# verses

text:
B'a̱ maha̱ xi kixi̱ mankjihi̱n maha̱ nga b'a̱ ts'ín nchja̱, a̱t'aha̱ ts'ín kju̱a̱'yúhu̱n ra̱ xu̱ta̱ nga sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná ko̱ nga ts'i̱ín ni̱ma̱kju̱a̱ yjoho̱ ko̱ nga 'yún tsjáha̱ kju̱a̱ni̱ma̱ yjonintehe̱. Tu̱nga najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ tsa basinko̱ná nga b'éch'oná ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ná a̱sunntei̱.<pb/>


text:
Ja j'áíyako̱o Cristo̱ ngabayoo̱, kui nga ti̱nchísjaihinu ni xi tjín ndji̱o̱jmi ján má tíjñat'aha̱ Cristo̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ ja tsayo ko̱ tintsu̱ba̱ tík'unko̱o Cristo̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui nga najmi ma chjihi yáha jun nd'a̱i̱. 


text:
Cristo̱ xi ts'ín nga tintsu̱bo̱o. Ni̱stjin nga kj'u̱a̱íkúchji yjoho̱ Cristo̱, kui ni̱stjiu̱n ta̱ cha̱ yáha jun ko̱ ku̱a̱kúchjiu kju̱a̱chánkaha̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín chúhu̱ún yjoná 


text:
<pb/>Kui nga n'e̱k'iehennu ni xi tjíntujín ani̱ma̱nu̱u xi tje̱he̱n ra̱ a̱sunntee̱. Najmi tu̱ ch'a xi chu̱ba̱ kjúántuko̱hó xinkjín, ko̱ tsa ts'i̱ín ni xi chu̱ntí nginku̱n Nti̱a̱ná, tsa yjonintee̱ xi ku̱a̱téxumaha̱, tsa mjehe̱ ts'i̱ín ni xi ch'on tjín, tsa kju̱a̱nchi̱ná 'yún kju̱ásihi̱n. Xi 'yún fásihi̱n kju̱a̱nchi̱ná, kui xi kj'a̱í nti̱a̱ tje̱nnki. 


text:
Tu̱ nga̱t'aha̱ nga b'a̱ i̱ncha ts'ín xu̱ta̱, kui kju̱a̱ha nga i̱ncha nibánehe̱ ra̱ kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nd'a̱i̱ ta̱ n'e̱ t'axíún kju̱a̱kjoo̱n, kju̱a̱stintoo̱, kju̱a̱'unchoo̱, én chubatit'oo̱n ko̱ én ch'on tsuu̱. 


text:
Najmi tu̱ ch'ana̱cho̱ho̱ xinki̱u. Xi nkú ts'ín tintsu̱bo̱o ni̱stjin nk'ie, b'a̱ joyaha tsa nku najyun chá kin'esjo. 


text:
Tu̱nga xi nkú ts'ín tintsu̱bo̱o nd'a̱i̱, b'a̱ joyaha tsa najyun tse̱tse̱ kindyja ngáhanu. Xi nkú ts'ín tjíyaha̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín tís'eyanu̱u nk'ie nga títs'ín tse̱tse̱nu̱u ko̱ nga tímankjin sisinnu̱u nkú tjíhi̱n ra̱ nga̱t'a ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ja kama tse̱tse̱ najmi ta̱ chumi ni behe yá xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ yá xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, yá xi kin'ehe̱ ni circuncision ko̱ yá xi najmi kin'ehe̱, yá xi xin nibáha ko̱ yá xi kinte tje̱n nginku̱n xu̱ta̱, yá xi xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse ko̱ yá xi nda̱íhi̱ yjoho̱. Ngayjee̱ kui nii̱ nkuhú bichú majín Cristo̱, ko̱ Cristo̱ tíjñajihi̱n ngayjee̱. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná j'ájinnu̱u, kikj'áts'e̱nu̱u ko̱ tjoho̱ jun. Kui nga n'e̱ tse̱tse̱ yahanu xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱bo̱o nga cha̱se̱ni̱mo̱o xinki̱u, kas'enu̱u kju̱a̱nda, ni̱ma̱kju̱a̱ kas'eyanu̱u, ni̱ma̱kju̱a̱ n'e̱ko̱o xinki̱u ko̱ najmi tu̱ ki̱tsa̱ katuma stinu̱u. 


text:
N'e̱'yún tak'uhu̱un xinki̱u ko̱ n'e̱ndyjat'oho̱o xinki̱u tsa tjín a̱jinnu̱u kju̱a̱sti. Xi nkú ts'ín kits'ínndyjat'anu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ ta̱ ts'ín n'e̱ndyjat'oho̱o xinki̱u. 


text:
N'e̱tjó xinki̱u, a̱t'aha̱ kju̱a̱tjoo̱ xi 'yún chjí saha̱ ra̱ nga ngayjee̱ ni xingisoo̱ ko̱ nkuhú ts'ín manu̱u. 


text:
<pb/>Kichj'ajinnu̱u tu̱ xi nkuhú yjonintehe̱ Cristo̱ ka̱mahanu ko̱ b'a̱ ts'ín s'e̱he̱nu̱u kju̱a̱jyu. Kju̱a̱jyuhu̱ Cristo̱ katsjáni̱yáha̱ ani̱ma̱nu̱u ko̱ tehe̱nte tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga̱t'a̱ ts'e̱ kui niu̱. 


text:
Kat'ejñajinyjenu̱u éhe̱n Cristo. N'e̱nkjínk'un sisiun xi nkú ts'ín ku̱a̱kúyoho̱o ko̱ nga k'u̱a̱i̱ ni̱yóho̱o xinki̱u̱. Tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná a̱jin ani̱ma̱nu̱u nga sóho̱o salmo̱ ko̱ soho̱n ni̱nku̱ ko̱ xi nkú ts'ín ku̱a̱kúyanu̱u Espiri̱tu̱ nga só. 


text:
Ngatentee̱ ni xi n'o̱o, tsa chu̱bo ko̱ tsa tu̱ mí xáha ni xi n'o̱o, Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu n'e̱kasíún títjun nga b'a̱ n'o̱o ko̱ tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ Na̱'miná nga̱t'a ts'e̱ ni xi kisakújinnu̱u Jesu. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín k'úéntu xu̱ta̱ 


text:
<pb/>Jun xi tí'minu̱u chju̱ún, cha̱nkjún x'i̱nnu̱u. B'a̱ n'o̱o xi nkú ts'ín tíjñaha̱ xu̱ta̱ xi yjanki Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Jun xi tí'minu̱u ntí, ti̱nú'yá'én tehe̱ntoho̱o xi chánu̱u. A̱t'aha̱ kui niu̱ xi sasíhi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Jun xi tí'minu̱u na̱'mi, najmi tu̱ chu̱ba̱ kjahán n'eko̱o ntínu̱u, tu̱ xi najmi kfe̱he̱ ra̱ k'un. 


text:
<pb/>Jun xi tí'minu̱u xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse, ti̱nú'yá'én tehe̱ntoho̱o xi já nti̱a̱nu̱u maha e̱i̱ a̱sunntei̱. Najmi tu̱ nk'ie nga tíbasenu̱u b'a̱ n'o, tsa tu̱ xi nda ku̱a̱se̱he̱nu̱u. Ngayjehe ní tak'un b'a̱ n'o̱o a̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná yankjún. 


text:
Tu̱ mí xáha ni xi n'o̱o, ngayjehe ani̱ma̱nu̱u b'a̱ no̱o. B'a̱ n'o̱o xi nkúhu tsa Nda̱ Nti̱a̱ná tín'exát'oho̱o, najmi tsa xu̱ta̱. 


text:
Yo nga sa̱kúnu̱u ni xi tjíndaha̱ Nti̱a̱ná nga tsjáha̱ ntíhi̱. Cristo̱ tín'exát'oho̱o, kui xi Nda̱ Nti̱a̱nu̱u. 


text:
Xi títs'ín ni xi najmi b'a̱ tjín, kui xi ts'i̱ínkjáín ngajoya ngáha̱ ra̱ chjíhi̱ ni xi títs'ín. Najmi ngabi ts'ínko̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱.<pb/>


text:
Ko̱ jun xi tí'minu̱u já nti̱a̱, nda ko̱ kixi̱ n'e̱ko̱o xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atso. A̱t'aha̱ yo nga ta̱ tíjñanu̱u ko̱ jun nku Nda̱ Nti̱a̱ ndji̱o̱jmi ján. 


text:
<pb/>N'e̱kjas'oho̱on yjonu̱u nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. Najmi tu̱ n'ekjentoho̱o yjonu̱u nga tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ nga̱t'a ts'e̱ ni nda xi tsjánu̱u. 


text:
Ko̱ ta̱ chu̱bantjaini̱ tu̱ xi Nti̱a̱ná tsjánteni̱ má nga k'úéni̱jmíi̱ éhe̱n, tu̱ xi ku̱i̱xínyaha̱ni̱ ni xi kis'ejña 'ma ni̱stjin nk'ie ko̱ tís'ejña chji nd'a̱i̱ nga̱t'aha̱ Cristo. A̱t'aha̱ kui kju̱a̱ha kjíi̱ya'yúhunna e̱i̱. 


text:
<pb/>Na̱nka̱ n'e̱kjínk'un xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱jihu̱un xu̱ta̱ xi najmi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. Xki̱ ni̱stjin xi kju̱a̱ cha̱se̱ sisihu̱un ni xi n'o̱o. 


text:
Tehe̱nte tsjo ts'ín chu̱bo ko̱ kas'ehe̱ sin ni xi chu̱bo. B'a̱ ts'ín cha̱hanu xi nkú k'úíhu̱un nga nkúnkú xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín tíi̱jña e̱i̱ ku̱i̱tsu̱yayjenu̱u nda̱ Tiki̱ko̱, nda̱ nts'eé xi tjona, xi kixi̱ títs'íntjusun xáha̱, xi ta̱ títs'ínxát'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná xi nkúhu an. 


text:
Kui xi títs'inkjísenu̱u tu̱ xi cha̱hanu xi nkú n'e tintsu̱ba̱i̱ e̱i̱ ko̱ tu̱ xi sa̱kú nga'yúhu̱nnu̱u. 


text:
Ko̱ títs'inkjíka̱ Onesi̱mo̱, nda̱ nts'eé xi tjona̱ xi ta̱ kixi̱ títs'íntjusun xáha̱ ko̱ xi nda̱ nankinu̱u maha. I̱ncha ku̱i̱tsu̱yanu̱u ngatentee̱ ni xi tíma e̱i̱. 


text:
<pb/>Títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña Aristarko̱, nda̱ xi kjiya'yúnko̱na nu̱ba̱yá e̱i̱, ko̱ Marko̱ xi nts'e̱sti maha Bernabe. Ja ta̱ tsichunu̱u éhe̱n Marko̱. Nda n'e̱kjóho̱on tsa ku̱i̱chúsenu̱u yo̱. 


text:
Ko̱ títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña Jesu, kui ndo̱ xi ta̱ 'mi ya Justo̱. Tu̱ kuihí já judio̱ xu'bi̱ xi y'anjiko̱na xá xi títs'ian nga tíb'eni̱jmíá xi nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná. Kui jóo̱ xi tsjá nga'yúnna. 


text:
<pb/>Ta̱ títs'ínkjinu̱u kju̱a̱suniña Epa̱fra̱, xi nda̱ nankinu̱u maha. Kui xi ta̱ títs'ínxát'aha̱ Cristo̱ Jesu ko̱ tehe̱nte ngayjehe k'un tíbankintjáínu̱u nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi ndjá ku̱i̱nchahanu ko̱ ka̱ma je kikjiun ko̱ ka̱mo xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
An be sisian xi nkú ts'ín Epa̱fra̱ kjinta̱ha̱ ra̱ jun ko̱ ta̱ kjinta̱ha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi tjín nanki Laodicea̱ ko̱ xi tjín nanki Hierapo̱li̱. 


text:
<pb/>Tjoho̱on kju̱a̱suniñana̱ já nts'eé xi tjín nanki Laodicea̱ ko̱ tjoho̱on kju̱a̱suniñana̱ ta̱chju̱ún Ninfa̱ ko̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi ma ñjakú ni'yaha̱. 


text:
Nga ja ka̱manu̱u nga n'e̱yo xu̱ju̱i̱n, ta̱ n'e̱kjíhu̱u nga kats'ínya xu̱ta̱ ni̱nku̱ Laodicea̱. Ko̱ jun ta̱ n'e̱yo xu̱ju̱n xi ni̱baha Laodicea̱. 


text:
<pb/>B'a̱ t'ihu̱un Arkipo̱: “N'e̱nkjíntak'uin nga nda n'e̱tjusuin xáha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná xi kik'a̱i̱hi.” 


text:
<pb/>An Pablo̱ ntuna̱ tíb'et'áha̱nu̱u kju̱a̱suniñana̱. N'e̱kj'áítsjon nga kjíi̱ya'yán. Kas'enu̱u kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
An Pablo̱, an xi kama nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná b'a̱ ts'ín kama mjehe̱. Tífaniñanu̱u jun xu̱ta̱ Efe̱so̱ xi kikj'áts'e̱nu̱u Nti̱a̱ná, jun xi s'ejinnu̱u Cristo̱ Jesu. 


text:
<pb/>Kas'enu̱u kju̱a̱nda ko̱ kju̱a̱jyu xi tsjáná Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Kan'etsjoho̱ Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱ha̱ ko̱ Na̱'mihi̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui xi kits'ín nga a̱jihi̱n Cristo̱ kisakúná ngayje tíkjá ni nda xi nibáha ndji̱o̱jmi ján, ni xi tsjáná Espiri̱tu̱hu̱. 


text:
Cristo̱ kits'ínchjén nga j'ájinná kintehe̱ ni nga kits'ínnda a̱sunntee̱ tu̱ xi kju̱áts'e̱he̱ná ko̱ tu̱ xi najmi s'e̱hená jé nginku̱n. Tjoho̱ Nti̱a̱ná ñá. 


text:
Kui nga y'énda títjuhun nga Jesucristo̱ ts'i̱ínchjéhen tu̱ xi ntíhi̱ tsichu mahaná. Tsitjusun xi nkú ts'ín kama tsjoho̱ ko̱ kama mjehe̱. 


text:
Kui nga kan'etsjoho̱ ra̱ Nti̱a̱ná xi bakúchji kju̱a̱nda chánkaha̱, kju̱a̱nda xi sakújinná Ntíhi̱ xi tu̱ xí tjohó ra̱. 


text:
<pb/>Kisaténdzjo jníhi̱ Ntíu̱. B'a̱ ts'ín kis'echjíntjaihi jéná ko̱ kin'endyjat'aná ngatitsunná. Kama xi nkú tjín bichú kju̱a̱chánkaha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ndoo̱ xi tu̱ ni xí kitsjáháná tu̱ xi s'e̱hená ngayje tíkjá kju̱a̱nkjintak'un ko̱ tu̱ xi ka̱mankjihinná ni xi ts'e̱. 


text:
Y'éjña chjiná ni xi kama mjehe̱ nga ts'i̱ín, xi y'éjña 'ma ni̱stjin nk'ie. Kama tsjoho̱ nga y'énda títjun ni xi ts'i̱ín Cristo̱. 


text:
Y'énda nga nkuhú ku̱i̱chúk'iekú a̱jihi̱n Cristo̱ ngayjee̱ ni xi tsichuba ndji̱o̱jmi ján ko̱ a̱sunntee̱. B'a̱ ka̱ma nk'ie nga ja ku̱i̱chú chu̱ba̱. Ts'i̱íntjusun ni xi ja y'énda. 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín y'énda títjun Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín kits'ínchjén Cristo̱ tu̱ xi j'ájihi̱nni̱ ji̱n xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱nni̱ ko̱ kitsjáni̱ ni xi tsjáha̱ ntíhi̱. B'a̱ kits'ín a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ts'íntjusun ngayjee̱ ni xi b'énda. 


text:
Ko̱ ji̱n kichuyái̱hi̱ ni nda xi sa̱kújinni̱ Cristo̱. Ji̱n tjun b'a̱ kin'ei̱. Kui nga tín'etsjoho̱ ra̱ Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka. 


text:
<pb/>Jun bi kinu'yó ko̱ kis'ejinnu̱u én xi na̱xu̱ tjín. Kui xi én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ xi kits'ínk'ankinu̱u. Ko̱ Cristo̱ kits'ín nga kin'ekjóho̱on Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, Espiri̱tu̱ xi kitsúya títjun nga tsjá. B'a̱ ts'ín kis'ejña chjihi nga Nti̱a̱ná ts'e̱nu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ tsjá títjun Espiri̱tu̱hu̱ tu̱ xi cha̱ha nga n'e̱kjáíhi̱n ni xi tsjáha̱ ntíhi̱ nk'ie nga ka̱ma nda̱íyjehe̱ xu̱ta̱ xi ja kis'echjíntjai. Kui nga kan'etsjoho̱ ra̱ Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka. B'i̱ ts'ín kinchja̱ntjai Pablo̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ nanki Efe̱so̱ 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nkúhu nga kint'e nga s'ejinnu̱u Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ko̱ nga tjonu̱u ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, 


text:
najmi títs'inkj'áíya nga nchjantjáínu̱u nk'ie nga nchjaka̱ Nti̱a̱ná ko̱ tsjaha̱ máb'a̱chjíhi̱ nga nda tímat'on. 


text:
Tíbankihi̱ xi Nti̱a̱ha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, Na̱'mi xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka, nga Espiri̱tu̱hu̱ katsjánu̱u kju̱a̱nkjintak'un ko̱ k'u̱éjña chjinu̱u ni xi ts'e̱, tu̱ xi ka̱mankjihi̱nnu̱u nkú tjíhi̱n ra̱ nga̱t'a ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tíbankihi̱ nga kakjex'ájin kju̱a̱nkjink'unnu̱u tu̱ xi cha̱hanu ni xi tíkuyáha̱ xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná j'ájihi̱n ko̱ tu̱ xi cha̱hanu xi nkú ts'ín chánka ni xi ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ ts'e̱. 


text:
Mjena nga cho̱o xi nkú ts'ín chánka ts'ati nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná, nga'yún xi basinko̱ná ñá xi s'ejinná éhe̱n. Kui nga'yún xu'bo̱ bakúchji ni xi ts'ín Nti̱a̱ná. 


text:
Kui xi kits'ínxájihi̱n Cristo̱ nk'ie nga Nti̱a̱ná kits'ínkj'áíyaha̱ ngabayoo̱ ko̱ kits'ínk'íéjñat'aha̱ Nti̱a̱ná nk'a ján, yo̱ má batéxuma. 


text:
<pb/>Kitsjáha̱ a̱nte xi 'yún nk'a a̱jihi̱n ngayjee̱ xi batéxuma a̱sunntei̱ ko̱ xi tjíhi̱n xá, xi yankjún, xi nk'a tje̱n ko̱ xi tjíhi̱n tu̱ mí xáhá ni xi yankjún. Najmi tu̱ nku ni̱stjin xi kich'aá nd'a̱i̱ b'a̱ ts'ín nk'a tje̱n, ko̱ ní ni̱stjin xi kj'u̱a̱í a̱skahan. 


text:
Ngayjee̱ ni xi tjín a̱ya ntsja Cristo̱ y'éya Nti̱a̱ná ko̱ y'éjña títjun ya Cristo̱ nga ku̱a̱téxumaha̱ ngayjee̱ ni xi tjín ngandaha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
A̱t'aha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, kui xi yjonintehe̱ Cristo̱ ko̱ Cristo̱ xi ts'ín nga ka̱ma ndju̱ú tu̱ mí nihí ni. Tsa ni xi najmi tjíhin xu̱ta̱ ni̱nku̱, najmi ma ndju̱ú Cristo̱ kai.<pb/>


text:
Nk'ie tintsu̱ba̱jiun jénu̱u xi nkú ts'ín tíjñaha̱ xu̱ta̱ a̱sunnte xu'bi̱ ko̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ nda̱ninda k'aku̱ xi tjíhi̱n nga'yún a̱jihi̱n sée̱n. Kui xi títs'ínxájihi̱n nd'a̱i̱ xu̱ta̱ xi najmi nt'é'éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ngatenteé b'a̱ ta̱ n'e tintsu̱ba̱á ni̱stjin nk'ie xi nkú ts'ín kinchja̱ha̱ ani̱ma̱ná a̱sunntee̱. Kin'eé ni xi kama mjehe̱ ani̱ma̱ ngatitsunná ko̱ ni xi tjínjin kju̱a̱nkjink'unná. Xi nkú k'aán nk'ie, ñá tsuhuná kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná xi nkúhu xu̱ta̱ xingisoo̱. 


text:
Kui kju̱a̱ha kits'ínk'íéntu tík'unko̱honá Cristo̱ nk'ie nga ja tsayaha̱á ngatitsunná. Nga̱t'aha̱ kju̱a̱ndaha̱ tu̱ títs'ínk'ankihínu̱u Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná ta̱ ñja kits'ínkj'áíyako̱ná Cristo̱ ngabaya xi tintsu̱ba̱jián kai ko̱ kits'ínk'íéntuko̱ná Cristo̱ ndji̱o̱jmi ján. 


text:
B'a̱ kits'ín tu̱ xi ni̱stjin xi nibáha ku̱a̱kúchjihi xi nkú ts'ín chánka tíjña kju̱a̱ndaha̱, kui xi tu̱ xí ndahá, a̱t'aha̱ nda tsasená nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Cristo̱ Jesu. 


text:
Nga̱t'aha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná ts'ankihinu a̱t'aha̱ kis'ejinnu̱u. Nti̱a̱ níná tu̱ kits'ínk'ankihínu̱u. Najmi jun manu̱u n'o ni xu'bi̱. 


text:
Najmi nga̱t'aha̱ ni nda xi kin'eé ts'ankihiná, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín tjín xi nk'a k'u̱a̱sjehe yjoho̱. 


text:
Nti̱a̱ná kits'ínndaná. Y'éyaná xi nkúhu Cristo̱ nga kits'ínndaná tu̱ xi n'e̱hená ni xi nda xi y'énda títjun ko̱ tu̱ xi ku̱i̱ntsu̱ba̱jihinná ni xi ndoo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga Cristo̱ nkuhú ntje̱ kits'ín ma xu̱ta̱ judio̱ ko̱ xi najmi judio̱ 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, jun xi najmi ntje̱ judio̱ kich'o nga kitsiun, n'e̱kj'áítsjehennu xi nkú n'e tintsu̱bo̱o ni̱stjin nk'ie. Xu̱ta̱ xi najmi kin'ehe̱ ni circuncision kitsúnu̱u xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, a̱t'aha̱ kui xi ts'íhi̱n yjoninintehe̱ ni circuncision. 


text:
N'e̱kj'áítsjon nga kui ni̱stjiu̱n tintsu̱ba̱ t'axíhu̱un Cristo̱ ko̱ nga najmi ntje̱he̱ xu̱ta̱ Israel jun. Najmi kama ts'a̱jun ni xi y'éndako̱ títjun Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi ts'e̱, ni xi kitsúya títjuhu̱n nga tsjáha̱. Ndaha nku ni xi tsjáha̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi ts'e̱ najmi tíchuyóho̱o nga sa̱kúnu̱u kai. Chu̱ba̱ tintsu̱ba̱nú a̱sunntee̱ nga najmi yo Nti̱a̱ná. 


text:
Kjin tintsu̱bo̱o ni̱stjin nk'ie, tu̱nga nd'a̱i̱ nkuhú ja kamako̱o Cristo̱ Jesu ko̱ ja tintsu̱ba̱ tiño tu̱ nga̱t'aha̱ jní xi tsaténdzjo Cristo̱. 


text:
<pb/>Nga̱t'aha̱ Cristo̱ tjíhinná kju̱a̱jyu. Kui xi nkuhú ntje̱ kits'ín ma xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Kikjexuba xjó xi y'échjaha̱ xu̱ta̱ nk'ie tu̱ xi nkuhú ka̱maha. Kikjexín ni xi ngji kontra̱ha̱ ra̱ xinkjín xu̱ta̱. Kitsjá yjonintehe̱ 


text:
tu̱ xi y'éjña t'axíhin kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise xi nkjin ni tjít'aha̱. B'a̱ ts'ín nkuhú ntje̱ tse̱tse̱ kits'ín maha nga joo̱ ko̱ nkuhú kits'ín mako̱ yjoho̱. Kits'ín nga tsichut'áha̱ xinkjín nga nkúnkú. 


text:
K'ient'á kruu̱ tu̱ xi nkuhú ntje̱ ts'i̱ín maha nga joo̱ ko̱ nga ku̱i̱nchja̱ko̱ nda ngáha Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín kikjexíhin ni xi ngji kontra̱ha̱ ra̱ xinkjín xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Cristo̱ j'ai tsjá én nda tsu, kui xi y'a kju̱a̱jyu. B'a̱ ts'ín kisakúhu̱nu̱u kju̱a̱jyu jun xi kjin tintsu̱bo̱ho̱ Nti̱a̱ná ni̱stjin nk'ie ko̱ ta̱ kisakúhu̱ kju̱a̱jyu xi tiña tjíntu. 


text:
Nga̱t'aha̱ Cristo̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ma bichút'aha̱ Nti̱a̱ná nd'a̱i̱. Nkuhú Espi̱ri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi ts'ín nga bichút'aha̱á. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, najmi ta̱ xu̱ta̱ kj'a̱íhinu ko̱ ta̱ ndaha xu̱ta̱ xi tjímasún. Ja ní tsichumo ko̱ jun xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ko̱ nkuhú ja mako̱o xu̱ta̱ xi tjíntunkí nk'íéhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Jun xi nkú joyaha nku ni'ya xi tímanda, xi já postru̱ ko̱ já profeta̱ kik'atuts'i̱hi̱n. Tu̱nga Jesucristo̱hó kitsjá xáha̱ nga b'a̱ i̱ncha ts'i̱ín. 


text:
Cristo̱ be xi nkú ts'ín ngju̱a̱i̱ ni'yoo̱. Nk'ie nga ka̱ma ndju̱ú ni'yoo̱, nku ni̱nku̱ xi tsje ka̱maha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
An Pablo̱ nga̱t'aha̱ Cristo̱ Jesu kjíi̱ya'yúhunna. B'a̱ tímat'an tu̱ nga̱t'aha̱ ngandanu̱u jun xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱nnu̱u. 


text:
Kui niu̱ xi najmi kik'inyaha̱ xu̱ta̱ xi kis'e nú chá ján nk'ie, tu̱nga nd'a̱i̱ Espiri̱tu̱hu Nti̱a̱ná ja tsakúchjihi̱ já postru̱hu̱ ko̱ já profeta̱ha̱ Nti̱a̱ná 


text:
nk'ie nga xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ta̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi tsjáha̱ Nti̱a̱ná ntíhi̱ ko̱ ta̱ ku̱i̱chú ma nku yjonintehe̱ Cristo̱ ko̱ ta̱ sa̱kú yaha̱ ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. Én nda tsuhu̱ Cristo̱ xi b'a̱ ts'íu̱n. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná tu̱ kitsjáhana nga k'ueni̱jmíá én nda tsu xu'bi̱. Kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná xi b'a̱ kits'íu̱n. Kitsjána xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ nga'yún chánkaha̱. 


text:
An xi 'yún i̱chí sa a̱jihi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, tu̱nga kik'a̱i̱hína kju̱a̱ndaha̱ nga tíb'eni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ kju̱a̱nchi̱náha̱ Cristo̱ xi ndaha nku najmi ch'a mankjinyjehe̱. 


text:
Tíb'ejñá chja xi nkú ts'ín tíbitjusun ni xi y'éjña 'ma Nti̱a̱ná ni̱stjin nk'ie, kui xi kits'ínnda ngayjee̱ ni xi tjín. 


text:
B'a̱ ts'ín xu̱ta̱ ni̱nku̱ tíb'éjña chji nd'a̱i̱ xi nkú tjín kju̱a̱nkjink'uhu̱n Nti̱a̱ná, kju̱a̱nkjink'un xi kj'a̱í kj'a̱í ts'ín yaha̱. Kui ni xu'bi̱ tís'ejña chji nginku̱n xi tjíhi̱n xá ko̱ xi tjíhi̱n nga'yún nk'a ján. 


text:
<pb/>Kui niu̱ xi y'énda títjun Nti̱a̱ná nkúhu ni̱stjin nk'ie ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ja kits'íntjusun niu̱ nd'a̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ nkuhú maka̱á Cristo̱ ko̱ a̱t'aha̱ s'ejinná én nda tsuhu̱, kui nga tsuhu̱ ra̱ tak'aán ko̱ najmi binkjaán nga bichúk'un tiñaha̱á Nti̱a̱ná. 


text:
Kui b'a̱ maha tíbankihi̱nu̱u nga najmi tu̱ n'ekjehe̱ ru̱u tak'un nga̱t'aha̱ nga un tíbena ngandanu̱u. Nga̱t'aha̱ nga un tíbena, Nti̱a̱ná títs'ín nga tís'ejña chjinu̱u kju̱a̱chánkaha̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ xi nkú ts'ín bankintjáí xu̱ta̱ ni̱nku̱ Efe̱so̱ 


text:
Bankihi̱ nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná katsjá nga'yúnko̱ho̱nu̱u xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱chánka tsjo tjíhi̱n tu̱ xi s'e̱he̱ ra̱ nga'yún ani̱ma̱nu̱u, 


text:
ko̱ nga Cristo̱ kat'ejñajin ani̱ma̱nu̱u tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejinnu̱u. Katji na̱nka̱ kja̱ma̱nu̱u a̱jihi̱n kju̱a̱tjoo̱ ko̱ ndjá ti̱nchajiun, 


text:
tu̱ xi b'a̱ ts'ín jun ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ka̱ma ka̱mankjihi̱nnu̱u xi nkú ts'ín tayá ko̱ ndju ko̱ na̱nka̱ ko̱ nk'a kju̱a̱tjoho̱ Cristo̱. 


text:
Mjena nga cho̱o kju̱a̱tjoho̱ Cristo̱ tu̱ xi b'a̱ ts'ín katsejín kikjihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná, ndaha tsa 'yún chánka sa kju̱a̱tjoho̱ nga ni xi mankjinná. 


text:
<pb/>Kan'etsjoho̱ Nti̱a̱ná, kui xi ts'ati ni xi maha̱ ts'ín nga xi nkúhu ni xi binchihi̱í ko̱ tsa xi nkú ts'ín títsu ani̱ma̱ná nga ka̱ma. B'a̱ ma xi nkú ts'ín tíjña nga'yún xi ts'e̱ xi títs'ínxájinná. 


text:
Kats'ínkjáíhi̱n Nti̱a̱ná kju̱a̱chánka a̱jihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi ts'e̱ Cristo̱ Jesu. Tehe̱nte b'a̱ katuma ko̱ santaha tu̱ nk'éhé ni. Joho̱n, b'a̱ katuma.<pb/>


text:
Kui b'a̱ maha tíbankihi̱nu̱u an xi kjíi̱ya'yán nga̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. Kixi̱ tankínko̱o yjonu̱u xi nkú ts'ín tjíhin nga ts'i̱ín xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná j'ájihi̱n. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná j'ájinnu̱u. 


text:
Ni̱ma̱kju̱a̱ n'e̱sjo yjonu̱u ko̱ nda kas'eya ani̱ma̱nu̱u. Kas'enu̱u kju̱a̱tsenta ko̱ b'i̱ ngján n'e̱'yún tak'un xinki̱u. B'a̱ n'o̱o tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱tjo xi tíjñajinnu̱u. 


text:
Tjen nga'yúhu̱un yjonu̱u nga nkuhú katumako̱ tehe̱nto xinki̱u xi nkú ts'ín tsjáni̱yánu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ xi nkú ts'ín nkuhú ts'ín manu̱u kju̱a̱jyuu̱. 


text:
<pb/>Nkuhú maha yjonintehe̱ Cristo̱ ko̱ nkuhú maha Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi tíjña. B'a̱ ta̱ ts'ín nkuhú j'ájinnu̱u Nti̱a̱ná, kui nga nkuhú ni xi tíchuyóho̱o. 


text:
Nkuhú maha Nda̱ Nti̱a̱ xi tíjña. Nkuhú ni xi s'ejinná ko̱ nkuhú Nda̱ Nti̱a̱ná n'ekjas'ehe̱én xu̱ta̱ nga batentáha̱á. 


text:
Nkuhú maha Nti̱a̱ná xi Na̱'miná ngatenteé, kui xi batéxumaha̱, ts'ínchjén ko̱ tíjñajihi̱n ngayjee̱ ni xi tjín. 


text:
<pb/>Tu̱nga kin'ekjáíhín ra̱á kju̱a̱nda nga nkúnkáá. Xi nkú ts'ín kits'índzjoná Cristo̱, b'a̱ ts'ín kisakúná. 


text:
Kui nga b'i̱ ts'ín tjít'aha éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Ngjinji nk'a ján nga ngjiko̱ xi jakj'á,<br/>ko̱ tu̱ kitsjáhá ra̱ xu̱ta̱ ni xi nda. 


text:
Ko̱ xi ngjijee̱n, kui xi ta̱ ngjinji má 'yún nk'aha̱ nk'a ján tu̱ xi ts'i̱íntjusuhun ngayjee̱ ni xi tsichuba. 


text:
<pb/>Ko̱ kui kikjin xi kitsjá nga tjín xi ka̱ma já postru̱, ko̱ nga tjín xi ka̱ma já profeta̱, ko̱ nga tjín xi k'u̱éni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, ko̱ nga tjín xi ka̱ma já bastuu̱ ko̱ já maestru̱. 


text:
Kui kju̱a̱ndoo̱ kik'a̱i̱hi̱ jóo̱ tu̱ xi ku̱a̱kúyaha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín ku̱a̱si̱nko̱ xinkjín ko̱ tu̱ xi b'a̱ ts'ín sa̱kú nga'yúhu̱n ra̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, kui xi yjonintehe̱ Cristo̱. 


text:
B'a̱ ts'ín nkuhú s'e̱jihinná ko̱ nkuhú cha̱á yáha Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Yo̱hó ni̱ ma ku̱i̱chú maá xi tjíhin nga ku̱i̱chú maá ko̱ s'e̱yaná xi nkúhu kui. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kamoo̱, najmi s'e̱yaná xi nkúhu jántí xi̱ xi kjit'a kjit'a kj'a̱í ts'ín s'eyaha̱ ko̱ najmi k'u̱a̱i̱nteé tsa tu̱ mí ni tse̱tse̱hé xi sa̱kúyaná, tsa kui niu̱ xi kjé'yúnná nga mjehe̱ k'u̱a̱na̱cha̱ná. A̱t'aha̱ kui niu̱ xi ts'ínchjén já maña̱ xi ni tsank'á bakúya. 


text:
Tu̱ sa ní én xi na̱xu̱ chu̱ba̱á a̱t'aha̱ tjoná xi̱nki̱á. B'a̱ ts'ín sájihinná Cristo̱, kui xi nintaku̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
Cristo̱ ts'ín nga ngayjee̱ yjonintee̱ nkuhú bichú mako̱ xinkjín ko̱ b'a'yún sisihi̱n xinkjín ngatentee̱ ni xi tjíhi̱n yjonintee̱. Tsa ngatentee̱ yjonintee̱ ts'ínxá sisin, ngayjee̱ yjonintee̱ sá sisin ko̱ sakú nga'yúhu̱n nga binchajin kju̱a̱tjo. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga ku̱i̱ntsu̱ba̱á nginku̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Kui nga b'a̱ xíhi̱nnu̱u ko̱ ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná b'a̱ xíhi̱nu̱u ma. Najmi b'a̱ ta̱ n'e bintsu̱ba̱ sahanu xi nkú ts'ín tjíntu xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱, xu̱ta̱ xi ni tiya ts'ínnkjink'un. 


text:
Kui xi ja kis'ejyún kju̱a̱nkjintak'uhu̱n ko̱ najmi tjíntu tík'un xi nkú ts'ín ts'ínk'íéntu tík'un Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi ts'e̱. A̱t'aha̱ ja kits'ín ndjá ani̱ma̱ha̱ ko̱ najmi ta̱ mankjihi̱n ra̱ ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ja najmi ta̱ tjíhi̱n ra̱ kju̱a̱suba ko̱ ja kits'ínkjas'ehe̱n yjoho̱ ni ch'onk'uu̱n. Najmi ta̱ b'éch'oho̱ ra̱ yjoho̱ nga ts'ín ngayje tíkjá ni xi chu̱ntí nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ ja kinu'yó éhe̱n Cristo̱ ko̱ tsinchiyó ni xi ts'e̱, ko̱ yo nga Jesu tíjñajihi̱n ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Najmi b'a̱ ta̱ ts'ín bintsu̱ba̱hanu xi nkúhu nk'ie. N'e̱k'óntjaiyo ani̱ma̱nu̱u. A̱t'aha̱ ni xi kama mjenu̱u nk'ie ts'ana̱cha̱ha̱ ko̱ kits'ínkatsúhu̱n. 


text:
N'e̱ tse̱tso̱o yjonu̱u, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kits'ínnda tse̱tse̱ ngáha ani̱ma̱nu̱u. Xi nkú ts'ín tjíyaha̱ nga kixi̱ ko̱ je, b'a̱ kits'ínk'íé. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, najmi ta̱ ch'ana̱cha̱ha̱ ru̱u xinki̱u. Najmi tu̱ én tsank'á chubo, a̱t'aha̱ nkuhú yjoninte mahaná ngatenteé. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tíma kjannu̱u, najmi tu̱ ngatitsun n'o. Najmi tu̱ bintsu̱ba̱ kjon nku ni̱stjin tantoo̱. 


text:
<pb/>Xi ndyjé ts'ín nk'ie, najmi b'a̱ ta̱ kats'íhin. Kats'ínxá ní ko̱ kats'ínchjén ntsja nga kats'ín ni xi nda, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ka̱ma ku̱a̱si̱nko̱ho xu̱ta̱ xi machjéhe̱n ra̱ tsa mí nihi. 


text:
<pb/>Ndaha nku én ch'on tsu najmi tu̱ ku̱i̱tju tsu̱'bo. Én xi nda ní chu̱bo, én xi tsjá nga'yúhu̱n xu̱ta̱, tu̱ xi nda ka̱mat'aihin xu̱ta̱ xi ku̱i̱nt'é énnu̱u. 


text:
Najmi tu̱ ni xi ts'i̱ín'uhu̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná n'o. A̱t'aha̱ kui xi kik'a̱i̱nu̱u tu̱ xi cha̱ha nga jun xi xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱i̱tjusun nga ka̱ma nda̱í kikjinnu̱u. 


text:
<pb/>Ti̱ch'onsjo̱o ngayjee̱ ni ch'onk'un xi tjíntujín ani̱ma̱nu̱u, kju̱a̱kjoo̱n ko̱ kju̱a̱stintoo̱. Najmi tu̱ ch'íya kjon, ko̱ najmi tu̱ ch'on 'mihi̱u xinki̱u, ko̱ najmi tu̱ nga̱t'aha̱ tu̱ mí nihí ni n'e̱ uncho xinki̱u. 


text:
Nda ní cha̱so̱ho̱ xinki̱u ko̱ cha̱se̱ni̱mo̱ho̱ xinki̱u. N'e̱ ndyjat'oho̱o xinki̱u xi nkú ts'ín kisakújinnu̱u kju̱a̱n'endyjat'a a̱jihi̱n Cristo̱.<pb/>


text:
Xi nkú ts'ín y'ejñajin kju̱a̱tjo Cristo̱ nga kits'íntjoná, b'a̱ ts'ín ti̱ntsu̱ba̱jiun kju̱a̱tjo. Kui xi kitsjá yjoho̱ nga k'ienntjáíhiná. Kui xi kama nku chje̱ sinjne̱ xi kin'ekjas'ehe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ja kikj'áts'e̱nu̱u Nti̱a̱ná. Kui nga ta̱ santaha najmi tjíhin nga chu̱bani̱jmíyahanu xi nkú ts'ín chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín xu̱ta̱ xi tjín, ko̱ tsa tu̱ mí nihí ni xi chu̱ntí nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ tsa kjúásihu̱un ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱. 


text:
Ko̱ najmi tu̱ chubo én xi najmi nda tsu, ko̱ tsa én ton ch'on tsu, ko̱ tsa nku én xi najmi nda fane, a̱t'aha̱ najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ ni xu'bo̱. Tu̱ sa ní én xi tsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná chu̱bo. 


text:
A̱t'aha̱ ja yo nga xi chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín, ko̱ xi ts'ín ni xi chu̱ntí nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ xi fásihi̱n ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱, kui xi najmi tsuhu̱ ra̱ nga Cristo̱ ko̱ Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. Xi tífásihi̱n ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱, kui xi kj'a̱í nti̱a̱ tje̱nnki. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ 'ba̱i̱nto tsa tjín xi k'u̱a̱na̱cha̱ko̱nu̱u nku én tiya, a̱t'aha̱ nga̱t'aha̱ ni xu'bi̱ kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná nibánehe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi najmi nt'é'éhe̱n. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ ni̱stjin nk'ie má jyuu̱n tintsu̱bo̱o, tu̱nga nd'a̱i̱ ja má ndzjee̱n tintsu̱bo̱o nga nkuhú mako̱o Nda̱ Nti̱a̱ná. Kui nga ti̱ntsu̱ba̱hanu xi nkú ts'ín tjíhin nga k'úéntu xi tjíntu má ndzjee̱n. 


text:
Ndaha̱chí najmi tu̱ n'o ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱, ni xi ts'ín xu̱ta̱ xi ts'e̱ má jyuu̱n. Tu̱ sa ní t'e̱jñachiu nga najmi nda niu̱. 


text:
a̱t'aha̱ nd'íu̱ b'éjña chji tu̱ mí nihí ni. Kui nga b'a̱ ts'ín tjít'a:<pb/>N'e̱kj'áíhi̱ yjohi̱, ji xi kisufei.<pb/>Ti̱síntje̱i̱n a̱jihi̱n xu̱ta̱k'ie̱n.<pb/>Tsa b'a̱ n'e̱i̱, Cristo̱ ts'i̱ín ndzjehin. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nda nda cha̱se̱henu xi nkú n'e ku̱i̱ntsu̱bo̱o. Najmi tu̱ ni xi ts'ín xu̱ta̱ stje̱n n'o. N'e̱ nínú xi nkú ts'ín xu̱ta̱ nkjink'un. 


text:
N'o̱o ni xi nda tu̱ mí chu̱ba̱há ni nga sa̱kúntenu̱u nga b'a̱ n'o̱o, a̱t'aha̱ ch'on chun ni̱stjin xi kich'aá nd'a̱i̱. 


text:
Kui nga najmi tu̱ nchi̱ni n'esjehenu yjonu̱u. Katumankjin nínu̱u mí nihi xi mjehe̱ Nda̱ Nti̱a̱ná nga n'o̱o. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ n'e ch'i̱u, a̱t'aha̱ kui niu̱ xi ts'ín nga n'eé tu̱ mí nihí ni. Tu̱ sa ní Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná katsejíhi̱nnu̱u. 


text:
Salmo̱ ko̱ soho̱n ni̱nku̱ chu̱bani̱jmíyako̱honu xinki̱u ko̱ só xi nkú ts'ín ku̱a̱kúyanu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Ngayjehe ani̱ma̱nu̱u só ko̱ n'e̱tsjoho̱o Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱ mí kju̱a̱há ni tehe̱nte tjoho̱on máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ Na̱'miná. B'a̱ n'o̱o a̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ts'e̱nu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín k'úéntuko̱ xinkjín xu̱ta̱ 


text:
A̱t'aha̱ xi tí'mi x'i̱n, kui xi síjña títjuhu̱n chju̱úhu̱n xi nkú ta̱ ts'ín Cristo̱ síjña títjuhu̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱. Xu̱ta̱ ni̱nku̱ kui xi yjonintehe̱ Cristo̱, ko̱ Cristo̱ kui xi kits'ínk'ankihi̱. 


text:
Xi nkú ts'ín xu̱ta̱ ni̱nku̱ benkjún Cristo̱, b'a̱ ta̱ ts'ín xi tí'mi chju̱ún tu̱ nkjéhé ni katenkjún x'i̱hi̱n. 


text:
<pb/>Ko̱ jun xi tí'minu̱u x'i̱n, n'e̱tjó chju̱únnu̱u xi nkú ts'ín Cristo̱ kits'íntjo xu̱ta̱ ni̱nku̱ ko̱ kitsjá yjoho̱ ngandaha̱. 


text:
tu̱ xi ja tjíhi̱n ra̱ kju̱a̱chánka xu̱ta̱ ni̱nku̱ nk'ie nga ku̱i̱chú nginku̱n. Najmi s'e̱he̱ ni chu̱ntí, najmi ch'on k'úé, ko̱ najmi s'e̱he̱ tsa mí nihi. Mje níhi̱ Cristo̱ nga je ko̱ nga nda kikjin ka̱ma xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ ts'ín xi tí'mi x'i̱n tjíhin nga ts'i̱íntjo chju̱úhu̱n. Kats'íntjo xi nkú ts'ín tjoho̱ yjonintehe̱. Xi tjoho̱ chju̱úhu̱n, kui xi tjoho̱ yjoho̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi tjín xi unkie yjonintehe̱. Tsjá níhi̱ nichine ko̱ kuhu̱n xi nkú nga ts'íhi̱n Cristo̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. 


text:
<pb/>B'i̱ ts'ín tjít'a: “Kui nga nku nda̱ k'u̱éjñaha xi cháha̱ nga k'úéjñako̱ chju̱úhu̱n ko̱ nkuhú yjoninte ku̱i̱chú ma nga joo̱.” 


text:
'Yún na̱nka̱ ni xu'bi̱, tu̱nga nk'iehé nga nchjani̱jmíya Cristo̱ ko̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ ts'inchjén niu̱. 


text:
Jun tjíhin nga n'e̱tjó chju̱únnu̱u xi nkú ts'ín tjonu̱u yjonu̱u. Ko̱ xi tí'mi chju̱ún katenkjún x'i̱hi̱n.<pb/>


text:
Ko̱ jun xi tí'minu̱u ntí, ti̱nú'yá'óho̱on xi chánu̱u a̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná s'ejinnu̱u. A̱t'aha̱ kui niu̱ xi nda tjín nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱jihi̱n kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise kui kju̱a̱téxuma xu'bi̱ xi tjun títsuya ni xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ xi ku̱i̱nt'é'éhe̱n. B'a̱ títsu: “Cha̱nkjúín na̱'mihi̱ ko̱ na̱ahi̱ 


text:
<pb/>Ko̱ jun xi tí'minu̱u na̱'mi, najmi tu̱ chu̱ba̱ kjan n'eko̱o ntínu̱u. Tu̱ sa ní tjen ni̱yóho̱o nga n'e̱chó ko̱ ta̱kúyoho̱o ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ko̱ jun xi tí'minu̱u xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse, ti̱nú'yá'óho̱on xi já nti̱a̱nu̱u e̱i̱ a̱sunntei̱. Cha̱nkjún ko̱ ti̱nkjún ko̱ ngayjehe ani̱ma̱nu̱u ti̱nú'yá'óho̱on, xi nkú joyaha tsa Cristo̱ tínu'yá'óho̱on. 


text:
Najmi tu̱ nku nk'ie nga tíbasenu̱u nga b'a̱ n'o̱o, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín nda sku̱e̱he̱nu̱u. N'e̱ nínú xi nkúhu xu̱ta̱ musu̱ xi Cristo̱ ts'atse. Ngayjehe ani̱ma̱nu̱u n'o̱o ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga tín'o nku xá, ngayjehe k'un b'a̱ no̱o. B'a̱ no̱o xi nkúhu tsa nku xáha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná tín'o. 


text:
A̱t'aha̱ yo nga Nti̱a̱ná tsjá ngajoya ngáha̱ ra̱ ni xi nda kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱, ndaha tsa musu̱ xi kich'atse ko̱ ndaha tsa xi nda̱íhi̱ yjoho̱. 


text:
<pb/>Jun xi tí'minu̱u já nti̱a̱, b'a̱ ta̱ n'o̱o xi nkú nga tíxihi̱n xu̱ta̱ musu̱. Najmi tu̱ binchankjúhu̱un. Ja yo nga nkuhú maha Nda̱ Nti̱a̱nu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján ko̱ nga kui xi najmi ngabi ts'ín a̱jihi̱n xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín k'úéndaá yjoná tu̱ xi najmi ts'i̱ín ngana̱ha̱ná nda̱nindoo̱ 


text:
Xi nkú joyaha já jun xi b'énda yjoho̱ nga kján, b'a̱ ts'ín n'e̱ch'oko̱honu yjonu̱u ni xi tsjáná Nti̱a̱ná, tu̱ xi ndjá ka̱ma ku̱i̱nchahanu nga kuankín kontro̱ho̱ kju̱a̱maña̱ha̱ nda̱nindoo̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ najmi xu̱ta̱ a̱sunnte tíbixkjanka̱á. Xi tjín níhi̱ nga'yún tíbixkjanka̱á, xi nk'a xáha̱, xi batéxuma a̱sunnte ngatitsun xu'bi̱. Kui xi jáninda ch'onk'un ṉkjún xi tjín nk'a ján. 


text:
Kui nga t'endahanu yjonu̱u xi nkú joyaha já jun xi Nti̱a̱ná kitsjáyjehe̱ ni xi ts'i̱ínch'oko̱ho̱ ra̱ yjoho̱, tu̱ xi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱nu̱u nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin xi ndjá ni̱ba. Ko̱ nga ja tjínda sisinnu̱u yjonu̱u, ndjá ti̱ncho. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, ndjá ti̱nchahanu. Ni xi y'éjña Nti̱a̱ná ko̱ ni xi na̱xu̱ nginku̱n, kui xi n'e̱ch'oko̱honu yjonu̱u xi nkúhu já jun xi ts'ínch'oho̱ yjoho̱. 


text:
Machjéhe̱n nga n'e̱ s'ejiun Nti̱a̱ná, tu̱ xi najmi tjín xi nkú ts'ín ts'i̱ín'uhu̱nnu̱u nda̱nindoo̱. 


text:
T'ejin tak'un nga Nti̱a̱ná kits'ínk'ankinu̱u. Chjúbó éhe̱n, kui xi kitsjánu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi ku̱i̱si̱nko̱ko̱honu yjonu̱u. 


text:
<pb/>Tehe̱nte chu̱bako̱o Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín tsjáni̱yánu̱u Espiri̱tu̱hu̱. Chu̱bako̱o ko̱ ti̱nchíhu̱u ni xi machjénnu̱u. Ti̱ntsu̱ba̱ ndo ko̱ najmi tu̱ n'ekjioho̱o tak'un nga chu̱bantjo ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ ta̱ chu̱bantjainú nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, tu̱ xi tsjáhana én xi kuinchja, tu̱ xi ndjá kuinchjahana nga k'ueni̱jmíá ni xi kis'ejña 'ma ni̱stjin nk'ie, xi ja tíb'éjña chji én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná nd'a̱i̱. 


text:
Kui nga̱t'aha̱ ée̱n kjíi̱ya'yúhunna an xi tsú'ba̱ ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. Chu̱bantjainú nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi kuinchjahana xi nkú ts'ín tjíhin nga kuinchja ko̱ tu̱ xi najmi tsankjuhunna. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Ngatentee̱ ni xi tímat'an ko̱ ni xi títs'ian ku̱i̱tsu̱yanu̱u Tiki̱ko̱, nda̱ nts'eé xi tjona ko̱ xi kixi̱ títs'ínxát'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ha títs'inkjísehe̱nu̱u tu̱ xi cha̱hanu nkú ts'ín tintsu̱ba̱i̱ ko̱ tu̱ xi tsjá nga'yúhu̱n ra̱ ani̱ma̱nu̱u. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ katsjáha̱ já nts'eé kju̱a̱jyu ko̱ kju̱a̱tjo, ko̱ kat'éyaha̱ nga 'yún s'e̱jihi̱n. 


text:
Kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná kas'ehe̱ ngatentee̱ xi tjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, kju̱a̱tjo xi najmi maha̱ feya.<pb/>


text:
An Pablo̱, an xi kama nku nda̱ postru̱ a̱t'aha̱ Jesucristo̱ kitsjá xána ko̱ Nti̱a̱ Na̱'miná xi kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ Jesucristo̱ ngabayoo̱. Najmi xu̱ta̱ kitsjá xána ko̱ y'éxána. 


text:
An ko̱ ta̱ ngayjee̱ já nts'eé xi tjíntuko̱na e̱i̱ tín'ekjíi̱hi̱ xu̱ju̱i̱n jun xu̱ta̱ ni̱nku̱ Galaci̱a̱. 


text:
Kui xi kitsjá yjoho̱ nga k'ienntjáíhiná a̱t'aha̱ ngatitsun tjínná. B'a̱ kits'ín tu̱ xi ts'i̱ín nda̱íhiná a̱sunnte ch'onk'un xi kich'aá nd'a̱i̱. Kitsjá yjoho̱ xi nkú ts'ín kama mjehe̱ Nti̱a̱ Na̱'miná. 


text:
<pb/>¡Kas'ehe̱ Nti̱a̱ Na̱'miná kju̱a̱chánka santaha tu̱ nkjéhé ni! B'a̱ katuma. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga tu̱ nkú én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ xi tíjña 


text:
<pb/>Tu̱ b'a̱há tu̱ mana nk'ie nga kutjuhú tíbankín t'axíhu̱un Nti̱a̱ná xi j'ájinnu̱u ko̱ xi kitsjánu̱u kju̱a̱nda xi sakújinná Jesucristo̱. Tín'ekjóho̱on kj'a̱í én xi i̱ncha tsu jóo̱ nga kui xi én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga najmi tjíhín kj'a̱í én nda tsu. B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ tjín xi títs'ínndyjajinnu̱u ko̱ mjehe̱ nga ts'i̱ínk'óntjaiya én nda tsuhu̱ Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi najmi b'a̱ ts'ín k'u̱éni̱jmínu̱u én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín y'eni̱jmíi̱, kui xi najmi nda katuma nginku̱n Nti̱a̱ná. B'a̱ ta̱ katumani̱ tsa ji̱n kj'a̱í ts'ín k'úéni̱jmíi̱ ko̱ tsa nku ntítsje xi ni̱baha ndji̱o̱jmi ján. 


text:
Ja b'a̱ kixinnu̱u nga tjuhun ko̱ b'a̱há ta̱ tíxin ngáha̱nu̱u nd'a̱i̱. Tsa tjín xi k'u̱éni̱jmínu̱u nku én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi kj'a̱í nga xi kin'ekjóho̱on, kui xi najmi nda katuma nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>¿Yá xi mjena nga nda ts'ín ku̱a̱se̱na nd'a̱i̱? ¿A xu̱ta̱ a ra̱ Nti̱a̱ná? ¿A ra̱ tíbangisjainá nga tsjaha̱ kju̱a̱tsjo xu̱ta̱? Tsa mjena nga tsjaha̱ kju̱a̱tsjo xu̱ta̱, ja najmi ta̱ Cristo̱ títs'inxát'aha̱ ra̱ ma. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xi nkú ts'ín kama nku nda̱ postru̱hu̱ Jesucristo̱ 


text:
Najmi xu̱ta̱ kitsjána ée̱n ko̱ ta̱ ndaha najmi xu̱ta̱ tsakúyana. Jesucristo̱ kikjihín y'éjña chjina ée̱n. 


text:
<pb/>Ja yo xi nkú ts'ín tsáte̱jña ni̱stjin nk'ie. Kikienkján Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín tíjñaha̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. 'Yún kitsjennkí unkie xu̱ta̱ ni̱nku̱hu̱ Nti̱a̱ná. Kama mjena nga ts'inkjé kai. 


text:
Xi nkú ts'ín tíjñaha̱ xu̱ta̱ judio̱ nga k'úéntu nginku̱n Nti̱a̱ná, an xi 'yún nk'a kitsjehe̱n nkjin já judio̱ xi ta̱ ñja kama cháka̱. Ngayjehe k'an kits'intjusan sin cháha̱ ntje̱ chána̱. 


text:
<pb/>Kintehe̱ ni nga kitsian, a̱t'aha̱ chánka kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná, y'éjña t'axínna ko̱ j'ájinna. Chu̱ba̱ nk'ie nga kama mjehe̱ 


text:
tsakúchjina Ntíhi̱, tu̱ xi k'ueni̱jmíhi̱ ra̱ én nda tsuhu̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Ko̱ nk'ie nga tsakúchjina Ntíhi̱, najmi xu̱ta̱ ngjingjasjáíyaha̱. 


text:
Ta̱ ndaha najmi ngjia nanki Jerusalen, tsa ngjisehe̱ já postru̱ xi tjun nga an. A̱nte Arabi̱a̱ ní ngjia. A̱skahan kik'óya ngáhana nanki Damasco̱. 


text:
<pb/>A̱skahan nk'ie nga ja j'a jan nú, ngjia Jerusalen nga ngjisehe̱ Pedro̱. Tj'ion ni̱stjin ts'andayana yo̱ nga tsáte̱jñaka̱. 


text:
Tu̱ i̱ncha behé nk'ie nga b'a̱ kitsú én: “Nda̱ xi kitsjennkí unkie rúná nk'ie, kui rú xi ja ta̱ tíb'éni̱jmí nd'a̱i̱ én nda tsu xi s'ejinná, én xi kama mjehe̱ nga ts'i̱ínndyja ni̱stjin nk'ie.” 


text:
Ngjia a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná tsakúchjina nga tjíhin nga b'a̱ ts'ian. Yo̱ kinchjani̱jmíko̱ t'axíán já xi yaha̱ nga kui xi já k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱. Kixinyaha̱ xi nkú ts'ín tíb'eni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱ Jesucristo̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. B'a̱ kits'ian tu̱ xi najmi ndyja̱ha xá xi títs'ian. 


text:
<pb/>Tito̱, nda̱ xi tje̱nko̱na xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, najmi kin'e kju̱a̱'yúhu̱n nga n'e̱he̱ ni circuncision, 


text:
ndaha tsa jas'enjinni̱ k'u̱a̱ xi já nts'eé kits'ín ma maña̱ yjoho̱. Kama ñjajinni̱ tu̱ xi tsase maña̱ha xi nkú ts'ín ñá xi s'ejinná Jesu Cristo̱ najmi tíjñanená kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise nk'ie. B'a̱ kits'ín jóo̱ a̱t'aha̱ mjehe̱ nga ts'i̱ín maná xu̱ta̱ musu̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
Tu̱nga ndahá i̱chí najmi kik'a̱i̱ntei̱hi̱, a̱ta̱ha̱ mjeni̱ nga xi nkú títsu én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, kuihí xi ngju̱a̱i̱ndju a̱jinnu̱u. 


text:
<pb/>Máha já xi yaha̱ nga kui xi já k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, najmi y'ésuhu̱n ni xi tíb'eni̱jmíá. Tsa já k'aku̱ niu̱ a̱ ra̱ najmi, najmi an be. A̱t'aha̱ tu̱ nku chu̱ba̱náhá nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
I̱ncha kamankjihi̱n nga Nti̱a̱ná kitsjá xána nga xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ k'ueni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱, xi nkú ta̱ ts'ín kik'a̱i̱ xáha̱ Pedro̱ nga kui xi k'u̱éni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi títs'ínchjéhe̱n Pedro̱ nga ka̱ma nda̱ postru̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ judio̱, ta̱ títs'ínchjénna nga ka̱ma nda̱ postru̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
<pb/>I̱ncha kamankjihi̱n Santiago̱, Pedro̱ ko̱ Jua, xi yaha̱ xi nkúhu já k'aku̱, nga Nti̱a̱ná kitsjána kju̱a̱nda xu'bi̱. I̱ncha kitsjáni̱ ntsja nga b'i̱ ts'ín y'ejñai̱ nga an ko̱ Bernabe n'e̱i̱ xáha̱ Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ nga kui i̱ncha ts'i̱ín xáha̱ Nti̱a̱ná a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. 


text:
Nku tutuhú ni xu'bi̱ xi tsankini̱, nga katj'áítsjenni̱ xu̱ta̱ x'a̱n, ni xi ngayjehe k'an ja nd'a̱i títs'intjusuhunna. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ xi nkú ts'ín b'a̱ kitsúhu̱ Pedro̱ nga najmi nda kits'ín 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichu Pedro̱ nanki Antiokia̱, a̱nkjín a̱nkjín b'a̱ kixihi̱n nga najmi nda tjín ni xi títs'ín, a̱t'aha̱ jé tje̱he̱n ra̱ ni xi kits'ín. 


text:
Kintehe̱ ni nga i̱ncha tsichu yo̱ k'u̱a̱ já xi mako̱ Santiago̱, títjun tíkjineko̱ maha xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Tu̱nga nk'ie nga tsichu jóo̱, a̱s'a̱i kikjexín yjoho̱ Pedro̱ ko̱ ngji t'axín. Kitsankjún já xi tsu nga ta̱ tjíhin nga n'e̱he̱ ni circuncision já xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. 


text:
A̱s'a̱i já nts'eé judio̱ xingisoo̱ ta̱ jo kits'ín éhe̱n xi nkúhu Pedro̱. Santaha ko̱ Bernabe ta̱ kama k'un nga kits'ín jo éhe̱n. 


text:
<pb/>Kikie nga najmi kixi̱ tíi̱ncha fiko̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ ée̱n, a̱s'a̱i b'i̱ kixihi̱n Pedro̱ nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱: “Ji xi ntje̱ judio̱ tje̱hen ri ko̱ tinchin xi nkú ts'ín tjíntu xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, najmi xi nkú ts'ín tjíntu xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱. Kui nga, ¿á mjehe ri n'e̱ kju̱a̱'yúhu̱n ri̱ xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nga k'úéntuhu xi nkú ts'ín tjíntu xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱?” B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga xu̱ta̱ judio̱ ta̱ bichú ma na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ nga Jesucristo̱ s'ejihi̱n 


text:
<pb/>Ji̱n xi xu̱ta̱ judio̱ nga kitsii̱n, najmi tintsu̱ba̱jii̱n ngatitsun xi nkúhu xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱. 


text:
Tu̱nga yaníi̱ nga na̱xu̱ bichú ma xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejihi̱n Jesucristo̱, najmi tu̱ nga̱t'aha̱ ni tsa títs'íntjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise. Kui nga ko̱ ta̱ ji̱n kin'e s'ejihi̱nni̱ Cristo̱ Jesu tu̱ xi na̱xu̱ ku̱i̱chú maha̱ni̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejinni̱ Cristo̱, najmi tu̱ nga̱t'aha̱ tsa tín'etjusui̱n ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. A̱t'aha̱ ndaha nku xu̱ta̱ najmi na̱xu̱ ku̱i̱chú ma nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ tsa títs'íntjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
<pb/>Ji̱n xi xu̱ta̱ judio̱ ta̱ tíbinchisjái̱ nga na̱xu̱ ku̱i̱chú mai̱ nginku̱n Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín Cristo̱. Tu̱nga nk'ie nga b'a̱ tín'ei̱, tíyani̱ xi nkúhu xu̱ta̱ ngatitsun. ¿A kui xi tsuhu̱ ra̱ nga Cristo̱ y'éjñajinni̱ ngatitsuu̱n? ¡Najmi! ¡Ndaha tsa mí yjehe! 


text:
Tsa ta̱ ts'ihín ngáhana ni xi ja y'ejñá t'axíán, nk'iehé nga ta̱ ahan títs'in ma su̱ba̱ yjona̱ nku nda̱ xi tjíhi̱n jé. 


text:
A̱t'aha̱ kju̱a̱téxumoo̱ tsayahana. Kju̱a̱téxumoo̱ xi b'a̱ kits'ínna, tu̱ xi nga̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kúáte̱jña tík'uhunna nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>T'a kruu̱ tsayaka̱ Cristo̱. Najmi ta̱ an tíi̱jña tík'un sahana. Cristo̱hó tíjña tík'unjinna. S'ejinna Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi kits'íntjona ko̱ kits'ínkjas'enntjaihina yjoho̱. B'a̱ ts'ian nga tíi̱jña sa a̱sunntei̱. 


text:
Najmi ts'in t'axíán kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ tsa kju̱a̱téxumoo̱ maha̱ ts'ín nga na̱xu̱ ma xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga tu̱ kju̱a̱ndahá k'ien Cristo̱.<pb/>


text:
Jun xu̱ta̱ Galaci̱a̱, ¡á b'a̱ ṉkjún ts'ín nchi̱nihinu! ¿Yá ts'ana̱cha̱nu̱u? Kis'ejña chjinu̱u xi nkúhu tsa tunkun kiyako̱honu xi nkú ts'ín kis'et'a kruu̱ Jesucristo̱. 


text:
Nku ni mjena kuasjáíyanu̱u. ¿Nkú ts'ín kin'ekjáíhi̱n ru̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná? ¿A a̱t'aha̱ kin'etjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱ a ra̱ a̱t'aha̱ ní nga kis'ejinnu̱u én nda tsu xi kinu'yó? 


text:
<pb/>¿A tu̱ xí nchi̱ninú? Nga títjuhu̱n ni Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tsasinko̱nu̱u xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱bo̱o nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga nd'a̱i̱, ¿á jun su̱ba̱ b'a̱ tín'ehenu? 


text:
Nti̱a̱ná tsjánu̱u Espiri̱tu̱hu̱ ko̱ ts'ín kju̱a̱nkjún a̱jinnu̱u. ¿Á b'a̱ maha? ¿A a̱t'aha̱ tín'etjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱ a ra̱ a̱t'aha̱ ní nga s'ejinnu̱u én nda tsu xi kinu'yó? B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga na̱xu̱ tsichu ma Abraham nginku̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Abraham bi kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná. Kui niu̱ xi kits'ínchjíhi̱ ra̱ Nti̱a̱ná nga nku nda̱ xi na̱xu̱ kama Abraham. 


text:
Kis'et'a éhe̱n Nti̱a̱ná xi má nga Nti̱a̱ná tsjáha̱ nga na̱xu̱ ku̱i̱chú ma xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga Nti̱a̱ná s'e̱jihi̱n. Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n Abraham én nda tsuhu̱ nk'ie nga b'i̱ kitsúhu̱: “Ts'inchjéhen tu̱ xi tu̱ nga̱t'ahi̱ nda ka̱mat'aihin ngayjee̱ na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱.” 


text:
Kui b'a̱ maha, xi s'ejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná nd'a̱i̱, Nti̱a̱ná ta̱ nda ts'ínko̱ho̱ xi nkú ts'ín nda kits'ínko̱ Abraham xi kis'ejihi̱n nk'ie. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xi tíkuyá nga ku̱i̱chú ma na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ títs'íntjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱, kui xi tíjñanehe̱ nga najmi nda ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná tsa najmi ts'i̱íntjusun ngayjee̱ kju̱a̱téxumoo̱. A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a: “Najmi nda nginku̱n Nti̱a̱ná ngayjee̱ xu̱ta̱ xi najmi ts'i̱íntjusun tehe̱nte nga nkúnkú ni xi tjít'a xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱.” 


text:
Ko̱ tíjña chji chji nga ndaha nku xu̱ta̱ najmi na̱xu̱ bichú ma nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ tsa ts'íntjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱, a̱t'aha̱ b'i̱ ta̱ ts'ín tjít'a ya: “Xi ja na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejihi̱n k'úéjña tík'un.” 


text:
Najmi b'a̱ títsu kju̱a̱téxumoo̱: Xi s'e̱jihi̱n Nti̱a̱ná kui xi k'úéjña tík'un. B'i̱ ní títsu: “Xi ts'i̱íntjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱, kui ní nihi xi ts'i̱ínk'íéjña tík'uhu̱n.” 


text:
<pb/>Cristo̱ y'échjíntainá. Ngajoná kits'ín ma yjoho̱ nku ni xi najmi nda nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ xi ts'i̱ín nda̱íhiná kju̱a̱'un xi nchja̱ni̱jmíyaha kju̱a̱téxumoo̱. A̱t'aha̱ b'i̱ ta̱ ts'ín tjít'a ya: “Tu̱ yáhá ni xi tsjén tje̱nb'ankit'a nku yá nga n'e̱k'ien, kui xi najmi nda katuma nginku̱n Nti̱a̱ná.” 


text:
B'a̱ kits'ín Cristo̱ tu̱ xi Nti̱a̱ná ts'i̱íhin nga nda ka̱mat'ain xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱ xi nkú nga kitsúya títjuhu̱n Abraham, ko̱ tu̱ xi n'e̱kjáíhi̱n ra̱á Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi kitsúya títjun nga tsjáha̱ xi s'ejihi̱n. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga najmi ts'ínk'óntjaiya Nti̱a̱ná ni xi y'énda nk'ie 


text:
<pb/>Jun já nts'e, k'uejñá chu̱ba̱yanu̱u nku ni. Nk'ie nga tjín xi b'énda nku ni ko̱ basínnehe̱ ntsja xu̱ju̱n, najmi ta̱ ch'a ma banganehe ni xi tjít'oo̱ ko̱ a ra̱ tsa k'u̱ésun saha̱. 


text:
Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n Abraham ni xi tsjáha̱ kui ko̱ ntje̱ xi s'e̱he̱. Najmi b'a̱ títsu éhe̱n Nti̱a̱ná tsa nkjin maha ntje̱he̱ Abraham. B'a̱ ní títsu nga nku i̱chí maha. “Ntje̱ xi ts'i̱”, títsu. Kui ntje̱, kui xi Cristo̱. 


text:
<pb/>Kui ni xu'bi̱ xi mjena xínnu̱u nga b'a̱ tíxian. Ni xi y'éndako̱ Nti̱a̱ná Abraham najmi maha̱ ts'ínndyjajnu nku kju̱a̱téxuma xi j'ai s'ejña ñju unchan ko̱ katé nú a̱skahan. Tsa ni xi b'a̱ kamaha, kindyja ni xi kitsú Nti̱a̱ná nk'ie. 


text:
A̱t'aha̱ tsa kju̱a̱téxumoo̱ y'aha̱ ra̱ ni xi tsjáná Nti̱a̱ná, ja najmi ta̱ én xi kitsúya títjuhun Nti̱a̱ná xi y'aha̱ ra̱ ni xi tsjá. Tu̱nga b'a̱há kitsú títjuhu̱n Nti̱a̱ná Abraham nga tu̱ tsjáhá ra̱ niu̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ xá xi tjíhi̱n kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, ¿má xi kui xáha̱ kju̱a̱téxumoo̱? J'ai s'ejña tu̱ xi sku̱e̱he xu̱ta̱ nga ngatitsun ni xi tíi̱ncha ts'ín. Kui xá xi kis'ehe̱ santa nkúhu nga kis'ejña ntje̱he̱ Abraham, kui ntje̱ xi tjíhin nga ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. Ko̱ najmi ntsja Nti̱a̱ná kitsjáha̱ ra̱ xu̱to̱ kju̱a̱téxumoo̱. Tu̱ kits'ínk'atiyahá. Ntítsjee̱ ko̱ Moise kits'ínchjén nga b'a̱ kits'ín. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, ¿a tífi kontra̱há ra̱ kju̱a̱téxumoo̱ ni xi kitsúhu̱ Nti̱a̱ná Abraham? ¡Najmi! ¡Ndaha tsa mí yjehe! A̱t'aha̱ tsa kis'ejña nku kju̱a̱téxuma xi ka̱maha̱ ts'i̱ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱, nk'iehé ka̱ma ts'i̱ínchjén xu̱ta̱ kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ b'a̱ ts'ín ku̱i̱chú ma na̱xu̱hu nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Ni xi títsu ní éhe̱n Nti̱a̱ná, nk'ie nga ngatitsuu̱n tjí'yúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱, tu̱ xi xu̱ta̱ xi s'e̱jihi̱n ra̱ Jesucristo̱, kui xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi kitsú Nti̱a̱ná nga tu̱ tsjáhá ra̱ xi s'e̱jihi̱n. 


text:
<pb/>S'ejinná Jesucristo̱ nd'a̱i̱, tu̱nga kintehe̱ ni nga kis'ejña chji Jesucristo̱, kju̱a̱téxumoo̱ tjí'yúhu̱n ñá. 


text:
Xi nkú joyaha nku nda̱ musu̱ xi kjebénki jántí xi̱, b'a̱ ts'ín ngjiko̱ná kju̱a̱téxumoo̱ nginku̱n Cristo̱ tu̱ xi s'e̱jihinná ko̱ b'a̱ ts'ín na̱xu̱ ku̱i̱chú mahaná nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱, nk'ie nga ja s'ejinná Jesucristo̱, ja najmi ta̱ machjéhenná xi kjébénkiná. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga ñá xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná nd'a̱i̱ 


text:
Najmi chumi ni ts'i̱íhi̱n yá xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ko̱ yá xi najmi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, yá xi musu̱ xi kich'atse ko̱ yá xi nda̱íhi̱ yjoho̱, yá xi x'i̱hi̱n ko̱ yá xi chju̱úhu̱n. A̱t'aha̱ nkuhú mako̱o Cristo̱ Jesu, kui nga nku chu̱ba̱hanu nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tsa Cristo̱ ts'e̱nu̱u, ntje̱he̱ Abraham tje̱he̱nnu̱u ko̱ n'e̱kjóho̱on ni xi kik'inya títjuhu̱n Abraham.<pb/>


text:
B'i̱ ts'ín xínyanu̱u ni xi tíxian. Ntíhi̱ nku nda̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi ts'e̱ na̱'mihi̱ santaha nga ka̱ma chá. Nk'ie nga ndyja saha̱, b'a̱ ta̱ joya xi nkúhu nku nda̱ chí musu̱ xi kich'atse, ndaha tsa kui ts'e̱ ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n na̱'mihi̱. 


text:
Tjín xi kunntáha̱ ko̱ tjín xi ts'ín kuenta̱ ni xi machjéhe̱n. Tu̱nga nk'iehé nga b'a̱ ku̱i̱tsu̱ na̱'mihi̱ nga najmi b'a̱ ta̱ ts'ín k'úéjñaha, ja nda̱íhi̱ yjoho̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ kamat'aán ko̱ ñá. Nk'ie nga najmi kje̱e yaá Nda̱ Nti̱a̱ná, ni xi ts'e̱ a̱sunntee̱ tsatéxumaná. Kamaá xi nkúhu musu̱ xi kich'atse. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga tsichu ni̱stjin xi y'éjña Nti̱a̱ná, kits'ín nibá Ntíhi̱. Kitsihi̱n nku ta̱chju̱ún ko̱ kis'ejñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱ nkúhu nga kitsin. 


text:
B'a̱ kits'ín Nti̱a̱ná tu̱ xi y'échjíntjaihi xu̱ta̱ xi tíjñanehe̱ kju̱a̱téxumoo̱, tu̱ xi ko̱ ta̱ ñá Nti̱a̱ná ts'i̱ín mahaná ntíhi̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ ja ntíhi̱ Nti̱a̱ná mahaná nd'a̱i̱, kui nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáha a̱jin ani̱ma̱ná Espiri̱tu̱hu̱ Ntíhi̱, xi: “¡Ji Na̱'mi i̱chí!”, tsuhu̱ Nti̱a̱ná nga nchja̱ko̱. 


text:
Kui b'a̱ maha nd'a̱i̱ ja najmi ta̱ xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atseheni. Ntíhi̱ ní Nti̱a̱ná ji nd'a̱i̱. Ko̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga ji xi ja ntíhi̱ Nti̱a̱ná, kui nga ta̱ n'e̱kjáíhi̱n ri̱ ni xi tsjáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná ntíhi̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pablo̱ nk'ie nga tu̱ b'a̱há tu̱ maha̱ ni xi títs'ín xu̱ta̱ ni̱nku̱ xi tjíntu a̱nte Galaci̱a̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin nk'ie, nk'ie nga najmi kje̱e yo Nti̱a̱ná, nkjin tíkjá nti̱a̱ xi najmi Nti̱a̱ná tsatéxumanu̱u. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱ ja yo Nti̱a̱ná, nk'ie nga kju̱axi̱hi Nti̱a̱ níná xi benu̱u. Kui nga, ¿nkú ts'ín ta̱ tín'ek'ótjiyak'ún ngáhanu ni xi najmi tjíhi̱n nga'yún, ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱? ¿A mjehénu̱u nga ta̱ ku̱a̱téxuma ngáha̱nu̱u nti̱a̱ xi najmi Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>Tíbankinu̱u, já nts'e. Kas'eyanu̱u xi nkúhu an. A̱t'aha̱ an bi ja tjíyana xi nkúhu jun. Najmi b'a̱ tíxian tsa a̱t'aha̱ tsa tjín ni xi kin'enú. 


text:
Xi nkú ts'ín ja yo, nga tjuhun najmi nda tjínna nk'ie nga ngjik'ieni̱jmínu̱u én nda tsuhu̱ Jesucristo̱. 


text:
Ko̱ ndaha tsa kju̱a̱sti kitsjanu̱u nga̱t'aha̱ ch'in xi kisaténa, tu̱nga najmi ch'ohón ts'ín kichasenú ko̱ ta̱ ndaha najmi kin'e t'axínnú. Tu̱ sa ní kin'ekjáínnú xi nkúhu tsa nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná an, xi nkúhu tsa Cristo̱ Jesu kikjin xi kin'ekjóho̱on. 


text:
Kui nga, ¿má ngjihi̱ ra̱ ngayjee̱ kju̱a̱tsjo xi kis'ejñajinnu̱u kui ni̱stjin xu'bo̱? A̱t'aha̱ ka̱ma xínya kixi̱a̱ nga santaha kama k'un kai nga kin'esjo tunkun nga kik'a̱i̱nú kui ni̱stjiu̱n. 


text:
<pb/>Nda ts'ín basenu̱u já xi mjehe̱ nga ko̱ kju̱a̱téxumoo̱ ch'o̱o, tu̱nga najmi ngandanu̱u nga b'a̱ tíi̱ncha ts'ín. A̱t'aha̱ ni xi mje níhi̱ jóo̱ nga n'e̱ t'axíhi̱ín xinki̱á, tu̱ xi kui jóo̱ nda ts'ín cha̱se̱he̱ru̱u. 


text:
Nda tjín nga nda ts'ín basehe̱ xinkjín xu̱ta̱. Ñá bi, tehe̱nte b'a̱ n'e̱é, najmi tu̱ nku nk'ie nga tíi̱jñajinnu̱u. 


text:
Mjena jun xi nkúhu tsa ntína̱ mahanu. Nk'ie nga najmi kje̱e b'a̱ ts'ín s'eyanu̱u xi nkú ts'ín tjíyaha̱ Cristo̱, tí'ba̱i̱nú kju̱a̱ni̱ma̱ xi nkúhu kju̱a̱ni̱ma̱ xi f'ajin nku ta̱chju̱ún xi tíb'éntaha̱ ntí. 


text:
¡Á b'a̱ uhun kju̱a̱ nga najmi yo̱ tíi̱jñajihi̱nnu̱u nd'a̱i̱ tu̱ xi kuinchjako̱ sisihi̱nnu̱u kai! Najmi ta̱ behena nkú ts'innu̱u, a̱t'aha̱ tu̱ b'a̱há tu̱ mana ni xi tín'o. B'i̱ ts'ín y'éjña chu̱ba̱ya Pablo̱ nga tsakúya ni xi y'énda Nti̱a̱ná nk'ie 


text:
<pb/>T'inyanú ma, jun xi mjenu̱u nga s'e̱jñanenu̱u Kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise. ¿A najmi kje̱hé nu'yó ni xi tjít'a yo̱? 


text:
B'a̱ títsu nga jo ntí kis'entuhu̱ Abraham, nku xi kitsihi̱n na̱ musu̱ xi kich'atse ko̱ nku xi kitsihi̱n chju̱úhu̱n. 


text:
Kitsin ntíhi̱ na̱ musu̱ xi kich'atsee̱ a̱t'aha kikjantuko̱ xinkjín jóo̱, tu̱nga kitsihín ntíhi̱ chju̱úhu̱n Abraham a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ja b'a̱ kitsúhu̱ nga nku ntí tsjáha̱. 


text:
<pb/>Ni xi tíxinnu̱u, b'i̱ ts'ín tíjña chu̱ba̱yaná. Nga joo̱ ni xi y'éndako̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi ts'e̱, kui xi nga joo̱ jminchjíu̱n. Ni xi tjun y'énda Nti̱a̱ná na̱xi̱ Sinai, kui xi na̱ xi tjuu̱n. Kui xi 'mi Agar ko̱ ntíhi̱ no̱, kui xi ma xu̱ta̱ musu̱. 


text:
Na̱ Agar, kui xi na̱xi̱ Sinai xi tíjña a̱nte Arabi̱a̱. Kui xi nkú joyaha nanki Jerusalen xi tíjña nd'a̱i̱. Xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse kui ko̱ ntíhi̱. 


text:
<pb/>Ni tse̱tse̱ xi y'énda Nti̱a̱ná, kui xi chju̱úhu̱n Abraham. Kui xi nkú joyaha nanki Jerusalen xi tíjña nk'a ján. Nda̱íhi̱ yjoho̱ ko̱ ta̱ nda̱íhi̱ yjoho̱ ntíhi̱, kui xi ñá. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Kat'etsjohi ji ta̱chju̱ún nti̱ xi najmi tjíhi̱n ntí.<pb/>Cha̱jnu̱tsin ji xi najmi yai xi nkú ts'ín nibá chji̱nti̱hi̱ ntí.<pb/>A̱t'aha̱ 'yún s'e̱ saha̱ ntí ta̱chju̱ún xi kis'ejña masen<br/>nga ta̱chju̱ún xi tíjñaha̱ x'i̱n. 


text:
Tu̱nga xi nkú kama nk'ie, b'a̱ ta̱ tíma nd'a̱i̱. Ntí xi kitsin tu̱ nga̱t'aha̱ nga kikjantuko̱ xinkjín jóo̱, kui xi kitsjennkí unkie ntí xi kitsin xi nkú ts'ín mjehe̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga, ¿nkú títsu éhe̱n Nti̱a̱ná? B'i̱ títsu: “Ti̱yútje̱nnki na̱ musu̱ xi kich'atsee̱ ko̱ ntíhi̱. A̱t'aha̱ ntíhi̱ na̱ musu̱ xi kich'atsee̱ najmi ka̱ma sa̱kút'aha̱ ni xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ntíhi̱ chju̱úhu̱n Abraham.” 


text:
Kui b'a̱ maha, já nts'e, najmi ntíhi̱ na̱ musu̱ xi kich'atsee̱ ñá, ntíhi̱ ní na̱ xi nda̱íhi̱ yjoho̱ ñá.<pb/>


text:
Cristo̱ kits'ín nda̱íná ni xi tíjñanená tu̱ xi ku̱i̱nima nda̱íhiná. Kui nga ndjá ti̱nchahanu ko̱ najmi tu̱ 'ba̱i̱nto tsa tu̱ mí nihí ni xi ta̱ k'u̱é'yún ngáha̱nu̱u. 


text:
<pb/>Ta̱sinñjunú. An Pablo̱ b'a̱ tíxinnu̱u. Tsa n'e̱nu̱u ni circuncision, najmi sa̱kúnu̱u ni xi mjehe̱ Cristo̱ nga tsjánu̱u. 


text:
Ta̱ ts'inkj'áítsjen ngáha̱nu̱u nga ngayjee̱ xi n'e̱he̱ ni circuncision, kui tjíhin nga ts'i̱íntjusun ngayjee̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
Xi tíbangisjai nga na̱xu̱ ku̱i̱chú ma nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ nga títs'íntjusun kju̱a̱téxumoo̱, kui suba suba ngji t'axíhi̱n Cristo̱. Najmi ta̱ tíjñajihin kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ñá bi tíjñajinná Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ko̱ tíchuyáá nga na̱xu̱ ku̱i̱chú maá nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ nga Cristo̱ s'ejinná. 


text:
Nkuhú maka̱á Cristo̱ Jesu. Najmi ta̱ chjíhi̱ ra̱ tsa kin'ená ko̱ tsa najmi kin'ená ni circuncision. Nk'ie ní s'ejinná Nti̱a̱ná, kui ní nihi xi chjíhi̱ ra̱ ko̱ kui xi bakúyaná xi nkú ts'ín n'etjáá xinki̱á. 


text:
<pb/>Nga tjuhun nda ts'ín tintsu̱bo̱o, tu̱nga, ¿yá xi y'éch'onu̱u nga najmi ta̱ tínu'yá'éhe̱n ru̱u én xi na̱xu̱ tjín? 


text:
Behe̱ k'an nginku̱n Nti̱a̱ná nga najmi kj'a̱í ts'ín n'e̱nkjíntak'un nga̱t'aha̱ ni xi tíxinnu̱u. Tu̱ yáhá ni xi títs'ínndyjajinnu̱u ni xi kis'ejinnu̱u, Nti̱a̱ná ts'i̱ínnijéhe̱. 


text:
<pb/>Já nts'e, tsa an xi k'ueni̱jmíhina nga tjíhin nga n'e̱he̱ ni circuncision xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Jesu, najmi ta̱ k'úéma tje̱nki unkiehena jóo̱ b'a̱. Ko̱ b'a̱ ts'ín najmi i̱ncha ka̱ma stihi̱ ra̱ nk'ie nga k'ueni̱jmíá Cristo̱ Jesu xi k'ient'á t'a kruu̱. 


text:
Já xi títs'ínndyjajinnu̱u, xi mjehe̱ nga ku̱i̱chát'o yjonintenu̱u nga n'e̱nu̱u ni circuncision, ¡tu̱ sahá katatet'ayje má nkjúhu̱n ma! 


text:
<pb/>Jun já nts'e, Nti̱a̱ná j'ájinnu̱u tu̱ xi ka̱ma nda̱íhi̱nu̱u nti̱a̱ xi najmi Nti̱a̱ná, xi tsatéxumanu̱u nk'ie. Tu̱nga ndaha tsa ja nda̱ínu̱u yjonu̱u, najmi tíjña nda̱ínu̱u nga n'o̱o ni xi ku̱i̱nchja̱ha̱ ani̱ma̱nu̱u. Tu̱ sa ní tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱tjo xi tjínnu̱u, b'i̱ ngján ti̱si̱nko̱o xinki̱u. 


text:
A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱ nkuhú bichú majihi̱n kju̱a̱téxuma xu'bi̱: “N'e̱tjóí xu̱ta̱hi̱ xi nkú ts'ín tjohi yjohi̱.” 


