# verses

text:
An Pablo̱, Nti̱a̱ná kits'ín mana nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín kama mjehe̱. An ko̱ nda̱ nts'eé Soste̱ne̱ 


text:
tísuniñai̱hi̱ jun xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tintsu̱bo̱o nanki Corinto̱. Cristo̱ Jesu kits'ín nga Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱nu̱u. Kinchja̱nu̱u nga kju̱áts'e̱nu̱u xi nkú ta̱ kits'ínko̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ xi tu̱ má xi tje̱hén ni s'ejihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui xi Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ Nda̱ Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>Kas'enu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu xi tsjáná Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'i̱ ts'ín tsjáha̱ Pablo̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga f'áítsjehe̱n xi nkú ts'ín nda kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ ni̱nku̱ Corinto̱ 


text:
<pb/>Tehe̱nte tsjaha̱ máb'a̱chjí Nti̱a̱ná nga f'áítsjenna jun, a̱t'aha̱ kisakúnu̱u kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. Cristo̱ Jesu kits'ín nga kisakúnu̱u kui niu̱. 


text:
Kits'ín nga kin'ekjóho̱on ngayje tíkjá kju̱a̱nchi̱ná xi tsjá Nti̱a̱ná. Kui kju̱a̱nchi̱nóo̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga chu̱bo ko̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga ka̱mankjinnu̱u ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui nga najmi ndyjat'aha̱nu̱u ndaha nku kju̱a̱nda xi tsjá Nti̱a̱ná nk'ie nga tíchuyóho̱o ni̱stjin nga ku̱a̱kúchji yjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
Ko̱ ndjá ts'i̱ínkinchánu̱u Nti̱a̱ná santaha ni̱stjin xi fekuu̱, tu̱ xi najmi tjín ni xi n'e̱nijéhe̱nu̱u ni̱stjin nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
Ts'íntjusun Nti̱a̱ná ni xi tsu. Kui xi kinchja̱nu̱u nga nkuhú ka̱mako̱o Ntíhi̱, kui xi Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga najmi nda tjín tsa najmi nkuhú k'u̱a̱ xinkjín xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Jun já nts'e, ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ b'a̱ tíxinnu̱u nga nkuhú ni xi chu̱bo ko̱ nkuhú ch'o̱o xinki̱u. Nkuhú kas'eyanu̱u ko̱ nkuhú ni xi n'o̱o. 


text:
Tjín rú a̱jinnu̱u xi: “An tje̱nnkia Pablo̱”, tíi̱ncha tsu rú. Ko̱ rú tjín ngá xi: “An tje̱nnkia Apolo̱”, tíi̱ncha tsu rú. Ko̱ ta̱ tjín rú ngá xi: “An tje̱nnkia Pedro̱”, tíi̱ncha tsu rú. Ko̱ ta̱ tjín rú ngá kj'a̱í xi: “An tje̱nnkia Cristo̱”, tíi̱ncha tsu rú. 


text:
<pb/>Nga chasehe̱ ra̱á, ¿a tsakjányahá yjoho̱ Cristo̱? ¿A Pablo̱hó kis'et'a kruu̱ ngandanu̱u? ¿A Pablo̱hó kikj'áts'e̱nu̱u nk'ie nga kisaténtó? 


text:
Tsjaha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga najmi tjín a̱jinnu̱u xi an tsatentá, nku tutuhú Krispo̱ ko̱ Gayo̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi kui xá xi kitsjána Cristo̱, tsa xu̱ta̱ kuatentá. Nk'ie ní k'ueni̱jmíá én nda tsuhu̱, kui ní xáha xi kitsjána. Ko̱ najmi én na̱nka̱ ts'inchjén nga nchja, tu̱ xi najmi nku én tiya ka̱maha ngabayaha̱ Cristo̱ t'a kruu̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga a̱jihi̱n ni xi kits'ín Cristo̱ kis'ejña chji nga'yúhu̱n ko̱ kju̱a̱nkjintak'uhu̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Én xi s'eni̱jmí nga̱t'a ts'e̱ xi nkú ts'ín k'ien Cristo̱ t'a kruu̱, kui xi tu̱ a éhén maha̱ xu̱ta̱ xi tíndyja. Tu̱nga máha ñá xi kin'ek'ankiná, nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná maná kui ée̱n. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ títsu Nti̱a̱ná má nga tjít'a xu̱ju̱n:<pb/>Ts'inndyja kju̱a̱nkjintak'uhu̱n já xi na̱nka̱ ts'ínnkjink'un.<pb/>Ts'inndyjajian xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un já nkjink'uu̱n. 


text:
<pb/>¿Yá nda̱ xi na̱nka̱ ts'ínnkjink'un? ¿Yá nda̱ xi tu̱ xí mahá ra̱ xu̱ju̱n? ¿Yá nda̱ xi maha̱ nchja̱ni̱jmíyaha ni xi tjín a̱sunntei̱? Tu̱ a nihí kits'ín ma Nti̱a̱ná kju̱a̱nkjintak'un na̱nka̱ xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
A̱t'aha̱ a̱jin kju̱a̱nkjintak'un na̱nka̱ha̱ Nti̱a̱ná y'énda nga najmi kju̱a̱nkjintak'un xi tjíhi̱n xu̱ta̱ sku̱e̱ko̱ho̱ ra̱. Kama mje níhi̱ nga xu̱ta̱ xi s'e̱jihi̱n én xi tís'eni̱jmíu̱, nga kui xi ts'i̱ínk'anki, én xi tu̱ a éhén maha̱ xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ mjehe̱ sku̱e̱ kju̱a̱nkjúhu̱n Nti̱a̱ná, ko̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ mjehe̱ ku̱a̱sínñjuhu̱ nku kju̱a̱nkjink'un na̱nka̱. 


text:
Tu̱nga ji̱n, nga kis'et'a kruu̱ Cristo̱ tíb'eni̱jmíi̱. Kui nii̱ xi najmi sasíhi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ tu̱ a éhén maha̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga máha xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná kinchja̱ha̱ nga kju̱áts'e, ndaha tsa xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ ta̱ ndaha tsa xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, kui xi ts'ínkjáíhi̱n nga a̱jihi̱n Cristo̱ tsakúchji Nti̱a̱ná nga'yúhu̱n ko̱ kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
A̱t'aha̱ ni xi y'énda Nti̱a̱ná xi tu̱ a nihí maha̱ xu̱ta̱, 'yún tjín saha̱ sin nk'ie nga ni xi ts'ínnkjink'un xu̱ta̱. Ko̱ má b'a̱ maha̱ xu̱ta̱ nga ts'ínnkjink'un nga najmi tjíhi̱n nga'yún Nti̱aṉá, yo̱ ní 'yún bakúchji nga'yúhu̱n nga nga'yún xi tjíhi̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, n'e̱kj'áítsjon xi nkú ts'ín kinchja̱nu̱u Nti̱a̱ná nga kju̱áts'e̱nu̱u. Najmi nkjin mahanu xi yaha̱ nga nkjink'un. Najmi nkjin mahanu xi já k'aku̱. Najmi nkjin mahanu xi nk'a tjo̱on. 


text:
Tu̱nga xi tu̱ a xu̱ta̱há maha̱ xu̱ta̱, kui xi j'ájin Nti̱a̱ná tu̱ xi tsjáha̱ ra̱ kju̱a̱suba já nkjink'uu̱n. Ko̱ j'ájin xu̱ta̱ xi̱ najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ nginku̱n xu̱ta̱ tu̱ xi tsjáha̱ ra̱ kju̱a̱suba já xi nk'a tje̱n. 


text:
Ta̱ j'ájin xu̱ta̱ xi najmi b'achjíhi̱ ra̱ xu̱ta̱ ko̱ xi najmi nda tí'mihi̱. Ta̱ j'ájin santaha ni xi najmi kje̱e tjín tu̱ xi kjéxihin ni xi ja tjín. 


text:
<pb/>Tu̱nga nkuhú kits'ín mako̱nu̱u Nti̱a̱ná Cristo̱ Jesu ko̱ kits'ín nga Cristo̱ tsichu ma kju̱a̱nkjintak'unná. Nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Cristo̱ na̱xu̱ tsichu maá nginku̱n Nti̱a̱ná, kikj'áts'e̱ná ko̱ y'échjíntjai jéná. 


text:
Kui b'a̱ maha, xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Xi nk'a k'u̱a̱sje yjoho̱, nga̱t'aha̱ ní ni xi kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná, kui ní nga̱t'aha̱ nga nk'a kat'asjehe yjoho̱.”<pb/>


text:
Já nts'e, nk'ie nga tsichuk'ieni̱jmínu̱u én xi Nti̱a̱ná tíb'éjña chji nd'a̱i̱, najmi én tsjo tsu kits'inchjén ko̱ tsa én xi na̱nka̱. 


text:
Najmi kama mjena tsa kj'a̱í nihi kinchja a̱jinnu̱u. Nku tutuhú Jesucristo̱ kinchjani̱jmíya ko̱ á kruu̱ k'ient'áha. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsáte̱jñajinnu̱u najmi nda̱ chánka kamana yjona̱. Títsankjun níná ko̱ xí tíb'atsénkjúnná. 


text:
Ko̱ nk'ie nga y'eni̱jmínu̱u ko̱ tsakuyánu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná, najmi kits'inchjén én nkjink'un xi s'ejihi̱n xu̱ta̱. Espiri̱tu̱hu̱ ní Nti̱a̱ná ko̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná y'ejñá chjiko̱hona ni xi kinchja, 


text:
tu̱ xi s'e̱jihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n nga'yún, najmi kju̱a̱nkjink'uhu̱n xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi y'éjña chjiná kju̱a̱nkjink'uhu̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Tu̱nga a̱jihi̱n ní xu̱ta̱ xi ja tsichu mankjihi̱n ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná kju̱a̱nkjink'un n'echjéi̱n nk'ie nga chubako̱i̱. Najmi kju̱a̱nkjink'un xi ts'ínchjén xu̱ta̱ n'echjéi̱n nga chubai̱, ko̱ ta̱ ndaha najmi kju̱a̱nkjink'un xi ts'ínchjén já xi batéxuma n'echjéi̱n, já xi ndyja̱ ndyjun nkini̱. 


text:
Nk'ie ní bakuyái̱ éhe̱n Nti̱a̱ná, chubani̱jmíyai̱ ni xi kits'ínnkjink'un Nti̱a̱ná nga y'éjña 'ma. Kui niu̱ xi y'énda Nti̱a̱ná kintehe̱ ni nga kits'ínnda a̱sunntee̱. B'a̱ kits'ín tu̱ xi s'e̱hená kju̱a̱chánka. 


text:
Ndaha nku xi batéxuma a̱sunntei̱ najmi kamankjihi̱n kju̱a̱nkjintak'un xu'bi̱. A̱t'aha̱ tsa kamankjihi̱n niu̱, najmi kingját'a kruu̱ ra̱ Nda̱ Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka. 


text:
<pb/>Tu̱nga b'a̱há kama xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Ni xi najmi kikie xu̱ta̱ ko̱ najmi kint'é,<br/>xi ndaha̱chí najmi kje̱e n'enkjínk'un,<br/>kui nihi xi Nti̱a̱ná y'énda títjun,<br/>ngandaha̱ xu̱ta̱ xi i̱ncha tjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná y'éjña chjiná ni xi y'énda títjun Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná be sisin ngayjee̱ ni xi tjín ko̱ santaha ni xi 'yún na̱nka̱ha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱, ¿yá xi be xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un xu̱ta̱ xi kj'a̱í? Nku tutuhú xu̱ta̱ xu'bo̱ xi be xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un. B'a̱ ta̱ ts'ín najmi ch'a be xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un Nti̱a̱ná. Nku tutuhú Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná be xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un. 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'a̱ñá bi, nginku̱n Nti̱a̱ná nibáha Espiri̱tu̱ xi kin'ekjáíhi̱ín, najmi a̱suntei̱ ts'e̱. Nti̱a̱ná kitsjáná Espiri̱tu̱hu̱ tu̱ xi ka̱mankjihinná kju̱a̱nda xi kitsjáná. 


text:
Kui niu̱ xi chubai̱ nk'ie nga bakuyái̱. Najmi n'echjéi̱n én xi bitjuhu kju̱a̱nkjink'uhu̱n xu̱ta̱. Kju̱a̱nkjink'un xi bitju níhi̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná n'echjéi̱n. B'a̱ ts'ín 'miyaha̱ ri̱ xu̱ta̱ xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ni xi ts'e̱ Espiri̱tu̱. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xi najmi tjíhi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná najmi ts'ínkjáíhi̱n ni xi ts'e̱ Espiri̱tu̱, a̱t'aha̱ tu̱ a nihí maha̱. Najmi tjín nkú ts'ín ka̱ma ka̱mankjihi̱n ra̱, a̱t'aha̱ nku tutuhú Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná b'éjña chji niu̱. 


text:
Xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, kui xi mankjihi̱n ni xi tjín. Tu̱nga xu̱ta̱ xi k'oo̱ najmi mankjihi̱n á kj'a̱í ts'ín ts'ínnkjink'uhun xu̱ta̱ xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>¿Yá xi be xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un Nti̱a̱ná?<pb/>¿Yá xi tsjáni̱yáha̱? Tu̱nga ñá bi, n'enkjínk'aán xi nkúhu Cristo̱ a̱t'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tíjñajinná.<pb/>


text:
Jun já nts'e, najmi kama kinchjako̱nu̱u xi nkú ts'ín nchjaka̱ xu̱ta̱ xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Kinchjako̱ nínu̱u xi nkú ts'ín nchjaka̱ xu̱ta̱ xi a̱sunntee̱ tje̱he̱n ra̱, xi nkúhu xu̱ta̱ xi a̱s'a̱i kuakatuts'i̱hín ra̱ nga kuakakj'á éhe̱n Cristo̱. 


text:
Kintehe̱ ni nga ni xi ndjá kuakuyánu̱u, tu̱ ni xi najmi ndjáhá tsakuyánu̱u. A̱t'aha̱ b'a̱ k'un ntí xi̱hí k'un, ntí xi tu̱ ntáchikihí 'bi, xi najmi ma kjine ni xi ndjá. Ko̱ santaha nd'a̱i̱ najmi kje̱e tjíndanu̱u yjonu̱u tsa ka̱mankjinnu̱u ni xi na̱nka̱ tjín. 


text:
<pb/>A̱sunntee̱ y'a sanu̱u. Nk'ie nga tjín sa a̱jinnu̱u kju̱a̱nchi̱ni̱ ko̱ kju̱a̱chán, ¿a najmi a̱sunntee̱hé y'aha̱nu̱u? ¿A najmi b'a̱há ts'ín tintsu̱bo̱o xi nkú ts'ín tjíntu xu̱ta̱ a̱sunntee̱? 


text:
A̱t'aha̱ tjín xi: “An tje̱nnkia Pablo̱”, títsu ko̱ tjín ngá xi: “An tje̱nnkia Apolo̱”, títsu. Nk'ie nga b'a̱ tín'o, ¿a najmi b'a̱há tín'o xi nkú ts'ín xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná, xi najmi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>¿Yáha Pablo̱? ¿Yáha Apolo̱? Tu̱ já musu̱hú niu̱ xi Nti̱a̱ná kits'ínchjéhe̱n tu̱ xi s'e̱jihi̱nnu̱u. Nga nkúnkúi̱ kin'ei̱ xá xi kitsjáni̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui b'a̱ maha, najmi xi b'éntje̱ yóo̱ ko̱ ta̱ ndaha xi kuhu̱n, tsa kui xi chánka. Nku tutuhú Nti̱a̱ná xi kits'ín nga kisá yóo̱, kui xi chánka. 


text:
Nga nkúnkúi̱ mako̱i̱ xinki̱ nga tín'exát'ai̱hi̱ Nti̱a̱ná. Jun xi nkú joyaha jñá xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi ji̱n tín'exájii̱n. Jun xi nkú joyaha ni'yaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná xi kitsjána, an xi kama nda̱ maestru̱ chji̱ne̱xjó xi kingjájña tuts'in ni'yoo̱. Ko̱ kj'a̱í ngá xi tíi̱ncha kjesíntje̱n xjóho̱ ni'yoo̱ nd'a̱i̱, tu̱nga ndahá ts'ín kats'ínnkjink'un nga nkúnkú xi nkú ts'ín ngju̱a̱i̱ndjuko̱ xjóo̱. 


text:
A̱t'aha̱ Jesucristo̱, kui xi tuts'in xjóho̱ ni'yoo̱. Najmi ma s'ejña sa kj'a̱í tuts'in xjó nga xi ja kjijñoo̱. 


text:
<pb/>A̱sun tuts'in ni'yoo̱ ka̱ma chjúsíntje̱n xjó xi ka̱mandako̱ho to̱onsine, ko̱ a ra̱ to̱ontaba, ko̱ a ra̱ ndji̱o̱ tsjo k'un, ko̱ a ra̱ yáte, ko̱ a ra̱ ndji̱, ko̱ a ra̱ xka̱. 


text:
S'e̱jña chji xá xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱ ni̱stjin nga ku̱a̱se̱he̱ Nti̱a̱ná ni xi kits'ín xu̱ta̱. A̱t'aha̱ nd'í xi kj'u̱a̱í kui ni̱stjiu̱n k'u̱éjña chji xi nkú k'un xá xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga xi kits'ínnda xjó xi k'u̱étihi̱ nd'íu̱, kui xi ndyja̱ ni xi kits'ín, ndaha tsa tu̱ kui ku̱a̱nkihí xi nkú maha̱ xi nd'í bitjujin. 


text:
Tsa tjín xi ts'i̱ínkatsún ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná, Nti̱a̱ná ts'i̱ínkje xi b'a̱ ts'i̱íu̱n. A̱t'aha̱ tsje ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná, ko̱ jun bi, jun xi ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ ch'a k'u̱a̱na̱cha̱ha̱ yjoho̱. Tsa tjín a̱jinnu̱u xi b'a̱ maha̱ nga kui xi nkjink'un xi nkúhu já nkjink'un xi tjín a̱sunntee̱, tu̱ sa ní nku nda̱ xi najmi chumi nihi xi maha̱ kats'ín ma yjoho̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ku̱i̱chú ma kju̱axi̱hi nku xi nkjink'un. 


text:
A̱t'aha̱ kju̱a̱nkjink'un xi tjín a̱sunntee̱, kui xi tu̱ a nihí nginku̱n Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Nti̱a̱ná ts'ín nga ta̱ kuihi kju̱a̱maña̱ha̱ já nkjink'uu̱n jnejin.” 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, najmi tu̱ ch'a nk'a k'u̱a̱sjehe yjoho̱ nga̱t'aha̱ yá xi tje̱nnki. Jun kich'o ngayjee̱ ni xi tjín. 


text:
Pablo̱, Apolo̱ ko̱ Pedro̱, a̱sunntee̱, kju̱a̱tík'uu̱n ko̱ ngabayoo̱, ni xi tíma ko̱ ni xi ka̱ma, ngayjee̱ niu̱ jun kich'o. 


text:
Kui b'a̱ maha, já xi ts'ínxát'aha̱ ra̱ Cristo̱ katumanu̱u ji̱n nga cha̱se̱ni̱, já xi kik'a̱i̱ xáha̱ nga ku̱a̱kúya ni xi y'éjña 'ma Nti̱a̱ná ni̱stjin nk'ie ko̱ mjehe̱ nga k'u̱éjña chji nd'a̱i̱. 


text:
An bi najmi kjinta̱hana tsa cha̱so̱ho̱ mí nihi xi nda ko̱ tsa najmi nda títs'ian ko̱ tsa nku nda̱ jue xi b'a̱ ts'i̱ín. Ta̱ ndaha an najmi be xi nkú ts'ín ts'innisihi̱ ra̱ yjona̱ tsa mí nihi. 


text:
<pb/>Nda tjíya kju̱a̱nkjintak'unna̱ tu̱nga najmi kuihí niu̱ tsuhu̱ ra̱ tsa najmi tje̱nna. A̱t'aha̱ Nti̱a̱náhá xi basehe̱ ni xi ts'ian. 


text:
Kui nga najmi tu̱ chasehe̱ ru̱u yá xi nda títs'ín ko̱ yá xi najmi nda títs'ín kintehe̱ ni nga kj'u̱a̱í Nda̱ Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ kuihí xi ku̱a̱kúchji ni xi tíjña 'ma má jyuu̱n ko̱ k'u̱éjña chji xi nkú ts'ín tjíntuyá ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱. Kui ni̱stjiu̱n Nti̱a̱ná nda ts'ín ku̱i̱nchja̱ne xu̱ta̱ xi nkú ts'ín kanéhe̱ nga nkúnkú. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, Apolo̱ ko̱ yjona̱ kuanchjani̱jmíyahana tu̱ xi cha̱hanu nga najmi tjíhin nga ku̱i̱tjátihu̱u xi nkú ts'ín tjít'a. Kui nga najmi tu̱ chánka katumaha̱nu̱u yjonu̱u nga̱t'aha̱ xi tje̱nnkiu ko̱ a̱s'a̱i najmi n'e̱chjíhi̱ ru̱u xinkuu̱. 


text:
A̱t'aha̱, ¿yá xi b'a̱ títsu nga ji xi 'yún nda sai a̱jihi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱? Ngayjee̱ ni xi tjíhin tu̱ kik'a̱i̱híri. Nk'ie nga tu̱ kik'a̱i̱hí ri ni xi tjíhin, ¿á chu̱ba̱ chánkahá tín'esjeheni yjohi̱, xi nkúhu tsa najmi tu̱ kik'a̱i̱hí ri ni xi tjíhin? 


text:
<pb/>Jun ja tjínnu̱u ngayjee̱ ni xi mjenu̱u. Ja kama nchi̱nó. Ja tsichumo xi nkú joyaha já rei̱ xi najmi ta̱ machjéhe̱n ra̱ ji̱n. Mjena tsa já rei̱ kju̱axi̱ ka̱mo kai, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ko̱ ji̱n sa̱kút'aha̱ni̱ xánu̱u nga ta̱ ku̱a̱texumai̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ mana nga ji̱n xi tí'mini̱ já postru̱ Nti̱a̱ná kitsjánte nga kamai̱ xi nkúhu já xi finijé, xi tjín nga n'e̱k'ien. Ntítsjee̱ ko̱ xu̱ta̱ tíbe ni xi tímat'ai̱n. 


text:
Ji̱n xi xu̱ta̱ chi̱ni tí'mini̱ a̱t'aha̱ Cristo̱ n'exát'ai̱hi̱, ko̱ jun xi xu̱ta̱ nkjink'un kamo nga kis'ejinnu̱u Cristo̱. Ji̱n xi najmi tjínni̱ nga'yún, jun xi tjínnu̱u nga'yún. Jun nda ts'ín ts'ínkjáínnu̱u xu̱ta̱, ji̱n ch'on ts'ín ts'ínkjáínni̱. 


text:
<pb/>Santaha ni̱stjin nd'a̱i̱ kjintjíá tíyai̱ ko̱ santaha ni xi s'i̱ najmi tísakúni̱. Najmi tjínni̱ najyun, tíbich'onjinni̱ ko̱ chu̱ba̱ tinimasún níi̱. 


text:
Ji̱n kjineni̱ yjoni̱. Ch'on tsuni̱ xu̱ta̱, tu̱nga binchintjáí níi̱ xi b'a̱ tsuni̱ tu̱ xi Nti̱a̱ná nda ts'i̱ínko̱ho̱ ra̱, ndaha tsa b'a̱ títsuni̱. Tje̱nnki unkieni̱ xu̱ta̱, tu̱nga n'e chúkju̱a̱ níi̱. 


text:
Ch'on ts'ín nchja̱yaneni̱ xu̱ta̱, tu̱nga én ndahá n'ek'óyai̱hi̱ xi b'a̱ tsuni̱. Ja tsichu mai̱ xi nkúhu stjé a̱jihi̱n xu̱ta̱ a̱sunntee̱, xi nkúhu ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱. B'a̱ tímat'ai̱n santaha ni̱stjin nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Najmi tíb'et'ánu̱u ni xu'bi̱ tsa tu̱ xi tsjaha̱nu̱u kju̱a̱suba. Tíb'et'á níná ni xu'bi̱ tu̱ xi títsjani̱yáha̱nu̱u jun xi ntína̱ xi tjona. 


text:
A̱t'aha̱ ndaha tsa s'e̱nu̱u te mii̱ xi ku̱a̱kúyanu̱u éhe̱n Cristo̱, tu̱nga najmi nkjihín na̱'mi xi s'e̱nu̱u. An tsichu ma xi nkúhu tsa na̱'minu̱u nga y'eni̱jmínu̱u én nda tsuhu̱ Cristo̱ Jesu, kui xi kits'ínk'íéntu tík'unnu̱u. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga títs'inkjísehe̱nu̱u Timoteo̱, xi ta̱ kikj'áts'e̱he̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. Kui xi xi nkú joyaha ntína̱ xi tjona, xi ma 'yún k'an. Ts'i̱ínkj'áítsjennu̱u xi nkú títs'ian nga títs'inxát'aha̱ Cristo̱ Jesu, xi nkú ts'ín bakuyá ngayjee̱ ni̱nku̱ xi tjín tu̱ má xi tje̱hén ni. 


text:
Tu̱nga tsa Nti̱a̱ná mjehe̱, kfínse xatínu̱u ko̱ skue najmi tu̱ nkú títsu jóo̱. Ta̱ skue nkú tu̱ nk'a xáha̱ xi b'a̱ tíi̱ncha tsu. 


text:
Nk'ie nga Nti̱a̱ná batéxumaha̱ xu̱ta̱, ni xi ts'ín xu̱to̱ bakúchji nga Nti̱a̱ná batéxumaha̱, najmi ni xi tsu. 


text:
¿Má nihi xi mjenu̱u? ¿A nk'ie nga kfínsenu̱u, ndjá ts'inko̱nu̱u? ¿A ra̱ tu̱ sahá kju̱a̱tjo kfínko̱nu̱u ko̱ ni̱ma̱kju̱a̱ kuasenu̱u?<pb/>


text:
Kju̱axi̱ nga tínu'yá nga tíjñajinnu̱u nku xi ta̱ kuihi na̱júhu̱n tíjñako̱, ni xi ta̱ santaha xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná najmi ts'ín. 


text:
¿Nkú ts'ín nga tsjo tímaha̱nu̱u xi nkú ts'ín tífi ni̱nku̱? ¿A najmi tjíhín ni nga k'úé babanu̱u nga̱t'aha̱ ni xi tímoo̱ ko̱ najmi ta̱ k'u̱a̱i̱ntehe̱ ru̱u nga k'úéjñajinnu̱u nda̱ xi b'a̱ tits'íu̱n? 


text:
<pb/>Ndaha tsa kjin tíi̱jñanu̱u tu̱nga ani̱ma̱na̱há tintsu̱ba̱jiun. Kui nga b'a̱ mahana xi nkúhu tsa tíi̱jñajinnu̱u. Ko̱ xi nkúhu tsa tíi̱jñajinnu̱u, ja b'a̱ kixian nga najmi nda tjín ni xi títs'ín ndo̱. 


text:
Nk'ie nga ka̱ma ñjakú xi nkúhu tsa an kúáte̱jñajinnu̱u ko̱ ta̱ k'úéjñajinnu̱u nga'yúhu̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu, ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu 


text:
n'e̱kjas'oho̱on nda̱nindoo̱ nda̱ xi b'a̱ títs'íu̱n. B'a̱ ts'ín katatsuhun yjoninte ngatitsuhu̱n tu̱ xi n'e̱k'ankihi ani̱ma̱ha̱ ndo̱ ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ xi nkú ts'ín tintsu̱bo̱o, ¿nkú ts'ín nga tsjo tímaha̱nu̱u nk'ie nga tín'ekjóho̱on nda̱ xi b'a̱ títs'íu̱n? ¿A najmi yanú nga kutin na̱'yu̱ san ts'ínsanyje na̱'yu̱ ni̱nku̱o̱n? 


text:
Ngatitsuhu̱n ndo̱, kui xi nkú joyaha na̱'yu̱ san. Títs'ínkatsúnnu̱u ngatitsuhu̱n. Chjúxiun ndo̱ xi nkú ta̱ ts'ín xu̱ta̱ xi ntje̱he̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga kjexín na̱'yu̱ soo̱n kintehe̱ ni nga k'u̱a̱sje S'í Pascu̱a̱. A̱t'aha̱ Cristo̱ ja k'ienntjáí ngandaná, kui xi chu̱tsa̱nka̱ha̱ S'í Pascu̱a̱ná ko̱ jun xi nkú joyaha na̱'yu̱ tse̱tse̱ xi najmi ta̱ tjíhi̱n ra̱ na̱'yu̱ san. 


text:
Kui b'a̱ maha, n'e̱sjeko̱honá S'íu̱ ni̱nku̱a̱n xi najmi tjíhi̱n na̱'yu̱ san. Kui xi tsuhu̱ ra̱ nga najmi ta̱ kas'ejñajinná kju̱a̱ngak'un ko̱ kju̱a̱ch'onk'un. Tu̱ sa ní je kas'eyaná ko̱ na̱xu̱. 


text:
<pb/>Xu̱ju̱n xi ja kits'inkjínu̱u b'a̱ kixinnu̱u nga najmi tu̱ n'engujinko̱o yjonu̱u xu̱ta̱ xi fantuko̱ jminchjín nga najmi kje̱e bixan. 


text:
Tu̱nga najmi xu̱ta̱ xi najmi behé Nti̱a̱ná kinchjajihi̱n nga b'a̱ kixian. Ta̱ ndaha xi 'yún mjehe̱ to̱on, ta̱ ndaha xi ts'ín ndyjé, ko̱ ta̱ ndaha xi ts'íntsjoho̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha. A̱t'aha̱ tsa najmi ku̱i̱ntsu̱ba̱jihu̱un xu̱ta̱ xi b'a̱ ts'íu̱n, tjíhín ni nga ku̱i̱tju e̱i̱ a̱sunntee̱ ma. 


text:
Nk'ie nga kits'inntúnu̱u, b'a̱ kixinnu̱u nga najmi tu̱ n'engujinko̱o yjonu̱u xi chu̱ba̱ já nts'eé ts'ín ma yjoho̱ tu̱nga jminchjíhín fantuko̱ ngá, ko̱ tsa xi 'yún mjehe̱ to̱on, ko̱ tsa xi ts'íntsjoho̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha, ko̱ tsa xi nchja̱ én ch'on tsu, ko̱ tsa xi ma ch'i̱, ko̱ tsa xi ndyjé ts'ín. Xi chu̱ba̱ já nts'ehé ts'ín ma yjoho̱ tu̱nga b'a̱há ts'ín ngá, santaha ni̱ñu̱ najmi tu̱ chineko̱o. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ an najmi tje̱henna nga kuasehe̱ tsa tje̱he̱n jé ko̱ tsa najmi tje̱he̱n jé xu̱ta̱ xi najmi ni̱nku̱ nchja̱ha̱ ra̱. Tu̱nga máha jun, ¿a najmi tjíhín ni nga cha̱so̱ho̱ ni xi tíma a̱ya ni̱nku̱? 


text:
Kui nga ti̱yú tje̱nnkihinu nda̱ ngatitsuu̱n. Xu̱ta̱ xi najmi ni̱nku̱ nchja̱ha̱ ra̱ bi, Nti̱a̱ná tje̱he̱n ra̱ nga ku̱a̱se̱he̱ tsa tje̱he̱n jé ko̱ tsa najmi tje̱he̱n jé.<pb/>


text:
Tsa kju̱a̱sti sa̱kúko̱ho̱ xinkjín já nts'eé, ¿á ma k'un fisehe̱ ra̱ já jue xi najmi benkjúhun Nti̱a̱ná tu̱ xi k'úéndaha kju̱a̱ha̱, a̱ntehe̱ ni nga xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ngu̱a̱i̱sehe̱ ra̱? 


text:
¿A najmi yanú nga xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ku̱a̱se̱he̱ ni xi nda ko̱ tsa xi najmi nda xi kits'ín xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ ndyjun nkini̱? Tsa jun xi b'a̱ n'o̱o, ¿nkú ts'ín najmi ka̱manu̱u k'úéndahanu nku ni xi najmi 'ni tjín? 


text:
¿A najmi yanú nga ta̱ santaha ntítsjee̱ cha̱se̱éhe̱ mí nihi xi kits'ín? Kui nga tjíhin nga ka̱mahaná k'úéndaá kju̱a̱sti xi sakúná a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>Kui nga tsa tín'eko̱kju̱a̱hanu xinki̱u nga̱t'aha̱ kju̱a̱sti xi tjín a̱sunntei̱, ¿á já xi najmi yankjúhun a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ tíbankísehe̱ ru̱u nga k'u̱éndaha kju̱a̱nu̱u? 


text:
B'a̱ tíxinnu̱u tu̱ xi ka̱ma subaha̱nu̱u. ¿A najmi tjíhin a̱jinnu̱u nku xi nkjink'un, xi ka̱maha̱ k'u̱énda kju̱a̱ xi tjínko̱ho̱ xinkjín já nts'eé? 


text:
<pb/>Nga ta̱ juhun tjínko̱nu̱u kju̱a̱sti xinki̱u tsuhu̱ ra̱ nga ja tíndyjajinnu̱u. ¿Á najmi tu̱ sahá tín'e chúkju̱a̱hanu ni xi najmi b'a̱ tjín xi tín'enu̱u? ¿Á najmi tu̱ sahá tí'ba̱i̱ntehenu nga n'e̱he̱nu̱u ndyjé? 


text:
Tu̱nga ta̱ juhún ni tín'o ni xi najmi b'a̱ tjín ko̱ ndyjé. Najmi xu̱ta̱ xi kj'a̱í xi b'a̱ tín'oho̱. Já nts'ehé ní xi b'a̱ tín'oho̱. 


text:
<pb/>¿A najmi yanú nga xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ ts'ín nginku̱n Nti̱a̱ná, kui xi najmi ka̱ma kju̱a̱s'enjin nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱? Najmi tu̱ ch'ana̱cho̱ho̱ yjonu̱u. Xi fantuko̱ jminchjín nga najmi kje̱e bixan, xi ts'íntsjoho̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha, xi najmi benkjún kju̱a̱bixaha̱n, já no̱ ya, 


text:
xi ts'ín ndyjé, xi 'yún mjehe̱ to̱on, xi ma ch'i̱, xi ch'on ts'ín nchja̱ne xu̱ta̱, ko̱ xi b'ana̱cha̱ha̱ xu̱ta̱ nga kje'áha̱ ni xi tjíhi̱n, ngayjee̱ xi b'a̱ ts'ín najmi ka̱ma kju̱a̱s'enjin nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
Kui ni xu'bi̱ kits'ín k'u̱a̱ xi tjín a̱jinnu̱u ni̱stjin nk'ie, tu̱nga nd'a̱i̱ ja kisanéjnunu̱u. Nti̱a̱ná ja kikj'áts'e̱nu̱u. Ja na̱xu̱ tsichumo nginku̱n Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ko̱ nga̱t'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga Nti̱a̱ná ts'e̱ yjonintená 


text:
<pb/>“Ma ts'ian tu̱ mí nihí ni”, tsu xu̱ta̱. B'a̱ tjín, tu̱nga najmi ngandanáá ngatentee̱ niu̱. Ndaha tsa ma ts'ian tu̱ mí nihí ni, tu̱nga najmi tsjantéhé ra̱ tsa tjín nku ni xi kjé'yúnna nga ts'i̱ínts'e̱na. 


text:
“Nichinee̱ ka̱nts'á tje̱he̱n ra̱ ko̱ ka̱nts'á tje̱he̱n ra̱ nichinee̱”, tsu xu̱ta̱ ko̱ b'a̱ tjín kjáíhin, tu̱nga Nti̱a̱náhá ts'i̱ínkatsún nga joo̱ niu̱. Najmi kui xáha̱ yjonintená tsa tu̱ chu̱ba̱ súnntuko̱náá xinki̱á. Tíjña ní tu̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ná ka̱ma ts'e̱he ko̱ tu̱ xi ts'i̱íhin xáha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná kits'ínkj'áíyako̱ho Nda̱ Nti̱a̱ná ngabayoo̱, ko̱ ñá bi, nga'yúhu̱n ta̱ ts'i̱ínkj'áíyako̱ná ngabayoo̱. 


text:
<pb/>¿A najmi yanú nga nku te ni̱nku̱ nga nkúnkú jun ko̱ nga ni̱nku̱ kui xi yjonintehe̱ Cristo̱? ¿A nda tjín tsa nku te ni̱nku̱hu̱ Cristo̱ ka̱mangujinko̱ nku na̱ská? Najmi. Ndaha tsa mí yjehe. 


text:
¿A najmi yanú nga xi ts'ínko̱ nku na̱ská, kui xi nkuhú bichú mako̱ yjonintehe̱ na̱skóo̱? A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Nkuhú yjoninte ku̱i̱chú ma nga joo̱.” 


text:
Tu̱nga xi nkuhú ts'ín mako̱ yjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná, kui xi nkuhú bichú mako̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui nga ti̱yú t'axíhi̱n ru̱u ngayje tíkjá ni xi ts'ín nga chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín xu̱ta̱. Tu̱ má ngatitsuhún ni xi ts'ín xu̱ta̱ najmi fas'enjin yjonintehe̱, tu̱nga xi chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín, kui xi ts'ín nku ngatitsun xi ts'ín chu̱ntí yjonintehe̱. 


text:
¿A najmi yanú nga yjonintenu̱u xi ni̱nku̱hu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xi tíjñajinnu̱u, Espiri̱tu̱ xi kitsjánu̱u Nti̱a̱ná? Najmi ta̱ ts'a̱juhunnu yjonu̱u. 


text:
Kuinchjako̱ ma ngánu̱u nd'a̱i̱ nga̱t'aha̱ ni xi kichasjaiyanú nga kin'e nibánú xu̱ju̱n. Nda tjín tsa nku nda̱ najmi ku̱i̱xan. 


text:
Tu̱nga tu̱ nga̱t'aha̱ ní nga ma mjehe̱ nga chu̱ba̱ kjúántuko̱hó xinkjín xu̱ta̱, kui nga tu̱ sahá kat'entuko̱ho chju̱ún jáx'i̱u̱n ko̱ nga jminchjíu̱n kas'ehe̱ x'i̱n. 


text:
Xi tí'mi x'i̱n najmi tu̱ kat'échoho̱ yjoho̱ chju̱úhu̱n nga kjúájñako̱, ko̱ xi tí'mi chju̱ún najmi tu̱ kat'échoho̱ yjoho̱ x'i̱hi̱n nga kjúájñako̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi tí'mi chju̱ún najmi ta̱ kui batéxuma subaha̱ ra̱ yjoho̱. Ko̱ ní x'i̱hi̱n batéxumaha̱ yjoho̱. B'a̱ ta̱ tjín ts'e̱ xi tí'mi x'i̱n. Najmi ta̱ kui batéxuma subaha̱ ra̱ yjoho̱. Ko̱ ní chju̱úhu̱n batéxumaha̱ yjoho̱. 


text:
Najmi tu̱ b'ech'óho̱o yjonu̱u xinki̱u, nku tutuhú tsa tse mjenu̱u chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. Tu̱nga t'endako̱ títjunnú xinki̱u tu̱ xi tu̱ chubahá ni̱stjin najmi chjúngajnuhunu xinki̱u, a̱skahan chjúngajnu ngáhanu xinki̱u. A̱t'aha̱ tsa najmi chjúngajnu xinki̱u, kjút'ayák'unnu̱u nda̱nindoo̱ nk'ie nga najmi ka̱ma 'yúhu̱nnu̱u. 


text:
Mjena kai tsa ngatentee̱ xu̱ta̱ k'úéntu suba xi nkúhu an, tu̱nga kj'a̱í kj'a̱íhí kju̱a̱nda xi kitsjáná Nti̱a̱ná nga nkúnkáá. Najmi tu̱ nku chu̱ba̱ kju̱a̱nda xi kik'a̱i̱ná. 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ xi najmi kje̱e bixan ko̱ jminchín xi ja k'ien x'i̱hi̱n, b'a̱ tíxian nga nda tjín tsa k'úéntu suba xi nkúhu an. 


text:
Tu̱nga tsa najmi ka̱ma 'yúhu̱n nk'ie nga mjehe̱ nga chjúngajnu, tu̱ sahá i̱ncha katixan. A̱t'aha̱ tu̱ sahá nda tjín nga ku̱i̱xan tsa ch'on ts'ín ku̱i̱nchja̱ ani̱ma̱ha̱. 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ xi ja tsixan títsjaha̱ kju̱a̱téxuma xu'bi̱, kju̱a̱téxuma xi najmi an ts'a̱n, xi Nda̱ Nti̱a̱ná ts'e̱. Xi tí'mi chju̱ún najmi tu̱ kat'éjña x'i̱hi̱n. 


text:
Tu̱nga tsa ni xi tíb'éjñaha x'i̱hi̱n, najmi ta̱ katixahan ko̱ tsa kanchja̱ko̱nda ngáha. Ko̱ xi tí'mi x'i̱n najmi tu̱ kat'éjña chju̱úhu̱n. 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ xi tjíntuko̱ xinkjín nga s'ejihi̱n ko̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, an xi b'a̱ tíxihi̱n, najmi Nda̱ Nti̱a̱ná xi b'a̱ ts'ín tíbatéxumaha̱. Tsa nku nda̱ nts'eé tíjñaha̱ chju̱ún xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ tsa yuhu̱ chju̱úhu̱n nga k'úéjñako̱ho̱, najmi tu̱ kat'éjña. 


text:
Ko̱ tsa nku ta̱chju̱ún tíjñaha̱ x'i̱n xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ tsa yuhu̱ x'i̱hi̱n nga k'úéjñako̱ho̱, najmi tu̱ kat'éjña. 


text:
A̱t'aha̱ nda̱ xi tí'mi x'i̱n xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, fáts'e̱he̱ Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ chju̱úhu̱n xi s'ejihi̱n. Ko̱ ta̱chju̱ún xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, fáts'e̱he̱ Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ x'i̱hi̱n xi s'ejihi̱n. Tsa najmi b'a̱ maha niu̱, najmi je ntíhi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Tu̱nga nd'a̱i̱ Nti̱a̱ná ja ts'e̱ ntíhi̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga tsa xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná mjehe̱ k'u̱éjña xi s'ejihi̱n, tsa x'i̱hi̱n ko̱ tsa chju̱úhu̱n maha, najmi tjíhi̱n kju̱a̱'yún nda̱ nts'eé ko̱ a ra̱ nichjaá nga k'úéjñako̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná mjehe̱ nga s'e̱ná kju̱a̱jyu nga ku̱i̱ntsu̱ba̱á. 


text:
A̱t'aha̱, ¿nkú n'e yahani ji xi tí'mihi chju̱ún tsa ku̱i̱jne̱i̱hi x'i̱hi̱n? ¿Ko̱ nkú n'e yahani ji xi tí'mihi x'i̱n tsa ku̱i̱jne̱i̱hi chji̱íhi̱n? B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga ja játs'e̱ná Nti̱a̱ná, kui xi 'yún chjíhi̱ ra̱ 


text:
<pb/>Tu̱nga tjíhín ni nga kat'entu nga nkúnkú xu̱ta̱ xi nkú ts'ín kitsjáha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kat'entu xi nkú ts'ín tjíntu nk'ie nga Nti̱a̱ná kinchja̱ha̱ nga kju̱áts'e̱he̱. Kui kju̱a̱téxuma xu'bi̱ xi tsjaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Xi Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱he̱ nk'ie nga ja kin'ehe̱ ni circuncision, najmi tu̱ katjánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱. Ko̱ xi Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱he̱ nk'ie nga najmi kje̱e n'ehe̱ ni circuncision, najmi tu̱ kats'ín ni circuncision. 


text:
Najmi chumi ni ts'i̱íhi̱n tsa kin'ená ko̱ tsa najmi kin'ená ni circuncision. Nk'iehé nga n'e̱tjusaán kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, kuihí xi chjíhi̱ ra̱. 


text:
<pb/>Kat'entu saha nga nkúnkú xu̱ta̱ xi nkú ts'ín tjíntu nk'ie nga Nti̱a̱ná kinchja̱ha̱ nga kju̱áts'e̱he̱. 


text:
Tsa ja tsatéñahi jóo̱ nk'ie nga kikj'áts'e̱hi Nti̱a̱ná, najmi tu̱ fanta̱ha̱ ri̱ yjohi̱. Tu̱nga tsa tísakú ni̱yáhi nga ka̱ma nda̱íhi yjohi̱, b'a̱ n'e̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi kich'ats'e nk'ie nga Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱he̱, kui xi ja nda̱íhi̱ yjoho̱ nginku̱n Nda̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ ta̱ tjín ts'e̱ xi nda̱íhi̱ yjoho̱ nk'ie nga Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱he̱. Kui xi xu̱ta̱ musu̱hu̱ Cristo̱ nd'a̱i̱. 


text:
Tse chjí xi kis'echjí nga kich'atsenu̱u, kui nga najmi tu̱ xu̱ta̱ musu̱hu̱ xu̱ta̱ n'e mahanu yjonu̱u. 


text:
Kui b'a̱ maha, já nts'e, xi nkú ts'ín tintsu̱bo̱o nk'ie nga Nti̱a̱ná kitsúyanu̱u nga kju̱áts'e̱nu̱u, b'a̱ ts'ín ti̱ntsu̱ba̱ sahanu nginku̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín basehe̱ Pablo̱ nga̱t'a ts'e̱ tsa ku̱i̱xan xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ tsa najmi 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ xi tíjña xu̱nkú najmi tjínna nku kju̱a̱téxuma xi kitsjá Nda̱ Nti̱a̱ná xi tsjaha̱. Tu̱nga xínyahánu̱u xi nkú ts'ín ts'innkjíhi̱n k'an. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná tsase ni̱ma̱na nga kits'ín mana nku xi ma n'e s'ejihi̱n ni xi tsu. 


text:
B'a̱ mana nga nda tjín nga kat'entu saha xu̱ta̱ xi nkú nga ts'ín tjíntu tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi tjín nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>¿A tíjñahi chju̱ún? Najmi tu̱ binchisjáí ni̱yáí xi nkú ts'ín k'úéjñai. ¿A najmi tjíhin chju̱ún? Najmi tu̱ binchisjáí ni̱yáí nga ku̱i̱xain. 


text:
Tsa tíbixain, najmi ngatitsun tín'ei. Ko̱ tsa nku ta̱kjín xu̱nkú tíbixan, najmi ngatitsun títs'ín. Tu̱nga xi ku̱i̱xan s'e̱he̱ kju̱a̱sti xi tjín a̱sunntee̱. An bi, najmi mjena tsa ku̱i̱tjájiun kui niu̱. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, ni xu'bi̱ xi mjena xínnu̱u. Tu̱ chubahá ni̱stjin tíjña sa. Kui nga ni̱stjin xi ndyja saha, xi tjíhi̱n chju̱ún kats'ín xi nkúhu tsa najmi tjíhi̱n. 


text:
Xi tíintá kats'ín xi nkúhu tsa najmi tíintá. Xi tsjo tjíhi̱n kats'ín xi nkúhu tsa najmi tsjo tjíhi̱n. Xi tíb'atse tsa mí nihi, kats'ín xi nkúhu tsa najmi kui ts'e̱ niu̱. 


text:
Ko̱ xi títs'ínchjén tsa mí nihi, kats'ín xi nkúhu tsa najmi kui niu̱ xi 'yún chjí. A̱t'aha̱ ndyja̱ a̱sunnte xi tíyaá nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Mjena nga najmi kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u. Xi tíjña xu̱nkú, kui xi ni xi ts'e̱ Nda̱ Nti̱a̱ná fánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ xi nkú ts'ín ts'i̱ín ni xi tsjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga xi tíjñaha̱ chju̱ún, ni xi tjín kui xi fánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ xi nkú ts'ín ts'i̱ín ni xi tsjoho̱ chju̱úhu̱n. 


text:
B'a̱ ts'ín najmi nkuhú ni xi kjinta̱ha̱ ra̱. Nku ta̱chju̱ún xi najmi tjíhi̱n x'i̱n ko̱ a ra̱ ta̱kjín xi tíjña xu̱nkú, kui xi fánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ ni xi ts'e̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ xi nkú ts'ín ka̱ma je yjonintehe̱ ko̱ ani̱ma̱ha̱. Tu̱nga ta̱chju̱ún xi tíjñaha̱ x'i̱n, ni xi tjín kui xi fánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ xi nkú ts'ín ts'i̱ín ni xi tsjoho̱ x'i̱hi̱n. 


text:
<pb/>Ngandanu̱u b'a̱ tíxihi̱nnu̱u. Najmi mjena tsa ch'á ts'ink'anjinu̱u. Mje nína nga nda n'e̱ ku̱i̱ntsu̱bo̱o ko̱ n'e̱kjas'en sisihu̱un yjonu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi b'a̱ maha̱ nga najmi títs'íntjusunko̱ ni xi y'éndako̱ ta̱kjín xi ja tjíndako̱ho̱, ko̱ tsa ja tíf'a núhu̱ ta̱kjíu̱n ko̱ b'a̱ maha̱ nga tu̱ sahá nda tjín nga ku̱i̱xanko̱, kats'ín xi nkú ts'ín tíma mjehe̱. Katixan. Najmi ngatitsun niu̱. 


text:
Tu̱nga xi tjínkuhu̱ k'un nga najmi ku̱i̱xan ko̱ chúkju̱a̱ha̱ ts'ín jnenta yjoho̱ nga chju̱ún ma mjehe̱, ko̱ ma 'yúhu̱n nga b'éch'oho̱ yjoho̱, ko̱ ja kits'ínnkjink'un sisin nga tu̱ sahá nda tjín nga najmi ku̱i̱xan, nda tjín nga najmi ku̱i̱xan. 


text:
Kui b'a̱ maha, xi ku̱i̱xanko̱ho xi tjíndako̱ho̱, nda ts'i̱ín. Tu̱nga 'yún nda tjín sa ni xi ts'i̱ín xi najmi ku̱i̱xan. 


text:
<pb/>Nku ta̱chju̱ún xi tíjñaha̱ x'i̱n, kui xi tjít'a'yúnko̱ x'i̱hi̱n nk'ie nga tíjña sa. Tu̱nga tsa ku̱a̱yá x'i̱hi̱n, ka̱ma nda̱í ngáha̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ ka̱ma k'úéjñako̱ ngáha xi mjehe̱, tsa nku xi ta̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná k'úéjñako̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há xian nga 'yún nda ts'ín k'úéjña tsa najmi ta̱ k'úéjñako̱ho x'i̱n. B'a̱ ts'ín ts'innkjíhi̱n k'an ko̱ ndzjen mana nga ta̱ tíjñajinna Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná nga b'a̱ tíxian.<pb/>


text:
Kuinchjako̱ ma ngánu̱u nd'a̱i̱ nga̱t'a ts'e̱ nichine xi chje̱ 'ba̱i̱hi̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínnda. Ja yaá nkú tjíhi̱n ra̱ nga̱t'a ts'e̱ kui nii̱. Tu̱nga ni xi be xu̱ta̱, kui xi ts'ín ngak'uhu̱n. Kju̱a̱tjoo̱ bi, kui xi tsjá nga'yúhu̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nga̱t'a ts'e̱ tsa ma chine nichine xi chje̱ kik'a̱i̱hi̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ kits'ínndaha, yaá nga nti̱a̱ xu'bo̱ najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ ko̱ nga nku tutuhú maha Nti̱a̱ná. Najmi tjín sa kj'a̱í. 


text:
Kju̱axi̱ nga tjín nk'a ján ko̱ t'anankiu̱ xi nti̱a̱ tsuhu̱ xu̱ta̱, ko̱ santaha nkjin maha xi 'mi nti̱a̱ ko̱ nkjin maha xi chu̱ba̱ yankjúhún. 


text:
Ñá bi, nku tutuhú maha Nti̱a̱ná. Kui xi Nti̱a̱ Na̱'miu̱ xi kits'ínnda ngayjee̱ ni xi tjín ko̱ a̱t'aha̱ mjehe̱ kui nga tintsu̱ba̱haná. Ko̱ ta̱ nku tutuhú maha Nda̱ Nti̱a̱ná, kui xi Jesucristo̱ xi nga̱t'aha̱ tjíhin ni xi tjín ko̱ xi nga̱t'aha̱ tintsu̱ba̱haná. 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi ngatentee̱hé xu̱ta̱ be ni xu'bi̱. Tjín xi ja kama nkaha̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha̱. Tsa xu̱ta̱ xu'bo̱ kjine nichine xi chje̱ kik'a̱i̱hi̱ nti̱o̱, tu̱ sa b'a̱há tsu ngá kju̱a̱nkjintak'uhu̱n nga ja chu̱ntí kama nginku̱n Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ najmi ndjá tjíya kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
Kju̱axi̱ nga najmi nga̱t'aha̱ ni xi chineé binchúk'un tiñaha̱á Nti̱a̱ná. Najmi 'yún nda ka̱ma saá tsa chi̱ne̱é ko̱ najmi 'yún ch'onk'un ka̱ma saá tsa najmi chi̱ne̱é. 


text:
<pb/>Tíjña nda̱ínu̱u ni xi ma chino, tu̱nga cha̱se̱nú nga ni xi chino najmi ts'i̱ínndyjajihi̱n xu̱ta̱ xi najmi ndjá tíi̱ncha. 


text:
A̱t'aha̱ tsa nku xi najmi ndjá tjíya kju̱a̱nkjintak'uhu̱n sku̱e̱hi ji xi ja yai ni xu'bi̱ nga kabinchin nku a̱nte má yankjún nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ kits'ínndaha ko̱ nga tíchinei ni xi tjín yo̱, ¿a najmi ko̱hó kui ka̱ma k'un kji̱ne̱ ni xi chje̱ kik'a̱i̱hi̱ ra̱ nti̱a̱ xu'bo̱? 


text:
B'a̱ ts'ín nga̱t'aha̱ ni xi yai ndyja̱ha nda̱ nts'eé xu'bi̱ xi najmi ndjá síjña, xi Cristo̱ k'ienntjáíhi. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ ts'ín tín'ekatsúnjiun kju̱a̱nkjintak'uhu̱n já nts'eé xi najmi ndjá tíi̱ncha, ngatitsun xi tífi kontra̱ha̱ já nts'eé tín'o ko̱ ta̱ xi tífi kontra̱ha̱ Cristo̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, tsa nga̱t'aha̱ nichinena̱ títs'inkijnejihinna ngatitsun nda̱ nts'é, tu̱ sahá ndaha nku ni̱stjin najmi ta̱ kjíne̱hena yjo, tu̱ xi b'a̱ ts'ín najmi ts'inkijnejihinna ngatitsun nda̱ nts'é.<pb/>


text:
¿A najmi ka̱mahá ts'ian ni xi ts'ín nku nda̱ postru̱? ¿A najmi nda̱ postru̱ná? ¿A najmi tunkáhán kikieko̱hona Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu? ¿A najmi juhún nga chjihi̱ xá xi títs'ian nga Nda̱ Nti̱a̱ná títs'in xáha̱? 


text:
Ta̱ ndaha tsa tjín xi najmi ts'ínkjáíhi̱n nga an xi nku nda̱ postru̱, tu̱nga jun tjíhin nga n'e̱kjáínnú. A̱t'aha̱ nd'a̱i̱ nk'ie nga s'ejinnu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná, kui niu̱ xi bakúchji nga kju̱axi̱ nga an xi nku nda̱ postru̱. 


text:
¿A najmi ka̱mahá nga s'e̱jñani̱ chju̱ún xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, xi tsjénko̱ni̱ nga ku̱i̱nimai̱ xi nkú i̱ncha ts'ín já postru̱ xingisoo̱ ko̱ já nts'e̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ Pedro̱? 


text:
<pb/>Nku nda̱ jun, ¿a kuihí b'échjí ni xi fet'aha̱ nga ts'ín xáha̱? Xi b'éntje̱ tuntsja̱jé, ¿a najmi kjinehé tuu̱? Xi kunntá chu̱tsa̱nka̱, ¿a najmi yo̱hó sakút'aha̱ ni xi kji̱ne̱? 


text:
¿A kju̱a̱nkjintak'un ts'a̱hán tíb'asjéhena ni xi tíxian? ¿A najmi b'a̱há ta̱ ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumoo̱? 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín y'ét'a Moise xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱: “Najmi tu̱ tsa b'e'oho̱o turu̱ tsa tu̱ xi najmi kji̱ne̱he tuni̱ñu̱ nk'ie nga títs'ínxá nga tíbitjíá tuni̱ñu̱.” ¿A turu̱hú kjinta̱ha̱ ra̱ Nti̱a̱ná? 


text:
¿A najmi ngandanáhá b'a̱ kitsú? Joho̱n, ngandaná b'a̱ ts'ín kis'et'aha kju̱a̱téxumoo̱. A̱t'aha̱ xi bakján t'anankiu̱ ko̱ xi bitjíá tuni̱ñu̱, kui xi tjíhin nga kúyaha̱ nga ta̱ sa̱kút'aha̱ cho̱n. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱ha, tsa ji̱n tíb'entje̱he̱ni̱ a̱jinnu̱u ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, ¿a tsehé ni xi tíbinchii̱ tsa ta̱ sakút'ani̱ chuba cha̱ha̱n ni xi tjínnu̱u e̱i̱ a̱sunntei̱? 


text:
Tsa kj'a̱í ma sakút'aha̱ ni xi tjínnu̱u, ¿a najmi 'yúhún tsuhu̱ni̱ nga sakút'ani̱ ni xi tjínnu̱u? Ka̱maní ku̱i̱nchíi̱, tu̱nga najmi b'a̱há tín'ei̱. Ni xi n'e níi̱, n'e chúkju̱a̱i̱ ngayjee̱ ni xi mat'ai̱n tu̱ xi najmi chumi ni k'u̱éch'oho̱ ra̱ xu̱ta̱ én nda tsuhu̱ Cristo̱. 


text:
<pb/>¿A najmi yanú nga xi ts'ínxá ni̱nku̱ kjine ni xi masún ni̱nku̱ ko̱ xi ts'ínxát'a na̱chan chje̱ ta̱ sakút'aha̱ yjoho̱ chu̱ xi n'ek'ien yo̱? 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín y'énda Nti̱a̱ná nga xi b'éni̱jmí én nda tsuhu̱, én xi k'u̱éni̱jmí k'úéntuhu. Yo̱ sa̱kúhu̱ ra̱ ni xi kji̱ne̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga an ndaha̱chí najmi tíbankia ni xi tjíhin nga ka̱néna kai. Ko̱ ta̱ ndaha najmi títs'inntúnu̱u tsa tu̱ xi ni k'u̱a̱i̱hinú. Tu̱ sa ní nda tjín tsa ku̱a̱yá kintehe̱ ni nga tu̱ nku k'u̱a̱i̱hína ni, a̱t'aha̱ tsjo tjínna nga najmi chumi ni tí'ba̱i̱na. 


text:
Nk'ie nga tíb'eni̱jmíá én nda tsuhu̱ Jesucristo̱, najmi kui kju̱a̱ha tsa nk'a k'uasjéhena yjona̱. A̱t'aha̱ ja tjínena nga b'a̱ ts'ian. ¡Ni̱ma̱ rú ts'ihinna tsa najmi k'ueni̱jmíá én nda tsuhu̱ Jesucristo̱! 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, tsa xá an mjehena k'ueni̱jmíhina én nda tsuu̱, ts'inkjáíhi̱n chjína̱. Tu̱nga tsa tjínena nga k'ueni̱jmíá, a̱ xá xi kik'a̱i̱hína títs'ian ma. 


text:
Kui nga, ¿mí chjíhi xi ts'inkjáíhín ra̱ ma? Chjína̱ nga najmi f'achjá nga b'eni̱jmíá én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ ko̱ nga najmi bankia ni xi kanéna nga̱t'aha̱ nga tíb'eni̱jmíá én nda tsuu̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ ni xi ts'ín nga ts'ín xáha̱ 


text:
<pb/>Ndaha tsa nda̱ína yjona̱, tu̱nga jahá kits'in ma yjona̱ nku nda̱ musu̱hu̱ ngayjee̱ xu̱ta̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín nkjin xu̱ta̱ ts'in ngana̱ sahana nga ku̱a̱kj'á éhe̱n Cristo̱. 


text:
A̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ b'a̱ ts'ian xi nkú ts'ín xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, tu̱ xi ts'in ngana̱hana kui xu̱to̱. Ndaha tsa an najmi tíjñanena kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise, tu̱nga a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tíjñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱ b'a̱ ts'ian xi nkú ts'ín xi tíjñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱, tu̱ xi ts'in ngana̱hana kui xu̱to̱. 


text:
<pb/>A̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi tíjñanehe̱ kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise b'a̱ ts'ian xi nkúhu tsa ko̱ an najmi tíjñanena kju̱a̱téxumoo̱, tu̱ xi ts'in ngana̱hana xu̱ta̱ xi najmi tíjñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱. Tu̱nga najmi tíi̱jña t'axíhín ra̱ kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ kju̱a̱téxumaha̱ Cristo̱ tíi̱jñajihi̱n. 


text:
A̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi ndjá tíi̱ncha nginku̱n Nti̱a̱ná b'a̱ ta̱ ts'ín ts'in ma yjona̱, tu̱ xi ts'in ngana̱hana xu̱ta̱ xi najmi kje̱ ndjá tíi̱ncha. Ts'in ma yjona̱ xi nkú k'un ngayje tíkjá xu̱ta̱ tu̱ xi tjín xi k'u̱a̱nkihi. 


text:
B'a̱ títs'ian a̱t'aha̱ xáha̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ títs'ian ko̱ tu̱ xi ta̱ sa̱kúhuna kju̱a̱nda xi tsjá. 


text:
<pb/>¿A najmi yanú, nk'ie nga nkjin maha xi bangatsanka, nkuhú xi ts'ín ngana̱? Kui nga ti̱yútsanka sisihinnu tu̱ xi ka̱ma n'e̱kjáíhi̱n ru̱u chjí xi k'u̱a̱i̱ná. 


text:
Ko̱ xi b'énda yjoho̱ nga tsúton, nkjin ni xi b'éch'oho̱ yjoho̱. B'a̱ i̱ncha ts'ín tu̱ xi ka̱ma ts'i̱ínkjáíhi̱n ra̱ nku chjí xi batsun. Tu̱nga ñá bi, tíb'endaá yjoná tu̱ xi n'e̱kjáíhi̱n ra̱á nku chjí xi najmi maha̱ batsun. 


text:
<pb/>An bi, najmi tíbangatsanka xi nkúhu xi chu̱ba̱ tíbangatsankahá ko̱ najmi tíkjan xi nkúhu xi chu̱ba̱ tíb'éjin séhén. 


text:
Tu̱ sa ní títsjaha̱ kju̱a̱ni̱ma̱ yjonintena̱ ko̱ títs'ink'a ni̱yá, tu̱ xi najmi ndyja̱hana an xi y'eni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xingisoo̱.<pb/>


text:
Jun já nts'e, najmi mjena nga n'e̱chayo ni xi kamat'ain ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ judio̱. Ngayjee̱ y'ema kintehe̱ ni̱nti̱ xi kitsjáni̱yáha̱ ko̱ ngayjee̱ j'atikjá ntáchak'uu̱n. 


text:
ko̱ nkuhú ntá xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná i̱ncha kik'i ngayjee̱. I̱ncha kik'i ntánijua xi tsitjuhu̱ nku na̱xi̱ xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná. Kui na̱xi̱u̱ xi Cristo̱ ko̱ kui na̱xi̱u̱ xi kitsjenko̱ho̱. 


text:
Tu̱nga ndaha tsa b'a̱ kama, najmi kisasíhi̱n Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín y'entu nkjin xu̱to̱. Kui kju̱a̱ha i̱ncha k'iehen a̱nte kixiu̱. 


text:
<pb/>Ni xi kamat'ain xu̱ta̱ xu'bo̱ kis'ejña chu̱ba̱yaná, tu̱ xi najmi n'e̱ mjehená ni xi najmi nda xi nkú ts'ín kits'ín mje xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
Najmi tu̱ n'e̱tsjoho̱o nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínnda xi nkú kits'ín k'u̱a̱ xu̱ta̱ xu'bo̱, xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Y'entu xu̱ta̱ nga kikjine ko̱ kik'i ko̱ a̱skahan i̱ncha tsisintje̱n nga kitenki tsjo.” 


text:
<pb/>Najmi tu̱ chu̱ba̱ suntuko̱náá xinki̱á xi nkú kits'ín k'u̱a̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. Kui kju̱a̱ha k'iehen kan jan mii̱ nga nkuhú ni̱stjin sa. 


text:
Najmi tu̱ chjut'ayák'aán Nda̱ Nti̱a̱ná xi nkú kits'ín k'u̱a̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. Kui kju̱a̱ha k'iehen nga kikjinehe̱ ra̱ ye̱. 


text:
Najmi tu̱ chubayanó Nti̱a̱ná xi nkú kits'ín k'u̱a̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. Kui kju̱a̱ha nga ntítsje xi ts'ínkje xu̱ta̱ kits'ínk'iehe̱n ra̱. 


text:
<pb/>Ni xu'bi̱ xi kamat'ain ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ judio̱, kui xi kis'ejña chu̱ba̱yaná. Xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná kis'et'a niu̱ tu̱ xi tsjáni̱yáhaná ñá xi tintsu̱ba̱á nd'a̱i̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, xi ts'ínnkjink'un nga najmi ku̱i̱jne̱nki, kakuhu̱n yjoho̱ tu̱ xi najmi ku̱i̱jne̱nkihi. 


text:
Ni xi tímat'on nga tíchjut'ayák'unnu̱u najmi ts'ati sa nga ni xi mat'ain xu̱ta̱. Ma ma 'yún tak'aán Nti̱a̱ná. Najmi tsjánte tsa 'yún chjút'ayák'un sanu̱u nga kj'u̱a̱ínenu̱u nku ni xi najmi ku̱i̱chjúkju̱a̱nu̱u. Tsjáni̱yá nínu̱u xi nkú ts'ín ku̱i̱tjunkihinu nk'ie nga chjút'ayák'unnu̱u, tu̱ xi b'a̱ ts'ín n'e̱ chúkju̱a̱hanu ni xi ni̱banenu̱u. 


text:
Nk'ie nga 'yaá binu̱ nkjúu̱n nga 'ba̱i̱hi̱í máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, ¿a najmi nkuhú bichú majihi̱ín jníhi̱ Cristo̱? Ko̱ nk'ie nga chineé ni̱nku̱a̱n xi bakjanyáá, ¿a najmi nkuhú bichú majihi̱ín yjonintehe̱ Cristo̱? 


text:
Nkuhú maha ni̱nku̱o̱n, kui nga nkuhú yjoninte bichú mahaná ndaha tsa nkjin mahaná. A̱t'aha̱ ngatenteé sakút'aná ni̱nku̱a̱n xi nkuhú maha. 


text:
<pb/>Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱. Xi i̱ncha kjine yjoho̱ chu̱ xi chje̱ 'ba̱i̱hi̱ Nti̱a̱ná, ¿a najmi nkuhú bichú majihi̱n chje̱ xi s'entusún na̱chan chje̱? 


text:
Nk'ie nga b'a̱ tíxian, najmi b'a̱ tíxian tsa chjíhi̱ ra̱ nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha ko̱ ta̱ ndaha tsa chjíhi̱ ra̱ yjo xi 'ba̱i̱hi̱ chje̱. 


text:
Ni xi tíxin níná, chje̱ xi tsjáha̱ nti̱a̱ xu̱ta̱, kui xi jánindoo̱ títsjáha̱. Najmi Nti̱a̱ná tsjáha̱ niu̱. Najmi mjena tsa tjín ni xi s'e̱ko̱nu̱u jánindoo̱. 


text:
<pb/>Najmi ka̱ma s'i̱u̱yo chu̱tsín xi ts'e̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ chu̱tsín xi ts'e̱ jánindoo̱. Najmi ka̱ma ku̱i̱ntsu̱ba̱t'o yámixa̱ xi ts'e̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ yámixa̱ xi ts'e̱ jánindoo̱. 


text:
¿A ra̱ mjehéná nga ka̱ma stihi̱ Nti̱a̱ná? ¿A 'yúhún tjínná nga'yún nga ka̱ma ku̱a̱nkín kontra̱á Nti̱a̱ná? B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nkjé chi̱ne̱é yjo xi ja kin'e ma chje̱ 


text:
<pb/>“Ma ts'ian tu̱ mí nihí ni”, tsu xu̱ta̱. Tu̱nga najmi ngandanáhá ngayjee̱ niu̱. “Ma ts'ian tu̱ mí nihí ni”, tsu xu̱ta̱. Tu̱nga najmi ngatentee̱hé niu̱ tsjá nga'yúnná. 


text:
<pb/>Ka̱ma chi̱no̱o tu̱ mí yjohó ni xi tjín má satéña yjo. Najmi tu̱ b'a̱ bixíún tsa kui niu̱ xi ts'i̱ínkatsún kju̱a̱nkjintak'unnu̱u. 


text:
<pb/>Tsa nku xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná b'a̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u nga kuankín chi̱no̱o ni̱ñu̱ ni'yaha̱ ko̱ tsa mjenu̱u kuankíún yo̱, chi̱no̱o tu̱ mí ni xi k'u̱éjñat'ahánu̱u. Najmi tu̱ b'a̱ bixíún tsa kui niu̱ xi ts'i̱ínkatsún kju̱a̱nkjintak'unnu̱u. 


text:
Tu̱nga tsa tjín xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha ja kik'a̱i̱hi̱ chje̱ yjo xu'bi̱”, najmi tu̱ chino nk'ie. T'ech'óho̱o yjonu̱u niu̱ tu̱ nga̱t'aha̱ tsa nkú ka̱maha̱ xi b'a̱ kuatsúnu̱u ko̱ tu̱ nga̱t'aha̱ tsa ku̱a̱tsún kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
<pb/>Najmi b'a̱ tíxian tsa kju̱a̱nkjintak'uhu̱n xi kji̱ne̱ niu̱ ku̱a̱tsún. Kju̱a̱nkjintak'un níhi̱ xi b'a̱ kuatsúu̱ tíxian. A̱t'aha̱, ¿á xi nkú ts'ín tínchja̱ha kju̱a̱nkjintak'uhu̱n xu̱ta̱ xi kj'a̱í cha̱se̱he̱ ra̱ nga cha̱ mí nihi xi ma ts'ian? 


text:
Tsa tsjaha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ títsjána ni xi tíi̱ne̱, ¿á ku̱i̱nchja̱yanehena xu̱ta̱ tsa kjíne̱ ni xi ja kuatsjaha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, tsa chi̱no̱o ko̱ tsa s'i̱u ko̱ tsa tu̱ mí nihí ni xi n'o̱o, ngayje ni xi n'o̱o katakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi tu̱ n'o nga ndyja̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱he̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ xi najmi ntje̱he̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ ta̱ ndaha xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
An bi, tu̱ mí nihí ni xi ts'ian, ni xi sasíhi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ts'ian. Najmi tu̱ ni xi ngandana̱ bangisja nga ts'ian. Ni xi ka̱ma ní ngandaha̱ xu̱ta̱ ts'ian. B'a̱ ts'ian tu̱ xi k'u̱a̱nkihi.<pb/>


text:
B'a̱ ta̱ n'o̱o xi nkú nga ts'ian, a̱t'aha̱ an bi, b'a̱ ta̱ ts'ian xi nkúhu Cristo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín sku̱e̱nkjún jminchjíu̱n 


text:
<pb/>Tsjo ts'ín nchjani̱jmíyaha̱nu̱u, já nts'e, a̱t'aha̱ tehe̱nte f'áítsjennu̱u an ko̱ a̱t'aha̱ tín'o ni xi tsakuyánu̱u. Kui ni xi kik'a̱i̱na ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín kits'inkjas'ennu̱u. 


text:
Tu̱nga mjehéna nga cho̱o nga Cristo̱ kui xi tje̱n títjuhu̱n nga nkúnkú jáx'i̱n, ko̱ xi tí'mi x'i̱n kui xi tje̱n títjuhu̱n chju̱úhu̱n, ko̱ Nti̱a̱ná kui xi tje̱n títjuhu̱n Cristo̱. 


text:
<pb/>Tu̱ yá nda̱há ni xi k'u̱é'ma nintaku̱ nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ tsa nga ts'i̱ínkjas'en én xi tsjáha̱ Nti̱a̱ná, kui xi najmi tíbenkjún xi tje̱n títjuhu̱n. 


text:
Ko̱ tu̱ yá ta̱chju̱úhún ni xi najmi k'u̱é'ma nintaku̱ nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ tsa nga ts'i̱ínkjas'en én xi tsjáha̱ Nti̱a̱ná, kui ta̱chjúu̱n xi najmi tíbenkjún xi tje̱n títjuhu̱n. Nk'ie nga chasehe̱ ra̱á, b'a̱ joyaha tsa kichj'ajnu kaha̱. 


text:
A̱t'aha̱ tsa nku ta̱chju̱ún najmi k'u̱é'ma nintaku̱, tu̱ sahá katate ntsja̱ha̱. Ko̱ tsa subaha̱ nga ku̱a̱te ntsja̱ha̱ ko̱ a ra̱ nga kj'u̱ájnu kaha̱ yjoho̱, tu̱ sahá kat'é'ma nintaku̱ ma. 


text:
<pb/>Xi tí'mi nda̱x'i̱n najmi tjíhin nga k'u̱é'ma nintaku̱. A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín tjíyaha Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín kits'ínndaha̱ Nti̱a̱ná nda̱x'i̱n xi tjuu̱n, ko̱ kui ndo̱ bakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. Tu̱nga xi tí'mi ta̱chju̱ún, kui xi bakúchji kju̱a̱chánkaha̱ xi tí'mi x'i̱n. 


text:
A̱t'aha̱ nda̱x'i̱n xi tjuu̱n najmi yjonintehe̱ ta̱chjúu̱n nibaha̱ ra̱. Ta̱chju̱ún xi tjuu̱n ní xi nibaha̱ ra̱ yjonintehe̱ nda̱x'i̱u̱n. 


text:
Kui kju̱a̱ha tjíhin nga k'u̱é'maha nintaku̱ xi tí'mi ta̱chju̱ún, tu̱ xi sku̱e̱nkjúhun xi batéxumaha̱ ko̱ sku̱e̱nkjúhun ntítsjee̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga a̱jinná xi s'ejinná Nda̱ Nti̱a̱ná, tjín xi chju̱úu̱n a̱t'aha̱ ta̱ tjín xi x'i̱n, ko̱ tjín xi x'i̱n a̱t'aha̱ ta̱ tjín xi chju̱úu̱n. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín yjonintehe̱ nda̱x'i̱u̱n nibaha̱ ra̱ ta̱chju̱ún xi tjuu̱n, b'a̱ ta̱ ts'ín nd'a̱i̱ xi tí'mi ta̱chju̱ún tsihi̱n xi x'i̱n tí'mi. A̱t'aha̱ ngatentee̱ ni xi tjín nginku̱n Nti̱a̱ná nibáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>N'e̱nkjíntak'un sisiun ni xu'bi̱. ¿A nda tjín nga nku ta̱chju̱ún najmi k'u̱é'ma nintaku̱ nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná? 


text:
Xi nkú ts'ín yaha̱, tsa nku nda̱ ts'i̱ínndju ntsja̱ha̱, ta̱ kui ta̱ maha títsjáha̱ kju̱a̱suba yjoho̱. 


text:
Tu̱nga tsjohó tjíhi̱n nku ta̱chju̱ún tsa ts'i̱ínndju ntsja̱ha̱. A̱t'aha̱ kui xi kik'a̱i̱hi̱ nga ndju ka̱ma ntsja̱ha̱ tu̱ xi k'u̱é'mako̱ho nintaku̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga tsa tjín xi mjehe̱ k'u̱ésiyáha ni xu'bi̱, najmi b'a̱ ts'ín nkani̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi b'a̱ ts'ín nkaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga n'ekj'áítsjen ngabayaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga ka̱ma ñjakú xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Najmi tínchjako̱ tsjo tsjonu̱u ni xi xínnu̱u nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ najmi ngandanu̱u ma ñjakúko̱honu xinki̱u. N'e'un níhi̱ xinki̱u nga ma ñjakú. 


text:
Kui ni xu'bi̱ xi tjun xínnu̱u. Tí'miyana nga b'i̱ ngjáhán ch'ach'anú xinki̱u nga n'esje t'axíún yjonu̱u nk'ie nga ma ñjakú ni̱nku̱. Ko̱ santaha tís'ejinna ni xi tí'mina, 


text:
a̱t'aha̱ tjíhín ni nga ch'a̱ch'a̱nú xinki̱u nga n'e̱sje t'axíún yjonu̱u tu̱ xi cha̱ha yá xi ndjá síjña nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ma ñjakúko̱o xinki̱u, najmi n'o xi nkú ts'ín tsakúyaná Nda̱ Nti̱a̱ná nga kikjineko̱ sa já ni'yakuyáha̱. 


text:
A̱t'aha̱ nk'ie nga chino, b'i̱ ngján nkúnkú fakj'á ni xi ts'e̱. Tjín xi najmi sakúhu̱ nichinee̱ ko̱ tjín ngá xi ma ch'i̱. 


text:
¿A ra̱ najmi tjíhínnu̱u ni'ya má nga ka̱ma chi̱no̱o ko̱ s'i̱u? ¿Á tu̱ ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ tín'eko̱honu xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ tí'ba̱i̱hi̱ ru̱u kju̱a̱suba xu̱ta̱ xi najmi chumi ni xi tjíhi̱n ra̱? ¿Nkú xínnu̱u? ¿“Nda tín'o”, a xínnu̱u? Nk'ie nga b'i̱ tín'o, najmi tjín xi nkú ts'ín “Nda tín'o” xíhi̱nnu̱u. 


text:
<pb/>Ta̱ kui ma maha én xi kitsjána Nda̱ Nti̱a̱ná, ta̱ kui ma maha én xi tsakuyánu̱u. B'i̱ kixinnu̱u: Ta̱ kuihi ni̱stje̱n nga kin'ekjas'en Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu, jakj'á ni̱nku̱a̱n. 


text:
Nk'ie nga ja kamaha̱ nga kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, tsakjánya ni̱nku̱o̱n ko̱ b'i̱ kitsú: “Kui xu'bi̱ xi yjonintena̱ xi n'e̱kjas'en ngandanu̱u. B'i̱ ta̱ n'o̱o tu̱ xi kj'u̱a̱ítsjehe̱nnu̱u an.” 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ ts'ín jakj'á chu̱tsíu̱n nk'ie nga ja kamaha̱ nga kikjine nichinee̱. B'i̱ kitsú: “Kui chu̱tsíi̱n tíbakúchji jnína̱ xi ja tíb'éndako̱ tse̱tse̱he Nti̱a̱ná nd'a̱i̱ xi nkú ts'ín nda ts'i̱ínko̱ xu̱ta̱. B'i̱ ta̱ n'o̱o tu̱ xi kj'u̱a̱ítsjehe̱nnu̱u an xki̱ xki̱ nga s'i̱u.” 


text:
Kui b'a̱ maha, xki̱ nga chi̱no̱o ni̱nku̱o̱n ko̱ s'i̱yo chu̱tsíu̱n, b'aha̱ ra̱ nga kik'atuts'i̱hi̱n kui nii̱ santa nkúhu nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná, tíbixínyo nga k'ien. 


text:
<pb/>Kui nga tu̱ yáhá ni xi najmi sku̱e̱nkjúhun nga kji̱ne̱ ni̱nku̱o̱n ko̱ nga k'úíya chu̱tsíu̱n nga ts'i̱ín xi nkú kitsú Nda̱ Nti̱a̱ná, kui xi títsjehe̱n jé nga najmi tíbenkjún yjonintehe̱ ko̱ jníhi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui b'a̱ maha, kintehe̱ ni nga xu̱ta̱ kji̱ne̱ ni̱nku̱o̱n ko̱ nga k'úíya chu̱tsíu̱n, tjíhin ni nga katasejin sisin ani̱ma̱ha̱. 


text:
A̱t'aha̱ tsa tjín xi chu̱ba̱ kji̱ne̱hé ko̱ chu̱ba̱ k'úíhí nga najmi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga yjonintehe̱ Nda̱ Nti̱a̱ná niu̱, kui xi n'e̱nijéhe̱ ra̱ a̱t'aha̱ chu̱ba̱ tíkjinehé ko̱ tí'bi niu̱. 


text:
Nk'ie nga base Nda̱nti̱aná tsa nda ko̱ tsa najmi nda ni xi n'eé, yo̱ títsjáni̱yáná tu̱ xi najmi n'e̱nijéhená ni̱stjin nga n'e̱nijéhe̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'ena̱, nk'ie nga ka̱ma ñjakú nga chi̱no̱o nichinee̱, b'i̱ ngján chúyoho̱o xinki̱u. 


text:
Tsa tjín xi tíma bjoho̱, ni'yaha̱ kakjine. B'a̱ kats'ín tu̱ xi najmi ts'i̱ínk'a ni̱yáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ ni xi títs'ín nk'ie nga tíma ñjakúko̱o xinki̱u. Ni xi tjín sa a̱jinnu̱u, nk'ie nga kfínsenu̱u k'uendá.<pb/>


text:
Jun já nts'e, mjena nga cho̱o nga nkjin tíkjá kju̱a̱nda xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Yo xi nkú n'e tintsu̱bo̱o nk'ie, nga najmi kje̱e s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná. Xi nkúhu tsa kichju'yúnnu̱u nga kitsjennkíhu̱u nti̱a̱ xi najmi maha̱ nchja̱, xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha. 


text:
Kui b'a̱ maha, tíxinyaha̱nu̱u nga ndaha nku xu̱ta̱ xi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná títs'ínkinchja̱ha̱ najmi ma b'a̱ tsu: “¡Najmi nda Jesu!” Ko̱ ta̱ ndaha nku najmi ma: “¡Jesu xi Nda̱ Nti̱a̱ná!” tsu, tsa najmi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kj'a̱í kj'a̱í kju̱a̱nda xi 'ba̱i̱hi̱ xu̱ta̱, tu̱nga nkuhú maha Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tsjáha̱. 


text:
Kj'a̱í kj'a̱í ni xi maha̱ i̱ncha ts'ín, tu̱nga nkuhú Nti̱a̱ná xi ts'ín ngayjee̱ niu̱ nga ts'ínxájinyjehe̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Nga nkúnkú kik'a̱i̱hi̱ nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ku̱a̱kúchji yjoho̱ ngandaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Tjín xi Espiri̱tu̱ tsjáha̱ nga ku̱i̱tsu̱yaha̱ xu̱ta̱ én xi na̱nka̱, ko̱ ta̱ tjín xi ta̱ kuihi Espiri̱tu̱ tsjáha̱ nga ku̱i̱tsu̱yaha̱ xu̱ta̱ ni xi ka̱mankjihi̱n. 


text:
Tjín xi ta̱ kuihi Espiri̱tu̱ tsjáha̱ nga 'yún s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, ko̱ tjín ngá xi ts'i̱ínnkihi̱ xu̱ta̱. Ta̱ kuihi Espiri̱tu̱ xi tsjáha̱ nga b'a̱ ts'i̱ín. 


text:
<pb/>Tjín xi maha̱ ts'ín kju̱a̱nkjún, ko̱ tjín ngá xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ éhe̱n, a̱s'a̱i ts'ínkjas'en niu̱. Tjín xi mankjihi̱n tsa kju̱axi̱ nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tíjñajihi̱n xu̱ta̱. Tjín xi nchja̱ kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱, ko̱ tjín ngá xi ts'ínk'atiya én xi tsjá Espiri̱tu̱. 


text:
Nkuhú Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi ts'ín ngayjee̱ ni xu'bi̱. Xi nkú ts'ín mjehe̱ tsjá nii̱, b'a̱ ts'ín tsjáha̱ nga nkúnkú xu̱ta̱ ni̱nku̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga nkuhú kich'aá xinki̱á ñá xi xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Xi nkúhu yjonintená, nkuhú maha tu̱nga nkjihín ni xi tjíhi̱n nga tjíxanya. Ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n, ndaha tsa nkjin maha tu̱nga nkuhú yjoninte bichú ma. B'a̱ ta̱ tjín nga̱t'a ts'e̱ Cristo̱. 


text:
A̱t'aha̱ nkuhú Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná kisaténtáhaná ngatenteé ko̱ ngayjeé kik'a̱i̱ná nga ki'yaá ta̱ kuihi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín nkuhú yjoninte tsichu mahaná, ndaha tsa xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ ta̱ ndaha tsa xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, ndaha tsa xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse ko̱ ta̱ ndaha tsa xi nda̱í yjoho̱. 


text:
Tsa b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nku tsu̱kaá: “Najmi yjonintee̱ y'ahana a̱t'aha̱ najmi ntsa̱ 'mina”, tsa b'a̱ ku̱i̱tsu̱, ¿a kui kju̱a̱ha nga najmi ta̱ yjonintee̱ y'aha̱ ra̱? 


text:
Ko̱ tsa nku tja̱ba̱xínñjaá b'a̱ ku̱i̱tsu̱: “Najmi yjonintee̱ y'ahana a̱t'aha̱ najmi tunku̱n 'mina”, tsa b'a̱ ku̱i̱tsu̱, ¿a kui kju̱a̱ha nga najmi yjonintee̱ y'aha̱ ra̱? 


