# verses

text:
<pb/>ʼEjtal an judíotsik, xi jaꞌich nu kidhtaltsik, in choꞌób xan tin xeꞌchinék ba nu chabálil ani Jerusalén tam tin kwitóle. 


text:
In choꞌóbtsik jeye jechéꞌ ani neꞌech kin ejto kin ulu abal tsubax, max in léꞌ. Ke nanáꞌ in fariseo neye asta tin kwitóle ani in kidhtalábwiꞌik kʼal an junkunél xi más lujattsik tin beldhál an belomtaláb. 


text:
Xoꞌ in tsiꞌdhats techéꞌ abal kin lújundhá kʼal tin kwenta abal u belál ke na Dios neꞌech kin ejdhaꞌ ti ít an chemélomtsik, jelt xan tin utsámal ni wejeꞌ pakéliltsik. 


text:
Xi lajucháb an kidhtaláb xi Israel xi wawáꞌ i kidhtal, in aytsím kin tʼajaꞌ na Dios xan tin ulúmal. Jaxtám tin kʼakʼnáltsik na Dios ani in tʼójontsal akal i kʼij. Jaꞌich kʼal jechéꞌ an aytsixtaláb, pulek takʼix Agripa, tin utsbiyaltsik xoꞌ nu at kidhtaltsik. 


text:
¿Awxeꞌ tatáꞌtsik yab a belál ke na Dios in ejdhál ti ít an chemélomtsik? Xan ti na Pablo ti xeꞌchinék in atʼál an belomtsik 


text:
<pb/>ʼNanáꞌ u chalpayalwiꞌik ke yejat ku tʼajaꞌ yán xataꞌ abal ku tamkʼuy xin belálichtsik na Jesús xi Nasaret. 


text:
Jechéꞌ u tʼajaꞌ jeye anchanꞌ ban bitsow Jerusalén. Kʼal tin takʼixtal an okʼlek páleꞌtsik, yán i belom u baliy al wikʼaxteꞌ. Tam u chemdháb an belomtsik, u ulal neye abal alwaꞌ. 


text:
Yáníl u atʼax tʼajtsámaltsik abal u léꞌ ku tʼajaꞌ kin odhbijiy na Jesús. Jechéꞌ u tʼajámal putálkʼi ban atátsik xon tu tʼajnal an junkuntaláb ani u atʼáltsik tʼajat ke asta in kʼalel ku aliy píl bitsow abal ku atʼax tʼajtsitsik. Na Pablo in tʼilaꞌ juní xan ti tujey ti belom 


text:
<pb/>ʼKʼal jechéꞌ tin kwenta tin neꞌech ban bitsow xi Damasko, in abnék ani in pidhnék ti awiltaláb kʼal nin okʼlékiltsik an páleꞌtsik. 


text:
Por ti bél, pulek takʼix Agripa, tam ti chʼejelich xónaꞌ a kʼítsá, u chuꞌu jun i tajaxtaláb xi tál walkʼiꞌ. Jechéꞌ an tajaxtaláb más tajax ke nin tajáx na kʼítsá ani tu wiliy kʼal nin tajáx. 


text:
Ejtal tu éb u kwajlan chabál ani u achʼaꞌ tin tawnáb enchéꞌ kʼal jun i káwintaláb xi ebreo: “Sawlo, Sawlo, ¿jantʼókʼi tin atʼál? Exom a yajlombédhál tatáꞌkʼi tabáꞌ, jelt xan tin tʼajál an koꞌnél tam in chochbiyal an chʼupidh patʼál.” 


text:
U ulu tám enchéꞌ: “¿Jitaꞌ pé teye, Jaꞌúb?” An Ajátikláb tin utsaꞌ enchéꞌ: “Nanáꞌ nin Jesús, xi tatáꞌ a atʼál. 


text:
Por ki chʼakách ani ki kubey, pos Nanáꞌ u xalkʼám tubáꞌ ti kin chuꞌu abal tu utsaꞌ ti kin tʼójontsi ani ka tʼilaꞌ xowaꞌ exom a chuꞌtal xoꞌ ani xowaꞌ neꞌech jeye ka chuꞌu ku tʼajaꞌ más tayíl. 


text:
Xoꞌ neꞌech tu abaꞌ ka tʼiltsi xi yabtsik u judío an ti tsubaxtaláb xi kʼal Nanáꞌ tu kwenta. Neꞌech tu beletnaꞌ abal yab xataꞌ ki tʼajtsin kʼal an judíotsik ani kʼal xi yabtsik u judío jeye. 


text:
Tu abál tajaꞌ abal ka lamtsitsik an tin wal ani yabich más ka xeꞌchintsik ban jikʼwaxtaláb. Ka xeꞌchinichtsik jeye ban tajaxtaláb abal kin belaꞌichtsik na Dios ani yabich ka kʼwajaytsik teykómte kʼal nin cháp an lej atʼax. Ti kin belaꞌichtsik abal ka pakwlantsatich tin walastalábil ani kin bachʼutsik jeye xowaꞌ neꞌech ka pidhan kʼal na Dios junax kʼal xu dhabalábich kʼal Jajáꞌ.” Na Pablo in tʼajaꞌ xowaꞌ utsan kʼal an Ajátikláb ban xalkʼantsixtaláb 


text:
<pb/>ʼJaxtám, pulek takʼix Agripa, yab u chʼikat tʼajaꞌ xowaꞌ in utsan kʼal an Ajátikláb ban xalkʼantsixtaláb xi tsích walkʼiꞌ. 


text:
Okʼox tu tʼiltsitsik an ti alwaꞌ tʼilab an atiklábtsik xu kʼwajíl Damasko. Tayíl u tʼiltsitsik xi Jerusalén, xi putálkʼi ban chabál xi Judea ani xi yabtsik u judío jeye. U utsáltsik abal kin jilaꞌichtsik ti walablom ani kin belaꞌich na Dios, kin tʼajaꞌichtsik xowaꞌ alwaꞌ abal kin xalkʼaꞌ ke in jilámalichtsik ti walablom. 


text:
Jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta nu at kidhtaltsik tin yakʼwámal ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani in léꞌtsik ti kin chemdhaꞌ. 


text:
Por kʼal tin tolmintsixtal na Dios u óntsal ku tʼilaꞌ jechéꞌ asta xoꞌ. Ejtalkʼitsik u tʼiltsal an ti alwaꞌ tʼilab, tsʼitsik ani pakdhaꞌ. Yab u jalkʼuntsal ni jun xataꞌ xowaꞌ an tʼiltsixtsik ani na Moisés in ulúmaltsik ke neꞌech ka támun. 


text:
Jajáꞌtsik jaꞌich nin ulúmal ke an Kristo neꞌech ka chemdhá ani ke jaꞌich xi neꞌech ka okxin ka ejech ti ít abal kin tʼiltsi xan ti neꞌech ka loꞌey ni kidhtaltsik ani xi kʼeꞌet jeye an atiklábtsik. Na Pablo in utsál an pulek takʼix Agripa abal ka belmáchich jeye 


text:
<pb/>Tam ti na Pablo in ulu ejtal jechéꞌ abal kin loꞌo tinbáꞌ, na Festo kawidh tin ulu enchéꞌ: ―¡Pablo, Tatáꞌ i olmanal! A óntsámalich tʼajat ta exóbal, jaxtám ta olmanékich. 


text:
<pb/>Por na Pablo tókʼon enchéꞌ: ―Yab in olmanal, pulek awiltaláb Festo; lujat ani tsubax xowaꞌ in kʼwajat u ulal. 


text:
Jéꞌ kʼwajat an pulek takʼix Agripa, xin exlál alwaꞌ ejtal jechéꞌ. Jaxtám tin kʼwajat tin káw tin tamét jajáꞌ kʼal ni jun i jíkʼib. U choꞌób alwaꞌ ke jajáꞌ in choꞌób alwaꞌ ejtal jechéꞌ, pos yab chinat ti támnék. 


text:
Pulek takʼix Agripa, ¿a belálxeꞌ jechéꞌ xowaꞌ in ulúmal an tʼiltsixtsik? Nanáꞌ u choꞌób alwaꞌ abal a belál. 


text:
<pb/>In ulu tám enchéꞌ na Pablo: ―Pos max wéꞌich o yabaꞌ, u léꞌak max na Dios kin leꞌnaꞌ ke yab tatáꞌkʼi, ejtal xi kʼwajat in achʼál xowaꞌ u ulal, ka belmáchaktsik jeye jelti nanáꞌ maske yabtsik jaꞌ wikʼadh kʼal jelti jechéꞌ an patʼáltsik. 


text:
<pb/>Tam ti na Pablo in okʼoy kin ulu jechéꞌ, chʼakay an pulek takʼix ani an pulek awiltaláb jeye. Chʼakay jeye na Berenise ani ejtal xi táꞌ ti buxutsik, 


text:
kʼale píl abal kin tʼilaꞌtsik jechéꞌ. Ani u útsáxtsik enchéꞌ jajáꞌkʼitsik: ―Jechéꞌ an inik yab in tʼajámal ni jun xataꞌ xi yejat kin jalbiy kʼal i chemlá, nibal elaꞌ yejat ka kóꞌyat balidh ban wikʼaxteꞌ. 


text:
<pb/>Ani na Agripa in utsaꞌ enchéꞌ na Festo: ―Awilichakwiꞌik ka walká jechéꞌ an inik max yabak in konyámal ka lújundhá kʼal an lej pulek takʼix romano.<pb/>


text:
Tam ti ulwatich abal neꞌech ku abná Italia, na Pablo ani xi kʼeꞌet jeye an wikʼnéltsik, pidhná ba jun i okʼlek soldadotsik xu bijyáb ta Julio, xin takʼyal jun kweneꞌ i soldadotsik. Jechéꞌ jun kweneꞌ an soldadotsik, u bijyáb Awgusto. 


text:
Pos u balin ba jun i tan xi tál ban bitsow xu bijyáb Adramitio, xi neꞌech ban bitsowtsik xi Asia. Táꞌ jeye ti kʼwajat na Aristarko kʼal wawáꞌ, jajáꞌ u kʼwajíl Tesalónika, an bitsow xu takʼnal Masedonia. 


text:
Tam ti jun tsudhelom, u ulich ban bitsow xi Sidón. Tajaꞌ, kóꞌyat na Pablo kʼal na Julio kʼal yantam i kʼakʼnaxtaláb, pos walká ka kʼale kin álnaꞌ nin jaꞌúbtsik abal ka tolmiyat kʼal jajáꞌtsik. 


text:
I watʼnaꞌ an pujal tin tamét in waltsik an jaꞌ xi Silisia ani xi Panfilia ani u ulich ban bitsow xin bij Mira, jun i bitsow xu takʼnal Lisia. 


text:
<pb/>An okʼlek soldadotsik in elaꞌ tajaꞌ jun i tan xi tál Alejandría ani neꞌech Italia. Tajaꞌ tu utsaꞌ ku balin abal ki óntsi an bél. 


text:
Yán a kʼítsá tu belal kʼayúmkʼi ani kʼal yantam i tʼojláb tu ulich tin tamét an bitsow xi Gnido. Kom bél ti tamét tu wawꞌnal an ikʼ, u watʼey tin tamét Salmón ani i malintsi an chabál xi Kreta. 


text:
I óntsi tu belal kʼal i chápláb tin waltsik an jaꞌ, u ulich ba jun i kubtaláb xin bij Buenos Puertos, kʼunat ban bitsow xi Lasea. 


text:
<pb/>Kom i kʼibdhámalich tʼajat yán i kʼij ani kʼakʼadhich tʼajat ku beley ban pujal abal exomich ti kʼunel nin chamáy, jaxtám na Pablo in takʼiytsik 


text:
ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Jaꞌúbtsik, nanáꞌ u chuꞌtal abal jechéꞌ an belách neꞌech tʼajat ka kʼakʼadhmé, neꞌech ki kʼibdhaꞌ an tan ani an kitálábtsik. Yab tokot jáꞌkʼi, asta táꞌ weye ku chemech. 


text:
<pb/>Por an okʼlek soldadotsik más in exbantsi an dhabal tan ani an beldhom ké xowaꞌ in ulu na Pablo. 


text:
Kom ba jachanꞌ an kubtaláb yab alwaꞌ abal kin watʼnaꞌ tajaꞌ nin chamáy, yán an atiklábtsik xin chalpay abal más alwaꞌ ku kale tajaꞌ ani ki chuꞌu max ki ejto ku ulich Fenise, jun i kubtaláb xi Kreta xi kʼwajat in lujtal xon tu kalel na kʼítsá ani ki watʼnaꞌ tajaꞌ nin chamáy. An ikʼladh áb xi ulich ban pujal 


text:
<pb/>Kom tujey tám ti wawꞌnal kʼayúm an ikʼ xi tál alál, in chalpaytsik abal alwaꞌ ki óntsi an belách. Pos u kale ani i óntsi tu belal tin waltsik an jaꞌ xi Kreta. 


text:
Por lej wéꞌ más tayíl, tujey ti wawꞌyáb an tan kʼal jun i chapik ikʼ xu bijyáb Ewroklidón, xi tál ebál. 


text:
Jechéꞌ an ikʼ, tujey kin júnaꞌ an tan. Kom yab i ejtowal ku beley abal tu tamkʼuyal an ikʼ, i walkaꞌ ti ku júnaꞌ. 


text:
U watʼey tin kúx jun i chakam chabál xu bijyáb Klawda, tajaꞌ yab lej kʼalpidh chapik ti waꞌudh an ikʼ ani kʼal yán i tʼojláb ti ejto ki kʼadhbaꞌ an chakam tan xu tál i kinkóm. 


text:
Tam tu okʼonich ki kʼadhbaꞌ an chakam tan, malyat an tan abal ka likey ani yab ka pakchun. Kom i chʼejnál ka xakʼpan an tan ban kidhiblom xu bijyáb Sirte, paꞌbantsat an ti kʼudhkʼum xi kʼál tu beldháb an tan ani in walkaꞌtsik ka júná kʼal an ikʼ. 


text:
Tam ti jun tsudhelom, kom bél tʼajat chapik an ikʼladh áb, in tujutsik kin petʼnaꞌ ban pujal an kitáláb xin neꞌdhál an tan. 


text:
Owéch tʼajat yab u xalkʼanal na kʼítsá nibal na óttsik ani kom in óntsal an ikʼladh áb, yabich i chalpayal max neꞌech ki ejto ku loꞌey. 


text:
<pb/>Kom nakatich i kʼij yab xataꞌ i kʼapúmal, kubey na Pablo junax chʼejel xon ti jajáꞌtsik kʼwajat ani in ulu enchéꞌ: ―Jaꞌúbtsik, másakwiꞌik alwaꞌ max tin exbantsámalaktsik ani u jilkʼonékak Kreta. Anchanꞌ yabak i tamúmal ejtal jechéꞌ, nibalak i kʼibdhámal an kitáláb. 


text:
Por xoꞌ, tu utsáltsik abal yab ka jilaꞌ tabáꞌ, pos ni jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik yab neꞌech ka chemech, tokot neꞌech ka kʼibchon an tan. 


text:
Pos jechéꞌ i akal, u chuꞌu jun in tʼokat abatwálejil na Dios. Jechéꞌ na Dios, jaꞌich xi nanáꞌ u kʼakʼnál ani u tʼójontsal. 


text:
An tʼokat abatwále tin utsaꞌ enchéꞌ: “Pablo, yab ki jikʼey, pos tatáꞌ koꞌol ki utey ban lej pulek takʼix romano ani kʼal tatáꞌkʼi ta kwenta, na Dios yab neꞌech kin walkaꞌ ka chemech ni jun xitaꞌ xi kʼwajat junax kʼal tatáꞌ ban tan.” 


text:
Jaꞌúbtsik, jaxtám tu utsáltsik abal yab ka jilaꞌ tabáꞌ, pos nanáꞌ u beltsal xowaꞌ in ulal na Dios ani u choꞌób alwaꞌ abal anchanꞌ neꞌech ka támun jelt xan tin utsaꞌ an tʼokat abatwále. 


text:
<pb/>Jun i akal, tam tin cháblábich i semana tu belal, u kʼwajat ban pujal xu bijyáb Adriático ani u júnáb túkʼi túkʼi kʼal an ikʼ. Tam ti chʼejelich i akal, an iniktsik xu tʼojnal tajaꞌ ban tan in chuꞌutsik abal exomich tu ulel ba jun i chabál. 


text:
In lejbantsitsik nin ówtsík an jaꞌ ani in chuꞌu abal jun inik lajuakak i metro in koꞌol. Más tayíl in lejbantsitsik juní ani in chuꞌu abal jun inik búkich tám i metro in koꞌol. 


text:
Kom in chʼejnáltsik kin tamu an pakdhaꞌ tʼujub, in baliy ban jaꞌ tin kúx an tan, chéꞌ i patʼáltsik xin kubdhál kʼál an tan ani kom u jikʼéltsik, in léꞌich tʼajat kin chuꞌutsik ka tsudhey. 


text:
Por an iniktsik xi tajaꞌ u tʼojnal ban tan, in chalpayaltsik ka ájlách, jaxtám tin tujutsik kin paꞌbaꞌ an chakam tan ban jaꞌ, in wáynáltsik jelti max exom in balyal an patʼáltsik xi okʼox xi kʼál tin kubdhál an tan. 


text:
Por na Pablo in óltsi an okʼlek soldadotsik ani an soldadotsik jeye. Enchéꞌ tin utsaꞌtsik: ―Max jechéꞌtsik ka kʼale, yab neꞌech ka ejto ki loꞌeytsik. 


text:
<pb/>Tam ti exomich ti tsudhél, na Pablo in utsaꞌtsik ejtal abal ka kʼapúch. Enchéꞌ tin ulu: ―In koꞌolich cháb i semana ke tatáꞌtsik yab i wayal nibal a kʼapúmaltsik xataꞌ. 


text:
Jaxtám, tu kontsaltsik ti alwaꞌtaláb abal ka kʼapu elaꞌ wetsik i kʼapnél abal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl. Pos ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin kʼibdhaꞌ ni jun in xiꞌíl xin koꞌol bin ókʼ. 


text:
<pb/>Tam ti na Pablo in ulu jechéꞌ, in téynaꞌ an pan ani in pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb na Dios tin tamét ejtal xi taꞌ ti kʼwajattsik. In pejaꞌich tám ani in tuju kin kʼapu. 


text:
Nin yaníl xi tajaꞌ tu kʼwajat ba jachanꞌ an tan, cháb i boꞌ inik kʼal ox inik lajuakak i atiklábtsik. 