text:
Tu̱nga tsa ta̱ jun tjínko̱nu̱u kju̱a̱sti ko̱ tín'e'uhu̱un xinki̱u, chúhu̱n yjonu̱u, a̱t'aha̱ kutsa ta̱ jun ta̱ mahá n'e̱kjehenu xinki̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Pablo̱ nk'ie nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tsjáni̱yáná xi nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱á 


text:
<pb/>Kui nga b'a̱ tíxihi̱nnu̱u. Ti̱ntsu̱bo̱o xi nkú ts'ín mjehe̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. Najmi tu̱ n'o ni xi tínchja̱ha̱ ani̱ma̱nu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ná fi kontra̱ha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, ko̱ Espiri̱tu̱ fi kontra̱ha̱ ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ná. Satékjo nga joo̱, ko̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga b'a̱ ma najmi jun batexumoho̱o yjonu̱u. 


text:
Tu̱nga tsa Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná títsjáni̱yánu̱u, tsuhu̱ ra̱ ma nga najmi tíjñanenu̱u kju̱a̱téxuma xi kin'ekjas'ehe̱n Moise. 


text:
<pb/>Yaha̱ nk'ie nga ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ ts'ín. Chu̱ba̱ fantuko̱hó xinkjín, ts'ín ni xi si nginku̱n Nti̱a̱ná, najmi chumi nihi b'éch'oho̱ yjoho̱, 


text:
benkjún nti̱a̱ xi ntsja xu̱ta̱ ts'ínndaha, ts'ín tj'e, fi kontra̱ha̱ xinkjín, b'ésiko̱ xinkjín, nchi̱ni̱, ts'ín unkie xinkjín, ts'ínxkíhi̱n xinkjín ni xi tjíhi̱n, kju̱a̱chán b'éntje̱ ko̱ xin ma ñjakúko̱ xinkjín, 


text:
ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱ mjehe̱, ma ch'i̱, ko̱ tu̱ nku ngatitsuhún i̱ncha mjehe̱ ts'i̱ín. Ngayjee̱ ni xu'bi̱ ko̱ kj'a̱í sa ni xi nkúhu ni xu'bi̱ i̱ncha ts'ín xu̱ta̱ xi ts'ín ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱. Títs'inkj'áítsjennu̱u nd'a̱i̱ xi nkú nga ta̱ kixinnu̱u nga tjuhun. Xu̱ta̱ xi b'a̱ tíi̱ncha ts'ín najmi tsuhu̱ ra̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná bi ts'ín s'ená kju̱a̱tjo, kju̱a̱tsjo, kju̱a̱jyu ko̱ kju̱a̱tsenta. Ts'ín ya nga bisinka̱á xinki̱á, nga nda s'eya ani̱ma̱ná, nga kixi̱ n'etjusaán ni xi nda, 


text:
nga ni̱ma̱kju̱a̱ n'e maá yjoná, ko̱ nga k'úéch'o su̱ba̱áha̱ yjoná ni xi tjín. Nk'ie nga n'e̱é ni xu'bi̱, najmi tjín kju̱a̱téxuma xi k'úéch'oná. 


text:
Ko̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Cristo̱ Jesu ja kingját'a kruu̱ ani̱ma̱ha̱, ani̱ma̱ ngatitsun xi mjehe̱ ko̱ fásihi̱n ni ch'onk'un xi tjín a̱sunntee̱. 


text:
Tsa Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tintsu̱ba̱ tík'uhunná nd'a̱i̱, ta̱ tjenntehe̱é nga Espiri̱tu̱ katsjáni̱yáná. 


text:
Jun já nts'e, tsa yo nga tjín xi tíjnejin ngatitsun, jun xi ja tintsu̱bo̱o xi nkú ts'ín bakú ni̱yáná Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ti̱si̱nko̱o nga chjúsíntje̱n ngáhanu. Cha̱so̱ sisiun ko̱ ni̱ma̱kju̱a̱ n'e̱sjo yjonu̱u nga b'a̱ n'o̱o, tu̱ xi najmi ko̱ ta̱ jun chjút'ayák'uhu̱nnu̱u. 


text:
Xinki̱u xi tíf'ajin kju̱a̱ni̱ma̱ b'i̱ ngján ti̱si̱nko̱o. Nk'ie nga b'a̱ n'o̱o, kju̱a̱téxumaha̱ Cristo̱ tín'etjusun. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi chu̱ba̱ chánka suba kuihí k'u̱a̱sje yjoho̱ nk'ie nga yaha̱ nk'ie nga najmi b'a̱ tjín ni xi tíbakú, ta̱ kuihi tíb'ana̱cha̱ subaha̱ yjoho̱. 


text:
Nga nkúnkáá tjíhin nga cha̱se̱ sisihi̱ín tsa b'a̱ tjín ni xi tín'eé. B'a̱ ts'ín tsjo k'úéhená nga̱t'aha̱ ni xi tín'eé, najmi nga̱t'aha̱ ni xi títs'ín kj'a̱í xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Xi tíbangiya éhe̱n Nti̱a̱ná tjíhin nga ku̱a̱kjányako̱ xi tíbakúyaha̱ ngayje tíkjá ni xi nda tísakúhu̱. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ ch'ana̱cho̱o yjonu̱u. Ndaha nku najmi ma tsutonko̱ Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ ni xi k'u̱éntje̱ xu̱ta̱, kui nihi xi sa̱kú ngáha̱ ra̱. 


text:
Xi títs'ín ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱, kui xi xi nkú joyaha tsa xujmá xi najmi nda tíb'éntje̱. Cha̱n xi kj'u̱áya, kui xi ngabayoo̱. Tu̱nga xi títs'ín ni xi bakúyaha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, kui xi xi nkú joyaha tsa xujmá xi nda tíb'éntje̱. Cha̱n xi kj'u̱áya, kui xi kju̱a̱tík'uu̱n. A̱t'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná ts'i̱ínk'íéjña tík'un síhi̱n. 


text:
Kui nga najmi tu̱ n'ekjentaha̱ ra̱á yjoná nga n'e̱é ni xi nda. A̱t'aha̱ tsa najmi n'e̱kjehe̱é tak'aán, ku̱i̱chú ni̱stjin nga chj'a̱yaá cha̱ha̱n ni xi y'entje̱é. 


text:
Kui b'a̱ maha, nda n'e̱he̱ ra̱á tu̱ yáhá ni xki̱ xki̱ nga sa̱kúntená nga b'a̱ n'e̱é. Ko̱ 'yún nda n'e̱ saha̱á já nts'eé xi ta̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kits'ínkje Pablo̱ xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Xi tíi̱ncha ts'ín kju̱a̱'yúhu̱nnu̱u nga n'e̱nu̱u ni circuncision, b'a̱ tíi̱ncha ts'ín a̱t'aha̱ mjehe̱ nga nda sku̱e̱he̱ xu̱ta̱. Najmi mjehe̱ nga n'e̱ unkie, kui nga najmi y'éni̱jmíhi nga nku tutu Cristo̱ xi kis'et'a kruu̱ ts'ínk'anki xu̱ta̱. 


text:
Ta̱ ndaha já xi n'ehe̱ ni circuncision najmi ts'íntjusun ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. Ni xi mjehé ra̱ jóo̱ nga n'e̱nu̱u ni circuncision tu̱ xi nk'a k'u̱a̱sjehe yjoho̱ nk'ie nga ku̱i̱nchja̱ni̱jmíyaha nga kui nga̱t'aha̱ tjít'aha̱nu̱u kui chu̱bo̱. 


text:
An bi, najmi mjena tsa nk'a k'uasjé yjona̱ nga̱t'aha̱ ni xi títs'ian. Nku tutuhú ni xi kits'ín Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ t'a kruu̱, kui nihi xi b'asjé chánkako̱hona yjona̱. T'a kruu̱ xu'bo̱ k'ien ni a̱sunnte xi nchja̱na ko̱ an ta̱ tsaya yo̱. 


text:
Najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ tsa kin'ená ko̱ tsa najmi kin'ená ni circuncision. Ni xi chjí níhi̱ ra̱, nk'ie nga Nti̱a̱ná kits'ín maná xu̱ta̱ tse̱tse̱. 


text:
Nti̱a̱ná katsjáha̱ kju̱a̱jyu ko̱ katasinko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi b'a̱ ts'ín tjíntu xi nkú ts'ín títsjáni̱yá kju̱a̱téxuma xu'bi̱ ko̱ xi kju̱axi̱ nga xu̱ta̱ha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nd'a̱i̱ tíb'aha̱ ra̱ nga najmi ta̱ mjehena tsa tjín xi tsjána kju̱a̱sti. A̱t'aha̱ yjonintena̱ yjajnu chu̱ba̱ha̱ ni xi kin'ena. Kui xi tíbakúchji nga Jesu títs'inxát'aha̱. 


text:
Nkjin ni̱yá ko̱ kj'a̱í kj'a̱í ts'ín kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ntje̱ cháná. Já profeta̱ kits'ínchjén nga kinchja̱ ni̱stjin nk'ie. 


text:
Tu̱nga ni̱stjin fekuhu xi kich'aá nd'a̱i̱ Nti̱a̱ná kits'ín nibá Ntíhi̱ nga j'ai nchja̱ko̱ná ngajoho̱. Kui Ntíu̱ xi kits'ínchjén nga kits'ínnda a̱sunntee̱ ko̱ nk'a ján, ko̱ kitsjáha̱ nga ka̱ma ts'e̱ ngayjee̱ ni xi tjín. 


text:
<pb/>A̱jihi̱n Ntíu̱ sakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kui xi bakúchji kju̱a̱tík'uhu̱n Nti̱a̱ná. Kui xi ts'ín nga s'e ngayjee̱ ni xi tjín tu̱ nga̱t'aha̱ nga'yún chánkaha̱ éhe̱n. Nk'ie nga ja kikjexínná ngatitsunná nga kits'ín jená nginku̱n Nti̱a̱ná, ngjik'iejñat'aha̱ Nti̱a̱ná nk'a ján. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga 'yún nk'a tje̱n Jesu nga ntítsjee̱ 


text:
B'i̱ kitsúhu̱ Nti̱a̱ná nga kinchja̱ko̱:<pb/>Ji xi Ntína̱,<br/>an xi tsichu ma Na̱'mihi̱. Ndaha nku ntítsje najmi b'a̱ kik'ihi̱n. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Ntíhi̱:<pb/>An xi ka̱ma Na̱'mihi,<br/>ko̱ kui xi ka̱ma Ntína̱. Nk'ie nga b'a̱ kitsú, najmi ntítsjee̱ kinchja̱ni̱jmíyaha. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kits'ín nibá Ntí tjuhu̱n a̱sunntee̱, b'i̱ kitsú:<pb/>Ngatentee̱ ntítsjena̱ kats'íntsjoho̱. 


text:
Ko̱ b'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha ntítsjee̱:<pb/>Ntítsjena̱, kui xi xi nkúhu ntjo̱.<pb/>Ko̱ xi ts'ínxát'ana, kui xi xi nkúhu nja̱i̱ nd'í. 


text:
Tu̱nga b'i̱hí ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Ntíhi̱:<pb/>Nti̱a̱ ní, ji xi ku̱a̱texumai sín,<br/>ko̱ ku̱a̱texumai sisin nk'ie nga ku̱a̱texumai.<pb/> 


text:
Tsjohi ni xi na̱xu̱ tjín,<br/>ko̱ najmi sasíhin ni xi najmi nda.<pb/>Kui nga j'ajíhin ra an xi Nti̱a̱hi̱,<br/>ko̱ 'yún kitsjaha kju̱a̱tsjo nga xi tjíntujíhin. 


text:
Ko̱ b'i̱ ta̱ kitsú sa:<pb/>Ji xi Nti̱a̱,<br/>nga tuts'ihi̱n ni kin'endai a̱sunntei̱,<br/>ko̱ ntsa̱i̱ kin'endako̱honi nk'a ján.<pb/> 


text:
Kfe̱ ngayjee̱ ni xu'bi̱,<br/>tu̱nga ji tu̱ nkú ku̱i̱nchunní.<pb/>Ka̱ma chá ngayjee̱ niu̱ xi nkú joyaha tsa najyun.<pb/> 


text:
Ka̱ma b'a̱ n'e̱i̱hi̱ xi nkúhu nku najyun,<br/>ko̱ n'e̱k'óntjaiyai<br/>xi nkú ts'ín n'ek'óntjaiya nku najyun.<pb/>Tu̱nga ji bi najmi k'o̱óntjaiyai,<br/>ko̱ ndaha nku ni̱stjin najmi ka̱ma cháí. 


text:
Ndaha nku ntítsje najmi b'i̱ kik'ihi̱n:<pb/>Ti̱nchint'ání má batexuma,<br/>k'uentú maná xi fi kontra̱hi kinte tsu̱kui. 


text:
A̱t'aha̱ ntítsjee̱ bi, kui xi ntjo̱ xi ts'ínxát'aha̱ Nti̱a̱ná. Kui xi n'e nibá tu̱ xi basinko̱ho xu̱ta̱ xi ts'i̱ínkjáíhi̱n nga k'u̱a̱nki.<pb/>


text:
Kui kju̱a̱ha tjíhin nga 'yún n'e̱sihi̱n ra̱á ni xi kinu'yáá, tu̱ xi najmi kuankín t'axíhi̱n ra̱á ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ santaha én xi kits'ínkjas'en ntítsjee̱ kis'ehe̱ nga'yún ko̱ kits'ínkjáíhi̱n chjí xi kanéhe̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kits'ín ngatitsun nga najmi kint'é'éhe̱n ée̱n. 


text:
Kui nga nd'a̱i̱, ¿nkú ts'ín ku̱i̱tjunkihinná tsa najmi n'e̱sihi̱ín én chánka xi ts'ínk'ankiná? Tjun Nda̱ Nti̱a̱ná kitsúya xi nkú ts'ín ku̱a̱nkihiná ko̱ a̱s'a̱i xi i̱ncha kint'éhe̱ nga b'a̱ kitsú kitsúya kixi̱ ngáhaná kui niu̱. 


text:
Ko̱ Nti̱a̱ná ta̱ tsakúchji nga kju̱axi̱ ée̱n. Kits'ín ni xi bakúchji kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ nga'yúhu̱n ko̱ nkjin tíkjá kju̱a̱nkjún, ko̱ xi nkú ts'ín mjehe̱ kits'ínndzjoná kju̱a̱nda xi tsjá Espiri̱tu̱. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga xi nkúhu ñá j'ai ts'ín ma yjoho̱ Jesu 


text:
<pb/>A̱sunnte xi tíchubani̱jmíyahaná, xi a̱s'a̱i nibáhá, najmi a̱ya ntsja ntítsjee̱ y'éjñaya Nti̱a̱ná, tsa kui xi i̱ncha ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
Tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má nga b'i̱ kitsú nku xi kinchja̱:<pb/>¿Yáha xu̱ta̱, nga najmi ndyjajihin kju̱a̱nkjintak'uhi̱n?<pb/>¿Á ch'axki̱hi̱ ri̱ xu̱ta̱, yáha kui?<pb/> 


text:
Chubahá 'yún kinte kin'e mai nga ntítsjee̱,<br/>ko̱ kik'a̱i̱hi̱ kju̱a̱chánka ko̱ nga cha̱nkjún.<pb/> 


text:
A̱ya ntsja y'entuyáí ngayjee̱ ni xi tjín a̱sunntee̱. Nk'ie nga a̱ya ntsja xu̱ta̱ y'éntuyá Nti̱a̱ná ngayjee̱ ni xi tjín, ndaha nku ni najmi y'éjña nda̱í ma. Tu̱nga nk'iehé nga chasehe̱é, yaá nga najmi ngayjee̱ niu̱ tjíntuyáyje a̱ya ntsja. 


text:
Tu̱nga yanáá xi nkú ts'ín Jesu. Tu̱ chubahá 'yún kinte kin'e ma nga ntítsjee̱. Kik'a̱i̱hi̱ kju̱a̱chánka ko̱ tíyankjún a̱t'aha̱ j'ajin ngabayoo̱. Tu̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná ngabayaha̱ Jesu ngandaná kamaha. 


text:
<pb/>Tu̱ xi nkjin ka̱maha ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi sa̱kúhu̱ ra̱ kju̱a̱chánka, Nti̱a̱ná xi kits'ínnda ngayjee̱ ni xi tjín ko̱ nga̱t'aha̱ Nti̱a̱ná tjíntuhu niu̱, kits'ín nga a̱jihi̱n kju̱a̱'uu̱n kama Cristo̱ xi tjíhin nga ka̱ma, tu̱ xi ts'i̱ínk'ankihi̱ xu̱ta̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi ts'ín je xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ xu̱ta̱ xi n'e je, nkuhú maha Na̱'mihi̱. Kui kju̱a̱ha nga najmi ma subaha̱ ra̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná nga nts'e̱ tsuhu̱ ra̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>Tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má nga b'a̱ kitsú:<pb/>Ji k'ueni̱jmíhi̱ já nts'é,<br/>ko̱ ts'intsjoho a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ma ñjakú nga ts'íntsjohi. 


text:
Ko̱ b'i̱ kitsú ya:<pb/>Ka̱ma 'yún tak'an Nti̱a̱ná. Ko̱ b'a̱ ta̱ kitsú sa nginku ni̱yá:<pb/>Á an e̱i̱ síi̱jñaka̱ ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi kitsjána. 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín yjoninte y'a ntí xi tíi̱nchako̱ Jesu, kui nga b'a̱ ta̱ kik'iehe. B'a̱ kik'ie tu̱ xi nk'ie nga ku̱a̱yáha ts'i̱ínkjehe xi batéxumaha̱ ra̱ ngabayoo̱, kui xi nda̱nindoo̱. 


text:
B'a̱ ts'ín kits'ín nda̱íhi̱ ra̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ xi y'entuhu xi nkúhu xu̱ta̱ musu̱ xi kich'atse a̱t'a̱ha̱ kitsankjún ngabayoo̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tíjña chji chji nga najmi ntítsjee̱ j'aisinko̱. Xi ntje̱he̱ ní Abraham y'aha̱ ra̱, kui xi j'aisinko̱. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga j'ai ts'ín maha yjoho̱ xi nkúhu já nts'e̱, tu̱ xi nginku̱n Nti̱a̱ná tsichu maha nku nda̱ na̱'mi títjun xi ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ ko̱ xi kixi̱ fiko̱ xáha̱, tu̱ xi ka̱ma b'a̱ ts'ín tsjáha̱ ra̱ chje̱ Nti̱a̱ná nga k'u̱échjí ngatitsuhu̱n xu̱ta̱. 


text:
Kikie kju̱a̱ni̱ma̱ ko̱ kichjut'ayák'un. Kui kju̱a̱ha nga ta̱ ma basinko̱ho nd'a̱i̱ xi chjut'ayák'uhun.<pb/>


text:
Kui b'a̱ maha, já nts'e, jun xi kin'e jenu̱u ko̱ j'ájinnu̱u Nti̱a̱ná nga kju̱áts'e̱nu̱u, n'e̱nkjíntak'un sisiun yáha Jesu. Kui xi y'éxáha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kui xi nda̱ na̱'mi títjun xi s'ejinná. 


text:
Kui xi kixi̱ kits'ín nginku̱n xi kitsjá xáha̱, xi nkú ts'ín Moise ta̱ kixi̱ ngjiko̱ xáha̱ a̱jihi̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>'Yún chánka sa kju̱a̱chánka xi kikanéhe̱ Jesu nga xi kikanéhe̱ Moise. B'a̱ kama xi nkú ts'ín 'yún chánka sa kju̱a̱chánka xi ts'ínkjáíhi̱n nda̱ xi ts'ínnda nku ni'ya nga kju̱a̱chánka xi sakúhu̱ ni'yoo̱ a̱t'aha̱ tsjo tjín. 


text:
<pb/>Nku nda̱ musu̱ xi kixi̱ ngjiko̱ xáha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ha̱ Nti̱a̱ná kama Moise. Kui xi y'éjña chji ni xi ku̱i̱tsu̱ Nti̱a̱ná a̱skahan. 


text:
Cristo̱ bi, ta̱ kixi̱ fiko̱ xáha̱, tu̱nga Ntíhí tí'mi bi. Kui nga batéxumaha̱ ra̱ ni'yaha̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ ni'yoo̱, kui xi ñá nd'a̱i̱. Ni'yaá tsa tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchajián ni xi ma 'yún tak'aán ko̱ tsjo maná a̱t'aha̱ tíchuyáha̱á ni xi tsjáná Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji ni xi maha̱ xi fi t'axíhi̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, n'e̱sihi̱n ru̱u xi nkú ts'ín tjít'a ni xi títsu Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná:<pb/>Tsa nd'a̱i̱ ku̱i̱nú'yó nta̱ha̱,<pb/> 


text:
najmi tu̱ ndjá b'eyo ani̱ma̱nu̱u,<br/>xi nkúhu já xi kits'ínkj'a t'axín énna̱,<br/>ni̱stjin nga kikjut'ayák'unna nanki kixiu̱.<pb/> 


text:
Kui nga kits'inkjanko̱hona xu̱ta̱ xi kis'e nk'ie<br/>ko̱ b'a̱ kixian:<pb/>“Ja kindyjajihi̱n jái̱,<br/>ko̱ najmi mjehe̱ i̱ncha k'úémajin ni xi ts'a̱n.”<pb/> 


text:
Kui nga kama kjahanna<br/>ko̱ ts'intjusan ni xi kixian,<br/>nga najmi kju̱a̱s'en xu̱ta̱ xu'bo̱,<br/>má nga ts'i̱ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'a̱n. 


text:
<pb/>Chúhu̱un yjonu̱u, já nts'e. Najmi tu̱ kas'e a̱jinnu̱u xi najmi nda tjíya ani̱ma̱ha̱, xi najmi s'ejihi̱n, xi ngju̱a̱i̱ t'axíhi̱n Nti̱a̱ná xi tíjña tík'un. 


text:
Tu̱ sa ní xki̱ ni̱stjin b'i̱ ngján tjen nga'yúhu̱un xinki̱u nk'ie nga tíjña sa ni̱stjin xi títsu éhe̱n Nti̱a̱ná, tu̱ xi ndaha nku xi tjín a̱jinnu̱u najmi k'u̱a̱na̱cha̱ha̱ ra̱ ngatitsuu̱n ko̱ ndjá s'e̱ya ani̱ma̱ha̱. 


text:
Tísakút'aná nd'a̱i̱ ni xi ts'e̱ Cristo̱, tu̱nga tjíhín ni nga tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchajián xi nkú ts'ín kama 'yún tak'aán Nti̱a̱ná nk'ie nga tuts'ihi̱n ni. B'a̱ n'e̱é santaha ni̱stjin xi fekuhu. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tínchja̱ko̱ saná éhe̱n Nti̱a̱ná xi b'i̱ ts'ín tjít'a:<pb/>Tsa nd'a̱i̱ ku̱i̱nú'yó nta̱ha̱,<br/>najmi tu̱ ndjá b'eyo ani̱ma̱nu̱u,<br/>xi nkúhu já xi kits'ínkj'a t'axín énna̱. 


text:
<pb/>¿Yá xu̱ta̱ha xi kint'é tu̱nga kits'ínkj'a t'axíhín éhe̱n Nti̱a̱ná? ¿A najmi ngatentee̱hé xu̱ta̱ xi tsitjuko̱ Moise Egipto̱? 


text:
¿Ko̱ má xu̱ta̱ha xi kits'ínkjanko̱ Nti̱a̱ná yachán nú tjíhin? ¿A najmi xi kits'íhín ngatitsun? Kui xi kis'entu yjoninte k'iehe̱n a̱nte kixiu̱. 


text:
<pb/>Ko̱ nk'ie nga b'a̱ kitsú kixi̱ kixi̱ Nti̱a̱ná nga: “Najmi kju̱a̱s'en xu̱ta̱ xu'bo̱ má nga ts'ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'a̱n”, ¿yá xi kits'ínkjó nga b'a̱ kitsú? ¿A najmi xu̱ta̱ xi najmi kint'é'éhén? 


text:
Kui b'a̱ maha, b'a̱ títsu saha nd'a̱i̱ éhe̱n Nti̱a̱ná xi títsuya títjun nga ku̱i̱tjás'e̱én má nga tsjá Nti̱a̱ná nga ts'i̱ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'e̱. Tu̱nga tjíhín ni nga kjúánta̱ha̱ ra̱á yjoná tu̱ xi najmi s'e̱he xi na̱tsin k'úéntu. 


text:
A̱t'aha̱ ñá ta̱ kis'eni̱jmíná én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. Kama xi nkú ta̱ ts'ín kis'eni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. Tu̱nga máha kui, najmi tsakj'á kju̱a̱nda xi y'a ée̱n a̱t'aha̱ najmi kis'ejihi̱n én xi kik'inyaha̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga ñá xi ja kis'ejinná ku̱i̱tjás'e̱én má nga ts'i̱ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ kitsú Nti̱a̱ná:<pb/>Kui nga kama kjahanna<br/>ko̱ ts'intjusan ni xi kixian,<br/>nga najmi kju̱a̱s'en xu̱ta̱ xu'bo̱,<br/>má nga ts'ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'a̱n. B'a̱ kitsú ndaha tsa ja kama ndju̱úhu̱ xáha̱ Nti̱a̱ná ni̱stjin nga kits'ínnda a̱sunntee̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná nga̱t'a ts'e̱ ni̱stjin xi yatuu̱:<pb/>Ni̱stjin xi ma yatuhu<br/>kama ndju̱úhu̱ ngayjee̱ xáha̱ Nti̱a̱ná<br/>ko̱ kits'ínkj'áíya. 


text:
Ko̱ b'a̱ ta̱ títsu ya:<pb/>Najmi kju̱a̱s'en xu̱ta̱ xu'bo̱,<br/>má nga ts'i̱ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'a̱n. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, ndyjat'a sa xu̱ta̱ xi kju̱a̱s'en yo̱. A̱t'aha̱ xi tjun kis'eni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná najmi kint'é'én, kui nga najmi jas'ehen yo̱. 


text:
Ko̱ kui nga ta̱ y'éjñahá ngáha Nti̱a̱ná kj'a̱í ni̱stjin, kui xi nd'a̱i̱. A̱skahan nga ja j'a nkjin nú, kits'ínkinchja̱ David nga b'i̱ kitsú xi nkú nga ts'ín ja kab'et'á e̱i̱:<pb/>Tsa nd'a̱i̱ ku̱i̱nú'yó nta̱ha̱,<br/>najmi tu̱ ndjá b'eyo ani̱ma̱nu̱u. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tsa Josue kitsjáha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ nga i̱ncha ts'i̱ínkj'áíya, najmi tjín xi nkú ts'ín kj'a̱í ni̱stjihin ta̱ k'u̱éjña ngáha Nti̱a̱ná. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga tíjña sa nga ts'i̱ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín kits'ínkj'áíya Nti̱a̱ná ni̱stjin xi yatuu̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ xi kju̱a̱s'en má nga tsjáha̱ Ntia̱ná nga ts'i̱ínkj'áíya, kui xi ja kama ndju̱úhu̱ xáha̱ xi nkú ta̱ ts'ín Nti̱a̱ná kits'ínkj'áíya nga ja kama ndju̱úhu̱ xá xi kits'ín. 


text:
Kui nga n'e̱hená nga'yún nga ku̱i̱tjás'e̱én má nga ts'i̱ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'e̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi najmi s'e̱he a̱jinná nku xi ku̱i̱jne̱, tsa b'a̱ ta̱ ts'i̱ín xi nkú nga kits'ín xu̱ta̱ xi najmi kint'é'én. 


text:
<pb/>Éhe̱n Nti̱a̱ná najmi ni k'ien. Tjíhi̱n nga'yún. Kui xi 'yún yjo sa nga ngayjee̱ ki̱cha̱ xi yjo nga jo ngaba. Nga masehe̱n ani̱ma̱ná ko̱ espiri̱tu̱ná fas'enjin nga bateya, ko̱ nga masehe̱n má tjíxanyaha̱ nintaná ko̱ na̱'yu̱hu̱ nintaná fas'enjin nga bateya. Base sisin ni xi n'enkjíntak'aán ko̱ xi nkú ts'ín tjíya ani̱ma̱ná. 


text:
Najmi tjín ni xi kamanda xi najmi tíbe Nti̱a̱ná. Tjíntu chji chji. Najmi tjín ni xi tjíntu'máha̱ xi tjíhin nga n'e̱kjas'ehe̱én kuenta̱. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga Jesu xi nda̱ na̱'mi títjunná 


text:
<pb/>Kui nga tjíhin nga tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchajihinná xi s'ejinná. A̱t'aha̱ tíjñaná nku nda̱ na̱'mi títjun chánka xi tsichu ndji̱o̱jmi ján, kui xi Jesu Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ Nda̱ na̱'mi títjunná, kui xi maha̱ base ni̱ma̱ná nk'ie nga najmi ndjá tjíyaná, a̱t'aha̱ ko̱ ta̱ kui ta̱ kichjut'ayák'un xi nkúhu ñá, tu̱nga ndahá i̱chí najmi kits'ín ngatitsun. 


text:
Kui nga najmi tu̱ jo jan kas'eyahaná nga kfink'úhu̱ún Nti̱a̱ná xi batéxumaná ko̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱nda, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ka̱ma ni̱ma̱ha̱ ra̱ ñá ko̱ sa̱kúná kju̱a̱ndaha̱ xi ku̱a̱si̱nko̱ná ni̱stjin nga un sku̱e̱ná.<pb/>


text:
A̱jihi̱n xu̱ta̱ chj'ajin ngayjee̱ xi ma nda̱ na̱'mi títjun ko̱ 'ba̱i̱ xáha̱ nga kui xi tsjén títjuhu̱n xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱ xi tsjáha chje̱ ko̱ ts'i̱ínk'ien chu̱ tu̱ xi ka̱ma ndyjat'aha ngatitsuu̱n. 


text:
Be xi nkú ts'ín base ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi machjéhe̱n nga sa̱kúyaha̱ ko̱ xi kindyjajihi̱n, a̱t'aha̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n ta̱ xu̱ta̱há niu̱. 


text:
Kui nga machjéhen nga ta̱ tsjáha chje̱ xi ts'e̱ tu̱ xi ka̱ma ndyjat'aha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n, xi nkú ts'ín ta̱ tsjá chje̱he̱ xu̱ta̱ na̱xi̱nantóo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'i̱ tsu xá xi ts'ín jóo̱, najmi kui b'et'a xá suba yjoho̱. Nti̱a̱ níná tsjá xá xu'bi̱, xi nkú ta̱ kamat'ain Aaron ni̱stjin nk'ie. 


text:
Cristo̱ bi, nk'ie nga kama nda̱ na̱'mi títjun, najmi kui suba ts'asje nk'a yjoho̱. Nti̱a̱ níná xi b'a̱ kits'ín. B'i̱ kitsúhu̱:<pb/>Ji xi Ntína̱,<br/>an xi tsichu ma Na̱'mihi̱. 


text:
Ko̱ b'i̱ ta̱ ts'ín tjít'a ya éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Ji xi nda̱ na̱'mi tu̱ nk'éhé ni.<pb/>B'a̱ ts'ín tíjña xáhi̱<br/>xi nkúhu xá xi ts'e̱ nda̱ na̱'mi Melkisedec. 


text:
<pb/>Nk'ie nga y'ejña Cristo̱ a̱sunntei̱, ani̱ma̱ha̱ ngjikj'áha̱ ra̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ko̱ kikjaníndzjo ntánku̱n. Tsankihi̱ Nti̱a̱ná nga ts'i̱ínkj'a t'axíhi̱n ngabayoo̱, ko̱ tsasínñju Nti̱a̱ná ni xi kitsú a̱t'aha̱ tu̱ xí kits'ínkjas'ehén ra̱ yjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ndaha tsa kui xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, tu̱nga j'ajihín kju̱a̱ni̱ma̱. B'a̱ ts'ín kikiehe ni xi 'mihi̱ nga nu̱ú'yá'één. 


text:
Ko̱ nk'ie nga ja kama xi tjíhin nga ka̱ma, tsichu ma xi tu̱ nkjéhé ni ts'i̱ínk'anki ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ku̱i̱nt'é'éhe̱n. 


text:
Ko̱ Nti̱a̱ná kits'ín maha̱ nda̱ na̱'mi títjun nga kitsjáha̱ xá xi tje̱he̱n ra̱ Melkisedec. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga tjíhin nga kfinndjuka̱á xi s'ejinná 


text:
<pb/>Nga̱t'a ts'e̱ ni xu'bi̱ tjín ṉkjún sa ni xi ku̱i̱xíi̱n kai, tu̱nga 'nihí tjín nga k'úéjña chjii̱hi̱, a̱t'aha̱ ja najmi ta̱ ki̱tsa̱ mankjihi̱nnu̱u. 


text:
Ja ní nd'a̱i tjíhin nga ka̱mo já maestru̱ kai, tu̱nga tu̱ yje machjén saha̱nu̱u xi ku̱a̱kúyanu̱u nku ni̱yá sa ni xi tjun binchiyáá éhe̱n Nti̱a̱ná. Jun ja ta̱ tsichu ma ngáhanu xi nkúhu ntínta xi machjéhe̱n ntáchiki. Kui xi najmi nichine nda machjéhe̱n. 


text:
Tu̱nga nichine ndoo̱, já xi chóo̱ ma kjine. Kui xi ts'ínchjén tehe̱nte kju̱a̱nkjintak'uhu̱n ko̱ mankjihi̱n má nihi xi nda ko̱ má nihi xi najmi nda.<pb/>


text:
Kui b'a̱ maha, ja kuichu chu̱ba̱ nga k'úéntaá ni xi tjun binchiyáá Cristo̱, tu̱ xi tu̱ nku kfinndjunáá ni xi ndyjat'áná nga cha̱á. Najmi chu̱ba̱ha̱ nga ta̱ sa̱kúya ngáhaná nga kfinchj'a̱ ngáha̱ ra̱á ani̱ma̱ná, ko̱ tsa ta̱ sa̱kúya ngáhaná nga k'úéntaá ni ch'onk'un xi ngabayoo̱ fiko̱ná, ko̱ tsa tu̱ nku sa̱kúyaháná nga s'e̱jinná Nti̱a̱ná, 


text:
ko̱ ni xi ts'e̱ nga mjenéé ntsa̱á xinki̱á nga saténtáá, ko̱ nga ni xi ts'e̱ nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱ ko̱ nk'ie nga ku̱a̱se̱he̱ Nti̱a̱ná mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xi ja tsichu mankjihi̱n ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ko̱ kits'íntsjojín ni xi tsjáná Nti̱a̱ná, ko̱ ta̱ kisakút'aha̱ Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, 


text:
tsa k'u̱éjña ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi ja kikjut'a ngayjee̱ ni xu'bi̱, najmi ta̱ tjín xi nkú ts'ín ka̱ma tse̱tse̱ saha, tsa ngju̱a̱i̱kj'á ngáha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱. A̱t'aha̱ ta̱ kuihi kuenta̱ ts'e̱ suba tíi̱ncha fát'a kruu̱ xi ma jo ni̱yá ngáha Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ títsjánte nga tíchajnucha Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ maha̱ xu̱ta̱ xi yjanki Nti̱a̱ná, xi nkúhu t'ananki xi nkjin ni̱yá b'anehe̱ ts'í. Tsjáha̱ cha̱n xi kjine xi ts'ínxásun t'anankiu̱, ko̱ Nti̱a̱ná nda ts'ínko̱ t'anankiu̱. 


text:
Tu̱nga t'ananki xi tu̱ jñáhá tsjá ko̱ na'yá, ndaha tsa ts'íu̱ b'anehe̱, kui xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ ko̱ ni xi najmi nda nginku̱n Nti̱a̱ná bichú ma. Kui xi sa̱kúhu̱ nga ku̱i̱ti̱. 


text:
<pb/>Ko̱ máha jun, já nts'e xi tjoni̱, ndaha tsa b'a̱ ts'ín tíchubai̱, behe̱ tak'ui̱n nga jun xi sa̱kúnu̱u ni xi 'yún nda sa. Kui ni xi y'aha̱ ra̱ nga k'u̱a̱nkiá. 


text:
Kixi̱ ts'ín Nti̱a̱ná ko̱ najmi ts'ínchaya ni xi kin'o ko̱ xi nkú ts'ín tsakuchjíú nga tjonu̱u Nti̱a̱ná nk'ie nga nda kin'eko̱o xu̱ta̱ xi ts'e̱ ni̱stjin nk'ie, xi nkú nga ta̱ tín'o santaha nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>Mjeni̱ nga tu̱ nkú b'a̱ n'e̱nú santaha ni̱stjin xi fekuu̱ tu̱ xi sa̱kú kikjihi̱nnu̱u ni xi tíchuyóho̱. 


text:
Najmi mjeni̱ tsa ka̱ma ts'o. Tu̱ sa ní b'a̱ ta̱ n'o̱o xi nkú nga i̱ncha ts'ín xi sakúhu̱ ni xi kitsúhu̱ Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. Kui xu̱ta̱ha xi tu̱ nkú s'ejihín ra̱ Nti̱a̱ná ko̱ maha̱ kuyá. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga ts'ín Nti̱a̱ná ni xi tsu 


text:
<pb/>Nk'ie nga kitsúya títjun Nti̱a̱ná ni xi tsjáha̱ Abraham, ta̱ y'éjña nga ts'i̱íntjusun ni xi kitsú. B'a̱ kits'ín a̱t'aha̱ najmi tjín xi 'yún chánka sa, tsa kui xi ts'i̱ínkie nga ts'i̱íntjusun ni xi kitsú. 


text:
B'i̱ kitsú Nti̱a̱ná: “An ts'ian nga nda ka̱mat'ain ko̱ an ts'ian nga ntje̱ xi s'e̱hi 'yún nkjin ka̱ma.” 


text:
<pb/>Xu̱ta̱, tu̱ xi cha̱ha̱ ra̱ nga ts'i̱íntjusun ni xi tíb'enda, nku xi 'yún nk'a tje̱n nga kui ts'ínkie nga ts'i̱íntjusun éhe̱n. B'a̱ ts'ín najmi ta̱ s'ehe én. 


text:
Kui nga y'éjñaha Nti̱a̱ná nga ts'i̱íntjusun ni xi kitsú, a̱t'aha̱ kama mjehe̱ nga sku̱e̱ sisihin xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjun nga tsjáha̱ ko̱ nga najmi ts'ínk'óntjaiya éhe̱n. 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná najmi maha̱ b'ana̱cha̱. Kui nga nga joo̱ ni xi kitsúhu Nti̱a̱ná najmi maha̱ b'óntjaiyaha, ko̱ kui niu̱ xi tsjá nga'yúnná ñá xi kich'aá ni xi kik'inná nga n'e̱kjáíhi̱ín. 


text:
Nk'ie nga b'a̱ ts'ín tíchuyáha̱á ni xi tsjáná Nti̱a̱ná, tísasíjña ntsjan ntsjan ani̱ma̱ná nga tíma 'yún tak'un xi jas'en santaha a̱nte xi 'yún nkjúhu̱n ni̱nku̱ xi síjña ndji̱o̱jmi ján. 


text:
Yo̱ má nga jas'en Jesu ngajoná, nga ngji títjunná. Ko̱ kui xi tsichu ma nda̱ na̱'mi títjun xi nkú ts'ín tje̱he̱n ra̱ Melkisedec. Najmi ma feya xáha̱.<pb/>


text:
Melkisedec, kui xi kama nda̱ rei̱hi̱ nanki Salem ko̱ nda̱ na̱'mi xi kits'ínxát'aha̱ Nti̱a̱ná, Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján. Nk'ie nga ja tík'óya ngáha Abraham nga kits'ín ngana̱ha̱ já rei̱ xi ngji kjánko̱, a̱s'a̱i Melkisedec ngjikj'á ni̱yáha̱ ko̱ nda kinchja̱ne nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ Abraham ta̱ kitsjáha̱ nku tíkjá ngayjee̱ ni xi kisakúhu̱. J'áín Melkisedec, kui xi tsuhu̱ ra̱ “nda̱ rei̱ xi na̱xu̱ ts'ín”. Ko̱ nda̱ rei̱hi̱ Salem, kui xi tsu ngáha̱ ra̱ “nda̱ rei̱hi̱ kju̱a̱jyu”. 


text:
Najmi yaha̱ má nibaha̱ ra̱. Najmi kis'ehe̱ na̱'mi ko̱ na̱a ko̱ ntje̱ chá. Kui xi najmi kitsin ko̱ najmi k'ien, nda̱ na̱'mi xi nkú nga ts'ín nda̱ na̱'mi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Najmi maha̱ feya xáha̱. 


text:
<pb/>Cha̱so̱o xi nkú ts'ín 'yún chánka Melkisedec. Santaha ntje̱ cháná Abraham kitsjáha̱ nku tíkjá ni xi kisakúhu̱ nga ngji kjánko̱ já rei̱. 


text:
Tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ Moise nga já na̱'mi xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ nda̱ na̱'mi Levi tjíhin nga ts'i̱ínkjáíhi̱n nku tíkjá ni xi sakúhu̱ xu̱ta̱, ndaha tsa xinkjín maha xinkjín, a̱t'aha̱ nkuhú ntje̱he̱ Abraham y'aha̱ ra̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga Melkisedec xi najmi ntje̱he̱ Levi y'aha̱ ra̱, kui xi kits'ínkjáíhi̱n nku tíkjá ni xi kisakúhu̱ Abraham ko̱ nda kinchja̱ne nginku̱n Nti̱a̱ná Abraham, nda̱ xi Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n ni xi tsjáha̱. 


text:
Ko̱ tíjña chji chji nga 'yún chánka sa xi nda nchja̱ne xinkjín nginku̱n Nti̱a̱ná nga xi nda chubantjáí. 


text:
<pb/>Nk'ie nga nku tíkjá to̱on ts'ínkjáíhi̱n já na̱'mi xi ntje̱he̱ Levi y'aha̱ ra̱, a̱ xu̱ta̱há xi ts'ínkjáíhi̱n kui niu̱, xi ndyjun nkini̱ ku̱a̱yá. Tu̱nga nga̱t'a ts'e̱ Melkisedec b'a̱ títsu éhe̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga kui najmi k'ien. 


text:
Ko̱ nk'ie nga Abraham kitsjáha̱ Melkisedec nku tíkjá ni xi kisakúhu̱, ma b'a̱ bixíaán nga ko̱ Levi kítsjá, ndaha tsa Levi xi a̱skahan ts'i̱ínkjáíhi̱n nku tíkjá ni xi sakúhu̱ xu̱ta̱. 


text:
B'a̱ tjín kjáíhin a̱t'aha̱ Levi tíjñajin sa yjonintehe̱ Abraham ni̱stjin nga j'aikj'á ni̱yáha̱ Melkisedec, a̱t'aha̱ yaá nga Abraham xi ntje̱ cháha̱ Levi. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji á nku nda̱ na̱'mi títjun tse̱tse̱ kamachjéhen 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ Israel kits'ínkjáíhi̱n kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga tjíhi̱n xá já na̱'mi xi y'aha̱ ra̱ Levi. Tu̱nga najmi tsichukju̱a̱há ra̱ xáha̱ já na̱'mi xu'bo̱ nga ts'ín nga ka̱ma xu̱ta̱ xi tjíhin nga ka̱ma. Kui kju̱a̱ha kamachjéhen nga j'aihi kj'a̱í nda̱ na̱'mi xi kik'a̱i̱hi̱ xá xi nkúhu xi ts'e̱ Melkisedec, najmi xi nkúhu xi ts'e̱ Aaron. 


text:
Kui nga tsa tíb'óntjaiya xáha̱ já na̱'miu̱, ta̱ tjíhin nga ta̱ n'ek'óntjaiya kju̱a̱téxuma xi y'aha̱ ra̱ Moise. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ xi títsu éhe̱n Nti̱a̱ná e̱i̱, xi k'u̱a̱i̱hi̱ xá xi nkúhu xi ts'e̱ Melkisedec, kui xi y'aha̱ ra̱ kj'a̱í ntje̱he̱ xu̱ta̱ Israel má nga najmi kje̱e bitjujin ndaha nku nda̱ na̱'mi. 


text:
Tíjña chji chji nga Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ntje̱he̱ Juda nibaha̱ ra̱, ntje̱ xi najmi kits'ínkjó Moise nk'ie nga kinchja̱ nga s'e̱ já na̱'mi. 


text:
<pb/>'Yún tíjña chji chji sa ni xi tíchubayaá e̱i̱. A̱t'aha̱ nda̱ na̱'mi tse̱tse̱ xi j'ai b'a̱ tjín xáha̱ xi nkúhu xi ts'e̱ Melkisedec. 


text:
Najmi kik'a̱i̱ xáha̱ xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱téxuma xi títsuya má ntje̱ cháha ni̱baha̱ ra̱ já na̱'miu̱. Kik'a̱i̱ xá níhi̱ a̱t'aha̱ tjíhi̱n nga'yún nga tíjña tík'un sín. Najmi maha̱ 'me. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a má nga tíchubani̱jmíyaha:<pb/>Ji xi nku nda̱ na̱'mi santaha tu̱ nkjéhé ni.<pb/>B'a̱ ts'ín tíjña xáhi̱<br/>xi nkúhu xá xi ts'e̱ Melkisedec. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, tsichukjet'aha kju̱a̱téxuma chóo̱, a̱t'aha̱ najmi kis'ehe̱ nga'yún ko̱ najmi tsasinko̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ najmi kamaha̱ kju̱a̱téxumoo̱ nga ts'i̱ín nga ka̱ma xu̱ta̱ xi tjíhin nga ka̱ma. Tu̱nga nd'a̱i̱ 'yún nda sa ni xi tíchuyáá xi tsjáná Nti̱a̱ná, kui nga tíbichúk'un tiñaha̱ ra̱á Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ kui nii̱ tíchuyáá. 


text:
A̱t'aha̱ nk'ie nga kik'a̱i̱ xáha̱ já na̱'mi xi ntje̱he̱ Levi nibaha̱ ra̱, najmi Nti̱a̱ná kikjin y'éjña. Tu̱nga nga̱t'a ts'e̱ nda̱ na̱'mi xu'bi̱, Nti̱a̱ná kikjihín y'éjña nga kuihí xi ka̱ma nda̱ na̱'mi. A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a má nga b'a̱ kik'ihi̱n:<pb/>Nti̱a̱ná y'ejña nii̱.<pb/>Najmi ts'i̱ínjo éhe̱n nga b'i̱ kitsú:<pb/>“Ji xi nku nda̱ na̱'mi tu̱ nkjéhé ni.” 


text:
Kui nga Jesu kits'íhin nga nku ni tse̱tse̱ y'éndako̱ ngáha Nti̱a̱ná. 'Yún nda sa kju̱a̱ tse̱tse̱ xu'bi̱ nga kju̱a̱ xi chóo̱. 


text:
<pb/>Nkjin ṉkjún kama já na̱'mi xingisoo̱ a̱t'aha̱ ngabayoo̱ y'échjaha̱ nga ngju̱a̱i̱ndjuko̱ xáha̱. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga maha̱ ra̱ ts'ínk'anki síhin xi f'aik'úhu̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi kits'ín, a̱t'aha̱ kui xi tíjña tík'un tu̱ nkjéhé ni ko̱ bankintjáí xu̱ta̱ xi ts'e̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ machjénná nku nda̱ na̱'mi títjun xi nkúhu xu'bi̱, nku xi je, xi najmi n'enijéhe̱ ra̱ tsa mí nihi, xi najmi chu̱ntí, xi najmi kin'engujihi̱n já ngatitsuu̱n. Kui xi n'etsjoho̱ ndji̱o̱jmi ján. 


text:
Kui xi najmi tjíhin nga xki̱ ni̱stjin tjun tsjá chje̱ tu̱ xi n'e̱ndyjat'aha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n ko̱ a̱skan ngáha tu̱ xi n'e̱ndyjat'aha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n xu̱to̱, a̱t'aha̱ b'a̱ i̱ncha ts'ín já na̱'mi xingisoo̱. Nkuhú ni̱yá kitsjá sín chje̱ nk'ie nga kits'ínkjas'en yjoho̱. 


text:
Kju̱a̱téxumoo̱ já na̱'mi títjun xi yjoninte y'a kitsjá xáha̱, tu̱nga a̱skahan nga kitsjá Nti̱a̱ná kju̱a̱téxumoo̱, a̱s'a̱i y'éjña nga kitsjá xáha̱ Ntíhi̱. Kui xi kin'e ma xi tjíhin nga ka̱ma. B'a̱ kik'ie sín.<pb/>


text:
Nd'a̱i̱ tíjñaná nda̱ na̱'mi títjun xi b'a̱ tjín xáha̱, kui xi Nti̱a̱ná kitsjáná. Ngjik'iejñat'aha̱ Nti̱a̱ná má tíbatéxuma ndji̱o̱jmi ján. Kuihí ni xu'bi̱ xi mjeni̱ nga cho̱o. 


text:
Kui xi tjíhi̱n xá a̱nte xi 'yún nkjúu̱n, a̱nte xi tíjña a̱ya ni̱nku̱ najyunte xi kui kikjin. Kui xi Nti̱a̱ná kits'ínnda, najmi xu̱ta̱. 


text:
<pb/>¿Má xi kui xáha̱ já na̱'mi títjun? Chje̱ tsjá ko̱ ts'i̱ínk'ien chu̱ xi f'aiko̱ xu̱ta̱. Kui nga Jesucristo̱ ta̱ tíjñaha̱ ra̱ chje̱ xi tsjáha. 


text:
Tsa ni xi k'úéjñaha e̱i̱ a̱sunntei̱, najmi ka̱ ma ra̱ nda̱ na̱'mi kai, a̱t'aha̱ ja tjín já na̱'mi e̱i̱ xi tsjá chje̱ xi nkú ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
<pb/>Ni̱nku̱ ni'ya najyunte xi kui kikjihin nk'a ján tíjña. Kui nga xi tíjñaha e̱i̱, kui xi ma joho. Yo̱ má nga ts'ínxá já na̱'mi xi tjín a̱sunntei̱. Ko̱ yaá ni xu'bi̱ a̱t'aha̱ nk'ie nga ts'i̱ínnda Moise ni̱nku̱ najyuntee̱, Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu̱: “Nda nda cha̱se̱i̱. B'a̱ n'e̱k'íé sisin ngayjee̱ xi nkú tjín xi tsakuhu nga tsichuk'unní a̱sunntu tje̱nnki̱u̱.” 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱ 'yún nda sa xá xi kik'a̱i̱hi̱ Jesucristo̱ nga já na̱'mi xi tjín a̱sunntei̱. Kui xi kits'ínchjéhe̱n Nti̱a̱ná nga y'éndako̱ xu̱ta̱ ni tse̱tse̱ xi 'yún nda sa, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kitsúya títjun ni xi 'yún nda sa xi tsjáha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji ni xi y'énda tse̱tse̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Tsa najmi chumi nihi xi kindyjat'aha̱ ni xi tjun y'éndako̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱, najmi ka̱machjén xi ma joho kai. 


text:
Tu̱nga najmi kisasihín ra̱ Nti̱a̱ná ni xi kits'ín xu̱ta̱ xi ts'e̱. B'a̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>B'i̱ kitsú Nti̱a̱ná: Ku̱i̱chú ni̱stjin,<br/>nga k'uendáka̱ nku ni tse̱tse̱<br/>xu̱ta̱ Israel ko̱ xu̱ta̱ Juda.<pb/> 


text:
Ko̱ ni tse̱tse̱ xi tíxian nga k'uendá,<br/>najmi b'a̱ joyaha xi nkúhu xi y'endáka̱ ntje̱ cháha̱,<br/>nga jakj'a ntsja nga kik'onsje̱ a̱nte Egipto̱.<pb/>A̱t'aha̱ najmi ndjá tsinchajin ni xi tjun y'endáka̱,<br/>kui nga kits'in nga maha̱ ra̱.<pb/> 


text:
Ku̱ichú ni̱stjin nga kuihí ni xu'bi̱<br/>xi k'uendáka̱ xu̱ta̱ Israel.<pb/>K'uejñájian kju̱a̱téxumana̱ kju̱a̱nkjint'ak'uhu̱n,<br/>ko̱ ta̱ k'uet'á a̱sun ani̱ma̱ha̱.<pb/>An xi ka̱ma Nti̱a̱ha̱,<br/>ko̱ kui xi ka̱ma xu̱ta̱na̱.<pb/> 


text:
Najmi ta̱ b'i̱ ngján ku̱a̱kúyaha̱ ra̱ já nts'e̱,<br/>ko̱ ta̱ ndaha xinkjín,<br/>tsa tu̱ xi sku̱e̱he nga an xi Nti̱a̱ha̱.<pb/>A̱t'aha̱ ngatentee̱ sku̱e̱na,<br/>xi 'yún ndyjaha̱ ko̱ santaha xi 'yún cháha̱.<pb/> 


text:
<pb/>Nk'ie nga Nti̱a̱ná títs'ínkjó e̱i̱ nga nku ni tse̱tse̱ tíb'énda, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga ja chá xi tjuu̱n. Ni xi ja chá xi najmi ta̱ ndaha, kui xi ja najmi ta̱ tse ka̱maha̱ ra̱ ma.<pb/>


text:
Ni xi tjun y'énda Nti̱a̱ná kitsúya xi nkú ts'ín tjíhin nga n'e̱tsjoho̱, tu̱nga a̱sunntei̱hí kisasínjña a̱nte nkjún xi má nga n'e̱tsjoho̱. 


text:
B'i̱ ts'ín kin'enda ni̱nku̱ najyuntee̱. A̱nte xi tjuu̱n, kui xi kik'in a̱nte nkjún. Yo̱ kisasínjña nd'í seti̱u̱ ko̱ kis'ejña yámixa̱ xi s'entusún ni̱nku̱a̱n chje̱. 


text:
<pb/>Ko̱ a̱nte xi tíjña a̱stu̱n najyun xi ma joho xi tje̱nchja a̱ya ni̱nku̱ najyuntee̱, kui xi kik'in a̱nte xi 'yún nkjún. 


text:
Yo̱ kis'ejña na̱chan chje̱ to̱onsine xi má nga s'etísun ni xi sinjne̱. Ko̱ yo̱ ta̱ kis'ejña kaxa̱ tsje xi kjijnuyjehe̱ to̱onsine. Kui xi bakúchji nga Nti̱a̱ná y'éndako̱ nku ni xu̱ta̱ xi ts'e̱, ko̱ a̱ya kaxo̱ kisasínjñaya chu̱tsín to̱onsine xi má nga kis'eya nichine manaa̱, ko̱ ta̱ kis'ejñaya yánisehe̱ Aaron xi kitjuhu̱ nts'én, ko̱ ndji̱o̱te xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
A̱sun kaxo̱ kis'entusún jo xi yjaha̱ tsja̱nka. Kui xi tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsjennéhe̱ tsja̱nka̱ha̱ a̱nte xi má nga Nti̱a̱ná kikjexín jéhe̱ xu̱ta̱. Nga̱t'a ts'e̱ ni xu'bi̱ najmi machjéhe̱n tsa 'yún tse chu̱bani̱jmíyaá nd'a̱i̱. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji xá xi kis'ehe̱ ni̱nku̱ najyuntee̱ 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín kis'enda ni xu'bi̱, a̱s'a̱i fas'en tehe̱nte já na̱'miu̱ a̱nte xi tjuu̱n nga ts'íntjusun xáha̱. 


text:
Tu̱nga máha a̱nte xi ma joho, nku tutuhú nda̱ na̱'mi títjuu̱n fas'en yo̱. Nku ni̱yá fas'en xki̱ nú. Ko̱ nk'ie nga fas'en yo̱, tjíhin nga ngju̱a̱i̱ko̱ jní tu̱ xi tsjáha chje̱ xi k'úéchjí ngatitsuhu̱n ko̱ ngatitsun xi tu̱ ndyjehé ra̱ kits'ín xu̱ta̱. 


text:
B'a̱ ts'ín bakúchjihi Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná nga nk'ie nga tíjña sa ni̱nku̱ najyunte xi tjuu̱n, najmi kje̱e yaha̱ ni̱yá xi bichú a̱nte xi 'yún nkjúu̱n. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ niu̱ bakú chu̱ba̱yaná xi nkú ma nd'a̱i̱. A̱t'aha̱ chje̱ ko̱ chu̱ xi n'ek'ien najmi maha̱ b'éya xi nkú ts'ín tjíhin nga s'e̱ya kju̱a̱nkjintak'uhu̱n xu̱ta̱ xi kui nii̱ ts'íntsjoko̱ho̱ ra̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Najmi maha̱ b'a̱ ts'ín niu̱ a̱t'aha̱ ni xi títsuhú kju̱a̱téxuma xu'bo̱ xi tu̱ a tje̱nt'ahá, tu̱ ni chinehé y'aha̱ ra̱ ko̱ ni xi s'i ko̱ nga kj'a̱í kj'a̱í ts'ín ts'ín je yjoho̱ xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná y'aha̱ ra̱. Kui xi n'e̱tjusun santa nkúhu nga kj'a̱í k'u̱éjña ngáha Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji ni xi kits'ín jníhi̱ Jesu 


text:
<pb/>Tu̱nga ja j'ai Cristo̱ ko̱ nd'a̱i̱ kui xi nda̱ na̱'mi títjun xi bangisjainá ni xi nda kju̱axi̱. Kui xi jas'en ni̱nku̱ najyunte xi 'yún nda sa ko̱ xi nda kikjin, xi najmi xu̱ta̱ kits'ínnda. Kui xi tsuhu̱ ra̱ nga najmi a̱sunntee̱ y'aha̱ ra̱. 


text:
Nkuhú ni̱yá jas'en a̱nte xi 'yún nkjúu̱n. Najmi jníhi̱ chu̱tentsu̱ ngjiko̱ yo̱ ko̱ ta̱ ndaha jníhi̱ ntí turu̱. Jní xi ts'e̱ ní ngjiko̱. B'a̱ ts'ín y'échjíntjai síhinná. 


text:
<pb/>Jníhi̱ turu̱ ko̱ jníhi̱ chu̱tentsu̱ ko̱ nasuhu̱ ntí turu̱ xi kití, kui xi saténdzjojnúhu̱ xu̱ta̱ xi najmi je nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ kju̱axi̱ nga b'a̱ ts'ín ma jehe e̱i̱ a̱sunntei̱. 


text:
Tsa ni xi b'a̱ ts'íhin kui niu̱, ¿a najmi 'yúhún tjín saha̱ nga'yún jníhi̱ Cristo̱? Kui xi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱ xi tíjña sín nk'ie nga kitsjá yjoho̱ xi nkúhu nku chje̱ xi je nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui nga jníhi̱ Cristo̱ ts'ín jehe kju̱a̱nkjintak'unná, tu̱ xi najmi ta̱ n'e̱hená ni xi fiko̱ná ngabaya nga tu̱ sahá tsjénnkihi̱í Nti̱a̱ná xi tíjña tík'un. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, Cristo̱ k'ienntjáíhi xu̱ta̱ ko̱ b'a̱ ts'ín kits'ín nda̱íhi̱ ra̱ ngatitsun xi i̱ncha kits'ín nk'ie nga chjí saha̱ ra̱ ni xi tjun y'énda Nti̱a̱ná. Ko̱ Cristo̱ kits'ín nga kama chjíhi̱ ra̱ ni tse̱tse̱ xi y'énda Nti̱a̱ná, tu̱ xi xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná j'ájihin ka̱ma ts'i̱ínkjáín síhi̱n ra̱ ni xi kitsúya títjun nga tsjáha̱. 


text:
<pb/>Xi nkúhu xu̱ta̱, kintehe̱ ni nga ku̱a̱yá, b'énda títjun ni xi ka̱ma ts'e̱ ntíhi̱. Tu̱nga najmi ka̱mahá n'e̱kjáíhi̱n niu̱ tsa najmi tjun ku̱a̱yá xi kitsjá niu̱. 


text:
A̱t'aha̱ ni̱stjin nga ku̱a̱yá xu̱ta̱ xi b'a̱ kits'íu̱n chjíhi̱ ra̱ ni xu'bo̱, tu̱nga tsa tíjña tík'un sa, najmi kje̱e chjíhi̱ ra̱ niu̱. 


text:
<pb/>Ko̱ b'a̱ ta̱ kits'ín Nti̱a̱ná. Jní ta̱ y'éndako̱ho ni xi tjuu̱n. B'a̱ ts'ín kama chjíhi̱ ra̱ kui nii̱. 


text:
B'a̱ kits'ín Moise nk'ie nga kitsúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nga nkúnkú kju̱a̱téxuma xi tjít'a xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱. A̱s'a̱i jakj'á jníhi̱ ntí turu̱ ko̱ jníhi̱ chu̱tentsu̱. Ntánijua kits'íntjijinko̱ho ko̱ kitsungijin tsa̱nka̱ xi ni ko̱ yá isopo̱. Kui xi kits'ínchjén nga tsaténdzjojnúko̱ho̱ ra̱ jníu̱ xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ ta̱ ngayjee̱ xu̱to̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Moise: “Kui jní xu'bi̱ xi títs'ín nga chjíhi̱ ra̱ ni xi tíb'éndako̱nu̱u Nti̱a̱ná.” 


text:
<pb/>Ko̱ Moise ta̱ tsaténdzjojnuhu̱ jníu̱ ni̱nku̱ najyuntee̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi n'echjén yo̱ nga n'etsjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Xi nkú nga ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumoo̱ nga tu̱ xi nku ni ka̱ma jehe nginku̱n Nti̱a̱ná, jníhí xi maha̱ b'a̱ ts'ín. A̱t'aha̱ tsa najmi ngju̱a̱i̱ ndzjo jní, najmi tjín kju̱a̱n'endyjat'a. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga Jesu kits'ínkjas'en yjoho̱ ngandaná 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín tjíhin nga kin'e je nginku̱n Nti̱a̱ná ni xu'bo̱. Kui niu̱ xi b'éjña chu̱ba̱ya ni xi tjín ndji̱o̱jmi ján. Tu̱nga máha ni xi tjín ndji̱o̱jmi ján, nku chje̱ xi 'yún nda sa nga xu'bo̱ kamachjéhe̱n nga kin'e je. 


text:
Cristo̱ najmi a̱nte xi 'yún nkjún xi ntsja xu̱ta̱ kits'ínndako̱ho jas'en, ko̱ tsa nku xi b'a̱ mama tjín xi nkú nga tjín xi kui kikjin. Ndji̱o̱jmi ján ní tsichu ko̱ tíjña nginku̱n Nti̱a̱ná nd'a̱i̱ ngandaná. 


text:
<pb/>Ko̱ najmi jas'en ndji̱o̱jmi ján tsa tu̱ xi nkjin ni̱yá tsjáha chje̱ yjoho̱, xi nkú ts'ín fas'en já na̱'miu̱ a̱nte xi 'yún nkjúu̱n nga xki̱ nú fas'enko̱ jní xi najmi kui ts'e̱. 


text:
A̱t'aha̱ tsa nkjin ni̱yá jas'en Cristo̱ yo̱, nkjin ra̱ ni̱yá k'ien kai, b'aha̱ ra̱ nkúhu nga kamanda a̱sunntee̱ ko̱ santaha nd'a̱i̱. Tu̱nga nkuhú ni̱yá tsakúchji yjoho̱ nd'a̱i̱, ni̱stjin fekuhu xi kich'aá nd'a̱i̱, ko̱ kits'ínkjas'en yjoho̱ xi nkúhu chje̱ tu̱ xi kits'ín t'axíhin ngatitsuu̱n. 


text:
<pb/>Xi nkú nga ts'ín tíjña nga ngayjee̱ xu̱ta̱ tjíhin nga nkuhú ni̱yá ku̱a̱yá ko̱ a̱skahan cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín, 


text:
kui nga b'a̱ ta̱ ts'ín Cristo̱ nkuhú ni̱yá kitsjá yjoho̱ xi nkúhu chje̱ nga kikjexín ngatitsuhu̱n xu̱ta̱. Ko̱ nk'ie nga kj'u̱a̱í ni̱yá xi ma joho, najmi kj'u̱a̱í tsa ngatitsun ts'i̱ínndyjat'a. Xu̱ta̱ xi tíkuyá níhi̱ kj'u̱a̱íkj'á.<pb/>


text:
Kju̱a̱téxumaha̱ Moise tu 'ya y'éjña chu̱ba̱yahá ni nda xi kj'u̱a̱í a̱skahan. Najmi kui xi nda kikjiu̱n. Kui nga kju̱a̱téxumoo̱ ndaha̱chí najmi maha̱ ra̱ ts'íhin nga ka̱ma xi tjíhin nga ka̱ma xu̱ta̱ xi xki̱ nú f'aik'úhu̱n Nti̱a̱ná nga ta̱ kuihi chje̱ tsjá. 


text:
A̱t'aha̱ tsa xu̱ta̱ xi chje̱ tsjáha̱ Nti̱a̱ná nkuhú ni̱yá ka̱ma je kai, najmi b'a̱ ta̱ ku̱i̱tsu̱hu kju̱a̱nkjintak'uhu̱n nga jé tje̱he̱n ko̱ najmi ta̱ tsjáha chje̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nk'ie nga j'aihi Cristo̱ a̱sunntee̱, b'i̱ kitsú:<pb/>Najmi kin'e mjei chu̱ xi n'ek'ien ko̱ chje̱,<br/>kui nga nku yjoninte kin'ek'ahaní.<pb/> 


text:
Najmi kama tsjohi chu̱ xi s'etíyje,<br/>ko̱ ta̱ ndaha xi n'ek'ien nk'ie nga s'echjí ngatitsuu̱n.<pb/> 


text:
Kui nga b'a̱ kixihinna: “Á an e̱i̱.<pb/>Ji Nti̱a̱na̱, jáa̱ tu̱ xi ts'intjusuhunna ni xi mjehi,<br/>xi nkú ts'ín tínchja̱ni̱jmíyahana xu̱ju̱n éhi̱n.” 


text:
<pb/>Títjun b'i̱ kitsú nga kinchja̱: “Najmi kin'e mjei ko̱ ta̱ ndaha najmi kama tsjohi chu̱ xi n'ek'ien ko̱ chje̱ ko̱ chu̱ xi s'etíyje ko̱ xi n'ek'ien nga s'echjí ngatitsuu̱n.” B'a̱ kitsú ndaha tsa b'a̱ títsu kju̱a̱téxumoo̱ nga xu̱ta̱ tjíhin nga tsjá ni xu'bo̱. 


text:
A̱skahan b'i̱ ta̱ kitsú sa: “Á an e̱i̱. Jáa̱ tu̱ xi ts'intjusuhunna ni xi mjehi.” B'a̱ ts'ín kits'ín t'axíhin chje̱ xi tjun kits'ínkjó tu̱ xi y'éjñaha ni xi kitsú a̱skahan. 


text:
Ko̱ a̱t'aha̱ kits'íntjusun Jesucristo̱ ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná, kui nga tsichu ma jehená nginku̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga nkuhú ni̱yá kits'ínkjas'en yjonintehe̱ xi nkúhu chje̱. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ já na̱'miu̱ xki̱ ni̱stjin ts'ín xá xi kanéhe̱. Nkjin ni̱yá tu̱ nku kuihí xáha xi ts'ín nga tsjá chje̱, chje̱ xi ndaha̱chí najmi maha̱ kjexín ngatitsun. 


text:
Tu̱nga Jesucristo̱ nkuhú ni̱yá kitsjá chje̱. Kui xi kits'ínndyjajnu ngatitsuhu̱n xu̱ta̱ ko̱ tu̱ nkjéhé ni chjíhi̱ ra̱. A̱s'a̱i ngjik'iejñat'aha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga b'a̱ kama, títsu Nti̱a̱ná,<br/>kuihí ni xu'bi̱ xi k'uendáka̱ xu̱ta̱ xu'bo̱.<pb/>K'uejñájian kju̱a̱téxumana̱ kju̱a̱nkjint'ak'uhu̱n,<br/>ko̱ ta̱ k'uet'á a̱sun ani̱ma̱ha̱. 


text:
Ko̱ má nga n'endyjat'a ngatitsun, najmi ta̱ n'ek'ien saha chu̱ nga s'echjí. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga tjíhin nga kfinndjuka̱á ni xi tsjáná Jesu 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha nd'a̱i̱, já nts'e, nga̱t'aha̱ ngabayaha̱ Jesu najmi ta̱ binchankjúhu̱n ra̱á yjoná nga ku̱i̱tjás'e̱én a̱nte xi 'yún nkjúu̱n. 


text:
A̱t'aha̱ Jesu kikjex'áná ni̱yá xi f'atikjá najyun xi tje̱nchja a̱nte xi 'yún nkjúu̱n, nku ni̱yá tse̱tse̱ xi tíjña tík'un. Kui najyuu̱n, kui xi tsuhu̱ ra̱ yjonintehe̱ Jesu. 


text:
Kui nga ngayjehe ani̱ma̱ná tjink'úhu̱n ra̱á Nti̱a̱ná ko̱ najmi tu̱ jo jan katumaná nga s'e̱jinná Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ ja kin'e je ani̱ma̱ná. Najmi ta̱ chu̱ntí tjíyaha kju̱a̱nkjintak'unná ko̱ ja kin'e chunko̱ho ntánijua je yjonintená. 


text:
<pb/>Ndjá ti̱nchajián ni xi tíchuyáá, a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín s'ejinná ko̱ yaá nga ts'ín Nti̱a̱ná ni xi kitsú. 


text:
Ti̱nchísjai ni̱yáá xi nkú ts'ín b'i̱ ngjáhán ku̱i̱si̱nka̱á xinki̱á tu̱ xi s'e̱ sahaná kju̱a̱tjo ko̱ nga n'e̱ saá ni xi nda. 


text:
Najmi tu̱ b'ejñaá nga ka̱ma ñjakúka̱á xinki̱á, xi nkú i̱ncha ts'ín k'u̱a̱. Tu̱ sa ní b'i̱ ngján tjen nga'yúhu̱ún xinki̱á, ko̱ 'yún b'a̱ n'e̱ saá a̱t'aha̱ tíyaá nga tíbichú tiña ni̱stjin nga kj'u̱a̱í Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tsa ja yaá én xi na̱xu̱ tjín ko̱ tu̱ nku tín'enáá ngatitsun, najmi ta̱ tjín saha chje̱ xi k'u̱a̱i̱ tu̱ xi n'e̱ndyjat'aha ngatitsunná. 


text:
Nku tutuhú nkjúhu̱n kju̱a̱ xi n'e̱ná ndyjun nkini̱ chúyaha̱á ko̱ nd'í xi tu̱ xi 'yúhún xi ts'ínkjeko̱ho Nti̱a̱ná xi fi kontra̱ha̱. 


text:
<pb/>Ni̱stjin nk'ie, xi najmi ts'íntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise, kui xi najmi ch'a ma ni̱ma̱ha̱ nga n'ek'ien. B'a̱ ma tsa jo ko̱ tsa jan xi ku̱i̱tsu̱ya jé xi kits'ín. 


text:
Tsa b'a̱ ts'ín nkjún tíjña kju̱a̱téxumoo̱, ¿mí ni xi n'e̱he̱ xi tíbasinne Ntíhi̱ Nti̱a̱ná? ¿Mí nihi xi n'e̱he̱ xi tu̱ a nihí tímaha̱ jní xi y'éndako̱ho Nti̱a̱ná ni tse̱tse̱ xi ts'ín jehe̱ xu̱ta̱ xi b'a̱ títs'íu̱n? ¿Mí nihi xi ka̱maha̱ xi ch'on títsuhu̱ Espiri̱tu̱ xi ts'ínndzjo kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná? 'Yún tse kju̱a̱ni̱ma̱ xi ts'i̱ínkjáíhi̱n xi b'a̱ ts'íu̱n. 


text:
<pb/>Yaá nga b'i̱ kitsú Nti̱a̱ná: “Ahán xi k'uasjé chjíá, an xi tsjaha̱ chjíhi̱.” Ko̱ b'i̱ ta̱ ts'ín tjít'a ya: “Nti̱a̱ná ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín xu̱ta̱ xi ts'e̱.” 


text:
<pb/>N'e̱kj'áítsjoho̱on yjonu̱u ni̱stjin nk'ie, nk'ie nga a̱s'a̱i kamankjihínnu̱u én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. 'Yún ndjá tsincho nga kin'e chúkju̱o kju̱a̱ni̱ma̱ xi kisakúnu̱u. 


text:
Tjín ni̱stjin nga ch'on kik'innu̱u ko̱ kin'e'unnu̱u nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱, ko̱ kj'a̱í ni̱stjin ngáha ta̱ kamako̱o xu̱ta̱ xinki̱u xi b'a̱ ta̱ kamat'ain. 


text:
Ta̱ kama ni̱ma̱nu̱u xu̱ta̱ xi kjintuyá'yún ko̱ kin'ekjón nga kichju'ánu̱u ni xi tjínnu̱u. Tsjo kamanu̱u nga b'a̱ kamat'on a̱t'aha̱ yo nga ndji̱o̱jmi ján tíjñanu̱u ni xi 'yún nda sa xi najmi maha̱ fe. 


text:
Tjíhin nga n'e̱ chúkju̱o ni xi tímat'on, tu̱ xi ka̱ma n'e̱henu ni xi mjehe̱ Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱nu̱u ni xi kitsúya títjun nga tsjá. 


text:
A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Ndyja sa i̱chí nga kj'u̱a̱í xi tjíhin nga kj'u̱a̱í,<br/>najmi ta̱ k'u̱a̱ndayaha̱ ra̱.<pb/> 


text:
Xu̱ta̱ xi ts'a̱n xi ja na̱xu̱ nginkán<br/>k'úéjña tík'un tu̱ nga̱t'aha̱ nga s'ejihi̱n an.<pb/>Tu̱nga tsa ngju̱a̱i̱njihi̱stu̱n,<br/>najmi ta̱ sa̱síhinna kui xu̱to̱. 


text:
Ñá najmi xu̱ta̱ xi finjihi̱stu̱n nga tífi xi má nga ndyja̱. S'ejin níná ko̱ tíchuhu̱ún ani̱ma̱ná.<pb/>


text:
Nk'ie nga s'ejinná Nti̱a̱ná, ya kixi̱á nga n'e̱kjáíhi̱ín ni xi tíchuyáha̱á ko̱ behe̱ tak'aán nga kju̱axi̱ ni xi najmi tíma chjiná. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ s'ejinná Nti̱a̱ná, kui nga yahaná nga én xi tsitjuhu ts'a Nti̱a̱ná kits'ínndako̱ho a̱sunntee̱ ko̱ mankjinná nga ni xi tíyaá kin'endako̱ho ni xi najmi ma chji. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Abel Nti̱a̱ná, kui nga kitsjáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná chje̱ xi 'yún nda sa nga xi kitsjá Cain. A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n, kui nga Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu nga kui xi nku nda̱ xi na̱xu̱ ko̱ kits'ínkjáíhi̱n chje̱he̱. Ko̱ ndaha tsa ja k'ien Abel, tu̱nga tíbakú chu̱ba̱yaháná xi nkú ts'ín kis'ejihi̱n. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Enoc Nti̱a̱ná, kui nga Nti̱a̱ná ngjiko̱ tík'uhu̱n ra̱ ndji̱o̱jmi ján ko̱ najmi k'ien. Najmi ta̱ kisakúhu, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná jakj'ájihi̱nséhe̱n. Ko̱ kintehe̱ ni nga kichjubé, nda ts'ín kichubani̱jmíyaha nga kits'ín ni xi kisasíhi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Tsa najmi s'ejihi̱n xu̱ta̱ Nti̱a̱ná, najmi tjín xi nkú ts'ín sa̱síhi̱n ra̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xu'bo̱. A̱t'aha̱ xi mjehe̱ kj'u̱a̱ík'un tiñaha̱ Nti̱a̱ná, tjíhin nga s'e̱jihi̱n nga tíjña Nti̱a̱ná ko̱ nga Nti̱a̱ná tsjáha̱ ni xi nda xu̱ta̱ xi bangisjaihi̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Noe Nti̱a̱ná, kui nga kint'é'éhen nk'ie nga Nti̱a̱ná kitsúya títjuhu̱n ra̱ ni xi najmi kje̱e ma chji ko̱ kits'ínnda tsutsu chánkoo̱ nga kits'ínk'anki xu̱ta̱ xi ts'e̱. B'a̱ ts'ín kis'ejñanehe̱ ra̱ xu̱ta̱ nga kfe̱, ko̱ kisakúhu̱ Noe nga na̱xu̱ ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ kis'ejihi̱n. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná, kui nga kint'é'éhen nk'ie nga kichubaha̱ nga ngju̱a̱i̱ nanki xi ts'i̱ínkjáíhi̱n a̱skahan, ndaha tsa najmi be sisin má nga ngji nga tsutju. 


text:
A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n, kui nga y'ejñaha nanki xi kitsúya títjuhu̱n ra̱ Ntia̱ná nga tsjáha̱, ndaha tsa y'ejña xi nkúhu nku nda̱ xi xin nibáha. Ni'ya najyunte y'ejñayako̱ Isaac ko̱ Jacob, xi a̱skahan ta̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjuhu̱n Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ kits'ín Abraham a̱t'aha̱ ja tíjñajin kju̱a̱nkjintak'uhu̱n nga nanki xi najmi ndyja̱ k'úéjña, xi Nti̱a̱ná k'u̱énda ko̱ ts'i̱ínnda. 


text:
<pb/>Ko̱ a̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná, kui nga kik'a̱i̱hi̱ ra̱ nga'yún nga ka̱maha na̱'mi, ndaha tsa ja chá ṉkjún ko̱ nti̱ Sara̱, a̱t'aha̱ kis'ejihi̱n nga Nti̱a̱ná ts'i̱íntjusun ni xi kitsúya títjuhu̱n. 


text:
Kui nga nku nda̱ xi najmi ta̱ tjíhi̱n ra̱ nga'yún yjonintehe̱, kui xi kis'ehe̱ ntje̱ xi b'a̱ ts'ín nkjin tsichu ma xi nkúhu niñu xi tjín nk'a ján ko̱ xi nkúhu tsumí xi tjín a̱ndai ntáchak'uu̱n, kui xi najmi maha̱ s'exki̱. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ i̱ncha k'ien nga najmi kits'ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjuhu̱n Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. Tu̱nga i̱ncha kis'ejihín ra̱ ko̱ kama chu̱ba̱yaha̱ niu̱, ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsú ani̱ma̱ha̱ nga kui xi xin i̱ncha nibáha ko̱ nga tu̱ tjímasúhún a̱sunntei̱. 


text:
Tu̱nga kama mjehé ra̱ nku a̱nte xi 'yún nda sa, kui xi tíjña ndji̱o̱jmi ján. Kui nga najmi ma subaha̱ ra̱ Nti̱a̱ná nga ya nga kui xi Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ja y'éndaha̱ nku nanki. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná, kui nga kitsjáha Isaac xi nkúhu tsa chje̱ nk'ie nga kikjut'ayák'uhu̱n Nti̱a̱ná. Kama k'un nga xi nkúhu nku chje̱ tsjá ntí nku tutuhu̱, ndaha tsa ntíu̱ kinchja̱jin Nti̱a̱ná 


text:
B'a̱ kitsú Abraham nga Nti̱a̱ná tjíhi̱n nga'yún xi má nga ts'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. Kui nga kisakú ngáha̱ ra̱ ntíhi̱ xi nkúhu tsa j'áíya ngáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Isaac Nti̱a̱ná, kui nga nda kinchja̱nehe Jacob ko̱ Esau nginku̱n Nti̱a̱ná nga kitsúyaha̱ ni xi ka̱ma a̱skahan. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Jacob Nti̱a̱ná, kui nga kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáha, nda kinchja̱ne nginku̱n Nti̱a̱ná nga nkúnkú ntíhi̱ Kuse. Kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga y'a'yúhún ko̱ ya yánisehe̱ nga tsisintje̱n. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Kuse Nti̱a̱ná, kui nga kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáha, kitsúya títjun nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱i̱tju xu̱ta̱ Israel a̱nte Egipto̱ ko̱ kitsúya xi nkú n'e̱he̱ nintaha̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n xi cháha̱ Moise Nti̱a̱ná, kui nga kingjájña 'maha ntíu̱ jan sá tjíhin nk'ie nga kitsin, a̱t'aha̱ i̱ncha kikie nga tsjo tjín ntíu̱ ko̱ najmi kitsankjún kju̱a̱téxuma xi kitsjá nda̱ rei̱hi̱ Egipto̱. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Moise Nti̱a̱ná, kui nga najmi kits'ín yuhu nga ntíhi̱ ta̱kjíhi̱n nda̱ faraon k'úíhi̱n ra̱ nga ja kama chá. 


text:
Kama mje níhi̱ nga ta̱ sa̱kút'aha̱ kju̱a̱'un xi tíbehe̱ xu̱ta̱ha̱ Nti̱a̱ná ko̱ najmi nga ts'i̱íntsjojin kutju kju̱a̱tsjo xi tsjá ngatitsuu̱n. 


text:
Kits'ínnkjink'un nga 'yún chjí saha̱ ra̱ kju̱a̱ni̱ma̱ xi sa̱kúhu̱ nga kju̱a̱nchi̱ná xi tjín a̱nte Egipto̱, a̱t'aha̱ kikuyáha̱ chjí xi ts'i̱ínkjáíhi̱n a̱skahan. Ta̱ kuihi kju̱a̱ni̱ma̱ xi a̱kahan sa̱kúhu̱ xi ts'i̱ín nibá Nti̱a̱ná ngajoho̱. 


text:
<pb/>Ko̱ a̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná, kui nga tsitjuhu a̱nte Egipto̱ ko̱ najmi kitsankjún kju̱a̱kjaha̱n nda̱ rei̱. Najmi kits'ínkjehe̱ k'un, a̱t'aha̱ b'a̱ kama xi kikie Nti̱a̱ná xi najmi ma chji kamaha̱. 


text:
Ko̱ a̱t'aha̱ ya kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná, kui nga ts'asjehe S'í Pascu̱a̱ ko̱ kitsjákju̱a̱ nga jní n'e̱k'iko̱ho a̱nkju̱a̱ha̱ ni'yaha̱ xu̱ta̱ Israel, tu̱ xi ntítsje xi ts'i̱ínk'iehen ntí tjuhu̱n xu̱ta̱ Egipto̱ najmi ts'i̱ínko̱ho ntí tjuhu̱n xu̱ta̱ Israel. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n xu̱ta̱ Israel Nti̱a̱ná, kui nga j'atikjáha Ntáchak'un Niu̱ xi nkúhu tsa nanki kixi. Tu̱nga k'ienjinntáhá já jun Egipto̱ nk'ie nga kama mjehe̱ nga b'a̱ ta̱ i̱ncha ts'i̱ín ko̱ kui. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n xu̱ta̱ Israel Nti̱a̱ná, kui nga tsixuntuhu xjóho̱ nanki Jerico a̱skahan nga y'emandai xu̱ta̱ Israel yo̱ yatu ni̱stjin tjíhin. 


text:
A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n na̱ská Rahab Nti̱a̱ná, kui nga najmi k'iehen xi nkúhu xu̱ta̱ xi najmi kint'é'én, a̱t'aha̱ nda ts'ín kits'ínkjáíhi̱n já jun Israel xi tsichukase maña̱ yo̱. 


text:
<pb/>¿Ko̱ mí nihi xi xín sa? Tse ṉkjún ngju̱a̱i̱ko̱na tsa kuinchjani̱jmíyahana nda̱ Gedeon, nda̱ Barak, nda̱ Sanson, nda̱ Jefte, nda̱ David, nda̱ Samuel ko̱ já profeta̱. 


text:
A̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná jóo̱, kui nga tjín xi kits'ín ngana̱ha̱ ra̱ já rei̱, ko̱ nga nda tsatéxumaha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱, ko̱ nga kits'ínkjáíhi̱n ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱, ko̱ nga kits'ín ngana̱ha̱ xoo̱, 


text:
ko̱ nga kits'ínk'ienya nd'í xi tu̱ xí 'yúhún, ko̱ nga tsitjunkihi̱ yjoho̱ nga kis'ehe̱ ki̱cha̱, ko̱ nga kitsjá nga'yúhu̱n yjoho̱ ndaha tsa najmi ta̱ chúkju̱a̱ha̱ ra̱, ko̱ nga ndjá ts'asje yjoho̱ nga kikján, ko̱ nga tsanka tje̱nnki já jun kontra̱ha̱. 


text:
<pb/>Kis'e jminchjín xi kits'ínkjáín tík'un ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xinkjín xi ja k'ien. Ko̱ tjín ngá xi un kikiehe̱ nga k'ien, a̱t'aha̱ a̱nte xi 'yún nda sa nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ mjehe̱. Kui nga najmi kits'ín yuhu nga ts'i̱íhin ni xi kik'ihi̱n tu̱ xi ka̱ma nda̱íhi̱ ra̱ kai. 


text:
<pb/>Ko̱ tjín xi ndji̱o̱ kis'ehe̱, ko̱ xi ki̱cha̱'yá kitikjáha, ko̱ xi ki̱cha̱ ndju kin'ek'ienko̱ho. Ko̱ tjín xi y'emasún nga chu̱ba̱ kingjahá tja̱ba̱xíhi̱n chu̱tsa̱nka̱ ko̱ xi ts'e̱ chu̱tentsu̱. X'a̱n y'entu, ko̱ kitsjennkí uncha, ko̱ kin'e'uhu̱n. 


text:
Y'emasún nanki kixiu̱ ko̱ a̱jin a̱sunntu tje̱nki̱. Y'entuyá ti̱xa̱ ngijoo̱ ko̱ ti̱xa̱ xi yja t'anankiu̱. Xu̱ta̱ xu'bi̱, kui xi 'yún nda kama nginku̱n Nti̱a̱ná. A̱sunntee̱ najmi tje̱he̱n ra̱ xu̱ta̱ xu'bi̱. 


text:
<pb/>Nda ts'ín kichubani̱jmíyaha ngayjee̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ a̱t'aha̱ kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga najmi ni̱stjihín kisakúhu̱ ni xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. 