text:
<pb/>Tsa tu̱ subahá tunku̱n ka̱ma yjonintee̱, ¿nkú ts'ín ku̱i̱nú'yáhaná? Ko̱ tsa tu̱ subahá tja̱ba̱xínñju ka̱ma yjonintená, ¿nkú ts'ín kj'u̱ántahaná? 


text:
<pb/>“Najmi machjénna ji”, najmi tsuhu̱ tunkaán ntsa̱á. Ta̱ ndaha: “Najmi machjénna jun”, najmi tsuhu̱ nintakaá tsu̱kaá. 


text:
Ko̱ xi b'a̱ maná nga kinte tje̱n, kui xi tu̱ sahá tsjo n'ek'íé saá. Ko̱ má najmi mjená nga ka̱ma chji, kui xi b'e'maá, 


text:
a̱t'aha̱ najmi machjéhe̱n nga k'úé'maá yjonintená má nga ma chji bixíaán. B'a̱ kits'ínk'íé Nti̱a̱ná yjonintená nga 'yún n'e̱chjí saá xi b'a̱ maná nga kinte tje̱n. 


text:
<pb/>B'a̱ kits'ín Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi ka̱ma ngabihi̱ ra̱ xinkjín yjonintená ko̱ tu̱ xi b'i̱ ngján kúhu̱n ra̱ xinkjín. 


text:
Nga ngayjee̱ ni xi y'aha̱ ra̱ yjonintená, tsa tjín xi un tíbehe̱, ta̱ un sku̱e̱he̱ xi k'oo̱. Ko̱ tsa 'yún tíchun saha̱á nku, ngayjee̱ xi k'oo̱ ta̱ tsjo i̱ncha ka̱maha̱. 


text:
Nti̱a̱ná kitsjá nga s'e̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ tjun já postru̱, xi ma joho já profeta̱ xi tsuya én xi Nti̱a̱ná tsjáha̱, xi ma jahan já maestru̱, ko̱ a̱skahan xi maha̱ ts'ín kju̱a̱nkjún, ko̱ xi maha̱ ts'ínnkihi̱ xu̱ta̱, ko̱ xi be nkú ts'ín ku̱a̱si̱nko̱ xu̱ta̱, ko̱ xi tsjen títjun, ko̱ xi nchja̱ kj'a̱í én xi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tsjáha̱. 


text:
<pb/>¿A ngatentee̱hé xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi já postru̱? ¿A ngatentee̱hé xi já profeta̱? ¿A ngatentee̱hé xi já maestru̱? ¿A ngatentee̱hé xi maha̱ ts'ín kju̱a̱nkjún? 


text:
¿A ngatentee̱hé xi kik'a̱i̱hi̱ nga ka̱maha̱ ts'i̱ínnkihi̱ xu̱ta̱? ¿A ngatentee̱hé xi kik'a̱i̱hi̱ nga nchja̱ kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná? ¿A ngatentee̱hé xi maha̱ ts'ínk'atiya nkú tsuhu̱ ra̱ kj'a̱í én xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ xu̱ta̱? 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, a̱jihi̱n ngayjee̱ kju̱a̱nda xi tsjá Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, n'e̱ mjo xi kjennu̱u ni̱yá. Tu̱nga xínyahánu̱u nku xi 'yún kjennu̱u ni̱yá.<pb/>


text:
Tsa mayjena én xi tjín ko̱ én xi nchja̱ ntítsjee̱ tu̱nga tsa najmi tjíhínna kju̱a̱tjo, xi nkú joyaha nku ni xi tu̱ tífanehé bichú ma ko̱ a ra̱ nku ki̱cha̱ xi tífanet'áha̱ son xi ch'on ts'ín nu'yá nga tín'ekjane. 


text:
Tsa ts'inkjas'en én xi tsjána Nti̱a̱ná, tsa mankjinna ngayjee̱ ni xi y'éjña 'ma Nti̱a̱ná, tsa be tu̱ mí nihí ni, ko̱ tsa 'yún s'ejinna Nti̱a̱ná nga santaha ka̱ma ts'inkjí t'axíán na̱xi̱, tu̱nga tsa najmi tjíhínna kju̱a̱tjo, najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ an. 


text:
Tsa tsjaha̱ xu̱ta̱ x'a̱n ngayjee̱ ni xi tjínna ko̱ tsa ts'inkjas'en yjona̱ tu̱ xi ku̱i̱ti̱hi ngandaha̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í, tu̱nga tsa najmi tjíhínna kju̱a̱tjo, tu̱ kju̱a̱ndahá b'a̱ ts'ian. 


text:
<pb/>Xi tjíhi̱n kju̱a̱tjo, kui xi ta̱ tjíhi̱n kju̱a̱tsenta ko̱ nda ani̱ma̱ha̱. Xi tjíhi̱n kju̱a̱tjo najmi xintak'un, najmi nchja̱ én ngak'un, najmi nk'a b'asje yjoho̱, 


text:
najmi ts'ín ni xi najmi sasíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱, najmi tu̱ ni xi ts'e̱ subahá bangisjai, najmi ki̱tsa̱ ma kjaha̱n, najmi b'éjin tak'un ni xi najmi nda kin'ehe̱, 


text:
Xi tjíhi̱n kju̱a̱tjo ts'ín'yún tak'unyje ni xi f'ajin, s'ejihi̱n ngayjee̱ ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, ma 'yún k'un tehe̱nte Nti̱a̱ná, ko̱ ts'ín chúkju̱a̱yje ni xi mat'ain. 


text:
<pb/>Najmi ka̱maha̱ kfe̱ya kju̱a̱tjoo̱. Ku̱i̱chú ni̱stjin nga najmi ta̱ ts'i̱ínkjas'ehen já profeta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná, ko̱ nga najmi ta̱ tsjáha Nti̱a̱ná nga ku̱i̱nchja̱ xu̱ta̱ kj'a̱í kj'a̱í én, ko̱ nga najmi ta̱ ka̱machjéhen nga cha̱ xi nkú ts'ín yaá nd'a̱i̱. 


text:
tu̱nga nk'ie nga ku̱i̱tjusun ni xi tjíhin nga ka̱ma, nk'iehé kfe̱t'a ni xi tu̱ i̱chíhí yaá nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ndyjana, kinchja xi nkú ts'ín nchja̱ jántí xi̱, kits'innkjíhi̱n k'an xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un jántí xi̱, ko̱ kamankjinna xi nkú ts'ín mankjihi̱n jántí xi̱. Tu̱nga nk'ie nga ja kama chá, y'ejñá t'axíán ni xi ts'ín jántí xi̱. 


text:
A̱t'aha̱ nd'a̱i̱ tu̱ tíya xa̱náá ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi nkú joyaha tsa nku chu̱tsín tíchaseyaá nga najmi nda ts'ín tíyaá, tu̱nga ku̱i̱chúhú ni̱stjin nga cha̱ sisián Nti̱a̱ná. Nd'a̱i̱ chuba be, tu̱nga ku̱i̱chúhú ni̱stjin nga skue sisian. B'a̱ ts'ín skue xi nkú ts'ín bena. 


text:
<pb/>Najmi maha̱ feya nga tís'ejinná Nti̱a̱ná ko̱ nga tíma 'yún k'aán ko̱ nga tjínná kju̱a̱tjo. Tu̱nga kju̱a̱tjoo̱hó xi 'yún chjíhi̱ ra̱ nga nga jaa̱n nii̱.<pb/>


text:
N'e̱ mjo kju̱a̱tjoo̱ ko̱ ta̱ n'e̱ mjo nkjin tíkjá kju̱a̱nda xi tsjá Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Tu̱nga a̱jihi̱n kui niu̱, 'yún n'e̱ mjo nga Nti̱a̱ná tsjánu̱u éhe̱n ko̱ nga n'e̱kjas'on. 


text:
A̱t'aha̱ xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná nga kj'a̱í én ku̱i̱nchja̱, kui xi Nti̱a̱ná nchja̱ko̱, najmi xu̱ta̱. Nkuhú Espiri̱tu̱ be ni xi nchja̱. Najmi tíjña chji niu̱. Najmi ch'a be nkú tsuhu̱ ra̱. 


text:
Tu̱nga xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ éhe̱n ko̱ nga ts'i̱ínkjas'en, kui xi xu̱ta̱ nchja̱ko̱ tu̱ xi kjésíntje̱hen, ku̱a̱si̱nko̱ ko̱ tsjá nga'yúhu̱n. 


text:
<pb/>Xi kik'a̱i̱hi̱ nga nchja̱ kj'a̱í én xi najmi ch'a mankjihi̱n, ta̱ kuihi tsjá nga'yún subaha̱ yjoho̱. Tu̱nga xi kik'a̱i̱hi̱ nga Nti̱a̱ná tsjáha̱ éhe̱n ko̱ nga ts'i̱ínkjas'en, kui xi kjesíntje̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Mjena kai tsa ngatentoo̱ k'u̱a̱i̱nu̱u nga chu̱bo én xi kj'a̱í xi tsjá Espiri̱tu̱, tu̱nga 'yúhún mje sana tsa k'u̱a̱i̱nu̱u nga tsjánu̱u Nti̱a̱ná éhe̱n ko̱ nga n'e̱kjas'on. A̱t'aha̱ 'yún chjí saha̱ ra̱ xi ts'ínkjas'en én xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ nga xi nchja̱ én xi kj'a̱í xi najmi ch'a mankjihi̱n. Tu̱nga ndahá tjín tsa tjín xi ts'i̱ínk'atiya én xi kj'a̱í xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ku̱i̱síntje̱hen xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'e, tsa kfínsenu̱u ko̱ kuinchjako̱nu̱u kj'a̱í én xi tsjána Espiri̱tu̱ xi najmi ch'a mankjihi̱n, ¿mí nihi xi sa̱kúnu̱u tsa b'a̱ ts'ian? ¿A najmi tu̱ sahá nda tjín nga xínyanu̱u ni xi b'éjña chjina Nti̱a̱ná, ko̱ a ra̱ ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi mankjinna, ko̱ a ra̱ ts'inkjas'ennu̱u nku én xi kitsjána Nti̱a̱ná, ko̱ a ra̱ tjín ni xi kuakuyánu̱u? 


text:
<pb/>Santaha ni xi fane xi nkúhu yána̱xu̱ ko̱ a ra̱ arpa̱, tsa najmi kj'a̱í kj'a̱í ts'ín fane, ¿nkú ts'ín cha̱ha suu̱n xi tín'ekjaneko̱ho yána̱xu̱ ko̱ a ra̱ arpa̱? 


text:
Ko̱ tsa najmi kju̱a̱ne̱ sisin tjio xi nchja̱ha̱ já juu̱n nga kján, ¿yá xi k'u̱énda yjoho̱ nga ngju̱a̱i̱ kján? 


text:
B'a̱ ma a̱jinnu̱u. Tsa chu̱bo kj'a̱í én xi najmi ch'a mankjihi̱n, ¿nkú ts'ín ka̱mankjihi̱n ra̱ xu̱ta̱ ni xi chu̱bo? B'a̱ joya xi nkúhu tsa tíchubajihi̱nsón. 


text:
Tu̱nga tsa najmi tímankjinna nkú tsuhu̱ ra̱ én xi tínchja̱ko̱na nku nda̱, nku nda̱ xi najmi yo̱ nankihi̱ ka̱maha̱ an ndo̱ ko̱ an nku nda̱ xi xin nankihi̱ ka̱mana ndo̱. 


text:
B'a̱ ta̱ tíma a̱jinnu̱u. Mjenu̱u nga s'e̱nu̱u nkjin tíkjá kju̱a̱nda xi tsjá Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. 'Yún ní n'e̱ mjo nga nkjin katuma kju̱a̱nda xi kjénsíntje̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, xi nchja̱ha kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱, katankihi̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi ka̱maha̱ ra̱ ts'ínk'atiya én xi ku̱i̱nchja̱. 


text:
A̱t'aha̱ tsa nk'ie nga kuinchjaka̱ Nti̱a̱ná, kuinchja kj'a̱í én xi tsjána Espiri̱tu̱, najmi ts'inchjén kju̱a̱nkjink'unna̱. Tu̱ ani̱ma̱na̱ tínchja̱ko̱hó Nti̱a̱ná. 


text:
Kui nga, ¿mí ni xi ts'ian ni̱ ma? Ani̱ma̱na̱ kuinchjako̱hona Nti̱a̱ná, tu̱nga ta̱ ts'inchjénná kju̱a̱nkjintak'unna̱. Ani̱ma̱na̱ séko̱hona, tu̱nga ta̱ ts'inchjénná kju̱a̱nkjintak'unna̱. 


text:
A̱t'aha̱ tsa tu̱ ani̱ma̱hi̱ ní tín'etsjoko̱ho̱ ri̱ Nti̱a̱ná ko̱ a̱s'a̱i tíbasínñjuhi nku xi najmi be ni xi tín'ei, ¿nkú ts'ín nkuhú ts'i̱ín mako̱ho ri yjoho̱ nga ts'i̱íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga najmi tímankjihi̱n ni xi tíchubai? 


text:
A̱t'aha̱ kju̱axi̱ nga nda ts'ín tín'etsjoihi̱ Nti̱a̱ná nga b'a̱ tín'ei, tu̱nga najmi tíchjusíntje̱nní nda̱ xinkuu̱. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga ma ñjakúka̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, tu̱ sahá mjena kuinchja tsa tu̱ un tsu̱'ba én xi ku̱i̱tjujin kju̱a̱nkjintak'unna̱ nga te mii̱ tsu̱'ba én xi najmi ch'a ka̱mankjihi̱n. A̱t'aha̱ én xi bitjujin kju̱a̱nkjintak'unna̱, kui xi tsjáni̱yáha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, najmi b'a̱ tu̱ ts'ín n'enkjíntak'un xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un jántí xi̱. Xi nkú ní ts'ín je tjíyaha̱ ntí xi̱, b'a̱ ní ts'ín je kas'eyanu̱u, tu̱nga n'e̱nkjíntak'unnú xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un xu̱ta̱ xi chá. 


text:
B'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱:<pb/>Kj'a̱í én ko̱ kj'a̱í xu̱ta̱ xi xin nankihi<br/>ts'inchjén nga kuinchjaka̱ xu̱ta̱ xu'bi̱.<pb/>Tu̱nga ndaha tsa b'a̱ ts'ian,<br/>najmi ku̱a̱sínñjuna, kitsú Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, kj'a̱í én xi tsjá Espiri̱tu̱ nga nchja̱ xu̱ta̱, kui xi bakúchji nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná ngandaha̱ xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, najmi ngandaha̱ xi ja s'ejihi̱n. Tu̱nga én xi tsjá Nti̱a̱ná nga n'e̱kjas'ehe̱n xu̱ta̱, kui xi 'ba̱i̱ ngandaha̱ xu̱ta̱ xi ja s'ejihi̱n, najmi ngandaha̱ xi najmi s'ejihi̱n. 


text:
<pb/>Tsa tíma ñjakú xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ tsa ngayjee̱ ku̱i̱nchja̱ kj'a̱í kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱, ko̱ tsa a̱s'a̱i kju̱a̱s'en yo̱ xu̱ta̱ xi najmi be ni xi tín'o ko̱ tsa xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, ¿a najmi b'a̱há ku̱i̱tsu̱ nga luku̱u? 


text:
Tu̱nga tsa ngatentoo̱ tín'ekjas'on én xi títsjánu̱u Nti̱a̱ná, tsa a̱s'a̱i kju̱a̱s'en yo̱ xi najmi s'ejihi̱n ko̱ tsa xi najmi be ni xi tín'o, nk'ie nga ku̱i̱nt'é ni xi tíchubo, b'a̱ ku̱i̱tsu̱ ani̱ma̱ha̱ nga tjíhi̱n ngatitsun ko̱ nga n'enijéhe̱ ra̱ ni xi tje̱he̱n. 


text:
S'e̱jña chji ni xi tjíntu'má ani̱ma̱ha̱ ko̱ ku̱a̱si̱nkúnch'in nga ts'i̱íntsjoho̱ Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga kju̱axi̱ nga Nti̱a̱ná tíjñajinnu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú n'e̱ a̱ya ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Kui nga, ¿nkú ku̱i̱xíaán ni̱, já nts'e? Nk'ie nga ma ñjakúko̱o xinki̱u, tjín xi se, tjín xi bakúyaha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱, tjín xi tsuya ni xi b'éjña chjihi̱ Nti̱a̱ná, tjín xi nchja̱ kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱, ko̱ tjín xi ts'ínk'atiya ée̱n. Ngatentee̱ ni xi n'o̱o nga nkúnkú, b'a̱ n'o̱o tu̱ xi chjúsíntje̱hennu xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Tsa tjín xi ku̱i̱nchja̱ kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱, tsa jo ko̱ santaha tsa jan katuma. Nkúnkú b'a̱ i̱ncha kats'ín ko̱ nku xi kats'ínk'atiya ée̱n. 


text:
Tsa najmi tjín xi maha̱ ts'ínk'atiya ée̱n, xi nchja̱ kj'a̱í én xi tsjáha̱ Espiri̱tu̱ tu̱ sahá jyu kat'ejña. Kanchja̱ko̱ suba yjoho̱ ko̱ kanchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ko̱ máha xi ts'ínkjas'en én xi tsjáha̱ Nti̱a̱ná, tsa jo ko̱ tsa jan katuma ko̱ xu̱ta̱ xingisoo̱ kats'ínnkjink'un sisin nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi tínt'é. 


text:
B'a̱ ts'ín nkúnkú jun ka̱ma n'e̱kjas'on én xi Nti̱a̱ná tsjánu̱u tu̱ xi ngatentoo̱ cha̱hanu ko̱ sa̱kú nga'yúnnu̱u. 


text:
Xi kik'a̱i̱hi̱ kju̱a̱nda nga ts'i̱ínkjas'en én xi tsjáha̱ Nti̱a̱ná, kui xi tjíhin nga sku̱e̱ chu̱ba̱ nga ku̱i̱nchja̱. 


text:
A̱t'aha̱ kju̱a̱jyu tsjoho̱ Nti̱a̱ná, najmi ni xi n'ejnu n'et'a. Xi nkú ts'ín tíjñaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, 


text:
jminchjíu̱n tjíhin nga ngju̱én jyu a̱ya ni̱nku̱. A̱t'aha̱ najmi tjíhi̱n kju̱a̱ tsa ku̱i̱nchja̱. Kant'é'éhe̱n x'i̱hi̱n xi nkú nga títsu kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
Tsa tjín ni xi mjehe̱ sku̱e̱, ni'yaha̱ kandjásjaiyaha̱ x'i̱hi̱n. A̱t'aha̱ najmi nda tjín tsa a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ ku̱i̱nchja̱ nku ta̱chju̱ún. 


text:
<pb/>¿A a̱jinnu̱uhú kich'atuts'i̱hi̱n ra̱ nga kis'eni̱jmí éhe̱n Nti̱aná? ¿A tu̱ nkuhú jun xi kin'ekjóho̱on ée̱n? 


text:
Tsa tjín xi b'a̱ maha̱ nga Nti̱a̱ná tsjáha̱ éhe̱n ko̱ a ra̱ tsa kui xi kits'ínkjáíhi̱n nku kju̱a̱nda xi tsjá Espiri̱tu̱, kui xi kats'ínkie nga kju̱a̱téxumaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná xi tíb'et'ánu̱u e̱i̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'ena̱, katuma mjenu̱u nga Nti̱a̱ná katsjánu̱u éhe̱n nga n'e̱kjas'on ko̱ najmi tu̱ b'ech'óho̱o xi ku̱i̱nchja̱ kj'a̱í én xi tsjá Espiri̱tu̱. 


text:
Ko̱ nd'a̱i̱ já nts'e, mjena ts'inkj'áítsjennu̱u én nda tsuhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná xi y'eni̱jmínu̱u, xi kin'ekjóho̱on ko̱ xi ndjá tinchajiun. 


text:
Kui én nda tsu xu'bi̱ ts'i̱ín nga k'u̱a̱nkinu̱u yjonu̱u. B'a̱ ka̱ma tsa n'e̱tjusun én xi y'eni̱jmínu̱u. A̱t'aha̱ tsa najmi, tsuhu̱ ra̱ ma nga tu̱ kju̱a̱ndahá kis'ejinnu̱u ée̱n. 


text:
<pb/>Títjun kits'inkjas'enu̱u én xi kits'inkjáíhi̱n, nga nga̱t'aha̱ ngatitsunná k'iehen Cristo̱. B'a̱ kama xi nkú ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Kis'eyanji ko̱ ni̱stjin xi ma jahan j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, xi nkú ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱skahan nkuhú nga tsakúchjihi̱ ra̱ yjoho̱ ts'ati un unchan já nts'eé. Nkjin maha xi tjíntu sa xi i̱ncha kikie Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ k'u̱a̱ xi ja k'ien. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ xian nga an xi 'yún i̱chí sa a̱jihi̱n já postru̱ ko̱ najmi ma k'an tsa nda̱ postru̱ xíhi̱n yjona̱, a̱t'aha̱ kitsjennkí unkie xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga tu̱ nga̱t'aha̱ ní kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná tsichu mahana yáha an nd'a̱i̱, ko̱ najmi tu̱ kju̱a̱ndahá kitsjána kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. An xi 'yún kits'inxá sa nga ngayjee̱ já postru̱ xingisoo̱. Tu̱nga najmi ahán xi b'a̱ kits'ian. Kju̱a̱nda xi kik'a̱i̱ nína, kui xi b'a̱ kits'íu̱n. 


text:
Kui b'a̱ maha, tsa an ko̱ tsa já postru̱ xingisoo̱, én nda tsuu̱ y'eni̱jmíi̱ ko̱ kui xi kis'ejinnu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n 


text:
<pb/>Tu̱nga tsa ni xi tís'eni̱jmíhi nga j'áíya ngáha̱ ra̱ Cristo̱ ngabayoo̱, ¿nkú ts'ín b'a̱ tíi̱ncha tsuhu k'u̱a̱ xi tjín a̱jinnu̱u nga najmi ta̱ kj'u̱a̱íyaha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n? 


text:
A̱t'aha̱ tsa najmi kj'u̱a̱íyaha̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n, ta̱ ndaha Cristo̱ najmi j'áíyaha̱ ngabayoo̱ ma. 


text:
Ko̱ tsa najmi j'áíyaha̱ Cristo̱ ngabayoo̱, kui xi tsuhu̱ ra̱ ma nga tu̱ kju̱a̱ndahá tíb'eni̱jmíi̱ ko̱ nga tu̱ kju̱a̱ndahá tís'ejinnu̱u ée̱n. 


text:
Tsa ni xi b'a̱ tjíhin nii̱, já tsank'á níi̱ ji̱n, a̱t'aha̱ najmi b'a̱ tjín ni xi tíbixínyai̱. B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ ji̱n tsixínyai̱ nga Nti̱a̱ná kits'ínkj'áíyaha̱ Cristo̱ ngabayoo̱, tu̱nga tsa najmi ta̱ kj'u̱a̱íyaha̱ ra̱ xu̱ta̱, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga najmi j'áíyaha̱ Cristo̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tsa najmi ta̱ kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n, ta̱ ndaha Cristo̱ najmi j'áíyaha̱. 


text:
Tsa najmi j'áíyaha̱ Cristo̱ ngabayoo̱, tu̱ kju̱a̱ndahá kis'ejinnu̱u ni xi kis'ejinnu̱u. Tu̱ yje tintsu̱ba̱jihín so ngatitsunnu̱u b'a̱. 


text:
Tsa ni xi tu̱ e̱i̱hí a̱sunntei̱ tíchuyáá ni xi sakúná a̱t'aha̱ s'ejinná Cristo̱, tu̱ xí kintehé tsjéhe̱én ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ta̱ tjín a̱sunntei̱ b'a̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga j'áíya kju̱axi̱hí ra̱ Cristo̱ ngabayoo̱. Kui xi nkú joyaha cha̱n xi tjun xi 'ba̱i̱hi̱ Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ kui xi tjun j'áíyaha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ k'ie̱n. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín nga̱t'aha̱ ni xi kits'íhin nku nda̱ j'aikjas'ehen ngabayoo̱, b'a̱ ta̱ ts'ín nga̱t'aha̱ ni xi kits'íhin kj'a̱í nda̱ kj'u̱a̱íyaha̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. 


text:
Xi nkú ts'ín nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Adan fesuhun ngayjee̱ xu̱ta̱, b'a̱ ta̱ ts'ín nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Cristo̱ n'e̱k'íéntu tík'un síhin ngayjee̱ xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga f'áíyahá ra̱ nga nkúnkú xi nkú ts'ín kanéhe̱. Tjun j'áíyaha̱ Cristo̱ ko̱ a̱skahan nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha kj'u̱a̱íyaha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. 


text:
Nk'iehé ku̱i̱tjusunyje ni xi ka̱ma a̱sunntee̱. Tjun ts'i̱ínkje Cristo̱ ngayjee̱ xi batéxuma ko̱ ngayjee̱ xi tjíhi̱n xá ko̱ xi tjíhi̱n nga'yún, ko̱ a̱skahan ts'i̱ínkjas'en má batéxuma a̱ya ntsja Nti̱a̱ná xi Na̱'miná maha. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kits'ínk'íéntu kinte sjai Cristo̱ ngayjee̱ ni xi tjín. Tu̱nga nk'ie nga b'a̱ títsu éhe̱n Nti̱a̱ná nga kin'ek'íéntu ngayjee̱ ni xi tjín kinte sjai Cristo̱, tínchja̱ chji chji nga najmi ko̱ Nti̱a̱ná xi tíjña kinte sjai Cristo̱, a̱t'aha̱ kui xi b'a̱ kits'íu̱n. 


text:
Nti̱a̱ná kits'ínkjas'ehe̱n a̱ya ntsja Cristo̱ ngayjee̱ ni xi tjín, ko̱ nk'ie nga kits'ínk'íéntu Cristo̱ ngayjee̱ ni xi tjín kinte sjai, a̱s'a̱i ko̱ ta̱ Cristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ts'i̱ínkjas'ehe̱n yjoho̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín Nti̱a̱ná nkuhú kui ka̱ma ts'e̱he ngayjee̱ ni xi tjín. 


text:
<pb/>Tjín xi baténtá yjoho̱ ngajoho̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n. Tu̱nga tsa najmi kj'u̱a̱íyaha̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n, ¿á ngajoho̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ i̱ncha baténtáha yjoho̱ xi b'a̱ ts'íu̱n? 


text:
An bi, já nts'e, xki̱ ni̱stjin tíi̱jñajihi̱n ngabayoo̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u xi nkú ts'ín kju̱axi̱ nga tsjo mana nga s'ejinnu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
Nanki Efe̱so̱ kis'eko̱na kju̱a̱sti já xi b'a̱ ts'ín kjan xi nkúhu chu̱ kjan, tu̱nga tsa najmi ta̱ kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n, ¿mí nihi xi tsijnena nga b'a̱ kits'ian? Tu̱ sahá b'a̱ n'e̱é xi nkú i̱ncha tsu k'u̱a̱ já: “S'i̱á ko̱ chi̱ne̱é, a̱t'aha̱ ndyjunni̱ ku̱a̱yáá.” 


text:
<pb/>Najmi tu̱ 'ba̱i̱nto tsa tjín xi k'u̱a̱na̱cha̱nu̱u. Yo nga b'a̱ tsu én: “Xi tsjenko̱ xu̱ta̱ xi ch'onk'un, ta̱ ch'onk'un bitju.” 


text:
N'e̱k'óntjaiyo kju̱a̱nkjintak'unnu̱u ko̱ najmi tu̱ n'o ngatitsun. A̱t'aha̱ tjín a̱jinnu̱u xi najmi be ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ tíxinnu̱u tu̱ xi ka̱ma subaha̱nu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nkú ka̱ma nk'ie nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n 


text:
<pb/>Kutsa tjíhín xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱: “¿Nkú ka̱ma nk'ie nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ k'ie̱n? ¿Mí yjonintehe xi k'u̱a̱ ngáha?” 


text:
<pb/>Najmi tu̱ nku chu̱ba̱ yjoninte xi tjín. Kj'a̱í k'un yjonintehe̱ xu̱ta̱ ko̱ kj'a̱í k'un xi ts'e̱ chu̱. Kj'a̱í k'un ngá xi ts'e̱ ni̱see̱ ko̱ ta̱ kj'a̱í k'un xi ts'e̱ ti̱u̱. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín kj'a̱í k'un ni xi tjín nk'a ján ko̱ xi tjín t'anankiu̱. Tsjo k'un xi tjín nk'a ján ko̱ tsjo k'un xi tjín t'anankiu̱, tu̱nga kj'a̱í kj'a̱í kju̱a̱tsjo xi tjíhi̱n. 


text:
Ts'íu̱ kj'a̱í ts'ín bat'ai, ko̱ sóo̱ kj'a̱í ts'ín bat'ai, ko̱ niñuu̱ kj'a̱í ts'ín bat'ai ngá. Ko̱ nga nkúnkú niñu xi tjín kj'a̱í kj'a̱í ts'ín bat'ai. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ ka̱ma nk'ie nga kj'u̱a̱íyaha̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. S'eyanji yjoninte xi maha̱ batsun, tu̱nga yjoninte xi kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ najmi ta̱ ka̱maha̱ ra̱ ku̱a̱tsúhun. 


text:
S'eyanji ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱, tu̱nga nk'ie nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ s'e̱he̱ kju̱a̱chánka. S'eyanji xi najmi tjíhi̱n nga'yún, tu̱nga nk'ie nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ s'e̱he̱ nga'yún. 


text:
S'eyanji yjoninte xi kich'aá nd'a̱i̱, tu̱nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ yjoninte xi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná k'u̱énda xi nkú ts'ín mjehe̱. Tsa tjín yjoninte xi nkúhu xi kich'aá, ko̱ ta̱ tjín ngá xi k'u̱énda Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “Nda̱ xi tjuu̱n kin'enda ko̱ y'ejña tík'un.” Kui xi Adan. Tu̱nga Adan xi fekuhu, xi Cristo̱, kui xi tsichu ma Espiri̱tu̱ xi ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga najmi kju̱a̱tík'un xi tsjáhá Espiri̱tu̱ xi tjun. Títjun ní kju̱a̱tík'un xi tsjá a̱sunntei̱, a̱skahan kju̱a̱tík'un xi tsjá Espiri̱tu̱. 


text:
Xi nkú tjín nda̱ xi kin'endako̱ho ndyjo t'anankiu̱, b'a̱ ta̱ k'un ngayjee̱ xi ts'e̱ t'anankiu̱. Ko̱ xi nkú tjín nda̱ xi nibaha ndji̱o̱jmi ján, b'a̱ ta̱ k'un ngayjee̱ xi ts'e̱ ndji̱o̱jmi ján. 


text:
Xi nkú ts'ín tjíyaná nd'a̱i̱ xi nkúhu nda̱ xi kamandako̱ho ndyjo t'anankiu̱, b'a̱ ta̱ ts'ín s'e̱yaná xi nkúhu nda̱ xi kin'e nibáha ndji̱o̱jmi ján. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, tíxinyanu̱u nga yjoninte xi kich'aá nd'a̱i̱ najmi ka̱ma kju̱a̱s'enjin nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. Ta̱ ndaha ni xi maha̱ batsun najmi ma sakúntehe̱ a̱jihi̱n ni xi najmi maha̱ batsun. 


text:
Xi nkú ts'ín ki̱tsa̱ b'echjáá ko̱ chjux'áá tunkaán, b'a̱ ts'ín ki̱tsa̱ k'o̱óntjaiyaá nk'ie kju̱a̱ne̱ tjio xi fekuu̱. A̱t'aha̱ kju̱a̱ne̱ tjioo̱, a̱s'a̱i kj'u̱a̱íyaha̱ ngabayoo̱ xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n tu̱ xi najmi ta̱ ku̱a̱yá saha, ko̱ ñá ta̱ k'o̱óntjaiyaá. 


text:
A̱t'aha̱ yjoninte xi kich'aá nd'a̱i̱ xi maha̱ batsun tjíhin nga yjoninte xi najmi maha̱ batsun ka̱ma. Yjonintená xi maha̱ 'me nd'a̱i̱ tjíhin nga yjoninte xi najmi ta̱ ku̱a̱yáha ka̱ma. 


text:
<pb/>Nk'ie nga yjonintená xi maha̱ batsun ka̱ma yjoninte xi najmi maha̱ batsun, ko̱ nk'ie nga yjonintená xi maha̱ 'me ka̱ma yjoninte xi najmi ta̱ ku̱a̱yáha, nk'iehé ku̱i̱tjusun én xi tjít'a:<pb/>Ja kuan'ekje ngabayoo̱, ja kuan'e ngana̱ha̱.<pb/> 


text:
Ji ngabaya, ¿má ni̱ nga kin'e ngana̱i̱?<pb/>Ji ngabaya, ¿má ni̱ nga'yún<br/>xi n'ek'ienko̱honi xu̱ta̱? 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ ngabayoo̱ ts'ínchjén ngatitsuu̱n nga ts'ínk'ienko̱ho xu̱ta̱, ko̱ ngatitsuu̱n ts'ínchjén kju̱a̱téxumoo̱ nga bakúchji ni xi 'mihi̱ ngatitsuu̱n. 


text:
Tu̱nga máb'a̱chjíhi̱ ra̱ Nti̱a̱ná, kui xi tsjáná nga n'e ngana̱áha̱ ngabayoo̱ nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'ena̱ xi 'yún tjona, ndjá ti̱ncho ko̱ tjen nga'yúhu̱un yjonu̱u. Tehe̱nte tankínko̱ ndju so xáha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. Yo nga najmi xá tiya tín'o nga Nda̱ Nti̱a̱ná tín'exát'oho̱o.<pb/>


text:
Máha nga̱t'a ts'e̱ to̱on chje̱ xi tímasúhu̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ Jerusalen, b'a̱ ta̱ n'o̱o xi nkú nga kixihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjíntu nanki xi tjín a̱nte Galaci̱a̱. 


text:
Xi nkú tjín mahanu, xki̱ tuminku̱ t'ejña t'axíún i̱chí to̱on nga nkúnkú. Xi nkú tjín sa̱kúnu̱u, b'a̱ tjín t'ejña t'axíún. Ch'a̱tjó to̱oo̱n tu̱ xi nk'ie nga ku̱i̱chusehe̱nu̱u najmi tjíhin nga chj'a̱súhun to̱on chje̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ku̱i̱cha yo̱ ts'inkjíá nanki Jerusalen xu̱ta̱ xi jun chj'a̱jiun ko̱ tsjaha̱ xu̱ju̱n má nga an tíb'exá, tu̱ xi ngju̱a̱i̱ko̱ho̱ ra̱ to̱on xi kin'esúu̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín ján. 


text:
Tsa nda tjín nga ko̱ an kfíán yo̱, ta̱ ts'inka̱ ni̱yá jóo̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ ni xi tjíndaha̱ nga ts'i̱ín 


text:
<pb/>Kfínsenu̱u, tu̱nga nk'iehé nga kj'u̱a̱ a̱nte Macedoni̱a̱ kfínsenu̱u, a̱t'aha̱ tjíhin nga kj'u̱a̱ nanki xi tjín yo̱. 


text:
Kutsa nkjihín ni̱stjin kúáte̱jñajinnu̱u nga ku̱i̱cha yo̱. Kutsa yo̱hó ts'inkj'a ni̱stjin chu̱nch'óo̱n, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ka̱ma ku̱i̱si̱nko̱honú má xi tje̱hen kfín ngáhana a̱skahan. 


text:
A̱t'aha̱ najmi mjena tsa tu̱ skuehénu̱u nga kj'u̱a̱ yo̱. Mje nína nkjin ni̱stjin kúáte̱jñajinnu̱u. B'a̱ ts'ian tsa Nti̱a̱ná tsjántena. 


text:
<pb/>Tsa ku̱i̱chúsenu̱u Timoteo̱ yo̱, nda n'e̱ n'e̱kjóho̱on tu̱ xi tsjo k'úéhe̱ ra̱ nga k'úéjñajinnu̱u. A̱t'aha̱ ta̱ xáha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná títs'ín xi nkúhu an. 


text:
Kui nga najmi tu̱ 'ba̱i̱nto tsa tjín xi tu̱ tohón ka̱maha̱ ndo̱. Tu̱ sa ní ti̱si̱nko̱o tu̱ xi nda ts'ín kats'ínndju̱úhu ni̱yáha̱ nga kj'u̱a̱ísehena e̱i. Kas'ehe̱ kju̱a̱jyu nga kanibá, a̱t'aha̱ tíkuyá nga kj'u̱a̱íko̱ já nts'eé xingisoo̱. 


text:
<pb/>Máha nda̱ nts'eé Apolo̱, b'a̱ kixin ṉkjúhu̱n nga ngju̱a̱i̱ko̱ já nts'eé xi ngju̱a̱i̱tsubek'únnu̱u, tu̱nga najmi kits'ín yuhú nga nd'a̱i̱ ngju̱a̱i̱. Nk'ie rú nga sa̱kúntehe̱, nk'ie rú nga ngju̱a̱i̱. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Ti̱ntsu̱ba̱ ndo ko̱ ndjá ti̱nchajiun xi s'ejinná. Ndjá n'e̱sjo yjonu̱u ko̱ tjen nga'yúhu̱un yjonu̱u. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, yo nga xu̱ta̱ xinkjín nda̱ Estefa̱na̱ tjun kits'ínkjáíhi̱n éhe̱n Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Akaya̱ ko̱ kitsjáha̱ yjoho̱ nga tíi̱ncha basinko̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Tíbankinu̱u nga ta̱sinñjuhu̱u xu̱ta̱ xi b'a̱ k'un xi nkúhu xu̱ta̱ xu'bi̱ ko̱ ngayjee̱ xi ta̱ kuihi xá xi ts'ín ko̱ xi ts'ínkjas'ehe̱n yjoho̱ xóo̱. 


text:
<pb/>Tsjo mana nga j'aisena Estefa̱na̱ ko̱ Fortunato̱ ko̱ Akai̱ko̱, a̱t'aha̱ ngajonu̱u i̱ncha tsasinko̱na. 


text:
Kits'ín nga kikjenta̱ ani̱ma̱na̱ xi nkú nga ta̱ kits'ín a̱jinnu̱u. Xu̱ta̱ xi nkúhu xu'bi̱ kayaha̱ nga nda ṉkjún xá xi ts'ín. 


text:
<pb/>Títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín a̱nte Asi̱a̱. Akila̱ ko̱ Priscila̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi ma ñjakú ni'yaha̱ 'yún títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña jun xi ta̱ s'ejinnu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi najmi tjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, kui najmi nda katuma nginku̱n Nti̱a̱ná. ¡Nibáí Nda̱ Nti̱a̱! 


text:
Tíb'eni̱jmíi̱hi̱ xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña santa nkúhu nga tuts'ihi̱n ni. Kinu'yái̱ nta̱ha̱ ko̱ tukui̱n kiyako̱ho̱ni̱. Kiyai̱ ko̱ ntsa̱i̱ kin'eko̱ho̱ni̱. Kui xi Én xi ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱. 


text:
Y'ejña tík'un a̱jinni̱ ko̱ ji̱n kiyai̱. Tíbixínya kixi̱ ni xi kiyai̱ ko̱ tíb'eni̱jmíi̱ xi tíjña tík'un sín, xi y'ejñajihi̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ xi ji̱n kis'ejña chjini̱. 


text:
<pb/>Xi kiyai̱ ko̱ kinu'yái̱, kui xi ta̱ tíb'eni̱jmíi̱hi̱ ko̱ jun, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ko̱ jun nkuhú ka̱mako̱ho̱ni̱. B'a̱ ts'ín nkuhú ka̱mangujinka̱á Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ maha. 


text:
Tíb'et'ai̱hi̱ ni xu'bi̱ tu̱ xi k'úé tsjo tsjoho̱nu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Jua nga ni xi n'eé bakúchji tsa kis'ejinná Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Tsakúyani̱ Jesucristo̱ nga Nti̱a̱ná, kui xi nd'í xi ts'ín ndzjen ko̱ ndaha̱chí najmi tjín má jyun a̱jihi̱n. Kui xi tíb'eni̱jmíi̱hi̱. 


text:
Tsa b'a̱ ku̱i̱xíaán nga Nti̱a̱ná ts'e̱ná ko̱ tu̱ sa má jyuu̱hún tintsu̱ba̱ ngáá, tích'ana̱cha̱á ko̱ najmi tín'eé ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Tu̱nga tsa tintsu̱ba̱á má ndzjee̱n xi nkú ts'ín tíjña Nti̱a̱ná má ndzjee̱n, b'a̱ ts'ín nkuhú maka̱á xinki̱á ko̱ jníhi̱ Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ts'ín jená nga kjexínná ngayjee̱ ngatitsunná. 


text:
<pb/>Tsa najmi tjínná ngatitsun ku̱i̱xíaán, ta̱ ñáha tích'ana̱cha̱ha̱á yjoná ko̱ najmi tíjñajinná ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Tsa n'e̱kié yjoná nga tjínná ngatitsun, ts'i̱ínndyjat'aná ngatitsunná Nti̱a̱ná ko̱ ts'i̱ín jená nga kjéxinná ngayjee̱ ni xi tjíntujínná xi najmi na̱xu̱ nginku̱n. B'a̱ ts'i̱ín a̱t'aha̱ ja kitsjá éhe̱n nga b'a̱ ts'i̱ín ko̱ ts'ín ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Tsa najmi tjínná ngatitsun ku̱i̱xíaán, tíya tsank'áá Nti̱a̱ná ko̱ najmi tíjñajin ani̱ma̱ná éhe̱n.<pb/>


text:
Jun ntína̱, tíb'et'ánu̱u ni xu'bi̱ tu̱ xi najmi n'e̱henu ngatitsun. Tu̱nga tsa tjín xi ts'i̱ín tje̱n'yún ngatitsun, tíjñaná xi ku̱i̱nchja̱ntjainá nginku̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱, kui xi Jesucristo̱ xi na̱xu̱ ts'ín. 


text:
Kui xi kitsjá yjoho̱ xi nkúhu chje̱ tu̱ xi n'e̱ndyjat'ahaná ngatitsunná ñá xi ja kis'ejinná. Ko̱ najmi tu̱ suba ngatitsunná kits'ínndyjat'a, ko̱ ní ngatitsuhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
Tsa tjín xi: “An be” ku̱i̱tsu̱, tu̱nga tu̱ sa najmi ts'íntjusuhún ngá ni xi y'éjña, kui xi nda̱ tsank'á. Najmi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Tu̱nga xi ts'íntjusun éhe̱n, kju̱axi̱ nga kui xi ts'íntjo Nti̱a̱ná xi nkú nga ts'ín tjíhin nga ts'i̱íntjo. Nk'ie nga b'a̱ n'e bintsubaá, b'a̱ n'e yahaná nga tintsu̱ba̱jii̱hín. 


text:
Xi tíjñajin ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ku̱i̱tsu̱, kui xi xi nkú ts'ín y'ejña Jesucristo̱, b'a̱ ts'ín tjíhin nga k'úéjña. B'i̱ ts'ín tíbatéxumaha̱ Jua xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Já nts'ena̱, ni xi tíb'et'ánu̱u nd'a̱i̱, najmi a̱s'a̱i tíb'éjñahá Nti̱a̱ná. Kju̱a̱téxuma chá xi kin'ekjas'en nínu̱u santaha nga tuts'ihi̱n ni tíbet'ánu̱u. Kui kju̱a̱téxuma chá xu'bi̱, kui éhen xi ja kinu'yó nk'ie. 


text:
Tu̱nga xi nkú ts'ín y'ejña Jesucristo̱ ko̱ xi nkú ts'ín tintsu̱bo̱o b'éjña chji nku ni tse̱tse̱ xi y'aha̱ ra̱ ni xi y'éjña Nti̱a̱ná. Kui ni xi tíb'et'ánu̱u e̱i̱ a̱t'aha̱ ja j'ai ts'ín ndzjen nd'í xi ndoo̱. Kui nga ja tífi ndyjaha má jyuu̱n. 


text:
<pb/>Xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga má ndzjee̱n síjña tu̱nga tu̱ sa unkiehé ngá nda̱ nts'e̱, kui xi má jyuu̱n síjñajin sa. 


text:
Xi tjoho̱ nda̱ nts'e̱, kui xi má ndzjee̱n síjña tehe̱nte, má nga najmi tjín ni xi ts'i̱ínkijnejihi̱n ngatitsun. 


text:
Tu̱nga xi unkie nda̱ nts'e̱, kui xi má jyuu̱n síjña ko̱ yo̱ tsú'ba ko̱ najmi be má xi tje̱hen tífi, a̱t'aha̱ ja kits'ínka̱ha̱ má jyuu̱n. 


text:
<pb/>Jun ntína̱, títs'inntúnu̱u a̱t'aha̱ tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Jesucristo̱ kin'endyjat'aha̱nu̱u ngatitsunnu̱u. 


text:
Ko̱ jun xi tí'minu̱u na̱'mi, títs'inntúnu̱u a̱t'aha̱ ja yo xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña santaha nga tuts'ihi̱n ni. Ko̱ jun xi tí'minu̱u já a̱sti, títs'inntúnu̱u a̱t'aha̱ kin'e ngano̱ho̱o nda̱nindoo̱. 


text:
<pb/>Jun ntína̱, ja kuats'inntúnu̱u a̱t'aha ja yo Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Ko̱ jun xi tí'minu̱u na̱'mi, ja kuats'inntúnu̱u a̱t'aha ja yo xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña santaha nga tuts'ihi̱n ni. Ko̱ jun xi tí'minu̱u já a̱sti, ja kuats'inntúnu̱u a̱t'aha̱ tjínnu̱u nga'yún ko̱ tíjñajin tehe̱nte ani̱ma̱nu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ a̱t'aha̱ ja kin'e ngano̱ho̱o nda̱nindoo̱. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ n'etjó a̱sunntee̱ ko̱ ta̱ ndaha ni xi tsjá a̱sunntee̱. Tsa tjín xi tjoho̱ a̱sunntee̱, kui xi najmi tjoho̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi tsjá a̱sunntee̱ najmi má tíjña Nti̱a̱ Na̱'miu̱ nibáha̱ ra̱. A̱sunntee̱ ní nibáha̱ ra̱. Yo̱ nibáha̱ ra̱ nga nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ ni xi tjín ko̱ nga mjehe̱ ts'i̱ínts'e̱ ni xi fásihi̱n ko̱ nga nk'a b'asje yjoho̱ nga̱t'aha̱ ni xi tjíhi̱n. 


text:
Ja tífe ni̱stjihi̱n a̱sunntee̱ ko̱ ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, tu̱nga máha xi títs'ín xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná, kui xi k'úéjña sín. B'i̱ ts'ín tsakúya Jua nga chúhu̱ún yjoná já xi fi kontra̱ha̱ Jesucristo̱ 


text:
<pb/>Jun ntína̱, ja ni̱stjin xi fekuu̱ tintsu̱ba̱á nd'a̱i̱. Ja kik'inyanu̱u nga tjíhin nga kj'u̱a̱í xi ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, ko̱ xi nkú kik'innu̱u b'a̱ ts'ín nd'a̱i̱ ja tíi̱ncha f'ai ṉkjún já kontra̱ha̱ Jesucristo̱. Kui nga mankjihinná nga ja tinchajián ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
Kui xi i̱ncha tsitjujínni̱ e̱i̱, tu̱nga najmi já ts'a̱ji̱hín niu̱. A̱t'aha̱ tsa já ts'a̱ji̱n niu̱, najmi i̱ncha ngji t'axín ra̱ kai. Tu̱nga i̱ncha tsitjuhú tu̱ xi b'a̱ ts'ín kiya chji chjihi nga tjín xi najmi ji̱n mako̱ni̱. 


text:
<pb/>Máha jun, Jesucristo̱ kitsjánu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ ngatentoo̱ mankjinnu̱u ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Tíb'et'á xu̱ju̱nnu̱u a̱t'aha̱ mankjinnu̱u ni xi na̱xu̱ tjín. Najmi nga̱t'aha̱ tsa najmi mankjinnu̱u, a̱t'aha̱ ní nga mankjinnu̱u, kui nga tíb'et'áha̱nu̱u. Ko̱ mankjinnu̱u nga ndaha nku kju̱a̱tsank'á najmi nibáha̱ ra̱ ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
<pb/>Xi najmi ts'ínkjáíhi̱n nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, kui xi nku nda̱ tsank'á. Kui xi nda̱ kontra̱ha̱ Jesucristo̱, a̱t'aha̱ najmi ts'ínkjáíhi̱n nga Nti̱a̱ Na̱'miná xi Nti̱a̱ ko̱ nga Jesucristo̱ xi Ntíhi̱. 


text:
Tu̱ yáhá ni xi najmi ts'ínkjáíhi̱n nga Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱aṉá, kui xi ta̱ ndaha najmi tíjñajihi̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Tu̱nga xi ts'ínkjáíhi̱n nga Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱aṉá, kui xi ta̱ tíjñajihi̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, t'ejñajin tehe̱ntehenu ani̱ma̱nu̱u én xi kinu'yó santa nkúhu nga tuts'ihi̱n ni. Tsa s'e̱jñajin tehe̱nte ani̱ma̱nu̱u én xi kinu'yó santa nkúhu nga tuts'ihi̱n ni, b'a̱ ts'ín ko̱ jun ta̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱jin tehe̱ntoho̱o Ntíu̱ ko̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
Tu̱nga máha jun, tíjñajin tehe̱ntenu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi kitsjánu̱u Jesucristo̱. Najmi machjéhe̱n tsa tjín xi ku̱a̱kúyanu̱u, a̱t'aha̱ ta̱ kuihi Espiri̱tu̱ bakúyayjenu̱u. Ni xi na̱xu̱ tjín bakúyanu̱u, najmi ni tsank'á. Kui nga xi nkú ts'ín tsakúyaha̱nu̱u Espiri̱tu̱, b'a̱ n'e̱ ti̱ntsu̱ba̱jin tehe̱ntehe̱ ru̱u Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha nd'a̱i̱, ntína̱, ti̱ntsu̱ba̱jin tehe̱ntehe̱ ru̱u Jesucristo̱, tu̱ xi najmi jo jan ka̱mahaná nk'ie nga ku̱a̱kúchji yjoho̱ ko̱ najmi ka̱ma subaná nginku̱n nk'ie nga kj'u̱a̱í. 


text:
Yo nga na̱xu̱ ts'ín Jesucristo̱. Kui nga ta̱ tjíhin nga cha̱hanu nga ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'ín ni xi na̱xu̱, kui xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná nga ntíhi̱ ka̱ma.<pb/>


text:
Cha̱so̱o xi nkú ts'ín tjo ts'atihi̱ ñá Nti̱a̱ Na̱'miná, nga santaha ntíhi̱ Nti̱a̱ná 'miná. Ko̱ kju̱axi̱ nga ntíhi̱ Nti̱a̱ná ñá. Kui kju̱a̱ha nga najmi behená xu̱ta̱ a̱sunntee̱, a̱t'aha̱ najmi be Nti̱a̱ná. 


text:
Jun já nts'ena̱, ñá xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná nd'a̱i̱. Ko̱ ndaha tsa najmi kje̱e yaá nkú k'úéntaá a̱skahan, tu̱nga yanáá nga b'a̱ k'úéntaá xi nkúhu Jesucristo̱ nk'ie nga kj'u̱a̱íkúchji yjoho̱, a̱t'aha̱ cha̱ sisián xi nkú tjín. 


text:
Ko̱ ngatentee̱ xi b'a̱ ts'ín tíkuyáha̱ Jesucristo̱, kui xi títs'ín nga tín'e je nginku̱n Nti̱a̱ná. B'a̱ tí'be xi nkú ts'ín je Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Tu̱ yáha ni xi títs'ín ngatitsun, kui xi tíbangane kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná. Nk'ie nga biyuné kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, kui nii̱ xi ngatitsuu̱n. 


text:
Ja yo nga j'aikúchji yjoho̱ Jesucristo̱ tu̱ xi j'aikjexíhin ngatitsunná. Ndaha nku ngatitsun najmi kis'ehe̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, ngayjee̱ xi tíjñajin tehe̱ntehe̱ ra̱ Jesucristo̱ najmi ts'ín ngatitsun. Tu̱nga ngayjee̱ xi títs'ín ngatitsun, najmi kje̱e be Jesucristo̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi kje̱e mankjihi̱n yáha kui. 


text:
<pb/>Jun ntína̱, najmi tu̱ ch'a xi k'u̱a̱na̱cha̱nu̱u. Xi ts'ín ni xi na̱xu̱ tjín, kui xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín na̱xu̱ Jesucristo̱. 


text:
Tu̱nga xi ts'ín ngatitsun, kui xi nda̱nindoo̱ ts'e̱he̱, a̱t'aha̱ nda̱nindoo̱ kits'ín ngatitsun santaha nkúhu nga tuts'ihi̱n ni. Kui kju̱a̱ha nga j'aikúchjihi yjoho̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi ts'i̱ínndyja xáha̱ nda̱nindoo̱. 


text:
<pb/>Ngayje̱e xi Nti̱a̱ná kitsjáha̱ nga ka̱ma ntíhi̱ najmi nkaha̱ ts'ín ngatitsun, a̱t'aha̱ kju̱a̱tík'uhu̱n Nti̱a̱ná tíjñajihi̱n. Najmi nkaha̱ ts'ín ngatitsun, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kitsjáha̱ nga ka̱ma ntíhi̱. 


text:
B'a̱ ts'ín s'ejña chjihi yá xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ yá xi ntíhi̱ nda̱nindoo̱. Tu̱ yáhá ni xi najmi na̱xu̱ ts'ín ko̱ a ra̱ najmi tjoho̱ nts'e̱, kui xi najmi Nti̱a̱ná ts'e̱he̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jua nga n'e̱tjáá xinki̱á 


text:
<pb/>Nga tjíhin nga b'i̱ ngjáán n'e̱tjáá xinki̱á, b'a̱ tsu én xi kinu'yó santaha nkúhu nga tuts'ihi̱n ni. 


text:
Najmi b'a̱ha tu̱ n'eé xi nkúhu Cain. Kui xi nda̱nindoo̱ ts'e̱he̱. Kui nga kits'ínk'iehen nda̱ nts'e̱. ¿Á kits'ínk'iehen? Kits'ínk'ien a̱t'aha̱ na̱xu̱ ni xi kits'ín nda̱ nts'e̱ ko̱ máha kui, ch'on kits'ín. 


text:
Ja yaá ñá nga tsitjujián a̱jihi̱n ngabayoo̱ ko̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'aán nginku̱n Nti̱a̱ná. Yaá ni xu'bi̱ a̱t'aha̱ tjoná já nts'eé. Xi najmi tjíhi̱n kju̱a̱tjo, kui xi tíjñajin sa ngabayoo̱. 


text:
Ngayjee̱ xi unkie nda̱ nts'e̱, nda̱ts'ínk'ien ani̱ma̱há xu'bo̱, ko̱ ja yo nga nku nda̱ts'ínk'ien ani̱ma̱ najmi tíjñajihi̱n kju̱a̱tík'un sín. 


text:
<pb/>Yaá ni xi 'mihi̱ kju̱a̱tjo a̱t'aha̱ Jesucristo̱ kits'ínkjas'en yjoho̱ ngandaná. B'a̱ ta̱ ts'ín ko̱ ñá tjíhin nga n'e̱kjas'eén yjoná ngandaha̱ já nts'eé. 


text:
Tsa nku nda̱nchi̱ná tíbe nga ndyjat'aha̱ nda̱ nts'e̱ ni xi machjéhe̱n tu̱nga najmi ka̱ma ni̱ma̱há ra̱, ¿a tíjñajin kju̱a̱tjoho̱ Nti̱a̱ná ani̱ma̱ha̱? 


text:
Jun ntína̱, najmi tu̱ suba énnu̱u xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga tjínnu̱u kju̱a̱tjo nga chu̱bo. Tu̱ sa ní ni xi katakúchji nga tjínnu̱u kju̱a̱tjo n'o̱o. 


text:
<pb/>Yaá nga a̱jihi̱n ni xi na̱xu̱ tintsu̱ba̱jián ko̱ najmi jo jan maná nk'ie nga tintsu̱ba̱á nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Kui nga ndaha tsa ani̱ma̱ná b'a̱ títsu nga tjínná jé, tu̱nga 'yúhún chánka sa Nti̱a̱ná nga ani̱ma̱ná ko̱ kui xi beyjená. 


text:
Jun já nts'ena̱, tsa najmi chumi nihi xi títs'ínnijéná ani̱ma̱ná, najmi jo jan maná nga tinchaá nginku̱n Nti̱a̱ná, 


text:
ko̱ kui tsjáná ngayjee̱ ni xi ku̱i̱nchíhi̱í, a̱t'aha̱ tín'etjusaán ni xi y'éjña ko̱ tín'eé ni xi sasíhi̱n. 


text:
<pb/>Nga n'e̱ s'ejián Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ maha ko̱ nga b'i̱ ngján n'e̱tjáá xinki̱á xi nkú ts'ín y'éjña, kui xi kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Xi títs'íntjusun xi nkú ts'ín y'éjña, kui xi tíjñajin tehe̱nte Nti̱a̱ná ko̱ Nti̱a̱ná tíjñajin tehe̱ntehe̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. Ko̱ nga̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ xi kitsjáná, b'a̱ ta̱ n'e yahaná nga kui tíjñajin tehe̱ntená.<pb/>


text:
Jun já nts'ena̱, najmi tu̱ n'e s'ejiun ngatentee̱ xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná títs'ín nga tínchja̱. Tu̱ sa ní cha̱se̱ sisihu̱un xi nkú ku̱i̱tsu̱, tu̱ xi b'a̱ n'e̱ cha̱hanu tsa kju̱axi̱ nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tíjñajihi̱n a ra̱ najmi. A̱t'aha̱ kitsejíhin a̱sunntee̱ já profeta̱ tsank'á. 


text:
Xi b'a̱ tsu nga yjoninte kik'a Jesucristo̱ nga j'ai a̱sunntei̱, kui niu̱ xi ku̱a̱kúchjinu̱u nga kui xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ xi najmi b'a̱ tsu nga b'a̱ ts'ín j'ai Jesucristo̱, kui xi najmi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Espiri̱tu̱ ch'onk'un xi ts'e̱ ní nda̱ kontra̱ha̱ Cristo̱ tíjñajihi̱n. Ja kinu'yó nga tjíhin nga kj'u̱a̱í xi ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná. Kui ja tíjña a̱sunntee̱ nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Jun ntíntíntína̱, Nti̱a̱ná ts'e̱nu̱u ko̱ ja kin'e ngano̱ho̱o já profeta̱ tsank'á xu'bo̱, a̱t'aha̱ xi tíjñajinnu̱u 'yún tjín saha̱ nga'yún nga xi tíjñajihi̱n xu̱ta̱ a̱sunntee̱. 


text:
Kui já xu'bo̱ xi xu̱ta̱ a̱sunnte. Kui nga ni xi ts'e̱ a̱sunntee̱ nchja̱ni̱jmíyaha ko̱ xu̱ta̱ a̱sunntee̱ basínñjuhu̱ ni xi nchja̱. 


text:
Tu̱nga máha ji̱n, Nti̱a̱ná ts'e̱ni̱. Xu̱ta̱ xi ja be Nti̱a̱ná, kui xi basínñjuni̱. Xu̱ta̱ xi najmi Nti̱a̱ná ts'e̱he̱, kui xi najmi basínñjuni̱. B'a̱ n'e cha̱ha yá xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱ xi tsuya ni xi na̱xu̱ tjín ko̱ yá xi tíjñajihi̱n jáninda xi b'ana̱cha̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jua mí nihi xi y'aha̱ kju̱a̱tjoo̱ 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, b'i̱ ngján n'e̱tjáá xinki̱á, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná nibáha̱ ra̱ kju̱a̱tjoo̱ ko̱ ngayjee̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱tjo, kui xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná nga ntíhi̱ ka̱ma ko̱ kui xi be Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'i̱ ts'ín tsakúchjiná kju̱a̱tjoho̱ Nti̱a̱ná. Kits'ín nibá Ntí nku tutuhu̱ a̱sunntei̱, tu̱ xi nga̱t'aha̱ Ntíhi̱ sa̱kúhuná nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'aán. 


text:
¿Mí nihi xi 'mihi̱ kju̱a̱tjoo̱? Najmi tsa ñá xi kin'etjáá Nti̱a̱ná. Kui ní xi kits'íntjoná ko̱ kits'ín nibá Ntíhi̱ tu̱ xi ts'i̱ínndyjat'aha ngatitsunná nk'ie nga kitsjá yjoho̱ xi nkúhu chje̱. Kuihí ni xu'bi̱ xi tsakúchji kju̱a̱tjoo̱. 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, tsa b'a̱ ts'ín kits'íntjoná Nti̱a̱ná, kui nga ko̱ ta̱ ñá ta̱ tjíhin nga b'i̱ ngján n'e̱tjohoná xinki̱á. 


text:
Ndaha nku najmi kje̱e be nkú tjín Nti̱a̱ná, tu̱nga tsa b'i̱ ngján n'etjáá xinki̱á, Nti̱a̱ná tíjñajin tehe̱ntená ko̱ kju̱a̱tjoho̱ s'ejña chji kikjin a̱jinná. 


text:
<pb/>Yaá nga tintsu̱ba̱jin tehe̱ntehe̱é Nti̱a̱ná ko̱ nga kui tíjñajin tehe̱ntená, a̱t'aha̱ kitsjáná Espiri̱tu̱hu̱. 


text:
Ko̱ ji̱n kiya kikjii̱n ko̱ tíbixínyakixi̱ nga Nti̱a̱ Na̱'miu̱ kits'ín nibá Ntíhi̱ tu̱ xi ts'i̱ínk'ankihi xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
Tu̱ yáhá ni xi ts'i̱ínkjáíhi̱n nga Jesu xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, kui xi tíjñajin tehe̱nte Nti̱a̱ná ko̱ Nti̱a̱ná tíjñajin tehe̱ntehe̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>Mankjinná ko̱ s'ejinná nga tjoho̱ ñá Nti̱a̱ná. Nti̱a̱ná kui xi kju̱a̱tjo, ko̱ xi tíjñajin tehe̱nte kju̱a̱tjoo̱, kui xi tíjñajin tehe̱nte Nti̱a̱ná ko̱ Nti̱a̱ná tíjñajin tehe̱ntehe̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
B'a̱ ts'ín s'ejña chji kikjihin kju̱a̱tjoo̱ a̱jinná, tu̱ xi najmi jo jan ka̱mahaná ni̱stjín nk'ie nga ku̱a̱se̱he̱ Nti̱a̱ná mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín y'ejña Jesucristo̱, b'a̱ ts'ín tintsu̱ba̱á a̱sunntei̱. 


text:
Má nga tjín kju̱a̱tjo najmi tjín kju̱a̱binkjun. Kju̱a̱tjo xi kui kikjiu̱n, kui xi m'osje kju̱a̱binkjuu̱n, a̱t'aha̱ xi tje̱n kju̱a̱ha̱, kui xi tsankjún. Kui b'a̱ maha, xi tsankjúhun, kui xi najmi kje̱e tíjñajihi̱n kju̱a̱tjo xi kui kikjin. 


text:
Tsa tjín xi: “Tjona Nti̱a̱ná”, ku̱i̱tsu̱ ko̱ tu̱ sa unkiehé ngá nda̱ nts'e̱, kui xi tíb'ana̱cha̱. A̱t'aha̱ xi najmi tjoho̱ nda̱ nts'e̱ xi tíma tíbase'a, ¿nkú ts'ín ts'i̱íntjoho Nti̱a̱ná nga najmi tíbe? 


text:
Xi tjoho̱ Nti̱a̱ná tjíhin nga ta̱ ts'i̱íntjo nda̱ nts'e̱. Kuihí kju̱a̱téxuma xu'bi̱ xi kin'ekjái̱ín.<pb/>


text:
Ngayjee̱ xi s'ejihi̱n nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, kui xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná nga ntíhi̱ ka̱ma. Ko̱ ngayjee̱ xi tjoho̱ Nti̱a̱ Na̱'miná, kui xi ta̱ tjoho̱ ngayjee̱ xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga tjoná Nti̱a̱ná ko̱ tín'etjusaán ni xi y'éjña, ya chji chjiá nga ta̱ tjoná ngayjee̱ xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nga n'e̱tjáá Nti̱a̱ná, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga n'e̱tjusaán ni xi y'éjña. Ko̱ najmi ch'á xi áí ni xi y'éjña Nti̱a̱ná, 


text:
a̱t'aha̱ ngayjee̱ xi ja ntíhi̱ Nti̱a̱ná ts'ín ngana̱ha̱ a̱sunntei̱. Ko̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejinná Jesucristo̱, b'a̱ ts'ín kin'e ngana̱ha̱ ra̱á a̱sunntee̱. 


text:
Xi s'ejihi̱n nga Jesu xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, kui xi ts'ín ngana̱ha̱ a̱sunntee̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jua xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná y'éjña chji Jesu 


text:
<pb/>Ntánijua ko̱ jní j'ai s'ejña chjihi Jesucristo̱. Najmi tu̱ suba ntánijua, ntánijua ní ko̱ jní. Ko̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ta̱ tsuya kui nii̱, a̱t'aha̱ kju̱axi̱ ni xi nchja̱ Espiri̱tu̱. 


text:
<pb/>Tsa n'ekjáíhi̱ín én xi nchja̱ xu̱ta̱ nga nchja̱ni̱jmíyaha nku ni, tu̱nga yúhún chjíhi̱ ra̱ én xi nchja̱ Nti̱a̱ná. Á 'yún chjíhi̱ ra̱, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná xi kinchja̱ nga y'éjña chji Ntíhi̱. 


text:
Xi s'ejihi̱n Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, kui xi ani̱ma̱ha̱ tíjñajihi̱n én xi kinchja̱ Nti̱a̱ná nga y'éjña chji Ntíhi̱. Tu̱nga xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, kui xi tíbe tsank'á, a̱t'aha̱ najmi s'ejihi̱n én xi kinchja̱ Nti̱a̱ná nga y'éjña chji Ntíhi̱. 


text:
<pb/>Nga kitsjáná nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un síaán ko̱ nga Ntíhi̱ sakújinná kju̱a̱tík'un xu'bi̱, kui én xu'bi̱ xi kinchja̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Xi tíjñajihi̱n Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, kui xi tíjñaha̱ kju̱a̱tík'uu̱n. Tu̱nga xi najmi tíjñajihi̱n Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, kui xi najmi tíjñaha̱ kju̱a̱tík'uu̱n. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Jua xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Kuak'iet'ánu̱u ni xu'bi̱, jun xi s'ejinnu̱u Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi cha̱hanu nga tíjñanu̱u kju̱a̱tík'un xu'bi̱ ko̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un síún. 


text:
<pb/>Ma'yúnk'aán Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ yaá tsa ku̱i̱nchíhi̱í xi nkú ts'ín mjehe̱ nga ku̱i̱nchíhi̱í, ku̱a̱sínñjuná. 


text:
Ko̱ xi nkú ts'ín yaá nga Nti̱a̱ná basínñjuhu̱ tu̱ mí nihí ni xi binchihi̱í, b'a̱ ta̱ ts'ín yaá nga ja n'e̱kjáíhi̱ín ni xi kuakinchihi̱í. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi tíbe nga ngatitsun títs'ín nda̱ nts'e̱, ko̱ tsa ngatitsun xi títs'ín najmi ngabaya tje̱he̱n ra̱, nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná kanchja̱ntjai ko̱ Nti̱a̱ná tsjá ngáha̱ ra̱ nda̱ nts'e̱ nga k'úéjña tík'un. Ngatitsun xi najmi tje̱he̱n ra̱ ngabaya tínchjani̱jmíyahana. A̱t'aha̱ tjín ngatitsun xi tje̱he̱n ra̱ ngabaya. Najmi tíbankia nga chu̱bantjo xi ts'i̱ín ngatitsun xu'bo̱. 


text:
Ngayjee̱ ni xi najmi nda xi ts'ín xu̱ta̱, kui xi ngatitsun, tu̱nga tjíhín ngatitsun xi najmi tje̱he̱n ra̱ ngabaya. 


text:
<pb/>Yaá nga xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná nga ka̱ma ntíhi̱ najmi nkaha̱ nga ts'ín ngatitsun, a̱t'aha̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná kuhu̱n xu̱ta̱ xu'bo̱ ko̱ najmi ts'ínko̱ho̱ nda̱nindoo̱. 


text:
Ko̱ ta̱ yaá nga j'ai Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsjáná kju̱a̱nkjintak'un tu̱ xi cha̱haná Nti̱a̱ xi nku tutuu̱. Tintsu̱ba̱jihi̱ín xi nku tutuu̱, kui xi Jesucristo̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Kuihí xi Nti̱a̱ xi nku tutuu̱ ko̱ kui xi tsjáha̱ nga k'úéntu tík'un sín xu̱ta̱. 


text:
An Pedro̱, an nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ títs'inkjínu̱u xu̱ju̱i̱n jun xi j'ájinnu̱u Nti̱a̱ná. Jun xi kindzjoyo a̱nte Ponto̱ nga tinimasún, ko̱ a̱nte Galaci̱a̱ ya, a̱nte Capadoci̱a̱, a̱nte Asi̱a̱ ko̱ a̱nte Bitini̱a̱. 


text:
Kikie títjunnu̱u Nti̱a̱ Na̱'miná, kui nga j'ájihi̱nnu̱u ko̱ Espiri̱tu̱hu̱ kits'ín jenu̱u, tu̱ xi ku̱i̱nú'yá'éhe̱n ru̱u Jesucristo̱ ko̱ tu̱ xi tu̱ nga̱t'aha̱ jníhi̱ Jesucristo̱ kju̱áts'e̱he̱nu̱u Nti̱a̱ná. Kas'e ṉkjúnnu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ ni xi ñá tje̱he̱nná nga ku̱i̱chú ni̱stjin xi fekuu̱ 


text:
<pb/>Kan'etsjoho̱ Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱ha̱ ko̱ Na̱'mihi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Nga̱t'aha̱ kju̱a̱ni̱ma̱tak'un chánkaha̱ kits'íntsin tse̱tse̱ ngáhaná nk'ie nga kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ Jesucristo̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱k'ie̱n. Kui nga tíchuyáhaná nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'aán ko̱ ñá 


text:
ko̱ nga n'e̱kjáíhi̱ín ni xi tsjáná, ni xi najmi maha̱ batsun ko̱ najmi ma chu̱ntí ko̱ najmi maha̱ 'meya, ni xi tjítjoho̱ ndji̱o̱jmi ján ngandanu̱u. 


text:
Nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná tíkunko̱ho̱nu̱u tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejinnu̱u. A̱t'aha̱ tjíndaha̱ yjoho̱ Nti̱a̱ná nga ku̱a̱kúchji xi nkú ts'ín ts'i̱ínk'anki xu̱ta̱ xi ts'e̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱ha nga kitsejíhi̱nnu̱u kju̱a̱tsjo, ndaha tsa chuba ni̱stjin tjíhin nga n'e̱ nibánenu̱u nkjin tíkjá ni xi ku̱i̱tjájiun. 


text:
Kui xi ku̱a̱kúchji yáha jun nga kju̱axi̱. A̱t'aha̱ nga s'ejinnu̱u, kui xi 'yún chjí saha̱ ra̱ nga to̱onsinee̱. Ndaha tsa maha̱ batsun to̱onsinee̱, tu̱nga chasehé ra̱ tu̱ xi s'ejña chjihi tsa kui kju̱axi̱. Ko̱ nk'ie nga s'e̱jña chji xi nkú ts'ín s'ejin kju̱axi̱nu̱u, nda ts'ín chu̱bayanénu̱u ko̱ sa̱kúnu̱u kju̱a̱chánka ko̱ nda k'úínnu̱u ni̱stjin nga kj'u̱a̱íkúchji yjoho̱ Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Tjonu̱u Jesucristo̱, ndaha tsa najmi yo nkú tjín. Ko̱ ndaha tsa najmi tíyo nd'a̱i̱, tu̱nga s'ejihínnu̱u ko̱ tjínnu̱u kju̱a̱tsjo xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka, xi najmi yaá xi nkú ts'ín bixíyaá. 


text:
Tjínnu̱u kui nii̱ a̱t'aha̱ tísakúnu̱u nga tín'ek'ankinu̱u, kui xi nibáha̱ ra̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejinnu̱u. 


text:
<pb/>Já profeta̱ xi kis'e ni̱stjin nk'ie, xi kitsúya títjun kju̱a̱nda xi sa̱kúnu̱u, kui xi kits'ínnkjink'un nga ka̱ma chu̱ba̱yaha̱ xi nkú ts'ín k'u̱a̱nkihi xu̱ta̱, a̱t'aha̱ mjehe̱ sku̱e̱ kui nii̱. 


text:
Kama mjehe̱ nga i̱ncha sku̱e̱ yá xu̱ta̱ha ko̱ mí ni̱stjihin xi y'éjña chji Espiri̱tu̱hu̱ Cristo̱ xi y'ejñajihi̱n já profeta̱ nga kitsúya títjuhu̱n kju̱a̱'un xi tjíhin nga sku̱e̱ Cristo̱ ko̱ nga a̱skahan s'e̱ kju̱a̱chánka. 


text:
Tu̱nga Nti̱a̱náhá tsakúchjihi̱ já profeta̱ xu'bo̱ nga ni xi tíi̱ncha tsuya najmi kui ka̱mats'e̱, nga ní ngandanu̱u b'a̱ kitsúhu. Kui niu̱ xi ta̱ kitsúyanu̱u já xi y'éni̱jmínu̱u én nda tsuhu̱ Jesucristo̱. Nga'yúhu̱n Espiri̱tu̱ xi kin'e nibáha ndji̱o̱jmi ján y'éni̱jmíhi̱nu̱u. Ko̱ ta̱ ntítsjee̱ mje ṉkjúhu̱n nga sku̱e̱ nkú tjíhi̱n ra̱ ni xu'bi̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ nga ti̱ntsu̱ba̱ ndaá a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ja ts'e̱ná 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, cha̱se̱ sisihi̱n ru̱u xi nkú n'o̱o. Nda n'e̱nkjíntak'un ko̱ chúya k'unk'uhu̱un kju̱a̱nda xi kj'u̱a̱ítsjánu̱u Jesucristo̱ ni̱stjin nga ku̱a̱kúchji yjoho̱. 


text:
B'a̱ n'o̱o xi nkú ts'ín ntí xi nt'é'én. Najmi ta̱ n'ehenu xi nkú ts'ín kinchja̱ ani̱ma̱nu̱u ni̱stjin nk'ie, nk'ie nga najmi kje̱e yo Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Xihi̱ “Na̱'mihí” bixíhu̱un xi ngúsuhún basehe̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda ni xi ts'ín nga nkúnkú xu̱ta̱, kui nga kas'enu̱u kju̱a̱binkjuhu̱n xi nkú ts'ín kuankínko̱o yjonu̱u nk'ie nga ti̱nimasún so e̱i̱ a̱sunntei̱. 


text:
Yo nga kis'echjíntjainu̱u tu̱ xi ka̱ma nda̱íhi̱nu̱u nga chu̱ba̱ tintsu̱ba̱nú. B'a̱ ts'ín tintsu̱bo̱o nk'ie a̱t'aha̱ kui nihi xi y'éjñanu̱u ntje̱ chánu̱u. Najmi to̱onsine ko̱ tsa to̱ontaba kin'echjén nga kis'echjíntjainu̱u, ni xi maha̱ batsun. 


text:
Jníhi̱ ní Cristo̱ kin'echjén, kui xi 'yún chjí. Xi nkúhu nku chu̱tsa̱nka̱ kama Cristo̱, chu̱tsa̱nka̱ xi najmi chumi nihi xi k'uhu̱n ko̱ xi najmi uhu̱n. 


text:
<pb/>Kintehe̱ ni nga kamanda a̱sunntee̱ kis'enda títjun ni xi ts'i̱ín Cristo̱, ko̱ ni̱stjin feku xi kich'aá nd'a̱i̱ j'aikúchji yjoho̱ ngandanu̱u. 


text:
Nga̱t'aha̱ Cristo̱ s'ejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná, kui xi kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ Cristo̱ ngabayoo̱ ko̱ kitsjáha̱ kju̱a̱chánka. Kui nga tín'e s'ejihinnu ko̱ tíma 'yún tak'uhunnu Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nd'a̱i̱ ni̱ nga ja kamaje ani̱ma̱nu̱u a̱t'aha̱ kinu'yá'óho̱on én xi na̱xu̱ tjín ko̱ nga tu̱ xí ndahá ts'ín tjíyanu̱u nga n'e̱tjó xu̱ta̱ ni̱nku̱, kui nga ngayjee̱ ani̱ma̱nu̱u n'e̱tjóhonu xinki̱u. 


text:
A̱t'aha̱ ja kitsin tse̱tse̱ ngáhanu. Najmi kitsiun xi nkú ts'ín tsin xu̱ta̱ xi maha̱ 'me. Éhe̱n ní Nti̱a̱ná kits'íntsin tse̱tse̱ ngáha̱nu̱u. Kui xi fi ndju. Najmi ka̱maha̱ kfe̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱, xi nkú joyaha jñá xi tjín.<pb/>Ko̱ ngayjee̱ kju̱a̱chánkaha̱ xu̱ta̱,<br/>xi nkú joyaha naxúhu̱ jñóo̱.<pb/>Xi jñóo̱ ko̱ jne naxúu̱,<pb/> 


text:
tu̱nga éhe̱n Nti̱a̱ná santaha tu̱ nkjéhé ni ngju̱a̱i̱ ndju. Kui ée̱n, kui én nda tsu xi ja kis'eni̱jmí a̱jinnu̱u.<pb/>


text:
Kui b'a̱ maha, n'e̱ t'axíhinnu ngayje kju̱a̱ch'onk'un, ngayje ni tsank'á, kju̱a̱joho̱nkjin, kju̱a̱xintak'un ko̱ ngayje tíkjá kju̱a̱chubatit'ain. 


text:
Katumo xi nkú joyaha ntínta xi mje ṉkjúhu̱n ntáchiki. B'a̱ ts'ín katuma mjenu̱u én xi ndoo̱. Kui xi tsjá nga'yúhu̱n kju̱a̱nkjintak'unnu̱u, tu̱ xi b'a̱ ts'ín sa̱áhanu santaha nkúhu nga kju̱áts'e̱ sínnu̱u Nti̱a̱ná. 


text:
Xihi̱ jahá kichjut'o ngandaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ nga nku ndi̱o̱ k'aku̱ kits'ín ma Jesucristo̱ nga y'éjña chu̱ba̱ya 


text:
<pb/>Nibák'un tiñoho̱o Nda̱ Nti̱a̱ná, kui xi nkú joyaha nku ndji̱o̱ xi tíjña tík'un. Kikjaníya xu̱ta̱ ndji̱o̱ xu'bo̱, tu̱nga Nti̱a̱náhá j'ájin ndji̱o̱ ko̱ nginku̱n Nti̱a̱ná 'yún chjíhi̱ ra̱. 


text:
Jun xi nkú joyaha ndji̱o̱ xi tjíntu tík'un, xi kin'endako̱ho nku ni̱nku̱ xi najmi a̱sunntee̱ y'aha̱ ra̱. Kin'e manu̱u já na̱'mi jehe̱ Nti̱a̱ná xi tsjáha̱ chje̱ Jesucristo̱, chje̱ xi nk'a ján tje̱he̱n ra̱. A̱ Nti̱a̱náhá tí'bo̱ho̱ kui chje̱ nga b'a̱ tín'o, kui chje̱ xi sasíhi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>An k'uejñá nanki Sion nku ndji̱o̱ k'aku̱,<br/>xi j'ajián ko̱ xi 'yún chjí.<pb/>Ndaha̱chí najmi sa̱kúhu̱ kju̱a̱suba<br/>xu̱ta̱ xi s'e̱jihi̱n ndji̱o̱. 


text:
Nga̱t'a ts'a̱jun xi s'ejinnu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná, chjíhi̱ ra̱ kui ndji̱o̱. Tu̱nga xi najmi s'ejihi̱n, bitjusun má nga b'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Ndji̱o̱ xi kikjaníya já chji̱ne̱xjóo̱,<br/>kui xi ja j'ai ma ndji̱o̱ k'aku̱. 


text:
Ko̱ b'i̱ ta̱ títsu ya:<pb/>Tsichu ma nku ndji̱o̱ xi ts'ín saténki xu̱ta̱,<br/>nku na̱xi̱ xi ts'ínxuntuhu̱. Saténki xu̱ta̱ xu'bo̱ nga̱t'aha̱ ée̱n, a̱t'aha̱ najmi nt'é'éhe̱n ée̱n. B'a̱ maha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ a̱t'aha̱ ja b'a̱ ts'ín tíjña nga b'a̱ ka̱maha̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga máha jun, jun xi xu̱ta̱ xi kichj'ajin, jun já na̱'mi xi ts'ínxát'aha̱ xi batéxumaha̱ nk'a ján, tsjenú jun xi xu̱ta̱ na̱xi̱nantáha̱ Nti̱a̱ná, xu̱ta̱ xi ja tsichu ma ts'e̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ kin'e manu̱u tu̱ xi ku̱i̱xínyahanu xi nkú ts'ín chánka xi j'ájinnu̱u. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná j'ájinnu̱u nga ku̱i̱tjujiun má jyuu̱n ko̱ nga ku̱i̱tjás'e̱njiun má nga ts'ín ndzjen kju̱a̱chánkaha̱. 


text:
Ni̱stjin nk'ie, najmi xu̱ta̱ na̱xi̱nantá kik'innu̱u, tu̱nga nd'a̱i̱ ja tsichumo xu̱ta̱ na̱xi̱nantáha̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ ni̱stjin nk'ie najmi kichase ni̱ma̱nu̱u, tu̱nga nd'a̱i̱ ja tíchase ni̱ma̱nu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga kuankíka̱á yjoná a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱ 


text:
<pb/>Tjona jun, já nts'e. Tíbankinu̱u nga t'ech'óho̱o yjonu̱u xi nkú ts'ín mjehe̱ ani̱ma̱nu̱u. A̱t'aha̱ kui nii̱, kui xi tífi kontra̱nu̱u. Yo nga xin nankinu̱u ko̱ tu̱ tínimasúnnú e̱i̱ a̱sunntei̱. 


text:
Tu̱ nku kixi̱hí tankínko̱o yjonu̱u a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná. B'a̱ n'o̱o ndaha tsa b'a̱ i̱ncha ku̱i̱tsu̱ nga najmi nda tín'o. Tu̱nga i̱ncha sku̱e̱hé ni nda xi n'o̱o ko̱ ts'i̱íntsjoho̱ Nti̱a̱ná ni̱stjin nga ku̱a̱nki kuenta̱. 


text:
<pb/>Nga̱t'aha̱ nga Nda̱ Nti̱a̱ná ts'e̱nu̱u, kui nga cha̱nkjúhunnu ngayjee̱ já xi tjíhi̱n xá e̱i̱ a̱sunntei̱. B'a̱ n'o̱o nginku̱n nda̱ títjun k'aku̱ Roma̱ 


text:
ko̱ b'a̱ n'o̱o nginku̱n já k'aku̱ xi b'éxá nda̱ títjun k'aku̱ nga ts'ínnijéhe̱ xi ch'on ts'ín ko̱ nga kja̱nínk'a xi nda ts'ín. 


text:
A̱t'aha̱ mjehe̱ Nti̱a̱ná nga n'o̱o ni xi nda. B'a̱ ts'ín k'úéchjahanu ts'a xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná ko̱ najmi mankjihi̱n ni xi ts'e̱. 


text:
<pb/>Nda̱ínu̱u yjonu̱u nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga najmi tu̱ n'echjénnú kju̱a̱nda̱ínu̱u tsa k'u̱a̱i̱ntoho̱o yjonu̱u nga n'o̱o ni xi najmi nda. Tu̱ sa ní ti̱ntsu̱bo̱o xi nkú ts'ín b'entu xu̱ta̱ xi ts'ínxát'aha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Cha̱nkjún ngayjee̱ xu̱ta̱. N'e̱tjó xi ta̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Cha̱nkjún Nti̱a̱ná. Nu̱ú'yá'óho̱on nda̱ títjun k'aku̱ Roma̱. B'i̱ ts'ín títsuya Pedro̱ ni xi tjíhin nga ts'i̱ín xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse 


text:
<pb/>Jun xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atsenu̱u, cha̱nkjún já nti̱a̱nu̱u ko̱ nu̱ú'yá'óho̱on, najmi tu̱ suba xi nda tjíyaha̱ ko̱ xi ma ni̱ma̱ha̱ jun xi b'a̱ n'e̱ko̱o. B'a̱ ní ta̱ n'e̱ko̱o xi kjan ts'ínko̱nu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ nda nginku̱n Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín chúkju̱a̱ jámu̱su̱ kju̱a̱'un xi tíf'ajin, ndaha tsa najmi tjíhin nga kj'u̱a̱jin niu̱ kai, tu̱nga ts'ín chúkju̱a̱há a̱t'aha̱ ja kitsjáha̱ yjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga tsa ch'on tín'o ko̱ tsa a̱s'a̱i títs'ín'unnu̱u já nti̱a̱nu̱u ko̱ tín'echjúkju̱o, ¿mí ni chánkaha xi tín'o ma? Tu̱nga tsa nda tín'o ko̱ a̱s'a̱i tín'e chúkju̱o kju̱a̱'un xi tíbitjajíún, kuihí ni xu'bi̱ xi nda nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>J'ájinnu̱u Nti̱a̱ná nga n'o̱o ni xi nda ko̱ nga n'e̱ chúkju̱o ni xi tu̱ kju̱a̱ndahá ku̱i̱tjájiun, xi nkú ta̱ kits'ín Cristo̱ nga un kikiehe̱ ngandanu̱u. Y'éjña chu̱ba̱yanu̱u, tu̱ xi b'a̱ ta̱ n'e̱henu. 