text:
Tam ti ajwéchtsik, in petʼnaꞌtsik an trigo ban pujal abal ka ikʼowmé an tan. Juꞌchun an tan ban jaꞌ 


text:
<pb/>Tam ti tsudhey, an iniktsik xu tʼojnal ban tan, yab in exlaꞌtsik an chabál xin chuꞌtal. Por in chuꞌutsik jun i kubtaláb ba jachanꞌ an jaꞌ xon ti yab lej owtsik ani in ulu abal neꞌech kin chuꞌutsik max kin ejto kin utu tajaꞌ an tan. 


text:
In kotsi tám tin wikʼáb an patʼál xin kubdhál kʼál an tan ani tajaꞌ tin jilaꞌtsik alkʼidh ban jaꞌ. In polkʼantsi an ti xaltsixtaláb xu éynal abal ka beldhá kʼál an tan. In paltsi jeye tʼekʼat an tan an ti kʼudhkʼum xi okʼox abal ka wawꞌyat kʼal an ikʼ ani in tujúch tám ka utey an tan xon ti yab owtsik an jaꞌ. 


text:
Por ulich asta xon tu támúx an jaꞌ xu ádhil ani tajaꞌ ti xakʼpan ban kidhiblom. Nin ókʼ an tan jilkʼon xapat ban kidhiblom, nibal elaꞌ u ejtowáb ka yoywat ani nin kúx, tujéch ti pakwáb kʼal in cháp an múlákʼ jaꞌ. 


text:
Por an okʼlek soldadotsik, kom in léꞌ kin loꞌo na Pablo, yab in walkaꞌ kin tʼajaꞌtsik anchanꞌ, tokot in ulu ke xin witʼáltsik ti kowal, ka okxintsik kin petʼnaꞌ tinbáꞌ ban jaꞌ abal ka ulich kowal asta ban chabál. 


text:
Ani xi yab in witʼáltsik ti kowal, in utsaꞌ ka puneytsik ba okchaꞌ o bin pejmats an tan. Anchanꞌ ti ulichtsik ejtal juntam anikʼi ban chabál.<pb/>


text:
An kʼwajíltsik xi tajaꞌ, tu bachʼutsik tʼajat alwaꞌ; pos in jokʼpaꞌtsik i kʼamal abal exom an áb ani chamay ani tu kaniy ejtal tu éb ku utey tu dhilal. 


text:
In penaꞌ tám na Pablo wéꞌ i waynek dhiꞌ ani kʼwajat in umtsal an kʼamal, por jun jikʼtowál ti kale jun i chan kʼal in kʼákʼíl an kʼamal ani palkʼan bin kʼubak na Pablo. 


text:
Tam ti an atiklábtsik xu kʼwajíl tajaꞌ in chuꞌu palat an chan bin kʼubak na Pablo, útsáxintsik enchéꞌ: ―Jechéꞌ an inik i chemdhax inik xónaꞌ, pos maske in jekʼaꞌ an chemlá ban pujal, bélkʼi neꞌech ka chemech abal chʼikʼan kʼal an chan. 


text:
Ejtaltsik kʼwajat in aytsím kin chuꞌu ka málin o jun jikʼtowál ka kwajlan chemnek; por tam ti owéch ti aytsixtsik ani in chuꞌu abal yab xataꞌ in tamu, in jalkʼuytsik nin chalab ani in tuju kin ulutsik ke na Pablo jaꞌich jun i dios. 


text:
<pb/>Kʼunat ba jachanꞌ an kubtaláb xon tu kʼwajat, taꞌ ti kʼwajat nin chabálil na Publio, an ultaláb inik xi ba jachanꞌ an chabál xi Malta. Jajáꞌ tu bachʼu ani tu koydhaꞌ óx a kʼítsá tin kʼimáꞌ. 


text:
Tam ti jachanꞌ i kʼij, nin tátaꞌ na Publio taꞌ ti kwachat abal u kʼakʼél ani in koꞌol i kotox tsukúl. Kʼale ti álnáb kʼal na Pablo; tam ti na Pablo okʼon kin kontsintsi, in kʼwajbaꞌ nin kʼubak bin éb an yaꞌul ani in jeldhaꞌ. 


text:
Tam ti an atiklábtsik in achʼaꞌ jechéꞌ, ulich jeye ba na Pablo an yaꞌultsik xu kʼwajíl ba jachanꞌ an chabál ani jeldhátsik. 


text:
Yán xowaꞌ alwaꞌ u tʼajtsin kʼal jachanꞌ an atiklábtsik. Más tayíl, tam tu balinich juní ban tan, u pidhan kidhat xowaꞌ neꞌech ki yéntsi abal an belách. Na Pablo ulich Roma 


text:
<pb/>Tam tu kʼwajách óx a íchʼ ba jachanꞌ an chabál, u balin ba jun i tan xin watʼnámal tajaꞌ nin chamáy; jachanꞌ an tan, jaꞌich jun i tan xi Alejandría ti tál ani in koꞌol chʼilbadh an diostsik xu bijyáb Kástor ani Pólux. 


text:
Tam tu kale Sirakusa, i óntsi an belách tin waltsik an jaꞌ asta tu ulich Rejio. Tam ti jun tsudhelom, waꞌun an ikʼ xi tál alál ani tin chábláb a kʼítsá u ulich Puteoli. 


text:
Tajaꞌ, i elaꞌ cháb óx i kidháblábtsik xi tu pakabédhaꞌ abal ku kʼwajay kʼal jajáꞌtsik jun i semana; más tayíl, u kʼaléch tám Roma. 


text:
An kidháblábtsik xi Roma, in achʼámalichtsik abal neꞌech ku ulich; jaxtám ti kaletsik abal ti ku tamu ban bitsow xin bij Foro de Apio ani ban kubtaláb jeye xu bijyáb Tres Tabernas. Tam ti na Pablo in chuꞌutsik, in pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb na Dios ani in achʼaꞌ abal likedhantsat tʼajat tin ejattal. 


text:
Tam tu ulich Roma, an okʼlek soldadotsik in pidhnaꞌ an wikʼnéltsik bin okʼlékil xu belkoltsik an ti wikʼaxteꞌ, por na Pablo walká jaꞌ ka kʼwajay píl, belkómte kʼal jun i soldado. Na Pablo in tʼilaꞌ Roma an alwaꞌ tʼilab 


text:
<pb/>Tam tin óxlábich a kʼítsá ti ulnek na Pablo, in abnaꞌ ka kanyat an judíotsik xi más ultaláb xi tajaꞌ Roma ani tam ti junkuntsik, in utsaꞌ enchéꞌ: ―At kidhtaltsik, nanáꞌ yab xataꞌ tu waltsámal an judíotsik nibal u chʼikat tʼajtsámal tin takʼixtal ni wejeꞌ pakéliltsik, por in pidhná Jerusalén abal kin wikʼan kʼal an romanotsik. 


text:
Tam ti okʼon ti kin lújundhaꞌtsik, in léꞌwiꞌik ti kin walkaꞌ abal yab tin eltsitsik ni jun i walastaláb xi yejat ku jalbiy kʼal i chemlá. 


text:
Por an judíotsik yab in leꞌnaꞌ. Jaxtám tu konoy abal kin lújundhá kʼal an lej pulek takʼix romano, por yab abal u koꞌol jun xataꞌ xantʼokʼál ti ku utsbiy nu kidhtaltsik. 


text:
Jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tu kanyámaltsik. Abal tu chuꞌutsik ani abal ku tʼilololách. Pos techéꞌ in kʼwajat wikʼadh kʼal i patʼál kʼal tin kwentakʼi an aytsixtaláb xi koꞌol, wawáꞌ xu israelita. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ: ―Wawáꞌ yab i bachʼúmal ni jun i dhutsadh úw xi tál Judea abal ku óltsin xantʼéy waꞌach kʼal tatáꞌ ta kwenta, nibal tsiꞌnek ni jun i judío xi tuwaꞌ abal ti ku tʼiltsi max tatáꞌ i utsbidh. 


text:
Por i léꞌ ki achʼaꞌ xantʼéy a chalpayal kʼal tin kwenta jechéꞌ an ít junkuntaláb, pos i achʼámalich abal putálkʼi tu atʼnal. 


text:
<pb/>Anchanꞌ pé, bijtsin jun i kʼij xowkʼi ti neꞌech ka tʼiltsin xowaꞌ nin léꞌ kin choꞌóbnaꞌtsik ani junkun yán i a atiklábtsik xon ti kʼwajat na Pablo. Dhajaw tin tuju ti tʼiltsix kʼal tin kwenta xan tu takʼix na Dios asta dhamuy. In tʼiltsaltsik an ta Jesús ani in óltsaltsik xan tu tʼilnal bin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés ani bin dhuslábil an tʼiltsixtsik. 


text:
Ani kom yabtsik jununúl nin chalab, in tuju ti kʼaleltsik. Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Pablo: ―Tsubax tʼajat ti utsan kʼal an Tʼokat Ejattaláb ni wejeꞌ pakéliltsik, tam ti utsantsik enchéꞌ kʼal an tʼiltsix Isaías:<pb/> 


text:
Ki kʼale ani ka utsaꞌ enchéꞌ núꞌ na at kidhtaltsik:<pb/>Neꞌech ka achʼaꞌtsik, por yab neꞌech ka exbay;<br/>neꞌech ka chuꞌutsik, por jelti max yab a chuꞌtal.<pb/> 


text:
Abal nin itsích jechéꞌ an atiklábtsik, in chapikmédhámal tʼajat,<br/>wetsik tʼajat tin achʼáltsik kʼal nin ochʼoxtal.<pb/>Mutʼutsik tin koꞌol nin wal;<br/>abal yab ka chuꞌxintsik kʼal nin wal,<br/>nibal ka ochʼxintsik kʼal nin ochʼoxtal.<pb/>Yab kin exbaytsik kʼal in itsích,<br/>nibal ka uteytsik kʼal Nanáꞌ abal ku jeldhaꞌ. 


text:
Ka choꞌóbnaꞌtsik pé, ke xoꞌ, jechéꞌ nin loꞌoxtalábil na Dios neꞌech ka tʼiltsin xi yabtsik u judío ani neꞌech jaꞌ kin exbaytsik. 


text:
<pb/>Tam ti na Pablo in okʼoy kin ulu jechéꞌ, kʼale an judíotsik ani u káwlíxtsik tʼajat jajáꞌkʼitsik. 


text:
<pb/>Kʼwajay na Pablo ba jachanꞌ an matidh atá, cháb i tamub ani in bachʼwal ejtaltsik xu ulel ti álnax. 


text:
Kʼal ni jun i jíkʼib tin óltsal an atiklábtsik xan tu takʼix na Dios, in okʼtsaltsik kʼal tin kwenta an Ajátikláb Jesukristo ani yab u tamkʼuyáb kʼal ni jun xitaꞌ.<pb/>


text:
Nanáꞌ, xu bij Pablo, tin abatwálejil na Jesukristo, kom na Dios anchanꞌ tin leꞌnámal. Nanáꞌ, junax kʼal an kidhábláb Timoteo, tu chapnédháltsik. 


text:
Tu dhutsuntsaltsik jechéꞌ an ti úw, kidháblábtsik xi kʼwajíl ban bitsow Kolosas, xa belálich tsubax na Kristo ani i dhabalábichtsik kʼal na Dios. Ka bachʼwaltsik an alwaꞌtaláb ani an kʼijidhtaláb xi tál ba ni Tátaꞌ Dios ani ba ni Ajátik Jesukristo. An kontsintsixtaláb xin tʼajaꞌ na Pablo abal an belomtsik xi Kolosas 


text:
<pb/>Echʼekʼi i pidhál ti jalbintsixtaláb na Dios, nin Tátaꞌ ni Ajátik Jesukristo, tam ku ólan kʼal tatáꞌtsik ta kwenta. 


text:
Pos wawáꞌ i achʼámalich xan ta beláltsik na Kristo Jesús ani xan ti jeye ta kʼanidháltsik xu dhabalábichtsik kʼal na Dios. 


text:
Ejtal jechéꞌ, a tʼajáltsik abal neꞌech ka bachʼutsik an chʼejwalixtaláb xi taꞌ kʼwajat taꞌpadh túꞌ walkʼiꞌ. A bajawtsik ki kʼwajay a aytsím jechéꞌ an chʼejwalixtaláb, tam ta achʼaꞌtsik an tsubaxtaláb xin ólnál an alwaꞌ tʼilab. 


text:
Jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab xi tʼiltsinéktsik, jaꞌich xi exom ti bukʼel ani exom tʼajat ti jalkʼuntsáb kʼál tin chalab an atiklábtsik putálkʼi an kʼayꞌlá, anchanꞌ xan ti támun kʼal tatáꞌtsik tam ta tʼiltsin tin alwaꞌtal na Dios ani a choꞌóbnaꞌtsik ke jechéꞌ an alwaꞌtaláb, tsubax lejtal. 


text:
Jechéꞌ ti okʼtsámaltsik an kidhábláb Epafras xi wawáꞌ i kʼanidhál tʼajat ani xi tʼójnék jeye junax kʼal wawáꞌ. Jajáꞌ, jaꞌich jun in alwaꞌ tʼojnálil na Kristo abal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl. 


text:
Na Epafras jaꞌich tu tsiꞌdhantsámal jechéꞌ an ti tsubaxtaláb ani tu utsaꞌ abal i pidhnéktsik tʼajat an ti kʼanidhaxtaláb kʼal an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
<pb/>Jaxtám, tokotkʼi ti choꞌóbnaꞌ jechéꞌ, yab i jilámal tu ól kʼal tatáꞌtsik ta kwenta. I kontsal na Dios abal ti ki pidhaꞌtsik ka choꞌóbnaꞌ alwaꞌ kʼal jun i chalab xi tál ban Tʼokat Ejattaláb xantʼéy in léꞌ. 


text:
Anchanꞌ neꞌech tám ka ejtóch ki kʼwajaytsik xan ti yejat ka kʼwajay jun xitaꞌ xu dhabalábich kʼal an Ajátikláb, ka tʼajáltsik echʼekʼi xowaꞌ Jajáꞌ in léꞌ, ka tʼajáltsik tokot xowaꞌ alwaꞌ ani ka óntsal ka exlaꞌ alwaꞌ na Dios. 


text:
I kontsal abal Jajáꞌ ti ki likedhaꞌtsik kʼal nin tʼokat labidh cháp abal ka ejtotsik ka kuxuy xowaꞌkich kʼal yantam i chaꞌattaláb, 


text:
ani kʼal i kulbétaláb ka pidháltsik ti jalbintsixtaláb an Tátaꞌláb xi tu tʼokedhantsámalich ti ejattal abal ki ejto ki bachʼu ban tajaxtaláb xowaꞌ neꞌech ti ku pidhaꞌ abal Jajáꞌich tu dhabal. 


text:
Na Dios tu káldhaꞌ bin takʼixtal an lej atʼax xon tu kʼwajatwiꞌik ani tu kʼwajbaꞌ bin takʼixtal nin Chakámil xin kʼanidhál tʼajat. 


text:
Jechéꞌ nin Chakámil, jaꞌich xi tu loꞌo kʼal nin chemtal ani tu pakwlantsi an ti walastalábil. An lejkintaláb kʼal na Dios kʼal tin kwenta nin chemtal nin Chakámil 


text:
<pb/>Na Kristo, xi jaꞌich nin Chakámil na Dios, tu xalkʼantsal xan ti jeye na Dios xi yab i ejtowal ki chuꞌu. Jajáꞌ kʼejlejich Jaꞌ taꞌ ti kʼwajat tam ti na Dios yabél xataꞌ in tʼajámal ani Jajáꞌ, jaꞌich na más ultaláb kʼal ejtal xowaꞌ. 


text:
Na Dios junax kʼal nin Chakámil, in tʼajaꞌ ejtal xowaꞌ waꞌach ban chabál ani ban walkʼiꞌ, ejtal xowaꞌ xi tejwaꞌ ani xi yab tejwaꞌ, in jilaꞌ jeye an pakdhaꞌ takʼix, an awiltalábtsik, an ajátiklábtsik ani xitaꞌkichkʼi xin koꞌol i awiltaláb kʼal xowaꞌkich, ejtal kʼal Jajáꞌ ti tʼajadh ani abal Jajáꞌ. 


text:
Jechéꞌ an Chakámláb kʼejlejich Jaꞌ taꞌ ti kʼwajat tam ti ejtal jechéꞌ yabél tʼajadh ani Jajáꞌ in teykóm ejtal xowaꞌ tʼajadh. 


text:
Ani yab tokot jechéꞌkʼi, Jajáꞌ jaꞌich ni okʼlékil wawáꞌ xu belomich. Jaꞌich na kʼwajat jelti nin ókʼ an belomtsik ani an belomtsik jaꞌich na kʼwajat jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl. Jaꞌich jeye xi tu pidhál an ti xeꞌchintaláb ani jaꞌich xi okxinékich ka ejech ti ít abal ka kʼwajay ultaláb kʼal ejtalkʼi. 


text:
Na Dios in tʼajaꞌ ka lejkin kʼal Jajáꞌ ejtal xowaꞌ waꞌach ban chabál ani ban walkʼiꞌ. Jechéꞌ an lejkintaláb in tʼajaꞌ kʼal tin kwenta nin xichʼál nin Chakámil xin wakʼlaꞌ tam ti chemech ban peltsidh teꞌ. 


text:
<pb/>Tatáꞌtsik yabwiꞌik i dhabaláb kʼal na Dios ani a pojkáltsikwiꞌik ta itsích. A tʼajáltsik an walastaláb, por xoꞌ, na Dios ti kʼwajbámalichtsik alwaꞌ kʼal Jajáꞌ 


text:
kʼal tin kwenta an chemlá xin bachʼu na Kristo bin tʼuꞌúl. Jechéꞌ in tʼajaꞌ anchanꞌ na Dios abal ti ki ututsik i tʼokat tin tamét, yab i walbidh ani kʼal ni jun xataꞌ xantʼokʼál ti ki walbiyattsik. 


text:
Por yejat tʼajat ka óntsi ta belomtsik kʼal ejtal na ejattal ani yab ka jilaꞌtsik an aytsixtaláb xa koꞌol kʼal tin kwenta an alwaꞌ tʼilab xa achʼámalichtsik. Jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab, jaꞌich xu tʼilnal putálkʼi an kʼayꞌlá; ani nanáꞌ, xu bij Pablo, tin kʼwajbaꞌ na Dios abal kin xeꞌchin neye tin tolmix ka tʼilan jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab. Na Pablo punkʼuntsidh abal kin tʼójontsi an belomtsik 


text:
<pb/>Xoꞌ in kʼwajat in kulbél abal u achʼál an yajtsiktaláb kʼal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl, pos anchanꞌ, exom u kidhbayal ba nu tʼuꞌúl an yajtsiktaláb jelti xin achʼámal na Kristo kʼal tin alwaꞌbíl an belomtsik, ke jaꞌich xi kʼwajat jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl. 