text:
B'a̱ kama a̱t'aha̱ kits'ín kuenta̱ná Nti̱a̱ná. Najmi kitsjá nga nkuhú kui xu̱ta̱ xu'bo̱ ka̱ma xi tjíhin nga ka̱ma. Kama mje níhi̱ Nti̱a̱ná nga ta̱ ñja ta̱ ñja ka̱maka̱á xu̱ta̱ xu'bo̱ xi tjíhin nga ka̱maá.<pb/>


text:
Kui b'a̱ maha, kitsendáíhiná xu̱ta̱ xi bakú chu̱ba̱yaná xi nkú ts'ín kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná. Kui nga t'entu t'axíhinná tu̱ mí nihí ni xi ts'ín'áíná ko̱ ngatitsun xi mjehe̱ k'o̱je̱nnkiná, ko̱ tjen nga'yúhu̱ún yjoná nga kfin jahaná má tíbankíaán. 


text:
Nkuhú Jesu xi n'e̱sihi̱ín. Kui xi kik'atuts'i̱hi̱n nga s'ejinná ko̱ ts'ín nga s'ejinná xi nkú ts'ín tjíhin nga s'e̱jinná. Kikie títjun kju̱a̱tsjo xi sa̱kúhu̱ ko̱ kui nga kits'íhin nga'yún nga k'ient'á kruu̱ ko̱ najmi nkjún kamaha̱ nga̱t'aha̱ kju̱a̱suba xi kisakúhu̱ nga b'a̱ ts'ín k'ien. Ko̱ a̱skahan y'ejñat'aha̱ Nti̱a̱ná má nga batéxuma. 


text:
<pb/>Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o Jesu xi 'yún ṉkjún kits'ín chúkju̱a̱ nk'ie nga kitsújnu kitsút'aha̱ já ngatitsuu̱n. Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o, tu̱ xi najmi kfe̱ntaha̱nu̱u ko̱ kfe̱he̱ ra̱ tak'un. 


text:
<pb/>Ko̱ ja kin'echayo én xi tsjáni̱yánu̱u, xi títsuya nga jun xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ b'i̱ ts'ín tjít'a:<pb/>Ji ntína̱, najmi tu̱ tohón mahi<pb/>éhe̱n Nti̱a̱ná xi ts'ínk'a ni̱yáhi,<br/>ko̱ najmi tu̱ n'ekjehi̱ tak'uin<br/>nk'ie nga ndjá ku̱i̱nchja̱ko̱hi.<pb/> 


text:
<pb/>N'e̱chúkju̱o nk'ie nga ts'i̱ínk'a ni̱yánu̱u Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná títs'ínko̱nu̱u xi nkúhu ntíhi̱. Ngatentee̱ xi tí'mi na̱'mi ts'ínk'a ni̱yá ntíhi̱. 


text:
Tu̱nga tsa najmi ts'i̱ínk'a ni̱yánu̱u Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín ts'ínk'a ni̱yá ngayjee̱ ntíhi̱, tu̱ a ntínú ma, najmi ntí kikjihi̱n jun. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ndyjaná, na̱'miná xi tjín e̱i̱ a̱sunntei̱ ts'ínk'a ni̱yáná ko̱ yankjáán. ¿Nkú ts'ín najmi 'yún ku̱i̱nú'yá'éhe̱n ra̱á Na̱'miná xi tíjña ndji̱o̱jmi ján ma, tu̱ xi sa̱kúhuná nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'uhunná? 


text:
Najmi tu̱ xí tsehé ts'ínk'a ni̱yáná na̱'miná. Ts'ín xi nkú ts'ín ma chu̱ba̱yaha̱. Tu̱nga nk'ie nga Nti̱a̱ná ts'ínk'a ni̱yáná, ngandaná b'a̱ ts'ín, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ta̱ je ka̱mahaná xi nkuhu kui. 


text:
Kju̱axi̱ nga najmi tsjo maná nk'ie nga tjín xi ts'ínk'a ni̱yáná. Ma un níná. Tu̱nga xi b'a̱ ts'ín 'ba̱i̱ ni̱yáha̱, kui xi a̱skahan b'ejñajin kju̱a̱jyu ko̱ be xi nkú ts'ín na̱xu̱ fiko̱ yjoho̱. 


text:
Ni̱yá xi na̱xu̱ tje̱n tankínyo, tu̱ xi ka̱mandaha tsu̱ku xi ni̱ma̱t'a ko̱ najmi ta̱ ts'ónki saha. B'i̱ ts'ín tís'ejña chji nga najmi kfi t'axíhi̱ín Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Ti̱nchísjo nga kas'eko̱nu̱u kju̱a̱jyu ngatentee̱ xu̱ta̱ ko̱ nga kju̱a̱je ti̱ntsu̱ba̱jiun. A̱t'aha̱ xi najmi tíjñajin kju̱a̱je, kui xi najmi sku̱e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nda nda cha̱so̱o nga najmi tu̱ kas'e a̱jinnu̱u nku xi najmi ts'ínkjáíhi̱n kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná, tsa xi najmi nda s'e̱yaha̱ ko̱ a̱s'a̱i tsjá kju̱a̱sti ko̱ ts'i̱ín nga a̱jihi̱n nkjin xu̱ta̱ ngju̱a̱i̱tse ni xi najmi ndaha̱. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ kas'e a̱jinnu̱u xi chu̱ba̱ kjúántuko̱hó xinkjín ko̱ ta̱ ndaha xi najmi sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná xi nkú kits'ín Esau. Kui xi kama ntí tjun ko̱ nga kui ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi ts'e̱ na̱'mihi̱, tu̱nga nkuhú nichine kikatéñaha ni xi kanéhe̱ kai. 


text:
A̱t'aha̱ yo xi nkú ts'ín a̱skahan kin'e t'axín, nk'ie nga kama mjehe̱ nga ts'i̱ínkjáíhi̱n nga nda ku̱i̱nchja̱nehe̱ na̱'mihi̱ kai. Ndaha tsa kikjintá nga tsangisjai ni̱yá, tu̱nga najmi ta̱ kis'ehé ra̱ nki ni xi kits'ín. 


text:
<pb/>Jun najmi b'a̱ kamat'on xi nkú nga kamat'ain xu̱ta̱ Israel. Kui xi ngjik'úhu̱n nku a̱sunntu tje̱nnki̱ xi tíjña e̱i̱ a̱sunntei̱, xi kis'ejña ndzjen ndzjen nga kití, má nga kama ni̱stje̱n ni̱stje̱n ko̱ kis'ejyún ko̱ ntjo̱ kama. 


text:
Ko̱ kinu'yá tjio ko̱ nku nta̱ xi kinchja̱. Xu̱ta̱ xi kint'é nto̱ tsanki nga najmi ta̱ ku̱i̱nchja̱ko̱ saha̱ ra̱, 


text:
a̱t'aha̱ najmi tsichukju̱a̱ha̱ kju̱a̱téxuma xi b'a̱ títsuu̱: “Santaha ko̱ chu̱ xi ku̱a̱sínt'a tsu̱ku̱ a̱sunntu tje̱nnki̱ tjíhin nga ndji̱o̱ s'e̱he̱.” 


text:
<pb/>Tu̱nga máha jun, tsankink'úhu̱un A̱sunntu Tje̱nnki̱ Sion, nanki xi ts'e̱ Nti̱a̱ná xi tíjña tík'uu̱n, nanki Jerusalen xi tíjña ndji̱o̱jmi ján, má nga kama ñjakú nkjin ṉkjún ntítsje xi títs'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná, 


text:
má nga kama ñjakú xi tjun kama ntíhi̱ Nti̱a̱ná, xi tjíntut'á j'áíhi̱n ndji̱o̱jmi ján. Tsankink'úhu̱un Nti̱a̱ná xi ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín ngayjee̱ xu̱ta̱, má nga tjíntu ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ kits'ín, xi ja kama xi tjíhin nga ka̱ma. 


text:
Tsankink'úhu̱un Jesu xi kits'ínchjéhe̱n Nti̱a̱ná nga y'énda tse̱tse̱ nku ni. Ko̱ ta̱ tsankink'úhu̱un jní xi kisaténdzjoo̱, kui xi bakú chu̱ba̱yaná ni xi 'yún nda sa nga xi tsakú chu̱ba̱ya jníhi̱ Abel ni̱stjin nk'ie. 


text:
<pb/>Chúhu̱un yjonu̱u. Najmi tu̱ n'e t'axíún xi tínchja̱. A̱t'aha̱ yaá nga najmi tsitjunki ni̱stjin nk'ie xu̱ta̱ xi kits'ín t'axín xi ndjá kinchja̱ko̱ho̱ e̱i̱ a̱sunntei̱. Kui nga, ¿nkú ts'ín ku̱i̱tjunkihiná ñá tsa najmi n'e̱sihi̱ín xi tíjña ndji̱o̱jmi ján xi ndjá tínchja̱ko̱ná nd'a̱i̱? Kui xi Nti̱a̱ná. 


text:
Ni̱stjin nk'ie nta̱ha̱ Nti̱a̱ná kits'ínk'atsé t'anankiu̱, tu̱nga nd'a̱i̱ títsuya títjun ni xi ts'i̱ín nga b'i̱ títsu: “Nku ni̱yá ts'ink'atsé sa t'anankiu̱ ko̱ santaha nk'a ján.” 


text:
<pb/>Nk'ie nga “nku ni̱yá sa” títsu, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga chjúxin ni xi kin'endoo̱, ni xi maha̱ f'ajniyá, tu̱ xi b'a̱ ts'ín s'e̱ntuhu ni xi najmi maha̱ ra̱ f'ajniyáha. 


text:
Najmi ma f'ajniyá má batéxuma Nti̱a̱ná, ko̱ kui xi n'e̱kjáíhi̱ín. Kui nga tjehe̱n ra̱á máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ n'e̱tsjoo̱hó xi nkú ts'ín sasíhi̱n nga 'yún cha̱nkjáán. 


text:
Najmi tu̱ n'echayo nga nda ts'ín n'e̱kjóho̱on xi kj'u̱a̱ísenu̱u ni'yanu̱u, a̱t'aha̱ tjín xi kits'ínkjáíhi̱n ntítsje ni'yaha̱ nga najmi be tsa ntítsje xi j'aisehe̱. 


text:
<pb/>Tjanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi kjintuyá'yún, xi nkúhu tsa ko̱ ta̱ jun kisuntuyá'yúnko̱o. Ko̱ ta̱ tjanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi kju̱a̱ni̱ma̱ tíf'ajin xi nkúhu tsa ko̱ ta̱ jun b'a̱ tímat'on. 


text:
<pb/>Ngatento cha̱nkjún kju̱a̱bixoo̱n, cha̱nkjún xi tintsu̱ba̱ko̱o, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ts'i̱ínko̱kju̱a̱ xi tjín xi kjúájñako̱ nga najmi kje̱e bixan ko̱ xi k'u̱a̱t'aha̱ xinkjín. 


text:
<pb/>Najmi tu̱ to̱on n'e mjo. Katumaha̱nu̱u ni xi tjínnu̱u. A̱t'aha̱ b'i̱ kitsú Nti̱a̱ná: “Ndaha̱chí najmi k'uejñáha ko̱ ta̱ ndaha najmi ts'in nga maha.” 


text:
Kui nga ma k'aán nga b'a̱ bixíhinná:<pb/>Nti̱a̱ná basinko̱na,<br/>najmi tjín ni xi ku̱i̱nchánkjúnna.<pb/>¿Mí nihi xi ka̱ma ts'i̱ínna xu̱ta̱? 


text:
<pb/>N'e̱kj'áítsjoho̱on yjonu̱u já k'aku̱ xi kis'enu̱u, xi kitsúyanu̱u éhe̱n Nti̱a̱ná. N'e̱nkjíntak'un xi nkú ts'ín y'entu ko̱ xi nkú ts'ín jet'a ni̱stjihi̱n, ko̱ b'a̱ ts'ín ta̱ n'e̱ s'ejiun Nti̱a̱ná xi nkú ts'ín kis'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín tjíyaha̱ Jesucristo̱ nk'ie xi nkú ts'ín tjíyaha̱ nd'a̱i̱, ko̱ tu̱ nkú b'a̱há ts'ín s'e̱yaha̱. 


text:
Najmi tu̱ 'ba̱i̱nto tsa tjín xi k'u̱a̱na̱cha̱nu̱u nga ku̱a̱kúyanu̱u kj'a̱í kj'a̱í ni. Nda tjín nga sakú nga'yúhu̱n ani̱ma̱ná a̱jin kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná, najmi a̱jihi̱n kju̱a̱téxuma xi tsjá xu̱ta̱ xi b'a̱ tsu nga nichinee̱ sakújinná nga'yún. Ndaha̱chí najmi basinko̱ná kui nii̱. 


text:
<pb/>Nginku̱n Nti̱a̱ná tíjñaná nku na̱chan chje̱. Yaá nga tíjña nkjúhu̱n já na̱'mi xi ts'ínxát'aha̱ ni̱nku̱ najyuntee̱ nga kji̱ne̱ chje̱ xi s'ejñasun na̱chan chje̱ná. 


text:
Tíjña nga nda̱ na̱'mi títjuu̱n fas'enko̱ jníhi̱ chu̱ a̱nte xi 'yún nkjúhu̱n ni̱nku̱ najyuntee̱ nga tsjá chje̱ tu̱ xi n'endyjat'aha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱, tu̱nga najmi máhá tjíntu xu̱ta̱ s'etí yjonintehe̱ chu̱. Na̱tsin ní s'etí. 


text:
<pb/>Kui nga tehe̱nte n'e̱tsjoho̱ ra̱á Jesucristo̱, a̱ jahá Nti̱a̱ná tín'etsjoho̱o nga b'a̱ tín'eé. Kui xi chje̱ná. Katitju tsu̱'ba̱á nga Jesu xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ najmi tu̱ n'echayo nga n'o̱o ni xi nda ko̱ nga b'i̱ ngján ti̱si̱nko̱o xinki̱u, a̱t'aha̱ ta̱ sasíhi̱n Nti̱a̱ná chje̱ xu'bi̱. 


text:
<pb/>Ti̱nú'yá'óho̱on já k'aku̱nu̱u ko̱ cha̱nkjún, a̱t'aha̱ kui xi basehe̱ nga n'o̱o ni xi tjíhin nga n'o̱o, ko̱ tjíhin nga ts'i̱ínkjas'ehe̱n kuenta̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ n'o̱o tu̱ xi tsjo k'úéhe̱ ra̱ nga ts'i̱íhin xáha̱ ko̱ najmi áí ka̱maha̱ xóo̱, a̱t'aha̱ ta̱ ngandanu̱u tsa najmi áí ka̱maha̱ xáha̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, chu̱bantjáíni̱. Ndahá tjíya kju̱a̱nkjintak'unni̱ nga tín'ei̱ xáni̱ ko̱ mjeni̱ nga tu̱ nkú ndahá n'e̱i̱. 


text:
<pb/>Chu̱bantjáínú nginku̱n Nti̱a̱ná nku kju̱a̱nda, tu̱ xi tsjánte xatíhina Nti̱a̱ná nga kfínsenu̱u. Nda̱ xi kits'ínnda xu̱ju̱i̱n b'i̱ ts'ín títs'ínkjet'a 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná xi tsjáná kju̱a̱jyu, kui xi kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. Kui xi Nda̱ bastu chánkaha̱ chu̱tsa̱nko̱, a̱t'aha̱ jní xi ts'e̱ y'éndako̱ho Nti̱a̱ná ni xi najmi maha̱ fe. 


text:
Nti̱a̱ná katsjánu̱u ngayjee̱ ni xi nda xi machjénnu̱u, tu̱ xi ka̱ma n'e̱tjusuhunnu ni xi mjehe̱. Jesucristo̱ kats'ínchjén nga katuma a̱jinná ni xi sasíhi̱n. N'e̱kié yjoná nga tjíhi̱n kju̱a̱chánka Jesucristo̱ santaha tu̱ nkjéhé ni. B'a̱ katuma. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, tíbankinu̱u nga nda n'e̱kjóho̱on én xi tíb'et'ánu̱u e̱i̱ nga títsjani̱yánu̱u, a̱t'aha̱ najmi 'yún tse ni xi kuakiet'á. 


text:
<pb/>Mjena nga cho̱o nga ja tsitju'a nu̱ba̱yóo̱ nda̱ nts'eé Timoteo̱. Tsa kj'u̱a̱íse xatína, kfínka̱ ko̱ kui nk'ie nga kfínsenu̱u. 


text:
<pb/>Tífaniñaha̱ ngayjee̱ já k'aku̱nu̱u ko̱ ngayjee̱ xi kikj'áts'e̱he̱ Nti̱a̱ná. Xu̱ta̱ a̱nte Itali̱a̱ ta̱ tífaniñanu̱u. 


text:
An Santiago̱, an nda̱ musu̱ síhi̱n Nti̱a̱ná ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱, títs'inkjínu̱u xu̱ju̱i̱n jun xi y'aha̱nu̱u ntje̱ te jo xi tsitjujíhi̱n ra̱ ntje̱ cháná Israel. Jun xi kindzjoyo a̱sunntee̱. Tífaniñanu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ mí nihi xi basinko̱ná nga ndjá s'e̱jinná Nti̱a̱ná 


text:
A̱t'aha̱ ja yo nga nk'ie nga ni̱banenu̱u ni xi ku̱i̱tjájiun ko̱ nda bitjunkiu a̱t'aha̱ ndjá s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱nu̱u nga ka̱ma n'e̱ chúkju̱o tu̱ mí nihí ni xi ka̱mat'on. 


text:
Tjehe̱nnto nga nk'ie nga tín'e chúkju̱o, kju̱a̱chúkju̱a̱ xi tjínnu̱u kats'ínndju̱ú xá xi ts'e̱ a̱jin ani̱ma̱nu̱u. Kui xi ngju̱a̱i̱ko̱nu̱u nga ka̱mo xi tjíhin nga ka̱mo ko̱ s'e̱yanu̱u xi nkú ts'ín tjíhin nga s'e̱yanu̱u, ko̱ najmi chumi nihi xi ndyja̱t'anu̱u. 


text:
<pb/>Tsa tjín a̱jinnu̱u xi ndyjat'aha̱ nga na̱nka̱ ts'ínkjink'un, katankihi̱ Nti̱a̱ná ko̱ Nti̱a̱ná tsjáha̱. A̱t'aha̱ kui ngayjehe k'un tsjáha̱ xu̱ta̱ ko̱ najmi b'éch'oho̱ yjoho̱ nga b'a̱ ts'ín. 


text:
Tu̱nga xi ku̱a̱nkihi̱ Nti̱a̱ná tjíhín nga s'e̱jihi̱n ko̱ najmi tu̱ jo jan katumaha̱. A̱t'aha̱ xi jo jan maha̱, kui xi nkú joyaha t'éhe̱n ntáchak'uu̱n, kui xi tu̱ má fiko̱hó ra̱ ntjo̱. 


text:
A̱t'aha̱ jo jan tjíyaha̱ ko̱ najmi ts'ínndju̱ú ni xi ts'ín. B'i̱ ts'ín kitsúya Santiago̱ nkú tjíhi̱n ra̱ nga̱t'a ts'e̱ xi x'a̱n ko̱ xi nchi̱ná 


text:
Ko̱ tsjo katumaha̱ xi tí'mi nda̱nchi̱ná, a̱t'aha̱ x'a̱n nginku̱n Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ xi nchi̱ná, kui xi ndyja̱ xi nkú joyaha naxú xi tjín a̱jin jñóo̱. 


text:
Nk'ie nga bitju ts'íu̱ ko̱ 'yún sje ma nubóo̱, ts'ínxi jñóo̱ ko̱ jne naxúhu̱ ko̱ ndyjajihi̱nsén kju̱a̱tsjotjíhi̱n. B'a̱ ta̱ ts'ínndyja̱ xi tí'mi nda̱nchi̱ná a̱jihi̱n xá xi títs'ín. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ nga̱t'a ts'e̱ ni xi bitjajíaán 


text:
<pb/>Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ xi títs'ín chúkju̱a̱ha ni xi tínibán'ehe̱, a̱t'aha̱ kui niu̱ tíb'éjña chji yáha kui ko̱ nk'ie nga nda ku̱i̱tjuko̱ kui niu̱, ts'i̱ínkjáíhi̱n nga k'úéjña tík'un. Kui chjíu̱ xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱ xu̱ta̱ xi tjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tjín xi tínibánehe̱ nga ts'i̱ín ni xi najmi nda, najmi tu̱ kats'ínnkjink'un tsa Nti̱a̱ná xi títs'ín nibánehe̱ kui niu̱. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná najmi nchja̱ha̱ nga ts'i̱ín ni xi najmi nda, ko̱ ta̱ ndaha najmi ts'i̱ín nibánehe̱ xu̱ta̱ nku ni xi nchja̱ha̱ tu̱ xi ts'i̱íhin ni xi najmi nda. 


text:
Ni xi nchja̱ níhi̱ a̱ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, kui xi b'ana̱cha̱ha̱ ko̱ kje'yúhu̱n tu̱ xi ts'i̱íhin ni xi najmi nda. 


text:
A̱s'a̱i tu̱ nku fásihín ra̱ ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱ ko̱ yo̱ tsihin ngatitsuu̱n. Ko̱ nk'ie nga ja sá ngatitsuu̱n, yo̱ nibáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
Ngayjee̱ ni xi 'yún nda xi 'ba̱i̱ná, kui nihi xi 'yún nda ko̱ ndji̱o̱jmi ján nibáha̱ ra̱. Kui xi tsjáná Na̱'miná xi kits'ínnda ngayjee̱ ni xi bat'ai nk'a ján, xi najmi b'óntjaiya ko̱ ta̱ ndaha najmi f'ajniyá xi nkúhu nku nk'íén. 


text:
Kama mjehe̱ nga kits'ín maná ntíhi̱. Én xi bakúyaná ni xi na̱xu̱ tjín, kui xi kits'ínchjén nga kits'íntsinná, tu̱ xi ku̱i̱chu mahaná xi nkú joyaha tu xi tjun chjúsítje̱n a̱jihi̱n ngayjee̱ ni xi kits'ínnda. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ xi nkú ts'ín chúhu̱un nja̱á ko̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga n'etjusaán éhe̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>N'e̱kj'áítsjon ni xu'bi̱, já nts'ena̱. Ti̱ntsu̱ba̱ ndo nga ta̱sinñju, chúyako̱o nga chu̱bo ko̱ 'ni katuma kjannu̱u. 


text:
Kui b'a̱ maha, t'entuhunu ngayjee̱ ni xi si ko̱ ni ch'onk'un xi tjín ṉkjún. N'e̱sje ni̱ma̱kju̱o yjonu̱u nga n'e̱kjóho̱on én xi kis'entje̱jin ani̱ma̱nu̱u. Kui xi tjíhi̱n nga'yún nga ts'i̱ínk'ankinu̱u. 


text:
<pb/>Tu̱nga n'e̱tjusunnú ée̱n. A̱t'aha̱ tsa tu̱ nku ku̱a̱sinñjuhú ru̱u ko̱ najmi n'e̱tjusun, yjonu̱u tích'ana̱cho̱. 


text:
Xi tu̱ basínñjuhú ra̱ ée̱n ko̱ najmi ts'íntjusun, kui xi xi nkú joyaha xu̱ta̱ xi baseya nku chu̱tsín nga basehe̱ sénni̱stjihi̱n, 


text:
Tu̱nga máha xu̱ta̱ xi base sisihi̱n kju̱a̱téxuma xi na̱xu̱ tjín, kju̱a̱téxuma xi ts'ín nda̱íná, ko̱ xi tu̱ nku b'ejñajihín kui kju̱a̱téxumoo̱, xi najmi ts'ínchaya ni xi basínñjuhu̱ nga tu̱ sahá ts'íntjusun ni xi títsu kju̱a̱téxumoo̱, kui xu̱ta̱ha xi Nti̱a̱ná ts'ín nga nda ka̱mat'ain a̱jihi̱n ni xi tíi̱ncha ts'ín. 


text:
<pb/>Tsa tjín xi b'a̱ maha̱ nga nda ts'ín nginku̱n Nti̱a̱ná, tu̱nga tsa tu̱ sa najmi mahá ngáha̱ b'éch'oho̱ ts'a xi nkú nga ts'ín nchja̱, kui xi b'ana̱cha̱ha̱ yjoho̱ ko̱ najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ xi nkú ts'ín benkjún Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga bisinka̱á ntí xi ja k'ien xi cháha̱ ko̱ jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n nga un tíbehe̱, ko̱ nk'ie nga najmi n'esika̱á yjoná ni ch'onk'un xi tjín a̱sunntee̱, b'a̱ ts'ín je ko̱ nda n'eé nginku̱n Nti̱a̱ná xi Na̱'miná maha.<pb/>


text:
Jun já nts'ena̱, Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ tjíhi̱n kju̱a̱chánka ko̱ kui xi s'ejinnu̱u. Kui nga najmi tu̱ ngabi n'ehenu a̱jihi̱n xu̱ta̱. 


text:
K'úéjñaha̱ ra̱á tsa kju̱a̱s'enjinnu̱u xi má nga ma ñjakúko̱o xinki̱u nku nda̱ xi tjíyaha̱ stji̱nk'un to̱onsine ko̱ yja najyun tsjo tjín, ko̱ tsa ta̱ kju̱a̱s'en yo̱ nku nda̱ x'a̱n xi yja najyun chá. 


text:
Tsa nda n'e̱kjóho̱on nda̱ xi yja najyun tsjo tjíu̱n nga: “Ti̱nchin a̱nte nda xu'bi̱” k'úíhu̱un, ko̱ tsa b'a̱ k'úíhu̱un nda̱ x'o̱n: “Ti̱si̱njña ndjui yo̱ ji” ko̱ tsa: “Ti̱nchintet'ání” k'úíhu̱un, 


text:
tsa b'a̱ n'o̱o, ¿a najmi ngabihí tín'o? ¿A najmi ch'ohón ts'ín ja tín'enkjíntak'un nga jun tíchasoho̱o yá xi nk'a tje̱n? 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, ta̱sinñjú nga Nti̱a̱ná j'ájin xu̱ta̱ xi x'a̱n xi tjín a̱sunntei̱ tu̱ xi sa̱kúhu̱ ra̱ kju̱a̱nchi̱ná xi tjíhi̱n xi s'ejinná ko̱ tu̱ xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ra̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. Kui nii̱ xi kitsúya títjun Nti̱a̱ná nga tsjáha̱ xi tjoho̱. 


text:
Tu̱nga máha jun, xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ n'e mo xu̱ta̱ x'a̱n. ¿A najmi jánchi̱nóo̱hó xi b'ana̱cha̱nu̱u nga ngandaha̱ n'o ni xi n'o ko̱ a najmi kuihí xi fiko̱ kju̱a̱'yúnnu̱u nginku̱n já jue nga batéjénenu̱u? 


text:
<pb/>Nda n'o̱o tsa n'e̱tjusun kju̱a̱téxuma xi xi 'yún nk'a tje̱n, xi nkú ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “N'e̱tjóí xu̱ta̱hi̱ xi nkú nga ts'ín tjohi yjohi̱.” 


text:
Tu̱nga tsa ngabi n'o̱o a̱jihi̱n xu̱ta̱, ngatitsun tín'o ko̱ kju̱a̱téxumoo̱ ku̱i̱tsu̱yanu̱u nga jé tje̱nnu̱u. 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ tsa tjín xi ts'i̱íntjusunyje kju̱a̱téxumoo̱, tu̱nga tsa ndyja̱t'ahá ra̱ nga ts'i̱íntjusun nku ni xi tjít'a yo̱, kui xi jé tsjehe̱n nga̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi: “Najmi tu̱ ch'at'aihi̱ chji̱íhi̱n” kitsú, kui xi ta̱: “Najmi tu̱ n'ek'iein” kitsú. Máha ji, ndaha tsa najmi ch'a̱t'aihi̱ chji̱íhi̱n ko̱ tsa x'i̱hi̱n, tu̱nga tsa n'e̱k'ienní ani̱ma̱, tsa b'a̱ n'e̱i̱, jé tje̱hin nga tíbiyunéí kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ ni̱stjin nga ku̱a̱se̱he̱ Nti̱a̱ná mí nihi xi kits'ín xu̱ta̱, najmi ka̱ma ni̱ma̱ha̱ xi najmi kama ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. Tu̱nga xi kama ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱, kui xi nda ku̱i̱tju kui ni̱stiu̱n. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ ni xi 'mihi̱ nga s'ejinná 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, ¿mí xi chjíhi̱ ra̱ tsa tjín xi títsu nga s'ejihi̱n Nti̱a̱ná tu̱nga tu̱ sa najmi títs'íntjusuhún ngá xi nkú ts'ín s'ejihi̱n? ¿A ka̱mahá n'e̱k'anki tu̱ nga̱t'aha̱ nga b'a̱ ts'ín s'ejihi̱n? 


text:
K'úéjñaha̱ ra̱á tsa nku nda̱ nts'eé ko̱ tsa nku nichjaá ndyjat'áha̱ najyun ko̱ najmi tjíhi̱n nichine. 


text:
Ko̱ tsa tjín a̱jinnu̱u xi: “Tankíhin ndo, ti̱ch'okjó sisiun najyun ko̱ chi̱ne̱ sisiun”, tsa ku̱i̱tsu̱hu̱ tu̱nga najmi ku̱a̱si̱nko̱hó nga tsjáha̱ ni xi machjéhe̱n, ¿a najmi tu̱ kju̱a̱ndahá b'a̱ ku̱i̱tsu̱? 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín tíjña nga̱t'a ts'e̱ xi nkú ts'ín s'ejinná. Tsa najmi tín'etjusaán xi nkú ts'ín s'ejinná, b'a̱ ta joya xi nkúhu tsa ndaha̱chí najmi s'ejinná. 


text:
<pb/>Kutsa tjíhín xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱: “Ji xi s'ejihin Nti̱a̱ná ko̱ an títs'intjusan ni xi nda.” Tu̱nga ta̱kúchjihíní nga s'ejihin Nti̱a̱ná nk'ie nga najmi tín'etjusuin xi nkú ts'ín s'ejihin, ko̱ an ni xi títs'intjusan kuakuchjíko̱ho ra nga s'ejinna Nti̱aṉá. 


text:
Ji xi s'ejihin nga nkuhú maha Nti̱a̱ná. Nda ṉkjún n'ei. Tu̱nga jánindoo̱hó b'a̱ ta̱ ts'ín s'ejihi̱n, ko̱ b'atsénkjún. 


text:
<pb/>Najmi nda ts'ín tín'enkjíntak'uin. ¿A mjehi cha̱i̱ nga najmi basinko̱ná nga s'ejinná Nti̱a̱ná tsa najmi tín'etjusaán xi nkú ts'ín s'ejinná? 


text:
Ntje̱ cháná Abraham na̱xu̱ tsichu ma nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi kits'íntjusun nk'ie nga kitsjá Isaac xi ntíhi̱ xi nkúhu chje̱ a̱sun na̱chan chje̱. 


text:
<pb/>Tíyai nga nkuhú tsichu ma xi nkú ts'ín kis'ejihi̱n Abraham ko̱ xi nkú ts'ín kits'íntjusun ni xi kik'ihi̱n. Xi nkú ts'ín kis'ejihi̱n, kui xi tsichu ma ndju̱ú nk'ie nga kits'íntjusun ni xi kik'ihi̱n. Kuihí ni xu'bi̱ xi 'mihi̱ nga s'ejinná. 


text:
B'a̱ ts'ín tsitjusuhun ni xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “Kis'ejihi̱n Abraham Nti̱a̱ná ko̱ kui niu̱ xi kits'ínchjíhi̱ ra̱ Nti̱a̱ná nga Abraham xi nku nda̱ xi na̱xu̱.” Ko̱ b'a̱ kik'ihi̱n Abraham nga kui xi nda̱'amigo̱ho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tíyo nga na̱xu̱ bichú ma xu̱ta̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi ts'íntjusun ko̱ najmi tu̱ nku nga̱t'aha̱ nga s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ko̱ b'a̱ ta̱ kamat'ain na̱ská Rahab. Na̱xu̱ tsichu ma nginku̱n Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi kits'íntjusun, nk'ie nga nda ts'ín kits'ínkjáíhi̱n já Israel xi tsichuse 'maha̱ nankihi̱ ko̱ kitsjáni̱yáha̱ nga xin kits'ínkji. 


text:
Xi nkú ts'ín najmi tíjña tík'un yjonintehe̱ xu̱ta̱ nga ja bitju ani̱ma̱ha̱, b'a̱ ta̱ ts'ín najmi tíjña tík'un xi nkú ts'ín s'ejinná Nti̱a̱ná tsa najmi tín'etjusaán xi nkú ts'ín s'ejinná.<pb/>


text:
Jun já nts'e, najmi tu̱ nkjin xi ka̱ma já maestru̱ kas'e a̱jinnu̱u, a̱t'aha̱ yo nga ji̱n xi já maestru̱i̱ ndyjun nkini̱ 'yún ndjá cha̱se̱he̱ ni xi tín'ei̱ nga xu̱ta̱ xingisoo̱. 


text:
A̱t'aha̱ ngatenteé n'eé nkjin tíkjá ni xi najmi b'a̱ tjín. Tsa tjín xi najmi bitju ts'a ni xi najmi b'a̱ tjín, kui xi ja tsichu ma xi tjíhin nga ka̱ma ko̱ ta̱ maha̱ b'éch'oyjehe̱ yjoho̱ tu̱ mí nihí ni. 


text:
Ta̱ cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o yábarku̱. Ndaha tsa i ko̱ ndaha tsa b'i̱ ngján 'yún nibá ntjo̱ xi kjenimanehe̱, tu̱nga já xi ts'ínko̱hó yóo̱ fiko̱ xi má nga mjehe̱, a̱t'aha̱ yá i̱chí xi tje̱n tuts'in yábarku̱ xi bate ntóo̱ tsjáni̱yáko̱ho̱ ra̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ tjín nga̱t'a ts'e̱ njaá. Kui xi nku tíkjá i̱chíhi̱ yjonintená, tu̱nga mahá ra̱ ts'ín ni xi i. Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xi nkú ts'ín kutin i̱chí nd'í maha̱ b'éti nku jñáchá chánka. 


text:
Xi nkú joyaha nku nd'í njaá. Tu̱ xí ch'onk'uhún. Yjonintená tíjñajin tu̱nga ts'ínkatsúnyjehéná. Nga̱k'i̱e̱n b'ét'a nd'íhi̱ njaá, ko̱ kui xi b'ét'a nd'í xki̱ ni̱stjin xi kich'aá. 


text:
<pb/>Ngayje tíkjá chu̱ kjan xi tjín ma n'ent'é, ni̱see̱, ye̱, chu̱ xi tjín a̱jin ntáchak'uu̱n. Kui xi xu̱ta̱ ts'ínnt'éhe̱. 


text:
Tu̱nga ndahá nku najmi maha̱ ts'ínnt'é njaá. Kui xi nku ni ch'onk'un xi najmi ma n'ek'íéjña jyu. Xi nkúhu ye̱, kitsejíhi̱n ra̱ xán xi ts'ínk'ienná. 


text:
<pb/>Njaá n'echjéén nga n'etsjoo̱hó Nti̱a̱ Na̱'miná ko̱ ta̱ kuihi xi n'echjéén nga én xi najmi nda 'mihi̱í xu̱ta̱, xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná kits'ínnda nga kik'íéyaha̱ xi nkúhu kui. 


text:
Ta̱ kuihi tsu̱'baá bitjuhu̱ én xi n'etsjoko̱ho̱ ra̱á Nti̱a̱ná, ko̱ ta̱ kuihi xi bitjuhu̱ én xi najmi nda 'mihi̱í xu̱ta̱. Jun já nts'ena̱, najmi tjíhin nga b'a̱ n'e̱é. 


text:
Jun já nts'ena̱, ¿a mahá tsjá tu olibo̱ nku yá higuera̱? ¿A mahá tsjá tu higo̱ nku n'ú tuntsja̱jé? B'a̱ ta̱ ts'ín, ta̱ ndaha najmi ma bitjuhu̱ ntánijua xi nda nku ntá ti̱xa̱ má bitju ntánijua xi ntia. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ kju̱a̱nkjink'un xi nibáha̱ ra̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>¿Yá xi na̱nka̱ ts'ínnkjink'un a̱jinnu̱u ko̱ mankjihi̱n ni xi tjín? Kixi̱ katjiko̱ yjoho̱ ko̱ kats'ín ni xi nda nga ni̱ma̱kju̱a̱ kat'asje yjoho̱, ko̱ b'a̱ ts'ín katakúchjihi nga kju̱axi̱ nga kui xi na̱nka̱ ts'ínnkjink'un. 


text:
Tu̱nga tsa kju̱a̱xintak'un tíjñajin ani̱ma̱nu̱u ko̱ mjenu̱u nk'a kuankíhu̱un xinki̱u, najmi tu̱ tsjo katumanu̱u, a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín tíbiyunéhenu én xi na̱xu̱ tjín ni xi bakúya. 


text:
Xi b'a̱ ts'ín ts'ínkjínk'un, najmi Nti̱a̱ná xi tíbakúyaha̱ xi nkú ts'ín na̱nka̱ ts'ínkjínk'un. A̱sunntee̱ ní ts'e̱, kju̱a̱nkjintak'uhu̱n xu̱ta̱ nibáha̱ ra̱, ko̱ nda̱nindoo̱ ts'e̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi má nga tjín kju̱a̱xintak'un ko̱ xi má nga nk'a fihi̱ xinkjín xu̱ta̱, najmi nkuhú y'a xinkjín ko̱ ngayje tíkjá ni ch'onk'un ma. 


text:
<pb/>Tu̱nga xu̱ta̱ xi Nti̱a̱ná tsjáha̱ nga na̱nka̱ ts'ínnkjink'un, kuihí xu'bo̱ xi je nginku̱n Nti̱a̱ná, tjíhi̱n kju̱a̱jyu, nda tjíyaha̱, najmi si, ni̱ma̱ tjíyaha̱ ko̱ ni xi nda ts'ín, najmi ngabi ts'ín, ko̱ na̱xu̱ ts'ín. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xi b'éntje̱ kju̱a̱jyu, kju̱jyu sa̱kúhu̱. Kui nii̱ xi nga chjihi̱ nga na̱xu̱ ts'ín xu̱ta̱.<pb/>


text:
¿Má nibáha̱ ra̱ kju̱a̱chán ko̱ kju̱a̱sti xi s'e a̱jinnu̱u? ¿A najmi nga̱t'aha̱ ní ni xi fasihu̱un nibáha̱ ra̱? Kui niu̱ xi kjánko̱nu̱u. 


text:
Mjenu̱u tsa mí nihi, tu̱nga najmi sakúhúnu̱u. N'ek'ion ani̱ma̱ ko̱ ma xintak'un, tu̱nga najmi mahá bichú tje̱nnkiu ni xi mjenu̱u. N'estiko̱o xinki̱u ko̱ bixkjanko̱o. Najmi sakúnu̱u ni xi mjenu̱u a̱t'aha̱ najmi Nti̱a̱ná binchuhu̱u. 


text:
<pb/>Ko̱ nk'ie nga binchu, najmi n'ekjóho̱on a̱t'aha̱ ngakjá binchu. Ni tiya xi mjehénu̱u n'e̱tsjojíún, kui nihi xi binchu. 


text:
¡Jun xi najmi kixi̱ yjankiu Nti̱a̱ná! ¿A najmi yanú nga xi tjoho̱ a̱sunntee̱, kui xi kontra̱ha̱ Nti̱a̱ná? Tu̱ yáhá ni xi mjehe̱ nga ka̱ma nda̱migo̱ho̱ a̱sunntee̱, kui xi nda̱ kontra̱ha̱ Nti̱a̱ná títs'ín ma yjoho̱. 


text:
<pb/>Tjíhi̱n sin nga b'i̱ ts'ín tjít'a: “Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná xi y'éjñajinná, kui xi 'yún mje ts'atihi̱ ñá.” 


text:
Nti̱a̱ná tsjá saná kju̱a̱nda. Kui nga b'i̱ títsuhu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “Nti̱a̱ná tsjáha̱ kju̱a̱nda xi ni̱ma̱kju̱a̱ ko̱ fi kontra̱ha̱ xi ngak'un.” 


text:
<pb/>Kui nga ni̱ma̱kju̱a̱ n'e̱sjehenu yjonu̱u nginku̱n Nti̱a̱ná. Tankín kontro̱ho̱o nda̱nindoo̱, ko̱ kui xi ngju̱a̱i̱ t'axínnu̱u. 


text:
Tankínk'un tiñoho̱o Nti̱a̱ná, ko̱ Nti̱a̱ná ni̱bak'ún tiñanu̱u. Jun xi n'o ngatitsun, je ti̱ntsu̱bo̱o. Jun xi jo jan tjíyanu̱u, n'o̱o nga katumaje ani̱ma̱nu̱u. 


text:
N'e̱kio yjonu̱u nga tje̱nnu̱u nginku̱n Nti̱a̱ná. Tankínchj'a̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u nga ch'i̱ú. A̱ntehe̱ nga cha̱jnu̱u, tu̱ sahá ch'i̱ú. A̱ntehe̱ nga tsjo k'úénu̱u, tu̱ sahá kat'e nusin nusinnu̱u. 


text:
N'e̱ ni̱ma̱kju̱o yjonu̱u nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ kui xi kja̱nínk'anu̱u. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ nkú ts'ín cha̱se̱éhe̱ já nts'e̱é 


text:
<pb/>Jun já nts'e, najmi tu̱ chubatit'ón xinki̱u. Xi nchja̱tit'ain nda̱ nts'e̱ ko̱ xi basehe̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda títs'ín nda̱ nts'e̱, kui xi tínchja̱tit'ain kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ títsu nga najmi kixi̱ tínchja̱ kju̱a̱téxumoo̱. Tsa b'a̱ tíbixín nga najmi kixi̱ tínchja̱ kju̱a̱téxumoo̱, najmi tínu'yá'éíhi̱n. Ji ní xi chu̱ba̱ tíchasehé ri̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda títsu kju̱a̱téxumoo̱. 


text:
Nku tutuhú maha xi kitsjá kju̱a̱téxumoo̱, kui xi basehe̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda ni xi ts'ín xu̱ta̱. Kui xi maha̱ ts'ínk'anki xu̱ta̱ ko̱ ts'ín nga ndyja xu̱ta̱. ¿Tu̱nga yáha ji xi tíchaseihi̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda ni xi títs'ín xu̱ta̱ xinki̱? B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ nga a̱ya ntsja Nti̱a̱ná ku̱i̱ntsu̱ba̱yaá 


text:
<pb/>Máha nd'a̱i̱ jun xi b'a̱ bixíún: “Nd'a̱i̱ ko̱ tsa ndyjunni̱ kuankíaán nanki xu'bo̱. Tsa nku nú ka̱maná yo̱. Ch'a̱tseé ko̱ ku̱a̱teñaá ni ko̱ n'e̱ ngana̱saán to̱on.” 


text:
B'a̱ bixíún, tu̱nga najmi yanú ni xi ka̱mat'on ndyjunni̱, tsa ku̱i̱ntsu̱ba̱ so. Jun xi nkú joyaha ni̱nti̱ xa̱ xi kutju ma chji ko̱ kutjuhú ndyjajihi̱nsén. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱, nk'a tín'esjo yjonu̱u a̱jihi̱n kju̱a̱ngak'unnu̱u. Ngatentee̱ xi b'a̱ ts'ín nk'a b'asje yjoho̱, kui xi najmi nda ni xi títs'ín. 


text:
Ja katju tsjíán to̱onsinenu̱u ko̱ to̱ontabanu̱u, ko̱ kui tsjío̱n xi kju̱a̱kúchji nga ch'on kin'o ko̱ ts'i̱ínkje yjonintenu̱u xi nkú ts'ín ts'ínkje nd'íu̱ ni xi tjín. Jun xi tích'atjó kju̱a̱nchi̱ná ni̱stjin nd'a̱i̱ xi ni̱stjin xi fekuhu. 


text:
<pb/>Cha̱se̱ maru̱u. Najmi y'echjíhu̱u xu̱ta̱ musu̱ xi kits'ínxájin jñánu̱u, ko̱ to̱on xi najmi y'echjíhu̱u tíkjintáya nga tífi kontra̱nu̱u. Ni xi tíkjintáyaha já musu̱ xi j'áya ntje̱nu̱u, kui xi ja tsichu nginku̱n Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n nga'yún. 


text:
Ni xi nkjún tsjo ts'ín tintsu̱bo̱o e̱i̱ a̱sunntei̱ ko̱ najmi tíb'ech'óho̱o yjonu̱u ngayjee̱ ni xi mjenu̱u. Tín'e chánko yjonu̱u, tu̱nga xi nkú joyahá ni turu̱ jun, xi tín'e chánka tu̱ xi n'e̱k'iehen. 


text:
B'a̱ tsixíún nga tjíhi̱n jé xi najmi tjíhi̱n jé ko̱ b'a̱ ts'ín kin'ek'iehennu. Najmi ka̱maha̱ tsasinko̱ yjoho̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ xi nkú ts'ín chúyaha̱á Nda̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Tu̱nga máha jun, já nts'ena̱, n'e̱ chúkju̱a̱ sahanu santa nkúhu nga kj'u̱a̱í ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná. Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xu̱ta̱ xi ts'ínxájin jñáha̱, xi nkú ts'ín kuyáha̱ ntje̱ xi nda xi tsjá t'anankiu̱. Kuyá k'uk'un santa nkúhu nga f'ai ts'í xi b'a ni̱stjin chu̱ts'íu̱. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín jun chúya k'un k'uhu̱un nga ja ma kj'u̱a̱íhí Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ tjen nga'yúhu̱un ani̱ma̱nu̱u, a̱t'aha̱ ja tíbichú tiña kui ni̱stjiu̱n. 


text:
<pb/>Jun já nts'e, najmi tu̱ kju̱a̱sti binchajoho̱on xinki̱u, a̱t'aha̱ tsa b'a̱ n'o̱o cha̱se̱he̱ kju̱a̱nu̱u. A̱t'aha̱ xi ku̱a̱se̱he̱ mí nihi xi ts'ín xu̱ta̱ ja síjñasti a̱nkju̱o̱. 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xi nkú ts'ín un kikiehe̱ ko̱ xi nkú ts'ín kits'ín chúkju̱a̱ já profeta̱ xi ngajoho̱ Nti̱a̱ná kinchja̱. 


text:
“¡Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱!” B'a̱ 'mihi̱í xi ts'ín chúkju̱a̱ ni xi mat'ain. Ja kinu'yó xi nkú ts'ín kits'ín chúkju̱a̱ Job ni xi kamat'ain ko̱ yo xi nkú kits'ínko̱ho̱ Nti̱a̱ná a̱skahan. A̱t'aha̱ 'yún tjíhi̱n kju̱a̱ni̱ma̱tak'un Nti̱a̱ná ko̱ ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, kui nga b'a̱ ts'íhin. B'i̱ ts'ín tsakúya Santiago̱ xi nkú ma nga chubaka̱á Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, kui ni xu'bi̱ xi 'yún tíbankinu̱u. Najmi tu̱ nungijiun ndji̱o̱jmi ján ni xi ku̱i̱xíún ko̱ ta̱ ndaha t'anankiu̱, ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ nungijiun tu̱ mí nihí ni xi tjín. Tsa tíchasjaiyanu̱u, “joho̱n” ti̱xíún tsa b'a̱ tjín, ko̱ “najmi” ti̱xíún tsa najmi b'a̱ tjín. B'a̱ n'o̱o tu̱ xi najmi ts'i̱ínnijéhe̱nu̱u Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tsa tíjñajinnu̱u xi un tíbehe̱, kanchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. Tsa tíjña nku xi tsjo tjíhi̱n, kase tsjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tsa tíjña nku xi kjijña un, kanchja̱ha̱ jácháha̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ tu̱ xi chu̱bantjaihi nga i̱ncha ku̱i̱nchja̱ko̱ jóo̱ Nti̱a̱ná ko̱ ngajoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná kat'ojnuhu̱ seti̱. 


text:
Ko̱ nk'ie nga kuinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná xi s'ejihi̱n, ka̱manda xi kjijña uu̱n ko̱ Nda̱ Nti̱a̱ná kjésíntje̱he̱n. Ko̱ tsa tje̱he̱n ngatitsun xi kjijña uu̱n, ka̱ma ndyjat'aha̱. 


text:
Kui nga b'i̱ ngján t'inyaha̱ ru̱u xinki̱u ngatitsun xi tje̱nnu̱u, ko̱ b'i̱ ngján chu̱ba̱ntjo xinki̱u nga chu̱bako̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi ka̱ma nkihi̱nu̱u. A̱t'aha̱ nk'ie nga ndjá nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, 'yún tjíhi̱n nga'yún ni xi nchja̱. 


text:
<pb/>Nda̱ profeta̱ Elia̱, ta̱ xu̱ta̱ kama xi nkúhu ñá. Nk'ie nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná ndjá b'a̱ kits'ín. Kui chu̱bo̱ tsanki nga najmi tu̱ k'u̱a̱ ts'í, ko̱ najmi kik'a ts'í a̱sun t'anankiu̱ jan nú masen. 


text:
<pb/>Jun já nts'ena̱, tsa tjín a̱jinnu̱u xi ngju̱a̱i̱ t'axíhi̱n ni xi na̱xu̱ tjín ko̱ tsa a̱s'a̱i tjín xi ts'i̱ín nga kui nda̱ xu'bo̱ k'o̱óyak'un ngáha ni xi na̱xu̱ tjíu̱n, 


text:
tsa b'a̱ ka̱ma, katumankjinnu̱u nga tu̱ yáhá ni xi ts'i̱ín nga k'u̱éjña ngáha nku xu̱ta̱ngatitsun ni̱yá ch'onk'uhu̱n, kui xi tíb'asjejihi̱n ngabayoo̱ ko̱ títs'ín nga nkjin ngatitsun n'e̱ndyjat'a.<pb/>


text:
Nga tuts'ihi̱n ni tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña Ée̱n. Kui Ée̱n xi y'ejñako̱ho̱ Nti̱a̱ná. Kui Ée̱n xi Nti̱a̱ná. 


text:
Ée̱n kits'ínndako̱ho Nti̱a̱ná ngayjee̱ ni xi tjín. Ndaha nku ni xi tjín najmi kin'enda tsa najmi tjín Ée̱n. 


text:
J'ai tsúya ni xi kikie tu̱ xi ku̱i̱tsu̱yaha yáha nd'íu̱ ko̱ tu̱ xi s'e̱jihi̱n ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nd'í xi j'ai nchja̱ni̱jmíyaha. 


text:
<pb/>Ée̱n j'aik'iejña a̱sunntee̱, Én xi Nti̱a̱ná kits'ínndako̱ho a̱sunntee̱. Tu̱nga xu̱ta̱ a̱sunntee̱ najmi kamankjihi̱n yáha kui. 


text:
Kui xi kitsin xi nkú ts'ín kama mjehe̱ Nti̱a̱ná. Najmi kitsin xi nkú ts'ín tsin xu̱ta̱ xi tjín, ko̱ ta̱ ndaha najmi xi nkú ts'ín tíjñaha̱ xu̱ta̱, ko̱ ta̱ ndaha najmi xi nkú ts'ín mjehe̱ xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Kui Ée̱n xi kik'a yjoninte ko̱ y'ejñajinni̱ ko̱ kiyai̱ kju̱a̱chánkaha̱, a̱t'aha̱ kui xi Ntí nku tutuhu̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Tsakúchji kju̱a̱nda chánkaha̱ ko̱ én xi b'a̱ tjíu̱n. 


text:
Jua kitsúya yáha kui. B'i̱ kitsú: —Kui xi kinchjani̱jmíyahana nga b'a̱ kixian: “Xi a̱skahan nibá nga an, kui xi tjun nga an, a̱t'aha̱ kui xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña.” 


text:
A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kits'ínchjén Moise nga kitsjá kju̱a̱téxumoo̱, tu̱nga j'aihí Jesucristo̱ nga y'éjña kju̱a̱ndoo̱ ko̱ én xi na̱xu̱ tjín. 


text:
Najmi tjín xi ja be nkú tjín Nti̱a̱ná. Nku tutuhú Ntí nku tutuu̱ xi tíjñako̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱, kui xi j'aikúchjiná Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kitsúya Jua Bautista̱ yáha Jesu 


text:
<pb/>B'i̱ ts'ín kinchja̱ Jua nk'ie nga já judio̱ k'aku̱ xi tjín nanki Jerusalen kits'ínkji já na̱'mi ko̱ já xi ta̱ ts'ínxát'a ni̱nku̱ xi má nga ngju̱ásjaiyaha̱ Jua yáha kui. 


text:
Kinchja̱ kixi̱ kixi̱ Jua ko̱ najmi ts'ana̱cha̱. B'i̱ kitsú: —Najmi an nda̱ xi xi kitsú Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibá. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱ nga kingjásjaiyaha̱: —¿Yáhá ni ji? ¿A jihí xi Elia̱? —Najmi an —kitsú Jua. —¿A jihí xi nda̱ profeta̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í? —kitsú jóo̱. —Najmi —kitsú Jua. 


text:
<pb/>—¿Yáha ji? —ta̱ kitsú ngáha jóo̱—. A̱t'aha̱ tjíhin nga kuankínko̱ ngáha̱ ri̱ én kixi̱ já xi kits'ín nibáni̱. ¿Nkú bixín? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jua: —An xi nku nda̱ xi tínchja̱ a̱nte kixiu̱ nga b'a̱ títsu: “Tjen kixi̱u ni̱yá má nga nibá Nti̱a̱ná.” Kui niu̱ xi y'ét'a nda̱ profeta̱ Isaia̱ xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
ta̱ kingjásjaiyaha̱ Jua: —Tsa najmi ji xi kitsú Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibá ko̱ ta̱ ndaha Elia̱ ko̱ ta̱ ndaha nda̱ profeta̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í, ¿á xu̱ta̱ tíbatentáhani? 


text:
<pb/>B'a̱ kama ni xu'bi̱ nanki xi 'mi Betani̱a̱, nanki xi tíjña ngabantá ntáje̱ Jordan, má tsaténtá xu̱ta̱ Jua. B'i̱ ts'ín kitsúya Jua nga Jesu xi chu̱tsa̱nka̱ha̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n ngáha kikie Jua nga Jesu nibák'un tiñaha̱ ko̱ b'i̱ kitsú: —Kui xu'bi̱ xi chu̱tsa̱nka̱ha̱ Nti̱a̱ná xi kjexín ngatitsuhu̱n xu̱ta̱ a̱sunntee̱. 


text:
Kui xi kinchjani̱jmíyahana nga b'i̱ kixian: “Xi a̱skahan nibá nga an, kui xi tjun nga an, a̱t'aha̱ kui xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjña.” 


text:
Nk'ie ta̱ ndaha an najmi be yá níhi, tu̱nga ntánijuahá jái̱tentá xu̱ta̱ tu̱ xi s'e̱jña chjihi̱ ra̱ xu̱ta̱ Israel yáha kui. 


text:
<pb/>B'i̱ ta̱ kitsúya Jua ni xi kikie: —Kikie nga nibajen Espiri̱tu̱ ndji̱o̱jmi ján xi nkú joyaha nku chu̱tuju ko̱ nga j'aik'iejñantjai nintaku̱. 


text:
Ta̱ ndaha an najmi kje̱e be yá níhi, tu̱nga xi kits'ín nibáhána nga ntánijua kuatentáhana xu̱ta̱, kui xi b'a̱ kitsúna: “Xi cha̱i̱ nga ni̱bajenk'uhu̱n Espiri̱tu̱ ko̱ k'úéjñantjaihi̱, kui xi Espiri̱tu̱ Santo̱ ku̱a̱téntáko̱ho xu̱ta̱.” 


text:
An kikie nga tsitjusun kui ée̱n ko̱ tíxinya nga kui xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kinchja̱ha̱ Jesu já ni'yakuyá xi tjuu̱n 


text:
<pb/>Nk'ie nga kama ndyjuu̱n, ta̱ yo̱hó tíi̱nchako̱ ngáha Jua jo já ni'yakuyáha̱. Kikie nga j'a Jesu yo̱ ko̱ b'i̱ kitsú: 


text:
A̱s'a̱i tsasenji a̱stu̱n Jesu ko̱ kikie nga tje̱nnkihi̱ jóo̱. B'i̱ kitsúhu̱: —¿Mí xi tíbinchisjó? —Ji nda̱ maestru̱ —kitsú jóo̱—, ¿má tinchin? 


text:
<pb/>—Nibáa̱so̱ho̱o —kitsú Jesu. A̱s'a̱i ngji jóo̱ ko̱ kikie má tíjña Jesu. Yo̱ kits'ínkj'a ni̱stjin xu'bo̱, a̱t'aha̱ ja ngixun. Nkú ra̱ ma nga chu̱ba̱ ñju niu̱. 


text:
Já xi joo̱ xi kint'é ni xi kinchja̱ Jua ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu, nku xi 'mi Andre xi nda̱ nts'e̱ maha Simon Pedro̱. 


text:
Kui xi títjun ngjingisjai Simon ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ja kuasakúni̱ nda̱ xi kitsú Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibá. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i j'aiko̱ Andre nda̱ nts'e̱ nga j'aisehe̱ Jesu. Jesu tsasehe̱ Simon ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Ji xi Simon, ntíhi̱ Jona. Ji xi k'úín ngáha ri Pedro̱. 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nk'ie nga tífi Jesu a̱nte Galilea̱, a̱s'a̱i ngjisehe̱ Felipe̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Tsjénnkiní. 


text:
A̱s'a̱i Felipe̱ ngjisehe̱ Natanael ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ja kuasakúni̱ nda̱ xi kinchja̱ni̱jmíyaha Moise nga y'ét'a xu̱ju̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ xi ta̱ y'ét'a já profeta̱. Kui xi Jesu ntíhi̱ Kuse, nda̱ xi nibáha nanki Nazaret. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Natanael: —¿A ka̱mahá stjújin Nazaret nku ni xi nda? —Nibáa̱se̱i̱hi̱ —kitsú Felipe̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie Jesu nga nibá tiña Natanael, b'a̱ kitsú: —Kuihí nda̱ xu'bi̱ xi xu̱ta̱ Israel tje̱he̱n ra̱, nku nda̱ xi najmi b'ana̱cha̱. 


text:
<pb/>—¿Nkú ts'ín yahaní? —kitsú Natanael. B'i̱ kitsú Jesu: —Kuakiehe kintehe̱ ni nga kuanchja̱hi Felipe̱, nk'ie nga kabinchunnkí yá higuera̱. 


text:
<pb/>—Ji nda̱ maestru̱ —kitsú ngáha Natanael—, ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. Ji xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ Israel. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A a̱t'aha̱ kuakiehe kintehe̱ yá higuera̱ kuaxihin, a kui kju̱a̱ha nga kuas'ejihin ri nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáhana? 'Yún chánka ni xi cha̱ sai nga xu'bi̱. 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ ta̱ kitsú ya Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Cho̱o nga tsjén ti̱xa̱ ndji̱o̱jmi ján ko̱ nga ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná ku̱i̱yájnu ko̱ ku̱i̱tjujen nga kj'u̱a̱ísehe̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n.<pb/>


text:
Ni̱stjin xi ma jahan kama nku kju̱a̱bixan nanki Cana, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱, ko̱ yo̱ ngji na̱aha̱ Jesu. 


text:
Nk'ie nga jeya binu̱, a̱s'a̱i b'a̱ kitsú na̱aha̱ Jesu nga kinchja̱ko̱ho̱: —Ja najmi ta̱ tjíhi̱n ra̱ binu̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ na̱aha̱ Jesu já xi tíi̱ncha basehe̱ yámixo̱ nga b'a̱ kitsúhu̱: —N'e̱tjusun ngayjee̱ ni xi ku̱i̱tsu̱nu̱u. 


text:
<pb/>Yo̱ tíi̱ncha jun ndji̱í nisa xi kamandako̱ho ndji̱o̱. Kui xi ts'ínchjén xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ nk'ie nga ts'ín je yjoho̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, xi nkú ts'ín tíjña ni̱yáha̱. Nkúnkú ndji̱íu̱ s'en ra̱ tsa cháte ko̱ tsa cháte ko̱ kan litru̱ ntánijua. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱ Jesu já xi tíi̱ncha basehe̱ yámixo̱: —N'e̱tso ntánijua ndji̱íi̱. Kits'íntse susun jóo̱ ndji̱íu̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Jesu b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Chjúbó chuba ko̱ tankínko̱ho nda̱ xi tíbasehe̱ s'íu̱. B'a̱ i̱ncha kits'ín jóo̱. 


text:
A̱s'a̱i kikjut'a nda̱ xi tíbasehe̱ s'íu̱ ntánijua xi ja kama binu̱, tu̱nga najmi behé má nibaha̱ ra̱ ntóo̱. Tu̱ já xi tíi̱ncha basehé ra̱ yámixo̱ xi be, a̱t'aha̱ kui xi ts'asje ntánijuo̱. Kui nga nda̱ xi tíbasehe̱ ra̱ s'íu̱ kinchja̱ha̱ ra̱ nda̱ bixoo̱n ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—Ngayjee̱ xu̱ta̱ títjun tsjá binu̱ xi nda ko̱ nk'ie nga ja 'yún ka'bi xu̱ta̱, a̱s'a̱i ní tsjá xi najmi 'yún ndaha̱. Tu̱nga máha ji, binu̱ xi 'yún nda xi tjítjoihi nd'a̱i̱ tí'ba̱i̱. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱nkjún xu'bi̱ xi títjun kits'ín Jesu nanki Cana, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱. B'a̱ ts'ín tsakúchjihi kju̱a̱chánkaha̱, ko̱ kis'ejihi̱n já ni'yakuyáha̱ nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱. 


text:
<pb/>Ja kamoo̱. A̱s'a̱i ngji Jesu nanki Capernaum nga tje̱nko̱ na̱aha̱ ko̱ já nts'e̱ ko̱ já ni'yakuyáha̱. Yo̱ y'entu chuba ni̱stjin. B'i̱ ts'ín kik'onsje Jesu chu̱ xi tíi̱ncha batéña jóo̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tíbichú tiña S'í Pascu̱a̱ xi b'asje xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, a̱s'a̱i ngji Jesu nanki Jerusalen. 


text:
Má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ kisakúhu̱ já xi tíi̱ncha batéña turu̱ ko̱ chu̱tsa̱nka̱ ko̱ chu̱tuju ko̱ já xi tjíntu yo̱ nga tíi̱ncha ts'ínk'óntjaiya to̱on. 


text:
A̱s'a̱i jách'á n'ú'ya̱, kui xi kik'onsjeko̱ho ngayjee̱ chu̱tsa̱nko̱ ko̱ turu̱. Kikjaní ndzjo to̱oho̱n já xi tíi̱ncha ts'ínk'óntjaiya to̱on yo̱ ko̱ kits'ínk'ótsjá yámixa̱ha̱. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱ já xi tíi̱ncha batéña chu̱tuju: —Ti̱ch'onsjo̱o chu̱nu̱u e̱i̱. Najmi tu̱ tiyanta̱ n'e mo ni'yaha̱ Na̱'mina̱. 


text:
<pb/>J'áítsjehe̱n já ni'yakuyáha̱ nga b'i̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Tjo ts'atina ni'yahi̱, kui nga tíb'enkíhina kju̱a̱ni̱ma̱.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já judio̱ k'aku̱ kingjásjaiyaha̱ Jesu: —¿Mí kju̱a̱nkjúhun xi ku̱a̱kúchji nga ma n'e ni xi tín'ei? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú já judio̱ k'aku̱: —Yachán jun nú kamandaha ni̱nku̱. ¿Nkú ts'ín jan ni̱stjin chjúsíntje̱henni ji? 


text:
Kui kju̱a̱ha, nk'ie nga j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, j'áítsjehe̱n ra̱ já ni'yakuyáha̱ ni xi kitsú ko̱ kis'ejihi̱n én xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ én xi kinchja̱ko̱ já judio̱ k'aku̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tíjña Jesu nanki Jerusalen a̱jihi̱n S'í Pascu̱a̱, nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kis'ejihi̱n nk'ie nga kikie kju̱a̱nkjún xi kits'ín. 


text:
j'aisehe̱ Jesu nga jyuu̱n ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Ji nda̱ maestru̱, yaníi̱ nga ji xi nku nda̱ maestru̱ xi Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱. A̱t'aha̱ najmi ch'a ka̱maha̱ ts'i̱ín kju̱a̱nkjún xi tín'ei tsa najmi tíjñajihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Xi najmi tsin tse̱tse̱, kui xi najmi ma chjihi̱ xi nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Nicodemo̱: —¿Nkú ts'ín tsín tse̱tse̱ ngáha nku nda̱ nk'ie nga ja chá? ¿A ka̱mahá ta̱ kju̱a̱s'en xi ma johó ngáha a̱ya ka̱ts'a̱ na̱aha̱ ko̱ tsín ngáha? 


text:
<pb/>B'i̱ ts'ín kinchja̱ Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Xi najmi tsínjin ntánijua ko̱ Espiri̱tu̱ najmi ka̱ma kju̱a̱s'enjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
Xi xu̱ta̱ tsjáha̱ kju̱a̱tík'un, kui xi kju̱a̱tík'uhu̱n xu̱ta̱ tjíhi̱n. Xi Espiri̱tu̱ tsjáha̱ kju̱a̱tík'un, kui xi kju̱a̱tík'uhu̱n Espiri̱tu̱ tjíhi̱n. 


text:
Fi ntjo̱ tu̱ má nga mjehé ra̱ ko̱ ta̱ nu'yáí nga xu. Tu̱nga najmi yaní má nibáha ko̱ má tífi. B'a̱ joyaha ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tsinjín Espiri̱tu̱. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Ji̱n chubai̱ ni xi yai̱ ko̱ bixínyai̱ ni xi kiyai̱, tu̱nga jun najmi n'e s'ejiun én xi bixínyai̱. 


text:
Tsa najmi s'ejinnu̱u énna̱ nk'ie nga ni xi ts'e̱ a̱sunntei̱ tínchjani̱jmíyaha̱nu̱u, ¿nkú ts'ín s'e̱jihi̱nnu̱u énna̱ tsa ni xi ts'e̱ ndji̱o̱jmi ján kuinchjani̱jmíyaha̱nu̱u? 


text:
<pb/>’Xi nkú ts'ín kikjesíntje̱n Moise ye̱ a̱nte kixiu̱ nk'ie, b'a̱ ta̱ ts'ín tjíhin nga chjúsíntje̱n Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, 


text:
<pb/>’Kits'íntjo Nti̱a̱ná xu̱ta̱ a̱sunntee̱ nga kitsjá Ntí nku tutuhu̱ tu̱ xi najmi ndyja̱ha xi s'e̱jihi̱n ra̱ kui, nga tu̱ sahá k'úéntu tík'un sín. 


text:
Nti̱a̱ná najmi kits'ín nibá Ntíhi̱ a̱sunntee̱ tsa tu̱ xi k'u̱éjñanehe̱ ra̱ xu̱ta̱ ni xi kanéhe̱ nga̱t'aha̱ ngatitsun xi kits'ín. Kits'ín nibá ní tu̱ xi ts'i̱ínk'ankihi. 


text:
<pb/>’Xi s'ejihi̱n Ntíhi̱ Nti̱a̱ná najmi tjín ni xi ngju̱a̱i̱néhe̱. Tu̱nga xi najmi s'ejihi̱n, kui xi ja tje̱n jé a̱t'aha̱ najmi kis'ejihi̱n Ntí nku tutuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui nga̱t'ai̱ tje̱he̱n ra̱ jé xu̱ta̱. J'ai a̱sunntee̱ nd'í xi ts'ín ndzjehe̱n xu̱ta̱, tu̱nga 'yúhún kama mjehe̱ xu̱ta̱ má jyuu̱n nga má ndzjee̱n, a̱t'aha̱ najmi nda tjín ni xi tíi̱ncha ts'ín. 


text:
Ngayjee̱ xi ch'on ts'ín, kui xi ch'oho̱n nd'í xi ts'ín ndzjehe̱n. Najmi fik'úhu̱n tu̱ xi najmi cha̱ha ni xi tíi̱ncha ts'ín. 


text:
Tu̱nga xi na̱xu̱ ts'ín, kui xi fik'úhu̱n nd'íu̱ tu̱ xi cha̱ha nga tíi̱ncha ts'ín xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín ta̱ kitsúya ngáha Jua yáha Jesu 


text:
<pb/>A̱skahan nga b'a̱ kamoo̱ ngjiko̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ a̱nte Judea̱. Yo̱ y'ejñako̱ já ni'yakuyáha̱ chuba ni̱stjin nga tsaténtá xu̱ta̱ xi tjín yo̱. 


text:
Jua ta̱ tsaténtá xu̱ta̱ nanki Enon, yo̱ má tiña maha̱ nanki Salim, a̱t'aha̱ 'yún tjín ntánijua yo̱. I̱ncha j'ai xu̱ta̱ nga kisaténtá yo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já ni'yakuyáha̱ Jua ko̱ nku nda̱ judio̱ kinchja̱ni̱jmíyaha xi nkú ts'ín tjíhin nga ts'i̱ín je yjoho̱ xu̱ta̱ judio̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
I̱ncha ngjisehe̱ Jua ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji nda̱ maestru̱, nda̱ xi j'aisehi ngabantá ntáje̱ Jordan, xi tsixínyai yáha kui, kui xi ta̱ tíbaténtá ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ tíi̱ncha fisehe̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ ts'ín kinchja̱ Jua: —Ndaha nku ni najmi ma ts'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ tsa najmi ndji̱o̱jmi ján kik'a̱i̱hi̱ ra̱. 


text:
Jun kinu'yó ni xi kinchja, nga najmi an nda̱ xi ts'i̱ín nibá Nti̱a̱ná ngajoho̱. Tu̱ kin'e nibá títjuhúnna. 


text:
Xi nkúhu tsa nku kju̱a̱bixan, nkuhú nda̱ xi tíbixan. Nda̱ xinkjín nda̱ bixoo̱n tu̱ síjñat'ahá ra̱. Tímjéñjuhu̱ ni xi tínchja̱ ko̱ tsjo tímaha̱ nga tínt'é nta̱ha̱ nda̱ bixoo̱n. B'a̱ ts'ín an nd'a̱i̱. Ja tsichu ma ndju̱ú kju̱a̱tsjona̱. 


text:
<pb/>’Xi nibáha nk'a ján 'yún chánka sa nga tu̱ yáhá ni. Xi tje̱he̱n ra̱ a̱sunntee̱, kui xi xu̱ta̱ a̱sunnte ko̱ ni xi ts'e̱ a̱sunntee̱ nchja̱. Xi nibáha ndji̱o̱jmi ján 'yún chánka sa nga tu̱ yáhá ni. 


text:
A̱t'aha̱ xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, kui xi nchja̱ éhe̱n Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kitsjáyjehe̱ Espiri̱tu̱. 


text:
Xi tís'ejihi̱n Ntíu̱, kui xi tíjña tík'un sín. Tu̱nga xi najmi tíma mjehe̱ nga ku̱i̱nt'é éhe̱n Ntíu̱, kui xi najmi k'úéjña tík'un. Kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná tíjñanehe̱.<pb/>


text:
Kik'inyaha̱ já fariseo̱ nga Jesu 'yún tjín saha̱ xu̱ta̱ ni'yakuyá nga Jua ko̱ nga 'yún nkjin xu̱ta̱ tíbaténtá. 


text:
Nk'ie nga kint'é Jesu ni xi kik'inyaha̱ já fariseo̱, a̱s'a̱i tsitju a̱nte Judea̱ nga kik'óya ngáha a̱nte Galilea̱. 


text:
Kui nga j'aihi Sicar, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Samari̱a̱. Tíjñakjoko̱ xu'ba xi Jacob kitsjáha̱ Kuse xi ntíhi̱ maha. 


text:
Yo̱ tíjña ntá ti̱xa̱ xi kits'ínnda Jacob. A̱s'a̱i ngjik'iejñat'a Jesu ntá ti̱xo̱, a̱t'aha̱ ja kafentaha̱ nga títs'ín ni̱yá. Nkú ra̱ ma nga chu̱ba̱ te jo niu̱. 


text:
A̱s'a̱i j'ai nku ta̱chju̱ún Samari̱a̱ nga j'aik'asje ntánijua. B'i̱ kitsú Jesu: —K'u̱a̱i̱ní i̱chí ntánijua xi k'u̱i̱a̱. 


text:
<pb/>Kui chu̱bo̱ najmi tjíntuko̱ho̱ já ni'yakuyáha̱, a̱t'aha̱ nichine i̱ncha kafík'atse a̱jin na̱nti̱o̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú ta̱chjúu̱n: —¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga an tíbinchihiní ntánijua xi s'i̱hini, nga ji xi chá judio̱ ko̱ an xi na̱ Samari̱a̱? B'a̱ kitsú ta̱chjúu̱n a̱t'aha̱ najmi nda i̱ncha y'a xinkjín xu̱ta̱ judio̱ xu̱ta̱ Samari̱a̱. 


text:
B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa yai ni xi tsjá Nti̱a̱ná ko̱ tsa yai yá xi tíbankihi ntánijua, ji ku̱i̱nchíhi̱ ko̱ kui tsjáhi ntánijua xi ts'ínk'íéntu tík'uhu̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>—Ji chá nti̱a̱ —ta̱ kitsú ngáha ta̱chjúu̱n—, najmi tjíhin ni xi n'e̱sjeko̱honi ntánijuo̱ ko̱ 'yún na̱nka̱ ntá ti̱xo̱. ¿Má k'úínchj'ahani ntánijua xi ts'ínk'íéntu tík'uhu̱n xu̱ta̱? 


text:
Ntje̱ cháná Jacob y'éjñaná ntá ti̱xa̱i̱. Kui xi ta̱ kits'i ntánijuaha̱ ko̱ ta̱ kits'i ntíhi̱ ko̱ chu̱ xi kis'ehe̱. ¿A jihí xi 'yún chánka sai nga kui? 


text:
Tu̱nga xi k'úí ntánijua xi tsjaha̱, kui xi ndaha̱chí najmi ta̱ ka̱ma xintáha̱ ra̱. A̱t'aha̱ ntánijua xi tsjaha̱ ka̱ma a̱jihi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱ xi nkú joyaha nku ntá ti̱xa̱ xi bitju subaha̱ ntánijua. B'a̱ ts'ín k'úéntu tík'un síhin. 


text:
<pb/>—Ji chá nti̱a̱ —kitsú ta̱chjúu̱n—, k'u̱a̱i̱ní ntánijua xu'bo̱ tu̱ xi najmi ta̱ ka̱ma xintáhana ko̱ najmi ta̱ kj'úái̱k'asjéhena ntánijua e̱i̱. 


text:
<pb/>—Najmi tjínna x'i̱n —kitsú ta̱chjúu̱n. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíbixín, nga najmi tjíhin x'i̱n. 


text:
A̱t'aha̱ ja ma un x'i̱n binchunko̱i̱ ko̱ nda̱ xi tinchunko̱i̱ nd'a̱i̱ najmi x'i̱hi̱n maha. Kju̱axi̱ ni xi kuakixín. 


text:
Ntje̱ cháni̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná na̱xi̱ xu'bi̱. Tu̱nga máha jun, b'a̱ bixíún nga Jerusalen tíjña a̱nte má nga tjíhin nga n'e̱tsjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>—Ji ta̱chju̱ún —kitsú Jesu—, n'e̱ s'ejin ni xi tíxihin. Ku̱i̱chú chu̱ba̱ nk'ie nga najmi ta̱ kjúái̱hinu na̱xi̱ xu'bi̱ ko̱ najmi ta̱ kuankíhinnu Jerusalen nga n'e̱tsjoho̱o Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
Jun najmi yo xi n'etsjoho̱o. Tu̱nga ji̱n yai̱ xi n'etsjoi̱hi̱, a̱t'aha̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ stjújin xi ts'i̱ínk'anki xu̱ta̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga jahá tíbichú chu̱ba̱ ko̱ ja kuichu chu̱bo̱ nd'a̱i̱ nk'ie nga kju̱axi̱ n'etsjoho̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Xi nkú ts'ín ku̱a̱kúyaha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xu̱ta̱, b'a̱ ts'ín ts'i̱íntsjoho̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱ mjehe̱ nga xu̱ta̱ xi b'i̱ ts'ín tjíntuyáha̱ ts'i̱íntsjoho̱. 


text:
Xi ts'i̱íntsjoho̱, tjíhin nga kju̱axi̱ b'a̱ ts'i̱ín xi nkú ts'ín ku̱a̱kúya Espiri̱tu̱ Santo̱. A̱t'aha̱ Espiri̱tu̱ ní Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ta̱chjúu̱n: —Be nga kj'u̱a̱í Mesia̱, chá xi ts'i̱ín nibá Nti̱a̱ná. Nk'ie nga kj'u̱a̱í, ku̱i̱tsu̱yaná nkú tjíhi̱n ra̱ ni xi tjín. 


text:
<pb/>Kui chu̱bo̱ j'ai ngáha já ni'yakuyáha̱ ko̱ kama nkjúhu̱n nga nku ta̱chju̱ún tínchja̱ni̱jmíko̱ Jesu. Tu̱nga ndaha nku najmi kama k'un kingjásjaiyaha̱ mí nihi xi mjehe̱ ko̱ a ra̱ mí nihi xi tínchja̱ni̱jmíyako̱ho ta̱chjúu̱n. 


text:
A̱s'a̱i tsasínjña nisaha̱ ta̱chjúu̱n ko̱ ngji a̱jin na̱nti̱o̱. Ngji tsúyaha̱ xu̱ta̱ ni xi kamat'ain. 


text:
B'i̱ kitsú: —Nibáa̱se̱ ma ru̱u xu̱ta̱ x'i̱n xi kuatsúyana ngatentee̱ ni xi kits'ian. Kutsa kuihí xi kitsú Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibá. 


text:
Nk'ie nga ngji ta̱chjúu̱n a̱jin na̱nti̱o̱, já ni'yakuyáha̱ Jesu b'i̱ kitsúhu̱: —Ji nda̱ maestru̱, chi̱ne̱i̱ i̱chí nichinei̱. 


text:
<pb/>Kui nga b'i̱ ngján kingjásjaiyaha̱ ra̱ xinkjín já ni'yakuyóo̱ nga b'a̱ kitsú: —Tjín ra̱ xi kj'uaiko̱ho̱ nichine. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Nk'ie nga ts'ian xi nkú ts'ín mjehe̱ xi kits'ín nibána ko̱ nga ts'intjusan xá xi ts'e̱, kui ní niu̱ xi nichinena̱. 


text:
Tíbixíún: “Ndyja sa ñju sá nga ku̱i̱chú cho̱n.” Tu̱nga an b'a̱ tíxinnu̱u: Chjúx'ánkiu tunkun ko̱ cha̱so̱o. Xu̱ta̱ xi nibá ján, kui xi nkú joyaha cha̱n. Ja tíbichú chu̱ba̱ha̱. Ja ka̱ma kj'u̱a̱íya cho̱n. 


text:
Xi tíf'áya cha̱n xi nibá yo̱ ka̱ma chjíhi̱. A̱t'aha̱ k'úéntu tík'un sín xu̱to̱. B'a̱ ts'ín nkuhú tsjo ka̱maha̱ ra̱ xi ts'ínxájin ko̱ xi f'áya cho̱n. 


text:
An kits'inkjínu̱u nga chj'a̱yo cha̱n xi najmi jun kis'enkinu̱u kju̱a̱ni̱ma̱. Kj'a̱í xi kuak'íéntje̱ nga nibá xu̱ta̱i̱, ko̱ jun ta̱ sakút'anu̱u chjíhi̱ xóo̱. 


text:
<pb/>Nkjin xu̱ta̱ Samari̱a̱ xi tjíntu a̱nte xu'bo̱ kis'ejihi̱n Jesu nk'ie nga kint'é nga b'i̱ kitsú ta̱chjúu̱n: “Kuatsúyana ngatentee̱ ni xi kits'ian.” 


text:
Kui kju̱a̱ha nk'ie nga j'aisehe̱ ra̱ xu̱ta̱ Samari̱a̱ Jesu, tsankihi̱ nga k'úéjña yo̱. Y'ejña Jesu jo ni̱stjin tjíhin 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ ta̱chjúu̱n: —S'ejinni̱ nd'a̱i̱ tu̱nga najmi tu̱ nga̱t'aha̱ ní én xi tsixín. S'ejin níni̱ a̱t'aha̱ ko̱ ji̱n kuanu'yái̱ ko̱ mankjinni̱ nga kju̱axi̱ nga kui xi ts'ínk'anki xu̱ta̱ xi tu̱ má tjíntuhú. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku nda̱ chí 


text:
Nk'ie nga tsichu Galilea̱, xu̱ta̱ xi tjín yo̱ kits'ínkjáíhi̱n, a̱t'aha̱ kikie ngayjee̱ ni xi kits'ín Jesu nanki Jerusalen a̱jihi̱n s'íu̱. A̱t'aha̱ ko̱ kui i̱ncha ngji s'íu̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsichu ngáha Jesu Cana, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱ má nga kits'ín ma binu̱ ntánijuo̱. Yo̱ tíjña nku nda̱ xi ts'ínxát'aha̱ nda̱ rei̱, kui xi tíjñaha̱ nku nda̱ chí xi kjijña un nanki Capernaum. 


text:
Nk'ie nga kint'é nga tsitju Jesu a̱nte Judea̱ ko̱ j'ai a̱nte Galilea̱, a̱s'a̱i j'aisehe̱ ko̱ tsankihi̱ nga ngju̱a̱i̱ ni'yaha̱ tu̱ xi ts'i̱ínnkihi̱ ra̱ nda̱ chíhi̱, a̱t'aha̱ ja tí'me. 


text:
B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa najmi cho̱o kju̱a̱nkjún ko̱ ni xi tíbakúchji nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná, najmi s'e̱jinnu̱u nga Nti̱a̱ná kits'ín nibána. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nda̱ xi ts'ínxát'aha̱ nda̱ rei̱: —Ji nda̱ nti̱a̱, nibá mai i̱chí kintehe̱ ni nga ku̱a̱yá nda̱ chína̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —T'in ngáhani ni'yahi̱. Ja nda ngáha nda̱ chíhi̱. Kis'ejihi̱n ndo̱ én xi kitsú Jesu ko̱ ngji. 


text:
<pb/>Kingjásjaiyaha̱ ndo̱ já musu̱hu̱ mí chu̱ba̱ha kik'atuts'i̱hi̱n nga kis'e nda ngáha̱ ra̱ ntíhi̱. B'a̱ kitsú jóo̱: —Kujña̱ nga chu̱ba̱ nku tsitjujihi̱n ch'iu̱n nda̱ chíu̱. 


text:
<pb/>J'áítsjehe̱n na̱'mihi̱ nda̱ chíu̱ nga kui chu̱bo̱: “Ja nda ngáha nda̱ chíhi̱”, kitsúhu̱ Jesu. Kui ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín ni'yaha̱ kis'ejihi̱n Jesu. 


text:
Kui kju̱a̱nkjún xu'bi̱ xi ma joho xi kits'ín Jesu nk'ie nga tsitju a̱nte Judea̱ ko̱ j'ai ngáha a̱nte Galilea̱.<pb/>


text:
Kj'a̱í ni̱stjin ngáha, nk'ie nga tíi̱ncha b'asje s'íhi̱ xu̱ta̱ judio̱ ngji ngáha Jesu nanki Jerusalen. 


text:
Yo̱ tíjña nku ntá ti̱xa̱ chánkantsú xi tiña maha̱ a̱nkju̱a̱ha̱ na̱xi̱nantóo̱ xi 'mi A̱nkju̱a̱ Chu̱tsa̱nka̱. Kui ntá ti̱xo̱ xi 'mi Betesda̱ nga én hebreo̱. Un a̱nte nk'íén kis'entuhu̱. 


text:
Yo̱ fantu ṉkjún xu̱ta̱ un, xu̱ta̱ ka̱, xi najmi ma fi ko̱ xi nta sjai. Kui xi i̱ncha kuyáha̱ nga ts'ín ni̱yá ntánijuo̱. 


text:
A̱t'aha̱ tu̱ nkjé tu̱ nkjéhé ni nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná f'aijénjin ntá ti̱xo̱ ko̱ ts'ín ni̱yánkihi̱ ntánijuo̱. Ko̱ xi tjun tsungijin yjoho̱ ntóo̱ nk'ie nga ja kuan'e ni̱yáha̱, kui xi ma nda tu̱ mí ch'in xi k'uhún ra̱. 


text:
Nk'ie nga kikie Jesu nga kjijña ndo̱ yo̱, kamankjihi̱n nga ja nkjin nú tjíhi̱n nga uhu̱n ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —¿A mjehi ka̱ma nda ngáhani? 


text:
<pb/>—Ji nda̱ nti̱a̱ —kitsú nda̱ uu̱n—, najmi ch'a tjínna xi ku̱a̱si̱nko̱na, tsa tsúngijinna ntá ti̱xo̱ nk'ie nga n'e ni̱yáha̱. Nk'ie nga mjena tsungijian yjona̱, tu̱ kj'a̱íhí xi tjun tsungijin yjoho̱. 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama nda ngáha ndo̱. Jakj'á nijña xi kjijñasun ko̱ ngji. Tu̱nga xua̱tu̱hú kui ni̱stjiu̱n, ni̱stjin nkjúhu̱n xu̱ta̱ judio̱. 


text:
Kui nga b'a̱ kitsúhu̱ ra̱ já judio̱ k'aku̱ nda̱ xi kama ndoo̱: —Xua̱tu̱ nd'a̱i̱. Tíjña nkjúhu̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga ch'a̱i̱ nijñahi̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ndo̱: —Xi kuats'ínnkina, kui xi b'a̱ kuatsúna: “Chjúbéí nijña xi kisujñasuin ko̱ t'in.” 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱ nga kingjásjaiyaha̱: —¿Yá xi b'a̱ kuatsúhi: “Chjúbéí nijña xi kisujñasuin ko̱ t'in”? 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi behé nda̱ xi kama nkihi̱ yá xi kits'ínnkihi̱, a̱t'aha̱ ngji t'axín Jesu a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱. 