text:
Nk'ie nga ch'on kik'ihi̱n, najmi ch'on ts'ín kits'ínk'óya. Nk'ie nga un kikiehe̱, najmi b'a̱ kitsú nga k'u̱a̱sje chjí ni xi tín'ehe̱. Tu̱ sa ní a̱ya ntsja Nti̱a̱ná y'éjñaya yjoho̱, a̱t'aha̱ kui xi kixi̱ ts'ín kju̱a̱. 


text:
<pb/>Kui kikjin kik'anji ngatitsunná nga kis'et'a kruu̱. B'a̱ kits'ín tu̱ xi ku̱a̱yáha̱ ra̱á ngatitsuu̱n ko̱ na̱xu̱ n'e̱é nga ku̱i̱ntsu̱ba̱á. Ko̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga kin'e'uhu̱n Cristo̱, kui nga kin'enkihi̱nu̱u. 


text:
Ni̱stjin nk'ie xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱ xi ngji t'axín kamo, tu̱nga nd'a̱i̱ ja kik'óyak'un ngáhanu Nda̱ bastuu̱, kui xi kunnu̱u.<pb/>


text:
Ko̱ jun xi tí'minu̱u jminchjín, cha̱nkjún x'i̱nnu̱u. B'a̱ ts'ín ni xi n'e̱henu ts'i̱íhin nga s'e̱jihi̱n Nti̱a̱ná x'i̱nnu̱u. Najmi ni xi chu̱bo ts'i̱ín nga s'e̱jihi̱n x'i̱nnu̱u. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ tsjo n'ek'íésunk'o yjonu̱u, tsa nihi xi nkjún ts'ín k'úéndo ntsja̱nu̱u ko̱ tsa nihi xi nkjún ts'ín ngjúát'o to̱onsine ko̱ tsa najyun xi 'yún chjí ndyjo̱o. 


text:
Tu̱ sa ní a̱jin ani̱ma̱nu̱u kas'e kju̱a̱tsjotjín xi najmi maha̱ feya, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga nda kas'eyanu̱u ko̱ najmi stinta. Kui ni xu'bi̱ xi 'yún chjíhi̱ ra̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ni̱stjin nk'ie b'a̱ ts'ín y'énda yjoho̱ jminchjín je xi kis'e. Kui xi kama 'yún tak'un Nti̱a̱ná ko̱ i̱ncha kikienkjún x'i̱hi̱n. 


text:
Xi nkúhu Sara̱, kui xi kint'é'éhe̱n Abraham ko̱ “Chá Nti̱a̱na̱” kitsúhu̱. Tsa ni xi nda n'e̱henu ko̱ najmi ku̱i̱nkjún ni xi ka̱mat'on, jun xi ntíhi̱ Sara̱ b'a̱. 


text:
<pb/>Ko̱ jun xi tí'minu̱u jáx'i̱n, n'e̱nkjínk'un sisiun xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱ko̱o chju̱únnu̱u. Cha̱nkjún a̱t'aha̱ najmi ndjá tjíyaha̱ xi nkúhu jun, ko̱ a̱t'aha̱ jun ko̱ kui ta̱ ñja n'e̱kjáínko̱ho̱o kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un. B'a̱ ts'ín ti̱ntsu̱ba̱ko̱o tu̱ xi najmi chumi nihi xi k'u̱échjaha̱ ra̱ nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga ku̱i̱ntsu̱ba̱á 


text:
<pb/>Ko̱ ni xi fekuhu, nda ts'ín ti̱ntsu̱ba̱ko̱o xinki̱u. B'i̱ ngján cha̱se̱ ni̱mo̱ho̱o ko̱ n'e̱tjó xinki̱u a̱t'aha̱ nts'o mahanu. N'e̱'yún tak'un xinki̱u ko̱ ni̱ma̱kju̱a̱ katumo. 


text:
Najmi tu̱ n'es'echjíú tsa ch'on tín'enu̱u ko̱ najmi tu̱ én ch'on tsu n'ek'óyo tsa ch'on tí'minu̱u. Tu̱ sa ní chu̱bantjó nginku̱n Nti̱a̱ná xi nkú títs'ínnu̱u, a̱t'aha̱ tu̱ xi nda ts'i̱ínko̱honu Nti̱a̱ná, kui nga kichj'ajihi̱nnu̱u. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ b'i̱ títsu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Xi mjehe̱ ts'i̱íntjo ni̱stjin xi y'a,<br/>ko̱ mjehe̱ nga tsjo ts'ín kj'u̱a̱ha̱ ni̱stjin,<br/>kui xi kat'éch'oho̱ nja̱i̱ én ch'on tsu,<br/>ko̱ najmi tu̱ katitju ts'a én tsank'á.<pb/> 


text:
Kats'ín t'axíhi̱n yjoho̱ kju̱a̱ch'onk'uu̱n,<br/>ko̱ kats'ín ni xi nda.<pb/>Katangisjai kju̱a̱jyu ko̱ kat'ejñajin.<pb/> 


text:
A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná basehe̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ ts'ín,<br/>ko̱ nda basínñjuhu̱ ni xi 'mihi̱ nga chubako̱,<br/>tu̱nga fi kontra̱há ra̱ xi ch'on ts'ín. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ xi nkú ts'ín s'e̱yaná tsa kju̱a̱ni̱ma̱ ku̱i̱tjájián 


text:
¡Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun tsa nk'ie nga tín'o ni xi na̱xu̱ tjín tíbitjajíún kju̱a̱ni̱ma̱! Najmi tu̱ binkjun xu̱ta̱ ko̱ najmi tu̱ nkjún manu̱u. 


text:
Tu̱ sa ní cha̱nkjún Cristo̱ a̱jin ani̱ma̱nu̱u, a̱t'aha̱ kui xi Nda̱ Nti̱a̱nu̱u maha. Ko̱ ti̱ntsu̱ba̱ ndo nga ka̱manu̱u k'úínyoho̱o xi ngju̱ásjaiyanu̱u nga̱t'a ts'e̱ kju̱a̱nda xi tíchuyóho̱o. 


text:
<pb/>Tu̱nga ni̱ma̱kju̱a̱há n'e̱sjo yjonu̱u ko̱ cha̱nkjún jóo̱ nga b'a̱ n'o̱o. Najmi tu̱ chumi ni chu̱ba̱ n'ek'anjiu yjonu̱u, tu̱ xi nk'ie nga chu̱bayanéhe̱nu̱u kju̱a̱suba kasakúhu̱ ra̱ xi tínchja̱tit'ainnu̱u nga̱t'aha̱ xi nkú ts'ín na̱xu̱ tíbankínko̱o yjonu̱u nga yjankiu Cristo̱. 


text:
Tsa ni xi kju̱a̱ni̱ma̱ tíbitjajíhinnu, b'a̱ katuma tsa Nti̱a̱ná b'a̱ ts'ín mjehe̱. Tu̱nga nga̱t'aha̱ ní nga nda tín'o b'a̱ katumanu̱u, najmi nga̱t'aha̱ nga ch'on tín'o. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kui nihi xi ta̱ j'ajin Cristo̱. Nkuhú ni̱yá k'ien tu̱ xi kits'ínndyjajnuhu ngatitsuhu̱n xu̱ta̱. Xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná un kikiehe̱ ngandaha̱ xi najmi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. B'a̱ kamaha̱ tu̱ xi ngjiko̱honá nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui xi nga̱t'a ts'e̱ yjonintehe̱ kin'ek'ien tu̱nga nga̱t'a ts'e̱hé espiri̱tu̱hu̱ kin'ekj'áíyaha̱. 


text:
xi najmi kint'é'én ni̱stjin nga y'ejña Noe nk'ie, kui ni̱stjiu̱n nga tsakúchji kju̱a̱tsentaha̱ Nti̱a̱ná nga kikuyá tsa ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ nk'ie nga títs'ínnda tsutsu chánkoo̱ Noe. Jin mahá xu̱ta̱ xi kits'ínk'ankihi̱ ntóo̱ nk'ie nga i̱ncha jas'en tsutsu chánkoo̱. 


text:
<pb/>Ntóo̱ y'éjña chji títjun xi nkú ts'ín kits'ínk'ankinu̱u ntánijuo̱ nk'ie nga saténtáá. Tu̱nga nk'ie nga saténtáná, n'ek'ankiná a̱t'aha̱ j'áíyaha̱ Jesucristo̱ ngabayoo̱. Najmi saténtáá tsa tu̱ xi chjuxíhin kju̱a̱chu̱ntíhi̱ yjonintená. B'a̱ ní n'ená tu̱ xi tíbinchisjáíhiná nga je s'e̱yahaná nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Ngjinji Jesucristo̱ nk'a ján ko̱ tíjñat'aha̱ Nti̱a̱ná. Nt'é'éhe̱n ntítsjee̱, xi tjín yaha̱ xá ko̱ xi batéxuma.<pb/>


text:
Tu̱ nga̱t'aha̱ nga un kikiehe̱ Cristo̱ nga kik'a yjoninnte, kui nga tjehe̱n ru̱u yjonu̱u nga ta̱ kui niu̱ xi kj'u̱a̱jin. A̱t'aha̱ xu̱ta̱ xi ja j'ajin kju̱a̱ni̱ma̱, kui xi ja y'éjña ngatitsuu̱n. 


text:
B'a̱ i̱ncha kits'ín tu̱ xi ni̱stjin xi k'u̱a̱ saha najmi ta̱ k'úéntuhu xi nkú ts'ín nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱. K'úéntu ní xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ja j'a xi nkú n'e tintsu̱bo̱o ni̱stjin nk'ie, nk'ie nga kin'o ni xi tsjoho̱ xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná, ko̱ kik'a̱i̱ntoho̱o yjonu̱u nga kin'o tu̱ mí nihí ni, ko̱ kin'o ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱nu̱u, ko̱ kama ch'i̱u, ko̱ kik'o̱ho̱o kju̱a̱tsjo ani̱ma̱nu̱u, ko̱ tu̱ nku kju̱a̱tsjohó kama mjenu̱u, ko̱ kiyankjún nti̱a̱ ch'onk'un xi ts'ínnda xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xu'bo̱ najmi mankjihi̱n á najmi ta̱ n'eko̱honu ni ch'onk'un xi tu̱ ni xí jahá kits'ínkjas'ehe̱n yjoho̱. Kui nga nd'a̱i̱ ch'on ts'ín nchja̱yanehe̱nu̱u. 


text:
Tu̱nga tjíhín ni nga ts'i̱ínkjas'en kuenta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui xi ja tjíndaha̱ yjoho̱ nga ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xi tjíntu tík'uu̱n ko̱ xi ja k'ie̱n. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga ta̱ kis'eni̱jmíhi̱ ra̱ xi ja k'ie̱n én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi k'úéntu tík'uhun espi̱ri̱tu̱hu̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná, ndaha tsa ja kichasehe̱ xi nkú ts'ín y'entu a̱sunntee̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ nga nda n'e̱xáka̱á ni xi kitsjáná Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Ja tíbichú tiña ni̱stjin nga n'e̱kje ngayjee̱ ni xi tjín. Kui nga cha̱se̱ sinsihi̱n ru̱u ni xi n'o̱o ko̱ najmi tu̱ n'ekj'áíyo nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Xi nkú nga ts'ín xki̱ kju̱a̱nda xi kin'ekjóho̱on nga nkúnkú, b'a̱ ts'ín n'e̱ chjónjihi̱in xinki̱u kui niu̱. Ngandaha̱ xinki̱u̱ katumachjén kju̱a̱ndoo̱, a̱t'aha̱ tjíhin nga nda n'e̱ chjón nga nkúnkú kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná xi kin'ekjas'ennu̱u. 


text:
Tsa tjín xi ku̱i̱nchja̱, én xi títsjáha̱ Nti̱a̱ná kui xi kanchja̱. Tsa tjín xi ku̱a̱si̱nko̱ xu̱ta̱, katasinko̱ xi nkú ts'ín tíjña nga'yún xi títsjáha̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín a̱jihi̱n ngayjee̱ ni xi n'o̱o sa̱kúhu̱ ra̱ kju̱a̱chánka Nti̱a̱ná. B'a̱ ka̱ma a̱t'aha̱ Jesucristo̱ yjankiu. Kui xi kas'ehe̱ kju̱a̱chánka ko̱ nga'yún santaha tu̱ nkjéhé ni. B'a̱ katuma. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ xi nkú ts'ín ndjá ku̱i̱nchajián ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Tjona jun, já nts'e. Najmi tu̱ katuma nkjúnnu̱u ni xi tímat'on nga ndjá tíchjut'ayák'unnu̱u, tsa b'a̱ kamanu̱u tsa ni xi kj'a̱í kui nii̱. 


text:
Tu̱ sa ní tsjo kat'enu̱u nga tísakút'anu̱u kju̱a̱'un, kju̱a̱'un xi ta̱ j'ajin Cristo̱, tu̱ xi 'yún tse katumaha kju̱a̱tsjonu̱u ni̱stjin nga ka̱ma chji kju̱a̱chánkaha̱ Cristo̱. 


text:
Tsa ch'on tí'minu̱u a̱t'aha̱ Cristo̱ yjankiu, ¡á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun! A̱t'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tíjñajinnu̱u, Espiri̱tu̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka. 


text:
Tjín xi un behe̱ a̱t'aha̱ ani̱ma̱ ts'ínk'ien, ko̱ tsa ndyjé ts'ín, ko̱ tsa ch'on ts'ín, ko̱ tsa chu̱ba̱ tsungijihín yjoho̱ kju̱a̱ xi tjíhi̱n kj'a̱í xu̱ta̱ha, tu̱nga najmi b'a̱há katuma a̱jinnuu. 


text:
Tu̱nga tsa tjín xi un tíbehe̱ a̱t'aha̱ Cristo̱ kits'ínkjas'ehe̱n yjoho̱, najmi tu̱ katuma subaha̱. Tu̱ sa ní kats'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ Cristo̱ tje̱nki. 


text:
<pb/>Ja chu̱ba̱ nga ku̱a̱tuts'i̱hi̱n ra̱ Nti̱a̱ná nga ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi ts'ín xu̱ta̱. Xu̱ta̱ xi ts'e̱ k'u̱a̱ha̱ ra̱. Tsa ñá ku̱a̱tuts'i̱nko̱ho̱ná, ¿nkú sa ts'i̱íhi̱n xi najmi títs'ínkjáíhi̱n én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná? 


text:
Tsa 'ni b'anki xi na̱xu̱ ts'ín, ¿yá xi behe̱ nkú k'úé ts'e̱ xi najmi benkjún Nti̱a̱ná ko̱ xi títs'ín ngatitsun? 


text:
Kui b'a̱ maha, xi f'ajihin kju̱a̱ni̱ma̱ nk'ie nga Nti̱a̱ná títsjánte, kats'ínkjas'en ani̱ma̱ha̱ a̱ya ntsja xi kits'ínndaha̱, kui xi ma 'yún tak'aán, ko̱ tu̱ nkú ndahá kats'ín.<pb/>


text:
An xi nda̱chá a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱. Tunkán kikieko̱hona kju̱a̱ni̱ma̱ha̱ xi j'ajin Cristo̱ ko̱ ta̱ an xi sa̱kút'ana kju̱a̱chánka xi s'e̱jña chji ndyjun nkini̱. Tíbankihi̱ jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín a̱jinnu̱u. 


text:
Chúhu̱un chu̱tsa̱nka̱ha̱ Nti̱a̱ná xi kin'ekjas'ennu̱u. Cha̱so̱ho̱o, tu̱nga najmi tu̱ chasehé ru̱u xi nkúhu tsa kju̱a̱'yún tín'ehe̱nu̱u. Ngayje níhi k'un cha̱so̱ho̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ ta̱ ndaha tsa to̱on mjenu̱u, tsa kui kju̱a̱ha nga cha̱se̱he̱ru̱u. Cha̱so̱ níhi̱ a̱t'aha̱ mjenu̱u nga cha̱so̱ho̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ ndjá n'eko̱o xu̱ta̱ xi kin'ekúnntanu̱u. Tu̱ sa ní t'ejña chu̱ba̱yoho̱o xi nkú i̱ncha ts'i̱ín xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ ts'ín nk'ie nga kj'u̱a̱íkúchjihi yjoho̱ Nda̱ bastu k'aku̱, n'e̱kjóho̱on chjíhi̱ kju̱a̱chánka xi najmi maha̱ fe. B'i̱ ts'ín títsuya Pedro̱ mí nihi xi cha̱se̱éhe̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱á 


text:
<pb/>Ko̱ ta̱ jun xi tí'minu̱u já xu̱nkú, tíbankinu̱u nga cha̱nkjún jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. Ngatento b'i̱ ngján ni̱ma̱kju̱a̱ n'e̱sjo yjonu̱u nginku̱n xinki̱u, a̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a:<pb/>Nti̱a̱ná fi kontra̱ha̱ xi ngak'un,<br/>tu̱nga tsjáhá ra̱ kju̱a̱nda xi ni̱ma̱kju̱a̱ tjíntuyáha̱. 


text:
Kui nga n'e̱ ni̱ma̱kju̱a̱hanu yjonu̱u kinte nga'yún chánkaha̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi kui k'u̱a̱sjenk'aha̱nu̱u nk'ie nga ku̱i̱chú chu̱ba̱. 


text:
<pb/>Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o ni xi n'o̱o ko̱ ti̱ntsu̱ba̱ ndo, a̱t'aha̱ nda̱nindoo̱ xi nda̱ kontra̱nu̱ maha. Tsú'ba xi nkú joyaha xa xi tíb'éntsji̱ nga tíbangisjai xu̱ta̱ xi kji̱ne̱. 


text:
Tankín kontro̱ho̱o ko̱ ndjá ti̱nchajiun nga s'ejinnu̱u Ntia̱ná. A̱t'aha̱ yo nga ta̱ kui kju̱a̱'uhun xi títs'ín chúkju̱a̱ já nts'o xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja un kabenu̱u chuba ni̱stjin, Nti̱a̱ná kikjin, kui xi tsjáná ngayje tíkjá kju̱a̱nda, kui xi Cristo̱ kits'ínchjén nga j'ájinná nga sa̱kúná kju̱a̱chánkaha̱ xi najmi maha̱ feya, ts'i̱ín nga ka̱mo xi tjíhin nga ka̱mo, tsjá nga'yúnnu̱u, ndjá ts'i̱ínkinchánu̱u ko̱ najmi ta̱ tsufi ku̱i̱nchahanu. 


text:
<pb/>Silbano̱ xi nda̱ nts'é xihi̱n, xi kixi̱ fiko̱ xáha̱, kui xi tsasinko̱na nga kits'inntá xu̱ju̱i̱n. Chubahá ni xi tíbet'ánu̱u nga títsjani̱yánu̱u ko̱ tíxinya kixi̱nu̱u nk'ie nga ni xi tjít'a e̱i̱, kuihí xi kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. Ndjá ti̱nchajiun kju̱a̱ndoo̱. 


text:
<pb/>Títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín a̱nte Babiloni̱a̱. Kui xi ta̱ j'ájihi̱n Nti̱a̱ná xi nkúhu jun. Ta̱ títs'ínkjinu̱u kju̱asuniña Marko̱, kui xi ntína̱ xihi̱n. 


text:
B'i̱ ngján tsjo n'e̱ súniñoho̱o xinki̱u. Kas'enu̱u kju̱a̱jyu ngatento jun xi tintsu̱ba̱jihu̱un Cristo̱.<pb/>


text:
An Pablo̱, Silbano̱ ko̱ Timoteo̱ tísuniñai̱hi̱, jun xu̱ta̱ ni̱nku̱ nanki Tesaloni̱ka̱, xi kikj'áts'e̱nu̱u Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kas'enu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu. B'i̱ ts'ín títs'ínkj'áítsjen Pablo̱ xi nkú ts'ín kits'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ nanki Tesaloni̱ka̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ 


text:
<pb/>Tehe̱nte nk'ie nga chubako̱i̱ Nti̱a̱ná chubantjái̱hi̱ ko̱ 'ba̱i̱hi̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ kichubó éhe̱n. 


text:
Nginku̱n Nti̱a̱ Na̱'miná f'áítsjen tehe̱nteni̱ xi nkú ts'ín s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná ko̱ tín'o xá xi mjehe̱, xi nkú ts'ín tjonu̱u ko̱ tíbisinko̱o xinki̱u, ko̱ xi nkú ts'ín tín'echjúkjo̱o kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíbitjajíún nga tíchuyóho̱o nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
A̱t'aha̱ nk'ie nga kik'ieni̱jmíi̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ a̱jinnu̱u, najmi tu̱ suba én kichubai̱. Kis'ejña chji ní nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná. Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná kits'ínxá ko̱ ndaha̱chí najmi jo jan kamani̱ nga kichubai̱. Yo xi nkú n'e tintsu̱ba̱i̱ a̱jinnu̱u nga ngandanu̱u ni xi kin'ei̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kichaseni̱ ta̱ kichasoo̱hó Nda̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín tsinchiyó xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱bo̱o. A̱t'aha̱ nk'ie nga ja kin'ekjóho̱on éhe̱n Nti̱a̱ná, ta̱ kisakúnu̱u nkjin tíkjá kju̱a̱ni̱ma̱, tu̱nga Espiri̱tu̱hu̱ ní Nti̱a̱ná kitsjánu̱u kju̱a̱tsjo. 


text:
B'a̱ ts'ín y'ejña chjihi̱ ru̱u ngatentee̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱nte Macedoni̱a̱ ko̱ a̱nte Akaya̱ xi nkú ts'ín tsjenkíaá Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ jun tjun kichjubó éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ tífindju ée̱n najmi tu̱ suba a̱nte Macedoni̱a̱ ko̱ a̱nte Akaya̱. Tu̱ má níhi tíya xi nkú ts'ín tís'ejinnu̱u Nti̱a̱ná. Kui nga najmi ta̱ machjéhe̱n ra̱ tsa nkú ku̱i̱xín saha̱ni̱ ji̱n. 


text:
A̱t'aha̱ xu̱ta̱ tíi̱ncha nchja̱ni̱jmíyaha xi nkú ts'ín jun kin'ekjáínni̱ nk'ie nga tsichusei̱hi̱, ko̱ xi nkú ts'ín kin'ekjí t'axíún nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha nga kin'ekjóho̱on Nti̱a̱ná. Nd'a̱i̱ yjankiu Nti̱a̱ xi tíjña tík'uu̱n. Kju̱axi̱ nga kui xi Nti̱a̱ná. 


text:
Nd'a̱i̱ tíchuyóho̱o Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi nibá ngáha ndji̱o̱jmi ján. Kui xi Jesu xi Nti̱a̱ná kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ ko̱ xi ts'i̱ínk'ankiná ni̱stjin nga nibánehe̱ kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná a̱sunntee̱.<pb/>


text:
Yo nga un kikieni̱ ko̱ ch'on kamat'ai̱n nanki Filipo̱ kintehe̱ ni nga tsichii̱ a̱jinnu̱u. Tu̱nga Nti̱a̱náhá kitsjá nga'yúnni̱, kui nga ndjá kin'esjehe̱ni̱ yjoni̱ nga y'eni̱jmíi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná a̱jinnu̱u. B'a̱ kin'ei̱ ndaha tsa nkjin maha xi ngji kontra̱ni̱. 


text:
<pb/>Najmi ni xi ngasten ko̱ tsa ni xi ch'onk'un nibáha̱ ra̱ ni xi b'eni̱jmíi̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi ch'ana̱cha̱i̱hi̱ xu̱ta̱. 


text:
Nda ní tsaseni̱ Nti̱a̱ná ko̱ kin'ekjas'enni̱ nga k'úéni̱jmíi̱ én nda tsuhu̱, ko̱ b'a̱ n'e tíchubai̱. Najmi xu̱ta̱ tí'ba̱i̱hi̱ kju̱a̱tsjo. Nti̱a̱ níná tí'ba̱i̱hi̱ kju̱a̱tsjo, kui xi be xi nkú ts'ín tjíntuyáni̱. 


text:
<pb/>Xi nkú n'e ja yo, najmi kichuba un ui̱n ko̱ ta̱ ndaha najmi kich'ana̱cha̱i̱hi̱, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín kju̱a̱i̱hi̱ni̱ to̱on. Nti̱a̱ná be nga b'a̱ tjín ni xi tíxian. 


text:
ndaha tsa ji̱n xi já postru̱hu̱ Cristo̱ kama kai tsinchii̱hi̱ ni xi machjénni̱. Kichase sisii̱hi̱n. B'a̱ kin'ei̱ xi nkú ts'ín nku ta̱chju̱ún xi basehe̱ ntíhi̱. 


text:
<pb/>'Yún ṉkjún tjoni̱ jun, kui nga santaha najmi tu̱ nku én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná kin'ekjas'ehe̱n ri̱. Tsa ni xi ku̱a̱yántjaihi̱ ri̱ kai, tsayantjáíhi̱ ri̱. 'Yún ṉkjún kisasíni̱ jun. 


text:
¿A f'áítsjennu̱u, já nts'e, xi nkú ts'ín kin'exái̱ ko̱ kiyai̱ kju̱a̱ni̱ma̱ a̱jinnu̱u? Ni̱stjin ni̱stje̱n kin'exái̱ tu̱ xi najmi ch'á ka̱maha̱ni̱ nk'ie nga y'eni̱jmíi̱hi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Jun ko̱ Nti̱a̱ná be xi nkú ts'ín je ko̱ na̱xu̱ tintsu̱ba̱i̱ a̱jinnu̱u jun xi s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná, ko̱ nga najmi tjín xi kja̱níneni̱ tsa mí nihi. 


text:
Kik'a̱i̱ ni̱yái̱hi̱ ko̱ kik'a̱i̱ nga'yíi̱hi̱n. Kik'inyai̱hi̱ nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o xi nkú ts'ín tjíhin nga k'úéntu xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ jun j'ájinnu̱u Nti̱a̱ná nga ku̱i̱tjás'e̱njiun nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumanu̱u ko̱ nga sa̱kúnu̱u kju̱a̱chánkaha̱. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱ha nga najmi n'ekj'áíyai̱ nga tehe̱nte 'ba̱i̱hi̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ kichjubó éhe̱n Nti̱a̱ná xi kik'ieni̱jmíi̱. Najmi kin'ekjóho̱on xi nkúhu tsa éhe̱n xu̱ta̱. Kju̱axi̱ kjáíhin nga kui xi éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ títs'ínxájinnu̱u nd'a̱i̱ jun xi s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná. 


text:
Jun já nts'e, b'a̱ ta̱ kamat'on xi nkú kamat'ain xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tjín a̱nte Judea̱ xi ta̱ s'ejihi̱n Cristo̱ Jesu. Un kikienu̱u a̱ya ntsja xu̱ta̱ nankinu̱u xi nkú ts'ín ta̱ un kikiehe̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xu'bo̱ a̱ya ntsja xu̱ta̱ judio̱ xinkjín. 


text:
<pb/>Kui xi ta̱ i̱ncha kits'ínk'ien Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ko̱ já profeta̱, ko̱ ji̱n i̱ncha kikatje̱nnkini̱. Najmi maha̱ i̱ncha ts'ín ni xi sasíhi̱n Nti̱a̱ná ko̱ fi kontra̱ha̱ ngatentee̱ xu̱ta̱. 


text:
B'éch'oni̱ nga b'eni̱jmíi̱hi̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ én xi ts'ínk'ankihi̱ xu̱ta̱. Tehe̱nte títs'íntsené jé yjoho̱ nga b'a̱ tíi̱ncha ts'ín, tu̱nga nd'a̱i̱ ja j'aik'úhu̱n xu̱ta̱ xu'bo̱ kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ nk'ie nga ta̱ mjehé ngáha̱ ra̱ ngju̱a̱i̱sehe̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ Tesaloni̱ka̱ 


text:
<pb/>Jun já nts'e, kama mje ṉkjúnni̱ ko̱ tu̱ ni xí tsinchisjáí ni̱yá níi̱ nga kuankíi̱nse̱ ngáha̱ ri̱ nk'ie nga ja j'a chuba ni̱stjin nga tsankin t'axíi̱n má nga tintsu̱bo̱o, ndaha tsa najmi ngji t'axíhi̱n xinkjín ani̱ma̱ná. 


text:
Kui nga kama mjehe̱ni̱ nga kuankíi̱nse̱ ngáha̱ ri̱. An Pablo̱ nku jo ni̱yá kama mjena nga kfínse ngáha̱nu̱u kai, tu̱nga nda̱nindoo̱hó y'échjani̱. 


text:
A̱t'aha̱, ¿mí nihi xi tíchuyái̱hi̱ ko̱ mí nihi xi ka̱ma kju̱a̱tsjoni̱ ko̱ mí nihi xi ka̱ma chánka n'e̱sjeko̱ho̱ni̱ yjoni̱ nginku̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha? ¿A najmi juhún? 


text:
Kui b'a̱ maha nk'ie nga najmi ta̱ kama 'yún saha̱ni̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín cha̱ha̱ni̱ ni xi tímat'on y'endai̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ su̱ba̱i̱ nanki Atena̱ 


text:
ko̱ kin'ekjíi̱ nda̱ nts'eé Timoteo̱, nga kui xi ngju̱a̱i̱senu̱u. Kui xi ta̱ títs'ínxát'aha̱ Nti̱a̱ná nga tíb'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Cristo̱. Kin'ekjíi̱ tu̱ xi tsjá nga'yúhu̱nnu̱u nga ku̱a̱si̱nko̱ho̱nu̱u ko̱ ndjá ku̱i̱nchajiun xi s'ejinná. 


text:
Najmi mjeni̱ tsa tjín xi tjín a̱jinnu̱u kfe̱he̱ k'un tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi tíf'ajin. Ja yo nga tjíhin nga b'a̱ ka̱mat'aán. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ nk'ie nga tintsu̱ba̱ sai̱ a̱jinnu̱u, tsixínya títjui̱hi̱n nga sa̱kúná kju̱a̱'un, xi nkú nga ja kama ko̱ yo. 


text:
Kui kju̱a̱ha tu̱ xí kis'enta̱hána. Kui nga kits'inkjísehe̱nu̱u Timoteo̱ tu̱ xi skuehena tsa tu̱ b'a̱ ts'ín ndjáhá s'ejin sanu̱u. Najmi mjena tsa nda̱nindoo̱ kjút'ayák'unnu̱u, tsa b'a̱ ts'ínndyja̱ha xá xi kin'ei̱ a̱jinnu̱u. 


text:
<pb/>Ja kik'óya ngáha Timoteo̱ nga ngjisenu̱u. Én nda tsu j'aiko̱ni̱. B'a̱ títsu nga tu̱ nkú b'a̱há ts'ín s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná ko̱ nga tu̱ b'a̱ ts'ín tjíhínnu̱u kju̱a̱tjo. Kitsúyani̱ nga tsjo ma tehe̱ntenu̱u nga f'áítsjennu̱u ji̱n ko̱ nga tu̱ xí mjehénu̱u cha̱ ngáha̱ni̱ xi nkú ta̱ ts'ín ji̱n 'yún mjeni̱ nga cha̱i̱hi̱ jun. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱ha, já nts'e, a̱jihi̱n kju̱a̱nusin xi tjínni̱ ko̱ kju̱a̱'un xi tíbeni̱, tísakú nga'yúnni̱ nga tínu'yái̱ nga tu̱ nku b'a̱há ts'ín ndjá s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi tísakújinni̱ én xi nkú ts'ín k'u̱a̱i̱hi̱ ri̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ ndjá tinchajihu̱un Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ tí'ba̱i̱ni̱ kju̱a̱tsjo nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Ni̱stjin ni̱stje̱n 'yún ṉkjún binchii̱hi̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi katsjántehe̱ni̱ nga cha̱se̱'a ngáhaná xinki̱á ko̱ nga n'e̱ndju̱út'ai̱ ni xi s'ejinnu̱u, tsa tu̱ aha tjín ni xi ndyjat'a sa. 


text:
Ko̱ 'yún katsjá sanu̱u kju̱a̱tjo Nda̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi b'i̱ ngján n'etjóhonu xinki̱u ko̱ xu̱ta̱ xingisoo̱ xi nkú ts'ín tjoni̱ jun. 


text:
Katsjá nga'yúhu̱n ani̱ma̱nu̱u tu̱ xi najmi chumi ni sa̱kújihi̱nnu̱u ko̱ je s'e̱yaha̱nu̱u nginku̱n Nti̱a̱ Na̱'miná ni̱stjin nga kj'u̱a̱íko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kikj'áts'e̱.<pb/>


text:
Nd'a̱i̱ já nts'e, ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu tíbinchii̱hi̱ ko̱ tí'ba̱i̱ ni̱yái̱hi̱ nga n'e̱henu xi nkú ts'ín kisakúyanu̱u ko̱ xi nkú tín'o tu̱ nkú b'a̱há n'e̱ so. A̱t'aha̱ ja y'ejña chjii̱hi̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o ko̱ nga k'u̱o̱ho̱o kju̱a̱tsjo Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná, mjehe̱ nga xu̱ta̱ je ka̱mo nginku̱n. N'e̱ t'axíhu̱un yjonu̱u nga chu̱ba̱ súntuko̱nú xinki̱u. 


text:
Najmi tu̱ nku ni xi fásihi̱n yjonintenu̱u n'esihu̱un, xi nkú nga ts'ín xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ xi najmi be Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ndaha nku najmi tu̱ ch'a xi ku̱a̱nkikju̱a̱ha̱ nda̱ nts'e̱ ko̱ tsa k'u̱a̱na̱cha̱ha̱. Xi nkú ts'ín kik'inyai̱hi̱ ko̱ y'ejña chjii̱hi̱, Nti̱a̱ná ts'i̱ínnijéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ts'i̱ín kui nii̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi j'ájinná Nti̱a̱ná tsa tu̱ xi ni xi chu̱ntí ku̱i̱ntsu̱ba̱jihinná. J'ájin níná tu̱ xi ni xi je ku̱i̱ntsu̱ba̱jihinná nginku̱n. 


text:
Kui b'a̱ maha, xi ts'i̱ín t'axíhin kju̱a̱téxuma xu'bi̱, kui xi najmi ku̱a̱téxumaha̱ xu̱ta̱ títs'ín t'axín. Kju̱a̱téxumaha̱ ní Nti̱a̱ná xi kitsjánu̱u Espiri̱tu̱ Santo̱ títs'ín t'axín. 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ kju̱a̱tjo xi tíjñajinná ñá xi nts'eé mahaná, najmi machjén tsa k'uet'á xu̱ju̱nnu̱u. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ja tsakúyanu̱u nga b'i̱ ngján tjíhin nga n'e̱tjó xinki̱u. 


text:
B'a̱ ts'ín kjáíhin tín'etjó ngayjee̱ já nts'eé xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱nte Macedoni̱a̱. Tu̱nga ji̱n tíbinchii̱hi̱, já nts'e, nga 'yún ṉkjún kas'e sanu̱u kju̱a̱tjo. 


text:
Ti̱nchísjo nga kas'enu̱u ku̱a̱jyu nga ti̱ntsu̱bo̱o, ko̱ n'o̱o ni xi ts'a̱jun, ko̱ ntso̱o n'e̱xáko̱honu. B'a̱ n'o̱ xi nkú tsixíi̱n nga n'o̱o, 


text:
tu̱ xi nda ts'ín ku̱i̱nimahanu a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ tu̱ xi najmi chumi nihi xi ndyja̱t'aha̱nu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín kj'u̱a̱íkj'áná Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu 


text:
<pb/>Jun já nts'e, mjeni̱ nga cho̱o ni xi ka̱maha̱ xu̱ta̱ xi ja k'ien, tu̱ xi najmi k'úé babaha̱ ra̱ yjonu̱u xi nkú ts'ín 'be babaha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱, xu̱ta̱ xi najmi chumi nihi xi tíkuyáha̱. 


text:
Xi nkú ts'ín s'ejinná nga k'ien Jesu ko̱ j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, b'a̱ ta̱ ts'ín s'ejinná nga Nti̱a̱ná ts'i̱ínkj'áíyako̱ ngáha̱ ra̱ Jesu xu̱ta̱ k'ie̱n, kui xu̱ta̱ xi kis'ejihi̱n Jesu. 


text:
<pb/>Éhe̱n Nda̱ Nti̱a̱ná ni xi tíbixínyai̱ nga ñá xi tintsu̱ba̱á ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná najmi ku̱i̱tjá títjuhu̱ún xu̱ta̱ xi ja k'ie̱n. 


text:
A̱t'aha̱ nk'a ján ni̱baha Nda̱ Nti̱a̱ná. Ku̱i̱nú'yá nku nta̱ xi k'u̱éxá ngajoho̱ Nti̱a̱ná, kui xi nta̱ha̱ ntítsje k'aku̱, ko̱ kju̱a̱ne̱ tjioho̱ Nti̱a̱ná. Tjun xu̱ta̱ xi kis'ejihi̱n Cristo̱ kintehe̱ ni nga ku̱a̱yá kj'u̱a̱íyaha̱ ngabayo. 


text:
Ko̱ a̱skahan ñá xi tintsu̱ba̱ tík'un saá kui ni̱stjiu̱n n'e̱kjínjiko̱ná xu̱ta̱ xu'bo̱ a̱jin ni̱nti̱u̱ xi má nga n'e̱kjáíhi̱ín Nda̱ Nti̱a̱ná nk'a ján. Yo̱hó ni̱ ma ku̱i̱ntsu̱ba̱ka̱ síha̱án Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Jun já nts'e, nga̱t'a ts'e̱ ni̱stjin xi nibá ko̱ nkjé ku̱i̱tjusun niu̱, najmi machjéhe̱n tsa k'uet'á xu̱ju̱nnu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ jun ja ya sisiun ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná, kj'u̱a̱í ni̱stjin nga najmi ch'a xi tíkuyáha̱, xi nkú ts'ín f'ai nku nda̱ ndyjé nga jyuu̱n. 


text:
Nk'ie nga: “Tjínná kju̱a̱jyu nd'a̱i̱ ko̱ ja nda n'e tintsu̱ba̱á”, ku̱i̱tsu̱ xu̱ta̱, nk'ie tje̱n'yún ni̱banehé ra̱ ni xi ts'i̱ínkjehe̱ xi nkú ts'ín nibánehe̱ chji̱nti̱ nku ta̱chju̱ún xi ja tsíhi̱n ntí. Najmi s'e̱ má ku̱a̱nka 'ma xu̱ta̱ kui ni̱stjin xu'bo̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga máha jun, já nts'e, najmi má jyuu̱n tintsu̱bo̱o, tsa tu̱ ndyjahánu̱u nga kj'u̱a̱í ni̱stjin xu'bo̱ xi nkú joyaha nku nda̱ ndyjé. 


text:
Ngatentoo̱ tintsu̱bo̱o má ndzjee̱n ko̱ má ni̱stjiu̱n. Najmi má ni̱stje̱n ko̱ tsa má jyuu̱n ts'e̱ná. 


text:
Kui nga najmi tu̱ sufehená xi nkúhu xu̱ta̱ xingisoo̱. Ti̱ntsu̱ba̱ tík'un nínáá ko̱ cha̱se̱éhe̱ ni xi n'e̱é. 


text:
Tu̱nga ñá xi má ndzjee̱n ts'e̱ná tjíhin nga n'e̱nkjín sisihi̱ín tak'aán ko̱ k'úéndaá yjoná xi nkú joyaha já jun xi kja̱án. N'e̱ s'ejián Nti̱a̱ná, kas'ená kju̱a̱tjo, ko̱ chúyaha̱á nga k'u̱a̱nkiá. B'a̱ ts'ín chjúhu̱n ra̱á yjoná xi nkú ts'ín kuhu̱n yjoho̱ já jun xi kján. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ najmi b'a̱ ts'ín y'énda Nti̱a̱ná tsa ñá sa̱kúná kju̱a̱kjaha̱n. Y'éjña ní nga Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ts'i̱ínk'ankiná. 


text:
Kui xi k'ienntjáíhiná tu̱ xi ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'unko̱honá, ndaha tsa ja tsayaá ko̱ ndaha tsa tintsu̱ba̱ tík'un saá e̱i̱ a̱sunntei̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, b'i̱ ngján tjen nga'yúhu̱nru̱ú xinki̱u ko̱ ti̱si̱nko̱o tu̱ xi ndjá ku̱i̱nchunjíhinnu xi s'ejinná. B'a̱ n'o̱o xi nkú nga tín'o santaha ni̱stjin nd'a̱i̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ ni xi i̱ncha ts'i̱ín xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Jun já nts'e, tíbinchii̱hi̱ nga katumankjinnu̱u nga Nda̱ Nti̱a̱ná títs'ínxát'aha̱ já xi tíi̱ncha ts'ínxájinnu̱u, já xi yja títjunnu̱u ko̱ títsjáni̱yánu̱u. 


text:
'Yún cha̱nkjún ko̱ n'e̱tjó jóo̱ tu̱ nga̱t'aha̱ xá xi tíi̱ncha ts'ín. Ko̱ b'i̱ ngján kas'enu̱u kju̱a̱jyu nga tintsu̱ba̱ko̱o xinki̱u. 


text:
<pb/>Jun já nts'e̱, ta̱ tíbinchii̱hi̱ ni xu'bi̱. Tjen ni̱yóho̱o xi najmi mjehe̱ ts'i̱ínxá. Tjen nga'yúhu̱un xi tífehe̱ k'un. Ti̱si̱nko̱o xi najmi ndjá tíi̱nchajin xi s'ejinná. N'e̱'yún tak'uhu̱un ngatentee̱ xu̱ta̱. 


text:
Tsa tjín a̱jinnu̱u xi ch'on kin'ehe̱, cha̱so̱o nga najmi tu̱ ts'i̱ín ngajoya ngáha ni xi kin'ehe̱. B'i̱ ngján nda n'e̱ tehe̱ntoho̱o xinki̱u ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. 


text:
Tu̱ mí nihí ni xi ka̱mat'on, tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ kui niu̱ xi mjehe̱ Nti̱a̱ná nga n'o̱o jun xi s'ejinnu̱u Cristo̱ Jesu. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná xi tsjáná kju̱a̱jyu, kui xi kats'ín jeyjenu̱u nginku̱n ko̱ kakunnu̱u, tu̱ xi ndaha̱chí najmi s'e̱he jé a̱jin kju̱a̱nkjintak'unnu̱u ko̱ tsa a̱jin ani̱ma̱nu̱u ko̱ tsa a̱jin yjonintenu̱u ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
Nti̱a̱ná xi kixi̱ ts'íntjusun ni xi nchja̱, kui xi j'ájinnu̱u ko̱ ts'i̱íntjusun nii̱. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
An Pablo̱, an xi kama nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ xi nkú ts'ín y'éjña Nti̱a̱ná xi ts'ínk'ankiná ko̱ Jesucristo̱ xi tíchuyáha̱á. 


text:
Tífaniñaha Timoteo̱, ji xi ntína̱ a̱t'aha̱ nkuhú xi s'ejinná. Katsjáhi kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Cristo̱ Jesu ko̱ nda katasehi. B'i̱ ts'ín kitsúyaha̱ Pablo̱ Timoteo̱ ni xi tjíhin nga ts'i̱ínko̱ já maestru̱ xi tsank'á 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín tsankihi nk'ie nga ngjia a̱nte Macedoni̱a̱, ti̱nchin nanki Efe̱so̱ kixihin ko̱ t'ech'óíhi̱ xu̱ta̱ xi najmi b'a̱ tjín ni xi tíbakúya, 


text:
a̱t'aha̱ énchá xi nchja̱ xu̱ta̱ ko̱ xi nkú ts'ín nibatuts'i̱hi̱n ra̱ ntje̱ cháha̱ títs'ínsihi̱n. A̱t'aha̱ yo̱ nibáha̱ ra̱ nga b'ésiko̱ xinkjín xu̱ta̱. Najmi basinko̱ná nga n'e̱é xá xi kitsjáná Nti̱a̱ná. Nga ní s'ejinná, kui ní nihi xi basinko̱ná. 


text:
<pb/>Mjena nga s'e̱ kju̱a̱tjo, kui kju̱a̱ha nga tsankihi ra nga k'úéch'oho̱ ri̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. A̱t'aha̱ nk'ie nga je ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ ko̱ je s'eya kju̱a̱nkjintak'uhu̱n ko̱ ngayjehe k'un ts'ín s'ejin Nti̱a̱ná, yo̱ ní nibáha̱ ra̱ kju̱a̱tjo. 


text:
Tjín xi ja ngji t'axíhi̱n ni xu'bi̱. Kindyjajihi̱n ni̱yóo̱ ko̱ tsichujnejin én xi najmi tjíhi̱n sin. 


text:
Já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná mjehe̱ ts'i̱ín ma yjoho̱, ndaha tsa najmi mankjihi̱n ni xi nchja̱ ko̱ chu̱ba̱ b'a̱há tsu nga b'a̱ tjín ni xi bakúya. 


text:
A̱t'aha̱ yaá nga najmi xu̱ta̱ xi ma na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tíjñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱. Xi najmi nt'é'én ní tíjñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱, xi najmi benkjún Nti̱a̱ná ko̱ ts'ín ngatitsun, xi najmi ts'ín ni xi na̱xu̱ tjín ko̱ najmi benkjún ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, xi ts'ínk'ien na̱'mihi̱ ko̱ ts'ínk'ien na̱aha̱ ko̱ ts'ínk'ien ani̱ma̱, 


text:
xi chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín, xi na̱, xi batéña xu̱ta̱ musu̱, xi nchja̱ én tsank'á, xi najmi ts'íntjusun ni xi ts'ínkie Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín, ko̱ xi ts'ín tu̱ mí nihí ni xi fi kontra̱ha̱ ni nda xi bakuyáá. 


text:
A̱t'aha̱ ni nda xi bakuyáá, yo̱ nibáha̱ ra̱ én nda tsu chánkaha̱ Nti̱a̱ná xi n'etsjoho̱. Ko̱ an kik'a̱i̱na nga k'ueni̱jmíá kui én nda tsuu̱. B'i̱ ts'ín títsjáha̱ Pablo̱ máb'a̱chjíhi̱ Cristo̱ a̱t'aha̱ kui kits'ín maha̱ nku nda̱ postru̱ 


text:
<pb/>Tsjaha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ xi tsjá nga'yúnna, a̱t'aha̱ tsasejnuna nga ka̱mana ts'ian xáha̱, 


text:
ndaha tsa ch'on ts'ín kinchjané ni̱stjin nk'ie ko̱ kitsjennkí unkie xu̱ta̱ xi ts'e̱ ko̱ én ch'on tsu kixihi̱n. Tu̱nga kama ni̱ma̱há ra̱ an a̱t'aha̱ najmi be ni xi kits'ian ko̱ najmi kje̱e kui s'ejinna. 


text:
'Yún nda kits'ínko̱na Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsjána nga kui s'e̱jinna ko̱ kitsjána kju̱a̱tjo xi kui nibáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>Én xi ma n'e s'ejin xu'bi̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ tjíhin nga ts'i̱ín s'ejin, nga Cristo̱ Jesu j'ai a̱sunntei̱ tu̱ xi j'ai ts'ínk'ankihi xu̱ta̱ ngatitsun, b'aha̱ ra̱ aṉ xi 'yún tjínna jé. 


text:
Tu̱nga kuihí kju̱a̱ha kama ni̱ma̱ha̱ ra̱ an Nti̱a̱ná, tu̱ xi nk'ie nga cha̱hana an xi 'yún tjínna jé, ku̱a̱kúchjihi Jesucristo̱ ngayjee̱ kju̱a̱tsentaha̱. B'a̱ ts'ín kis'ejña chu̱ba̱yaha̱ ra̱ an xu̱ta̱ xi a̱skahan s'e̱jihi̱n Jesucristo̱ ko̱ sa̱kúhu̱ nga k'úéntu tík'un sín. 


text:
Kui b'a̱ maha, ¡kayankjún ko̱ kats'ínkie yjoho̱ xu̱ta̱ nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka santaha tu̱ nkjéhé ni Nti̱a̱ná xi Nda̱ rei̱ xi batéxuma sín, xi najmi maha̱ 'me, xi najmi ma chji, xi nku tutu Nti̱a̱ná maha! B'a̱ katuma. 


text:
<pb/>Ji Timoteo̱, xi nkúhu tsa ntína̱ ji, ja kuaxinyaha ni xi n'e̱i̱. Én xi kitsjáhi já xi kinchja̱ én xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná nibáha̱ ra̱ kui nii̱. En xi i̱ncha kitsú ku̱a̱si̱nko̱hi nga nda ku̱i̱tjusun xá xi tín'ei. 


text:
Ndjá ti̱si̱njñajin ni xi s'ejinná ko̱ je kas'eya kju̱a̱nkjintak'uhi̱n. A̱t'aha̱ tjín xi ja kits'ín t'axín ni xu'bi̱ ko̱ b'a̱ ts'ín kits'ínndyjajihi̱n ra̱ yjoho̱. Najmi ta̱ s'ejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ kamat'ain nda̱ Himeneo̱ ko̱ nda̱ Alejandro̱. Kui jóo̱ xi ja kits'inkjas'en a̱ya ntsja nda̱nindoo̱ tu̱ xi katehe nga tjíhin nga sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná nga ku̱i̱nchja̱.<pb/>


text:
Títjun tíbankia nga xu̱ta̱ ni̱nku̱ katankihi̱ Nti̱a̱ná ni xi machjéhe̱n. Kanchja̱ko̱ ko̱ katankintjáí ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín ko̱ katsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ nga nda títs'ínko̱ho̱. 


text:
Kanchja̱ntai já rei̱ ko̱ ngayjee̱ já xi tjíhi̱n xá, tu̱ xi kju̱a̱jyu ko̱ kju̱a̱nch'án s'e̱hená nga ku̱i̱ntsu̱ba̱á ko̱ tu̱ nku cha̱nkjúhúnná Nti̱a̱ná ko̱ nda ku̱i̱ntsu̱ba̱á. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ nkuhú maha Nti̱a̱ná ko̱ nkuhú maha nda̱ xi nchja̱ntjai xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Jesucristo̱, kui xi nda̱ xu'bo̱. 


text:
Kui xi kitsjá yjoho̱ nga y'échjíntjai ngayjee̱ xu̱ta̱. Kui niu̱ xi kik'inyaha̱ xu̱ta̱ nk'ie nga tsichu ni̱stjin xi y'énda Nti̱a̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga kin'e mahana nku xi b'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, nku nda̱ postru̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxian. Najmi tíb'ana̱cha̱. Kin'e mana nda̱ maestru̱hu̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ tu̱ xi kuakuyáha̱ ra̱ ni xi tjíhin nga s'e̱jihi̱n, ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, mjena nga tu̱ má a̱ntehé ni kanchja̱ko̱ Nti̱a̱ná jáx'i̱u̱n, katjénk'ahá ts'íhin ntsja ko̱ je kas'eya ani̱ma̱ha̱ nga b'a̱ i̱ncha ts'i̱ín. Najmi tu̱ kju̱a̱kjan tjíntujíhi̱n nga b'a̱ i̱ncha ts'i̱ín ko̱ tsa kju̱a̱stinta. 


text:
<pb/>Ko̱ máha jminchjíu̱n, mjena nga najmi tu̱ ni xi nkjún ts'ín k'u̱énda yjoho̱, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín nda sku̱e̱he̱ ra̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. Katenkjún ní yjoho̱ ko̱ ni̱ma̱kju̱a̱ kat'asje. Najmi tu̱ nihi xi nkjún ts'ín kat'énda ntsja̱ha̱, tsa ts'i̱íntsejnúhu yjoho̱ to̱onsine ko̱ tsa ndji̱o̱ tsjo k'un perla̱, ko̱ tsa ngju̱a̱ najyun xi 'yún chjí. 


text:
Xá xi nda ní n'e, kui niu̱ xi tsjo ts'ín katakúhu̱, xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ jminchjín xi ja kitsjáha̱ yjoho̱ nga sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi tsjanté tsa nku ta̱chju̱ún ku̱a̱kúya a̱ya ni̱nku̱ ko̱ tsa kui nk'a kj'u̱a̱ha̱ jáx'i̱u̱n. Tu̱ sa ní jyu kat'ejña. 


text:
Ko̱ najmi Adan xi kich'ana̱cha̱ha̱. Ta̱chjúu̱n ní xi kich'ana̱cha̱ha̱ ko̱ b'a̱ ts'ín tsijnejihin ngatitsun. 


text:
Tu̱nga n'e̱k'ankihí jminchjíu̱n nga ku̱a̱se̱he̱ ntí xi s'e̱he̱, tsa ndjá ku̱i̱nchajin ni xi s'ejinná ko̱ kju̱a̱tjoo̱ ko̱ ni xi je nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ tsa nda s'e̱yaha̱.<pb/>


text:
Tu̱nga katumahá nda̱ xi ku̱a̱se̱he̱ ni̱nku̱ nku nda̱ xi najmi tjín ni xi chu̱bayanéhe̱ ra̱, xi nkuhú maha chju̱úhu̱n, xi kixi̱ fiko̱ yjoho̱, xi nda basehe̱ ni xi ts'ín, xi benkjúhu̱n xu̱ta̱, xi nda ts'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ ni'yaha̱, xi maha̱ bakúyaha̱ xu̱ta̱, 


text:
xi najmi 'yún 'bi binu̱, xi najmi ki̱tsa̱ ma kjaha̱n, xi nda ani̱ma̱ha̱, xi tsjoho̱ kju̱a̱jyu, ko̱ xi najmi to̱on mangimjehe̱. 


text:
<pb/>Tjíhin nga nda ts'ín ku̱a̱téxumaha̱ xu̱ta̱ xi tjín ni'yaha̱ ko̱ ts'i̱ín nga ntíhi̱ ku̱i̱nt'é'éhe̱n ko̱ nga kixi̱ sku̱e̱nkjúhu̱n. 


text:
A̱t'aha̱ nku nda̱ xi najmi maha̱ batéxumaha̱ xu̱ta̱ xi tjín ni'yaha̱, ¿nkú ts'ín ka̱maha̱ ra̱ kúnntaha ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>Ko̱ najmi tjíhin nga s'e̱t'a xá nku nda̱ xi a̱s'a̱i kis'ejihín ra̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi najmi nk'a k'u̱a̱sjehe yjoho̱ ko̱ ku̱i̱jne̱jihin ngatitsun xi tsijnejin nda̱nindoo̱ ko̱ b'a̱ ts'ín n'e̱nijéhe̱ ra̱. 


text:
Nda̱ xi mjehe̱ xá xu'bi̱ ta̱ tjíhin nga ja yankjún a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, tu̱ xi najmi ch'a ch'on ts'ín ku̱i̱nchja̱yanéhe̱ ra̱ ko̱ tu̱ xi najmi ku̱i̱jne̱jihin kju̱a̱maña̱ha̱ nda̱nindoo̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ tjín ts'e̱ já xi basinko̱ já xi basehe̱ ni̱nku̱. Tjíhin nga já xi benkjún yjoho̱ s'e̱t'a xá, xi najmi nchja̱ én tsank'á, xi najmi b'atihi̱ nga 'bi binu̱, xi najmi mjehe̱ to̱on xi ch'on ts'ín sakú. 


text:
Tjíhin nga ndjá katinchajin ni xi s'ejinná, ni xi kis'ejña 'ma ni̱stjin nk'ie ko̱ tís'ejña chji nd'a̱i̱, ko̱ je kas'entuyá kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
Tjun kachase sisihi̱n xi nkú ts'ín tjíma já xu'bi̱. Tsa najmi chumi nihi xi sa̱kújin, kas'et'a xá nga ku̱a̱si̱nko̱ já xi basehe̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín jminchjíu̱n, tjíhin nga katenkjún yjoho̱, najmi tu̱ én tsank'á k'u̱a̱sjené xu̱ta̱, kixi̱ katjiko̱ yjoho̱, ko̱ katuma 'yún tak'aán. 


text:
<pb/>Nkuhú chju̱ún kas'ejñaha̱ nda̱ xi k'u̱a̱i̱ xáha̱ nga ku̱a̱si̱nko̱ já xi basehe̱ ni̱nku̱. Tjíhin nga nda ts'ín ku̱a̱téxumaha̱ ntíhi̱ ko̱ xu̱ta̱ xi tjín ni'yaha̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi kixi̱ fiko̱ xá xu'bi̱, kui xi yankjún a̱jihi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱ ko̱ najmi jo jan maha̱ nk'ie nga b'éni̱jmí nga ja kis'ejihi̱n Jesucristo̱. 


text:
tsa tu̱ aha k'u̱a̱ndayana nga kfínsehe. Tíb'et'áha kui nii̱ tu̱ xi b'a̱ ts'ín cha̱hani xi nkú ts'i̱ín xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, kui xi xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tíjña tík'uu̱n. Tíi̱ncha kjanínk'a ko̱ tsjá nga'yúhu̱n én xi na̱xu̱ tjín. 


text:
<pb/>Tíjña chji chji nga 'yún tse ni xi y'aha̱ ra̱ ni xi s'ejinná, kui nihi xi kis'ejña 'ma ni̱stjin nk'ie ko̱ ja y'éjña chji Nti̱a̱ná nd'a̱i̱.<pb/>Tsakúchji yjoho̱ nga kik'a yjoninte,<br/>y'éjña chji Espiri̱tu̱ nga kui xi na̱xu̱.<pb/>Ntítsjee̱ kikiehe̱,<br/>kis'eni̱jmíhi̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱.<pb/>Xu̱ta̱ a̱sunntei̱ kis'ejihi̱n kui,<br/>ko̱ ngji ngáha má tíjña kju̱a̱chánkaha̱.<pb/>


text:
Tsuya chji chji Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná nga ni̱stjin xi fekuu̱ s'e̱ xi ngju̱a̱i̱ t'axín ko̱ nga najmi ta̱ s'e̱jihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná. Tsjénnkihi̱ jáninda xi k'u̱a̱na̱cha̱ha̱ xu̱ta̱ ko̱ ni xi ku̱a̱kúya jánindoo̱. 


text:
Kui niu̱ xi ku̱i̱tsu̱ya já maña̱ tsank'á xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú ts'ín benkjún Nti̱a̱ná, kui já xi ja tsatsun kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
<pb/>Kui jóo̱ najmi ts'ínj'o̱ nga bixan xu̱ta̱ ko̱ b'éch'o má nihi xi najmi ma chine, nichine xi Nti̱a̱ná y'éjña nga kji̱ne̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, xi ja kikie ni xi na̱xu̱ tjín ko̱ tsjáha̱ má b'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga kjine ni xi tjín. 


text:
Nda ní ngayjee̱ ni xi kits'ínnda Nti̱a̱ná. Najmi tjíhin nga n'e̱ t'axíaán niu̱ tsa k'u̱a̱íhi̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga títsjáná. 


text:
A̱t'aha̱ bichú ma je nginku̱n Nti̱a̱ná ni xi sakúná nk'ie nga mankjinná éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ nk'ie nga chubaka̱á Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kitsúyaha̱ Pablo̱ Timoteo̱ xi nkú ts'ín k'úéjñajihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Nda ts'ín n'e̱xát'aihi̱ Jesucristo̱ tsa b'i̱ ts'ín ku̱a̱kúyaihi̱ já nts'eé. Kasakú nga'yúnko̱i̱hi én xi s'ejinná, én nda xi tsinchiyáí ko̱ kich'ai. 


text:
Kju̱axi̱ kjáíhin nga nk'ie nga n'enkaha̱á yjoná nku ni, basinko̱ho̱ yjonintená. Tu̱nga 'yúhún basinko̱ná nga n'e̱nkaha̱á ani̱ma̱ná nga cha̱nkjáán Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ nga tíyankjáán Nti̱a̱ná, kui xi basinko̱ná xi nkú ts'ín tintsu̱ba̱á nd'a̱i̱ ko̱ ta̱ xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱á a̱skahan. 


text:
Kui kju̱a̱ha 'yún tín'exáhaná ko̱ tí'ba̱i̱hi̱ ra̱á kju̱a̱ni̱ma̱ yjoná, a̱t'aha̱ tíchuyáá ni nda xi tsjáná Nti̱a̱ná xi tíjña tík'un. Kui xi maha̱ ts'ínk'anki ngayjee̱ xu̱ta̱, xi s'ejihi̱n kui b'aha̱ ra̱ nga ts'ínk'anki. 


text:
Najmi tu̱ ch'a xi tu̱ tohón katumaha̱ ji a̱t'aha̱ nda̱ti. Nk'ie nga sku̱e̱hi xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín chubai, xi nkú ts'ín tinchin, xi nkú ts'ín n'etjóí xu̱ta̱, xi nkú ts'ín s'ejihin Nti̱a̱ná, ko̱ xi nkú ts'ín je tinchin nginku̱n Nti̱a̱ná, ta̱ katumaha̱ kui nii̱. 


text:
<pb/>N'eyajihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ éhe̱n Nti̱a̱ná, ta̱kúyai ko̱ tjen nga'yúíhi̱n santaha nga ku̱i̱chá yo̱. 


text:
Najmi tu̱ n'e nga mahi̱ yjohi̱ kju̱a̱nda xi kik'a̱i̱hi nk'ie nga kitsjáhi éhe̱n Nti̱a̱ná já xi Nti̱a̱ná kits'ínkinchja̱ha̱. B'a̱ kama nk'ie nga kingjénnehi ntsja jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Nda n'e̱sihi̱n ni xu'bi̱ ko̱ ti̱si̱njñajin, tu̱ xi sku̱e̱he ngayjee̱ xu̱ta̱ nga tíxubáya ni xi kik'a̱i̱hi. 


text:
Chíhi̱n yjohi̱ ko̱ nda cha̱se̱hi̱ ni xi tíbakuyáí. N'e̱tjusun tehe̱ntei niu̱. Tsa b'a̱ n'e̱i̱, n'e̱k'anki yjohi̱ ko̱ ta̱ n'e̱k'anki xi tíi̱ncha basínñjihi.<pb/>


text:
Najmi tu̱ ndjá chubako̱i̱ nku nda̱ chá. Tjenni̱yáíhi̱ xi nkúhu tsa na̱'mihi̱ maha. B'a̱ ta̱ n'e̱ko̱i já xu̱nkúu̱ xi nkúhu tsa já nts'ei maha. 


text:
Ko̱ tjenni̱yáíhi̱ jminchjín chóo̱ xi nkúhu tsa náhi̱ maha, ko̱ i̱stinchjín xu̱nkúu̱ xi nkúhu tsa nichjai maha. Je kas'eya ani̱ma̱hi̱ nk'ie nga tjenni̱yáíhi̱ jminchjíu̱n. 


text:
Tu̱nga tsa nku ta̱chju̱ún xi ja k'ien x'i̱hi̱n xi na̱a ko̱ tsa na̱chá tí'mi, xi títsu na̱a ko̱ tsa na̱chá, kui xi tjun katuma chu̱ba̱yaha̱ ni xi tjíhin nga ts'i̱ín a̱t'aha̱ ja s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. Kats'ínk'óya ngáha̱ ra̱ kju̱a̱nda xi kitsjáha̱ xi cháha̱ nk'ie nga kjintí. A̱t'aha̱ kui nii̱ xi sasíhi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nku ta̱chju̱ún xi ja k'ien x'i̱hi̱n ko̱ xi najmi ch'a xi tjíhi̱n, kui xi kuyá nga Nti̱a̱ná ku̱a̱si̱nko̱ho̱. Ni̱stjin ni̱stje̱n nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nga bankihi̱ ni xi machjéhe̱n. 


text:
Tu̱nga xi ja kits'ínkjas'ehe̱n yjoho̱ kju̱a̱tsjo xi tjín, kui xi ja k'ien ndaha tsa tíjña tík'un sa. 


text:
<pb/>N'e̱k'a ni̱yáko̱i̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ni xi kuaxihin, tu̱ xi najmi chu̱bayanéhe nga̱t'aha̱ ni xi tíi̱ncha ts'ín. 


text:
A̱t'aha̱ xi najmi nkjún maha̱ xu̱ta̱ xinkjín, b'aha̱ ra̱ xi tjíntu ni'yaha̱, kui xi títs'ín t'axín xi s'ejinná ko̱ 'yún ch'onk'un sa nga xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tu̱ j'áíhi̱n ní jminchjín xi k'ien x'i̱hi̱n, xi ja tjíhi̱n cháte ko̱ te nú, kui xi kas'et'a xu̱ju̱n, xi nkuhú x'i̱n kis'ejñaha̱, 


text:
xi behe̱ xu̱ta̱ nga nda kits'ín, xi 'mihi̱ nga nda ts'ín kits'ínchá ntíhi̱, nga nda ts'ín kitsjántehe̱ xu̱ta̱ ni'yaha̱, nga nda ts'ín kits'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, nga nda ts'ín tsasinko̱ xu̱ta̱ xi un kikiehe̱ ko̱ nga ngayjehe ani̱ma̱ha̱ kits'ín ngayje tíkjá ni xi nda. 


text:
<pb/>Jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n tu̱nga kjintíhí sa, najmi tu̱ b'et'a xu̱ju̱i̱n. A̱t'aha̱ nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ ani̱ma̱ha̱, ngju̱a̱i̱ t'axíhi̱n Cristo̱ ko̱ ka̱ma mjehe̱ nga ku̱i̱xan ngáha. 


text:
Ko̱ ni xi i̱ncha ts'ín ya, ts'e ma ko̱ xki̱ ni'ya i̱ncha b'ema. Ko̱ najmi tu̱ suba ts'e ma, én ní ya i̱ncha b'emako̱ ko̱ tsungijin yjoho̱ tu̱ mí nihí ni, ko̱ nchja̱ ni xi najmi tjíhin nga ku̱i̱nchja̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, mjehena nga ku̱i̱xahan jminchjín xi ja k'ien xi̱hi̱n xi ndyja saha̱, ko̱ nga s'e̱he̱ ntí ko̱ nga ku̱a̱se̱he̱ ni'yaha̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín najmi tsjántehe tsa ku̱i̱nchja̱yanéhe̱ ra̱ xi fi kontra̱ná. 


text:
<pb/>Tsa ni'yaha̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná tjíntut'á jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n, katsjáha̱ ni xi machjéhe̱n, tu̱ xi najmi ch'á ka̱maha̱ ra̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. B'a̱ ts'ín xu̱ta̱ ni̱nku̱ ka̱ma ku̱a̱si̱nko̱ho kj'a̱í jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n xi najmi ch'a xi tjíhi̱n. 


text:
<pb/>Ko̱ máha jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi yja títjun nga nda ts'ín tífindjuko̱ xáha̱, kui xi 'yún kayankjún, b'aha̱ ra̱ xi tjíhi̱n xá ts'e̱ s'éni̱jmí ko̱ xi bakúya éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ títsu éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi tu̱ tsa b'e'ai ts'a chu̱ xi tíbasine tuni̱ñu̱ nga tíbitjíá.” Ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín tjít'a ya: “Nda̱ xi títs'ínxá tjíhi̱n kixi̱ nga ka̱machjíhi̱.” 


text:
Najmi tu̱ n'esihi̱n xi ku̱a̱téjéne nku nda̱cháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ tsa najmi tjíhi̱n tsa jo ko̱ tsa jan já testiyu̱. 


text:
Tu̱nga máha xi tu̱ nku tíi̱ncha ts'íhín sa ngatitsun, kui xi nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ n'e̱k'a ni̱yáí, tu̱ xi kas'ejña nkjúhu̱n ra̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ Jesucristo̱ ko̱ ntítsje xi ts'e̱, tíbankihi nga n'e̱tjusuin ni xi tíxihin. Najmi tu̱ ngabi n'ei nga cha̱se̱i̱hi̱ xu̱ta̱. Nkuhú n'e̱i̱. 


text:
Najmi tu̱ ch'a chu̱ba̱ mjenéí ntsa̱i̱ nga k'u̱a̱i̱ xáíhi̱. A̱t'aha̱ tsa chu̱ba̱ k'u̱a̱i̱ xáhá ri̱, n'engujin yjohi̱ ngatitsuhu̱n. Je katumai. 


text:
<pb/>Najmi ta̱ tu̱ nku ntánijua s'ihini. Tu̱ sa ní s'i̱ i̱chí ko̱ binu̱ tu̱ xi ka̱mandaha ka̱nts'ai ko̱ ku̱i̱tjuxín ch'in xi nkjin ni̱yá tsjáhi kju̱a̱sti. 


text:
<pb/>Tjín ngatitsun xi yaha̱ kintehe̱ ni nga n'e̱ko̱kju̱a̱ xi b'a̱ kits'íu̱n, ko̱ tjín ngá xi yaha̱ a̱skahan. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín ya chji chji ni nda xi ts'ín xu̱ta̱, ko̱ ni xi najmi tjíntuchjí nd'a̱i̱ najmi ka̱ma s'e̱ntu'má tehe̱nte.<pb/>


text:
Máha xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse, b'i̱ ts'ín kats'ínnkjink'un nga̱t'a ts'e̱ jántji̱a̱ha̱. Katenkjún kju̱axi̱ jóo̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín cha̱nkjúhun Nti̱a̱ná ko̱ ni xi tíbakuyáá. 


text:
Ko̱ xi tjíhi̱n já nti̱a̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, kui xi ta̱ katenkjún, ndaha tsa já nts'e̱ ja tsichu ma jóo̱. Tu̱ sa ní nda ts'ín kats'ínxát'a saha̱, a̱t'aha̱ tjoho̱ xi títs'ínkjáíhi̱n xáha̱ ko̱ a̱t'aha̱ ta̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. Kui nii̱ xi ta̱kúyaihi̱ ko̱ ti̱xínyaihi̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nga̱t'a ts'e̱ to̱oo̱n 


text:
<pb/>Tsa tjín xi kj'a̱í ni tíbakúya, nga ja ngji t'axíhi̱n ni nda xi tsakúya Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ko̱ kju̱a̱téxuma xi bakúyaná nkú ts'ín cha̱nkjáán Nti̱a̱ná, 


text:
xi b'a̱ ts'íu̱n, kui xi chu̱ba̱ nk'ahá tíb'asje yjoho̱. Najmi chumi nihi xi be. Najmi nda títs'ínnkjink'un ko̱ chu̱ba̱ mjehé ra̱ k'u̱ékjoko̱ xu̱ta̱ ko̱ k'u̱ésiyáha tu̱ mí éhen ni. Kui xi b'éntje̱ kju̱a̱xintak'uu̱n ko̱ kju̱a̱kjoo̱n, nga ch'on tsuhu̱ xinkjín xu̱ta̱ ko̱ nga najmi s'ejihi̱n xinkjín, 


text:
nga kjánko̱ tehe̱nte xinkjín xu̱ta̱ xi ngakjá ts'ínnkjink'un ko̱ xi najmi tjíhi̱n ni xi na̱xu̱ tjín. Kui jóo̱ xi ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ma nchi̱nántjaihi. 


text:
<pb/>Nga ní yankjáán Nti̱a̱ná, kui xi kju̱a̱nchi̱ná chánkaná, kui nga najmi ta̱ kj'a̱í nihi fasihi̱n ra̱á. 


text:
B'a̱ tjín a̱t'aha̱ najmi chumi nihi xi jái̱ka̱á a̱sunntei̱ ko̱ najmi chumi nihi xi kuankínko̱ ngáhaná. 


text:
<pb/>Xi mjehe̱ ka̱ma nchi̱ná, kui xi najmi maha̱ b'éch'oho̱ yjoho̱ ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱, ko̱ ngayjee̱ ni xi ma mjehe̱ b'ét'a'yúhu̱n niu̱. Nkjin tíkjá ni xi ma mjehe̱, tu̱nga tu̱ a nihí niu̱ ko̱ ts'ín'uhu̱n. Ts'ínkatsúhu̱n ko̱ ts'ínndyjaha̱ niu̱. 


text:
A̱t'aha̱ nk'ie nga 'yún mjehe̱ to̱on xu̱ta̱, yo̱ nibáha̱ ra̱ ngayje tíkjá ni ch'onk'un. Tjín xi b'a̱ i̱ncha kits'ín, 'yún i̱ncha kama mje saha̱ to̱on, kui nga ngji t'axíhi̱n ra̱ ko̱ najmi ta̱ kis'ejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín ta̱ kui ta̱ maha kits'ín'uhu̱n ra̱ yjoho̱. B'i̱ ts'ín kitsjáni̱yáha̱ Pablo̱ Timoteo̱ 


text:
<pb/>Tu̱nga máha ji xi Nti̱a̱ná ts'e̱hi, ti̱yú t'axíhi̱n ngayjee̱ ni xu'bi̱. Ti̱nchinjín ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, cha̱nkjúín Nti̱a̱ná, ko̱ tu̱ nku n'e̱ s'ejinní Nti̱a̱ná. Kas'ehi kju̱a̱tjo ko̱ kju̱a̱tsenta ko̱ kju̱a̱ni̱ma̱tak'un. 


text:
N'e̱ sahani nga'yún nga ch'a̱i xi s'ejinná. Ch'a̱ ntsjan ntsjain xi ts'ínk'íéjña tík'un sínná, a̱t'aha̱ j'ájihin nga ku̱i̱nchun tík'uin. Kui kju̱a̱ha nga tsixínyahani nga s'ejihin Jesucristo̱ nginku̱n nkjin xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná xi ts'ínk'íéntu tík'un ngayjee̱ xi tjín ko̱ Jesucristo̱ xi kitsúya yáha kui nk'ie nga kin'eko̱kju̱a̱ nginku̱n Ponci̱o̱ Pilato̱, tíi̱ncha be nga tíb'exáha. 


text:
N'e̱tjusun sisin ni xi tíxihin ko̱ najmi tu̱ kas'e má ndyja̱jihin. B'a̱ n'e̱i santaha nkúhu nga kj'u̱a̱íkúchji yjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
Kui xi kj'u̱a̱í nk'ie nga ku̱i̱chú chu̱ba̱, chu̱ba̱ xi Nti̱a̱ná y'éjña, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná xi n'etsjoho̱ ko̱ kui xi batéxuma suba, kui xi Nda̱ rei̱hi̱ já rei̱ ko̱ Nti̱a̱ha̱ já nti̱a̱. 


text:
Nku tutu kui xi najmi maha̱ ndyja, xi tíjñajin nd'í nga najmi ch'a ma bichúk'un tiñaha̱, xi najmi kje̱e ch'a behe̱ ko̱ najmi ch'a ma base'aha̱. ¡Kui xi tu̱ nkjéhé ni kayankjún ko̱ kasakúchji nga'yúhu̱n! B'a̱ katuma. 


text:
<pb/>Já nchi̱ná xi tjín a̱sunntei̱ n'e̱k'a ni̱yáí nga najmi tu̱ nk'a k'u̱a̱sje yjoho̱ ko̱ nga najmi tu̱ kju̱a̱nchi̱náha̱ ka̱ma 'yún k'un, a̱t'aha̱ maha̱ fe kju̱a̱nchi̱nóo̱. Nti̱a̱ níná katuma 'yún k'un, kui xi tsjáná ngayje tíkjá ni xi machénná tu̱ xi nda ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱haná. 


text:
B'a̱ t'ihi̱n já nchi̱nóo̱ nga kats'ín ni xi nda ko̱ nga kui niu̱ xi katuma kju̱a̱nchi̱ná ndaha̱. Katsjáha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱ ni xi machjéhe̱n ko̱ najmi tu̱ kats'ínxkíhi̱n xu̱ta̱ ni xi tjíhi̱n. 


text:
Tsa ts'i̱ín kui nii̱, s'e̱he̱ kju̱a̱nchi̱ná nda xi ku̱a̱si̱nko̱ho̱ ko̱ sa̱kúhu̱ nga k'úéntu tík'un xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱. 


text:
<pb/>Ji Timoteo̱, n'e̱tjusun sisin ch'á xi kich'anji. Najmi tu̱ nungijin yjohi̱ én tiya xi tjín a̱sunntei̱ ko̱ ta̱ ndaha ni tsank'á xi b'ésiyáha xu̱ta̱ xi b'a̱ tsu nga tjíhi̱n kju̱a̱nkjintak'un. 


text:
A̱t'aha̱ tjín xi kits'ín s'ejin kju̱a̱nkjintak'un tsank'á xu'bo̱ ko̱ b'a̱ ts'ín i̱ncha ngji t'axíhi̱n ra̱ xi s'ejinná. Kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná kas'enu̱u.<pb/>


text:
An Pablo̱, an xi kama nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná b'a̱ ts'ín kama mjehe. An ko̱ nda̱ nts'eé Timoteo̱ tísuniñai̱hi̱ jun xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tintsu̱bo̱o nanki Corinto̱ ko̱ ngatentoo̱ xu̱ta̱ha̱ Nti̱a̱ná xi tintsu̱bo̱o nga ngúsuhu̱n a̱nte Akaya̱. 


text:
<pb/>Kas'enu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu xi tsjáná Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'i̱ ts'ín y'éjña chji Pablo̱ nga Nti̱a̱ná kitsjáha̱ nga'yúhu̱n a̱jihi̱n kju̱a̱ni̱ma̱ xi j'ajin 


text:
<pb/>Kan'etsjoho̱ Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱ha̱ ko̱ Na̱'mihi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui xi Na̱'miná ko̱ Nti̱a̱ná xi ma ni̱ma̱ha̱ ñá ko̱ xi tehe̱nte tsjá nga'yúnná. 


text:
A̱jihi̱n ngayjee̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíbitjajíaán tsjá nga'yúnná tu̱ xi ko̱ ta̱ ñá ta̱ ka̱ma k'u̱a̱i̱ nga'yúhu̱n ra̱á xu̱ta̱ xi kju̱a̱ni̱ma̱ tíf'ajin. A̱t'aha̱ títsjá nga'yúnná Nti̱a̱ná, kui nga ka̱mahaná k'u̱a̱i̱ nga'yúhu̱n ra̱á xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín nkjin kju̱a̱ni̱ma̱ tíbitjajíi̱n nga̱t'aha̱ Cristo̱, b'a̱ ta̱ ts'ín tse nga'yún xi tísakújinni̱ Cristo̱. 


text:
Tu̱ xi sa̱kú nga'yún níhi̱nu̱u ko̱ tu̱ xi k'u̱a̱nkihinu, kui nga tíbitjajíhi̱nni̱ kju̱a̱ni̱ma̱. Ko̱ nk'ie nga tí'ba̱i̱ nga'yúnni̱, tí'ba̱i̱ nga'yúnni̱ tu̱ xi sa̱kú nga'yúhu̱nnu̱u. Kui nga'yúu̱n xi ku̱a̱si̱nko̱nu̱u tu̱ xi n'e̱ chúkju̱a̱nu̱u nk'ie nga ni̱banenu̱u kju̱a̱'un xi tíbitjajíi̱n. 


text:
Yai̱ xi nkú ts'ín tjíyanu̱u. Kui niu̱ xi tíma 'yún tak'ui̱n. A̱t'aha̱ yai̱ nga nkuhú bitjajíaán kju̱a̱'un ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín sakú nga'yúnná. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, najmi mjeni̱ tsa k'úé'mai̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi tsitjajíi̱n a̱nte Asi̱a̱. Tu̱ xí tsehé ni xi kamat'ai̱n nga ta̱ santaha najmi ta̱ tíchúkju̱a̱ha̱ni̱ niu̱. “Ja najmi ta̱ ku̱i̱tjunkihiná xu'bi̱”, tsixíi̱n. 


text:
B'a̱ kamani̱ xi nkú maha̱ já xi n'e̱k'ien. Tu̱nga b'a̱há kamani̱ tu̱ xi najmi ji̱n su̱ba̱ ka̱ma 'yún tak'uhu̱nni̱ yjoni̱. B'a̱ ní kama tu̱ xi Nti̱a̱ná ka̱ma 'yún tak'uhu̱nni̱. Kui xi ts'ínkj'áíyaha̱ xu̱ta̱ k'ie̱n. 


text:
Nti̱a̱ná kits'ínk'ankini̱ nga ja ma ku̱a̱yá níi̱ ko̱ behe̱ tak'ui̱n nga tu̱ nku ts'i̱ínk'ankihíni̱. Tu̱ nkú b'a̱há ts'i̱ín. 


text:
<pb/>Chu̱bantjai saha̱ni̱ nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ tsa nkjin maha xi ku̱i̱nchja̱ntjaini̱ nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, ta̱ nkjin ka̱maha xi tsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ nga nda títs'ínko̱ni̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ mí kju̱a̱ha nga tu̱ xu̱ju̱hún kits'ínkjihi̱ ra̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ Corinto̱ 


text:
<pb/>Tsjo mani̱ nk'ie nga chasei̱ xi nkú ts'ín tintsu̱ba̱i̱ ko̱ yai̱ nk'ie nga na̱xu̱ kin'ei̱ a̱jihi̱nnu̱u ko̱ a̱jihi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱. Najmi ch'a kich'ana̱cha̱i̱hi̱. Nk'ie nga b'a̱ kin'ei̱ a̱jinnu̱u, kju̱a̱ndaha̱ ní Nti̱a̱ná kitsjáni̱yáni̱. Najmi xi nkú ts'ín tíjñaha̱ xu̱ta̱ kitsjáni̱yáni̱. 


text:
Nk'ie nga n'ekjíi̱hi̱ xu̱ju̱n, b'et'ai̱hi̱ ni xi ka̱mankjinnu̱u nga n'e̱yo. Nda ṉkjún tjín tsa ka̱mankjinyjenu̱u niu̱. 


text:
Ja tímankjinnu̱u i̱chí nd'a̱i̱ nga ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu tsjo ka̱manu̱u ji̱n xi nkú ta̱ ts'ín tsjo ka̱mani̱ jun. 


text:
<pb/>Tu̱ nga̱t'aha̱ nga ja be nga b'i̱ tíma a̱jinná, kui nga kama mjehena nga tjun kfínsehe̱nu̱u tu̱ xi sa̱kúhu̱nu̱u kju̱a̱nda nga jo ni̱yá kfíntsubek'úhu̱nnu̱u. 


text:
Mjena kai nga tjun kj'u̱a̱ a̱jinnu̱u nk'ie nga kfíán a̱nte Macedoni̱a̱ ko̱ a̱skahan ta̱ kjúái̱sehé ngáha̱nu̱u nk'ie nga k'o̱óya ngáhana yo̱. B'a̱ ts'ín ka̱ma ku̱i̱si̱nko̱honú nga ts'inndju̱ú ngáhana ni̱yána̱ xi tje̱hen a̱nte Judea̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nk'ie b'a̱ ts'ín y'endáhana, ¿a najmi kits'innkjín sisihín ra̱ k'an? ¿A ra̱ b'endáná ni xi ts'ian xi nkú ts'ín b'énda xu̱ta̱ ni xi ts'ín, nga ta̱ kuihi chu̱bo̱ “joho̱n” ko̱ tsa “najmi” tsu? 


text:
A̱t'aha̱ a̱jinnu̱u an ko̱ Silbano̱ ko̱ Timoteo̱ y'eni̱jmíi̱ Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, ko̱ kui xi najmi ta̱ kuihi chu̱bo̱ “joho̱n” ko̱ “najmi” títsu. Kui ní xi “joho̱n” títsuná. 


text:
A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi tsuya títjun Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín, kui xi bitjusun a̱jihi̱n Cristo̱. Kui kju̱a̱ha nga̱t'aha̱ Cristo̱ “b'a̱ kat'e” bixíhinná tu̱ xi sakúhu̱ ra̱ kju̱a̱chánka Nti̱a̱ná. 


text:
Kikj'áts'e̱ná nga y'éjñajin Espiri̱tu̱hu̱ ani̱ma̱ná. B'a̱ ts'ín yahaná nga n'e̱kjáíhi̱ín ni xi tsjáná a̱skahan. 


text:
<pb/>Nginku̱n Nti̱a̱ná b'a̱ tíxinnu̱u: Nk'ie nga najmi ngjisenu̱u nanki Corinto̱, najmi ngjia a̱t'aha̱ najmi mjena tsjanu̱u kju̱a̱ba. Kataya tsa najmi kju̱axi̱ ni xi tíxian. 


text:
Najmi tín'e kju̱a̱'yúhu̱n ri̱ xi nkú ts'ín s'e̱jinnu̱u Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ ja ndjá tincho. Tu̱ sa ní tíbisinko̱i̱hi̱ tu̱ xi s'e̱he̱nu̱u kju̱a̱tsjo.<pb/>


text:
A̱t'aha̱ tsa tsjanu̱u kju̱a̱ba, ¿yá xi ts'i̱ín nga k'úé tsjo tsjona? ¿A najmi nku tutuhú jun xi kitsjanu̱u kju̱a̱ba n'o̱o nga k'úé tsjo tsjona? 