text:
U bajúmalich kin kʼwajay tin tʼójontsix an ti belomtsik, kʼal tin kwenta an punkʼuntsixtaláb xi tin pidhámal na Dios abal tu tʼiltsitsik kidhat an ti alwaꞌ tʼilab kʼal ta alwaꞌbíltsik. 


text:
Jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab xi na Dios in koꞌolwiꞌik yab tejwaꞌ asta ti wejeꞌ, jaꞌich xi xoꞌ in pidhámalich kin exlaꞌ xu dhabalábichtsik kʼal Jajáꞌ. 


text:
Na Dios in pidhaꞌtsik kin choꞌóbnaꞌ xu dhabalábichtsik kʼal Jajáꞌ, ke an tʼokat tsubaxtaláb xi taꞌ tin koꞌolwiꞌik yab tejwaꞌ, jaꞌich jeye abal xi yabtsik u judío. Ani jachanꞌ xowaꞌ taꞌ tin koꞌolwiꞌik yab tejwaꞌ na Dios, jaꞌich jechéꞌ: ke na Kristo kʼwajat ba na itsích ani anchanꞌ a choꞌóbichtsik alwaꞌ abal neꞌech ka bachʼutsik nin tʼokat labidhtalábil. 


text:
<pb/>Wawáꞌ i tʼilál na Kristo, i tawnál ani i okʼtsal ejtalkʼitsik kʼal yantam i chalab abal kin exbaytsik alwaꞌ ani ka kʼwajaytsik alwaꞌ juntsik ti éb kʼal na Kristo. 


text:
Nanáꞌ jaꞌich tin tʼojnal kʼal jechéꞌ tin kwenta, in tʼojnal kʼal ejtal an chápláb ani an awiltaláb xi tin pidhál na Kristo.<pb/>


text:
U léꞌ ka choꞌóbnaꞌtsik ke nanáꞌ u tʼajál an chápláb tu kontsintsi abal ki tolmiyattsik kʼal na Dios, abal ka tolmiyattsik jeye xu kʼwajíltsik Laodisea ani ejtal xi yabél tin chuꞌúmaltsik. 


text:
Tu kontsintsaltsik abal ki likedhantsat ta itsích kʼal na Dios ani ki kʼwajaytsik juniniꞌ i kʼánídháx. Anchanꞌ neꞌech ka exbaytsik alwaꞌ an tsubaxtaláb ani neꞌech jeye ka exlaꞌtsik xowaꞌ xin koꞌolwiꞌik yab tejwaꞌ na Dios, ke jaꞌich na Kristo. 


text:
Pos ba na Kristo tu tsiꞌil ejtal an chalab xi alwaꞌ ani Jajáꞌ, jaꞌich jeye xin pidhnál ka exbayat ejtal xowaꞌ alwaꞌ. 


text:
Jechéꞌ xowaꞌ tu utsáltsik, jaꞌich abal yab ti ki kʼambiytsik ni jun xitaꞌ kʼal i labidh tʼilabtsik. 


text:
Pos maske nanáꞌ yab in kʼwajat kʼal tatáꞌtsik, ka tʼajaꞌtsik jelti max tachanꞌ in kʼwajat. In kulbél tʼajat abal u achʼál i kʼwajattsik alwaꞌ ani a óntsaltsik ka belaꞌ na Kristo. 


text:
<pb/>Jaxtám, anchanꞌ jelt xan ta bachʼúmalichtsik na Jesukristo abal ta Ajátik, anchanꞌ ti yejat ki kʼwajaytsik juniniꞌ kʼal Jajáꞌ. 


text:
Ka kóꞌoytsik na ejattal kʼwajat alwaꞌ ba na Jesukristo, ka belaꞌtsik Jajáꞌ in tsubtalkʼi jelt xan ta okʼtsidhtsik ani ka pidháltsik echʼekʼi ti jalbintsixtaláb na Dios. An ít xeꞌchintaláb xi neꞌech ki kóꞌoy tam ku kʼwajách kʼal na Kristo 


text:
<pb/>Ka kóꞌoytsik tʼajat i kwenta, yab ka exbantsitsik xin léꞌ ti ki kʼambiytsik kʼal i tʼilabtsik ani i chalabtsik xi yab tsubax; jajáꞌtsik yab ba Kristo tin káldhál xowaꞌ in okʼtsixnáltsik, pos tokot in wewkóm in okʼtsixtal i iniktsik ani i chalab xi techéꞌkʼi ti kʼayꞌlá. 


text:
Tatáꞌtsik a koꞌolich ejtal xowaꞌ a yéntsal abal ki kʼwajaytsik alwaꞌ kʼal na Dios kom i kʼwajatichtsik kʼal na Kristo. Jajáꞌ jaꞌich na más ultaláb ké an ajátiklábtsik ani xitaꞌkichkʼi xin koꞌol i awiltaláb kʼal xowaꞌkich. 


text:
Aníl jeye, abal i kʼwajatichtsik kʼal na Kristo, i exólidhichtsik; por yab kʼal i exól jelti xu tʼajtsinaltsik an israelitatsik bin tʼuꞌúl. Jechéꞌ an exól xi na Kristo in pidhnál, jaꞌich ke ti jalkʼuyámalichtsik xan ta xeꞌechtsikwiꞌik. 


text:
Pos tam ta pujantsik, in junu jelti max i jolyatichtsik junax kʼal na Kristo ani jelti max i ejdhátsik teye ti ít junax kʼal Jajáꞌ, abal a belaꞌtsik ke kʼal nin cháp na Dios ti ejdhá ti ít na Kristo. 


text:
Ti weꞌél chabkʼiꞌ, i kʼwajattsikwiꞌik jelti max i chemnek kʼal tin kwenta an walastaláb xa koꞌol ani abal yab i exólidh kom yab i judíotsik; por xoꞌ, na Dios ti ejdhámalichtsik ti ít jelt xan tin ejdhaꞌ na Kristo ani ti pakwlantsámalichtsik ejtal an ta walab. 


text:
Na Dios in paku ni júntsixtal xi koꞌolwiꞌik kʼal Jajáꞌ. Jechéꞌ an júntsixtaláb, jaꞌich ke yab i ejtómal ki tʼajaꞌ xan tin ulal nin takʼixtal na Dios ani jechéꞌ an júntsixtaláb, pákun tam ti na Kristo chemech pajkʼidh ban peltsidh teꞌ. 


text:
Tam ti na Kristo chemech ban peltsidh teꞌ, in átaꞌ an ajátiklábtsik ani an awiltalábtsik xi teykómte kʼal an lej atʼax. In kʼántsi an tin awiltaltsik ani anchanꞌ tin tidhebédhaꞌ. Ka aliytsik xowaꞌ xi kʼwajat ban walkʼiꞌ 


text:
<pb/>Jaxtám xoꞌ, yabich ka tʼajáltsik ti kʼij xitaꞌ ti kawyaltsik kʼal tin kwenta xowaꞌ a kʼapal o kʼal xowaꞌ a uchʼál, kʼal tin kwenta i ajibtsik, tam u witsél a íchʼ ani kʼal tin kwenta jeye xantʼéy yejat ka tʼajan tam in kʼítsájil i koyóxnich. 


text:
Ejtal jechéꞌ, jaꞌich jelti jun in chalám xi kʼwajat kʼejle neꞌech ka tsích, por xowaꞌ nin lejtal, jaꞌich na Kristo. 


text:
Yab ka walkaꞌtsik ki kʼántsin an ti chʼejwalixtaláb xa koꞌolichtsik átadh kʼal an okʼtsixtsik xin wáynál in chaꞌkáltsik tʼajat tinbáꞌ. Jajáꞌtsik in kʼakʼnál i tʼokat abatwáletsik, in ulal ke in chuꞌúmaltsik i xalkʼantsixtaláb ani in tʼekʼáltsik tʼajat tinbáꞌ kʼal an chalabtsik xi jajáꞌkʼitsik in káldhál. 


text:
Jechéꞌ an okʼtsixtsik yab kʼwajat kʼal a Kristo. Na Kristo jaꞌich na kʼwajat jelti nin ókʼ an belomtsik ani wawáꞌ xu belomich, jaꞌich nu kʼwajat jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl. Na Kristo jaꞌich nin tʼajál abal ku belmách más, tu likedhantsal ti ejattal ani in tʼajál abal ku kʼwajay juniniꞌ i chalab, anchanꞌ xan ti na Dios in léꞌ kin chuꞌu ku kʼwajay. 


text:
<pb/>Tatáꞌtsik i kʼwajat teye jelti max i chemnekich kʼal na Kristo, abal a jilámalichtsik an chalab xi yab alwaꞌ ani xowaꞌ a tʼajáltsikwiꞌik. Pos max anchanich ta kʼwajattsik, ¿jantʼókʼi pé tám bél ta exbantsaltsik tin takʼixtal an okʼtsixtsik 


text:
xin ulaltsik enchéꞌ: “Yab ka takaꞌtsik jachanꞌ, yab ka kʼaputsik jachanꞌ, yab ka téynaꞌtsik jachanꞌ”? 


text:
Ejtal jechéꞌ xowaꞌ in ulaltsik, neꞌech ka taley, pos yab xataꞌ in éy, in chʼa okʼtsixtal i iniktsik. 


text:
Tsubax kʼejle, ke ejtal jechéꞌ u xalkʼanal jelti jun i alwaꞌ chalab abal in ulaltsik ke yejat ka wéwnál jun i belomtaláb, ka kóꞌoy i chaꞌattaláb ani ka yajlombédhál tabáꞌ. Por ejtal jechéꞌ, yab xataꞌ ti alwaꞌ, pos yab neꞌech ka ejto ka kubdhaꞌtsik kʼál xowaꞌ in kulbetnál na tʼuꞌúl.<pb/>


text:
Jaxtám, kom i kʼwajat teye jelti max i ejdhatsichtsik ti ít junax kʼal na Kristo, ka aliytsik tokot xowaꞌ waꞌach walkʼiꞌ, xon ti kʼwajat na Kristo buxúl tin eját na Dios. 


text:
Pos kom jelti max i chemechtsik junax kʼal na Kristo, xoꞌ a koꞌolichtsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal chinat junax kʼal Jajáꞌ ba na Dios. 


text:
Na Kristo jaꞌich xi ti pidháltsik an ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Ani tam Jajáꞌ ka tsích, neꞌech ka xalkʼanich an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal xa koꞌolichtsik ani neꞌech jeye tám ki kʼwajaytsik junax bin labidh tʼokát. An xeꞌchintaláb tam ti yabél a beláltsik na Kristo ani an xeꞌchintaláb tam ta belaꞌichtsik 


text:
<pb/>Jaxtám, kom jelti max i chemech ani i ejech ti ít junax kʼal na Kristo, yejatich ka jilaꞌtsik ka tʼajaꞌ an walastalábtsik xi jelti jechéꞌ: Yabich ki kʼwajaytsik yab exbadh, yabich ka tʼajaꞌ xowaꞌ atʼax, yabich ka tʼajaꞌ xowaꞌ a achʼál in kulbetnál na tʼuꞌúl ani nibal xa chalpayal xowaꞌ yab alwaꞌ. Yabich jeye ki chʼeꞌneꞌbé, pos jechéꞌ in junwal jelti max a kʼakʼnál i chʼilabtsik. 


text:
Pos jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tu tsiꞌil an yajtsiktaláb xi tál ba na Dios abal an atiklábtsik xi yab in tʼajál ti kʼij an takʼixtaláb; 


text:
Por xoꞌ, ka jilaꞌichtsik jeye ejtal jechéꞌ: an chákub, an chákúxtaláb, an atʼax chalab, an odhbijixtaláb ani an atʼax tʼilab xa ulaltsik. 


text:
Yabich ki kʼámbíxintsik jún ani jún kom a jilámalichtsik an wejeꞌ chalab xi yab alwaꞌ ani xowaꞌ jeye a tʼajáltsikwiꞌik. 


text:
Pos xoꞌ a bachʼúmalichtsik an ít chalab xin pidhnál na Dios. Jechéꞌ an ít chalab, a Dios in tʼajámal ani exom in ítmédhál ba tatáꞌtsik asta ka exlaꞌ alwaꞌ Jajáꞌ. 


text:
Yab in ódhál ti kwenta max i griego o i judío, max i exólidh o yabaꞌ, max i píl inik xu kʼwajíl kʼunat o i píl inik xu kʼwajíl ów, i jolib o i ajátikláb; pos na Kristo jaꞌich na más ultaláb ani Jajáꞌ, kʼwajat bin itsích ejtalkʼi xitaꞌ kʼál ti ka bachʼwat. 


text:
<pb/>Na Dios ti kʼanidháltsik ani ti takwyámaltsik abal Jajáꞌ tiki dhabalnaꞌ. Jaxtám, ki kʼwajáchtsik i kóꞌóntsíx ti yajnantsixtaláb, ti alwaꞌtaláb ani i chaꞌattaláb; ka kuxuy xowaꞌkichkʼi ani yabich ki pojkaxmétsik. 


text:
Ki kóꞌóntsíxintsik ti chaꞌattaláb jún ani jún ani ki pákwlántsíxin jún ani jún max ki wáltsíxin. Anchanꞌ jelt xan ti na Kristo ti pakwlantsámaltsik, anchanꞌ teye ka tʼajaꞌtsik. 


text:
Ani ki kʼánídháxintsik tʼajat, pos jechéꞌ jaꞌich nin tʼajál ka kóꞌoytsik juniniꞌ na chalab kʼal ejtal xowaꞌkichkʼi. 


text:
Ke nin kʼijidhtalábil na Dios ka kʼwajay ba na itsích abal ti ki óltsitsik xan ti yejat ki kʼwajay, pos jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta ti kanyámaltsik na Dios abal ki kʼwajách jelti max jún tokot. Ani ka pidháltsik tʼajat ti jalbintsixtaláb. 


text:
<pb/>Ke nin káwintal na Kristo ka kóꞌoytsik tʼajat ba na itsích. Ki ókʼtsíxintsik ani ki pákábédháxintsik jún ani jún kʼal yantam i chalab. Ka ajatnaꞌtsik i ajatláb ani i ajatlábtsik xi ijtsinal kʼal an Tʼokat Ejattaláb. Ka ajtintsitsik na Dios kʼal yantam i kʼakʼnaxtaláb xi tál ba na itsích. 


text:
Ani ejtal xowaꞌ ka tʼajaꞌ o ka ulu, ka tʼajaꞌtsik tin bij an Ajátikláb Jesús, ka pidhál ti jalbintsixtaláb na Dios an Tátaꞌláb tin bij na Jesús. Xowaꞌ yejat kin tʼajaꞌ jun i belom 


text:
<pb/>Tomkidh mímlábtsik, yab ka chʼikat tʼajaꞌ na tomkíl, pos jechéꞌ jaꞌich yejat ka tʼajaꞌtsik kom a belálich an Ajátikláb. 


text:
Chakamtsik, ka exbantsi ejtal xowaꞌ kin ulu na tátaꞌ ani na nánaꞌ, pos jechéꞌ jaꞌich nin léꞌ an Ajátikláb. 


text:
Tʼójontsixtsik, ka exbantsitsik xowaꞌ kin ulu na ajátik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, yab tokotkʼi ki tʼójon tam kʼwajat ti teláltsik, abal a léꞌ ki chuꞌtat ke i alwaꞌ tʼojnaltsik. Ki tʼójontsik kʼal jun a itsích tsubax abal ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ in léꞌ na Dios. 


text:
Xowaꞌkich ka tʼajaꞌ, ka tʼajaꞌtsik kʼal yantam i kulbétaláb, jelti max i kʼwajat a tʼójontsal na Ajátik ani yab i atiklábtsik. 


text:
Pos a choꞌóbichtsik ke na Kristo jaꞌich an Ajátikláb xi kʼwajat a tʼójontsal ani Jajáꞌ neꞌech ti ki pidhaꞌtsik an ti chʼejwalixtaláb xa lujyaltsik ka bachʼu. 


text:
Por xitaꞌ in tʼajál xowaꞌ yab alwaꞌ, neꞌech ka pidhan kʼal na Dios an ti yajtsiktaláb kʼal tin kwenta xowaꞌ in tʼajámal; pos na Dios yab kʼwajat ti takukúl an ti atiklábtsik.<pb/>


text:
Ajátiklábtsik, ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ alwaꞌ ani lujat kʼal na tʼojnáliltsik. Pos yejat ka chalpay abal a koꞌoltsik teye jun a Ajátik xi kʼwajat walkʼiꞌ. 


text:
Ti ku kontsintsi weye abal an Ajátikláb ti ku tolmiy ki elaꞌ xan ti ki tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab. Anchanꞌ, neꞌech tám ki ejto ki pidhnaꞌ ka choꞌóbná xowaꞌ kʼwajatwiꞌik yab tejwaꞌ kʼal tin kwenta na Kristo, pos jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tin kʼwajat tin wikʼnél. 


text:
<pb/>Ka kóꞌoytsik tʼajat i kwenta kʼal xowaꞌ a tʼajál ani ki kʼwajaytsik alwaꞌ kʼal an atiklábtsik xi yab u belom abal ka ejto ka tʼiltsitsik an ti alwaꞌ tʼilab tam waꞌach xan ti ani xontikʼi ti ka ejto. 


text:
Yejat ki káwintsik kʼal i chaꞌattaláb abal kin achʼaꞌ alwaꞌ xitaꞌ na tolmiyal ti tʼilom ani yejat ka choꞌóbnaꞌtsik xan ti neꞌech ka tókʼoyal jun xitaꞌ. An chapnédhomtaláb xi tin okʼontal 


text:
<pb/>Na Tíkiko, an kidhábláb xi kʼanidhál tʼajat, neꞌech ti ki óltsitsik ejtal xan tin kʼwajat neye. Jechéꞌ an kidhábláb, jaꞌich jun i alwaꞌ tʼojnal xin tʼójontsal an Ajátikláb junax kʼal nanáꞌ. 


text:
Jaxtám tu abaꞌ tachanꞌ xon ta kʼwajattsik abal ti ki óltsi xan tu kʼwajat weye ani abal ti ki kʼijidhmédhantsitsik ta itsích. 


text:
Na Onésimo, an kidhábláb xu belom jeye in lujtalkʼi, xi wawáꞌ i kʼanidhál tʼajat, neꞌech jeye kʼal na Tíkiko. Jechéꞌ na Onésimo, jaꞌich jún ti éb xi tatáꞌtsik a kidhtal. Jajáꞌtsik neꞌech ti ki tʼiltsi ejtal xowaꞌ u támnal techéꞌ. 