text:
A̱skahan Jesu kisatéjin ngáha ndo̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Ji, ja kama nda ngáhani. Najmi ta̱ n'eheni ngatitsun tu̱ xi najmi sa̱téhe ri nku ni xi 'yún ch'onk'un sa. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga kits'ín unkiehe̱ ra̱ Jesu já judio̱ k'aku̱, a̱t'aha̱ b'a̱ kits'ín nga ni̱stjin nkjúu̱n. 


text:
<pb/>Kui kju̱a̱ha nga tu̱ sahá 'yún tsangisjai ni̱yáha já judio̱ k'aku̱ nga mjehe̱ ts'i̱ínk'iehen Jesu. A̱t'aha̱ najmi tu̱ suba tsa ni̱stjin nkjúu̱n xi najmi kitsenkjún, tu̱nga b'a̱há kitsú ya nga Nti̱a̱ná xi Na̱'mihi̱. B'a̱ ts'ín ta̱ kuihi kits'ín ma yjoho̱ xi nkúhu Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsakúchji Jesu xáha̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ Jesu nga b'a̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku ni najmi ma ts'ín Ntíhi̱ Nti̱a̱ná kuenta̱ subaha̱. Tu̱ nkuhú ni xi tíbe nga títs'ín Na̱'mihi̱, kui xi ts'ín. A̱t'aha̱ ngatentee̱ ni xi ts'ín Na̱'miu̱, ta̱ kui nihi xi ts'ín Ntíu̱. 


text:
A̱t'aha̱ Na̱'miu̱ 'yún tjoho̱ Ntíu̱ ko̱ bakúchjihi̱ ngayjee̱ ni xi ts'ín. Ko̱ ku̱a̱kúchji saha̱ ni xi 'yún chánka. Xí ka̱ma nkjúhúnnu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín Na̱'miu̱ ts'ínkj'áíyaha̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱ ko̱ ts'ínk'íéntu tík'un ngáha, b'a̱ ta̱ ts'ín Ntíu̱ ts'ínk'íéntu tík'un xi mjehe̱. 


text:
Najmi Na̱'miu̱ xi ku̱a̱se̱he̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda ni xi kits'ín xu̱ta̱. Ntíu̱ ní kitsjáha̱ nga kui xi ku̱a̱se̱yjehe̱ kui niu̱, 


text:
tu̱ xi ngayjee̱ xu̱ta̱ sku̱e̱nkjúhun Ntíu̱ xi nkú ta̱ ts'ín benkjún Na̱'miu̱. Xi najmi benkjún Ntíu̱, b'a̱ ta̱ ts'ín najmi benkjún Na̱'mi xi kits'ín nibáha̱. 


text:
<pb/>’Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi basínñjuhu̱ énna̱ ko̱ s'ejihi̱n xi kits'ín nibána, kui xi ja tjíntu tík'un sín. Najmi tjín ni xi ngju̱a̱i̱néhe̱ a̱t'aha̱ ja tsitjujin ngabayoo̱ ko̱ tjíntu tík'un sín. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ku̱i̱chú chu̱ba̱ ko̱ ja kuichu chu̱bo̱ nd'a̱i̱ nk'ie nga xu̱ta̱ k'ie̱n ku̱i̱nt'é nta̱ha̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, ko̱ xi tínt'é'éhe̱n k'úéntu tík'un. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín Nti̱a̱ Na̱'miu̱ kuenta̱ha̱ tíjña tík'uhun, b'a̱ ta̱ ts'ín kitsjáha̱ Ntíu̱ nga kuenta̱ha̱ tíjña tík'uhun. 


text:
Na̱'miu̱ kitsjáha̱ Ntíu̱ tu̱ xi ku̱a̱se̱he̱ ra̱ tsa nda ko̱ tsa najmi nda ni xi kits'ín xu̱ta̱, a̱t'aha̱ kui xi Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n. 


text:
<pb/>’Najmi tu̱ ma nkjúnnu̱u niu̱. A̱t'aha̱ ku̱i̱chú chu̱ba̱ nk'ie nga ku̱i̱nt'é nta̱ha̱ Ntíu̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kjintuyánji 


text:
ko̱ ku̱i̱síntje̱n ngáha. Xi nda kits'ín ku̱i̱síntje̱n nga k'úéntu tík'un. Xi najmi nda kits'ín ku̱i̱síntje̱n nga s'e̱néhe̱ ni xi kanéhe̱ nga̱t'aha̱ ni xi i̱ncha kits'ín. 


text:
Ndaha nku ni najmi ma ts'ian kuenta̱na̱. Xi nkú ts'ín nt'e, b'a̱ ts'ín ts'ian kju̱a̱. Ko̱ kixi̱ ts'ian kju̱a̱, a̱t'aha̱ najmi bangisjai su̱ba̱ ni xi mjena. Ni xi mje níhi̱ Na̱'mi xi kits'ín nibána bangisja. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu ni xi bakúchji nga kik'a̱i̱ xáha̱ 


text:
Tu̱nga tíjñahá kj'a̱í xi tífina kju̱a̱nda, ko̱ be nga chjíhi̱ ra̱ ni xi ts'ín nga b'éjña chji yáha an. 


text:
An najmi machjénna tsa xu̱ta̱ yjoninte ngju̱a̱i̱na kju̱a̱nda, tu̱nga tíxihínnu̱u nga n'e̱chjíhi̱ ru̱u Jua tu̱ xi k'u̱a̱nkihinu. 


text:
<pb/>’Tu̱nga 'yún chánka sa ni xi tífina kju̱a̱nda nga én xi kinchja̱ Jua. A̱t'aha̱ xá xi kitsjána Nti̱a̱ Na̱'miu̱ nga ts'intjusan ko̱ xi títs'ian nd'a̱i̱, kui xi ta̱ tífina kju̱a̱nda. Tíbakúchji nga Nti̱a̱ Na̱'miu̱ kits'ín nibána. 


text:
Ko̱ Na̱'miu̱ ya xi kits'ín nibána ta̱ tífina kju̱a̱nda. Jun najmi kje̱e nu'yó nta̱ha̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi kje̱e yo xi nkú tjín. 


text:
'Yún ṉkjún n'eyo xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná a̱t'aha̱ b'a̱ manu̱u nga b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱nu̱u nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un síún. Tu̱nga an ní tínchja̱ni̱jmíyahana xu̱ju̱n nga tífina kju̱a̱nda. 


text:
Ngajoho̱ Na̱'mina̱ jái̱hina ko̱ jun najmi n'ekjáínnú. Tu̱nga tsa kj'a̱í xi ku̱a̱té xá subaha̱ yjoho̱, tu̱ sahá kui xi n'ekjóho̱on. 


text:
B'i̱ ngján 'bo̱ho̱ kju̱a̱chánka yjonu̱u. Najmi binchisjó nga Nti̱a̱ná xi nku tutuu̱ tsjánu̱u kju̱a̱chánka. Nk'ie nga b'a̱ n'o, ¿nkú ts'ín s'e̱jihi̱nnu̱u énna̱? 


text:
<pb/>’Najmi tu̱ b'a̱ bixíún tsa an xínyat'ainnu̱u nginku̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Moise ní xi tíma 'yún tak'un, kui ní xi títsuyat'ainnu̱u. 


text:
Tsa kju̱axi̱ nga s'ejinnu̱u ni xi y'ét'a Moise, ta̱ s'e̱jinnu̱u an, a̱t'aha̱ an kinchja̱ni̱jmíyahana Moise. 


text:
Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kitsjennkíhi̱, a̱t'aha̱ kikie kju̱a̱nkjún xi kits'ín nga kits'ínnkihi̱ xu̱ta̱ un. 


text:
Nk'ie nga tsase Jesu ko̱ kikie nga nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi tíi̱ncha nibák'uhu̱n, b'a̱ kitsúhu̱ Felipe̱: —¿Má xi tje̱hen ch'a̱tseé ni̱nku̱a̱n xi kji̱ne̱ xu̱ta̱ nkiu̱n? 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Felipe̱: —Ta̱ ndaha tsa jo unchan to̱on denari̱o̱ ni̱nku̱a̱n ch'a̱tseé, tsa a̱s'a̱i i̱chí i̱chí k'u̱a̱i̱hi̱ nga nkúnkú, najmi ku̱i̱chú maha̱ ra̱. 


text:
<pb/>—E̱i̱ síjña nku nda̱ chí xi y'a un ni̱nku̱a̱n xi kamandako̱ho tu cebada̱ ko̱ jo tji̱o̱. Tu̱nga, ¿mí skan ka̱maha̱ ra̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n niu̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —B'a̱ t'ihu̱un nga kat'entu ngayjee̱ xu̱ta̱. Tjín ṉkjún na̱xi̱ chu̱ kui a̱nte xu'bo̱ ko̱ y'entu a̱jin na̱xi̱ chu̱ nkú ra̱ ma un mii̱ jáx'i̱n. 


text:
A̱s'a̱i jakj'á Jesu ni̱nku̱o̱n, kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná ko̱ kits'ínndzjoho̱ xu̱ta̱ xi kab'entu yo̱. B'a̱ ta̱ kits'íhi̱n tji̱o̱ nga kitsjáha̱ xi nkú tjín mjehe̱ xu̱ta̱. 


text:
Nk'ie nga kik'ie sisihi̱n xu̱ta̱, a̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱: —Chj'a̱yo ni̱nku̱a̱n xi k'uankiu̱ tu̱ xi najmi ku̱a̱tsúhun. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i j'áya jóo̱ ni̱nku̱a̱n xi ts'ankiu̱, kui xi nibaha̱ ra̱ ni̱nku̱a̱n cebada̱ xi uu̱n. Te jo ni̱si̱n kama ni̱nku̱a̱n xi ts'ankihi̱ xu̱ta̱. 


text:
Nk'ie nga kikie xu̱ta̱ nkjiu̱n kju̱a̱nkjún xi kits'ín Jesu, a̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —Kju̱axi̱ kjáíhin nga kui nda̱i̱ xi nda̱ profeta̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga kamankjihín ra̱ Jesu nga mjehe̱ jóo̱ ngju̱a̱i̱ko̱ kju̱a̱'yúhu̱n nga nda̱ rei̱ ts'i̱ín maha̱. Kui nga ngji t'axín suba ngáha a̱suntu tje̱nki̱u̱. B'i̱ ts'ín ngjisun Jesu ntáchak'uu̱n 


text:
Jas'en yábarku̱ tu̱ xi kj'u̱a̱tikjáha ntáchak'uu̱n nga ngju̱a̱i̱ nanki Capernaum. A̱s'a̱i tu̱ kama jyunt'aihín nk'ie nga najmi kje̱e bichú tje̱nnkihi̱ Jesu. 


text:
Nk'ie nga tsichu nkú ma tsa un ko̱ tsa jun kilome̱tru̱ tjíhin, kikie jóo̱ nga Jesu nibásun ntáchak'uu̱n nga nibák'un tiñaha̱ yábarku̱. I̱ncha kitsankjún jóo̱, 


text:
<pb/>Tsjo kamaha̱ jóo̱ nga jas'en Jesu yábarku̱ ko̱ tu̱ tsichu sahá yábarku̱ nanki xi má nga tíi̱ncha fi. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu nga kui xi ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n kamankjihi̱n xu̱ta̱ xi y'entu ngabantá ntáchak'uu̱n nga tu̱ nkuhú maha yábarku̱ xi tsitju yo̱ ko̱ nga Jesu najmi jas'en nga ngjiko̱ já ni'yakuyáha̱, a̱t'aha̱ tu̱ já ni'yakuyáha̱ ngji subahá. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha j'ai kj'a̱í yábarku̱ xi tsitjuhu nanki Tiberi̱a̱ nga j'ai tiña má xi tje̱hen kikjine ni̱nku̱a̱n xu̱ta̱ nk'ie nga kitsjáha̱ Jesu máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nk'ie nga kikiehe xu̱ta̱ nga najmi ta̱ tjíhin Jesu yo̱ ko̱ ta̱ ndaha já ni'yakuyáha̱, a̱s'a̱i jas'en yábarku̱ nga ngjingisjai nanki Capernaum. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Kiyo kju̱a̱nkjún xi kits'ian, tu̱nga najmi kuihí kju̱a̱ha tíbinchisjáíhinú. Tu̱ nga̱t'aha̱ ní ni̱nku̱a̱n xi kichinehenu nga kitse susunnu̱u, kui kju̱a̱ha nga tíbinchisjáíhinú. 


text:
Najmi tu̱ n'exántjaihinu ni̱nku̱a̱n xi maha̱ fe. Ni̱nku̱a̱n xi najmi ma níhi̱ fe n'e̱xántjaihinu. Kui xi ts'i̱ínk'íéntu tík'unnu̱u. Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n tsjánu̱u ni̱nku̱a̱n xu'bo̱. Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tsakúnu̱u nga kui xi kits'ín nibá. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —¿Mí ni xi tjíhin nga n'e̱i̱ ji̱n tu̱ xi n'e̱tjusuhu̱nni̱ ni xi mjehe̱ ra̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kui ni xu'bi̱ xi mjehe̱ Nti̱a̱ná nga n'e̱tjusun. Kas'ejinnu̱u nda̱ xi kits'ín nibá. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —¿Mí kju̱a̱nkjúhun xi ku̱a̱kúchjini̱ nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáhi tu̱ xi cha̱ha̱ni̱ ko̱ s'e̱jinni̱ ji? ¿Mí xáha̱ Nti̱a̱ná xi mahi? 


text:
A̱t'aha̱ ntje̱ cháná kikjine mana nk'ie nga y'entu a̱nte kixiu̱. Kui nihi xi tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná nga b'a̱ títsu: “Ni̱nku̱a̱n xi ndji̱o̱jmi ján nibaha̱ ra̱ kitsjáha̱ nga kikjine.” 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Na̱'mina̱há xi kitsjánu̱u ni̱nku̱a̱n xi ndji̱o̱jmi ján nibaha, najmi Moise. Ko̱ nd'a̱i̱ títsjánu̱u ni̱nku̱a̱n xi nda kjikjin. Kui xi ndji̱o̱jmi ján nibáha. 


text:
A̱t'aha̱ ni̱nku̱a̱n xi tsjá Nti̱a̱ná, kui xi nibajehen ndji̱o̱jmi ján ko̱ ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱ a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —An ni̱nku̱a̱n xi ts'ínk'íéntu tík'uhu̱n xu̱ta̱. Xi kj'u̱a̱ísena najmi ta̱ ka̱ma bjoho̱ ra̱ ko̱ xi s'e̱jihi̱n an najmi ta̱ ka̱ma xintáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>’A̱t'aha̱ ndji̱o̱jmi ján nibaje̱henna tu̱ xi ts'intjusuhunna xi nkú ts'ín mjehe̱ Na̱'mi xi kits'ín nibána ko̱ najmi xi nkú ts'ín mjena. 


text:
Ko̱ ni xi mjehe̱ xi kits'ín nibána, najmi mjehe̱ tsa ts'inndyja ndaha nku xi kitsjána. Mje níhi̱ nga ts'inkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
A̱t'aha̱ ni xi mjehe̱ Na̱'mina̱, mjehe̱ nga k'úéntu tík'un sín ngayjee̱ xi kj'u̱a̱ísehe̱ Ntíu̱ ko̱ s'e̱jihi̱n. Ko̱ an ts'inkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu nga kui xi ni̱nku̱a̱n xi ndji̱o̱jmi ján nibajehen, a̱s'a̱i já judio̱ kinchja̱yanehe̱. 


text:
B'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi Jesu, ntíhi̱ Kuse? Yaá na̱'mihi̱ ko̱ na̱aha̱. ¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga b'a̱ títsuhu nga ndji̱o̱jmi ján nibajehen? 


text:
Ndaha nku najmi ka̱ma kj'u̱a̱ísena tsa najmi kj'u̱a̱íko̱ho̱ Na̱'mi xi kits'ín nibána. Ko̱ xi kj'u̱a̱ísena an ts'inkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
B'a̱ ts'ín y'ét'a já profeta̱: “Nti̱a̱ná ku̱a̱kúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱.” Kui b'a̱ maha, ngayjee̱ xi mjéñjuhu̱ ra̱ ko̱ bangiya ni xi bakúyaha̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱, kui xi kj'u̱a̱ísena. 


text:
<pb/>’Ndaha nku najmi kje̱e be yáha Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Nku tutuhú xi nibaha má tíjña Nti̱a̱ná, kui xi ja be Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
An xi ni̱nku̱a̱n tík'un xi ndji̱o̱jmi ján nibajehen. Tsa tjín xi kji̱ne̱ ni̱nku̱a̱n xu'bi̱, kui xi k'úéjña tík'un sín. Ko̱ ni̱nku̱a̱n xi tsja, kui xi yjonintena̱ xi tsjantjáíhina xu̱ta̱ a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tu̱ y'ésiko̱hó xinkjín já judio̱ nga b'a̱ kitsú: —¿Nkú ts'ín tsjáhaná yjonintehe̱ nda̱i̱ nga chi̱ne̱é? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsa najmi chi̱no̱o yjonintehe̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n ko̱ s'i̱u jníhi̱, najmi ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'un. 


text:
Xi kji̱ne̱ yjonintena̱ ko̱ k'úí jnína̱, kui xi k'úéntu tík'un sín, ko̱ an ts'inkj'áíya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
<pb/>’Na̱'miu̱ kits'ín nibána. A̱t'aha̱ tíjña, kui nga tíi̱jñahana. B'a̱ ta̱ ts'ín a̱t'aha̱ tíi̱jña tík'an, kui nga k'úéntu tík'uhun xu̱ta̱ xi ts'i̱ín mana nichinehe̱. 


text:
Kui xu'bi̱ ni̱nku̱a̱n xi ndji̱o̱jmi ján nibajehen. Kui xi najmi xi nkú joyaha mana xi kikjine ntje̱ chánu̱u ko̱ tu̱ nkú jesuhún. A̱t'aha̱ xi kji̱ne̱ ni̱nku̱a̱n xu'bi̱, k'úéntu tík'un sín. 


text:
Nk'ie nga kint'é xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ én xi kinchja̱, a̱s'a̱i nkjin xi b'a̱ kitsú: —'Ni tjín tsa n'e̱sihi̱n én xi tínchja̱. ¿Yá xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ni xi kuatsú? 


text:
<pb/>Kamankjihi̱n Jesu nga kinchja̱yanehe̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ nga b'a̱ kitsú. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —¿A tín'endyjajihín ru̱u yjonu̱u én xi kuanchja? 


text:
Espiri̱tu̱ Santo̱ ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱. Xu̱ta̱ bi, najmi maha̱ ts'ínk'íéntu tík'un xu̱ta̱ xinkjín. Én xi kuaxinnu̱u Espiri̱tu̱ Santo̱ nibáha̱ ra̱ ko̱ kui ée̱n ts'i̱ínk'íéntu tík'unnu̱u. 


text:
Tu̱nga tjín a̱jinnu̱u xi najmi s'ejihi̱n an. B'a̱ kitsú Jesu a̱t'aha̱ be santaha nga tuts'ihi̱n ni yá xi najmi s'ejihi̱n ko̱ yá xi ts'i̱ínkjas'ehe̱n. 


text:
Ko̱ b'i̱ ta̱ kitsú ya: —Kui kju̱a̱ha nga b'a̱ kuaxihi̱nnu̱u nga ndaha nku najmi ka̱ma kj'u̱a̱ísehena tsa najmi Nti̱a̱ Na̱'miu̱ kitsjáha̱ nga kj'u̱a̱ísena. 


text:
<pb/>Yo̱ kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ nga nkjin xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ y'éjñaha̱. Najmi ta̱ kitsjenko̱ho̱ ra̱. 


text:
<pb/>—Ji Nda̱ Nti̱a̱ —kitsú Simon Pedro̱—, ¿yá sa ka̱ma tsjénnkihi̱ ji̱n? Jihí xi chubai én xi ts'ínk'íéntu tík'un síhi̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha Juda̱ Iscariote̱, ntíhi̱ Simon. A̱t'aha̱ kui xi ts'i̱ínkjas'ehe̱n ko̱ kui xi nku nda̱ ni'yakuyá xi te joo̱.<pb/>


text:
A̱skahan kikjatsú'ba Jesu a̱nte Galilea̱. Najmi kama mjehe̱ nga kikjatsú'ba chji a̱nte Judea̱, a̱t'aha̱ já judio̱ k'aku̱ tsangisjai ni̱yá xi nkú ts'ín ts'i̱ínk'iehen. 


text:
Tu̱nga jahá tíbichú tiña s'í xi b'asje xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱, s'í xi 'mi S'íhi̱ Ni'ya Kichoo̱, 


text:
ko̱ b'a̱ kitsú já nts'e̱ Jesu: —Najmi tu̱ e̱i̱ binchin. Tu̱ sahá t'in Judea̱ tu̱ xi sku̱e̱he xu̱ta̱ ni'yakuyáhi̱ ni xi n'ei. 


text:
A̱t'aha̱ najmi tjín xi b'éjña 'ma ni xi ts'ín tsa mjehe̱ cha̱. Tu̱ sahá ta̱kúchjihi̱ yjohi̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱ nga n'e̱i ni xi tín'ei. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Najmi kje̱e bichú chu̱ba̱na̱ nga ts'ian ni xi tjíhin nga ts'ian. Jun bi, tu̱ mí chu̱ba̱há ni ma n'o ni xi tjíhin nga n'o̱o. 


text:
Najmi títs'ín unkienu̱u xu̱ta̱ a̱sunntei̱. An bi, títs'ín unkiena a̱t'aha̱ tíb'ejñá chja nga ch'on tjín ni xi tíi̱ncha ts'ín. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga i̱ncha ngji s'íu̱ já nts'e̱, a̱s'a̱i ngji ko̱ kui. Tu̱nga najmi ngji chjihí, tsa jóo̱ tje̱njihi̱n. Ngji suba. 


text:
A̱s'a̱i a̱jin s'íu̱ já judio̱ k'aku̱ tsangisjaihi̱. B'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —¿A najmi kj'u̱a̱íhí ndo̱? 


text:
<pb/>Ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n ta̱ kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu. Tjín xi b'a̱ kitsú: “Ndahá ndo̱.” K'u̱a̱ ngá xi b'a̱ kitsú: “Najmi nda ndo̱. Xu̱ta̱há b'ana̱cha̱ha̱ ndo̱.” 


text:
Tu̱nga najmi kama tak'uhún xu̱ta̱ kinchja̱ni̱jmíya chji chjihi Jesu a̱t'aha̱ tsankjún já judio̱ k'aku̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu a̱jin s'íu̱ 


text:
Kama nkjúhu̱n já judio̱ k'aku̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ xinkjín: —¿Nkú ts'ín behe ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná nda̱i̱ nga najmi tsangiyaha? 


text:
Xi mjehe̱ ts'i̱ín xi nkú ts'ín mjehe̱ Nti̱a̱ná, kui xi sku̱e̱ tsa Nti̱a̱ná ts'e̱ ni xi tíbakuyá ko̱ tsa an ts'a̱n. 


text:
Nku xu̱ta̱ xi nchja̱ ni xi ts'e̱, kui xi bankisjai kju̱a̱chánka xi ts'e̱. Tu̱nga xi bankisjai kju̱a̱chánkaha̱ xi kits'ín nibáha̱, kui xi kju̱axi̱ ni xi tsu ko̱ na̱xu̱ ts'ín. 


text:
¿A najmi kitsjáhánu̱u Moise kju̱a̱téxumoo̱? Tu̱nga ndaha nku jun najmi títs'íntjusun kju̱a̱téxumoo̱. ¿Á mjehe̱nu̱u n'e̱k'iehennú? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsú xu̱to̱: —¡Kutsa nda̱nindahá tíjñajihin! ¿Yá xi mjehe̱ ts'i̱ínk'iehin? 


text:
Tsakúyanu̱u Moise nga n'e̱tjusun circuncision, ndaha tsa najmi Moise kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ niu̱. Ntje̱ chánu̱u ní kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ niu̱. Kui nga n'etjusuhun niu̱ ndaha tsa ni̱stjin nkjún. 


text:
B'a̱ n'oho̱o ntíx'i̱nnu̱u ndaha tsa ni̱stjin nkjún tu̱ xi najmi ndyja̱ha kju̱a̱téxumaha̱ Moise. Tu̱nga tsa b'a̱ n'o nga ni̱stjin nkjúu̱n, ¿á tín'ekjanko̱honú nga ni̱stjin nkjún kits'innkíhi̱ ra̱ nku nda̱? 


text:
Najmi tu̱ kju̱a̱ sunnk'a n'o. Kixi̱ ní n'o̱o kju̱a̱. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha xu̱ta̱ yáha Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú k'u̱a̱ xu̱ta̱ nanki Jerusalen: —¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi mjehe̱ ts'i̱ínk'iehe̱n jóo̱? 


text:
Tu̱nga, á tínchja̱ chji chjihi ko̱ najmi ch'a nkú títsuhu̱ ra̱. ¿A kju̱axi̱hí nga ja kamankjihi̱n já tjíxóo̱ nga kui nda̱i̱ xi kitsú Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibá? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i 'yún kinchja̱ Jesu nga b'i̱ ts'ín tsakúya má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱: —B'a̱ tíbixíún nga yanú ko̱ yo má nibáhana. Tu̱nga najmi kuenta̱na̱há jái̱hina. Tjín xi kits'ín nibána. Ko̱ xi kits'ín nibána ma n'e s'ejián ni xi tsu. Kui xi najmi yo. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kama mjehe̱ jóo̱ nga ku̱a̱kj'ánijéhe̱. Tu̱nga ndahá nku najmi kits'ínko̱ho̱, a̱t'aha̱ najmi kje̱e bichú chu̱ba̱ha̱. 


text:
Tu̱nga nkjin xu̱ta̱ xi tíi̱nchajihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n kis'ejihi̱n Jesu. B'a̱ kitsúhu̱ xinkjín: —Nk'ie nga kj'u̱a̱í xi Cristo̱, ¿a 'yún ts'i̱ín sa kju̱a̱nkjún nga nda̱ xu'bi̱? 


text:
<pb/>Kint'é já fariseo̱ ni xi kitsú xu̱to̱ nga kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu. A̱s'a̱i já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já fariseo̱ kits'ínkji já xi kunntá ni̱nku̱ tu̱ xi ku̱a̱kj'ánijéhe Jesu. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Tu̱ chuba ni̱stjihín kúáte̱jñajin sanu̱u ko̱ kfín ngáhana má tíjña xi kits'ín nibána. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsúhu̱ xinkjín já judio̱ k'aku̱: —¿Má ngju̱a̱i̱hi̱ nda̱i̱ nga najmi ta̱ sa̱kúhuná? ¿A xu̱ta̱ judio̱ xinki̱á xi tjíntujíhi̱n xu̱ta̱ xi nchja̱ griego̱ ngju̱a̱i̱sehe̱? ¿A ta̱ ku̱a̱kúyaha̱ xi nchja̱ én griego̱? 


text:
Ni xi kuanchja̱: “Ku̱i̱nchísjainú tu̱nga najmi ta̱ sa̱kúhu̱nu̱u an”, ko̱: “Má nga kfínte̱jña najmi ka̱ma kuankíún”, ¿nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi kuatsú? B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu ni xi ka̱maha̱ xu̱ta̱ xi s'e̱jihi̱n kui 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi fekuhu̱ s'íu̱, kui xi 'yún b'asje xu̱ta̱, a̱s'a̱i tsasinjña ndju Jesu ko̱ 'yún kinchja̱: —Tsa tjín xi tíma xintáha̱, kanibásena ko̱ kat'i. 


text:
B'a̱ ka̱maha̱ xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná. Xi s'e̱jihi̱n an ani̱ma̱ha̱ stjújin ntáje̱, ntá xi ts'ínk'íéntu tík'uhu̱n xu̱ta̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha Espiri̱tu̱ xi a̱skahan ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ xi s'e̱jihi̱n Jesu. Najmi kje̱e f'ai Espiri̱tu̱ Santo̱ kui ni̱stjiu̱n, a̱t'aha̱ najmi kje̱e s'e̱jña chji kju̱a̱chánkaha̱ Jesu. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é xu̱to̱ éi̱n, k'u̱a̱ xi b'a̱ kitsú: —Kju̱axi̱ kjáíhin nga kui nda̱i̱ nda̱ profeta̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ngá k'u̱a̱: —Kui nda̱i̱ xi kitsú Nti̱a̱ná nga ts'i̱ín nibá. Tu̱nga tjín ngá xi b'a̱ kitsú: —¿Nkú ts'ín Galilea̱ ni̱baha xi Cristo̱? 


text:
¿A najmi b'a̱há ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná, nga ntje̱he̱ David ni̱baha̱ ra̱ xi Cristo̱, ko̱ nga Belen ni̱baha, má nga nankihi̱ David? 


text:
Tjín xi kama mjehe̱ nga ku̱a̱kj'ánijéhe̱ tu̱nga ndahá nku najmi kits'ínko̱ho̱. B'i̱ ts'ín najmi kis'ejihi̱n já judio̱ k'aku̱ nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱ Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já xi kunntá ni̱nku̱ j'ai ngáha má tjíntu já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já fariseo̱ ko̱ b'i̱ kik'ihi̱n: —¿Á najmi kjúái̱ko̱honu ndo̱? 


text:
<pb/>—Xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱téxumaná, títjun tjíhin nga ku̱a̱sinñjuhu̱ú xu̱ta̱ tu̱ xi cha̱haná ni xi kits'ín ko̱ a̱skahan n'e̱ ra̱á kju̱a̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —¿A ta̱ ko̱hó ji xi nibáhani Galilea̱? N'e̱ya nda ndai xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ cha̱i̱ nga ndaha nku nda̱ profeta̱ najmi kje̱e tjujín Galilea̱. 


text:
Nk'ie nga ja kama sehe̱n ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, j'ai ngáha má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Yo̱ j'aise ṉkjúhu̱n xu̱ta̱ ko̱ yo̱ y'ejña nga tsakúya. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha j'aiko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ nku ta̱chju̱ún xi kiya nga kj'a̱í nda̱ kjijñako̱ho̱. J'aisínjña nginku̱n Jesu ko̱ nginku̱n xu̱to̱ 


text:
B'a̱ ts'ín y'ét'a Moise kju̱a̱téxumoo̱ nga ndji̱o̱ n'e̱k'iehen xi b'a̱ ts'i̱íu̱n. Ji bi, ¿nkú bixín? 


text:
<pb/>Tu̱ xi kikjut'ayák'uhún ni Jesu nga b'a̱ i̱ncha kitsú, a̱t'aha̱ mjehe̱ ku̱a̱téjéne. A̱s'a̱i y'ejñantu Jesu ko̱ na̱jnú ntsja kits'ínntuko̱ho t'anankiu̱. 


text:
Nk'ie nga tu̱ nku tíi̱ncha bjásjaiyahá ra̱ jóo̱, tsasinjña ngáha ko̱ b'i̱ kitsú: —Xi najmi tjíhi̱n ngatitsun, kui xi tjun kat'éhe̱ ndji̱o̱ ta̱chjúu̱n. 


text:
Nk'ie nga kint'é jóo̱ éi̱n, nkúnkú b'i̱ ngján i̱ncha ngji. Xi 'yún cháha̱ tjun ngji. A̱s'a̱i tu̱ Jesu ko̱ ta̱chjúu̱n tsinchajin subaha̱ xu̱ta̱. 


text:
Ta̱ tsasinjña ngáha Jesu ko̱ b'i̱ kitsú: —Ji ta̱chju̱ún, ¿má kfihi̱ jóo̱? ¿A ndaha nku najmi ta̱ tíbatéjénehe ri? 


text:
<pb/>—Najmi, Chá Nti̱a̱. Ndaha nku —kitsú ta̱chjúu̱n. B'i̱ kitsú Jesu: —Ta̱ ndaha an najmi chumi ni kjaninéhe. T'in ngáhani ko̱ najmi ta̱ n'eheni ngatitsun. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kui xi nd'íhi̱ xu̱ta̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ ngáha xu̱to̱: —An nd'í xi ts'ín ndzjehe̱n xu̱ta̱ a̱sunntei̱. Xi tsjénnkina najmi jyun má k'úéma. S'e̱he̱ nd'í xi ts'i̱ínk'íéntu tík'uhu̱n. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsú já fariseo̱: —Ji tí'mi su̱ba̱i̱ kju̱a̱nda yjohi̱. Kui nga najmi chjíhi̱ ra̱ én xi tíchubahani. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱: —Ta̱ ndaha tsa an tífi su̱ba̱ha̱ ra̱ kju̱a̱nda yjona̱, tu̱nga chjíhi̱ ra̱ én xi tínchja, a̱t'aha̱ be má nibahana ko̱ má kfín ngáhana. Jun najmi yo má nibáhana ko̱ najmi yo má kfín ngáhana. 


text:
Jun bi, xi nkú ts'ín tíjñaha̱ a̱sunntei̱, b'a̱ ts'ín chasoho̱o ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda, tu̱nga an najmi basjehe̱ ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda ts'ín xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga tsa ni xi b'a̱ ts'ihinna, kixi̱ ts'ian, a̱t'aha̱ najmi kuenta̱na̱ b'a̱ ts'ihinna. Na̱'mi xi kits'ín nibá nína b'a̱ ts'inka̱. 


text:
Santaha kju̱a̱téxumanu̱u b'a̱ ts'ín tjít'a: Tsa jo já ku̱i̱tsu̱ya nku ni, chjíhi̱ ra̱ ni xi ku̱i̱tsu̱ jóo̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —¿Má tíjña Na̱'mihi̱? B'i̱ kitsú Jesu: —Najmi yanú ko̱ ta̱ ndaha najmi yo Na̱'mina̱. Tsa yanú, ta̱ cha̱ ru̱u Na̱'mina̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín kinchja̱ nga tsakúya má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱, má tíjña kaxa̱ha̱ to̱on chje̱. Ndaha nku najmi jakj'ánijéhe̱, a̱t'aha̱ najmi kje̱e bichú chu̱ba̱ha̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga najmi a̱sunntee̱ tje̱he̱n ra̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱há ngáha: —An kfíán ko̱ ku̱i̱nchísjainú. A̱jihi̱n ngatitsunnu̱u ku̱a̱yájiun nga najmi ta̱ tíi̱jñahana. Má nga kfíán najmi ka̱ma kuankíún. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú já judio̱ k'aku̱: —¿A ts'i̱ínk'ien subahá yjoho̱? ¿Á: “má nga kfíán najmi ka̱ma kuankíún”, títsuhu? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kintei̱ ts'a̱jun, nk'a ján ts'a̱n. A̱sunntei̱ tje̱he̱nnu̱u, nk'a ján tje̱he̱nna. 


text:
Tsa najmi s'e̱jinnu̱u nga an xi tíi̱jña, ngatitsunnu̱u ku̱a̱yájiun. Kui kju̱a̱ha nga b'a̱ kuaxihi̱nnu̱u na̱nd'a̱i̱ nga ngatitsunnu̱u ku̱a̱yájiun. 


text:
Benu̱u. Ka̱ma xínya xi nkú ts'ín tjíntuyánu̱u. Ka̱ma xínya má nihi xi nda ko̱ má nihi xi najmi nda tín'o. Tu̱nga xi kits'ín nibána, kui xi ma n'e s'ejián ni xi tsu. Ko̱ ni xi kint'e nga kinchja̱, kui xi tínchja ngáhana a̱sunntei̱. 


text:
Kui nga b'i̱hí ta̱ kitsú ngáha Jesu: —Nk'ie nga chjúsíntje̱nnk'o Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, nk'iehé nga ka̱mankjinnu̱u nga an xi tíi̱jña ko̱ nga ndaha nku ni najmi ts'ian kuenta̱na̱. Xi nkú ts'ín tsakúyana Na̱'mina̱, kui nihi xi tínchja. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú, nkjin ṉkjún xi kis'ejihi̱n Jesu. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu yá xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ judio̱ xi kis'ejihi̱n: —Tsa ku̱i̱ntsu̱ba̱jiun énna̱, kju̱axi̱ nga ka̱mo xu̱ta̱ ni'yakuyána̱ 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —Ntje̱he̱ Abraham ji̱n. Ndaha nku najmi kje̱e ts'ín mani̱ xu̱ta̱ musu, tsa ts'atseni̱. ¿Nkú ts'ín b'a̱ tíbixíhinni nga ka̱ma nda̱íhi̱ni̱? 


text:
<pb/>B'i̱hí ta̱ kitsú ngáha Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ngayjee̱ xi títs'ín ngatitsun, nga'yúhu̱n ngatitsuu̱n tíjñajin. Najmi nda̱íhi̱ yjoho̱. 


text:
Nku nda̱ musu̱ xi kich'atse najmi nda̱íhi̱ yjoho̱, ndaha tsa ni'yaha̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ts'ínxá. Tu̱nga ntíhi̱ ní nda nti̱a̱ha̱ ka̱ma ts'e̱ ni'yoo̱. 


text:
Be nga ntje̱he̱ Abraham nibáhanu, tu̱nga mjehénu̱u n'e̱k'iennú a̱t'aha̱ najmi mjenu̱u n'e̱kjóho̱on énna̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —Abraham na̱'mini̱. B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa ntíhi̱ Abraham jun, b'a̱ ra̱ n'o̱o xi nkú kits'ín Abraham. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱ mjenu̱u n'e̱k'iennú, ndaha tsa tíxinyanu̱u ni xi na̱xu̱ tjín xi tsakúyana Nti̱a̱ná. Ndaha̱chí najmi b'a̱ kits'ín Abraham. 


text:
Jun bi, ni xi ts'íhín na̱'minu̱u n'o. B'a̱ kitsú jóo̱: —Ntí nda níi̱. Tíjñaháni̱ nku na̱'mi nku tutu. Kui xi Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa Nti̱a̱ná xi na̱'minu̱u, jun ra̱ xi n'e̱tjónú, a̱t'aha̱ má tíjña Nti̱a̱ná nibahana. Najmi kuenta̱na̱ jái̱hina. Kui ní xi kits'ín nibána. 


text:
Nda̱nindoo̱ ní na̱'minu̱u. Kui ts'e̱nu̱u ko̱ mjenu̱u n'o̱o xi nkú ts'ín mjehe̱. Kui xi santaha nga tuts'ihi̱n ni kits'ínk'ien xu̱ta̱. Najmi y'ejñajin ni xi na̱xu̱ tjín, a̱t'aha̱ najmi tíjñajihi̱n ni xi na̱xu̱. Nkú ts'ín tjíyaha̱, b'a̱ ts'ín nchja̱. Én tsank'á nchja̱. Kui xi tsank'á ko̱ na̱'mihi̱ én tsank'óo̱. 


text:
¿A tjín a̱jinnu̱u xi ka̱ma ku̱a̱kúchji nga tjínna ngatitsun? Tu̱nga tsa na̱xu̱ tjín ni xi tínchja, ¿á najmi s'ejihi̱nnu̱u an? 


text:
Xi Nti̱a̱ná ts'e̱he̱ mjéñjuhu̱ én xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. Tu̱nga najmi Nti̱a̱náhá ts'e̱nu̱u. Kui kju̱a̱ha nga najmi mjeñjúhunú. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú já judio̱: —Kju̱axi̱hí ni xi tíbixíi̱n. Samari̱a̱ nibáhani. Nda̱nindoo̱ tíjñajihin. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Najmi nda̱nindoo̱ tíjñajinna. Benkján Na̱'mina̱ tu̱nga jun najmi tíyankjúnnú. 


text:
Najmi kju̱a̱chánka tíbangisja nginku̱n xu̱ta̱, tu̱nga tíjñahá xi tíbangisjai kju̱a̱chánkana̱. Kui xi ku̱i̱tsu̱ya yá xi na̱xu̱ títs'ín. 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ kitsú ngáha já judio̱: —Kju̱axi̱hí nga nda̱nindoo̱ tíjñajihin. Abraham ko̱ já profeta̱ ta̱ k'ien. Tu̱nga ji b'a̱ tíbixín nga najmi ts'i̱ínkjáíhi̱n ngabayoo̱ xi k'úéjñajin éhi̱n. 


text:
¿A 'yún chánka sai nga Abraham xi ntje̱ cháná? Kui xi ta̱ k'ien ko̱ já profeta̱. ¿Yá xi tín'e mai yjohi̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa an su̱ba̱ chánka tíb'asje yjona̱, najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ kju̱a̱chánka xi tísakúna. Tu̱nga Na̱'mina̱há xi chánka tíb'asjena, kui xi ta̱ Nti̱a̱ 'mihu̱u. 


text:
Kui xi najmi yo, tu̱nga máha an, be. Tsa b'a̱ xínnu̱u nga najmi be, ta̱ nda̱ tsank'á ka̱ma xi nkúhu jun. Tu̱nga bená ko̱ tíi̱jñajian éhe̱n. 


text:
Tsjo kamaha̱ Abraham xi ntje̱ chánu̱u nga sku̱e̱ ni̱stjin nga kjúa̱. Kikie kjáíhin ko̱ tsjo kamaha̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú já judio̱: —Ndaha najmi kje̱e tjíhin cháte nú nga b'a̱ tíbixín. ¿Nkú ts'ín nga kiyahani Abraham? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Kintehe̱ ni nga tsín Abraham, tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíi̱jña. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i jakj'á ndji̱o̱ jóo̱ xi má nga mjehe̱ ts'i̱ínk'iehe̱n, tu̱nga Jesu ngji t'axíhi̱n jóo̱ ko̱ tsitju má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱.<pb/>


text:
A̱s'a̱i kingjásjaiya já ni'yakuyáha̱: —Ji nda̱ maestru̱, ¿yá xi kits'ín ngatitsun tu̱ xi b'a̱ ts'ín ka̱ kitsihin nda̱i̱? ¿A kui, a ra̱ xi cháha̱ ní? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ta̱ ndaha kui ko̱ ta̱ ndaha xi cháha̱ najmi kits'ín ngatitsun nga b'a̱ kamoo̱. B'a̱ ts'ín kitsin tu̱ xi sa̱kúchjihi ni xi maha̱ ts'ín Nti̱a̱ná. 


text:
Tjíhin nga n'e̱é xá xi ts'e̱ xi kits'ín nibána nk'ie nga ndzjen sa. A̱t'aha̱ nga ka̱ma jyun, najmi ta̱ ch'a ka̱ma ts'i̱ínxá saha. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Jesu, a̱s'a̱i tsatété t'anankiu̱ ko̱ ntá na̱téhe̱ kits'ínndako̱ho si. Kui xi kingjájnuhu̱ tunku̱n ndo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—T'ihi̱nnejnui tunkuin ntá ti̱xa̱ Siloe. Kui nga ngjinéjnuhu tunku̱n ndo̱. Ja chjihi̱ nk'ie nga kik'óya ngáha. 


text:
A̱s'a̱i já xi nda nchja̱ko̱ho̱ ko̱ já xi kikiehe̱ nga banki to̱on kinchja̱ni̱jmíyaha ndo̱. B'a̱ kitsú k'u̱a̱: —¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi b'ejña nga banki to̱on? 


text:
<pb/>—Joho̱n, kui —kitsú k'u̱a̱. —Najmi kui, tu̱nga b'a̱ tjín xi kuihí tjín —kitsú ngá kj'a̱í. —Ahán niu̱ —kitsú ndo̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ndo̱: —Nda̱ xi 'mi Jesu kuats'ínnda si ko̱ kuangjájnuhu̱ tunkán ko̱ b'i̱ kuatsúna: “T'in ntá ti̱xa̱ Siloe ko̱ ta̱nejnui tunkuin.” Kui nga kfihina ko̱ nk'ie nga kuakanejná tunkán, kama chjina. 


text:
Kui nga já fariseo̱ kingjásjaiyaha̱ ra̱ nkú ts'ín kama chjihi̱ ra̱ ko̱ b'a̱ kitsú ndo̱: —Si kuangjájnuhu̱ tunkán, kuakanejná, ko̱ kama chjina. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú k'u̱a̱ já fariseo̱: —Najmi Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱ nda̱ xi b'a̱ kuats'íu̱n, a̱t'aha̱ najmi benkjún ni̱stjin nkjúu̱n. B'a̱ kitsú ngá k'u̱a̱: —¿Nkú ts'ín nku nda̱ ngatitsun ka̱ma ts'i̱íhin kju̱a̱nkjún xi nkúhu xu'bi̱? B'a̱ ts'ín tsakjányaha yjoho̱ já fariseo̱ nga̱t'aha̱ Jesu. 


text:
A̱s'a̱i ta̱ i̱ncha kingjásjaiyahá ngáha̱ ra̱ nda̱ xi kama chjihi̱: —Ko̱ ji xi kuix'ánki tunkuin, ¿yáha ndo̱? ¿Nkú bixín? —Nda̱ profeta̱ niu̱ —kitsú. 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi kis'ejihín ra̱ já judio̱ k'aku̱ tsa kui ndo̱ xi ka̱ nk'ie ko̱ tsa kui xi ja chji ngáha̱ ra̱. Kui nga kinchja̱ha̱ ra̱ xi cháha̱ 


text:
ko̱ kingjásjaiyaha̱: —¿A kui ntínu̱u xu'bi̱ xi bixíún nga ka̱ nga kitsin? ¿Nkú ts'ín kama chjihi̱ ra̱? 


text:
Tu̱nga najmi yaníi̱ nkú ts'ín kama chjihi̱ ra̱. Najmi yai̱ yá xi kuakjex'ánki tunku̱n. Tu̱ sahá kui cha̱sjaiyoho̱o. Ja chá. Ka̱ma ku̱i̱tsu̱ya subanu̱u ni xi kamat'ain. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú xi cháha̱ ndo̱ a̱t'aha̱ tsankjún já judio̱ k'aku̱. A̱t'aha̱ y'éndako̱ xinkjín já judio̱ k'aku̱ tsa tjín xi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, kui xi ku̱i̱ch'onsje a̱jihi̱n xu̱ta̱ sinagoga̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱há ngáha̱ ra̱ ni̱yá xi ma joho já judio̱ k'aku̱ nda̱ xi kama chjihi̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Yai̱ nga nda̱ ngatitsuhún xi kuats'ínnkihi. N'e̱kiei yjohi̱ nginku̱n Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka nga kju̱axi̱ ni xi tíbixín. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ndo̱: —Tsa nku nda̱ ngatitsun niu̱ najmi be. Tu̱ nkuhú ni xi be. Ka̱ná ni̱stjin nk'ie tu̱nga nd'a̱i̱ ja chjina. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú ndo̱: —Ja kuaxinyanu̱u tu̱nga najmi tín'esihínnú. ¿Á mjehe̱nu̱u nga b'a̱há ta̱ xín ngáha̱nu̱u? ¿A ko̱hó jun mjenu̱u ka̱mo já ni'yakuyáha̱ ndo̱? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱ nga kinchja̱tiko̱: —Nda̱ ni'yakuyáha̱ ní ndo̱ ji. Tu̱nga ji̱n já ni'yakuyáha̱ ní Moise ji̱n. 


text:
Yai̱ nga Moise kinchja̱ én xi Nti̱a̱ná kitsúyaha̱, tu̱nga najmi ya níi̱ má j'aihi̱ ra̱ nda̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú ndo̱: —Ma nkjúnna nga najmi yo má j'aihi̱ ra̱ nda̱ xi kamaha̱ kuakjex'ánki tunkán. 


text:
Yaá nga Nti̱a̱ná najmi basínñjuhu̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n. Tsa tjín xi sku̱e̱nkjún Nti̱a̱ná ko̱ ts'i̱ín ni xi mjehe̱, kuihí xi basínñjuhu̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú jóo̱ nga tsich'onsje ndo̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ sinagoga̱: —Ngatitsun kitsinjín. ¿A jihí xi ku̱a̱kúyani̱? 


text:
<pb/>Kint'é Jesu nga tsich'onsje ndo̱. B'i̱ kitsúhu̱ nk'ie nga kisatéjin ngáha: —¿A s'ejihin Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —An jáa̱ a̱sunntei̱ tu̱ xi n'e̱ko̱kju̱a̱ha, tu̱ xi ka̱ma chjihi̱ ra̱ xi ka̱ ko̱ ka̱ma ka̱ xi chjihi̱. 


text:
<pb/>Ta̱ kint'é éi̱n k'u̱a̱ já fariseo̱ xi tíi̱nchako̱ Jesu ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¿A ko̱hó ji̱n xi ta̱ ka̱i̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa ni xi ka̱hanu, najmi tjínnu̱u jé kai. Tu̱nga b'a̱há tíbixínnú nga chjinu̱u. Kuihí kju̱a̱ha nga tjíhi̱nnu̱u jé.<pb/>


text:
B'i̱ ts'ín kinchja̱ Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tu̱ yáhá ni xi najmi kju̱a̱s'en a̱nkju̱a̱ ni'yaha̱ chu̱tsa̱nko̱ nga tu̱ sahá xin kju̱a̱s'enntjai, kui xi nda̱ ndyjé xi mjehe̱ ngju̱a̱i̱ko̱ chu̱tsa̱nko̱. 


text:
Kjex'á nda̱ xi basehe̱ a̱nkju̱o̱ nk'ie nga be nda̱ bastuu̱. Chu̱tsa̱nka̱ xi ts'e̱ nt'é nta̱ha̱, ko̱ nga nkúnkú chu̱tsa̱nka̱ha̱ j'áíhi̱n nchja̱ha̱ ra̱ nga bitjuko̱ ni'yoo̱. 


text:
Nk'ie nga bitjuko̱ ngayjee̱ chu̱tsa̱nka̱ xi ts'e̱, a̱s'a̱i tsjen títjuhu̱n ko̱ chu̱tsa̱nko̱ tsjennkíhi̱ a̱t'aha̱ be nta̱ha̱. 


text:
Chu̱ xi ts'e̱ najmi tsjennkíhi̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í. Tu̱ sahá banka, a̱t'aha̱ najmi be nta̱ha̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Jesu nga y'éjña chu̱ba̱ya ni xu'bi̱. Tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ xu̱ta̱ ni xi kinchja̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kui xi nda̱ bastu xi ndoo̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱há ta̱ kitsú ngáha Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. An xi nkú joyaha a̱nkju̱a̱ má nga fas'en chu̱tsa̱nko̱. 


text:
Ngayjee̱ já xi j'ai títjun nga an, kui xi já ndyjé xi kama mjehe̱ nga ngju̱a̱i̱ko̱ chu̱tsa̱nko̱. Tu̱nga najmi kint'éhé chu̱tsa̱nko̱ nta̱ha̱ jóo̱. 


text:
An xi nkú joyaha a̱nkju̱o̱. Xu̱ta̱ xi kju̱a̱s'enjinna k'u̱a̱nki. Kui xi ka̱ma xi nkú joyaha chu̱tsa̱nka̱ xi fas'en ko̱ bitju ni'yaha̱ nga fi kjine jñá. 


text:
<pb/>’Nda̱ ndyjée̱ f'ai tu̱ xi fiko̱ho ko̱ ts'ínk'ien ko̱ ts'ínkje chu̱tsa̱nko̱. Tu̱nga ahán jáa̱ tu̱ xi ka̱ma k'úéntu tík'uhun xu̱ta̱, tu̱ xi sa̱kúhu̱ ra̱ kju̱a̱tík'un xi ndoo̱. 


text:
Nda̱ xi tu̱ to̱ohón ts'ínxántjaihi, xi najmi kui ts'e̱ xóo̱ ko̱ najmi kui ts'e̱ chu̱tsa̱nko̱, kui xi binchá masen chu̱tsa̱nko̱ ko̱ banka nk'ie nga be nga nibá chu̱ kjoo̱n. A̱s'a̱i chu̱ kjoo̱n kjine chu̱tsa̱nko̱ ko̱ ts'ínndzjoya. 


text:
xi nkú ts'ín bena Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ an be Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Tsja yjona̱ nga ku̱a̱yántjaihina chu̱tsa̱nko̱. 


text:
Tíi̱ncha sana kj'a̱í chu̱tsa̱nka̱ xi najmi tíi̱ncha nch'á xu'bi̱. Kui xi ta̱ tjíhin nga kjúái̱ka̱. Ku̱i̱nt'é nta̱na̱. B'a̱ ts'ín nku stíhín ka̱maha ko̱ nkuhú nda̱ bastu xi ku̱a̱se̱he̱. 


text:
<pb/>’Kui kju̱a̱i̱ nga tjoho̱ ra̱ an Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Tsja yjona̱ nga ku̱a̱yá tu̱ xi kj'u̱a̱íya ngáhana. 


text:
Najmi ch'a ka̱ma kjé'ana nga tíi̱jña tík'an. An ní tsja su̱ba̱ yjona̱ nga ku̱a̱yá. Tjínna nga'yún xi má nga tsja yjona̱ ko̱ ta̱ tjínna nga'yún nga kúáte̱jña tík'un ngáhana. Kui xái̱ xi kitsjána Na̱'mina̱ nga ts'ian. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ngá k'u̱a̱: —Najmi b'a̱ ts'ín ku̱i̱nchja̱ xi tíjñajihi̱n nda̱nindoo̱. ¿A ka̱mahá ra̱ nda̱nindoo̱ kjéx'ánki tunku̱n xu̱ta̱ ka̱? B'i̱ ts'ín najmi kis'ejihi̱n já judio̱ k'aku yáha Jesu 


text:
<pb/>Nk'ie nga ni̱stjin chu̱nch'óo̱n, nanki Jerusalen tíi̱ncha b'asje s'í xu̱ta̱ nga tíi̱ncha ts'ínkj'áítsjen ni̱stjin nk'ie nga kis'ejña chji ni̱nku̱ nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱s'a̱i y'étjindaihi̱ jóo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¿Nkú tjín ni̱stjin n'e̱sti sani̱? Tsa kju̱axi̱ nga ji xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, t'inya kixi̱ kixi̱ni̱ nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ja b'a̱ kixinnu̱u tu̱nga najmi kis'ejihínnu̱u. Ni xi títs'ian ngajoho̱ Na̱'mina̱, tíbakúchji yáha an. 


text:
Na̱'mina̱ kitsjána chu̱tsa̱nko̱ ko̱ kui xi 'yún chánka nga tu̱ yáhá ni. Ndaha nku najmi ka̱maha̱ kjé'aha̱ chu̱tsa̱nka̱ xi tjíntu a̱ya ntsja. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é éi̱n já judio̱ k'aku̱, a̱s'a̱i ta̱ jakj'á ngáha ndji̱o̱ nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien Jesu. 


text:
B'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱: —Nkjin ṉkjún ni xi nda kits'ian a̱jinnu̱u, xá xi kitsjána Na̱'mina̱. ¿Má nga̱t'aha̱ mjehe̱nu̱u k'úéhenú ndji̱o̱? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú jóo̱: —Najmi nga̱t'aha̱ ni nda xi kin'ei. Tu̱ nga̱t'aha̱ ní nga najmi tíyankjúín Nti̱a̱ná nga b'a̱ tíbixín. Kui kju̱a̱ha nga ndji̱o̱ s'e̱he ri. Nda̱ a̱sunnte ní, tu̱nga Nti̱a̱náhá tín'e mai yjohi̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱a̱téxumanu̱u tjít'a má nga b'a̱ kitsú Nti̱a̱ná nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱: “Nti̱a̱nú kixinnu̱u.” 


text:
B'a̱ ts'ín Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu nga nti̱a̱ xu̱ta̱ xi tsichuk'úhu̱n éhe̱n. Ko̱ yaá nga chjíhi̱ ra̱ ngayjee̱ ni xi tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
An bi, Nti̱a̱ Na̱'miu̱ kitsjána xá xi tjíhin nga ts'ian ko̱ kits'ín nibána a̱sunntei̱. Kui nga, ¿nkú tjíhi̱n ra̱ nga b'a̱ tíbixíhinnu nga najmi tíbenkjúhunna Nti̱a̱ná nk'ie nga b'a̱ tíxian nga an xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná? 


text:
Tu̱nga tsa títs'ian xáha̱, ndaha tsa najmi s'e̱jinnu̱u an, tu̱nga n'e̱ s'ejinnú xóo̱. B'a̱ ts'ín cha̱hanu ko̱ ka̱mankjinnu̱u nga Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tíjñajinna ko̱ nga an tíi̱jñajihi̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ kama mjehé ngáha̱ ra̱ jóo̱ nga ku̱a̱kj'ánijéhe̱, tu̱nga tsitjuhú Jesu yo̱ nga ngji t'axín. 


text:
A̱s'a̱i tsichu ngáha ngabantá ntáje̱ Jordan. Ngjik'iejña a̱nte má nga tsaténtá Jua xu̱ta̱ nga tjuhun. 


text:
Nkjin xu̱ta̱ xi j'aisehe̱ Jesu yo̱ ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsú: —Ndaha nku kju̱a̱nkjún najmi kits'ín Jua, tu̱nga kju̱axi̱hí ngayjee̱ ni xi kinchja̱ni̱jmíyaha nda̱i̱. 


text:
Kjijña un nku nda̱ xi 'mi Laza̱ro̱ xi nda̱ Betani̱a̱, má nga ta̱ nankihi̱ Maria̱ ko̱ Marta̱ xi nichja maha xinkjín. 


text:
Kui Maria̱ xi tsaténdzjojnúhu̱ ntá sinjne̱ sjai Nda̱ Nti̱a̱ná Jesu ko̱ ta̱ kuihi ntsja̱ku̱ kits'ínxijnuko̱ho. Kui xi nts'e̱ maha Laza̱ro̱ xi kjijña uu̱n. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha kits'ínkjihi̱ én Jesu nga joo̱ jminchjíu̱n. B'a̱ kitsúhu̱: —Ji Chá Nti̱a̱, xi tjohi kjijña un. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é ée̱n Jesu, b'i̱ kitsú: —Najmi ts'i̱ínk'ien kjihi̱n ch'in xi k'uhu̱n. Tu̱ sahá ku̱a̱kúchji ch'iu̱n kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín s'e̱jña chjihi kju̱a̱chánkaha̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú já ni'yakuyóo̱: —Ji nda̱ maestru̱, najmi kje̱e tjíhi̱n ni̱stjin nga já judio̱ k'aku̱ ndji̱o̱ mjehe̱ ts'i̱ínk'iehen ri. ¿Á ta̱ yo̱hó mje ngáha ri k'úín? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A najmi te johó ora̱ tjíhi̱n nku ni̱stjin? Tsa tjín xi tsú'ba nga ni̱stjiu̱n, najmi sa̱ténki, a̱t'aha̱ tíbe nd'íhi̱ a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱hí ta̱ kitsú ngáha Jesu: —Kjifehé nda̱ xinki̱á Laza̱ro̱, tu̱nga kfín ts'inkj'áhá ra̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu, kju̱a̱bayaha̱ ní Laza̱ro̱ kinchja̱ni̱jmíyaha tu̱nga nijñóo̱ ní kamankjihi̱n já ni'yakuyáha̱. 


text:
Ko̱ tsjo mana nga najmi tíi̱jña yo̱, a̱t'aha̱ tu̱ sahá ngandanu̱u, tu̱ xi s'e̱jihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná. Tu̱nga tjihi̱nse̱hé ra̱á. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ Toma xi ta̱ 'mi Nda̱'yu̱n nga b'a̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyá xingisoo̱: —Tjián ko̱ ñá tu̱ xi ku̱a̱yáko̱honá. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichu Jesu nanki Betani̱a̱, kik'inyaha̱ nga ja tjíhi̱n ñju ni̱stjin nga ngjiyanji Laza̱ro̱. 


text:
Nk'ie nga kint'é Marta̱ nga j'ai tiña Jesu, a̱s'a̱i tsitjusje nga ngjikj'á ni̱yá ko̱ Maria̱ y'ejñantaha̱ ni'yoo̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Marta̱: —Be nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ chá nts'é ni̱stjin xi fekuu̱, nk'ie nga kj'u̱a̱íya tente ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ k'ie̱n. 


text:
<pb/>B'i̱hí ta̱ kitsú ngáha Jesu: —An xi ts'inkj'áíyaha̱ xu̱ta̱ k'ie̱n ko̱ an xi ts'ink'íéntu tík'an. Xi s'e̱jihi̱n an, ndaha tsa ja k'ien tu̱nga k'úéntu tík'uhún. 


text:
Ko̱ ngayjee̱ xi tjíntu tík'un ko̱ s'ejihi̱n an, ndaha nku ni̱stjin najmi ku̱a̱yá. ¿A s'ejihin ni xi tíxihin? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Marta̱: —Joho̱n, Chá Nti̱a̱. S'ejinna nga ji xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tjíhin nga kj'u̱a̱í a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Marta̱, ngji nchja̱ko̱ se̱n Maria̱ xi na̱ nichja maha. B'a̱ kitsúhu̱: —Ja kj'uai Chá Maestru̱ ko̱ tínchja̱hi. 


text:
Máha xu̱ta̱ xi kab'entu na̱xa̱'yo̱, nk'ie nga kikie nga tsisintje̱n ntsu ntsu Maria̱ ko̱ tsitjusje, a̱s'a̱i ta̱ i̱ncha kitsjennkíhi̱. B'a̱ i̱ncha kitsú nga má tíjña tsjóo̱ ngju̱a̱i̱ kjintá. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichu Maria̱ má síjña Jesu, tsasinkúnch'int'aha̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji Chá Nti̱a̱, tsa tu̱ e̱i̱hi ma tinchuhunni, najmi k'ien ra̱ chá nts'é. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie Jesu nga tíkjintá Maria̱ ko̱ nga tíi̱ncha kjintá xu̱ta̱ xi tje̱nko̱ho̱, kik'ie nusin nusihi̱n ko̱ kama ni̱ma̱ha̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga b'a̱há kitsú k'u̱a̱: —Kui nda̱i̱ xi kikjex'ánki tunku̱n nku nda̱ ka̱. Kutsa kamahá ra̱ kits'ínnkihi̱ Laza̱ro̱ ko̱ najmi k'ien ra̱. 


text:
<pb/>Ta̱ kik'ie nusin nusihín ngáha̱ ra̱ Jesu nga tsichu tsjóo̱. Kui xi nku ti̱xa̱ ngijo. Nku ndji̱o̱ tjíchjaneko̱ho a̱nkju̱a̱ha̱. B'i̱ kitsú Jesu: 


text:
<pb/>—Chjúxiun ndji̱o̱. B'a̱ kitsú Marta̱, na̱ nichja nda̱ xi k'ie̱n: —Ji Chá Nti̱a̱, ja ra̱ ch'on jne̱, a̱t'aha̱ ja tjíhi̱n ñju ni̱stjin nd'a̱i̱ nga k'ien. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A najmi b'a̱há kuaxihin nga tsa s'e̱jihin an, cha̱i̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kikjexín jóo̱ ndji̱o̱. Tsasenjinki Jesu nk'a ján ko̱ b'i̱ kitsú: —Na̱'mi, máb'a̱chjíhi nga tímjeñjuní. 


text:
Be nga mjeñju tehe̱ntení, tu̱nga tínchjako̱hó ra ngandaha̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha e̱i̱ tu̱ xi s'e̱jihi̱n ra̱ nga ji kin'e nibání. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju nda̱ k'ie̱n nga najyun tjí'yúnko̱ ts'íhin ntsja ko̱ sjai, ko̱ a̱nkjín tjí'mako̱ho kj'a̱í najyun. B'a̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱to̱: —Chjúxihi̱un najyuu̱n. N'e̱ndo̱hóo̱. B'i̱ ts'ín y'énda já tjíxóo̱ nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien Jesu 


text:
A̱s'a̱i já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já fariseo̱ kinchja̱ ñjaha̱ ngayjee̱ já tjíxóo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¿Nkú n'e̱é e̱i̱ ni̱? A̱t'aha̱ ja 'yún títs'ín kju̱a̱nkjún ndo̱. 


text:
Tsa tu̱ nku k'u̱a̱i̱ntehé ra̱á nga b'a̱ ts'i̱ín, a̱s'a̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ tsjénnkihi̱ ndo̱ ko̱ i̱ncha kj'u̱a̱í já Roma̱ nga ts'i̱ínkje ni̱nku̱ná ko̱ xu̱ta̱ nankiná. 


text:
¿A najmi ma chu̱ba̱yahánu̱u nga tu̱ sahá nda tjín tsa nku nda̱ ku̱a̱yántjaihi ngandaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱, tu̱ xi b'a̱ ts'ín najmi n'e̱kjehe xu̱ta̱ nankiná? 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi kuenta̱ha̱ ní Caifa kinchja̱ha nga b'a̱ kitsú. Kui xi nda̱ na̱'mi títjun nú xu'bo̱ ko̱ xi nkúhu nku nda̱ profeta̱ kinchja̱ éhe̱n Nti̱a̱ná nga ku̱a̱yá Jesu ngandaha̱ na̱xi̱nantóo̱. 


text:
Ko̱ najmi tu̱ suba ngandaha̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ judio̱ tje̱he̱n ra̱ ku̱a̱yáha Jesu. Ta̱ ku̱a̱yá ní tu̱ xi k'u̱ékúhu ngayjee̱ ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tjímasún. 


text:
Kui b'a̱ maha, ni̱stjin xu'bo̱ kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ já tjíxóo̱ nga y'éndako̱ho xinkjín xi má nga mjehe̱ ts'i̱ínk'ien Jesu. 


text:
Kui nga najmi ta̱ kikjatsú'ba chjihi Jesu a̱jihi̱n xu̱ta̱ judio̱. Ngji t'axín nanki xi 'mi Efrain xi tiña maha̱ a̱nte kixiu̱. Yo̱ y'ejñako̱ já ni'yakuyáha̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tíbichú tiña S'í Pascu̱a̱ xi b'asje xu̱ta̱ judio̱, nkjin ṉkjún xu̱ta̱ i̱ncha ngji nanki Jerusalen tu̱ xi ts'i̱ín jehe yjoho̱ nginku̱n Nti̱a̱ná kintehe̱ ni nga ku̱i̱chú s'íu̱. 


text:
Yo̱ tsangisjai Jesu ko̱ kingjásjaiyaha̱ xinkjín nga kabincha má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. B'i̱ ngján b'i̱ kitsúhu̱ xinkjín: —¿Nkú manu̱u? ¿A nibá ndo̱ s'íu̱? ¿A ra̱ najmi nibáhá? 


text:
<pb/>Kui chu̱bo̱ ja kitsjá kju̱a̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já fariseo̱, tsa tjín xi be má tíjña Jesu tjíhin nga ku̱i̱tsu̱ya tu̱ xi ka̱ma ku̱a̱kj'ánijéhe.<pb/>


text:
Nk'ie nga ndyja sa jun ni̱stjin nga ku̱i̱chú S'í Pascu̱a̱, a̱s'a̱i j'ai Jesu nanki Betani̱a̱, má síjña ni'yaha̱ Laza̱ro̱, nda̱ xi kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
Yo̱ kis'endaha̱ nku nichine. Marta̱ y'éya nichinee̱ ko̱ Laza̱ro̱ ta̱ y'ejñajihi̱n xu̱ta̱ xi y'entut'áko̱ Jesu yámixo̱. 


text:
A̱s'a̱i j'aiko̱ Maria̱ nkú ra̱ ma masen litru̱ ntá sinjne̱ xi 'mi nardo̱, xi 'yún nda ko̱ xi 'yún chjí. Kui xi tsaténdzjojnúhu̱ sjai Jesu ko̱ ta̱ kuihi ntsja̱ku̱ kits'ínxijnuko̱ho. I̱xí kitsjehén nta̱ sinjne̱ a̱yoo̱. 


text:
<pb/>—Tsa tu̱ sahá kuasatéña ntá sinjne̱i̱ kai. Tsa jan unchan to̱on denari̱o̱ kuach'a, tu̱ xi ka̱ma ku̱i̱si̱nko̱ho xu̱ta̱ x'a̱n. 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi xu̱ta̱ x'a̱hán kits'ínnkjink'un nga b'a̱ kitsú. Tu̱ nga̱t'aha̱ ní to̱oo̱n b'a̱ kitsúhu, a̱t'aha̱ kui xi f'átjo to̱oo̱n ko̱ bakjá ndyjé. 


text:
B'i̱ kitsú Jesu: —Najmi tu̱ ji b'echj'áíhi̱ ta̱chjúu̱n. A̱t'aha̱ ni̱stjin nga s'e̱yanjia j'átjona ntá sinjne̱i̱. 


text:
<pb/>Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kint'é nga nanki Betani̱a̱ tíjña Jesu ko̱ i̱ncha ngjisehe̱. Tu̱nga najmi tu̱ nkuhú Jesu ngjisehe̱. Ta̱ i̱ncha ngji ní a̱t'aha̱ ta̱ mjehe̱ nga sku̱e̱ Laza̱ro̱ xi kin'ekj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
A̱s'a̱i kama ñjakú já na̱'mi k'aku̱ ko̱ y'éndako̱ xinkjín xi má nga ko̱ Laza̱ro̱ tjíhin nga n'e̱k'ien. 


text:
A̱t'aha̱ nga̱t'aha̱ Laza̱ro̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ ts'asje t'axíhi̱n yjoho̱ jóo̱. Tu̱ sahá Jesu kis'ejihi̱n. B'i̱ ts'ín jas'en Jesu nanki Jerusalen 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n ngáha nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kint'é nga Jesu kj'u̱a̱í nanki Jerusalen, a̱t'aha̱ nkjin maha xi j'aik'asje S'í Pascu̱a̱. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha jakj'á tjiaha̱ yá xka̱jén ko̱ tsitju nga i̱ncha ngjikj'á ni̱yá. B'i̱ i̱ncha kitsú nga 'yún kinchja̱: —¡Kats'ínk'ankiná Nti̱a̱ná! ¡Nti̱a̱ná nda kats'ínko̱ xi nibáha ngajoho̱, xi Nda̱ Rei̱hi̱ xu̱ta̱ Israel! 


text:
<pb/>Kui ni xu'bi̱ najmi kamankjihi̱n já ni'yakuyáha̱ nga tjuhun. Tu̱nga a̱skahán ni, nk'ie nga tsakúchji kju̱a̱chánkaha̱, nk'iehé j'áítsjehe̱n já ni'yakuyáha̱ nga b'a̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná nga kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu ko̱ nga b'a̱ kin'ehe̱. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xi tíi̱nchako̱ Jesu nk'ie nga kinchja̱ha̱ Laza̱ro̱ a̱ya tsjóo̱ nga kits'ínkj'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, kui xi i̱ncha kitsúya ni xi kikie. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga nkjin ṉkjún xu̱ta̱ tsitjuhu nga ngjikj'á ni̱yáha Jesu, a̱t'aha̱ kint'é kju̱a̱nkjún xi kits'ín. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ni̱jmíyaha já fariseo̱ niu̱. B'i̱ ngján b'i̱ kitsúhu̱ xinkjín: —¿A tíyo? Najmi chumi nihi xi ka̱ma n'e̱é. Cha̱se̱ maru̱u. Ngayjee̱ xu̱ta̱ títsjennkíhi̱ ndo̱. B'i̱ ts'ín kitsúya títjun Jesu nga ku̱a̱yá 


text:
<pb/>Ta tje̱njihi̱n xu̱ta̱ k'u̱a̱ xu̱ta̱ xi nchja̱ griego̱ xi ta̱ i̱ncha j'ai nanki Jerusalen nga j'ai ts'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná a̱jihi̱n s'íu̱. 


text:
Kui xi j'aisehe̱ Felipe̱ xi nda̱ Betsaida̱, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱, ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji nda̱ nti̱a̱, mjeni̱ nga cha̱i̱ Jesu. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsa najmi ku̱i̱jne̱ t'anankiu̱ nku xujmá tuni̱ñu̱ ko̱ ku̱a̱yá, tu̱ nku s'e̱jña subahá. Tu̱nga tsa ku̱a̱yá, nk'iehé nga tsjá cha̱n xi 'yún tse. 


text:
Xi tjoho̱ yjoho̱, kui xi tu̱ sahá ndyja̱. Tu̱nga xi najmi tjoho̱ yjoho̱ a̱sunntei̱, kui xi tu̱ sahá kj'u̱átjo ko̱ k'úéjña tík'un sín. 


text:
Tsa tjín xi títs'ínkjáínna nga an xi ka̱ma Nda̱ Nti̱a̱ha̱, katsjennkína. Má kúáte̱jña, ta̱ yo̱ k'úéjña xi ts'i̱ínkjáínna, ko̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱ k'u̱a̱sjenk'aha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>’'Yún un tíbehe̱ ani̱ma̱na̱ nd'a̱i̱. ¿Nkú xíán? ¿A b'i̱ xíán: Ji Na̱'mi, n'e̱kj'a t'axínní kju̱a̱ni̱ma̱ xu'bi̱ nd'a̱i̱? Tu̱nga kuihí xá jái̱hina. 


text:
Tu̱ sahá ta̱kúchji kju̱a̱chánkahi̱, Na̱'mi. Nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu, a̱s'a̱i b'i̱ kitsú nku nta̱ xi nibaha nk'a ján: —Ja tsakuchjá kju̱a̱chánkana̱ ko̱ ta̱ kuakuchjíhí ngáhana. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é nto̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱, tjín xi b'a̱ kitsú: —Nku ch'o̱n kjuaneya. Ko̱ k'u̱a̱ xi b'a̱ kitsú: —Nku ntítsje kuanchja̱ko̱ho̱. 


text:
Nd'a̱i̱ n'e̱ko̱kju̱a̱ a̱sunntei̱ ko̱ nd'a̱i̱ ku̱i̱ch'onsje na̱tsin ján xi tíbatéxumaha̱ a̱sunntei̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú xu̱ta̱: —Tu̱nga yaníi̱ ni xi tjít'a kju̱a̱téxumoo̱, nga xi ts'i̱ín nibá Nti̱a̱ná ngajoho̱ k'úéjña sín. ¿Nkú ts'ín b'a̱ tíbixíhinni nga tjíhin nga chjúsíntje̱n nk'aha Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n? ¿Yá xi Ntíhi̱ Nda̱x'i̱n xi tíbixín? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —An nd'íu̱. Tu̱ chuba ni̱stjihín tíi̱jñajin sanu̱u. Ti̱nimo nga tíjña sanu̱u nd'íu̱ tu̱ xi najmi ka̱ma jyunt'aihinnu. A̱t'aha̱ xi tsú'ba má jyuu̱n najmi be má fi. 


text:
Nk'ie nga tíi̱jñajinnu̱u xi nkúhu nd'í, n'e̱ s'ejinnú tu̱ xi ku̱i̱nimahanu má ndzjee̱n. B'a̱ kitsú Jesu ko̱ a̱s'a̱i ngji t'axíhi̱n xu̱to̱. Kui nga̱t'ai̱ xu̱ta̱ najmi kis'ejihi̱n ra̱ Jesu 


text:
<pb/>Ndaha tsa nkjin ṉkjún kju̱a̱nkjún xi kits'ín Jesu nginku̱n xu̱ta̱, tu̱nga najmi kis'ejihín ra̱ yáha kui. 


text:
B'a̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun én xi kitsú nda̱ profeta̱ Isaia̱ má nga b'a̱ ts'ín y'ét'a:<pb/>Ji Nti̱a̱, ¿yá xi kis'ejihi̱n én xi kichubai̱?<pb/>¿Yá xi kis'ejña chjihi̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná? 


text:
Kui kju̱a̱ha nga najmi kama kis'ejihi̱n ra̱ xu̱ta̱, a̱t'aha̱ b'i̱ ta̱ ts'ín y'ét'a ya Isaia̱ éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/> 


text:
Nti̱a̱ná y'échja tunku̱n xu̱ta̱ xu'bi̱ ko̱ kits'ín ndjá ani̱ma̱ha̱,<br/>tu̱ xi najmi sku̱e̱he ko̱ tu̱ xi najmi ka̱mankjihi̱n ra̱,<br/>tsa ts'i̱ínk'óntjaiya ani̱ma̱ha̱ xi má nga ts'innkíhi̱ xu̱ta̱ xu'bi̱. 


text:
<pb/>Ko̱ ta̱ nkjin maha já tjíxá xi kis'ejihi̱n Jesu, tu̱nga najmi kits'ínkiehé yjoho̱ a̱t'aha̱ tsankjún já fariseo̱ ko̱ najmi mjehe̱ nga ku̱i̱ch'onsje a̱jihi̱n xu̱ta̱ sinagoga̱. 


text:
B'a̱ kits'ín a̱t'aha̱ 'yún kama tsjo saha̱ nga s'e̱he̱ kju̱a̱chánka a̱jihi̱n xu̱ta̱ nga nginku̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha yjoho̱ Jesu 


text:
<pb/>'Yún kinchja̱ Jesu nga b'i̱ kitsú: —Xi s'ejihi̱n an, najmi tu̱ nku an tís'ejihi̱n. Ta̱ tís'ejihi̱n xi kits'ín nibána. 


text:
An nd'í xi j'ai ts'ín ndzjehe̱n xu̱ta̱ a̱sunntei̱, tu̱ xi ngayjee̱ xi s'e̱jihi̱n ra̱ an najmi k'úéntuhu má jyuu̱n. 


text:
<pb/>’Tsa tjín xi ku̱i̱nt'é én xi tínchja tu̱nga najmi ts'i̱íntjusuhún, najmi an kuasehe̱ má ni xi nda ko̱ má ni xi najmi nda xi kits'ín xu̱ta̱ xu'bo̱. A̱t'aha̱ najmi kui xóo̱ jái̱hina. Jái̱ ts'ink'anki níná xu̱ta̱. 


text:
Xi ts'i̱ín t'axínna ko̱ najmi ts'i̱ínkjáíhi̱n én xi tínchja, tíjña xi ku̱a̱se̱he̱ má ni xi nda ko̱ má ni xi najmi nda xi kits'ín. Én xi tínchja, kui xi k'u̱éjñanehe̱ ni xi kanéhe̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ni̱stjin xi fekuu̱. 


text:
<pb/>’A̱t'aha̱ najmi kuenta̱na̱ tínchjahana. Kuenta̱ha̱ ní Na̱'mi xi kits'ín nibána tínchjahana. Kui xi kitsjána kju̱a̱ má nihi xi tjíhin nga kuinchja ko̱ kuakuyá. 


text:
Ko̱ be nga kju̱a̱téxumaha̱ ts'i̱ínk'íéntu tík'un síhi̱n xu̱ta̱. Kui kju̱a̱ha, xi nkú kitsúhuna Nti̱a̱ Na̱'miu̱, b'a̱ ts'ín tínchja.<pb/>


text:
Chubahá ndyjaha̱ ni̱stjihi̱n S'í Pascu̱a̱ ko̱ be Jesu nga ja tíbichú chu̱ba̱ nga k'u̱éjña a̱sunntee̱ nga ngju̱a̱i̱ ngáha má tíjña Nti̱a̱ Na̱'miu̱. Tehe̱nte kits'íntjo xu̱ta̱ xi ts'e̱ xi tjíntu a̱sunntee̱ ko̱ ngayjehe k'un kits'íntjo. 


text:
Kikjineko̱ já ni'yakuyáha̱ nichinehe̱ s'íu̱, ko̱ kui chu̱bo̱ nda̱nindoo̱ ja kab'éjñajin ani̱ma̱ha̱ Juda̱ Iscariote̱ ntíhi̱ Simon nga ts'i̱ínkjas'en Jesu. 


text:
Be Jesu nga Nti̱a̱ Na̱'miu̱ kits'ínkjas'en a̱ya ntsja ngayjee̱ ni xi tjín. Be nga má tíjña Nti̱a̱ná nibaha ko̱ nga yo̱ ngju̱a̱i̱se ngáha̱ ra̱. 


text:
<pb/>Kui b'a̱ maha, nk'ie nga tjíntut'áha yámixo̱, a̱s'a̱i tsisintje̱n Jesu, ts'asje najyun ndju xi yja ko̱ jakj'á nku najyunxú nga y'ékjá ndayáha̱. 


text:
Nk'ie nga tsichuk'úhu̱n Simon Pedro̱, b'a̱ kitsú ndo̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿nkú ts'ín ji ku̱a̱nejnuhuni tsu̱ká? 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ kitsú ngáha Pedro̱: —Ndaha tsa mí yjehe najmi ku̱a̱nejnui tsu̱ká. B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa najmi kuanejná tsu̱kui, najmi ta̱ xu̱ta̱ xi ts'a̱n ka̱mahani. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Simon Pedro̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, najmi tu̱ suba tsu̱ká xi ta̱nejnui ma. Ta̱ ta̱nejnui ntsa̱ ko̱ nintaká. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Xi a̱s'a̱i kabinguyahá tu̱ tsu̱ku̱hú machjéhe̱n nga kfe̱jnú, a̱t'aha̱ je yje. Jun bi ja jo, tu̱nga najmi ngatentenú. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamaha̱ nga tsanéjnu sjai já ni'yakuyáha̱, a̱s'a̱i kingja ngáha najyun ndjuhu̱, y'ejñat'a yámixo̱ ko̱ b'i̱ kitsú: —¿A mankjinnu̱u ni xi kuats'inko̱nu̱u? 


text:
Jun xi 'minú Nda̱ Maestru̱ ko̱ Nda̱ Nti̱a̱. Ko̱ tjínnu̱u kixi̱ nga b'a̱ bixínnú, a̱t'aha̱ b'a̱ tjín kjáíhin. 


text:
Kui b'a̱ maha, tsa an xi kuakanejnúhuna tsu̱ku, nga an xi Nda̱ Maestru̱nu̱u ko̱ Nda̱ Nti̱a̱nu̱u, kui nga ko̱ jun tjíhin nga ku̱a̱nejnuhunu tsu̱ku̱ xinki̱u. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku nda̱ musu̱ najmi 'yún nk'a tje̱n nga nda̱ nti̱a̱ha̱. Ko̱ nku nda̱ xi s'exá najmi 'yún nk'a tje̱n nga xi b'éxáha̱. 


text:
<pb/>’Najmi nga tentoo̱ b'a̱ tíxinnu̱u. An be yá xi j'ajián. Tu̱nga tjíhín ni nga ku̱i̱tjusun éhe̱n Nti̱a̱ná xi b'a̱ ts'ín tjít'a: “Xi kjineko̱na ni̱ñu̱, kui xi ja kama nda̱ kontra̱na̱.” 


text:
Nd'a̱i̱ b'a̱ tíxinnu̱u kintehe̱ ni nga ku̱i̱tjusun ni xi tjíhin nga ka̱ma, tu̱ xi nk'ie nga b'a̱ ka̱moo̱ s'e̱jihi̱nnu̱u nga an xi tu̱ b'a̱ ts'ín tíi̱jñaná. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ xi ts'inkjíá, kui xi an títs'ínkjáínna. Ko̱ xi ts'i̱ínkjáínna, kui xi títs'ínkjáíhi̱n xi kits'ín nibána. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu nga Juda̱ Iscariote̱ ts'i̱ínkjas'ehe̱n 


text:
<pb/>A̱s'a̱i xí ts'atséhé ani̱ma̱ha̱ Jesu ko̱ b'i̱ kitsú: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tíjñajinnu̱u nku xi ts'i̱ínkjas'enna. 


text:
Kui nga jyukj'i Simon Pedro̱ kingjásjaiya se̱he̱n ra̱ nda̱ ni'yakuyá xu'bo̱ nga ngju̱ásjaiyaha̱ Jesu yá xi títsu. 


text:
A̱s'a̱i nda̱ ni'yakuyóo̱ 'yún ngjik'ún saha̱ Jesu ko̱ b'i̱ kitsú: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿yá xi b'a̱ ts'i̱íu̱n? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Xi ts'ink'anchi̱hi̱ ni̱nku̱a̱n ko̱ tsjaha̱, kui xi b'a̱ ts'i̱íu̱n. A̱s'a̱i kits'ínk'anchi̱ ni̱nku̱o̱n ko̱ Juda̱ Iscariote̱ kitsjáha̱, kui xi ntíhi̱ Simon. 


text:
Nk'ie nga kik'a̱i̱hi̱ Juda̱ ni̱nku̱o̱n, jas'enjihi̱n nda̱nindoo̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ Jesu ndo̱: —Ki̱tsa̱ n'e̱i̱ ni xi n'e̱i̱. 


text:
Tjín xi kits'ínnkjink'un nga b'a̱ kitsú nga tjíhin nga k'u̱a̱tse Juda̱ ni xi machjén s'íu̱ ko̱ a ra̱ nga tsjáha̱ to̱on xu̱ta̱ x'a̱n, a̱t'aha̱ Juda̱ f'átjo to̱oo̱n. 


text:
Nk'ie nga kik'a̱i̱hi̱ ni̱nku̱o̱n Juda̱, tje̱n'yún tsitjusjehé na̱tsiu̱n. Ja jyun kui chu̱bo̱. Kui kju̱a̱téxuma tse̱tse̱ xu'bi̱ y'éjña Jesu 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja ngji Juda̱, b'a̱ kitsú Jesu: —Nd'a̱i̱ sa̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, ko̱ ni xi ts'i̱ín Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ tsa Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ ta̱ ts'ín Nti̱a̱ná ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Ntíu̱. Ja ma ma b'a̱ ka̱moo̱. 


text:
Jun ntína̱, tu̱ kutjuhú tíi̱jñajin sanu̱u. Ku̱i̱nchísjainú tu̱nga má nga kfíán najmi ka̱ma kuankíún. B'a̱ ta̱ tíxinnu̱u nd'a̱i̱ xi nkú nga ta̱ kixihi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱. 


text:
<pb/>’Tsjanu̱u nku kju̱a̱téxuma tse̱tse̱: N'e̱tjó xinki̱u. Xi nkú nga ts'ín tjona jun, b'a̱ ta̱ ts'ín n'e̱tjó xinki̱u. 


text:
B'a̱ ts'ín sku̱e̱he ngayjee̱ xu̱ta̱ nga jun xi já ni'yakuyána̱, tsa n'e̱tjó xinki̱u. B'i̱ ts'ín kitsúya títjun Jesu nga Pedro̱ b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga najmi behe̱ 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Simon Pedro̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿má xi tje̱hen k'úín? B'i̱ kitsú Jesu: —Najmi ka̱ma tsjénnkiní nd'a̱i̱ má nga kfíán, tu̱nga a̱skahán ni tsjénnkiní. 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ kitsú ngáha Pedro̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿á najmi ka̱ma tsjénnkihi ra nd'a̱i̱? Tjínkuhu̱ k'an nga ku̱a̱yántjaihi ra. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A tjínkuhu̱ k'uin nga ku̱a̱yántjaihiní? Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱ b'a̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin.<pb/>


text:
B'i̱ ta̱ kitsú ya Jesu: —Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u. N'e̱ s'ejiun Nti̱a̱ná ko̱ kas'ejinnu̱u an. 