text:
<pb/>Kui nga kits'inntúhu̱nu̱u tu̱ xi najmi sa̱kúhuna kju̱a̱ba nk'ie nga ku̱i̱chusehe̱nu̱u. A̱t'aha̱ jun xi tjíhin nga k'u̱a̱i̱nú kju̱a̱tsjo. Ko̱ behe̱ k'an nga kju̱a̱tsjona̱, kui xi ta̱ kju̱a̱tsjonu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ ni xi y'et'ánu̱u nk'ie nga kits'inntúnu̱u, b'a̱ ts'ín y'et'á a̱t'aha̱ tu̱ xí bahá tjíhi̱n ani̱ma̱na̱ ko̱ tu̱ xí nusihín tjíyaha̱ kui chu̱bo̱ nga santaha i̱xí kikjíi̱nntaná. Najmi kits'inntúnu̱u tsa tu̱ xi k'úé babaha̱nu̱u. Kits'inntú nínu̱u tu̱ xi cha̱hanu nga tu̱ xí tjohóna jun. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ mí kju̱a̱ha nga tjíhin nga n'e̱ndyjat'a̱ha̱ ra̱ nda̱ xi najmi nda kits'íu̱n 


text:
<pb/>Tsa tjín xi kits'ín nga kik'ie babana, najmi tu̱ nku an xi b'a̱ kits'ínna. Nk'ie nga chasehe̱ ra̱á, ko̱ ní jun b'a̱ ta̱ kits'ínnu̱u. Nk'ie nga chasehe̱ ra̱á tíxian, b'a̱ tíxian tu̱ xi najmi k'u̱a̱tihi̱ ra̱ ni xi tíxian. 


text:
Nkjin maha xi tjín a̱jinnu̱u xi ja kits'ínk'íéchjí nda̱ xi kits'ínk'íé babana. Najmi ta̱ chúkju̱a̱ha̱ ra̱. 


text:
Tu̱ sahá n'e̱ndyjat'oho̱o ndo̱ ko̱ tjon nga'yúhu̱un tu̱ xi najmi kju̱a̱boo̱ ts'i̱ínkjet'aha̱ ra̱ k'un. 


text:
Xi n'e̱ndyjat'oho̱o ko̱ ta̱ an ts'inndyjat'aha̱. Tsa ni xi tjíhin nga n'e̱ndyjat'a nku ni, ja kits'inndyjat'a. B'a̱ kits'ian ngandanu̱u nginku̱n Cristo̱, 


text:
tu̱ xi najmi tjín xi nkú ts'ín tsungijihin yjoho̱ nda̱nindoo̱. A̱t'aha̱ ja yaá xi nkú ts'ín ch'on ts'ín tjíyaha̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ mí kju̱a̱ha nga najmi ts'andayaha̱ ra̱ nk'ie nga ngji nanki Troa̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichuk'ieni̱jmíá nanki Troa̱ én nda tsuhu̱ Cristo̱, ndaha tsa kitsjántena Nda̱ Nti̱a̱ná nga k'ueni̱jmíá yo̱, 


text:
tu̱nga najmi kis'eya tsjo tsjohó ra̱ ani̱ma̱na̱, a̱t'aha̱ najmi kisakúna nda̱ nts'eé Tito̱ yo̱. Kui nga “ja tífihina”, kixihi̱n ra̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱ ko̱ ngjia a̱nte Macedoni̱a̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ nga Nti̱a̱ná kits'ínchjéhe̱n nga ngjindjuko̱ én nda tsuhu̱ Cristo̱ 


text:
<pb/>Máb'a̱chjíhi̱ ra̱ Nti̱a̱ná xi ts'ín nga tehe̱nte n'e ngana̱ko̱i̱ Cristo̱ Jesu ko̱ nga ji̱n títs'ínchjénni̱ nga tíb'éjña chji éhe̱n. Kui ée̱n xi nkú joyaha ni xi sinjne̱ xi tíf'ánta tu̱ má xi tje̱hén ni. 


text:
Ji̱n xi nkú joyaha nta̱ha̱ chje̱ sinjne̱ xi Cristo̱ ts'ínkjas'ehe̱n Nti̱a̱ná, xi tíf'ánta a̱jihi̱n xi tíb'anki ko̱ a̱jihi̱n xi tíndyja. 


text:
Xi tíndyjoo̱ jne̱ ngabaya tíf'ántaha̱ ji̱n ko̱ kui nto̱ títs'ínk'iehe̱n. Tu̱nga jne̱ kju̱a̱tík'uhún tíf'ántaha̱ ji̱n xi tíb'anki ko̱ títs'ínk'íéntu tík'uhu̱n nto̱. ¿Yá xi ka̱maha̱ ts'i̱ín xá xu'bi̱? 


text:
Ji̱n najmi b'a̱ tín'ei̱ xi nkú i̱ncha ts'ín xi tíbatéña éhe̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi sa̱kúhu̱ ra̱ ni. Ngayjehe̱ ní ani̱ma̱ni̱ b'eni̱jmíi̱ Cristo̱. B'a̱ n'ei̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi kitsjá xáni̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga b'a̱ tíbixíi̱n, ¿a ji̱hín nda ts'ín tíchubantjái̱ yjoni̱? ¿A ra̱ machjéhénni̱ xi nkúhu xu̱ta̱ xi kj'a̱í nku xu̱ju̱n xi nda ts'ín ku̱i̱nchja̱ntjaini̱ tu̱ xi jun n'e̱kjáíhi̱nni̱? ¿Ko̱ a ra̱ machjéhénni̱ tsa jun n'e̱ndo nku xu̱ju̱n tu̱ xi ts'i̱ínkjáíhi̱nni̱ xu̱ta̱ xingisoo̱? 


text:
a̱t'aha̱ ya chji chjihi̱ nga jun xi xu̱ju̱n xi kits'ínntu Cristo̱ xi ji̱n kin'ekjas'ei̱n. Najmi kin'entú xi nkú ts'ín n'entú xu̱ju̱n. Espiri̱tu̱hu̱ ní Nti̱a̱ná xi tíjña tík'uu̱n kin'entúko̱ho. Ko̱ najmi ndji̱o̱ kis'et'a ée̱n. A̱jin níná xi xu̱ta̱há kis'et'a. 


text:
<pb/>Cristo̱ títs'ín nga ma k'ui̱n nga b'a̱ ku̱i̱xíi̱n nga b'a̱ tjín ni xi tíbixíi̱n nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi tjínni̱ nga'yún kuenta̱ ts'a̱ji̱n su̱ba̱i̱, tsa b'a̱ ku̱i̱xíi̱n nga ts'a̱ji̱n ni xi mani̱ n'ei̱. Nti̱a̱ níná tsjáni̱ nga'yún nga n'e̱i̱ ni xi n'ei̱. 


text:
Kui xi y'éndani̱ tu̱ xi ka̱ma n'e̱xájihi̱n ri̱ ni tse̱tse̱ xi Nti̱a̱ná y'énda nga nda ts'i̱ínko̱ho̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. Ni xi tse̱tse̱, najmi nku kju̱a̱téxuma xi tjít'a niu̱. Ni xi títs'ín ní Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná niu̱. A̱t'aha̱ ngabaya fiko̱ná kju̱a̱téxuma xi kis'et'oo̱, tu̱nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ts'ínk'íéntu tík'unná bi. 


text:
<pb/>Kis'ehe̱ kju̱a̱chánka xá xi kis'ehe̱ kju̱a̱téxuma xi kis'et'a ndji̱o̱ nga santaha xu̱ta̱ Israel xi kis'e nk'ie najmi kama tsase'a Moise tu̱ nga̱t'aha̱ ku̱a̱chánka xi tíbat'aijín a̱nkjín, ndaha tsa najmi tse kamaha̱ nga tsat'ai. Tsa kju̱a̱téxuma xi kis'ehe̱ xá nga ts'i̱ínnijéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ nga tje̱he̱n ngabaya, tsa kui xi b'a̱ nkjún ts'ín kis'ehe̱ kju̱a̱chánka, 


text:
<pb/>Tsa kis'ehe̱ kju̱a̱chánka xáha̱ kju̱a̱téxuma xi ts'ínnijéhe̱ xu̱ta̱, ¿a najmi 'yúhún tjín saha̱ kju̱a̱chánka xáha̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi ts'ín nga na̱xu̱ tíma xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná? 


text:
A̱t'aha̱ kju̱a̱chánka xi kis'ejña nk'ie ja kindyja. B'a̱ ts'ín mankjinná nga ch'achu̱ba̱ka̱á kju̱a̱chánka xi 'yún chánka sa xi tíjña nd'a̱i̱. 


text:
Tsa kis'ehe̱ kju̱a̱chánka ni xi najmi tse kamaha̱ nga tsat'ai, ¿a najmi 'yúhún tjín saha̱ kju̱a̱chánka ni xi najmi maha̱ feya? 


text:
Najmi b'a̱ n'ei̱ xi nkú kits'ín Moise. Kui xi najyun y'é'mako̱ho a̱nkjín tu̱ xi najmi sku̱e̱he xu̱ta̱ Israel nd'íhi̱ kju̱a̱chánka xu'bo̱, kju̱a̱chánka xi najmi tse kamaha̱ nga tsat'ai. 


text:
Tu̱nga kis'e jyuhún kju̱a̱nkjintak'uhu̱n xu̱ta̱ xu'bo̱. Ko̱ santaha nd'a̱i̱, nk'ie nga i̱ncha ts'ínya ni xi y'éndako̱ho̱ Nti̱a̱ná nk'ie, b'a̱ ma tsa ta̱ kuihi najyuu̱n b'é'ma kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. Najmi kje̱ chjuxíhi̱n najyun xi nkuhú Cristo̱ maha̱ kjexín. 


text:
Santaha ni̱stjin nd'a̱i̱, nk'ie nga i̱ncha ts'ínya ni xi y'ét'a Moise, kji'ma sa kju̱a̱nkjink'uhu̱n. 


text:
A̱t'aha̱ nkuhú Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ Espiri̱tu̱, ko̱ má nga tíjña Espiri̱tu̱hu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná nda̱íhi̱ yjoho̱ xu̱ta̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, ngatenteé najmi ta̱ tjí'maha a̱nkjíán. Xi nkú ní ts'ín ma chjiya sénni̱stjinná nku chu̱tsín, b'a̱ ts'ín bakuchjáá kju̱a̱chánkaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. Tíbichú maá xi nkú tjín ko̱ xki̱ ni̱stjin 'yún tísakú saná kju̱a̱chánkaha̱. B'a̱ títs'ínko̱ná Nda̱ Nti̱a̱ná xi Espiri̱tu̱.<pb/>


text:
Najmi tjín ni xi kin'ei̱ xi suba mani̱. Najmi chumi nihi n'e'mái̱. Najmi kju̱a̱maña̱ tín'echjéi̱n ko̱ najmi tín'ek'óntjaiyai̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. Tíbixínya chji chji níi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná xi na̱xu̱ tjín. B'a̱ ts'ín nginku̱n Nti̱a̱ná bakuchjíhi̱ ri̱ nkú k'ui̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi je tjíntuyá kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
Tsa b'a̱ ma tsa tíjña 'ma sa én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi tíb'eni̱jmíi̱, tu̱ a̱jihi̱n ní xu̱ta̱ xi ndyja̱ tíjña 'ma. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ nti̱a̱ xi batéxumaha̱ a̱sunntei̱ kits'ín jyun kju̱a̱nkjintak'uhu̱n xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi i̱ncha sku̱e̱he nd'íu̱, tsa ka̱mankjihi̱n én nda tsu xi títsuya kju̱a̱chánkaha̱ Cristo̱. A̱t'aha̱ nk'ie nga chasehe̱é Cristo̱, Nti̱a̱ná yaá. 


text:
Najmi ji̱n tíb'eni̱jmíyaha̱ni̱ yjoni̱. Tíb'eni̱jmí níi̱ nga Jesucristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ná maha. Ngandanu̱u tín'ei̱ ni xi tín'ei̱ a̱t'aha̱ tíjñajinni̱ kju̱a̱tjoho̱ Jesu. 


text:
A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná xi kitsjá kju̱a̱ nga ku̱a̱t'ai nd'íu̱ má jyuu̱n, kui xi ta̱ kits'ínkat'aijínná tu̱ xi b'a̱ ts'ín cha̱haná kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná xi tíbat'ai a̱nkjín Jesucristo̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ ni xi j'ajin 


text:
<pb/>Kik'a̱i̱ni̱ kju̱a̱nchi̱ná xu'bi̱, tu̱nga b'a̱há joya ji̱n xi nkú joyaha ndji̱í ninte xi má nga tíjñaya kju̱a̱nchi̱nóo̱. B'a̱ kama tu̱ xi s'e̱jña chjihi nga Nti̱a̱ná ts'e̱ nga'yún chánkoo̱ ko̱ najmi ji̱n ts'a̱ji̱n. 


text:
Nkjin tíkjá maha kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíyai̱, tu̱nga tísakú ni̱yáháni̱. Kjinta̱ha̱ni̱, tu̱nga najmi tífet'ahá ra̱ k'ui̱n. 


text:
Tjín xi yjanki unkieni̱, tu̱nga najmi títs'ín nga maháni̱ Nti̱a̱ná. Tjín xi 'yún títs'ín'unni̱, tu̱nga najmi títs'íhin nga tíbayai̱. 


text:
<pb/>Tu̱ má xi tje̱hén ni nga tíbankíi̱n, ta̱ kuihi kju̱a̱ni̱ma̱ tibitjajíi̱n xi nkúhu̱ xi j'ajin Jesu nga k'ien, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ta̱ sa̱kúchjihi a̱jinni̱ nga Jesu xi tíjña tík'un. 


text:
A̱t'aha̱ ji̱n xi tintsu̱ba̱ tík'ui̱n, tehe̱nte tintsu̱ba̱jii̱n ngabayoo̱ tu̱ nga̱t'aha̱ Jesu, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ta̱ sa̱kúchjihi nga tíjña tík'un Jesu a̱jihi̱n yjoninteni̱, yjoninte xi tjíhin nga ku̱a̱yá ndyjun nkini̱. 


text:
<pb/>B'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Kis'ejinna, kui nga kinchjahana.” Ko̱ ji̱n b'a̱ ta̱ ts'ín tjíntuyáni̱. Ta̱ s'ejinni̱, kui nga ta̱ chubaha̱ni̱. 


text:
A̱t'aha̱ yaá nga Nti̱a̱ná xi kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ngabayoo̱, kui xi ta̱ ts'i̱ínkj'áíyako̱ná Jesu ko̱ ts'i̱ínkincháná nginku̱n. 


text:
Ngandanu̱u ngayjee̱ ni xu'bi̱, tu̱ xi nkjin xu̱ta̱ tsjáha̱ ra̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱nda xi tíi̱ncha sakúhu̱. B'a̱ ts'ín tís'ejña chjihi kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui nga najmi n'ekjehe̱ ri̱ tak'ui̱n. Ndaha tsa tífenki nga'yúhu̱n yjoninteni̱, tu̱nga xki̱ ni̱stjihín tísakú nga'yúhu̱n ani̱ma̱ni̱. 


text:
I̱chí ko̱ kutjuhú f'a kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíyaá nd'a̱i̱, tu̱nga kuihí niu̱ xi ts'i̱ín nga nku kju̱a̱chánka xi tíjña sín ko̱ xi nda ts'ati sa sa̱kúná. 


text:
Najmi ni xi tíyaá n'esihi̱ín. Ni xi najmi tíya nínáá kjinta̱ha̱ná. A̱t'aha̱ ni xi ma chji tu̱ tífahá, tu̱nga ni xi najmi ma chji s'ejña sín.<pb/>


text:
A̱t'aha̱ yjonintená, kui xi nkú joyaha nku ni'ya najyunte xi tintsu̱ba̱yaá e̱i̱ a̱sunntei̱. Ko̱ nk'ie nga ku̱a̱tsún ni'ya najyuntee̱, yaá nga ndji̱o̱jmi ján ch'a̱á nku ni'ya xi 'yún nda xi tsjáná Nti̱a̱ná, xi najmi xu̱ta̱ kits'ínnda ko̱ xi najmi maha̱ batsun. 


text:
Un tímaná nk'ie nga tintsu̱ba̱á e̱i̱. Mangimjená n'e̱kjáíhi̱ín ni'ya xi k'u̱a̱i̱ná ndji̱o̱jmi ján. Kui xi nkú joyaha tsa najyun tse̱tse̱ ka̱maná nga ndyja̱á. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ nk'ie nga kich'a saá ni'ya najyunte xu'bi̱ xi yjonintená, xí f'áítse'uhúnná nga najmi ta̱ chúkju̱a̱haná. Nk'ie nga najmi mjená ch'a̱á yjoninte xi kich'aá nd'a̱i̱, najmi tsuhu̱ ra̱ tsa najmi mjená yjoninte. Ni xi mje nínáá, nga ch'a̱á yjoninte tse̱tse̱ tu̱ xi b'a̱ ts'ín ni xi tíjña tík'uu̱n k'úéjñaha ngajoho̱ ni xi maha̱ 'me. 


text:
Kui nga̱t'oo̱ kits'ínndahaná Nti̱a̱ná ko̱ kitsjáná Espiri̱tu̱hu̱, tu̱ xi cha̱ kixi̱hiná nga n'e̱kjáíhi̱ín ni xi tsjáná a̱skahan. 


text:
<pb/>Kui nga tehe̱nte ndjá tinchahaná ko̱ yaá nk'ie nga tintsu̱ba̱jin saá yjonintee̱, tintsu̱ba̱ t'axíhi̱ín Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ndjá tinchaá ko̱ mangimjená nga tu̱ sahá k'úéjña t'axíaán yjoninte xi kich'aá nd'a̱i̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ka̱á Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui nga tu̱ nkú mjehéná nga n'e̱é ni xi tsjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná, tsa ni xi tintsu̱ba̱jin saá yjoninte xu'bi̱ ko̱ tsa ja kin'ekj'áíyaá. 


text:
A̱t'aha̱ ngatenteé tjíhin nga ku̱i̱cháá nginku̱n Cristo̱ nga ku̱a̱se̱he̱ ni xi kin'eé, tu̱ xi n'e̱kjáíhi̱n ra̱á ni xi kanéná nga nkúnkáá, ni xi kin'eé nga tintsu̱ba̱jián yjonintená e̱i̱ a̱sunntei̱, tsa nda ko̱ tsa najmi nda kin'eé. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ ni xi kits'ín Cristo̱ ngandaná 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, a̱t'aha̱ yankjúi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná, kui nga tí'miya sisihi̱n ri̱ xu̱ta̱ nga ta̱ s'e̱jihi̱n. Nti̱a̱ná be xi nkú ts'ín tjíyani̱ ko̱ mjena nga ko̱ ta̱ jun xi nda ani̱ma̱nu̱u cho̱o xi nkú ts'ín tjíyani̱. 


text:
Najmi ta̱ tíchubantjáí ngáha̱ni̱ yjoni̱, tsa tu̱ xi jun n'e̱kjáíhi̱nni̱. Tu̱ sa ní tí'ba̱i̱ntei̱ nga jun tsjo tímanu̱u ji̱n. B'a̱ ts'ín ka̱ma n'e̱k'óyaha̱ ru̱u xi chu̱ba̱ tsjohó maha̱ xi nkú ts'ín tíya, xi̱ najmi nusihi̱n xi nkú ts'ín tjíyaha̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tsa ji̱n xi luku̱i̱ tsu xu̱ta̱, luku̱ níi̱ a̱t'aha̱ xáha̱ Nti̱a̱ná tín'ei̱. Tunga ngandanu̱u, kui nga n'esisihi̱nni̱ ni xi n'ei̱. 


text:
A̱t'aha̱ kju̱a̱tjoho̱ Cristo̱ tíjñajinni̱ ko̱ tíbatéxumani̱. Behe̱ tak'ui̱n nga nkuhú maha xi k'ien ngandaha̱ ngatentee̱ xu̱ta̱, ko̱ kui nga k'iehen ngatentee̱ xu̱ta̱. 


text:
K'ien Cristo̱ ngandaha̱ ngatentee̱ xu̱ta̱, tu̱ xi xi tjíntu tík'uhun ja najmi ta̱ kuenta̱ ts'e̱ suba k'úéntu tík'uhun. K'úéntu ní tu̱ xi ts'i̱íhin ni xi tsjoho̱ Cristo̱. Kui xi k'ien ngandaha̱ xu̱ta̱ ko̱ j'áíya ngáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>Kui nga najmi ta̱ chasehe̱ ri̱ xu̱ta̱ xi nkú ts'ín basehe̱ xinkjín xu̱ta̱. Ndaha tsa nk'ie b'a̱ ta̱ ts'ín kichasei̱hi̱ Cristo̱, tu̱nga nd'a̱i̱ najmi b'a̱ ta̱ ts'ín chasehe̱ ri̱. 


text:
Kui nga xi nkuhú kamako̱ Cristo̱, kui xi xu̱ta̱ tse̱tse̱ ngáha. Ja j'a ni chóo̱. Ja j'ai ni xi tse̱tse̱. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ ni xu'bi̱ Nti̱a̱ná nibáha̱ ra̱. Cristo̱ kits'ínchjén nga tsichuk'ún ngáha̱ ra̱á Nti̱a̱ná. Ko̱ ji̱n kitsjá xáni̱ nga k'úéni̱jmíi̱hi̱ xu̱ta̱ nga ja ma bichúk'un ngáha̱ ra̱. 


text:
Tsuhu̱ ra̱ nii̱ nga Nti̱a̱ná kits'ínchjén Cristo̱ nga ka̱ma ku̱i̱chúk'un ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi tjín ngayjee̱ a̱sunntee̱, nga najmi ts'i̱ínsihi̱n jéhe̱. Ji̱n kitsjáni̱ nga k'úéni̱jmíi̱ nga ja ma bichúk'un ngáha̱ ra̱á Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ji̱n xi y'éxáni̱ Cristo̱ nga ku̱i̱xínyai̱ éhe̱n. Kui nga xi nkúhu tsa Nti̱a̱ná tínchja̱ko̱nu̱u nk'ie nga tíchubako̱i̱hi̱. Ngajoho̱ Cristo̱ b'a̱ tí'mii̱hi̱ nga t'endako̱o Nti̱a̱ná. 


text:
Cristo̱ najmi kis'ehe̱ ngatitsun, tu̱nga tsasehé ra̱ Nti̱a̱ná xi nkúhu tsa ngatitsun kis'ehe̱. Ngandaná b'a̱ kits'íhin Nti̱a̱ná, tu̱ xi tu̱ nga̱t'aha̱ Cristo̱ na̱xu̱ ka̱mahaná nginku̱n.<pb/>


text:
Kui nga tíbinchihi̱ ri̱ ji̱n xi tín'exát'ai̱hi̱ Nti̱a̱ná nga najmi tu̱ to̱hón manu̱u kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ títsu éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Nda chu̱ba̱ tsasinñjúhu,<br/>tsási̱nko̱ho ni̱stjin nga kits'ink'ankia xu̱ta̱. B'a̱ tíxinnu̱u nga nd'a̱i̱ ja kich'aá chu̱ba̱ha̱ Nti̱a̱ná. Ja tinchajián ni̱stjin nga títs'ínk'anki xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ ni xi i̱ncha j'ajin tu̱ nga̱t'aha̱ xáha̱ 


text:
<pb/>Ndaha nku najmi tín'endyjajii̱hi̱n tsa tu̱ xi ndyja̱ha. B'a̱ tín'ei̱ tu̱ xi najmi ch'on ts'ín chu̱bayanéhe xá xi tín'ei̱. 


text:
Tu̱ sa ní a̱jihi̱n ngayjee̱ ni xi n'ei̱ bakúchji nga Nti̱a̱ná tín'exát'ai̱hi̱. Tín'e chúkju̱a̱i̱ nkjin tíkjá kju̱a̱'un ko̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíyai̱ ko̱ kju̱a̱ba xi tísakúni̱. 


text:
Tís'eni̱, nu̱ba̱yá tín'ekjas'enni̱, ko̱ tíma ñjakúneni̱ xu̱ta̱ nga tífi kontra̱ni̱. Xá ndjá tín'ei̱, najmi tísuntuféi̱, ko̱ kjintíá tíyai̱. 


text:
<pb/>Na̱xu̱ tíbankínko̱i̱ yjoni̱ ko̱ mankjinni̱ ni xi najmi chu̱ba̱ mankjiná. Tjínni̱ kju̱a̱tsenta ko̱ n'etjóíhi̱ xu̱ta̱. Tíjñajinni̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ tíjñajinni̱ kju̱a̱tjo xi nda. 


text:
Én xi b'a̱ tjín tíchubai̱ ko̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná tíjñajinni̱. Na̱xu̱ tinchai̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, kui xi n'echjéi̱n nga binsinko̱i̱ yjoni̱. 


text:
<pb/>Tjín nga yankjúnni̱ ko̱ tjín nga najmi yankjúnni̱. Tjín nga nda ts'ín chubantjáíni̱ ko̱ tjín nga ch'on ts'ín chubantjáíni̱. Já tsank'á n'e mani̱, ndaha tsa én xi na̱xu̱ tíchubai̱. 


text:
Xu̱ta̱ xi najmi ch'a xi behe̱ n'e mani̱, ndaha tsa ya sisinni̱. Xu̱ta̱ xi ja tí'me n'e mani̱, ndaha tsa tintsu̱ba̱ tík'un sai̱. Tí'ba̱i̱ni̱ kju̱a̱ni̱ma̱, tu̱nga najmi tíbaya níi̱. 


text:
Tintsu̱ba̱i̱ xi nkúhu tsa kju̱a̱ba tjínni̱, tu̱nga tehe̱ntehé tjín tsjo tsjoni̱. Tintsu̱ba̱i̱ xi nkúhu xu̱ta̱ xi x'a̱n, tu̱nga nkjihín maha xi ja kin'e nchi̱nái̱. Tintsu̱ba̱i̱ xi nkúhu xi najmi chumi nihi xi tjíhi̱n, tu̱nga tjíhínni̱ ni. 


text:
<pb/>Jun xu̱ta̱ Corinto̱, ji̱n ja kuachubako̱ kixi̱ kixi̱hi̱. Tí'miyai̱hi̱ ni xi tíjñajin ani̱ma̱ni̱. 


text:
Kui nga tínchjako̱ho̱nu̱u xi nkúhu tsa ntína̱ jun. B'a̱ ta̱ n'o̱o xi nkú nga tín'ei̱. B'a̱ ta̱ ts'ín ta̱kúni̱ ni xi tíjñajin ani̱ma̱nu̱u. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ nga najmi tjíhin nga nkuhú ts'i̱ín mako̱ yjoho̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ xi najmi s'ejihi̱n 


text:
<pb/>Najmi tu̱ nkuhú n'e mako̱o yjonu̱u xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná nga ts'i̱ínko̱nu̱u ni xi ts'e̱. A̱t'aha̱, ¿a nkuhú mako̱ xinkjín ni xi jee̱ ko̱ ni xi ch'onk'uu̱n? ¿A mahá má ndzjee̱n ko̱ má jyuu̱n b'atjijihi̱n xinkjín? 


text:
¿A mahá nda nchja̱ko̱ Cristo̱ nda̱nindoo̱? ¿Mí ni xi nkuhú i̱ncha y'a xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ xi najmi s'ejihi̱n? 


text:
<pb/>¿A ka̱mahá ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná ts'i̱ínkjáíhi̱n nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínnda? A̱t'aha̱ ñá xi ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tíjña tík'uu̱n. B'i̱ kitsú Nti̱a̱ná nk'ie:<pb/>Kúáte̱jñajihi̱n ko̱ kjuatsú'ba̱jihi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱.<pb/>An xi ka̱ma Nti̱a̱ha̱ ko̱ kui xi ka̱ma xu̱ta̱na̱. 


text:
Kui nga b'a̱ ta̱ kitsú saha Nti̱a̱ná:<pb/>Ti̱tjujíúhu̱n xu̱to̱, tankín t'axíún.<pb/>Najmi tu̱ n'eko̱o ni xi si nginkán,<br/>ko̱ b'a̱ ts'ín an nda ts'ín ts'inkjáínnu̱u.<pb/> 


text:
Kui b'a̱ maha, jun xi tjona, ñá ts'a̱ñáá ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. Kui nga n'e̱ jehená yjoná nginku̱n Nti̱a̱ná nga n'e̱ t'axíaán ngayjee̱ ni xi ts'ínsi yjonintená ko̱ ani̱ma̱ná. Katuma je kikjián nginku̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga chja̱nkjáán. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ nga tsjo tímaha̱ ni xi nda ts'ín j'ajin xu̱ta̱ ni̱nku̱ Corinto̱ 


text:
<pb/>Tjennteni̱ a̱jin ani̱ma̱nu̱u. Ndaha nku najmi ch'on kin'ei̱hi̱. Ndaha nku najmi kin'e'ui̱hi̱n. Ndaha nku najmi kich'ana̱cha̱i̱hi̱. 


text:
Najmi b'a̱ tíxinnu̱u tsa tu̱ xi s'e̱nta̱ha̱nu̱u. A̱t'aha̱ xi nkú nga ja kixinnu̱u, jun xi tintsu̱ba̱jiun ani̱ma̱ni̱, tu̱ xi nkuhú ch'a̱haná xinki̱á ndaha tsa ku̱i̱ntsu̱ba̱á ko̱ ndaha tsa ku̱a̱yáá. 


text:
Ma k'an nchjako̱ kixi̱ kixi̱nu̱u ko̱ tsjo mana jun. A̱jihi̱n ngayjee̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíyai̱, 'yún tísakúna nga'yún ko̱ títsejíhinna kju̱a̱tsjo. 


text:
<pb/>Nk'ie nga jái̱ a̱nte Macedoni̱a̱, ndaha̱chí najmi kin'ekj'áíyai̱. Tu̱ sa ní kju̱a̱sti kisakúni̱ tu̱ má xi tje̱hén ni. I̱ncha kikjánko̱ xinkjín xu̱ta̱ xi tjíntundáíni̱ ko̱ tsinkjunyai̱. 


text:
Tu̱nga Nti̱a̱ná xi tsjá nga'yúhu̱n xu̱ta̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱ba, kui xi kitsjá nga'yúnni̱ nga kits'ín nibáseni̱ Tito̱. 


text:
Najmi tu̱ nku nga kiyai̱ Tito̱ nga kisakú nga'yúnni̱. Ta̱ kisakú nga'yún níni̱ nga kitsúyani̱ xi nkú ts'ín kisakú nga'yúhu̱n a̱jinnu̱u. Kitsúyani̱ nga 'yún mjenu̱u cha̱ ngáha̱ni̱ ko̱ nga nusin tjíntuyánu̱u ko̱ nga kjinta̱ha̱nu̱u an. Kui niu̱ xi kits'ín nga 'yún kis'e sana kju̱a̱tsjo. 


text:
<pb/>Ndaha tsa kits'ínk'íé babanu̱u xu̱ju̱n xi kits'inkjínu̱u, tu̱nga najmi ta̱ kjinta̱hana nd'a̱i̱. Kju̱axi̱ nga kis'enta̱na nga tjuhun, a̱t'aha̱ kamankjinna nga kik'ie babanu̱u kutju nga̱t'aha̱ xu̱ju̱n xi kits'inkjínu̱u. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱ tsjo tímana, najmi tu̱ nga̱t'aha̱ nga kik'ie babanu̱u, tu̱ nga̱t'aha̱ ní nga kui kju̱a̱boo̱ kits'ín nga tsankinchj'a ngáha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u. Kik'ie babanu̱u xi nkú ts'ín sasíhi̱n Nti̱a̱ná. Kui nga najmi chumi ni ch'onk'uhun xi kin'ehe̱ ri̱. 


text:
A̱t'aha̱ kju̱a̱ba xi nibáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná ts'ín nga bankíchj'aha̱ ra̱á ani̱ma̱ná. Kui niu̱ xi ts'ín nga b'ankiá. Kui nga najmi tjín xi nkú ts'ín un ka̱maha tak'aán nga kui kju̱a̱boo̱ ni̱banehená. B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ kju̱a̱ba xi tsjáná a̱sunntee̱, kui xi ts'ínk'ienná. 


text:
<pb/>Cha̱so̱o ni xi kits'ínko̱nu̱u kju̱a̱ba xi kits'ín nibánu̱u Nti̱a̱ná. Tu̱ xí kj'a̱íhí ts'ín kis'eyanu̱u. Nku tutuhú nga b'a̱ kamanu̱u, kiyo nga najmi chumi nihi tje̱nna. Santaha kichubantjáínú. Kama stinu̱u ko̱ tsinkjun nga̱t'aha̱ ni xi ka̱ma kai. Kama mjenu̱u nga cha̱nú ko̱ kik'o̱ho̱ xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ nda̱ xi ch'on kits'íu̱n. Nk'ie nga b'i̱ nkjún kama, tsakuchjíú nga najmi ko̱ jun y'aha̱nu̱u ni ch'on tjín xi kamoo̱. 


text:
Kui nga ndaha tsa kits'inkjíhi̱nu̱u xu̱ju̱n xu'bo̱, najmi b'a̱ kits'ian tu̱ nga̱t'aha̱ xi ch'on kits'ín ko̱ ta̱ ndaha nga̱t'aha̱ xi ch'on kin'ehe̱. B'a̱ ní kits'ian tu̱ xi cha̱ha nginku̱n Nti̱a̱ná nga kjinta̱ha̱nu̱u ji̱n. 


text:
Ni xi kamoo̱ kitsjá nga'yúnni̱. Ko̱ najmi tu̱ nku ni xu'bi̱ xi kitsjá nga'yúnni̱. Ta̱ tu̱ xí tsjo ní kamani̱ nga kiyai̱ nga tu̱ xí tsjohó tjíhi̱n Tito̱ a̱t'aha̱ kisakú nga'yúhu̱n nga y'ejñajinnu̱u. 


text:
Ja ní b'a̱ kixihi̱n Tito̱ nga tsjo mana jun, ko̱ b'a̱ tjín ni xi kixian. Najmi tíya tsank'ána. Xi nkú ts'ín kju̱axi̱ ngayjee̱ ni xi tsixíi̱hi̱n, b'a̱ ta̱ ts'ín kju̱axi̱ ni xi kik'ihi̱n Tito̱ nga tsjo mani̱ jun. 


text:
Tito̱ 'yún tjo ts'atihi̱ jun nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ f'áítsjehe̱n xi nkú ts'ín ngatentoo̱ kinu'yá'óho̱on ko̱ xi nkú ts'ín nda kin'ekjóho̱on ko̱ kiyankjún. 


text:
Ko̱ nd'a̱i̱, já nts'e, mjeni̱ nga cho̱o xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná títsjáha̱ kju̱a̱ndaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín a̱nte Macedoni̱a̱. 


text:
Ndaha tsa ndjá kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíi̱ncha satéjin nga tíchjut'ayák'un, tu̱nga tsjohó tjíntuhu̱. Ko̱ ndaha tsa x'a̱n ṉkjún, tu̱nga i̱ncha kits'ínsuhún to̱on chje̱ xi nkú joyaha tsa nchi̱ná. 


text:
<pb/>Be nga ngayjehe k'un i̱ncha kitsjá. Xi nkú tjín kamaha̱ kitsjá, ko̱ santaha y'ésun saha̱ nga kitsjá. 


text:
'Yún tsankini̱ nga kj'u̱a̱i̱ntei̱hi̱ nga sa̱kút'aha̱ kju̱a̱tsjo xu'bi̱ tu̱ xi ku̱a̱si̱nko̱ho xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná xi tjíntu a̱nte Judea̱. 


text:
Ko̱ najmi tu̱ nku ni xi tsixíi̱n nga ts'i̱ín i̱ncha kits'ín. A̱t'aha̱ títjun títjun i̱ncha kitsjáha̱ yjoho̱ nga i̱ncha tsjénnki Nti̱a̱ná, ko̱ ta̱ i̱ncha kitsjáha̱ yjoho̱ nga ka̱mako̱ni̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui nga tsinchii̱hi̱ ri̱ Tito̱ nga ts'i̱ínndju̱úhu xá nda xi kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ a̱jinnu̱u, nga k'u̱énda chje̱ nda xi tín'esún. 


text:
'Yún nda n'o ngayjee̱ ni xi n'o. S'ejinnu̱u Nti̱a̱ná. Chubani̱jmíyahanu ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. Mankjinnu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná. Tjíndanu̱u yjonu̱u nga ku̱i̱si̱nko̱o xu̱ta̱ xi kj'a̱í. Tjonu̱u ji̱n. Kui nga xi nkú ts'ín tehe̱nte nda n'ehenu ni xi n'o, b'a̱ ta̱ ts'ín nd'a̱i̱ nda n'e̱sún ngó to̱on chje̱ xu'bi̱. 


text:
<pb/>Najmi b'a̱ tíxian tsa tjíhi̱n kju̱a̱'yún nga b'a̱ ta̱ n'o̱o. Ni xi mje nína, nga cho̱o ni nda xi tíi̱ncha ts'ín já nts'eé xi k'oo̱ tu̱ xi b'a̱ ta̱ ts'ín ku̱a̱kúchjihinu nga ta̱ ngayjee̱ ani̱ma̱nu̱u tínibáha kju̱a̱tjonu̱u. 


text:
Ja yo kju̱a̱nda xi y'a Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ nga j'ai, nga ndaha tsa tu̱ xí nk'ahá tje̱n tu̱nga ts'asje x'a̱hán yjoho̱ ngandanu̱u, tu̱ xi a̱jihi̱n kju̱a̱x'a̱n xi kis'ehe̱ ra̱ kisakúhu̱nu̱u kju̱a̱nchi̱ná. 


text:
<pb/>Tsjanu̱u nku kju̱a̱téxuma a̱t'aha̱ kjennu̱u ni̱yá nga cho̱o kui nii̱. Nk'ie nú jun tjun kama mjenu̱u nga n'e̱sún to̱on chje̱ ko̱ jun tjun kin'esún. 


text:
Kui nga n'e̱ndju̱úhunu nd'a̱i̱ ni xi kich'atuts'i̱hi̱nru̱u. Xi nkú ts'ín ngayjehe k'un kama mjenu̱u nga b'a̱ n'o̱o, b'a̱ ts'ín ngayjehe k'un xi nkú ts'ín tísakúnu̱u tjon niu̱ nd'a̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ tsa ngayjee̱ ani̱ma̱ná tí'ba̱á, ko̱ tsa tí'ba̱á xi nkú tjín tísakúná, Nti̱a̱ná ts'ínkjáíhi̱n ni xi tí'ba̱á. Najmi tíbankiná ni xi najmi tjínná. 


text:
<pb/>Najmi b'a̱ tíxian tsa jun tjíhin nga ku̱i̱tjájiun kju̱a̱ni̱ma̱ ko̱ tu̱ sa kj'a̱íhí ngá xi nda ts'ín k'úéntu. Ni xi nda ní tjín nga nkuhú nga nda ts'ín ku̱i̱ntsu̱bo̱o. 


text:
Nd'a̱i̱ tjínnu̱u ko̱ ka̱ma k'u̱o̱ho̱ ni xi ndyjat'aha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱, ko̱ kj'a̱í ni̱stjin ngáha kui s'e̱he̱ ni xi ndyjat'anu̱u. B'a̱ ts'ín ta̱ ka̱ma tsjánu̱u. Nku chu̱ba̱há s'e̱nu̱u. 


text:
Ku̱i̱tjusun xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi ts'anki kamaha̱ xi 'yún tse j'áya ko̱ najmi kindyjat'aha̱ xi chuba j'áya.” B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ yá xi ngju̱a̱i̱ko̱ to̱on chje̱ 


text:
<pb/>Tsjaha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ kitsjáha̱ Tito̱ nga ta̱ ngju̱ánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ jun xi nkú ta̱ ts'ín kjinta̱hana an. 


text:
Kits'ínj'o̱ nga ts'i̱íntjusun ni xi an tsankihi̱ ko̱ ngayjehe k'un tífisenu̱u. Ja b'a̱ títsu ko̱yaha ani̱ma̱ha̱. 


text:
<pb/>Ko̱ ta̱ tín'ekjíko̱i̱ Tito̱ nda̱ nts'eé xi nda ts'ín nchja̱yanehe̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, a̱t'aha̱ kixi̱ b'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná ndo̱. 


text:
Ko̱ najmi tu̱ nku nda ts'ín chubani̱jmíyaha ndo̱. Ta̱ y'ét'a xáha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ nga kui xi ngju̱a̱i̱ko̱ni̱ nga kuankínko̱i̱ to̱on chje̱. B'i̱ nda tín'ei̱ ko̱ b'a̱ ts'ín tín'etsjoho̱ ra̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ tíb'ejña chjii̱ nga mjeni̱ ku̱i̱si̱nko̱i̱ xu̱ta̱. 


text:
Najmi mjeni̱ tsa tjín xi ku̱i̱nchja̱yaneni̱ nga̱t'aha̱ xi nkú ts'ín tincha títjui̱hi̱n to̱on chje̱ chánka xi tímakú. 


text:
Kui nga nda nda tíchasehe̱ ri̱ xi nkú ts'ín kixi̱ tíbankínko̱i̱ ni xi tín'ei̱ nginku̱n Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ nginku̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Ko̱ ta̱ tín'ekjíko̱i̱ já xu'bi̱ kj'a̱í nda̱ nts'eé xi ja nkjin ni̱yá tsakúchjini̱ nga nda fiko̱ xáha̱. 'Yún mjehe̱ ku̱a̱si̱nko̱nu̱u, a̱t'aha̱ 'yún sasíhi̱n jun. 


text:
Ko̱ máha Tito̱, ta̱ kui xáha xi títs'ín xi nkúhu an, nga ta̱ tíbasinko̱nu̱u. Ko̱ já nts'eé xingisoo̱ xi tje̱nko̱, xu̱ta̱ ni̱nku̱ kits'ínkjihi̱. Kui jóo̱ ta̱ ts'ín nga yankjún Cristo̱ tu̱ nga̱t'aha̱ xá xi ts'ín. 


text:
Kui b'a̱ maha, nda ts'ín n'e̱kjáíhi̱n ru̱u jóo̱ tu̱ xi sku̱e̱he ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi nkú tjín kju̱a̱tjonu̱u ko̱ mí kju̱a̱ha nga tsjo maha̱ni̱ jun.<pb/>


text:
Ta̱ ndaha najmi machjéhe̱n tsa kuet'ánu̱u nga to̱on chje̱ tímasúhu̱n xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱he̱ xi tjíntu a̱nte Judea̱. 


text:
A̱t'aha̱ be nga nda ani̱ma̱nu̱u. Xí tsjohó tímana nk'ie nga kixinyaha̱ kui nii̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Macedoni̱a̱. B'a̱ kixihi̱n nga jun xi tintsu̱bo̱o a̱nte Akaya̱ nk'ie nú kjin tintsu̱ba̱ ndahanu nga k'u̱o to̱on. Nk'ie nga kint'é xu̱ta̱ Macedoni̱a̱ kui nii̱, nkjin xi ta̱ kixinchá tsjoho̱ nga ta̱ ts'i̱ínsun to̱on. 


text:
<pb/>Tu̱nga títs'inkjísehénu̱u já nts'eé xu'bi̱ tu̱ xi najmi tu̱ a éhén ka̱maha ni xi kixihi̱n jóo̱ nk'ie nga b'a̱ kixian nga tsjo mana jun nga̱t'aha̱ ni xi tín'o. Tífi jóo̱ yo̱ tu̱ xi ku̱a̱si̱nko̱ho̱nu̱u nga k'úékú to̱on xi k'u̱o. B'a̱ ts'ín ka̱maha ni xi kixihi̱n. 


text:
A̱t'aha̱ tsa kuankínko̱i̱ yo̱ k'u̱a̱ xu̱ta̱ Macedoni̱a̱, ko̱ tsa a̱s'a̱ihi i̱ncha sku̱e̱ nga najmi kje̱e tjíkúnu̱u to̱on chje̱, ka̱ma subani̱. A̱t'aha̱ ja tu̱ xí tíma 'yún k'un níi̱ ni xi tsixíún. Ko̱ jun ta̱ ka̱ma subanu̱u. 


text:
Kui nga b'a̱ kixihinna nga tu̱ sahá b'a̱ xíhi̱n já nts'eé nga tjun ngju̱a̱i̱sehe̱nu̱u tu̱ xi k'u̱éndako̱ho̱nu̱u to̱on chje̱ xi tsixínya títjun nga k'u̱o. B'a̱ ts'ian tu̱ xi b'a̱ ts'ín s'e̱jña ndaha nku to̱on chje̱ xi ngayjee̱ ani̱ma̱ tí'ba̱i̱, najmi tu̱ kju̱a̱'yúhún tí'ba̱i̱. 


text:
<pb/>N'e̱kj'áítsjon ni xu'bi̱. Xi chuba ni xi b'éntje̱, kui xi chuba cha̱n kjesíntje̱n, ko̱ xi tse ni xi b'éntje̱, kui xi tse cha̱n kjesíntje̱n. 


text:
Nga nkúnkú tjon xi nkú tjín nibáha̱ ra̱ ani̱ma̱nu̱u. Najmi tu̱ un katuma k'un ni xi k'u̱o nga k'u̱o, ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ kju̱a̱'yún 'bo̱o. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná tjoho̱ xi tsjo tjíhi̱n nga tsjá ni xi tsjá. 


text:
Tjíhi̱n nga'yún Nti̱a̱ná nga tu̱ ni xí tsjáhánu̱u ngayje tíkjá kju̱a̱nda, tu̱ xi tu̱ nkjéhé nihi najmi chumi nihi xi ndyja̱t'aha̱nu̱u ko̱ b'a̱ ts'ín ka̱ma n'e̱henu ngayjee̱ ni xi nda. 


text:
Xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná nga b'i̱ títsu:<pb/>Kits'ínndzjo ni xi tjíhi̱n,<br/>xu̱ta̱ x'a̱n kitsjáha̱.<pb/>Tu̱ nkjéhé ni nga na̱xu̱ ts'ín. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná xi tsjá xu̱jmá xi s'entje̱ ko̱ tsjá nichine, kui xi tse ni xi tsjánu̱u tu̱ xi ta̱ ka̱ma ku̱i̱si̱nko̱ho̱nu̱u xu̱ta̱. Ts'i̱ín nga 'yún tse s'e̱nu̱u ko̱ nga xúbáya ni nda xi tín'o. 


text:
Nkjin tíkjá kju̱a̱nchi̱ná s'e̱nu̱u tu̱ xi ngayjehe k'un ka̱ma ku̱i̱si̱nko̱o xu̱ta̱. Ko̱ máha ni xi n'e̱ nibáko̱ni̱, kui xi ts'i̱ín nga já nts'eé tsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tíbisinko̱o xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱, tí'bo̱ho̱ ni xi machjéhe̱n ko̱ kui nga nkjin xi títsjáha̱ ra̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga sku̱e̱ ni xi tín'o, i̱ncha ts'i̱íntsjoho̱ Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ tínu'yá'óho̱on én nda tsuhu̱ Cristo̱ ko̱ a̱t'aha̱ ngayje ani̱ma̱nu̱u tíbisinko̱o, ko̱ najmi tu̱ kui, kj'a̱í sa xu̱ta̱. 


text:
Ko̱ nk'ie nga i̱ncha ku̱i̱nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, ku̱i̱nchja̱ntjainu̱u a̱t'aha̱ tjoho̱ jun. I̱ncha sku̱e̱ nga tu̱ xí tsehé kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná kitsjánu̱u. 


text:
¡Máb'a̱chjíhi̱ ra̱ Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ ni xi tsjáná! ¡Najmi tjínná én xi ku̱i̱xínyahaná xi nkú ts'ín chánka ni xi tu̱ kitsjáháná!<pb/>


text:
Nginku̱n Cristo̱ xi tjoho̱ ko̱ xi nda ts'ínko̱ xu̱ta̱, an Pablo̱ tíbankinu̱u nku ni. B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ tjín xi b'a̱ tsu nga najmi nda̱ nkjún tjíán nk'ie nga tíi̱jñajinnu̱u ko̱ nga ndjá nchja nk'ie nga kjin tíi̱jñanu̱u. 


text:
Tíbankinu̱u nga najmi tu̱ n'o nga ndjá kuinchjako̱nu̱u nk'ie nga ku̱i̱chusenu̱u. A̱t'aha̱ tjínnkuhu̱ k'an nga ndjá kuinchjaka̱ xi b'a̱ maha̱ nga b'a̱ ts'ín tintsu̱ba̱i̱ xi nkú ts'ín nkaha̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>Kju̱axi̱ kjáíhin nga a̱sunntei̱ tintsu̱ba̱i̱, tu̱nga najmi b'a̱há ts'ín tíbixkjai̱n xi nkú ts'ín kján xu̱ta̱ a̱sunntei̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi a̱sunntei̱ ts'e̱ ni xi tín'echjéi̱n nga tíbixkjai̱n. Nga'yúhu̱n ní Nti̱a̱ná tín'echjéi̱n, nga'yún xi maha̱ ts'ínkje nga'yúhu̱n já kontra̱ ko̱ basinne'yún én xi nchja̱ xi fi kontra̱ni̱. 


text:
Chjuxubai̱ ngayjee̱ nga'yún ch'onk'un xi b'échjaha̱ xu̱ta̱ nga sku̱e̱ Nti̱a̱ná, ko̱ n'e ngana̱i̱hi̱ ngayjee̱ ni ch'onk'un xi ts'ínnkjink'un xu̱ta̱. B'a̱ n'ei̱ tu̱ xi ku̱i̱nt'é'éhe̱n ra̱ Cristo̱. 


text:
Tjíndani̱ yjoni̱ nga n'e̱k'íéchjíi̱ xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ xi najmi ku̱i̱nt'é'én, tu̱nga títjuhún tjíhin nga jun tjun ku̱i̱nú'yá'én sisinnú. 


text:
<pb/>Jun xi chase sunnk'oho̱o ni xi tjín. Tsa tjín xi behe̱ k'un nga Cristo̱ yjanki, kui xi ta̱ kats'ín kuenta̱ nga ko̱ ta̱ ji̱n yjankii̱ Cristo̱ xi nkúhu kui. 


text:
Ndaha tsa nk'a b'asjé yjona̱ nga̱t'aha̱ xáni̱, tu̱nga najmi subahá mana nga b'a̱ ts'ian, a̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná kitsjá xáni̱. Kui xi mjehe̱ nga n'e̱i̱ nga sa̱ájin so ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, najmi mjehe̱ tsa n'e̱i̱ nga ndyjo̱o. 


text:
A̱t'aha̱ tjín xi b'a̱ tsu nga ndjá rú ko̱ kjan rú én xi b'et'ánu̱u, tu̱nga nk'ie rú nga tíi̱jñajinnu̱u najmi ndjá rú b'asjé yjona̱ ko̱ rú najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ én xi nchja. 


text:
Tu̱nga xi b'a̱ títsuu̱ kats'ín kuenta̱ nga ni xi b'et'a xu̱ju̱i̱n nga kjin tintsu̱ba̱i̱, kui niu̱ xi n'e̱i̱ nk'ie nga ku̱i̱ntsu̱ba̱jii̱hi̱n. 


text:
<pb/>Tjín xi nda ts'ín nchja̱ni̱jmíyaha yjoho̱. Tu̱nga máha ji̱n, najmi ma k'ui̱n tsa b'a̱ bixíi̱n nga ji̱n xi nkú joyaha já xu'bo̱, ko̱ tsa ta̱ ñja n'e mako̱i̱ yjoni̱ jóo̱. Ta̱ ndaha najmi be ni xi i̱ncha ts'ín jóo̱, a̱t'aha̱ ta̱ kuihi xinkjín base chu̱ba̱yako̱ho̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ i̱ncha base chu̱ba̱yaha̱ xinkjín. 


text:
Tu̱nga máha ji̱n, nku tutuhú nga̱t'aha̱ xá xi kik'a̱i̱ni̱ ji̱n, kui niu̱ xi chánka n'esjeko̱ho̱ni̱ yjoni̱. Najmi bitjatíi̱hi̱ chjintí xi y'éjñaha̱ Nti̱a̱ná xáni̱, xá xi tsichuk'únnu̱u santaha ko̱ jun. 


text:
Tsa najmi tsichuk'úi̱hi̱n kai, ja ra̱ tíbitjatíi̱hi̱ má tje̱he̱n ra̱ xáni̱. Tu̱nga kju̱axi̱hí kjáíhin nga ji̱n tjun tsichuko̱i̱hi̱ én nda tsuhu̱ Cristo̱. 


text:
<pb/>Najmi tíf'a ts'a̱ji̱n xá xi i̱ncha kits'ín kj'a̱í xu̱ta̱ha, tsa tu̱ xi nk'a n'e̱sjehe̱ni̱ yjoni̱. Tu̱ sa ní tíchuyái̱hi̱ nga xi nkú ts'ín 'yún s'e̱jin sanu̱u Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín ka̱ma tse sa a̱jinnu̱u xáni̱, 


text:
tu̱ xi ka̱ma ku̱a̱nkínk'íéni̱jmíhi̱ni̱ én nda tsuhu̱ Cristo̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi kjin tjíntu sa nga jun. A̱t'aha̱ najmi mjeni̱ tsa n'e̱ ts'a̱ji̱n xá xi kits'ín kj'a̱í, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín n'e̱ chánkaha̱ni̱ yjoni̱. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi mjehe̱ nk'a k'u̱a̱sje yjoho̱, nga̱t'aha̱ ní ni xi kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná, kui ní nga̱t'aha̱ nga nk'a kat'asjehe yjoho̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi xi nda ts'ín nchja̱yane suba yjoho̱, tsa kui xi nda n'ekjáíhi̱n. Xi nda ní ts'ín nchja̱yanehe̱ Nti̱a̱ná, kui ní xi nda n'e̱kjáíhi̱n.<pb/>


text:
A̱t'aha̱ nginku̱n Nti̱a̱ná nibáha̱ ra̱ xi nkú ts'ín tíkunnu̱u. A̱t'aha̱ jun xi nkú joyaha ta̱kjín xi an kits'inkjas'en nga ku̱i̱xanko̱ nku nda̱, kui xi Cristo̱. Ko̱ mjena ts'inkjas'ehe̱n jun xi nkú joyaha nku ta̱kjín xu̱nkú. 


text:
Tu̱nga tsankjunná tsa b'a̱ ka̱mat'on xi nkú nga kamat'ain Eva̱ nk'ie nga kju̱a̱maña̱ha̱ ye̱ ts'ana̱cha̱ko̱ho̱ ra̱, tsa b'a̱ ts'ínndyja̱jihin kju̱a̱nkjintak'unnu̱u ko̱ najmi ta̱ ngayjehe k'un ko̱ je tsjénnkihi̱ ru̱u Cristo̱. 


text:
<pb/>B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ nda ts'ín n'ekjóho̱on já xi kj'a̱í én b'éni̱jmínu̱u, kui xi najmi éhe̱n Jesu xi ji̱n y'eni̱jmíi̱. Jun xi ja kin'ekjóho̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, ta̱ n'ekjóho̱n kj'a̱í xi najmi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Jun xi ja kin'ekjóho̱n én nda tsuhu̱ Cristo̱, ta̱ tín'ekjóho̱n kj'a̱í én. 


text:
Ndaha tsa najmi 'yún mana nchja nga nchja, tu̱nga bená ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. Ja ní tu̱ xí tsakuchjíhí ri̱ nga yai̱ ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga y'eni̱jmínu̱u én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, najmi j'achjínu̱u. B'a̱ ts'ín ts'asjé ni̱ma̱kju̱a̱hana yjona̱ ko̱ jun ts'asjénk'anu̱u. ¿A ngatitsuhún kits'ian nga b'a̱ kits'innu̱u? 


text:
Nk'ie nga tsáte̱jñajinnu̱u ko̱ nga kindyjat'ana tsa mí nihi, najmi kits'instinu̱u. A̱t'aha̱ ni xi kindyjat'ána, já nts'eé xi nibáha a̱nte Macedoni̱a̱ kitsjána. Najmi y'enénu̱u yjona̱ ko̱ tu̱ nkú najmi k'uenéhénu̱u yjona̱. 


text:
Kju̱axi̱ nga éhe̱n Cristo̱ tíjñajinna ko̱ kju̱axi̱ nga ngúsuhu̱n a̱nte Akaya̱ najmi ka̱ma s'e̱ch'ónna kju̱a̱tsjo xi tjínna nk'ie nga najmi f'achjá nga b'eni̱jmíá én nda tsuhu̱ Cristo̱. 


text:
<pb/>Tu̱ nkú kfínndjuko̱ná ni xi títs'ian. B'a̱ ts'ín najmi tsjantéhe̱ ra̱ xi tíi̱ncha bangisjai ni̱yáha nga xi nkúhu ji̱n ts'i̱ín ma yjoho̱, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín nk'a k'u̱a̱sjehe yjoho̱. 


text:
A̱t'aha̱ já postru̱ tsank'áhá jái̱. Xá xi i̱ncha ts'ín b'ana̱cha̱ko̱ho̱ ra̱ xu̱ta̱. Já postru̱hu̱ Cristo̱ ts'ín ma maña̱ yjoho̱. 


text:
Najmi ni tse̱tse̱ ni xi tíi̱ncha ts'ín jóo̱. A̱t'aha̱ nda̱nindoo̱ nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná ts'ín ma maña̱ yjoho̱. 


text:
Kui nga najmi ma nkjúhunná nga já xi ts'ínxát'aha̱ ra̱ nda̱nindoo̱ xu̱ta̱ xi ts'ín ni xi nda i̱ncha ts'ín ma maña̱ yjoho̱. Tu̱nga ku̱i̱chúhú ni̱stjin nga ts'i̱ínkjáíhi̱n chjíhi̱ ni xi tíi̱ncha ts'ín. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ nga nkjin kju̱a̱ni̱ma̱ j'ajin nga̱t'aha̱ xáha̱ 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ tíxin ngáha̱nu̱u. Ndaha nku najmi b'a̱ tu̱ katsú nga nchjajnu nchjat'a. Tu̱nga tsa jun xi b'a̱ ku̱i̱xíún, tu̱ sa ní tjennténú nga kuinchjako̱nu̱u xi nkúhu nku xi nchja̱jnu nchja̱t'a tu̱ xi chánka k'uasjéhena i̱chí yjona̱. 


text:
Nga ma k'an chánka k'uasjé yjona̱, najmi Nda̱ Nti̱a̱ná tínibáha̱ ra̱ nga b'a̱ tíxian. An ní su̱ba̱ chu̱ba̱ tínchjaná. 


text:
Xihi̱ nkjihín maha xi chánka i̱ncha maha̱ yjoho̱ nga̱t'aha̱ xi nkú ts'ín, kui nga ko̱ ta̱ an chánka ka̱mahana yjona̱. 


text:
Santaha 'ba̱i̱nto nga xu̱ta̱ musu̱ n'e manu̱u, nga ch'ana̱cha̱nu̱u, nga chju'ánu̱u ni xi ts'a̱jun, ko̱ 'ba̱i̱ntoho̱ xi nk'a b'asjenu̱u yjoho̱ ko̱ xi i̱ncha m'ojinnu̱u. 


text:
<pb/>Ji̱n bi najmi b'a̱ ts'ín ndjá kin'eko̱i̱hi̱ xi nkúhu já xu'bo̱. Xí tíma subahána nga b'a̱ tíxian. Tsa tjín xi ma k'un nga tsjo maha̱ nga̱t'a ts'e̱ yáha kui, ta̱ ka̱ma k'an b'a̱ ta̱ ts'ian, ndaha tsa tínchjajnu tínchjat'a nga b'a̱ tíxian. 


text:
¿A já hebreo̱ niu̱? Ta̱ nda̱ hebreo̱ná. ¿A ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ jóo̱? Ta̱ ntje̱ Israel tje̱henna. ¿A ntje̱he̱ Abraham jóo̱? Ta̱ ntje̱he̱ Abraham an. 


text:
¿A kui xi tíi̱ncha ts'ínxát'aha̱ Cristo̱? An xi 'yún títs'inxát'a saha̱, ndaha tsa b'a̱ ts'ín tínchja xi nkú ts'ín nchja̱ xi nchja̱jnu nchja̱t'a. An xi 'yún kits'inxá sa nga kui jóo̱. 'Yún nkjin ni̱yá kin'ekjína nu̱ba̱yá. 'Yún nkjin ni̱yá kis'ena. Ko̱ nkjin ni̱yá ja ma tsayaná kai. 


text:
Un ni̱yá kingjána já k'aku̱ xi tjíhi̱n xu̱ta̱ judio̱ kan tj'ion ñju ni̱yá. Xi nkú ts'ín tíjñaha̱, b'a̱ kits'ín. 


text:
Jan ni̱yá tsich'onyána. Nku ni̱yá y'étjítsena ndji̱o̱ jóo̱. Jan ni̱yá ngjijintí yábarku̱ xi tjíi̱ya. Nku ni̱stje̱n ko̱ nku ni̱stjin kitsjenb'ásan ntáchak'uu̱n. 


text:
<pb/>'Yún ṉkjún jatsúu̱'ba̱ tu̱ má xi tje̱hén ni. Nk'ie nga kits'ian ni̱yá kitsankjan ni xi ka̱mat'an a̱jin ntáje̱. Kitsankjan tsa já ndyjée̱ sa̱téjian. Kitsankjan tsa nkú i̱ncha ts'i̱ínna xi ta̱ ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi nkúhu an ko̱ ta̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Kitsankjan tsa nkú ka̱mat'an a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ ngijñóo̱ ko̱ a̱jin ntáchak'uu̱n, ko̱ ta̱ a̱jihi̱n xi já nts'eé ts'ín ma maña̱ yjoho̱. 


text:
Tu̱ xí nchjáhá ni xi kits'ian ko̱ tse kju̱a̱ni̱ma̱ kikie. Tu̱ xí nkjihín ni̱yá najmi kikjafe. Kama bjona, kama xintána, ko̱ tu̱ xí nkjihín ni̱yá tsáte̱jña kjintíá nga najmi chumi nihi xi kisakúna nga kjíne̱. J'ajian nch'án ko̱ kindyjat'ána najyun. 


text:
Tsa tjín xi saté ch'in, ko̱ ta̱ an ma unna. Tsa tjín xi n'endyjajihi̱n ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xí kjahán mana. 


text:
<pb/>Tsa ni xi machjéhe̱n ra̱ nga chánka k'uasjéhena yjona̱, chánka ní k'uasjé yjona̱ nga najmi tjínna nga'yún xi ts'a̱n. 


text:
Nti̱a̱ha̱ ko̱ Na̱'mihi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ xi tjíhin nga n'e̱tsjoho̱ tu̱ nkjéhé ni. Kui xi be nga najmi tíb'ana̱cha̱. 


text:
Nk'ie nga tsáte̱jña nanki Damasco̱, kitsjá kju̱a̱ nda̱ títjun xi ts'ínxát'aha̱ nda̱ rei̱ Areta̱ nga chúnnta a̱nkju̱a̱ha̱ nankiu̱ tu̱ xi chjúbénijéhena. 


text:
Tu̱nga nkuhú ni̱si̱n kichjuje̱nko̱hona xjó xi tíf'a tjindaihi̱ nankiu̱. A̱nkju̱a̱nk'a xi tje̱nt'a xjóho̱ nankiu̱ kin'esjehena. B'a̱ ts'ín tsankaha̱ ra̱ jóo̱.<pb/>


text:
Ndaha tsa najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ nga chánka k'uasjé yjona̱, tu̱nga tjíhín ni nga b'a̱ ts'ian. Kui nga kuinchjahana ni xi kikie ko̱ xi tsakúchjina Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Be nku nda̱ xi s'ejihi̱n Cristo̱ xi kichjubéjihi̱n sén nga ngji nk'a ján xi ma jahan. Ja tjíhi̱n te ñju nú nga b'a̱ kamoo̱. Tsa ngji yjonintehe̱ ko̱ tsa najmi ngji, najmi be. Nti̱a̱ná xi be. 


text:
Be nga nda̱ xu'bo̱ ngji ndji̱o̱jmi ján. Tsa ngji yjonintehe̱ ko̱ tsa najmi ngji, najmi be. Nti̱a̱ná xi be. 


text:
<pb/>Ka̱ma chánka k'uasjé yjona̱ nga̱t'aha̱ ni xi kamaha̱ nda̱ xu'bo̱, tu̱nga najmi chu̱ba̱ chánkahá k'uasjé yjona̱. Chánka ní k'uasjé yjona̱ nga̱t'aha̱ nga najmi an ts'a̱n nga'yún xi tjínna. 


text:
Tu̱nga tsa chánka k'uasjé yjona, najmi tínchjajnu tínchjat'a tsa b'a̱ ts'ian, a̱t'aha̱ b'a̱ tjín ni xi kuinchja. Tu̱nga najmi b'a̱há ts'ian tu̱ xi najmi ch'a b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu tsa nihi xi nkjún ts'ian ko̱ nihi xi nkjún ts'ín nchja, tsa a̱s'a̱i najmi b'a̱ tjín niu̱. 


text:
<pb/>Tu̱ xi najmi chánka ka̱mahana yjona̱ nga̱t'aha̱ ni chánka xi kis'ejña chjina, Nti̱a̱ná kits'ín nibánena nku kju̱a̱'un xi nkú joyaha tsa na'yá kisasíns'ehe̱n yjonintena̱. Tsuhu̱ ra̱ nga nda̱ musu̱hu̱ nda̱nindoo̱ ts'ín'unna tu̱ xi najmi chánka ka̱mahana yjona̱. 


text:
tu̱nga b'a̱há kitsúna: “Kju̱a̱ndana̱há xi machjéhin, a̱t'aha̱ a̱jihi̱n xi najmi tjíhi̱n nga'yún s'ejña chji nga'yúnna̱.” Kui nga tsjo mahana nga chánka tímahana yjona̱ nga̱t'aha̱ nga najmi tjínna nga'yún. B'a̱ ts'ín s'ejña chjihi nga'yúhu̱n Cristo̱ a̱jinna̱. 


text:
A̱t'aha̱ mjena Cristo̱, kui nga tsjo mahana nga najmi tjíhinna nga'yún, ko̱ nga ch'on ts'ín nchja̱yanena xu̱ta̱, ko̱ nga ndyjat'ána ni xi machjénna, ko̱ nga tsjennkí unkiena xu̱ta̱, ko̱ nga sakúna kju̱a̱ni̱ma̱. A̱t'aha̱ nk'ie nga najmi tjínna nga'yún, nk'iehé nga tjínna nga'yún. B'i̱ ts'ín y'éjña chji Pablo̱ nga kjinta̱ha̱ ra̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ Corinto̱ 


text:
<pb/>Kuanchja xi nkúhu nku nda̱ xi nchja̱jnu nchja̱t'a, tu̱nga juhún kuan'e kju̱a̱'yúnnú nga b'a̱ kuats'ian. Kutsa juhún xi tjíhin nga nda k'úínnú. A̱t'aha̱ najmi 'yún nk'a tje̱nna já xi chu̱ba̱ já postru̱hú maha̱ yjoho̱ ko̱ chu̱ba̱ ihí maha̱ yjoho̱ nga an, ndaha tsa b'a̱ xian nga najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ an. 


text:
Kjit'a kjit'a kama kju̱a̱nkjún ko̱ kju̱a̱chánka ko̱ ni xi tsakúchji nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná a̱jinnu̱u. Kui ni xi tsakúchji nga nda̱ postru̱ná. 


text:
¿Mí nihi xi kisakúhu̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xingisoo̱ xi najmi kisakúnu̱u? Nku tutuhú nga najmi kik'ienénu̱u yjona̱ nk'ie nga tsáte̱jñajinnu̱u, xi nkú kits'inka̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xingisoo̱. ¡N'e̱'yún tak'unnú nga b'a̱ ch'on kits'inko̱nu̱u! 


text:
<pb/>Ja tjíndana yjona̱ nga kfínsenu̱u ni̱yá xi ma jahan ko̱ ta̱ ndaha nd'a̱i̱ najmi k'uenénu̱u yjona̱. A̱t'aha̱ najmi ni xi tjínnu̱u tíbangisja. Jun ní xi nusinna. A̱t'aha̱ najmi xi tí'mi ntí tjíhin nga kj'u̱átjo to̱on xi ts'i̱ínchjén xi cháha̱. Xi tí'mi ní xi chá, kui xi tjíhin nga kj'u̱átjo to̱on xi ts'i̱ínchjén ntíhi̱ ndyjun nkini̱. 


text:
Kui nga tsjo tjíhinna nga ts'inchjén ngayjee̱ ni xi tjínna ko̱ santaha yjona̱ katjejnú tsa ma tu̱ nga̱t'aha̱ ngandanu̱u. Nk'ie nga 'yún mjena jun, ¿á 'yún i̱chí tín'e mjehenú? 


text:
<pb/>N'e̱kjáíhi̱ín nga najmi y'enénu̱u yjona̱, ndaha tsa b'a̱ tsu xu̱ta̱ nga nda̱ maña̱ná xi ts'ana̱cha̱nu̱u. 


text:
Tsankihi̱ Tito̱ nga ngjisenu̱u ko̱ ta̱ kits'inkjíka̱ kj'a̱í nda̱ nts'eé. ¿A ra̱ kikje'áhánu̱u Tito̱ ni xi tjínnu̱u? ¿A najmi tu̱ nkuhú tjíntuyá ani̱ma̱ni̱ an ko̱ Tito̱? ¿A najmi ta̱ kuihí ni xi tín'ei̱? 


text:
<pb/>Kutsa b'a̱há ts'ín tín'enkjínk'un, nga tíbisinko̱i̱ yjoni̱ nga b'i̱ tíbixíi̱n. Cristo̱ ts'e̱ni̱ ko̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tíchubai̱. Jun xi tjoni̱. Ngayjee̱ ni xi tín'ei̱, b'a̱ tín'ei̱ tu̱ xi sahánu nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ kjinta̱hana tsa nk'ie nga ku̱i̱chusenu̱u, skue nga najmi b'a̱ n'e tintsu̱bo̱o xi nkú ts'ín mjena nga skuenu̱u. Ko̱ jun kutsa najmi cha̱hánú xi nkú ts'ín mjenu̱u nga cha̱nú. Kjinta̱hana tsa najmi nkuhú kich'o xinki̱u, tsa tjín kju̱a̱xintak'un, tsa tjín kju̱a̱kjan, tsa tjín xi nk'a tíf'aha̱ xinkjín, tsa tjín én tsank'á, tsa tjín xi tínchja̱yane xinkjín, tsa tjín xi ngak'un, ko̱ tsa tjín xi tíb'éntje̱ kju̱a̱chán. 


text:
<pb/>Kjinta̱hana tsa nk'ie nga ku̱i̱chuse ngáha̱nu̱u, sa̱kúna kju̱a̱suba nginku̱n Nti̱a̱ná. Kutsa tjíhín ni nga kjíi̱ntat'á nkjin xi tjín a̱jinnu̱ xi kits'ín ngatitsun ko̱ najmi kje̱e fikj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga̱t'aha̱ ni xi i̱ncha kits'ín, xi ts'ín ni xi chu̱ntí nginku̱n Nti̱a̱ná, xi chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín, xi tu̱ ts'ínkjas'ehén ra̱ yjoho̱ tu̱ mí nihí ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱.<pb/>


text:
Ni̱yá xi ma jahan nga kfínsenu̱u xu'bi̱. S'e̱nda tu̱ mí kju̱a̱há ni tsa jo ko̱ tsa jan já testiyu̱ ku̱i̱nchja̱ ni xi be. 


text:
Ja b'a̱ kixinnu̱u nk'ie nga ngjisenu̱u ni̱yá xi ma joho ko̱ nd'a̱i̱ nga najmi tíi̱jñajinnu̱u b'a̱há ta̱ tíxin ngáha̱nu̱u. Nk'ie nga kfínse ngáha̱nu̱u, najmi ka̱ma ni̱ma̱na xi kits'ín ngatitsun nk'ie ko̱ ta̱ ndaha tsa kj'a̱í sa. 


text:
B'a̱ ts'ian a̱t'aha̱ tíbinchisjó ni xi ku̱a̱kúchji nga éhe̱n Cristo̱ tínchja. Tu̱nga a̱jinnu̱uhú bakúchji nga'yúhu̱n. Najmi tíjñajinnu̱u Cristo̱ xi nkúhu nku xi najmi tjíhi̱n nga'yún. 


text:
Ndaha tsa najmi tsakúchji nga'yúhu̱n nk'ie nga k'ient'á kruu̱, tu̱nga nd'a̱i̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná tíjña tík'uhun. Ko̱ ji̱n b'a̱ ta̱ ts'ín najmi tjínni̱ nga'yún, xi nkúhu Cristo̱ nk'ie nga k'ien. Tu̱nga ngandanu̱u nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná tintsu̱ba̱ tík'unko̱ho̱ni̱ Cristo̱. 


text:
<pb/>Jun cha̱se̱ su̱bo̱ho̱ yjonu̱u tsa s'ejinnu̱u Jesucristo̱. ¿A najmi mankjihínnu̱u nga Jesucristo̱ tíjñajinnu̱u? N'e̱nkjínk'un sisin ní ngáhanu. Nk'ie nga ja kuan'enkjínk'un sisin, kutsa najmi tíjñajihínnu̱u Cristo̱. 


text:
Tíbinchii̱hi̱ Nti̱a̱ná nga ndaha̱chí najmi ch'on n'e̱henu. Najmi b'a̱ tíbixíi̱n tsa tu̱ xi cha̱ha nga tín'etjusun sisii̱n xáni̱. B'a̱ ní tíbixíi̱n tu̱ xi nda n'e̱henu, ndaha tsa b'a̱ ku̱i̱tsu̱ xu̱ta̱ nga najmi nda tín'ei̱ xáni̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi ma bankín kontra̱i̱hi̱ ni xi b'a̱ tjín xi bakúya Jesucristo̱. Ji̱n ní tín'exát'ai̱hi̱ kui niu̱. 


text:
<pb/>Tsjo mani̱ nk'ie nga b'a̱ tsu xu̱ta̱ nga najmi tjínni̱ nga'yún ko̱ nk'ie nga jun xi tjínnu̱u nga'yún xi tsjá Nti̱a̱ná. Tu̱ nku tíbinchihí ri̱ Nti̱a̱ná nga ku̱i̱chúmo xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga b'i̱ ts'ín tíb'et'áha̱nu̱u ni xu'bi̱ nk'ie nga najmi tíi̱jñajinnu̱u, tu̱ xi nk'ie nga ku̱i̱chusehe̱nu̱u najmi tjíhin nga 'yún ndjá ts'inko̱nu̱u. A̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná kitsjá xána xi má nga ts'ian nga sa̱ájiun xi s'ejinná. Najmi kitsjá xána tsa ts'inkjénu̱u. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Ko̱ ni xi fekuhu xi xínnu̱u, já nts'e, kas'enu̱u kju̱a̱tsjo. Ti̱nchísjo xi nkú ts'ín na̱xu̱ ka̱mo nginku̱n Nti̱a̱ná. Tjen nga'yúhu̱un xinki̱u. Nkuhú kas'eyanu̱u. Jyu ti̱ntsu̱ba̱ko̱o xinki̱u. Ko̱ k'úéjñajinnu̱u Nti̱a̱ná ma xi tsjáná kju̱a̱tjo ko̱ kju̱a̱jyu. 


text:
<pb/>Ngatentoo̱ kas'enu̱u kju̱a̱ndaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ko̱ kju̱a̱tjoho̱ Nti̱a̱ná ko̱ kat'ejñajinnu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
An xi nda̱cháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ títs'inkjínu̱u xu̱ju̱i̱n jun xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi j'ájinnu̱u Nti̱a̱ná, xi tjona a̱t'aha̱ tintsu̱ba̱jián ni xi na̱xu̱ tjín. Ko̱ najmi tu̱ nku an xi tjoho̱ jun. Ko̱ ní ta̱ tjoho̱ jun ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ja mankjihi̱n ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
<pb/>Katsjánu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu ko̱ katuma ni̱ma̱ha̱ jun Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ Na̱'miná. Kats'ínts'ejíhi̱nnu̱u ni xi na̱xu̱ tjín ko̱ kju̱a̱tjo. B'i̱ ts'ín tsakúya Jua nga n'e̱tjáá xi̱nki̱á 


text:
<pb/>Tsjo ṉkjún kamana nk'ie nga kikie k'u̱a̱ xu̱ta̱ ts'a̱jun xi tíi̱ncha ts'ín ni xi na̱xu̱ tjín, xi nkú ts'ín y'éjña Nti̱a̱ Na̱'miná. 


text:
Ko̱ nd'a̱i̱ já nts'ena̱, tíbankinu̱u nga b'i̱ ngján n'e̱tjáá xinki̱á. Ni xi tíb'et'ánu̱u nd'a̱i̱, najmi a̱s'a̱i tíb'éjñahá Nti̱a̱ná. Xi nkú níhi nga tuts'ihi̱n ni kin'ekjóho̱on ni xu'bi̱. 


text:
Kju̱a̱tjo 'mihi̱ nga n'e̱e ni xi y'éjña Nti̱a̱ná. ¿Mí nihi xi y'éjña nga n'e̱é? Nk'ie nga n'e̱tjáá xinki̱á, xi nkú ts'ín kik'inyanu̱u nga tuts'ihi̱n ni. B'i̱ ts'ín tsukúya Jua ni xi i̱ncha ts'ín já maestru̱ tsank'á xi tjín 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tjíma ṉkjún a̱sunntee̱ já tsank'á xi najmi ts'ínkjáíhi̱n nga yjoninte kik'a Jesucristo̱ nga j'ai a̱sunntei̱. Xi b'a̱ títsu, kui xi tíb'ana̱cha̱ ko̱ kui xi fi kontra̱ha̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná. 


text:
Chúhu̱un yjonu̱u tu̱ xi najmi n'e̱katsúnyahanu ni xi y'entje̱i̱ a̱jinnu̱u. Tsa chúhu̱un kui nii̱, n'e̱kjóho̱on ngayjee̱ ni xi kanénu̱u. 


text:
<pb/>Tu̱ yáhani xi k'u̱ésuhu̱n ni xi tsakúya Cristo̱ nga najmi basinjñajin ni xi kisakúya̱ha̱, kui xi najmi be Nti̱a̱ná. Tu̱nga xi síjñajin tehe̱nte ni xi tsakúya Cristo̱, kui xi be Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ Ntíu̱. 


text:
Tsa tjín xi ku̱i̱chúsenu̱u ko̱ najmi ku̱a̱kúyanu̱u ni xi tsakúya Cristo̱, najmi tu̱ n'ekjóho̱on ni'yanu̱u ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ suniñoho̱o. 


text:
A̱t'aha̱ xi kjúániñaha̱, kui xi tíbasinko̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ nga tífiko̱ndju xá ch'onk'uhu̱n. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Jua xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Tjín ṉkjún sana ni xi xínnu̱u, tu̱nga najmi mjehéna xu̱ju̱n k'uet'ánu̱u. Mjena kfíntsubek'únnu̱u ko̱ kuinchjani̱jmíko̱nu̱u nga ku̱i̱chusenu̱u, tu̱ xi b'a̱ ts'ín tu̱ xí tsjohó k'úéhená. 


text:
<pb/>Títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña xu̱ta̱ ni̱nku̱ xinki̱u xi tjín e̱i̱ xi Nti̱a̱ná ta̱ j'ájihi̱n.<pb/>


text:
An Simon Pedro̱, an nda̱ musu̱ síhi̱n ko̱ nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ títs'inkjínu̱u xu̱ju̱i̱n jun xi ja ta̱ kin'ekjóho̱on nga s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná xi nkúhu ji̱n, tu̱ nga̱t'aha̱ nga na̱xu̱ kits'ín Jesucristo̱, kui xi Nti̱a̱ná ko̱ kui xi ts'ínk'ankiná. Ndaha̱nkjún tjín nga s'ejinnu̱u. 


text:
<pb/>Kas'e ṉkjúnnu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu a̱t'aha̱ yo Nti̱a̱ná ko̱ Jesucristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ná maha. B'i̱ ts'ín tsakúya Pedro̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga k'úéntu xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Nga̱t'aha̱ kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná j'ájihinná. Ko̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga yaá xi j'ájinná, b'a̱ ts'ín nga'yúhu̱n kitsjáko̱honá ngayjee̱ ni xi machjénná, tu̱ xi ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'uhunná ko̱ tu̱ xi cha̱nkjúhunná Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ ts'ín kitsjáhaná ni xi kitsúya títjun, xi 'yún chjí ko̱ xi 'yún chánka, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ku̱i̱yúhu̱ ru̱u ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, ni xi títs'ínkatsúhu̱n a̱sunntei̱, tu̱ xi sa̱kúhu̱nu̱u nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un xi nkú ts'ín tíjña tík'un Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná n'e̱ kju̱a̱'yúhu̱n yjonu̱u nga t'esún soho̱o nga kixi̱ tankínko̱o yjonu̱u. Ko̱ nga kixi̱ tíbankínko̱o yjonu̱u t'esún soho̱o nga mankjinnu̱u ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ nga mankjinnu̱u t'esún soho̱o nga ja manu̱u b'ech'ó su̱bo̱o yjonu̱u ni xi tjín a̱sunntee̱. Ko̱ nga ma b'ech'ó su̱bo̱o yjonu̱u t'esún soho̱o nga tjínnu̱u kju̱a̱tsenta. Ko̱ kju̱a̱tsentoo̱ t'esún soho̱o nga tíyankjún Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ nga tíyankjún Nti̱a̱ná t'esún soho̱o nga tín'etjó xu̱ta̱ ni̱nku̱, a̱t'aha̱ kui xi já nts'o maha. Ko̱ nga tín'etjó xu̱ta̱ ni̱nku̱ t'esún soho̱o nga tjínnu̱u kju̱a̱tjo. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tsa b'a̱ n'e̱ ku̱i̱ntsu̱bo̱o ko̱ tsa tu̱ nkú b'a̱ n'e̱nú, ka̱ma ndju̱út'a ni xi ja yoho̱o Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui nii̱ xi ku̱a̱si̱nko̱nu̱u nga nda n'e̱tjusun ni xi n'o ko̱ najmi ku̱i̱ntsu̱ba̱ ts'o. 


text:
Tu̱nga xi najmi b'a̱ ts'ín tjíntu, kui xi najmi ma chjihi̱. Ka̱ ma. Títs'ínchaya nga ja tsichu ma jehe̱ ngatitsun xi kis'ehe̱ ni̱stjin nk'ie. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'e, n'e̱ kju̱a̱'yún saha̱ ru̱u yjonu̱u nga ta̱kúchjiu nga kju̱axi̱ nga Nti̱a̱ná ja kinchja̱nu̱u ko̱ j'ájinnu̱u. A̱t'aha̱ tsa b'a̱ n'e̱ ku̱i̱ntsu̱bo̱o, ndaha̱chí najmi kuankíún t'axíhu̱un Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ ts'ín k'u̱a̱i̱nte tsjo tsjoho̱nu̱u nga ku̱i̱tjás'o̱on má batéxuma sín Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui xi ts'ínk'ankiná. B'i̱ ts'ín títsuya Pedro̱ mí kju̱a̱ha nga tu̱ nkú tíbakúyahá ra̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Kui nga ts'inkj'áítsjen tehe̱ntehe̱nu̱u ni xi tíb'et'ánu̱u, ndaha tsa ja yo ko̱ ndaha tsa ja ndjá tinchajiun ni xi na̱xu̱ tjín xi ja yo. 


text:
A̱t'aha̱ ja be nga chubahá ndyjaha̱ nga k'uejñá yjoninte xu'bi̱, xi nkú ts'ín y'éjña chjina Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsixínyai̱hi̱ xi nkú ts'ín kj'u̱a̱í Ndanti̱a̱ná Jesucristo̱, xi nkú ts'ín kj'u̱a̱íko̱ nga'yún chánkaha̱, najmi én tsank'á xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ kin'echjéi̱n. Kju̱a̱chánkaha̱ ní y'ejña chjii̱, kui xi tunkuin tunkuin kiyaha̱ni̱. 


text:
Nti̱a̱ Na̱'miná kitsjáha̱ nga cha̱nkjún ko̱ nga s'e̱he̱ kju̱a̱chánka nk'ie nga kinu'yá nta̱ha̱ Nti̱a̱ná xi tu̱ xí tjíhín ra̱ kju̱a̱chánka. B'i̱ kitsú: “Kui xu'bi̱ xi Ntína̱. Tjona ko̱ tsjo mana.” 


text:
Ji̱n kinu'yái̱ nta̱ xu'bi̱ xi nibaha nk'a ján nk'ie nga tintsu̱ba̱ko̱i̱ Jesucristo̱ tje̱nnki̱ xi má kama kju̱a̱nkjúu̱n. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín bitju na̱xu̱hu én xi kinchja̱ já profeta̱ nk'ie. Nda tín'o tsa tíbasinñjuhu̱u ée̱n. Kui xi nkú joyaha nd'í xi tíb'at'ai má jyuu̱n santa nkúhu nga ku̱i̱chú ma sen ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n ko̱ niñu xi ma chji nga ta̱ jyuu̱n ts'i̱ín ndzjen a̱jin ani̱ma̱nu̱u. 


text:
Katumankjinnu̱u nga ndaha nku ni xi kinchja̱ já profeta̱, xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná, najmi ma mjena̱xa̱á xi nkú ts'ín mjená. 


text:
A̱t'aha̱ najmi ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ nibaha ni xi kinchja̱ já profeta̱. Espiri̱tu̱hu̱ ní Nti̱a̱ná kits'ín nga kinchja̱ xu̱ta̱ én xi nibaha̱ ra̱ Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
A̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ kis'e já profeta̱ tsank'á, xi nkú nga ta̱ ts'ín s'e̱ a̱jinnu̱u já maestru̱ tsank'á. Kui xi já maña̱ xi ngakjá ku̱a̱kúya ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. Kj'a̱í ni xi ku̱a̱kúyanu̱u, kui xi ts'i̱ínkatsúnnu̱u. Najmi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga Nda̱ Nti̱a̱ná xi ts'asjejihi̱n. B'a̱ ts'ín ki̱tsa̱ ts'i̱ín nibánehe̱ ra̱ yjoho̱ nga n'e̱kje. 