text:
<pb/>Na Aristarko, xi kʼwajat ban wikʼaxteꞌ junax kʼal nanáꞌ, ti abtsaltsik ti chapnédhomtaláb. Ti abtsal jeye ti chapnédhomtaláb na Markos, nin chʼejel kidháb na Bernabé. Nanáꞌ tu utsámalichtsik abal ka bachʼu alwaꞌ na Markos max ka kʼale ti ki álnaꞌ. 


text:
Ti abtsaltsik jeye ti chapnédhomtaláb na Jesús, xu bijyáb jeye ta Justo. Jechéꞌtsik, jaꞌich an judíotsik xi belmách ani u tʼojnal junax kʼal nanáꞌ abal ki tʼilaꞌ xan tu takʼix na Dios ani tin kʼijidhmédháltsik tʼajat. 


text:
Ti abtsaltsik jeye ti chapnédhomtaláb na Epafras, jún ti éb xi tatáꞌtsik a kidhtal xi kʼwajat jeye in tʼójontsal na Kristo. Jajáꞌ echʼekʼi tʼajat in tʼajál an chápláb abal ti ki kontsintsitsik ki kʼwajay tsububudh a itsích ani ki kʼwajaytsik in lujtalkʼi a tʼajál tokot xowaꞌ in léꞌ na Dios. 


text:
Pos nanáꞌ u chuꞌtal xan tu kʼwajíl tʼajat ti ól na Epafras kʼal tatáꞌtsik ta kwenta ani kʼal tin kwenta jeye an kidháblábtsik xu kʼwajíl ban bitsowtsik xin bij Laodisea ani Ierápolis. 


text:
Na Lukas, an ilálix xi wawáꞌ i kʼanidhál tʼajat, ti abtsaltsik ti chapnédhomtaláb ani na Demas jeye. 


text:
<pb/>Ti kin chapnédhantsitsik an ti kidháblábtsik xu kʼwajíl Laodisea. Ti kin chapnédhantsitsik an ta Ninfas ani ejtal an kidháblábtsik xu junkunal bin kʼimáꞌ jechéꞌ an kidhábláb. 


text:
Tam ka okʼóchtsik ka ajay jechéꞌ an dhutsadh úw, ka abnaꞌ Laodisea abal ka ajintsattsik jeye an belomtsik xi tajaꞌ. Ani an dhutsadh úw xu abtsám an belomtsik xi Laodisea, neꞌech jeye ti ki abtsi abal ka ajaytsik. 


text:
<pb/>Jechéꞌ an chapnédhomtaláb, tu dhutsuntsámaltsik kʼal nanáꞌ tʼajat u kʼubak ani u dhuslábil. Ka chalpaytsik abal nanáꞌ in kʼwajat tin wikʼnél. Ka bachʼwaltsik echʼekʼi nin alwaꞌtal na Dios. Anchanꞌ ka tʼájan.<pb/>


text:
Nanáꞌ, xu bij Pablo, tin abatwálejil na Jesukristo, kom na Dios anchanꞌ tin leꞌnaꞌ. Tu dhutsuntsaltsik jechéꞌ an ti úw, kidháblábtsik xi kʼwajíl ban bitsow xi Efeso, xa belálichtsik na Kristo Jesús ani i dhabalábichtsik kʼal na Dios. 


text:
Ka bachʼwaltsik an alwaꞌtaláb ani an kʼijidhtaláb xi tál ba ni Tátaꞌ Dios ani ba ni Ajátik Jesukristo. An lábtʼajaxtaláb xin pidhnál na Dios kʼal tin kwentakʼi na Kristo 


text:
<pb/>Ki pubédhantsal tin bij na Dios nin Tátaꞌ ni Ajátik Jesukristo, pos kom u kʼwajatich junax kʼal na Kristo, na Dios tu lábtʼajámalich kʼal i tʼokat lábtʼajaxtaláb xi tál walkʼiꞌ. 


text:
Na Dios tu takwyámal kʼal tin kwentakʼi na Kristo tam ti yabél in tʼajámal an walkʼiꞌ ani an chabál abal ku utey tin tamét u tʼokat ani yab u walbidh. 


text:
Kʼal nin kʼanidhaxtal tu takwyámalich asta ti wejeꞌ abal ku kʼwajách jelti max u chakámlábich kʼal Jajáꞌ kʼal tin kwentakʼi na Jesukristo, anchanꞌ xan ti Jajáꞌ tin kulbetnaꞌ kin tʼajaꞌ. 


text:
Jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta ti echʼekʼi i pubédhantsal tin bij na Dios kʼal tin kwentakʼi nin tʼokat labidh kʼanidhaxtal, xi kʼál tu lábtʼajál tam ku kʼwajách kʼal nin Chakámil xin kʼanidhál tʼajat. 


text:
Na Kristo tu jalbintsi an ti walab kʼal nin xichʼál xin wakʼlaꞌ tam ti chemdhá pajkʼidh ban peltsidh teꞌ ani tu pakwlantsi ejtal an ti walastalábil, kom púlek tʼajat nin alwaꞌtal. 


text:
Tu pidhámalich ki exlaꞌ xowaꞌ in koꞌolwiꞌik yab tejwaꞌ, jaꞌich xowaꞌ Jajáꞌ in koꞌol chalpadh ke neꞌech kin tʼajaꞌ kʼal nin alwaꞌtal. 


text:
Jechéꞌ xowaꞌ na Dios in koꞌol chalpadh, jaꞌich ke kin pidhaꞌ na Kristo kin takʼiy ejtal xowaꞌ waꞌach walkʼiꞌ ani xowaꞌ waꞌach ban kʼayꞌlá tam kin bajaw an kʼij. 


text:
<pb/>Na Dios tu takwyámal asta ti wejeꞌ abal ku kʼwajách kʼal na Kristo ani anchanꞌ, ki bachʼu an chʼejwalixtaláb xi na Dios neꞌech kin pidhnaꞌ. Ejtal jechéꞌ, anchanꞌ tin tʼajaꞌ kom anchanꞌ tin chuꞌu alwaꞌ. 


text:
Anchanꞌ tin tʼajaꞌ abal wawáꞌ xu judío, xu okxin ki belaꞌ na Kristo, ku kʼwajay i pubédhantsal tin bij na Dios kom Jajáꞌ púlek Jaꞌ tʼajat. 


text:
Aníl teye tatáꞌtsik xi yab i judío, tam ta achʼaꞌtsik an tsubaxtaláb, tam ta tʼiltsintsik an ti alwaꞌ tʼilab kʼal tin kwenta an loꞌeltaláb ani a belaꞌtsik na Kristo, i exóliyattsik abal i dhabalábichtsik kʼal na Dios. Jechéꞌ an exólixtaláb, jaꞌich an Tʼokat Ejattaláb xi na Dios in ulúmal ke neꞌech ka bachʼutsik. 


text:
Na Dios tu pidhámal an ti Tʼokat Ejattaláb abal ki choꞌóbnaꞌ ke neꞌech lejtal ki bachʼu an chʼejwalixtaláb xi Jajáꞌ in ulúmal neꞌech ti ku pidhaꞌ. Jechéꞌ an chʼejwalixtaláb neꞌech ti ku pidhaꞌ, tam kin okʼóch kin káldhaꞌ ban walastaláb an atiklábtsik xi Jajáꞌ in dhabal abal ka pubédhantsat tin bij kom púlek Jaꞌ tʼajat. Na Pablo in kontsal a Dios abal ka pidhan ti chalpadhtaláb an belomtsik 


text:
<pb/>Jaxtám, tam ti nanáꞌ u choꞌóbnaꞌ neye abal a beláltsik ni Ajátik Jesús ani a kʼanidháltsik ejtal xu dhabalábichtsik kʼal na Dios, 


text:
U kontsal nin Diosil ni Ajátik Jesukristo, an labidh tʼokat Tátaꞌláb abal ti ki pidhaꞌtsik ti chalpadhtaláb ani anchanꞌ, ka ejtotsik ka exlaꞌ alwaꞌ Jajáꞌ. 


text:
U kontsal jeye ti ki pidhaꞌ ti chalab abal ka choꞌóbnaꞌtsik an aytsixtaláb xa koꞌol kom Jajáꞌ ti takwyámalichtsik. Abal ka choꞌóbnaꞌtsik jeye xan tin pubíl nin jalbíl an jiltsixtaláb xi neꞌech ka pidhan xu dhabalábich kʼal Jajáꞌ. 


text:
Ani ka choꞌóbnaꞌtsik jeye xan tin pubíl an chápláb xi wawáꞌ i koꞌol abal u belomich. Jechéꞌ in xalkʼaꞌ kʼal nin pulek cháp. 


text:
Jechéꞌ an chápláb, xalkʼan ba na Kristo tam ti na Dios in ejdhaꞌ ti ít ani in buxkaꞌ tin eját túꞌ walkʼiꞌ. 


text:
In pidhaꞌ más púlek ti awiltaláb ké an ajátiklábtsik, an awiltalábtsik, an cháplábtsik, an takʼixtsik ani ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin bawtsi an ti awiltaláb xin koꞌol na Kristo, yab tokot xoꞌkʼi, aníl jeye tayíl. 


text:
Ejtal xowaꞌ waꞌach, na Dios in kʼwajbaꞌ bin takʼixtal na Kristo ani na Kristo, kʼwajbá abal ka kʼwajay jelti nin ókʼ an belomtsik. 


text:
Pos an belomtsik, jaꞌich na kʼwajat jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl na Kristo ani na Kristo, jaꞌich nin teykóm ejtal xowaꞌ waꞌach.<pb/>


text:
Na Dios ti pidhaꞌtsik ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal kʼal tin kwentakʼi na Kristo, maske i kʼwajattsikwiꞌik jelti max i chemnek kʼal tin kwenta xowaꞌ yab alwaꞌ a tʼajál ani an walastalábtsik. 


text:
I kʼwajattsikwiꞌik jelti max i chemnek kom a wewkómtsik an okʼtsixtaláb xi techéꞌ ti kʼayꞌlá ani a tʼajámaltsik xowaꞌ in kulbetnál an lej atʼax xin takʼyal ejtal an atʼax ejattalábtsik xi kʼwajat ban kʼayꞌlá. Jechéꞌ an lej atʼax, jaꞌich kʼál ti teykómte an iniktsik xi yab in tʼajál ti kʼij nin káwintal na Dios. 


text:
Ejtal wawáꞌ anchanꞌwiꞌik weye tu kʼwajat ti weꞌél chabkʼiꞌ, i wewkóm tokot xowaꞌ i kulbetnál ani tokot i tʼajál xowaꞌ in kulbetnál ni tʼuꞌúl ani xowaꞌ i chalpayal. Jaxtám, in tomnálwiꞌik ki bachʼu an kʼakʼadh yajtsiktaláb xi neꞌech kin abnaꞌ na Dios, jelt xi neꞌech kin bachʼutsik xi yab in tʼajál ti kʼij nin káwintal na Dios. 


text:
Por na Dios xi púlek tʼajat in yajnantsixtal in koꞌol, xi tu kʼanidhaꞌ tʼajat kʼal nin pulek kʼanidhaxtal, 


text:
tu pidhaꞌ ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal kʼal tin kwentakʼi na Kristo, maske u kʼwajatwiꞌik jelti max u chemnek kʼal tin kwenta an walastaláb xi tʼajál. Pos anchanꞌ pé, u loꞌwat kʼal nin alwaꞌtal na Dios. 


text:
Na Dios jelti max tu ejdhámalich weye junax kʼal na Kristo Jesús jelt xan ti Jajáꞌ ejdhá ani tu buxkaꞌ junax kʼal na Kristo túꞌ walkʼiꞌ. 


text:
Jechéꞌ in tʼajaꞌ abal ti ku xalkʼantsi más tayíl an ti pulek alwaꞌtaláb xi tu kóꞌontsal, kʼal tin kwentakʼi na Kristo Jesús. 


text:
Pos kʼal tin alwaꞌtalkʼi na Dios i loꞌodhichtsik, kʼal tin kwentakʼi abal i belmáchtsik. Jechéꞌ an loꞌeltaláb yab a bachʼúmaltsik abal a tʼajámal jun xataꞌ, pos a Dios ti chʼejwaliyamaltsik. 


text:
Yab xitaꞌ neꞌech kin ejto kin átaꞌ an loꞌeltaláb kʼal xowaꞌkʼi in tʼajál abal yab kin tʼekʼaꞌ tinbáꞌ. 


text:
Pos na Dios tu tʼajámal kʼal tin kwentakʼi na Kristo Jesús abal ki tʼajaꞌ xowaꞌ alwaꞌ. Na Dios in okʼox tʼajámalich jechéꞌ abal ku kʼwajay i tʼajál echʼekʼi xowaꞌ alwaꞌ. An lejkintaláb kʼal tin kwenta an chemlá xin watʼnaꞌ na Kristo 


text:
<pb/>Anchanꞌ pé, ka chalpaytsik xan ta kʼwajatwiꞌik. Yabtsik a kidhtal an judíotsik ani jaxtám an judíotsik, xin tʼajtsal ti exól bin tʼuꞌúl an iniktsik ani in bijyaltsik tinbáꞌ abal exólidh, ti utsáltsik abal yab i exólidh. 


text:
Tam ti jachanꞌ i kʼij, yabtsik a exlál na Kristo. Kom yabtsik i judío, yab a exlál an lejkintaláb kʼal tin kwenta xowaꞌ in ulúmal na Dios neꞌech kin pidhnaꞌ. Techéꞌ ta kʼwajattsik ban kʼayꞌlá, por yabtsik a koꞌol ni jun i aytsixtaláb nibal a exláltsik na Dios. 


text:
Por xoꞌ, kom i kʼwajatich junax kʼal na Kristo Jesús, tatáꞌtsik xi yabwiꞌik a exláltsik, i pidhnékich xoꞌ ka exlaꞌ kʼal tin kwentakʼi an chemlá xin watʼnaꞌ na Kristo. 


text:
Na Kristo jaꞌich xi tu tʼajál ku kʼwajay kʼijidh. Jajáꞌ in tʼajaꞌ kʼal an judíotsik ani kʼal xi yabtsik u judío jún tokot i bitsow, in wixkʼaꞌ xowaꞌ in tʼajál ku kʼwajay kʼejtsik. 


text:
Na Kristo in wixkʼaꞌ kʼal an chemlá xin watʼnaꞌ, an chákúxtaláb kʼal tin kwenta an takʼixtaláb xin ulal xowaꞌ yejat ka tʼajan. Anchanꞌ, in tʼajaꞌ abal xi chablam an bitsow ka kʼwajay júnkʼi tokot, jelti max júnkʼi tokot i inik. Anchanꞌ tin tʼajaꞌ abal ku kʼwajay kʼijidh. 


text:
Ani anchanꞌ, kʼal tin kwenta an chemlá xin watʼnaꞌ ban peltsidh teꞌ, na Kristo in kubdhaꞌ an péjéxtaláb xi waꞌachwiꞌik kʼal an judíotsik kʼal xi yabtsik u judío ani in kʼwajbaꞌichtsik alwaꞌ kʼal na Dios, jilkʼonich tám jún tokot i bitsow. 


text:
<pb/>Na Kristo tsích ani in tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab abal ku kʼwajay kʼijidh. In tʼiltsi xi yabtsik u judío xi kʼwajat jelti max ów kʼal na Dios ani an judíotsik xi kʼwajat jelti max utat kʼal na Dios. 


text:
Pos kʼal tin kwentakʼi na Kristo, ejtal maske u judío o yabaꞌ, ku utéch ban Tátaꞌláb kʼal an junkax Tʼokat Ejattaláb. 


text:
Jaxtám, tatáꞌtsik yabich i píl iniktsik, nibal i kʼwajattsik ba jun i chabál xon ti yab tajaꞌ i takʼnal. Tatáꞌtsik i kidhtalábich xoꞌ kʼal xi tʼokattsik ani i kidhtalábich kʼal xu dhabalábichtsik kʼal na Dios. 


text:
Tatáꞌtsik a junwal jelti jun i pulek atá; i kʼwajattsik i teykómte kʼal jun in akan xin kʼwajbámal an abatwáletsik ani an tʼiltsixtsik. Na Jesukristo, jaꞌich na kʼwajat ti ultaláb tʼujub kʼal jachanꞌ in akan an atá. 


text:
Bin éb jachanꞌ in akan an pulek atá, ke jaꞌich na Kristo, exom ti pubel más jechéꞌ an pulek atá, lejkidh alwaꞌ abal ka kʼwajay ti pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. 


text:
Anchanꞌ jeye tatáꞌtsik, juniniꞌ kʼal na Kristo, i junkunaltsik abal ka bajaw ki kʼwajay jelti jun i pulek atá xon ti na Dios kʼwajat kʼal nin Tʼokat Ejattalkʼi.<pb/>


text:
Jaxtám kʼal jechéꞌ tin kwenta, nanáꞌ, xu bij Pablo, in kʼwajat tin wikʼnél kʼal tin kwentakʼi na Kristo Jesús abal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl xi yabtsik i judío. 


text:
A choꞌóbichtsik xónaꞌ ke na Dios, kʼal nin alwaꞌtal, tin punkʼuntsámal jechéꞌ an ti tʼojláb abal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl. 


text:
Jechéꞌ xowaꞌ in koꞌolwiꞌik yab tejwaꞌ na Kristo, jaꞌich xowaꞌ an iniktsik yab pidhnék kin exlaꞌ asta ti wejeꞌ; por xoꞌ, na Dios in xalkʼantsámalichtsik nin abatwálejiltsik ani nin tʼiltsíxiltsik kʼal nin Tʼokat Ejattalkʼi, 


text:
ke kʼal tin kwentakʼi max kin belaꞌ an alwaꞌ tʼilab, xi yabtsik u judío neꞌech jeye kin bachʼu jayéchkʼi an chʼejwalixtaláb xi neꞌech kin bachʼu an judíotsik. Júnkʼi tokot i bitsow ti neꞌech ka ájin an judíotsik ani xi yabtsik u judío ani neꞌech jeye kin bachʼutsik xowaꞌ in ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ na Dios kʼal tin kwenta na Kristo Jesús. 


text:
<pb/>Nanáꞌ in kʼwajbadh tin tʼójontsix kʼal jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab kʼal tin kwentakʼi nin alwaꞌtal na Dios, xin pidhan kʼal Jajáꞌ nin cháp. 


text:
Nanáꞌ, xi más wéꞌ u jalbíl ké xi más chipíl xu dhabalábich kʼal na Dios; in pidhan an ti alwaꞌtaláb ku tʼiltsi an ti alwaꞌ tʼilab kʼal tin kwenta nin yaníl nin alwaꞌtal na Kristo xi yabtsik u judío. 