text:
Ni'yaha̱ Na̱'mina̱ tjín ṉkjún a̱nte. Tsa najmi kju̱axi̱, ja ra̱ nd'a̱i̱ kixinyaha̱nu̱u kai. Kfín k'uendánu̱u a̱nte. 


text:
Tsa kfín k'uendánu̱u a̱nte, a̱s'a̱i kjúái̱kj'a ngáha̱nu̱u tu̱ xi ta̱ yo̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱hanu má nga kúáte̱jña. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —An ni̱yá xi fi má tíjña Nti̱a̱ Na̱'miu̱, an bakuyá én xi na̱xu̱ ko̱ an tsja kju̱a̱tík'un. Ndaha nku najmi ku̱i̱chúsehe̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tsa najmi an. 


text:
Tsa yanú, ta̱ cha̱ ru̱u Na̱'mina̱. Ko̱ nd'a̱i̱ tích'atuts'i̱hi̱n ru̱u nga tíyo ko̱ tunkun tíyako̱honu. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ji Felipe̱, ja nd'a̱i tíi̱jñajihi̱nnu̱u. ¿A tu̱ yje najmi kje̱hé yaní? Xi tíbena ta̱ tíbe Nti̱a̱ Na̱'miu̱. ¿Á: “ta̱kúchjini̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱” tíbixíhinni? 


text:
¿A najmi s'ejihín ri nga an xi tíi̱jñajihi̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tíjñajinna? Én xi tínchjako̱nu̱u najmi kuenta̱na̱ tínchjahana. Na̱'mi xi tíjñajinna, kui xi títs'ín ni xi ts'e̱. 


text:
N'e̱ s'ejiun nga an tíi̱jñajihi̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ nga kui tíjñajinna. Tsa najmi s'ejinnu̱u énna̱, ndaha tsa tu̱ ni xi kits'ian n'e̱ s'ejiun. 


text:
<pb/>’Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi s'e̱jihi̱n an ta̱ kui nihi xi ts'i̱ín xi nkúhu xi títs'ian. Ko̱ 'yún chánka sa ni xi ts'i̱ín xu̱ta̱ xu'bo̱, a̱t'aha̱ an tífia má tíjña Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
Ngayjee̱ ni xi ku̱i̱nchíhu̱u Na̱'miu̱ ngajona̱, tsjanu̱u. B'a̱ ts'ín an xi Ntíu̱ kuakuchjíhina kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
Ts'ian ni xi ku̱i̱nchúhu̱u ngajona̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu nga ts'i̱ín nibá Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná 


text:
Kui xi Espiri̱tu̱ xi ku̱a̱kúchji ni xi na̱xu̱. Xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná najmi ka̱ma ts'i̱ínkjáíhi̱n, a̱t'aha̱ najmi ma chjihi̱ ko̱ najmi be yáha. Tu̱nga máha jun, ja yo yáha, a̱t'aha̱ kui xi tíjñajinnu̱u ko̱ k'úéjñajinnu̱u. 


text:
Sa kutju najmi ta̱ sku̱e̱hena xu̱ta̱, tu̱nga máha jun, cha̱nú. A̱t'aha̱ tíi̱jña tík'an, kui nga ta̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'uhunnu. 


text:
Nk'ie nga b'a̱ ka̱moo̱, cho̱o nga an tíi̱jñajihi̱n Na̱'mina̱ ko̱ jun tintsu̱ba̱jinnú ko̱ an tíi̱jñajinnu̱u. 


text:
Xi kj'u̱átjo kju̱a̱téxumana̱ ko̱ ts'i̱íntjusun, kui xi tjoho̱ an. Ko̱ xi ts'i̱íntjona, Na̱'mina̱ ta̱ ts'i̱íntjoho̱ ko̱ an ts'intjá ko̱ kuakuchjíhi̱ yjona̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ Juda̱, tu̱nga najmi Juda̱ Iscariote̱hé: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿nkú tjíhi̱n ra̱ nga tu̱ ji̱n ku̱a̱kúchjihíni̱ yjohi̱ ko̱ nga najmi ku̱a̱kúchjihi̱ yjohi̱ xu̱ta̱ xi k'oo̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Xi tjoho̱ an, kui xi ts'i̱íntjusun énna̱. Na̱'mina̱ ts'i̱íntjoho̱ xu̱ta̱ xu'bo̱, ko̱ Na̱'mina̱ ko̱ an kjúái̱sei̱hi̱ nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ko̱ tehe̱ntei̱. 


text:
Tu̱nga xi najmi tjoho̱ an, najmi ts'i̱íntjusun énna̱. Én xi tínu'yó, najmi an ts'a̱n. Ts'e̱ Na̱'mi xi kits'ín nibána. 


text:
Tu̱nga Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ts'i̱ín nibá Espiri̱tu̱ Santo̱ ngajona̱. Kui xi ku̱a̱si̱nko̱nu̱u. Ku̱a̱kúya yjenu̱u ko̱ ts'i̱ínkj'áítsjen yjenu̱u ni xi kixinnu̱u. 


text:
<pb/>’Tíb'ejñánu̱u kju̱a̱jyu. Kju̱a̱jyuna̱ títsjanu̱u. Najmi b'a̱ ts'ín tsja xi nkú ts'ín tsjá a̱sunntei̱. Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ko̱ najmi tu̱ binkjun. 


text:
Ja kuanu'yó nga b'a̱ kuaxinnu̱u nga kfíán ko̱ kjúái̱se ngáha̱nu̱u. Tsa kju̱axi̱ nga tjonu̱u an, ta̱ tsjo ka̱manu̱u nga kfíán má tíjña Nti̱a̱ Na̱'miu̱, a̱t'aha̱ 'yún chánka sa Nti̱a̱ Na̱'miu̱ nga an. 


text:
Nd'a̱i̱ b'a̱ tíxinnu̱u kintehe̱ ni nga ku̱i̱tjusun ni xi tjíhin nga ka̱ma tu̱ xi s'e̱jihi̱nnu̱u nk'ie nga b'a̱ ka̱moo̱. 


text:
<pb/>’Najmi ta̱ tse kuinchjako̱ saha̱nu̱u, a̱t'aha̱ kj'u̱a̱í xi tíbatéxumaha̱ a̱sunntei̱. Najmi tjíhi̱n nga'yún tsa kui xi ts'i̱ín ngana̱na. 


text:
Tu̱nga tjíhín ni nga b'a̱ ka̱ma, tu̱ xi ka̱mankjihi̱n ra̱ a̱sunntei̱ nga tjona Nti̱a̱ Na̱'miu̱ ko̱ nga títs'intjusan xi nkú kitsúna. Ti̱síntjo̱on ko̱ tjián.<pb/>


text:
Ngayjee̱ tjia xi tjínna xi najmi tsjá tu, batet'a. Ko̱ ngayjee̱ tjia xi tsjá tu, ts'ín chuhu̱n tu̱ xi 'yún ngju̱a̱ saha̱ ra̱. 


text:
Ti̱ntsu̱ba̱jinnú ko̱ an kúáte̱jñajinnu̱u. Nku tjia najmi ma tsjá suba tu tsa najmi tjít'a yáha̱. B'a̱ ta̱ ts'ín najmi k'u̱o tu tsa najmi ku̱i̱ntsu̱ba̱jinnú. 


text:
<pb/>’An tuts'in yá tuntsja̱jée̱ ko̱ jun tjiaha̱. Xi tíjñajinna ko̱ an tíi̱jñajihi̱n, kui xi 'yún tsjá tu. A̱t'aha̱ tsa najmi tjíán, najmi chumi nihi xi ka̱ma n'o̱o. 


text:
Xi najmi k'úéjñajinna ngju̱a̱i̱ya na̱tsin ján xi nkúhu tjia xi tit'áha̱ yá tuntsja̱jée̱. Yo̱ xi̱ ko̱ s'e̱ntukú ko̱ n'e̱kj'ajin a̱jin nd'íu̱ nga ku̱i̱ti̱. 


text:
<pb/>’Tsa ku̱i̱ntsu̱ba̱jinnú ko̱ tsa énna̱ k'úéjñajinnu̱u, ti̱nchíú tu̱ mí ni xi mjehénu̱u ko̱ k'u̱a̱i̱nu̱u. 


text:
Kui ni xu'bi̱ xi ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Na̱'mina̱, nga 'yún k'u̱o tu ko̱ nga xu̱ta̱ ni'yakuyána̱ ka̱mo. 


text:
Xi nkú ts'ín tjoho̱ an Nti̱a̱ Na̱'miu̱, b'a̱ ta̱ ts'ín tjona jun. Ti̱ntsu̱ba̱jin sahanu kju̱a̱tjona̱. 


text:
Tsa n'e̱tjusun kju̱a̱téxumana̱, tu̱ nkú ku̱i̱tsu̱ba̱jinnú kju̱a̱tjona̱, xi nkú ts'ín títs'intjusan kju̱a̱téxumaha̱ Na̱'mina̱ ko̱ tu̱ nkú tíi̱jñajinná kju̱a̱tjoho̱. 


text:
<pb/>’B'a̱ tíxinnu̱u tu̱ xi tsjo k'úéhe̱nu̱u xi nkú ts'ín tsjo tjínna. Nk'ie nga b'a̱ n'o̱o, b'i̱hí ts'ín nga tsjo k'úénu̱u. 


text:
Najmi ta̱ já musu̱ tíxihi̱nnu̱u, a̱t'aha̱ já musu̱ najmi be ni xi ts'ín nda̱ nti̱a̱ha̱. Tu̱nga xu̱ta̱ xinkjíáhán tíxinnu̱u, a̱t'aha̱ tíb'ejñá chjinu̱u ngayjee̱ ni xi kitsúna Na̱'mina̱. 


text:
<pb/>’Najmi jun xi kichj'ajinnú. An ní xi j'ajínnu̱u ko̱ kitsja xánu̱u nga kuankíún ko̱ k'u̱o tu. 'Yún tse ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ tunu̱u. Kui kju̱a̱ha nga tsjáha̱nu̱u Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tu̱ mí nihí ni xi ku̱i̱nchíhu̱u ngajona̱. 


text:
Kui kju̱a̱téxumana̱ xu'bi̱: B'i̱ ngján n'e̱tjó xinki̱u. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu nga n'e̱ uncha já ni'yakuyáha̱ 


text:
Tsa a̱sunntei̱ ts'e̱nu̱u, ts'i̱íntjonu̱u xu̱ta̱ a̱sunntei̱ xi nkú ts'ín tjoho̱ xinkjín. Tu̱nga najmi a̱sunntei̱hí ts'e̱nu̱u, a̱t'aha̱ an j'ajínnu̱u a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱. Kui kju̱a̱ha nga ts'i̱ín unkiehe̱nu̱u. 


text:
<pb/>’T'ejin tak'un én xi kuaxinnu̱u, nga nku nda̱ musu̱ najmi 'yún nk'a tje̱n nga nda̱ nti̱a̱ha̱. Tsa tje̱nnki unkiena xu̱ta̱, ko̱ ta̱ jun tsjénnki unkienu̱u. Ko̱ tsa títs'íntjusun énna̱, ta̱ ts'i̱íntjusun énnu̱u. 


text:
Ngayjee̱ ni xu'bi̱ ts'i̱ínko̱nu̱u xu̱ta̱ tu̱ nga̱t'ana̱, a̱t'aha̱ najmi i̱ncha be xi kits'ín nibána. 


text:
<pb/>’Tsa najmi jái̱ nchjaka̱ xu̱ta̱ xu'bo̱, najmi s'e̱he̱ ra̱ jé. Tu̱nga nd'a̱i̱ najmi ta̱ tjín nkú ts'ín ku̱a̱si̱nko̱ho yjoho̱ nga̱t'aha̱ ngatitsun xi tíi̱ncha ts'ín. 


text:
Ni xi ndaha nku najmi kje̱e ch'aha ts'ín kits'ian a̱jihi̱n xu̱ta̱ xu'bo̱. Tsa najmi b'a̱ kits'ian, najmi s'e̱he̱ ra̱ jé. Tu̱nga ndaha tsa i̱ncha kikie ni xi kits'ian, tu̱ nkú i̱ncha kits'ín unkiehéni̱ Na̱'mina̱ ko̱ an. 


text:
B'a̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun ni xi tjít'a xu̱ju̱n kju̱a̱téxumaha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ má nga b'a̱ títsu: “Chu̱ba̱ i̱ncha kits'ín unkiehéna.” 


text:
<pb/>’Tu̱nga kj'u̱a̱íhí xi ku̱a̱si̱nko̱nu̱u, xi ts'in nibásenu̱u nk'ie nga tíi̱jñaka̱ Na̱'miu̱. Má tíjña Na̱'miu̱ ni̱baha. Kui xi Espiri̱tu̱ Santo̱ xi ku̱a̱kúchji ni xi na̱xu̱. Kui ku̱i̱nchja̱ni̱jmíyahana. 


text:
A̱t'aha̱ ku̱i̱ch'onsjenu̱u a̱jihi̱n xu̱ta̱ sinagoga̱. Ku̱i̱chú chu̱ba̱ nk'ie nga tu̱ yáhá ni xi ts'i̱ínk'iennu̱u, b'a̱ ka̱maha̱ nk'ie nga sa̱síhi̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga b'a̱ ts'i̱ínnu̱u. 


text:
Tíxinyanu̱u nga b'a̱ ka̱ma tu̱ xi nk'ie nga ku̱i̱chúhu chu̱bo̱ kj'u̱a̱ítsjehe̱nnu̱u nga b'a̱ kixinnu̱u. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu ni xi ts'i̱ín Espiri̱tu̱ Santo̱ ’Najmi kixinyanu̱u ni xu'bi̱ nga tuts'ihi̱n ni a̱t'aha̱ an tíi̱jñajin sanu̱u. 


text:
Tu̱nga kju̱axi̱hí ni xi tíxinnu̱u. Tu̱ sahá ngandanu̱u nga kfíán. A̱t'aha̱ tsa najmi kfíán, najmi kj'u̱a̱í xi ku̱a̱si̱nko̱nu̱u. Tu̱nga tsa kfíán, kui xi ts'in nibásenu̱u. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga kj'u̱a̱í, ts'i̱ín nga ka̱mankjihi̱n xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱ nga ngatitsun tjíhi̱n, ko̱ nga an kits'ian ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, ko̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱se̱he̱ ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda kits'ín xu̱ta̱. 


text:
Ko̱ ka̱mankjihi̱n nga Nti̱a̱ná ku̱a̱se̱he̱ ni xi nda ko̱ ni xi najmi nda kits'ín, a̱t'aha̱ ja kis'enéhe̱ ni xi kanéhe̱ xi batéxumaha̱ a̱sunntei̱. 


text:
Nk'ie ní kj'u̱a̱í Espiri̱tu̱ xi b'éjña chji ni xi na̱xu̱ tjín, kui xi ku̱a̱kúyanu̱u ngayjee̱ ni xi na̱xu̱ tjín. A̱t'aha̱ najmi kuenta̱ha̱ ku̱i̱nchja̱ha. Ni xi ku̱i̱nt'é ní, kui ní nihi xi ku̱i̱nchja̱. Ko̱ ta̱ ku̱i̱tsu̱yanu̱u ni xi ka̱ma a̱skahan. 


text:
<pb/>’Kui xi ts'i̱ín nga ka̱mankjinnu̱u ni xi títs'ian. B'a̱ ts'ín k'u̱éjña chjihi kju̱a̱chánkana̱. 


text:
Ngayjee̱ ni xi y'aha̱ ra̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱, ko̱ ta̱ an y'ahana. Kui kju̱a̱ha nga b'a̱ tíxihi̱nnu̱u nga Espiri̱tu̱ ts'i̱ín nga ka̱mankjinnu̱u ni xi títs'ian. B'i̱ ts'ín kitsúyaha̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ nga ngju̱a̱i̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i k'u̱a̱ já ni'yakuyáha̱ b'i̱ ngján kingjásjaiyaha̱ xinkjín: —¿Nkú tsuhu̱ ra̱ niu̱? B'a̱ títsuná: “Sa kutju najmi ta̱ cha̱hanú ko̱ sa kutju cha̱ ngáhanú.” Ko̱ ta̱ b'a̱ títsu: “A̱t'aha̱ má tíjña Na̱'miu̱ kfíán.” 


text:
<pb/>Kamankjihi̱n Jesu nga mjehe̱ já ni'yakuyóo̱ ngju̱ásjaiyaha̱ nkú tsuhu̱ ra̱ niu̱ ko̱ b'a̱ kitsú: —Ja b'a̱ kuaxinnu̱u nga sa kutju najmi ta̱ cha̱hanú ko̱ sa kutju cha̱ ngáhanú. ¿A kui nihi xi tíchubani̱jmíyako̱honu xinki̱u? 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ch'i̱ú ko̱ k'úé nusin nusinnu̱u, tu̱nga xu̱ta̱ xi najmi be Nti̱a̱ná bi s'e̱he̱ kju̱a̱tsjo. Ndaha tsa k'úé nusin nusinnu̱u, tu̱nga a̱skahán ni kju̱a̱tsjo ka̱ma ngáha kju̱a̱nusinnu̱u. 


text:
<pb/>’Xi nkúhu nku ta̱chju̱ún xi tsihi̱n nku ntí, s'ehe̱ kju̱a̱ba a̱t'aha̱ ja kuichu chu̱ba̱ha̱. Tu̱nga nk'ie nga ja kuatsin ntíu̱, najmi ta̱ f'áítsjehe̱n ra̱ kju̱a̱ni̱mo̱, a̱t'aha̱ tsjo maha̱ nga nku ntí s'ejñaha̱. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín tíma nusinnu̱u nd'a̱i̱, tu̱nga ni̱basehé ngáha̱nu̱u. Tsjo k'úé ngáha̱ ra̱ ani̱ma̱nu̱u ko̱ najmi ch'a xi ka̱ma kjé'anu̱u kju̱a̱tsjonu̱u. 


text:
<pb/>’Kui ni̱stjiu̱n ndaha nku ni najmi ta̱ cha̱sjaiyahanú. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tsjánu̱u Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tu̱ mí nihí ni xi ku̱i̱nchíhu̱u ngajona̱. 


text:
Santaha nd'a̱i̱ ndaha nku ni najmi kje̱e binchiu ngajona̱, tu̱nga nd'a̱i̱ ti̱nchíú ko̱ n'e̱kjóho̱on tu̱ xi 'yún s'e̱he̱nu̱u kju̱a̱tsjo. 


text:
<pb/>’Tíb'ejñá chu̱ba̱yanu̱u nd'a̱i̱ tu̱nga ku̱i̱chúhú chu̱ba̱ nk'ie nga najmi ta̱ k'uejñá chu̱ba̱yaha̱nu̱u. K'uejñá chji sisinnu̱u Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
Kui ni̱stjiu̱n ku̱i̱nchíú ni xi mjenu̱u ngajona̱. Najmi ka̱machjén tsa an kuankintjáínu̱u nginku̱n Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
Má tíjña Nti̱a̱ Na̱'miu̱ nibahana ko̱ jáa̱ a̱sunntei̱. K'uejñá ngáhana a̱sunntei̱ ko̱ kfínse ngáha̱ ra̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱. 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú já ni'yakuyáha̱: —Nd'a̱i̱ tíchubako̱ kixi̱ kixi̱ni̱. Najmi tíb'ejña chu̱ba̱yani̱. 


text:
Tímankjinni̱ nd'a̱i̱ nga yai ngayjee̱ ni xi tjín ko̱ najmi machjén tsa tjín xi ngju̱ásjaiyahi. Kui kju̱a̱ha nga s'ejihi̱nni̱ nga má tíjña Nti̱a̱ná nibahani. 


text:
Tu̱nga ku̱i̱chúhú chu̱ba̱ ko̱ ja kuichu chu̱bo̱ nd'a̱i̱ nk'ie nga nkúnkú kuankín t'axíún nga sa̱téndzjoyo ko̱ k'úéjña su̱ba̱nú. Tu̱nga najmi tíi̱jña su̱ba̱ná, a̱t'aha̱ Nti̱a̱ Na̱'miu̱ tíjñako̱na. 


text:
Tíxinyanu̱u ni xu'bi̱ tu̱ xi s'e̱he̱nu̱u kju̱a̱jyuna̱. Un sku̱e̱nu̱u a̱sunntei̱, tu̱nga tsjohó kat'enu̱u a̱t'aha̱ an ja kits'in ngana̱ha̱ a̱sunntei̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga ja kamaha̱ Jesu nga b'a̱ kitsú, a̱s'a̱i tsasenjinki nk'a ján ko̱ kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nga b'i̱ kitsú: —Ji Na̱'mi, ja kuichu chu̱ba̱. Ta̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Ntíhi̱ tu̱ xi ko̱ kui Ntíhi̱ ku̱a̱kúchjihi kju̱a̱chánkahi̱. 


text:
A̱t'aha̱ kik'a̱i̱ xáhi̱ xi má nga ku̱a̱téxumaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱, tu̱ xi ts'i̱ínk'íéntu tík'un síhin ngayjee̱ xi ji kik'a̱i̱hi̱. 


text:
Nga k'úéntu tík'un sín xu̱ta̱, kui xi tsuhu̱ ra̱ nga sku̱e̱hi ji xi Nti̱a̱ nku tutuu̱ ko̱ nga sku̱e̱na an Jesucristo̱ xi kin'e nibáí. 


text:
Nd'a̱i̱ Na̱'mi, ta̱kúchji kju̱a̱chánkana̱ nginkuin, kju̱a̱chánka xi tu̱ b'a̱ ts'ín jahá tíjñana nginkuin kintehe̱ ni nga kis'ejña a̱sunntei̱. 


text:
<pb/>’Ja y'ejñá chjihi̱ xu̱ta̱ yáha ji, xu̱ta̱ xi kik'a̱i̱ní a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱. Ji ts'i̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ ko̱ kik'a̱i̱ní, ko̱ kits'íntjusun éhi̱n. 


text:
A̱t'aha̱ én xi kik'a̱i̱ní, kixinyaha̱ xu̱ta̱ xu'bi̱. Kits'ínkjáíhi̱n ko̱ kamankjihi̱n nga kju̱axi̱ nga má tinchin nibahana. S'ejihi̱n nga ji kin'e nibání. 


text:
<pb/>’Tíbankintjáíhi xu̱ta̱i̱. Najmi tíbankintjáíhi xu̱ta̱ a̱sunntei̱. Tíbankintja xu̱ta̱ xi kik'a̱i̱ní a̱t'aha̱ ji ts'i̱. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'a̱n ji ta̱ ts'i̱, ko̱ xi ts'i̱ an ta̱ ts'a̱n. Tíma chji kju̱a̱chánkana̱ a̱jihi̱n xu̱ta̱ xu'bi̱. 


text:
<pb/>’An kfíán má tinchin, tu̱nga kui k'úéntu sa a̱sunntei̱. Tsje ní ji, Na̱'mi. Nga'yíhi̱n chúnko̱ho̱ ri̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ xi kik'a̱i̱ní tu̱ xi nkuhú i̱ncha ka̱maha xi nkúhu ñá. 


text:
Nk'ie nga tsáte̱jñajihi̱n xu̱ta̱ xu'bi̱ a̱sunntei̱, kikunko̱ho̱ ra̱ nga'yíhi̱n ko̱ tsasehe̱. Ndaha nku najmi kindyja. Tu̱ nku sahá xi tje̱he̱n ra̱ nga ndyja̱, kui xi kindyja tu̱ xi ku̱i̱tjusuhun ni xi tjít'a xu̱ju̱n éhi̱n. 


text:
<pb/>’Tu̱nga nd'a̱i̱ má tinchin tífia. Tíxinya ni xu'bi̱ nk'ie nga tíi̱jña sa a̱sunntei̱ tu̱ xi s'e̱jñajin kikjihi̱n ra̱ kju̱a̱tsjona̱ xu̱ta̱ xu'bi̱. 


text:
An kixinyaha̱ éhi̱n, ko̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱ kits'ín unkiehe̱ a̱t'aha̱ najmi a̱sunntei̱ a̱ntehe̱ xi nkú ts'ín najmi a̱sunntei̱ a̱ntena̱. 


text:
Éhi̱n bakúya ni xi na̱xu̱ tjín. N'e̱i nga katumankjihi̱n xu̱ta̱ xu'bi̱ ni xi na̱xu̱, tu̱ xi kats'ínkjas'ehen ri yjoho̱ nga ts'i̱ín ni xi mjehi. 


text:
Ngandaha̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ títsjaha̱ yjona̱ nga ts'ian ni xi mjehi, tu̱ xi ko̱ ta̱ kui ka̱maha̱ ra̱ ts'i̱ínkjas'ehen ri yjoho̱ nk'ie nga ka̱mankjihi̱n ni xi na̱xu̱ tjín. 


text:
<pb/>’Najmi tu̱ nku xu̱ta̱ xu'bi̱ tíbankintja. Ta̱ tíbankintjá xi s'e̱jihi̱n an nk'ie nga ku̱i̱nt'é én xi ku̱i̱tsu̱ya xu̱ta̱ xu'bi̱, 


text:
tu̱ xi nkuhú ka̱maha ngayjee̱. Xi nkú ts'ín tinchunjinní ko̱ an tíi̱jñajihin, Na̱'mi, b'a̱ ta̱ ts'ín nkuhú katumajinná xu̱ta̱ xu'bi̱, tu̱ xi s'e̱jihi̱n ra̱ xu̱ta̱ a̱sunntei̱ nga ji kin'e nibání. 


text:
An tíi̱jñajihi̱n xu̱ta̱ xu'bi̱ ko̱ ji tinchunjínní tu̱ xi b'a̱ ts'ín nkuhú ku̱i̱chú maha. B'a̱ ts'ín xu̱ta̱ a̱sunntei̱ ka̱mankjihi̱n ra̱ nga ji kin'e nibání ko̱ nga tjohi xu̱ta̱ xu'bi̱ xi nkú ts'ín tjohi an. 


text:
<pb/>’Ji Na̱'mi, mjena nga k'úéntuko̱na xu̱ta̱ xi kik'a̱i̱ní má nga kúáte̱jña, tu̱ xi sku̱e̱he kju̱a̱chánkana̱ xi kik'a̱i̱ní a̱t'aha̱ kin'etjóní kintehe̱ ni nga kamanda a̱sunntei̱. 


text:
Ji Na̱'mi xi na̱xu̱ n'eko̱i xu̱ta̱, xu̱ta̱ a̱sunntei̱ najmi behi. Tu̱nga máha an, behe ko̱ ta̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ be nga ji kin'e nibání. 


text:
Y'ejñá chjihi̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ yáha ji ko̱ tu̱ nku k'uejñá chjihí saha̱, tu̱ xi ka̱maha̱ ra̱ ts'i̱íntjoho xu̱ta̱ xinkjín xi nkú ts'ín tjohi an. B'a̱ ts'ín kúáte̱jñajihi̱n ra̱.<pb/>


text:
Nk'ie nga ja kamaha̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná Jesu, a̱s'a̱i tsitjuko̱ já ni'yakuyáha̱. I̱ncha ngji ngabantá ntáxu̱nká Cedron ko̱ jas'en nku a̱nte má tjíntje̱ yá tu. 


text:
Juda̱ xi títs'ínkjas'ehe̱n ta̱ be a̱nte xu'bo̱, a̱t'aha̱ nkjin ni̱yá kama ñjako̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ yo̱. 


text:
Kui nga Juda̱ j'aiko̱ho já jun ko̱ chuba já xi kunntá ni̱nku̱ xi kits'ín nibá já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já fariseo̱. Kui xi i̱ncha y'a nd'í ko̱ ki̱cha̱. 


text:
Ja be Jesu ngayjee̱ ni xi ka̱maha̱ ko̱ tsasinjña títjun nga b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —¿Yá xi tíbinchisjó? 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret. —Ahán niu̱ —kitsú Jesu. Ta̱ kabasinjñajihi̱n jóo̱ Juda̱ xi títs'ínkjas'ehe̱n. 


text:
A̱s'a̱i Jesu ta̱ kingjásjaiyahá ngáha̱ ra̱: —¿Yá xi tíbinchisjó? B'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ja b'a̱ kuaxinnu̱u nga ahán niu̱. Tsa an xi tíbinchisjáínú, tjehe̱nnto nga katji já xu'bi̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun én xi kinchja̱ Jesu nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga b'a̱ kitsú: “Na̱'mi, xu̱ta̱ xi kik'a̱i̱ní, ndaha nku najmi kits'inndyja.” 


text:
A̱s'a̱i ts'asje ki̱cha̱ xi y'a Simon Pedro̱ ko̱ kingjáha̱ nga tsatet'a tja̱ba̱xínñju kixi̱ nda̱ xi 'mi Malco̱, xi nda̱ musu̱hu̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n. 


text:
Tu̱nga b'i̱hí kitsúhu̱ Jesu Pedro̱: —Tjaya ngáhani ki̱cha̱hi̱ tja̱ba̱xíhi̱n. Tsa Nti̱a̱ Na̱'miu̱ títsjána kju̱a̱ni̱ma̱ xu'bi̱, ¿a najmi tjíhín ni nga un sku̱e̱na? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já juu̱n ko̱ nda̱ jun k'aku̱hu̱ ko̱ já xi kunntá ni̱nku̱ i̱ncha jakj'ánijé Jesu nga y'ét'a'yún. 


text:
Kui Caifa xi tsinchá'a já judio̱ k'aku̱ nga b'a̱ kitsú nga tu̱ sahá nda tjín tsa nku nda̱ ku̱a̱yántjai ngandaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Pedro̱ nga najmi be Jesu 


text:
<pb/>Simon Pedro̱ ko̱ kj'a̱í sa nda̱ ni'yakuyá i̱ncha kitsjennkíhi̱ Jesu. Nda̱ ni'yakuyá xu'bi̱ behe̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n ko̱ jas'enko̱ Jesu na̱tsin ni'yaha̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n. 


text:
Tu̱nga máha Pedro̱, tsasinjña na̱tsiu̱n má tje̱n a̱nkju̱o̱. Kui nga a̱s'a̱i tsitjuhu nda̱ ni'yakuyá xi behe̱ ra̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n ko̱ kinchja̱ko̱ na̱ xi tíkunntá a̱nkju̱o̱ nga kits'ínkjas'en Pedro̱. 


text:
A̱s'a̱i kingjásjaiya na̱ xi tíkunntá a̱nkju̱o̱: —¿A najmi ko̱hó ji xi ta̱ chá ni'yakuyáha̱ chá xu'bo̱? —Najmi an —kitsú Pedro̱. 


text:
<pb/>Nch'án kui ni̱stjiu̱n. Kui nga já musu̱ ko̱ já xi kunntáha ni̱nku̱ tíi̱ncha ts'ínsut'áha yjoho̱ t'a nd'í xi kats'ín'yún. Pedro̱ ta̱ síjñajihi̱n nga títs'ínsut'á yjoho̱. B'i̱ ts'ín kin'eko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n nda̱ na̱'mi títjuu̱n 


text:
B'i̱ kitsú Jesu: —Kinchja chji chja nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱. Tehe̱nte tsakuyá ni'ya sinagoga̱ ko̱ na̱tsihi̱n ni̱nku̱ má nga ma ñjakú ngayjee̱ xu̱ta̱ judio̱. Ndaha nku ni najmi kinchja 'ma. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu, a̱s'a̱i kik'onjihi̱n nku nda̱ xi kunntá ni̱nku̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¿Á b'a̱ n'e tíchubako̱honi nda̱ na̱'mi títjuu̱n? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa ch'on kuaxian, t'inyaní má én ch'on tsuhu xi kuanchja. Tu̱nga tsa b'a̱ tjín ni xi kuaxian, ¿á kuakich'onjihinní? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Ana kits'ínkji Jesu nginku̱n Caifa xi nda̱ na̱'mi títjun nga tjín'yún ts'íhi̱n ra̱. B'i̱ ts'ín Pedro̱ b'a̱há ta̱ kitsú ngáha nga najmi be Jesu 


text:
<pb/>Máha Simon Pedro̱, kabasinjña sa nga títs'ínsut'á yjoho̱ t'a nd'íu̱. A̱s'a̱i kichasjaiyaha̱: —¿A najmi ko̱hó ji xi ta̱ nku nda̱ ni'yakuyáha̱ ndo̱? Tu̱nga najmi kits'ínkiehé yjoho̱ Pedro̱. B'a̱ kitsú: —Najmi an niu̱. 


text:
<pb/>Nku nda̱ musu̱hu̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n xi xinkjín maha nda̱ xi Pedro̱ tsatet'a tja̱ba̱xínñju, kui xi ta̱ kingjásjaiyaha̱: —¿A najmi kuakiehé ra nga ko̱ ji kabisinjñako̱i̱ ndo̱ ján má tjíntje̱ yá tuu̱? 


text:
<pb/>Tu̱nga b'a̱há ta̱ kitsú ngáha Pedro̱ nga najmi be Jesu. Ko̱ ta̱ kuihi chu̱bo̱ kikjintá nku xa̱nta̱. B'i̱ ts'ín kin'eko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n nda̱ títjun Pilato̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitjuko̱ho̱ jóo̱ Jesu ni'yaha̱ Caifa nga ngjiko̱ho̱ ni'ya pretori̱o̱, má nga ts'ín kju̱a̱ nda̱ títjun Roma̱. Ja tífi ma sen niu̱ ko̱ najmi i̱ncha jas'en jóo̱ ni'ya pretori̱o̱, a̱t'aha̱ tsa kju̱a̱s'en nku ni'ya xi najmi xu̱ta̱ judio̱ ts'e̱, tsuhu̱ ra̱ nga najmi ta̱ jehe nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ najmi ta̱ ma kjinehe nichinehe̱ S'í Pascu̱a̱. 


text:
Kui nga tsitjusjehe Pilato̱ na̱tsiu̱n nga j'ai nchja̱ko̱ho̱ ra̱. B'a̱ kitsúhu̱ jóo̱: —¿Mí kju̱a̱ha tíbatejénehenu nda̱i̱? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Pilato̱: —Tu̱ sahá tankínko̱o ko̱ n'e̱ko̱kju̱o̱o xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱téxumanu̱u. B'a̱ kitsú já judio̱ k'aku̱: —Tíjña nkjúnni̱ tsa n'e̱k'iei̱n xu̱ta̱. 


text:
A̱s'a̱i jas'en ngáha Pilato̱ ni'ya pretori̱o̱. Kinchja̱ha̱ Jesu ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¿A ji xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Pilato̱: —¿A nda̱ judio̱ná? Xu̱ta̱ nankihi̱ ko̱ já na̱'mi k'aku̱ kuats'ínkjas'enna ji. ¿Mí nihi xi kin'ei? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Najmi b'a̱ ts'ín batexuma xi nkú ts'ín batéxuma já rei̱ xi tjín a̱sunntei̱. Tsa ni xi b'a̱ ts'ín tíbatexumahana kai, kja̱ántjaina xi tíi̱ncha ts'ínxát'ana tu̱ xi najmi n'e̱kjas'ehe̱n ra̱ an já judio̱ k'aku̱. Tu̱nga najmi b'a̱há ts'ín tíbatexuma. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Pilato̱: —¿A xúhu̱ nda̱ rei̱ ní? B'i̱ kitsú Jesu: —Nda̱ rei̱, xi nkú tíbixín. Tu̱nga kitsinná ko̱ jáa̱ a̱sunntei̱ tu̱ xi kuakuyáhana ni xi na̱xu̱ tjín. Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'ínkjáíhi̱n ni xi na̱xu̱ tjín nt'é nta̱na̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ kitsú ngáha Pilato̱: —¿Mí nihi xi na̱xu̱? Nk'ie nga b'a̱ kitsú, a̱s'a̱i tsitju nga ngjise ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ judio̱. B'a̱ kitsúhu̱: —Najmi chumi jéhe tísakújinna tsa tje̱he̱n ndo̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há ts'ín tíjña ni̱yánu̱u nga ts'in nda̱íhi̱ nku nda̱ nu̱ba̱yá xi binchinú nga S'í Pascu̱a̱. ¿A mjenu̱u nga ts'in nda̱íhi̱ nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱ nga kikjintáya: —¡Najmi tu̱ kui ndo̱ n'e nda̱íhi̱! ¡Tu̱ sahá Barraba n'e nda̱íhi̱! Máha nda̱ Barraba, nda̱ ndyjéhé niu̱.<pb/>


text:
Já juu̱n kits'ínnda nku corona̱ na'yá ko̱ y'é'aha̱ nintaku̱. Kits'ínngja nku najyun ndju kuan xi nkúhu xi bja já rei̱ nga i̱ncha kik'aya. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ tsitjuhú ngáha Pilato̱ na̱tsiu̱n ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Ts'ink'onsje̱nu̱u ndo̱ na̱tsiu̱n tu̱ xi cha̱hanu nga najmi chumi jéhe xi tísakújinna ndo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju Jesu na̱tsiu̱n nga tjí'a ts'íhi̱n ra̱ corona̱ na'yóo̱ ko̱ nga yja ts'íhin najyun ndju kuo̱n. B'a̱ kitsú Pilato̱: —¡Á ndo̱ e̱i̱! 


text:
<pb/>Já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já xi kunntá ni̱nku̱, nk'ie nga i̱ncha kikie Jesu kikjintáya: —¡Tjat'a krui̱ ndo̱! ¡Tjat'a krui̱! B'a̱ kitsú Pilato̱: —Tu̱ sahá jun tankínko̱o ko̱ tjat'a kruu̱. An najmi chumi jéhe xi tísakújinna ndo̱. 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ kitsú ngáha já judio̱ k'aku̱: —Tíjñani̱ kju̱a̱téxuma ko̱ xi nkú ts'ín tíjña kju̱a̱téxumani̱ tjíhin nga ku̱a̱yá nda̱i̱, a̱t'aha̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná títs'ín ma yjoho̱. 


text:
Ta̱ jas'ehén ngáha ni'ya pretori̱o̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ Jesu: —¿Má nibáhani? Tu̱nga najmi kinchja̱há Jesu. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Pilato̱: —¿A najmi chu̱bako̱hóní? ¿A najmi yaní tsa ka̱ma kjuat'á kruu̱hu ko̱ tsa ts'in nda̱í ngáhara? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ndaha nku ni najmi ka̱ma n'e̱ní tsa najmi Nti̱a̱ná kitsjá xáhi. Kui kju̱a̱ha, xi kits'ínkjas'ehenna a̱ya ntsa̱i̱ 'yún tje̱n saha̱ ra̱ jé nga ji. 


text:
<pb/>Kui chu̱bo̱ kik'atuts'i̱hi̱n Pilato̱ nga tsangisjai ni̱yá xi nkú ts'ín ka̱ma ts'i̱ín nda̱í ngáha̱ ra̱ Jesu. Tu̱nga b'i̱hí ts'ín i̱ncha kikjintáya já judio̱ k'aku̱: —¡Tsa n'e̱ nda̱íhi̱ ndo̱, najmi nda tín'ei nginku̱n nda̱ títjun Cesa̱r! ¡Xi nda̱ rei̱ ts'ín ma suba yjoho̱, kui xi tífi kontra̱ha̱ nda̱ títjun Cesa̱r! 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é Pilato̱ én xu'bi̱, a̱s'a̱i kik'onsje Jesu na̱tsiu̱n ko̱ y'ejña a̱nte xi má nga ts'ín kju̱a̱, a̱nte xi 'mi Má Kjiya Ndji̱o̱, én xi tsuhu̱ ra̱ Gabata nga én hebreo̱. 


text:
Ni̱stjin xu'bi̱ ja tíi̱ncha b'énda xu̱ta̱ ni xi ts'e̱ S'í Pascu̱a̱, a̱t'aha̱ ja tíbichú tiña s'íu̱. Nkú ra̱ ma nga chu̱ba̱ te jo niu̱. A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ Pilato̱ xu̱ta̱ judio̱: —¡Á nda̱ rei̱nu̱u e̱i̱! 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú xu̱to̱ nga kikjintáya: —¡Ti̱ch'onsje̱i ndo̱! ¡Ti̱ch'onsje̱i! ¡Tjat'a krui̱ ndo̱! B'a̱ kitsú Pilato̱: —¿A ngjuat'á kruu̱ná nda̱ rei̱nu̱u? B'a̱ kitsú já na̱'mi k'aku̱: —¡Najmi tjín sani̱ kj'a̱í nda̱ rei̱, tu̱ nku sahá nda̱ títjun Cesa̱r! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Pilato̱ kitsjá kju̱a̱ nga s'e̱t'a kruu̱ Jesu ko̱ i̱ncha ngjiko̱ho̱ jóo̱. B'i̱ ts'ín kis'et'a kruu̱ Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju Jesu nga y'anji kruu̱hu̱ nga ngji a̱nte xi 'mi Nintaku̱ A̱ni̱ma̱, én xi tsuhu̱ ra̱ Golgo̱ta̱ nga én hebreo̱. 


text:
Kitsjá kju̱a̱ Pilato̱ nga s'e̱t'a nku yáte a̱ntsjáku̱ kruu̱. B'i̱ ts'ín kis'et'a: “Jesu, nda̱ xi nibáha Nazaret, nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱.” 


text:
Nkjin xu̱ta̱ judio̱ kits'ínya ntuu̱, a̱t'aha̱ tiña maha̱ na̱xi̱nantóo̱ a̱nte má nga kis'et'a kruu̱ Jesu ko̱ a̱t'aha̱ kis'et'a yátee̱ én hebreo̱ ko̱ én latin ko̱ én griego̱. 


text:
A̱s'a̱i j'aisehe̱ Pilato̱ já na̱'mi k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ judio̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Najmi nda tjín nga: “Nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱”, tjít'a yátee̱. Tu̱ sahá t'et'ai nga: “Kui xi kitsú: An xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱.” 


text:
<pb/>Máha já juu̱n, nk'ie nga ja kingját'a kruu̱ Jesu, jakj'á najyun xi yja nga kits'ínxi̱. Ñju ts'asje ko̱ nkúnkú kikanéhe̱. Ko̱ ta̱ jakj'á najyun ndju xi yja Jesu, xi najmi tjíhi̱n ni̱yá chjuya. Nkuhú nga ngji'aha kásin santaha tuts'in. Kui nga b'a̱ kitsúhu̱ ra̱ xinkjín: 


text:
<pb/>—Najmi tu̱ chjunti̱yaá xu'bi̱. Tu̱ sahá ti̱nútonyáhaná yá xi ka̱ma ts'e̱. B'a̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi b'a̱ ts'ín tjít'a: “Kits'ínxi̱hi̱ xinkjín najyunna̱ ko̱ kitsutonyáha najyun ndjuna̱.” Kui nga b'a̱ kits'íhin já juu̱n. 


text:
<pb/>Tíi̱nchat'a tiñaha̱ kruu̱ na̱aha̱ Jesu, na̱ nichja na̱aha̱, Maria̱ chju̱úhu̱n Kleofa ko̱ Maria̱ Magdalena̱. 


text:
Nk'ie nga kikie Jesu na̱aha̱ ko̱ nda̱ ni'yakuyá xi 'yún tjoho̱ nga síjña yo̱, b'a̱ kitsúhu̱ na̱aha̱: —Ji ta̱chju̱ún, á ntíhi̱ yo̱. 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ ni'yakuyóo̱: —Á na̱ahi̱ yo̱. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ nda̱ ni'yakuyá xu'bi̱ kitsjántehe̱ na̱aha̱ Jesu ni'yaha̱. B'i̱ ts'ín k'ien Jesu 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama ni xu'bi̱, be Jesu nga ja kama ndju̱ú ngayjee̱ ni xi tjíhin nga ku̱i̱tjusun. Tu̱ xi tsitjusuhun xi nkú ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná, kui nga b'i̱ kitsúhu: —Xintá tímana. 


text:
<pb/>Síjña yo̱ nku nisa ninte xi tíi̱ncha binu̱ san. Nku nixú kits'ínk'anchi̱ko̱ho jóo̱ binu̱ soo̱n. Kui xi y'éku k'aku̱hu̱ nku yáxá nga kitsungi'a ts'a Jesu. 


text:
Nk'ie nga kits'i Jesu binu̱ soo̱n, b'a̱ kitsú: —Ja kuitjusunyje. A̱s'a̱i kingjénsten nintaku̱ ko̱ a̱kui k'iehén. 


text:
<pb/>Kui ni̱stjiu̱n tís'enda ni xi ts'e̱ S'í Pascu̱a̱. Kui nga najmi mjehe̱ ra̱ já judio̱ k'aku̱ tsa s'e̱t'a kruu̱ yjoninte k'ie̱n nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nkjúu̱n, a̱t'aha̱ 'yún ṉkjún kui ni̱stjin xu'bo̱. Kui nga tsankihi̱ ra̱ kju̱a̱ Pilato̱ nga chjút'o̱kjáha sjai já xi kjintut'á kruu̱ ko̱ nga chjúxin yjonintehe̱ t'a kruu̱. 


text:
A̱s'a̱i j'ai já juu̱n ko̱ kikjet'o̱kjá sjai nda̱ xi tjun kjit'a ko̱ sjai nda̱ xinkuu̱ xi ta̱ kjit'a kruu̱ko̱ Jesu. 


text:
Tu̱nga nkuhú nda̱ juu̱n kik'íénjinkihi̱ ki̱cha̱ 'me̱he̱ Jesu ko̱ tje̱n'yún tsitjuhú jní ko̱ ntánijua. 


text:
<pb/>Nda̱ xi kikie ni xi kamoo̱, kui xi kitsúya ni xi kama ko̱ kju̱axi̱ ni xi tsuya. Be nga kju̱axi̱ ni xi tsuya tu̱ xi ta̱ s'e̱jihi̱nnu̱u ko̱ jun. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi b'a̱ ts'ín tjít'a: “Ndaha nku nintaha̱ najmi chjút'o̱kjá.” 


text:
Ko̱ ta̱ tjít'a ya éhe̱n Nti̱a̱ná má nga b'a̱ títsu: “Ku̱a̱se̱he̱ jóo̱ nda̱ xi kis'enjinkihi̱ ki̱cha̱.” B'i̱ ts'ín kis'eyajni Jesu 


text:
<pb/>A̱skahan nk'ie nga ja b'a̱ kamoo̱, nku nda̱ xi nibáha nanki Arimatea̱ xi 'mi Kuse tsankihi̱ kju̱a̱ Pilato̱ nga ngju̱a̱i̱ko̱ yjonintehe̱ Jesu. Kui Kuse xi ta̱ nda̱ ni'yakuyáha̱ Jesu tu̱nga tu̱ kitsjennkí 'mahá ra̱ a̱t'aha̱ tsankjún já judio̱ k'aku̱. A̱s'a̱i kitsjá kju̱a̱ Pilato̱ ko̱ ngjikj'á ndo̱ yjonintehe̱ Jesu. 


text:
Ko̱ ta̱ Nicodemo̱, nda̱ xi ngjisehe̱ Jesu nga jyuu̱n, j'aiko̱ nkú ra̱ ma katé kilu̱ ni xi sinjne̱ xi 'mi mirra̱ ko̱ aloe xi j'atjijinko̱ho̱ xinkjín. 


text:
I̱ncha jakj'á nga joo̱ yjonintehe̱ Jesu ko̱ kik'ontikjájnu najyun ndju nga kik'onjnu ts'íhi̱n ra̱ ni xi sinjne̱, xi nkú ts'ín tíjña ni̱yáha̱ xu̱ta̱ judio̱ nga fáyanji xinkjín. 


text:
<pb/>Má kis'et'a kruu̱ Jesu, tiña maha̱ nku a̱nte má nga tjíntje̱ yá tu. A̱nte xu'bo̱ tíjña nku tsjó tse̱tse̱ xi ndaha nku najmi kje̱e s'eya. 


text:
Yo̱ kingjáya jóo̱ yjonintehe̱ Jesu, a̱t'aha̱ tíjña tiña tsjóo̱ ko̱ a̱t'aha̱ kui ni̱stjiu̱n tíi̱ncha b'énda xu̱ta̱ judio̱ ni xi ts'e̱ s'íu̱.<pb/>


text:
Tuminku̱ ta̱ jyun nk'ie nga jyunya sa, ngjisehe̱ tsjóo̱ Maria̱ Magdalena̱ ko̱ kikie nga kachjuxín ndji̱o̱ xi kis'echjanehe ti̱xa̱ tsjóo̱. 


text:
A̱s'a̱i tsangatsanka nga ngjisehe̱ Simon Pedro̱ ko̱ nda̱ ni'yakuyá xinkuu̱ xi Jesu 'yún tjoho̱. B'i̱ kitsú: —¡Ja kachjuxín yjonintehe̱ Chá Nti̱a̱ná a̱ya tsjóo̱ ko̱ najmi yai̱ má kas'ejña ngáha! 


text:
Tsangatsanka nga joo̱, tu̱nga nda̱ ni'yakuyá xinkuu̱ 'yún ki̱tsa̱ tsangatsanka sa nga Pedro̱ ko̱ tjun tsichu tsjóo̱. 


text:
Tu̱nga tu̱ tsasekjás'ehén ko̱ kikie nga kjijña najyun ndju xi tsich'ontikjájnu yjonintehe̱ Jesu. Najmi jas'en tsjóo̱. 


text:
ko̱ najyun xi tsich'ontikjájnu nintaku̱ Jesu. Kui xi najmi kjijñakjoko̱ najyun ndjuu̱. T'axín kjijña nga tjíkjoya. 


text:
A̱s'a̱i ta̱ jas'en nda̱ ni'yakuyá xinkuu̱ xi tjun tsichusehe̱ tsjóo̱. Kikie ko̱ kis'ejihi̱n nga tíjña tík'un Jesu. 


text:
A̱t'aha̱ najmi kje̱e mankjihi̱n jóo̱ éhe̱n Nti̱a̱ná xi b'a̱ ts'ín tjít'a nga tjíhin nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ Jesu ngabayoo̱. 


text:
A̱s'a̱i kik'óya ngáha já ni'yakuyóo̱ ni'yaha̱. B'i̱ ts'ín tsakúchjihi̱ yjoho̱ Jesu Maria̱ Magdalena̱ 


text:
<pb/>Tu̱nga máha Maria̱, tsasinjña na̱tsihi̱n tsjóo̱ nga tíkjintá. Ta̱ tíkjintá ts'íhin nga tsasekjás'en tsjóo̱ 


text:
ko̱ kikie jo ntítsje xi yja najyun taba, xi kab'entusún a̱nte má nga kis'ejña yjonintehe̱ Jesu. Nku xi kab'ejña má kis'ejña nintaku̱ ko̱ nku xi kab'ejña má kitsjen sjai. 


text:
B'a̱ kitsú ntítsjee̱: —Ji ta̱chju̱ún, ¿á tích'íhini? B'a̱ kitsú Maria̱: —A̱t'aha̱ kachjuxín yjonintehe̱ Chá Nti̱a̱na̱. Najmi be má kafi s'ejña ngáha. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'ínk'ótjiya ko̱ kikie nga yo̱ kabasinjña Jesu, tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ tsa Jesu niu̱. 


text:
B'i̱ kitsú Jesu: —Ji ta̱chju̱ún, ¿á tích'íhini? ¿Yá xi tíbinchisjáí? Tu̱ nda̱ xi kunntáhá yá tu xi tjín yo̱ kits'ín ma Maria̱ ko̱ b'a̱ kitsú: —Ji, tsa ji ka'miko̱i̱ yjonintee̱, t'inyaní má kafajñai ko̱ kfínkj'a ngáhana. 


text:
<pb/>—Ji Maria̱ —kitsú Jesu. Kits'ínk'ótjiya Maria̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ nga én hebreo̱: —¡Raboni̱! Kui éi̱n xi tsuhu̱ ra̱ Maestru̱. B'i̱ kitsú Jesu: 


text:
<pb/>—Najmi tu̱ nuba'yúnní, a̱t'aha̱ najmi kje̱e finjia má tíjña Na̱'mina̱. Tu̱nga t'inyahá ri̱ já nts'é nga kfínnjia má tíjña Na̱'mina̱ xi ta̱ Na̱'minu̱u, Nti̱a̱na̱ xi ta̱ Nti̱a̱nu̱u. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Maria̱ Magdalena̱ ngji tsúyaha̱ já ni'yakuyóo̱ nga kabe Nda̱ Nti̱a̱ná ko̱ kitsúyaha̱ ni xi kitsúhu̱. B'i̱ ts'ín tsakúchjihi̱ yjoho̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama jyuu̱n ta̱ kuihi ni̱stjin tuminku̱, tjíchja a̱nkju̱a̱ má nga kab'entu já ni'yakuyóo̱, a̱t'aha̱ tíi̱ncha tsankjún já judio̱ k'aku̱. A̱s'a̱i Jesu j'ai sinjñajihi̱n ko̱ kikjaniñaha̱ nga b'i̱ kitsúhu̱: —Kas'enu̱u kju̱a̱jyu. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú, tsakúchji ntsja ko̱ 'me̱he̱. Tsjo kamaha̱ já ni'yakuyóo̱ nga kikie ngáha Nda̱ Nti̱a̱ná. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱há ta̱ kitsú ngáha Jesu: —Kas'enu̱u kju̱a̱jyu. Xi nkú ts'ín kits'ín nibána Nti̱a̱ Na̱'miu̱, b'a̱ ta̱ ts'ín ts'inkjínu̱u nd'a̱i̱. 


text:
Xi n'e̱ndyjat'oho̱o jéhe̱ ka̱ma ndyjat'aha̱ jéhe̱. Xi najmi n'e̱ndyjat'oho̱o jéhe̱ tu̱ nku s'e̱hé ra̱ jé. B'i̱ ts'ín tsakúchjihi̱ yjoho̱ Jesu Toma 


text:
<pb/>Toma xi ta̱ 'mi nda̱'yu̱n, xi ta̱ nku nda̱ ni'yakuyá xi te joo̱, najmi tíjña nk'ie nga j'ai Jesu. 


text:
A̱s'a̱i já ni'yakuyá xingisoo̱ b'a̱ kitsúhu̱ ndo̱: —Kuayai̱ Nda̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ kitsú Toma: —Tsa najmi skue chu̱ba̱ha̱ xiu̱n a̱ya ntsja ko̱ tsa najmi tsungis'en na̱jnú ntsa̱ má ngjihi̱ xiu̱n ko̱ tsa najmi tsungis'en ntsa̱ 'me̱he̱, najmi s'e̱jinna. 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a jin ni̱stjin, ta̱ tjíntuhú ngáha já ni'yakuyóo̱ nku a̱ya ni'ya ko̱ ta̱ tíjña ñja Toma. A̱s'a̱i ta̱ j'ai sinjñajihín ngáha̱ ra̱ Jesu, nk'ie nga tjíchja a̱nkju̱o̱. B'i̱ kitsúhu̱ nga kikjaniñaha̱: —Kas'enu̱u kju̱a̱jyu. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ Toma: —Nibá mahi e̱i̱. Cha̱se̱i̱hi̱ ntsa̱ ko̱ ti̱núngis'ein na̱jnú ntsa̱i̱ ko̱ ti̱núngis'ein ntsa̱i̱ 'me̱na̱. Najmi nda tín'ei nga najmi tís'ejihin. N'e̱ s'ejinní. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A a̱t'aha̱ kuayaní, a kui kju̱a̱ha kuas'ejihin ri? Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ xu̱ta̱ xi tís'ejihi̱n an ndaha tsa najmi tíbena. Kui nga̱t'ai̱ kin'endaha xu̱ju̱i̱n 


text:
<pb/>Nkjin ko̱ kj'a̱í sa kju̱a̱nkjún xi kits'ín Jesu nginku̱n já ni'yakuyáha̱. Kui xi najmi kis'et'ayje xu̱ju̱n xu'bi̱. 


text:
Tu̱nga ni xu'bi̱ kis'et'a tu̱ xi s'e̱jihi̱nnu̱u nga Jesu xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná, nga kui xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱ tík'uhunnu nga s'e̱jinnu̱u kui.<pb/>


text:
A̱skahan ta̱ tsakúchjihí ngáha̱ ra̱ yjoho̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ a̱ndai ntáchak'un Tiberi̱a̱. B'i̱ ts'ín tsakúchjihi̱ yjoho̱. 


text:
Nkuhú i̱ncha kab'a xinkjín nga kab'entu Simon Pedro̱, Toma xi ta̱ 'mi nda̱'yu̱n, Natanael xi nda̱ xi nibáha nanki Cana, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱, jáha̱ Zebedeo̱ ko̱ kj'a̱í sa jo já ni'yakuyá. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Simon Pedro̱: —Tji̱o̱ kfín tsuba. B'a̱ kitsú já xingisoo̱: —Ko̱ ji̱n kuankíi̱n. A̱s'a̱i i̱ncha jas'en nku tsutsu, tu̱nga kui ni̱stje̱n xu'bo̱ ndaha nku tji̱o̱ najmi kisakúhu̱. 


text:
Nkú ra̱ ma nga ja tífi ma sen, j'ai sinjña Jesu a̱ndai ntáchak'uu̱n, tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ já ni'yakuyóo̱ tsa Jesu niu̱. 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ kitsú ngáha Jesu: —Xi tje̱hen nga kixi̱hi̱ tsutsuu̱ chja̱nikj'o na̱'yanu̱u ko̱ sa̱kúnu̱u. B'a̱ kits'ín jóo̱ ko̱ a̱s'a̱i ndaha najmi ta̱ ma kjenjihi na̱'yoo̱, a̱t'aha̱ nkjin ṉkjún tji̱o̱ xi kisakúhu̱. 


text:
Nda̱ ni'yakuyá xi Jesu 'yún tjoho̱ b'a̱ kitsúhu̱ Pedro̱: —¡Nda̱ Nti̱a̱náhá niu̱! Nk'ie nga kint'é Simon Pedro̱ nga “Nda̱ Nti̱a̱ná niu̱” kik'ihi̱n, kingja ngáha najyuhu̱n, a̱t'aha̱ kab'asje, ko̱ kikjaníkj'ajin yjoho̱ ntáchak'uu̱n. 


text:
A̱skahan já ni'yakuyá xingisoo̱ tsichuko̱ tsutsuu̱ nga tíb'éfe ts'íhin na̱'ya xi katsehe tji̱o̱, a̱t'aha̱ tiña maha̱ a̱ndai ntóo̱ nkú ra̱ ma unchan metru̱. 


text:
Nk'ie nga tsitjujen jóo̱ tsutsuu̱, kikie nku nd'í xi tíma 'yún ko̱ nku tji̱o̱ xi kjijñajin x'íu̱ ko̱ ni̱nku̱a̱n. 


text:
<pb/>Tsiyajnu Simon Pedro̱ tsutsuu̱ ko̱ y'éfe má kixiu̱ na̱'ya xi katsehe tji̱o̱ i. Unchan ko̱ cháte ko̱ jan maha. Tu̱nga ndahá tsa b'a̱ ts'ín nkjin kamaha tji̱o̱, najmi kitiyá na̱'yoo̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Nibá chi̱no̱o. Ndaha nku já ni'yakuyóo̱ najmi kama k'un kingjásjaiyaha̱: “¿Yáha ji?”, tsa kitsúhu̱, a̱t'aha̱ be nga Nda̱ Nti̱a̱ná niu̱. 


text:
<pb/>Kui xu'bi̱ xi ni̱yá xi ma jahan nga tsakúchjihi̱ Jesu yjoho̱ já ni'yakuyáha̱ a̱skahan nk'ie nga j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. B'i̱ ts'ín kitsjá xáha̱ Jesu Pedro̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamaha̱ nga kikjine, Jesu kingjásjaiyaha̱ Simon Pedro̱: —Ji Simon ntíhi̱ Jona, ¿a 'yún tjo sahi an nga já xu'bi̱? B'a̱ kitsú Pedro̱: —Joho̱n, Nda̱ Nti̱a̱, yai nga tjona ji. B'i̱ kitsú Jesu: —Chúnntai chu̱tsa̱nka̱na̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱há ta̱ kitsú ngáha̱ ra̱ ni̱yá xi ma joho: —Ji Simon ntíhi̱ Jona, ¿a tjohi an? B'a̱ kitsú Pedro̱: —Joho̱n, Nda̱ Nti̱a̱, yai nga tjona ji. B'i̱ kitsú Jesu: —Cha̱se̱i̱hi̱ chu̱tsa̱nka̱na̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱há ta̱ kitsú ngáha̱ ra̱ ni̱yá xi ma jahan: —Ji Simon ntíhi̱ Jona, ¿a tjohi an? Kik'ie nusin nusihi̱n Pedro̱ nga kichasjaiyaha̱: “¿A tjohi an?”, ni̱yá xi ma jahan. B'a̱ kitsúhu̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ji xi yai ngayjee̱ ni xi tjín. Yai nga tjona ji. B'i̱ kitsú Jesu: —Chúnntai chu̱tsa̱nka̱na̱. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxihin. Nk'ie nga ndyja sahi, kindyja su̱ba̱i̱ najyihi̱n ko̱ k'in tu̱ má nga kama mjehé ri. Tu̱nga nk'ie nga ka̱ma cháí, kféntei ntsa̱i̱ ko̱ kj'a̱í xi ts'i̱ínngja ngáha ri najyihi̱n ko̱ ngju̱a̱i̱ko̱hi má nga najmi mjehi k'úín. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín kitsúya títjuhun Jesu xi nkú ts'ín ku̱a̱yá Pedro̱ nga ku̱a̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ b'i̱ ta̱ kitsú yaha̱: —Tsjénnkiní. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu nda̱ ni'yakuyá xi 'yún tjoho̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasenji a̱stu̱n Pedro̱ ko̱ kikie nga tje̱nnkihi̱ nda̱ ni'yakuyá xi Jesu 'yún tjoho̱, xi tíjñat'a tiñaha̱ Jesu nk'ie nga i̱ncha kikjine nichinehe̱ S'í Pascu̱a̱ ko̱ xi b'a̱ kitsúhu̱: “Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿yá xi ts'i̱ínkjas'ehin?” 


text:
Nk'ie nga kikie Pedro̱ nda̱ ni'yakuyóo̱, kingjásjaiyaha̱ Jesu: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, kui nda̱i̱, ¿nkú ka̱maha̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa mjena nga k'úéjña santa nkúhu nga kjúái̱ ngáhana, najmi ji tje̱hen ri nga cha̱i ni xu'bo̱. Ji tsjénnkiní. 


text:
<pb/>A̱skahan kik'inyaha̱ én xu'bi̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱, nga najmi ku̱a̱yá nda̱ ni'yakuyá xu'bo̱. Tu̱nga najmi b'a̱há kitsú Jesu tsa najmi ku̱a̱yá ndo̱. B'i̱ ní kitsú: “Tsa mjena nga k'úéjña santa nkúhu nga kjúái̱ ngáhana, najmi ji tje̱hen ri nga cha̱i ni xu'bo̱.” 


text:
<pb/>Kui nda̱ ni'yakuyóo̱ tsuya kixi̱ niu̱ ko̱ kui xi y'ét'a ni xu'bi̱. Ko̱ yai̱ nga kju̱axi̱ én xi kinchja̱. 


text:
<pb/>Nkjin sa ni xi kits'ín Jesu. Tsa s'e̱t'a ngayjee̱ ni xi kits'ín, b'a̱ mana nga najmi s'e̱n ngayjee̱ a̱sunntee̱ xu̱ju̱n xi s'e̱t'a niu̱.<pb/>


text:
An Juda̱, an xi nda̱ musu̱ síhi̱n Jesucristo̱ ko̱ nda̱ nts'é tíxihi̱n Santiago̱, títs'inkjínu̱u xu̱ju̱i̱n jun xi kichj'ajinnu̱u. Nti̱a̱ Na̱'miná tjoho̱ jun ko̱ tíkunnu̱u Jesucristo̱. 


text:
<pb/>Katuma ni̱ma̱ha̱ Nti̱a̱ná jun ko̱ 'yún katsjánu̱u kju̱a̱jyu ko̱ kju̱a̱tjo. B'i̱ ts'ín tsakúya Juda̱ ni xi ts'ín já maestru̱ tsank'á xi tjínjihi̱n xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Já nts'e, ja nd'a̱i mje ṉkjúhunna nga k'uet'ánu̱u xi nkú ts'ín nkuhú ts'ankiá. Nd'a̱i̱ tjíhin nga tíb'entúnu̱u ko̱ tíbankinu̱u nga n'e̱ chúkju̱o̱ nga ti̱nchajiun xi nkú ts'ín s'ejinná, kui xi nkuhú nga kin'ekjas'ehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi kikj'áts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ k'u̱a̱ já xi jas'enjin maña̱nu̱u. Kui xi ja nd'a̱i tíjñanehe̱ ra̱ ni xi kanéhe̱ a̱t'aha̱ najmi nda kits'ín. Najmi benkjún Nti̱a̱ná jóo̱ ko̱ tíi̱ncha ts'ínkj'óntjaiya kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ tíi̱ncha tsu nga nk'ie nga kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná tintsu̱ba̱jián ma n'eé tu̱ mí nihí ni. Ko̱ najmi ts'ínkjáíhi̱n Jesucristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱ná maha ko̱ xi batéxumaná. 


text:
<pb/>Ndaha tsa ja kisakúyanu̱u ni xi xínnu̱u, tu̱nga mjehéna ts'inkj'áítsjennu̱u. Nti̱a̱ná ts'asjejin xu̱ta̱ xi ts'e̱ nga kik'onsje a̱nte Egipto̱ ko̱ a̱skahan kits'ínkjesun xi najmi kis'ejihi̱n. 


text:
Ko̱ ntítsje xi najmi kixi̱ kits'íntjusun xá xi kik'a̱i̱hi̱ nga tu̱ y'éntu masehén a̱ntehe̱, kui xi kjintuyá'yún sín má jyuu̱n santa nkúhu nga n'e̱ko̱ku̱a̱ nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin chánka nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ i̱ncha kits'ín xu̱ta̱ xi kis'e nanki Sodoma̱ ko̱ nanki Gomorra̱ ko̱ nanki xi tjíndaihi̱, xi nkú nga i̱ncha kits'ín ntítsjee̱. I̱ncha kits'ínkas'ehe̱n yjoho̱ nga chu̱ba̱ kikjantuko̱hó xinkjín. Najmi kikienkjún yjoho̱ nga 'yún tse ni xi i̱ncha kits'ín. Kui nga kin'e nibájenehe̱n ra̱ nd'í xi najmi maha̱ 'meyaha. B'a̱ ts'ín kik'a̱i̱hi̱ ra̱ kju̱a̱'un. Kui niu̱ xi bakúyaná nkú maná nk'ie nga najmi nu'yá'éhe̱én Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Ko̱ b'a̱ ta̱ ka̱maha̱ já xi jas'ejín maña̱nu̱u. Nga̱t'aha̱ nchi̱nihi̱ títs'ín chu̱ntíhi yjoho̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, najmi benkjún xi tjíhi̱n xá ko̱ ch'on ts'ín nchja̱yane xi i nk'a ján. 


text:
Najmi ma b'a̱ n'e, ta̱ santaha ntítsje k'aku̱ Miguel najmi b'a̱ kits'ín. Nk'ie nga tíkjánko̱ nda̱nindoo̱ nga tíkjányaha yjonintehe̱ Moise, najmi kama k'un tsa ta̱ kuihi kits'íhi̱n kju̱a̱ yjoho̱. Tu̱ sa ní b'i̱ kitsú: “¡Nti̱a̱ná kats'ínnijéhi ni xi tín'ei!” 


text:
Tu̱nga máha já xi jas'ejin maña̱nu̱u, chu̱ba̱ ch'ohón ts'ín nchja̱yane ni xi najmi mankjihi̱n. Ko̱ máha ni xi mankjin suba kuihi̱, xi chu̱ba̱ ts'ínkjáíhín ra̱ xi nkú joyaha chu̱ nga najmi ts'ínnkjink'un, kui nga̱t'aha̱ ni xu'bi̱ títs'ínkatsúhun yjoho̱. 


text:
<pb/>¡Ni̱ma̱ rú ts'íhin jóo̱! Ngakjá tjíma xi nkú ts'ín ngakjá kikjatsú'ba Cain. A̱t'aha̱ 'yún mjehe̱ to̱on, kui nga títs'ínndyjajihi̱n ra̱ yjoho̱ xi nkúhu nda̱ profeta̱ Balaam. Ko̱ a̱t'aha̱ i̱ncha fi kontraha̱ xi tjíhi̱n xá, kui nga ku̱a̱yáha xi nkúhu Kore. 


text:
<pb/>Nk'ie nga a̱jihi̱n kju̱a̱tjoho̱ Nda̱ Nti̱a̱ná ma ñjakúko̱ xinki̱u, ta̱ bichú jóo̱ yo̱, tu̱nga najmi kjehén ra̱ ni̱yá nga k'úéntujínnu̱u jóo̱. Chu̱ba̱ kjinehé ko̱ 'bi nga najmi chumi nihi xi nusihi̱n. Xi nkú joyaha ni̱nti̱ xi najmi tjíhi̱n ts'í jóo̱, xi tu̱ má xi tje̱hén ni fiko̱ho̱ ntjo̱. Ko̱ xi nkú joyaha yá tu xi najmi bjaha̱ tu nga ni̱stjihi̱n, xi nkúhu yá xi kja̱ma̱ha̱ kjin kichjuyanji, yá xi tu̱ xí jahá k'ien. 


text:
Xi nkú ts'ín baténdzjo xúhu̱ t'éhe̱n ntáchak'uu̱n nga 'yún, b'a̱ ts'ín bakúchji jóo̱ ni ch'onk'un xi ts'ín, ni xi tjíhin nga ka̱ma subaha̱ kai. Kui xi nkú joyaha niñu xi kindyjajihi̱n ni̱yáha̱. Kui xi tje̱n síhi̱n má jyuu̱n. 


text:
<pb/>Kits'ínkjó Nti̱a̱ná jóo̱ nk'ie nga kits'ínkinchja̱ Enoc. Enoc kui xi kama ntje̱ xi ma yatuhu̱ ra̱ Adan. B'i̱ kitsú: “An kikie nga j'aiko̱ Nti̱a̱ná nkjin ṉkjún mii̱ ntítsjehe̱, 


text:
tu̱ xi ku̱a̱se̱he̱ ra̱ mí ni xi nda kits'ín ko̱ mí ni xi najmi nda kits'ín ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ tu̱ xi xi najmi benkjúhun Nti̱a̱ná k'u̱éjñanehe̱ ra̱ mí nihi xi tje̱he̱n. B'a̱ n'e̱he̱ tu̱ nga̱t'aha̱ ngayjee̱ ni ch'onk'un xi i̱ncha kits'ín ko̱ tu̱ nga̱t'aha̱ ni ngayjee̱ én ch'on tsu xi i̱ncha kitsúhu̱ Nti̱a̱ná.” 


text:
<pb/>Najmi tjín ni xi sasíhi̱n já xu'bi̱. Tu̱ mí nihí ni xi b'a̱ ts'ínko̱. Nkuhú ni xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱, kui xi bangisjai. Nk'a b'asje yjoho̱ nga nchja̱, ko̱ tu̱ xi sa̱kúhu̱ ra̱ ni xi i̱ncha mjehe̱, nda nchja̱yane k'u̱a̱ xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín kitsjáni̱yáha̱ Juda̱ xu̱ta̱ ni̱nku̱ 


text:
<pb/>Tu̱nga jun já nts'ena̱, n'e̱kj'áítsjon én xi kitsúya títjun já postru̱hu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. 


text:
B'a̱ kitsúnu̱u: “Ni̱stjin xi fekuu̱ s'e̱ xu̱ta̱ xi ku̱a̱jnu̱kie ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná ko̱ k'úéntujín ni ch'onk'un xi i̱ncha fásihi̱n.” 


text:
Kui xu̱ta̱ha xi bakjánya xu̱ta̱ ni̱nku̱, xi ts'ín ni ch'onk'un xi nchja̱ha̱ ani̱ma̱ha̱. Najmi tíjñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tu̱nga máha jun, já nts'ena̱, ndjá ti̱nchajiun xi nkú ts'ín s'ejinnu̱u, kui xi tu̱ xí na̱xu̱hú nginku̱n Nti̱a̱ná. Ko̱ xi nkú ts'ín tsjáni̱yánu̱u Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ ts'ín chu̱bako̱o Nti̱a̱ná. 


text:
Katjindjuko̱nu̱u kju̱a̱tjoho̱ Nti̱a̱ná nga chúyoho̱o ni̱stjin nga Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱ ts'i̱ínk'íéntu tík'unko̱ sínná kju̱a̱ni̱ma̱ tak'uhu̱n. 


text:
N'e̱sjejiun a̱jin nd'íu̱ xi yo̱ tjíntujín. Xi machjéhe̱n nga ka̱ma ni̱ma̱nu̱u, katuma ni̱ma̱nu̱u. Tu̱nga chúhún ru̱u yjonu̱u nga b'a̱ n'o̱, tu̱ xi najmi ts'i̱ínkatsúhu̱nnu̱u ni ch'onk'un xi kits'ín. B'i̱ ts'ín kits'íntsjoho̱ Juda̱ Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Nti̱a̱ná tjíhi̱n nga'yún nga kúnnu̱u tu̱ xi najmi kuankín t'axíhi̱n ru̱u ni xi ts'e̱, ko̱ ts'i̱ín nga najmi chumi nihi xi chju̱ntí s'e̱nu̱u ko̱ tsjánu̱u kju̱a̱tsjo chánka tu̱ xi ku̱i̱nchahanu nginku̱n ni̱stjin nk'ie nga kua̱kúchji kju̱a̱chánkaha̱. 


text:
Nku tutuhú kui xi Nti̱a̱ná xi ts'ínk'ankiná. Kui xi kan'etsjoho̱, kayaha̱ nga chánka ko̱ nga kui xi batéxuma, ko̱ nga kui xi tjíhi̱n nga'yún, tu̱ nga̱t'aha̱ Nda̱ Nti̱a̱ná Jesucristo̱. B'a̱ kama ko̱ tu nkjéhé ni nga b'a̱ tíma. B'a̱ katuma.<pb/>


text:
xi nkú ts'ín tsakúyani̱ já xi tunku̱n kikiehe niu̱ santaha nga tuts'ihi̱n ni ko̱ xi kik'a̱i̱ xáha̱ nga y'éni̱jmí ée̱n. 


text:
Kui nga ko̱ ta̱ an, nda̱ xinkjíán Teofi̱lo̱, kingjasjáíya sisihinna xi nkú ts'ín niba tuts'i̱hi̱n ra̱ ngayjee̱ niu̱, ko̱ b'a̱ mana nga nda tjín nga k'uet'á ch'ich'ihin ni xu'bi̱. 


text:
B'a̱ títs'ian tu̱ xi b'a̱ ts'ín cha̱ kixi̱ sisihinni ni xi tsinchiyáí. B'i̱ ts'ín kitsúya títjun nku ntítsje nga tsín Jua Bautista̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin nga tsatéxuma nda̱ rei̱ Herode̱ a̱nte Judea̱, ta̱ y'ejña nku nda̱ na̱'mi xi kik'in Zacaria̱ xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ nda̱ na̱'mi Abia̱. Ko̱ Isabel xi chju̱úhu̱n maha, kui xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ Aaron. 


text:
Nga joo̱ na̱xu̱ tsincha nginku̱n Nti̱a̱ná. Najmi tjín xi ka̱ma ts'i̱ínnijéhe̱ ra̱ tsa mí nihi, a̱t'aha̱ i̱ncha ts'íntjusun ngayjee̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
xi nkú ts'ín tíjñaha̱ já na̱'miu̱, kui kikanéhe̱ nga kju̱a̱s'en a̱nte nkjúhu̱n ni̱nku̱ xi má nga k'u̱éti ni xi sinjne̱. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ kabincha na̱tsin ni̱nku̱ nga tíi̱ncha nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga títi ni xi sinjne̱. 


text:
<pb/>Tu̱ kama chjihí ra̱ Zacaria̱ nku ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná xi kabasinjñat'a nga kixi̱hi̱ na̱chan xi má nga s'etísun ni xi sinjne̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú ntítsjee̱: —Ji Zacaria̱, najmi tu̱ binkjuin. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ja tsasínñjuhu̱ ni xi tsinchihi̱. Isabel xi chji̱íhi̱n maha tsjáhi nku ntíx'i̱n, ko̱ Jua t'et'aihi̱ ntíu̱. 


text:
a̱t'aha̱ kui xi chánka ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná. Najmi k'úí binu̱ ko̱ ta̱ ndaha xán. Tséjihi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ kintehe̱ ni nga tsín. 


text:
<pb/>’Ts'i̱ín nga nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ts'i̱ínk'ótjiyak'un ngáha Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱ha̱ maha. 


text:
Kui xi tjun kj'u̱a̱í ko̱ s'e̱jñajihi̱n Espiri̱tu̱hu̱ ko̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná xi nkúhu nda̱ profeta̱ Elia̱ nk'ie. Kui xi ts'i̱ínk'óntjaiya ani̱ma̱ha̱ xi tí'mi na̱'mi tu̱ xi ts'i̱íntjoho ntíhi̱. Ko̱ ts'i̱ínk'óntjaiya ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xi ndjá tjíntuyáha̱ tu̱ xi na̱xu̱ ka̱mankjihi̱n ra̱ xi nkú ts'ín na̱xu̱ mankjihi̱n xu̱ta̱ xi na̱xu̱ tjíma nginku̱n Nti̱a̱ná. B'a̱ ts'ín k'u̱éndaha nku na̱xi̱nantá xi tjíndaha̱ yjoho̱ nk'ie nga ts'i̱ínkjáíhi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Zacaria̱ nga kingjásjaiyaha̱ ntítsjee̱: —¿Nkú ts'ín skuehena nga kju̱axi̱ ni xi tí'miní? A̱t'aha̱ ja chá ṉkján ko̱ ta̱chju̱únna̱ ja ta̱ tjín ṉkjúhu̱n nú. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ntítsjee̱: —An xi 'mina Gabriel. An xi tíi̱jña nginku̱n Nti̱a̱ná. Kan'e nibána xi má nga kuinchjako̱ho ko̱ nga xínyaha én nda tsu xu'bi̱. 


text:
Nd'a̱i̱ ka̱ma ni̱ma̱i ko̱ najmi ta̱ ka̱ma chu̱bahani santa nkúhu nga ku̱i̱tjusun én xi kuaxihin, a̱t'aha̱ najmi kuas'ejihin énna̱. Kui xi ku̱i̱tjusun ni̱stjin xi tjíhin nga ku̱i̱tjusun. 


text:
<pb/>Máha xu̱ta̱ na̱nti̱o̱, kabincha na̱tsiu̱n nga tíkuyáha̱ Zacaria̱. Kis'enta̱ha̱ ra̱ a̱t'aha̱ tíb'andayaha̱ Zacaria̱ a̱ya nkjúhu̱n ni̱nku̱. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga tsitju yo̱, najmi ta̱ kama kinchja̱ko̱ho xu̱to̱. A̱s'a̱i i̱ncha kamankjihi̱n xu̱to̱ nga tjín ni xi kikie Zacaria̱ a̱ya nkjúhu̱n ni̱nku̱, a̱t'aha̱ tu̱ ntsjahá títs'ínchjén nga tínchja̱. J'a ni̱stjiu̱n ko̱ tu̱ nku b'a̱há ts'ín y'ejña ni̱ma̱. 


text:
<pb/>A̱skahan kik'a ntí Isabel, chju̱úhu̱n Zacaria̱. Un sá kamaha̱ nga najmi tsitju ni'yaha̱ ta̱chjúu̱n. B'i̱ kitsú: 


text:
“B'a̱ kits'ínko̱na Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi ta̱ ch'on ts'ín ku̱a̱se̱hena xu̱ta̱.” B'i̱ ts'ín kitsúya títjun nku ntítsje nga tsín Jesu 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a jun sá, a̱s'a̱i kits'ínkji Nti̱a̱ná ntítsje Gabriel nanki Nazaret, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱. 


text:
Nku én ngjiko̱ho̱ ntítsjee̱ nku ta̱kjín xu̱nkú xi 'mi Maria̱, xi ja tjíndako̱ho̱ nga ku̱i̱xanko̱ nda̱ xi 'mi Kuse, xi ntje̱he̱ nda̱ rei̱ David y'aha̱ ra̱. 


text:
Jas'en ntítsjee̱ má tíjña ta̱kjíu̱n ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Antahi. Tse ṉkjún kju̱a̱nda xi tí'ba̱i̱hi. Nda ṉkjún ts'ín basehi Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie Maria̱ ntítsjee̱ ko̱ nga kint'é niu̱, i̱xí b'a̱há kamaha̱ ko̱ kingjásjaiyaha̱ yjoho̱ nkú tsuhu̱ ra̱ kju̱a̱suniñoo̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱há ta̱ kitsú ngáha ntítsjee̱: —Ji Maria̱, najmi tu̱ binkjuin. Kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná títsjáhi. 


text:
Kui xi nku nda̱ chánka ka̱ma ko̱ Ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján k'úíhi̱n. Nti̱a̱ná ts'i̱ín nga kui xi ka̱ma nda̱ rei̱ xi nkúhu nda̱ rei̱ David, a̱t'aha̱ kui xi ntje̱he̱ David. 


text:
Ku̱a̱téxumaha̱ na̱xi̱nantá xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ Jacob santaha tu̱ nkjéhé ni ko̱ najmi tjín xi ka̱ma kjé'aha̱ xáha̱ nga ku̱a̱téxuma. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Maria̱ nga kingjásjaiyaha̱ ntítsjee̱: —¿Nkú ts'ín ku̱i̱tjusuhun ni xu'bi̱? A̱t'aha̱ najmi kje̱ tjínna x'i̱n. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ntítsjee̱: —Espiri̱tu̱ Santo̱ ni̱bajenk'úhin ko̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján k'u̱é'mako̱ho ri nk'íéhe̱n. Kui kju̱a̱ha nga Ntíhi̱ Nti̱a̱ná k'úíhin ntí je xi tsíu̱n. 


text:
Isabel xi na̱ xinki̱ maha ja ta̱ y'a nku ntí, ndaha tsa ja chá. Na̱ xi nti̱ kitsú xu̱ta̱ jun sá ja tjíhi̱n nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Maria̱: —An xi na̱ musu̱hu̱ Nti̱a̱ná. B'a̱ katumana xi nkú nga kuakixínní. Nk'ie nga b'a̱ kitsú Maria̱, a̱s'a̱i ngji ngáha ntítsjee̱. B'i̱ ts'ín ngjitsubek'ún Maria̱ Isabel 


text:
<pb/>Kui ni̱stjiu̱n y'énda yjoho̱ Maria̱ ko̱ ngji ki̱tsa̱ ki̱tsa̱ nku nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱sunntu tje̱nki̱ xi tjín a̱nte Judea̱. 


text:
Nk'ie nga kint'é Isabel kju̱a̱suniñaha̱ Maria̱, kits'ín ni̱yá ntí xi y'a ko̱ j'aitsejíhi̱n ra̱ Isabel Espiri̱tu̱ Santo̱. 


text:
A̱s'a̱i 'yún kinchja̱ Isabel nga b'a̱ kitsú: —A̱jihi̱n ngayjehe̱ jmichjíu̱n 'yún nda kits'ínko̱ sahi Nti̱a̱ná ji ko̱ 'yún nda kits'ínko̱ ntí xi kich'ai. 


text:
A̱t'aha̱ xi batéxumana kik'axki̱hina an xi kinte tje̱n.<pb/>Nd'a̱i̱ ko̱ santaha tu̱ nkjéhé ni:<pb/>“Á b'a̱ nda kits'ínko̱ho ri Nti̱a̱ná”, ku̱i̱tsu̱na xu̱ta̱.<pb/> 


text:
Kitsjáha̱ ni xi nda xu̱ta̱ xi najmi tjíhi̱n nichine,<br/>ko̱ kits'ínkji tiya xu̱ta̱ nchi̱nóo̱.<pb/> 


text:
<pb/>Jan sá kamaha̱ Maria̱ nga y'ejñako̱ Isabel. A̱skahan kik'óya ni'yaha. B'i̱ kama nga kitsin Jua Bautista̱ 


text:
Nk'ie nga kint'é xu̱ta̱ xi tjíntut'á tiñaha̱ ko̱ xu̱ta̱ xinkjín nga Nti̱a̱ná tsase ni̱ma̱ha̱ Isabel, ta̱ tsjo ṉkjún i̱ncha kamaha̱ ko̱ kui. 


text:
Nk'ie nga tsichu ni̱stjin jihi̱n ntíu̱, ngji ts'íhi̱n ni circuncision ko̱ mjehe̱ xu̱ta̱ nga Zacaria̱ k'úín ntíu̱ xi nkú 'mi na̱'mihi̱. 


text:
Tsanki Zacaria̱ nku yáte i̱chí ko̱ b'i̱ ts'ín y'ét'a: “Jua k'úín”, kitsú. Kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱. 


text:
Kitsankjún ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín tiña a̱ndai ni'yaha̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíyaha ni xi kamoo̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ngayjee̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi tjín a̱nte Judea̱. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kint'é niu̱ y'éjintak'un ko̱ b'i̱ i̱ncha kitsú ani̱ma̱ha̱: —¿Yá xi ka̱ma ntíu̱ nga ka̱ma chá? A̱t'aha̱ nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná tíjñajihi̱n. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Zacaria̱ Jua 


text:
<pb/>J'aitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ Zacaria̱, na̱'mihi̱ ntíu̱. Kits'ínkinchja̱ha̱ xi nkúhu nku nda̱ profeta̱ nga b'i̱ kitsú:<pb/> 


text:
¡Kan'etsjoho̱ Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱ha̱ xu̱ta̱ Israel,<br/>a̱t'aha̱ j'ai ts'ín nda̱íhi̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱!<pb/> 


text:
Ja kits'ín nibá nku xi tjíhi̱n nga'yún, kui xi ts'i̱ínk'ankiná,<br/>nku xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ David, nda̱ xi kint'é'éhe̱n Nti̱a̱ná.<pb/> 


text:
Kitsú nga k'u̱a̱sjejinná a̱jihi̱n já kontra̱ná,<br/>a̱jihi̱n nga'yúhu̱n ngayjee̱ já xi unkiená.<pb/> 


text:
nga ts'i̱ín nda̱íná a̱jihi̱n já kontra̱ná,<br/>tu̱ xi najmi ku̱i̱nkjúhunná nga ku̱i̱nú'yá'éhe̱én,<pb/> 


text:
Ko̱ ji, ntí i̱chína̱,<br/>ji xi k'úíhin nda̱ profeta̱ha̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján.<pb/>A̱t'aha̱ ji xi k'úín títjuihi̱n Nda̱ Nti̱a̱ná,<br/>ji xi k'úéndai ni̱yáha̱.<pb/> 


text:
Ku̱a̱kúchjihi̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ yá xi ts'i̱ínk'ankihi̱,<br/>nga ka̱ma ndyjat'aha̱ ngatitsuhu̱n.<pb/> 


text:
tu̱ xi ts'i̱ín ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi tjíntu má jyuu̱n,<br/>má tje̱n nk'íéhe̱n ngabayoo̱,<br/>tu̱ xi tsjáni̱yáhaná nkú ts'ín ku̱i̱ntsu̱ba̱jián kju̱a̱jyu. 