text:
Nkjin xi i̱ncha ts'i̱ín ni xi i̱ncha ts'ín jóo̱, ni xi tu̱ subahá maná. Kui nga̱t'aha̱ jóo̱ ch'on ts'ín chu̱bayanéhe ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Tu̱ nga̱t'aha̱ nga 'yún i̱ncha mjehe̱ to̱on, kui nga k'u̱a̱na̱cha̱ha̱nu̱u nga kjé'anu̱u ni xi ts'a̱jun. Nga̱t'a ts'e̱ jóo̱ ja nd'a̱i tjíndaha̱ ra̱ yjoho̱ xi ts'i̱ínnijéhe̱ ra̱. Ja tíjña nda ni̱stjin nga n'e̱kje. 


text:
<pb/>Ni̱stjin nk'ie Nti̱a̱ná najmi kits'ínndyjat'aha̱ ntítsje xi i̱ncha kits'ín ngatitsun. A̱jin nga̱k'i̱e̱n ní kikj'aníkj'aya. Má jyuu̱n kingjáya'yún, tjíntu nda nga n'e̱ko̱kju̱a̱. 


text:
Ko̱ ta̱ ndaha najmi kits'ínndyjat'aha̱ xu̱ta̱ xi kis'e nú chá ján. Ntá kits'ínkjeko̱ho xi najmi kikienkjúhu̱n. Tu̱nga máha Noe, kui xi y'éni̱jmí ni xi na̱xu̱ tjín, kui xi kin'enk'anki ko̱ yatu sa xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Ta̱ y'éjñanehe̱ Nti̱a̱ná nga n'e̱kje nanki Sodoma̱ ko̱ nanki Gomorra̱. Tu̱ nasuhú kits'ín ma na̱xi̱nantóo̱. B'a̱ ts'ín y'éjña nkjúhu̱n ra̱ xu̱ta̱ xi s'e̱ a̱skahan xi najmi sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga kits'ínk'ankihí Lot, kui xi nku nda̱ xi na̱xu̱ kits'ín, xi un kikiehe̱ nga kikie xi nkú ts'ín y'entu xu̱ta̱ ch'onk'un xi kitsjántehe̱ yjoho̱ nga kits'ín tu̱ mí nihí ni. 


text:
A̱t'aha̱ nda̱ xu'bi̱ xi na̱xu̱ kits'ín, xi y'ejñajihi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱, xki̱ ni̱stjin un ṉkjún kikiehe̱ nk'ie nga kikie ko̱ kint'é ni ch'onk'un xi kits'ín jóo̱. B'a̱ kamaha̱ a̱t'aha̱ je tjíyaha̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, ngayjee̱ nii̱ bakúchji xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná maha̱ b'asjenki xu̱ta̱ xi benkjúhu̱n a̱jihi̱n ni xi nibánehe̱, ko̱ be xi nkú ts'ín kuyáko̱ xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ ts'ín, xi tjíhin nga un sku̱e̱he̱ nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. 


text:
Ko̱ 'yún un sku̱e̱he̱ xi tjíntujín ni chu̱ntí xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ ko̱ najmi benkjún xi tjíhi̱n xá nk'a ján. Kui jóo̱ xi si ko̱ tu̱ mí nihí ni xi i̱ncha ts'ín. Najmi tsankjún nga ch'on ts'ín nchja̱yane xi i nk'a ján. 


text:
Tu̱nga ntítsjee̱, ndaha tsa 'yún tjíhi̱n nga'yún ko̱ nga nk'a tje̱n nga já xu'bo̱, najmi ch'on ts'ín nchja̱yane xi ch'onk'un xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka ko̱ najmi batéjéne nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tu̱nga máha já xu'bo̱, chu̱ba̱ ch'ohón ts'ín nchja̱ne ni xi najmi mankjihi̱n. Kui xi nkú joyaha chu̱. Najmi maha̱ ts'ínnkjink'un. Chu̱ba̱ tjíntuhú nga ts'ín ni xi nibá suba kuihi̱. Kui xi xi nkúhu chu̱ xi nuba ko̱ n'ek'ien. Kui nga ndyja̱ha jóo̱ xi nkúhu chu̱. 


text:
Ts'i̱ínkjáíhi̱n chjíhi̱ ni ch'onk'un xi i̱ncha ts'ín. B'a̱ tsu nga sakúhu̱ kju̱a̱tsjo nk'ie nga títs'íntsjojín tu̱ mí ni ch'onk'uhún ni nga ni̱stjiu̱n. Kui jóo̱ xi nkú joyaha chu̱ntí ko̱ tsjíán a̱jinnu̱u. Santaha ts'íntsjojín kju̱a̱najmindaha̱ nk'ie nga kjineko̱nu̱u ni̱ñu̱. 


text:
<pb/>Najmi ma be nda nku ta̱chju̱ún. Najmi mjét'íáha̱ nga ts'ín ngatitsun. B'ana̱cha̱ha̱ xu̱ta̱ xi najmi ndjá tíi̱ncha. Tu̱ ni xí ki̱tsa̱ xáhá ts'ínnkjink'un nkú ts'ín sa̱kúhu̱ ra̱ to̱on. Ni xi ts'ín, kui xi ngju̱a̱i̱ko̱ho̱ má nga ndyja̱. 


text:
Ja ngji t'axíhi̱n ni xi na̱xu̱ tjín ko̱ ja kindyjajihi̱n, kui nga b'a̱ tíi̱ncha ts'íhin xi nkú kits'ín nda̱ profeta̱ Balaam xi ntíhi̱ Beor. Kits'ín mje to̱on Balaam ko̱ j'áchjí nga kits'ín ni xi najmi nda. 


text:
Tu̱nga kichubatiko̱hó nga̱t'aha̱ ngatitsuhu̱n. Búrrúhu̱, chu̱ ch'á xi najmi maha̱ nchja̱, nta̱ha̱ xu̱ta̱ kik'a nga y'éch'oho̱ Balaam nga ts'i̱ín kju̱a̱luku̱ xi títs'ín kai. 


text:
<pb/>Já xi tíb'ana̱cha̱ha̱ xu̱ta̱, kui xi nkú joyaha ntá ti̱xa̱ xi najmi tjíhi̱n ntá, ni̱nti̱ xi tu̱ má fiko̱hó ra̱ ntjo̱. Kui xi tje̱he̱n ra̱ má tu̱ xí jyuhún. 


text:
I̱ncha nchja̱ én ngak'un ko̱ én xi najmi tjíhi̱n sin. Bakúya nga ma n'e ni xi nchja̱ha̱ xu̱ta̱ ko̱ nga ma ts'ín tu̱ mí nihí ni. B'a̱ ts'ín b'ana̱cha̱ha̱ ra̱ xi a̱s'a̱i kikjexíhín yjoho̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjíntujín ni xi najmi b'a̱ tjín. 


text:
Ndaha tsa ni xi ts'ínkatsúhu̱n xu̱ta̱ tjí'yúhu̱n, tu̱nga chu̱ba̱ b'a̱há i̱ncha tsu nga ts'i̱ín nda̱íhi̱ xu̱ta̱. Tjí'yún jóo̱, a̱t'aha̱ ni xi ts'ín ngana̱ná, kui xi b'é'yúnná. 


text:
<pb/>Tsa ja i̱ncha tsankin t'axíhi̱ín ni ch'onk'un xi tjín asunntei̱ a̱t'aha̱ kin'ekjáíhi̱ín Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ xi b'asjejinná, tu̱nga tsa ta̱ ku̱i̱jne̱jihín ngáhaná kui niu̱ ko̱ n'e̱ndyjaha̱á, 'yún ch'onk'un ma sahá a̱kahan. 


text:
Kui nga tu̱ sahá ra̱ nda tjín tsa najmi kikie jóo̱ ni xi na̱xu̱ tjín, a̱t'aha̱ 'yún kama ch'onk'un sa nga kikie ni xi ndoo̱. B'a̱ kamaha̱ nga ngji t'axíhi̱n kju̱a̱téxuma je xi kik'a̱i̱hi̱. 


text:
Tíbitjusunjíhi̱n jóo̱ én xi nchja̱ xu̱ta̱: “Nañóo̱ ta̱ kjine ta̱ ma ngáha ni xi bisuhu̱. Chi̱nka̱ xi a̱s'a̱i mama kabinguya tím'otikjájin yjoho̱ siu̱.”<pb/>


text:
Tjona jun, já nts'e. Xu'bi̱ xi xi ma joho̱ ra̱ xu̱ju̱n xi títs'inkjínu̱u. Xu̱ju̱n xu'bi̱ ko̱ xi tjuu̱n y'et'ánu̱u tu̱ xi n'e̱kj'áítsjehennu ni xi ja tsakuyánu̱u. B'a̱ kits'ian tu̱ xi cha̱hanu xi nkú ts'ín s'e̱yaha̱nu̱u. 


text:
N'e̱kj'áítsjoho̱on yjonu̱u én xi kinchja̱ já profeta̱ je xi kis'e ni̱stjin nk'ie ko̱ kju̱a̱téxuma xi tsakúyanu̱u já postru̱, kju̱a̱téxumaha̱ Jesucristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ná maha ko̱ kui xi ts'ínk'ankiná. 


text:
<pb/>Katumankjin sisinnu̱u nga ni̱stjin xi fekuu̱ s'e̱ xi k'úéntujín ni ch'onk'un xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ ko̱ ku̱a̱jnu̱kie én xi ja kin'ekjóho̱on. 


text:
B'i̱ i̱ncha ku̱i̱tsu̱: “¿Á najmi tsitjusuhun én xi kitsúhu nga kj'u̱a̱í ngáha? B'aha̱ ra̱ ni̱stjin nga k'ien ntje̱ cháná santaha nd'a̱i̱, tu̱ nkú b'a̱há tíma a̱sunntei̱ xi nkú kama nk'ie nga a̱s'a̱i kamandahá.” 


text:
<pb/>Najmi mjehe̱ ts'i̱ínkj'áítsjen nga ni̱stjin nk'ie én xi tsitjuhu ts'a Nti̱a̱ná kits'ínndako̱ho nk'a ján ko̱ t'anankiu̱. Kui t'anankiu̱ xi a̱jin ntánijuo̱ nibaha̱ha̱ ra̱ ko̱ nga̱t'aha̱ ntánijuo̱ kis'ejñaha. 


text:
Tu̱nga máha nk'a ján ko̱ t'ananki xi tíjña nd'a̱i̱, kui xi ta̱ kuihi éhe̱n Nti̱a̱ná tíb'ejña ndaha̱ tu̱ xi k'u̱étihi. Tís'ejña nda santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱ ko̱ nga n'e̱kje xu̱ta̱ xi najmi kikienkjún Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi tu̱ n'echayanú ni xu'bi̱, já nts'ena̱. Nginku̱n Nti̱a̱ná nku ni̱stjin, kui xi nkú joyaha nku mii̱ nú. Ko̱ nku mii̱ nú, kui xi nkú joyaha nku ni̱stjin. 


text:
Najmi títs'ínk'andaya Nti̱a̱ná nga ts'i̱íntjusun ni xi kitsúya títjun, a̱t'aha̱ k'u̱a̱ xi b'a̱ maha nga títs'ínk'andaya. Tíbakú nínu̱u kju̱a̱tsentaha̱ Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ najmi mjehe̱ tsa tjín xi ndyja̱. Mjehe̱ nga ngatentee̱ xu̱ta̱ ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱. 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín tu̱ ndyjaháná nga f'ai nku nda̱ ndyjé, b'a̱ ka̱ma ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná. Kui ni̱stjiu̱n ndyja̱jihi̱nsén nk'a ján nga ni xi nkjún ts'ín kju̱a̱neya, ko̱ ka̱manantá nga ku̱i̱ti̱ ni xi kamandako̱ho ni xi tjín. T'anankiu̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n ku̱i̱ti̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, tsa b'a̱ ts'ín n'e̱katsún ngayjee̱ niu̱, ¿nkú ts'ín tjíhin nga ku̱i̱tsu̱bo̱o ni̱ ma? Tjíhin nga je ku̱i̱ntsu̱bo̱o ko̱ cha̱nkjún Nti̱a̱ná 


text:
ko̱ nga ka̱mangimjenu̱u nga ku̱i̱chú ni̱stjin nk'ie nga ts'i̱ín Nti̱a̱ná ni xi kitsú nga ts'i̱ín, ni̱stjin nk'ie nga ku̱i̱ti̱ ko̱ n'e̱kje nk'a ján ko̱ nga nd'íu̱ ts'i̱ínnantá ni xi tjín. 


text:
Tu̱nga máha ñá, tíchuyáá nku nk'a tse̱tse̱ ko̱ t'ananki tse̱tse̱, xi nkú ts'ín kitsúya títjun Nti̱a̱ná. Yo̱hó má nga na̱xu̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱á nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tíchuyóho̱o ni xu'bi̱, jántsena̱, kui nga tjen nga'yúhu̱n ru̱u yjonu̱u tu̱ xi s'e̱he̱nu̱u kju̱a̱jyu nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ tu̱ xi najmi s'e̱he a̱jinnu̱u ni xi chu̱ntí ko̱ tsa ni xi chu̱bayané. 


text:
T'ejintak'un, tíbakúchjiná kju̱a̱tsentaha̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi títsjántehená nga k'u̱a̱nkiá. Ni xu'bi̱ ja ta̱ y'ét'anu̱u nda̱ nts'ena̱ Pablo̱. Kui xi xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱nkjintak'un xi kitsjáha̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín yét'a. 


text:
Nga nkúnkú xu̱ju̱n xi kits'ínntu ta̱ kui ni xu'bi̱ kinchja̱ni̱jmíyaha. Tjín ni xi y'ét'a xi 'ni mankjihi̱n xu̱ta̱. Kui niu̱ xi fiko̱ ngakjá xu̱ta̱ xi najmi be sisin ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ko̱ xi najmi ndjá tíi̱nchajin ni xi s'ejinná. Fiko̱ ngakjá niu̱ xi nkú ta̱ ts'ín ta̱ fiko̱ngakjá ni xi ja ta̱ tjít'a. B'a̱ ts'ín ta̱ kuihi títs'ínkjihi yjoho̱ má ndyja̱. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pedro̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'ena̱, ja yo ni xu'bi̱. Kui nga chúhu̱n ru̱u yjonu̱u tu̱ xi najmi kjébéfehe̱nu̱u kju̱a̱b'ana̱cha̱ha̱ já ch'onk'uu̱n, ko̱ tu̱ xi najmi kuankín t'axíhi̱n ru̱u ni xi ndjá tinchajiun. 


text:
Kasájin so kju̱a̱ndaha̱ Jesucristo̱ ko̱ kaya so ni xi ts'e̱, a̱t'aha̱ kui xi Nda̱ Nti̱a̱ná maha ko̱ ts'ínk'ankiná. ¡N'e̱kié yjoná nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka nd'a̱i̱ ko̱ santaha tu̱ nkjéhé ni! B'a̱ katuma.<pb/>


text:
An Pablo̱, Silbano̱ ko̱ Timoteo̱ tísuniñai̱hi̱, jun xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tintsu̱bo̱o nanki Tesaloni̱ka̱, xi kikj'áts'e̱nu̱u Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Kas'enu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu xi tsjáná Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ ni xi ka̱mat'ain xu̱ta̱ nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha Jesucristo̱ 


text:
<pb/>Jun já nts'e, ji̱n tjíhin nga tehe̱nte k'u̱a̱i̱hi̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga ja kichjubó éhe̱n. Kixi̱ tjíhin nga b'a̱ n'e̱i̱, a̱t'aha̱ 'yún tís'ejin sanu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ a̱t'aha̱ b'i̱ ngján 'yún tín'etjó so xinki̱u. 


text:
Kui nga tsjo maha̱ni̱ jun a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ xingisoo̱ xi Nti̱a̱ná ta̱ ts'e̱. Tíbixínyai̱ xi nkú ts'ín tín'e chúkju̱o ni xi tímat'on ko̱ xi nkú ts'ín tín'e s'ejiun Nti̱a̱ná, ndaha tsa tín'e unchanu̱u ko̱ nkjin tíkjá kju̱a̱ni̱ma̱ tísakúnu̱u. 


text:
Kui ni xu'bi̱ xi bakúchji nga kixi̱ basehe̱ Nti̱a̱ná mí nihi xi nda ko̱ tsa xi najmi nda títs'ín xu̱ta̱. Tíb'axki̱nu̱u nga jun xi tsuhu̱nu̱u má batéxuma. Kui kju̱a̱ha nga un tíbehe̱nu̱u. 


text:
ko̱ nga tsjánu̱u jun xi tín'ekj'ajinnu̱u kju̱a̱'un nga n'e̱kj'áíyako̱ni̱. B'a̱ ka̱ma ni̱stjin nga kj'u̱a̱íkúchji yjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu, nk'ie nga ni̱bajenko̱ nk'a ján ntítsjehe̱ xi tjíhi̱n nga'yún nga tje̱njin ts'íhin nd'í. 


text:
Kj'u̱a̱í ts'ínk'íéchjí xi najmi be Nti̱a̱ná ko̱ xi najmi kint'é'éhe̱n én nda tsuhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
<pb/>Kui xu̱ta̱ha xi ts'i̱ínkjáíhi̱n kju̱a̱ni̱ma̱ nga ndyja̱ sín. N'e̱kjí t'axín nginku̱n Nda̱ Nti̱a̱ná. Najmi sku̱e̱ kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ nga'yúhu̱n. 


text:
B'a̱ ka̱ma kui ni̱stjiu̱n nk'ie nga ja kj'u̱a̱í ts'ínkjáíhi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná kju̱a̱chánkaha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ts'e̱, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kis'ejihi̱n tsjo ka̱maha̱ nga sku̱e̱. Ta̱ cho̱o a̱t'aha̱ kin'e s'ejiun éhe̱n Nti̱a̱ná xi tsixínyai̱ a̱jinnu̱u. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱ha, nk'ie nga chubako̱ho̱ni̱ Nti̱a̱ná tehe̱nte chubantjáíhi̱ ri̱, tu̱ xi k'u̱a̱xki̱hi̱nu̱u Nti̱a̱ná nga jun xi tsuhu̱nu̱u nga ka̱mankuko̱o xu̱ta̱ xi j'ájin. Binchii̱hi̱ Nti̱a̱ná nga kats'íntjusunko̱ nga'yúhu̱n ngayje tíkjá ni xi nda mjenu̱u nga n'o̱o ko̱ ngayjee̱ xá xi tín'o tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejinnu̱u. 


text:
Nk'ie nga b'a̱ ka̱ma, sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu a̱jinnu̱u ko̱ jun ta̱ sa̱kúnu̱u kju̱a̱chánka nga̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná, xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱ndaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱.<pb/>


text:
Jun já nts'e, nga̱t'a ts'e̱ nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ko̱ nga ka̱ma ñjakúka̱á, ji̱n tíbinchii̱hi̱ 


text:
nga najmi tu̱ ki̱tsa̱ n'ek'óntjaiyo xi nkú ts'ín n'enkjíntak'un. Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u tsa ku̱i̱nú'yó én nga ja kuichu ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná, ndaha tsa tjín xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná títs'ínkinchja̱ha̱ ko̱ tsa b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga éhe̱n Nti̱a̱ná tíb'éni̱jmí, ko̱ ndaha tsa n'e̱kjóho̱on nku xu̱ju̱n xi nkúhu tsa ji̱n kin'e nibái̱. 


text:
<pb/>Ndaha̱chí najmi tu̱ 'ba̱i̱nto tsa tjín xi k'u̱a̱na̱cha̱nu̱u. A̱t'aha̱ kintehe̱ ni nga ku̱i̱chú kui ni̱stjiu̱n, tjun i̱ncha ts'i̱ín t'axín xu̱ta̱ Nti̱a̱ná ko̱ ku̱a̱kúchji yjoho̱ nda̱ xi ngatitsuu̱n ts'e̱he̱, xi nga̱k'i̱e̱n tje̱he̱n ra̱. 


text:
Kui xi ts'i̱ín chánka yjoho̱ ko̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ngayjee̱ ni xi tsu xu̱ta̱ nga Nti̱a̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi benkjún xu̱ta̱. Santaha a̱nte nkjúhu̱n ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná k'úéjña nga nti̱a̱ ts'i̱ín ma suba yjoho̱. 


text:
Ko̱ ja yo nd'a̱i̱ mí nihi xi tíb'échjaha̱ nda̱ xi ngatitsuu̱n ts'e̱he̱, tu̱ xi ku̱a̱kúchjihi yjoho̱ nga ku̱i̱chú ni̱stjihi̱n. 


text:
A̱t'aha̱ ja títs'ínxá nd'a̱i̱ nga'yúhu̱n ngatitsun xi tíjña'moo̱. Tu̱ ni xi ndyjahá sa, ndyja nga chjúxin xi tíb'échjaha̱ nd'a̱i̱. 


text:
Nk'iehé ku̱a̱kúchji yjoho̱ nda̱ ch'onk'uu̱n. Tu̱nga ntjo̱ ts'ahá Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ts'i̱ín ngana̱ko̱ho̱ ra̱ ko̱ nd'íhi̱ sénni̱stjihi̱n ts'i̱ínkjeko̱o nk'ie nga kj'u̱a̱í. 


text:
<pb/>Nda̱nindoo̱ ts'i̱ínxájihi̱n nda̱ ch'onk'uu̱n nk'ie nga kj'u̱a̱í. Chánka nga'yún xi kj'u̱a̱íko̱. Ts'i̱ín ni xi ku̱a̱kúchji nga'yúhu̱n ko̱ kju̱a̱nkjún tsank'á ts'i̱ín. 


text:
Ts'i̱ínchjén ngayje tíkjá ni xi najmi nda nga k'u̱a̱na̱cha̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjíhin nga ndyja̱. Kui xu̱ta̱ha xi kits'ín t'axín én xi na̱xu̱, én xi ka̱ma ts'i̱ínk'ankihi̱ kai. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga Nti̱a̱ná ts'i̱ín nibáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ nku nga'yún xi k'u̱a̱na̱cha̱ha̱ nga s'e̱jihi̱n én tsank'óo̱. 


text:
B'a̱ ts'ín n'e̱nijéhe̱ ra̱ ngatentee̱ xi najmi kis'ejihi̱n én xi na̱xu̱, xi tu̱ sahá kama tsjoho̱ ni xi najmi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kinchja̱ Pablo̱ nga ndjá ku̱i̱nchajin xu̱ta̱ Tesaloni̱ka̱ ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Tu̱nga máha ji̱n, tehe̱nte tjíhin nga k'u̱a̱i̱hi̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ kichjubó éhe̱n. 'Yún tjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná jun, já nts'eé. A̱t'aha̱ santaha nkúhu nga tuts'ihi̱n ni j'ájinnu̱u Nti̱a̱ná tu̱ xi n'e̱k'ankihi̱nu̱u nga̱t'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi títs'ín jenu̱u nginku̱n ko̱ nga̱t'aha̱ én na̱xu̱ xi kis'ejinnu̱u. 


text:
Kui kju̱a̱ha kinchja̱ha̱nu̱u Nti̱a̱ná nga kits'ínkint'énu̱u én nda tsu xi y'eni̱jmíi̱ a̱jinnu̱u, tu̱ xi b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱nu̱u kju̱a̱chánkaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, já nts'e, ndjá ti̱nchahanu ko̱ n'e̱tjusun ni xi tsinchiyó nga kin'ekjas'ei̱hi̱n, ni xi tsixínyai̱hi̱ ko̱ xi y'ét'a xu̱ju̱i̱hi̱n. 


text:
Tjoho̱ ñá Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ tsjá nga'yúnná ko̱ tsjáná nga chúyaha̱á ni xi nda, a̱t'aha̱ chánka kju̱a̱ndaha̱. Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ko̱ Nti̱a̱ Na̱'miná 


text:
Ni xi xín yanu̱u, já nts'e, chu̱bantjáíni̱ nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. Ti̱nchúhu̱u nga ki̱tsa̱ katjitse ko̱ nda ts'ín kan'ekjáíhi̱n éhe̱n Nda̱ Nti̱a̱ná tu̱ má xi tje̱hén ni. B'a̱ katuma xi nkú nga kama a̱jinnu̱u. 


text:
Ko̱ ti̱nchíntjaini̱ tu̱ xi Nti̱a̱ná kjéxihi̱nni̱ a̱jihi̱n já xi kits'ínkatsún kju̱a̱nkjintak'uhu̱n ko̱ ch'onk'un xi tjín. A̱t'aha̱ najmi ngayjee̱ xu̱ta̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tu̱nga ts'íntjusuhún Nda̱ Nti̱a̱ná ni xi nchja̱. Kui xi ndjá ts'i̱ínkinchánu̱u ko̱ kúnnu̱u a̱jihi̱n ni ch'onk'un xi tjín. 


text:
Xihi̱ nkuhú Nda̱ Nti̱a̱ná s'ejinná behe̱ tak'ui̱n nga tín'etjusun ko̱ nga tu̱ nku n'e̱tjusunnú kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ei̱hi̱n. 


text:
Nda̱ Nti̱a̱ná katsjáni̱yáha̱ ani̱ma̱nu̱u nga n'e̱ mjo xi nkú ts'ín mjehe̱ ñá Nti̱a̱ná ko̱ nga n'e̱ chúkju̱o ni xi tíbitjajíún xi nkú ts'ín kits'ín chúkju̱a̱ Cristo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga ts'i̱ínxá xu̱ta̱ ni̱nku̱ Tesaloni̱ka̱ 


text:
<pb/>Jun já nts'e, ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ b'a̱ tí'mii̱hi̱ nga n'e̱ t'axíhu̱un yjonu̱u ngatentee̱ já nts'eé xi tjíntu ts'e, xi najmi tíi̱ncha ts'ín xi nkú ts'ín tíjña én xi tsakuyái̱hi̱ ko̱ kin'ekjóho̱on. 


text:
A̱t'aha̱ jun ja yo xi nkú ts'ín tjíhin nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o nga cha̱se̱ chu̱ba̱yani̱. Najmi tintsu̱ba̱ ts'ei̱ a̱jinnu̱u. 


text:
<pb/>Ndaha nku najmi chu̱ba̱ kichinei̱ nichinehe̱ tsa najmi y'echjíi̱hi̱. Ni̱stjin ni̱stje̱n ní kin'exái̱ ko̱ kiyai̱ kju̱a̱ni̱ma̱ tu̱ xi ndaha nku xi tjín a̱jinnu̱u najmi ji̱n y'enéhe̱ ri̱ yjoni̱. 


text:
Kju̱axi̱ nga kama tsinchii̱hi̱ ni xi kamachjénni̱ kai, a̱t'aha̱ tjínni̱ kixi̱ nga b'a̱ n'e̱i̱. Tu̱nga tu̱ sa ní kin'exái̱ nga y'ejña chu̱ba̱yai̱hi̱ xu̱ta̱, tu̱ xi b'a̱ ta̱ n'e̱henu xi nkú nga kin'ei̱. 


text:
A̱t'aha̱ nk'ie nga tintsu̱ba̱i̱ a̱jinnu̱u, kik'a̱i̱hi̱ kju̱a̱téxuma xu'bi̱: “Tsa tjín xi najmi mjehe̱ ts'i̱ínxá, ta̱ najmi kakjine ma.” 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tínu'yái̱ én nga tjín a̱jinnu̱u xi tjíma ts'e, xi najmi chumi nihi xi tíi̱ncha ts'ín, nga tu̱ sahá chu̱ba̱ tíi̱ncha tsungijihín yjoho̱ má najmi kui tje̱he̱n ra̱. 


text:
Ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ b'a̱ tí'mii̱hi̱ ko̱ tíbinchii̱hi̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ nga tu̱ sahá jyukj'i kats'ínxá. B'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱ ra̱ ni xi machjéhe̱n. 


text:
Tsa tjín xi najmi ts'i̱ínsihi̱n én xi tíb'et'ai̱ xu̱ju̱i̱n, cha̱se̱ sisiun yá xi b'a̱ ts'i̱ín ko̱ najmi ta̱ mako̱honu, tu̱ xi katuma subaha̱ ra̱. 


text:
Tu̱nga najmi tu̱ chasehé ru̱u xi nkúhu tsa kui xi xu̱ta̱ kontra̱nu̱u. Tjenni̱yá níhu̱u a̱t'aha̱ nda̱ nts'o maha. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Nda̱ Nti̱a̱ná xi tsjáná kju̱a̱jyu, kui xi katsjá tehe̱ntenu̱u kju̱a̱jyu a̱jihi̱n ni xi ku̱i̱tjájiun. Nda̱ Nti̱a̱ná kat'ejñajinnu̱u ngatentoo̱. 


text:
<pb/>An Pablo̱ ntuna̱ tíb'et'áha̱nu̱u kju̱a̱suniñana̱. Kui xi bakúchji ngayjee̱ xu̱ju̱n xi ts'inkjíhi̱ xu̱ta̱. B'a̱ ts'ín b'et'á. 


text:
An Pablo̱, an xi kama nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná b'a̱ ts'ín kama mjehe̱. Tíbitjusun ni xi kitsúya títjun nga ts'i̱ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Cristo̱ Jesu. 


text:
Tífaniñaha Timoteo̱, ji xi nkúhu tsa ntína̱ ko̱ tjo ṉkjúnna ji. Katsjáhi kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Cristo̱ Jesu ko̱ nda katasehi. B'i̱ ts'ín kitsjá nga'yúhu̱n Pablo Timoteo̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin ni̱stje̱n nchjantjáíhi nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ tsjaha̱ máb'achjíhi̱ nga̱t'a ts'e̱ ni xi tín'ei. Kui xi títs'inxát'aha̱ xi nkú nga ta̱ kits'ín ntje̱ chána̱ ko̱ je tjíya kju̱a̱nkjintak'unna̱ nga b'a̱ títs'ian. 


text:
Ts'inkj'áítsjen xi nkú ts'ín ngayjehe ani̱ma̱hi̱ s'ejihin Nti̱aná. Tjun Loi̱da̱, na̱cháhi̱, b'a̱ ta̱ ts'ín kis'ejihi̱n, ko̱ Eunice̱, náhi̱. Nd'a̱i̱ be sisihi̱n k'an nga ko̱ ji b'a̱ ta̱ ts'ín s'ejihin. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, títs'inkj'áítsjehen ra nga n'e̱'yúnyai kju̱a̱nda xi kitsjáhi Nti̱a̱ná nk'ie nga kingjennéhe ntsa̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi kju̱a̱binkjun tsjáná Espiri̱tu̱ xi kits'ín nibáná Nti̱a̱ná. Nga'yún ní tsjáná ko̱ kju̱a̱tjo, ko̱ ta̱ tsjáná nga na̱xu̱ s'e̱yaná. 


text:
<pb/>Kui nga najmi tu̱ n'e subaha̱ ri̱ yjohi̱ nga k'úéni̱jmí Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ ndaha nga kjíi̱ya'yán nga̱t'aha̱ nga tíb'eni̱jmíá. Nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná katasinko̱hi nga ku̱i̱tjájin kju̱a̱ni̱ma̱ nga̱t'aha̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi nkúhu an. 


text:
Nti̱a̱ná kits'ínk'ankiná ko̱ j'ájinná nga ka̱maá xu̱ta̱ xi ts'e̱. Tu̱nga najmi nga̱t'aha̱ ní ni xi kin'eé j'ájihinná. B'a̱ ní kits'ín a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín y'énda títjun ko̱ b'a̱ ts'ín nibá kju̱a̱ndaha̱. Kintehe̱ ni nga kamanda a̱sunntei̱, a̱jihi̱n Cristo̱ Jesu kits'ín nga ñá tsuhuná kju̱a̱nda xu'bi̱. 


text:
Nd'a̱i̱ ni̱ ma ja y'éjña chji kju̱a̱ndoo̱ nk'ie nga ja j'ai Cristo̱ Jesu xi kits'ínk'ankiná nga j'ai kjexín nga'yúhu̱n ngabayoo̱ ko̱ ts'asje chji nga ka̱ma ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un síán tu̱ ngat'aha̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga tíf'a̱jihinna kju̱a̱ni̱ma̱. Tu̱nga najmi subahá mana, a̱t'aha̱ be yá xi kits'in s'ejian ko̱ behe̱ k'an nga tjíhi̱n nga'yún nga kj'u̱átjo ni xi kits'ínkjas'enna. B'a̱ ts'i̱ín santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Ndjá n'e̱ s'ejin Cristo̱ Jesu ko̱ ti̱nchinjín kju̱a̱tjoho̱. Xi nkú kits'inko̱ho nga tsakuyáha, ni nda xi tsakuyáha, b'a̱ n'e̱i. 


text:
<pb/>Ja yai nga ja i̱ncha kits'ín nga mana ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱nte Asi̱a̱. Santaha ko̱ nda̱ Figelo̱ ko̱ nda̱ Hermoge̱ne̱ b'a̱ kits'ínko̱na. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná katase ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xinkjín nda̱ Onesifo̱ro̱. Nkjin ni̱yá kitsjá nga'yúnna ndo̱ ko̱ najmi kama subaha̱ nga̱t'aha̱ nga kjíi̱ya'yán. 


text:
Nda̱ Nti̱a̱ná katase ni̱ma̱ha̱ ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. Ko̱ ji ja ya sisin xi nkú ts'ín tsasinko̱ná ndo̱ nanki Efe̱so̱.<pb/>


text:
Ko̱ ni xi kinu'yáí nga kixian nginku̱n nkjin xu̱ta̱, kui xi n'e̱kjas'eihi̱n já xi ma 'yún tak'aán, já xi ka̱ma ku̱a̱kúya ngáha̱ ra̱ kj'a̱í. 


text:
<pb/>N'e̱ chúkju̱a̱i̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi ku̱i̱tjájin, a̱t'aha̱ ji xi nkú joya nda̱ juhu̱n Cristo̱ Jesu ji, nda̱ jun xi nda ts'ín xáha̱. 


text:
Yaá nga ndaha nku nda̱ jun xi tíkján najmi tsungijin yjoho̱ ni xi tjín a̱sunntei̱. B'a̱ ts'ín a̱t'aha̱ mjehe̱ nga nda sku̱e̱he̱ xi kitsjá xáha̱. 


text:
Ko̱ ta̱ máha nku nda̱tsuton, najmi ka̱ma ts'i̱ín ngana̱ tsa najmi tsúton xi nkú ts'ín tíjña nga nuton. 


text:
Ko̱ ta̱ máha nku xi títs'ín kju̱a̱ni̱ma̱ nga títs'ínxá, bichú ni̱stjin nga sakúhu̱ ni tjun xi b'éntje̱. 


text:
N'e̱chu̱ba̱yahi̱ yjohi̱ ni xi tíxihin ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín Nda̱ Nti̱a̱ná ts'i̱ín nga ka̱mankjihin ngayjee̱ nii̱. 


text:
<pb/>N'e̱kj'áítsjein Jesucristo̱ xi j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, xi ntje̱he̱ David y'aha̱ ra̱. B'i̱ tsu én xi tíb'eni̱jmíá. 


text:
Ko̱ kui nga̱t'aha̱ ée̱n un tíbehena ko̱ santaha kjíi̱ya'yán xi nkúhu tsa an xi nda̱ ch'on k'an. Tu̱nga máha éhe̱n Nti̱a̱ná, najmi kjiya'yún. 


text:
Kui nga ngandaha̱ xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná j'ájin títs'in chúkju̱a̱hana ngayjee̱ ni xi tímat'an, tu̱ xi ko̱ kui i̱ncha sa̱kúhu̱ ra̱ nga Cristo̱ Jesu ts'i̱ínk'anki ko̱ tsjáha̱ kju̱a̱chánka xi najmi maha̱ feya. 


text:
<pb/>Ma n'e s'ejin én xi tsu:<pb/>Tsa tsayaka̱á Cristo̱,<br/>ta̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'unko̱ ngáhaná.<pb/> 


text:
Tsa tín'e chúkju̱á nga un tíbená,<br/>ta̱ ku̱a̱texumaka̱á.<pb/>Tsa najmi n'e̱kié yjoná nga yaá,<br/>ko̱ kui najmi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga bená.<pb/> 


text:
Tsa najmi ch'a s'ejihi̱n ñá,<br/>tu̱nga kui ma ma 'yún tak'aán,<br/>a̱t'aha̱ kui najmi maha̱ ts'ínjo éhe̱n. B'i̱ ts'ín tsakúyaha̱ Pablo̱ Timoteo̱ xi nkú ts'ín ts'i̱ínxát'aha̱ Cristo̱ 


text:
<pb/>N'e̱kj'áítsjeihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱, nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ xí b'a̱há t'ihi̱n, nga najmi tu̱ mí éhen ni i̱ncha k'u̱ésiyáha, a̱t'aha̱ kui ni xu'bi̱ xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱. Tu̱ sa ní ts'ínndyjajihi̱n xu̱ta̱ xi mjéñjuhu̱ kui niu̱. 


text:
Ngayjehe k'uin n'e̱i ni xi nda nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi nda sku̱e̱he ni xi tín'ei. N'e̱i xi nkúhu nku nda̱ musu̱ xi najmi ma subaha̱ ni xi títs'ín ko̱ xi nda ts'ín bakúya én xi na̱xu̱ tjín. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ nungijin yjohi̱ én tiya xi tjín a̱sunntei̱, a̱t'aha̱ xi b'a̱ ts'ín nchja̱, kui xi tu̱ nku fi t'axíhín ra̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ kui éhe̱n xi nkú joyaha tsé xi fina̱nka̱. Najmi maha̱ manda. B'a̱ ts'ín tsatsun nda̱ Himeneo̱ ko̱ nda̱ Fileto̱. 


text:
Kui xi ja ngji t'axíhi̱n ni xi na̱xu̱ tjín. B'a̱ tíi̱ncha tsu nga ja j'a ni̱stjin nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. B'a̱ ts'ín títs'ínndyjajihi̱n ra̱ k'u̱a̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga tu̱ nkú ndjáhá síjña éhe̱n Nti̱a̱ná. Síjña xi nkúhu nku xjó xi: “Nda̱ Nti̱a̱ná be xu̱ta̱ xi ts'e̱”, tsu ntu xi tjít'aha̱. Ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín tjít'a yaha̱: “Ngayjee̱ xi tsu nga s'ejihi̱n Cristo̱ kats'ín t'axíhi̱n yjoho̱ ni xi najmi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná.” 


text:
<pb/>Xi nkúhu nku ni'ya chánka, najmi tu̱ suba ni to̱onsine ko̱ to̱ontaba tjíhi̱n. Ta̱ tjín níhi̱ ni xi kamandako̱ho yá ko̱ ninte. K'u̱a̱ xi n'echjén nk'ie nga tjín s'í ko̱ k'u̱a̱ xi n'echjén tehe̱nte. 


text:
Ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín tíjña a̱jinná. Tsa tjín xi ja kits'ín je yjoho̱, kui xi nkú joyaha ni xi ma n'echjén nk'ie nga tjín s'í. Ja je ko̱ Nti̱a̱ná ka̱ma ts'i̱ínchjéhe̱n, a̱t'aha̱ ja tjíndaha̱ yjoho̱ nga ka̱ma ts'i̱ín ngayjee̱ ni xi nda. 


text:
<pb/>Chíhi̱n yjohi̱ ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ já i̱stiu̱. N'e̱i ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱ nku n'e̱ s'ejinní Nti̱a̱ná, ko̱ kas'ehi kju̱a̱tjo ko̱ kju̱a̱jyu. Nkuhú n'e̱ mako̱i̱ yjohi̱ xu̱ta̱ xi je tjíntuyá ani̱ma̱ha̱ ko̱ nchja̱ha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi tu̱ n'esihi̱n én tsujnu tsut'a ko̱ én xi najmi tjíhi̱n sin xi nchja̱ xu̱ta̱, a̱t'aha̱ ja yai nga yo̱ nibáha̱ ra̱ kju̱a̱chán. 


text:
Xi títs'ínxát'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná najmi tjíhin nga kju̱a̱chán kju̱ájin yjoho̱. Nda ní ts'ín kats'ínsihi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱. Ko̱ tjíhin nga ka̱maha̱ ku̱a̱kúyaha̱ xu̱ta̱. Kats'ín chúkju̱a̱ ni xi ka̱mat'ain. 


text:
<pb/>Ni̱ma̱kju̱a̱ kat'asje yjoho̱ nk'ie nga tsjáni̱yáha̱ xi tífi kontra̱ha̱. Kutsa Nti̱a̱náhá tsjáha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ nga ts'i̱ínk'óntjaiya ani̱ma̱ha̱ nga sku̱e̱ ni xi na̱xu̱ tjín 


text:
ko̱ nga ku̱a̱nkaha̱ ni xi ts'ana̱cha̱ko̱ho̱ ra̱ nda̱nindoo̱. A̱t'aha̱ i̱ncha kjintuyá'yún ko̱ ni xi mjehe̱ nda̱nindoo̱ títs'ínko̱ho̱.<pb/>


text:
A̱t'aha̱ ka̱maxkín xu̱ta̱ ko̱ 'yún ts'i̱ín mje to̱on. Ngak'un ka̱ma ko̱ nk'a k'u̱a̱sje yjoho̱. Ch'on ts'ín ku̱i̱nchja̱ne Nti̱a̱ná ko̱ najmi ku̱i̱nt'é'éhe̱n xi cháha̱. Ndjá s'e̱yaha̱ ko̱ najmi sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi s'e̱he̱ kju̱a̱tjo ko̱ najmi ka̱ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱. Ku̱i̱nchja̱yane xu̱ta̱ ko̱ najmi k'u̱éch'oho̱ yjoho̱ ni xi ku̱i̱nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱. Kjan ka̱ma ko̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ngayjee̱ ni xi nda. 


text:
Tsank'á ka̱ma, najmi ka̱ma nusihi̱n ni xi i̱ncha ts'i̱ín, ko̱ tséjihi̱n ra̱ kju̱a̱ngak'un. Najmi ku̱a̱ngisjai Nti̱a̱ná. Ni xi ku̱i̱nchja̱ níhi̱ ani̱ma̱ha̱ ku̱a̱ngisjai. 


text:
B'a̱ i̱ncha ts'i̱ín xi benkjún Nti̱a̱ná ts'i̱ín, tu̱nga xi nkú ts'ín tjíntu kui niu̱ xi ku̱a̱kúchji nga najmi tíjñajihi̱n nga'yún xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ xu̱ta̱ xi benkjúhu̱n. N'e̱ t'axíhi̱n yjohi̱ xu̱ta̱ xu'bi̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi b'a̱ k'un, kui xi xki̱ ni'ya i̱ncha fi ko̱ b'ana̱cha̱ha̱ jminchjín xi najmi ndjá tjíntuyáha̱, xi kitsejíhi̱n ra̱ ngatitsun ko̱ nt'é'éhe̱n tu̱ mí nihí ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱. 


text:
Kui jminchjíu̱n xi tehe̱nte bangiya tu̱nga ndahá i̱chí najmi ma bichú mankjin sisihi̱n ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Xi nkú ts'ín játj'e Jane̱ ko̱ Jambre̱ ngji kontra̱ha̱ Moise ni̱stjin nk'ie, b'a̱ ta̱ ts'ín ko̱ kui já xu'bi̱ tífi kontra̱ha̱ ni xi na̱xu̱ tjín. Najmi nda kju̱a̱nkjintak'uhu̱n ko̱ yaha̱ nga najmi Nti̱a̱ná s'ejihi̱n. 


text:
Tu̱nga najmi ngju̱a̱i̱ndjuko̱hó ni xi i̱ncha y'a, a̱t'aha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ sku̱e̱ kju̱a̱nchi̱nihi̱. B'a̱ ka̱mat'ain xi nkú nga ta̱ kamat'ain Jane̱ ko̱ Jambre̱. B'i̱ ts'ín kitsjáni̱yáha̱ Pablo̱ Timoteo̱ 


text:
<pb/>Ji Timoteo̱, ja yai sisin ni xi tsakuyá ko̱ xi nkú ts'ian. Ta̱ yai ni xi mjena ts'ian, xi nkú ts'ín s'ejinna, kju̱a̱tsentana̱, kju̱a̱tjona̱, ko̱ xi nkú ts'ín títs'in chúkju̱a̱ ni xi tímat'an. 


text:
Yai xi nkú ts'ín kitsjennkí unkiena xu̱ta̱, ko̱ kju̱a̱'un xi kikie, ko̱ ni xi kamat'an nanki Antiokia̱, nanki Ikoni̱o̱ ko̱ nanki Listra̱. Kitsjennkí unkiena xu̱ta̱ tu̱nga Nda̱ Nti̱a̱náhá tsasinko̱na a̱jihi̱n ngayjee̱ ni xu'bi̱. 


text:
<pb/>Kju̱axi̱ nga ngayjee̱ xi mjehe̱ sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná ko̱ Cristo̱ Jesu, kui xi tsjénnki unkiehe̱ xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga máha xu̱ta̱ ch'onk'uu̱n ko̱ xi tsank'óo̱, 'yún ch'onk'un ka̱ma sa. K'u̱a̱na̱cha̱ ko̱ ta̱ ch'a̱na̱cha̱ha̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga máha ji, ndjá ti̱si̱njñajin ni xi tsinchiyáí, ni xi tsichu mankjihin. A̱t'aha̱ yai yá xi tsakúyahi niu̱. 


text:
N'e̱kj'áítsjein nga santa nkúhu nga ndyjahi yai nkú títsu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. Kui xi tsje. Kui xi tjíhi̱n nga'yún nga tsjáhi kju̱a̱nkjintak'un, a̱t'aha̱ s'ejihin Cristo̱ Jesu ko̱ tíb'anki. 


text:
Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná kits'ínxájihi̱n xi y'ét'a ngayjee̱ xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ kui xu̱ju̱n basinko̱ná nga bakuyáha̱á xu̱ta̱, nga n'ek'a ni̱yáha̱á, nga bixínyaha̱á má nihi xi najmi nda tjín títs'ín, ko̱ nga 'ba̱i̱ ni̱yáha̱á xi nkú ts'ín na̱xu̱ ngju̱a̱i̱ko̱ yjoho̱. 


text:
B'a̱ ts'ín xu̱ju̱n tu̱ xi nda̱ xi ts'ínxát'aha̱ ra̱ Nti̱a̱ná sku̱e̱ sisihin ni xi tjíhin nga ts'i̱ín nga ts'i̱ín xá xi nda.<pb/>


text:
Nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginku̱n Cristo̱ Jesu, kui xi ku̱a̱se̱he̱ ni xi kits'ín xu̱ta̱ xi tjíntu tík'un ko̱ xi ja k'ien nk'ie nga kj'u̱a̱íkúchji yjoho̱ nga kj'u̱a̱ítéxuma, tu̱ xí tíbankihí ra nga 


text:
t'eni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná. Tu̱ nkú b'a̱há n'e̱i̱ tu̱ mí ni̱stjihín ni ko̱ tu̱ mí chu̱ba̱há ni. T'inyaihi̱ xu̱ta̱ tsa najmi nda tjín ni xi títs'ín, ko̱ n'e̱k'a ni̱yáí, ko̱ tjennni̱yáíhi̱. Kas'e tehe̱ntehi kju̱a̱tsenta nk'ie nga ku̱a̱kúyai éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ ku̱i̱chú ni̱stjin nga najmi ta̱ ts'i̱ínsihi̱n ra̱ xu̱ta̱ én nda xi bakuyáá, xi nda ts'ínko̱ná. Tu̱ sa ní i̱ncha ku̱a̱ngisjai nga nkjin ṉkjún já maestru̱ xi ku̱a̱kúyaha̱ ni xi tsjoho̱ nga ku̱i̱nt'é, a̱t'aha̱ kui niu̱ xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱. 


text:
Ngju̱a̱i̱ t'axíhi̱n ko̱ najmi ta̱ ku̱a̱sínñjuhu̱ ra̱ én xi na̱xu̱ tjín. Énchá xi nchja̱ xu̱ta̱ i̱ncha ts'i̱ínsihi̱n. 


text:
Tu̱nga máha ji, tu̱ nkú cha̱se̱ sisinní ni xi n'e̱i. N'e̱ chúkju̱a̱i kju̱a̱'uu̱n. N'e̱kjas'eihi̱n yjohi̱ nga t'eni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná. Nda n'e̱tjusuin xáhi̱. 


text:
<pb/>An bi, ja ma ka̱maná nku chje̱ xi ku̱i̱chúsehe̱ Nti̱a̱ná. Ja tíbichú tiña chu̱ba̱ nga k'uejñá a̱sunntei̱. 


text:
Ja tsási̱nchjaha̱ xi fi kontra̱ha̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. Ja tsichu kjet'a ni̱yána̱. Tu̱ nkú kis'ejihínna Nti̱a̱ná. 


text:
Ja tíkuyána nd'a̱i̱ chjí xi ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ xi ja na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Nda̱ Nti̱a̱ná tsjána niu̱, a̱t'aha̱ na̱xu̱ ts'i̱ínko̱ xu̱ta̱ ni̱stjin nga ku̱a̱se̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú. Ko̱ najmi tu̱ nku an tsjána chjí xu'bo̱. Ta̱ tsjáha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjoho̱ ko̱ xi tíi̱ncha kuyá nga kj'u̱a̱í ngáha. B'i̱ ts'ín kitsúya̱ha̱ Pablo̱ Timoteo̱ ni xi mjehe̱ nga ts'i̱ín 


text:
A̱t'aha̱ nda̱ Dema̱ 'yún tjo saha̱ ni xi tjín a̱sunntei̱. Ja kits'ín nga mana. Nanki Tesaloni̱ka̱ ngji. Nda̱ Krescente̱ ngá a̱nte Galaci̱a̱ ngji, ko̱ nda̱ Tito̱ ja ngji a̱nte Dalmaci̱a̱. 


text:
Tu̱ nkuhú nda̱ Luko̱ tíjñako̱ sana e̱i̱. Ti̱nchísjai nda̱ Marko̱ ko̱ nibáko̱i̱, a̱t'aha̱ kui xi ka̱ma ku̱a̱si̱nko̱na a̱jihi̱n xána̱. 


text:
Nk'ie nga ni̱bai, nibáko̱ní najyunna̱ xi ts'inchjén ni̱stjin chu̱nch'óo̱n. Kui xi y'ejñá nanki Troa̱, ni'yaha̱ nda̱ Karpo̱. Ko̱ ta̱ nibáko̱ní xu̱ju̱nna̱. Tu̱ xí najmi tu̱ n'echayaní i̱chí xi tja̱ba̱xín kamandako̱ho. 


text:
<pb/>Tse ṉkjún kju̱a̱sti kitsjáná nda̱ Alejandro̱, nda̱ xi ts'ínnda ni ki̱cha̱. Nda̱ Nti̱a̱ná k'u̱échjí ngajoya ngáha̱ ra̱ ni xi kits'ín. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tjun kinchjantjá yjona̱ nginku̱n já tjíxóo̱, najmi ch'a tsasinko̱na. Ngayjee̱ y'éntu masenna. Najmi tu̱ kat'axki̱hi̱ ra̱ Nti̱a̱ná ni xi i̱ncha kits'ín. 


text:
Tu̱nga Nda̱ Nti̱a̱náhá tsasinko̱na ko̱ kitsjána nga'yún tu̱ xi kama y'eni̱jmíyjehena éhe̱n. B'a̱ ts'ín kint'éhe ngayjee̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Ts'asje'ana Nda̱ Nti̱a̱ná ngabayoo̱. 


text:
Ko̱ ta̱ k'u̱a̱sjejinna a̱jihi̱n ngayjee̱ ni ch'onk'un xi tjín ko̱ ngju̱a̱i̱ko̱na má batéxuma ndji̱o̱jmi ján. ¡N'e̱kié yjoná nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka santaha tu̱ nkjéhé ni! B'a̱ kat'e. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
N'e̱'ahi̱ yjohi̱ nga nibáa̱se̱ní kintehe̱ ni nga kj'u̱a̱í ni̱stjin chu̱nch'óo̱n. Títs'ínkjihi kju̱a̱suniña nda̱ Eubu̱lo̱ ko̱ nda̱ Pudente̱ ko̱ nda̱ Lino̱ ko̱ na Claudi̱a̱ ko̱ ngayjee̱ já nts'eé xi tjín e̱i̱. 


text:
<pb/>Ji nda̱ nts'ena̱, bankihi̱ Nti̱a̱ná nga xi nkú ts'ín nda tísájin ni xi ts'e̱, b'a̱ ta̱ ts'ín nda kasakú ni̱yáhi ngayjee̱ ni xi n'e̱i̱ ko̱ nga nda ni̱stjin xi tsjáhi nga ku̱i̱nchin. 


text:
A̱t'aha̱ tsjo ṉkjún kamana nk'ie nga j'aisena k'u̱a̱ já nts'eé nga kitsúyana ni xi kikie, nga tu̱ nkú tje̱nnkiní Nti̱a̱ná ko̱ nga xi nkú ts'ín tisinjñajin ni xi yaha̱ ra̱ ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Nga nt'e nga ntína̱ tíi̱nchajin ni xi na̱xu̱ tjín, kui nihi xi 'yún tsjána kju̱a̱tsjo. B'i̱ ts'ín kitsúya Jua xi nkú ts'ín Gayo̱ tsasinko̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi j'aik'úhu̱n 


text:
<pb/>Ji nda̱ts'ena̱, tín'ei ni xi b'a̱ tjín nk'ie nga tíbisinko̱i̱ já nts'eé ko̱ 'yún ṉkjún sa nda tín'ei nga tíbisinko̱i̱ xi nibáha xin nanki. 


text:
Nginku̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ kitsúya já nts'eé xu'bi̱ xi nkú ts'ín tjohi. Ko̱ nda n'e̱i̱ tsa ku̱i̱si̱nko̱i̱ nga ts'i̱ínndju̱ú ngáha ni̱yáha̱, a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín tjíhin nga ku̱i̱si̱nka̱á xu̱ta̱ xi ts'ínxát'aha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tjoho̱ Jesucristo̱, kui nga i̱ncha tsitjuhu nankihi̱. Najmi i̱ncha kits'ínkjáíhi̱n ni xi ts'e̱ xu̱ta̱ a̱sunntee̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, tjíhin nga k'u̱a̱i̱ntehe̱ ra̱á ni'yaná já nts'eé xi nkúhu xu'bi̱, tu̱ xi ku̱i̱si̱nko̱honá nga k'u̱éni̱jmí ni xi na̱xu̱ tjín. B'i̱ ts'ín kitsúya Jua xi nkú ch'on kits'ín Diotre̱fe̱ 


text:
<pb/>Kits'inkjíhi̱ nku xu̱ju̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱, tu̱nga máha Diotre̱fe̱, tsjoho̱ nga tu̱ nku kuihí ku̱a̱téxumaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. Najmi títs'ínkjáíhi̱n xá xi tjínni̱. 


text:
Kui kju̱a̱ha, tsa kfíhinna yo̱, ts'innisihi̱ ra̱ ni xi títs'ín. A̱t'aha̱ én tsank'á tíkjesíntje̱nneni̱ ko̱ ch'on ts'ín tínchja̱yaneni̱. Ko̱ najmi tu̱ nku ni xu'bi̱ xi títs'ín. Ta̱ najmi ts'ínkjáíhi̱n já nts'eé xi bichúk'uhu̱n. B'échjaha̱ xi mjehe̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n já nts'eé ko̱ m'osje a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>Ji nda̱ nts'ena̱, najmi tu̱ n'ei ni xi ts'ín já ch'onk'uu̱n. Ni xi ts'ín ní já xi nda ts'ín, kui xi n'e̱i. Xi nda títs'ín, kui xi Nti̱a̱ná ts'e̱he̱. Tu̱nga xi ch'on títs'ín, kui xi najmi kje̱e be Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kitsúya Jua nga nda títs'ín Demetri̱o̱ 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ tsuya nga nda títs'ín Demetri̱o̱, ko̱ kju̱axi̱ kjáíhin ni xi i̱ncha tsu. Ko̱ ji̱n ta̱ nda chubani̱jmíyaha̱ni̱ nkú nda ts'ín ndo̱. Ji yai nga kju̱axi̱ ni xi chubai̱. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Jua xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Kas'ehi kju̱a̱jyu. Xi tjoho̱ ji xi tjín e̱i̱ tíi̱ncha ts'ínkjihi kju̱a̱suniña, ko̱ ta̱ tje̱hi̱n i̱chí kju̱a̱suniñani̱ nga nkúnkú xi tjoni̱ xi tjín yo̱.<pb/>


text:
Ji nda̱ xinkjíán Teofi̱lo̱, xu̱ju̱n xi tjun y'entúhu kixinyaha ngayjee̱ ni xi kik'atuts'i̱hi̱n nga kits'ín ko̱ tsakúya Jesu 


text:
santa nkúhu nga ngjinji nk'a ján. Kintehe̱ ni nga ngju̱a̱i̱, Espiri̱tu̱ Santo̱ho̱ Nti̱a̱ná tsakúyako̱ho̱ ra̱ já postru̱ xi j'ájin ni xi tjíhin nga ts'i̱ín. 


text:
<pb/>Nga k'ien Jesu ko̱ j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, nkjin ni̱yá j'aikúchjihi̱ yjoho̱ já postru̱hu̱ nga ja tíjña tík'un. Yachán ni̱stjin kamaha̱ nga tsakúchjihi̱ yjoho̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíyako̱ho jóo̱ Nti̱a̱ná ko̱ nkú tjíhi̱n ra̱ nga kui batéxuma. 


text:
Nk'ie nga tíjñajin saha̱ já postru̱, b'a̱ kitsúhu̱ nga najmi tu̱ ku̱i̱tju nanki Jerusalen. B'i̱ kitsúhu̱: —Chúyo santaha nga ku̱i̱tjusun ni xi kitsúya títjun Na̱'mina̱. Kui niu̱ xi kinchjani̱jmíyako̱ho̱nu̱u. 


text:
Jua bi ntánijua tsaténtáha xu̱ta̱ tu̱nga jun tu̱ chuba ni̱stjihín ndyjaha̱ nga Espiri̱tu̱ Santo̱ sa̱téntáko̱ho̱nu̱u. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já xi kama ñjakúko̱ Jesu i̱ncha kingjásjaiyaha̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿a nd'a̱i̱ k'u̱a̱i̱hi̱ xu̱ta̱ Israel nga ku̱a̱téxuma ngáha̱ ra̱ nanki xi ts'e̱? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Najmi jun tjíhin nga cho̱o mí chu̱ba̱ha ko̱ mí ni̱stjihin ku̱i̱tjusun ni xi y'énda Nti̱a̱ Na̱'miu̱ nga ka̱ma. 


text:
Tu̱nga n'e̱kjáíhín ru̱u nga'yún nk'ie nga kj'u̱a̱íjinnu̱u Espiri̱tu̱ Santo̱. Ku̱i̱xínyo e̱i̱ Jerusalen, ngayjee̱ a̱nte Judea̱ ko̱ a̱nte Samari̱a̱ ko̱ nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱ ni xi kits'ian. B'i̱ ts'ín ngji Jesu nk'a ján 


text:
<pb/>A̱skahan nga ja b'a̱ kitsú Jesu ko̱ nga tíi̱ncha base ts'íhi̱n ra̱ já postru̱hu̱, a̱s'a̱i ngjinji nk'a ján. Nku ni̱nti̱ y'é'maha̱ ko̱ najmi ta̱ kikiehe̱ ra̱ jóo̱. 


text:
Nk'ie nga tíi̱ncha basenjinki nk'a ján jóo̱ nga tífi Jesu, tu̱ johó já xi yja najyun taba j'ainchat'aha̱. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱: —Jun xi nibáhanu Galilea̱, ¿á b'a̱ n'e tíchasenjinkihinu nk'a ján? Xi nkú ts'ín kuitjujinnu̱u Jesu nga kfi nk'a ján, b'a̱há ta̱ ts'ín kj'u̱a̱í ngáha xi nkú ts'ín kuayo nga kfi. B'i̱ ts'ín kichj'ajin nda̱ xi y'ejña a̱ntehe̱ Juda̱ Iscariote 


text:
<pb/>A̱s'a̱i a̱sunntu tje̱nki̱ xi 'mi Yá Olivo̱ i̱ncha nibaha já postru̱ nga j'ai ngáha nanki Jerusalen. Kui tje̱nki̱u̱ xi tiña maha̱ Jerusalen nkú ra̱ ma tsa nku kilome̱tru̱. 


text:
Nk'ie nga i̱ncha jas'en a̱jin na̱nti̱o̱, i̱ncha ngjinji ni'ya xi jo tjíxjó xi i̱ncha tjíntuyá. Kui xu'bi̱ já postru̱ xi tjíntu yo̱: Pedro̱, Santiago̱, Jua, Andre, Felipe̱, Toma, Bartolome, Mateo̱, Santiago̱ xi ntíhi̱ Alfeo̱, Simon xi mako̱ já xi mjehe̱ kjaánko̱ já Roma̱, ko̱ Juda̱ xi nts'e̱ Santiago̱. 


text:
Nkuhú i̱ncha kits'ín kju̱a̱nkjintak'uhu̱n nga tehe̱nte kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ngayjee̱ já xu'bi̱ ko̱ já nts'e̱ Jesu, Maria̱ xi na̱aha̱ maha ko̱ kj'a̱í sa jminchjín. 


text:
<pb/>Nku ni̱stjin nk'ie nga kama ñjakú xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu, ma ra̱ tsa unchan ko̱ kan, a̱s'a̱i Pedro̱ tsasinjñajin masehe̱n ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—Jun já nts'e, tjíhin nga tsitjusun ni xi Espiri̱tu̱ Santo̱ kits'ínkinchja̱ha̱ David. Kui niu̱ xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. Kinchja̱ni̱jmíyaha Juda̱, nda̱ xi ngjiko̱ já xi j'aikj'ánijé Jesu. 


text:
Tu̱nga najmi ndahá kits'ín. A̱s'a̱i to̱on xi kama chjíhi̱ ra̱ kju̱a̱ najmi ndaha̱ ts'atseko̱ho nku xu'ba. A̱s'a̱i nintaku̱ tsijnehe, i̱xí kits'ohón nga tsijne ko̱ tsitju ngayjee̱ ts'ehe̱. 


text:
Kint'é ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu Jerusalen ni xi kamoo̱. Xu'baha̱ Jní 'mi a̱nte xu'bo̱, én xi tsuhu̱ ra̱ Acelda̱ma̱ nga éhe̱n. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n salmo̱:<pb/>Kas'e tiya ni'yaha̱ ndo̱,<br/>najmi tu̱ ch'a xi kat'ejñaya. Ko̱ b'a̱ ts'ín ta̱ tjít'a ya:<pb/>Kj'a̱í xi kats'ínkjáíhi̱n xáha̱. 


text:
b'aha̱ ra̱ nk'ie nga tsaténtáha̱ Jua ko̱ santaha ni̱stjin nga ngji nk'a ján, a̱jihi̱n já xu'bi̱ kachj'ajin nku xi ku̱i̱tsu̱yako̱ni̱ nga j'áíya ngáha̱ ra̱ Jesu ngabayoo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha kits'ínkjó jo já, nku xi 'mi Kuse xi ta̱ 'mi ya Barsaba, xi ta̱ Justo̱ chubaha̱, ko̱ nku xi 'mi Matia̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsú nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná: —Ji Nti̱a̱, yai xi nkú ts'ín tjíntuyá ani̱ma̱ha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱. Ta̱kúchjini̱ má xi kui já xi joi̱ xi kichj'ajin 


text:
tu̱ xi ka̱maha nku nda̱ postru̱ ko̱ ts'i̱ínko̱ni̱ xá xi najmi kits'ínndju̱ú Juda̱ Iscariote̱. A̱t'aha̱ ngatitsun kits'ín Juda̱ ko̱ a̱nte xi tje̱he̱n ra̱ ngji. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasehe̱ jóo̱ yá xi ka̱ma ts'e̱ xóo̱. Tu̱ Matia̱há kikanéhe̱. Kui nga kik'a̱i̱ xáko̱ho̱ ra̱ já postru̱ xi te nkuu̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga tsichu ni̱stjihi̱n S'í Pentecoste, nkuhú a̱nte kama ñjakú ngayjee̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu. 


text:
Tu̱ janeyahá nk'a ján. B'a̱ kama xi nkú ma nga 'yún kjenima ntjo̱. Kinu'yá kui nii̱ ngayjee̱ a̱ya ni'yoo̱ xi má nga kab'entu jóo̱. 


text:
Ngayjee̱ kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ kik'atuts'i̱hi̱n nga kinchja̱ kj'a̱í kj'a̱í én xi nkú ts'ín kitsjáha̱ Espiri̱tu̱ nga ku̱i̱nchja̱. 


text:
<pb/>Kui ni̱stjiu̱n tjíntu nanki Jerusalen xu̱ta̱ judio̱ xi benkjún Nti̱a̱ná xi nibaha ngayje tíkjá nanki xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
A̱s'a̱i kama ñjakú xu̱ta̱ nk'ie nga kint'é ni xi janeyoo̱. Ndaha najmi i̱ncha be ni xi i̱ncha ku̱i̱tsu̱, a̱t'aha̱ tu̱ éhe̱n ní i̱ncha kint'é nga nkúnkú. 


text:
Tu̱ ni xí kama nkjúhu̱n ra̱ ko̱ b'i̱ ngján b'i̱ kitsúhu̱ xinkjín: —¿A najmi xu̱ta̱ Galilea̱há ngayjee̱ xi b'i̱ ts'ín tínchja̱? 


text:
A̱t'aha̱ tjínjinná e̱i̱ xu̱ta̱ Parti̱a̱, xu̱ta̱ Medi̱a̱, xu̱ta̱ Elam, xu̱ta̱ xi nibáha a̱nte Mesopotami̱a̱, xu̱ta̱ Judea̱, xu̱ta̱ Capadoci̱a̱, xu̱ta̱ Ponto̱, xu̱ta̱ Asi̱a̱, 


text:
xu̱ta̱ Frigi̱a̱, xu̱ta̱ Panfili̱a̱, xu̱ta̱ Egipto̱, xu̱ta̱ xi nibáha a̱nte Libi̱a̱ xi tiña maha̱ nanki Cirene̱, ko̱ xu̱ta̱ Roma̱. Tjín xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ tjín xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ tu̱nga s'ejihín ra̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tjín xu̱ta̱ Creta̱ ko̱ xu̱ta̱ Ara̱be̱. Ngatenteé tínu'yáá nga énná tíi̱ncha tsuyaha̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ kju̱a̱chánka xi ts'ín Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ kama nkjúhu̱n. Ndaha najmi be ni xi ku̱i̱tsu̱. Kingjásjaiyaha̱ xinkjín: —¿Nkú tsuhu̱ ra̱ ni xu'bi̱? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i k'u̱a̱ xi tu̱ tohón kamaha̱ ko̱ b'a̱ kitsú: —Ch'i̱hí jóo̱. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmíhi̱ Pedro̱ xu̱ta̱ nga kitsúya nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi kamoo̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasinjña ndju Pedro̱ ko̱ já postru̱ xi te nkuu̱. 'Yún kinchja̱ nga b'i̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n: —Jun xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱nnu̱u ko̱ ngatentoo̱ xi tintsu̱bo̱o Jerusalen, katumankjinnu̱u ko̱ ta̱sinñju ni xi xínnu̱u. 


text:
B'i̱ títsu Nti̱a̱ná:<pb/>Kui nii̱ xi ka̱ma ni̱stjin xi fekuu̱, tsjaha̱ Espiri̱tu̱na̱ ngayjee̱ xu̱ta̱.<pb/>Ntíx'i̱nnu̱u ko̱ ntíchju̱únnu̱u ts'a k'ue'á énna̱ nga profeta̱ ka̱ma.<pb/>Já xu̱nkúnu̱u sku̱e̱ ni xi k'uejñá chjihi̱,<br/>ko̱ jáchánu̱u ku̱i̱nt'é ni xi xíhi̱n nga nijñá ján.<pb/> 


text:
Kui ni̱stjin xu'bo̱ tsjaha̱ Espiri̱tu̱na̱ já musu̱na̱ ko̱ jminchjín musu̱na̱,<br/>tu̱ xi ku̱i̱nchja̱ha ngajona̱.<pb/> 


text:
Ts'ian kju̱a̱nkjún nk'a ján,<br/>ko̱ kuakuchjá kju̱a̱chánkana̱ t'anankiu̱.<pb/>S'e̱ jní ko̱ nd'í ko̱ ni̱nti̱ tjain.<pb/> 


text:
Ka̱ma jyun ts'íu̱ ko̱ xi nkúhu jní ka̱ma sóo̱.<pb/>B'a̱ ka̱ma kintehe̱ ni nga ku̱i̱chú ni̱stjin xi y'énda Nti̱a̱ná,<br/>kui ni̱stjiu̱n xi chánka ko̱ nkjún tjín.<pb/> 


text:
<pb/>’Jun já Israel, ta̱sinñju ni xi xínnu̱u. Ya sisiun ni xi kits'ín Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret. Kits'ín kju̱a̱chánka ko̱ kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. Nti̱a̱ná kitsjáha̱ nga b'a̱ kits'ín tu̱ xi y'éjña chjihi̱nu̱u nga kui kits'ín nibáha̱. 


text:
Y'énda títjun Nti̱a̱ná ko̱ be nkúhu nga tuts'ihi̱n ni nga já kontra̱ n'e̱kjas'ehe̱n Jesu. Jun kichjubénijó ko̱ kin'ek'ion. Já xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ kin'e chjón nga kikjat'a kruu̱. 


text:
Tu̱nga Nti̱a̱náhá kits'ín nda̱íhi̱ a̱jihi̱n kju̱a̱'uhu̱n ngabayoo̱. Kits'ínk'íéjña tík'un ngáha̱ ra̱. Ndaha̱chí najmi kamaha̱ ngabayoo̱ kits'ínk'íéjña'yúhu̱n. 


text:
<pb/>’B'i̱ ts'ín yét'a xu̱ju̱n David nga kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu:<pb/>Kikie tehe̱nte Nti̱a̱ná nginkán,<br/>kixi̱na̱ síjñat'a tu̱ xi najmi tsankjuhunna.<pb/> 


text:
Kui kju̱a̱ha nga tíma tsjoho̱ ra̱ ani̱ma̱na̱,<pb/>én tsjo tsu tíbitju tsu̱'bá,<br/>ko̱ tjínkuhu̱ k'an nga chúhu̱n yjonintena̱.<pb/> 


text:
A̱t'aha̱ najmi n'e̱ nga maní a̱ntehe̱ xu̱ta̱ k'ie̱n,<br/>najmi k'u̱a̱i̱ntei tsa kfe̱ntu nda̱ xi na̱xu̱ nginkuin.<pb/> 


text:
Tsakuchjíní ni̱yá xi fi má nga k'úéntu tík'un xu̱ta̱,<br/>n'e̱tsehení kju̱a̱tsjo nga kúáte̱jña nginkuin. 


text:
<pb/>’Jun já nts'e, xínya kixi̱ kixi̱nu̱u nga ntje̱ cháná David k'ien ko̱ kis'eyanji. Santaha ni̱stjin nd'a̱i̱ tíjñajin saná tsjóho̱. 


text:
Kui xi kama nku nda̱ profeta̱ ko̱ kikie nga Nti̱a̱ná kitsúya kixi̱ títjuhu̱n nga ntje̱ xi ts'e̱ stjújin xi k'úéjñasun a̱ntehe̱ nga ku̱a̱téxuma. 


text:
Kui nga kikie títjuhun David ni xi ka̱ma ko̱ kitsúya nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, nga najmi s'e̱jña a̱ntehe̱ xu̱ta̱ k'ie̱n ko̱ nga najmi ku̱a̱tsún yjonintehe̱. 


text:
Kui xi tíyankjún nd'a̱i̱ nga tíjñat'a Nti̱a̱ná ko̱ kits'ínkjáíhi̱n Espiri̱tu̱ Santo̱ xi kitsúya títjuhu̱n Na̱'miu̱ nga tsjáha̱. Kui xi títs'ín nibá ni xi tíyo ko̱ tínu'yó nd'a̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi David xi ngjinji nk'a ján, tu̱nga b'a̱há kitsú:<pb/>Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱na̱:<pb/>“Ti̱nchint'aná má batexuma,<pb/> 


text:
<pb/>’Kui nga tjíhin nga sku̱e̱ kixi̱hi ngatentee̱ xu̱ta̱ Israel nga Jesu, xi jun kikjat'a kruu̱, kui xi Nti̱a̱ná kitsjá xáha̱ nga tíbatéxuma nd'a̱i̱. Kui xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é jóo̱ ni xu'bi̱, tu̱ ni xí kik'ie nusin nusihín ra̱. A̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsúhu̱ Pedro̱ ko̱ já postru̱ xingisoo̱: —Jun já nts'e, ¿mí ni xi tjíhin nga n'e̱i̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Pedro̱: —Tankínchj'a̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u. N'e̱kjóho̱on Jesucristo̱ ko̱ sa̱téntó nga nkúnkú tu̱ xi ka̱ma ndyjat'aha̱nu̱u ngatitsunnu̱u. B'a̱ ts'ín k'u̱a̱i̱hi̱nu̱u Espiri̱tu̱ Santo̱ xi tsjánu̱u Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ k'u̱a̱i̱nu̱u ko̱ ku̱a̱i̱hi̱ ntínu̱u ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱, ko̱ ta̱ k'u̱a̱i̱hi̱ xu̱ta̱ xi kjin tjíntu, ngayjee̱ xi Nti̱a̱ná ku̱i̱nchja̱ha̱ nga ka̱ma ts'e̱. 


text:
<pb/>Kui én xu'bi̱ ko̱ kj'a̱í sa xi kitsú Pedro̱ nga kinchja̱ ko̱ nga kitsjáni̱yáha̱ xu̱ta̱. B'i̱ kitsúhu̱: —Ti̱tjujihu̱un kju̱a̱'un xi ni̱banehe̱ xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi tjín nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kisaténtá xu̱ta̱ xi kits'ínkjáíhi̱n én xi y'éni̱jmí Pedro̱. Kui ni̱stjiu̱n jan mii̱ xu̱ta̱ j'aijín saha̱ xu̱ta̱ xi ja s'ejihi̱n Jesu. 


text:
Tehe̱nte tsasínñjuhu̱ xu̱to̱ ni xi tsakúya já postru̱. Nkuhú i̱ncha kik'a xinkjín. Kama ñjakú nga kikjine ni̱ñu̱ ko̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín y'entu xu̱ta̱ xi tjun kis'ejihi̱n Jesu 


text:
<pb/>Kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱, a̱t'aha̱ nkjin kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná kits'ín já postru̱. 


text:
Ngatentee̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu nkuhú kits'ín yjoho̱ ko̱ kits'ínchjénko̱ ngujin xinkjín ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n. 


text:
Tsatéña xu'baha̱ ko̱ ni xi tjíhi̱n ko̱ kits'ínndzjoho̱ to̱oho̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi nkú tjín machjéhe̱n nga nkúnkú. 


text:
Xki̱ ni̱stjin kama ñjakú má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Ni'yaha̱ tsakjánya ni̱nku̱a̱n nga kikjineko̱ xinkjín, nga tjíntuyá tsjo ts'íhi̱n ra̱ ko̱ nga ni̱ma̱kju̱a̱ tjíntuyá ani̱ma̱ha̱. 


text:
I̱ncha ts'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ nda kikiehe̱. Xki̱ ni̱stjin Nti̱a̱ná kits'ín nibájin saha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ kj'a̱í sa xi tíi̱ncha b'anki.<pb/>


text:
Nku ni̱stjin Pedro̱ ko̱ Jua i̱ncha ngji má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ nga chu̱ba̱ jan. Kui chu̱bo̱ xi tíjñaha̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Yo̱ b'ejña nku nda̱ xi tu̱ b'a̱ ts'ín najmi mahá fi santa nkúhu nga kitsin. Xki̱ ni̱stjin n'ek'íéjña ndo̱ a̱nkju̱a̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ xi 'mi A̱nkju̱a̱ Tsjo Tjín tu̱ xi bankihi̱ ra̱ to̱on xu̱ta̱ xi fas'ehen na̱tsihi̱n ni̱nku̱. 


text:
Tu̱nga b'i̱hí kitsú Pedro̱: —Najmi tjínna to̱ontaba ko̱ ta̱ ndaha to̱onsine xi tsjaha tu̱nga ni xi tíjñahána tsjaha. Ngajoho̱ Jesucristo̱, nda̱ xi nibáha Nazaret, an b'a̱ tíxihin: Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱tsutjai. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i jakj'á Pedro̱ ntsja kixi̱ ndo̱ nga kikjesíntje̱n. Tje̱n'yún kisakú nga'yúhún ra̱ sjai ndo̱. 


text:
Kikjennk'á ko̱ kikjatsú'ba. Sjai jas'enko̱ho Pedro̱ ko̱ Jua má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Tíkjennk'á ko̱ títs'íntsjohó ts'íhi̱n ra̱ Nti̱a̱ná nga tsú'ba. 


text:
Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ ko̱ kitsankjún nga̱t'aha̱ ni xi kamat'ain ndo̱. A̱t'aha̱ i̱ncha kamankjihi̱n nga kui ndo̱ xi b'ejña a̱nkju̱a̱ ni̱nku̱ xi 'mi A̱nkju̱a̱ Tsjo Tjín nga banki to̱on. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí Pedro̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Nda̱ xi kama nkihi̱ najmi ta̱ tíbinkféhen Pedro̱ ko̱ Jua. A̱s'a̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ kama nkjúhun nga kama ñjakú má 'mihi̱ Kinte Ni'yaha̱ Salomon, a̱t'aha̱ yo̱ tíi̱ncha jóo̱. 


text:
Nk'ie nga kikie Pedro̱ ni xu'bi̱, b'i̱ kitsú: —Jun já Israel, ¿á tíma nkjúhu̱nnu̱u ni xu'bi̱? ¿Á tíchasehe̱ni̱ xi nkúhu tsa nga'yún ts'a̱ji̱n ko̱ tsa nga̱t'aha̱ tsa ji̱n su̱ba̱i̱ 'yún yankjúi̱n Nti̱a̱ná, tsa kui kju̱a̱ha nga kuan'ekjatsú'baha̱ni̱ nda̱i̱? 


text:
Nti̱a̱ha̱ ntje̱ cháná Abraham, Isaac ko̱ Jacob kitsjáha̱ kju̱a̱chánka Ntíhi̱. Kui xi Jesu xi jun kin'ekjas'on ko̱ najmi kin'ekjóho̱n nginku̱n Pilato̱ nk'ie nga Pilato̱ mjehe̱ ts'i̱ín nda̱íhi̱. 


text:
Najmi kin'ekjóho̱on nda̱ xi je nginku̱n Nti̱a̱ná, nda̱ xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Tu̱ sa ní tsinchu nga n'e̱ nda̱íhi̱ nku nda̱ xi ani̱ma̱ ts'ínk'ien. 


text:
Jun kin'ek'ion nda̱ xi ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱, tu̱nga Nti̱a̱náhá kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. Ji̱n kiyai̱ ko̱ tí'miyai̱hi̱ nga b'a̱ kama. 


text:
Nga̱t'aha̱ nga s'ejinni̱ Jesu, kui kju̱a̱ha nga Jesu kuats'ínchjénni̱ nga kuatsjá nga'yúhu̱n ra̱ nda̱i̱ xi yo ko̱ tíyo e̱i̱. Nga̱t'aha̱ nga s'ejinni̱ Jesu, kui kju̱a̱ha nga kamandaha nda̱i̱ nginkun. 


text:
<pb/>’Be nd'a̱i̱, já nts'e, nga najmi yo ni xi kin'o ko̱ ta̱ ndaha já tjíxánu̱u najmi be ni xi kits'ín. 


text:
Tu̱nga b'a̱há ts'ín kits'íntjusuhun Nti̱a̱ná ni xi kitsúya títjun nk'ie nga kits'ínkinchja̱ ngayjee̱ já profeta̱, nga tjíhin nga un sku̱e̱he̱ nda̱ xi kits'ín nibá. 


text:
Kui nga tankínchj'a̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u ko̱ n'e̱k'óntjaiyo yjonu̱u tu̱ xi n'e̱ndyjajnuhu ngatitsunnu̱u. Tsa b'a̱ n'o̱o, Nti̱a̱ná tsjánu̱u ni̱stjin nga chjúnto̱o 


text:
Kui xi tjíhin nga k'úéjña nk'a ján nd'a̱i̱ santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga s'e̱nda ngáha ngayjee̱ ni xi tjín. Já profeta̱ha̱ Nti̱a̱ná kinchja̱ni̱jmíyaha niu̱ nk'ie. 


text:
<pb/>’Xi nkú kitsú Moise nk'ie: “Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱nu̱u, kui xi kjésíntje̱n nku nda̱ profeta̱ xi nkúhu an. A̱jinnu̱u ku̱i̱tjuhu. Ta̱sinñju ngatentee̱ ni xi ku̱i̱tsu̱nu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ tu̱ yáha ni xi najmi ku̱a̱sínñjuhu̱ nda̱ profeta̱ xu'bo̱ ku̱i̱ch'onsje a̱jihi̱n xu̱ta̱ Israel.” 


text:
Samuel ko̱ ngayjee̱ já profeta̱ xi kis'e a̱skahan ta̱ kinchja̱ni̱jmíyaha ni xi tíma ni̱stjin nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>’Jun ts'a̱jun ni xi kinchja̱ já profeta̱. Ngandanu̱u Nti̱a̱ná y'éndako̱ho ntje̱ chánu̱u nk'ie nga b'a̱ kitsúhu̱ Abraham: “Ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱ nda ka̱mat'ain nga̱t'aha̱ ntje̱ xi s'e̱hi.” 


text:
Títjun jun Nti̱a̱ná kits'ín nibásenu̱u Ntíhi̱ nk'ie nga kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. Nda kits'ínko̱nu̱u nga b'a̱ kits'ín ko̱ tu̱ xi k'úéntuhunu ni ch'onk'un xi manu̱u.<pb/>


text:
Pedro̱ ko̱ Jua tíi̱ncha nchja̱ko̱ sa xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ nk'ie nga i̱ncha j'ai já na̱'miu̱ ko̱ nda̱ k'aku̱hu̱ já xi kunntá ni̱nku̱ ko̱ já saduseo̱. 


text:
Kui xi kama kjaha̱n a̱t'aha̱ Pedro̱ ko̱ Jua tíbakúyaha̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ ko̱ tíb'éni̱jmí nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, a̱t'aha̱ j'áíya ngáha̱ ra̱ Jesu. 


text:
A̱s'a̱i jakj'ánijé jóo̱ ko̱ kits'ínkjas'en nu̱ba̱yá santaha ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, a̱t'aha̱ ja ngixun kui chu̱bo̱. 


text:
Xu̱ta̱ xi kint'é ni xi kinchja̱ Pedro̱ ko̱ Jua, nkjin maha xi kis'ejihi̱n Jesu. Un ra̱ mii̱ tsichu ma já xi kis'ejihi̱n. 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n kama ñjakú nanki Jerusalen já k'aku̱, jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
J'ai Ana xi tjíhi̱n nda̱ na̱'mi títjun, ko̱ Kaifa, Jua, Alejandro̱ ko̱ ngatentee̱ já xi y'aha̱ ra̱ já na̱'mi k'aku̱. 


text:
A̱s'a̱i ngjichj'a Pedro̱ ko̱ Jua ko̱ kin'ekinchá a̱jihi̱n jóo̱. B'a̱ kitsú jóo̱: —¿Mí xáha xi tjínnu̱u? ¿Yá xi tíb'éxánu̱u nga b'a̱ tín'o? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱ nga kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱: —Jun já tjíxá ko̱ jáchá xi tjíhi̱n xá, 


text:
tín'eko̱kju̱a̱ni̱ nd'a̱i̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱nda xi kin'ehe̱ nku nda̱ un ko̱ xi nkú ts'ín kama nkihi̱. 


text:
Kui nga tjíhin nga cha̱hanu ngatentoo̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ Israel nga nga̱t'aha̱ nga'yúhu̱n Jesucristo̱, nda̱ xi nibáha Nazaret, kama nkihi̱ ra̱ nda̱ xi kabasinjña e̱i̱ nginkun. Jun kingjat'a kruhu̱u Jesu tu̱nga Nti̱a̱náhá kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
Najmi tjín sa kj'a̱í xi maha̱ ts'ínk'anki xu̱ta̱. Nti̱a̱ná najmi kits'ín nibá sa kj'a̱í a̱sunntei̱ xi ka̱ma ts'i̱ínk'ankiná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kama nkjúhu̱n já tjíxóo̱ nk'ie nga kint'é nga b'a̱ ts'ín ndjá tínchja̱ Pedro̱ ko̱ Jua ko̱ i̱ncha kikie nga tu̱ já tu̱ k'un tu̱ mahá niu̱ xi najmi 'yún maha̱ xu̱ju̱n. I̱ncha kamankjihi̱n nga kui jóo̱ xi y'emako̱ Jesu. 


text:
Tu̱nga najmi behé mí nihi xi kja̱nínehe̱, a̱t'aha̱ tíi̱ncha be nga nda̱ xi kama nkihi̱ kabasinjñako̱ho̱ jóo̱. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha kitsjá kju̱a̱ nga ku̱i̱tju jóo̱ má tíma kju̱o̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín niu̱. 


text:
B'i̱ i̱ncha kitsú: —¿Nkú n'e̱éhe̱ jóo̱? Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu Jerusalen be kju̱a̱nkjún xi kits'ín jóo̱ ko̱ najmi ma b'e'máá. 