text:
Ani tin punkʼuntsámal abal tu pidhaꞌtsik ka choꞌóbnaꞌ xowaꞌ jáꞌ an chalab xi asta ti wejeꞌ, taꞌwiꞌik tin koꞌol yab tejwaꞌ na Dios. Jechéꞌ na Dios, jaꞌich xin tʼajámal ejtal xowaꞌ waꞌach. 


text:
Anchanꞌ ti támun, abal xoꞌ, kʼal tin kwentakʼi an belomtsik, ejtal an ajátiklábtsik ani an awiltalábtsik xi kʼwajattsik walkʼiꞌ kin bajaw kin exlantsi tin pubíl nin chalpadhtal na Dios. 


text:
Na Dios in tʼajaꞌ kʼal tin kwentakʼi ni Ajátik Jesukristo, jechéꞌ xowaꞌ in koꞌol chalpadh asta ti wejeꞌ. 


text:
Jaxtám, tu kontsaltsik abal yab ka jalkʼuy na chalab kʼal xowaꞌ a chuꞌtaltsik exom u tamwal kʼal tatáꞌtsik ta kwenta. Pos ejtal jechéꞌ, u tamwal kʼal tatáꞌtsik ta alwaꞌbíl, jaxtám ti yejat ki kʼwajaytsik i kulbél. Na Kristo tu kʼanidhál 


text:
U kontsal an Tátaꞌláb abal kʼal nin tʼokat alwaꞌtal, ti ki pidhaꞌtsik ti chápláb ani ti likattaláb ba ejattal, kʼal nin Tʼokat Ejattalkʼi, 


text:
ani ke na Kristo, ka kʼwajay ba na itsích kʼal tin kwentakʼi an belomtaláb xa koꞌoltsik. Anchanꞌ, tam i kʼwajattsik alwaꞌ ani i kʼanidhaxichtsik tʼajat, 


text:
Pos u konyal ka exlaꞌtsik jechéꞌ an kʼanidhaxtaláb abal ki kʼwajaytsik i teykómte tʼajat kʼal na Dios. Nin pubíl jechéꞌ an kʼanidhaxtaláb, yab in junwal ni jun xataꞌ xowaꞌ i exlál. 


text:
<pb/>Ani xoꞌ, ke an labidh tʼokattaláb kin kóꞌoy na Dios, xin koꞌol an awiltaláb abal kin tʼajaꞌ yán xataꞌ más ké xowaꞌ i konyal o i chalpayal. Jechéꞌ an awiltaláb, jaꞌich xi kʼwajat jeye kʼal wawáꞌ. 


text:
Ke na Dios ka pidhan kʼal an belomtsik ti labidh kʼakʼnaxtaláb malilíl i kʼij kʼal tin kwentakʼi na Kristo Jesús. Anchanꞌ ka tʼájan.<pb/>


text:
Nanáꞌ, xin kʼwajat tin wikʼnél kʼal tin kwenta an Ajátikláb, tu pakabédháltsik abal ki kʼwajay alwaꞌ xan ti yejat ka kʼwajaytsik xi takudhich kʼal na Dios. 


text:
Ki kʼwajaytsik echʼekʼi juniniꞌ, kʼal tin cháp an Tʼokat Ejattaláb abal ki kʼwajaytsik echʼekʼi kʼijidh ani juniniꞌ, 


text:
jelti max júnkʼi tokot ani júnkʼi jeye tokot an Tʼokat Ejattaláb, anchanꞌ xan ti na Dios ti takwyámaltsik abal ki kʼwajáchtsik a koꞌol jún tokot i aytsixtaláb. 


text:
jún a Dios waꞌach xi jaꞌich nin Tátaꞌ ejtalkʼitsik. Jajáꞌ kʼwajat ultaláb kʼal ejtal, in xalkʼál nin awiltal kʼal ejtalkʼi ani kʼwajat kʼal ejtalkʼi. 


text:
<pb/>Por Jajáꞌ tu pidhámal juntsik tu éb an ti alwaꞌtaláb, xantikʼi na Kristo tin leꞌnámal ti ku pidhaꞌ. 


text:
Jaxtám an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ:<pb/>Kʼadhiy walkʼiꞌ, tam tin átámich xitaꞌ kʼál tu tomnáb ani in pidhaꞌ ti awiltaláb an iniktsik. 


text:
<pb/>¿Ani jantʼéy in léꞌ kin ulu ke Jajáꞌ “kʼadhiy?” In léꞌ kin ulu ke okʼox paꞌay asta xon ti más chaꞌat an chabáltsik. 


text:
Jajáꞌ jaꞌich xi tu pidhaꞌ ti awiltaláb juntsik tu éb, taltsik in pidhaꞌ ti awiltaláb kin tʼójontsitsik ti abatwále, xi kʼeꞌet abal ti tʼiltsix, xi kʼeꞌet abal kin tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab, xi kʼeꞌet abal kin wilaꞌ an alwaꞌ tʼilab ani xi kʼeꞌet abal ti okʼtsix. 


text:
Anchanꞌ tin tʼajaꞌ abal ku okʼtsin wawáꞌ xu dhabalábich kʼal na Dios abal ki ejto ki tʼójontsi na Dios ani ku belmách más xu kʼwajatich jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl na Kristo, 


text:
asta ki ejto ki bajaw ku kʼwajay juniniꞌ kʼal tin kwenta ni belomtal ani ki exlaꞌ alwaꞌ nin Chakámil na Dios. Anchanꞌ neꞌech tám ku kʼwajách lujat jelt xan ti jeye na Kristo. 


text:
Yabich tám neꞌech ki junu jelti an chakamtsik, xi yab tʼajat tʼojláb u jalkʼuntsáb tin chalab, xin bachʼwaltsik xowaꞌkichkʼi i okʼtsixtaláb, tam ka kʼambiyattsik kʼal i iniktsik xu kʼambix. Jechéꞌtsik in éynál ejtal xowaꞌ yab alwaꞌ abal ka kʼambixin. 


text:
Alwaꞌ más, ki óntsi ki wéwnaꞌ an tsubaxtaláb ani tu kʼánídháx abal ku kʼwajay más utat kʼal na Kristo, xi kʼwajat jelti nin ókʼ an belomtsik. 


text:
Ani kʼal tin kwenta na Kristo, ejtal an belomtsik kʼwajat alwaꞌ ani juniniꞌ kʼal Jajáꞌ, tin kwenta an junaxtaláb xin koꞌol an belomtsik. Ani tam an belomtsik kʼwajat alwaꞌ, u yanel más ani u kʼanidhaxtsik más. An ít xeꞌchintaláb tam i belálich na Kristo 


text:
<pb/>Pos jechéꞌ jaꞌich tu utsáltsik ani tu punkʼuntsaltsik tin bij an Ajátikláb: yabich ki kʼwajaytsik más jelt xan tu kʼwajíltsik xi kʼeꞌet xi yab in exláltsik na Dios, xu kʼwajíltsik xantikʼi kin chalpay kʼal an chalab xi yab xataꞌ in jalbíl. 


text:
Nin chalab kʼwajat jelti max ban jikʼwaxtaláb. Yabtsik in koꞌol an xeꞌchintaláb xi tál ba na Dios kom yabtsik xataꞌ in choꞌób ani kom chapiktsik tʼajat nin itsích. 


text:
Yabich in achʼál tidhetál tam in tʼajál xowaꞌ yab alwaꞌ ani in tʼajáltsik i atʼaxtaláb xowaꞌkichkʼi kin chalpay. 


text:
max aniꞌ lejtal ta axtsámalichtsik ani i okʼtsidhichtsik kʼal Jajáꞌ xan tin ulal an tsubaxtaláb xi kʼwajat ba na Jesús. 


text:
Ani kʼal tin kwenta an wejeꞌ chalab xan ta kʼwajattsikwiꞌik, ka jilaꞌich, pos i odhitstsikwiꞌik ta kʼwajat kʼal an atʼaxtaláb xa kulbetnáltsik. 


text:
Ka bachʼúchtsik an ít chalab xi kʼwajat tʼajadh xan ti na Dios tin léꞌ. Jechéꞌ an ít chalab, u xalkʼanal tam ku kʼwajách tsubax, in lujtalkʼi ani tʼokat. 


text:
<pb/>Jaxtám, yabich yejat ki kʼámbíxintsik; ki káwintsik tsubax kʼal na at kidhábtsik abal ejtal ni at kidhábtsik i kidhtal tu kʼwajat. 


text:
<pb/>Xu kwéꞌwiꞌik, kin jilaꞌich ti kwéꞌ ani ka tʼójonich; kin tʼajaꞌ kʼal nin kʼubak jun i alwaꞌ tʼojláb abal anchanꞌ, kin kóꞌoy xantʼéy kin chʼejwaliy an chʼojontáltsik. 


text:
<pb/>Yab ka ulutsik i tʼilab xi yab alwaꞌ, tokot ka éynaꞌtsik jun i káwintaláb alwaꞌ abal anchanꞌ, ka tolmintsi más kin bachʼu xowaꞌ alwaꞌ xitaꞌ kin achʼaꞌ. 


text:
Yab ka tʼeꞌpindhantsi tin Tʼokat Ejattal na Dios. Jechéꞌ an Tʼokat Ejattaláb, kʼál ta kʼwajat i exólidh abal ki xalkʼantsik ke i dhabalábichtsik kʼal a Dios tam kin bajaw xowkʼi neꞌech ki okʼonich ta loꞌwáb. 


text:
Ki tʼájtsíxintsik xowaꞌ alwaꞌ, ki yájnántsíxintsik ani ki pákwlántsíxintsik jún ani jún jelt xan ti na Dios ti pakwlantsitsik kʼal tin kwentakʼi na Kristo.<pb/>


text:
Pos kom i chakámlábichtsik kʼal na Dios, xi kʼanidhábtsik tʼajat, yejat ka tʼajáltsik xowaꞌ Jajáꞌ in tʼajál. 


text:
Ki kʼánídháxintsik, jelt xan ti na Kristo tu kʼanidhaꞌ ani in pidhnaꞌ tinbáꞌ ka chemdhá kʼal wawáꞌ ti alwaꞌbíl, jelt tam u chemdháb jun i borrego abal ka pikbantsat na Dios tsikadh ani kin jiktsi tin niwíy. 


text:
<pb/>Kom i dhabalábichtsik kʼal na Dios, yabich yejat ka waꞌchin kʼal tatáꞌtsik níwéꞌ xitaꞌ xu kʼwajíltsik yab exbadh, ni jun xataꞌ xowaꞌ atʼax, nibal i chʼeꞌneꞌtaláb. 


text:
Yab ka tʼilaꞌtsik ni jun xataꞌ xi yab tsubax, nibal xowaꞌ xi yab a exláltsik; yab jeye ki odhbijxin, pos ejtal jechéꞌ yab alwaꞌ. Alwaꞌ más ki pidhál ti jalbintsixtaláb na Dios. 


text:
Pos a choꞌóbichtsik alwaꞌ, ke max jun xitaꞌ u junkunal kʼal xi yab in tomtal o in tʼajál xowaꞌ yab alwaꞌ, yab neꞌech kin ejto ka kʼwajay takʼnél kʼal na Kristo ani kʼal na Dios. Xitaꞌ chʼeꞌneꞌ tʼajat, in junwal jelti max in kʼakʼnál i chʼilabtsik, yab jeye neꞌech kin ejto ka kʼwajay takʼnél kʼal na Kristo ani kʼal na Dios. 


text:
Yab ka walkaꞌtsik ti ki kʼambiy ni jun xitaꞌ kʼal i aniꞌ tʼilabtsik. Pos jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tu tʼájnal xowaꞌ yab alwaꞌ ani jaꞌich ti neꞌech ka tsích an kʼakʼadh yajtsiktaláb xi neꞌech kin abnaꞌ na Dios abal an atiklábtsik xi yab u tʼajnal kʼál ti kʼij na Dios. 


text:
<pb/>Tatáꞌtsik i kʼwajatwiꞌik jelti max ban jikʼwaxtaláb kʼal tin kwenta an walastaláb xa tʼajáltsik. Por xoꞌ, kom i kʼwajatichtsik junax kʼal an Ajátikláb, i kʼwajatichtsik jelti max ban tajaxtaláb. Ki kʼwajaytsik jelt xan tu kʼwajíl an atiklábtsik xi kʼwajattsik ban tajaxtaláb. 


text:
Yab ka tʼajáltsik xowaꞌ xi yab xataꞌ in jalbíl jelt xowaꞌ in tʼajál xi yabtsik u belom xi kʼwajattsik jelti max ban jikʼwaxtaláb; más alwaꞌ ka xalkʼantsitsik abal kin chuꞌutsik ke yab alwaꞌ. 


text:
por tam ka xalkʼantsat ban tajaxtaláb ejtal xowaꞌ in tʼajáltsik, ejtal u jilkʼonal tejwaꞌ, pos an tajaxtaláb in xalkʼál ejtal. 


text:
Jaxtám tu ulwáb enchéꞌ:<pb/>Ki ejchich, tatáꞌ xi kʼwajat ta wayal;<br/>ki chʼakách xon ta kʼwajat ban chemélomtsik<br/>ani na Kristo neꞌech ti tajbách. 


text:
<pb/>Jaxtám, ka chuꞌutsik alwaꞌ xan ta kʼwajattsik. Yab ki kʼwajaytsik jelti xi yab chalpadh, ki kʼwajaytsik jelti xi chalpadh. 


text:
Yab ki uchʼáchtsik, pos jechéꞌ yab alwaꞌ, u júnax ban kʼibeltaláb; más alwaꞌ ka aliytsik xan ti ki kʼwajay teykómte tʼajat kʼal nin cháp an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
Ka ajatnaꞌtsik i ajatlábtsik ani i ajatlábtsik xi ijtsinal kʼal an Tʼokat Ejattaláb. Ka ajtintsitsik ani ka kʼakʼnaꞌ kʼal ejtal na itsích an Ajátikláb. 


text:
Ka pidháltsik echʼekʼi ti jalbintsixtaláb na Dios an Tátaꞌláb kʼal ejtal xowaꞌ a tʼajáltsik, tin bij ni Ajátik Jesukristo. Xan ti yejat ka kʼwajay an belomtsik kʼal nin kidhtaltsik 


text:
Abal an tomkidh inik, jaꞌich kʼwajat jelti nin ókʼ nin tomtal, anchanꞌ jelti na Kristo kʼwajat jelti nin ókʼ an belomtsik. Na Kristo jaꞌich jeye nin Loꞌóxil an belomtsik ani an belomtsik jaꞌich na kʼwajat jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl na Kristo. 


text:
Pos anchanꞌ xan ti an belomtsik yab in chʼikat tʼajál na Kristo, anchanꞌ jeye an tomkidh mímlábtsik yab yejat kin chʼikat tʼajaꞌ nin tomkíl. 


text:
<pb/>Tomkidh iniktsik, ka kʼanidhaꞌ na tomtal, jelt xan ti na Kristo tin kʼanidhaꞌ an belomtsik ani in pidhnaꞌ tinbáꞌ ka chemdhá kʼal tin alwaꞌbíl an belomtsik. 


text:
Jechéꞌ in tʼajaꞌ abal kin tʼoko an belomtsik. In tʼoko kʼal an alwaꞌ tʼilab ani in tʼoko jelti max kʼal i jaꞌ, 


text:
abal kin utu tin tamét Jajáꞌ jelti jun i labidh tʼokat belomtsik, yab chʼoꞌodh, alabél, tʼokat ani lujat tʼajat. 


text:
An tomkidh inik, yejat kin kʼanidhál nin tomtal, jelt xan tin kʼanidhál tinbáꞌ. Xitaꞌ in kʼanidhál nin tomtal, in kʼanidhál tinbáꞌ. 


text:
Pos ni jun xitaꞌ yab in pojkál tinbáꞌ, tokot in kʼapundhál ani in beletnál tinbáꞌ. Na Kristo, anchanꞌ jeye tin tʼajál kʼal an belomtsik; 


text:
pos an belomtsik, jaꞌich na kʼwajat jelti nin putálíl nin tʼuꞌúl na Kristo ani wawáꞌ jayéch i kidhtal jachanꞌ nin putálíl nin tʼuꞌúl na Kristo. U tʼajadh kʼal jayéch nin tʼuꞌúl ani kʼal jayéch nin beklék. 


text:
“Jaxtám, an inik neꞌech kin jilaꞌ nin tátaꞌ ani nin nánaꞌ abal ka kʼwajay kʼal nin tomtal ani xi jechéꞌ cháb, jún tokot ti neꞌech ka ájin.” 


text:
Jechéꞌ jaꞌich jun xataꞌ púlek xi kʼwajatwiꞌik yab tejwaꞌ; por nanáꞌ in kʼwajat u tʼilál na Kristo ani an belomtsik. 


text:
Por jechéꞌ in ulal jeye ke juntsik ta éb yejat ka kʼanidhaꞌ na tomtal jelt xan ta kʼanidhál tabáꞌ ani an tomkidh mímláb, yab yejat kin chʼikat tʼajaꞌ nin tomkíl.<pb/>


text:
An jidhtal takʼixtaláb xin ulal abal neꞌech ki bachʼu jun xataꞌ alwaꞌ, in ulal enchéꞌ: “Ka kʼakʼnaꞌ na tátaꞌ ani na nánaꞌ, 


text:
<pb/>Ani tatáꞌtsik, tátaꞌlábtsik, yab ka chakúdhál na chakámiltsik, tokot ka takʼyaltsik abal kin tʼajál xowaꞌ alwaꞌ xan tin ulal nin takʼixtal an Ajátikláb. 


text:
<pb/>Jolibtsik, yab ka chʼikat tʼajáltsik na ajátik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, ka exbantsitsik xowaꞌ ti ki utsaꞌ kʼal yantam i kʼakʼnaxtaláb ta itsích ani kʼal yantam i chaꞌattaláb. 


text:
<pb/>Ka tʼójontsitsik alwaꞌ, yab tokotkʼi tam kʼwajattsik ti telál abal a léꞌ ki utsan ke i alwaꞌ tʼójontsixtsik. Ki tʼójontsixin jelt in tʼójontsixil na Kristo, ka tʼajaꞌtsik an tʼojláb kʼal yantam i kulbétaláb, pos na Dios anchanꞌ tin léꞌ kin chuꞌu ka tʼajál. 


text:
Ki tʼójontsik kʼal yantam i kulbétaláb, jelti max exom a tʼójontsal an Ajátikláb ani yab i iniktsik. 


text:
Pos a choꞌóbichtsik ke maske jún u jolib o yabaꞌ, max kin tʼajaꞌ xowaꞌ alwaꞌ, neꞌech jeye ka pidhan xowaꞌ alwaꞌ kʼal an Ajátikláb. 