text:
<pb/>Ntíu̱ tu̱ nku kisáhá ko̱ kama nkjink'un. A̱nte kixiu̱ y'ejña santa nkúhu nga tsichu ni̱stjin nga tsakúchjihi̱ yjoho̱ xu̱ta̱ Israel.<pb/>


text:
Ni̱stjin ján nda̱ títjun Augusto̱ Cesa̱r kitsjá kju̱a̱ nga ngju̱a̱i̱t'a xi nkú tjín maha xu̱ta̱ xi batéxumaha̱ ndo̱. 


text:
Nazaret tsitju Kuse, nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱, nga ngji Belen, nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱nte Judea̱. Yo̱ má nga kitsin nda̱ rei̱ David, ko̱ Kuse ta̱ ntje̱he̱ David y'aha̱ ra̱. 


text:
Yo̱ ngjik'íét'a yjoho̱ nga tje̱nko̱ ts'íhin Maria̱, ta̱chju̱ún xi tíjñako̱. Ntí ja y'a Maria̱ kui chu̱bo̱. 


text:
Kitsihi̱n ntí tjuhu̱n. Kik'ontikjájnu nusti ko̱ kits'ínkjájñaya yátikúyá xi kjineya nichine chu̱, a̱t'aha̱ najmi ta̱ tjíhin a̱nte a̱ya ni'ya má nga ts'ínkj'a ni̱stje̱n xu̱ta̱ xi ts'ín ni̱yá. B'i̱ ts'ín i̱ncha j'aisehe̱ já bastuu̱ ntí Jesu 


text:
A̱s'a̱i tje̱n'yún nkuhú ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná tsakúchjihi̱ yjoho̱, ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná kits'ín ndzjen chji chji má xi tje̱hen kab'entu jóo̱. Tu̱ xí i̱ncha kitsankjúhún jóo̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú ntítsjee̱: —Najmi tu̱ binkjun. A̱t'aha̱ én nda tsuhú kjúái̱ xinyanu̱u, én xi ts'i̱ín nga k'úétsjoho̱ ngayjee̱ xu̱ta̱. 


text:
A̱t'aha̱ ngandanu̱u nankihi̱ David kuatsin nd'a̱i̱ nku xi ts'i̱ínk'ankinu̱u, kui xi Cristo̱ xi Nda̱ Nti̱a̱nu̱u. 


text:
<pb/>Tje̱n'yún j'ainchat'ahá ra̱ ntítsjee̱ nkjin ṉkjún sa ntítsje xi nibaha ndji̱o̱jmi ján. Kui xi kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga b'i̱ i̱ncha kitsú:<pb/> 


text:
¡Kas'ehe̱ kju̱a̱chánka Nti̱a̱ná nk'a ján,<br/>ko̱ t'anankiu̱ kas'ehe̱ kju̱a̱jyu xu̱ta̱ xi nda tjíntuyáha̱! 


text:
<pb/>Ko̱ nk'ie nga ja i̱ncha ngji ngáha ntítsjee̱ nk'a ján, b'i̱ ngján kinchja̱ko̱ xinkjín já bastuu̱: —Tjián Belen. Tjihi̱nse̱é ni xi kamoo̱, ni xi kuatsúyaná Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha ngji ki̱tsa̱ ki̱tsa̱ yo̱ ko̱ kisakúhu̱ Maria̱ ko̱ Kuse ko̱ ntíu̱ nga kjijñaya yátikúyá xi kjineya nichine chu̱. 


text:
A̱s'a̱i kik'óya ngáha já bastuu̱. I̱ncha kits'ínkie yjoho̱ nga Nti̱a̱ná xi tjíhi̱n kju̱a̱chánka ko̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná tu̱ nga̱t'aha̱ ni xi kint'é ko̱ kikie. A̱t'aha̱ tsitjusunyje ni xi kik'ihi̱n. B'i̱ ts'ín kisakúchji ntí Jesu nginku̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Nk'ie nga j'a jin ni̱stjin, kin'ehe̱ ni circuncision ntíu̱ ko̱ Jesu kik'in nga kis'et'a, kui j'ái̱n xi kitsjáha̱ ntítsjee̱ Maria̱ kintehe̱ ni nga tsín ntíu̱. 


text:
<pb/>Xi nkú ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ Moise, nk'ie nga tsichu ni̱stjin nga tjíhin nga ts'i̱ín je yjoho̱ Maria̱ ko̱ ntíu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, i̱ncha ngji nanki Jerusalen tu̱ xi s'e̱jña chjihi nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná: “Ngayjee̱ ntíx'i̱n xi tjun tsín, kui xi ka̱ma ts'e̱ Nti̱a̱ná.” 


text:
Ngjiko̱ chje̱ xi nkú nga ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín tjít'a: “Jo chu̱tuju ko̱ tsa jo ni̱se xi nkú joyaha chu̱tuju xi k'u̱a̱i̱ chje̱.” 


text:
<pb/>Tíjña nanki Jerusalen nku nda̱ xi 'mi Simeon. Kui xi na̱xu̱ síjña nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ benkjún Nti̱a̱ná ko̱ tíkuyáha̱ ni̱stjin nga ka̱ma nda̱íhi̱ xu̱ta̱ Israel. Espiri̱tu̱ Santo̱ tíjñajihi̱n 


text:
Tsasín ni̱yáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ nga j'ai ni̱nku̱, ko̱ nk'ie nga j'aiko̱ho̱ xi cháha̱ ntí Jesu ni̱nku̱ tu̱ xi n'e̱he̱ ra̱ xi nkú ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumoo̱, 


text:
Ji Na̱'mi, ja kuasakúna kju̱a̱jyu nd'a̱i̱.<pb/>Ja kuitjusun ni xi kik'inya títjunní.<pb/>Kui nga tjennteheni nga ku̱a̱yáhana an xi nda̱ musu̱hi̱.<pb/> 


text:
Kui xi nkú joyaha nd'í,<br/>kui xi ts'i̱ín ndzjehe̱n xu̱ta̱ a̱sunntee̱,<br/>ko̱ tsjáha̱ kju̱a̱chánka xu̱ta̱ xi ts'i̱, xu̱ta̱ Israel. 


text:
Nda kinchja̱ne Simeon xi cháha̱ ntíu̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ Maria̱: —Kui ntíi̱ xi tjíhin nga ts'i̱ínkijne ko̱ a ra̱ kjésíntje̱n nkjin xu̱ta̱ Israel. Ni xi ku̱a̱kúchji nkjin xu̱ta̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱. 


text:
B'a̱ ts'ín s'e̱jña chjihi ni xi tjíntujín ani̱ma̱ha̱ nkjin xu̱ta̱. Tu̱nga máha ji, b'a̱ ka̱mahi ni xu'bi̱ xi nkú joyaha nku ki̱cha̱ xi kju̱a̱s'enjin santaha ani̱ma̱hi̱. 


text:
<pb/>Ko̱ ta̱ síjña yo̱ nku ta̱chju̱ún profeta̱ xi 'mi Ana̱, xi ta̱kjíhi̱n Fanuel maha, xi y'aha̱ ra̱ ntje̱he̱ Aser. Kui xi ja chá ṉkjún. Kjintí nga tsixan ko̱ yatu nú kamaha̱ nga y'ejñako̱ x'i̱hi̱n. 


text:
Ja tjíhi̱n cháte ko̱ katé ñju nú nga ja k'ien x'i̱hi̱n. Ko̱ tu̱ nku na̱tsin ni̱nku̱hú b'ejña. Ni̱stjin ni̱stje̱n ts'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga b'ejña kjintíá ko̱ nga nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Kui chu̱bo̱ ta̱ tsichu Ana̱ yo̱ ko̱ kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná nga kikie ntí Jesu. Kitsúyaha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha kuyáha̱ ni̱stjin nga ka̱ma nda̱í ngáha̱ ra̱ nanki Jerusalen yáha kui ntíu̱. 


text:
<pb/>Ko̱ nk'ie nga ja kamaha̱ nga kits'íntjusun xi cháha̱ Jesu ngayjee̱ xi nkú ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumaha̱ Nti̱a̱ná, a̱s'a̱i kik'óya ngáha nanki Nazaret, nanki i̱chí xi tíjñajin a̱nte Galilea̱, a̱t'aha̱ yo̱ nankihi. 


text:
Kisá ntíu̱ ko̱ kis'ehe̱ nga'yún ko̱ 'yún kama nkjink'un sa. Ko̱ kitsjáha̱ kju̱a̱ndaha̱ Nti̱a̱ná. Nk'ie nga ndyjaha̱ Jesu b'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ 


text:
Nk'ie nga ja je s'íu̱, a̱s'a̱i i̱ncha kik'óya ngáha ni'yaha̱, tu̱nga y'ejñahá nda̱ chí Jesu nanki Jerusalen. Najmi kikie xi cháha̱ nga b'a̱ kits'ín. 


text:
Xu̱ta̱ xingisoo̱ ra̱ tje̱njihi̱n Jesu i̱ncha kitsú. Nku ni̱stjin kits'ín ni̱yá, tu̱nga nk'iehé nga tsangisjaijíhi̱n xu̱ta̱ xinkjín ko̱ xu̱ta̱ xi behe̱, 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma jahan i̱ncha kisakúhu̱ Jesu na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Kab'ejñajihi̱n já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. Kui jóo̱ xi tíbasínñjuhu̱ ko̱ tíbjásjaiyaha̱ Jesu. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tínt'éhe̱ kama nkjúhu̱n kju̱a̱nkjintak'un xi tjíhi̱n Jesu ko̱ xi nkú ts'ín títsuya ni xi tíchasjaiyaha̱. 


text:
Kama nkjúhu̱n xi cháha̱ nk'ie nga kikiehe̱ ko̱ b'a̱ kitsú na̱aha̱: —Ji ntína̱, ¿á b'a̱ kin'eko̱ho̱ni̱? Na̱'mihi̱ ko̱ an ni xi nkjún tímani̱ nga tíbinchisjái̱hi̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿Á an tíbinchisjáíhinú? ¿A najmi yanú tsa ni'yaha̱ na̱'mina̱ tjíhin nga kúáte̱jña? 


text:
A̱s'a̱i kits'óyako̱ ngáha xi cháha̱ Nazaret ko̱ kint'é'én tehe̱ntehe̱. Ko̱ na̱aha̱ y'éjñajin ani̱ma̱ha̱ ngayjee̱ ni xu'bi̱. 


text:
Jesu tu̱ nku kisáhá nga kama ng'ayá ko̱ 'yún kama nkjink'un sa. Kisasíhi̱n Nti̱a̱ná Ntíu̱ ko̱ xu̱ta̱ ta̱ kisasíhi̱n.<pb/>


text:
Nk'ie nga tjíhi̱n tj'ion nú nga tíbatéxuma nda̱ títjun Tiberi̱o̱ Cesa̱r, ko̱ Ponci̱o̱ Pilato̱ tjíhi̱n xá a̱nte Judea̱, ko̱ Herode̱ Atipa̱ tjíhi̱n xá a̱nte Galilea̱, ko̱ Felipe̱ xi nda̱ nts'e̱ maha Herode̱ tjíhi̱n xá a̱nte Iturea̱ ko̱ a̱nte Trakonite̱, ko̱ Lisani̱a̱ tjíhi̱n xá a̱nte Abilini̱a̱, 


text:
ko̱ Ana ko̱ Caifa xi já na̱'mi k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱, kui ni̱stjiu̱n Jua xi ntíhi̱ Zacaria̱ maha kint'é nta̱ha̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga tíjña a̱nte kixiu̱. 


text:
A̱s'a̱i kikjatsú'ba Jua ngayjee̱ a̱ndai ntáje̱ Jordan ko̱ y'éni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga sa̱téntá, tu̱ xi ka̱ma ndyjat'aha̱ ra̱ ngatitsuhu̱n. 


text:
<pb/>B'a̱ kama xi nkú ts'ín y'ét'a éhe̱n Nti̱a̱ná nda̱ profeta̱ Isaia̱:<pb/>Tínu'yá nta̱ha̱ nku nda̱ xi tíkjintáya a̱nte kixiu̱:<pb/>“T'endo ni̱yáha̱ Nti̱a̱ná. Tjen na̱xu̱u ni̱yáha̱.<pb/> 


text:
Ngayjee̱ xu̱nká xi tjín xi̱ncháha̱ ninte,<br/>ko̱ ngayjee̱ a̱nte ng'aya xi tjín n'e̱ sunya.<pb/>N'e̱ na̱xu̱ ni̱yá tsitin xi tjín,<br/>ko̱ n'e̱ sunya ni̱yá xi nk'ajnu nk'at'a.<pb/> 


text:
<pb/>Kinchja̱ko̱ Jua xu̱ta̱ xi nibak'úhu̱n, xi mjehe̱ nga sa̱téntá: —¡Já ch'onk'un xi b'a̱ k'un! ¿Yá xi b'a̱ kitsúnu̱u nga ku̱i̱yúhu̱u kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná xi ja tje̱n tiña? 


text:
Tu̱ sahá n'o̱o ni xi ku̱a̱kúchji nga ja tsankinchj'aha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u. Najmi tu̱ b'a̱ katsú ani̱ma̱nu̱u: “Ntje̱he̱ Abraham ñá”, tsa ku̱i̱xíún. A̱t'aha̱ an b'a̱ tíxinnu̱u nga santaha kui ndji̱o̱i̱ Nti̱a̱ná ka̱ma ts'i̱ín ma ntje̱he̱ Abraham. 


text:
Icho̱ ja tíjña nda nd'a̱i̱ nga ku̱a̱te kja̱ma̱ha̱ yóo̱. Kui nga ngayjee̱ yá xi najmi nda tu xi tsjáha, kui xi stísun ko̱ chja̱nikj'ajin a̱jin nd'íu̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Jua: —Xi tíjñaha̱ jo chi̱nka ndju, katsjáha̱ xi najmi tjíhi̱n. Ko̱ xi tjíhi̱n nichine, b'a̱ ta̱ kats'ín. 


text:
<pb/>Ta̱ j'ai k'u̱a̱ já xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱ tu̱ xi sa̱téntáha ko̱ b'i̱ i̱ncha kitsú: —Ji nda̱ maestru̱, ¿mí nihi xi n'e̱i̱ ji̱n? 


text:
<pb/>Ko̱ k'u̱a̱ já jun ta̱ kingjásjaiyaha̱: —Ko̱ ji̱n, ¿mí nihi xi n'e̱i̱? B'i̱ kitsú Jua: —Najmi tu̱ ch'a chju'á kju̱a̱'yúhu̱un ni xi tjíhi̱n ko̱ najmi tu̱ chjaninóho̱o tsa mí nihi, tsa tu̱ xi b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱nu̱u to̱on. Tsjo katumanu̱u xi nkú nga tjín tíma chjínu̱u. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ tu̱ tíi̱ncha basehé ko̱ b'i̱ ngján i̱ncha kitsú nga kits'ínnkjink'un: “Kutsa kuihí Jua xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná.” 


text:
Tu̱nga b'i̱hí kitsú Jua nga kinchja̱ko̱yje xu̱ta̱: —An ntánijua tíbatentáko̱ho̱nu̱u, tu̱nga kj'u̱a̱íhí nku xi 'yún nk'a tje̱n sa, xi ndaha̱chí najmi tsuhuna tsa kjenndáya n'úhu̱ ntéhe̱. Kui xi Espiri̱tu̱ Santo̱ ko̱ nd'í ku̱a̱téntáko̱ho̱nu̱u. 


text:
Kui xi nkú joyaha nda̱ xi ts'ín chuhu̱n tuni̱ñu̱. Ja kjiya ntsja yá xi ts'ín chunko̱ho̱ ra̱ tuni̱ñu̱hu̱, tu̱ xi ts'i̱ínkj'a t'axíhin tuni̱ñu̱ ko̱ xin ts'i̱ínkj'a tja̱ba̱ha̱. A̱s'a̱i kj'u̱átjo tuni̱ñu̱ ni'ya nji̱hi̱, ko̱ k'u̱éti tja̱ba̱ha̱ a̱jin nd'í xi najmi ta̱ ka̱maha̱ ra̱ ku̱a̱yáyaha. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín kinchja̱ Jua, ko̱ nkjin sa kj'a̱í kju̱a̱téxuma xi kitsjáha̱ xu̱ta̱ nga y'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ ta̱ kinchja̱tiko̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱, a̱t'aha̱ na̱ Herodia̱ tíjñako̱, kui xi chju̱úhu̱n Felipe̱ xi nda̱ nts'e̱ maha Herode̱, ko̱ nga̱t'aha̱ ya ngayjee̱ ni ch'onk'un xi kits'ín Herode̱. 


text:
Tu̱nga ngatentee̱ ni ch'onk'un xi kits'ín Herode̱ y'ésun saha̱ xu'bi̱. Nu̱ba̱yá kits'ínkjas'en Jua. B'i̱ ts'ín kisaténtá Jesu 


text:
<pb/>Ko̱ ni xi kama nk'ie nga tísaténtá ngatentee̱ xu̱ta̱, ta̱ kisaténtá Jesu. Nk'ie nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, tsix'á nk'a ján 


text:
ko̱ nibajenne chji chjihi̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xi nkú joyaha chu̱tuju. Ko̱ kinu'yá nk'a ján nku nta̱ xi b'i̱ kitsú: —Ji Ntína̱, tjona ji. Tsjo ṉkjún mana ji. Kui xu'bi̱ ntje̱ xi y'aha̱ ra̱ Jesu 


text:
<pb/>Katé ra̱ nú tjíhi̱n Jesu nk'ie nga kik'atuts'i̱hi̱n xáha̱. Kui xi ntíhi̱ Kuse kitsú xu̱ta̱. Kuse, kui xi ntíhi̱ Eli. 


text:
Eli, kui xi ntíhi̱ Matat. Matat, kui xi ntíhi̱ Levi. Levi, kui xi ntíhi̱ Melki̱. Melki̱, kui xi ntíhi̱ Jana̱. Jana̱, kui xi ntíhi̱ Kuse. 


text:
Kuse, kui xi ntíhi̱ Matatia̱. Matatia̱, kui xi ntíhi̱ Amos. Amos, kui xi ntíhi̱ Nahum. Nahum, kui xi ntíhi̱ Esli̱. Esli̱, kui xi ntíhi̱ Nagai. 


text:
Nagai, kui xi ntíhi̱ Mat. Mat, kui xi ntíhi̱ Matatia̱. Matatia̱, kui xi ntíhi̱ Semei. Semei, kui xi ntíhi̱ Jose. Jose, kui xi ntíhi̱ Juda̱. 


text:
Juda̱, kui xi ntíhi̱ Joana̱. Joana̱, kui xi ntíhi̱ Resa̱. Resa̱, kui xi ntíhi̱ Zorobabel. Zorobabel, kui xi ntíhi̱ Salatiel. Salatiel, kui xi ntíhi̱ Neri̱. 


text:
Neri̱, kui xi ntíhi̱ Melki̱. Melki̱, kui xi ntíhi̱ Adi̱. Adi̱, kui xi ntíhi̱ Cosam. Cosam, kui xi ntíhi̱ Elmodam. Elmodam, kui xi ntíhi̱ Er. 


text:
Er, kui xi ntíhi̱ Josue. Josue, kui xi ntíhi̱ Elieze̱r. Elieze̱r, kui xi ntíhi̱ Jori̱m. Jori̱m, kui xi ntíhi̱ Matat. 


text:
Matat, kui xi ntíhi̱ Levi. Levi, kui xi ntíhi̱ Simeon. Simeon, kui xi ntíhi̱ Juda̱. Juda̱, kui xi ntíhi̱ Kuse. Kuse, kui xi ntíhi̱ Jonan. Jonan, kui xi ntíhi̱ Eliakim. 


text:
Eliakim, kui xi ntíhi̱ Melea̱. Melea̱, kui xi ntíhi̱ Mainan. Mainan, kui xi ntíhi̱ Matata̱. Matata̱, kui xi ntíhi̱ Natan. 


text:
Natan, kui xi ntíhi̱ David. David, kui xi ntíhi̱ Isai. Isai, kui xi ntíhi̱ Obed. Obed, kui xi ntíhi̱ Booz. Booz, kui xi ntíhi̱ Salmon. Salmon, kui xi ntíhi̱ Naason. 


text:
Naason, kui xi ntíhi̱ Aminadab. Aminadab, kui xi ntíhi̱ Aram. Aram, kui xi ntíhi̱ Esrom. Esrom, kui xi ntíhi̱ Fare̱s. Fare̱s, kui xi ntíhi̱ Juda̱. 


text:
Juda̱, kui ntíhi̱ Jacob. Jacob, kui xi ntíhi̱ Isaac. Isaac, kui xi ntíhi̱ Abraham. Abraham, kui xi ntíhi̱ Tare. Tare, kui xi ntíhi̱ Nakor. 


text:
Nakor, kui xi ntíhi̱ Serug. Serug, kui xi ntíhi̱ Ragau. Ragau, kui xi ntíhi̱ Peleg. Peleg, kui xi ntíhi̱ Hebe̱r. Hebe̱r, kui xi ntíhi̱ Sala̱. 


text:
Sala̱, kui xi ntíhi̱ Cainan. Cainan, kui xi ntíhi̱ Arfaxa̱d. Arfaxa̱d, kui xi ntíhi̱ Sem. Sem, kui xi ntíhi̱ Noe. Noe, kui xi ntíhi̱ Lame̱c. 


text:
Lame̱c, kui xi ntíhi̱ Matusalen. Matusalen, kui xi ntíhi̱ Enoc. Enoc, kui xi ntíhi̱ Jare̱d. Jare̱d, kui xi ntíhi̱ Mahalalel. Mahalalel, kui xi ntíhi̱ Cainan. 


text:
Cainan, kui ntíhi̱ Enos. Enos, kui xi ntíhi̱ Set. Set, kui xi ntíhi̱ Adan. Adan, kui xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
Kitsejíhi̱n ra̱ Jesu Espiri̱tu̱ Santo̱ nk'ie nga nibaha ntáje̱ Jordan, ko̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ngjiko̱ho̱ a̱nte kixiu̱. 


text:
Yo̱ y'ejña yachán ni̱stjin ko̱ nda̱nindoo̱ kikjut'ayák'uhu̱n. Najmi chumi nihi xi kikjine ngayjee̱ ni̱stjin xu'bo̱. A̱skahan kama bjoho̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú nda̱nindoo̱ nga kinchja̱ko̱ Jesu: —Tsa kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ t'ihi̱n ndji̱o̱i̱ nga ni̱nku̱a̱n katuma. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —B'i̱ ts'ín tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi nku tutu ni̱nku̱o̱n xi ts'ín nga b'entu tík'un xu̱ta̱.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngjiko̱ho̱ nda̱nindoo̱ nku a̱sunntu tje̱nki̱ nk'a. Kutjuhú yo̱ tsakúyjehe̱ má batéxuma já rei̱ xi tjín a̱sunntee̱ 


text:
ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ts'inkjas'ehen nga ku̱a̱texumaihi̱ ngayjee̱ na̱xi̱nantá xu'bi̱ ko̱ kju̱a̱chánka xi tjíhi̱n. A̱t'aha̱ an kik'a̱i̱na ko̱ tsjaha̱ xi ka̱ma mjena nga tsjaha̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —B'a̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Cha̱nkjúín Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱hi̱ maha ko̱ nkuhú kui ku̱i̱nú'yá'éíhi̱n.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngjiko̱ho̱ nda̱nindoo̱ nanki Jerusalen. Kits'ín s'esun má 'yún nk'aha̱ ni̱nku̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Tsa kju̱axi̱ nga ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná, chja̱nikj'anki yjohi̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ títsu xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Nti̱a̱ná k'u̱éxá ntítsjehe̱ xi má nga kúhin ko̱ ku̱a̱se̱hi.<pb/> 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Najmi tu̱ ji chjut'ayák'uin Nti̱a̱ná, kui xi Nti̱a̱hi̱ maha.” 


text:
<pb/>Nk'ie nga jet'aha̱ nda̱nindoo̱ ngayjee̱ ni xi kikjut'ayák'unko̱ho̱ Jesu, a̱s'a̱i ngji t'axíhi̱n chuba ni̱stjin. B'i̱ ts'ín kik'atuts'i̱hi̱n xáha̱ Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kik'óya ngáha Jesu a̱nte Galilea̱ nga kitsejíhi̱n ra̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín tiña yo̱ nda ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha̱ ra̱. 


text:
Tsakúya xki̱ ni'ya sinagoga̱ xi tjín yo̱, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nda ts'ín kikiehe̱. B'i̱ ts'ín najmi kin'ekjáíhi̱n Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsichu nanki Nazaret má nga kama chá. Nku xua̱tu̱ tjíhin jas'en ni'ya sinagoga̱ xi nkú ts'ín tíjña ni̱yáha̱. Yo̱ kits'ínya éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Kik'a̱i̱hi̱ xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná xi y'ét'a nda̱ profeta̱ Isaia̱. A̱s'a̱i kikjexínka xu̱ju̱n ko̱ kisakúhu̱ má nga b'i̱ ts'ín tjít'a:<pb/> 


text:
Espiri̱tu̱hu̱ Nti̱a̱ná tíjñajinna a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná kitsjá xána,<br/>tu̱ xi k'ueni̱jmíhi̱ ra̱ xu̱ta̱ x'a̱n én tse̱tse̱ xi nda tsu.<pb/>Nti̱a̱ná kits'ín nibána,<br/>tu̱ xi xínyaha̱ ra̱ xu̱ta̱ xi kjintuyá'yún nga ka̱ma nda̱íhi̱,<br/>nga kjex'ánkia tunku̱n xu̱ta̱ ka̱,<br/>nga ts'in nda̱íhi̱ xu̱ta̱ xi un tíbehe̱,<pb/> 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kingjákjoya ngáha xu̱ju̱n ko̱ kitsjáha̱ nda̱ xi basehe̱ ni'ya sinagoga̱. Y'ejña. Ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu yo̱ tu̱ nku tsasentáhá ra̱. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ nda ts'ín kinchja̱yane Jesu ko̱ i̱ncha kama nkjúhu̱n ra̱ én tsjo tsu xi tsitju ts'a. B'i̱ ngján b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi ntíhi̱ Kuse? 


text:
<pb/>B'i̱ ta̱ kitsú Jesu: —Be nga b'a̱ ku̱i̱xínnú xi nkú tsu én xi nchja̱ xu̱ta̱: “Ji nda̱ chji̱ne̱nki, ji ma tjun n'e̱nkihi̱ yjohi̱”, ko̱ ta̱ be nga b'a̱ ku̱i̱xíún: “Ni xi kinu'yái̱ nga kin'ei Capernaum, kui nihi xi ta̱ n'e̱i̱ e̱i̱ nankihi̱.” 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ ta̱ kitsú: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku nda̱ profeta̱ najmi nda ts'ín n'ekjáíhi̱n nankihi̱. 


text:
Kju̱axi̱ nga nkjin maha jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n xi tjín Israel ni̱stjin nga y'ejña nda̱ profeta̱ Elia̱, nk'ie nga kis'echjá nk'a ján nga najmi ta̱ kik'aha ts'í jan nú masen tjíhin ko̱ nk'ie nga tu̱ xí chánkahá kjintíá xi kis'e ngayjee̱ a̱sunntee̱. 


text:
Ndaha tsa b'a̱ kama, tu̱nga najmi kin'ekjísehé ra̱ ndaha nku jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n xi tjín yo̱, nku tutuhú ta̱chju̱ún xi ja k'ien x'i̱hi̱n xi y'ejña Sarepta̱, nanki xi tiña maha̱ nanki Sidon. 


text:
Ko̱ ta̱ nkjin maha xu̱ta̱ xi k'uhu̱n ch'in fentujnu xi tjín Israel ni̱stjin nga y'ejña nda̱ profeta̱ Eliseo̱, tu̱nga ndahá nku najmi kama nkihi̱, nku tutuhú Naman, nda̱ xi a̱nte Siri̱a̱ nibáha. 


text:
<pb/>Nk'ie nga i̱ncha kint'é ni xu'bi̱, ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíntu a̱ya ni'ya sinagoga̱ tu̱ ni xí kama kjahán ra̱. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha tsisintje̱n ko̱ kik'onsje Jesu na̱tsin na̱nti̱o̱. I̱ncha ngjiko̱ santaha má nk'antjaihi̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi kamandasún nankiu̱, tu̱ xi yo̱ kja̱níkj'antjaihi. 


text:
Tu̱nga j'ajin masehén ra̱ Jesu xu̱to̱ nga ngji. B'i̱ ts'ín kits'ín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ xi tíjñajihi̱n nku nda̱ninda 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngji Jesu nanki Capernaum, nanki xi tíjñajihi̱n a̱nte Galilea̱. Yo̱ tsakúyaha̱ xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná nga ni̱stjin nkjún. 


text:
Ko̱ a̱ya ni'ya sinagoga̱ xi tíjña yo̱ kab'ejñajihi̱n xu̱ta̱ nku nda̱ xi tíjñajihi̱n nku nda̱ninda. Kui xi 'yún ṉkjún kikjintáya nga b'i̱ kitsú: 


text:
<pb/>—Ji Jesu xi nibáhani Nazaret, ¿mí nihi xi tjínko̱ni̱? ¿Á ja kjúái̱ n'ekjehe̱ni̱? Bená yáha ji. Ji xi ntíhi̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu nda̱nindoo̱: —¡Xu̱ sin n'ei ko̱ ti̱tjusje̱jihi̱n ndo̱! A̱s'a̱i nda̱nindoo̱ kikjaníkj'a ndo̱ t'anankiu̱ nginku̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ najmi kits'ín'uhu̱n nga tsitjujíhi̱n. 


text:
Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ ngatentee̱ xu̱ta̱ ko̱ b'i̱ ngján kingjásjaiyaha̱ xinkjín: —¿Mí én chánkaha xu'bi̱? Tjíhi̱n nga'yún ndo̱ nga batéxumaha̱ jánindoo̱ ko̱ nt'é'éhe̱n nga m'osje. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ a̱nte xi tjín tiña yo̱ tu̱ xí kichubani̱jmíyahá ni Jesu. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu na̱ nchí'yaha̱ Pedro̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsisintje̱n Jesu ko̱ tsitju ni'ya sinagoga̱ nga ngji ni'yaha̱ Simon. Kui chu̱bo̱ ch'in kjijñako̱ na̱ nchí'yaha̱ Simon. Tu̱ xí tímahá ra̱ ch'in ko̱ b'a̱ kik'ihi̱n Jesu tsa ts'i̱ínnkihi̱ ta̱chjúu̱n. 


text:
A̱s'a̱i kingjénstenne Jesu ta̱chjúu̱n ko̱ tsanka tje̱nnki ch'iu̱n. Kindyjajihi̱n ch'iu̱n ko̱ tje̱n'yún tsisintje̱hén nga kitsjáha̱ nichine xi tsichusehe̱. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nkjin xu̱ta̱ un 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja ngjintjai ts'íu̱, ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjíhi̱n xu̱ta̱ un xi kj'a̱í kj'a̱í ch'in xi k'uhu̱n, kui xi i̱ncha j'aiko̱ho̱ Jesu ko̱ Jesu kingjenne ntsja nga nkúnkú xu̱ta̱ uu̱n ko̱ kits'ínnkihi̱. 


text:
Ko̱ nkjin ta̱ maha xu̱ta̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱. B'a̱ kitsú jánindoo̱ nga kikjintáya: —¡Ji xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná! Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu jánindoo̱. Najmi kitsjántehe̱ tsa ku̱i̱nchja̱, a̱t'aha̱ i̱ncha be nga Jesu xi kits'ín nibáha̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsitju Jesu nga y'éni̱jmí éhe̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama see̱n, tsitju Jesu nga ngji nku a̱nte t'axín tiya. Tu̱nga tsangisjaihí ra̱ xu̱ta̱, ko̱ nk'ie nga i̱ncha tsichu má xi tje̱hen síjña Jesu, kama mjehe̱ nga ts'i̱ínkasín'yún tu̱ xi najmi ngju̱a̱i̱hi. 


text:
Tu̱nga b'i̱hí kitsú Jesu: —Tjíhin nga ta̱ k'ueni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xingisoo̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi tsu nga Nti̱a̱ná tíbatéxuma. A̱t'aha̱ kui xá kin'e nibáhana. 


text:
Nku ni̱yá nk'ie nga síjña Jesu a̱ndai ntáchak'un xi 'mi Genesaret, j'aitsenéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi mjehe̱ ku̱a̱sínñjuhu̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
Kikie Jesu jo tsutsu xi kjintu tiya a̱ndai ntáchak'uu̱n, a̱t'aha̱ ja kabitjujen já tsuba tji̱o̱ nga tíi̱ncha bané na̱'yaha̱. 


text:
A̱s'a̱i jas'en Jesu nku tsutsu, yá xi ts'e̱ Simon, ko̱ tsankihi̱ nga ts'i̱ín t'axín i̱chí tsutsuu̱ a̱ndai ntáchak'uu̱n. Y'ejñaya Jesu yóo̱ nga tsakúyaha̱ xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Nga ja kamaha̱ nga kinchja̱, a̱s'a̱i kinchja̱ko̱ Simon: —T'inko̱i̱ tsutsuu̱ má na̱nka̱ha̱ ntáchak'uu̱n. Yo̱ chja̱nikj'o na̱'yanu̱u tu̱ xi sa̱kúhu̱nu̱u tji̱o̱. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Simon: —Ji nda̱ maestru̱, nku ni̱stje̱n kamjei̱ na̱'yani̱. Ndaha nku tji̱o̱ najmi kafit'ani̱. Tu̱nga jihí xi b'a̱ tíbixín, kui nga kfín kjanikj'áhana na̱'yoo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja b'a̱ kits'ín jóo̱, tu̱ ni xí nkjihín tji̱o̱ kisakúhu̱ nga santaha xí mjehé stíya na̱'yaha̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ já xinkjín xi tíi̱ncha tsutsu xinkuu̱ tu̱ xi kj'u̱a̱ísinko̱ho̱ ra̱. J'ai jóo̱ ko̱ kits'íntse susun nga joo̱ tsutsuu̱ ko̱ i̱chí mahá ndyjaha̱ nga ngju̱a̱i̱jinntí. 


text:
Nk'ie nga kikie Simon Pedro̱ niu̱, tsasinkúnch'in nginku̱n Jesu ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, t'ejñaní, a̱t'aha̱ xi nkúhu an, ngatitsuhún ts'ian. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú a̱t'aha̱ kitsankjún Simon ko̱ ngayjee̱ já xi tje̱nko̱ho̱ tu̱ nga̱t'aha̱ tji̱o̱ ṉkjún xi kisakúhu̱. 


text:
B'a̱ ta̱ kamaha̱ Santiago̱ ko̱ Jua xi jáha̱ Zebedeo̱ maha, xi ta̱ tje̱nko̱ Simon. Tu̱nga b'i̱hí kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ Simon: —Najmi tu̱ binkjuin. Nd'a̱i̱ ch'a̱tuts'i̱hi̱n ri̱ nga xu̱ta̱ nu̱ba̱i̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga i̱ncha j'aiko̱ tsutsuu̱ a̱ndai ntóo̱, i̱ncha y'éntuyje ni xi tjíhi̱n yo̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi k'uhu̱n ch'in fentujnu 


text:
<pb/>Ni xi kama, nk'ie nga tíjña Jesu nku nanki i̱chí xi tjín yo̱, tu̱ j'aihí nku nda̱ xi k'uhu̱n ch'in fentujnu. Nk'ie nga kikie Jesu, tsasinkúnch'int'aha̱ ko̱ kinchja̱ntjai yjoho̱: —Ji nda̱ maestru̱, tsa ji xi mjehi, ka̱ma n'e̱ jení nga chjúxinní ch'in xi k'unna. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kingjénne ntsja Jesu nda̱ uu̱n ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ nga kits'ínko̱: —Mjena. Katuma jei. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsitjuxíhi̱n ch'ihi̱n ndo̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ Jesu ndo̱: —Ji, najmi tu̱ ch'a xi 'miyaihi̱. T'ihi̱nkúchjihi̱ yjohi̱ nda̱ na̱'miu̱ ko̱ tjein chje̱ xi nkú ts'ín y'éjña Moise a̱t'aha̱ ja kama jei, tu̱ xi sku̱e̱ kixi̱hi xu̱ta̱ nga ja kamanda ngáhani. 


text:
<pb/>Ndaha tsa b'a̱ tsu Jesu, tu̱nga tu̱ sahá 'yún kiya sa. Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi f'aisehe̱ tu̱ xi ku̱a̱sínñjuhu̱ ra̱ ko̱ tu̱ xi ka̱ma nkihi̱ ra̱, a̱t'aha̱ ch'in k'uhu̱n. 


text:
Tu̱nga máha Jesu, a̱nte kixi xi tjín yo̱ fi nga fi t'axín. Yo̱ kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi najmi ma fi 


text:
<pb/>Nku ni̱stjin nk'ie nga tíbakúya Jesu, yo̱ ta̱ kab'entu já fariseo̱ ko̱ já xi bakúya kju̱a̱téxumoo̱ xi nibaha nga ngúsuhu̱n a̱nte Galilea̱, a̱nte Judea̱ ko̱ nanki Jerusalen. Kis'ejña chji nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná a̱jihi̱n Jesu nga kits'ínnkihi̱ xu̱ta̱ un kui chu̱bo̱. 


text:
Tu̱ j'aihí k'u̱a̱ já xi kab'anganki nku nda̱ nga kjisun na̱chaha̱n, xi najmi ma fi. Mjehe̱ jóo̱ nga kju̱a̱s'enko̱ nda̱ uu̱n a̱ya ni'yoo̱ ko̱ ngju̱ájña nginku̱n Jesu kai. 


text:
Tu̱nga najmi kisakú ni̱yáhá ra̱ xi nkú ts'ín kju̱a̱s'enko̱ho, a̱t'aha̱ katsehe xu̱ta̱ yo̱. Kui nga i̱ncha ngjiyajnuhu nk'a ni'yoo̱ ko̱ i̱ncha kikjexín nku te ni xi kjinehe̱ ni'yoo̱. Yo̱ kits'ín nibájen nda̱ uu̱n nga kjiya na̱chan ts'íhi̱n ra̱. Kits'ín nibájen santa nkúhu nga j'aingjájña kamasehe̱n a̱yoo̱ xi tje̱hen nginku̱n Jesu. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie Jesu nga s'ejihi̱n jóo̱ yáha kui, a̱s'a̱i kinchja̱ko̱ nda̱ uu̱n: —Ji nda̱ xinkjíán, ja kama ndyjat'ahi ngatitsuhi̱n. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kik'atuts'i̱hi̱n já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ nga b'i̱ ts'ín kits'ínnkjink'un: “¿Yá nda̱ha xu'bi̱? Najmi tíbenkjún Nti̱a̱ná nga b'a̱ ts'ín tínchja̱. A̱t'aha̱ nku tutuhú Nti̱a̱ná xi maha̱ ts'ínndyjat'aha̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱.” 


text:
<pb/>Tu̱nga kamankjihín ra̱ Jesu ni xi tíi̱ncha ts'ínnkjink'un jóo̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱: —¿Á b'a̱ ts'ín tín'enkjínk'uhunnu? 


text:
¿Má éhen xi 'yún na̱xu̱ tje̱n xi ka̱ma xíhi̱n ndo̱? ¿A: “Ja kama ndyjat'ahi ngatitsuhi̱n”? ¿A ra̱: “Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱tsutjai”? 


text:
Tu̱nga mjehéna nga cho̱o nga Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n tíjña ngajoho̱ Nti̱a̱ná a̱sunntei̱ xi má nga ka̱ma ts'i̱ínndyjat'aha̱ ngatitsuhu̱n xu̱ta̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ xi najmi ma fiu̱: —Ji tínchjako̱ho. Ti̱síntje̱i̱n, chjúbéí na̱chahi̱n ko̱ t'in ngáhani ni'yahi̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nginku̱n ngatentee̱ xu̱ta̱ tje̱n'yún tsisintje̱hén nda̱ uu̱n, jakj'á na̱chan xi kjijñasun ko̱ títs'íntsjo ts'íhi̱n ra̱ Nti̱a̱ná nga ngji ngáha ni'yaha̱. 


text:
Kama nkjúhu̱n ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná. Tu̱ ni xí kitsankjúhún nga b'i̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —Kju̱a̱nkjún xi kju̱axi̱hi kuayaá nd'a̱i̱. B'i̱ ts'ín kinchja̱ha̱ Jesu Levi 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama, a̱s'a̱i tsitju Jesu ko̱ kikie nku nda̱ xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱, xi Levi 'mi. Kui xi kab'ejña a̱nte má nga f'áchjíntjai ch'á. Jesu b'i̱ kitsúhu̱: —Tsjénnkiní. 


text:
Ni'yaha̱ Levi kits'íhi̱n Jesu nku s'í chánka ko̱ nkjin ṉkjún já xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱ ko̱ kj'a̱í sa xu̱ta̱ kab'entut'áko̱ho̱ yámixo̱. 


text:
Tu̱nga já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱ Jesu nga y'ésiko̱: —¿Á já xi f'áchjíntjaihi ch'á ko̱ já xi najmi na̱xu̱ ts'íntjusuhun kju̱a̱téxumoo̱ tíchineko̱honu ko̱ tí'yuko̱honu? 


text:
Najmi xu̱ta̱ xi na̱xu̱ ts'íntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise jái̱ nchjaha̱, xu̱ta̱ ngatitsun ní jái̱ nchjaha̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu nkjé tjíhin nga k'úéntu kjintíá xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsúhu̱ jóo̱ Jesu: —Nkjin ni̱yá b'entu kjintíá ko̱ nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná já ni'yakuyáha̱ Jua Bautista̱, ko̱ b'a̱ ta̱ ts'ín já ni'yakuyáha̱ já fariseo̱. Tu̱nga máha xi ts'i̱, i̱ncha kjine ko̱ 'bi. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A mahá b'entu kjintíá xu̱ta̱ xi tjíntujín nku s'í kju̱a̱bixan nk'ie nga tíjñajin saha̱ nda̱ bixoo̱n? 


text:
Tu̱nga ku̱i̱chúhú ni̱stjin nga chjú'aha̱ nda̱ bixoo̱n. Nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin xu'bo̱, nk'iehé nga k'úéntu kjintíá. 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ ts'ín ta̱ y'éjña chu̱ba̱yaha̱: —Najmi tjín xi batet'a nku te najyun tse̱tse̱ ko̱ b'éstit'ako̱ho nku najyun chá. Tsa b'a̱ ts'i̱ín, najmi tu̱ nku najyun tse̱tse̱ batsun. Ta̱ najmi b'akjáha̱ xinkjín najyuu̱n nga s'estiya. 


text:
Ko̱ ta̱ ndaha najmi ch'a binchá binu̱ tse̱tse̱ nku tsa tja̱ba̱xín chá. A̱t'aha̱ binu̱ tse̱tse̱ kjeti̱ya tsa tja̱ba̱xín chóo̱. A̱s'a̱i fi ndzjo binu̱ ko̱ batsún tsa tja̱ba̱xíu̱n. 


text:
<pb/>’Ko̱ najmi tjín xi 'bi binu̱ chá, tsa tu̱ sa binu̱ tse̱tse̱hé ts'i̱ín mje ngá. A̱t'aha̱ b'a̱ tsu nga xi chóo̱ xi 'yún nda.<pb/>


text:
Nku xua̱tu̱ tíf'a Jesu má nga tjíntje̱ tuni̱ñu̱. A̱s'a̱i já ni'yakuyáha̱ i̱ncha kikje'yún tuni̱ñu̱ ko̱ i̱ncha kits'íntjiya ntsja nga kikjine. 


text:
A̱s'a̱i k'u̱a̱ já fariseo̱ b'a̱ kitsúhu̱: —¿Á ni xi tíjña nkjúhu̱n ra̱ kju̱a̱téxumoo̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n tín'ehenu? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¿A najmi kje̱hé n'eyo má nga tjít'a ni xi kits'ín David nk'ie nga kama bjoho̱ kui ko̱ já xi tje̱nko̱ho̱? 


text:
Jas'en a̱nte nkjúhu̱n Nti̱a̱ná ko̱ kikjine ni̱nku̱a̱n nkjún xi tjíntu yo̱, ni xi tu̱ já na̱'miu̱ ma kjinehé. Kikjine niu̱ ko̱ ta̱ kitsjáha̱ já xi tje̱nko̱ho̱. 


text:
<pb/>Ko̱ b'a̱ ta̱ kitsúhu̱: —Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n batéxumaha̱ santaha ko̱ ni̱stjin nkjúu̱n. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja 


text:
<pb/>Ni xi kama nga kj'a̱í xua̱tu̱ ngáha, jas'en Jesu ni'ya sinagoga̱ ko̱ tsakúya. Yo̱ ta̱ kab'ejña nku nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja kixi̱. 


text:
Já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ kikuntá 'ma Jesu, tu̱ xi sku̱e̱he tsa ts'i̱ínnkihi̱ ndo̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n ko̱ b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱ ra̱ má tíndyjajihi̱n Jesu. 


text:
Tu̱nga behé Jesu ni xi tíi̱ncha ts'ínnkjink'un jóo̱. A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja: —Ti̱síntje̱i̱n ko̱ ti̱si̱njñai yo̱ kamasee̱n. Tsisintje̱n ndo̱ ko̱ tsasinjña kamasee̱n. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Nku ni kuasjáíyanu̱u. ¿Mí nihi xi ma n'e nga ni̱stjin nkjúu̱n? ¿A ma n'e ni xi nda, a ra̱ ni xi najmi nda? ¿A ma n'ek'anki xu̱ta̱, a ra̱ ma n'ek'ien? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasehe̱ ngayjee̱ já xi kabinchandáíhi̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja: —Tjentei ntsa̱i̱. B'a̱ kits'ín ndo̱ ko̱ kamanda ntsja. 


text:
Tu̱nga máha já xu'bo̱, tu̱ ni xí kama kjahán ra̱ ko̱ b'i̱ ngján kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín mí nihi xi ka̱ma ts'i̱íhi̱n Jesu. B'i̱ ts'ín kitsjá xáha̱ Jesu já postru̱ xi te joo̱ 


text:
<pb/>Kj'a̱í ni̱stjin ngáha ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná Jesu má tíjña nku a̱sunntu tje̱nki̱. Nku ni̱stje̱n kik'aha̱ yo̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga ja kama ndzjee̱n, kinchja̱ha̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱. Te jo maha já xi j'ájin. Já postru̱ kitsúhu̱ jóo̱. 


text:
<pb/>Kui xu'bi já te jo xi j'ájin Jesu: Simon, xi kitsjá j'áíhi̱n nga ta̱ Pedro̱ k'úín, ko̱ Andre, xi nda̱ nts'e̱ Pedro̱ maha, Santiago̱, Jua, Felipe̱, Bartolome, 


text:
Mateo̱, Toma, Santiago̱ xi ntíhi̱ Alfeo̱, Simon xi mako̱ já xi mjehe̱ ts'i̱ín nda̱íhi̱ na̱xi̱nantá Israel, 


text:
Juda̱ xi ntíhi̱ Santiago̱, ko̱ Juda̱ Iscariote̱ ya xi a̱skahan kits'ínkjas'en Jesu. B'i̱ ts'ín kama ñjakúnehe̱ xu̱ta̱ Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nibajenko̱ Jesu jóo̱ ko̱ j'ai sinjña'yún nku a̱nte sunya. Yo̱ kama ñjakú nkjin xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi nibaha ngayjee̱ nanki xi tjín a̱nte Judea̱ ko̱ xi tjín a̱ndaihi̱ nanki Jerusalen ko̱ a̱nte xi tiña maha̱ nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon. Kui xi j'aisínñjuhu̱ Jesu ko̱ tu̱ xi ka̱ma nki yaha̱ ra̱ xi k'uhu̱n ch'in. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ mjehe̱ nga ts'i̱ínko̱ Jesu, a̱t'aha̱ nga'yún xi bitjujíhi̱n. Kui nga'yún xi ts'ínnkiko̱ho̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu yá xu̱ta̱ha xi nda tjín ts'e̱ nginku̱n Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasehe̱ Jesu xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi najmi tjínnu̱u kju̱a̱nchíná xi ka̱ma 'yún k'un, a̱t'aha̱ jun xi tintsu̱ba̱jiun má batéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>’Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi tíma bjoho̱nu̱u nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ jun xi k'u̱a̱nki ka̱ma ngáha̱nu̱u. ’Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi tích'íhinu nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ jun xi cha̱jnu̱ ngáhanu. 


text:
<pb/>’Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi ts'i̱ín unkiehe̱nu̱u xu̱ta̱, nk'ie nga najmi sa̱síhi̱n jun xu̱ta̱, nk'ie nga ch'on ku̱i̱tsu̱nu̱u ko̱ nga ku̱i̱nchja̱yanenu̱u xi nkú joyaha tsa jun xi ch'onk'un a̱t'aha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n yjankiu. 


text:
Tsjo katumanu̱u kui ni̱stjiu̱n ko̱ katsejíhi̱nnu̱u kju̱a̱tsjo, a̱t'aha̱ 'yún tse chjí xi n'e̱kjóho̱on ndji̱o̱jmi ján. A̱t'aha̱ ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ b'a̱ ta̱ ch'on kits'íhi̱n já profeta̱ xi kis'e ni̱stjin nk'ie. 


text:
<pb/>’Ni̱ma̱ rú n'ehenu xi kitse sisinnu̱u nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ ka̱ma bjo ngáha̱nu̱u. ’Ni̱ma̱ rú n'ehenu xi tíchajnu nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ k'úé nusin nusinnu̱u ko̱ ch'i̱ú. 


text:
<pb/>’Ni̱ma̱ rú n'ehenu nk'ie nga ngatentee̱ xu̱ta̱ nda ts'ín ku̱i̱nchja̱yanenu̱u, a̱t'aha̱ b'a̱ ta̱ nda ts'ín kinchja̱yane ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ já profeta̱ tsank'á xi kis'e ni̱stjin nk'ie. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nkú n'e̱ka̱á xi ch'on títs'ínná 


text:
<pb/>’Tu̱nga máha jun xi tíbasinñjúnú, b'a̱ tíxinnu̱u. N'e̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u. Nda n'o̱ho̱ xu̱ta̱ xi unkienu̱u. 


text:
Xi ch'on ku̱i̱tsu̱nu̱u, nda t'ihu̱un. Nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, chu̱bantjo xu̱ta̱ xi ch'on títs'ínnu̱u. 


text:
Tsa tjín xi k'o̱njihin nku tsa̱hi̱, tjeihi̱n ko̱ xinkuu̱. Ko̱ tsa tjín xi kjé'ahi chi̱nkantsja̱hi̱, tjennteihi̱ nga katjiko̱ ko̱ chi̱nkahi̱. 


text:
Tu̱ yáhá ni xi ku̱a̱nkihi tsa mí nihi, tjeihi̱n. Ko̱ tsa tjín xi ngju̱a̱i̱ko̱ ni xi ts'i̱, najmi tu̱ ji n'enisihi̱ ri̱. 


text:
<pb/>’Tsa n'e̱tjó xi tjoho̱ jun, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tín'o? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n b'a̱ ta̱ ts'ín tjoho̱ xinkjín. 


text:
Ko̱ tsa nda n'oho̱o xi nda títs'ínnu̱u, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tín'o? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n b'a̱ ta̱ i̱ncha ts'ín. 


text:
Ko̱ tsa n'ekienyoho̱o xi behe̱ k'un nga tsjá ngajoya ngáha̱nu̱u, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tín'o? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n ts'ínkienyaha̱ xinkjín ko̱ kuyá ngajoya ngáha. 


text:
<pb/>’Tu̱nga máha jun, n'e̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u, n'o̱ho̱ ni xi nda, ko̱ n'e̱kienyo nga najmi tu̱ chuyó tsa k'u̱a̱i̱ ngajoya ngáha̱nu̱u. B'a̱ ts'ín tse chjí n'e̱kjáíhi̱n ru̱u ko̱ ku̱i̱chúmo ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján. A̱t'aha̱ kui xi nda ts'ínko̱ ndaha tsa xi ch'onk'uu̱n ko̱ xi najmi tsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ nga nda tín'eko̱. 


text:
Kui nga katuma ni̱ma̱ha̱nu̱u xu̱ta̱ xingisoo̱ xi nkú ts'ín Na̱'minu̱u ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga najmi n'e̱k'anjiá jé xu̱ta̱ 


text:
<pb/>’Najmi tu̱ n'ek'anjiu jé xu̱ta̱ xi kj'a̱í. B'a̱ ta̱ ts'ín Nti̱a̱ná najmi ts'i̱ínnijénu̱u. Najmi tu̱ n'oho̱o kju̱a̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í. B'a̱ ta̱ ts'ín Nti̱a̱ná najmi ts'i̱ínnu̱u kju̱a̱. N'e̱ndyjat'o ko̱ Nti̱a̱ná ta̱ ts'i̱ínndyjat'anu̱u. 


text:
Tjon ko̱ Nti̱a̱ná tsjá sisinnu̱u. Ts'i̱íntse susun ko̱ xí k'u̱étsujneyáhá tsanu̱u. Xí ngju̱a̱i̱ ndzjontjáíhí ka̱ma. Chu̱ba̱ xi n'e̱ chjón nga k'u̱o, ta̱ kui xi k'u̱a̱chu̱ba̱ko̱ ngáha̱nu̱u Nti̱a̱ná nga tsjánu̱u. 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ ta̱ ts'ín tsakúya Jesu nga y'éjña chu̱ba̱ya: —¿A ka̱mahá ra̱ nku nda̱ ka̱ ku̱a̱kú ni̱yáha̱ kj'a̱í nda̱ ka̱? ¿A najmi ku̱i̱xuntuyáhá nku ti̱xa̱ nga joo̱? 


text:
Nku nda̱ ni'yakuyá najmi 'yún yankjún sa nga nda̱ maestru̱hu̱. Tu̱nga nga ja kfe̱t'aha̱ ni xi tíbangiya, b'a̱ ta̱ ts'ín ka̱maha̱ xi nkúhu nda̱ maestru̱hu̱. 


text:
<pb/>’¿Nkú ts'ín ji tíchasehe̱ ri̱ stjé xi kjinkihi tunku̱n nda̱ nts'ei nk'ie nga najmi títs'ín ndzjehin yáxu'ba xi kjinki tunkuin? 


text:
Tsa najmi tíyai yáxu'ba xi kjinki ts'i̱, ¿nkú ts'ín b'a̱ k'úíhi̱n ri̱ nda̱ nts'ei: “Nda̱ nts'é, k'u̱a̱i̱ntení nga k'uasjénkia stjé xi kjinki tunkuin”? Tín'ei ni xi ts'ín xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú ts'ín benkjún Nti̱a̱ná ni xi n'e̱ní ní. N'e̱sje mahi tjun yáxu'ba xi kjinki tunkuin, tu̱ xi nda ka̱ma ndzjehen ri nga n'e̱sjenki stjé xi kjinki tunku̱n nda̱ nts'ei. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu xi nkú ts'ín yaha̱ ra̱ xu̱ta̱ 


text:
<pb/>’Najmi yá tu xi nda bjaha̱ tu xi najmi nda, ko̱ ta̱ ndaha yá tu xi najmi nda bjaha̱ tu xi nda. 


text:
Tu xi bjaha̱ nga nkúnkú yá tu xi tjín, kui xi bakúchji xi nkú k'un yá tuu̱. A̱t'aha̱ najmi a̱jin na'yóo̱ s'e tu higo̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi a̱jin na'yá ntsje̱ s'e tuntsja̱jé. 


text:
Nku nda̱ xi nda, ni nda xi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ b'asje. Nku nda̱ xi ch'onk'un, ni ch'onk'un xi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ b'asje. A̱t'aha̱ ni xi kitsejíhin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, kui ní nihi xi bitju ts'a. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu yá xu̱ta̱ha xi nkjink'un 


text:
Kui xi b'a̱ joyaha nku nda̱ xi na̱nka̱ tsakján ko̱ na̱xi̱ y'éyanjiko̱ho tuts'in ni'yaha̱ nga kits'ínnda. Nk'ie nga kama 'yún ntáje̱, 'yún j'aik'íéhe̱ ni'yoo̱. Tu̱nga najmi j'ajniyáhá ra̱, a̱t'aha̱ na̱xi̱ kamandasún. 


text:
<pb/>’Tunga máha xi nt'é énna̱ ko̱ najmi ts'íntjusun, kui xi b'a̱ joyaha nku nda̱ xi tu̱ a̱sun t'anankiu̱hú kits'ínndasún ni'yaha̱ nga najmi y'éyanji. Nk'ie nga 'yún j'aisatéhe̱ ntáje̱ ni'yoo̱, tu̱ tje̱n'yún tsijnehé ko̱ tu̱ xi̱hi̱ ní kis'ejña.<pb/>


text:
Yo̱ tíjña nku nda̱ jun k'aku̱ Roma̱ xi tíjñaha̱ nku nda̱ musu̱ xi tjo ṉkjúhu̱n, xi kjijña un ko̱ ja ma ku̱a̱yáhá. 


text:
Nk'ie nga kint'é nda̱ jun k'aku̱ ni xi títs'ín Jesu, kits'ínkjisehe̱ k'u̱a̱ jáchá xi tjíhi̱n xá a̱jihi̱n xu̱ta̱ judio̱, tu̱ xi ku̱a̱nkihi̱ ra̱ Jesu nga kj'u̱a̱í ts'ínnkihi̱ nda̱ musu̱hu̱. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha j'aisehe̱ Jesu ko̱ tsankintjáí nda̱ juu̱n nga b'a̱ i̱ncha kitsú: —Nda ani̱ma̱ha̱ ndo̱. Machjéhe̱n nga ku̱i̱si̱nko̱i̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngjiko̱ Jesu jóo̱. Tu̱nga nk'iehé nga ja i̱ncha tsichu tiña ni'yaha̱ nda̱ juu̱n, k'u̱a̱ já xi nda nchja̱ko̱ho̱ nda̱ juu̱n kits'ínkjisehe̱ Jesu tu̱ xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu̱ ra̱: —B'i̱ títsuhi nda̱ jun k'aku̱: Ji nda̱ nti̱a̱, najmi tu̱ n'estihi̱ yjohi̱, a̱t'aha̱ najmi an tsuhuna tsa ni'yana̱ ku̱i̱tjás'e̱i̱n. 


text:
Kui kju̱a̱ha nga ta̱ najmi kama tak'an kjúái̱sehera. Tu̱ b'a̱ ti̱xín ní nga katumanda nda̱ musu̱na̱, ko̱ ka̱manda ndo̱ ma. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkúhu an, tíjñana xi batéxumana ko̱ ta̱ tjínna já jun xi batexumaha̱. Nk'ie nga: “T'in”, xihi̱n nku, a̱s'a̱i fi. Ko̱ tsa: “Nibái̱”, xíhi̱n kj'a̱í, a̱s'a̱i nibá. Ko̱ tsa nku nda̱ musu̱na̱: “N'e̱i̱ kui nii̱”, xíhi̱n, a̱s'a̱i ts'ín. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é Jesu én xi kits'ín nibá nda̱ juu̱n, kama nkjúhu̱n ko̱ kits'ínk'ótjiya nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ nkjin xi tje̱nko̱: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ndaha nku xu̱ta̱ xi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ najmi kje̱e sakújinna xi b'i̱ ts'ín s'ejihi̱n an xi nkú ts'ín s'ejihi̱n nda̱i̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kik'óya ngáha já xi kits'ínkji nda̱ jun k'aku̱, ja nda ngáha nda̱ musu̱ nga i̱ncha j'ai. B'i̱ ts'ín kits'ínkj'áíyaha̱ Jesu ntíhi̱ nku ta̱chju̱ún xi ja k'ien x'i̱hi̱n 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama, a̱s'a̱i ngji Jesu nanki i̱chí xi 'mi Nain nga tje̱nko̱ ts'íhin já ni'yakuyáha̱ ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱. 


text:
Nk'ie nga ja tsichu tiña Jesu má nga bitjas'e̱he̱n ra̱á nankiu̱, kikie nga ntí nku tutuhu̱ nku ta̱chju̱ún xi ja k'ien x'i̱hi̱n tíi̱ncha fingjáyanji xu̱ta̱. Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xi tjín yo̱ xi tje̱nko̱ho̱ ta̱chjúu̱n. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngjise tiñaha̱ kaxo̱ ko̱ kits'ínko̱. Tsincha'yún já xi y'anganki kaxo̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Nda̱ti, ji tínchjako̱ho. ¡Ti̱síntje̱i̱n! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'ejña kutu nda̱ xi ja ka'mee̱ kai ko̱ kinchja̱. Kits'ínkjas'en ngáha Jesu ndo̱ a̱ya ntsja na̱aha̱. 


text:
Kitsankjún ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga b'i̱ kitsúhu̱ xinkjín: —Nku nda̱ profeta̱ chánka ja kuitjujinná. Ko̱ b'a̱ ta̱ kitsú ya: —Nti̱a̱ná ja kj'uaisinko̱ xu̱ta̱ha̱. 


text:
<pb/>Kinu'yá ni xi kits'ín Jesu ngayjee̱ a̱nte Judea̱ ko̱ ngayjee̱ a̱nte xi tjíndai yo̱. B'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ já ni'yakuyáha̱ Jua Bautista̱ 


text:
<pb/>Jua Bautista̱ ta̱ kint'é ngayjee̱ ni xu'bi̱, a̱t'aha̱ já ni'yakuyáha̱ kitsúyaha̱. A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ jo já ni'yakuyáha̱ 


text:
ko̱ kits'ínkjisehe̱ Jesu tu̱ xi ngju̱a̱i̱ngjásjaiyaha̱ ra̱ nga b'i̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “¿A ji nda̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í? ¿A ra̱ chúyahá ri̱ kj'a̱í nda̱ha?” 


text:
Nk'ie nga j'ai jóo̱ má tíjña Jesu, b'i̱ i̱ncha kitsúhu̱: —Jua Bautista̱ kuats'ín nibáni̱ nga cha̱sjaiyai̱hi̱: “¿A ji rú nda̱ xi tjíhin nga kj'u̱a̱í? ¿A ra̱ chúya rú ri̱ kj'a̱í nda̱ha?” 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kits'ínnkihi̱ Jesu nkjin xu̱ta̱ xi k'uhu̱n ch'in, xi un tíbehe̱ ko̱ xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱, ko̱ kits'ín nga kama chjihi̱ nkjin xu̱ta̱ ka̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Tankínk'inyoho̱o Jua ni xi kuayo ko̱ ni xi kuanu'yó e̱i̱. Tíma chjihi̱ xi ka̱ha̱. Xi najmi ma fi tíi̱ncha fi. Xi k'uhu̱n ch'in fentujnu tímanda. Tínt'é xi stayaha̱. Tíf'áíyaha̱ xi ja k'ien. Tís'eni̱jmíhi̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná xi x'a̱ha̱n. 


text:
¡Nda tjín ts'e̱ xi najmi tjín ni xi ts'i̱ínch'oho̱ nga tsjénnkina! B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu Jua Bautista̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja ngji já ni'yakuyáha̱ Jua Bautista̱, a̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha Jua: —¿Mí nihi xi tsankinsenkjúhu̱un a̱nte kixiu̱? ¿A nku yáxá xi títs'ínk'ajnihi̱ ntjo̱? 


text:
Tsa najmi, ¿mí nihi xi tsankinsoho̱o? ¿A nku nda̱ xi yja najyun tsjo tjín? Najmi, a̱t'aha̱ xi bja najyun tsjo k'un ko̱ xi nda ts'ín tjíntu, ni'yaha̱ ní já rei̱ tjíntu. 


text:
Tu̱nga, ¿mí nihi xi tsankinsenkjúhu̱un? ¿A nku nda̱ profeta̱? Joho̱n, kui. An b'a̱ tíxinnu̱u nga kui Jua xi 'yún chánka sa a̱jihi̱n já profeta̱. 


text:
<pb/>’Jua tínchja̱ni̱jmíyaha ni xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná:<pb/>Títs'inkjíá nda̱ chji̱ne̱'énna̱ tu̱ xi ngju̱a̱i̱ títjuhun ri.<pb/>K'u̱énda títjun ni̱yáhi̱. 


text:
An b'a̱ tíxinnu̱u. Ndaha nku xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntei̱ najmi 'yún chánka sa nga Jua Bautista̱. Tu̱nga xi 'yún i̱chí má batéxuma Nti̱a̱ná, kui xi 'yún chánka sa nga Jua. 


text:
<pb/>Ngayjee̱ xu̱ta̱ ko̱ santaha já xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱, nk'ie nga kint'é éhe̱n Jesu, b'a̱ i̱ncha kitsú nga na̱xu̱ ts'ín Nti̱a̱ná. A̱t'aha̱ kui xi kits'ín yu nga kisaténtá nk'ie nga tsaténtá Jua xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga já fariseo̱hó ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ najmi kisaténtá. B'a̱ ts'ín ta̱ kuihi y'éch'oho̱ ra̱ yjoho̱ ni xi y'énda Nti̱a̱ná nga tsjáha̱. 


text:
B'i̱ kitsú ya Jesu: —¿Mí nihi xi k'uejñá chu̱ba̱yako̱hona xi nkú k'un xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱? ¿Yá xi b'a̱ joyaha xu̱ta̱ xu'bi̱? 


text:
Kui xi b'a̱ joyaha já a̱sti xi b'entu ni̱yátée̱ ko̱ kjintáyaha̱ xinkjín nga b'a̱ i̱ncha tsu: “Nk'ie nga kin'ekjanei̱ yána̱xu̱, ¿á najmi kichankihinu? Ko̱ nk'ie nga kisei̱ suu̱n nusin, ¿á najmi kich'íhinu?” 


text:
<pb/>’A̱t'aha̱ nk'ie nga j'ai Jua Bautista̱, y'ejña kjintíá ko̱ najmi kik'i binu̱. A̱s'a̱i: “Nda̱ninda tíjñajihi̱n”, tsixíún. 


text:
A̱skahan j'ai ngá Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n xi kjine ko̱ 'bi, ko̱ tu̱ sa b'a̱há bixín ngó: “Kui nda̱i̱ xi 'yún kjine ko̱ 'yún 'bi. Nda nchja̱ko̱ já xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱ ko̱ já xi najmi na̱xu̱ ts'íntjusun kju̱a̱téxumoo̱.” 


text:
Tu̱nga tís'ejña chjihí kju̱a̱nkjintak'uhu̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga tíyaha̱ ni xi títs'ín. B'i̱ kama nk'ie nga ngji Jesu ni'yaha̱ nku nda̱ fariseo̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nku nda̱ fariseo̱ b'a̱ kitsúhu̱ Jesu nga ngju̱a̱i̱ kjineko̱ho̱ ni̱ñu̱. Ngji Jesu ni'yaha̱ ndo̱ ko̱ y'ejñat'a yámixo̱. 


text:
A̱s'a̱i nku ta̱chju̱ún ngatitsun xi ta̱ tíjña nanki xu'bo̱ kint'é nga ni̱ñu̱ tíkjine Jesu ni'yaha̱ nda̱ fariseo̱. A̱s'a̱i j'aiko̱ nku lubata̱ ndji̱o̱ chjí xi tíi̱nchaha̱ ntá sinjne̱. 


text:
Tíkjintáhá ts'íhin nga j'aik'iejñat'a tsu̱ku̱ Jesu ko̱ ntánku̱n tsanéjnuko̱ho. A̱s'a̱i ta̱ kuihi ntsja̱ku̱ kits'ínxijnuko̱ho sjai Jesu ko̱ kikjexu̱'ba ko̱ kik'onjnuhu̱ ntá sinjne̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie ni xu'bi̱ nda̱ fariseo̱ xi tsankihi̱ Jesu nga kj'u̱a̱í kjineko̱ho̱ ni̱ñu̱, b'i̱ ts'ín kits'ínnkjink'un: “Tsa kju̱axi̱ nga nku nda̱ profeta̱ nda̱i̱, sku̱e̱ ra̱ yá na̱aha xi títs'ínko̱ho̱ ko̱ mí xu̱ta̱ha niu̱, a̱t'aha̱ ngatitsuhún ts'ín ta̱chjúu̱n.” 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Ji Simon, nku ni mjena xínyaha. B'a̱ kitsú ndo̱: —Chu̱bai, nda̱ maestru̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Jo já kitsjehe̱n to̱oho̱n nku nda̱ xi ts'ínkienya to̱on. Nku xi kitsjehe̱n un unchan to̱ontaba ko̱ nku xi kitsjehe̱n cháte. 


text:
Nk'ie nga najmi be jóo̱ nkú ts'ín k'u̱échjíhi̱ ndo̱ a̱t'aha̱ najmi tjíhi̱n to̱on, a̱s'a̱i kin'endyjat'aha̱ nga joo̱ ni xi tje̱he̱n. Kui nga t'inyahaní, ¿má xi kui já xi joo̱ 'yún tjo saha̱ nda̱ xi ts'ínkienya to̱on? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Simon: —Nda̱ xi 'yún tse kin'endyjat'aha̱, xian. B'i̱ kitsú Jesu: —B'a̱ tjín ni xi kuakixín. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsase Jesu má síjña ta̱chjúu̱n ko̱ b'a̱ ta̱ kitsúhu̱ Simon: —¿A tíyai ta̱chjíi̱n? An kjúái̱kjas'e̱n ni'yahi̱ ko̱ najmi kuak'a̱i̱ní ntánijua xi kuanejnúhuna tsu̱ká. Tu̱nga máha ta̱chjíi̱n, ntánku̱n kuakanéjnuko̱ho tsu̱ká ko̱ ntsja̱ku̱ kuats'ínxijnuko̱ho. 


text:
Najmi kuachjuxu̱'baní tsa kuasuniñaní nk'ie nga kjúa̱ ni'yahi̱, tu̱nga ta̱chjíi̱n santa nkúhu nga kuas'en najmi tíchú maha̱ nga tíkjexu̱'ba tsu̱ká. 


text:
Kui nga b'a̱ tíxihin ra. Ja kama ndyjat'aha̱ ngayjee̱ ngatitsun ṉkjún xi tjíhi̱n, a̱t'aha̱ 'yún tse kju̱a̱tjo kuakakúchji. Tu̱nga xu̱ta̱ xi i̱chí n'endyjat'aha̱, kui xi i̱chí kju̱a̱tjo bakúchji. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já xi kab'entut'áko̱ho̱ yámixo̱ b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín: —¿Yá nda̱ha xu'bi̱ nga santaha ngatitsun maha̱ ra̱ ts'ínndyjat'aha? 


text:
<pb/>Jesu b'i̱ kitsú yaha̱ ta̱chjúu̱n: —A̱t'aha̱ kuas'ejihin nga Nti̱a̱ná kits'ín nibána, kui nga kuan'ek'ankihi ri. T'inndai ko̱ kas'ehi kju̱a̱jyu.<pb/>


text:
Ja kamoo̱, a̱s'a̱i ngji Jesu nga kikjatsú'ba xki̱ nanki i xi tjín yo̱ ko̱ xi xi̱xi̱hi̱. Y'éni̱jmí ko̱ kitsúya nga Nti̱a̱ná xi batéxuma. Kitsjenko̱ho̱ já postru̱ xi te joo̱ 


text:
ko̱ k'u̱a̱ jminchjín xi kits'ínnkihi̱ ko̱ xi kik'onsje jáninda xi tjíntujíhi̱n. Tje̱njihi̱n jminchjíu̱n Maria̱ xi ta̱ 'mi Magdalena̱, xi tsitjujíhi̱n yatu jáninda, 


text:
ko̱ Juana̱ chju̱úhu̱n Chuza̱, nda̱ xi ts'ínxát'aha̱ nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱, ko̱ Susana̱ ko̱ nkjin sa jminchjín xi tsasinko̱ Jesu nga kitsjáha̱ ni xi tjíhi̱n. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ xi tsaténdzjo xujmá 


text:
<pb/>Kama ñjakú ṉkjún xu̱ta̱ xi i̱ncha tsitju nankihi̱ nga j'aisehe̱ Jesu. A̱s'a̱i tsakúyaha̱ nga y'éjña chu̱ba̱yaha̱. B'i̱ kitsú: 


text:
<pb/>—Nku nda̱ ngjiténdzjo xujmáha̱. Nk'ie nga tíbaténdzjo xujmóo̱, k'u̱a̱ xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱. A̱s'a̱i tsisinne ko̱ ni̱see̱ i̱ncha kikjine xujmá xu'bo̱. 


text:
K'u̱a̱ ngá xi tsixuntu a̱jin na'yóo̱. Kisá na'yóo̱ ko̱ najmi kitsjántehe̱ nga nda sa̱á xujmá xu'bo̱. 


text:
Tu̱nga k'u̱a̱há ngá xi tsixuntu má nga nda nankiu̱. Kui xi jasu ko̱ tu̱ xí tsehé kitsjá. Nkúnkú xujmóo̱ kitsjá santaha unchan ni̱yá sa. Ko̱ 'yún kinchja̱ Jesu nga b'i̱ kitsú sa: —Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju katasínñju. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu á tu̱ subahá y'éjña chu̱ba̱yaha nga tsakúya 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Jun ja kik'a̱i̱nu̱u nga ka̱mankjinnu̱u ni xi 'ma tíjña ts'e̱ xi nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná. Tu̱nga xu̱ta̱ xi k'oo̱ tu̱ s'ejña chu̱ba̱yahá ra̱, tu̱ xi ndaha tsa ku̱a̱se̱he tu̱nga najmi sku̱e̱hé, ko̱ ndaha tsa ku̱a̱sínñju tu̱nga najmi ka̱mankjihín ra̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu xi nkú ts'ín ts'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ éhe̱n Nti̱a̱ná 


text:
Xujmá xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱, kui xu̱ta̱ha xi nt'é ée̱n, a̱s'a̱i nibá nda̱nindoo̱ ko̱ kjexín én xi ja tíjñajin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ tu̱ xi najmi s'e̱jihi̱n ra̱ ée̱n ko̱ b'a̱ ts'ín najmi n'e̱k'ankihi. 


text:
<pb/>’Xujmá xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱, kui xu̱ta̱ha xi nt'é ée̱n ko̱ tsjo ts'ín ts'ínkjáíhi̱n tu̱nga najmi 'yúhún tjíhi̱n kja̱ma̱. Kutjuhú s'ejihi̱n Nti̱a̱ná ko̱ nk'ie nga chjut'ayák'un, ts'ín t'axíhi̱n yjoho̱ ée̱n. 


text:
<pb/>’Xujmá xi tsixuntu ngá a̱jin na'yóo̱, kui xu̱ta̱ha xi nt'é ée̱n tu̱nga ni xi tjíhín a̱sunntee̱ s'enta̱ha̱ ra̱, ko̱ mjehe̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱ ko̱ kju̱a̱tsjo xi tjín a̱sunntee̱. B'a̱ ts'ín najmi sakúntehe̱ ra̱ nga nda sa̱áha ée̱n a̱jin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ko̱ najmi tsjá cha̱n. 


text:
<pb/>’Tu̱nga máha xujmá xi tsixuntu nanki xi ndoo̱, kui xu̱ta̱ha xi nda ani̱ma̱ha̱ ko̱ kixi̱ tjíntuyáha̱. Basínñjuhu̱ ée̱n ko̱ b'a̱ joyaha xujmá xi tsjá cha̱n xi nda, a̱t'aha̱ ndjá tíi̱ncha. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga najmi ma s'ejña 'ma éhe̱n 


text:
<pb/>’Najmi tjín xi b'éti nku nd'í ko̱ a̱s'a̱i b'é'mako̱ho nku ni ko̱ tsa b'éjñanki kinte na̱chan kamo̱. B'éjña nk'a ní, tu̱ xi s'e̱ ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi kju̱a̱s'ehen a̱yoo̱. 


text:
A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi 'ma tíjña nd'a̱i̱, ku̱i̱chú ni̱stjin nga s'e̱jña chji. Ko̱ ngayjee̱ ni xi najmi tíjña chji nd'a̱i̱, ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱ ko̱ ku̱i̱tju chji. 


text:
Kui nga 'yún nda ta̱sinñjuhunu ni xi tínu'yó. A̱t'aha̱ xi mjehe̱ nga ka̱mankjihi̱n, k'u̱a̱i̱ saha̱. Tu̱nga xi najmi ts'i̱ínsihi̱n nga ka̱mankjihi̱n, chjú'aha̱ santaha ni xi títsu nga ka̱mankjihi̱n kai. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu yá xi na̱aha̱ ko̱ yá xi já nts'e̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i na̱aha̱ ko̱ já nts'e̱ Jesu j'aisehe̱, tu̱nga najmi kamahá tsichusehe̱ a̱t'aha̱ katsehe xu̱ta̱ yo̱. 


text:
A̱s'a̱i tjín xi b'a̱ kitsúhu̱ Jesu: —Na̱ahi̱ ko̱ já nts'ei kabincha na̱tsin ján. Mje rúhu̱ sku̱e̱hi. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Xi basínñjuhu̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ ts'íntjusun, kui xu̱ta̱ha xi nána̱ ko̱ já nts'é. B'i̱ ts'ín kits'ínk'íéjyu Jesu ntjo̱ ko̱ ntáchak'uu̱n 


text:
<pb/>Nku ni̱yá jas'enko̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ nku tsutsu ko̱ b'a̱ kitsú: —Tjián ngabantá xinkuhu̱ ntáchak'uu̱n. A̱s'a̱i i̱ncha ngji. 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga tíi̱ncha f'atikjá ntóo̱, tu̱ kis'efehé Jesu. A̱s'a̱i kamajín ntáchak'uu̱n nku ntjo̱ xi tu̱ xí 'yúhún ko̱ jas'ehe̱n ntánijua tsutsuu̱. B'a̱ kama xi ja ngju̱a̱i̱jinntí yóo̱ kama. 


text:
A̱s'a̱i já ni'yakuyóo̱ i̱ncha ngji ts'ínkj'áha̱ Jesu ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —¡Ji nda̱ maestru̱, nda̱ maestru̱! ¡Ja ku̱a̱yáá e̱i̱ ni̱! A̱s'a̱i tsisintje̱n Jesu ko̱ ndjá kinchja̱ko̱ ntjo̱ ko̱ t'éhe̱n ntáchak'uu̱n. Kitsjenjyú ntjo̱ ko̱ kis'e jyujyu. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱: —¿Á najmi s'ejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná? Kitsankjún ko̱ kama nkjúhu̱n jóo̱ ko̱ b'i̱ ngján b'i̱ kitsúhu̱ xinkjín: —¿Yá nda̱ha xu'bi̱ nga santaha ko̱ ntjo̱ ko̱ ntáchak'uu̱n batéxumaha̱ ko̱ nt'é'éhe̱n? B'i̱ ts'ín kits'ín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ xi tjíntujíhi̱n jánindoo̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha tsichu nankihi̱ xu̱ta̱ Gerasa̱, nanki xi tíjña ngabantá ntáchak'uu̱n, xi tje̱hen a̱nkjín a̱nte Galilea̱. 


text:
Nk'ie nga tsitjujen Jesu tsutsuu̱, a̱s'a̱i j'aik'úhu̱n nku nda̱ xi yo̱ nankihi̱. Nda̱ninda tíjñajihi̱n ndo̱. Kui xi ja nd'a̱i ṉkjún najmi ta̱ bjaha najyun ko̱ ta̱ ndaha najmi b'ejñaya ni'ya. Tu̱ a̱jin tsjóo̱hó b'ejña. 


text:
Nk'ie nga kikie Jesu, tsasinkúnch'int'aha̱ ko̱ kikjintáya nga b'i̱ kitsúhu̱: —Ji Jesu, Ntíhi̱ Nti̱a̱ nku tutu xi tíjña nk'a ján, ¿mí nihi xi tjínko̱hi an? Tíbankihi nga najmi tu̱ 'ba̱i̱ní kju̱a̱ni̱ma̱. 


text:
<pb/>B'a̱ ts'ín kinchja̱ ndo̱, a̱t'aha̱ Jesu b'a̱ kitsúhu̱ nda̱nindoo̱ nga ku̱i̱tjujihi̱n. Ja tu̱ xí nd'a̱i̱hí ko̱ yaha nga tíjñajihi̱n ndo̱ nda̱nindoo̱. Ta̱ nda tsa n'úki̱cha̱ s'e'yúnko̱ho ndo̱. Tu̱ nkú kjeti̱yahá ni xi s'e'yúnko̱ho. A̱s'a̱i nda̱nindoo̱ fiko̱ho̱ má nga najmi ch'a tjín. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Jesu kingjásjaiyaha̱: —¿Nkú 'mihi? B'a̱ kitsú nda̱nindoo̱: —Legion 'mini̱. B'a̱ kitsú a̱t'aha̱ mii̱hí jánindoo̱ tjíntujíhi̱n. 


text:
Xi tje̱hen nku a̱sunntu tje̱nki̱ nkjin ṉkjún chi̱nka̱ tíi̱ncha kjine jñá. A̱s'a̱i jánindoo̱ tsankihi̱ Jesu nga tsjántehe̱ nga ngju̱a̱i̱kjas'enjihi̱n chi̱nko̱, ko̱ kitsjá kju̱a̱ Jesu. 


text:
I̱ncha tsitjujíhi̱n ndo̱ jánindoo̱ nga i̱ncha ngjikjas'enjihi̱n chi̱nko̱. Tsangatsanka chi̱nko̱ nga kikjaníkj'antjai yjoho̱ má nk'antjaihi̱ yo̱ ko̱ tsixuntujín ntáchak'uu̱n. Yo̱ jesunjin ntá. 


text:
<pb/>Máha já xi tíi̱ncha kunntá chi̱nko̱, nk'ie nga kikie ni xi kamoo̱, i̱ncha tsanka. Ngji tsúyaha̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ a̱ndai na̱nti̱o̱. 


text:
A̱s'a̱i i̱ncha j'aisehe̱ xu̱ta̱ ni xi kamoo̱. J'ai má tíjña Jesu ko̱ kikie nga kab'ejñat'a sjai Jesu nda̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱. Ja yja ngáha najyun ko̱ ja nda jeje ngáha. I̱ncha kitsankjún jóo̱. 


text:
Já xi kikie ni xi kamoo̱ i̱ncha kitsúyaha̱ xu̱ta̱ xingisoo̱ xi nkú ts'ín kamandaha nda̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱. 


text:
A̱s'a̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ na̱nti̱a̱ xi tjín nanki Gerasa̱ tsankihi̱ Jesu nga ku̱i̱tju ngáha yo̱, a̱t'aha̱ tu̱ ni xí i̱ncha kitsankjúhún. A̱s'a̱i jas'en Jesu tsutsuu̱ ko̱ kik'óya ngáha. 


text:
<pb/>Máha nda̱ xi tsitjujíhi̱n jánindoo̱, mjehe̱ nga tsjénnkihi̱ Jesu ko̱ tsankihi̱ kju̱a̱. Tu̱nga tsasín ni̱yáhá ra̱ Jesu. B'i̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—T'in ngáhani ni'yahi̱ ko̱ ti̱xínyai ngayjee̱ ni xi kuats'ínko̱hi Nti̱a̱ná. A̱s'a̱i ngji ndo̱ ko̱ kitsúya ngayjee̱ a̱jin na̱nti̱o̱ ngatentee̱ ni xi kits'ínko̱ho̱ Jesu. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku ta̱kjín ko̱ nku ta̱chju̱ún 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kik'óya ngáha Jesu ngabantá xinkuu̱, tsjo ts'ín kits'ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n, a̱t'aha̱ ngatentee̱ tíi̱ncha kuyáha̱. 


text:
A̱s'a̱i j'ai nku nda̱ xi 'mi Jairo̱ xi ta̱ nku nda̱ k'aku̱hu̱ ni'ya sinagoga̱. Kui xi tsasinkúnch'int'aha̱ Jesu ko̱ tsankihi̱ nga ngju̱a̱i̱ ni'yaha̱, 


text:
a̱t'aha̱ ta̱kjín nku tutuhu̱ xi tjíhi̱n te jo nú ja tí'me. Nk'ie nga tífi Jesu yo̱, i̱xí tíbasinne'yúhún ra̱ xu̱ta̱ nkjin xi tje̱nnkihi̱. 


text:
Ta̱ tje̱njihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n nku ta̱chju̱ún xi tjíhi̱n te jo nú nga jní títs'ínk'iehe̱n. Já chji̱ne̱nki kits'ínkjehe ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n. Ndaha nku najmi kamaha̱ kits'ínnkihi̱. 


text:
Kui ta̱chjúu̱n xi nibaha a̱stu̱n Jesu ko̱ kits'ínko̱ tuts'in najyuhu̱n. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tje̱n'yún kitikjáyahá ra̱ jníu̱. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱há kitsú Jesu: —¿Yá xi kuats'ínko̱na? Tu̱nga ndaha nku najmi kits'ínkie yjoho̱. A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Pedro̱: —Ji nda̱ maestru̱, xu̱ta̱ nkjiu̱n tíbasinne'yíhin ko̱ b'i̱ ngján tíi̱ncha tsuniñaihi. 


text:
<pb/>Tu̱nga b'i̱hí kitsú Jesu: —Tjín xi kuats'ínko̱na, a̱t'aha̱ ndzjen kamana nga kuitjujin nga'yúnna̱. 