text:
Tu̱nga tu̱ xi najmi ta̱ ngju̱a̱i̱ndju saha ée̱n a̱jihi̱n xu̱ta̱, kui nga tu̱ sahá ku̱i̱nchankjúhu̱n ra̱á tu̱ xi najmi ta̱ ch'a k'u̱éni̱jmíhi Jesu. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ ngáha̱ ra̱ jóo̱. Y'éch'oho̱ nga najmi ta̱ i̱ncha k'u̱éni̱jmíhi ko̱ tsa ku̱i̱nchja̱ni̱jmíyaha Jesu. 


text:
Tu̱nga b'i̱hí kitsú Pedro̱ ko̱ Jua nga kinchja̱ko̱ já tjíxóo̱: —N'e̱nkjíntak'un má nihi xi b'a̱ tjín nginku̱n Nti̱a̱ná. ¿A nga jun xi ku̱i̱nú'yá'éi̱hi̱n a ra̱ Nti̱a̱náhá? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já tjíxóo̱ tsinchánkjúhu̱n tu̱nga kits'ín nda̱íhí ra̱. Najmi kisakúhu̱ mí nihi xi ts'i̱ínnijéhe̱ ra̱, a̱t'aha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ ni xi kamoo̱. 


text:
Ts'ati yachán nú tjín ko̱ yaha̱ ra̱ nga uhu̱n nda̱ xi kamat'ain kju̱a̱nkjún xu'bi̱ nga kama nkihi̱. Já postru̱ ko̱ jániy'akúyá xingisoo̱ b'i̱ ts'ín i̱ncha kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kin'e nda̱í ngáha̱ ra̱ Pedro̱ ko̱ Jua, a̱s'a̱i ngjisehe̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ ko̱ kitsúyaha̱ ngayjee̱ ni xi kitsú já na̱'mi k'aku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. 


text:
Nk'ie nga kint'é xu̱ta̱ xingisoo̱ éi̱n, ngayjee̱ nkuhú kits'ín kju̱a̱nkjintak'uhu̱n nga i̱ncha kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ i̱ncha kitsú: —Ji Nti̱a̱ni̱, ji xi kin'endai nk'a ján ko̱ a̱sunntee̱, ntáchak'uu̱n ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíhín. 


text:
Ntje̱ cháni̱ David xi nda̱ musu̱hi̱ kin'ekínchja̱ko̱honi Espiri̱tu̱ Santo̱. B'i̱ tsixín:<pb/>¿Á xa̱áha̱n i̱ncha ts'íhin xu̱ta̱ xi tjíhin a̱sunntee̱?<pb/>¿Á ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ tíi̱ncha ts'ínnkjin k'uhun?<pb/> 


text:
Y'énda yjoho̱ já rei̱ xi tjín a̱sunntee̱ ko̱ kama ñjakú já tjíxóo̱.<pb/>I̱ncha ngji kontra̱ha̱ Nti̱a̱ná ko̱ nda̱ xi kits'ín nibá. 


text:
<pb/>’A̱t'aha̱ kju̱axi̱ nga nanki xu'bi̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱ ko̱ Ponci̱o̱ Pilato̱ kama ñjakúko̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ko̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ nga i̱ncha ngji kontra̱ha̱ Jesu xi Ntíhi̱, kui xi y'exáí nga kin'e nibáí. Kui xi je. 


text:
B'a̱ ts'ín kits'íntjusuhun jóo̱ ngayjee̱ ni xi ja y'enda títjuin ko̱ xi tsixínyai nga tjíhin nga ka̱ma. 


text:
<pb/>’Nd'a̱i̱ ji Nti̱a̱ni̱, cha̱se̱i̱hi̱ ni xi mjehe̱ ts'i̱ínni̱ jóo̱. Tjeihi̱n xu̱ta̱ xi ts'i̱ nga ndjá k'u̱éni̱jmí én xi ts'i̱. 


text:
Nga'yíhi̱n katuma nkihi̱ ra̱ xu̱ta̱ un ko̱ katuma kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkahi̱. N'e̱chjénni̱ nga n'e̱i̱ kui niu̱ ngajoho̱ Jesu, kui xi Ntíhi̱ ko̱ tsje. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamaha̱ jóo̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, ts'ajniyá a̱nte xi má nga kama ñjakú. Ngayjee̱ j'aijíhi̱n Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ ndjá i̱ncha y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín nkuhú tsasinko̱ xinkjín xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu 


text:
<pb/>Nkuhú kits'ín ani̱ma̱ha̱ ko̱ kju̱a̱nkjintak'uhu̱n ngayjee̱ xi kis'ejihi̱n Jesu. Ndaha nku najmi b'a̱ kitsú tsa nkuhú kui ts'e̱ ni xi tjíhi̱n. Tu̱ sa ní ngujihín kits'ínchjénko̱ xinkjín ni xi tjíhi̱n. 


text:
'Yún kis'ehe̱ nga'yún já postru̱ nga kitsúya nga j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ko̱ ngayjee̱ 'yún nda kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱jihi̱n xu̱to̱ najmi kis'e xi kindyjat'aha̱ tsa mí nihi, a̱t'aha̱ ngayjee̱ xi tjíhi̱n xu'ba ko̱ tsa ni'ya tsatéña ko̱ j'aiko̱ to̱on xi kik'a̱i̱hi̱. 


text:
J'ai tsjáha̱ já postru̱ ko̱ kui xi tsakjánya to̱oo̱n nga kitsjáha̱ xi nkú tjín machjéhe̱n nga nkúnkú xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Y'ejña nku nda̱ xi y'aha̱ ra̱ ntje̱ chá Levi xi kitsin xjo̱ Chipre̱ xi 'mi Kuse, xi já postru̱ y'ét'a j'áíhi̱n nga Bernabe k'úín. Kui j'áín xi tsuhu̱ ra̱: xi tsjá nga'yúhu̱n xu̱ta̱. 


text:
Jakj'á chuba to̱on xi kik'a̱i̱hi̱ xu'baha̱ ndo̱ ko̱ tu̱ nkuhú tíkjá j'ai tsjáha̱ já postru̱. Ta̱ kikie chju̱úhu̱n ni xi kits'ín. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱: —Ji Anania̱, ¿á nda̱nindoo̱ jas'enjihin ani̱ma̱hi̱ nga tích'ana̱cha̱ha̱ ri̱ Espiri̱tu̱ Santo̱? Tsateñai xu'bahi̱ ko̱ tí'ba̱i̱yjeni̱ to̱oo̱n tíbixín. 


text:
Kintehe̱ ni nga tsateñai xu'boo̱, ¿a najmi jihí ts'i̱? Nk'ie nga tsateñai, ¿a najmi jihí ka̱ma ts'i̱hi to̱oo̱n? ¿Á b'a̱ kitsúhu ani̱ma̱hi̱ nga kichjubéheni chuba? Nti̱a̱ná tích'ana̱cha̱i̱hi̱, najmi xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é Anania̱ éi̱n, tje̱n'yún j'aikijnehé nga k'ien. Tu̱ ni xí kitsankjúhún ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kint'é ni xi kamoo̱. 


text:
A̱s'a̱i kingjásjaiya Pedro̱: —T'inyaní, ¿a b'a̱ tjín kich'o xu'banu̱u nga tsateño? —Joho̱n, b'a̱ tjín tsateñai̱ —kitsú Safira̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱: —¿Á kabincha'ahanu xinki̱u nga mjehe̱nu̱u chjút'ayák'uhunnu Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná? A̱stiu̱ a̱nkju̱o̱ yja já xi kfingjáyanji x'i̱hi̱n ko̱ ji ta̱ ngju̱a̱i̱ko̱hi nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ j'aikijnet'a sjai Pedro̱ ta̱chjúu̱n nga k'ien. Nk'ie nga jas'en já a̱stiu̱, kikie nga kjijña k'ien ta̱chjúu̱n ko̱ tsitjuko̱ nga ngjingjáyanjit'aha̱ x'i̱hi̱n. 


text:
Tu̱ xí kitsankjúhún ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kint'é ni xu'bi̱. B'i̱ ts'ín y'entu já postru̱ 


text:
<pb/>Já postru̱ kits'ín ṉkjún kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱, ko̱ ngayjee̱ nkuhú kik'a xinkjín nga kama ñjakú a̱nte xi 'mi Kinte Ni'yaha̱ Salomon. 


text:
Ndaha nku xu̱ta̱ xingisoo̱ najmi kama k'un nga ka̱ma ngujihi̱n xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱, tu̱nga xu̱ta̱ na̱nti̱o̱hó tjo ṉkjún kits'íhi̱n. 


text:
Santaha a̱ya ni̱yátée̱ kik'onsje xu̱ta̱ xu̱ta̱ uhu̱n nga kama̱ ko̱ na̱chan kingjántusún, tu̱ xi nk'ie nga kj'u̱a̱ha Pedro̱ ndaha tsa tu̱ nk'íéhe̱n kj'u̱a̱nehe̱ xu̱ta̱ uu̱n, ka̱ma nkihi̱. 


text:
Ta̱ j'ai ṉkjún xu̱ta̱ xi tjíntu a̱ndai nanki Jerusalen nga j'aiko̱ xu̱ta̱ uhu̱n ko̱ xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱. Ngayjee̱ kama nkihi̱. B'i̱ ts'ín ngji kontra̱ha̱ já tjíxóo̱ já postru̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tu̱ ni xí kama xintak'uhún nda̱ na̱'mi títjuu̱n ko̱ ngayjee̱ já xi mako̱ho̱, kui xi já saduseo̱. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga ni̱stje̱n nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná kikjex'á nu̱ba̱yóo̱ ko̱ kik'onsje jóo̱ nga b'i̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—Tankíún. Ti̱ncho má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ t'inyoho̱o xu̱ta̱ ngayjee̱ én xi tsjá kju̱a̱tík'un. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'íntjusun já postru̱ én xi kik'ihi̱n. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n jas'en má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ tsakúya. A̱s'a̱i j'ai nda̱ na̱'mi títjuu̱n ko̱ já xi mako̱ho̱ a̱nte má nga ma ñjakúko̱ xinkjín ko̱ kinchja̱ ñjaha̱ ngayjee̱ já k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ Israel. Kitsjá kju̱a̱ nga ngju̱a̱i̱chj'a já postru̱ a̱ya nu̱ba̱yóo̱. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga tsichu nu̱ba̱yóo̱ já xi kunntá ni̱nku̱, najmi kisakúhu̱ já postru̱. A̱s'a̱i kik'óya ngáha nga j'aiko̱ én. 


text:
B'i̱ i̱ncha kitsú: —Tjíchja tsjan tsjan a̱nkju̱a̱ nu̱ba̱yóo̱ nga kuichii̱ ko̱ tíi̱nchasti a̱nkju̱o̱ já xi tíkunntá yo̱. Tu̱nga nk'iehé nga kuachjux'ái̱, ndaha nku najmi kuayai̱ a̱yoo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é én xu'bi̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n ko̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ nda̱ k'aku̱hu̱ já xi kunntá ni̱nku̱, ndaha najmi ta̱ be mí ni xi ku̱i̱tsu̱. Kingjásjaiyaha̱ xinkjín má ku̱i̱chúkjet'a ni xi tímoo̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há j'ai tsú nku nda̱: —Jun, já xi kin'ekjas'on nu̱ba̱yá tíi̱ncha na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ tíbakúyaha̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nda̱ k'aku̱hu̱ já xi kunntá ni̱nku̱ ko̱ já xi yjankihi̱ i̱ncha ngjikj'á já postru̱. Najmi i̱ncha kits'ín'uhu̱n nga j'aiko̱, a̱t'aha̱ tsankjún tsa ndji̱o̱ k'u̱éhe̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱. 


text:
Nk'ie nga j'aiko̱, tsinchá nginku̱n já tjíxá xi kama ñjakú yo̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n: 


text:
<pb/>—Ja b'a̱ kik'in sisinnu̱u nga ndaha̱chí najmi ka̱ma k'úéni̱jmíhu̱u Jesu xu̱ta̱, tu̱nga tu̱ sahá b'a̱ tín'o. Ngayjee̱ xu̱ta̱ Jerusalen be ni xi tíbakuyó, ko̱ mjenu̱u nga ji̱n ch'a̱njii̱ ngabayaha̱ ndo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱ ko̱ já postru̱ xingisoo̱: —Títjun tjíhin nga ku̱i̱nú'yá'éi̱hi̱n Nti̱a̱ná nga xu̱ta̱. 


text:
Jun kin'ek'ion Jesu nga kikjat'a kruu̱, tu̱nga Nti̱a̱ha̱ ntje̱ cháháná kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
Nti̱a̱ná kitsjáha̱ kju̱a̱chánka nga kits'ín nga y'ejñat'aha̱. Kui xi tíjña títjun nd'a̱i̱ ko̱ xi ts'ínk'anki xu̱ta̱, tu̱ xi tsjáha̱ ra̱ xu̱ta̱ Israel nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ ko̱ ka̱ma ndyjat'aha̱ jéhe̱. 


text:
Ji̱n kiyai̱ ko̱ tíbixínyai̱ ni xu'bi̱ ko̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ya, Espiri̱tu̱ Santo̱ xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ xu̱ta̱ xi nt'é'éhe̱n. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é já tjíxóo̱ én xu'bi̱, tu̱ ni xí 'yúhún kama kjaha̱n, santaha kama mjehe̱ nga ts'i̱ínk'ien já postru̱. 


text:
Tu̱nga nkuhú nda̱ fariseo̱ xi 'mi Gamaliel, xi nku nda̱ chji̱ne̱'én xi bakúya kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ xi benkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱, kui xi b'a̱ kitsú nga ku̱i̱ch'onsje kutju já postru̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ já tjíxá xingisoo̱: —Jun xi ntje̱ Israel tje̱he̱nnu̱u, nda nda cha̱so̱o tsa mí nihi xi n'o̱ho̱ jóo̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú kama nd'a̱i ngáha, nda̱ chánka kits'ín ma yjoho̱ nda̱ Teuda̱ ko̱ ma ra̱ ñju unchan já xi kitsjennkíhi̱. Tu̱nga kin'ek'iehén ndo̱ ko̱ kindzjoya ngayjee̱ xi kitsjennkíhi̱. B'a̱ ts'ín tsichukjehe ni xu'bo̱. 


text:
Ko̱ a̱skan ngáha, ni̱stjin nga tís'exki̱ ngayjee̱ xu̱ta̱, j'ai Juda̱, nda̱ xi nibáha a̱nte Galilea̱, ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kitsjennkíhi̱. Tu̱nga ta̱ kin'ek'iehén ndo̱ ko̱ kindzjoya ngayjee̱ xi kitsjennkíhi̱. 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, b'a̱ tíxihi̱nnu̱u nd'a̱i̱. Najmi tu̱ nungijiun yjonu̱u ni xi tíi̱ncha ts'ín já xu'bi̱. Najmi tu̱ jun nkú n'oho̱o. A̱t'aha̱ tsa ts'e̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱ ni xi tíi̱ncha ts'ín jóo̱, ku̱i̱chúkje. 


text:
Tu̱nga tsa Nti̱a̱náhá ts'e̱ niu̱, najmi ka̱manu̱u n'e̱kjio. Kutsa santahá ni ko̱ Nti̱a̱ná tíbankíún kontro̱o. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'ínkjáíhi̱n já tjíxóo̱ ni xi kitsú Gamaliel. Kinchja̱ha̱ já postru̱, kingjáha̱ ko̱ y'éjña nkjúhu̱n nga k'u̱éni̱jmíyaha Jesu. I̱ncha kits'ín nda̱í ngáha̱ ra̱. 


text:
I̱ncha tsitju já postru̱ nginku̱n já tjíxóo̱ nga tsjo tíi̱ncha ma ts'íhi̱n ra̱, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kitsjántehe̱ nga un sku̱e̱he̱ nga̱t'aha̱ Jesu. 


text:
Ngayje ni̱stjin tsakúya tehe̱nte ko̱ y'éni̱jmí má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ xki̱ ni'ya nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
Ni̱stjin nk'ie nga ja tíi̱ncha ma nkjin xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu, a̱s'a̱i xi nchja̱ én griego̱ b'a̱ kitsú nga najmi nda títs'ín xi nchja̱ én hebreo̱. B'a̱ i̱ncha kitsú nga najmi nda tíchasehe̱ jminchjín xi nchja̱ én griego̱ xi ja k'ien x'i̱hi̱n nk'ie nga tímandzjo nichine xki̱ ni̱stjin. 


text:
A̱s'a̱i já postru̱ xi te joo̱ kinchja̱ ñjaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Ji̱n tjíhin nga k'úéni̱jmíi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. Najmi nda tjín tsa k'úéjñai̱ nga b'a̱ n'e̱i̱, tsa tu̱ xi yámixo̱ cha̱se̱he̱ ri̱. 


text:
Kui nga jun, já nts'e, ti̱nchísjaihinu a̱jinnu̱u yatu já xi yankjún, xi kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ xi na̱nka̱ ts'ínnkjink'un, tu̱ xi k'u̱a̱i̱hi̱ ri̱ xá xu'bi̱. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ kits'ínkjáíhi̱n ni xi kitsú já postru̱ ko̱ j'ájin já xu'bi̱: Esteba̱n, nku nda̱ xi 'yún s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ xi kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, Felipe̱, Proco̱ro̱, Nicanor, Timon, Parmena̱, ko̱ Nicola, nda̱ xi nibáha nanki Antiokia̱. Kui nda̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ tu̱nga jahá nd'a̱i s'ejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Já postru̱ jaich'áha̱ já xi yatui̱. A̱s'a̱i já postru̱ kinchja̱ntjai jóo̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ kingjénne ntsja. 


text:
<pb/>'Yún ngjindju éhe̱n Nti̱a̱ná nanki Jerusalen ko̱ 'yún nkjin kama xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu. Ta̱ nkjin já na̱'mi kis'ejihi̱n Jesu. Kui nga̱t'ai̱ kichjubénijéhe Esteba̱n 


text:
<pb/>Esteba̱n 'yún nda kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsjáha̱ nga'yún. Kits'ín kju̱a̱nkjún ko̱ ni i xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱ na̱nti̱o̱. 


text:
A̱s'a̱i k'u̱a̱ xu̱ta̱ ni'ya sinagoga̱ xi 'mi Sinagoga̱ha̱ Xu̱ta̱ Nda̱í i̱ncha ngji kontra̱ha̱ Esteba̱n, ko̱ k'u̱a̱ xu̱ta̱ Cirene̱ ya, ko̱ xu̱ta̱ Alejandria̱, ko̱ k'u̱a̱ xi nibáha a̱nte Cilici̱a̱ ko̱ a̱nte Asi̱a̱. Kui xi i̱ncha y'ésiko̱ Esteba̱n. 


text:
Tu̱nga najmi kamahá ra̱ kits'ín ngana̱ha̱, a̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ kitsjáha̱ Esteba̱n kju̱a̱nkjink'un na̱nka̱ nga kinchja̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha y'échjíhi̱ k'u̱a̱ já tu̱ xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu nga kui xi kint'é nga Esteba̱n ch'on kitsúhu̱ Moise ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ ts'ín tsinchákjaha̱n ra̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ ko̱ jáchá xi tjíhi̱n xá ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. A̱s'a̱i ngjikj'ánijé Esteba̱n ko̱ ngjiko̱ má nga ma ñja já tjíxóo̱. 


text:
Ta̱ i̱ncha j'aiko̱ já testiyu̱ tsank'á xi b'i̱ kitsú: —Kui nda̱i̱ tu̱ nku én ch'on tsuhú títsuhu̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
Kinu'yái̱ nga b'a̱ kitsú nga Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret, ts'i̱ínkatsúnya ni̱nku̱ xu'bi̱ ko̱ nga ts'i̱ínk'óntjaiya sin xi kich'aá xi tsakúyaná Moise. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngayjee̱ já tjíxá xi kab'entu yo̱ tsasehe̱ Esteba̱n ko̱ kikie nga b'a̱ tjín a̱nkjín ntítsje tjín a̱nkjín Esteba̱n.<pb/>


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Esteba̱n: —Jun xi ntje̱ Israel tje̱he̱nnu̱u ko̱ jun xi tjínnu̱u xá, ta̱sinñju manú. Nti̱a̱ chánkaná tsakúchjihi̱ yjoho̱ ntje̱ cháná Abraham nk'ie nga tíjña sa a̱nte Mesopotami̱a̱, kintehe̱ ni nga ngju̱a̱i̱k'iejña nanki Haran. 


text:
A̱s'a̱i tsitju Abraham a̱ntehe̱ xu̱ta̱ Caldea̱ ko̱ ngjik'iejña nanki Haran. Nk'ie nga k'ien na̱'mihi̱ Abraham, Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱ má tintsu̱bo̱o nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>’E̱i̱ najmi kitsjáha̱ a̱nte xi ka̱ma ts'e̱, ndaha nku te má ka̱ma ku̱a̱sín tsu̱ku̱. Tu̱nga kitsúya títjuhún ra̱ nga tsjáha̱ nga ka̱ma ts'e̱ e̱i̱ má tintsu̱bo̱o nd'a̱i̱ ko̱ nga ntje̱ xi s'e̱he̱ a̱skahan ta̱ ka̱ma ts'e̱, ndaha tsa najmi tjíhi̱n ntí Abraham kui ni̱stjiu̱n. 


text:
Nti̱a̱ná b'a̱ kitsú yaha̱ Abraham nga ntje̱ xi s'e̱he̱ k'úéntu má nga najmi kui ts'e̱, ko̱ nga xu̱ta̱ musu̱ n'e̱ ma, ko̱ nga ñju unchan nú tjíhin un sku̱e̱he̱. 


text:
B'a̱ kitsú ya Nti̱a̱ná: “An ts'inko̱kju̱a̱ xu̱ta̱ xi musu̱ ts'i̱ín maha̱. A̱skahan i̱ncha ku̱i̱tju yo̱ ko̱ ts'i̱íntsjona a̱nte xu'bi̱.” 


text:
<pb/>’Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu̱ nga ts'i̱ín ni circuncision, tu̱ xi b'a̱ ts'ín sa̱kúchji ni nda xi y'éndako̱. Kui b'a̱ maha, nk'ie nga kitsihin Isaac ko̱ nga ja tjíhi̱n jin ni̱stjin, Abraham kits'íhi̱n ni circuncision. Isaac b'a̱ ta̱ kits'íhi̱n Jacob, ko̱ Jacob b'a̱ ta̱ kits'íhi̱n ntí xi te joho̱, xi kama ntje̱ cháná. 


text:
<pb/>’Kits'ínnchi̱ni̱hi̱ já nts'e̱ Kuse ko̱ tsatéñaha̱ xu̱ta̱ xí tjín a̱nte Egipto̱. Tu̱nga Nti̱a̱náhá tsasinko̱ho̱ Kuse 


text:
ko̱ kits'ínkj'a t'axíhi̱n ngayjee̱ kju̱a̱'un xi kisatéjin. Kitsjáha̱ kju̱a̱nkjintak'un na̱nka̱ ko̱ kju̱a̱nda nginku̱n nda̱ faraon, xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ Egipto̱. Nda̱ rei̱ kitsjá xáha̱ Kuse nga ka̱ma nda̱ títjuhu̱n xu̱ta̱ Egipto̱ ko̱ nda̱ k'aku̱hu̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín ni'yaha̱ nda̱ rei̱. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i kis'e kjintíá ko̱ kju̱a̱'un chánka ngayjee̱ a̱nte Egipto̱ ko̱ a̱nte Canaan, má nga tjíntu ntje̱ cháná. Najmi ta̱ kisakúhu̱ ra̱ nichine. 


text:
Nk'ie nga kint'é én Jacob nga Egipto̱ tjín tuni̱ñu̱, kits'ínkji ntíhi̱ xi ntje̱ cháná maha ni̱yá xi tjuhun. 


text:
Ko̱ ni̱yá xi ma joho Kuse tsakúchjihi̱ yjoho̱ já nts'e̱. B'a̱ ts'ín kikiehe nda̱ faraon xu̱ta̱ xi ts'e̱ Kuse. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Kuse nga ngju̱a̱i̱chj'a Jacob xi na̱'mihi̱ maha ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi y'aha̱ ra̱, xi cháte ko̱ kan ún maha. 


text:
B'a̱ ts'ín j'aik'iejñaha Jacob Egipto̱ ko̱ yo̱ k'ien. Ta̱ yo̱ ya i̱ncha k'ien ntíhi̱ xi kama ntje̱ cháná. 


text:
A̱skahan ngji s'eyanji Jacob nanki Sikem, má nga tíjña tsjó xi ts'atse Abraham nga kitsjáha̱ to̱ontaba ntíhi̱ Hamor. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga tsichu tiña ni̱stjin nga ts'i̱íntjusun Nti̱a̱ná ni xi kitsúya títjuhu̱n Abraham, 'yún nkjin kama sa xu̱ta̱ná xi kik'ientu Egipto̱. 


text:
Kui xi ts'ana̱cha̱ha̱ xu̱ta̱ná ko̱ kits'ín'uhu̱n ntje̱ cháná. Kits'ín kju̱a̱'yúhu̱n ra̱ nga k'u̱éntu masen ntíhi̱ tu̱ xi ku̱a̱yáha. 


text:
<pb/>’Kui ni̱stjiu̱n kitsin Moise ko̱ Nti̱a̱ná kisasíhi̱n Moise. Jan sá kamaha̱ xi cháha̱ nga kikuhu̱n. 


text:
Nk'ie nga kis'ejña masen, ta̱kjíhi̱n nda̱ faraon jakj'áha̱ ko̱ kits'íncháha̱ xi nkúhu tsa ntíhi̱ maha. 


text:
B'a̱ ts'ín tsangiyaha Moise ngayjee̱ ni xi maha̱ xu̱ta̱ Egipto̱. Nku nda̱ chánka kama. Kinchja̱ ko̱ tse ni xi kits'ín. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga jehe̱ yachán nú Moise, ani̱ma̱ha̱ nibaha̱ ra̱ nga ngjitsubek'ún xu̱ta̱ xinkjín, xi xu̱ta̱ Israel. 


text:
Nk'ie nga kikie nga tín'e'uhu̱n nku nda̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱, tsasinko̱. Kits'ínk'ien nda̱ Egipto̱ xi b'a̱ kits'íhi̱n. B'a̱ ts'ín kits'ín ngajoyaha ni xi tín'ehe̱ nda̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ kitsú Moise nga kits'ínnkjink'un: “Ka̱mankjihi̱n xu̱ta̱ xinkjíán nga an ts'i̱ínchjénna Nti̱a̱ná tu̱ xi ka̱ma nda̱íhi̱ ra̱ xu̱ta̱na̱.” Tu̱nga najmi b'a̱há ts'ín kits'ínnkjink'un xu̱to̱. 


text:
<pb/>’Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n kikie Moise nga jo já xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ tíi̱ncha kjánko̱ xinkjín ko̱ mjehe̱ nga ku̱a̱tekj'áíyaha̱ jóo̱. B'i̱ kitsúhu̱: “Jun já, nts'o mahanu xinki̱u. ¿Á ta̱ jun tín'e'uhu̱n ru̱u xinki̱u?” 


text:
A̱s'a̱i nda̱ xi títs'ín'uhu̱n nda̱ xinkuu̱ kitsuniña Moise nga b'a̱ kitsúhu̱: “¿Yá xi kitsjá xáhi nga ji xi ka̱mai nda̱ k'aku̱ni̱ ko̱ nga cha̱se̱i̱hi̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda tín'ei̱? 


text:
Nk'ie nga kint'é Moise éi̱n, tsanka ko̱ ngjik'iejña a̱nte Madian. Yo̱ y'ejñasún ko̱ yo̱ kis'entuhu̱ jo ntí. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga j'a yachán nú, nku ntítsje j'aisehe̱ Moise a̱nte kixiu̱ tiña a̱sunntu tje̱nki̱ Sinai. A̱jihi̱n nku na̱'yá ntsje̱ xi títi tsakúchjihi̱ yjoho̱. 


text:
Kama nkjúhu̱n Moise nk'ie nga kikie ni xi tíma chjihi̱ ko̱ ngjise tiñaha̱ tu̱ xi ku̱a̱se̱ sisihi̱n ra̱. Tu̱ kint'éhé nta̱ha̱ Nti̱a̱ná nga b'a̱ kitsúhu̱: 


text:
“An xi Nti̱a̱ha̱ ntje̱ cháhi̱, Nti̱a̱ha̱ Abraham, Isaac ko̱ Jacob.” Ts'atsé nkjún Moise ko̱ najmi kama k'un nga tsase. 


text:
Tíbe kju̱a̱ni̱ma̱ xi tíf'a xu̱ta̱ xi ts'a̱n xi tjíntu Egipto̱ ko̱ tínt'e nga un tíi̱ncha maha̱. Kaf'ái̱je̱n tu̱ xi ts'in nda̱íhi̱ ra̱. T'endai yjohi̱. An ts'inkjíhi Egipto̱.” 


text:
<pb/>’Najmi kits'ín mjehe̱ jóo̱ Moise nga b'i̱ kik'ihi̱n: “¿Yá xi kitsjá xáhi nga ji xi ka̱mai nda̱ k'aku̱ni̱ ko̱ nga cha̱se̱i̱hi̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda tín'ei̱?” Tu̱nga kuihí Moise xi kama chjihi̱ ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná a̱jin na'yá ntsje̱ xi títiu̱. B'a̱ ts'ín Nti̱a̱ná kits'ínkjihi̱ ra̱ ko̱ kik'a̱i̱ xáha̱ nga kui xi kama nda̱ k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ná ko̱ nga ts'i̱ín nda̱íhi̱. 


text:
Kui xi kik'onsje xu̱ta̱ná Egipto̱. Yachán nú tjíhin kits'ín kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná Egipto̱ ko̱ a̱jihi̱n Ntáchak'un Niu̱ ko̱ a̱nte kixiu̱. 


text:
<pb/>’Kui Moise xi b'a̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ Israel: “Nti̱a̱ná kjésíntje̱n nku nda̱ profeta̱ xi nkúhu an. A̱jinnu̱u ku̱i̱tjuhu.” 


text:
Kui Moise xi y'ejñajihi̱n xu̱ta̱ nga kama ñjakú nk'ie nga y'entu a̱nte kixiu̱. Kinchja̱ko̱ ntítsjee̱ a̱sunntu tje̱nki̱ Sinai ko̱ ta̱ kinchja̱ko̱ ntje̱ cháná. Kik'a̱i̱hi̱ nga tsjáná én xi ts'ínk'íéntu tík'unná. 


text:
<pb/>’Tu̱nga ntje̱ cháná najmi kama mjehe̱ nga ku̱i̱nt'é'éhe̱n. Tu̱ sahá kits'ín t'axín ko̱ kama mjehe̱ nga k'o̱óya ngáha Egipto̱. 


text:
B'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ Aaron: “N'e̱ndani̱ nti̱a̱ xi tsjén títjunni̱, a̱t'aha̱ najmi yai̱ mí nihi xi kamaha̱ Moise, nda̱ xi kik'onsjeni̱ Egipto̱.” 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha kits'ínnda nku turu̱ nti̱a̱ ko̱ kits'ínk'ien chu̱ nga kitsjáha̱ chje̱. Kits'íntsjoho̱ ni xi ntsja kits'ínndako̱ho. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i Nti̱a̱ná najmi ta̱ kits'ínsihi̱n ra̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. Kitsjántehe̱ nga ts'i̱íntsjoho̱ niñu xi tjín nk'a ján. B'a̱ kama xi nkú ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná xi y'ét'a já profeta̱:<pb/>Jun xu̱ta̱ Israel, ¿a ahán kik'a̱i̱nú chje̱,<br/>nk'ie nga tintsu̱bo̱o a̱nte kixiu̱ yachán nú tjíhin?<pb/> 


text:
Ni'ya najyuntehe̱ ní nti̱a̱ Moloc<br/>ko̱ niñuhu̱ nti̱a̱ Renfan tsankinko̱o.<pb/>Sénni̱stjin kin'endo tu̱ xi n'e̱tsjoho̱ru̱u,<br/>kui nga kjin ts'inkjíhi̱nu̱u xi tje̱hen a̱stu̱n Babiloni̱a̱. 


text:
<pb/>’Kits'ínnda Moise ni̱nku̱ najyunte xi bakúchji nga Nti̱a̱ná tíjñajihi̱n xu̱ta̱ xi ts'e̱. Kin'enda xi nkú ts'ín kisakúchjihi̱ nga ka̱manda. B'a̱ ts'ín a̱nte kixiu̱ kis'ejñaha̱ ra̱ ntje̱ cháná ni̱nku̱ najyuntee̱ xi nkú nga kitsú Nti̱a̱ná. 


text:
Kik'a̱i̱hi̱ ntje̱ cháná nga ka̱ma ts'e̱ niu̱. I̱ncha y'a nk'ie nga i̱ncha jas'en e̱i̱ má tintsu̱bo̱o nd'a̱i̱, ni̱stjin nk'ie nga tjíhi̱n xá Josue ko̱ kikjánko̱ xu̱ta̱ xi tjíntu e̱i̱, xi Nti̱a̱ná kik'onsje ngandaha̱ ntje̱ cháná. B'a̱ ts'ín kis'ejña ni̱nku̱ najyuntee̱ santaha nkúhu nga y'ejña nda̱ rei̱ David. 


text:
<pb/>’Nti̱a̱ná kisasíhi̱n David ko̱ David kama mjehe̱ nga ts'i̱índaha̱ nku a̱nte Nti̱a̱ná, Nti̱a̱ha̱ ntje̱ cháná Jacob. 


text:
B'a̱ tjín kjáíhin nga nk'a ján tíjña Nti̱a̱ná ko̱ nga najmi b'ejñaya ni'ya xi ts'ínnda xu̱ta̱. A̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín y'ét'a éhe̱n Nti̱a̱ná nda̱ profeta̱:<pb/> 


text:
Ndji̱o̱jmi ján báte̱jña nga batexuma,<br/>ko̱ t'anankiu̱ basinjñásan tsu̱ká.<pb/>¿Mí ni'yaha xi n'e̱ndanú, títsu Nti̱a̱ná,<br/>ko̱ má a̱ntehe ka̱ma ts'inkj'áíya?<pb/> 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ kitsú ya Esteba̱n nga ngjindju: —Tu̱nga jun najmi mjenu̱u ku̱i̱nú'yá'ón. B'a̱ ts'ín nu'yó ko̱ tjíya ani̱ma̱nu̱u xi nkú joyaha xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná. Nkuhú nga tintsu̱ba̱ kontra̱ha̱ ru̱u Espiri̱tu̱ Santo̱. Jun xi b'a̱ k'un xi nkúhu ntje̱ chánu̱u. 


text:
¿Má já profeta̱ha xi najmi kitsjennkí unkie ntje̱ chánu̱u? Kits'ínk'ien já xi kitsúya títjun nga kj'u̱a̱í nda̱ xi na̱xu̱ ts'i̱ín. Ko̱ nk'ie nga j'ai ndo̱, jun kin'ekjas'on ko̱ kin'ek'ion. 


text:
Jun bi ntítsje kits'ínkjas'ennu̱u kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná tu̱nga najmi tín'etjusunnú. B'i̱ ts'ín kin'ek'ien Esteba̱n 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é já tjíxóo̱ ni xi kitsú Esteba̱n, tu̱ ni xí i̱ncha kama kjahán ra̱ ko̱ i̱xí tsatehé ni̱'yu̱n. 


text:
Tu̱nga máha Esteba̱n, kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱. Tsasenjinki nk'a ján ko̱ kikie kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ nga Jesu kabasinjñat'aha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'i̱ kitsú: —¡Cha̱so̱o! Tíbe nga tje̱n ti̱xa̱ ndji̱o̱jmi ján ko̱ nga Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n kabasinjñat'aha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Najmi ta̱ tsasínñjuhu̱ ra̱ jóo̱ Esteba̱n. Xa̱áha̱n i̱ncha kits'ín. Ngatentee̱ nkuhú nga ngjikj'á. 


text:
I̱ncha kik'onsje na̱tsihi̱n na̱nti̱o̱ ko̱ yo̱ i̱ncha y'éhe̱ ndji̱o̱. Nku nda̱ti xi 'mi Saulo̱ kikunntá najyuhu̱n já testiyu̱ tsank'óo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tís'ehe̱ ndji̱o̱ Esteba̱n, b'i̱ kitsú nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná: —Ji Nda̱ Nti̱a̱ Jesu, n'e̱kjáíhi̱n ani̱ma̱na̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasinkúnch'in ko̱ 'yún kikjintáya nga b'i̱ kitsú: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, najmi tu̱ ch'axki̱hi̱ ri̱ jái̱ ngatitsun xu'bi̱. Nk'ie nga ja b'a̱ kitsú, k'ien.<pb/>


text:
Kisasíhi̱n Saulo̱ nga kin'ek'ien Esteba̱n, ko̱ ta̱ kuihi ni̱stjin xu'bo̱ kich'atuts'i̱hi̱n nga tu̱ ni xí kitsjennkí unchahá xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín nanki Jerusalen. Kindzjoyayje nga ngji a̱nte xi tjín Judea̱ ko̱ Samari̱a̱. Tu̱ já postru̱ y'entu subahá sa Jerusalen. 


text:
Tu̱nga tu̱ xí kitsjenkí unkiehé Saulo̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. Xki̱ ni'ya jas'en nga kikjebéfe jáx'i̱n ko̱ jminchjín ko̱ kits'ínkjas'en nu̱ba̱yá. B'i̱ ts'ín kis'eni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná a̱nte Samari̱a̱ 


text:
<pb/>Máha xu̱ta̱ xi kindzjoyoo̱, tu̱ má xi tje̱hén ni nga i̱ncha ngji, yo̱ i̱ncha y'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱nte Samari̱a̱ ngji Felipe̱ nga y'éni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱ nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná. 


text:
Kama ñja xu̱to̱ nga kingjénñjuhu̱ ni xi kinchja̱ Felipe̱ nk'ie nga i̱ncha kint'é ko̱ kikie ni xi kits'ín nga tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ nkjin jáninda xi tsitjujíhi̱n xu̱ta̱ nga 'yún kikjintáya nga tsitju, ko̱ nkjin xu̱ta̱ xi najmi ma fi ko̱ xi ni̱ma̱ sjai kama nkihi̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga ta̱ y'ejñahá yo̱ nku nda̱ xi 'mi Simon xi kits'ín tj'e ni̱stjin nk'ie. Kui xi ts'ana̱cha̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Samari̱a̱. B'a̱ kitsú nga kui xi nku nda̱ chánka. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ tsasínñjuhu̱ ndo̱, b'aha̱ ra̱ xi ndyjaha̱ ko̱ santaha xi cháha̱. B'a̱ i̱ncha kitsú: —Kui nda̱ xu'bi̱ xi nga'yún chánkaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga tsakúya Felipe̱ nga Nti̱a̱ná xi batéxuma ko̱ nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, kis'ejihi̱n xu̱ta̱ ko̱ kisaténtá jmichjín ko̱ jáx'i̱n. 


text:
Santaha ko̱ Simon ta̱ kis'ejihi̱n ko̱ kisaténtá. A̱s'a̱i kitsjenko̱ tehe̱nte Felipe̱ ko̱ kama nkjúhu̱n nk'ie nga kikie ni xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱nkjún i xi kits'ín Felipe̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é én já postru̱ xi tjíntu nanki Jerusalen nga xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Samari̱a̱ kits'ínkjáíhi̱n éhe̱n Nti̱a̱ná, a̱s'a̱i kits'ínkji yo̱ Pedro̱ ko̱ Jua. 


text:
Nk'ie nga i̱ncha j'ai jóo̱ yo̱, kinchja̱ntjai xu̱ta̱ Samari̱a̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱. 


text:
A̱t'aha̱ ndaha nku najmi kje̱e f'aijíhi̱n Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ tu̱ ntáhá kisaténtáhá xu̱ta̱ nga kits'ínkjáíhi̱n Jesu. 


text:
<pb/>Kikie Simon nga kits'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ nk'ie nga kingjénnehe̱ ntsja já postru̱. A̱s'a̱i kingjén'a to̱on já postru̱ 


text:
nga b'i̱ kitsúhu̱: —K'u̱a̱i̱nú ko̱ an nga'yún xu'bi̱, tu̱ xi nk'ie nga ngjuenné ntsa̱hana tu̱ yáha ni ta̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n Espiri̱tu̱ Santo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱: —Kandyjai ko̱ ta̱ kandyja tjo̱ohi̱n, a̱t'aha̱ b'a̱ n'e tín'enkjíntak'uin nga to̱on ma ch'atseko̱ho ni xi tsjá Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi ji tsuhu ri ko̱ najmi ji tje̱hen ri xá xu'bi̱, a̱t'aha̱ najmi kixi̱ tjíya ani̱ma̱hi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
T'inchj'a̱ha̱ ri̱ ani̱ma̱hi̱ nga̱t'aha̱ ngatitsun xu'bi̱ ko̱ chu̱bani̱ma̱ko̱i̱ Nti̱a̱ná, tsa tu̱ 'yaha ts'i̱ínndyjat'ahi ni xi kuan'enkjíntak'uin. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Simon: —Chu̱bani̱ma̱ko̱o Nti̱a̱ná tu̱ xi ndaha nku ni xi kuak'ihinnú najmi ni̱banehena. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja i̱ncha y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná yo̱ Pedro̱ ko̱ Jua ko̱ y'éjña chjihi̱ xu̱ta̱ yáha Jesu, a̱s'a̱i kik'óya ngáha nanki Jerusalen. B'a̱ ts'ín i̱ncha j'aha nkjin a̱nte nanki xi tjín a̱nte Samari̱a̱ nga y'éni̱jmí ts'íhin én nda tsuhu̱ Jesu. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíko̱ Felipe̱ nku nda̱ xi nibáha a̱nte Etiopia̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná kinchja̱ko̱ho̱ Felipe̱. B'i̱ kitsúhu̱: —Ti̱síntje̱i̱n ko̱ chjúbéí ni̱yá xi bitju Jerusalen nga t'in nanki Gaza̱. A̱nte kixiu̱ f'a ni̱yá xu'bi̱. 


text:
A̱s'a̱i tsisintje̱n Felipe̱ ko̱ ngji, ko̱ a̱ya ni̱yóo̱ kisatéjin nku nda̱ xi nibáha a̱nte Etiopia̱. Nku nda̱ eunuko̱ niu̱, nku nda̱ k'aku̱ xi ts'ínxát'aha̱ na̱ Candace̱ xi na̱ rei̱na̱ha̱ xu̱ta̱ Etiopia̱. Kui xi f'átjo ngayjee̱ to̱oho̱n na̱ rei̱na̱. Nti̱a̱ná ngji ts'íntsjoho̱ ndo̱ nanki Jerusalen 


text:
ko̱ ja tíb'óya ngáha nankihi̱. Yá xi tje̱nko̱ kab'ejñaya ko̱ títs'ínya xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná xi y'ét'a nda̱ profeta̱ Isaia̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichuk'úhu̱n, kint'é Felipe̱ nga xu̱ju̱n xi y'ét'a nda̱ profeta̱ Isaia̱ títs'ínya ndo̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱: —¿A tímankjihin ni xi tín'eyai? 


text:
<pb/>—¿Nkú ts'ín ka̱mankjihinna nga najmi tjín xi ku̱i̱tsu̱ya sisinna? —kitsú ndo̱ ko̱ tsankihi̱ Felipe̱ nga ku̱i̱yájnut'aha̱. 


text:
<pb/>B'i̱ ts'ín tjít'a má nga títs'ínya ndo̱:<pb/>Ngji n'ek'ien xi nkúhu chu̱tsa̱nka̱, najmi kikjex'á ts'a,<br/>xi nkúhu chu̱tsa̱nka̱ xi tíchj'ajnu tsa̱nka̱ha̱.<pb/> 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ ts'ín kinchja̱ nda̱ k'aku̱ xi nibáha Etiopia̱ nga kingjásjaiyaha̱ Felipe̱: —T'inyaní, ¿yá xi tínchja̱ni̱jmíyaha nda̱ profeta̱ e̱i̱? ¿A kui tínchja̱ni̱jmíyaha yjoho̱ a ra̱ kj'a̱íhí xi tínchja̱ni̱jmíyaha? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ Felipe̱. Má nga títs'ínya ndo̱ kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ nga kitsúyaha̱ én nda tsuhu̱ Jesu. 


text:
Nk'ie nga tíi̱ncha ts'ín ni̱yá, tu̱ i̱ncha tsichuhú má nga tjín ntánijua ko̱ b'i̱ kitsú nda̱ k'aku̱ Etiopia̱: —Á ntánijua e̱i̱. ¿A najmi ka̱mahá sa̱téntá? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Felipe̱: —Tsa ngayjee̱ ani̱ma̱hi̱ s'ejihin yáha Jesu, ka̱ma. B'i̱ kitsú ndo̱: —S'ejinna nga Jesucristo̱ xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nga s'e̱jña'yún yóo̱ ko̱ nga joo̱ tsitjujenya má tíjña ntánijuo̱. A̱s'a̱i Felipe̱ tsaténtá ndo̱. 


text:
Nk'ie nga i̱ncha tsitjujin ntánijuo̱, Espiri̱tu̱ Santo̱ ngjiko̱ t'axíhi̱n Felipe̱. Nda̱ k'aku̱ xi nabáha Etiopia̱ najmi ta̱ kikiehe Felipe̱, tu̱nga tsjohó kik'iehe̱ nk'ie nga kits'ínndju̱ú ni̱yáha̱. 


text:
<pb/>Tsichu Felipe̱ nanki Azoto̱ ko̱ xki̱ a̱nte ngji nga y'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Jesu santaha nkúhu nga tsichu nanki Cesarea̱.<pb/>


text:
Saulo̱ tu̱ nku tsinchánkjúhún ra̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien. Kui nga ngjisehe̱ ra̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n 


text:
ko̱ tsankihi̱ xu̱ju̱n xi má nga tí'ba̱i̱hi̱ kju̱a̱, tu̱ xi ka̱ma ngju̱a̱i̱hi ni'ya sinagoga̱ xi tjín nanki Damasco̱ ko̱ ku̱a̱ngisjai yo̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu ko̱ kj'u̱a̱íko̱nijé nanki Jerusalen, ndaha tsa jáx'i̱n ko̱ ndaha tsa jminchjín. 


text:
<pb/>Tu̱nga nk'iehé nga títs'ín ni̱yá ko̱ ja tíbichú tiña nanki Damasco̱, tje̱n'yún kits'ín ndzjehé ra̱ Saulo̱ nku nd'í xi nibaha nk'a ján. 


text:
A̱s'a̱i tsijne t'anankiu̱ ko̱ kint'é nku nta̱ xi b'i̱ kitsúhu̱: —Saulo̱, Saulo̱, ¿á an tje̱nnki unchahaní? 


text:
<pb/>—¿Yáha ji, Nda̱ Nti̱a̱? —kitsú Saulo̱. B'i̱ kitsú xi kinchja̱ko̱ho̱: —An Jesu xi tje̱nnki unchai. 


text:
A̱s'a̱i tsisintje̱n Saulo̱, tu̱nga nk'ie nga kikjex'á tunku̱n najmi ta̱ kama chjihi̱ ra̱. Kui nga tu̱ kichjubénkihí ni nga ngjiko̱ jóo̱ nanki Damasco̱. 


text:
Yo̱ kamaha̱ jan ni̱stjin nga y'ejña ka̱. Najmi chumi nihi xi kikjine ko̱ najmi chumi ntáha xi kik'i. 


text:
<pb/>Damasco̱ y'ejña nku nda̱ xi tje̱nnkihi̱ Jesu xi 'mi Anania̱. Kui xi Nda̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱ xi nkúhu tsa nchi̱ni kik'a̱i̱hi̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¡Ji Anania̱! —Á an e̱i̱, Nda̱ Nti̱a̱ —kitsú Anania̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná: —Ti̱síntje̱i̱n ko̱ t'in ni̱yáté xi 'mi Ni̱yá Kixi̱. Ni'yaha̱ Juda̱ cha̱sjaiyai nku nda̱ xi nibáha nanki Tarso̱ xi 'mi Saulo̱. Nti̱a̱ná tínchja̱ko̱ ndo̱. 


text:
Ja kama chjihi̱ xi nkúhu tsa nchi̱ni kuak'a̱i̱hi̱ nga nku nda̱ xi 'mi Anania̱ kafas'en má tíjña ko̱ nga kamjénehe̱ ntsja tu̱ xi ka̱ma chji ngáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Anania̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, nkjin xu̱ta̱ títsuyana xi nkú k'uhu̱n ndo̱ ko̱ ni xi najmi nda xi kits'íhi̱n xu̱ta̱ xi ts'i̱ xi tjíntu Jerusalen. 


text:
Já na̱'mi k'aku̱ ja kitsjáha̱ kju̱a̱ xi má nga ka̱ma ngju̱a̱i̱ko̱ kju̱a̱'yún ngayjee̱ xi s'ejihi̱n ji. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Nda̱ Nti̱a̱ná: —T'in, a̱t'aha̱ an ja j'ajián ndo̱ nga kui xi k'u̱éni̱jmíhi̱ an xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ko̱ já rei̱ ko̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngji Anania̱. Jas'en ni'ya má nga tíjña Saulo̱ ko̱ kingjénne ntsja nga b'i̱ kitsúhu̱: —Ji nda̱ nts'é Saulo̱, Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu xi tsakúchjihi yjoho̱ a̱ya ni̱yá má nga tínibáí, kui kuats'ín nibána tu̱ xi ka̱ma chji ngáha ri ko̱ tu̱ xi tséjihin ri Espiri̱tu̱ Santo̱. 


text:
<pb/>Tje̱n'yún tsitjunkihí tunku̱n Saulo̱ ni xi b'a̱ k'un tja̱ba̱xkfi̱ k'un ko̱ kama chji ngáha̱ ra̱. A̱s'a̱i tsisintje̱n ko̱ kisaténtá. 


text:
Nk'ie nga ja kikjine nichine, kisakú nga'yún ngáha̱ ra̱ ko̱ chuba ni̱stjin y'ejñajihi̱n xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu xi tjín Damasco̱. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí tjuhun éhe̱n Nti̱a̱ná Saulo̱ nanki Damasco̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'éni̱jmí Saulo̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ni'ya sinagoga̱ xi tjín yo̱ nga b'a̱ kitsú nga Jesu xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kint'éhe̱. B'i̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi tje̱nnki unkie xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu nanki Jerusalen? Ko̱ ta̱ kui xá j'aihi e̱i̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ko̱nijéhe xu̱ta̱ nginku̱n já na̱'mi k'aku̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga tu̱ sahá 'yún y'éni̱jmí sa Saulo̱ ko̱ y'éjña chji nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná. Kits'ínndyja̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi tjíntu Damasco̱. 


text:
Tu̱nga tjíhín xi kitsúyaha̱ Saulo̱ ni xi y'énda jóo̱. Ni̱stjin ni̱stje̱n i̱ncha kikunntá a̱nkju̱a̱ha̱ nankiu̱ tu̱ xi ts'i̱ínk'iehen Saulo̱. 


text:
A̱s'a̱i xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu tsasinko̱ho̱ Saulo̱. Y'éyaha̱ nku ni̱si̱n ko̱ kikjeje̱nntjaihi̱ xjóho̱ nankiu̱ nga jyuu̱n. B'i̱ kama nk'ie nga j'ai tjúhun Saulo̱ nanki Jerusalen 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichu Saulo̱ nanki Jerusalen, mjehe̱ nga ka̱mangujinko̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu, tu̱nga kitsankjúhún ra̱ ngayjee̱ jóo̱, a̱t'aha̱ najmi kis'ejihi̱n tsa ja ta̱ nku nda̱ xi tje̱nnkihi̱ Jesu Saulo̱. 


text:
A̱s'a̱i Bernabe ngjiko̱ Saulo̱ nginku̱n já postru̱ ko̱ kitsúyaha̱ xi nkú ts'ín a̱ya ni̱yóo̱ kikie Saulo̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ nga Nda̱ Nti̱a̱ná kinchja̱ko̱ho̱ ko̱ xi nkú ts'ín ndjá y'éni̱jmí éhe̱n Jesu nanki Damasco̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'ejña Saulo̱ nanki Jerusalen. Y'emako̱ já postru̱ ko̱ ndjá y'éni̱jmí nga tsakúya yáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
Kinchja̱ni̱jmíko̱ ko̱ y'ésiko̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi nchja̱ én griego̱. Tu̱nga já xu'bi̱ tsangisjai ni̱yá xi nkú ts'ín ka̱ma ts'i̱ínk'ien Saulo̱. 


text:
Nk'ie nga kint'é já nts'eé ni xu'bi̱, a̱s'a̱i ngjiko̱ Saulo̱ nanki Cesarea̱. Ja kamoo̱ kits'ínkji Tarso̱. 


text:
<pb/>Kis'ehe̱ kju̱a̱jyu xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín ngayjee̱ a̱nte Judea̱, a̱nte Galilea̱ ko̱ a̱nte Samari̱a̱. 'Yún kis'ejin saha̱ Nti̱a̱ná. Kikienkjún Nti̱a̱ná nga y'entu ko̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ tsasinko̱ho̱ nga 'yún kama nkjin sa. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Pedro̱ nda̱ Enea̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsú'bak'un Pedro̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín xki̱ a̱nte, a̱s'a̱i ta̱ j'aisehe̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi tjín nanki Lida̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱: —Ji Enea̱, Jesucristo̱ títs'ínnkihi. Ti̱síntje̱i̱n ko̱ t'endai kama̱hi̱. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsisintje̱n Enea̱. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu Lida̱ ko̱ Saron kikie nga tsisintje̱n Enea̱ ko̱ kits'ínkjáíhi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kits'ínkj'áíyaha̱ Pedro̱ ta̱chju̱ún Tabita̱ 


text:
<pb/>Nanki Jope̱ y'ejña nku ta̱chju̱ún xi tje̱nnkihi̱ Jesu xi 'mi Tabita̱, j'áín xi tsuhu̱ ra̱ Dorca̱ nga én griego̱. Kui xi ngayje ni̱stjin kits'ín ni xi nda ko̱ kitsjáha̱ xu̱ta̱ x'a̱n ni xi machjéhe̱n. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu xi tjíntu nanki Jope̱ nga nanki Lida̱ tíjña Pedro̱, a̱s'a̱i kits'ínkjisehe̱ jo já, a̱t'aha̱ tiña maha̱ xinkjín nankiu̱. B'i̱ kitsú jóo̱ nga j'ai nchja̱ko̱ Pedro̱: —Najmi tu̱ n'ek'andayai. Nibáa̱se̱ni̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsisintje̱n Pedro̱ ko̱ ngjiko̱ jóo̱. Nk'ie nga ja tsichu nanki Jope̱, xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱ ngjiko̱ho̱ a̱ya 'ma xi má nga kjijña yjoninte k'ie̱n. Ngayjee̱ jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n j'aitset'áha̱ Pedro̱ nga tíi̱ncha kjintá ko̱ tíi̱ncha bakú x'ótji ko̱ kj'a̱í sa najyun xi ts'ínnda Dorca̱ nk'ie nga y'ejña. 


text:
A̱s'a̱i kik'onsje Pedro̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱ ko̱ tsasinkúnch'in nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. Tsase ts'íhi̱n ra̱ yjoninte k'ie̱n nga b'i̱ kitsú: —Ji Tabita̱, ti̱síntje̱i̱n. A̱s'a̱i kikjex'ánki tunku̱n ta̱chjúu̱n. Nk'ie nga kikie nga yo̱ síjña Pedro̱, y'ejña kutu. 


text:
Pedro̱ jakj'á ntsja ta̱chjúu̱n ko̱ kikjesíntje̱n. Kinchja̱ha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n ko̱ kits'ínkjas'en tík'un ngáha̱ ra̱ ta̱chjúu̱n. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín nanki Jope̱ kint'é ni xi kamoo̱ ko̱ nkjin xi kis'ejihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
Nkjin ni̱stjin kamaha̱ Pedro̱ nga y'ejña nanki Jope̱ ni'yaha̱ nda̱ xi 'mi Simon xi f'áxi tja̱ba̱xín.<pb/>


text:
Nanki Cesarea̱ y'ejña nku nda̱ xi 'mi Corneli̱o̱ xi nda̱ jun k'aku̱hu̱ já jun xi 'mi Já jun Italiano̱. 


text:
Kui ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ni'yaha̱ tjoho̱ ko̱ benkjún Nti̱a̱ná. Tsjáha̱ xu̱ta̱ x'a̱n ni xi machjéhe̱n ko̱ tehe̱nte nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nku ni̱yá nkú ra̱ ma nga chu̱ba̱ jan nga ngixuu̱n kama chjihi̱ nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná xi nkúhu tsa nchi̱ni kik'a̱i̱hi̱ kamaha̱. Kikie Corneli̱o̱ nga jas'en ntítsjee̱ má tíjña ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¡Ji Corneli̱o̱! 


text:
<pb/>—¿Mí nihi, Nda̱ Nti̱a̱? —kitsú Corneli̱o̱ nga tsase ko̱ títsankjúhún ts'íhin. B'i̱ kitsú ntítsjee̱: —Tsasínñjuhu̱ Nti̱a̱ná ni xi tsinchihi̱ ko̱ tíbe nga tí'ba̱i̱hi̱ xu̱ta̱ x'a̱n ni xi machjéhe̱n. 


text:
Kui xi tíjña ni'yaha̱ nda̱ Simon xi f'áxi tja̱ba̱xín, nda̱ xi tiña a̱ndai ntáchak'uu̱n síjña ni'yaha̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja ngji ntítsje xi tínchja̱ko̱ho̱, a̱s'a̱i kinchja̱ha̱ Corneli̱o̱ jo já musu̱hu̱ ko̱ j'ájin a̱jihi̱n já jun xi tjíhi̱n nku nda̱ jun xi tjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nk'ie nga títs'ín ni̱yá jóo̱ ko̱ nga ja tíbichú tiña a̱jin na̱nti̱o̱, Pedro̱ ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nk'a ni'ya má nga tíjña, nkú ra̱ ma nga chu̱ba̱ te jo. 


text:
A̱s'a̱i tu̱ kama bjohó ra̱ ko̱ mjehe̱ kji̱ne̱ ni. Nk'ie nga tís'echjáha̱n nichine, kama chjihi̱ nku ni xi nkú joyaha tsa nchi̱ni kik'a̱i̱hi̱ kamaha̱. 


text:
Kikie nga tsix'á nk'a ján ko̱ nga nibajen t'anankiu̱ nku ni xi b'a̱ tjín xi nkú joyaha nku najyun tjebe chánka xi tjít'a'yún nga ñjuu̱ nku̱n. 


text:
Tjíntuyá a̱yaha̱ niu̱ ngayje tíkjá chu̱ xi b'ema ko̱ xi b'éfe yjoho̱ t'anankiu̱ ko̱ ni̱se xi b'ematje̱n nk'a ján. 


text:
A̱s'a̱i kint'é Pedro̱ nku nta̱ xi b'i̱ kitsúhu̱: —Pedro̱, ti̱síntje̱i̱n. N'e̱k'iein chu̱ ko̱ chi̱ne̱i̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Pedro̱: —Najmi, Nda̱ Nti̱a̱. Ndaha̱chí najmi kje̱e kjíne̱ ni xi tíjña nkjúhu̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga ka̱ma chi̱ne̱, ni xi najmi je nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱ ngáha nto̱ ni̱yá xi ma joho. B'i̱ kitsú: —Ni xi kits'ín Nti̱a̱ná nga ja je nginku̱n, najmi tu̱ ji 'mihi̱ nga najmi je. 


text:
Nk'ie nga ta̱ títs'ínnkjink'uhun Pedro̱ nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi kama chjihi̱, tu̱ tsichuhú a̱sti a̱nkju̱o̱ já xi kits'ín nibá nda̱ Corneli̱o̱. Kisakúhu̱ jóo̱ ni'yaha̱ Simon, nda̱ xi f'áxi tja̱ba̱xín. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tu̱ nku títs'ínnkjink'uhún Pedro̱ ni xi kama chjihi̱, Espiri̱tu̱ Santo̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Cha̱se̱ mai. Jan já tíbangisjaihi. 


text:
Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱tjuje̱i̱n. Najmi tu̱ n'ejó tak'uin nga t'inko̱i̱, a̱t'aha̱ an kats'in nibá jóo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitjujen Pedro̱ nga j'aisehe̱ jóo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —An xi tíbinchisjó. ¿Mí xáha xi kj'úái̱hinu? 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —Nda̱ jun k'aku̱ Corneli̱o̱ kats'ín nibáni̱. Benkjún Nti̱a̱ná ndo̱ ko̱ na̱xu̱ ts'ín ni xi ts'ín. Nda ts'ín nchja̱ni̱jmíyaha̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ judio̱ ndo̱. Nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu̱ nga kju̱a̱íchj'aihi nga k'úín ni'yaha̱ ko̱ nga ku̱a̱sínñjuhu̱ ni xi k'úíhi̱n. 


text:
<pb/>Kits'ínkjáíhi̱n Pedro̱ jóo̱ ko̱ yo̱ i̱ncha kits'ínkj'a ni̱stje̱n. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n ngjiko̱ jóo̱. Ta̱ ngjiko̱ k'u̱a̱ já ni̱nku̱ xi tjín nanki Jope̱. 


text:
Ni̱stjin xi ma joho tsichu nanki Cesarea̱. Tíkuyá Corneli̱o̱ ko̱ ta̱ tíkuyá xu̱ta̱ xi kits'ínkint'é, kui xi xu̱ta̱ xinkjín ko̱ xu̱ta̱ xi nda nchja̱ko̱ho̱. 


text:
Nk'ie nga ja tífas'en Pedro̱ a̱yoo̱, Corneli̱o̱ j'ai ts'ínkjáíhi̱n ko̱ tsasinkúnch'int'aha̱ nga kits'íntsjoho̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱: —Jun yo nga nku nda̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ najmi tsjántehe̱ kju̱a̱téxumaha̱ tsa ka̱ma ñjako̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ tsa kju̱a̱s'en ni'yaha̱. Tu̱nga Nti̱a̱náhá tsakúchjina nga najmi tjíhin nga kj'uajíán xu̱ta̱, tsa xi je ko̱ xi najmi je xi nkú títsu kju̱a̱téxumani̱. 


text:
Kui kju̱a̱ha nk'ie nga kichubahanú, najmi jo jan tjíhinna nga kjúái̱senu̱u. Kui b'a̱ maha, t'inyahanú mí kju̱a̱ha nga kichubahanú. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Corneli̱o̱: —Ma ñju ni̱stjin, nkú ra̱ ma chu̱ba̱ jan nga ngixuu̱n, ni'yana̱ tínchjaka̱ Nti̱a̱ná. Tu̱ j'ai sinjñahá nku nda̱ xi tíb'at'ai najyun xi yja. 


text:
Kui xi b'a̱ kitsúna: “Corneli̱o̱, Nti̱a̱ná tsasínñjuhu̱ ni xi tsinchihi̱ ko̱ tíbe nga tí'ba̱i̱hi̱ xu̱ta̱ x'a̱n ni xi machjéhe̱n. 


text:
Kui nga n'e̱kjíhini nanki Jope̱ já xi ku̱i̱nchja̱ha̱ ra̱ Simon, kui xi ta̱ 'mi Pedro̱. Kui xi tíjña ni'yaha̱ Simon xi f'áxi tja̱ba̱xín, nda̱ xi tiña a̱ndai ntáchak'uu̱n síjña ni'yaha̱.” 


text:
Kui nga tje̱n'yún ngjichj'ahána ji, ko̱ nda kuan'ei nga kjúái̱. Kui kju̱a̱ha kabintsu̱ba̱ha̱ni̱ e̱i̱ ngayjei̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi k'u̱a̱sinñjuhu̱ ri̱ ngayjee̱ én xi kitsúhi Nti̱a̱ná nga ku̱i̱xínyani̱. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí Pedro̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ni'yaha̱ Corneli̱o̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱ nga kik'aha̱ éhe̱n: —Mankjinna nd'a̱i̱ nga kju̱axi̱ kjáíhin nga najmi ngabi ts'ín Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱. 


text:
Ts'ínkjáín níhi̱ tu̱ má xu̱ta̱ na̱xi̱nantáha ni xi tjín a̱sunntee̱ xi benkjúhu̱n ko̱ xi na̱xu̱ ts'ín nginku̱n. 


text:
<pb/>’Nti̱a̱ná kits'ínkint'é xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱. Kui xi Nda̱ Nti̱a̱ha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ kui xi tsjáha̱ xu̱ta̱ kju̱a̱jyuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Yo én xi kichuba ngayjee̱ a̱nte Judea̱, b'aha̱ ra̱ a̱nte Galilea̱ nk'ie nga ja kamaha̱ Jua nga tsaténtá ko̱ y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Yo xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná kits'ín nibájen Espiri̱tu̱ Santo̱ nga j'aitsejíhi̱n ra̱ Jesu, nda̱ xi nibáha nanki Nazaret, ko̱ kitsjáha̱ nga'yún. Kui xi kikjatsú'ba nga kits'ín ni xi nda ko̱ kits'ínnkihi̱ ngayjee̱ xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱. Nti̱a̱ná kits'ínxájihi̱n Jesu. 


text:
<pb/>’Ji̱n kiyai̱ ko̱ bixíyai̱ ngayjee̱ ni xi kits'ín Jesu a̱nte Judea̱ ko̱ nanki Jerusalen. Kis'et'a kruu̱ nga kin'ek'ien. 


text:
Najmi ngayjee̱ xu̱ta̱ tsakúchjihi̱ yjoho̱, tu̱ nkuhú ji̱n xi j'ájin títjunni̱ Nti̱a̱ná nga ku̱i̱xínyai̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. Ji̱n kichineko̱i̱ ko̱ ki'yuko̱i̱ nk'ie nga ja j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
<pb/>’Y'éxáni̱ nga tjíhin nga k'úéni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ ko̱ ku̱i̱xínyai̱ nga Nti̱a̱ná kitsjá xáha̱ nga kui ku̱a̱se̱he̱ ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda kits'ín xu̱ta̱ xi tjíntu tík'un ko̱ xi k'ien. 


text:
Ngayjee̱ já profeta̱ kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu. B'a̱ i̱ncha kitsú nga nga̱t'aha̱ Jesu ka̱ma ndyjat'aha̱ ra̱ jéhe̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi s'e̱jihi̱n. B'i̱ ts'ín kits'ínkjáíhi̱n Espiri̱tu̱ Santo̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ta̱ tínchja̱ha Pedro̱, tu̱ nibajennehé ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha basínñjuhu̱ én xi tínchja̱. 


text:
Kama nkjúhu̱n já ni̱nku̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi tje̱nko̱ Pedro̱ nk'ie nga kikie nga Nti̱a̱ná kitsjáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xu̱ta̱ xi najmi judio̱. 


text:
A̱t'aha̱ kint'é nga kj'a̱í kj'a̱í én kinchja̱ xu̱ta̱ ko̱ nga kits'ínkie yjoho̱ nga Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pedro̱: 


text:
<pb/>—¿A tjín xi najmi tsjánte nga sa̱téntá xu̱ta̱ xu'bi̱ xi ja kuats'ínkjáíhi̱n Espiri̱tu̱ Santo̱ xi nkúhu ñá? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Pedro̱ nga sa̱téntá xu̱to̱ a̱t'aha̱ ja kis'ejihi̱n Jesucristo̱. Ja kamoo̱, tsinchihi̱ Pedro̱ nga k'úéjña sa yo̱.<pb/>


text:
Kint'é já postru̱ ko̱ já nts'eé xi tjín a̱nte Judea̱ nga xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ta̱ kits'ínkjáíhi̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga j'ai ngáha Pedro̱ nanki Jerusalen, y'ésiko̱ho̱ já judio̱ xi tíi̱ncha tsu nga tjíhin nga n'e̱ ni circuncision xi nkú nga títsu kju̱a̱téxumoo̱. B'i̱ kik'ihi̱n: 


text:
<pb/>—Nk'ie nga tínchjaka̱ Nti̱a̱ná nanki Jope̱, kama chjina nku ni xi nkúhu tsa nchi̱ni kik'a̱i̱na. Kikie nku ni xi b'a̱ tjín xi nkú joyaha nku najyun tjebe chánka xi tjít'a'yún nga ñjuu̱ nku̱n. Nibajehen nk'a ján ko̱ j'aijén santaha má tíi̱jña. 


text:
Nk'ie nga tsase nda nda mí nihi xi tíi̱nchaha̱, kikie chu̱ xi b'ema, chu̱ xi tjín ngijñóo̱, xi b'éfe yjoho̱ t'anankiu̱ ko̱ ni̱se xi b'ematje̱n nk'a ján. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i kint'e nku nta̱ xi b'i̱ kitsúna: “Pedro̱, ti̱síntje̱i̱n. N'e̱k'iein chu̱ ko̱ chi̱ne̱i̱.” 


text:
B'a̱ kixian: “Najmi, Nda̱ Nti̱a̱. Ndaha̱chí najmi kje̱e kjíne̱ ni xi tíjña nkjúhu̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga ka̱ma chi̱ne̱, ni xi najmi je nginku̱n Nti̱a̱ná.” 


text:
A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱ko̱hó ngáhana nta̱ xi nibaha nk'a ján ni̱yá xi ma joho. “Ni xi kits'ín Nti̱a̱ná nga ja je nginku̱n, najmi tu̱ ji 'mihi̱ nga najmi je nginku̱n”, kitsúna. 


text:
B'a̱ kitsúna Espiri̱tu̱ nga najmi jo jan ka̱mana nga kfínka̱ jóo̱. Ta̱ ngjiko̱na já nts'eé xi jun xu'bi̱ ko̱ tsitjas'e̱i̱n ni'yaha̱ ndo̱. 


text:
A̱s'a̱i kitsúyani̱ xi nkú ts'ín kikie nku ntítsje a̱ya ni'yaha̱ nga j'ai sinjñat'aha̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: “N'e̱kjí naki Jope̱ já xi ku̱i̱nchja̱ha̱ Simon, kui xi ta̱ 'mi Pedro̱. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga kik'atuts'i̱hi̱n nga kinchja, Espiri̱tu̱ Santo̱ nibajennehe̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ xi nkú ts'ín nibajennená nga tjuhun. 


text:
A̱s'a̱i j'áítsjenna ni xi kitsúná Nda̱ Nti̱a̱ná: “Ntánijua tsaténtáha Jua tu̱nga máha jun, Espiri̱tu̱ Santo̱ sa̱téntáhanu.” 


text:
Kui b'a̱ maha, tsa Nti̱a̱ná ta̱ títsjáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ta̱ kui nihi xi kitsjáná xi s'ejinná Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, ¿yáha an tsa k'uechjáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é jóo̱ ni xi kitsú Pedro̱, najmi ta̱ ngji kontra̱ha̱ ra̱. Tu̱ sahá kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ i̱ncha kitsú: —A xúhu̱ ta̱ ko̱hó xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ kitsjáha̱ Nti̱a̱ná nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ tu̱ xi ka̱ma k'úéntu tík'un síhin. B'i̱ kama nga kis'eni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná nanki Antiokia̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga kin'ek'ien Esteba̱n, ta̱ kin'e uncha xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi k'oo̱. Xi kindzjoya i̱ncha tsichu santaha a̱nte Fenici̱a̱, xjo̱ Chipre̱ ko̱ nanki Antiokia̱. Tu̱ nkuhú xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ y'éni̱jmíhi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga kis'ehé a̱jihi̱n jóo̱ k'u̱a̱ já xi nibáha xjo̱ Chipre̱ ko̱ já xi nibáha a̱nte Cirene̱ xi i̱ncha tsichu nanki Antiokia̱ ko̱ kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, xi nchja̱ én griego̱. Y'éni̱jmíhi̱ xu̱to̱ én nda tsuhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kint'é xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín nanki Jerusalen ni xu'bi̱. Kui nga kits'ínkjihi Bernabe nanki Antiokia̱. 


text:
Nk'ie nga tsichu Bernabe yo̱, kikie xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná títsjáha̱ kju̱a̱ndaha̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱ ko̱ kama tsjoho̱. B'a̱ kitsúhu̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nga ngayjehe k'un kas'ejin tehe̱ntehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ ts'ín kinchja̱ Bernabe a̱t'aha̱ nda ani̱ma̱ha̱. Kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ 'yún s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. Nkjin ṉkjún sa xu̱ta̱ kis'ejihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná yo̱. 


text:
Nk'ie nga kisakúhu̱, j'aiko̱ Antiokia̱. Yo̱ y'entujíhi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ nku nú tjíhin ko̱ i̱ncha tsakúyaha̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱. Xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu xi kis'e Antiokia̱, kui xi tjun kik'in xu̱ta̱ cristiano̱. 


text:
Nku ndo̱ xi 'mi Aga̱bo̱ tsasinjña nk'ie nga Espiri̱tu̱ kits'ínkinchja̱ha̱ ko̱ kitsúya nga kjintíá s'e̱ ngayjee̱ a̱sunntee̱. B'a̱ kama nk'ie nga tjíhi̱n xá nda̱ títjun Roma̱ xi 'mi Claudi̱o̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kiyaha̱ nga b'a̱ ka̱ma, a̱s'a̱i y'éndako̱ xinkjín xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu xi tjín nanki Antiokia̱ xi má nga tsjá nga nkúnkú ni xi tjíhi̱n xi nkú ts'ín behe̱ k'un, tu̱ xi ku̱a̱si̱nko̱ho já nts'eé xi tjín a̱nte Judea̱. 


text:
B'a̱ i̱ncha kits'ín ko̱ kits'ínkji Bernabe ko̱ Saulo̱ nga kui xi ts'i̱ínkjas'ehe̱n to̱on chje̱ jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱.<pb/>


text:
Kui ni̱stjin xu'bo̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Agripa̱ jakj'ánijé k'u̱a̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ tu̱ xi kits'ín'uhu̱n ra̱. 


text:
Nk'ie nga kikie nga tsjo kamaha̱ já judio̱ ni xi kits'ín, ta̱ jakj'ánijé Pedro̱. S'í Pascu̱a̱ b'a̱ kamoo̱, ni̱stjin nga chine ni̱nku̱a̱n xi najmi tjíhi̱n na̱'yu̱ san. 


text:
<pb/>Nk'ie nga jakj'ánijé Pedro̱, kits'ínkjas'en nu̱ba̱yá má nga ñju tjíhin kits'ínk'a xinkjín já jun xi kúnntaha̱. A̱t'aha̱ mjehe̱ Herode̱ ts'i̱ínko̱kju̱a̱ Pedro̱ nginku̱n xu̱ta̱ nk'ie nga kj'u̱a̱ s'íu̱. 


text:
Kui nga kichunntáha Pedro̱ nga kjiyaha nu̱ba̱yóo̱, tu̱nga 'yúhún kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ ni̱nku̱ nga tíbankintjáí Pedro̱. B'i̱ ts'ín tsitju nu̱ba̱yóo̱ Pedro̱ 


text:
<pb/>Ni xi kama nku ni̱stje̱n kintehe̱ ni nga ts'i̱ínko̱kju̱a̱ Herode̱ Pedro̱ nginku̱n xu̱ta̱, kjife Pedro̱ nga kjijñaya masehe̱n jo já jun. Jo n'úki̱cha̱ tjíkjáha̱. Ko̱ kj'a̱í já jun xi tíi̱ncha kunntá a̱nkju̱a̱ nu̱ba̱yóo̱. 


text:
A̱s'a̱i tu̱ nkuhú ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná j'ai sinjña yo̱ ko̱ kama ndzjen a̱ya nu̱ba̱yóo̱. Kits'ínko̱ tjiaha̱ Pedro̱ nga kits'ínkj'áha̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Ki̱tsa̱ ti̱síntje̱i̱n. A̱s'a̱i tsixuntu n'úki̱cha̱ xi tjíkjá ntsja Pedro̱. 


text:
B'i̱ kitsú ya ntítsjee̱: —T'e'yúnkjáí tja̱ba̱xín ndayáhi̱ ko̱ tjayai tja̱ba̱xín ntéhi̱. A̱s'a̱i b'a̱ kits'ín Pedro̱. B'i̱ kitsú yaha̱: —Tjasuntjiai najyun ndjuhi̱ ko̱ tsjénnkiní. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kitsjennkíhi̱ Pedro̱ ntítsjee̱ nga ndaha najmi be tsa kju̱axi̱ a ra̱ najmi kju̱axi̱ ni xi títs'ín ntítsjee̱. B'a̱ kamaha̱ xi nkúhu tsa chi̱ni tí'ba̱i̱hi̱. 


text:
I̱ncha j'a má tjíntu já jun xi tjun tíi̱ncha kunntá yo̱ ko̱ ta̱ j'a xi ma joho. I̱ncha tsichu a̱nkju̱a̱ ki̱cha̱ xi tje̱n ni̱yáté xi fi a̱jin na̱nti̱o̱. Tsix'á suba a̱nkju̱o̱. Nk'ie nga i̱ncha tsitju ko̱ j'a nku ni̱yáté tjíhin, tje̱n'yún kindyjahá ntítsjee̱ nga ngji t'axíhi̱n Pedro̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kamankjihi̱n Pedro̱ xi nkúhu tsa j'a ngáha̱ ra̱ ko̱ b'a̱ kitsú: —Kju̱axi̱ nga Nti̱a̱ná kuats'ín nibá ntítsjehe̱. K'uakasje'ana a̱ya ntsja Herode̱ Agripa̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tíkuyáha̱ xu̱ta̱ judio̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamankjihi̱n ni xi kamoo̱, a̱s'a̱i ngji ni'yaha̱ Maria̱ na̱aha̱ Jua xi ta̱ 'mi ya Marco̱, má kama ñjakú nkjin xu̱ta̱ nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga kint'é ta̱kjíu̱n nta̱ha̱ Pedro̱, 'yún kama tsjoho̱ ko̱ tsangatsanka nga ngji tsúyaha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱ nga a̱sti a̱nkju̱o̱ síjña Pedro̱. Ta̱ ndaha najmi kikjex'á a̱nkju̱o̱. 


text:
<pb/>—¿A tíma luku̱ ní? —kik'ihi̱n. Tu̱nga b'a̱há kitsú ta̱kjíu̱n nga kju̱axi̱ niu̱. —Kutsa ntítsjehe̱ ní Pedro̱ niu̱ —kitsú jóo̱. 


text:
<pb/>Máha Pedro̱, tu̱ nku títs'ínkjanehé a̱nkju̱o̱. Nk'ie nga kikjex'á a̱nkju̱o̱ jóo̱ ko̱ kikie nga Pedro̱ niu̱, tu̱ ni xí kitsankjúhún. 


text:
Tu̱nga kits'ínk'ajnihí ntsja Pedro̱ nga b'a̱ kitsú nga najmi ku̱i̱nchja̱ jóo̱. Kitsúyaha̱ xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná kik'onsjehe̱ a̱ya nu̱ba̱yóo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ jóo̱: —T'inyoho̱o Santiago̱ ko̱ já nts'eé ni xi kamoo̱. A̱s'a̱i tsitju nga ngji t'axín. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kama see̱n, ndaha najmi be nkú ts'i̱ín já juu̱n, a̱t'aha̱ najmi be má kafíhi̱ Pedro̱. 


text:
Kitsjá kju̱a̱ Herode̱ Antipa̱ nga ku̱i̱nchísjai, tu̱nga najmi kisakúhú ra̱. Kui nga kits'ínko̱kju̱a̱ha já jun xi tíi̱ncha kunntá nu̱ba̱yóo̱ ko̱ b'a̱ kitsú nga n'e̱k'ien. Kui ni̱stjiu̱n tsitju Herode̱ Agripa̱ a̱nte Judea̱ nga ngjik'iejña nanki Cesarea̱. B'i̱ ts'ín k'ien Herode̱ Agripa̱ 


text:
<pb/>Herode̱ Agripa̱ tíjñachánko̱ xu̱ta̱ nanki Tiro̱ ko̱ xu̱ta̱ nanki Sidon. A̱s'a̱i nkuhú kits'ín yjoho̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ nga j'aisehe̱ Herode̱. Títjun nda kinchja̱ko̱ nda̱ Blasto̱, kui xi nku nda̱ k'aku̱ a̱jihi̱n já xi ts'ínxát'aha̱ nda̱ rei̱. A̱skahan kinchja̱ko̱ nda̱ rei̱ nga tsankihi̱ kju̱a̱jyu, a̱t'aha̱ xu̱ta̱ nankihi̱ jóo̱ nankihi̱ nda̱ rei̱ b'atse nichine. 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi kitsú Herode̱ nga ku̱i̱nchja̱ni̱jmíko̱ jóo̱, kingja najyun tsjo tjíhi̱n ko̱ y'ejña a̱nte má nga ts'ín kju̱a̱ ko̱ kinchja̱ya. 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná kitsjá ch'ihi̱n Herode̱, a̱t'aha̱ najmi tjun y'éjña Nti̱a̱ná tsa kits'ínkie yjoho̱ nga Nti̱a̱náhá xi chánka. Chju̱ntu kikjinehe̱ ko̱ k'ien. 


text:
Bernabe ko̱ Saulo̱, nk'ie nga kama ndju̱úhu̱ xá xi kik'a̱i̱hi̱ nanki Jerusalen, kik'óya ngáha nga ngjiko̱ Jua xi ta̱ 'mi Marco̱.<pb/>


text:
A̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ nanki Antiokia̱ y'entu Bernabe, Simon xi ta̱ 'mi Nda̱ Jma, Luci̱o̱ xi nibáha a̱nte Cirene̱, Manaen xi kama cháko̱ Herode̱ Antipa̱ xi tsatéxuma a̱nte Galilea̱, ko̱ Saulo̱. Kui jái̱ xi já profeta̱ ko̱ já maestru̱. 


text:
Nk'ie nga kama ñjakú nga tíi̱ncha ts'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná ko̱ nga tjíntu kjintíá, a̱s'a̱i Espiri̱tu̱ Santo̱ b'i̱ kitsúhu̱: —N'e̱ t'axínnú Bernabe ko̱ Saulo̱ tu̱ xi ts'i̱íhin xá xi tsjaha̱. 


text:
<pb/>Y'entu kjintíá xu̱ta̱ ni̱nku̱, kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ kingjénne ntsja Bernabe ko̱ Saulo̱. A̱s'a̱i kits'ínkji. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná Saulo̱ ko̱ Bernabe xjo̱ Chipre̱ 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nk'ie nga kits'ínkjihi̱ ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ jóo̱, i̱ncha ngji nanki Seleuci̱a̱ ko̱ yo̱ jas'en nku tsutsu xi ngjiko̱ho̱ xjo̱ Chipre̱. 


text:
Nk'ie nga tsichu nanki Salamina̱, y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná ni'ya sinagoga̱ha̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjín yo̱. Ta̱ i̱ncha tje̱nko̱ ya Jua nga tíbasinko̱ho̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha j'atikjá ngayjee̱ xjo̱ Chipre̱ ko̱ tsichu nanki Pafo̱. Yo̱ kisatéjin nku nda̱tj'e judio̱ xi 'mi Barjesu. Nku nda̱ profeta̱ kits'ín ma yjoho̱ 


text:
ko̱ tje̱nko̱ nda̱ títjuhu̱n Chipre̱. Nku nda̱ kitikju̱a̱ xi 'mi Sergi̱o̱ Paulo̱ nda̱ títjuu̱n. A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ Bernabe ko̱ Saulo̱, a̱t'aha̱ mjehe̱ ku̱a̱sínñjuhu̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga nda̱tj'ee̱, xi ta̱ Elima̱ 'mi ya nga én griego̱, ngji kontra̱ha̱ Bernabe ko̱ Saulo̱. Y'éch'oho̱ nda̱ títjuu̱n tu̱ xi najmi s'e̱jihi̱n ra̱ yáha Jesu. 


text:
ko̱ b'i̱ kitsú: —¡Ji xi tu̱ nku ch'ana̱cha̱há ri̱ xu̱ta̱ ko̱ 'yún ch'onk'uin! ¡Ji xi ntíhi̱ nda̱nindoo̱, a̱t'aha̱ b'a̱ tín'ei xi nkú ts'ín! ¡Ji xi tinchun kontra̱i̱hi̱ ngayjee̱ ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná! ¿A tu̱ nku n'e̱tsitinní ni xi nda tjíhi̱n Nti̱a̱ná? 


text:
Nd'a̱i̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱hi nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná. Ka̱ma ka̱i̱. Chuba ni̱stjin najmi ta̱ cha̱hani ts'íu̱. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tje̱n'yún najmi ta̱ kama chjihí ra̱ nda̱tj'ee̱. Kama jyuhu̱n ko̱ chu̱ba̱ kikjatsú'bahá nga tsangisjai nku xi kjébénkihi̱. 


text:
Nk'ie nga kikie nda̱ títjuu̱n ni xi kamoo̱, kama nkjúhu̱n ni xi tsakúya Pablo̱ nga yáha Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ko̱ kis'ejihi̱n Jesu. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí Pablo̱ éhe̱n Nti̱a̱ná a̱nte Pisidi̱a̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Pablo̱ ko̱ já xi tje̱nko̱ jas'en nku tsutsu. Tsitju nanki Pafo̱ ko̱ tsichu Perge̱, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Panfili̱a̱. Yo̱ y'éjña Jua jóo̱ ko̱ kik'óya ngáha nanki Jerusalen. 