text:
<pb/>Ani tatáꞌtsik, ajátiklábtsik, anílkʼi teye ka tʼajaꞌ jelti na tʼojnáliltsik, yab ka jikʼédhaꞌtsik. Ka chalpay abal tatáꞌtsik ani na tʼojnáliltsik a koꞌol jun a Ajátik xi kʼwajat walkʼiꞌ, pos abal Jajáꞌ, an atiklábtsik ejtal jayéchkʼi in jalbíl. Xantʼokʼál ti neꞌech kin ejto kin tamkʼuy jun i belom xowaꞌ yab alwaꞌ 


text:
<pb/>Ani xoꞌ kidháblábtsik, ka likedhaꞌtsik tabáꞌ abal i kʼwajatichtsik junax kʼal an Ajátikláb ani kʼal nin pulek cháp xi Jajáꞌ in koꞌol. 


text:
Jelt xan ti an soldadotsik in koꞌol kidhat xowaꞌ in éynál ti péjéx, anchanꞌ teye ti ka kóꞌoytsik xowaꞌ in pidhnál na Dios abal ka ejto ki kʼwajaytsik alwaꞌ ani yab ki kʼambiyattsik kʼal an lej atʼax. 


text:
Pos yab exom tu péjéx kʼal i iniktsik, exom tu péjéx kʼal i ajátiklábtsik, kʼal xitaꞌkichkʼi xin koꞌol i awiltaláb kʼal xowaꞌkichkʼi, kʼal an takʼixtsik xin koꞌol i awiltaláb kʼal xowaꞌ yab alwaꞌ ani kʼal in abatwálejiltsik an lej atʼax xi kʼwajat al ikʼ. 


text:
Jaxtám, ka éynaꞌtsik ejtal xowaꞌ in pidhnál na Dios abal ka ejtotsik ka kuxuy jachanꞌ an kʼij xi yab alwaꞌ. Ani tam ka ejtóchtsik ka kuxuy, ka kóꞌoytsik juniniꞌ na chalab. 


text:
Ka kóꞌoytsik pé juniniꞌ na chalab, ka éynaꞌtsik an tsubaxtaláb jelt xan ta éynáltsik an ótʼ xa wikʼál kʼál na tsukul. Ka éynaꞌtsik jeye an lujattaláb jelti jun i dhabuxtaláb, jelt xan ti jun i soldado in éynál jun i patʼál kin dhabuy kʼál nin tamét. 


text:
Ka éynaꞌtsik an belomtaláb abal ka tamkʼuy kʼál ejtal xowaꞌ in léꞌ ti ki tʼajtsi an lej atʼax, jelt xan ti jun i soldado in éynál jun i patʼál abal kin tamkʼuntsi kʼál tin kwiꞌixtal xitaꞌ kʼál tu atʼnal. 


text:
Ka éynaꞌtsik an loꞌeltaláb jelt xan ti jun i soldado in éynál jun i patʼál kojáláb abal kin kojnaꞌ ani nin káwintal na Dios ka kóꞌoytsik jelti jun i machét xi ti pidhál an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
Ki ólantsik echʼekʼi, ka pakabédhál ani ka kontsal na Dios kʼal tin cháp an Tʼokat Ejattaláb. Yab ka ukʼtsitsiytsik ta ól ani ka kontsintsitsik jeye xu dhabalábichtsik kʼal na Dios. 


text:
Ti kin kontsintsitsik neye abal na Dios ti kin pidhaꞌ ti tʼilabtsik tam kin káwin ani kin káwin kʼal ni jun i jíkʼib tam ku tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab kʼal tin kwenta xowaꞌ na Dios in koꞌolwiꞌik chinat. 


text:
Na Dios tin abámal abal ku tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab ani jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tin kʼwajat tin wikʼnél. Ti kin kontsintsi abal ku ejto ku tʼilaꞌ jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab kʼal ni jun i jíkʼib, pos anchanꞌ ti yejat ku tʼajaꞌ. An chapnédhomtaláb xi tin okʼontal 


text:
<pb/>Na Tíkiko, an kidhábláb xi kʼanidhál tʼajat, xi jaꞌich jun i alwaꞌ tʼojnal xin tʼójontsal an Ajátikláb, neꞌech ti ki óltsitsik ejtal xan tin kʼwajat neye ani xantʼéy u tʼajál. 


text:
Jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tu abál tachanꞌ xon ta kʼwajattsik abal ti ki utsaꞌtsik xan tu kʼwajat techéꞌ ani ti ki kʼijidhmédhantsitsik ta itsích. 


text:
<pb/>Ke na Dios an Tátaꞌláb ani an Ajátikláb Jesukristo, ti ki pidhaꞌtsik ti kʼijidhtaláb. Ti ki pidhaꞌtsik jeye ti kʼanidhaxtaláb ani ti tolmiytsik ki belmách más. 


text:
Ka bachʼwaltsik echʼekʼi nin alwaꞌtal na Dios ejtal tatáꞌtsik xa kʼanidhálich ni Ajátik Jesukristo kʼal jun i alwaꞌ kʼanidhaxtaláb. Anchanꞌ ka tʼájan.<pb/>


text:
Nanáꞌ, xu bij Pablo, in abatwále, yab in abnék nibal in bijidh kʼal i iniktsik; in bijidh ani in abnék kʼal Jajáꞌ tʼajat na Jesukristo ani kʼal na Dios an Tátaꞌláb. Jechéꞌ na Dios, jaꞌich xin ejdhaꞌ ti ít na Jesukristo tam ti chemdhá. 


text:
Nanáꞌ ani ejtal an kidháblábtsik xi kʼwajat kʼal nanáꞌ, i dhutsuntsal jechéꞌ an ti úw an belomtsik xu kʼwajíl ban chabál xin bij Galasia. 


text:
Ka bachʼwaltsik an alwaꞌtaláb ani an kʼijidhtaláb xi tál ba na Dios an Tátaꞌláb ani ba ni Ajátik Jesukristo. 


text:
Jechéꞌ na Jesukristo, jaꞌich xin pidhnaꞌ tinbáꞌ ka chemdhá abal ti ku wixkʼintsi an ti walastalábil ani ti ku loꞌo kʼal xowaꞌ yab alwaꞌ xi waꞌach tʼajat xoꞌ jechéꞌ i kʼij. Anchanꞌ ti tʼájan kom ni Tátaꞌ Dios anchanꞌ tin leꞌnaꞌ. 


text:
¡Ke an labidh tʼokattaláb kin kóꞌoy na Dios malilíl i kʼij! Anchanꞌ ka tʼájan. Yab waꞌach kʼeꞌet i alwaꞌ tʼilab 


text:
<pb/>In labnal tʼajat abal exom a jiláltsik jikʼat na Dios, xi ti kanyámaltsik kʼal tin kwenta nin alwaꞌtal na Kristo ani exom a wéwnáltsik jun i kʼeꞌet okʼtsixtaláb. 


text:
Yab abal ki ulu ke waꞌach kʼeꞌet i alwaꞌ tʼilab. Xowaꞌ u támnal, jaꞌich ke waꞌach taltsik xi ti ojtsaltsik ta chalab ani in léꞌtsik kin jalkʼuy nin alwaꞌ tʼilábil na Kristo. 


text:
Por max jun xitaꞌ ti ki okʼtsi jun i okʼtsixtaláb ani ka achʼaꞌtsik abal yab jáꞌ an alwaꞌ tʼilab xa achʼámalichtsik, ke jachanꞌ an inik ka kʼwajbá abal ka kʼale ban kʼibeltaláb, yab ka ódhaꞌtsik ti kwenta maske jachanꞌ an inik jaꞌich nanáꞌ o jun i tʼokat abatwále xi tál walkʼiꞌ. 


text:
Jelt xan ti ulúmalich okʼox, xoꞌ i witsʼkʼowal juní ki ulu: Max jun xitaꞌ ti ki okʼtsitsik jun i okʼtsixtaláb ani yab jáꞌ xa bachʼúmalichtsik, ke jachanꞌ an inik ka kʼwajbá abal ka kʼale ban kʼibeltaláb. 


text:
<pb/>Tam u ulal jechéꞌ, ¿awxeꞌ jaꞌich abal u léꞌ kin káldhá tin alwaꞌ kʼal an atiklábtsik o abal u léꞌ kin káldhá tin alwaꞌ kʼal na Dios? ¿Awxeꞌ jaꞌich abal u léꞌ kin jilkʼon alwaꞌ kʼal an atiklábtsik? ¡Yabaꞌ! Max u leꞌnálkʼijak lejtal kin jilkʼon alwaꞌ kʼal an atiklábtsik, yab neꞌech ku ejto ku tʼójontsi na Kristo. Xan tin ejto kin bajaw ti abatwále na Pablo 


text:
<pb/>Tatáꞌtsik a achʼámal xan tin kʼwajatwiꞌik tam ti nanáꞌ u wewkómtsal tin belomtal an judíotsik. Ani a choꞌóbichtsik jeye xan tu atʼax tʼajtsámal xin beláltsik na Dios abal u leꞌnál ku taxkʼantsi an ti belomtaláb xin koꞌol. 


text:
Kʼal nin belomtal an judíotsik, nanáꞌwiꞌik na más okʼox tʼajat tin kʼwajat tam ti jachanꞌ i kʼij ké nu kidhtaltsik; pos nanáꞌ máswiꞌik u kulbetnál tʼajat ku tʼajaꞌ alwaꞌ xowaꞌ tu jiltsámal ki tʼajaꞌ ni wejeꞌ pakéliltsik. 


text:
Por na Dios tin takwyámal tam ti yabél in waꞌchinék tin chakam ani Jajáꞌ tin kanyámal kʼal tin kwenta nin alwaꞌtal. Jaxtám, tam ti Jajáꞌ anchanꞌ tin leꞌnaꞌ, 


text:
tin tʼajaꞌ ku exlantsi an tin Chakámil abal kin xeꞌchin ku tʼilaꞌ ban atiklábtsik xi yabtsik u judío. Tam ti nanáꞌ u tamu jechéꞌ, yab in kʼale ku konoy ni jun xitaꞌ xantʼéy yejat ku tʼajaꞌ, 


text:
nibal in kʼale Jerusalén abal ku chuꞌu xi kʼejle u abatwálejichtsik tam ti nanáꞌ yabél. Tokot in kʼale ban chabál xu bijyáb Arabia ani tayíl in witsiy juní Damasko. 


text:
<pb/>Tayíl, tam ti watʼenekich óx i tamub, tám tin kʼale Jerusalén; u exlaꞌ na Pedro ani in kʼwajay kʼal jajáꞌ lajubóꞌ a kʼítsá. 


text:
Por yab u chuꞌu ni jun xitaꞌ más xu abatwáletsik jeye, tokot u chuꞌu na Jakobo, nin kidháb an Ajátikláb. 


text:
Tokot in achʼáltsik u tʼilnal enchéꞌ: “Xi tu kajnálwiꞌik tʼajat abal ti ku atʼax tʼajtsi, xoꞌ jajáꞌ xeꞌech in ulal ke yejat ka belan na Kristo. Jechéꞌ xi xoꞌ in ulal anchanꞌ, jaꞌich xi ti weꞌél chabkʼiꞌ in leꞌnálwiꞌik kin taxkʼaꞌ an belomtaláb.” 


text:
Tam ti nanáꞌ u belaꞌich na Jesukristo ani watʼéch lajuchéꞌ i tamub, in kʼale juní Jerusalén kʼal na Bernabé ani u júnaꞌ jeye na Tito kʼal nanáꞌ. 


text:
In kʼale tajaꞌ, abal na Dios tin óltsi kin kʼale. Tajaꞌ Jerusalén, u junkun wawáꞌkʼi kʼal an ultaláb abatwáletsik xi exlómte ti okʼlektsik ani u óltsitsik an ti alwaꞌ tʼilab xu tʼiltsal xi yabtsik u judío. U tʼajaꞌ jechéꞌ abal yab u léꞌ ke xowaꞌ u tʼajámalich ani xowaꞌ in kʼwajat u tʼajál, ka jilkʼon jelti jun xataꞌ xi yab in jalbíl. 


text:
Por nibal na Tito, xi taꞌ jeye ti kʼwajat kʼal nanáꞌ, maske u griego, yab tʼajtsin ti chápláb abal kin tʼajaꞌ an exól bin tʼuꞌúl jelt xan tin tʼajál an israelitatsik. 


text:
Táꞌ jeye kʼejle ti kʼwajat xin aniꞌ ulal ke u kidháblábtsik, xi ochenektsik chinatkʼi kʼal wawáꞌ. Jechéꞌtsik in léꞌ kin chuꞌu xantʼókʼi ti yabich i wéwnál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés abal u kʼwajatich kʼal na Kristo Jesús, pos jajáꞌtsik in léꞌ kin chuꞌu ku jolibná kʼal jachanꞌ an takʼixtaláb. 


text:
Por yab i walkaꞌ níwéꞌ ti ku kʼambiytsik kom yab i léꞌ ki chuꞌu ka kʼibdhaꞌtsik an tsubaxtaláb xa bachʼúmalich kʼal tin kwenta an alwaꞌ tʼilab. 


text:
<pb/>Por yab tin pidhaꞌtsik ni jun i ít chalab xi kʼwajattsik exlómte ti ultaláb abatwáletsik; (maske nanáꞌ yab kʼejle xataꞌ ku éynaꞌ xantʼéy in éy jajáꞌtsik, pos na Dios yab kʼwajat in telál max jun xitaꞌ más ultaláb o yabaꞌ). 


text:
Jajáꞌtsik yab in ejto ti kin pidhaꞌtsik ít ti chalab, tokot in exbaytsik abal a Dios tin punkʼuntsámal jechéꞌ an ti tʼojláb abal kin xeꞌchin ku tʼiltsi jechéꞌ an ti alwaꞌ tʼilab xi yabtsik u judío, jelt xan ti na Pedro punkʼuntsidh abal kin tʼajaꞌ jechéꞌ an tʼojláb ban judíotsik. 


text:
Jechéꞌ na Dios xin kʼwajbámal na Pedro ti abatwále ban judíotsik, jayéchkʼi xi tin kʼwajbámal neye tin abatwále abal xi yabtsik u judío. 


text:
<pb/>Jaxtám, na Jakobo, na Pedro ani na Juan, xu bijyáb kʼal an belomtsik ti okʼlek, in exbaytsik abal a Dios tin pidhámal jechéꞌ an ti alwaꞌtaláb. Nanáꞌ ani na Bernabé u chapnédhaꞌ kʼal jajáꞌtsik jelti jun i exól abal ki chuꞌu ke jajáꞌtsik tu kulbetnál weye tin at abatwále ani in ulutsik abal alwaꞌ ku xeꞌchin ki tʼiltsi an ti alwaꞌ tʼilab xi yabtsik u judío, lejat jajáꞌtsik neꞌech kin tʼajaꞌ jechéꞌ an tʼojláb ban judíotsik. 


text:
Tokot tu punkʼuntsitsik abal yab ki ukʼtsi ki tolmiy an chʼojontáltsik; ani anchanꞌ u tʼajál, yab u ukʼtsal an chʼojontáltsik. Na Pablo in kʼwiyaꞌ na Pedro ban bitsow xi Antiokía 


text:
<pb/>Por tam ti na Pedro tsích ban bitsow xin bij Antiokía, u kʼwiyaꞌ tin tamét abal xowaꞌ xin tʼajaꞌ, yab alwaꞌ. 


text:
Pos jidhtal, jajáꞌ u kʼapulwiꞌik kʼal xi yabtsik u judío, por tam ti ulich cháb óx i iniktsik xi abnék kʼal na Jakobo, in tuju tám ti ówmél ani in jilaꞌ ti kʼapul kʼal xi yabtsik u judío. Pos in jikʼnál jachanꞌ an iniktsik xin koꞌol an exól bin tʼuꞌúl kom u judíotsik. 


text:
Tam ti na Pedro chuꞌtat in tʼajál anchanꞌ, in tʼajaꞌ jeye xi kʼeꞌet an judíotsik xu belomich, asta na Bernabé in tʼajaꞌ jeye anchanꞌ. 


text:
Por tam ti nanáꞌ u chuꞌu abal yab in tʼajál xan tin ulal an tsubaxtaláb xi kʼwajat ban alwaꞌ tʼilab, u utsaꞌ enchéꞌ na Pedro tin tamét ejtal an belomtsik: “Max tatáꞌ, xi jaꞌich jun i judío, i kʼwajíl jelt xan tu kʼwajíl xi yabtsik u judío, ¿jantʼókʼi ta utsáltsik ka kʼwajay jelti judío xi yabtsik u judío?” An judíotsik ani xi yabtsik u judío, neꞌech ka loꞌey max ka belmáchtsik 


text:
<pb/>Wawáꞌ kʼejle u judío asta tu chakam ani yab u lej walablom jelt xi kʼeꞌet an atiklábtsik xi yabtsik u judío. 


text:
Por i choꞌóbich alwaꞌ ke na Dios yab neꞌech kin kʼwajbaꞌ alwaꞌ kʼal Jajáꞌ ni jun xitaꞌ, abalkʼi in tʼajámal xan tin ulal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés; tokot neꞌech kin kʼwajbál alwaꞌ kʼal Jajáꞌ, xitaꞌ kin belaꞌ na Jesukristo. Jaxtám wawáꞌ, i belámalich weye na Jesukristo abal ti ku kʼwajbaꞌich alwaꞌ na Dios kʼal Jajáꞌ tin kwentakʼi jechéꞌ an belomtaláb ani yab abalkʼi yab i chʼikat tʼajámal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. Pos na Dios, yab neꞌech kin kʼwajbaꞌ alwaꞌ kʼal Jajáꞌ ni jun xitaꞌ abalkʼi yab in chʼikat tʼajámal jechéꞌ an takʼixtaláb. 


text:
<pb/>Ani xoꞌ, max wawáꞌ ki leꞌnaꞌ ku kʼwajbájich alwaꞌ kʼal na Dios kʼal tin kwentakʼi na Kristo, u xalkʼanalich tám jelti max wawáꞌ weye u walbinalich, ¿awxeꞌ jechéꞌ in léꞌ kin ulu ke na Kristo tu tʼajál ku walbin? ¡Yabaꞌ! 


text:
Abal jachanꞌ nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, tin tʼajaꞌ kin chemech ani xoꞌ yabich neꞌech kin ejto tin takʼiy jachanꞌ an takʼixtaláb; xoꞌ, neꞌech ku ejtóch kin kʼwajay ejat ani tokot ku tʼójontsal na Dios. 