text:
<pb/>Máha ta̱chjúu̱n, nk'ie nga kikie nga najmi kama tsanka 'ma, a̱s'a̱i i̱xí ts'atsé nkjúhún nga j'aisinkúnch'int'aha̱ Jesu. Nginku̱n ngatentee̱ xu̱ta̱ kitsúya mí kju̱a̱ha nga kits'ínko̱ho najyuhu̱n Jesu ko̱ xi nkú ts'ín ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama nkihi̱. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱ Jesu ta̱chjúu̱n: —Ji ntína̱, a̱t'aha̱ kuas'ejihin nga Nti̱a̱ná kits'ín nibána, kui nga kama nkihi ri. Kas'ehi kju̱a̱jyu nga t'in. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ ta̱ títsuhu Jesu, tu̱ j'aihí nku nda̱ xi nibaha ni'yaha̱ nda̱ k'aku̱hu̱ ni'ya sinagoga̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ja k'uen ta̱kjíhi̱n. Najmi ta̱ n'estihi̱ ri̱ nda̱ maestru̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga nk'ie nga kint'é Jesu niu̱, a̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ ndo̱: —Najmi tu̱ binkjuin. Tu̱ nkú kas'ejihín ri an ko̱ ka̱ma nkihi̱ ta̱kjíhi̱n. 


text:
<pb/>Nk'ie nga tsichu Jesu ni'yaha̱ ndo̱, najmi kitsjánte tsa kj'a̱í xi kju̱a̱s'enko̱ a̱yoo̱, tu̱ Pedro̱ sahá, Jua, Santiago̱, ko̱ na̱'mihi̱ ko̱ na̱aha̱ ta̱kjíu̱n. 


text:
Kui chu̱bo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱ tíi̱ncha kjintá ko̱ tíi̱ncha ts'ínbat'a ta̱kjíu̱n, tu̱nga b'i̱hí kitsú Jesu: —Najmi tu̱ ch'íú. Najmi ka'me ta̱kjíu̱n. Tu̱ kjifehé. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i j'áíya ngáha̱ ra̱ ta̱kjíu̱n ko̱ tje̱n'yún tsisintje̱hén. B'a̱ kitsú Jesu nga k'u̱a̱i̱hi̱ nichine ta̱kjíu̱n. 


text:
Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ xi cháha̱ ta̱kjíu̱n, tu̱nga b'a̱há kitsú Jesu nga najmi tu̱ ch'a xi ku̱i̱tsu̱yaha̱ ni xi kamoo̱.<pb/>


text:
Kinchja̱ ñjaha̱ Jesu já ni'yakuyá xi te joho̱ ko̱ kitsjáha̱ nga'yún nga ngajoho̱ Jesu ka̱maha̱ jóo̱ k'o̱nsje jáninda xi tjíntujíhi̱n xu̱ta̱ ko̱ nga ts'i̱ínnkihi̱ ch'in xi k'uhu̱n xu̱ta̱. 


text:
Kits'ínkji tu̱ xi i̱ncha k'u̱éni̱jmíhi nga Nti̱a̱ná ja tíbatéxuma ko̱ nga ts'i̱ínnkihi̱ xu̱ta̱ xi uhu̱n. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱: —Najmi tu̱ chumi nihi xi ch'o nga n'o̱o ni̱yá. Najmi tu̱ ch'o yánise, ta̱ ndaha tsa, ta̱ ndaha ni̱nku̱a̱n, ta̱ ndaha to̱on, ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ ch'o jo 'yún najyun. 


text:
Tsa tjín má najmi n'e̱kjáínnu̱u, tu̱ sahá ti̱tjusjo̱o nanki xu'bo̱ ko̱ t'etsujno ndyjo tsu̱ku, tu̱ xi b'a̱ ts'ín ku̱a̱kúchjihinu nga tje̱he̱n jé xu̱ta̱ xu'bo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju jóo̱ nga i̱ncha ngji ngayjee̱ nanki xi tjín yo̱. Y'éni̱jmí én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná ko̱ kits'ínnkihi̱ xu̱ta̱ un xi tjín tu̱ má xi tje̱hén ni. B'i̱ ts'ín kits'ínnkjink'un Herode̱ Antipa̱ nga̱t'a ts'e̱ Jesu 


text:
<pb/>Nda̱ rei̱ Herode̱ Antipa̱ kint'é ngayjee̱ ni xi títs'ín Jesu ko̱ ndaha najmi be nkú ts'ín ts'i̱ínnkjink'un nga̱t'a ts'e̱ yáha Jesu. A̱t'aha̱ tjín xi b'a̱ kitsú nga Jua Bautista̱ xi ja j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, 


text:
ko̱ tjín ngá xi b'a̱ kitsú nga nda̱ profeta̱ Elia̱ ja j'ai ngáha, ko̱ kj'a̱í ngá xi b'a̱ kitsú nga ja j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ nku nda̱ profeta̱ xi y'ejña ni̱stjin nk'ie. 


text:
Tu̱nga máha Herode̱, b'i̱ kitsú: —An kitsja kju̱a̱ nga kitikjá nintaku̱ Jua. Tu̱nga, ¿yá nda̱ha xu'bi̱ yo̱ ni̱ ma, xi b'i̱ ts'ín tínt'e éhe̱n? Kui nga mjehe̱ ra̱ Herode̱ sku̱e̱he Jesu. B'i̱ ts'ín kits'ínkjen Jesu já xi un mii̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kik'óya ngáha já postru̱, i̱ncha kitsúya tentehe̱ Jesu ni xi kits'ín. A̱s'a̱i Jesu ngjiko̱ t'axín suba jóo̱ nku a̱nte má najmi ch'a tjín, xi tiña maha̱ nanki xi 'mi Betsaida̱. 


text:
Tu̱nga i̱ncha kikiehé ra̱ xu̱ta̱ ko̱ kitsjennkíhi̱. Jesu nda ts'ín kits'ínkjáíhi̱n xu̱to̱ ko̱ kinchja̱ni̱jmíyaha Nti̱a̱ná, xi nkú ts'ín batéxuma, ko̱ kits'ínnkihi̱ xi uhu̱n. 


text:
Nk'ie nga ja tíma ngixun, i̱ncha j'aik'úhu̱n já ni'yakuyá xi te joo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Tu̱ sahá b'a̱ t'ihi̱n xu̱to̱ nga katji nanki xi tjíndai e̱i̱ nga ts'ínkj'a ni̱stje̱n ko̱ katangisjáí nichine, a̱t'aha̱ a̱nte kixihí e̱i̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Tu̱ sahá jun tjoho̱on ni xi kji̱ne̱ xu̱ta̱. B'a̱ kitsú jóo̱: —Un i̱chí maha ni̱nku̱a̱n xi kich'ai̱ ko̱ jo i̱chí tji̱o̱. ¿A ra̱ kuankín ch'atse níi̱ nichine xi kji̱ne̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n? 


text:
<pb/>A̱t'aha̱ ma ra̱ un mii̱ já xi kabincha yo̱. Tu̱nga b'i̱hí kitsúhu̱ Jesu já ni'yakuyáha̱: —Nkú ma tsa cháte cháte n'e̱k'a stíún xinkjín xu̱to̱ nga n'e̱k'íéntu. 


text:
A̱s'a̱i jakj'á Jesu ni̱nku̱a̱n xi uu̱n ko̱ tji̱o̱ xi joo̱. Tsasenjinki nk'a ján nga kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná. Tsakjánya ni̱nku̱o̱n ko̱ kitsjáha̱ já ni'yakuyáha̱ tu̱ xi kui i̱ncha ts'i̱ínndzjo ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n. 


text:
Ngatentee̱ xu̱to̱ i̱ncha kikjine niu̱ santa nkúhu nga i̱ncha kitse sisihi̱n. A̱s'a̱i j'áíya ni̱nku̱a̱n xi ts'ankiu̱. Te jo ni̱si̱n kamaha. B'i̱ ts'ín kitsúya Pedro̱ nga Jesu xi Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱ ngajoho̱ 


text:
<pb/>Nku ni̱yá ngjiko̱ t'axín Jesu já ni'yakuyáha̱ ko̱ nk'ie nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, a̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —¿Yá xi títsu xu̱ta̱ nga an? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú já ni'yakuyóo̱: —Tjín xi b'a̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Jua Bautista̱. Tjín ngá xi b'a̱ tíi̱ncha tsu nga ji xi Elia̱. Ko̱ tjín ngá xi b'a̱ tíi̱ncha tsu nga ja j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ nku nda̱ profeta̱ xi y'ejña ni̱stjin nk'ie. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ Jesu jóo̱ nga tu̱ xí najmi ch'ahá xi ku̱i̱tsu̱yaha̱ kui éi̱n. B'i̱ ts'ín kitsúya títjun Jesu nga n'e̱k'ien 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú ya: —Tjíhin nga un ṉkjún sku̱e̱he̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n. Jáchá xi tjíhi̱n xá ko̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ najmi i̱ncha ts'i̱ínkjáíhi̱n. N'e̱k'ien, tu̱nga ni̱stjin xi ma jahan kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ nga b'i̱ kitsúhu̱: —Tsa tjín xi mjehe̱ tsjénnkina, ngayje ni̱stjin kat'éch'o subaha̱ yjoho̱ ni xi mjehe̱ ko̱ katsjáha̱ yjoho̱ nga ku̱a̱yá nga̱t'ana̱, a̱s'a̱i katsjennkína. 


text:
A̱t'aha̱ xi mjehe̱ ts'i̱ínk'anki suba yjoho̱ nga k'úéjña tík'un, kui xi tu̱ sahá ku̱a̱yá. Tu̱nga xi ku̱a̱yá nga̱t'ana̱, kui xi tu̱ sahá n'e̱k'anki. 


text:
¿A̱t'aha̱ mí xi chjíhi̱ ra̱ tsa ts'i̱ín ngana̱ xu̱ta̱ ngayjee̱ ni xi tjín a̱sunntee̱, tsa tu̱ sa ndyja̱há ngá ani̱ma̱ha̱? 


text:
<pb/>’Kui nga tsa tjín xi ka̱ma subaha̱ ra̱ an ko̱ énna̱, b'a̱ ta̱ ts'ín ta̱ ka̱ma subaha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n xu̱ta̱ xu'bi̱ ni̱stjin nk'ie nga kj'u̱a̱íko̱ kju̱a̱chánkaha̱ ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ Na̱'mihi̱ ko̱ kju̱a̱chánkaha̱ ntítsjehe̱. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. K'u̱a̱ xi tíi̱ncha e̱i̱ najmi ku̱a̱yá santa nkúhu nga sku̱e̱ nga batéxuma Nti̱a̱ná. B'i̱ kama nga kama chji kju̱a̱chánkaha̱ Jesu 


text:
<pb/>A̱skahan nk'ie nga j'a xi nkú ma jin ni̱stjin nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu, a̱s'a̱i kinchja̱ t'axíhi̱n Pedro̱, Jua ko̱ Santiago̱. Ngjinji nku a̱sunntu tje̱nki̱ nga ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Nk'ie nga tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, tu̱ kik'óntjaiyahá sénni̱stjihi̱n Jesu ko̱ taba xúxú kama najyuhu̱n ko̱ tsat'ai. 


text:
Katsendaihi̱ ra̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná ko̱ tíi̱ncha nchja̱ni̱jmíyaha ngabaya xi a̱s'a̱i sa̱kúhú ra̱ Jesu nanki Jerusalen. 


text:
<pb/>Máha Pedro̱ ko̱ já xi kab'entuko̱ho̱, tu̱ ni xí tíi̱ncha ma nijñáhá ra̱, tu̱nga y'entu tík'uhún ko̱ i̱ncha kikie kju̱a̱chánkaha̱ Jesu ko̱ já xi jo kabinchako̱ho̱. 


text:
Nk'ie nga ja tíi̱ncha fi t'axín ngáha̱ ra̱ Jesu já xi joo̱, a̱s'a̱i kinchja̱ Pedro̱: —Ji nda̱ maestru̱, ¡á b'a̱ nda tjíhin nga e̱i̱ ku̱i̱ntsu̱ba̱haná! Tu̱ sahá n'e̱ndai̱ jan ni'ya yántsu̱, nku xi ka̱ma ts'i̱ ko̱ nku xi ka̱ma ts'e̱ Moise ko̱ nku xi ka̱ma ts'e̱ Elia̱. B'a̱ kitsú Pedro̱ nga ndaha kui najmi be ni xi kinchja̱. 


text:
Nk'ie nga b'a̱ ta̱ títsuhu Pedro̱, tu̱ nkuhú ni̱nti̱ j'ai ts'ínnk'íéhe̱n jóo̱ ko̱ i̱ncha kitsankjún nk'ie nga kitsjennéhe̱ ni̱nti̱u̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kinu'yá nto̱, i̱ncha kikie nga síjña suba ngáha Jesu. Najmi kinchja̱ni̱jmíyaha jóo̱ niu̱. Ndaha nku najmi kitsúyaha̱ kui ni̱stjin xu'bo̱ ni xi i̱ncha kikie. B'i̱ ts'ín kits'ín nda̱íhi̱ Jesu nku nda̱ chí xi tíjñajihi̱n nda̱nindoo̱ 


text:
<pb/>Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nk'ie nga i̱ncha nibajen ngáha a̱sunntu tje̱nki̱u̱, nkjin ṉkjún xu̱ta̱ j'aikj'á ni̱yáha̱ Jesu. 


text:
A̱s'a̱i 'yún kinchja̱ nku nda̱ xi tje̱njihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n nga b'a̱ kitsúhu̱ Jesu: —Ji nda̱ maestru̱, tíbankihi nga cha̱se̱i̱hi̱ i̱chí nda̱ chína̱. A̱t'aha̱ ntí nku tutuna̱ maha. 


text:
Kui xi fas'enjihi̱n nku nda̱ninda ko̱ tje̱n'yún ts'ínkjintáyahá ra̱. B'étsujneyáha̱ ko̱ xú b'asje ts'a. Ja títs'ín'un ṉkjúhu̱n ko̱ tu̱ 'yaha fi t'axíhi̱n. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —¡Á b'a̱ 'yún i̱chí s'ejihi̱n ra̱ Nti̱a̱ná xu̱ta̱ xi tjíhin nd'a̱i̱ ko̱ ch'onk'uhun! ¿Nkjé kjin tjíhin nga kúáte̱jñajinnu̱u ko̱ ts'in chúkju̱a̱nu̱u? Nibáko̱i̱ nda̱ chíhi̱ e̱i̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tífi nda̱ chíu̱ má síjña Jesu, a̱s'a̱i nda̱nindoo̱ kikjaníkj'aha̱ t'anankiu̱ ko̱ tu̱ xí y'étsujneyáhá ra̱. Tu̱nga ndjáhá kinchja̱ko̱ Jesu nda̱nindoo̱. Kits'ín nda̱íhi̱ nda̱ chíu̱ ko̱ kits'ínkjas'en ngáha̱ ra̱ na̱'mihi. 


text:
Ngayjee̱ xu̱ta̱ tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín ta̱ kitsúyahá ngáha Jesu nga n'e̱k'ien 


text:
a̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱: —'Yún nda ta̱sinñju ni xi xínnu̱u. Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n n'e̱kjas'en a̱ya ntsja xu̱ta̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi kamankjihín ra̱ já ni'yakuyóo̱ én xu'bi̱, a̱t'aha̱ najmi kik'a̱i̱ntehe̱ nga ka̱mankjihi̱n. Najmi kama ya k'un kingjásjaiyaha̱ Jesu nkú tsuhu̱ ra̱ ée̱n. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu yá xi 'yún nk'a tje̱n 


text:
Tu̱nga kamankjihín ra̱ Jesu ni xi tínchja̱ ani̱ma̱ha̱ jóo̱. A̱s'a̱i jakj'á nku nda̱ chí, tsasínjñat'aha̱ yjoho 


text:
ko̱ b'a̱ kitsú: —Xi ngajona̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n ra̱ nda̱ chíi̱, kui xi an títs'ínkjáínna. Ko̱ xi ts'i̱ínkjáínna, kui xi ta̱ títs'ínkjáíhi̱n xi kits'ín nibána. A̱t'aha̱ xi 'yún kinte tje̱n a̱jinnu̱u, kui xi 'yún nk'a tje̱n. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi najmi fi kontra̱ha̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Jua: —Ji nda̱ maestru̱, kiyai̱ nga nku nda̱ ngajohi̱ tím'osjehe jánindoo̱. Tu̱nga kik'iech'ohó ri̱, a̱t'aha̱ najmi ñá tje̱nko̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Najmi tu̱ jun b'ech'óho̱o. A̱t'aha̱ xi najmi tífi kontra̱ná, kui xi ñá mako̱ná. B'i̱ ts'ín ndjá kinchja̱ko̱ Jesu Santiago̱ ko̱ Jua 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tsichu tiña ni̱stjin nga tjíhin nga ngju̱a̱i̱nji ngáha Jesu nk'a ján, a̱s'a̱i ngayjehe k'un tsasin ni̱yá nga ngji nanki Jerusalen. 


text:
Kits'ínkji títjuhu̱n yjoho̱ k'u̱a̱ já xi ts'e̱. Kui xi i̱ncha ngji nku nanki i̱chí xi tíjñajihi̱n a̱nte Samari̱a̱ tu̱ xi k'u̱éndaha̱ ra̱ a̱nte Jesu. 


text:
Tu̱nga xu̱ta̱ Samari̱a̱ xi tjíhín yo̱ najmi kits'ínkjáíhi̱n, a̱t'aha̱ i̱ncha kikie nga tu̱ ni xí mjehé ra̱ Jesu ngju̱a̱i̱ nanki Jerusalen. 


text:
<pb/>Nk'ie kikie nii̱ já ni'yakuyá Santiago̱ ko̱ Jua, a̱s'a̱i b'i̱ i̱ncha kitsú: —Ji nda maestru̱, ¿a mjehi nga ku̱i̱nchíi̱ nga ni̱bájen nd'í nk'a ján tu̱ xi ts'i̱ínkjehe xu̱ta̱ xu'bi̱? 


text:
<pb/>Nk'ie nga tíi̱ncha ts'ín ni̱yá, a̱s'a̱i nku nda̱ b'a̱ kitsúhu̱ Jesu: —Tsjénnkihi tu̱ má xi tje̱hén ni nga k'úín. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Chu̱ xi tjín ngijñóo̱ tjíhi̱n ti̱xa̱ ngijo ko̱ ni̱see̱ tjíhi̱n nu̱ba̱, tu̱nga Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n najmi tjíhi̱n má nga ka̱ma kju̱ájñasun nintaku̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ kj'a̱í nda̱: —Tsjénnkiní ji. B'a̱ kitsú ndo̱: —Ji nda̱ maestru̱, k'u̱a̱i̱ntení nga tjun kfínngjayánjia na̱'mina̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —T'ejñaihi̱ xu̱ta̱ xi b'a̱ joyaha tsa ja k'ien nga kandjáyanji suba xu̱ta̱ k'ien xinkjín. Tu̱nga máha ji, t'ink'ieni̱jmí nga ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ya kj'a̱í nda̱: —Ji nda̱ maestru̱, tsjénnkihi, tu̱nga tjenntehéní nga tjun ma kfín xinyaha̱ xu̱ta̱ xi tjín ni'yana̱ nga ja tífia. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Xi mjehe̱ tsénnkina ko̱ a̱s'a̱i ku̱a̱se̱nji a̱stu̱n nga ts'i̱ín ni xi nkaha̱, kui xi najmi tsuhu̱ ra̱ má batéxuma Nti̱a̱ná.<pb/>


text:
A̱skahan ta̱ j'ájin Nda̱ Nti̱a̱ná cháte ko̱ kan jo já. Jo jo kits'ínk'a xinkjín nga kits'ínkji títjuhu̱n yjoho̱ ngayjee̱ nanki ko̱ a̱nte xi má nga tjíhin nga kj'u̱a̱ a̱skahan. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱ jóo̱: —Xu̱ta̱ xi tjín b'a̱ joyaha nkúhu nku ntje̱ chánka, tu̱nga chubahá maha já musu̱ xi ts'i̱ínxájin nii̱. Kui nga ti̱nchíhi̱ ru̱u xi ts'e̱ ntje̱ nga kats'ínkji já musu̱ a̱jin ntje̱. 


text:
Najmi tu̱ ch'o tsa, ko̱ ta̱ ndaha to̱on, ko̱ ta̱ ndaha tja̱ba̱xínnté. Ko̱ najmi tu̱ bincha'yún nga súniñoho̱ xu̱ta̱ a̱ya ni̱yóo̱. 


text:
Tsa tjíntu yo̱ xu̱ta̱ xi tjíhi̱n kju̱a̱jyu, kju̱a̱jyu xi tí'bo̱o s'e̱jñaha̱. Tu̱nga tsa najmi, k'o̱óyak'un ngáha̱nu̱u kju̱a̱jyu xi tí'bo̱o. 


text:
Najmi tu̱ xki̱ ni'ya binimo. Nkuhú ni'ya ti̱ntsu̱bo̱o nga chi̱no̱o ko̱ s'i̱u ni xi k'u̱a̱i̱nu̱u. A̱t'aha̱ já xi ts'ínxá tjíhi̱n kixi̱ nga ka̱ma chjíhi̱. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga ku̱i̱tjás'o̱on nku nanki, tsa nda ts'ín ts'i̱ínkjáínnu̱u xu̱ta̱ xi tjín yo̱, chi̱no̱o ni xi k'u̱éjñat'anu̱u. 


text:
N'e̱nkihu̱u xu̱ta̱ un xi tjín yo̱ ko̱: “Ja 'yún tiña tíjñanu̱u Nti̱a̱ná nga tíbatéxumanu̱u nd'a̱i̱”, ti̱xíhu̱un. 


text:
Tu̱nga tsa ku̱i̱tjás'o̱on nku nanki ko̱ tsa najmi nda ts'ín ts'i̱ínkjáínnu̱u xu̱ta̱ xi tjín yo̱, tankíún a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ b'a̱ ti̱xíún: 


text:
“Santaha ndyjoho̱ nankinu̱u xi kafajnu tsu̱kui̱ tíb'etsujnei̱. Tu̱nga tjíhín ni nga cho̱o ni xu'bi̱. Ja 'yún tiña tíjñanu̱u Nti̱a̱ná nga tíbatéxumanu̱u nd'a̱i̱”, ti̱xíún. 


text:
An b'a̱ tíxinnu̱u. Nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱, kui nanki xu'bo̱ xi 'yún un sku̱e̱ saha̱ nga xu̱ta̱ xi kis'e nanki Sodoma̱. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi najmi kits'ínkjáíhi̱n éhe̱n 


text:
<pb/>’¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu jun, xu̱ta̱ nanki Corazin! ¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu jun, xu̱ta̱ nanki Betsaida̱! A̱t'aha̱ tsa xu̱ta̱ nanki Tiro̱ ko̱ xu̱ta̱ nanki Sidon kikie kju̱a̱nkjún xi kama a̱jinnu̱u, ja ra̱ nd'a̱i ngjikj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga kingja najyun kfe ko̱ y'entujín nasu. 


text:
Tu̱nga ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ mí nihi xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱, jun xi 'yún un sku̱e̱ sanu̱u nga xu̱ta̱ xi kis'e nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon. 


text:
<pb/>’Ko̱ jun xu̱ta̱ nanki Capernaum, tsa b'a̱ manu̱u nga santaha ndji̱o̱jmi ján cha̱nkjúnnu̱u, najmi. Tu̱ sa ní santaha nga̱k'i̱e̱n kuankínjo̱on. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ Jesu já xi títs'ínkji: —Xu̱ta̱ xi tíbasínñjunu̱u, kui xi an tíbasínñjuna. Xi títs'ín t'axínnu̱u, kui xi an títs'ín t'axínna. Ko̱ xi títs'ín t'axínna, kui xi títs'ín t'axín xi kits'ín nibána. B'i̱ ts'ín kik'óya ngáha já xi cháte ko̱ kan joo̱ 


text:
<pb/>Tsjo ṉkjún tíi̱ncha maha̱ já xi cháte ko̱ kan joo̱ nga kik'óya ngáha. B'a̱ i̱ncha kitsú: —Ji nda̱ maestru̱, ngajohi̱ kichubai̱ ko̱ santaha jánindoo̱ kint'é'énni̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Joho̱n, kikie nga tsijne nda̱nindoo̱ xi nkú joyaha nku nd'ích'o̱n nga nibaha nk'a ján. 


text:
An ja kitsjanu̱u nga'yún xi má nga ku̱i̱sinno ye̱ ko̱ chándayá, ko̱ nga n'e̱ ngano̱ho̱ ngayje nga'yún xi tjíhi̱n nda̱ kontra̱. Najmi tjín ni xi ts'i̱ín'unnu̱u. 


text:
Tu̱nga najmi tu̱ tsjohó manu̱u a̱t'aha̱ tsa jánindoo̱ nt'é'énnu̱u. Tsjo ní katumanu̱u a̱t'aha̱ ja tjíntut'á j'áínnu̱u ndji̱o̱jmi ján. B'i̱ ts'ín tsakúchji kju̱a̱tsjoho̱ Jesu 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ j'aijíhi̱n Jesu kju̱a̱tsjo xi kitsjáha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱. B'i̱ kitsú: —An títs'intsjoho, Na̱'mi, Nti̱a̱ xi ts'e̱ nk'a ján ko̱ t'anankiu̱. A̱t'aha̱ y'ejña chjihi̱ xu̱ta̱ xi b'a̱ k'un xi nkú joyaha jántí ni xi kik'iejña 'maihi̱ já nkjink'uu̱n ko̱ já xi mankjihi̱n ni xi tjín. Joho̱n, Na̱'mi, a̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín kama tsjohi. 


text:
<pb/>’Ngayjee̱ ni xi tjín ja kits'ínkjas'en a̱ya ntsa̱ Na̱'mina̱. Najmi ch'a be yáha ntíu̱, tu̱ nkuhú Na̱'miu̱ xi be. Najmi ch'a be yáha Na̱'miu̱, tu̱ nkuhú Ntíu̱ xi be. Ko̱ xu̱ta̱ xi mjehe̱ Ntíu̱ nga ku̱a̱kúchjihi̱ Na̱'miu̱, kui xi sku̱e̱ Na̱'miu̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'ínk'ótjiya Jesu nga tsasehe̱ já ni'yakuyáha̱ ko̱ b'i̱ kitsú t'axíhi̱n: —Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ xi tíbe ni xi tíyo. 


text:
A̱t'aha̱ an b'a̱ tíxinnu̱u nga nkjin já profeta̱ ko̱ já rei̱ xi kis'e ni̱stjin nk'ie i̱ncha kama mjehe̱ nga sku̱e̱ ni xi tíyo nd'a̱i̱, tu̱nga najmi kikiehé. Kama mjehe̱ nga ku̱i̱nt'é ni xi tínu'yó nd'a̱i̱, tu̱nga najmi kint'éhé. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ xi nibá Samari̱a̱ xi nda tjíyaha̱ 


text:
<pb/>Nku ni̱yá nku nda̱ maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱ ngjikjut'ayák'un Jesu. B'a̱ kitsú nga kingjásjaiyaha̱: —Ji nda̱ maestru̱, ¿mí ni xi tjíhin nga ts'ian tu̱ xi sa̱kúhuna nga kúáte̱jña tík'un síán? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ndo̱: —“N'e̱tjóí Nti̱a̱ná xi Nti̱a̱hi̱ maha ngayjee̱ ani̱ma̱hi̱ ko̱ ngayjee̱ nga'yíhi̱n. N'e̱tjóí xi nkú ts'ín tinchin ko̱ xi nkú ts'ín n'enkjíntak'uin. Ko̱ n'e̱tjóí xu̱ta̱hi̱ xi nkú nga ts'ín tjohi yjohi̱.” 


text:
<pb/>Tu̱nga mjehé ra̱ ndo̱ kju̱a̱kúchji nga na̱xu̱ síjña nginku̱n Nti̱a̱ná. Kui nga b'a̱ kitsúhu: —¿Yá xi xu̱ta̱na̱ ma? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Nku nda̱ tsitju nanki Jerusalen nga tífijen ni̱yá xi fi nanki Jerico ko̱ tu̱ já ndyjéhé kisatéjin. Kui xi kikje'áha̱ santaha najyun xi yja, kik'íéhe̱ nga i̱xí kits'ínk'ienyahá ko̱ i̱ncha ngji jóo̱. 


text:
Ta̱ j'ai a̱nte xu'bo̱ nku nda̱ xi ta̱ ts'ínxát'a ni̱nku̱. Nk'ie nga kikie nda̱ uu̱n, ta̱ j'at'a ni̱yáha̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga nkuhú nda̱ xi nibá Samari̱a̱ xi títs'ín ni̱yá ta̱ j'ai má kjijña nda̱ uu̱n. Nk'ie nga kikie ndo̱, kama ni̱ma̱ha̱. 


text:
J'aise tiñaha̱ ko̱ kits'ínnkihi̱ má kama uhu̱n ndo̱. Kik'onjnuhu̱ seti̱ ko̱ binu̱ ko̱ kik'ontikjájnuhu̱ najyun má uhu̱n. A̱s'a̱i ta̱ kuihi chu̱ xi tje̱nko̱ kits'ínk'íésun nda̱ uu̱n. Ngjiko̱ ni'ya má nga ts'ínkj'áíya xu̱ta̱ xi ts'ín ni̱yá ko̱ yo̱ kikuhu̱n. 


text:
Ni̱stjin xi ma ndyjuu̱n, nk'ie nga ja tífi nda̱ xi nabá Samari̱a̱, ts'asje jo to̱on denari̱o̱ ko̱ kitsjáha̱ nda̱ xi ts'e̱ ni'yoo̱ nga b'a̱ kitsúhu̱: “Cha̱se̱i̱hi̱ i̱chí nda̱i̱. Ngayjee̱ ni xi n'e̱chjén sai, k'uechjíhi nk'ie nga kjúái̱ ngáhana.” 


text:
<pb/>’Nda tjín. Nk'ie nga nga jaa̱n jái̱ xi kikie nda̱ xi kisatéjin já ndyjée̱, ¿yá xi mahi ji nga xu̱ta̱ha̱ ndo̱ kits'ín ma yjoho? 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú ndo̱: —Nda̱ xi tsase ni̱ma̱ha̱ ndo̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —T'in, b'a̱ ta̱ n'e̱i̱ ko̱ ji. B'i̱ ts'ín tsichutsubek'ún Jesu Marta̱ ko̱ Maria̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kits'ínndju̱ú ni̱yáha̱ Jesu ko̱ tsichu nku nanki i̱chí. Xi tje̱hen yo̱ nku ta̱chju̱ún xi 'mi Marta̱ kits'ínkjáíhi̱n ni'yaha̱. 


text:
Tu̱nga kas'enta̱há ra̱ Marta̱ xá ṉkjún xi títs'ín. A̱s'a̱i j'aik'úhu̱n Jesu ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji chá maestru̱, ¿a najmi nkjún mahi nga ta̱kjín nichja kab'éne subana ngatentee̱ xóo̱? B'a̱ t'ihi̱n nga katasinko̱na. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ji Marta̱, Marta̱, kas'enta̱ha ri ko̱ tífa nusihi̱n yjohi̱ ni ṉkjún xi tín'ei. 


text:
Nku ni̱yá nk'ie nga Jesu tínchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, b'a̱ kitsúhu̱ nku nda̱ já ni'yakuyáha̱ nk'ie nga ja kamaha̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná: —Ji nda̱ maestru̱, ta̱kúyani̱ xi nkú ts'ín tjíhin nga chu̱baka̱á Nti̱a̱ná, xi nkú ts'ín ta̱ Jua tsakúyaha̱ já ni'yakuyáha̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, b'i̱ ti̱xíún:<pb/>Ji Na̱'mini̱ xi tinchin ndji̱o̱jmi ján,<br/>katenkjúhin xu̱ta̱.<pb/>Ta̱texumani̱.<pb/> 


text:
N'e̱ndyjat'ani̱ ngatitsunni̱,<br/>xi nkú ts'ín ji̱n ta̱ n'endyjat'ai̱hi̱ xi ch'on ts'ínni̱.<pb/>Najmi tu̱ 'ba̱i̱ntei nga ku̱i̱jne̱jii̱n nga chjút'ayák'unni̱. 


text:
<pb/>B'i̱ ta̱ kitsú ya Jesu: —K'úéjñaha̱ ra̱á tsa tjín xi tíjñaha̱ nku nda̱ amigo̱ xi ku̱i̱chúsehe̱ masen ni̱stje̱n nga b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “Ji nda̱, n'e̱k'ieyaní i̱chí ni xi ts'inkjén xi kj'uaisena. 


text:
Tsa b'a̱ ts'i̱ín, nda̱ xinkuu̱ xi tíjña a̱ya ján najmi b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “Najmi tu̱ n'estiní. Ja tjíchja a̱nkju̱o̱ ko̱ ntína̱ ja kjintusúnko̱na kamo̱. Najmi ta̱ ma bisíntje̱henna nga tsjaha ni xi tíbinchi.” 


text:
An b'a̱ tíxinnu̱u. Ndaha tsa najmi ku̱i̱síntje̱n nga tsjáha̱ ni xi tíbanki ndo̱ a̱t'aha̱ nda̱ amigo̱ho̱ maha, tu̱nga ku̱i̱síntje̱hén a̱t'aha̱ kju̱a̱sti títsjá ndo̱ ko̱ tsjáha̱ ngayjee̱ ni xi machjéhe̱n. 


text:
<pb/>’Ko̱ an b'a̱ ta̱ tíxinnu̱u. Ti̱nchíú, ko̱ Nti̱a̱ná tsjánu̱u. Ti̱nchísjo, ko̱ sa̱kúnu̱u. N'e̱kjano a̱nkju̱o̱, ko̱ chjúx'ánu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ ngatentee̱ xi banki ts'ínkjáíhi̱n. Xi bangisjai sakúhu̱. Ko̱ xi ts'ínkjane a̱nkju̱o̱ chjux'áha̱. 


text:
Santaha ko̱ jun xi ch'onk'un yo nga 'bo̱ho̱o ni xi nda ntínu̱u. ¿A najmi tu̱ sahá Na̱'minu̱u xi tíjña ndji̱o̱jmi ján 'yún tsjá saha̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ xu̱ta̱ xi ku̱a̱nkihi̱? B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu nda̱ninda Beelzebu 


text:
<pb/>Nk'ie nga tím'osje Jesu nku nda̱ninda xi kits'ín ni̱ma̱'aha̱ nku nda̱, a̱skahan nga tsitju nda̱nindoo̱, kama kinchja̱ ndo̱. Tu̱ ni xí kama nkjúhún ra̱ xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga tjíhín xi b'a̱ i̱ncha kitsú: —Nga'yúhu̱n nda̱ninda Beelzebu xi nda̱ k'aku̱hu̱ jánindoo̱ tím'osjeko̱ho nda̱i̱ jánindoo̱. 


text:
<pb/>Tjín ngá xi kikjut'ayák'un Jesu ko̱ tsankihi̱ nga ts'i̱ín nku kju̱a̱nkjún xi ku̱a̱kúchji nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱. 


text:
Tu̱nga behé Jesu ni xi títs'ínnkjink'un jóo̱, kui nga b'a̱ kitsúhu̱ ra̱: —Tsa xu̱ta̱ xi tjíntu má batéxuma nku nda̱ rei̱ ta̱ kuihi fi kontra̱ha̱ xinkjín, ta̱ kuihi i̱ncha ngju̱á tiya nankihi̱. Ndzjoya xi nkuhú ni'ya tjíntu tsa ts'ínstiko̱ xinkjín. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín tíjña ts'e̱ nda̱nindoo̱. Tsa Satana ta̱ kuihi ngju̱a̱i̱ kontra̱ subaha̱ yjoho̱, ¿nkú ts'ín tse ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ ra̱ nga ku̱a̱téxuma? B'a̱ tíxian a̱t'aha̱ b'a̱ tíbixíún nga nga'yúhu̱n nda̱ninda Beelzebu tím'osjéko̱hona jánindoo̱. 


text:
Ko̱ tsa nga'yúhu̱n nda̱ninda Beelzebu tím'osjéko̱hona jánindoo̱, tíbixíún, ¿yá xi ts'e̱ nga'yún xi m'osjeko̱ho jánindoo̱ já ts'a̱jun? B'a̱ ts'ín ta̱ kuihi jóo̱ bakúchji nga najmi na̱xu̱ tjíntuyánu̱u. 


text:
Tu̱nga tsa nga'yúhu̱n Nti̱a̱ná tím'osjéko̱hona jánindoo̱, kui xi tsuhu̱ ra̱ nk'ie nga ja j'ai ni̱stjin nga ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga nku nda̱ xi 'yún tjíhi̱n nga'yún tjíndaha̱ yjoho̱ nga kja̱án ko̱ tíkunntá ni'yaha̱, najmi ch'a xi ka̱ma ts'i̱ínko̱ ni xi tjíntuhu̱. 


text:
Tu̱nga tsa f'ai nku xi 'yún tjín saha̱ nga'yún nga kui, ts'i̱ín ngana̱ha̱ ko̱ kje'áha̱ ngayjee̱ ni xi ts'ínchjén nga kján. A̱s'a̱i bakj'á ni xi tjíntu a̱yoo̱. 


text:
Xi najmi an mako̱na, kui xi xu̱ta̱ kontra̱na̱. Xi najmi tíf'áyako̱na, kui xi tíbaténdzjo. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu ni xi maha̱ xu̱ta̱ 


text:
<pb/>’Nk'ie nga nku nda̱ninda bitjujíhi̱n nku nda̱, fatsú'basún a̱nte kixiu̱ nga bangisjai má nga ts'i̱ínkj'áíya. Nk'ie nga najmi sakúhu̱ a̱nte, a̱s'a̱i b'a̱ tsu: “Tu̱ sahá kfin ngáhana ni'yana̱ má tsitja.” 


text:
A̱s'a̱i fikj'á sa yatu jáninda xi 'yún ch'onk'un sa nga kui ko̱ ngatentee̱ i̱ncha fas'enjihi̱n ndo̱. Ko̱ máha nda̱ xu'bo̱, 'yún ch'on ts'ín b'ejña a̱skahan nk'ie nga tjuhun. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ títsu Jesu, a̱s'a̱i kikjintáya nku ta̱chju̱ún xi síjñajihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n: —¡Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ ta̱chju̱ún xi kitsihi̱n ji ko̱ kits'íncháha ri! 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¡Á ní b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ xu̱ta̱ xi basínñjuhu̱ ra̱ éhe̱n Nti̱a̱ná ko̱ ts'íntjusun! B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi mjehe̱ sku̱e̱ kju̱a̱nkjún 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama ñjakú ṉkjún sa xu̱ta̱, a̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Ch'onk'un xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱. Kju̱a̱nkjún i̱ncha mjehe̱ sku̱e̱, tu̱nga najmi sa̱kúhú ra̱ kju̱a̱nkjún. Tu̱ ni xi kamat'aihín nda̱ profeta̱ Jona nk'ie, tu̱ kuihí kju̱a̱nkjún xi s'e̱jña chjihi̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín kits'ínchjén Nti̱a̱ná Jona nga kitsjáha̱ éhe̱n xu̱ta̱ nanki Nini̱ve̱, b'a̱ ta̱ ts'ín ts'i̱ínchjén Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n nga tsjáha̱ éhe̱n xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>’Na̱rei̱na̱ xi tsatéxuma nanki Saba ku̱i̱síntje̱nko̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱ nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. Kui xi ts'i̱ínko̱kju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ kui xi 'yún kjin nibaha nga j'aisínñjuhu̱ kju̱a̱nkjink'uhu̱n Salomon. Nd'a̱i̱ bi, e̱i̱ tíjña nku xi 'yún nk'a tje̱n sa nga Salomon. 


text:
Ko̱ xu̱ta̱ xi y'entu nanki Nini̱ve̱ ku̱i̱síntje̱nko̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱ nk'ie nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga cha̱se̱he̱ ni xi kits'ín nga nkúnkú xu̱ta̱. Kui xi ts'i̱ínko̱kju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ kui xi ngjikj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nk'ie nga Jona y'éni̱jmíhi̱ éhe̱n Nti̱a̱ná. Nd'a̱i̱ bi, e̱i̱ tíjña nku xi 'yún nk'a tje̱n sa nga Jona. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu xi nkú ts'ín ni xi ma chjiná 


text:
<pb/>’Najmi tjín xi b'éti nku nd'í ko̱ a̱s'a̱i b'éjña 'ma ko̱ tsa b'éjñanki kintehe̱ nku kaxa̱. B'éjña nk'a ní tu̱ xi s'e̱ ndzjehe̱n ra̱ xu̱ta̱ xi kju̱a̱s'ehen a̱yoo̱. 


text:
Tunkuin, kui xi nkú joyaha nku nd'í xi ts'ín ndzjehe̱n yjonintehi̱. Tsa tunkuin fas'en ni xi nda, ngayjee̱ yjonintehi̱ s'e ndzjehe̱n. Tu̱nga tsa ni xi najmi nda fas'en tunkuin, ngayjee̱ yjonintehi̱ s'e jyuhu̱n. 


text:
Tsa ngayjee̱ yjonintehi̱ tjíhi̱n nd'í ko̱ tsa najmi tjín má jyunt'aha̱, ka̱ma ndzjen sisihin xi nkú joyaha tsa tíbat'ai nku nd'í xi títs'ín ndzjehin. B'i̱ ts'ín y'échjit'ain Jesu sin xi y'a já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamaha̱ Jesu nga kinchja̱, a̱s'a̱i nku nda̱ fariseo̱ tsankihi̱ nga ngju̱a̱i̱ kjineko̱ho̱ ni̱ñu̱ ni'yaha̱. Kui nga jas'ehen Jesu ni'yaha̱ ndo̱ ko̱ y'ejñat'a yámixo̱. 


text:
Kama nkjúhu̱n nda̱ fariseo̱ nk'ie nga kikie nga najmi tsanéjnu ntsja Jesu kintehe̱ ni nga kikjine ni̱ñu̱ xi nkú ts'ín tíjñaha̱ sinchóo̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ nda̱ fariseo̱: —Jun xi 'minu̱u já fariseo̱, jun xi nkú joyaha tasa̱ ko̱ ta̱ba̱ xi tu̱ na̱tsihi̱n kin'echuhún ra̱, tu̱nga kitsejíhín kju̱a̱nkjintak'unnu̱u kju̱a̱ndyjé ko̱ kju̱a̱ch'onk'un. 


text:
Tu̱ sa ní ni xi tjínnu̱u, yo̱ tjehe̱n ru̱u xu̱ta̱ x'a̱n to̱on chje̱. B'a̱ ts'ín je ka̱mahanu ma nginku̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>’¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu jun, já fariseo̱! 'Bo̱ho̱ Nti̱a̱ná nku tíkjá na̱jún chi̱nko̱ ko̱ xka̱ ruda̱ ko̱ ngayjee̱ xka̱ sinjne̱ xi nkú nga ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumoo̱, tu̱nga n'echayanú ni xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱aná ko̱ kju̱a̱tjoho̱ Nti̱a̱ná. Kuihí ni xu'bi̱ xi tjíhin nga n'o̱o, ko̱ najmi tjíhin nga n'e̱chayo nga n'o̱o ni xingisoo̱ xi tjít'a. 


text:
¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu jun, já fariseo̱! A̱t'aha̱ n'e mjo nga ku̱i̱ntsu̱ba̱sun yáxile̱ xi tíi̱ncha títjun a̱ya ni'ya sinagoga̱ ko̱ nga tsjo ts'ín súniñanu̱u ni̱yátée̱. 


text:
¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu, já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱! ¡A̱t'aha̱ tu̱ tsjohónu̱u bakuchíú xi nkú ts'ín yankjún Nti̱a̱ná! Xi nkú joyaha tsjó xi najmi kjintu chji jun, xi b'emasún xu̱ta̱ nga ndaha najmi be. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nku nda̱ maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱: —Ji nda̱ maestru̱, nk'ie nga b'a̱ tíbixín, ko̱ ji̱n ta̱ ch'on tí'mini̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu ko̱ jun, já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱! A̱t'aha̱ ch'á xi najmi chúkju̱a̱ha̱ xu̱ta̱ n'ek'anjiu, tu̱nga máha jun, ndaha̱chí najmi i̱ncha n'o nga'yún nga n'etjusun niu̱. 


text:
B'a̱ ts'ín bakuchjí kixi̱hinu nga tjínkuhu̱ k'un ni xi kits'ín ntje̱ chánu̱u. A̱t'aha̱ kui xi i̱ncha kits'ínk'ien já profeta̱ ko̱ jun n'endoho̱o tsjó. 


text:
<pb/>’Kui nga b'a̱ kitsúhu Nti̱a̱ná xi be tu̱ mí nihí ni: “Ts'inkjísehe̱ já profeta̱ ko̱ já postru̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. K'u̱a̱ xi ts'i̱ínk'ien ko̱ k'u̱a̱ xi tsjénnki unkie.” 


text:
B'a̱ ts'ín n'e̱nijéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱ jní xi tsaténdzjo ngayjee̱ já profeta̱ santa nkúhu nga kamanda a̱sunntee̱ ko̱ santaha nd'a̱i̱. 


text:
Ch'a̱tuts'i̱hi̱n ra̱ jníhi̱ Abel santaha jníhi̱ Zacaria̱ xi kin'ek'ient'á na̱chan chje̱ xi kjijña a̱nkjín ni̱nku̱. Kui nga b'a̱ tíxihi̱nnu̱u nga n'e̱nijéhe̱ ra̱ xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱ ngayjee̱ ni xu'bo̱. 


text:
¡Ni̱ma̱ rú n'ehenu jun, já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱! Ja kichju'óho̱o xu̱ta̱ yubi̱ xi bix'áko̱ho a̱nkju̱a̱ má nga tíjña kju̱a̱nkjink'uu̱n. Jun najmi bitjas'o̱on ko̱ ta̱ b'ech'óho̱o xu̱ta̱ xi mjehe̱ kju̱a̱s'en yo̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu, já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ tu̱ ni xí najmi kisasíhín ra̱ ni xi kitsú Jesu. Kui nga nkjin tíkjá ni xi kingjásjaiyaha̱ ra̱ 


text:
tu̱ xi ts'i̱ínkijnejihin Jesu nga ku̱i̱nchja̱ nku én xi najmi b'a̱ tjín. I̱ncha tsangisjai ni̱yá xi nkú ts'ín ka̱ma kju̱a̱téjénehe.<pb/>


text:
Tu̱ ni xí kama ñjakú ṉkjúhún xu̱ta̱ nga ta̱ kui ta̱ maha tíi̱ncha basinne'yún xinkjín. A̱s'a̱i já ni'yakuyáha̱ Jesu kinchja̱ko̱ títjun: —Chúhu̱un yjonu̱u xi nkú ts'ín nkaha̱ já fariseo̱. Kui xi bakúchji nga 'yún benkjún Nti̱a̱ná tu̱ xi b'a̱ ts'ín b'é'maha ni ch'onk'un xi tjíntujíhi̱n. 


text:
A̱t'aha̱ najmi tjín ni xi 'ma tjítjo xi najmi cha̱, ko̱ najmi tjín ni xi tíjña 'ma xi najmi s'e̱jña chji. 


text:
Kui b'a̱ maha, ngayjee̱ ni xi kichubahanu má jyuu̱n, kui xi ku̱i̱nú'yá ngáha má ndzjee̱n. Ko̱ én se̱n xi kik'inyoho̱o xinki̱u a̱ya 'manu̱u, kui xi ch'i̱íyako̱ ngáha a̱sun nk'a ni'yoo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu yá xi tjíhin nga ku̱i̱nkjún 


text:
<pb/>’Jun, já amigo̱na̱, b'a̱ tíxinnu̱u. Najmi tu̱ binkjun xi tu̱ yjonintee̱hé maha̱ ts'ínk'ien ko̱ a̱skahan najmi ta̱ tjín nkú ts'i̱ín saha. 


text:
Xínyanu̱u yá xi tjíhin nga ku̱i̱nkjún. Ti̱nkjún xi a̱skahan nga ts'i̱ínk'ien yjonintee̱, tjíhi̱n nga'yún nga ts'i̱ínkji nga̱k'i̱e̱n. Joho̱n, kuihí xu'bo̱ xi ti̱nkjún. 


text:
¿A najmi mahá tsa tu̱ xí nanki chjíhí ch'a nga satéña un ni̱se xi̱ tíntí? Ndaha tsa b'a̱ ma, tu̱nga najmi ts'ínchayahá Nti̱a̱ná ndaha nku ni̱see̱. 


text:
Nga̱t'a ts'a̱jun bi, santaha ngayjee̱ ntsja̱ku tjín xki̱hi̱ Na̱'minu̱u. Kui kju̱a̱ha nga najmi tu̱ binkjuhunnu, a̱t'aha̱ jun xi 'yún chjí so nga nkjin ni̱se. 


text:
<pb/>’Ko̱ b'a̱ tíxinnu̱u. Ngayjee̱ xi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n ta̱ ts'i̱ínkie yjoho̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga xi najmi ts'i̱ínkie yjoho̱ nga bena nginku̱n xu̱ta̱, ko̱ an ta̱ najmi ts'inkíé yjona̱ nga be xu̱to̱ nginku̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi nkú ku̱i̱tsu̱hu̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, ka̱ma ndyjat'aha̱. Tu̱nga xi ch'on ku̱i̱tsu̱hu̱ Espiri̱tu̱ Santo̱, najmi ta̱ ka̱ma ndyjat'aha̱ ra̱. 


text:
Nk'ie nga ngju̱a̱i̱ko̱nu̱u xu̱ta̱ ni'ya sinagoga̱ ko̱ tsa nginku̱n já jue ko̱ tsa nginku̱n já tjíxóo̱, najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u xi nkú ts'ín n'ek'óyo ni xi k'úínnu̱u ko̱ mí éhen xi ku̱i̱xíún. 


text:
A̱t'aha̱ kui chu̱ba̱ xu'bo̱ Espiri̱tu̱ Santo̱ ku̱i̱tsu̱yanu̱u mí ni xi tjíhin nga ku̱i̱xíún. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu xu̱ta̱ xi 'yún mjehe̱ kju̱a̱nchi̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ nku nda̱ xi síjñajihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n: —Ji nda̱ maestru̱, b'a̱ t'ihi̱n nda̱ nts'é nga katakjányako̱na ni xi y'éjña na̱'mini̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ji nda̱, ¿yá xi y'ét'a xána nga nda̱ jue ka̱manu̱u ko̱ a ra̱ nku nda̱ xi ku̱a̱kjánya ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú sa Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ xi kabincha yo̱: —Cha̱so̱o ko̱ chúhu̱un yjonu̱u. Najmi tu̱ n'e mjo ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ xingisoo̱. Najmi tsa tu̱ nga̱t'aha̱ nga tse ni xi tjíhi̱n xu̱ta̱ nga 'yún nda ts'ín k'úéntu. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i y'éjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya: —Jñáha̱ nku nda̱ nchi̱ná tu̱ ni xí ndahá kitsjá nintje̱. 


text:
Ko̱ b'a̱ kitsú ya ani̱ma̱ha̱: “Kui nii̱ xi ts'ian. Ts'inxúnta ni'ya xi tíi̱nchana má nga f'atjá ni xi kama chána ko̱ kj'a̱í xi 'yún i sa ts'inndá ngáhana. Yo̱ kj'uatjá niu̱ ko̱ ngayjee̱ ni xi tjínna. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ xíhi̱n yjona̱: Ji nda̱, nkjin ṉkjún maha ni xi tjítjohi. 'Yún nkjin nú ka̱maha̱. Tu̱ sahá n'e̱kj'áíyai, chi̱ne̱i, s'i̱ ko̱ tsjo kat'ehi.” 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Nti̱a̱ná: “Ji nda̱ chi̱ni, kui ni̱stje̱n xu'bi̱ ku̱a̱yáí. Ni xi tjítjohi, ¿yá xi ka̱ma ts'e̱?” 


text:
<pb/>’B'a̱ mat'ain xu̱ta̱ xi b'ékúhu̱ yjoho̱ kju̱a̱nchi̱ná. Kui xi x'a̱n nginku̱n Nti̱a̱ná. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga Nti̱a̱ná kuhu̱n ntíhi̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱: —Kui kju̱a̱ha nga b'a̱ tíxihi̱nnu̱u. Najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi machjénnu̱u, mí nihi xi chi̱no̱o. Ta̱ ndaha najmi tu̱ fanta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi machjéhe̱n yjonintenu̱u, mí najyuhun xi ndyjo̱o. 


text:
Nk'ie ní nga ku̱i̱ntsu̱bo̱o, kui ní nihi xi 'yún chjíhi̱ ra̱ nga nichinee̱, ko̱ yjonintenu̱u, kui xi 'yún chjíhi̱ ra̱ nga najyuu̱n. 


text:
Cha̱so̱ho̱ ni̱see̱. Najmi b'éntje̱, najmi b'ékú, najmi tjíhi̱n ni'ya xi má nga f'átjo nichinehe̱. Tu̱nga tsjáhá ra̱ Nti̱a̱ná nichine. Ko̱ jun, ¿a najmi 'yúhún chjí so nga ni̱see̱? 


text:
Ko̱ ndaha tsa 'yún kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u tu̱ xi sáhanu masen metru̱, najmi tjín xi nkú ts'ín sáhanu masen metru̱. 


text:
<pb/>’Cha̱se̱ chu̱ba̱yoho̱o xi nkú ts'ín sá naxúu̱. Najmi ts'ínxá ko̱ najmi ts'ínnda nachjún. Tu̱nga an b'a̱ tíxinnu̱u nga ta̱ ndaha nda̱ rei̱ Salomon xi 'yún chánka kama ni̱stjin nk'ie, najmi b'a̱ k'un najyun xi kingja xi nkúhu naxúu̱. 


text:
Tsa Nti̱a̱ná b'a̱ tsjo ts'ínk'íéntu jñá xi chu̱ba̱ ma cháhá, xi nd'a̱i̱ ma chá ko̱ ndyjunni̱ ku̱i̱ti̱, ¿a najmi tu̱ sahá 'yún tsjá sanu̱u najyun xi ndyjo̱o jun xi 'yún chjí so nga jñóo̱? ¡Á b'a̱ 'yún i̱chí s'ejihi̱nnu̱u Nti̱a̱ná! 


text:
Kui b'a̱ maha, najmi tu̱ b'ejña títjun nga ni xi chi̱no̱o ko̱ ni xi s'i̱u ku̱i̱nchísjo. Najmi tu̱ kui kju̱a̱baha̱ niu̱ kas'enu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xu'bi̱ bangisjai xu̱ta̱ xi tjín a̱sunntee̱, tu̱nga jahá be Na̱'minu̱u nga machjénnu̱u ni xu'bi̱. 


text:
Tjehe̱nnto nga katatéxumanu̱u Nti̱a̱ná ko̱ b'a̱ ts'ín tu̱ k'u̱a̱i̱suhúnnu̱u ni xu'bi̱. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱nchi̱nóo̱ 


text:
<pb/>’Najmi tu̱ binkjun, chu̱tsa̱nka̱ tíntína̱. A̱t'aha̱ tsjo tjíhi̱n Na̱'minu̱u nga tsjánu̱u nga ku̱i̱tjás'e̱njiun xi nkú ts'ín batéxuma. 


text:
Ta̱teño ni xi tjínnu̱u ko̱ tjoho̱on xu̱ta̱ x'a̱n. T'ekú ni xi najmi maha̱ batsun. Ch'a̱tjó ndji̱o̱jmi ján ni xi ts'i̱ín nchi̱ná sínnu̱u, má najmi ma fas'en já ndyjé ko̱ ta̱ ndaha xubíu̱ najmi maha̱ bate. 


text:
B'a̱ n'o̱o xi nkú ts'ín já musu̱ xi i̱ncha kuyá nga kj'u̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱ xi kafí kju̱a̱bixan, xi nk'ie nga f'ai tu̱ tje̱n'yún chjux'áhá ra̱ a̱nkju̱o̱. 


text:
Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ já musu̱ xi tjíntujíhin nk'ie nga kj'u̱a̱íhi nda̱ nti̱a̱ha̱. Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ni xi ts'i̱ín nda̱nti̱o̱ tu̱ nga̱t'aha̱ nga tíchuyáha̱, k'u̱énda yjoho̱ nga ts'i̱ínk'íéntut'á yámixo̱ já musu̱ ko̱ tsjáha̱ ni̱ñu̱. 


text:
Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ já musu̱ xu'bo̱ tsa tjíntu tík'un nk'ie nga kj'u̱a̱í nda̱ nti̱a̱ha̱, ndaha tsa masen ni̱stje̱n ko̱ ndaha tsa ja tífi ma sen. 


text:
<pb/>’Katumankjinnu̱u ni xu'bi̱. Tsa be títjun nda̱ xi ts'e̱ ni'yoo̱ mí chu̱ba̱ha kj'u̱a̱í nda̱ ndyjée̱, ta̱ k'úéjña nda. Najmi tsjánte tsa nda̱ ndyjée̱ kju̱a̱s'en kju̱a̱'yún ni'yaha̱. 


text:
B'a̱ ts'ín ta̱ ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu ko̱ jun, a̱t'aha̱ chu̱ba̱ nga najmi tíchuyóho̱o kj'u̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ musu̱ xi na̱xu̱ fiko̱ xáha̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Simon Pedro̱: —Ji nda̱ maestru̱, ¿a ji̱n ts'a̱ji̱n én xi kuachubai, a ra̱ ko̱hó xu̱ta̱? 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Nda̱ Nti̱a̱ná: —¿Yá nda̱ musu̱hu xi na̱xu̱ fiko̱ xáha̱ ko̱ xi nkjink'un, xi nda̱ nti̱a̱ha̱ kitsjá xáha̱ nga kui xi tsjáha̱ nichine já musu̱ xingisoo̱ nk'ie nga ku̱i̱chú chu̱ba̱? 


text:
Tu̱nga tsa b'i̱ ts'ín ts'i̱ínnkjink'un nda̱ musu̱ xu'bi̱: “K'u̱a̱ndaya saha̱ nda̱ nti̱a̱na̱ nga kj'u̱a̱í.” A̱s'a̱i k'u̱éhe̱ já musu̱ ko̱ jminchjín musu̱ xingisoo̱ ko̱ nga kji̱ne̱ ko̱ k'úí ko̱ ka̱ma ch'i̱. 


text:
Tsa tu̱ kj'u̱a̱íhí nda̱ nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ xu'bi̱ ni̱stjin xi najmi tíkuyáha̱ ko̱ chu̱ba̱ xi najmi be, 'yún ndjá ts'i̱ínnijéhe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ xi nkú ts'ín n'enijéhe̱ xu̱ta̱ xi najmi mjehe̱ s'ejihi̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>’Nda̱ musu̱ xi be ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ najmi b'énda yjoho̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi ts'íntjusun ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱, kui xi nkjin ni̱yá s'e̱he̱. 


text:
Tu̱nga nda̱ musu̱ xi najmi be ni xi mjehe̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ko̱ títs'ín ni xi tjíhin nga n'e̱ kju̱a̱ha̱ ra̱, kui xi chuba ni̱yá s'e̱he̱. A̱t'aha̱ ngayjee̱ xi ts'ati ni xi kits'ínkjáíhi̱n, kui xi ta̱ ts'ati ni xi ku̱i̱nchí ngáha̱ ra̱. Ko̱ xi 'yún tse ni xi kin'e kunntá, kui xi ta̱ 'yún tse ni xi n'e̱nisi ngáha̱ ra̱. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu nga kui nga̱t'aha̱ ku̱a̱kjányaha yjoho̱ xu̱ta̱ 


text:
Tu̱nga tjíhin ni nga nku kju̱a̱ni̱ma̱ xi tu̱ xí chánkahá kj'u̱a̱jian. Un ṉkjún tíbena ko̱ b'a̱ ka̱mana santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱i̱tjusun niu̱. 


text:
¿A b'a̱ manu̱u nga kju̱a̱jyu jái̱ tsja a̱sunntei̱? An b'a̱ tíxinnu̱u nga najmi. Tu̱ xi kju̱a̱kjánya níhi yjoho̱ xu̱ta̱ jái̱hina. 


text:
A̱t'aha̱ nd'a̱i̱ ch'a̱tuts'i̱hi̱n ra̱ nga ku̱a̱kjánya yjoho̱ má nga tjíntu un xu̱ta̱. Jan ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ jo, ko̱ xi joo̱ ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ xi joo̱n. 


text:
Xi tí'mi na̱'mi ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ntíhi̱, ko̱ xi tí'mi ntí ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱'mihi̱. Xi tí'mi na̱a ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ ta̱kjíhi̱n, ko̱ xi tí'mi ta̱kjín ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱aha̱. Xi tí'mi na̱ nchí'ya ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ a̱ntaha̱, ko̱ xi tí'mi na̱ a̱nta ngju̱a̱i̱ kontra̱ha̱ na̱ nchí'yaha̱. B'i̱ kitsúhu̱ Jesu xu̱ta̱ nk'ie nga najmi tímankjihi̱n ni̱stjin xi y'a 


text:
<pb/>B'a̱ ta̱ kitsú ya Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n: —Nk'ie nga yo nga nibá ni̱nti̱ xi tje̱hen má fintjai ts'íu̱, a̱s'a̱i: “Tsí k'u̱a̱” bixíún, ko̱ b'a̱ ma. 


text:
¡Xu̱ta̱ xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú ts'ín benkjún Nti̱a̱ná! Mankjinnu̱u ni xi ma chji nk'a ján ko̱ t'anankiu̱, tu̱nga, ¿á najmi tímankjihi̱nnu̱u ni̱stjin xi kich'ahanu nd'a̱i̱? B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga k'úéndaka̱á xinki̱á 


text:
Tsa tjín xi tíbatéjénehi ko̱ tje̱nko̱i̱ nga tí'miko̱i̱ nginku̱n nda̱ tjíxóo̱, chu̱bako̱ndai nga tje̱nko̱ sai a̱ya ni̱yóo̱, tu̱ xi najmi ngju̱a̱i̱ko̱ho ri nginku̱n nda̱ jue. A̱t'aha̱ tsa nginku̱n nda̱ jue ngju̱a̱i̱ko̱hi, a̱s'a̱i nda̱ jue ts'i̱ínkjas'ehin a̱ya ntsja nda̱ xi kunntá nu̱ba̱yóo̱ ko̱ kui xi ngju̱áya'yíhin. 


text:
Kui ni̱stjin xu'bo̱ kabincha yo̱ k'u̱a̱ xi kitsúyaha̱ Jesu ni xi kamat'ain k'u̱a̱ já xi nibáha a̱nte Galilea̱. Pilato̱ kits'ínk'ien jóo̱ ko̱ ta̱ kuihi jníhi̱ jakj'á nga kits'íntjijinko̱ho jníhi̱ chu̱ xi i̱ncha tsichuko̱ nga kitsjá chje̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ Jesu: —¿A b'a̱ manu̱u nga b'a̱ kamat'ain já Galilea̱ xu'bi̱ a̱t'aha̱ 'yún tjín saha̱ ngatitsun nga ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín a̱nte Galilea̱? 


text:
An b'a̱ tíxinnu̱u nga najmi. Ko̱ ta̱ jun, tsa najmi kuankínchj'a̱ha̱ ru̱u ani̱ma̱nu̱u, ngatentoo̱ b'a̱ ta̱ ts'ín ku̱a̱yó. 


text:
Ko̱ máha já tj'ion jan xi k'ien nga tsijnenehe̱ xjó nk'a xi kisasín ntá ti̱xa̱ Siloe, ¿a b'a̱ manu̱u nga kui xi 'yún tjín saha̱ ngatitsun nga xu̱ta̱ xi tjín nanki Jerusalen? 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ ta̱ ts'ín y'éjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya: —Nku nda̱ kisasíhi̱n nku yá higuera̱ a̱jin yá tuntsja̱jéhe̱ ko̱ ngjisehe̱ tsa ja yjaha̱ tu higo̱ yóo̱, tu̱nga ndahá nku najmi kisakúhu̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ nda̱ xi kunntá yá tuntsja̱jée̱: “Ja tjínna jan nú nd'a̱i̱ nga tíf'ái̱ngisja tuhu̱ yá higuera̱ xu'bi̱. Ndaha nku najmi tísakúna. Ti̱chásuin, a̱t'aha̱ tu̱ títs'ínkjenki tiyahá nga'yúhu̱n t'anankiu̱”, kitsú. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nda̱ xi kunntá yá tuntsja̱jée̱: “Ji nda̱ nti̱a̱, tjennteihi̱ nga katasinjña sa nú xu'bi̱. Kuakjanndáíhi̱ tuts'in ko̱ kuinchankíhi̱ abono̱. 


text:
Tsa tsjá tu núni̱, nda tjín. Tu̱nga tsa najmi, ka̱ma stísun.” B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku ta̱chju̱ún nga ni̱stjin nkjún 


text:
Yo̱ kab'ejña nku ta̱chju̱ún xi tjíhi̱n tj'ion jan nú nga uhu̱n. Nku nda̱ninda kits'ínchitjuhu̱ ko̱ ndaha̱chí najmi ta̱ ma basin na̱xu̱hu. 


text:
Nk'ie nga kikie Jesu ta̱chjúu̱n, a̱s'a̱i kinchja̱ha̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji ta̱chju̱ún, ja kama nda̱íhi ch'in xi k'uhin. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kingjénne ntsja Jesu ta̱chjúu̱n. Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tsasin na̱xu̱ ngáha ko̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná. 


text:
Tu̱nga kama kjahán ra̱ nda̱ k'aku̱hu̱ ni'ya sinagoga̱, a̱t'aha̱ ni̱stjin nkjún nga kits'ínnkihi̱ Jesu ta̱chjúu̱n. A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ xu̱to̱: —Jun ni̱stjin tíjña nga ma n'exá. Kui ni̱stjiu̱n nibó nga n'e̱nkinu̱u, najmi tu̱ ni̱stjin nkjúu̱n. 


text:
<pb/>Tu̱nga b'i̱hí kitsú Jesu: —¡Tu̱ tsjohónu̱u bakuchjíú xi nkú ts'ín yankjún Nti̱a̱ná! ¿A najmi chjunndáyanú chu̱ xi tjínnu̱u nga ni̱stjin nkjún nga bankín n'ek'iu ntá? 


text:
Ta̱chjíi̱n ta̱ ntje̱he̱ ntje̱ cháná Abraham maha, xi ja tjíhi̱n tj'ion jan nú nga Satana y'ét'a'yúhu̱n nga kitsjá ch'ihi̱n, ¿a najmi tjíhín ni nga chjúnndáya nga ni̱stjin nkjún? 


text:
<pb/>Nk'ie nga b'a̱ kitsú Jesu, kama subaha̱ ngayjee̱ já kontra̱ha̱. Tu̱nga máha xu̱ta̱ nkjiu̱n, kama tsjoho̱ ngayjee̱ kju̱a̱nkjún xi títs'ín Jesu. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku k'un mostasa̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú ya Jesu: —¿Mí nihi xi b'a̱ joyaha xi nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná? ¿Mí nihi xi k'uejñá chu̱ba̱yahana? 


text:
Kui xi b'a̱ joyaha nku k'un mostasa̱ xi jakj'á nku nda̱ ko̱ y'éntje̱ jñáha̱. A̱s'a̱i kisá k'uu̱n ko̱ nku yá tu chánka kama, ko̱ ni̱see̱ j'ai ts'ínnda'á nu̱ba̱ha̱ tjiaha̱ yóo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén na̱'yu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱ ngáha Jesu: —¿Mí nihi xi k'uejñá chu̱ba̱yako̱hona xi nkú ts'ín batéxuma Nti̱a̱ná? 


text:
Kui xi b'a̱ joyaha na̱'yu̱ saha̱n ni̱nku̱a̱n xi jakj'á nku ta̱chju̱ún ko̱ kits'íntjijinko̱ tse nku̱a̱n ni̱nku̱a̱n. A̱s'a̱i tsijin ngatentee̱ na̱'yu̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku a̱nkju̱a̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga títs'ín ni̱yá Jesu nga tífi nanki Jerusalen, tsakúya ts'íhi̱n éhe̱n Nti̱a̱ná má xi tje̱hen nga tíf'a, nanki i ko̱ nanki xi̱xi̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —N'e̱ kju̱a̱'yúhu̱n ru̱u yjonu̱u nga ti̱tjás'o̱on a̱nkju̱a̱ ntsjíyoo̱. A̱t'aha̱ tíxinyanu̱u nga nkjin ṉkjún maha xi ka̱ma mjehe̱ kju̱a̱s'en yo̱, tu̱nga najmi ka̱mahá ra̱. 


text:
Nk'ie nga ku̱i̱síntje̱n nda̱ xi ts'e̱ ni'yoo̱ ko̱ k'u̱échja a̱nkju̱o̱, jun xi kabincho na̱tsin ján n'e̱kjano a̱nkju̱o̱ nga b'a̱ ku̱i̱xíún: “Ji nda̱ nti̱a̱, chjúx'áni̱ a̱nkju̱o̱.” Tu̱nga b'a̱há ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Najmi be yáha jun.” 


text:
Tu̱nga b'a̱há ku̱i̱tsu̱nu̱u: “Ja b'a̱ kuaxinnu̱u nga najmi be yáha jun. Ti̱yú t'axín tentenú, jun xi ch'on kin'o.” 


text:
<pb/>’Yo̱ ch'i̱ú ko̱ ku̱i̱chó ni'yun nk'ie nga cho̱o nga ntje̱ cháná Abraham, Isaac ko̱ Jacob ko̱ ngayjee̱ já profeta̱ tjíntu má batéxuma Nti̱a̱ná. Ko̱ máha jun, ku̱i̱ch'onsje̱nu̱u na̱tsiu̱n. 


text:
Tjín xu̱ta̱ xi yjanki nd'a̱i̱, kui xi tjun ka̱ma ngáha, ko̱ tjín xi tjun nd'a̱i̱, kui xi tsjénnki. B'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ni̱jmíyaha nanki Jerusalen 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ tjín já fariseo̱ xi j'aisehe̱ Jesu ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Xin t'in, a̱t'aha̱ Herode̱ Antipa̱ mjehe̱ ts'i̱ínk'iehin. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —B'a̱ tankínk'ihu̱un nda̱ maña̱ xi b'a̱ tjíu̱n: “Cha̱se̱i̱. Nd'a̱i̱ ko̱ ndyjunni̱ k'onsje̱ jánindoo̱ ko̱ ts'innkíhi̱ xu̱ta̱, ko̱ ni̱stjin xi ma jahan ka̱ma ndju̱úna xána̱.” 


text:
Tu̱nga tjíhín ni nga ts'inndja̱á ni̱yána̱ nd'a̱i̱ ko̱ ndyjunni̱ ko̱ nkini̱ nga kfíán nanki Jerusalen. A̱t'aha̱ najmi ka̱ma xin nanki ku̱a̱yá nku nda̱ profeta̱. 


text:
<pb/>’¡Jun xu̱ta̱ Jerusalen, xi n'ek'ion já profeta̱ ko̱ b'oho̱o ndji̱o̱ xu̱ta̱ xi n'e nibásenu̱u! ¡A tu̱ nkjihín ni̱yá kama mjena nga k'uentúkúnu̱u xi nkú ts'ín xa̱nto̱ nga b'énkinka̱ ntíhí, tu̱nga najmi kin'e yunú! 


text:
Nd'a̱i̱ ni̱ ma, ja s'e̱jña masen a̱ntenu̱u. An b'a̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ cha̱hanú santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga b'a̱ ku̱i̱xíún: “¡Kakjanínk'a Nti̱a̱ná xi nibáha ngajoho̱!”<pb/>


text:
Nku ni̱stjin nkjún ni̱ñu̱ ngji kjine Jesu ni'yaha̱ nku nda̱ k'aku̱ fariseo̱. Kikuntá 'maha̱ jóo̱ kui chu̱bo̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ Jesu já maestru̱hu̱ kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱: —¿A ma n'enkihi̱ xu̱ta̱ xi uhu̱n nga ni̱stjin nkjún, a ra̱ najmi? 


text:
<pb/>Tu̱nga najmi kinchja̱há jóo̱. A̱s'a̱i Jesu kits'ínsihi̱n nda̱ uu̱n, kits'ínnkihi̱ ko̱ kits'ínkji ngáha ni'yaha̱. 


text:
A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱ko̱hó ngáha jóo̱ nga b'i̱ kitsúhu̱: —Tsa ntíhi̱ ko̱ tsa turu̱hu̱ nku xi síjñajinnu̱u ku̱i̱jne̱ya nku ntá ti̱xa̱ nk'ie nga ni̱stjin nkjún, ¿a najmi tje̱n'yún k'u̱a̱sjejihín? 


text:
<pb/>Ja kamoo̱, nk'ie nga kikie Jesu xi nkú ts'ín tíf'ájin xu̱ta̱ xi kama ñjakú yo̱ a̱nte xi tíi̱ncha títjuu̱n nga tíb'entut'á yámixo̱, a̱s'a̱i y'éjña chu̱ba̱yaha̱ nga tsakúya. B'i̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—Tsa tjín xi ku̱i̱tsu̱yahi nga k'úín nku s'í kju̱a̱bixan, najmi tu̱ a̱nte xi síjña títjuu̱n binchin. A̱t'aha̱ tsa tu̱ ahá ni kj'u̱a̱í nku xi ta̱ kik'inyaha̱ nga kj'u̱a̱í s'íu̱ xi 'yún yankjún sa nga ji, 


text:
tsa a̱s'a̱i b'a̱ kj'u̱a̱í tsuhi nda̱ xi tíb'asje s'íu̱: “Nda̱i̱ tjehi̱n má kabinchin”, kui nga ka̱ma suba ts'íhin ri nk'ie nga k'úi̱nnchin a̱nte xi fekuu̱. 


text:
Ni xi n'e̱ní tsa tjín xi ku̱i̱tsu̱yahi nga k'úín nku s'í, t'ihi̱nnchin a̱nte xi fekuu̱, tu̱ xi b'a̱ kj'u̱a̱í tsuhu ri nda̱ xi kitsúyahi nga kjúái̱ s'íu̱: “Ji nda̱ amigo̱, t'ihi̱nnchin nku a̱nte xi tíjña k'aku̱.” B'a̱ ts'ín sa̱kúhu ri kju̱a̱chánka nginku̱n ngayjee̱ xi k'úéntut'áko̱hi yámixo̱. 


text:
A̱t'aha̱ tu̱ yáhá ni xi k'u̱a̱sje nk'a suba yjoho̱, kui xi cha̱jnu̱cha. Ko̱ xi k'u̱a̱sje ni̱ma̱kju̱a̱ yjoho̱, kui xi sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka. 


text:
<pb/>Ko̱ ta̱ kinchja̱ko̱ Jesu nda̱ xi kitsúyaha̱ nga kj'u̱a̱í kjine ni̱ñu̱. B'i̱ kitsúhu̱: —Nk'ie nga s'í n'e̱sjei, najmi tu̱ já xi nda nchja̱ko̱hi chubaihi̱, ta̱ ndaha já nts'ei, ta̱ ndaha já xinki̱, ko̱ ta̱ ndaha já nchi̱ná xi tjíntut'á tiñahi. A̱t'aha̱ tsa b'a̱ n'e̱i̱, kui jóo̱ ku̱i̱nchja̱ ngajoya ngáha ri ko̱ b'a̱ ts'ín ku̱i̱tju chjíhi ni xi kik'a̱i̱hi̱. 


text:
Ni xi n'e̱ní nk'ie nga s'í n'e̱sjei, xu̱ta̱ x'a̱n chu̱baihi̱, xi ni̱ma̱ha̱, xi najmi ma fi ko̱ xi ka̱. 


text:
B'a̱ ts'ín nda ka̱mat'aihinni. A̱t'aha̱ xu̱ta̱ xu'bi̱ najmi ka̱maha̱ tsjá ngajoya ngáha ri ni xi kj'u̱a̱i̱hi̱, tu̱nga ka̱ma chjíhí ri ni̱stjin nk'ie nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ y'entu. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku s'í chánka xi ts'asje nku nda̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é ni xu'bi̱ nku nda̱ xi ta̱ kab'ejñat'ako̱ Jesu yámixo̱, a̱s'a̱i b'a̱ kitsú: —¡Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ xu̱ta̱ xi k'úéntujíhi̱n s'í chánka xi ka̱ma má batéxuma Nti̱a̱ná! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ Jesu ndo̱: —Nku ni̱yá nku nda̱ ts'asje nku s'í chánka ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kits'ínkint'é nga kj'u̱a̱ísehe̱. 


text:
Nk'ie nga ja tsichu chu̱ba̱, a̱s'a̱i kits'ínkji nku nda̱ musu̱hu̱ ndo̱. “Nibó, a̱t'aha̱ ja tjínda ngayjee̱ nichinee̱”, kitsúhu̱ xi i̱ncha kin'ekint'é nga kj'u̱a̱í s'íu̱. 


text:
Tu̱nga ngayjee̱ jóo̱ i̱ncha tsanki nga n'e̱'yún tak'uhu̱n. “A̱s'a̱i kuak'atsená nku jñá ko̱ tjíhin nga kfínsehe̱. Tíbankihi nga n'e̱'yún tak'unní”, kitsú nda̱ xi tjun kik'inyaha̱. 


text:
“A̱s'a̱i kuak'atsená te turu̱ bakján nanki. Tífikjut'ayá chu̱. Tíbankihi nga n'e̱'yún tak'unní”, kitsú ngá kj'a̱í nda̱. 


text:
<pb/>’Kik'óya ngáha nda̱ musu̱ ko̱ kitsúyaha̱ nda̱ nti̱a̱ha̱ ngayjee̱ ni xu'bi̱. A̱s'a̱i kama kjaha̱n nda̱ xi ts'e̱ ni'yoo̱. “Ki̱tsa̱ t'in a̱jin na̱nti̱o̱ ko̱ ni̱yáté xi tjín nanki xu'bi̱. Nibáko̱i̱ e̱i̱ xi x'a̱ha̱n, xi ni̱ma̱ha̱, xi ka̱ha̱, ko̱ xi najmi ma fi”, kitsúhu̱ nda̱ musu̱hu̱. 


text:
A̱skahan b'a̱ kitsú nda̱ musu̱: “Ji nda̱ nti̱a̱, ja kuats'intjusan xi nkú nga kuakixín, tu̱nga tjíhín sa a̱nte.” 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nda̱nti̱o̱: “T'in a̱ya ni̱yóo̱ ko̱ a̱nte xi̱ xi tjíndai e̱i̱. N'e̱ kju̱a̱'yúhu̱n ri̱ xu̱ta̱ nga kju̱a̱s'en e̱i̱, tu̱ xi tséhe ni'yana̱. 


text:
A̱t'aha̱ an b'a̱ tíxinnu̱u nga ndaha nku xu̱ta̱ xu'bo̱ xi kixinya títjuhu̱n najmi kji̱ne̱ ni xi y'endá.” B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu ni xi tjíhin nga tjun ts'i̱ínnkjink'un xu̱ta̱ xi mjehe̱ tsjénnkihi̱ 


text:
<pb/>—Tsa tjín xi tsjénnkina, tjíhin nga 'yún ts'i̱ín mjena nga na̱'mihi̱, na̱aha̱, chju̱úhu̱n, ntíhi̱, já nts'e̱, jminchjín nichja, ko̱ santaha yjoho̱. Tsa najmi b'a̱ ts'i̱ín, najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ ni'yakuyána̱. 


text:
Xi najmi títsjáha̱ yjoho̱ nga tsjénnkina santaha tsa ku̱a̱yá nga̱t'ana̱, najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ ni'yakuyána̱. 


text:
<pb/>’Tsa nku xi tíjñajinnu̱u mjehe̱ ts'i̱ínnda nku torre̱, ¿a najmi tjuhún k'úéjña nga ts'i̱ínxki̱ nkú tjín ni xi kfe̱t'aha̱, tu̱ xi sku̱e̱he tsa tíjñaha̱ ni xi machjéhe̱n nga ts'i̱ínndju̱ú niu̱? 


text:
A̱t'aha̱ tsa̱ ts'i̱ínnda tuts'in xjóo̱ ko̱ a̱skahan najmi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ nga ts'i̱ínndju̱ú niu̱, a̱s'a̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ xi sku̱e̱he̱ nga b'a̱ ts'i̱ín ku̱a̱jnu̱kiehe̱. 


text:
B'i̱ ngján b'a̱ ku̱i̱tsu̱: “Nku xá kik'atuts'i̱hi̱n kui nda̱i̱, tu̱nga najmi tsichukju̱a̱há ra̱ nga kits'ínndju̱ú.” 


text:
<pb/>’Ko̱ tsa nku nda̱ rei̱ xi tíjñaha̱ te mii̱ já jun mjehe̱ ngju̱a̱i̱ kjánko̱ kj'a̱í nda̱ rei̱, ¿a najmi tjuhún k'úéjña nga ts'i̱ínnkjink'un tsa ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ nga kja̱ánko̱ nda̱ rei̱ xinkuu̱ xi nibáko̱ kan mii̱ já jun xi ts'e̱? 


text:
Ko̱ tsa behe̱ k'un nga najmi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱, a̱s'a̱i ts'i̱ínkji já chji̱ne̱'én xi ts'e̱ xi má nga ku̱a̱nkihi̱ kju̱a̱jyu nda̱ rei̱ xinkuu̱ nk'ie nga kjin tje̱n sa. 


text:
Kui b'a̱ maha, tu̱ yáhá ni xi tíjñajinnu̱u xi najmi k'u̱éjña ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n, kui xi najmi tsuhu̱ ra̱ nga ka̱ma xu̱ta̱ ni'yakuyána̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén sihi̱n na̱xo̱ 


text:
Najmi ta̱ chjíhi̱ ra̱. Najmi ka̱ma n'e̱chjén xi nkúhu tsa ninte ko̱ ta̱ ndaha tsa n'e̱tjijihi̱n abono̱. Tu̱ ngju̱a̱i̱yahá sa na̱tsin ján. Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.<pb/>


text:
Nkjín já xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱ ko̱ xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ ts'íntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise kama ñjakút'aha̱ Jesu nga j'aisínñjuhu̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱yanehe̱ já fariseo̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga b'a̱ kitsúhu̱ xinkjín: —Kui nda̱i̱ ts'ínkjáíhi̱n ko̱ kjineko̱ ni̱ñu̱ xu̱ta̱ xi najmi na̱xu̱ ts'íntjusun kju̱a̱texumoo̱. 


text:
<pb/>—Tsa tíjñajinnu̱u nku xi tíi̱nchaha̱ unchan chu̱tsa̱nka̱, tsa ndyja̱ha̱ nku, ¿a najmi ku̱i̱ncháhá xi cháte ko̱ yachán ñjoo̱ a̱jin jñóo̱ ko̱ ngju̱a̱i̱ngisjai xi kandyjoo̱ santa nkúhu nga sa̱kúhu̱? 


text:
Nga kj'u̱a̱í ni'yaha̱, ku̱i̱nchja̱ ñjaha̱ já xi nda nchja̱ko̱ho̱ ko̱ já xi tjíntut'á tiñaha̱. “N'e̱tsjoko̱nú, a̱t'aha̱ ja kuasakú ngáhana chu̱tsa̱nka̱ xi kandyjana”, ku̱i̱tsu̱hu̱. 


text:
<pb/>’B'a̱ tíxinnu̱u nga b'a̱ ta̱ ts'ín 'yún s'e sa kju̱a̱tsjo ndji̱o̱jmi ján nk'ie nga nku xu̱ta̱ ngatitsun fikj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱ nga cháte ko̱ yachán ñja xu̱ta̱ xi na̱xu̱ nginku̱n Nti̱a̱ná, xi najmi tjíhin nga ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku to̱on xi kindyja 


text:
<pb/>’Ko̱ tsa nku ta̱chju̱ún tíjñaha̱ te to̱ontaba, tsa ndyja̱ha̱ nku, ¿a najmi k'u̱étihí nku nd'í ko̱ kjécha ni'yaha̱ nga ku̱a̱ngisjáí sisin santa nkúhu nga sa̱kú ngáha̱ ra̱ to̱oho̱n? 


text:
Ko̱ nk'ie nga sa̱kúhu̱, a̱s'a̱i ku̱i̱nchja̱ ñjaha̱ jminchjín xi nda nchja̱ko̱ho̱ ko̱ jminchjín xi tjíntut'á tiñaha̱. “N'e̱tsjoko̱nú, a̱t'aha̱ ja kuasakú ngáhana to̱ontaba xi kandyjana”, ku̱i̱tsu̱hu̱. 


text:
B'a̱ tíxinnu̱u nga b'a̱ ta̱ ts'ín s'e kju̱a̱tsjo a̱jihi̱n ntítsjehe̱ Nti̱a̱ná nk'ie nga nku xu̱ta̱ ngatitsun fikj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku na̱'mi xi kits'ínkjáín ngáha̱ ra̱ ntíhí 


text:
Nda̱ xi kjintíu̱ kinchja̱ko̱ na̱'mihi̱: “Ji na̱'mi, k'u̱a̱i̱ní ni xi kanéna”, kitsúhu̱. A̱s'a̱i tsakjánya ndo̱ ni xi tjíhi̱n nga kitsjáha̱ ntíhí. 


text:
A̱skahan nga ja j'a chuba ni̱stjin, a̱s'a̱i tsatéña nda̱ xi kjintíu̱ ngayjee̱ ni xi kik'a̱i̱hi̱ ko̱ ngji nku nanki t'axín kjin nga kik'a to̱on xi kisakúhu̱. Yo̱ kits'ínkje tiya to̱oho̱n nga kits'ínjnu kits'ínt'a. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga ja kits'ínkje ngayjee̱ to̱oho̱n, tu̱ nkuhú kjintíá xi tu̱ xí 'yúhún kama nanki xu'bo̱ ko̱ kikie kjintíá ko̱ kui. 


text:
A̱s'a̱i ngjinki xáha̱ nku nda̱ xi tíjña nanki xu'bo̱, a̱s'a̱i kits'ínkjihi̱ ndo̱ má tíi̱ncha chi̱nka̱ha̱ tu̱ xi ts'i̱ínkjehen chu̱. 


text:
<pb/>’Tu̱ chahán kama chu̱ba̱yaha̱ ni xi kits'ín, kui nga b'i̱ kitsúhu: “Nkú tjín maha já xi ts'ín xánta ni'yaha̱ na̱'mina̱ xi tíb'anki tímaha̱ nichine. Ko̱ máha an, e̱i̱ tíbaya kjintíá. 