text:
Pablo̱ ko̱ já xingisoo̱ tsitju nanki Perge̱ ko̱ ngji nanki Antiokia̱, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Pisidi̱a̱. Nku xua̱tu̱ jas'en ni'ya sinagoga̱ xi síjña yo̱ ko̱ y'entu. 


text:
Nk'ie nga kin'eya xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ xu̱ju̱n já profeta̱, b'i̱ kitsú já k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ ni'ya sinagoga̱ nga kinchja̱: —Jun já nts'e, tsa tjínnu̱u én xi k'úéni̱jmíhu̱u xu̱ta̱, chu̱bo nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsisintje̱n Pablo̱. Kingjénnk'a ntsja tu̱ xi ku̱a̱sínñjuhu xu̱ta̱ ko̱ b'i̱ kitsú: —Jun xi ntje̱ Israel tje̱he̱nnu̱u ko̱ jun xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱nnu̱u xi yankjún Nti̱a̱ná, ta̱sinñjunú. 


text:
Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ Israel, kui xi j'ájihi̱n ntje̱ cháná ko̱ nku na̱xi̱nantá chánka kits'ín ma nk'ie nga tjíntu sa a̱nte Egipto̱, má nga y'entut'á x'a̱n. A̱skahan nga'yúhu̱n kik'onsjeko̱ho ntje̱ cháná a̱nte Egipto̱. 


text:
Kits'ínkje yatu nanki i xi tjín a̱nte Canaan ko̱ kitsjáha̱ ntje̱ cháná a̱ntehe̱ tu̱ xi ka̱ma ts'e̱he. 


text:
<pb/>’A̱skahan, nkú ra̱ ma tsa ñju unchan ko̱ cháte nú, Nti̱a̱ná kitsjá xáha̱ já jue tu̱ xi ku̱a̱téxumaha̱ ra̱ na̱xi̱nantáná santaha nga tsichu ni̱stjihi̱n nda̱ profeta̱ Samuel. 


text:
A̱s'a̱i tsanki na̱xi̱nantáná nga nku nda̱ rei̱ ku̱a̱téxumaha̱. B'a̱ ts'ín Nti̱a̱ná kitsjáha̱ ra̱ nku nda̱ rei̱. Yachán nú tjíhin tsatéxuma Saul xi ntíhi̱ Cis xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ Benjamin. 


text:
<pb/>’A̱skahan Nti̱a̱ná kikje'áha̱ xóo̱ Saul ko̱ David kits'ín ma nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱. Kitsúya Nti̱a̱ná yáha David: “Kuasakúna David ntíhi̱ Isai. Kui xi nku nda̱ xi tsjo maha̱ ani̱ma̱na̱, xi ts'i̱íntjusunyje xi nkú nga ts'ín mjena.” 


text:
Ntje̱he̱ David nibaha nda̱ xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibásehe̱ xu̱ta̱ Israel tu̱ xi ts'i̱ínk'ankihi. Kui ndo̱ xi Jesu. 


text:
<pb/>’Kintehe̱ ni nga j'ai Jesu, Jua y'éni̱jmíhi̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ Israel. B'a̱ kitsúhu̱ nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ ko̱ sa̱téntá. 


text:
Nk'ie nga ja tíbichúkjet'a xáha̱ Jua, b'a̱ kitsú: “¿Yá xi tíbixíún nga an? Najmi an nda̱ xi tíchuyóho̱o. A̱skahan nibá nku xi 'yún nk'a tje̱n sa nga an, nga santaha najmi an tsuhuna tsa an kjendáya n'úhu̱ ntéhe̱.” 


text:
<pb/>’Jun já nts'e, jun xi ntje̱he̱ Abraham ko̱ jun xi najmi Israel tje̱he̱nnu̱u xi yankjún Nti̱a̱ná, ñá kin'e nibáná én xu'bi̱ xi ts'i̱ínk'ankiná. 


text:
A̱t'aha̱ xu̱ta̱ Jerusalen ko̱ já tjíxáha̱ najmi kamankjihi̱n yáha Jesu ko̱ ta̱ ndaha ni xi tjít'a xu̱ju̱hu̱n já profeta̱ xi n'eya xki̱ xua̱tu̱. I̱ncha kitsú nga ngabaya tje̱he̱n ra̱ Jesu. B'a̱ ts'ín i̱ncha kits'íntjusuhun ni xi y'ét'a já profeta̱. 


text:
Ndaha tsa najmi kisakújihi̱n mí kju̱a̱ha nga ka̱ma n'e̱k'iehen, tu̱nga tsinchihí ra̱ Pilato̱ nga n'e̱k'ien Jesu. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga ja kits'íntjusun jóo̱ ngayjee̱ ni xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má nga tínchja̱ni̱jmíyaha Jesu, a̱s'a̱i kikjeje̱nt'a kruu̱ ko̱ kingjáyanji. 


text:
Jesu nkjin ni̱stjin tsakúchjihi̱ yjoho̱ já xi tsitjuko̱ho̱ a̱nte Galilea̱ nga ngjiko̱ho̱ nanki Jerusalen. Nd'a̱i̱ kui já xu'bo̱ xi tíi̱ncha tsuyaha̱ xu̱ta̱ ni xi i̱ncha kikie. 


text:
<pb/>’Ji̱n ta̱ tíbixínyai̱ én nda tsu xu'bi̱ xi tínchja̱ ni xi Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n ntje̱ cháná nga tsjáha̱. 


text:
Kui niu̱ xi ja kits'íntjusun Nti̱a̱ná ngandaná ñá xi y'ahaná ntje̱he̱ ntje̱ cháná, nk'ie nga kits'ínkj'áíyaha̱ Jesu ngabayoo̱. Xi nkú ts'ín tjít'a xu̱ju̱n salmo̱ xki̱ jo: “Ji xi Ntína̱, an xi tsichu ma Na̱'mihi̱.” 


text:
Nti̱a̱ná kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ Jesu ngabayoo̱ tu̱ xi najmi ta̱ ku̱a̱tsúhun yjonintehe̱. A̱t'aha̱ b'a̱ kitsú: “Tsjanu̱u kju̱a̱ndana̱ xi kixihi̱n David.” 


text:
<pb/>’Kui nga b'a̱ ta̱ ts'ín tjít'a yaha kj'a̱í salmo̱: “Najmi k'u̱a̱i̱ntei nga ku̱a̱tsún yjonintehe̱ nda̱ xi ts'i̱.” 


text:
David, ni̱stjin nga y'ejña kits'ín ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná, a̱s'a̱i k'ien. Kama ñjakúko̱ xi cháha̱ ko̱ jentu yjonintehe̱. 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, jun já nts'e, tjíhin nga cha̱hanu ni xu'bi̱. Jesu kits'ín nga ka̱ma ndyjat'aha̱ xu̱ta̱ jéhe̱. Kui nihi xi tíb'eni̱jmíi̱ nd'a̱i̱. 


text:
Kju̱a̱téxumaha̱ Moise najmi kamaha̱ kits'ín nda̱ínu̱u ngayjee̱ jé xi tjínnu̱u nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga Jesu ts'ín nda̱íhi̱ jéhe̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n. 


text:
<pb/>’Kui nga chúhu̱n ru̱u yjonu̱u nga najmi tu̱ jun ni̱banenu̱u ni xi y'ét'a já profeta̱. A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/> 


text:
Cha̱so̱o, jun xi chajnucho xu̱ta̱ xingisoo̱,<br/>katuma nkjúnnu̱u ko̱ kandyjajihi̱nsón.<pb/>A̱t'aha̱ an ts'ian nku ni ni̱stjin nga tintsu̱bo̱o,<br/>nku ni xi najmi s'e̱jinnu̱u ndaha tsa tjín xi ku̱i̱tsu̱yanu̱u. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju ni'ya sinagoga̱ Pablo̱ ko̱ já xi tje̱nko̱. Xu̱ta̱ xi tjín yo̱ i̱ncha tsanki nga k'úínya saha̱ ni xu'bi̱ xua̱tu̱ xinkuu̱. 


text:
Nk'ie nga tsitju xu̱to̱, nkjin xu̱ta̱ judio̱ ko̱ xi najmi judio̱ xi benkjún Nti̱a̱ná kitsjennkíhi̱ Pablo̱ ko̱ Bernabe. Kui b'a̱ kitsúhu̱ xu̱to̱ nga tjíhin nga k'úéntujín kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Xua̱tu̱ xinkuu̱ xi mjehé kama ñjakúyjee̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱ tu̱ xi ku̱a̱sínñjuhu̱ ra̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga i̱ncha kikie já judio̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n, 'yún kama nchi̱ni̱. Ngji kontra̱ha̱ ni xi tíb'éni̱jmí Pablo̱ ko̱ ch'on kitsúhu̱. 


text:
A̱s'a̱i 'yún ndjá kinchja̱ sa Pablo̱ ko̱ Bernabe. B'i̱ i̱ncha kitsú: —Kamachjéhe̱n nk'ie nga jun títjun kis'eni̱jmínu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga najmi tín'ekjáíhín ru̱u ée̱n. B'a̱ ts'ín tíbakuchjíhinu nga najmi tje̱he̱nnu̱u nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un síún. Kui kju̱a̱ha nga tu̱ sahá xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ kuankínk'ieni̱jmíhi̱ ri̱ nd'a̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ kitsúni̱ Nti̱a̱ná nga y'éxáni̱:<pb/>Ji xi nkú joyaha nku nd'í<br/>xi tsjaha̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱,<br/>tu̱ xi k'úínko̱honi én xi ts'ínk'ankihi̱ xu̱ta̱<br/>santaha má fekuhu̱ a̱sunntee̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é én xu'bi̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, kama tsjoho̱ ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsú nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka éhe̱n Nti̱a̱ná. Kis'ejihi̱n ni xi y'éni̱jmí Pablo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ja j'ájin Nti̱a̱ná nga tjíhin nga k'úéntu tík'un sín. 


text:
Tu̱nga já judio̱hó tsinchá'a jminchjín xi benkjún Nti̱a̱ná ko̱ xi nda behe̱ xu̱ta̱, ko̱ ta̱ tsinchá'a já k'aku̱hu̱ nankiu̱ xi má nga tsinchákjaha̱n. Kitsjennkí unkie Pablo̱ ko̱ Bernabe ko̱ kik'onsje nankihi̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'étsujne ndyjo tsu̱ku̱ Pablo̱ ko̱ Bernabe tu̱ xi tsakúchjihi nga najmi kui xi tjíhi̱n jé. A̱s'a̱i i̱ncha ngji nanki Iconi̱o̱. 


text:
Xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu xi y'entu Antiokia̱, nanki xi tíjñajihi̱n Panfili̱a̱, kis'e ṉkjúhu̱n kju̱a̱tsjo ko̱ kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga jas'en Pablo̱ ko̱ Bernabe ni'ya sinagoga̱ha̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjín nanki Iconi̱o̱, i̱ncha y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná nga i̱xí nkjihín xu̱ta̱ judio̱ ko̱ xi najmi judio̱ kis'ejihi̱n ni xi tíi̱ncha b'éni̱jmí. 


text:
Tu̱nga já judio̱ xi najmi s'ejihi̱n yáha Jesu tsinchákjaha̱n xu̱ta̱ xi najmi judio̱ xi má nga ch'on ts'ín ku̱a̱se̱he̱ já nts'eé. 


text:
<pb/>Nkjin ni̱stjin ts'andayaha̱ Pablo̱ ko̱ Bernabe yo̱. I̱ncha behe̱ k'un nga Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu tíbasinko̱ho̱ ko̱ ndjá kinchja̱ni̱jmíyaha kju̱a̱ndaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. Kin'echjén jóo̱ nga kits'ín kju̱a̱nkjún ko̱ kama ni xi tsakúchji nga kju̱axi̱ én xi tínchja̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsakjánya yjoho̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱. Tjín xi kamako̱ xu̱ta̱ judio̱ ko̱ tjín xi kamako̱ já postru̱. 


text:
Já nankiu̱ ko̱ já judio̱ y'éndako̱ já tjíxóo̱ tu̱ xi ts'i̱ín'uhu̱n ra̱ ko̱ k'u̱éhe̱ ra̱ ndji̱o̱ já postru̱. 


text:
Nk'ie nga kint'é já postru̱ niu̱, Listra̱ ko̱ Derbe̱ i̱ncha tsanka, nanki xi tjíntujíhi̱n a̱nte Licaoni̱a̱. Ko̱ ngji ya a̱nte xi tjíndai yo̱ 


text:
má nga ta̱ i̱ncha y'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Jesu. B'i̱ kama nanki Listra̱ nk'ie nga nti̱a̱ tín'e ma Pablo̱ ko̱ Bernabe 


text:
<pb/>Listra̱ y'ejña nku nda̱ ni̱ma̱ xi tu̱ b'a̱ ts'ín najmi mahá fi nkúhu nga kitsin. Kui xi y'ejña 


text:
nga tsasínñjuhu̱ ni xi tínchja̱ Pablo̱. A̱s'a̱i Pablo̱ tsase'a ndo̱ ko̱ kikie nga s'ejihi̱n xi má nga ka̱manda. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ nga 'yún kinchja̱: —Ti̱si̱njña kixi̱. A̱s'a̱i i̱xí kikjennk'áhá ndo̱ ko̱ kikjatsú'ba. 


text:
Nk'ie nga kikie xu̱to̱ ni xi kits'ín Pablo̱, b'i̱ i̱ncha kitsú nga i̱ncha kikjintáya nga én Licaoni̱a̱: —Ja kaf'aijénjinná jo nti̱a̱. Yjonintehe̱ xu̱ta̱ i̱ncha kab'a. 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú nga Bernabe xi nti̱a̱ Zeu̱s ko̱ nga Pablo̱ xi nti̱a̱ Herme̱s, a̱t'aha̱ Pablo̱ xi tínchja̱. 


text:
A̱s'a̱i nda̱ na̱'mi xi ts'ínxáha̱ nti̱a̱ Zeu̱s j'aiko̱ turu̱ ko̱ naxú tsjo k'un a̱nkju̱a̱ha̱ nankiu̱, má nga síjña ni̱nku̱hu̱ nti̱a̱ Zeu̱s. Nda̱ na̱'miu̱ ko̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ i̱ncha mjehe̱ tsjáha̱ chje̱ já postru̱. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga kamankjihi̱n Bernabe ko̱ Pablo̱ ni xi tímoo̱, kikjenti̱yajen najyuhu̱n ko̱ ki̱tsa̱ ngjijihi̱n xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ nga i̱ncha kikjintáya nga 


text:
b'i̱ i̱ncha kitsú: —Jun já, ¿á b'a̱ tín'ehenu? Ta̱ xu̱ta̱ níi̱ xi nkúhu jun. Tíb'eni̱jmíi̱ a̱jinnu̱u nga tjíhin nga k'úéntu ni xu'bi̱ xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ ko̱ n'e̱kjóho̱on Nti̱a̱ xi tíjña tík'un. Kui xi kits'ínnda nk'a ján, t'anankiu̱, ntáchak'uu̱n ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n. 


text:
Tu̱nga tu̱ nkú kitsjáhá ra̱ xu̱ta̱ ni xi nda tu̱ xi tsakúchjihi yjoho̱. A̱t'aha̱ kui xi ts'ín nibáná ts'í ko̱ tsjáná cha̱n xi nda. Tsjáná nichine ko̱ ts'íntsehe ani̱ma̱ná kju̱a̱tsjo. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Pablo̱ ko̱ Bernabe. A̱s'a̱i tu̱ ni xí kis'enkihí ra̱ kju̱a̱ni̱ma̱ nga k'u̱éch'oho̱ xu̱ta̱ nga̱t'aha̱ chje̱ xi mjehe̱ tsjá. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já judio̱ xi nibaha nanki Antiokia̱ ko̱ nanki Iconi̱o̱ j'ainchá'a xu̱ta̱ nkjiu̱n. I̱ncha y'éhe̱ ndji̱o̱ Pablo̱ ko̱ kikjebéfehe̱ na̱tsin na̱nti̱o̱. Ja ka'me i̱ncha kitsú. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga kama ñjakúndaihi̱ Pablo̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu, tsisintje̱n Pablo̱ ko̱ jas'en a̱jin na̱nti̱o̱. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n ngjiko̱ Bernabe nanki Derbe̱. 


text:
<pb/>Y'éni̱jmí Pablo̱ ko̱ Bernabe én nda tsuhu̱ Jesu nanki Derbe̱ ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi tjín yo̱ kitsjennkíhi̱ Jesu. A̱s'a̱i kik'óya ngáha jóo̱ nanki Listra̱, Iconi̱o̱ ko̱ Antiokia̱. 


text:
Nk'ie nga i̱ncha j'a yo̱, b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xu̱ta̱ ni'yakuyóo̱ nga tjíhin nga k'úéntujín tehe̱nte ni xi s'ejihi̱n. B'i̱ kitsú yaha̱: —Nkjin tíkjá kju̱a̱ni̱ma̱ bitjajiáán tu̱ xi bitjas'e̱njihinná nga Nti̱a̱ná xi batéxumaná. 


text:
<pb/>Xki̱ ni̱nku̱ xi tjín nanki xu'bo̱ i̱ncha kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ y'entu kjintíá, a̱s'a̱i y'ét'a xá já xi ku̱a̱se̱he̱ ni̱nku̱. Kits'ínkjas'en jóo̱ a̱ya ntsja Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín i̱ncha j'ai ngáha Pablo̱ ko̱ Bernabe nanki Antiokia̱ xi tíjñajihi̱n a̱nte Siri̱a̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha j'a Pablo̱ ko̱ Bernabe nanki xi tjín a̱nte Pisidi̱a̱ ko̱ i̱ncha j'ai a̱nte Panfili̱a̱. 


text:
Yo̱ jas'en nku tsutsu xi ngjiko̱ho̱ nanki Antiokia̱, yo̱ má nga kin'ekjas'en a̱ya ntsja Nti̱a̱ná nga tjuhu̱n ni tu̱ xi ku̱a̱si̱nko̱ho̱ ra̱ xá xi ts'i̱ín. J'ai yo̱ a̱t'aha̱ ja kama ndju̱ú xóo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'ai nanki Antiokia̱, kinchja̱ ñjakúhu̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ kitsúyaha̱ ngayjee̱ ni xi kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná ko̱ xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná kitsjántehe̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi má nga ko̱ kui s'e̱jihi̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱s'a̱i tsichu nanki Antiokia̱ k'u̱a̱ já xi nibaha a̱nte Judea̱. Kui xi b'i̱ ts'ín tsakúyaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱: —Tsa najmi n'e̱nu̱u ni circuncision xi nkú ts'ín tíjña sin chá xi y'ét'aná Moise, najmi ka̱ma k'u̱a̱nkiu. 


text:
<pb/>Kui nga Pablo̱ ko̱ Bernabe y'ésiko̱ho jóo̱. 'Yún kinchja̱ni̱jmíyako̱ho jóo̱ niu̱. Kui nga b'a̱ ts'ín i̱ncha y'éndako̱ho xinkjín xu̱ta̱ ni̱nku̱ nga Pablo̱ ko̱ Bernabe ko̱ k'u̱a̱ já ni̱nku̱ nanki Antiokia̱ i̱ncha ngju̱a̱i̱ nanki Jerusalen xi má nga ku̱i̱nchja̱ni̱jmíyako̱ho já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ nanki Jerusalen kju̱a̱sti xu'bi̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju já xi kits'ínkji xu̱ta̱ ni̱nku̱. I̱ncha j'a a̱nte Fenici̱a̱ ko̱ a̱nte Samari̱a̱ nga tíi̱ncha tsuya xi nkú ts'ín kits'ínk'óntjaiya yjoho̱ ko̱ kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Ngayjee̱ já nts'eé tu̱ xí tsjohó kamaha̱ nga kint'é én xu'bi̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga i̱ncha j'ai nanki Jerusalen, xu̱ta̱ ni̱nku̱, já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ kits'ínkjáíhi̱n. A̱s'a̱i kitsúya jóo̱ ngayjee̱ ni xi kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga tsisintje̱hén k'u̱a̱ já fariseo̱ xi ja kis'ejihi̱n Jesu ko̱ b'i̱ i̱ncha kitsú: —Xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ tjíhin nga n'e̱he̱ ni circuncision ko̱ tjíhin nga s'e̱ni̱jmíhi̱ nga ts'i̱íntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kama ñjakú já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ nga kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín ni xu'bi̱. 


text:
Nk'ie nga ja 'yún tse kinchja̱ni̱jmíyaha niu̱, a̱s'a̱i tsisintje̱n Pedro̱ ko̱ b'i̱ kitsú: —Jun já nts'e, ja yo nga nd'a̱i j'ájihinna Nti̱a̱ná a̱jinnu̱u xi má nga an xínyaha̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ én nda tsuhu̱ Jesu tu̱ xi s'e̱jihi̱n ra̱. 


text:
Nti̱a̱ná be ani̱ma̱ha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ kui tsakúchji nga ta̱ kits'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱ nk'ie nga kitsjáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xi nkú ts'ín kitsjáná. 


text:
Najmi ngabi kits'ín Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱ ko̱ a̱jinná. Tu̱ sahá ta̱ kits'ín je ani̱ma̱ha̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga kis'ejihi̱n Jesu. 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha nd'a̱i̱, ¿á tíbankín kontra̱ha̱ ru̱u Nti̱a̱ná nga mjehe̱nu̱u n'e̱k'anjihinu xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n ra̱ Jesu ch'á xi najmi tsichukju̱a̱ha̱ ra̱ ntje̱ cháná ko̱ xi ta̱ ndaha ñá najmi chúkju̱a̱ná nga ch'anjiá? 


text:
S'ejin níná nga k'u̱a̱nkiá tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu xi nkú ko̱ ta̱ ts'ín k'u̱a̱nki xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kindyjanta ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ tsasínñjuhu̱ ni xi kitsú Bernabe ko̱ Pablo̱, xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná kitsjáha̱ nga'yún nga kits'ín a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga ja kamaha̱ nga i̱ncha kinchja̱ Bernabe ko̱ Pablo̱, b'i̱ kitsú Santiago̱ nga kinchja̱: —Jun já nts'e, ta̱sinñjunú. 


text:
Ja kuatsúyaná Simon xi nkú ts'ín Nti̱a̱ná kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ nga kama ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ko̱ j'ájin a̱jihi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱ nku na̱xi̱nantá xi ta̱ ka̱ma ts'e̱. 


text:
A̱skahan kjúái̱ ngáhana<br/>ko̱ ts'inndáya ngáhana ni'yaha̱ David xi ja tsijneya.<pb/>Ts'inndáya ni xi tsatsuu̱n ko̱ kjesíntje̱n ngáhana,<pb/> 


text:
<pb/>’Kui nga b'a̱ tíxihinna nga najmi tu̱ nchjá n'ehe̱ ra̱á ée̱n xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱ sahá n'e̱kjíhi̱í xu̱ju̱n nga b'a̱ k'úíhi̱ín nga najmi tu̱ kji̱ne̱ nichine xi chje̱ kik'a̱i̱hi̱ ra̱ nti̱a̱ xi ts'ínnda xu̱ta̱, nga najmi tu̱ katjantuko̱ jminchín nga najmi kje̱e bixan, nga najmi kji̱ne̱ yjoho̱ chu̱ xi nubantu, ko̱ nga najmi kji̱ne̱ jní. 


text:
A̱t'aha̱ santaha nkúhu nk'ie tjín xi b'éni̱jmí kju̱a̱téxumaha̱ Moise xki̱ nanki nk'ie nga n'eya kju̱a̱téxumoo̱ xki̱ xua̱tu̱ ni'ya sinagoga̱. B'i̱ tsu xu̱ju̱n xi kits'ínkji já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ Jerusalen 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'éndako̱ xinkjín já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ nga kj'u̱ájin já xi ts'i̱ínkjiko̱ Pablo̱ ko̱ Bernabe nanki Antiokia̱. Y'ét'a xá Juda̱ xi ta̱ 'mi Barsaba ko̱ Sila̱. Já k'aku̱ a̱jihi̱n já nts'eé já xu'bi̱. 


text:
B'i̱ tsu xu̱ju̱n xi kamanda: “Ji̱n, já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ Jerusalen, tín'ekjíi̱hi̱ kju̱a̱suniña já nts'eé xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi tjíntu nanki Antiokia̱ ko̱ nanki xi tjíntujín a̱nte Siri̱a̱ ko̱ a̱nte Silici̱a̱. 


text:
<pb/>’Kinu'yái̱ nga tjín k'u̱a̱ já xi e̱i̱ tsitjujihi̱nni̱, já xi najmi ji̱n y'exái̱. Kits'ín ntji̱nu̱u ni xi tsakúya jóo̱ ko̱ kits'ínndyjajinnu̱u xi nkú ts'ín s'ejinnu̱u. 


text:
<pb/>’A̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ ji̱n b'a̱ mani̱ nga nda tjín nga tu̱ nkuhú ch'á xu'bi̱ xi n'e̱k'anjii̱hi̱, xi tjíhin nga n'e̱tjusun. 


text:
Najmi tu̱ chino nichine xi chje̱ kik'a̱i̱hi̱ ra̱ nti̱a̱ xi ts'ínnda xu̱ta̱, ta̱ ndaha jní, ta̱ ndaha yjoho̱ chu̱ xi kinubantu, ko̱ najmi tu̱ suntuko̱ jminchjín nga najmi kje̱e bixon. Tsa k'úéntu t'axíún ni xu'bi̱, nda n'o̱o. Nda kat'enu̱u.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha ngji já xi kis'et'a xóo̱ ko̱ i̱ncha tsichu nanki Antiokia̱. Yo̱ kinchja̱ ñjakúhu̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ kits'ínkjas'ehe̱n xu̱ju̱n. 


text:
Nk'ie nga kits'ínyaha̱ xu̱ju̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱, tsjo i̱ncha kamaha̱ a̱t'aha̱ kichjuxíhi̱n ni xi títs'ín ntji̱hi̱. 


text:
Juda̱ ko̱ Sila̱ xi ta̱ já profeta̱ tse kinchja̱ni̱jmíko̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. B'a̱ ts'ín kisakú nga'yúhu̱n ra̱ já nts'eé ko̱ ndjá tsinchajin ni xi kis'ejihi̱n. 


text:
<pb/>Já xi i̱ncha tsichu nanki Antiokia̱ ts'andaya jaha̱ yo̱, a̱s'a̱i i̱ncha kik'óya ngáha nanki Jerusalen. Nda ts'ín i̱ncha kits'ínkjihi̱ já nts'eé. 


text:
Pablo̱ ko̱ Bernabe ta̱ y'entu Antiokia̱ nga tsakúya éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ y'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Jesucristo̱. Nkjin já nts'eé xi b'a̱ ta̱ i̱ncha kits'ín. B'i̱ ts'ín i̱ncha kits'ín ngabihi̱ xinkjín Pablo̱ ko̱ Bernabe 


text:
<pb/>J'a ni̱stjiu̱n, a̱s'a̱i Pablo̱ b'i̱ kitsúhu̱ Bernabe: —Tankíhi̱ntsubek'áán já nts'eé xi tjíntu má nga y'eni̱jmíaá én nda tsuhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi cha̱haná nkú ts'ín tjíntu. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Pablo̱ nga najmi nda tjín tsa ngju̱a̱i̱ko̱ nda̱ xi kits'ín nga maha̱ a̱nte Panfili̱a̱, nda̱ xi najmi kits'ínndju̱úko̱ho̱ xáha̱ nga tjuhun. 


text:
Kits'ín ngabihi̱ xinkjín, a̱t'aha̱ kits'ínstiko̱. Kui nga Bernabe ngjiko̱ho Marco̱ xjo̱ Chipre̱. Ni̱yá ntá i̱ncha kits'ín. 


text:
Máha Pablo̱, Sila̱ ngjiko̱. I̱ncha tsitju nk'ie nga já nts'eé kits'ínkjas'ehe̱n a̱ya ntsja Nti̱a̱ná. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha j'a a̱nte Siri̱a̱ ko̱ a̱nte Cilici̱a̱. Kitsjáha̱ nga'yúhu̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín yo̱.<pb/>


text:
A̱s'a̱i tsichu Pablo̱ nanki Derbe̱ ko̱ nanki Listra̱. Yo̱ kisakúhu̱ nku nda̱ xi tje̱nnki Jesucristo̱ xi 'mi Timoteo̱. Na̱aha̱ Timoteo̱ ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga nda̱ griego̱hó na̱'mihi̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Pablo̱ nga Timoteo̱ tsjénko̱ho̱ ko̱ kits'íhi̱n ni circuncision, tu̱ xi najmi ch'on ka̱maha̱ ra̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjíntu a̱nte xu'bo̱. A̱t'aha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ be nga ntje̱ griego̱ tje̱he̱n ra̱ na̱'mihi̱ Timoteo̱. 


text:
<pb/>Xki̱ a̱nte má nga j'a kitsúyaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ni xi y'énda já postru̱ ko̱ jácháha̱ ni̱nku̱ Jerusalen, tu̱ xi ts'i̱íntjusuhun. 


text:
Kui b'a̱ maha, xu̱ta̱ ni̱nku̱ 'yún kama 'yún tak'uhun Nti̱a̱ná ko̱ xki̱ ni̱stjin 'yún i̱ncha kama nkjin. B'i̱ ts'ín ngji Pablo̱ a̱nte Macedoni̱a̱ 


text:
<pb/>J'a ni̱yá Pablo̱ ko̱ já xi tje̱nko̱ nanki xi tjíntujín a̱nte Frigi̱a̱ ko̱ a̱nte Galaci̱a̱, a̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ najmi kitsjántehe̱ nga k'u̱éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná nanki xi tjín a̱nte Asi̱a̱. 


text:
Nk'ie nga tsichu tiña nanki Misi̱a̱, mjehe̱ jóo̱ kju̱a̱s'en a̱nte Bitini̱a̱, tu̱nga najmi kitsjántehé ra̱ Espiri̱tu̱hu̱ Jesu. 


text:
<pb/>Nk'ie nga jyuu̱n xi nkúhu tsa nchi̱ni kik'a̱i̱hi̱ Pablo̱ nga kama chjihi̱ nku nda̱ xi nibáha Macedoni̱a̱ xi kabasinjña ndju. “Nibáí a̱nte Macedoni̱a̱ ko̱ ti̱si̱nko̱ni̱”, kitsúhu̱. 


text:
Nk'ie nga kama chjihi̱ Pablo̱ niu̱, tje̱n'yún y'enda níi̱ yjoni̱ tu̱ xi kuankíhi̱nni̱ a̱nte Macedoni̱a̱. A̱t'aha̱ b'a̱ tsixíi̱n nga Nti̱a̱ná tínchja̱ni̱ tu̱ xi k'úéni̱jmíhi̱ ri̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱. B'i̱ ts'ín i̱ncha tsichu Pablo̱ ko̱ Sila̱ nanki Filipo̱ 


text:
<pb/>Tsitjui̱ nanki Troa̱ ko̱ nkuhú nga tsankihi̱nni̱ xjo̱ xi 'mi Samotraci̱a̱. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n tsichii̱ nanki Neapo̱li̱. 


text:
Yo̱ tsitjuhu̱ni̱ nga tsankii̱n Filipo̱. Nanki k'aku̱hu̱ a̱nte Macedoni̱a̱ niu̱, má nga tjíntu nkjin xu̱ta̱ Roma̱. Chuba ni̱stjin kamani̱ yo̱. 


text:
<pb/>Nku xua̱tu̱ tsitjui̱ a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ tsankii̱n tiña má f'a ntáje̱ nga tsankinnchisjái̱ a̱nte má ma ñjakú xu̱ta̱ nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. Tintsu̱ba̱i̱ yo̱ nga tsixínyai̱hi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná jminchjín xi kama ñjakú. 


text:
A̱s'a̱i nku ta̱chju̱ún xi benkjún Nti̱a̱ná xi 'mi Lidi̱a̱, xi nanki Tiatira̱ nibáha ko̱ najyun kuan batéña, nk'ie nga tíbasínñju, Nti̱a̱ná kits'ínko̱ ani̱ma̱ha̱ tu̱ xi 'yún nda ts'ín ts'i̱ínsihi̱n ra̱ ni xi tínchja̱ Pablo̱. 


text:
Kisatentá ta̱chjúu̱n ko̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ni'yaha̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúni̱: —Tsa b'a̱ tíbixíún nga s'ejin kju̱axi̱na Nti̱a̱ná, nibá n'e̱kj'áíyo ni'yana̱. Kits'ín kju̱a̱'yúhu̱nni̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱i̱ ni'yaha̱. B'i̱ ts'ín i̱ncha ngjihi nu̱ba̱yá Pablo̱ ko̱ Sila̱ 


text:
<pb/>Ni xi kama nk'ie nga tíbankíi̱n a̱nte má ma ñjakú xu̱ta̱ nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, kisatéjii̱n nku ta̱kjín musu̱ xi tíjñajihi̱n ntjo̱ xi maha̱ basejin ni xi 'ma tíjña. Ts'ín ngana̱ ṉkjún to̱on já nti̱a̱ha̱ nga b'éjña chji ni xi basejin. 


text:
B'i̱ kitsúni̱ nk'ie nga kitsjennkíni̱ ko̱ kikjintáya tje̱nnkini̱: —Kui jmii̱ xi ts'ínxát'aha̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján. Tíbakú ni̱yánu̱u xi nkú ts'ín k'u̱a̱nkihinu. 


text:
<pb/>Nkjin ni̱stjin tu̱ nku b'a̱há kits'ín. Tu̱ chahán kama stihi̱ Pablo̱, kits'ínk'ótjiya ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ nda̱ninda xi tíjñajihi̱n ta̱kjíu̱n: —Ngajoho̱ Jesucristo̱ b'a̱ tíxihin nga ti̱tjujihi̱n ta̱kjíu̱n. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsitjujíhi̱n ta̱kjíu̱n nda̱nindoo̱. 


text:
Nk'ie nga kikie já nti̱a̱ha̱ ta̱kjíu̱n nga najmi ta̱ ka̱ma ts'i̱ín ngana̱ha to̱on, jakj'ánijé Pablo̱ ko̱ Sila̱. Ngjiko̱ kju̱a̱'yún a̱jin na̱nti̱o̱. Nginku̱n já tjíxóo̱ i̱ncha ngjiko̱. 


text:
Nk'ie nga i̱ncha tsichuko̱ jóo̱ nginku̱n já jue, b'i̱ i̱ncha kitsú: —Já xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ jái̱. Xu̱ta̱ná tíi̱ncha ts'ínndyjajihi̱n. 


text:
Ni xi najmi ma ñá n'ekjáíhi̱ín ko̱ ta̱ ndaha najmi ma n'eé tíi̱ncha bakúya, a̱t'aha̱ já Roma̱há ñá. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n ngji kontra̱ha̱ Pablo̱ ko̱ Sila̱. B'a̱ i̱ncha kitsú já jue nga n'e̱sje najyun ndjuhu̱ jóo̱ ko̱ nga yá s'e̱he̱ ra̱. 


text:
A̱skahan nga ja kingjáha̱ nkjin ni̱yá, kits'ínkjas'en nu̱ba̱yóo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ nda̱ xi basehe̱ nu̱ba̱yóo̱ nga 'yún kúnnta jóo̱. 


text:
Nk'ie nga b'a̱ kik'ihi̱n ndo̱, ngjiko̱ jóo̱. Kits'ínkjas'en má nga 'yún ndjáha̱ nu̱ba̱yóo̱ ko̱ y'ékj'á'yún tsjantsjan sjai jóo̱. B'i̱ ts'ín i̱ncha kama nda̱íhi̱ Pablo̱ ko̱ Sila̱ nu̱ba̱yóo̱ 


text:
<pb/>Tu̱nga nkú ra̱ ma nga masen ni̱stje̱n, Pablo̱ ko̱ Sila̱ tíi̱ncha nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ tíi̱ncha sehe̱ Nti̱a̱ná. Já nu̱ba̱yá xingisoo̱ tíi̱ncha basínñju nga b'a̱ tíi̱ncha ts'ín. 


text:
Tu̱ nkuhú chón xi tu̱ xí 'yúhún kama. Xí y'étsujneyáha santaha má tjíyanji nu̱ba̱yóo̱. Tje̱n'yún tsix'ahá ngayjee̱ a̱nkju̱a̱ nu̱ba̱yóo̱ ko̱ tsixuntu ngayjee̱ n'úki̱cha̱ xi tjíntukj'áha̱ já nu̱ba̱yóo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'áha̱ nda̱ xi basehe̱ nu̱ba̱yóo̱ ko̱ kikie nga tje̱n ti̱xa̱ a̱nkju̱a̱ nu̱ba̱yóo̱, a̱s'a̱i ts'asje ki̱cha̱ha̱ xi má nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien yjoho̱. A̱t'aha̱ b'a̱ kitsú nga kits'ínnkjink'un nk'ie nga ja kabitju já nu̱ba̱yóo̱. 


text:
Tu̱nga b'i̱hí kitsú Pablo̱ nga kikjintáya: —Najmi tu̱ n'e'uihi̱n yjohi̱. Tintsu̱ba̱ tente níi̱ e̱i̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsanki nd'í ndo̱ ko̱ ki̱tsa̱ jas'en a̱yoo̱. I̱xí tíb'atsé nkjúhún nga tsasinkúnch'int'aha̱ Pablo̱ ko̱ Sila̱. 


text:
<pb/>B'i̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —N'e̱ s'ejin Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'a̱ ts'ín k'u̱a̱nkihini ji ko̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ni'yahi̱. 


text:
Ta̱ kuihi chu̱bo̱ nga jyuu̱n tsanéjnu ndo̱ má uhu̱n Pablo̱ ko̱ Sila̱. Ko̱ kisaténtá ndo̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ni'yaha̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama see̱n, kits'ínkji já jue já xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ nda̱ xi basehe̱ nu̱ba̱yóo̱ nga ts'i̱ín nda̱íhi̱ Pablo̱ ko̱ Sila̱. 


text:
Kitsúyaha̱ ndo̱ Pablo̱ én xi j'aik'íhi̱n nga b'i̱ kitsúhu̱: —Ja kuats'ín nibá én já jue nga k'uasjé'anu̱u. Kui nga ti̱tjusje̱henu nd'a̱i̱ ko̱ kas'enu̱u kju̱a̱jyu nga n'o̱o ni̱yá. 


text:
<pb/>Tu̱nga b'a̱há kitsú Pablo̱ nga kinchja̱ko̱ já xi kits'ín nibá já jue: —Ta̱ Roma̱ ní tje̱he̱nni̱. ¿Nkú ts'ín nga kis'ehe̱ni̱ nginku̱n xu̱ta̱ nga ndaha najmi títjun kin'eko̱kju̱a̱ni̱, a̱s'a̱i kin'ekjas'enni̱ nu̱ba̱yá? ¿Á nd'a̱i̱ mjehe̱ ra̱ k'o̱nsje 'maha̱ni̱? ¡Najmi ka̱ma ni xi tíi̱ncha tsu! Kui ní kanibák'osjeni̱. 


text:
<pb/>Kik'óya ngáha jóo̱ ko̱ j'ai tsúyaha̱ já jue ni xi kitsú Pablo̱. A̱s'a̱i i̱ncha kitsankjún já jue nk'ie nga i̱ncha kint'é nga já Roma̱ niu̱. 


text:
Kui nga i̱ncha j'ainkihi̱ ra̱ kju̱a̱n'endyjat'a. Kik'onsje ko̱ tsankihi̱ nga i̱ncha ku̱i̱tjujin na̱nti̱o̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tsitju'a Pablo̱ ko̱ Sila̱ nu̱ba̱yóo̱, ngji ni'yaha̱ Lidi̱a̱. A̱skahan nga ja kamaha̱ nga kikie já nts'eé ko̱ kitsjáha̱ nga'yúhu̱n, i̱ncha ngji ngáha.<pb/>


text:
J'a Pablo̱ ko̱ já xi tje̱nko̱ nanki Amfipo̱li̱ ko̱ nanki Apoloni̱a̱. A̱s'a̱i i̱ncha tsichu nanki Tesaloni̱ka̱ má tíjñaha̱ nku ni'ya sinagoga̱ xu̱ta̱ judio̱. 


text:
Xi nkú ts'ín nkaha̱ Pablo̱ jas'en yo̱ jan xua̱tu̱ tjíhin nga kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xu̱ta̱ ni xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Kitsúyaha̱ xu̱ta̱ ko̱ y'éjña chjihi̱ nga tjíhin nga un sku̱e̱he̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná ko̱ nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. B'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Jesu xi tíb'eni̱jmínu̱u nd'a̱i̱, kui xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná ngajoho̱. 


text:
<pb/>K'u̱a̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ kis'ejihi̱n ko̱ i̱ncha kamako̱ Pablo̱ ko̱ Sila̱. Ko̱ b'a̱ ta̱ i̱ncha kits'ín nkjin ṉkjún xu̱ta̱ griego̱ xi benkjún Nti̱a̱ná ko̱ nkjin jminchjín xi benkjúhu̱n na̱xi̱nantóo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kama xintak'un xu̱ta̱ judio̱ xi najmi s'ejihi̱n. I̱ncha tsinchá'a k'u̱a̱ já ts'e ch'onk'un ko̱ kinchja̱ ñjaha̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n. Xa̱áha̱n kits'ín xu̱ta̱. A̱s'a̱i i̱ncha j'ai kján ni'yaha̱ Jason nga tsangisjai Pablo̱ ko̱ Sila̱ tu̱ xi k'o̱nsjehe ko̱ ts'i̱ínkjas'ehe̱n ra̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n. 


text:
Nk'ie nga najmi kisakúhu̱ Pablo̱ ko̱ Sila̱, i̱ncha ngjiko̱ kju̱a̱'yún nginku̱n já tjíxóo̱ Jason ko̱ k'u̱a̱ já nts'eé xi tjíntu yo̱. B'i̱ i̱ncha kitsú nga i̱ncha kikjintáya: —Já xi títs'ínndyja̱jihi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ a̱sunntee̱ ta̱ ko̱ e̱i̱ ja i̱ncha j'ai. 


text:
Jason kits'ínkjáíhi̱n jóo̱ ni'yaha̱. Ngayjee̱ jóo̱ tífi kontra̱ha̱ kju̱a̱téxumaha̱ nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r ko̱ b'a̱ tíi̱ncha tsu nga tíjña sa kj'a̱í nda̱ rei̱ xi 'mi Jesu. 


text:
A̱skahan nk'ie nga y'échjíntjai yjoho̱ Jason ko̱ já xingisoo̱, kin'e nda̱í ngáha̱ ra̱. B'i̱ i̱ncha kits'ín Pablo̱ ko̱ Sila̱ nanki Berea̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já nts'eé tje̱n'yún kits'ínkjihí Pablo̱ ko̱ Sila̱ nga jyuu̱n nanki Berea̱. Nk'ie nga tsichu yo̱, jas'en ni'ya sinagoga̱ha̱ xu̱ta̱ judio̱. 


text:
Xu̱ta̱ judio̱ xu'bi̱ 'yún nda sa ani̱ma̱ha̱ nga xi tjín nanki Tesaloni̱ka̱ ko̱ tsjo ts'ín kits'ínkjáíhi̱n én xi kinchja̱ Pablo̱. Xki̱ ni̱stjin i̱ncha kits'ínya xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi i̱ncha sku̱e̱he tsa kju̱axi̱ ni xi tís'eni̱jmíhi̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, nkjin xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi kis'ejihi̱n én xi y'a Pablo̱. A̱jihi̱n xu̱ta̱ xi nchja̱ griego̱ ta̱ kis'ejihi̱n nkjin jminchjín xi benkjúhu̱n xu̱ta̱ ko̱ nkjin já. 


text:
<pb/>Tu̱nga nk'iehé nga kint'é xu̱ta̱ judio̱ xi tjín nanki Tesaloni̱ka̱ nga nanki Berea̱ ta̱ tíb'éni̱jmí Pablo̱ éhe̱n Nti̱a̱ná, i̱ncha j'ai yo̱ ko̱ ta̱ tsinchákjaha̱n xu̱ta̱. 


text:
A̱s'a̱i ki̱tsa̱ kits'ínkjihi̱ já nts'eé Pablo̱ a̱ndai ntáchak'uu̱n. Tu̱nga y'entuhú sa Berea̱ Sila̱ ko̱ Timoteo̱. 


text:
Já xi tsasín ni̱yáha̱ Pablo̱ ngjiko̱ho̱ santaha nanki Atena̱. A̱s'a̱i kik'óya ngáha nga ja kits'ínkjáíhi̱n én xi kits'ínk'at'aha̱ Pablo̱, xi ku̱i̱tsu̱yaha̱ Sila̱ ko̱ Timoteo̱ nga tjíhin nga ki̱tsa̱ ngju̱a̱i̱ tje̱nnkihi̱. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí Pablo̱ nanki Atena̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga tíkuyá Pablo̱ nanki Atena̱ nga ku̱i̱chú Sila̱ ko̱ Timoteo̱, kama stihi̱ nga kikie nga tjín ṉkjún nti̱a̱ xi ts'ínnda xu̱ta̱ yo̱. 


text:
Kui b'a̱ maha, a̱ya ni'ya sinagoga̱ kinchja̱ni̱jmíko̱ho xu̱ta̱ judio̱ ko̱ xi najmi judio̱ xi benkjún Nti̱a̱ná, ko̱ xki̱ ni̱stjin kinchja̱ni̱jmíko̱ xi kisatekjá ni̱yátée̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ Pablo̱ k'u̱a̱ já nkjink'un xi 'mi já epicure̱o̱ ko̱ k'u̱a̱ xi 'mi já estoi̱co̱. K'u̱a̱ b'i̱ i̱ncha kitsú: —¿Nkú títsu nda̱i̱ nk'ie nga b'a̱ nkjún ts'ín tínchja̱? Kj'a̱í ngá b'i̱ i̱ncha kitsú: —Kj'a̱í ra̱ nti̱a̱ha tíb'éjña chji. B'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱ a̱t'aha̱ én nda tsuhu̱ Jesu ko̱ nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱ y'éni̱jmí Pablo̱. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha ngjiko̱ho̱ jóo̱ a̱nte xi 'mi Areopa̱go̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —¿A ka̱ma ko̱ ji̱n cha̱i̱ mí ni tse̱tse̱he xi tíb'eni̱jmí? 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú a̱t'aha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nanki Atena̱ ko̱ xu̱ta̱ xi xin nankihi̱ xi tjíntu yo̱ i̱ncha tsjoho̱ nga ku̱i̱nchja̱ni̱jmíyaha ko̱ a ra̱ ku̱a̱sínñjuhu̱ nku kju̱a̱nkjink'un tse̱tse̱. 


text:
A̱s'a̱i tsasinjña ndju Pablo̱ kamasehe̱n já xi kama ñjakú Areopa̱go̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Jun já Atena̱, mankjinna nga jun xi 'yún yankjún nti̱a̱ xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
A̱t'aha̱ nk'ie nga tsú'ba̱ a̱jin nankinu̱u, kikie nga nkjin maha nti̱a̱ xi yankjún. Ko̱ ta̱ kikie nku na̱chan chje̱ má nga b'i̱ ts'ín tjít'a: “Nti̱a̱ xi najmi yaha̱.” Kui b'a̱ maha, Nti̱a̱ xi yankjún nga najmi yo, kui xi tíb'eni̱jmínu̱u. 


text:
<pb/>’Nti̱a̱ xi kits'ínnda a̱sunntee̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n, xi batéxumaha̱ nk'a ján ko̱ t'anankiu̱, najmi ni̱nku̱ xi xu̱ta̱ ts'ínnda b'ejñaya. 


text:
Najmi machjéhe̱n tsa xu̱ta̱ ku̱a̱si̱nko̱ho̱. Najmi chumi nihi xi machjéhe̱n. A̱t'aha̱ kui xi tsjáná ni̱stjin ko̱ tsjáná ntjo̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjínná. 


text:
Kui xi nkuhú ntje̱ kits'ínndaha ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. Y'éjña nga nkjé ko̱ má nga k'úéntu nga nkúnkú. 


text:
<pb/>’B'a̱ kits'ín tu̱ xi ngayjee̱ xu̱ta̱ ku̱a̱ngisjaihi Nti̱a̱ná, tsa tu̱ ahá ni sa̱kúhu̱ nga ku̱a̱ngisjai. B'a̱ tjín kjáíhin nga najmi kjin tíjñaná Nti̱a̱ná nga nkúnkáá. 


text:
A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná tintsu̱ba̱ tík'uhunná, tinimaá ko̱ tjínná ni̱stjin, xi nkú nga ta̱ kitsú k'u̱a̱ já nkjink'un xi tjín a̱jinnu̱u: “Ntíhi̱ ní Nti̱a̱ná ñá.” 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, tsa ntíhi̱ Nti̱a̱ná ñá, najmi tjíhin nga n'e̱nkjíntak'aán tsa b'a̱ tjín Nti̱a̱ná xi nkú joyaha sénni̱stjin xi kamandako̱ho to̱onsine ko̱ tsa to̱ontaba ko̱ tsa ndji̱o̱. Kui niu̱ xi ts'ínnda xu̱ta̱. Xi nkú ts'ín maha̱ ko̱ xi nkú ts'ín ts'ínnkjink'un, b'a̱ i̱ncha ts'ínk'íé. 


text:
<pb/>’Nti̱a̱ná najmi kits'ín kuenta̱ ni xi kits'ín xu̱ta̱ ni̱stjin nk'ie, a̱t'aha̱ najmi kje̱e behe̱ xu̱ta̱. Tu̱nga nd'a̱i̱ tu̱ má xi tje̱hén ni nga tjíntu xu̱ta̱ Nti̱a̱ná b'a̱ títsuhu̱ nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ ngayjee̱. 


text:
A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ja tíjñaha̱ ni̱stjin nga na̱xu̱ ku̱a̱se̱he̱ ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda kits'ín xu̱ta̱. Nda̱ xi Nti̱a̱ná kitsjá xáha̱ nga b'a̱ ts'i̱ín, kui xi b'a̱ ts'i̱ín. Kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ nda̱ xu'bo̱. B'a̱ ts'ín tsakúchjihi̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nga kju̱axi̱ niu̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é jóo̱ nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, tjín xi tsajnukiehe̱ Pablo̱. Tu̱nga k'u̱a̱há xi b'i̱ kitsú: —Mjeni̱ ku̱i̱nú'yái̱ ni xu'bi̱ kj'a̱í ni̱stjin ngáha. 


text:
Tu̱nga k'u̱a̱há xi kis'ejihi̱n ko̱ kamako̱ho̱. Kis'ejihi̱n nda̱ xi 'mi Dionisi̱o̱, xi ta̱ ma ñjakúko̱ jóo̱ a̱nte xi 'mi Areopa̱go̱, ko̱ nku ta̱chju̱ún xi 'mi Dama̱ri̱ ko̱ kj'a̱í sa.<pb/>


text:
Yo̱ kisakúhu̱ nku nda̱ judio̱ xi 'mi Akila̱ xi kitsinjín a̱nte Ponto̱, ko̱ Priscila̱ xi chju̱úhu̱n maha. Kui xi a̱s'a̱i i̱ncha nibahá a̱nte Itali̱a̱, a̱t'aha̱ Claudi̱o̱ xi nda̱ títjun k'aku̱ Roma̱ b'a̱ kitsú nga tjíhin nga ku̱i̱tju nanki Roma̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. A̱s'a̱i Pablo̱ ngjisehe̱ jóo̱ 


text:
Xki̱ xua̱tu̱ ngji nchja̱ko̱ Pablo̱ xu̱ta̱ ni'ya sinagoga̱. Y'éjña chjihi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ xi a̱nte Greci̱a̱ y'aha̱ ra̱ nga kju̱axi̱ ni xi tínchja̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsitju Sila̱ ko̱ Timoteo̱ a̱nte Macedoni̱a̱ ko̱ tsichu nanki Corinto̱, tu̱ nku y'éni̱jmíhí Pablo̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ y'éjña chjihi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga xu̱ta̱ judio̱ ngji kontra̱ha̱ Pablo̱ ko̱ ch'on kitsúhu̱. Kui nga y'étsujnehe najyuhu̱n Pablo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Jun katjinénu̱u ngabayanu̱u. Najmi an ngju̱a̱i̱néna. Nd'a̱i̱ k'uatuts'i̱hi̱n nga kfínsehe̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju yo̱ ko̱ ngji ni'yaha̱ nku nda̱ xi 'mi Tici̱o̱ Justo̱ xi benkjún Nti̱a̱ná. Kui xi tiña ni'yaha̱ síjña ni'ya sinagoga̱. 


text:
A̱s'a̱i nda̱ xi 'mi Crispo̱ xi nda̱ k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ sinagoga̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xinkjín kis'ejihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ ta̱ nkjin xu̱ta̱ Corinto̱ kis'ejihi̱n ko̱ kisaténtá nk'ie nga kint'é ni xi tíb'éni̱jmí Pablo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Nda̱ Nti̱a̱ná kinchja̱ko̱ho̱ Pablo̱ nga ni̱stje̱n xi nkúhu tsa nchi̱ni kik'a̱i̱hi̱. B'i̱ kik'ihi̱n: —Najmi tu̱ binkjuin. T'eni̱jmí sahani ée̱n. Najmi tu̱ b'echjáí tsu̱'bai. 


text:
A̱t'aha̱ an tíi̱jñako̱ho. Najmi ch'a ka̱maha̱ ts'i̱ín'uhin. A̱t'aha̱ nkjin xu̱ta̱ tjínna nanki xu'bi̱ xi s'e̱jihi̱n an. 


text:
<pb/>Tu̱nga nk'ie nga tjíhi̱n xá nda̱ Galion a̱nte Akaya̱, nkuhú kits'ín yjoho̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga ngji kontra̱ha̱ Pablo̱. I̱ncha ngjiko̱ho̱ má ts'ínko̱kju̱a̱ xu̱ta̱ Galion 


text:
ko̱ b'i̱ i̱ncha kitsú: —Kui nda̱i̱ tífi kontra̱ha̱ kju̱a̱téxumani̱, a̱t'aha̱ kj'a̱í ts'ín tíbakúyaha̱ xu̱ta̱ nga tjíhin nga cha̱nkjún Nti̱a̱ni̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja ku̱i̱nchja̱ Pablo̱, tu̱ tjuhún Galion kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ judio̱ nga b'i̱ kitsúhu̱: —Jun xu̱ta̱ judio̱, tsa tjín má tsangane nda̱i̱ ko̱ tsa mí ni ch'on tjíhin xi kits'ín, tjíhin nga ts'intsenta ko̱ kuasinñjúnu̱u. 


text:
Tu̱nga ni xu'bi̱ kju̱a̱téxumanu̱u ko̱ kj'a̱í sa ni xi manu̱u y'aha̱ ra̱ nii̱. Kui nga t'enda su̱ba̱hanu niu̱. Najmi mjena ts'ihi̱n kju̱a̱ ni xu'bi̱. 


text:
A̱s'a̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ jakj'á Soste̱ne̱ xi nda̱ k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ sinagoga̱ ko̱ ta̱ yo̱hó y'éhe̱ ndo̱. Tu̱nga ndaha najmi kits'ínsihi̱n Galion ni xi kamoo̱. B'i̱ ts'ín kik'óya ngáha Pablo̱ nanki Antiokia̱ 


text:
<pb/>Nkjin ni̱stjin ts'andaya yo̱ Pablo̱. A̱s'a̱i kitsubakjá já nts'eé a̱t'aha̱ ja tífi a̱nte Siri̱a̱. Nk'ie nga tsichu nanki Cencrea̱ nga kits'ín ni̱yá, j'ájnu kaha̱ yjoho̱ a̱t'aha̱ ja títs'íntjusun nku ni xi kits'ínkie Nti̱a̱ná. A̱s'a̱i jakj'á nku tsutsu ko̱ ngji a̱nte Siri̱a̱ nga tje̱nko̱ ts'íhin Akila̱ ko̱ Priscila̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga i̱ncha tsichu nanki Efe̱so̱, yo̱ i̱ncha kits'ín ngabihi̱ xinkjín. Kama kinchja̱ni̱jmíko̱ Pablo̱ xu̱ta̱ judio̱ ni'ya sinagoga̱. 


text:
B'i̱ kitsú: —Tífia. Tsa Nti̱a̱ná b'a̱ ku̱i̱tsu̱, kjúái̱se ngáha̱nu̱u. A̱s'a̱i jakj'á nku tsutsu xi tsitju Efe̱so̱. 


text:
A̱skahan nga ja ts'andayaha̱ chuba ni̱stjin yo̱, tsitju nga j'a xki̱ nanki xi tjín a̱nte Galaci̱a̱ ko̱ a̱nte Frigi̱a̱. Kitsjá nga'yúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu xi nkú ts'ín ndjá ku̱i̱ncha nginku̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmí Apolo̱ éhe̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsichu nanki Efe̱so̱ nku nda̱ judio̱ xi 'mi Apolo̱ xi kitsin nanki Alejandria̱. Tsjo ts'ín b'éni̱jmí ndo̱ ko̱ 'yún be xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tsangiya ni xi tsakúya Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ko̱ ngayjehe k'un y'éni̱jmíhi̱ xu̱ta̱. Tsakúya sisin yáha Jesu, tu̱nga najmi 'yúhún mankjihi̱n á saténtáha xu̱ta̱. Tu̱ xi nkúhú ts'ín tsaténtá xu̱ta̱ Jua be. 


text:
Ndjá y'éni̱jmí ndo̱ ni'ya sinagoga̱. Nk'ie nga kint'é Akila̱ ko̱ Priscila̱ ni xi y'éni̱jmí, ngjiko̱ t'axín ko̱ kitsúya sisihi̱n xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná nga k'úéntu xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kama mjehe̱ Apolo̱ nga ngju̱a̱i̱ a̱nte Akaya̱, já nts'eé xi tjín Efe̱so̱ tsasinko̱ho̱. Kits'ínndaha̱ nku xu̱ju̱n xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu xi tjín Akaya̱ tu̱ xi nda ts'ín ts'i̱ínkjáíhi̱n ra̱. Nk'ie nga tsichu Apolo̱ yo̱, tsasinko̱ ṉkjún xu̱ta̱ xi ja s'ejihi̱n Jesu tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ndjá tsakúya nga najmi kju̱axi̱ ni xi bakúya xu̱ta̱ judio̱. Tsakúya ni xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín y'éjña chjihi nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
Nk'ie nga tíjña Apolo̱ nanki Corinto̱, Pablo̱ j'ajin a̱sunntu tje̱nki̱ xi tjín a̱nte Asi̱a̱ ko̱ tsichu nanki Efe̱so̱. Yo̱ kisakúhu̱ k'u̱a̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: 


text:
<pb/>—¿A kin'ekjóho̱on Espiri̱tu̱ Santo̱ nk'ie nga kis'ejinnu̱u Jesu? B'i̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —Ndaha̱chí najmi kje̱e nu'yái̱ tsa tjín Espiri̱tu̱ Santo̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Pablo̱: —Xu̱ta̱ xi ngjikj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ tsaténtá Jua, tu̱nga b'a̱há kitsúhu̱ nga tjíhin nga s'e̱jihi̱n xi kj'u̱a̱í a̱skahan nga kui. Jesu, kui xi a̱skahan j'ai. 


text:
Nk'ie nga kingjénne ntsja Pablo̱ jóo̱, j'aitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ kj'a̱í kj'a̱í éhen i̱ncha kinchja̱ ko̱ Nti̱a̱ná kitsjáha̱ én xi kinchja̱. 


text:
<pb/>Jan ra̱ sá kamaha̱ Pablo̱ nga ngji ni'ya sinagoga̱ ko̱ ndjá kinchja̱ko̱ xu̱ta̱. Kitsúyaha̱ ko̱ y'éjña chjihi̱ nkú tjíhi̱n ra̱ nga batéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga k'u̱a̱há xi ndjá kits'ín ani̱ma̱ha̱. Najmi kits'ínkjáíhi̱n nga s'e̱jihi̱n ni xi títsu Pablo̱. Nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ tu̱ ch'ohón ts'ín i̱ncha kinchja̱ne xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu. Kui nga ngji t'axíhin Pablo̱. Má nga bakúya nda̱ xi 'mi Tirano̱ ngjiko̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu. Yo̱ tsakúyaha̱ xu̱ta̱ xki̱ ni̱stjin. 


text:
Jo nú kamaha̱ nga b'a̱ kits'ín. Kint'é éhe̱n Nti̱a̱ná ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Asi̱a̱, xi judio̱ ko̱ xi griego̱. 


text:
Santaha xu̱ta̱ ngjiko̱ pañu̱ ko̱ najyun xi kits'ínko̱ Pablo̱. Kui xi j'aiko̱ho̱ xu̱ta̱ uhu̱n. A̱s'a̱i kamanda ko̱ tsitjujíhi̱n jánindoo̱. 


text:
<pb/>Ta̱ kikjatsú'ba̱ yo̱ k'u̱a̱ já judio̱ xi b'ema xki̱ a̱nte ko̱ m'osje jánindoo̱. Kui xi i̱ncha kama k'un kits'ínchjén nga'yúhu̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. B'i̱ i̱ncha kitsúhu̱ jánindoo̱: —Ngajoho̱ Jesu xi tíb'éni̱jmí Pablo̱ b'a̱ tí'mii̱hi̱ nga ti̱tjujiun yo̱. 


text:
Tu̱nga kinchja̱há nda̱nindoo̱ nga b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Be Jesu ko̱ ta̱ be Pablo̱, tu̱nga, ¿yáha jun? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nda̱ xi tíjñajihi̱n nda̱nindoo̱ jakj'á já xi yatuu̱. Kikjánko̱ ko̱ kits'ín ngana̱ha̱. A̱s'a̱i tsanka jóo̱ nga kama uhu̱n. Xí kjintustíhí nga i̱ncha tsitju ni'yaha̱ ndo̱. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín Efe̱so̱, xi judio̱ ko̱ xi griego̱, kint'é ni xi kamoo̱. I̱ncha kitsankjún ngayjee̱ ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsú nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
<pb/>Nkjin xi kis'ejihi̱n Jesu i̱ncha j'ai tsúya nginku̱n xu̱ta̱ xingisoo̱ ni ch'onk'un xi i̱ncha kits'ín nk'ie. 


text:
Xi i̱ncha kits'ín tj'e j'aiko̱ xu̱ju̱n tj'ehe̱ ko̱ kis'etí xu̱ju̱n nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱. Nk'ie nga kin'esjehe̱ xki̱ xu̱ju̱n xi kis'etíu̱, cháte ra̱ mii̱ to̱ontaba kama chjíhi̱ xu̱ju̱n. 


text:
<pb/>A̱skahan b'a̱ kitsú kju̱a̱nkjintak'uhu̱n Pablo̱ nga ngju̱a̱i̱ nanki xi tjín a̱nte Macedoni̱a̱ ko̱ a̱nte Akaya̱ ko̱ a̱s'a̱i ts'i̱ín ni̱yá nga ngju̱a̱i̱ santaha nanki Jerusalen. B'i̱ kitsú: —A̱skahan nga ku̱i̱cha yo̱, tjíhin nga ta̱ kfíán nanki Roma̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'ínkji Macedoni̱a̱ Timoteo̱ ko̱ Erasto̱, já xi i̱ncha basinko̱ho̱. Ko̱ máha kui, y'ejña sa chuba ni̱stjin Asi̱a̱. B'i̱ ts'ín ngji kontra̱ha̱ xu̱ta̱ Efe̱so̱ ni xi tsakúya Pablo̱ 


text:
Nku nda̱ xi 'mi Demetri̱o̱ xi ts'ínnda ni̱nku̱ to̱ontaba xi̱. B'a̱ ts'ínk'íéntu ni̱nku̱ xi ts'ínnda xi nkúhu ni̱nku̱hu̱ nti̱a̱ Artemisa̱. Kui ni̱stjiu̱n já xi kui xáha ts'ín 'yún ts'ín ngana̱ to̱on. 


text:
Demetri̱o̱ kinchja̱ ñjakúhu̱ já xi ts'ínxát'aha̱ ko̱ já xi ta̱ kui xáha ts'ín. B'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Jun já, yo nga b'éjñaná to̱on xá xu'bi̱. 


text:
Tu̱nga tíyanú ko̱ tínu'yó ni xi títs'ín Pablo̱ e̱i̱ Efe̱so̱ ko̱ santaha tu̱ má nankihí ni xi tjín a̱nte Asi̱a̱. B'a̱ títsu nga nti̱a̱ xi ts'ínnda xu̱ta̱ najmi nti̱a̱. Nkjin xu̱ta̱ ja i̱ncha kits'ínkjáíhi̱n ni xi tíbakúya ndo̱ ko̱ i̱ncha kits'ínk'óntjaiya kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. 


text:
Najmi tu̱ suba xáná títs'ínkji kinte. Ta̱ títs'ín nga nku ni xi najmi ta̱ chumi ni chjíhi̱ ra̱ ka̱ma ni̱nku̱hu̱ nti̱a̱ chánka Artemisa̱. Najmi ta̱ cha̱nkjúhun kju̱a̱chánkaha̱ nti̱a̱ xu'bi̱, nti̱a̱ xi benkjúnyje xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Asi̱a̱ ko̱ nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga i̱ncha kint'é jóo̱ niu̱, tu̱ xí i̱ncha kama kjahán ra̱. B'i̱ i̱ncha kitsú nga kikjintáya: —¡Chánkahá Artemisa̱, nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ Efe̱so̱! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i xu̱ta̱ ndaha najmi be mí nihi xi ts'i̱ín. Nkuhú kik'a xinkjín nga ngjikj'á Gayo̱ ko̱ Aristarko̱, kui xi já Macedoni̱a̱ xi tje̱nko̱ Pablo̱. I̱ncha kikjebéfe nga ngjiko̱ a̱nte má ma ñjakú xu̱ta̱ na̱nti̱a̱. 


text:
Mjehe̱ Pablo̱ nga ngju̱a̱i̱sehe̱ xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱, tu̱nga najmi kitsjántehé ra̱ xu̱ta̱ xi yjanki Jesu. 


text:
Ko̱ ta̱ já k'aku̱ xi tjín a̱nte Asi̱a̱ xi nda nchja̱ko̱ Pablo̱ i̱ncha kits'ínkjihi̱ én nga tsankihi̱ nga najmi tu̱ ngju̱a̱i̱ a̱nte má nga kama ñjakú xu̱ta̱. 


text:
<pb/>B'i̱ ngján i̱ncha kinchja̱ xu̱ta̱ nga xa̱áha̱n i̱ncha kits'ín. Ko̱ santaha nkjin ṉkjún xi najmi be á yo̱ kama ñjakúhu. 


text:
A̱s'a̱i tjín xi jakj'áha̱ Alejandro̱. Xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ kitsuniñaha̱ ndo̱ nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱. Kingjén nk'a ntsja Alejandro̱ nga tsanki nga ngju̱én jyu xu̱ta̱ tu̱ xi ku̱i̱nchja̱ntjaihi xu̱ta̱ judio̱. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga kikie xu̱ta̱ nga ta̱ nda̱ judio̱ niu̱, nkuhú kits'ín nta̱ha̱ nga b'i̱ i̱ncha kitsú nga kikjintáya nkú ra̱ ma tsa jo ora̱: —¡Chánkahá Artemisa̱, nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ Efe̱so̱! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nda̱ xi ts'ínxát'aha̱ já k'aku̱ kamaha̱ kits'ínk'íéjyu xu̱ta̱ nkjiu̱n. B'i̱ kitsú: —Jun já Efe̱so̱, ngayjee̱ xu̱ta̱ be nga nankiná Efe̱so̱ kunntá ni̱nku̱hu̱ nti̱a̱ chánka Artemisa̱ ko̱ sénni̱stjihi̱n xi nibaha nk'a ján nga j'aikijne e̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ já xi kaf'ái̱ko̱o e̱i̱ najmi ni xi tíi̱ncha ni̱nku̱ jakj'á ndyjé ko̱ ta̱ ndaha najmi ch'on títsuhu̱ nti̱a̱ ts'a̱ñá. 


text:
<pb/>’Tsa Demetri̱o̱ ko̱ já xi ts'ínxáko̱ tjínko̱ho̱ kju̱a̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í, tjín já jue ko̱ tjín já tjíxá. Yo̱ kats'ínko̱kju̱a̱ xinkjín. 


text:
A̱t'aha̱ ka̱ma sa̱téjéneé nga̱t'aha̱ ni xi kama nd'a̱i̱, nga xa̱áha̱n tín'eé. Tsa cha̱sjaiyaná nga̱t'aha̱ niu̱, najmi yaá nkú ku̱i̱xíaán. 


text:
A̱skahan nga ja kis'ejyú xu̱ta̱ nkjiu̱n, Pablo̱ kinchja̱ ñjaha̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu ko̱ kitsjá nga'yúhu̱n. A̱s'a̱i tsitju nga ngji Macedoni̱a̱. 


text:
Xki̱ nanki xi tjín a̱nte Macedoni̱a̱ j'a ko̱ 'yún kitsjá nga'yúhu̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ nga kinchja̱ko̱. A̱skahan tsichu Greci̱a̱. 


text:
Jan sá kamaha̱ nga y'ejña yo̱. Nk'ie nga ja ku̱a̱kj'á tsutsu xi ngju̱a̱i̱ko̱ho̱ a̱nte Siri̱a̱, tu̱ kint'éhé én nga já judio̱ ja y'éndako̱ xinkjín nga ts'i̱ín'uhu̱n. Kui nga ta̱ a̱nte Macedoni̱a̱ ngji ngáha. 


text:
<pb/>Kui já xu'bi̱ xi kitsjennkíhi̱ Pablo̱: Sopa̱te̱r xi Berea̱ nibáha xi ntíhi̱ Pirro̱ maha, Aristarco̱ ko̱ Segundo̱ xi Tesaloni̱ka̱ i̱ncha nibáha, Gayo̱ xi Derbe̱ nibáha, Timoteo̱, Tiki̱co̱ ko̱ Trofi̱mo̱ xi Asi̱a̱ i̱ncha nibáha. 


text:
Ji̱n bi a̱skahan nga j'a s'í nk'ie nga chine ni̱nku̱a̱n xi najmi tjíhi̱n na̱'yu̱ san, tsitjas'e̱i̱n nku tsutsu ko̱ tsitjui̱ Filipo̱. Ni̱stjin xi ma uhun tsichu tje̱nnkii̱ jóo̱ Troa̱. Yo̱ ts'andayani̱ yatu ni̱stjin. B'i̱ kama nk'ie nga j'ai Pablo̱ nanki Troa̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga tíb'atuts'i̱hi̱n tuntjóo̱ kama ñjakúi̱ tu̱ xi chi̱ne̱he̱ni̱ ni̱ñu̱. A̱s'a̱i Pablo̱ tsakúyaha̱ xu̱to̱, a̱t'aha̱ ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n ngju̱a̱i̱ ngáha. Tu̱ nku ngjindjuko̱hó ée̱n santaha nkúhu nga masen ni̱stje̱n. 


text:
<pb/>Tu̱ nkuhú nda̱ti xi 'mi Eutiko̱ xi a̱nkju̱a̱ nk'oo̱ kab'ejña stiu̱. Kui xi kis'efe nk'ie nga 'yún ngjindjuko̱ Pablo̱ ée̱n. 'Yún ṉkjún kis'efe tjain. A̱s'a̱i tsijnenki. Ni'ya xi ma jahan niba nga tsijnenki. Ja ka'me nga kichjusíntje̱n. 


text:
A̱s'a̱i tsitjujen Pablo̱ ko̱ ngjik'úhu̱n. Kitsubakj'á nda̱tiu̱ ko̱ b'i̱ kitsú: —Najmi tu̱ binkjun. Tíjñahá ndo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ ngji ts'ínndju̱ú ngáha éhe̱n Pablo̱. Tsakjánya ni̱nku̱o̱n, i̱ncha kikjine ni̱ñu̱ ko̱ ta̱ ngjindjuhú ngáha nga tsakúyaha̱ xu̱to̱ santa nkúhu nga kama see̱n. A̱s'a̱i ngji. 


text:
Máha nda̱tiu̱, i̱ncha ngjiko̱ tík'uhu̱n xu̱ta̱ ni'yaha̱ ko̱ i̱ncha kisakú nga'yúhu̱n nga̱t'aha̱ ni xi kama. B'i̱ ts'ín kits'ín ni̱yá Pablo̱ tu̱ xi kui̱chúhu nanki Mileto̱ 


text:
<pb/>Ja kamoo̱. Ji̱n tje̱n tsankinko̱ho̱ni̱ tsutsu nanki Ason, yo̱ má nga chúyai̱hi̱ Pablo̱. B'a̱ ts'ín y'éndako̱ni̱, a̱t'aha̱ mjehe̱ nga ni̱yá t'ananki ts'i̱ín. 


text:
Nk'ie nga kisakúni̱ Pablo̱ nanki Ason, a̱s'a̱i jas'enko̱ni̱ tsutsuu̱ ko̱ tsankii̱n nanki Mitilene̱. 


text:
Tsitjui̱ nanki Mitilene̱ ko̱ ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n tsitjai̱ xjo̱ Kio̱. Nk'ie nga kama ndyjuu̱n tsitjandái̱ nanki Samo̱, nku a̱nte má bichú tsutsu. Kin'ekj'áíyai̱ nanki Trogili̱o̱ ko̱ ni̱stjin ma ndyjuu̱n tsichii̱ nanki Mileto̱. 


text:
B'a̱ kin'ei̱ a̱t'aha̱ Pablo̱ mjehe̱ kj'u̱a̱ ni̱yá nanki Efe̱so̱ tu̱ xi najmi k'u̱a̱ndayaha̱ ra̱ nanki xi tjín a̱nte Asi̱a̱. Kits'ín xatíhi̱ yjoho̱ nga ku̱i̱chú nanki Jerusalen, tsa tu̱ ahá ni sa̱kúhu̱ nga k'úéjña yo̱ nk'ie nga ku̱i̱tju S'í Pentecoste. B'i̱ ts'ín kinchja̱ko̱ Pablo̱ jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ Efe̱so̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichii̱ nanki Mileto̱, kits'ínkji én Pablo̱ nga kinchja̱ha̱ jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ Efe̱so̱. 


text:
Nk'ie nga i̱ncha j'ai jóo̱, b'i̱ kitsú Pablo̱: —Yo xi nkú ts'ín tsáte̱jñajin tehe̱ntenu̱u santa nkúhu nga tuts'ihi̱n ni nga jáa̱ e̱i̱ a̱nte Asi̱a̱. 


text:
Ni̱ma̱kju̱a̱ ts'asjé yjona̱ nga kits'inxát'aha̱ Nti̱a̱ná. Kikjíi̱nta nga un kikiena ni xi y'éndat'áínna já judio̱. 


text:
Tu̱nga najmi kingjent'íáhá ra̱ nga y'eni̱jmínu̱u ni xi ts'e̱ ngandanu̱u. Tsakuyánu̱u ni̱yátée̱ ko̱ xki̱ ni'yanu̱u. 


text:
Y'ejñá chjihi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nga s'e̱jihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
<pb/>’Nga tínt'e'éhe̱n Espiri̱tu̱ Santo̱ nd'a̱i̱ tífia Jerusalen. Najmi be mí nihi xi ka̱mat'an ján. 


text:
Tu̱nga xki̱ a̱nte má nga fia tsuya títjunna Espiri̱tu̱ Santo̱ tsa nu̱ba̱yá ko̱ tsa kju̱a̱'un tíkuyána. 


text:
Tu̱nga najmi kjinta̱hána tsa ku̱a̱yá. Nga̱t'a ts'a̱n najmi 'yún chjíhi̱ ra̱ ni xu'bo̱. Tu̱ nkuhú ni xi mjena. Mjena nga ku̱i̱chúkjet'a tsjo tsjo ni xi títs'ian ko̱ ts'inndja̱á xá xi kitsjána Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu, nga xínya sisian én nda tsuhu̱ Jesu xi b'éjña chji kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>’Be nd'a̱i̱ nga najmi ta̱ cha̱hanú ngatento xi jái̱senu̱u, jun xi y'eni̱jmínu̱u nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, chúhu̱n ru̱u yjonu̱u ko̱ chúhu̱un ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. A̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ kitsjá xánu̱u nga jun xi cha̱so̱ho̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná xi jníhi̱ ts'atseko̱ho. 


text:
A̱t'aha̱ be nga a̱skahan nga kfíán kj'u̱a̱íjinnu̱u já xi mjehe̱ ts'i̱ínndyja xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi nkú ts'ín chu̱ kjoo̱n a̱jihi̱n chu̱tsa̱nko̱. 


text:
Kui nga ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu. N'e̱kj'áítsjon nga ni̱stjin ni̱stje̱n jan nú najmi kits'inkj'áíya nga ntánkán tsatendzjá nga kitsjani̱yáha̱nu̱u nga nkúnkú. 


text:
<pb/>’Nd'a̱i̱ já nts'e, títs'inkjas'ennu̱u a̱ya ntsja Nti̱a̱ná. Katasinko̱nu̱u én xi tínchja̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná, kui éhe̱n xi ka̱maha̱ tsjánu̱u nga'yún nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ tsjánu̱u ni xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tsichu ma je nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Jun yo xi nkú ts'ín kits'inxá tu̱ xi kisakúhuna ni xi kamachjénna ko̱ ni xi kamachjéhe̱n já xi kitsjenko̱na. 


text:
Tehe̱nte y'ejñá chu̱ba̱yanu̱u nga tjíhin nga n'e̱xáá tu̱ xi ku̱i̱si̱nko̱honá xu̱ta̱ xi najmi tjíhi̱n ni xi machjéhe̱n. N'e̱kj'áítsjon éhe̱n Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu xi b'i̱ títsu: “Xi tu̱ tsjáhá ra̱ ni xu̱ta̱ xi kj'a̱í, kui xi 'yún s'e saha̱ kju̱a̱tsjo nga xi ts'ínkjáíhi̱n niu̱.” 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama nga b'a̱ kitsú Pablo̱, tsasinkúnch'in nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ ta̱ i̱ncha kits'ín jóo̱. 


text:
'Yún i̱ncha kik'ie babaha̱ jóo̱ a̱t'aha̱ b'a̱ kitsú nga najmi ta̱ i̱ncha sku̱e̱he Pablo̱. A̱s'a̱i i̱ncha ngjisín ni̱yá santaha má kjijña tsutsu xi ngju̱a̱i̱ko̱ho̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga y'entui̱ já nts'eé xi tjín nanki Efe̱so̱, tsitjas'e̱i̱n nku tsutsu. Tsankin na̱xu̱i̱ na̱xu̱i̱ xjo̱ Cos. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n tsichii̱ xjo̱ Roda̱ ko̱ a̱skahan tsichii̱ nanki Pata̱ra̱. 


text:
Kiyai̱ xjo̱ Chipre̱. Skjúhu̱n tsitjai̱ nga tsankii̱n a̱nte Siri̱a̱. A̱s'a̱i tsichii̱ nanki Tiro̱, a̱t'aha̱ yo̱ tjíhin nga chjúje̱n ch'á xi y'a tsutsuu̱. 


text:
<pb/>Kisakúni̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu xi tjín yo̱. Yatu ni̱stjin ts'andayani̱. Kui xi b'a̱ kitsúhu̱ Pablo̱ nga najmi tu̱ ngju̱a̱i̱ nanki Jerusalen, a̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ tsakúchjihi̱ ni xi ka̱ma. 


text:
Nk'ie nga j'a ni̱stjin xi yatuu̱, tsitjui̱ yo̱ ko̱ i̱ncha ngjisín ni̱yáni̱ ngayjee̱ jáx'i̱n ko̱ jminchjíhi̱n ko̱ ntíhi̱ santaha na̱tsin na̱nti̱o̱. A̱s'a̱i tsinchakúnch'ii̱n a̱ndai ntáchak'uu̱n ko̱ kichubako̱i̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ ngján kinubakjái̱ xinki̱, ji̱n tsitjas'e̱i̱n tsutsuu̱ ko̱ kui i̱ncha kik'óya ngáha ni'yaha̱. 


text:
<pb/>Nku tsutsu tsitjuko̱i̱ Tiro̱ ko̱ tsankii̱n nanki Tolemaida̱. Kisuniñai̱hi̱ já nts'eé xi tjín yo̱ ko̱ ts'andayani̱ nku ni̱stjin. 


text:
Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n tsitjui̱ ko̱ tsichii̱ nanki Cesarea̱. A̱s'a̱i tsankii̱n ni'yaha̱ Felipe̱ ko̱ tintsu̱ba̱ko̱i̱. Felipe̱ xi ta̱ b'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Jesu ko̱ ta̱ tjíhi̱n xá a̱jihi̱n já yatu xi basinko̱ já postru̱. 


text:
<pb/>Ja tjíhi̱n nkjin ni̱stjin nga tintsu̱ba̱i̱ yo̱ nk'ie nga j'ai nku nda̱ profeta̱ xi 'mi Aga̱bo̱ xi nibaha a̱nte Judea̱. 


text:
J'aitsubek'únni̱, jakj'á tja̱ba̱xín ndayáha̱ Pablo̱ ko̱ y'ét'a'yúnko̱ho ntsja ko̱ sjai. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú: —B'i̱ títsu Espiri̱tu̱ Santo̱ nga b'i̱ ts'ín k'u̱ét'a'yúhu̱n já judio̱ xi tjín Jerusalen nda̱ xi ts'e̱ tja̱ba̱xín ndayái̱. Ts'i̱ínkjas'en a̱ya ntsja já xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kinu'yái̱ niu̱, b'a̱ kik'ii̱hi̱n Pablo̱ ko̱ b'a̱ ta̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ xi tjín yo̱, nga najmi tu̱ ngju̱a̱i̱ nanki Jerusalen. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Pablo̱: —¿Á tích'íhinu ko̱ tín'e bahanú? Tjínkuhu̱ k'an nga najmi tu̱ nku nga s'e̱t'a'yán. Ta̱ tjínku níhi̱ k'an nga santaha ku̱a̱yá Jerusalen nga̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu. 


text:
<pb/>Nk'ie nga najmi kits'ín yu Pablo̱ ni xi tí'mii̱hi̱, najmi b'a̱ ta̱ kik'in saha̱ ri̱. —Katuma xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná —tu̱ tsixíhín sai̱. 


text:
Kitsjennkíni̱ k'u̱a̱ já xi yjankihi̱ Jesu xi tjín nanki Cesarea̱ ko̱ ngjiko̱ni̱ ni'yaha̱ nku nda̱ xi nibáha xjo̱ Chipre̱ xi 'mi Mnason xi ja nd'a̱i tje̱nnkihi̱ ra̱ Jesu. Kui xi kitsjánteni̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱i̱ ni'yaha̱. B'i̱ ts'ín kik'inyaha̱ Pablo̱ ni xi ts'i̱ín nga tsichu nanki Jerusalen 


text:
Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n Pablo̱ ko̱ ji̱n tsankintsubek'ui̱n Santiago̱. Yo̱ tjíntu ngayjee̱ jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ nk'ie nga tsichii̱. 


text:
A̱s'a̱i Pablo̱ kikjaniñaha̱ jóo̱ ko̱ kitsúyaha̱ nga nkúnkú ni xi kits'ín Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga kits'ínchjén xáha̱ Pablo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é jóo̱ niu̱, i̱ncha kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná. A̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —Ji nda̱ nts'e, ja yai nga nkjin mii̱ maha xu̱ta̱ judio̱ xi s'ejihi̱n Jesu ko̱ ngayjee̱ 'yún benkjún kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
Kik'inyaha̱ nga ji tíbakuyáí nga tjíhin nga ts'i̱ín t'axín kju̱a̱téxumaha̱ Moise ngayjee̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjíntujíhi̱n xi najmi judio̱, ko̱ nga b'a̱ tíbixín nga najmi ts'i̱íhi̱n ni circuncision ntíhi̱, ko̱ nga najmi ts'i̱íntjusun sin cháná. 


text:
Kui nga tu̱ sahá b'i̱ n'e̱heni. E̱i̱ tjíntujínni̱ ñju já xi ts'i̱íntjusun nku ni xi kits'ínkie Nti̱a̱ná. 


text:
T'inko̱i̱ jóo̱ ko̱ n'e̱ jeko̱i̱ yjohi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. T'echjíntjai tu̱ xi kj'u̱ájnu kaha̱ ra̱ yjoho̱ jóo̱. B'a̱ ts'ín sku̱e̱he ngayjee̱ xu̱ta̱ nga ko̱ ji tín'etjusuin kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ nga najmi kju̱axi̱ ni xi kint'é. 


text:
<pb/>’Xu̱ta̱ xi najmi judio̱ xi ja s'ejihi̱n Jesu, ji̱n ja kin'ekjíi̱hi̱ nku xu̱ju̱n má tjít'a ni xi y'endai̱. B'a̱ kik'ii̱hi̱n nga najmi tu̱ kji̱ne̱ yjoho̱ chu̱ xi chje̱ kik'a̱i̱hi̱ ra̱ nti̱a̱ xi ts'ínnda xu̱ta̱, ta̱ ndaha jní ko̱ ta̱ ndaha yjoho̱ chu̱ xi kinubantu, ko̱ nga najmi tu̱ katjantuko̱ jminchín xi najmi kje̱e bixan. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngjiko̱ Pablo̱ já xi ñjuu̱. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n kits'ín jeko̱ yjoho̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Jas'en na̱tsihi̱n ni̱nku̱ tu̱ xi ku̱i̱tsu̱yaha nkjé kfe̱ku nga ts'i̱ín je yjoho̱ ko̱ nkjé kj'u̱a̱íko̱ chje̱he̱ nga nkúnkú. B'i̱ ts'ín kichjubénijé Pablo̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tíbichúkje ni̱stjin yatu xi machjén nga ts'ín je yjoho̱ xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, kikie k'u̱a̱ já judio̱ xi nibaha a̱nte Asi̱a̱ nga kabasinjña Pablo̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. A̱s'a̱i tsinchá'a ngayjee̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n ko̱ jakj'ánijé Pablo̱. 