text:
Nanáꞌ in kʼwajat jelti max in chemnekich pajkʼidh ban peltsidh teꞌ junax kʼal na Kristo. Jaxtám, xi xoꞌ kʼwajat ejat, yabich nanáꞌ; jaꞌich na Kristo xi kʼwajat ejat ba nu ejattal. Ani xi xoꞌ kʼwajat ejat ba nu tʼuꞌúl, jaꞌich an xeꞌchintaláb xu bachʼu tam tu belaꞌich nin Chakámil na Dios. Jechéꞌ nin Chakámil na Dios, jaꞌich xi tin kʼanidhál tʼajat ani in pidhnaꞌ tinbáꞌ ka chemdhá kʼal nanáꞌ tu kwenta. 


text:
Yab u léꞌ ku pojkantsi tin alwaꞌtal na Dios; pos max jun xitaꞌ neꞌechak kin ejto ka kʼwajách alwaꞌ kʼal na Dios abalkʼi yab in chʼikat tʼajámal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, tám, yabich xataꞌ ti neꞌech ka éyan an chemlá xin watʼnaꞌ na Kristo.<pb/>


text:
¡Chʼojontál a chuꞌbíl atiklábtsik xi Galasia, yabtsik tʼajat a exbayal! ¿Awxeꞌ jun xitaꞌ ti dhimkʼayámaltsik abal yabich ka ejto ka exbaytsik an tsubaxtaláb? Kʼal an tʼiltsixtaláb xi wawáꞌ i tʼajámal, tu óltsámalichtsik ta tamét, Jajáꞌ tʼajat na Jesukristo, xi chemdhá pajkʼidh ban peltsidh teꞌ. 


text:
Ti kin utsaꞌtsik pé xoꞌ jechéꞌ: ¿A bachʼúmaltsikxeꞌ an Tʼokat Ejattaláb abal yab a chʼikat tʼajámaltsik nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés o abal a belámal xowaꞌ a achʼámaltsik? 


text:
¿Jantʼókʼi awil ti yabtsik tʼajat a exbayal? ¿A chalpayaltsikxeꞌ ka kidhbay kʼal tatáꞌkʼitsik a cháp xowaꞌ a tujúmaltsik kʼal an Tʼokat Ejattaláb? 


text:
Yán i yajtsiktaláb a watʼnámaltsik kʼal tin kwenta an alwaꞌ tʼilab, ani ¿yab xataꞌ ta éynámaltsik? ¡Yabich tʼajat in tomnál max anchanꞌ! 


text:
Tam na Dios ti ki pidhaꞌtsik an tin Tʼokat Ejattal ani kin tʼajaꞌ i labidh labandhaxtaláb ba tatáꞌtsik, ¿jantʼókʼi tin tʼajál? Yab in tʼajál abal yabtsik a chʼikat tʼajál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, in tʼajál, abal a beláltsik xowaꞌ a achʼámal. 


text:
Dhutsadh ti kʼwajat ban Tʼokat Dhuslab ke na Dios neꞌech kin kʼwajbaꞌ alwaꞌ kʼal Jajáꞌ xi yabtsik u judío kʼal nin belomtalkʼi, jaxtám na Dios tin okxintsám kin utsaꞌ jechéꞌ an ti alwaꞌ tʼilab na Abraham: “Ejtal an atiklábtsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, neꞌech ka lábtʼájan kʼal tatáꞌkʼi ta kwenta.” 


text:
<pb/>Xin kʼwajbáltsik nin belomtal bin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, kʼibchonéktsik ti kʼwajat. Abal an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ: “Xitaꞌ yab kin tʼajaꞌ ejtal xowaꞌ kʼwajat bin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, kʼibchonéktsik ti kʼwajat.” 


text:
Tejwaꞌich pé tʼajat, ke ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin ejto ka kʼwajay alwaꞌ kʼal na Dios abalkʼi in tʼajámal xowaꞌ kʼwajat bin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés; pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ: “Max jun xitaꞌ ka kʼwajbájich alwaꞌ kʼal na Dios abalkʼi u belom, yabich jaykʼi neꞌech ka chemech.” 


text:
Ani nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, yab jaꞌich abal ki kʼwajbaꞌ tajaꞌ ni belomtal, tokot in ulal enchéꞌ: “Xitaꞌ kin ejto kin tʼajaꞌ ejtal xowaꞌ in ulal an takʼixtaláb, neꞌech ka kʼwajay alwaꞌ.” 


text:
<pb/>Na Kristo tu loꞌo kʼal nin xichʼál abal yabich ku kʼwajay ban kʼibeltaláb xin pidhnál jachanꞌ an takʼixtaláb, pos na Kristo, tʼajan jelti jun xataꞌ kʼibenek kʼal wawáꞌkʼi ti kwenta, pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ: “Kʼibenek tʼajat xitaꞌ ka pajkʼiyat ba jun i teꞌ.” 


text:
Jechéꞌ támun abal kin bachʼutsik an lábtʼajaxtaláb xi yabtsik u judío xi usnék neꞌech ka pidhan na Abraham kʼal tin kwentakʼi na Kristo Jesús ani ki ejto jeye ki bachʼu ejtal tu éb, an Tʼokat Ejattaláb xin ulúmal na Dios neꞌech ti ku pidhaꞌ kʼal tin kwentakʼi ni belomtal. Nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés ani xowaꞌ in ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ na Dios 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, tu kʼwajbantsal jun i óltsixtaláb xi káldhats ban xeꞌchintaláb xi techéꞌkʼi ti kʼayꞌlá: Tam jun i inik kin tʼajaꞌ jun i lejkintaláb ani kin jilaꞌ dhutsadh nin bij, ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin ejto kin paku nibal kin puntsiy jachanꞌ an lejkintaláb. 


text:
Pos xoꞌ, xowaꞌ na Dios in utsám neꞌech kin pidhaꞌ na Abraham, utsan jeye nin kidhtal. An Tʼokat Dhuslab yab in ulal: “kidhtalábtsik” jelti max yán i atiklábtsik, tokot in ulal: “ani na kidhtal.” Jechéꞌ in léꞌ kin ulu júnkʼi tokot i inik, jaꞌich na Kristo. 


text:
Xowaꞌ u ulal jaꞌich jechéꞌ: Na Dios in tʼajám jun i lejkintaláb kʼal na Abraham ani in lej tsubkʼaꞌ. Jaxtám nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, xi ulich chéꞌ i boꞌ inik kʼal jun inik láju i tamub más tayíl, yab neꞌech kin ejto kin wékʼoy jachanꞌ an lejkintaláb ani kin jilaꞌ yab xataꞌ in jalbíl xowaꞌ in ulúmal na Dios. 


text:
Pos max an jiltsixtaláb xi neꞌech ku pidhan kʼal na Dios, tokot neꞌech ku pidhan abalkʼi i tʼajál xowaꞌ in ulal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, tám, yabich neꞌech ki bachʼu abalkʼi i belál xowaꞌ na Dios in ulúmal; por na Abraham pidhan anikʼi tʼajat jachanꞌ an jiltsixtaláb kʼal na Dios tam tin belaꞌ xowaꞌ utsan kʼal Jajáꞌ. 


text:
<pb/>Pos tám, ¿jantʼó ti alwaꞌ nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés? Kʼwajbá tayílich abal ka xalkʼá an walastaláb xin tʼajál an atiklábtsik. Tokotkʼi neꞌech ti éynal asta ka ulich jachanꞌ an “kidhtaláb” xi usnék neꞌech ka pidhan xowaꞌ in ulúmal na Dios. An takʼixtaláb tʼiladh kʼal i tʼokat abatwáletsik ani na Moisés éyná abal kin óltsi jachanꞌ an takʼixtaláb an atiklábtsik. 


text:
Por yab yejat ni jun i óltsix tam júnkʼi tokot i inik, pos na Dios, jún tokot. Xantʼókʼi ti jiladh nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés 


text:
<pb/>¿Awxeꞌ jechéꞌ in léꞌ kin ulu ke nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés yab in junwal kʼal xowaꞌ in ulúmal na Dios? ¡Yabaꞌ! Pos max pidhnatsak jun i takʼixtaláb xin pidhnál i xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal, neꞌech tám ki ejto ku utey abal ku kʼwajách alwaꞌ kʼal na Dios abalkʼi i tʼajál xowaꞌ in ulal an takʼixtaláb. 


text:
Por xowaꞌ in ulal an Tʼokat Dhuslab jaꞌich jechéꞌ: ejtal i wikʼnél ta kʼwajat kʼal an walastaláb; anchanꞌ tin ulal abal an belomtsik kin ejto kin bachʼu xowaꞌ na Dios in ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ, kʼal tokotkʼi kin belaꞌ na Jesukristo. 


text:
<pb/>Tam ti yabél ulnek an belomtaláb, u wikʼnél tu kóꞌyáb kʼal an takʼixtaláb, i aytsím ka pidhná ka choꞌóbná an belomtaláb. 


text:
Jaxtám wawáꞌ, u kʼwajatwiꞌik u belkómte kʼal an takʼixtaláb jelti max u tsʼitsik chakam abal ti ku okʼtsi asta tam ka ulich na Jesukristo ani kʼal tokot ki belaꞌ Jajáꞌ, ki ejto ku utey abal ku kʼwajách alwaꞌ kʼal a Dios. 


text:
Ani xoꞌ, kom ulnekich an belomtaláb, yabich u kʼwajat bin takʼixtal jachanꞌ nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. 


text:
<pb/>Pos kʼal tin kwentakʼi abal i belomich, ejtal tatáꞌtsik i chakámlábich kʼal na Dios abal i kʼwajatich kʼal na Kristo Jesús. 


text:
Ejtal tatáꞌtsik xi kʼwajatich kʼal na Kristo abal i pujadhichtsik, i kʼwajatich i mákʼúmte kʼal Jajáꞌ jelti max Jajáꞌ, u xeketláb. 


text:
Yabich yejat max u judío o u griego, u jolib o yabaꞌ, inik o i uxum; pos max i kʼwajatich kʼal na Kristo Jesús, ejtal tatáꞌtsik jún tokot ta áynal. 


text:
Ani max i dhabalábichtsik kʼal na Kristo, tám, i kidhtalábichtsik teye kʼal na Abraham ani neꞌech ka bachʼutsik jelti jun i jiltsixtaláb xowaꞌ na Dios in ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ.<pb/>


text:
Xowaꞌ u léꞌ ku ulu jaꞌich jechéꞌ: Max jun i chakam xi neꞌech kin bachʼu jun i jiltsixtaláb chipíl bél, in junwal jelti jun i jolib xi kʼwajat ti tʼójontsix ba jun i atá maske jajáꞌ in dhabal ejtal xowaꞌ waꞌach tajaꞌ ba jachanꞌ an atá. 


text:
Waꞌach taltsik xin beletnál i chakamtsik ani in beletnál jeye xowaꞌ neꞌech ka jiltsin asta xowkʼi kin ulu an tátaꞌláb abal ka pidhanich. 


text:
Anchanꞌ jeye u támnal kʼal wawáꞌ. Tam ti wawáꞌ u xeꞌech jelti max u tsʼitsik chakam, u kʼwajinek belkómte kʼal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés ani kʼal xowaꞌkich an belomtaláb xi waꞌach techéꞌ ti kʼayꞌlá. 


text:
Por tam tin bajaw xowkʼi na Dios tin ulúmal, in abaꞌ nin Chakámil, xi waꞌchin ba jun i tsidhan mímláb ani ulich jelti jun i judío, takʼnél kʼal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. 


text:
Nin Chakámil na Dios, tsích abal ti ku káldhaꞌ bin takʼixtal jachanꞌ an takʼixtaláb ani ti ku bachʼúch na Dios jelti max tu chakámil. 


text:
<pb/>Ani abal ti ki xalkʼantsitsik ke i chakámlábich kʼal Jajáꞌ, na Dios ti abtsi an tin Tʼokat Ejattal nin Chakámil ba na itsích. Jechéꞌ an Tʼokat Ejattaláb xi kʼwajat ba na itsích in ulal kawidh enchéꞌ: “¡Tatáꞌ tu Tátaꞌ!” 


text:
Anchanꞌ pé, tatáꞌ jaꞌich jún xu chakámlábich kʼal na Dios ani yabich i jolib. Kom i chakámlábich kʼal Jajáꞌ, na Dios neꞌech ti ki pidhaꞌ an ti jiltsixtaláb xin ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ. Na Pablo u chalpax kʼal tin kwenta an belomtsik 


text:
Por xoꞌ, kom a exlálichtsik na Dios, o más alwaꞌ ki ulu, ke na Dios ti exlálichtsik xoꞌ, ¿jantʼókʼi bél ta chalpayaltsik ki witsiy kʼal jachanꞌ an chalab xi yab xataꞌ in jalbíl ani yab alwaꞌ abal ki kóꞌyattsik juní kʼal jachanꞌ an takʼixtaláb jelti jun i jolib? 


text:
In kʼwajíl tʼajat tin chalpax abal u chʼejnál max an tʼojláb xu tʼajámal ba tatáꞌtsik, yab xataꞌ in jalbílnámal. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, tu punkʼuntsal abal ki kʼwajaytsik jelt xan ti nanáꞌ in kʼwajat; pos nanáꞌ in kʼwajatwiꞌik in takʼnél kʼal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, por xoꞌ yabich, xoꞌ in wenkʼonékich jelti jún ti éb xi tatáꞌtsik. Yab abal ki ulu ke tatáꞌtsik tin tʼajtsámal jun xataꞌ yab alwaꞌ. 


text:
Pos jelt xan ta choꞌóbichtsik, tam ti jidhtal tu tʼiltsitsik jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab, jaꞌich abal in yawꞌlách. 


text:
Ani jachanꞌ an yawꞌlách xu kóꞌoy, jaꞌich abal ki chuꞌtat xantitsik teye; por ibách abal a chuꞌutsik anchanꞌ, tin pojkámalak o yabak tin bachʼúmaltsik. Yab a ódhaꞌtsik ti kwenta max anchanꞌ, más tokot tin bachʼutsik alwaꞌ jelti max nanáꞌ tin tʼokat abatwálejil a Dios, jelti max nanáꞌich nin Jesukristo. 


text:
¿Jantʼéy támun kʼal jachanꞌ an kʼijidhtaláb xa achʼaꞌtsik? Tsubax u ulal, ke max a ejtowalaktsik ka jixaꞌ na wal, a jixámalaktsik ani tin pidhámalak. 


text:
<pb/>Jachanꞌ an atiklábtsik in léꞌ tʼajat kin chuꞌu ki junkun kʼal jajáꞌtsik, por yab abal ta alwaꞌbíltsik. Xowaꞌ jajáꞌtsik in léꞌ, in léꞌ kin chuꞌu ki wékʼon kʼal wawáꞌ ani ki kʼaletsik kʼal jajáꞌ. 


text:
Pos alwaꞌich, alwaꞌ kʼejle ki kaniy jun xitaꞌ abal ka junkun kʼal wawáꞌ, por ki tʼajaꞌ abal tin alwaꞌbíl ani echʼekʼi, yab tamkʼi nanáꞌ in kʼwajat kʼal tatáꞌtsik. 


text:
Tsʼitsik chakámil, u achʼál juní i yajtsiktaláb kʼal tatáꞌtsik ta kwenta jelti an yajal xin achʼál jun i nánaꞌláb tam neꞌchich kin waꞌchiy jun i chakam; ani neꞌech ku óntsi ku achʼaꞌ jechéꞌ an yajal, asta ku chuꞌu ke a junwalichtsik jelti na Kristo. 


text:
¡U léꞌak max in kʼwajat xoꞌ kʼal tatáꞌtsik abal ku ejto tu tawnaꞌtsik alwaꞌ; pos yabich u choꞌób xantʼéy ku chalpay kʼal tatáꞌtsik ta kwenta! An junbaxtaláb xu exbayáb kʼal tin kwenta na Agar ani na Sara 


text:
<pb/>Tatáꞌtsik, xa leꞌnál ka óntsi ka wéwnaꞌ nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, ti kin utsaꞌtsik jechéꞌ: ¿Yabxeꞌ a achʼámaltsik xowaꞌ in ulal jachanꞌ an takʼixtaláb? 


text:
Pos in ulal ke na Abraham in kóꞌyámal cháb in chakámiltsik: jún kʼal nin jolíbal ani jún kʼal nin tomtal; nin tomtal, yab jaꞌ i jolib. 


text:
Nin chakámil nin jolíbal, waꞌchin jeye ti chakam jelt xan tu waꞌchinal ejtalkʼitsik ti chakam; por an chakam xin kóꞌoy nin tomtal na Abraham, waꞌchin ti chakam abal ka tʼájan xowaꞌ in ulúmal na Dios. 


text:
Jechéꞌ jaꞌich jelti jun i óltsixtaláb. Xi jechéꞌ cháb an mímlábtsik, in léꞌ kin ulu xi cháb an lejkintaláb. Xi jún an lejkintaláb, jaꞌich xi tʼajan ban chʼén xu bijyáb Sinaí ani jaꞌich nin léꞌ kin ulu na Agar; xu waꞌchinaltsik kʼal jachanꞌ an lejkintaláb, u waꞌchinal techéꞌ ti kʼayꞌlá abal ti jolibtsik. 


text:
Pos na Agar jaꞌich in léꞌ kin ulu an chʼén xu bijyáb Sinaí xi kʼwajat Arabia ani jechéꞌ, jaꞌich an Jerusalén xi xoꞌ, pos jechéꞌ an bitsow ani nin atiklábiltsik, kʼwajat jelti jolibtsik. 


text:
Pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ:<pb/>Ki kulbé, mímláb xi yab i kóꞌnal;<br/>ki dhájan kʼal i kulbétaláb, tatáꞌ xi yab jaykʼi a achʼámal ni jun i yajal xu axnal tam u waꞌchiyáb jun i chakam.<pb/>Abal an mímláb xi jilnék, neꞌech kin kóꞌoy más in chakámiltsik<br/>ké an mímláb xi kʼwajat kʼal in tomkíl. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, tatáꞌtsik a junwal jelti na Isák; tatáꞌtsik jaꞌich an chakámlábtsik xi na Dios in ulúmal. 


text:
Por anchanꞌ jelt tam ti jachanꞌ i kʼij, an chakam xi waꞌchin jelt xan tu waꞌchinal ejtalkʼi an chakamtsik in atʼál an chakam xi waꞌchindhá kʼal an Tʼokat Ejattaláb, anílkʼi jeye xoꞌ tu támnal. 


text:
Por ¿jantʼéy in ulal an Tʼokat Dhuslab? In ulal enchéꞌ: “Ka ajaꞌ an jolib kʼál nin chakámil, pos nin chakámil an jolib, yab jaꞌ neꞌech kin bachʼu xowaꞌ neꞌech kin bachʼu nin chakámil an mímláb xi yab u jolib.” 