text:
Tu̱ sahá kfínse ngáha̱ ra̱ na̱'mina̱ ko̱ b'a̱ xíhi̱n: Ji na̱'mi, tje̱nna jé nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginkuin. 


text:
Najmi ta̱ an tsuhuna tsa ntíhi̱ k'úínní. Tu̱ sahá katumahi an xi nkú joyaha nku nda̱ musu̱ xi ts'íhin xánta.” 


text:
A̱s'a̱i kits'ín ni̱yá nda̱tiu̱ nga nibase ngáha̱ ra̱ na̱'mihi. Kjin tje̱n sa nk'ie nga kikiehe̱ na̱'mihi ko̱ kama ni̱ma̱ha̱. Tsangatsanka nga ngjitsubakjá ntíhi̱ ndo̱ ko̱ kikjexu̱'ba. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nda̱tiu̱: “Ji na̱'mi, tje̱nna jé nginku̱n Nti̱a̱ná ko̱ nginkuin. Najmi ta̱ an tsuhuna tsa ntíhi̱ k'úíhinní.” 


text:
<pb/>’Tu̱nga b'a̱há kitsú na̱'mihi̱ nda̱tiu̱ nga kinchja̱ko̱ já musu̱hu̱: “Ki̱tsa̱ nibáko̱o najyun xi 'yún nda ko̱ n'e̱ngjo ntína̱, ko̱ ta̱ t'eyoho̱o na̱jnú ntsja nku stji̱nk'un, ko̱ tjayoho̱o tja̱ba̱xínnté. 


text:
A̱t'aha̱ ntína̱ xu'bi̱ nkú joyaha tsa ja k'ien ja kj'úáíya ngáha̱ ra̱. Kui xi kindyja ja kuasakusjáí ngáha.” A̱s'a̱i nku s'í i̱ncha kik'asje. 


text:
<pb/>’Máha nda̱ xi chóo̱, jñá kafí. Nk'ie nga kik'óya ko̱ j'ai tiña ni'yoo̱, kint'é nga suu̱n tífane ko̱ nga tíi̱ncha tenki xu̱ta̱. 


text:
B'a̱ kik'ihi̱n: “Nda̱ nts'ei ja kaf'ai ngáha ko̱ na̱'mihi̱ katsjá kju̱a̱ nga kan'ek'ien nku turu̱ xu̱nkú xi 'yún chánka, a̱t'aha̱ nda tjíhi̱n ndo̱ nga kuats'ínkjáín ngáha̱ ra̱.” 


text:
Kama kjan ṉkjúhu̱n nda̱ xi chóo̱ nga santaha najmi ta̱ mjehe̱ ra̱ kju̱a̱s'ehen a̱yoo̱. Kui nga tsitjusjehe na̱'mihi̱ ko̱ tsankihi̱ nga kju̱a̱s'en. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú ndo̱: “Yai, té, xi nkú ts'ín nkjin nú tjíhi̱n nga títs'inxát'aha ko̱ tehe̱nte tínt'e'éhen, tu̱nga ndaha̱chí nku ni̱yá najmi kje̱ 'ba̱i̱ní nku chu̱tentsu̱ i̱chí xi k'uasjéko̱hona s'í já xi tjoho̱ an. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga kj'uai ntíhi̱ xu'bi̱, xi kits'ínkjeko̱ jminchjín skóo̱ ni xi kik'a̱i̱hi̱, kan'ek'ieihi̱n nku turu̱ xu̱nkú chánka.” 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i b'a̱ kitsú na̱'mihi̱: “Ji ntína̱, tehe̱nte tinchunko̱ní e̱i̱, ko̱ ngayjee̱ ni xi tjínna̱ ji ts'i̱. 


text:
Tu̱nga nd'a̱i̱ tjíhin nga n'e̱sjeé s'í ko̱ n'e̱tsjaá, a̱t'aha̱ nda̱ nts'ei nkú joyaha tsa ja k'ien ja kj'úáíya ngáha̱ ra̱. Kui xi kindyja ko̱ ja kuasakúsjáí ngáha”, kitsú.<pb/>


text:
B'i̱ kitsú ya Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱: —Y'ejña nku nda̱ nchi̱ná xi kitsjá xáha̱ nku nda̱ musu̱hu̱ tu̱ xi ku̱a̱se̱he̱ ra̱ ni xi tjíhi̱n. Kik'inyaha̱ nga nda̱ musu̱ títs'ínkje tiya ni xi kits'ínkjas'ehe̱n nga ku̱a̱se̱he̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ nda̱ musu̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: “¿Á b'a̱ tsu én xi tínt'ehena? N'e̱kjas'enní kuenta̱ha̱ xá xi tín'ei, a̱t'aha̱ najmi ta̱ ji cha̱se̱he̱ ri̱ ni xi tjínna.” 


text:
A̱s'a̱i kits'ínnkjink'un nda̱ musu̱. B'i̱ kitsú: “¿Mí nihi xi ts'ian e̱i̱ ni̱, a̱t'aha̱ ja títs'ínkje xána̱ nda̱ nti̱a̱na̱? Najmi ku̱i̱chúkju̱a̱na tsa xá ndjá ts'ian ko̱ subana tsa chje̱ kuankia. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ nga nkúnkú já xi tje̱he̱n ts'e̱ nda̱ nti̱a̱ha̱. “¿Nkú tjín tje̱hin ts'e̱ nda̱ nti̱a̱na̱?”, kitsúhu̱ nda̱ xi tjun j'aisehe̱. 


text:
“Unchan ndji̱í seti̱”, kitsú ndo̱. B'a̱ kitsú nda̱ musu̱: “Á xu̱ju̱n xi tjít'a xki̱hi̱ ni xi tje̱hin e̱i̱. Ki̱tsa̱ ti̱nchin, tu̱ sahá tu̱ chátehé t'et'ai.” 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú ngáha̱ kj'a̱í: “Ko̱ ji, ¿nkú tjín tje̱hin?” “Unchan kusta̱ tuni̱ñu̱”, kitsú nda̱ xu'bi̱. B'a̱há ta̱ kitsú ngáha nda̱ musu̱: “Á xu̱ju̱n xi tjít'a xki̱hi̱ ni xi tje̱hin e̱i̱. Tu̱ sahá tu̱ cháte ko̱ katéhé t'et'ai.” 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i nda̱ nti̱a̱ha̱ nda̱ musu̱ ch'onk'un xu'bi̱ kama nkjúhu̱n nga 'yún nkjink'un ndo̱ nga b'a̱ kits'ín. A̱t'aha̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱ a̱sunntee̱ 'yún tjín saha̱ kju̱a̱nkjink'un xi nkú ts'ín b'éndako̱ xinkjín nga xu̱ta̱ xi ts'e̱ má ndzjee̱n. 


text:
Ko̱ an b'a̱ tíxinnu̱u. N'e̱ chjón kju̱a̱nchi̱ná xi tjín a̱sunnte ngatitsui̱n nga ku̱i̱si̱nko̱ xu̱ta̱, tu̱ xi kas'ehe̱nu̱u xu̱ta̱ xi nda ku̱i̱nchja̱ko̱nu̱u. B'a̱ ts'ín nk'ie nga kfe̱ko̱ a̱sunntei̱ kju̱a̱nchi̱náha̱, n'e̱kjáínnu̱u má nga ku̱i̱ntsu̱ba̱ síún. 


text:
<pb/>’Xi kixi̱ fiko̱ nga ts'íntjusun ni xi i̱chí, kui xi ta̱ na̱xu̱ fiko̱ nga ts'íntjusun ni xi tse. Ko̱ xi najmi kixi̱ fiko̱ nga ts'íntjusun ni xi i̱chí, kui xi ta̱ najmi na̱xu̱ fiko̱ nga ts'íntjusun ni xi tse. 


text:
Kui b'a̱ maha, tsa najmi kixi̱ ku̱a̱nkínko̱o nga cha̱so̱ho̱ kju̱a̱nchi̱ná xi tjín a̱sunnte ngatitsui̱n, ¿yá xi tsjánu̱u nga chúnnto kju̱a̱nchi̱ná xi ndoo̱? 


text:
Ndaha nku nda̱ musu̱ najmi ma ts'ínxát'aha̱ jo já nti̱a̱. A̱t'aha̱ nku xi ts'i̱ín unkie ko̱ nku xi ts'i̱íntjo, ko̱ a ra̱ ts'i̱ínxát'a sisihi̱n nku ko̱ ch'on ts'ín ku̱a̱se̱he̱ xinkuu̱. Kui nga najmi ka̱ma n'e̱xát'aha̱ ru̱u Nti̱a̱ná ko̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga já fariseo̱, kui xi 'yún tsjoho̱ to̱on. Kui nga tsajnukiehe Jesu nk'ie nga kint'é ngayjee̱ ni xu'bi̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ Jesu jóo̱: —Xu̱ta̱ nda n'esjo yjonu̱u nginku̱n xu̱ta̱, tu̱nga Nti̱a̱náhá be xi nkú ts'ín tjíntuyá ani̱ma̱nu̱u. A̱t'aha̱ ni xi benkjún xu̱ta̱ tu̱ ts'i̱hí maha̱ Nti̱a̱ná nga basehe̱. 


text:
Jet'a xáha̱ ni xi kis'et'a kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ ni xi tsakúya já profeta̱ ni̱stjin nga j'ai Jua Bautista̱. Kui ni̱stjiu̱n kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ nga tís'eni̱jmí nga Nti̱a̱ná xi batéxuma ko̱ xu̱ta̱ títsjá nga'yúhu̱n yjoho̱ nga tífas'enjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
Tu̱nga ta̱ chjíhi̱ ra̱ kju̱a̱téxumoo̱. Najmi 'ni tjín tsa ndyja̱jihi̱n sén nk'a ján ko̱ t'anankiu̱ nga nku ntu i̱chíhi̱ kju̱a̱téxumoo̱ ndyja̱t'a. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíyaha Jesu kju̱a̱bixoo̱n 


text:
<pb/>’Tu̱ yáhá ni xi k'u̱éjña chju̱úhu̱n ko̱ ku̱i̱xanko̱ kj'a̱í ta̱chju̱ún, kui xi tíbangane kju̱a̱bixan tjuhu̱n. Ko̱ xi ku̱i̱xanko̱ ngáha ta̱chju̱ún xi y'éjñaha̱ x'i̱hi̱n, kui xi ta̱ tíbangane ni xi 'mihi̱ kju̱a̱bixan. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ nchi̱ná ko̱ nku nda̱ x'a̱n 


text:
<pb/>’Y'ejña nku nda̱ nchi̱ná xi bja najyun xi 'yún chjí ko̱ najyun xi tsjo k'un ko̱ ngayje ni̱stjin tsjo ts'ín b'asje s'í. 


text:
Ta̱ y'ejña ya nku nda̱ x'a̱n xi 'mi Laza̱ro̱, xi kitsejnúhú ra̱ tsé ko̱ xi fajñastiu a̱nkju̱a̱ ni'yaha̱ nda̱ nchi̱nóo̱. 


text:
Kui nda̱ x'o̱n ni xi un b'éhe k'un nga kji̱ne̱ t'íá xi̱ xi bixuntunkí kinte yámixa̱ha̱ nda̱ nchi̱nóo̱. Ko̱ santaha nañóo̱ f'aik'úhu̱n nga kjinejnu tséhe̱. 


text:
Tu̱ k'iehén nda̱ x'o̱n ko̱ ntítsjee̱ ngjiko̱ho̱ a̱nte xi má nga tíjña ntje̱ cháná Abraham, ko̱ ta̱ k'ien nda̱ nchi̱nóo̱ ko̱ ngjiyanji. 


text:
Nk'ie nga un tíbehe̱ nda̱ nchi̱nóo̱ nga̱k'i̱e̱n, tsasenjinki ko̱ kikie nga kjin tíjña Abraham ko̱ nga Laza̱ro̱ kab'ejñat'aha̱. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i kikjintáya nda̱ nchi̱nóo̱ nga kinchja̱: “Ji na̱'mi Abraham, katuma ni̱ma̱hi an. T'exáí Laza̱ro̱ nga kats'ínk'anchi̱ku na̱jnú ntsja ko̱ kanibá ts'ínk'anchi̱ njá. A̱t'aha̱ 'yún ṉkjún un tíbena e̱i̱ a̱jin nd'íi̱”, kitsú. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Abraham: “Ji ntína̱, n'e̱kj'áítsjein nga tsjo ts'ín tsinchin a̱sunntee̱ ko̱ Laza̱ro̱ kju̱a̱ni̱ma̱ j'anki. Tu̱nga nd'a̱i̱ tjíhi̱n kju̱a̱jyu ko̱ ji un tíbehi. 


text:
Ko̱ nku tíkjá ya. Nku ti̱xa̱ chánkantsú tje̱nchja masen yaná. B'a̱ ts'ín najmi ma f'atikjáha xi tjíntu e̱i̱ xi mjehe̱ ngju̱a̱i̱ ján ko̱ ta̱ ndaha xi tjíntu ján najmi ma f'atikjá nga kj'u̱a̱í e̱i̱.” 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱há ngáha nda̱ nchi̱nóo̱: “Tíbankihi, na̱'mi, nga n'e̱kjí Laza̱ro̱ ni'yaha̱ na̱'mina̱. 


text:
A̱t'aha̱ un maha já nts'é. Katjitsúyaha̱ tu̱ xi najmi ko̱ kui kj'u̱a̱íhi a̱nte xu'bi̱ má nga un tíbehe̱ xu̱ta̱”, kitsú ndo̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Abraham: “Tíjñaha̱ já nts'ei kju̱a̱téxumaha̱ Moise ko̱ xu̱ju̱n xi y'ét'a já profeta̱. Kui xi kant'é éhe̱n”, kitsú. 


text:
A̱s'a̱i: “Najmi, na̱'mi Abraham. Tu̱nga tsa tjín xi kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱ ko̱ ngju̱a̱i̱sehe̱ já nts'é, ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱”, kitsú nda̱ nchi̱nóo̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Abraham: “Tsa najmi tínt'é éhe̱n ni xi y'ét'a Moise ko̱ já profeta̱, ta̱ najmi ka̱ma chu̱ba̱yaha̱ ndaha tsa tjín xi kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱.”<pb/>


text:
B'i̱ kitsú Jesu nga kinchja̱ko̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱: —Tjíhin nga s'e̱ ni xi ts'i̱ínkijnejihi̱n ngatitsun xu̱ta̱, tu̱nga, ¡ni̱ma̱ rú ts'íhin xi ts'i̱ínkijnejin ngatitsun xu̱ta̱ xi kj'a̱í! 


text:
Tu̱ sahá ra̱ ngandaha̱ xi b'a̱ ts'i̱íu̱n tsa s'e̱t'a 'yúnt'a kásin nku ndji̱o̱ chánka ko̱ chja̱nikj'ajin ntáchak'uu̱n, kintehe̱ ni nga ts'i̱ínkijnejin ngatitsun nku ntí i̱chí xi nkúhu xu'bi̱. 


text:
Chúhu̱un yjonu̱u. ’Tsa nda̱ nts'ei títs'ín ngatitsun, chu̱bako̱i̱ nga najmi nda títs'ín. Tsa ngju̱a̱i̱kj'áha̱ ra̱ ani̱ma̱ha̱, n'e̱ndyjat'aihi̱. 


text:
Tsa yatu ni̱yá ch'on ts'i̱ínko̱hi nga nku ni̱stjin ko̱ tsa yatu ni̱yá: “Tífikj'aha̱ ra̱ ani̱ma̱na, n'e̱ndyjat'aní”, tsa ku̱i̱tsu̱hi, n'e̱ndyjat'aihi̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa tu̱ i̱chí s'ejinnu̱u Nti̱a̱ná xi nkúhu nku k'un mostasa̱ xi 'yún i̱chí, ka̱ma b'a̱ k'úíhu̱un yá tu xu'bi̱: “Ti̱yú xin e̱i̱ ko̱ t'ihi̱nsi̱njñajin ntáchak'uu̱n.” Ku̱i̱nt'é'énnu̱u yóo̱. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ musu̱ xi ts'íntjusun xáha̱ 


text:
<pb/>’Tsa nku xi tíjñajinnu̱u tíjñaha̱ nku nda̱ musu̱ xi kafikján t'anankiu̱ ko̱ tsa chu̱ kafikunntá, nk'ie nga ja k'o̱óyaha jñá nda̱ musu̱, najmi b'a̱ ku̱i̱tsu̱hu̱: “Ti̱tjáha̱nchunt'áí yámixo̱.” 


text:
B'a̱ ní ku̱i̱tsu̱hu̱: “T'endaní ni xi kjíne̱ ko̱ n'e̱sjei najyihi̱n. T'eyání nichinena̱ ko̱ ntá xi k'u̱i̱a̱, ko̱ a̱skahan ka̱ma chi̱ne̱i̱ ko̱ s'i̱ ji.” 


text:
Ko̱ ta̱ ndaha najmi tsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ nda̱ musu̱hu̱ nk'ie nga ja kuats'íntjusun xá xi kuatsjáha̱. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín jun, nk'ie nga ja n'e̱tjusun ngayjee̱ xá xi kitsjánu̱u Nti̱a̱ná, b'a̱ ní ti̱xíún: “Já musu̱ níi̱. Ni xi kik'inni̱, kui nihi xi kin'ei̱.” B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu te já xi k'uhu̱n ch'in fentujnu 


text:
<pb/>Nk'ie nga títs'ín ni̱yá Jesu nga tífi nanki Jerusalen, j'ajin masen a̱nte Samari̱a̱ ko̱ a̱nte Galilea̱. 


text:
Nk'ie nga tsichu nku nanki i̱chí, j'aik'úhu̱n te já xi k'uhu̱n ch'in fentujnu. Kui xi kjint'á tsincha 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie Jesu jóo̱, a̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱: —Tankínkuhu̱u yjonu̱u já na̱'miu̱. Nk'ie nga tíi̱ncha fi jóo̱, tsitjuxín ch'ihin. 


text:
A̱s'a̱i nku nda̱ xi tje̱njihi̱n já xi tee̱, nk'ie nga kikie nga kama nkihi̱, kik'óya ko̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga 'yún kikjintáya. 


text:
J'aisinkúnch'int'aha̱ Jesu nga i̱xí t'anankiu̱hú kingjénsten nintaku̱ ko̱ kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱. Samari̱a̱ nibáha nda̱ xi b'a̱ kits'íu̱n. 


text:
¿Á tu̱ nkuhú nda̱ xu'bi̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ kuak'óyaha nga kj'u̱a̱i̱ts'íntsjoho̱ ra̱ Nti̱a̱ná? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ ndo̱: —Ti̱síntje̱i̱n ko̱ t'in. A̱t'aha̱ kuas'ejihin nga Nti̱a̱ná kits'ín nibána, kui nga kama nkihi ri. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nkjé ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i já fariseo̱ kingjásjaiyaha̱ Jesu nkjé ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná. B'i̱ kitsú Jesu: —Tunkaán najmi ka̱ma chjihi̱ nk'ie nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná. 


text:
Ko̱ ta̱ ndaha najmi b'a̱ ku̱i̱tsu̱ xu̱ta̱: “E̱i̱ tíjña”, ko̱ a ra̱: “Ján tíjña.” A̱t'aha̱ ja tíbatéxuma Nti̱a̱ná a̱jinnu̱u. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱: —Ku̱i̱chú ni̱stjin nga ka̱ma mjenu̱u nga cho̱o ndaha tsa tu̱ nku i̱chí ni̱stjin xi s'e̱ nk'ie nga kj'u̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, tu̱nga najmi cha̱nú. 


text:
Tjín xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱nu̱u: “E̱i̱ tíjña”, ko̱ a ra̱: “Ján tíjña.” Tu̱nga najmi tu̱ bankínnú ko̱ ta̱ ndaha najmi tu̱ tsjennkíhu̱u. 


text:
A̱t'aha̱ xi nkú ts'ín ma chji nd'ích'o̱n nk'a ján nga bat'ai, nga ma chji e̱i̱ ko̱ ma chji ján, b'a̱ ta̱ ts'ín ka̱ma chji Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n ni̱stjin nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha. 


text:
Tu̱nga títjuhún tjíhin nga un ṉkjún sku̱e̱he̱ ko̱ nga xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱ najmi ts'i̱ínkjáíhi̱n. 


text:
<pb/>’Xi nkú kama ni̱stjin nga y'ejña Noe, b'a̱ ta̱ ka̱ma ni̱stjin nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n. 


text:
Kui ni̱stjiu̱n tíi̱ncha kjine ko̱ tíi̱ncha 'bi xu̱ta̱. Tíi̱ncha bixan ko̱ tíi̱ncha ts'ínkixan ntíhí. B'a̱ tíi̱ncha ts'ín santa nkúhu nga tsichu ni̱stjin nga jas'en Noe tsutsu chánkoo̱, ko̱ tu̱ ni xí kik'ahá ts'í ko̱ jesunjin ntá ngayjee̱ xu̱ta̱. 


text:
Ko̱ b'a̱ ta̱ kama ni̱stjin nga y'ejña Lot. Tíi̱ncha kjine ko̱ tíi̱ncha 'bi xu̱ta̱. Tíi̱ncha b'atse ni ko̱ tíi̱ncha batéña ni. Tíi̱ncha b'éntje̱ ko̱ tíi̱ncha ts'ínnda ni'ya. 


text:
Tu̱nga ni̱stjin nga tsitju Lot nanki Sodoma̱, nibajen nk'a ján nd'í ko̱ sufri̱ nga tsixuntu t'anankiu̱. Jesun ngayjee̱ xu̱ta̱. 


text:
<pb/>’Kui ni̱stjin xu'bo̱, xi kab'ejñasun nk'a ni'yaha̱ najmi tu̱ ku̱i̱tjujen nga kj'u̱a̱ík'asje ni xi tjíntu a̱ya ni'yaha̱. Ko̱ xi kafi jñá najmi ta̱ kats'óyaha ni'yaha̱. 


text:
Tu̱ yáhá ni xi mjehe̱ ts'i̱ínk'anki suba yjoho̱ nga k'úéjña tík'un, kui xi tu̱ sahá ku̱a̱yá. Tu̱nga xi ku̱a̱yá, kui xi tu̱ sahá n'e̱k'anki. 


text:
An b'a̱ tíxinnu̱u. Kui ni̱stje̱n xu'bo̱ jo xu̱ta̱ xi kjintusún nku kama̱, nku chjúbé ko̱ xinkuu̱ s'e̱jña. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —Ji Nda̱ Nti̱a̱, ¿má xi tje̱hen b'a̱ ka̱moo̱? B'i̱ kitsú Jesu: —Yaha̱ nga má kjijña nku yjoninte k'ien, yo̱ ma ñjakú chálíkíe̱. B'a̱ ta̱ ts'ín cha̱ha̱ nga kj'u̱a̱í Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n.<pb/>


text:
A̱s'a̱i Jesu y'éjña chu̱ba̱yaha̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ nga tsakúyaha̱ nga tjíhin nga tehe̱nte ku̱i̱nchja̱ Nti̱a̱ná ko̱ nga najmi ts'i̱ínkjehe̱ k'un. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱: —Nku nanki y'ejña nku nda̱ jue xi najmi benkjún Nti̱a̱ná ko̱ ta̱ ndaha najmi nusihi̱n xu̱ta̱. 


text:
Yo̱ ta̱ y'ejña nku ta̱chju̱ún xi ja k'ien x'i̱hi̱n. Kui xi fisehe̱ nda̱ jue nga b'a̱ tsuhu̱: “Kixi̱ n'e̱ní kju̱a̱ xi tjínko̱na chá kontra̱na̱.” 


text:
Nkjin ni̱stjin j'a nga najmi kits'íhi̱n kju̱a̱ ta̱chjúu̱n. Tu̱nga a̱skahán ni kits'ínnkjink'un: “Ndaha tsa najmi benkján Nti̱a̱ná ko̱ najmi nusinna xu̱ta̱, 


text:
tu̱nga tu̱ nku títs'ínstihína ta̱chjíi̱n. Kui nga tu̱ sahá kixi̱ ts'ihi̱n ra̱ kju̱a̱ tu̱ xi najmi ts'i̱ínkjehe kju̱a̱tsentana̱ nga kj'u̱a̱íse tehe̱ntena.” 


text:
Nti̱a̱ná, ¿a najmi kixi̱hí ts'i̱íhi̱n kju̱a̱ xu̱ta̱ xi j'ájin, xi ni̱stjin ni̱stje̱n nchja̱ko̱ho̱? ¿A ts'i̱ínk'andayahá nga ku̱a̱si̱nko̱? 


text:
B'a̱ tíxinnu̱u nga ntju̱úhu̱n ts'i̱íhi̱n kju̱a̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. Tu̱nga nk'ie nga kj'u̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, ¿a sa̱kú saha̱ a̱sunntee̱ xu̱ta̱ xi s'ejihi̱n Nti̱a̱ná? B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ fariseo̱ ko̱ nku nda̱ xi f'áchjíntjai ch'á 


text:
<pb/>Ta̱ y'éjña chu̱ba̱yaha̱ Jesu nga tsakúyaha̱ xu̱ta̱ xi b'a̱ maha̱ nga na̱xu̱ tíi̱ncha ts'ín nginku̱n Nti̱a̱ná maha̱, tu̱nga najmi ndahá ts'ín basehe̱ xu̱ta̱ xingisoo̱. B'i̱ kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—Jo já ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱, nku xi nda̱ fariseo̱ ko̱ nku nda̱ xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱. 


text:
Nda̱ fariseo̱ b'i̱ ts'ín kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná nga ngandaha̱ kinchja̱ nk'ie nga kabasinjña ndju: “Ji Na̱'mi, títsjaha máb'a̱chjí a̱t'aha̱ najmi b'a̱ k'an xi nkú k'un xu̱ta̱ xi k'oo̱, xi ndyjé ts'ín, xi ch'onk'un, xi b'at'aha̱ chju̱úhu̱n. Ko̱ ta̱ ndaha najmi b'a̱ k'an xi nkúhu nda̱ xu'bi̱ xi f'áchjíntjai ch'á. 


text:
<pb/>’Tu̱nga nda̱ xi f'áchjíntjai ch'á kjin tsasinjña ko̱ santaha najmi ma k'un tsa nk'a ján ku̱a̱se̱njinki. Tu̱ kik'onyahá 'me̱he̱ nga b'i̱ kitsú: “Ji Na̱'mi, katuma ni̱ma̱hi an nga jé tje̱nna.” 


text:
An b'a̱ tíxinnu̱u. Nku nda̱ xi na̱xu̱ kama nda̱i̱ nginku̱n Nti̱a̱ná nk'ie nga kik'óya ngáha ni'yaha̱. Najmi b'a̱ha nda̱ xinkuu̱. A̱t'aha̱ tu̱ yáhá ni xi k'u̱a̱sjenk'a suba yjoho̱, kui xi i̱chí ka̱ma nginku̱n Nti̱a̱ná. Ko̱ xi k'u̱a̱sje ni̱ma̱kju̱a̱ yjoho̱, kui xi sa̱kúhu̱ kju̱a̱chánka. B'i̱ ts'ín nda kinchja̱ne Jesu jántí xi̱u̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i i̱ncha j'aiko̱ xu̱ta̱ ntíhi̱ tu̱ xi Jesu ngju̱énnehe̱ ra̱ ntsja. Tu̱nga nk'iehé nga kikie já ni'yakuyóo̱ nii̱, b'a̱ kitsúhu̱ xu̱ta̱ nga najmi b'a̱ i̱ncha ts'i̱ín. 


text:
Tu̱nga kinchja̱há ra̱ Jesu jóo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Tjehe̱nntoho̱ jántíu̱ nga kanibásena. Najmi tu̱ jun b'ech'óho̱o. A̱t'aha̱ xu̱ta̱ xi b'a̱ ts'ín tjíntuyáha̱ xi nkú joyaha jántí xi̱, kui xi tje̱he̱n ra̱ nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Xi najmi ts'i̱ínkjáíhi̱n nga Nti̱a̱ná xi batéxumaha̱ xi nkú ts'ín ts'ínkjáíhi̱n nku nda̱ chí ni xi 'ba̱i̱hi̱, kui xi ndaha̱chí najmi kju̱a̱s'enjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱. B'i̱ ts'ín kinchja̱ni̱jmíko̱ Jesu nku nda̱ nchi̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i nku nda̱ k'aku̱ kingjásjaiyaha̱ Jesu: —Ji nda̱ maestru̱, ji xi ndai, ¿mí nihi xi ts'ian tu̱ xi ka̱ma ts'inkjáíhi̱n ra̱ nga kúáte̱jña tík'un síán? 


text:
Yai xi nkú ts'ín tjít'a kju̱a̱téxumoo̱: “Najmi tu̱ biyunéí kju̱a̱bixoo̱n. Najmi tu̱ n'ek'iein. Najmi tu̱ ndyjé n'ei. Najmi tu̱ testiyu̱ tsank'á n'ei. Cha̱nkjúín na̱'mihi̱ ko̱ na̱ahi̱.” 


text:
<pb/>Nk'ie nga kint'é Jesu ni xu'bi̱ b'a̱ kitsú: —Nku ni ndyjat'á sahi. Ta̱teñai ngayjee̱ ni xi tjíhin ko̱ tjeihi̱n xu̱ta̱ x'a̱n. B'a̱ ts'ín s'e̱he ri kju̱a̱nchi̱ná ndji̱o̱jmi ján. A̱s'a̱i nibáí nga tsjénnkiní. 


text:
Nk'ie nga kikie Jesu nga kik'ie nusin nusihi̱n ndo̱, b'i̱ kitsú: —¡Á b'a̱ 'yún 'ni tjíhin tsa xu̱ta̱ xi nchi̱ná ṉkjúhun kju̱a̱s'enjihin nga Nti̱a̱ná ku̱a̱téxumaha̱! 


text:
Tu̱ sahá najmi 'ni tjín tsa nku chu̱ camello̱ kju̱a̱s'en ti̱xa̱ha̱ nku nintu nga nku nda̱ nchi̱ná kju̱a̱s'enjin nga Nti̱a̱ná xi ku̱a̱téxumaha̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Tu̱ yáhá ni xi y'éjña ni'yaha̱, tsa chju̱úhu̱n, tsa já nts'e̱, tsa xi cháha̱ ko̱ tsa ntíhi̱ a̱t'aha̱ Nti̱a̱ná batéxumaha̱, 


text:
kui xu̱ta̱i̱ 'yún ts'ati k'u̱a̱i̱ ngáha̱ ra̱ a̱sunnte xu'bi̱ ko̱ ni̱stjin xi nibá a̱skahan k'u̱a̱i̱hi̱ nga k'úéntu tík'un sín. B'i̱ ts'ín ta̱ kitsúya ngáha Jesu nga ku̱a̱yá 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngjiko̱ t'axín Jesu já ni'yakuyá xi te joo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Tjenñju. Ja tíbankíaán nanki Jerusalen. Yo̱ ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xi y'ét'a já profeta̱ nga ka̱maha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n. 


text:
A̱t'aha̱ a̱ya ntsja xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ n'e̱kjas'en. Kui xi ku̱a̱jnu̱kiehe̱, ch'on ts'i̱íhi̱n, ko̱ ku̱a̱tétéjnuhu̱. 


text:
<pb/>Ndaha nku ni xu'bi̱ najmi kamankjihi̱n já ni'yakuyóo̱. Najmi be ni xi tínchja̱ Jesu, a̱t'aha̱ kis'ejña 'maha̱ niu̱. B'i̱ ts'ín kits'ínnkihi̱ Jesu nku nda̱ ka̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tíbichú tiña Jesu nanki Jerico, nku nda̱ ka̱ kab'ejña a̱ndai ni̱yóo̱ nga tíbanki chje̱. 


text:
<pb/>Xu̱ta̱ xi yja títjuu̱n kinchja̱tiko̱ho̱ tu̱ xi k'u̱échja'aha ts'a, tu̱nga tu̱ sahá 'yún kikjintáya sa: —¡Ji ntje̱he̱ David, katuma ni̱ma̱hi an! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasin'yún Jesu ko̱ b'a̱ kitsú nga ngju̱a̱i̱chj'a nda̱ ko̱. Nk'ie nga ja j'ai, Jesu kingjásjaiyaha̱: 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Katuma chjihi. A̱t'aha̱ kuas'ejihin nga Nti̱a̱ná kits'ín nibána, kui nga kama nkihi ri. 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ kama chjihi̱ ndo̱ ko̱ kitsjennkíhi̱ Jesu nga kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná. Ko̱ ta̱ kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná ngayjee̱ xu̱ta̱ xi kikie ni xu'bi̱.<pb/>


text:
Yo̱ tíjña nku nda̱ nchi̱ná xi 'mi Zakeo̱, xi nda̱ k'aku̱hu̱ já xi f'áchjíntjai ch'á nga ts'ínxát'aha̱ já Roma̱. 


text:
Kui xi mjehe̱ sku̱e̱ yáha Jesu, tu̱nga najmi tímahá ra̱, a̱t'aha̱ katsehe xu̱ta̱ ko̱ ch'e̱ ṉkjún ya Zakeo̱. 


text:
A̱s'a̱i tsangatsanka títjuhu̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n ko̱ tsiyajnu nku yá xi síjña yo̱, tu̱ xi sku̱e̱he Jesu, a̱t'aha̱ yo̱ tjíhin nga kj'u̱a̱. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja tíf'a Jesu yo̱, tsasenjinki má kji'a ndo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Ji Zakeo̱, ki̱tsa̱ ti̱tjuje̱i̱n, a̱t'aha̱ ni'yahi̱ tjíhin nga ts'inkj'áíya nd'a̱i̱. 


text:
Tu̱nga nk'ie nga kikie xu̱ta̱ ni xu'bi̱, a̱s'a̱i ngayjee̱ kinchja̱yane Jesu nga b'a̱ kitsúhu̱ xinkjín: —Ni'yaha̱ nku nda̱ xi najmi ts'íntjusun kju̱a̱téxumaha̱ Moise kfi ts'ínkj'áíya. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsasinjña ndju Zakeo̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱ Jesu: —Cha̱se̱i̱, nda̱ maestru̱. Tsjaha̱ xu̱ta̱ x'a̱n masen ni xi tjínna. Ko̱ tsa tjín xi ndyjé kits'ihi̱n nga ts'ana̱cha̱ha̱, ts'ink'óya ngáha̱ ra̱ ñju ni̱yá tjíhin ni xi jakj'aha̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ja k'uanki nd'a̱i̱ xu̱ta̱ xi tjíntu ni'ya xu'bi̱, a̱t'aha̱ ta̱ ntje̱he̱ ntje̱ chjáná Abraham y'aha̱ ra̱ nda̱ xu'bi̱. 


text:
A̱t'aha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n j'aingisjáí ko̱ j'ai ts'ínk'anki xu̱ta̱ xi ja kindyja. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén nku nda̱ xi kitsjáha̱ já musu̱hu̱ to̱on xi ts'i̱ínxáko̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga tímjéñju xu̱ta̱ ni xi tínchja̱ Jesu, a̱s'a̱i ta̱ y'éjña chu̱ba̱ya ngáha nga tsakúya. A̱t'aha̱ ja tíbichú tiña nanki Jerusalen ko̱ b'a̱ tímaha̱ xu̱ta̱ nga a̱kui ku̱a̱téxumahá Nti̱a̱ná. 


text:
Kui nga b'a̱ kitsúhu Jesu: —Y'ejña nku nda̱ nchi̱ná xi ngji kjin kj'a̱í nanki tu̱ xi nda̱ rei̱ n'e̱ maha ko̱ a̱skahan k'o̱óya ngáha. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ha̱ te já musu̱hu̱ ko̱ kitsjáha̱ to̱on nga nkúnkú jóo̱. “N'e̱xáko̱o to̱oi̱n santa nkúhu nga kjúái̱ ngáhana”, kitsúhu̱. 


text:
<pb/>’Tu̱nga unkiehé ra̱ xu̱ta̱ nankihi̱ ndo̱ ko̱ i̱ncha kits'ínkji tje̱nnki ndo̱ já chji̱ne̱'én xi b'a̱ ku̱i̱tsu̱: “Najmi mjeni̱ tsa kui nda̱i̱ xi ka̱ma nda̱ rei̱ni̱.” 


text:
Tu̱nga kin'e mahá nda̱ rei̱ ndo̱ ko̱ kik'óya ngáha nankihi̱. A̱s'a̱i kitsjá kju̱a̱ nga chu̱baha̱ já musu̱ xi kitsjáha̱ to̱on, tu̱ xi sku̱e̱he xi nkú tjín kits'ín ngana̱sun nga nkúnkú jóo̱. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i j'ai nda̱ xi tjuu̱n. “Ji nda̱ nti̱a̱, te tjíhin nga kits'ín ngana̱sun to̱ohi̱n”, kitsú. 


text:
“Nda tjín. Nda ní ji, nda̱ musu̱. Na̱xu̱ kin'etjusuin xá i̱chí xi kitsjaha, kui nga tsjaha ra nga ku̱a̱texumaha̱ ri̱ te nanki”, kitsú nda̱ rei̱. 


text:
A̱s'a̱i j'ai nda̱ musu̱ xi ma joho. “Ji nda̱ nti̱a̱, un tjíhin nga kits'ín ngana̱sun to̱ohi̱n”, kitsú. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i j'ai ngá kj'a̱í nda̱ musu̱. “Ji nda̱ nti̱a̱, á to̱ohi̱n ngáha e̱i̱. Nku pañu̱ kik'ontikjájian nga y'etjá, 


text:
a̱t'aha̱ tsankjuhun. A̱t'aha̱ kjan ní ji. Chjubéí ni xi najmi ji y'ejñai ko̱ chjusíntje̱i̱n cha̱n xi najmi ji y'entje̱i̱”, kitsú. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱ kitsú nda̱ rei̱: “Ji nda̱ musu̱ ch'onk'un, ta̱ kuihi én xi kuakixín ts'inko̱kju̱a̱hara. Tsa an xi kjan ko̱ fakj'a ni xi najmi an y'ejñá ko̱ kjesíntje̱n cha̱n xi najmi an y'entje̱, 


text:
kui nga, ¿á najmi kin'ekjas'ehe̱n ri̱ to̱onna̱ já xi be nkú ts'ín ts'ínxáko̱ho to̱on? Tsa b'a̱ kin'ei, ja ra̱ ts'inkjáín ngáha̱ ra̱ nd'a̱i̱ to̱onna̱ ko̱ santaha ntíhi̱ nga kjúa̱”, kitsú. 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ nda̱ rei̱ já xi kabincha yo̱. “Chjú'oho̱o to̱oo̱n nda̱ xu'bi̱ ko̱ tjoho̱on nda̱ xi tíjñaha̱ te”, kitsúhu̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú nda̱ rei̱: “An b'a̱ tíxinnu̱u. Ngayjee̱ xi tjíhi̱n ni, kui xi k'u̱a̱i̱ saha̱. Tu̱nga xi najmi tjíhi̱n, kui xi chjú'aha̱ santaha ni xi i̱chí xi tíjñaha̱. 


text:
Ko̱ máha já kontra̱na̱ xi najmi mjehe̱ nga kuatexumaha̱, nibáko̱o e̱i̱ ko̱ nginkán ti̱chákjó kásin.” B'i̱ ts'ín jas'en Jesu nanki Jerusalen 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja b'a̱ kitsú Jesu, a̱s'a̱i kitsjen títjun nga kits'ínndju̱ú ngáha ni̱yáha̱ nanki Jerusalen. 


text:
Nk'ie nga ja tsichu tiña Betfage ko̱ Betani̱a̱, nanki xi tiña maha̱ a̱sunntu tje̱nki̱ xi 'mi Yá Olivo̱, a̱s'a̱i kits'ínkji Jesu jo já ni'yakuyáha̱ 


text:
nga b'i̱ kitsúhu̱: —Tankíún nanki i̱chí xi tíjña tiña ján. Nk'ie nga ja ku̱i̱chú yo̱, sa̱kúnu̱u nku ntí búrrú xi tjít'a'yún, xi najmi kje̱e ch'a b'esúhu̱n. Chjúnndáyo ko̱ nibáko̱o e̱i̱. 


text:
Ko̱ tsa tjín xi ngju̱ásjaiyanu̱u: “¿Á jun tíchjundáyahanu chu̱?”, tsa ku̱i̱tsu̱nu̱u, b'a̱ t'ihu̱un: “Nda̱ maestru̱ rú machjéhe̱n chu̱.” 


text:
Nk'ie nga ja tíi̱ncha kjendáya ntí búrrúu̱, a̱s'a̱i b'a̱ kitsú já xi ts'e̱ chu̱: —¿Á jun tíchjundáyahanu ntí búrrúu̱? 


text:
Nk'ie nga ja tíi̱ncha bichú tiña má jenstehe̱n a̱sunntu tje̱nki̱ Yá Olivo̱, a̱s'a̱i ngayjee̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ Jesu 'yún i̱ncha kikjintáya tsjo nga kits'íntsjoho̱ Nti̱a̱ná nga̱t'aha̱ ngayjee̱ kju̱a̱nkjún xi i̱ncha kikie. 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú xu̱to̱: —¡Nti̱a̱ná nda kats'ínko̱ nda̱ rei̱ xi kits'ín nibá ngajoho̱! ¡Kas'e kju̱a̱jyu ndji̱o̱jmi ján ko̱ kaya kju̱a̱chánkaha̱ Nti̱a̱ná nk'a ján! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ k'u̱a̱ já fariseo̱ xi tje̱njihi̱n xu̱ta̱ nkjiu̱n: —Ji nda̱ maestru̱, b'a̱ t'ihi̱n xu̱ta̱ ni'yakuyáhi̱ nga najmi tu̱ b'a̱ i̱ncha kats'ín. 


text:
B'i̱ kitsú: —¡Tsa tu̱ kui sa ni̱stjin xu'bi̱ ka̱mankjinnu̱u ni xi tsjánu̱u kju̱a̱jyu! Tu̱nga tíjña 'mahánu̱u niu̱ nd'a̱i̱. 


text:
A̱t'aha̱ ku̱i̱chú ni̱stjin nga já kontra̱nu̱u k'u̱étjindainu̱u xjó nga k'u̱échjanu̱u tu̱ xi ts'i̱ínkjehe̱nu̱u. 


text:
Ts'i̱ínkjenu̱u ko̱ ts'i̱ínk'ien xu̱ta̱ nankinu̱u. Ndaha nku ndji̱o̱ najmi ta̱ s'e̱jñasun saha̱ ra̱ xinkjín. A̱t'aha̱ najmi kamankjinnu̱u nk'ie nga y'éjña chjinu̱u Nti̱a̱ná kju̱a̱ndaha̱. B'i̱ ts'ín kik'onsje Jesu já xi tíi̱ncha batéña chu̱ má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i jas'en Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Kik'onsje já xi tíi̱ncha batéña ko̱ tíi̱ncha b'atse chu̱ yo̱. 


text:
B'i̱ kitsúhu̱: —B'a̱ ts'ín tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Ni'ya xi má nga ku̱i̱nchja̱ko̱ xu̱ta̱ Nti̱a̱ná ka̱ma ni'yana̱.” Tu̱nga jun a̱ntehe̱ já ndyjé tín'e mo. 


text:
<pb/>Xki̱ ni̱stjin tsakúya Jesu na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Ko̱ já na̱'mi k'aku̱, já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já xi yankjúhu̱n i̱ncha tsangisjai ni̱yá xi nkú ts'ín ka̱ma ts'i̱ínk'iehen Jesu. 


text:
Tu̱nga najmi tísakú ni̱yáhá ra̱ nkú ts'ín b'a̱ i̱ncha ts'i̱ín, a̱t'aha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ 'yún mjehe̱ nga ku̱a̱sínñjuhu̱ ni xi tínchja̱ Jesu.<pb/>


text:
Nku ni̱yá nk'ie nga tíbakúya Jesu má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱ nga y'éni̱jmíhi̱ xu̱ta̱ én nda tsuhu̱ Nti̱a̱ná, a̱s'a̱i j'aik'úhu̱n já na̱'mi k'aku̱, já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ xinkjín nga kinchja̱ni̱jmíyaha niu̱: —Tsa: “Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱ Jua”, ku̱i̱xíaán, a̱s'a̱i b'a̱ ku̱i̱tsu̱ná: “¿Á najmi kis'ejihi̱nnu̱u ni xi kitsúhu Jua?” 


text:
Ko̱ tsa: “Xu̱ta̱ a̱sunntei̱ kits'ín nibáha̱” ku̱i̱xíaán, ngayjee̱ xu̱ta̱ k'u̱éná ndji̱o̱ nga ts'i̱ínk'ienná, a̱t'aha̱ b'a̱ tsu xu̱ta̱ nga nku nda̱ profeta̱ kama Jua. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Ko̱ ta̱ ndaha an najmi xínyanu̱u yá xi kitsjána nga b'a̱ títs'ian. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kits'ínchjén já xi najmi na̱xu̱ fiko̱ xá xi kik'a̱i̱hi̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Jesu b'i̱ ts'ín tsakúyaha̱ xu̱ta̱ nga y'éjña chu̱ba̱yaha̱: —Nku nda̱ y'éntje̱ tuntsja̱jé. Kitsjá sáha̱ a̱ntee̱ já xi maha̱ ts'ínxáko̱ tuntsja̱jée̱, a̱s'a̱i ngji kjin tse ṉkjún ni̱stjin. 


text:
Nk'ie nga ja tíjne tuu̱, a̱s'a̱i kits'ínkjisehe̱ ndo̱ nku nda̱ musu̱hu̱ já xi títs'ínxáko̱ tuntsja̱jée̱ tu̱ xi ku̱a̱nkihi̱ ra̱ tu xi kanéhe̱. Tu̱nga kik'íéhé ra̱ jóo̱ nda̱ musu̱hu̱ ko̱ kits'ínkji tiya tiya. 


text:
A̱s'a̱i ta̱ kits'ínkjihí ngáha ndo̱ kj'a̱í nda̱ musu̱, tu̱nga ta̱ kik'íéhé ngáha̱ ra̱ jóo̱ nda̱ musu̱ xu'bi̱. Ch'on ṉkjún i̱ncha kitsúhu̱ ko̱ kits'ínkji tiya tiya. 


text:
Ta̱ kits'ínkjihí ngáha kj'a̱í nda̱ musu̱hu̱ ndo̱, tu̱nga ta̱ kits'ín'uhún ngáha̱ ra̱ jóo̱ nda̱ xu'bi̱ nga tsanka tje̱nnki. 


text:
<pb/>’Tu̱ chahán b'i̱ kitsú nda̱ xi ts'e̱ tuntsja̱jée̱: “¿Mí nihi xi ts'ian? Tu̱ sahá ntína̱ xi tjo ṉkjúnna ts'inkjíá. Tsa tu̱ ahá ni sku̱e̱nkjún ntína̱ jóo̱.” 


text:
Tu̱nga nk'iehé nga kikie já xi ts'ínxáko̱ tuntsja̱jée̱ nga nibá ntíhi̱ ndo̱, b'a̱ kitsúhu̱ xinkjín: “Kui xu'bo̱ xi ts'i̱ínkjáíhi̱n ngayjee̱ ni xi tjíhi̱n na̱'mihi̱. Tu̱ sahá n'e̱k'ieén tu̱ xi ka̱ma ts'a̱ñáhaná ni xi ts'i̱ínkjáíhi̱n.” 


text:
Kui nga kik'onsjehe jóo̱ ntíhi̱ ndo̱ na̱tsin má nga tjíntje̱ tuntsja̱jée̱ ko̱ kits'ínk'ien. ’Kui b'a̱ maha, ¿nkú ts'i̱íhi̱n ra̱ nda̱ xi ts'e̱ tuntsja̱jée̱ já xu'bo̱? 


text:
Kj'u̱a̱í ko̱ ts'i̱ínkje já xi ts'ínxáko̱ tuntsja̱jée̱ ko̱ kj'a̱í já tsjá sá ngáha̱ ra̱ a̱nte tuntsja̱jée̱. Nk'ie nga kint'é ni xu'bi̱ xu̱ta̱ xi tíi̱ncha yo̱, a̱s'a̱i b'a̱ i̱ncha kitsú: —¡Najmi b'a̱ tu̱ katuma! 


text:
<pb/>Tu̱nga tsase'ahá Jesu jóo̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Kui nga, ¿nkú tsuhu̱ ra̱ ma ni xu'bi̱ xi tjít'a xu̱ju̱n éhe̱n Nti̱a̱ná? B'a̱ títsu̱:<pb/>Ndji̱o̱ xi kikjaníya já chji̱ne̱xóo̱,<br/>ja j'ai ma ndji̱o̱ k'aku̱. 


text:
Tu̱ yáhá ni xi ku̱i̱jne̱sun ndji̱o̱ xu'bi̱ ka̱ma xi̱xi̱. Ko̱ xi ku̱i̱jne̱nehe̱ ndji̱o̱ ka̱ma nku̱a̱nku̱a̱n. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu yá xi tjíhin nga s'e̱chjíhi̱ 


text:
<pb/>Ta̱ kuihi chu̱bo̱ mjehe̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga ku̱a̱kj'ánijé Jesu, a̱t'aha̱ kamankjihi̱n nga kui kinchja̱ni̱jmíyaha nga y'éjña chu̱ba̱ya. Tu̱nga i̱ncha kitsankjúhún xu̱ta̱ nkjiu̱n. 


text:
A̱s'a̱i kits'ín nibásehe̱ Jesu k'u̱a̱ já xi kúnnta 'maha̱, xi xu̱ta̱ nda kits'ín ma maña̱ yjoho̱, tu̱ xi ts'i̱ínkijnejihin Jesu nku én xi najmi b'a̱ tjín. B'a̱ ts'ín ka̱ma ts'i̱ínkjas'ehe̱n ra̱ nda̱ tjíxá Roma̱. 


text:
B'a̱ i̱ncha j'ai tsúhu̱: —Ji nda̱ maestru̱, yai̱ nga kju̱axi̱ én xi chubai nga bakuyáí ko̱ nga najmi ngabi n'ei kju̱a̱. Na̱xu̱ bakuyáí éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>—Ta̱kúnú nku to̱on denari̱o̱. ¿Yá xi ts'e̱ sénni̱stjii̱n ko̱ j'áín xi tjít'aha̱ to̱oi̱n? B'a̱ kitsú jóo̱: —Ts'e̱ nda̱ títjun Cesa̱r. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —Tjoho̱on nda̱ títjun Cesa̱r ni xi ts'e̱ nda̱ títjun Cesa̱r, ko̱ tjoho̱on Nti̱a̱ná ni xi ts'e̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>Najmi kamaha̱ jóo̱ kits'ínkijneya Jesu nga ku̱i̱nchja̱ nginku̱n xu̱ta̱ na̱nti̱o̱ nku én xi najmi b'a̱ tjín. Tu̱ sahá kama nkjúhu̱n én xi kits'ínk'óya Jesu ko̱ najmi ta̱ kinchja̱ha. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ 


text:
<pb/>Já saduseo̱ bakúya nga najmi kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱. A̱s'a̱i k'u̱a̱ xi j'aisehe̱ Jesu nga 


text:
kingjásjaiyaha̱. B'i̱ i̱ncha kitsúhu̱: —Ji nda̱ maestru̱, y'ét'aná Moise: “Tsa nku nda̱ xi tíjñaha̱ chju̱ún kju̱a̱yá nga najmi kis'eko̱ho̱ ntí chju̱úhu̱n, nda̱ nts'e̱ tjíhin nga ku̱i̱xanko̱ ngáha chju̱úhu̱n, tu̱ xi b'a̱ ts'ín s'e̱he̱ ra̱ ntí nda̱ nts'e̱ xi k'ie̱n.” 


text:
Y'entu yatu já xi nts'e̱ maha xinkjín. Tsixan nda̱ xi tjuu̱n tu̱nga b'a̱há tjíu̱n k'ien. Najmi kis'ehe̱ ntí. 


text:
A̱s'a̱i b'a̱há ta̱ kits'ín ngáha nda̱ xi ma jahan ko̱ ta̱ k'ien, ko̱ b'a̱ ta̱ kamat'ain já xingisoo̱. Ndaha nku xi yatuu̱ najmi kis'ehe̱ ntí. 


text:
<pb/>’Kui b'a̱ maha, ni̱stjin nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, ¿yá nda̱ha xi ka̱ma ts'e̱ ta̱chjúu̱n? A̱t'aha̱ nga yatuu̱ tsixanko̱. 


text:
Tu̱nga xu̱ta̱ xi tje̱he̱n ra̱ nga k'úéntu tík'un ni̱stjin xi s'e̱jña a̱skahan, xi kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱, kui xi najmi ta̱ ku̱i̱xahan ko̱ najmi ta̱ ts'i̱ínkixahan ntíhi̱. 


text:
A̱t'aha̱ najmi ta̱ ka̱ma ku̱a̱yáha. B'a̱ ní ts'ín k'úéntu xi nkú ts'ín tjíntu ntítsjee̱. Ntíhi̱ Nti̱a̱ná ka̱ma, a̱t'aha̱ j'áíya ngáha̱ ra̱ ngabayoo̱. 


text:
<pb/>’Ko̱ santaha Moise ta̱ y'éjña chji nga kj'u̱a̱íya ngáha̱ ra̱ xu̱ta̱ ngabayoo̱, nk'ie nga kinchja̱ni̱jmíyaha na'yá ntsje̱ xi títiu̱. A̱t'aha̱ b'a̱ ts'ín tjít'a nga Nti̱a̱ná xi “Nti̱a̱ha̱ Abraham, Nti̱a̱ha̱ Isaac ko̱ Nti̱a̱ha̱ Jacob.” 


text:
Nti̱a̱ná najmi Nti̱a̱ha̱ ani̱ma̱. Nti̱a̱ha̱ ní xu̱ta̱ tík'un. A̱t'aha̱ nginku̱n Nti̱a̱ná tjíntu tík'un ngayjee̱ xu̱ta̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ k'u̱a̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱: —B'a̱ tjín ni xi ku̱a̱kixín, nda̱ maestru̱. 


text:
<pb/>Najmi ta̱ kama k'un kingjásjaiya saha̱ ra̱ Jesu tsa mí nihi. B'i̱ ts'ín kingjásjaiya Jesu yá xi y'aha̱ ra̱ xi Cristo̱ 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: —¿Nkú tjíhi̱n ra̱ nga b'a̱ tsuhu xu̱ta̱ nga ntje̱he̱ David nibáha̱ ra̱ xi Cristo̱? 


text:
A̱t'aha̱ ta̱ kuihi David b'a̱ ts'ín y'ét'a xu̱ju̱n salmo̱:<pb/>Nti̱a̱ná b'a̱ kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱na̱:<pb/>“Ti̱nchint'ání má batexuma,<pb/> 


text:
B'a̱ ts'ín ta̱ kuihi David b'a̱ kitsúhu nga Nda̱ Nti̱a̱ha̱ maha xi Cristo̱. Kui nga, ¿nkú ts'ín ntje̱he̱ David nibáha̱ ra̱ xi Cristo̱? B'i̱ ts'ín y'échjit'ain Jesu sin xi y'a já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ 


text:
<pb/>—Chúhu̱un yjonu̱u já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. Kui xi tsjoho̱ nga bja najyun ndju nga b'ema ko̱ nga tsjo ts'ín súniñaha̱ ni̱yátée̱. Tsjoho̱ nga b'entusún yáxile̱ xi tíi̱ncha títjun ni'ya sinagoga̱ ko̱ nga b'entu a̱nte k'aku̱ xi tjín nku s'í. 


text:
Kui xi kje'áha̱ ni'yaha̱ jminchjín xi ja k'ien x'i̱hi̱n ko̱ a̱s'a̱i chu̱ba̱ 'yúhún tse nchja̱ko̱ maña̱ Nti̱a̱ná tu̱ xi b'é'mat'aihin yjoho̱. 'Yún un sku̱e̱he̱ já xu'bi̱.<pb/>


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú: —Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ta̱chju̱ún x'a̱i̱n 'yún tse kuatsjá sa nga ngayjee̱ xu̱ta̱ xi k'oo̱. 


text:
A̱t'aha̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi k'oo̱ ni xi tíb'ankihi̱ kuatsjá. Tu̱nga máha ta̱chjíi̱n, ngayjee̱ to̱on xi tíjñaha̱ nga kji̱ne̱yaha nichine kuatsjá. B'i̱ ts'ín tsakúya Jesu ni xi ka̱ma kintehe̱ ni nga kfe̱ a̱sunntee̱ 


text:
<pb/>K'u̱a̱ xu̱ta̱ tínchja̱ni̱jmíyaha ni̱nku̱ nga tsjo ts'ín kin'enaxúko̱ho ndji̱o̱ tsjo k'un ko̱ ni xi kits'ínsuhun xu̱ta̱. A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu: 


text:
<pb/>—Máha ni xi tíyo e̱i̱, ku̱i̱chú ni̱stjin nga ndaha nku ndji̱o̱ najmi ta̱ s'e̱jñasuhu̱n ra̱ xinkjín. Ngayjee̱ n'e̱xúya. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú jóo̱ nga kingjásjaiyaha̱: —Ji nda̱ maestru̱, ¿nkjé b'a̱ ka̱ma? ¿Mí nihi xi ku̱a̱kúchji títjun nga b'a̱ ka̱ma? 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ Jesu: —Chúhu̱un yjonu̱u nga najmi tu̱ ch'a xi k'u̱a̱na̱cha̱nu̱u. A̱t'aha̱ nkjin maha xi kj'u̱a̱í nga an ts'i̱ín ma yjoho̱. “An xi kui”, ku̱i̱tsu̱. Ko̱ b'a̱ ku̱i̱tsu̱ ya: “Ja kuichu ni̱stjiu̱n.” Tu̱nga najmi tu̱ tsjennkíhí ru̱u jóo̱. 


text:
Nk'ie nga ku̱i̱nú'yó nga tjín kju̱a̱chán ko̱ nga najmi tjín kju̱a̱jyu a̱jihi̱n xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín, najmi tu̱ binkjun. A̱t'aha̱ tjíhin ni nga tjun b'a̱ ka̱ma, tu̱nga najmi kje̱hé kfe̱ a̱sunntee̱. 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ kitsú sa Jesu nga ngjindju: —Xu̱ta̱ xi tjín nku nanki kja̱ánko̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í nanki. Nku nda̱ rei̱ kja̱ánko̱ kj'a̱í nda̱ rei̱. 


text:
Chón xi tu̱ xí 'yúhún ka̱ma ko̱ s'e̱ kjintíá kj'a̱í kj'a̱í nanki. Tsjén ch'in ch'onk'un, ko̱ ka̱ma chji nk'a ján ni xi ku̱i̱nchánkjúhu̱n xu̱ta̱ ko̱ kju̱a̱nkjún chánka. 


text:
<pb/>’Tu̱nga kintehe̱ ni nga ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xu'bi̱, títjun ku̱a̱kj'ánijénu̱u xu̱ta̱ ko̱ tsjénnki unkienu̱u. Ts'i̱ínkjas'ennu̱u a̱ya ntsja já k'aku̱hu̱ xu̱ta̱ sinagoga̱ ko̱ ts'i̱ínkjas'ennu̱u nu̱ba̱yá. Nga̱t'ana̱ ngju̱a̱i̱ko̱ho̱nu̱u nginku̱n já rei̱ ko̱ nginku̱n já títjun. 


text:
A̱t'aha̱ an tsjanu̱u én xi chu̱bo ko̱ kju̱a̱nkjintak'un xi chánka sa nga xi ts'e̱ já kontra̱nu̱u, tu̱ xi najmi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱ ra̱ ni xi chu̱bo ko̱ tsa b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga najmi b'a̱ tjín ni xi tíchubo. 


text:
<pb/>’Santaha xi chánu̱u, já nts'o, xu̱ta̱ xinki̱u ko̱ xu̱ta̱ xi nda nchja̱ko̱nu̱u ts'i̱ínkjas'ennu̱u. K'u̱a̱ xi tjín a̱jinnu̱u n'e̱k'ien. 


text:
<pb/>’Nk'ie nga cho̱o nga k'u̱étjindaihi̱ já jun nanki Jerusalen, katumankjinnu̱u nga ja kuichu ni̱stjin nga n'e̱kje. 


text:
Kui ni̱stjiu̱n katanka xu̱ta̱ xi tjíntu a̱nte Judea̱ xi tje̱hen a̱sunntu tje̱nnki̱. Xi tjíntu a̱jin na̱nti̱a̱ Jerusalen katitju. Xi kafi jñá najmi ta̱ kak'óyaha a̱jin na̱nti̱o̱. 


text:
A̱t'aha̱ kui ni̱stjin xu'bo̱ ts'i̱ínkjáíhi̱n xu̱ta̱ chjíhi̱ ni xi najmi nda kits'ín, tu̱ xi ku̱i̱tjusuhun ngayjee̱ ni xi tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná. 


text:
¡Ni̱ma̱ rú ts'íhin jminchjín xi y'a ntí ko̱ xi títs'ínki ntí kui ni̱stjiu̱n! A̱t'aha̱ tse kju̱a̱ni̱ma̱ xi s'e̱ a̱sunntee̱ ko̱ kju̱a̱kjaha̱n Nti̱a̱ná ni̱banehe̱ xu̱ta̱ xu'bi̱. 


text:
K'u̱a̱ xi ki̱cha̱ ndju n'e̱k'ienko̱ho ko̱ kj'a̱í ngá xi ngju̱a̱i̱nijé ngayjee̱ nanki xi tjín. Xu̱ta̱ xi najmi ntje̱ Israel tje̱he̱n ra̱ ku̱a̱si̱nne nanki Jerusalen xi nkú tjín nú nga k'u̱a̱i̱ntehe̱ nga ku̱a̱téxuma. B'i̱ ka̱ma ni̱stjin nga kj'u̱a̱í ngáha Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n 


text:
<pb/>’A̱s'a̱i ts'íu̱ ko̱ sóo̱ ko̱ niñuu̱ ku̱a̱kúchji kju̱a̱nkjún xi ka̱ma. Xu̱ta̱ na̱xi̱nantá xi tjín t'anankiu̱ ngju̱ánta̱ha̱ ra̱ yjoho̱ ko̱ tsa̱nkjún, a̱t'aha̱ 'yún kju̱a̱ne̱ya ntáchak'uu̱n ko̱ 'yún ngju̱a̱i̱nk'a t'éhe̱n ntóo̱. 


text:
Xí ku̱a̱yáyahá xu̱ta̱ nga tsa̱nkjún ko̱ nga kúyaha̱ ni xi ka̱maha̱ a̱sunntee̱. A̱t'aha̱ Nti̱a̱ná ts'i̱ínk'atsé ni xi tjín nk'a ján. 


text:
Nk'iehé cha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n nga tje̱njin ni̱nti̱u̱ nga nibáko̱ ngayjee̱ nga'yúhu̱n ko̱ kju̱a̱chánkaha̱. 


text:
Nk'ie nga k'u̱a̱tuts'i̱hi̱n nga b'i̱ ka̱ma, tsjo katumanu̱, a̱t'aha̱ ja tíbichú tiña ni̱stjin nga ja ka̱ma nda̱ínu̱u. 


text:
<pb/>Ko̱ b'i̱ ta̱ ts'ín y'éjña chu̱ba̱ya Jesu nga tsakúya: —Cha̱so̱ho̱ yá higuera̱ ko̱ ngayjee̱ yá xi tjín. 


text:
B'a̱ ta̱ ts'ín nk'ie nga ja cho̱o nga ja b'a̱ tíma, katumankjinnu̱u nga ja tíjña tiña ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná. 


text:
Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Ku̱i̱tjusun ngayjee̱ ni xu'bi̱ kintehe̱ ni nga ku̱a̱yáyje xu̱ta̱ xi tjín nd'a̱i̱. 


text:
<pb/>’Chúhu̱un yjonu̱u, tu̱ xi najmi ka̱ma ndjáha ani̱ma̱nu̱u, tsa tséjihi̱n ra̱ ni xi mjehe̱ yjonintenu̱u, tsa ka̱ma ch'i̱u, ko̱ tsa kjúánta̱ha̱ ru̱u yjonu̱u ni xi tjín a̱sunntee̱. A̱t'aha̱ tsa b'a̱ n'o̱o, tu̱ ndyjahánu̱u nk'ie nga kj'u̱a̱í ni̱stjin xu'bo̱. 


text:
A̱t'aha̱ kj'u̱a̱ínehe̱ ni̱stjin xu'bo̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi tjín tu̱ má xi tje̱hén ni a̱sunntee̱. Tu̱ ndyjehé ra̱ nga b'a̱ ka̱moo̱. 


text:
Kui nga ti̱ntsu̱ba̱ ndahanu ko̱ tehe̱nte chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, tu̱ xi ku̱i̱chúkju̱a̱ha̱nu̱u nga ku̱i̱tjánkiu ngayjee̱ ni xi ka̱moo̱ ko̱ ku̱i̱chú nginku̱n Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n. 


text:
<pb/>Xki̱ ni̱stjin tsakúya Jesu na̱tsin ni̱nku̱ ko̱ nga ma ngixuu̱n bitju nga fi ts'ínkj'a ni̱stje̱n a̱sunntu tje̱nki̱ xi 'mi Yá Olivo̱. 


text:
Já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ i̱ncha tsangisjai ni̱yá xi nkú nga ts'ín ts'i̱ínk'iehen Jesu, a̱t'aha̱ tsankjún jóo̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n. B'i̱ ts'ín y'énda Juda̱ Iscariote̱ xi nkú ts'ín ts'i̱ínkjas'en Jesu 


text:
Kui xi ngjisehe̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já jun k'aku̱ nga kinchja̱ni̱jmíyako̱ xi nkú ts'ín ka̱ma ts'i̱ínkjas'ehen Jesu. 


text:
Kits'ín yu Juda̱ ko̱ tsangisjai ni̱yá xi nkú ts'ín ka̱ma ts'i̱ínkjas'en Jesu nk'ie nga najmi 'yún tjín xu̱ta̱. B'i̱ ts'ín ts'asjeko̱ S'í Pascu̱a̱ já ni'yakuyáha̱ Jesu 


text:
<pb/>Tsichu ni̱stjin nga chine ni̱nku̱a̱n xi najmi kamandako̱ho na̱'yu̱ san, nk'ie nga n'ek'ien chu̱tsa̱nka̱ha̱ S'í Pascu̱a̱. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Nk'ie nga ku̱i̱tjás'o̱on a̱jin na̱nti̱o̱, sa̱tékjó nku nda̱ xi y'a nku ndji̱í ntánijua. Tsjénnkihu̱u santaha má nga kju̱a̱s'en 


text:
ko̱ b'a̱ t'ihu̱un nda̱ xi ts'e̱ ni'yoo̱: “B'a̱ títsu nda̱ maestru̱: ¿Má xi kui a̱nte má nga kjíne̱ka̱ nichinehe̱ S'í Pascu̱a̱ já ni'yakuyána̱?” 


text:
A̱s'a̱i ku̱a̱kúnu̱u nku a̱nte tayá chánka xi ja tjínda xi tje̱hen nk'a ni'yaha̱. Yo̱ t'endo ni xi chi̱ne̱é. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngji jóo̱ ko̱ b'a̱ kamat'ain xi nkú nga kitsúhu̱ Jesu. Yo̱ i̱ncha y'énda nichinehe̱ S'í Pascu̱a̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ kjíne̱ sahana nichinei̱ santaha nkúhu nga ku̱i̱tjusun xi nkú tsuhu̱ ra̱ kui s'íi̱ má batéxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i jakj'á chu̱tsíu̱n ko̱ nga ja kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, b'i̱ kitsú: —Chjúbó niu̱ ko̱ n'e̱ndzjoho̱o xinki̱u. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ tíxinnu̱u nga najmi ta̱ k'u̱i̱ sahana ntáha̱ tuntsja̱jée̱ santa nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ku̱a̱téxuma Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i jakj'á ni̱nku̱o̱n ko̱ nga ja kitsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ Nti̱a̱ná, tsakjánya ko̱ kitsjáha̱ jóo̱ nga b'a̱ kitsú: —Kui xu'bi̱ xi yjonintena̱ xi n'e̱kjas'en ngandanu̱u. B'a̱ n'o̱o tu̱ xi kj'u̱a̱ítsjennu̱u an. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamaha̱ nga kikjine nichinee̱, ta̱ jakj'á chu̱tsíu̱n nga b'a̱ kitsú: —Kui chu̱tsíi̱n tíbakúchji jnína̱ xi ngju̱a̱i̱ ndzjo ngandanu̱u. Jnína tíb'éndako̱ tse̱tse̱he Nti̱a̱ná nd'a̱i̱ xi nkú ts'ín nda ts'i̱ínko̱ xu̱ta̱. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ n'e̱he̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n xi nkú ts'ín kis'endaha̱. Tu̱nga, ¡ni̱ma̱ rú ts'íhin nda̱ xi ts'i̱ínkjas'ehe̱n! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ ngján kingjásjaiyaha̱ xinkjín jóo̱ nga yá xi b'a̱ ts'i̱íu̱n. B'i̱ ts'ín kitsúya Jesu yá xi 'yún chánka sa 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Jesu: —Já rei̱ xi batéxuma na̱xi̱nantá xi tjín a̱sunntee̱ ndjá ts'ínko̱ xu̱ta̱ xi ts'e̱. Ko̱ já xi tjíhi̱n xá, kui xi nda i̱ncha ts'ín, tsu xu̱ta̱. 


text:
Tu̱nga a̱jinnu̱u najmi b'a̱ ka̱ma. Xi 'yún ní chánka sa a̱jinnu̱u kats'ín ma yjoho̱ xi nkú joyaha tsa kui xi 'yún kinte tje̱n. Ko̱ xi batéxuma kats'ín ma yjoho̱ xi nkú joyaha tsa kui xi nda̱ musu̱hu̱ já xingisoo̱. 


text:
A̱t'aha̱, ¿yá xi 'yún chánka sa? ¿A xi b'ejñat'a yámixo̱ nga kjine, a ra̱ nda̱ musu̱ xi b'éyahá nichinee̱? ¿A najmi xi b'ejñat'ahá yámixo̱? Tu̱nga máha an, tíi̱jñajinnu̱u e̱i̱ xi nkú joyaha nda̱ musu̱nu̱u. 


text:
Ku̱i̱ntsu̱ba̱t'o yámixa̱na̱ nga chi̱no̱o ko̱ s'i̱u nk'ie nga kuatexuma, ko̱ ku̱i̱ntsu̱bo̱o a̱nte má nga ku̱a̱texumoho̱o ntje̱he̱ xu̱ta̱ Israel xi te jo tíkjá maha. B'i̱ ts'ín kitsúya títjun Jesu nga Pedro̱ b'a̱ ku̱i̱tsu̱ nga najmi behe̱ 


text:
<pb/>’Simon, Simon, ta̱sinñjui. Satana tsanki nga k'u̱étsujneyánu̱u xi nkú n'ehe̱ tuni̱ñu̱ nga kjút'ayák'unnu̱u. 


text:
Tu̱nga an ja tsankintjáíhi nginku̱n Na̱'miu̱ tu̱ xi tu̱ nku s'e̱jihín ri an. Ko̱ ji, nk'ie nga sa̱kú nga'yún ngáha ri nga s'e̱jihin an, ti̱si̱nko̱i̱ já nts'ei tu̱ xi tu̱ nku ndjáhá ku̱i̱nchaha. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú Simon: —Ji nda̱ maestru̱, tjínkuhu̱ k'an nga kfínko̱ho nu̱ba̱yá ko̱ santaha nga ku̱a̱yáko̱ho. 


text:
<pb/>B'i̱ kitsú Jesu: —Ji Pedro̱, an b'a̱ tíxihin. Kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱ nd'a̱i̱, b'a̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ já ni'yakuyáha̱: —Nk'ie nga kits'inkjínu̱u nga najmi tu̱ ch'o tsa kixinnu̱u, ko̱ ta̱ ndaha to̱on ko̱ ta̱ ndaha tja̱ba̱xínnté, ¿a tjín ni xi kindyjat'anu̱u? B'a̱ kitsú jóo̱: —Najmi chumi nihi xi kindyjat'ani̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ kitsú Jesu: —Tu̱nga nd'a̱i̱, xi tíjñaha̱ tsa, kat'a ko̱ ta̱ kat'a to̱oho̱n. Ko̱ xi najmi tíjñaha̱ ki̱cha̱, katatéña najyun ndjuhu̱ ko̱ kat'atse nku. 


text:
A̱t'aha̱ b'a̱ tíxinnu̱u. Tjíhin nga ku̱i̱tjusuhun ni xu'bi̱ xi tjít'a éhe̱n Nti̱a̱ná: “Kui xi ta̱ kich'axki̱hi̱ ra̱ a̱jihi̱n já ch'onk'uu̱n.” A̱t'aha̱ ngayjee̱ ni xi tjít'a nga tínchja̱ni̱jmíyahana tjíhin nga ku̱i̱tjusun. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsú jóo̱: —Ji nda̱ maestru̱, ¡á jo ki̱cha̱ e̱i̱! B'i̱ kitsú Jesu: —Ja kama. B'i̱ ts'ín kinchja̱ko̱ Jesu Nti̱a̱ná 


text:
<pb/>A̱s'a̱i tsitju Jesu nga ngji a̱sunntu tje̱nki̱ xi 'mi Yá Olivo̱ xi nkú ts'ín tehe̱nte, ko̱ ta̱ kitsjennkíhi̱ já ni'yakuyáha̱. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i b'a̱ ts'ín kjin ngji t'axín suba xi nkúhu má bichúkijne nku ndji̱o̱ nga s'e. Yo̱ tsasinkúnch'in ko̱ kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná. 


text:
B'i̱ kitsú: —Ji Na̱'mi, tsa ka̱ma kai, n'e̱kj'a t'axínní kju̱a̱ni̱ma̱ xu'bi̱. Tu̱nga katumahá xi nkú ts'ín mjehi, najmi xi nkú ts'ín mjena. 


text:
Ko̱ nk'ie nga 'yún ṉkjún un tíbehe̱ Jesu, tu̱ sahá 'yún kinchja̱ko̱ sa Nti̱a̱ná ko̱ tsixuntu t'anankiu̱ ntánubáha̱ xi b'a̱ k'un xi nkú joyaha stubá jní i. 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kamaha̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná, a̱s'a̱i tsisintje̱n ko̱ j'aise ngáha̱ ra̱ já ni'yakuyáha̱. Kjintufé jóo̱ nk'ie nga j'aisehe̱ a̱t'aha̱ kju̱a̱boo̱ xi kats'ín ngana̱ha̱. 


text:
A̱s'a̱i b'i̱ kitsú: —¿Á kisunntuféhenu? Ti̱síntjo̱on ko̱ chu̱bako̱o Nti̱a̱ná tu̱ xi najmi chjút'ayák'uhu̱nnu̱u. B'i̱ ts'ín j'aichj'anijé Jesu 


text:
<pb/>Nk'ie nga ta̱ tínchja̱ha Jesu, tu̱ j'aihí nkjin ṉkjún xu̱ta̱. Tje̱n títjuhu̱n xu̱to̱ nda̱ xi 'mi Juda̱, xi nku nda̱ ni'yakuyá xi te joo̱. Kui xi j'aik'úhu̱n Jesu ko̱ kikjexu̱'ba. 


text:
<pb/>Nk'ie nga kikie já xi kabinchandaihi̱ Jesu ni xi tímoo̱, a̱s'a̱i b'a̱ kitsú: —Ji nda̱ maestru̱, ¿a ki̱cha̱ ku̱i̱xkjaha̱nni̱? 


text:
<pb/>Nku nda̱ xi síjñajihi̱n jóo̱ kits'ín'uhu̱n nku nda̱ musu̱hu̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n. Tsatet'a tja̱ba̱xínñju kixi̱. 


text:
Tu̱nga b'a̱há kitsú Jesu: —Najmi b'a̱ tu̱ n'o. Jyu ti̱ncho. Kits'ínko̱ tja̱ba̱xínñju nda̱ musu̱ nga kits'ínnkihi̱. 


text:
A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ já xi j'aikj'ánijéhe̱, kui xi já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já jun k'aku̱hu̱ ni̱nku̱ ko̱ jáchá xi ta̱ tjíhi̱n xá. B'i̱ kitsúhu̱: —¿A nda̱ ndyjéná? ¿Á i̱xí ki̱cha̱há ko̱ yá kich'ahanu nga kjúái̱hinu? 


text:
Xki̱ ni̱stjin tsási̱njñajinnu̱u má ma na̱tsihi̱n ni̱nku̱. Ndaha̱chí najmi kin'eko̱nú. Tu̱nga kuihí chu̱ba̱nu̱u xu'bi̱, chu̱ba̱ nga batéxuma má jyuu̱n. B'i̱ ts'ín kitsúya Pedro̱ nga najmi be Jesu 


text:
<pb/>A̱s'a̱i jakj'ánijéhe̱ jóo̱ Jesu ko̱ ngjiko̱ho̱ ni'yaha̱ nda̱ na̱'mi títjuu̱n. Máha Pedro̱, kitsjennkí kjihi̱n Jesu. 


text:
A̱s'a̱i nku na̱ musu̱ kikiehe̱ nk'ie nga kab'ejñat'a nd'íu̱. Tsase'a sisihi̱n ko̱ b'a̱ kitsú: —Kui chái̱ xi ta̱ tsjenko̱ chá ján. 


text:
<pb/>Sa kutju tu̱ sa kj'a̱íhí xi kikie ngáha̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: —Ji xi ta̱ mako̱i̱ jóo̱. Tu̱nga b'a̱há kitsú Pedro̱: —Ji nda̱, najmi an niu̱. 


text:
<pb/>J'a ra̱ xi nkú maha tsa nku ora̱. A̱s'a̱i tu̱ sa kj'a̱í ngá xi ta̱ b'a̱há kitsú ngáha̱ ra̱: —Kju̱axi̱ kjáíhin nga ko̱ kui nda̱i̱ mako̱ nda̱ xu'ba̱ ján, a̱t'aha̱ ta̱ Galilea̱ nabáha. 


text:
<pb/>B'a̱há ta̱ kitsú ngáha Pedro̱: —Ji nda̱, najmi be ni xi tíchubai. Ta̱ kuihi chu̱bo̱, nk'ie nga b'a̱ ta̱ títsuhu Pedro̱, tje̱n'yún kikjintáhá nku xa̱nta̱. 


text:
Kits'ínk'ótjiya Nda̱ Nti̱a̱ná nga tsase'a Pedro̱, ko̱ j'áítsjehe̱n Pedro̱ ni xi kitsúhu̱ Nda̱ Nti̱a̱ná: “Kintehe̱ ni nga kji̱ntá xa̱nto̱ nd'a̱i̱, b'a̱ ku̱i̱xín nga najmi yaní jan ni̱yá tjíhin.” 


text:
<pb/>Nkjin tíkjá ya én xi kitsúhu̱ Jesu nga najmi kikienkjún. B'i̱ ts'ín kin'eko̱kju̱a̱ Jesu nginku̱n já tjíxá judio̱ 


text:
<pb/>Nk'ie nga ja kama see̱n, kama ñja jáchá xi tjíhi̱n xá ko̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱. I̱ncha ngjiko̱ Jesu má ma ñjakú já tjíxá judio̱ ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱: 


text:
<pb/>—T'inyani̱, ¿a ji xi kits'ín nibá Nti̱a̱ná? B'i̱ kitsú Jesu: —Tsa xínyanu̱u, najmi s'e̱jinnu̱u. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ngatentee̱ kingjásjaiyaha̱: —¿A xúhu̱ jihí xi Ntíhi̱ Nti̱a̱ná? B'i̱ kitsú Jesu: —An xi tíbixíún. 


text:
<pb/>B'a̱ i̱ncha kitsú jóo̱: —¿A machjén saná já testiyu̱? Ñá kikjin ja kuanu'yáá ni xi kuatsú.<pb/>


text:
Nkjin ni xi kikjanínehe̱ yo̱ nga b'i̱ i̱ncha kitsú: —Xu̱ta̱ nankini̱ tíbinchákjaha̱n nda̱i̱ nk'ie kuasakúni̱. Tíb'éjña nkjún nga s'e̱chjíhi̱ nda̱ títjun Cesa̱r ni xi f'áchjíntjai, ko̱ b'a̱ títsu nga kui xi nku nda̱ rei̱ xi kits'ín nibáha̱ Nti̱a̱ná. 


text:
<pb/>B'a̱ kitsúhu̱ Pilato̱ Jesu: —¿A ji xi nda̱ rei̱hi̱ xu̱ta̱ judio̱? B'i̱ kitsú Jesu: —B'a̱ tjín ni xi tíbixín. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ Pilato̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n nga b'a̱ kitsúhu̱: —Najmi chumi jéhe xi tísakújinna ndo̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga tu̱ nku b'a̱há i̱ncha kitsú jóo̱: —Xu̱ta̱ nankini̱ tíbinchákjaha̱n. Tíbakúya xki̱ a̱nte xi tjín Judea̱. A̱nte Galilea̱ kik'atuts'i̱hi̱n ra̱ ko̱ santaha e̱i̱ ja j'ai nga b'a̱ títs'ín. 


text:
a̱t'aha̱ yo̱ batéxuma Herode̱ Antipa̱. Nk'ie nga kik'inyaha̱ nga Galilea̱ nibáha Jesu, a̱s'a̱i kits'ínkji Jesu má tíjña Herode̱, a̱t'aha̱ nanki Jerusalen tíjña Herode̱ kui chu̱bo̱. 


text:
<pb/>Tu̱ ni xí tsjohó kamaha̱ Herode̱ nk'ie nga kikie Jesu, a̱t'aha̱ nd'a̱i ṉkjún mjehe̱ ra̱ sku̱e̱he. Nkjin tíkjá ni xi kik'inyaha̱ nga títs'ín Jesu ko̱ mjehe̱ sku̱e̱ nga ts'i̱ín Jesu nku kju̱a̱nkjún. 


text:
Ta̱ kabincha ya yo̱ já na̱'mi k'aku̱ ko̱ já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ nga nihi xi nkjún ts'ín nkjin ni xi tíkjanínehe̱ Jesu. 


text:
<pb/>A̱s'a̱i Herode̱ ko̱ já juhu̱n xi nkúhu ni xi najmi chumi ni chjíhi̱ ra̱ kits'ín ma Jesu ko̱ tsajnukie. Kits'ínngja nku najyun tsjo tjín xi nkúhu xi bja já rei̱ nga i̱ncha kik'aya. A̱s'a̱i kits'ínk'óya ngáha̱ ra̱ Pilato̱. 


text:
Kui ni̱stjin xu'bo̱ Herode̱ ko̱ Pilato̱ kik'atuts'i̱hi̱n nga kinchja̱ko̱ nda ngáha xinkjín, a̱t'aha̱ unkie xinkjín kintehe̱ ni ni xu'bi̱. B'i̱ ts'ín kitsjá kju̱a̱ Pilato̱ nga n'e̱k'ien Jesu 


text:
B'a̱ kitsúhu̱: —Jun kafái̱ko̱nú nda̱i̱. B'a̱ tíbixíún nga xu̱ta̱ nankinu̱u tíbinchákjaha̱n. Nginkun kuangjasjáíyaha̱ ndo̱. A̱jihi̱n ngayjee̱ ni xi tíchjaninóho̱o nda̱i̱ najmi kuasakúna tsa tjíhi̱n jé. 


text:
Ta̱ ndaha Herode̱ najmi kuasakújihi̱n tsa mí nihi. Kui nga kuats'ínk'óya ngáhana nda̱i̱. Ja tíyo. Najmi chumi nihi xi kits'ín nda̱i̱ xi tje̱he̱n ra̱ ngabaya. 


text:
<pb/>Tu̱nga nkuhú kits'ín nta̱ha̱ xu̱ta̱ nga kikjintáya: —¡Kan'ek'ien nda̱ xu'bo̱! ¡N'e̱ nda̱íhi̱ Barraba! 


text:
<pb/>A̱s'a̱i ta̱ kinchja̱há ngáha Pilato̱ ni̱yá xi ma jahan: —Tu̱nga, ¿mí ni ch'on tjíhin xi kits'ín ndo̱? Ndaha nku ni najmi tísakújinna tsa tje̱he̱n ra̱ ngabaya. Kui b'a̱ maha, tsjahana kju̱a̱ nga s'e̱he̱ ra̱ ko̱ a̱s'a̱i ts'in nda̱íhi̱. 


text:
<pb/>Tu̱nga tu̱ ni xí 'yúhún kikjintáya sa xu̱ta̱. Tsankihi̱ Pilato̱ nga ngju̱át'a kruu̱ Jesu. B'a̱ i̱ncha kits'ín santaha nkúhu nga i̱ncha kin'esihi̱n. 


text:
Kits'ín nda̱íhi̱ nda̱ xi j'ájin xu̱ta̱ nga n'e̱ nda̱íhi̱, nda̱ xi kjiya'yún nu̱ba̱yá a̱t'aha̱ já Roma̱ ngji kontra̱ha̱ ko̱ a̱t'aha̱ ani̱ma̱ tje̱he̱n. A̱s'a̱i kitsjá kju̱a̱ nga n'e̱he̱ Jesu ni xi mjehe̱ xu̱ta̱ nkjiu̱n. B'i̱ ts'ín kis'et'a kruu̱ Jesu 


text:
<pb/>Nk'ie nga tífi s'et'a kruu̱ Jesu, kichjubé nku nda̱ nanki Sirene̱ xi Simon 'mi. Jñá kaf'aihi ndo̱. Kui xi kin'ek'anji kruu̱ nga kitsjennkíhi̱ Jesu. 


text:
Tu̱nga kits'ínk'ótjiyahá Jesu, tsasehe̱ jminchjíu̱n ko̱ b'i̱ kitsúhu̱: —Jun jminchjín Jerusalen, najmi tu̱ an ch'ít'anú. Yjonu̱u ko̱ ntínu̱u xi ch'i̱ít'o. 


text:
A̱t'aha̱ ku̱i̱chú ni̱stjin nga b'a̱ ku̱i̱tsu̱ xu̱ta̱: “Á b'a̱ nda tjíhin ts'e̱ jminchjín xi nti̱hi, xi najmi kik'a ntí ko̱ xi najmi kits'ínki ntí.” 