text:
'Yún i̱ncha kikjintáya nga b'i̱ i̱ncha kitsú: —¡Jun já Israel, ti̱si̱nko̱ni̱! Kui nda̱i̱ xi tíbakúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ tu̱ má xi tje̱hén ni nga tífi kontra̱ha̱ xu̱ta̱ná, kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ a̱nte xu'bi̱. Santaha jas'enko̱ já griego̱ e̱i̱ na̱tsihi̱n ni̱nku̱ nga kits'ínsi nginku̱n Nti̱a̱ná a̱nte nkjún xu'bi̱. 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱ a̱t'aha̱ kj'a̱í ni̱stjihin kikie Trofi̱mo̱, nda̱ xi nanki Efe̱so̱ nibáha, nk'ie nga tje̱nko̱ Pablo̱ a̱jin na̱nti̱o̱. B'a̱ i̱ncha kitsú kju̱a̱nkjink'uhu̱n jóo̱ nga Pablo̱ jas'enko̱ ndo̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i xa̱áha̱n i̱ncha kits'ín ngayjee̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n ko̱ i̱ncha tsangatsanka nga j'ai. I̱ncha jakj'ánijé Pablo̱, kikjebéfe nga kik'onsje na̱tsin ni̱nku̱ ko̱ tje̱n'yún y'échjahá a̱nkju̱a̱ na̱tsiu̱n. 


text:
Nk'ie nga ja mjehe̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ ts'i̱ínk'ien Pablo̱, tsichuhu̱ én nda̱ jun k'aku̱ Roma̱ nga xa̱áha̱n tíi̱ncha ts'ín ngayjee̱ xu̱ta̱ Jerusalen. 


text:
Ki̱tsa̱ kinchja̱ ñjaha̱ já juhu̱n ko̱ tsangatsanka má nga kama ñja xu̱ta̱ nkjiu̱n. Nk'ie nga kikie xu̱ta̱ nga nibá nda̱ jun k'aku̱ ko̱ já juhu̱n, najmi ta̱ kingjáha̱ ra̱ Pablo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i j'ai tiña nda̱ jun k'aku̱, jakj'ánijé Pablo̱ ko̱ b'a̱ kitsú nga jo n'úki̱cha̱ s'e̱t'a'yúhun. Kingjásjaiya yá nda̱ha niu̱ ko̱ mí nihi xi kuats'ín. 


text:
Tu̱nga b'i̱ ngjáhán kinchja̱ xu̱ta̱ ko̱ ndaha najmi kamankjihi̱n nda̱ jun k'aku̱ ni xi tímoo̱, a̱t'aha̱ xa̱áha̱n tíi̱ncha ts'ín xu̱ta̱. Kui nga b'a̱ kitsúhu nga ngju̱a̱i̱nijéhe Pablo̱ má tjíntu já juu̱n. 


text:
Nk'ie nga tsichuko̱ho̱ já juu̱n a̱ntjío̱ xi tjín má i̱ncha tjíntu, santaha ts'agankihi̱ já juu̱n Pablo̱, a̱t'aha̱ 'yún kjan tíi̱ncha maha̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n. 


text:
Nkjin ṉkjún i̱ncha maha xi b'i̱ tíi̱ncha tsu nga yjanki: —¡Kat'en ndo̱! B'i̱ ts'ín tsasinntjai yjoho̱ Pablo̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tín'ekjas'en Pablo̱ má i̱ncha tjíntu já juu̱n, b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ jun k'aku̱: —¿A ka̱ma kuinchjako̱ho i̱chí? B'i̱ kitsú nda̱ jun k'aku̱: —¿A mahi én griego̱? 


text:
¿A najmi jihí nda̱ Egipto̱ xi nd'a̱i̱ ngáha k'in kontra̱i̱hi̱ nda̱ títjun Roma̱ ko̱ k'inko̱i̱ a̱nte kixiu̱ ñju mii̱ já ts'ínk'ien ani̱ma̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Pablo̱: —Nda̱ judio̱ná. Tarso̱ kitsian, nanki chánka xi tíjñajihi̱n a̱nte Cilici̱a̱. Tíbankihi. K'u̱a̱i̱ntení i̱chí nga kuinchjaka̱ xu̱to̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kik'a̱i̱ntehe̱, tsasinndjusún Pablo̱ a̱ntjío̱ ko̱ kingjénnk'a ntsja tu̱ xi ngju̱én jyuhu xu̱ta̱. Nk'ie nga kingjén jyu xu̱ta̱, a̱s'a̱i én hebreo̱ kinchja̱ Pablo̱.<pb/>


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é xu̱ta̱ nga én hebreo̱ tínchja̱ Pablo̱, tu̱ sahá 'yún kindyjanta nch'ánch'án sa. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Pablo̱ nga ngjindju: —Nda̱ judio̱ná. Tarso̱ kitsian, nanki xi tíjñajihi̱n Cilici̱a̱, tu̱nga nanki xu'bi̱hí kama chá. Gamaliel tsakúya sisinna xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱téxumaha̱ ntje̱ cháná. B'a̱ ta̱ ts'ín 'yún kitsenkján Nti̱a̱ná xi nkúhu jun ngatento. 


text:
Kitsjennkí unkie xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu nga mjena ts'ink'íén kai. Jakj'anijé ko̱ kits'inkjas'en nu̱ba̱yá jáx'i̱n ko̱ jminchjín. 


text:
Ka̱ma ku̱i̱tsu̱ya nga kju̱axi̱ ni xi tíxian nda̱ na̱'mi títjuu̱n ko̱ ngayjee̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. Ni̱stjin nk'ie kui i̱ncha kitsjána xu̱ju̱n xi ts'inkjas'ehe̱n xu̱ta̱ná xi tjín nanki Damasco̱ má nga ka̱ma xá xi tífihina. Ngjingisja Damasco̱ xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu tu̱ xi kjúái̱ko̱nijéhena Jerusalen, má nga n'e̱nijéhe̱ ra̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga ni xi kamahá, nk'ie nga títs'ian ni̱yá ko̱ nga ja tíbichú tiña Damasco̱, nkú ra̱ ma masen ni̱stjin niu̱, tu̱ tje̱n'yún y'étjindaihína nku nd'í chánka xi nibajehen nk'a ján. 


text:
A̱s'a̱i kingjasjáíyaha̱: “¿Yáha ji, Nda̱ Nti̱a̱?” Ko̱ b'a̱ kitsúna: “An Jesu xi nibáha Nazaret xi unchai.” 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i b'a̱ kixihin: “¿Mí nihi xi mjehi nga ts'ian, Nda̱ Nti̱a̱?” Ko̱ b'a̱ kitsúna Nda̱ Nti̱a̱ná: “Ti̱síntje̱i̱n ko̱ t'in Damasco̱. Yo̱ k'úínyahi ngayjee̱ ni xi kis'enda nga tjíhin nga n'e̱i̱.” 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha kikjebénkina já xi tje̱nko̱na nga ngjiko̱na Damasco̱, a̱t'aha̱ kits'ín ka̱na nga'yúhu̱n nd'íu̱. 


text:
<pb/>’Damasco̱ tíjña nku nda̱ xi 'mi Anania̱ xi 'yún benkjún Nti̱a̱ná, xi ts'íntjusun xi nkú ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ Moise. Nda nchja̱ni̱jmíyaha̱ ra̱ ndo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjín yo̱. 


text:
Kui xi j'aisena ko̱ b'a̱ kitsúna: “Nda̱ nts'e Saulo̱, katuma chji ngáha ri.” Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama chjina ko̱ kikie xi nkú tjín. 


text:
B'a̱ kitsúyana: “Nti̱a̱ha̱ ntje̱ cháná j'ájihin, nga ji xi ka̱mankjihin ni xi mjehe̱ ko̱ nga cha̱i̱ Nda̱ xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nga ku̱i̱nú'yáí nta̱ha̱. 


text:
A̱t'aha̱ ji k'úínyaihi̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ yáha kui ko̱ ku̱i̱xínyaihi̱ xu̱ta̱ ni xi kiyai ko̱ kinu'yáí. 


text:
Nd'a̱i̱ najmi ta̱ chuyá sahani. Ti̱síntje̱i̱n. B'a̱ t'ihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná nga kats'ínndyjat'ahi jéhi̱ nga sa̱téntáí.” 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i jáa̱ Jerusalen. Nk'ie nga tínchjaka̱ Nti̱a̱ná na̱tsihi̱n ni̱nku̱, kama chjina nku ni xi nkúhu nchi̱ni kik'a̱i̱na. 


text:
Kikie Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ kitsúna: “N'e̱ xatíhi̱ yjohi̱ nga ki̱tsa̱ ti̱tjui Jerusalen. A̱t'aha̱ najmi ts'i̱ínsihi̱n jóo̱ én xi ku̱i̱xínyaihi̱ nga k'úínyaihi̱ yáha an.” 


text:
B'a̱ kixihi̱n: “Ji Nda̱ Nti̱a̱, be jóo̱ nga xki̱ ni'ya sinagoga̱ ngjikj'anijé ko̱ kingjaha̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n ji. 


text:
Ko̱ nk'ie nga tín'ek'ien Esteba̱n, xi kitsúyaha̱ xu̱ta̱ yáha ji, ta̱ síi̱jña yo̱ ko̱ kisasínna ni xi kamoo̱, ko̱ santaha kikunntá najyuhu̱n já xi kits'ínk'iehe̱n.” 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsúna Nda̱ Nti̱a̱ná: “T'in. A̱t'aha̱ kjin ts'inkjíhi nga k'úínseihi̱ xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱.” B'i̱ kama nk'ie nga mjehe̱ xu̱ta̱ nga s'e̱he̱ Pablo̱ 


text:
<pb/>Tíbasínñjuhu̱ xu̱ta̱ Pablo̱, tu̱nga nk'ie nga b'a̱ kitsú, b'i̱ i̱ncha kitsú xu̱ta̱: —¡Tu̱ sahá kat'en nda̱ xi b'a̱ tjíu̱n! ¡Najmi machjéhe̱n tsa k'úéjña tík'un! 


text:
<pb/>Tu̱ nku xa̱áha̱n ní i̱ncha kits'ín ko̱ i̱ncha tsakúchji nga tu̱ ni xí najmi i̱ncha kisasíhín ra̱ ni xi kitsú Pablo. 


text:
<pb/>Kui nga b'a̱ kitsúhu nda̱ jun k'aku̱ Roma̱ nga n'e̱kjas'en Pablo̱ má b'entu já juu̱n. B'a̱ kitsú nga s'e̱he̱ tu̱ xi ku̱i̱tsu̱yaha á b'a̱ ts'ín tíi̱ncha kjintáyanehe̱ ra̱ xu̱to̱. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga ja tjín'yúhu̱n já juu̱n nga ngju̱áha̱, b'i̱ kitsú Pablo̱ nga kingjásjaiyaha̱ nda̱ jun xi síjña yo̱: —¿A ka̱ma s'ehe̱ nku nda̱ Roma̱ xi najmi kje̱e n'eko̱kju̱a̱? 


text:
<pb/>Nk'iehé nga kint'é nda̱ juu̱n niu̱, a̱s'a̱i ngjisehe̱ nda̱ jun k'aku̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —¿Aha̱ yaní ni xi tín'ei? Nda̱ Roma̱há niu̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nda̱ jun k'aku̱ j'aik'úhu̱n Pablo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —T'inyaní, ¿a nda̱ Roma̱ ní? —Joho̱n —kitsú Pablo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú nda̱ jun k'aku̱: —Tse ṉkjún to̱on kis'enkina nga nku nda̱ Roma̱ kits'in ma yjona̱. —Tu̱nga an b'a̱ ts'ín kitsinná —kitsú Pablo̱. 


text:
<pb/>Kui nga tje̱n'yún i̱ncha ngji t'axíhín já xi tjíhin nga ngju̱áha̱ ra̱ Pablo̱, ko̱ santaha nda̱ jun k'aku̱ kitsankjún nk'ie nga kamankjihi̱n nga nku nda̱ Roma̱ xi y'ét'a'yún nga jakj'ánijé. B'i̱ ts'ín tsasinko̱ yjoho̱ Pablo̱ nginku̱n já tjíxá judio̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n mjehe̱ nda̱ jun k'aku̱ Roma̱ nga sku̱e̱ sisin á tíbatéjénehe̱ ra̱ já judio̱ Pablo̱. Kui nga kikjexíhi̱n ra̱ n'úki̱cha̱ xi tjít'a'yúnko̱ho̱ ra̱ ko̱ b'a̱ kitsú nga ka̱ma ñjakú já na̱'mi k'aku̱ ko̱ ngayjee̱ já tjíxá judio̱. A̱s'a̱i kik'onsje Pablo̱ ko̱ tsasínjña nginku̱n jóo̱.<pb/>


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ Pablo̱ nga tsase ts'íhi̱n ra̱ já tjíxá xi kama ñjakú yo̱. B'i̱ kitsú: —Jun já nts'e, santaha nd'a̱i̱ je tjíya kju̱a̱nkjintak'unna̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi nkú nga ts'ín tífika̱ yjona̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Anania̱ xi tjíhi̱n nda̱ na̱'mi títjun b'a̱ kitsúhu̱ já xi kabinchat'a tiñaha̱ Pablo̱ nga ku̱i̱ch'on'a. 


text:
B'i̱ kitsú Pablo̱: —Nti̱a̱ná k'o̱n'ahi ji, nda̱ joho̱nkjin. Yo̱ tinchin nga tíchaseihi̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda títs'ian nga tíchaseihi̱ kju̱a̱téxumoo̱, tu̱nga tí'mi kontra̱há ri̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱ nga tí'ba̱i̱hini kju̱a̱ nga ku̱i̱ch'on'ana. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsú já xi kab'entu yo̱: —¿Á ch'on tí'mihi̱ ri̱ nda̱ na̱'mi títjun xi Nti̱a̱ná kitsjá xáha̱ ra̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Pablo̱: —Jun já nts'e, najmi be tsa nda̱ na̱'mi títjun niu̱. A̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi tu̱ ch'on ts'ín chubayanéí nda̱ tjíxáhi̱.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kikie Pablo̱ nga tjín a̱jihi̱n já tjíxóo̱ k'u̱a̱ já saduseo̱ ko̱ k'u̱a̱ já fariseo̱. Kui nga 'yún kinchja̱ha nga b'i̱ kitsú: —Jun já nts'e, nda̱ fariseo̱ná ko̱ ta̱ já fariseo̱ xi chána̱. Tín'eko̱kju̱a̱na a̱t'aha̱ tíkuyáha̱ nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Pablo̱, a̱s'a̱i i̱ncha y'ésiko̱ xinkjín já fariseo̱ ko̱ já saduseo̱. Tsakjánya yjoho̱ já xi kama ñjakú yo̱. 


text:
A̱t'aha̱ já saduseo̱ b'a̱ i̱ncha tsu nga najmi ta̱ kj'u̱a̱íyaha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, ko̱ nga najmi tjín ntítsje ko̱ tsa kj'a̱í sa xi ta̱ tjíntu. Tu̱nga já fariseo̱ s'ejihi̱n ngayjee̱ ni xu'bi̱. 


text:
B'i̱ ngján xa̱áha̱n kama. A̱s'a̱i tsisintje̱n k'u̱a̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ xi mako̱ já fariseo̱. B'i̱ i̱ncha kitsú nga ndjá kinchja̱: —Ndaha nku ni xi ch'on tjín najmi tísakújinni̱ tsa kits'ín nda̱i̱. Kutsa nkuhú ntítsje ko̱ tsa tjín xi kinchja̱ko̱ho̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja 'yún tíi̱ncha b'ésiko̱ xinkjín jóo̱, kitsankjún nda̱ jun k'aku̱ Roma̱ a̱t'aha̱ tsa ts'i̱ín xi̱hi̱ jóo̱ Pablo̱. Kui nga y'éxáha já juu̱n nga i̱ncha ngju̱a̱i̱k'asjejihin Pablo̱ a̱jihi̱n jóo̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ko̱ho má i̱ncha b'entu jóo̱. 


text:
<pb/>Ni̱stje̱n xi ma ndyjuu̱n Nda̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱ Pablo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Tjen nga'yíhi̱n yjohi̱. A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín kuak'iejña chjiní e̱i̱ Jerusalen, b'a̱ ta̱ ts'ín k'úéjña chjiní nanki Roma̱. B'i̱ ts'ín kis'enda ko̱ kiya nga n'e̱k'ien'má Pablo̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n y'éndako̱ k'u̱a̱ xinkjín já judio̱ nga najmi kji̱ne̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi k'úí santa nkúhu nga ts'i̱ínk'ien Pablo̱ ko̱ nga tsa najmi ku̱a̱yáha̱ Pablo̱ ch'on i̱ncha katumat'ain ma. 


text:
A̱s'a̱i ngjisehe̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. B'i̱ i̱ncha kitsúhu̱: —Ja y'endako̱i̱ xinki̱ nga najmi chi̱ne̱i̱ ko̱ najmi s'i̱ santaha nga ku̱a̱yáni̱ Pablo̱. Ko̱ tsa najmi ku̱a̱yáni̱ ndo̱ ch'on katumat'ai̱n ma. 


text:
Kui nga nd'a̱i̱ jun ko̱ já tjíxá xingisoo̱ b'a̱ t'ihi̱n ru̱u nda̱ jun k'aku̱ nga kats'ín nibánu̱u Pablo̱ ndyjunni̱, xi má nga e̱i̱ cha̱se̱ sisihu̱un kju̱a̱ha̱. Ji̱n k'úéndai̱ yjoni̱ nga n'e̱k'iei̱n kintehe̱ ni nga kj'u̱a̱í e̱i̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga ntíhi̱ ní na̱ nichja Pablo̱ kint'é ni xi y'énda'má jóo̱. Kui nga ngjihi má b'entu já juu̱n ko̱ ngji tsúyaha̱ Pablo̱ niu̱. 


text:
A̱s'a̱i Pablo̱ kinchja̱ha̱ nku nda̱ jun xi kunntá yo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —T'inko̱i̱ nda̱tii̱ nginku̱n nda̱ jun k'aku̱, a̱t'aha̱ tjín ni xi ku̱i̱tsu̱yaha̱. 


text:
<pb/>Kui nga nda̱ juu̱n ngjiko̱ho nda̱tiu̱ má tíjña nda̱ jun k'aku̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Nda̱ nu̱ba̱yá xi 'mi Pablo̱ kuanchja̱na ko̱ kuakankina nga kjúái̱ka̱ nda̱tii̱ e̱i̱. Tjín rú ni xi ku̱i̱tsu̱yahi. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nda̱ jun k'aku̱ jakj'á ntsja nda̱tiu̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ nga ngjingjásjaiya t'axíhi̱n: —¿Mí ni xi tjíhin nga k'úínyaní? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú nda̱tiu̱: —Ja kab'éndako̱ xinkjín já judio̱ nga ku̱a̱nkihi nga ndyjunni̱ n'e̱kjí Pablo̱ nginku̱n já tjíxóo̱. B'a̱ ku̱i̱tsu̱hi nga ku̱a̱se̱ sisihi̱n kju̱a̱ha̱ Pablo̱. 


text:
Tu̱nga najmi tu̱ n'e s'ejinní niu̱, a̱t'aha̱ ts'ati yachán já tíi̱ncha kuyá 'ma nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien Pablo̱. Nti̱a̱ná kats'ínkie nga najmi chumi nihi xi i̱ncha kji̱ne̱ ko̱ k'úí santa nkúhu nga ts'i̱ínk'ien Pablo̱. Ja tjíntu nda nd'a̱i̱ nga tíi̱ncha kuyáha̱ nga n'e̱tjusuin ni xi i̱ncha k'u̱a̱nkihi. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'ínkji ngáha nda̱ jun k'aku̱ nda̱tiu̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Najmi tu̱ ch'a 'miyaihi̱ ni xi kuak'inyaní. B'i̱ ts'ín kin'ekjísehe̱ Pablo̱ nda̱ títjun Feli̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ nda̱ jun k'aku̱ jo já jun k'aku̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ nga y'éxá: —T'endo jo unchan já jun xi tsu̱ku̱ i̱ncha ngju̱a̱i̱hi, cháte ko̱ kan já jun xi ndje̱ k'úéntusúhu̱n, ko̱ jo unchan xi k'u̱a̱ lasa̱, tu̱ xi i̱ncha ngju̱a̱i̱hi Cesarea̱ chu̱ba̱ ñja nga jyuu̱n. 


text:
Ko̱ ta̱ t'endo ndje̱ xi k'úésun Pablo̱. Tankínko̱o tu̱ xi nda ts'ín ku̱i̱chúhu nginku̱n nda̱ títjun Feli̱. 


text:
Nda̱ xi títs'inkjíhi e̱i̱, kui xi jakj'ánijéhe̱ já judio̱ ko̱ i̱ncha mjehe̱ ts'i̱ínk'ien. Tu̱nga nk'ie nga kint'e nga nda̱ Roma̱ niu̱, a̱s'a̱i ngjika̱ já junna̱ ko̱ kits'ink'ankia. 


text:
A̱s'a̱i kits'inkjíá ndo̱ nginku̱n já tjíxá judio̱, a̱t'aha̱ mjena nga skue mí kju̱a̱ha tísatéjénehe. 


text:
Kikie nga nga̱t'aha̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ jóo̱ tísatéjénehe. Ndaha̱chí najmi ngabaya ko̱ ta̱ ndaha nu̱ba̱yá tje̱he̱n ra̱ ndo̱. 


text:
Tu̱nga kint'ená nga já judio̱ y'éndako̱ xinkjín xi má nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien ndo̱. Kui nga títs'inkjíhina nginkuin. Ko̱ ta̱ ja kixinyaha̱ já xi tíbatéjénehe̱ nga tjíhin nga nginkuin ku̱i̱tsu̱ya mí nihi xi tjínko̱ho̱ ndo̱.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nga jyuu̱n i̱ncha ngjiko̱ já juu̱n Pablo̱ nanki Antipa̱tri̱. Kits'ín xi nkú ts'ín i̱ncha kis'exá. 


text:
Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n já jun xi yjaha sjai i̱ncha kik'óya ngáha. Tu̱ já jun xi yjako̱hó ndje̱ kits'ínko̱ ni̱yá Pablo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga i̱ncha tsichu Cesarea̱, kitsjáha̱ nda̱ títjuu̱n xu̱ju̱n ko̱ ta̱ kits'ínkjas'ehe̱n Pablo̱. 


text:
A̱s'a̱i kits'ínya nda̱ títjuu̱n xu̱ju̱n ko̱ kingjásjaiyaha̱ Pablo̱ má nibáha. Nk'ie nga kint'é nga nda̱ Cilici̱a̱ niu̱, b'i̱ kitsú: 


text:
<pb/>—Kuasinñjúhu nk'ie nga i̱ncha kj'u̱a̱í já xi tíbatéjénehi. A̱s'a̱i y'éxá já xi kikuntáha̱ Pablo̱ ni'ya masehe̱n Herode̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga j'a un ni̱stjin, a̱s'a̱i tsichu nanki Cesarea̱ nda̱ na̱'mi títjun Anania̱ ko̱ tje̱nko̱ k'u̱a̱ jácháha̱ xu̱ta̱ judio̱ ko̱ nku nda̱ chji̱ne̱'én xi 'mi Tertu̱lo̱. I̱ncha tsichutéjéne Pablo̱ nginku̱n nda̱ títjuu̱n. 


text:
Nk'ie nga ngjichj'a Pablo̱, a̱s'a̱i kik'atuts'i̱hi̱n Tertu̱lo̱ nga tsatéjénehe̱. B'i̱ kitsú: —Máb'a̱chjíhi̱ ra̱ ji, nda̱ títjun, tjínni̱ kju̱a̱jyu nd'a̱i̱. Nda n'e tíbatexumako̱i̱ kju̱a̱nkjintak'uhi̱n ngandaha̱ na̱xi̱nantáni̱. 


text:
Kui nii̱ xi tehe̱nte ko̱ tu̱ má a̱ntehé ni tsjo mani̱ ko̱ 'ba̱i̱hi̱ máb'a̱chjíhi̱ ji, nda̱ títjun Feli̱. 


text:
<pb/>’Yai̱ nga nku nda̱ ch'onk'un nda̱ xu'bi̱. Tíbinchá'a ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi tjín a̱sunntee̱. Nda̱i̱ xi nda̱ k'aku̱hu̱ já xi yjankihi̱ nku nda̱ xi nibáha Nazaret. 


text:
Najmi benkjún ni̱nku̱ni̱. Kui nga kichjubénijéhe̱ni̱ ko̱ mjeni̱ nga n'e̱ko̱kju̱a̱i̱ kai xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱téxumani̱. 


text:
B'a̱ kitsúni̱ nga ji̱n xi tíbatejénei̱ nda̱i̱, nga ji xi tjíhin nga kjúái̱sei̱hi̱. Cha̱sjaiyaihi̱ tu̱ xi cha̱hani mí kju̱a̱ha tíbatejénehe̱ni̱ ndo̱. 


text:
A̱s'a̱i nda̱ títjuu̱n tsakú Pablo̱ tu̱ xi ku̱i̱nchja̱ha. B'i̱ kitsú Pablo̱: —Tsjo mana nga kúási̱nka̱ yjona̱ nginkuin, a̱t'aha̱ be nga ja nkjin nú tjíhi̱n nga tíbatexumaihi̱ nankini̱. 


text:
A̱s'a̱ihí tjíhi̱n te jo ni̱stjin nk'ie nga ngji ts'intsjoho̱ Nti̱a̱ni̱ Jerusalen. Ka̱ma cha̱sjaya nga kju̱axi̱ ni xi tíxian. 


text:
Najmi ch'a y'esíka̱ ko̱ a ra̱ tsincha'á xu̱ta̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱, ko̱ ta̱ ndaha ni'ya sinagoga̱, ta̱ ndaha a̱jin na̱nti̱o̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga xínyahá ra kui nii̱. Benkján Nti̱a̱ha̱ ntje̱ cháni̱ nga títs'ian ni xi tsakúya Jesu. Jóo̱ bi b'a̱ tíi̱ncha tsu nga najmi nda kui niu̱. S'ejinna ngayjee̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumani̱ ko̱ xu̱ju̱hu̱n já profeta̱. 


text:
An tíkuyáha̱ ni xi ko̱ ta̱ jái̱ tíi̱ncha kuyáha̱, nga Nti̱a̱ná ts'i̱ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, xi nda kits'ín ko̱ xi najmi nda kits'ín. 


text:
Kui xáha ts'in kju̱a̱'yún tehe̱ntehe̱ ra̱ yjona̱ nga je s'e̱yaha kju̱a̱nkjintak'unna̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginku̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>’Nkjin nú kamana nga najmi tsáte̱jña Jerusalen. Nk'ie nga kik'óya ngáhana, jái̱tsja chje̱ ni̱nku̱. Kitsja to̱on ko̱ chu̱ ni̱nku̱. 


text:
B'a̱ kits'ian má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ nk'ie nga ja títs'in je yjona̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, kikiena k'u̱a̱ já judio̱ xi niba a̱nte Asi̱a̱. Najmi 'yún tjín xu̱ta̱ kui chu̱bo̱ ko̱ najmi ch'a xa̱áha̱n tíi̱ncha ts'ín. 


text:
Kuihí já judio̱ ts'e̱ Asi̱a̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í ngikuin nga ku̱a̱téjénehena tsa tjín ni xi tjínko̱ho̱ an. 


text:
<pb/>’Tsa najmi tjín jóo̱, kui jái̱ katsúya mí ni ch'on tjíhin xi kis'ejña chji nga kits'ian nk'ie nga ngjia nginku̱n já tjíxá judio̱. 


text:
Tu̱ kuihí nii̱ xi kits'ian. Nk'ie nga tíi̱jñajihi̱n, 'yún kinchja nga b'i̱ kixian: “Tín'eko̱kju̱a̱nú nd'a̱i̱ a̱t'aha̱ tíkuyáha̱ nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱.” 


text:
<pb/>Nda̱ títjun Feli̱ be sisin nkú tjíhi̱n ra̱ ni xi tsakúya Jesu, ko̱ nk'ie nga kint'é ni xi títsu Pablo̱, y'éjñat'íá kju̱o̱ nga b'a̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Nk'ie nga kj'u̱a̱í nda̱ jun k'aku̱ Lisi̱a̱, kuasjáíyaha̱ kju̱a̱nu̱u. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'éxá nda̱ jun k'aku̱hu̱ já xi tíkuntáha̱ Pablo̱ nga ngju̱áya'yún tu̱nga ta̱ kitsjántehé ra̱ nga ka̱ma kjúátsú'ba nda̱í ko̱ nga ka̱ma kj'u̱a̱íko̱ho̱ xu̱ta̱ xinkjín ni xi machjéhe̱n. 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a chuba ni̱stjin, j'aiko̱ chju̱úhu̱n nda̱ Feli̱. Nku na̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi 'mi Drusila̱ tíjñako̱ ndo̱. Y'éxá já xi i̱ncha ngjikj'á Pablo̱ ko̱ kingjásjaiyaha̱ nkú tjíhi̱n ra̱ ni xi tsakúya Jesu ko̱ á s'ejihi̱n ra̱ jóo̱. 


text:
Y'éjña chji Pablo̱ xi nkú ts'ín ka̱ma na̱xu̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱haná nginku̱n Nti̱a̱ná, xi nkú ts'ín k'úéch'oho̱ ra̱á yjoná ni xi mjehe̱ ani̱ma̱ná, ko̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱se̱he̱ ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda tín'eé. Nk'ie nga kint'é nda̱ títjun Feli̱ ni xi kinchja̱ Pablo̱, kitsankjún ko̱ b'i̱ kitsú: —Katumaha ri, b'a̱ tjíu̱n. Nk'ie nga sa̱kúntena kuinchja ngáhara. 


text:
<pb/>Kinchja̱ yaha̱ nda̱ títjun Feli̱ Pablo̱, a̱t'aha̱ b'a̱ kitsú tsa tu̱ ahá ni Pablo̱ tsjáha̱ to̱on tu̱ xi ts'i̱ín nda̱íhi̱ ra̱. Kui nga nkjin ni̱yá kinchja̱ha̱ ra̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíko̱. 


text:
J'a jo nú, a̱s'a̱i Porci̱o̱ Festo̱ y'ejña ngáha nda̱ títjun a̱ntehe̱ nda̱ Feli̱. Nk'ie nga jet'ain xáha̱ nda̱ Feli̱, tu̱ nku kingjáya'yúhún Pablo̱, a̱t'aha̱ mjehe̱ nga nda sku̱e̱he̱ xu̱ta̱ judio̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga j'a jan ni̱stjin nga kits'ínkjáíhi̱n xáha̱ Festo̱, a̱s'a̱i tsitju nanki Cesarea̱ nga ngji Jerusalen. 


text:
Yo̱ i̱ncha kinchja̱ko̱ho̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já tjíxáha̱ xu̱ta̱ judio̱ nga i̱ncha ngji kontra̱ha̱ Pablo̱. 


text:
I̱ncha tsankihi̱ nda̱ títjun Festo̱ nku kju̱a̱nda, nga ts'i̱ín nibá Pablo̱ nanki Jerusalen. A̱t'aha̱ i̱ncha mjehe̱ ts'i̱ínndju̱ú ni xi y'énda, nga ts'i̱ínk'ien Pablo̱ a̱ya ni̱yóo̱. 


text:
B'i̱ kitsú ya: —Kats'ínko̱na ni̱yá jánu̱u xi tjíhi̱n xá. Tsa tjín ni ch'onk'uhun xi kits'ín ndo̱, i̱ncha katatéjéne. 


text:
<pb/>Ts'andayaha̱ Festo̱ yo̱ nkú ra̱ ma jin ko̱ tsa te ni̱stjin. A̱s'a̱i ngji nanki Cesarea̱. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n y'ejña a̱nte má nga ts'ín kju̱a̱ ko̱ y'éxá já xi i̱ncha ngjikj'á Pablo̱. 


text:
Nk'ie nga jas'en Pablo̱, j'aik'úhu̱n já judio̱ xi nibaha Jerusalen ko̱ tsatéjénehe̱. Nkjin tíkjá ni ch'onk'un xi i̱ncha kikjanínehe̱ Pablo̱, ni xi najmi i̱ncha kamaha̱ y'éntuchji. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pablo̱ nga tsasinntjai yjoho̱: —Najmi chumi jéhe xi tje̱nna. Najmi ngji kontra̱ha̱ kju̱a̱téxumaha̱ xu̱ta̱ judio̱, ta̱ ndaha ni̱nku̱, ko̱ ta̱ ndaha nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r. 


text:
<pb/>Tu̱nga mjehé ra̱ Festo̱ nga nda sku̱e̱he̱ já judio̱, kui nga b'i̱ kitsúhu̱ ra̱ Pablo̱: —¿A mjehi k'úín Jerusalen tu̱ xi ján ts'ihinna kju̱a̱hi̱? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pablo̱: —Síi̱jña nginku̱n nda̱ xi kitsjá xáha̱ nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r ko̱ má nga tjíhin nga n'e̱ko̱kju̱a̱na. Ya sisin nga najmi chumi nihi xi kits'ihi̱n xu̱ta̱ judio̱. 


text:
Tsa ch'on kits'ian ko̱ tsa tje̱he̱n ra̱ ngabaya ni xi kits'ian, ta̱ tsjanté nga ku̱a̱yá. Tu̱nga najmi kju̱axi̱hí ngayjee̱ ni xi tíchjaninéna. Kui nga najmi ma ts'inkjas'ehe̱n ra̱ yjona̱ jóo̱. Tíbankia nga nginku̱n nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r n'e̱ko̱kju̱a̱na̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Festo̱ ko̱ já xi basinko̱ho̱ i̱ncha kinchja̱ni̱jmíyaha niu̱ ko̱ b'i̱ kitsú nga kinchja̱ko̱ Pablo̱: —Ji tíbinchi nga nginku̱n nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r n'e̱ko̱kju̱a̱hi. Nda̱ títjun Cesa̱r k'úínse̱i̱hi̱ ma. B'i̱ ts'ín i̱ncha kinchja̱ni̱jmíyaha kju̱a̱ha̱ Pablo̱ nda̱ rei̱ Agripa̱ ko̱ nda̱ títjun Festo̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a chuba ni̱stjin, tsichu Cesarea̱ nda̱ rei̱ Agripa̱ ko̱ na̱ Berenice̱ nga i̱ncha ngjikjaniñaha̱ nda̱ títjun Festo̱. 


text:
Nkjin ni̱stjin i̱ncha ts'andayaha̱ yo̱ ko̱ Festo̱ kitsúyaha̱ nda̱ rei̱ kju̱a̱ha̱ Pablo̱. B'i̱ kitsúhu̱: —E̱i̱ tíjña nku nda̱ xi tu̱ nku kikj'áíya'yúhún nda̱ Feli̱ nu̱ba̱yóo̱ nk'ie nga jet'ain xáha̱. 


text:
Nk'ie nga ngjia Jerusalen, já na̱'mi k'aku̱ ko̱ jácháha̱ xu̱ta̱ judio̱ i̱ncha tsatéjénehe̱ ndo̱ ko̱ tsankina nga tsja kju̱a̱ nga n'e̱k'ien. 


text:
Kixinyaha̱ jóo̱ nga najmi b'a̱ ts'ín nkaha̱ já tjíxá Roma̱, tsa chu̱ba̱ tsjáhá kju̱a̱ nga n'e̱k'ien xu̱ta̱. A̱t'aha̱ tsa tjín xi tísatéjéne, tjíhin nga ta̱ ku̱a̱si̱njña xi tíbatéjénehe̱ tu̱ xi ka̱ma ku̱a̱si̱nko̱ho yjoho̱ nga̱t'aha̱ ni xi tíchjaninéhe̱. 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, nk'ie nga j'aihi jóo̱ e̱i̱, najmi kits'ink'andaya. Tje̱n'yún tsáte̱jñaná ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n a̱nte má nga ts'ian kju̱a̱ ko̱ y'exá já xi ngjikj'á ndo̱. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga kinchja̱ já xi tíi̱ncha batéjénehe̱, ndaha nku ni ch'on tjín xi kits'innkjíhi̱n k'an ngjinéhe̱. 


text:
Tu̱ ni xi ts'e̱ ni̱nku̱hu̱ ní ko̱ nku nda̱ xi 'mi Jesu i̱ncha y'ésiyáha. Ja k'ien ndo̱, tu̱nga b'a̱há títsu Pablo̱ nk'ie nga tíjña ndo̱. 


text:
<pb/>’An najmi be xi nkú ts'ín k'uendáhana nku kju̱a̱ xi b'a̱ tjín. Kui nga kingjasjáíyaha̱ ra̱ Pablo̱ tsa mjehe̱ ngju̱a̱i̱hi Jerusalen tu̱ xi yo̱ n'e̱ko̱kju̱a̱ha. 


text:
Tu̱nga tsankihí Pablo̱ nga tu̱ sahá s'e̱ya'yún ko̱ nga nginku̱n nda̱ títjun xi tíjña Roma̱ n'e̱ko̱kju̱a̱. Kui nga b'a̱ kixihinna nga s'e̱ya'yúhun santa nkúhu nga ka̱mana ts'inkjísehe̱ nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú nda̱ rei̱ Agripa̱: —Ko̱ an mjena kuasinñjúhu̱ ndo̱. —Ndyjunni̱ ku̱a̱sinñjúhi̱ —kitsú Festo̱. 


text:
<pb/>Kui nga ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n tsichuhu Agripa̱ ko̱ na̱ Berenice̱. Tsjo ṉkjún kama nga i̱ncha jas'en má ma kju̱a̱. I̱ncha tje̱nko̱ já jun k'aku̱ ko̱ já k'aku̱hu̱ na̱xi̱nantóo̱. A̱s'a̱i y'éxá Festo̱ nga ngju̱a̱i̱chj'a Pablo̱ ko̱ 


text:
b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Ji nda̱ rei̱ Agripa̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kama ñjakújinná, á ndo̱ e̱i̱. Ngayjee̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjín Jerusalen ko̱ xi tjín e̱i̱ tíi̱ncha batéjénehe̱. Tíi̱ncha kjintáya nga tíbankina nga tsja kju̱a̱ nga n'e̱k'ien ndo̱. 


text:
An najmi tísakújinna ni xi kits'ín ndo̱ xi tje̱he̱n ra̱ ngabaya. Tu̱nga kuihí tsanki nga nda̱ títjun xi tíjña Roma̱ ts'i̱ínko̱kju̱a̱ha̱. Kui nga b'a̱ kixihinna nga ja ts'inkjíhina yo̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga najmi bená mí nihi xi k'uet'á xu̱ju̱n xi ts'inkjíhi̱ nda̱ títjun k'aku̱ xi kitsjá xána. Kui kju̱a̱ha nga e̱i̱ kuats'in nibáhana ndo̱ nginkun ko̱ ngikuin ji, nda̱ rei̱ Agripa̱, tu̱ xi cha̱sjaiyaha̱ ra̱á ko̱ b'a̱ ts'ín sa̱kúhuna én xi ts'inkjíhi̱ nda̱ títjuu̱n. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ mana nga najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ tsa chu̱ba̱ ts'inkjíná nku nda̱ nu̱ba̱yá nga najmi xínya mí kju̱a̱ha tísatéjénehe.<pb/>


text:
A̱s'a̱i nda̱ rei̱ Agripa̱ b'i̱ kitsúhu̱ Pablo̱: —Ka̱ma chu̱bai nga ku̱i̱si̱nko̱i̱ yjohi̱. A̱s'a̱i kingjénnk'a ntsja Pablo̱ ko̱ kinchja̱ nga tsasinko̱ yjoho̱: 


text:
<pb/>—Tsjo ṉkjún mana, nda̱ rei̱ Agripa̱, nga ka̱ma kúási̱nka̱ yjona̱ nginkuin nd'a̱i̱ nga̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi tíbatéjénena já judio̱. 


text:
A̱t'aha̱ ji ya sisin xi nkú ts'ín tíjña sin cháha̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ ni xi b'ésiyáha. Kui b'a̱ maha, tíbankihi ra nga n'e̱tsentai nga ku̱a̱sinñjuní. 


text:
<pb/>’Be ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi nkú ts'ín tsáte̱jñajihi̱n nkúhu nga ndyjana. A̱t'aha̱ tsáte̱jñajihi̱n xu̱ta̱na̱ ko̱ Jerusalen tsáte̱jña. 


text:
Ko̱ ta̱ be ya jóo̱ ko̱ ka̱ma ku̱i̱tsu̱ya tsa mjehe̱, nga tehe̱nte kits'intjusan xi nkú ts'ín tíjña ni̱yáha̱ já fariseo̱, já xi 'yún je fiko̱ ni xi s'ejinni̱. 


text:
<pb/>’Nd'a̱i̱ síi̱jña e̱i̱ nga tín'eko̱kju̱a̱na a̱t'aha̱ tíkuyáha̱ nga Nti̱a̱ná ts'i̱íntjusun ni xi kitsúya títjuhu̱n ntje̱ cháni̱. 


text:
Ta̱ kui nihi xi tíi̱ncha kuyáha̱ nga ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ni̱ xi te jo maha ntje̱ chá xi y'aha̱ ra̱. Kui kju̱a̱ha nga tíi̱ncha ts'íntsjoho̱ ra̱ Nti̱a̱ná ni̱stjin ni̱stje̱n. Nda̱ rei̱ Agripa̱, tíbatéjénena já judio̱ nga̱t'aha̱ ni xi an tíkuyáha̱. 


text:
<pb/>’Ni̱stjin nk'ie b'a̱ kixian nga tjíhin nga kfín kontra̱ha̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu, nda̱ xi nabáha Nazaret. 


text:
B'a̱ kits'ian Jerusalen. Já na̱'mi k'aku̱ kitsjána kju̱a̱ xi má nga ts'inkjas'en nu̱ba̱yá xu̱ta̱ xi yjankihi̱ Jesu. Ko̱ nk'ie nga n'ek'ien, an ta̱ kits'inj'a̱ nga b'a̱ n'ehe̱. 


text:
Nkjin ni̱yá ko̱ xki̱ ni'ya sinagoga̱ kits'in'úhu̱n tu̱ xi najmi ta̱ sku̱e̱nkjúhun Jesu. Tu̱ xí 'yúhún kits'in unkie xu̱ta̱ xu'bo̱ ko̱ kitsjennkí unkie santaha tu̱ má nankihí ni. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ xi nkú ts'ín jakj'áha̱ Jesucristo̱ 


text:
Tu̱nga nk'ie nga títs'ian ni̱yá, ji nda̱ rei̱, nk'ie nga masen ni̱stjiu̱n kikie nku nd'í chánka xi nibaha nk'a ján. 'Yún tsat'ai sa nga nd'íhi̱ ts'íu̱. Kits'ín ndzjenna ko̱ ta̱ kits'ín ndzjehe̱n já xi tje̱nko̱na. 


text:
A̱s'a̱i tsixuntui̱ t'anankiu̱ ko̱ kint'e nku nta̱ xi én hebreo̱ kinchja̱ko̱na. B'a̱ kitsúna: “Saulo̱, Saulo̱, ¿á unchahaní? ¿Á ta̱ ji tín'e'uhu̱n ri̱ yjohi̱?” 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i b'a̱ kixian: “¿Yáha ji, Nda̱ Nti̱a̱?” B'a̱ kitsúna Nda̱ Nti̱a̱ná: “An Jesu xi unchai. 


text:
Tu̱nga ti̱síntje̱nní ko̱ t'in. Kuakakuchjíhi ra yjona̱ tu̱ xi n'e̱xát'ahaní ko̱ tu̱ xi ku̱i̱xínyahani ni xi kuayai ko̱ ni xi cha̱ sai a̱skahan. 


text:
Chjúx'ánki tunku̱n xu̱ta̱ tu̱ xi ku̱i̱tjuhu má jyuu̱n nga kju̱a̱s'ehen má ndzjee̱n, tu̱ xi ku̱i̱tjujihin a̱jin nga'yúhu̱n nda̱nindoo̱ nga ts'i̱ínkjáíhi̱n Nti̱a̱ná. Nti̱a̱ná ts'i̱ínndyjat'aha̱ ngatitsuhu̱n ko̱ tsjáha̱ a̱nte a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi bichú ma je nginku̱n tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejihi̱n an.” 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, nda̱ rei̱ Agripa̱, kint'e'éhe̱n ra̱ xi tsakúchjina yjoho̱, xi nibaha nk'a ján. 


text:
Títjun y'eni̱jmíhi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi tjín nanki Damasco̱, ko̱ a̱skahan xi tjín nanki Jerusalen ko̱ ngayjee̱ nanki xi tjín a̱nte Judea̱, ko̱ santaha xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱. B'a̱ kixihi̱n nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ ko̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n Nti̱a̱ná, ko̱ nga ts'i̱ín ni xi ku̱a̱kúchji nga ja kits'ínk'óntjaiya ani̱ma̱ha̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga Nti̱a̱náhá tíbasinko̱na santaha nd'a̱i̱. Kui nga síi̱jñahana e̱i̱ nga tínchjaka̱ xu̱ta̱ x'a̱n ko̱ xi nchi̱ná. Tíxinya ni xi ta̱ kitsúya já profeta̱ ko̱ Moise, ni xi tjíhin nga ku̱i̱tjusun. 


text:
A̱t'aha̱ kui xi b'a̱ kitsú nga tjíhin nga un sku̱e̱he̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná ko̱ nga kui xi tjun kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ts'i̱ín ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ni̱ ko̱ xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntei̱ xi nkú ts'ín k'u̱a̱nkihi. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Pablo̱ nga tíbasinko̱ yjoho̱, a̱s'a̱i b'i̱ kitsú nda̱ títjun Festo̱ nga kikjintáya: —¡Ja tíma luku̱i̱, nda̱ Pablo̱! A̱t'aha̱ 'yún mahi xu̱ju̱n, kui nga ja tíma luku̱huni. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pablo̱: —Najmi luka̱, nda̱ títjun Festo̱. Kju̱axi̱ ko̱ b'a̱ tjín ni xi tínchja. 


text:
Nda̱ rei̱ Agripa̱ be ni xu'bi̱. Kui nga tínchja kixi̱ kixi̱hina nginku̱n. A̱t'aha̱ behe̱ k'an nga beyje nda̱ rei̱ ngatentee̱ ni xu'bi̱. Najmi nku a̱nte xi tíjña 'ma má nga b'a̱ kamoo̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú nda̱ rei̱ Agripa̱: —Chuba mahá ndyjaha̱ nk'ie nga n'e̱ maní nku nda̱ xi s'ejihi̱n Jesucristo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Pablo̱: —Ndaha tsa chuba ndyjaha̱ ko̱ tsa tse ndyjaha̱, tu̱nga tíbankihí ra̱ Nti̱a̱ná nga najmi tu̱ nku ji, ko̱ ní ngatentee̱ xi tíbasínñjuna nd'a̱i̱ ku̱i̱chú ma xi nkúhu an, tu̱nga najmi ko̱hó n'úki̱cha̱ xu'bi̱ s'e̱t'aha̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsisintje̱n nda̱ rei̱, nda̱ títjuu̱n, na̱ Berenice̱ ko̱ ngayjee̱ xi i̱ncha kab'entuko̱ho̱ yo̱. 


text:
I̱ncha ngji nchja̱ni̱jmíya t'axín kju̱o̱. B'i̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —Najmi ngabaya ko̱ ta̱ ndaha nu̱ba̱yá tje̱he̱n ra̱ ni xi kits'ín ndo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nda̱ rei̱ Agripa̱ b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ títjun Festo̱: —Tsa najmi tsanki ndo̱ nga nginku̱n nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r n'e̱ko̱kju̱a̱, ka̱ma n'e̱ nda̱íhi̱ kai.<pb/>


text:
Nk'ie nga j'ai kju̱a̱ nga tjíhin nga n'e̱kjíni̱ a̱nte Itali̱a̱, a̱s'a̱i kin'ekjas'en Pablo̱ ko̱ kj'a̱í sa já nu̱ba̱yá a̱ya ntsja nku nda̱ jun k'aku̱ xi 'mi Juli̱o̱. Kui xi tíjñajihi̱n já jun xi 'mi Já juhu̱n Nda̱ títjuu̱n. 


text:
Tsitjas'e̱i̱n nku tsutsu xi nibaha nanki Adramiti̱o̱ xi ja ma ku̱i̱tjuhú nga ngju̱a̱i̱ nanki xi tjín a̱nte Asi̱a̱. A̱s'a̱i kin'ei̱ ni̱yá ntá. Ta̱ ngjiko̱ni̱ Aristarco̱, kui xi nibáha Tesaloni̱ka̱, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Macedoni̱a̱. 


text:
Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n tsichii̱ nanki Sidon, ko̱ nda̱ jun Juli̱o̱ kits'íhi̱n nku kju̱a̱nda Pablo̱. Kitsjántehe̱ nga ngjitsubek'ún já xi nda nchja̱ko̱ho̱ ko̱ nga kui jóo̱ tsjáha̱ ni xi machjéhe̱n. 


text:
Tsitjatíkjái̱ ntáchak'uu̱n a̱ndaihi̱ Cilici̱a̱ ko̱ Panfili̱a̱ ko̱ tsichii̱ nanki Mira̱, nanki xi tíjñajihi̱n Lici̱a̱. 


text:
Yo̱ kisakúhu̱ nda̱ jun k'aku̱ nku tsutsu xi nibaha nanki Alejandria̱ ko̱ a̱nte Itali̱a̱ tífi. Yo̱ kits'ínkjas'enni̱. 


text:
Nkjin ni̱stjin kin'e nda ndai̱ ni̱yá ntá ko̱ tu̱ 'yaha tsichu tiñai̱ a̱nkjín nanki Gnido̱. Tje̱n kontra̱ sani̱ ntjo̱, kui nga tsitjaha̱ni̱ a̱nkjín nanki Salmon ko̱ y'etjindaihi̱ xjo̱ Creta̱. 


text:
Tu̱ nku b'a̱há ts'ín 'ni kin'ei̱ ni̱yá ntá a̱ndaihi̱ xjo̱ Creta̱. A̱skahan tsichii̱ nku a̱nte xi 'mi A̱nte Tsjo K'un xi tíjña maha̱ nanki Lasea̱. 


text:
<pb/>Nkjin ṉkjún ni̱stjin ts'ayani̱ nga̱t'aha̱ ntjo̱ ko̱ ja tíbichú tiña ni̱stjin nga ch'on ma nga tsutsu bankínka̱á, a̱t'aha̱ ja tíbichú tiña ni̱stjin chu̱nch'óo̱n. Kui nga b'a̱ kitsúhu Pablo̱: 


text:
<pb/>—Jun já, ndzjen tímana. Tsa kuankínndjaá, ch'on ka̱mat'aán. N'e̱ndyja tsutsuu̱ ko̱ ch'áha̱, ko̱ santaha kju̱i̱chúkju̱a̱ nga ku̱a̱yáá ko̱ ñá. 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi kits'ínsihín ra̱ nda̱ jun k'aku̱ ni xi kitsú Pablo̱. Tu̱ ni xi kitsúhu nda̱ xi ts'ínko̱ tsutsuu̱ ko̱ nda̱ xi ts'e̱ yóo̱ tsasínñjuhu̱. 


text:
A̱nte xu'bo̱ ya najmi nda ma tsa yo̱ n'e̱kj'a ni̱stjin chu̱nch'óo̱n. Kui nga nkjin i̱ncha kamaha xi b'a̱ i̱ncha kitsú nga tu̱ sahá nda tjín nga i̱ncha ku̱i̱tju yo̱, tsa tu̱ ahá ni b'a̱ ts'ín i̱ncha ku̱i̱chú Fenice̱, nanki xi tíjñajihi̱n xjo̱ Creta̱. Yo̱ má bichú tsutsu ko̱ nda ts'ín s'entu. B'a̱ ts'ín yo̱ ka̱ma i̱ncha ts'i̱ínkj'aha ni̱stjin chu̱nch'óo̱n. B'i̱ ts'ín kamané ntjo̱ tsutsu xi tjíya Pablo̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kitsjen nku ntjo̱ xi najmi 'yún, xi nibaha a̱jin ntáchak'uu̱n. B'a̱ kamaha̱ jóo̱ tsa nda ts'ín ngju̱a̱i̱ tímaha̱. Kui nga tsitjuko̱ho tsutsuu̱ ko̱ i̱ncha ngjiko̱ tiña a̱ndai xjo̱ Creta̱. 


text:
Tu̱nga najmi ts'andayahá ra̱ nga kama nku ntjo̱ xi tu̱ xí 'yúhún, xi nibaha a̱sun t'anankiu̱. Be jóo̱ nkú 'mi ntjo̱. 


text:
Kui xi kikjebéfe tsutsuu̱. Najmi ta̱ kama tsankinko̱ho̱ni̱ má nga mjeni̱. Kui nga kik'a̱i̱ntehe̱ni̱ nga ngju̱a̱i̱ko̱ho̱ni̱ ntjo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitjandái̱ nku xjo̱ i̱chí xi 'mi Cauda̱. Kui xi y'échjaha̱ i̱chí ntjo̱, ko̱ tu̱ 'yaha kamani̱ kichju'yúi̱n tsutsu i̱chí xi y'a tsutsuu̱. 


text:
Nk'ie nga kin'ekjas'ei̱n tsutsu i̱chíu̱, a̱s'a̱i n'ú'ya̱ y'é'yúnkjáha̱ jóo̱ tsutsu chánka xi tje̱nko̱i̱ tu̱ xi najmi ku̱a̱kjahan. I̱ncha kitsankjún tsa tsumí xi tjín a̱nte xi 'mi Sirte̱ kju̱a̱s'enjin. Kui nga i̱ncha kikjeje̱hen najyuhu̱n tsutsuu̱, kui xi basinya'yún ntjo̱. A̱s'a̱i kitsjánte nga ngju̱a̱i̱ko̱ho̱ ntjo̱. 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n 'yún kitsjen sa ntjo̱. Kui nga i̱ncha kikjaníkj'ajin ntáchak'uu̱n ch'áha̱ tsutsuu̱. 


text:
J'a nkjin ni̱stjin nga najmi kama sje ko̱ ta̱ ndaha najmi kama chji niñuu̱ ko̱ ntjo̱ xi 'yún tje̱nneni̱. B'a̱ tsixíi̱n nga najmi ta̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱ha̱ni̱. 


text:
<pb/>Nkjin ni̱stjin j'a nga najmi chumi nihi kichinei̱. A̱s'a̱i Pablo̱ tsasinjña ndju ko̱ b'i̱ kitsú: —Jun já, najmi nda kin'o nga najmi tsasinñjunú, nk'ie nga tsitjuko̱o tsutsuu̱ xjo̱ Creta̱. Un tíbenu̱u nd'a̱i̱ ko̱ tín'e ndyjo ni xi kich'o. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱ b'a̱ tíxinnu̱u nga tjen nga'yúhu̱un yjonu̱u, a̱t'aha̱ najmi ch'a ku̱a̱yá. Tu̱ tsutsuu̱hú xi ndyja̱. 


text:
B'a̱ katsúna: “Najmi tu̱ binkjuin, Pablo̱. Tjíhin nga k'úín nginku̱n nda̱ títjun k'aku̱ Cesa̱r. Nti̱a̱ná títsjáhi̱ kju̱a̱nda xu'bi̱ nga najmi ku̱a̱yá ngayjee̱ já xi tjíntuyáko̱hi tsutsuu̱.” 


text:
Kui b'a̱ maha, jun já, tjen nga'yúhu̱un yjonu̱u. A̱t'aha̱ s'ejinna Nti̱a̱ná nga b'a̱ ka̱ma xi nkú nga ka'mina. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichu ni̱stje̱n nga ja tjínni̱ jo tuntjáí, ko̱ nga ja tífiko̱ni̱ ntjo̱ a̱jin ntáchak'un Adri̱a̱, nkú ra̱ ma masen ni̱stje̱n kikie já xi tíi̱ncha ts'ínko̱ tsutsuu̱ nga ja tíbichú tiñai̱ a̱nte kixiu̱. 


text:
Kui nga kik'achu̱ba̱ha nga na̱nka̱ha̱ ntóo̱. Kan tj'ion nku metru̱ kama. A̱s'a̱i ngjindju sa ko̱ ta̱ kik'achu̱ba̱há ngáha. Kui xi kama kan ún jo metru̱. 


text:
I̱ncha kitsankjún tsa na̱xi̱u̱ sa̱tékjoko̱ho̱, kui nga i̱ncha kikjaníkj'aha ñju ni xi fáya'yún tsutsuu̱. I̱ncha mangimjehe̱ nga ki̱tsa̱ ka̱ma sen. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i mjehe̱ ku̱a̱nka já xi tíi̱ncha ts'ínko̱ tsutsuu̱. Kui nga i̱ncha kikjaníkj'ajihin ntóo̱ tsutsu i̱chí xi kjit'aha̱ tsutsu chánkoo̱. B'a̱ i̱ncha kitsú nga i̱ncha kja̱níkj'a sa a̱nkjín tsutsuu̱ ni xi kju̱áya'yúhu̱n tsutsuu̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Pablo̱ nga kinchja̱ko̱ nda̱ jun k'aku̱ ko̱ já juu̱n: —Tsa najmi k'úéntu já xu'bi̱ a̱ya tsutsuu̱, jun najmi k'u̱a̱nkiu. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha tsatekjá já juu̱n n'ú'ya̱ xi tjít'a tsutsu i̱chíu̱. I̱ncha kikjanítja̱'ba niu̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tínibá ma sen, Pablo̱ b'a̱ kitsúhu̱ ngayjee̱ jóo̱ nga tjíhin nga i̱ncha kji̱ne̱ nichine. B'i̱ kitsúhu̱: —Ja tjínnu̱u jo tuntjáí nd'a̱i̱ nga 'yún tín'enkjíhu̱un tak'un ko̱ nga tintsu̱ba̱ kjintíó. Najmi tíchino ni̱ñu̱. 


text:
Tíbankihi̱nu̱u nga chi̱ne̱henu i̱chí nd'a̱i̱. Ku̱a̱si̱nko̱nu̱u tu̱ xi k'u̱a̱nkihinu. A̱t'aha̱ ndaha nku ntsja̱ku najmi ndyja̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Pablo̱, a̱s'a̱i jakj'á nku ni̱nku̱a̱n ko̱ kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nginku̱n ngayjee̱ jóo̱. Tsakjánya ko̱ kikjine. 


text:
Nk'ie nga ja i̱ncha kikjine ni̱ñu̱, a̱s'a̱i tu̱ xi ka̱ma kijnaha tsutsuu̱ i̱ncha kikjaníkj'ajin ntáchak'uu̱n tuni̱ñu̱ xi y'a yóo̱. B'i̱ ts'ín tsakjan tsutsu xi tjíya Pablo̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga kama see̱n, najmi kamankjihi̱n jóo̱ má i̱ncha tsichu. Tu̱nga kikiehé nku a̱nte kixi má nga tjín tsumí ko̱ i̱ncha kama mjehe̱ nga ngju̱a̱i̱ko̱ tsutsuu̱ yo̱, tsa tu̱ ahá ni ku̱i̱chúko̱. 


text:
Kui nga i̱ncha tsate'yúhun n'ú'ya̱ xi y'aha̱ ra̱ ni xi fáya'yúhu̱n tsutsuu̱. I̱ncha kikjanítja̱b'a niu̱ ko̱ kits'ín nda̱íhi̱ ni xi bakú ni̱yáha̱ tsutsuu̱. A̱s'a̱i kingjénnk'a najyuhu̱n tsutsuu̱ xi basinya'yún ntjo̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ko̱ho̱ ra̱ ntjo̱ a̱nte kixiu̱. 


text:
Tu̱nga nkuhú a̱nte má nga tjín tsumí tsichu yóo̱. Yo̱ kisasínkjá'yún a̱nkjín tsutsuu̱. Ndaha̱chí najmi ta̱ kama kits'ínni̱yáha niu̱. A̱s'a̱i t'éhe̱n ntóo̱ kikjexuba a̱stu̱n tsutsuu̱. 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín já juu̱n nga i̱ncha ts'i̱ínk'ien já nu̱ba̱yóo̱ tu̱ xi najmi i̱ncha ku̱a̱nkajin ntáha. 


text:
Tu̱nga mjehé ra̱ nda̱ jun k'aku̱ nga ts'i̱ínk'anki Pablo̱, kui nga najmi kitsjántehe nga b'a̱ i̱ncha ts'i̱íhin jóo̱. Tu̱ sa ní b'a̱ kitsú nga tjun kja̱níkj'ajin ntá yjoho̱ xi maha̱ ntá tu̱ xi ku̱i̱chúhu a̱nte kixiu̱, 


text:
ko̱ nga já xingisoo̱ ngju̱a̱i̱ko̱ yáte ko̱ tsa t'íáha̱ tsutsuu̱. B'a̱ ts'ín i̱ncha tsichuhu̱ni̱ a̱nte kixiu̱ ko̱ i̱ncha ts'ankiyjei̱.<pb/>


text:
Xu̱ta̱ xi tjín xjo̱ xu'bi̱ nda ani̱ma̱ha̱ ko̱ nda kits'ínkjáínni̱. I̱ncha kits'ín'yún nku nd'í chánka, a̱t'aha̱ nch'án ko̱ ts'í tíb'a kui ni̱stjiu̱n. 


text:
J'áya Pablo̱ chuba chikín ko̱ y'éntujín nd'íu̱. A̱s'a̱i tu̱ tsitjuhú nku ye̱ xi tíbankaha̱ nt'a̱i̱hi̱ nd'íu̱ ko̱ kikjinehe̱ ntsja Pablo̱. 


text:
Nk'ie nga kikie xu̱ta̱ xi tjín yo̱ nga tje̱nb'ankit'a ye̱ ntsja Pablo̱, b'i̱ ngján kinchja̱ko̱ xinkjín. B'i̱ i̱ncha kitsú: —Kju̱axi̱ nk'ie nga ani̱ma̱ ts'ínk'ien nda̱i̱. Ndaha tsa kuitjujin ntáchak'uu̱n tu̱nga Nti̱a̱ná najmi mjehe̱ tsa k'úéjña tík'un sa. 


text:
I̱ncha kikuyá xu̱to̱ nga ku̱i̱jin Pablo̱ ko̱ a ra̱ tje̱n'yún ku̱a̱yáha. Tu̱nga b'a̱há ts'ín j'aha chu̱ba̱ nga tíi̱ncha kuya. Nk'ie nga i̱ncha kikie nga najmi chumi nihi xi kamaha̱, kits'ínk'óntjaiya kju̱a̱nkjintak'uhu̱n. B'a̱ i̱ncha kitsú nga nku nti̱a̱ Pablo̱. 


text:
<pb/>Tiña a̱nte xu'bo̱ tjíhi̱n ni'ya nku nda̱ xi 'mi Publi̱o̱, xi nda̱ títjuhu̱n xjo̱ Malta̱. Kui xi kits'ínkjáínni̱. Nda ts'ín kits'ínsinni̱ jan ni̱stjin tjíhin. 


text:
Tu̱nga kjijña uhún na̱'mihi̱ Publi̱o̱. Ch'in tíi̱nchaha ko̱ tíf'aha̱. A̱s'a̱i jas'en Pablo̱ má kjijña. A̱skahan nk'ie nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, kingjénne ntsja ko̱ kits'ínnkihi̱. 


text:
<pb/>Nkjin ni xi kitsjáni̱ xu̱to̱, ko̱ nk'ie nga kichjubé ngáha̱ni̱ kj'a̱í tsutsu ta̱ kitsjáni̱ ni xi machjén nga n'eé ni̱yá. B'i̱ ts'ín tsichu Pablo̱ nanki Roma̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a jan sá, a̱s'a̱i tsankinko̱i̱ nku tsutsu xi yo̱ kits'ínkj'a ni̱stjin chu̱nch'óo̱n. Alejandria̱ nibaha yóo̱ ko̱ tjít'a chjihi̱ sénni̱stjihi̱n nti̱a̱ Casto̱r ko̱ Polu̱x. 


text:
Nk'ie nga tsitjui̱ yo̱, tsankint'á tiñai̱ nanki xi tjín yo̱ ko̱ tsichii̱ nanki Regi̱o̱. Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n kamanéi̱ nku ntjo̱, ko̱ ni̱stjin xi ma joho tsichuko̱ni̱ tsutsuu̱ nanki Puteoli̱. 


text:
Yo̱ kisakúni̱ k'u̱a̱ já nts'eé xi b'a̱ kitsúni̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ko̱i̱ nku tuntjáí tjíhin. Nk'ie nga ja kamoo̱ kin'ei̱ ni̱yá nga tsankii̱n nanki Roma̱. 


text:
<pb/>Já nts'eé xi tjíntu nanki Roma̱, nk'ie nga kint'é nga tsichii̱ yo̱, a̱s'a̱i i̱ncha j'aikj'á ni̱yáni̱ má nga 'mi Na̱tsi̱n Api̱o̱ ko̱ má nga 'mi Jan Ni'ya, yo̱ má n'ekj'a ni̱stje̱n. Nk'ie nga kikie Pablo̱ jóo̱, kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ tsjo kik'iehe̱ ani̱ma̱ha̱. 


text:
Nk'ie nga tsitjas'e̱i̱n nanki Roma̱, kik'a̱i̱ntehe̱ Pablo̱ nga t'axín k'úéjña ko̱ nku nda̱ jun kikunntáha̱. B'i̱ ts'ín y'éni̱jmíhi̱ Pablo̱ xu̱ta̱ judio̱ xi tjín Roma̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a jan ni̱stjin, a̱s'a̱i Pablo̱ kinchja̱ ñjakúhu̱ já k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ xi tjín yo̱. Nk'ie nga kama ñja jóo̱, a̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱: —Jun já nts'e, najmi chumi nihi xi kits'ihi̱n xu̱ta̱ná ko̱ ta̱ ndaha najmi ngji kontra̱ha̱ sin chá xi kits'ínkjas'enná ntje̱ cháná. Tu̱nga xu̱ta̱ xi tjíntuhú Jerusalen kits'ínkjas'ennijéna a̱ya ntsja já Roma̱. 


text:
Kingjásjaiyana ko̱ kama mjehe̱ nga ts'i̱ín nda̱ína, a̱t'aha̱ najmi chumi nihi xi kits'ian xi tje̱he̱n ra̱ ngabaya. 


text:
Tu̱nga najmi kits'ín yuhú já judio̱ xi tíbatéjénena. Kui nga tsankihina nga nginku̱n ndatítjun k'aku̱ Cesa̱r n'e̱ko̱kju̱a̱hana, ndaha tsa najmi tjín ni xi kuatejénehena xu̱ta̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga kinchjaha̱nu̱u. Mjena skuenu̱u ko̱ xínyanu̱u nga tjínkjá'yúnna n'úki̱cha̱ i tu̱ nga̱t'aha̱ nga tíkuyáha̱ ni xi tíchuyáá ngayjeé ñá xi xu̱ta̱ Israel. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —Ndaha nku xu̱ju̱n xi nibaha a̱nte Judea̱ xi tínchja̱ni̱jmíyaha ri najmi j'aini̱, ko̱ ta̱ ndaha já nts'eé xi i̱ncha nibáha ján najmi chumi ni ch'onk'uhun xi kinchja̱ nga̱t'a ts'i̱. 


text:
Tu̱nga mjehéni̱ ku̱a̱sinñjúi̱ xi nkú ts'ín n'enkjínk'uin, a̱t'aha̱ yai̱ nga tu̱ má a̱ntehé ni najmi nda tíchubani̱jmíyaha xu̱ta̱ xi yjankihi̱ én xi tíb'eni̱jmí. 


text:
<pb/>Kui nga i̱ncha y'éhe̱ ra̱ nku ni̱stjin nga Pablo̱ ku̱a̱kúya ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ i̱ncha j'ai kui ni̱stjiu̱n ni'yaha̱. Nku ni̱stjin kik'aha̱ Pablo̱ nga y'éjña chji ko̱ kitsúya nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná. Kits'ínchjén xu̱ju̱n kju̱a̱téxumaha̱ Moise ko̱ xu̱ju̱hu̱n já profeta̱ nga y'éjña chjihi̱ xu̱ta̱ yáha Jesu. 


text:
<pb/>Najmi tsichu ma nkuko̱ xinkjín. Nk'ie nga i̱ncha kik'atuts'i̱hi̱n nga i̱ncha ngji ni'yaha̱, b'i̱ kitsú Pablo̱: —Kju̱axi̱ ni xi kitsúhu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ntje̱ chánu̱u nga kits'ínkinchja̱ nda̱ profeta̱ Isaia̱. B'i̱ kitsú:<pb/> 


text:
T'ihi̱nse̱i̱hi̱ na̱xi̱nantá xu'bo̱ ko̱ b'a̱ t'ihi̱n:<pb/>'Yún ku̱a̱sinñju tu̱nga najmi ka̱mankjihínnu̱u,<br/>ko̱ 'yún cha̱so̱o tu̱nga najmi cha̱nú.<pb/> 


text:
A̱t'aha̱ ja kama ndjá ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bi̱,<br/>kits'ín staya yjoho̱ ko̱ kik'íéchja tunku̱n,<br/>tu̱ xi najmi sku̱e̱he ko̱ najmi ku̱i̱nt'éhe,<br/>ko̱ najmi ka̱mankjihi̱n ra̱,<br/>tsa ts'i̱ínk'óntjaiya ani̱ma̱ha̱ ko̱ nga an ts'innkíhi̱. 


text:
<pb/>’Kui nga tjíhin nga cha̱hanu nd'a̱i̱ nga Nti̱a̱ná ts'i̱ínkjihi̱ ra̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntei̱ én xi ts'i̱ínk'ankihi̱. Kuihí xu̱to̱ xi ku̱a̱sínñjuhu̱ ée̱n. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Pablo̱, 'yún i̱ncha kinchja̱tiko̱ xinkjín já judio̱. A̱s'a̱i i̱ncha ngji. 


text:
<pb/>Jo nú kamaha̱ Pablo̱ nga y'ejñaya ni'ya xi y'échjí sá. Kits'ínkjáíhi̱n ngayjee̱ xi tsichusehe̱. 


text:
Y'éni̱jmí xi nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná ko̱ tsakúya nga Jesucristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ná. Kinchja̱ chji chji ko̱ najmi ch'a xi y'échjaha̱ nga b'a̱ kits'ín.<pb/>


text:
An Pablo̱, an xi kama nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná b'a̱ ts'ín kama mjehe̱. An ko̱ nda̱ nts'eé Timoteo̱ 


text:
tísuniñai̱hi̱ já nts'eé xi tintsu̱bo̱o nanki Colosa̱, jun xi kikj'áts'e̱nu̱u Nti̱a̱ná ko̱ s'ejinnu̱u Cristo̱. Kas'enu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu xi tsjáná Nti̱a̱ Na̱'miná. B'i̱ ts'ín kinchja̱ntjai Pablo̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjín nanki Colosa̱ 


text:
<pb/>Xki̱ nga chubantjái̱hi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi Na̱'mihi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, 'ba̱i̱hi̱ máb'a̱chjíhi̱ 


text:
a̱t'aha̱ kik'inyani̱ xi nkú ts'ín s'ejinnu̱u Jesucristo̱ ko̱ xi nkú ts'ín tjonu̱u ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ tín'o a̱t'aha̱ kinu'yó én nda tsuhu̱ Jesucristo̱, én xi na̱xu̱ tjín. Y'éjña chjinu̱u ni xi tjínda ngandanu̱u ndji̱o̱jmi ján. Kui niu̱ xi ja tíchuyóho̱o nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Kui éi̱n xi tsichujinnu̱u nda títs'ín ko̱ tífindju a̱jihi̱n xu̱ta̱ nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. B'a̱ ta̱ tíma a̱jinnu̱u b'aha̱ ra̱ ni̱stjin nga kinu'yó ko̱ tsichu mankjinnu̱u xi nkú tjíhi̱n ra̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui éi̱n xi tsakúyanu̱u nda̱ Epa̱fra̱, nda̱ musu̱ xinki̱ xi 'yún tjoni̱. Na̱xu̱ tífiko̱ xáha̱ e̱i̱ nga títs'ínxát'aha̱ Cristo̱ ngajonu̱u. 


text:
<pb/>Nkúhu nga kik'inyani̱ kui niu̱, najmi tín'ekj'áíyai̱ nga tíchubantjái̱hi̱ nk'ie nga tíchubako̱i̱ Nti̱a̱ná. Tíbinchii̱hi̱ nga katumankjinyjenu̱u ni xi mjehe̱, ko̱ nk'ie nga Espiri̱tu̱hu̱ katsjánu̱u nga na̱nka̱ n'e̱nkjíntak'un ko̱ nga ka̱mankjinnu̱u ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ katuma tu̱ xi ku̱i̱ntsu̱ba̱hanu xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ nga n'o̱o ni xi sasíhi̱n. Tíbinchii̱hi̱ nga n'o̱o ngayje tíkjá ni xi nda ko̱ nga 'yún ka̱mankjinnu̱u nkú tjíhi̱n ra̱ nga̱t'a ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
'Yún kasakú nga'yúnnu̱u xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka, tu̱ xi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱nu̱u tu̱ mí nihí ni ko̱ tu̱ xi najmi n'e̱kjehe̱ ru̱u tak'un. 


text:
<pb/>Tsjo kat'enu̱u ko̱ tjoho̱n máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ Na̱'miná xi kits'ín nga ka̱ma sa̱kúnu̱u ni xi ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ xi ts'e̱ xi k'úéntu má ndzjee̱n. 


text:
A̱t'aha̱ ja kikjexínná a̱jihi̱n nga'yún xi tjín má jyuu̱n ko̱ kits'ínkj'aná má batéxuma Ntí xi tjoho̱. 


text:
Kui xi y'échjíntjainá, kui nga kin'endyjat'ahaná ngatitsunná nd'a̱i̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ ni xi kits'ín Cristo̱ ngandaná 


text:
<pb/>Cristo̱ kui xi nk'ie nga yaá, Nti̱a̱ná yaá. Ntukaán bi najmi ma chjihi̱ Nti̱a̱ná. Kui xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tjun kintehe̱ ni nga n'e̱nda ngayjee̱ ni xi kin'enda. 


text:
A̱t'aha̱ kui tíjña, kui nga kin'endaha ni xi tjín ndji̱o̱jmi ján ko̱ a̱sunntee̱, ni xi ma chji ko̱ ni xi najmi ma chji, xi k'aku̱ ko̱ xi tjíhi̱n xá, xi batéxuma ko̱ xi nk'a tje̱n. Kui kin'echjén nga kamanda ni xi tjín ko̱ kui ka̱ma ts'e̱. 


text:
Kui xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña kintehe̱ ni nga kamanda ngayjee̱ ni xi tjín, ko̱ kui nga̱t'aha̱ b'a̱ k'uhun ni xi tjín xi nkú k'un. 


text:
<pb/>Xi nkú ta̱ ts'ín nintakaá batéxumaha̱ yjonintená, b'a̱ ta̱ ts'ín Cristo̱ batéxumaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. Kui xi tjuhun. Kui xi tjun j'áíyaha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ k'ie̱n tu̱ xi nk'a tsjéhe̱n ra̱ ngayjee̱ ni xi tjín. 


text:
Nti̱a̱ná kits'ín nga kju̱a̱ík'un ngáha̱ ra̱ ngayjee̱ xi i̱ncha ngji t'axín. Cristo̱ kits'ínchjén, kui nga tu̱ nga̱t'aha̱ jní xi tsaténdzjoho Cristo̱ t'a kruu̱ kitsjáha̱ ra̱ kju̱a̱jyu ngayjee̱ xi tjín t'anankiu̱ ko̱ xi tjín nk'a ján. 


text:
<pb/>Ni̱stjin nk'ie tsinima t'axíhu̱un Nti̱a̱ná a̱taha̱ ni ch'onk'un kin'o ko̱ ani̱ma̱nu̱u ngji kontra̱ha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga nga nd'a̱i̱ Nti̱a̱ná ja kits'ín nga kjúái̱k'un ngáha̱ ru̱u tu̱ nga̱t'aha̱ nga Cristo̱ kits'ínkjas'en yjonintehe̱ nga kin'ek'ien. B'a̱ kits'ín Nti̱a̱ná tu̱ xi ka̱ma ku̱i̱chúnchahanu nginku̱n ko̱ ka̱mo xu̱ta̱ xi ts'e̱ xi najmi tjíhi̱n chu̱ntí ko̱ xi najmi ka̱ma n'e̱nijéhe̱ ra̱ tsa mí nihi. 


text:
<pb/>B'a̱ ka̱ma tsa tu̱ nku kixi̱hí ko̱ ndjá ku̱i̱nchajiun xi nkú ts'ín s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná ko̱ tu̱ nku chúyahá ru̱u ni xi y'éjña chjinu̱u én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ xi ja kinu'yó. Kui ée̱n xi tís'eni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. An Pablo̱ kik'a̱i̱ xána nga k'ueni̱jmíá éi̱n. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ xá xi kik'a̱i̱hi̱ 


text:
<pb/>Nd'a̱i̱ tsjo tjínna nga tísakúna kju̱a̱'un ngandanu̱u. A̱jihi̱n yjonintena̱ tífindju kju̱a̱'un xi tísakúhu̱ Cristo̱ ngandaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, a̱t'aha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi yjonintehe̱ Cristo̱. 


text:
Títs'inxá a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi nkú ts'ín y'éjña Nti̱a̱ná nga kitsjána xá xu'bi̱ ngandanu̱u, tu̱ xi b'a̱ ts'ín s'e̱ni̱jmíhi xi nkú tjíhi̱n ra̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tíb'eni̱jmíá ni xi kis'ejña 'ma nú chá ján. Najmi kisakúchjihi̱ niu̱ xu̱ta̱ xi kis'e ni̱stjin nk'ie. Tu̱nga nd'a̱i̱ xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná kikj'áts'e̱ tís'ejña chjihi̱ niu̱. 


text:
Kits'ín mje nga ku̱a̱kúhu̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱nchi̱náha̱ ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjín nga ngúsuhu̱n a̱sunntee̱. Kui nihi xi ja tís'ejña chji nd'a̱i̱. Ko̱ ni xi tís'ejña chjiu̱, kui xi Cristo̱. Kui xi tíjñajinnu̱u ko̱ títs'ín nga tíchuyoho̱o nga sa̱kúhu̱nu̱u kju̱a̱chánka. 


text:
<pb/>Kui Cristo̱ xu'bi̱ tíb'eni̱jmíi̱hi̱ xu̱ta̱. Ya sisii̱n xi nkú ts'ín tí'ba̱i̱ ni̱yái̱hi̱ ko̱ tíbakuyái̱hi̱ ngayjee̱ xu̱ta̱, tu̱ xi ku̱i̱chú maha ngayjee̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Cristo̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui nii̱ xi títs'ian nk'ie nga títs'inxá. Nga'yún xi títsjána Cristo̱ tíbasinko̱na, kui nga ndjá títs'inxáhana.<pb/>


text:
Mjena nga cho̱o nga tu̱ xí tsehé kju̱a̱ni̱ma̱ tíbenkínu̱u jun ko̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ nanki Laodicea̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi najmi be xi nkú tjíán. 


text:
Mjena nga sa̱kú nga'yúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, nga nkuhú k'u̱a̱ xinkjín a̱t'aha̱ tjoho̱, ko̱ nga nkuhú b'a̱ ku̱i̱tsu̱ kju̱a̱nkjintak'uhu̱n nga nkúnkú, ko̱ nga ka̱mankjinyjehe̱ ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná. Yo̱hó ni̱ ma ka̱mankjihi̱n ni xi y'éjña 'ma Nti̱a̱ná, kui nihi xi Cristo̱ nd'a̱i̱. 


text:
Ndaha tsa najmi an kikjin tíi̱jñajinnu̱u, tu̱nga kjinta̱hána jun ko̱ tsjo mana nga be xi nkú ts'ín nda tintsu̱ba̱ko̱o xinki̱u ko̱ xi nkú ts'ín ndjá tinchajiun Cristo̱, a̱t'aha̱ kui xi s'ejinnu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín tintsu̱ba̱ka̱á Cristo̱ 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, xi nkú ts'ín kin'ekjáíhi̱n ru̱u Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, tu̱ nkú b'a̱há ts'ín tsjénkiu. 


text:
Na̱nka̱ katji kja̱ma̱nu̱u a̱jihi̱n Cristo̱ ko̱ ndjá ti̱nchajiun, a̱t'aha̱ kui xi kis'ejinnu̱u xi nkú ts'ín kisakúyanu̱u. Ko̱ tehe̱nte tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga ja kamo xu̱ta̱ xi ts'e̱. 


text:
<pb/>Chúhu̱un yjonu̱u nga najmi tu̱ ch'a xi k'u̱a̱na̱cha̱ko̱ho̱nu̱u én na̱nka̱ tiya xi be xu̱ta̱. Kui xi nibáha̱ ra̱ sin chá xi be xu̱ta̱, ni xi a̱sunnte y'aha̱ ra̱. Najmi Cristo̱ nibáha̱ ra̱. 


text:
ko̱ jun ja kisakúnu̱u ni xi ndyjat'anu̱u kai a̱t'aha̱ nkuhú tsichu mako̱o Cristo̱. Kui xi batéxumaha̱ ngayjee̱ xi tjíhi̱n xá ko̱ xi batéxuma. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kis'ejinnu̱u Cristo̱, kin'enu̱u nku circuncision, tu̱nga najmi circuncision xi n'ehé ra̱ yjonintee̱ kin'enu̱u. Circuncision xi kjexín ní jé xi kich'o kin'enu̱u. Cristo̱ xi b'a̱ kits'ínnu̱u. 


text:
Nk'ie nga kisatentó, tsangiyanjiko̱o Cristo̱. Nk'ie nga kis'ejinnu̱u nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná xi kits'ínkj'áíyako̱ ngáha̱ ra̱ Cristo̱ ngabayoo̱, ta̱ j'áíyako̱o ko̱ kui a̱jihi̱n ngabayoo̱. 


text:
<pb/>Jun xu̱ta̱ k'ien kamo ni̱stjin nk'ie tu̱ nga̱t'aha̱ ngatitsunnu̱u, nk'ie nga najmi kin'enu̱u ni circuncision xu'bo̱. Tu̱nga Nti̱a̱ná kits'ínk'íéntu tík'unko̱nu̱u Cristo̱. Kits'ínndyjat'aná ngayjee̱ ngatitsunná. 


text:
Kikjeti̱ya xu̱ju̱n xi má nga kis'et'a ni xi tje̱nná, xi ngji kontra̱ná. Kikjexín xu̱ju̱n ko̱ kingját'a kruu̱. 


text:
Cristo̱ kits'ínchjén Nti̱a̱ná nga kits'ín ngana̱ha̱ xi tjíhi̱n xá ko̱ xi nk'a tje̱n. Kiya kju̱a̱suba xi kisakúhu̱ nga kin'e ngana̱ha̱ xi tjíhi̱n xá ko̱ xi nk'a tje̱n. 


text:
<pb/>Kui nga najmi tu̱ ch'a n'esihi̱n ru̱u xi ku̱i̱nchja̱yanenu̱u nga̱t'aha̱ ni xi tíchino ko̱ tsa xi tí'yu, ko̱ a ra̱ nga̱t'aha̱ ni̱stjin nga tíbitju s'í, ko̱ a ra̱ ni̱stjin nga tíb'atuts'i̱hi̱n sóo̱, ko̱ tsa ni̱stjin nkjún. 


text:
Ngayjee̱ ni xu'bi̱ mjehe̱ ku̱a̱kúchji ni xi nibá a̱skahan, tu̱nga Cristo̱ bi b'éjña chji sisin ni xi nibóo̱. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ 'ba̱i̱nto nga xi b'asje ni̱ma̱kju̱a̱ maña̱ yjoho̱ ko̱ benkjún ntítsjee̱ i̱ncha k'u̱échjanu̱u ni xi n'e̱kjóho̱on. Kui jóo̱ xi ni xi ma chji suba kuihi̱ nchja̱ni̱míyaha ko̱ nk'a b'asje tiya yjoho̱ nga̱t'aha̱ ni xi mankjihi̱n e̱i̱ a̱sunntee̱. 


text:
Ja i̱ncha ngji t'axíhi̱n xi nintaku̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ maha. A̱t'aha̱ xi nintaku̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ maha, kui xi ts'ín nga sá yjonintee̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná nga sá. Sá yjonintee̱ a̱t'aha̱ i̱ncha y'a y'ahá ra̱ xinkjín. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga Cristo̱ tsayaka̱á ko̱ j'áíyako̱ ngáhaná 


text:
<pb/>Ja tsayako̱o Cristo̱, kui nga kama nda̱íhi̱ ru̱u ni xi batéxumaha̱ a̱sunntei̱. Kui nga, ¿á tintsu̱ba̱ saha̱ ru̱u a̱sunntee̱ xi nkú ts'ín tjíntuhu xu̱ta̱ xi ts'e̱? ¿Á tínu'yá'én saha̱ ru̱u kju̱a̱téxuma xi tsuhu xu̱ta̱? 