text:
Anchanꞌ pé kidháblábtsik, wawáꞌ yab i junwal jelti nin chakámil an mímláb xu jolib, wawáꞌ i junwal jelti nin chakámil an mímláb xi yab u jolib.<pb/>


text:
Na Kristo tu káldhaꞌ abal yabich ku kʼwajay takʼnél kʼal jachanꞌ nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés abal ku kʼwajách walkadh. Pos ka óntsitsik pé ki kʼwajay ba jachanꞌ an walkadhtaláb ani yabich ka witsintsitsik ki kóꞌyat jelti jolib kʼal jachanꞌ an takʼixtaláb. 


text:
<pb/>Ti kin axtsitsik. Nanáꞌ, xu bij Pablo, tu utsáltsik ke max ka walkaꞌtsik ki tʼajtsin an ti exól ba na tʼuꞌúl, yabich tám xataꞌ ti neꞌech ka éynaꞌ na Kristo. 


text:
U ulal juní, max jun i inik ka tʼajtsin an ti exól bin tʼuꞌúl, jachanꞌ an inik, koꞌol tám kin tʼajaꞌ ejtal xan tin ulal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. 


text:
Tatáꞌtsik xa ulal abal i kʼwajatich alwaꞌ kʼal na Dios abal a tʼajáltsik xowaꞌ kʼwajat dhutsadh ban takʼixtaláb, i ówmenekich kʼal na Kristo; yabich i kʼwajat bin kʼanidhaxtal na Dios. 


text:
Pos wawáꞌ, tin kwentakʼi an Tʼokat Ejattaláb ani an belomtaláb xi koꞌol, i koꞌol jun i aytsixtaláb abal ku kʼwajbájich alwaꞌ kʼal na Dios. 


text:
Max u kʼwajatich kʼal na Kristo Jesús, yabich tám xataꞌ ti neꞌech ka éyná max i koꞌol an exól o yabaꞌ. Xowaꞌ nin jalbíl, jaꞌich ku belmách ani ke jechéꞌ ni belomtal, kin tʼajaꞌ ku kʼwajay u kʼánídháx jún ani jún. 


text:
<pb/>Alwaꞌichwiꞌik tʼajat ta neꞌechtsik. ¿Jitaꞌ pé ti tʼajaꞌtsik abal ka chʼikat tʼajaꞌ an tsubaxtaláb? 


text:
Nanáꞌ u choꞌób alwaꞌ ke an Ajátikláb yab neꞌech ti ki walkaꞌtsik ka jalkʼuy na chalab; por na Dios neꞌech kin pidhaꞌ ti yajtsiktaláb jachanꞌ an atiklábtsik xi xeꞌech ti kʼambiyal ani yab neꞌech kin ódhaꞌ ti kwenta xitam jáꞌ. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, max nanáꞌ bélak u ulal ka tʼajan an exól ba ni tʼuꞌúl, an judíotsik yabak tin atʼál; max anchanak, an tsubaxtaláb xu tʼilál kʼal tin kwenta an peltsidh teꞌ xon ti pajkʼiyat na Kristo, yabak neꞌech ka chakúdhátsik kʼál. 


text:
Por xi xeꞌechtsik ti itʼixbédhál kʼal tin kwenta an exól ba na tʼuꞌúl, ¡alwaꞌak kin tʼaj kotónaꞌ nin tʼuꞌúl! 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, tatáꞌtsik i kanidh abal ki kʼwajay walkadh. Tokotkʼi, maske i kʼwajattsik walkadh, yab ki kʼwajaytsik jelt xan tin kulbetnál na tʼuꞌúl; más alwaꞌ ki tólmíxintsik jún ani jún abal i kʼánídháxichtsik. 


text:
Abal ejtal an takʼixtaláb, enchéꞌ tokot tu exbayáb: “Ka kʼanidhaꞌ xi kʼeꞌettsik jelt xan ta kʼanidhál tabáꞌ.” 


text:
Por max ki tujeytsik ta péjéx ani ki kʼátʼúxintsik jún ani jún jelti an koꞌnéltsik, ka kóꞌoy i kwenta abal yab táꞌ ki kʼíbdháxin tatáꞌkʼitsik. Xowaꞌ in kulbetnál ni tʼuꞌúl ani an xeꞌchintaláb kʼal an Tʼokat Ejattaláb 


text:
<pb/>Xowaꞌ tu utsáltsik jaꞌich jechéꞌ: Ki kʼwajaytsik jelt xan tin léꞌ an Tʼokat Ejattaláb ani yab ki kʼwajaytsik jelt xan tin kulbetnál na tʼuꞌúl. 


text:
Abal xowaꞌ in kulbetnál ni tʼuꞌúl, yab alwaꞌ abal nin Tʼokat Ejattal na Dios ani an Tʼokat Ejattaláb, in pojkál xowaꞌ in kulbetnál ni tʼuꞌúl. Yab u kalel alwaꞌ ki tʼajaꞌ chablamkʼi, jaxtám yabich neꞌech ka ejto ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ tatáꞌkʼitsik a kulbetnál. 


text:
Por max jaꞌchich an Tʼokat Ejattaláb xi ti junkímtsik, yabich tám i kʼwajattsik i teykómte kʼal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. 


text:
<pb/>Yab tʼojláb ki exlaꞌ xowaꞌ in tʼajál xi tokot in tʼajáltsik xowaꞌ in kulbetnál nin tʼuꞌúl: u junkunaltsik kʼal xi yab in tomtal, u aniꞌ junkunalkʼitsik maske yab tomkidh, in tʼajáltsik xowaꞌ yab alwaꞌ ani xowaꞌkich xi tidhetál, 


text:
in kʼakʼnáltsik xowaꞌkich i chʼilabtsik ani u dhimkʼaxtsik. U átʼáxtsik tʼajat, u péjéxtsik ani tokot jajáꞌkʼi in léꞌ ka kʼakʼná kʼal xi kʼeꞌettsik. Jikʼatkʼi tʼajat u chakúltsik, yab in léꞌ kin chuꞌu ka tʼajan xowaꞌ in léꞌ xi kʼeꞌettsik ani in kʼéꞌáxliyal i atiklábtsik. 


text:
In chakuntsal xi kʼeꞌettsik kʼal xowaꞌkʼi kin chuꞌu in koꞌol, u uchʼaltsik, in tʼajáltsik xowaꞌ yab alwaꞌ ba jun i ajib ani yán más xowaꞌ in tʼajáltsik jelti jechéꞌ. Tu óltsaltsik juní jelt xan tu utsámalich okʼox, ke xin tʼajáltsik jelti jechéꞌ, yab neꞌech kin ejto ka kʼwajaytsik takʼnél kʼal na Dios. 


text:
<pb/>Por xowaꞌ in pidhnál an Tʼokat Ejattaláb, jaꞌich an kʼanidhaxtaláb, an kulbétaláb, an kʼijidhtaláb, an kʼayúmtaláb, an alwaꞌtaláb, an belomtaláb, 


text:
an chaꞌattaláb ani ki ejto ki kuxuy abal yab ki tʼajaꞌ xowaꞌ yab alwaꞌ. Yab waꞌach ni jun i takʼixtaláb xi neꞌech kin ejto kin ulu ke ejtal jechéꞌ, yab alwaꞌ. 


text:
Por xu dhabalábichtsik kʼal na Jesukristo, in junwal jelti max chemnekich nin tʼuꞌúl pajkʼidh ban peltsidh teꞌ junax kʼal Jajáꞌ; ani xoꞌ yabich in tʼajáltsik xowaꞌ yab alwaꞌ xin kulbetnál nin tʼuꞌúl. 


text:
Anchanꞌ xan tu kʼwajatich kʼal an Tʼokat Ejattaláb, anílkʼi jeye ti yejat ki exbantsi an Tʼokat Ejattaláb xowaꞌ ti ku utsaꞌ ki tʼajaꞌ. 


text:
<pb/>Yab yejat ku kʼwajay jelti pojkax atiklábtsik, chákúntsíx jún ani jún ani yab ku kʼwajay ki chakuntsi xi kʼeꞌettsik kʼal xowaꞌkʼi i chuꞌtal in koꞌol.<pb/>


text:
Kidháblábtsik, max ka chuꞌu jun a at kidháb kwajlanék kʼal i walastaláb, tatáꞌtsik xi teykómtejich kʼal in cháp an Tʼokat Ejattaláb, yejat ka tolmiy abal yabich más kin walaꞌ. Por yejat ka tʼajaꞌtsik kʼal i chaꞌattaláb ani ka kóꞌoytsik i kwenta, yab telab táꞌ teye ka tamu anílkʼi. 


text:
Ki tólmíxintsik jún ani jún kʼal xowaꞌkichkʼi jelt xan ti tʼajál tam i dhayál jun xataꞌ altsik. Max ka tʼajaꞌichtsik anchanꞌ, a tʼajálichtsik tám jelt xan tin ulal an takʼixtaláb xin jilám na Kristo. 


text:
Juntsik tu éb koꞌol ki chalpay max alwaꞌ xowaꞌ i tʼajál, max alwaꞌ xowaꞌ i tʼajál, awilich tám ku kulbé kʼal xowaꞌ i tʼajál ani yab yejat ki chuꞌu max xowaꞌ i tʼajál más alwaꞌ ké xowaꞌ in tʼajál xi kʼeꞌettsik. 


text:
<pb/>Xitaꞌ in bachʼwal jun i okʼtsixtaláb kʼal tin kwenta an alwaꞌ tʼilab, yejat jeye kin pidhaꞌ nin okʼtsíxal wetsik xowaꞌ jajáꞌ in koꞌol. 


text:
<pb/>Yab ka kʼambiytsik tabáꞌ, yab xitaꞌ kʼál ti neꞌech ka ejtowat ka ubátʼná na Dios. Xowaꞌ kin tʼajaꞌ an inik, jaꞌich neꞌech kin chuꞌu. 


text:
Max jun xitaꞌ kin tʼajaꞌ tokot xowaꞌ jajáꞌkʼi in kulbetnál, kʼal jachanꞌ xowaꞌ in tʼajál, kʼál ti neꞌech ka júná ban kʼibeltaláb. Por max kin tʼajaꞌ xowaꞌ in léꞌ an Tʼokat Ejattaláb, neꞌech ka pidhan kʼal an Tʼokat Ejattaláb an ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Yab ki jilaꞌ ki tʼajaꞌ xowaꞌ alwaꞌ; pos max yab ki jilaꞌ ki tʼajaꞌ xowaꞌ alwaꞌ, tam kin bajaw an kʼij, neꞌech weye ki bachʼu mapal alwaꞌtaláb. 


text:
Jaxtám, tam yejat ki tʼajaꞌ, ki tʼajtsi ti alwaꞌtaláb ejtalkʼitsik ani más xu belomichtsik jeye jelti wawáꞌ. An tawnaxtaláb ani an chapnédhomtaláb xi tin okʼontal 


text:
<pb/>Ka telaꞌtsik kʼal xowaꞌ i pakdhaꞌ dhuslab ti exom tu dhutsuntsaltsik kʼal nanáꞌ tʼajat u kʼubak. 


text:
Xitaꞌ xin léꞌ ti ki tʼajtsitsik ti chápláb abal ka tʼajaꞌ an exól ba na tʼuꞌúl, in tʼajáltsik abal ka jilkʼon alwaꞌ kʼal an atiklábtsik ani yabtsik in léꞌ ka atʼan kʼal tin kwenta na Kristo xi chemdhats pajkʼidh ban peltsidh teꞌ. 


text:
Pos nibal xin koꞌoltsik an exól bin tʼuꞌúl in tʼajáltsik ejtal xowaꞌ in ulal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. Por in léꞌtsik kin chuꞌu ke tatáꞌtsik ka kóꞌoy teye an exól ba na tʼuꞌúl abal in léꞌ ka utsan ke pakdhaꞌtsik ti kʼwajat, abalkʼi ti tʼajámaltsik ka kóꞌoy an exól ba na tʼuꞌúl jelti an israelitatsik. 


text:
Por nanáꞌ, yab u ulal ke in púlek tin kʼwajat kʼal jun xowaꞌ, tokot in púlek tin kʼwajat kʼal an chemlá xin tamu na Kristo ban peltsidh teꞌ. Pos kʼal tin kwentakʼi an chemlá xin tamu na Kristo ban peltsidh teꞌ, ejtal xowaꞌ yab alwaꞌ xu tʼajálwiꞌik, chemech jeye pajkʼidh ban peltsidh teꞌ. Ani nanáꞌ, jáykʼi neye max yabich techéꞌ in kʼwajat ban kʼayꞌlá. 


text:
Pos max u kʼwajatich junax kʼal na Kristo Jesús, yabich xataꞌ in jalbíl max i tʼajámal an exól ba ni tʼuꞌúl o yabaꞌ; xowaꞌ in jalbíl, jaꞌich ke wawáꞌ i belálich na Kristo ani jáykʼi jelti max ítich tu waꞌchinék. 


text:
Pos ka bachʼúch pé an kʼijidhtaláb ani an yajnantsixtaláb ejtal xi kʼwajatichtsik jelt xan tin ulal jechéꞌ an takʼixtaláb ani ejtal jeye, xi na Dios in chuꞌtal jelti an lej bitsow Israel. 


text:
<pb/>Ani xoꞌ, nibal tayíl, yabich u léꞌ ke ni jun xitaꞌ ti kin pidhaꞌ jun i tʼojlixtaláb; pos xowaꞌ xin tʼajtsidh yab alwaꞌ ba nu tʼuꞌúl, in xalkʼál abal nanáꞌ in kʼwajat u tʼójontsal na Jesukristo. 


text:
Ti wejeꞌich, na Dios in tawnámal yáníl ni wejeꞌ pakéliltsik ani kʼeꞌetich kʼeꞌetich xan tin tawnámal kʼal nin tʼiltsíxiltsik. 


text:
Xoꞌ, tin okʼontal jechéꞌ a kʼij, tu tawnál kʼal nin Chakámil. Na Dios in tʼajaꞌ an kʼayꞌlátsik kʼal tin kwenta jechéꞌ nin Chakámil ani Jajáꞌ in jiltsámal xowaꞌkich xi waꞌach. 


text:
Na Jesús jaꞌich nin tajax labidh tʼokát na Dios ani tu xalkʼantsalich xan ti jeye na Dios. Jajáꞌ, jaꞌich nin teykóm ejtal xowaꞌ waꞌach kʼal nin cháp nin káwintal. Tam ti okʼon ti ku wixkʼintsi an ti walastalábil, buxkan tin eját nin tʼokat kʼwajtalábil na Dios túꞌ walkʼiꞌ. Nin Chakámil na Dios más Jaꞌ púlek ké an tʼokat abatwáletsik 


text:
<pb/>Nin Chakámil na Dios in bajaw ka kʼwajay más ultaláb ké an tʼokat abatwáletsik; pos Jajáꞌ, kom u Chakámláb kʼal a Dios, in bachʼúmal jun i awiltaláb más púlek ké an tʼokat abatwáletsik. 


text:
Na Dios yab jaykʼi in utsámal ni jun i tʼokat abatwále xan tin utsaꞌ na Kristo enchéꞌ:<pb/>Tatáꞌ tu Chakámil;<pb/>Nanáꞌ tu utsámalich xoꞌ abal tu Chakámil; nibal in ulúmal jaykʼi enchéꞌ kʼal tin kwenta jun i tʼokat abatwále:<pb/>Nanáꞌ neꞌech kin kʼwajay tin Tátaꞌláb abal jajáꞌ<br/>ani jajáꞌ neꞌech ka kʼwajay ti chakámláb kʼal Nanáꞌ. 


text:
Por tam ti na Dios in xalkʼaꞌ nin okʼox Chakámil ban kʼayꞌlá, in ulu enchéꞌ:<pb/>Ka kʼakʼná kʼal ejtal nu tʼokat abatwálejiltsik. 


text:
Kʼal tin kwenta an tʼokat abatwáletsik, na Dios in ulu enchéꞌ:<pb/>U tʼajál ke nu tʼokat abatwálejiltsik, ka wenkʼon jelti ikʼ<br/>ani nu tʼójontsixiltsik, ka wenkʼon jelti kʼamal. 


text:
Por kʼal tin kwenta nin Chakámil, in ulal enchéꞌ:<pb/>Dios, Tatáꞌ neꞌech ta takʼix malilíl i kʼij;<br/>ani Tatáꞌ in lujtalkʼi i takʼix.<pb/> 


text:
A kʼanidhámal xi lujat ani a pojkámal xi yab alwaꞌ;<br/>jaxtám na Dios, na Diosil ti takwyámal Tatáꞌ<br/>ani ti pidhámal taꞌ más ti kʼijidhtaláb ké na juniktsik. 


text:
In ulal jeye enchéꞌ:<pb/>Tatáꞌ Okʼóxláb, tam ti tujey ejtal, a kʼwajbaꞌ nin tujtal an chabál<br/>ani kʼal na kʼubak ta tʼajaꞌ ejtal an walkʼiꞌ.<pb/> 


text:
Jechéꞌtsik neꞌech ka okʼon, por Tatáꞌ neꞌech ki jilkʼon malilíl i kʼij.<pb/>Ejtal jechéꞌtsik, neꞌech ka kʼejmé jelti kʼudhkʼum;<pb/> 


text:
neꞌech ka pakaꞌ ani neꞌech ka jalkʼuy jelti jun i xeketláb.<pb/>Por Tatáꞌ, malilíl i kʼij yab i jalkʼunal<br/>ani yab jaykʼi neꞌech ka kóꞌoy a okʼontal. 


text:
Na Dios, yab jaykʼi in utsámal ni jun i tʼokat abatwále xan tin utsaꞌ na Kristo enchéꞌ:<pb/>Ki buxkan tu eját, asta ke Nanáꞌ tu átantsi ejtal xi ti atʼál. 


text:
Ejtal an tʼokat abatwále, i ejattalábkʼitsik, xi kʼwajat ti tʼójontsix ta Dios, abadh abal kin tolmiytsik xi neꞌech kin bachʼu an loꞌeltaláb.<pb/>


text:
Nin tsubaxtalábil na Dios xi tʼiladh ti wejeꞌ kʼal an tʼokat abatwáletsik, jaꞌich jun i pulek takʼixtaláb. Xi walbintsik ani in chʼikat tʼajaꞌ jechéꞌ an takʼixtaláb, pidhantsik ti yajtsiktaláb xan tin tomnál kin bachʼu. 


text:
¿Pos jan ti neꞌech ki ejto ki jekʼaꞌ an yajtsiktaláb max yab ki beletnaꞌ jechéꞌ an pulek loꞌeltaláb? Pos Jajáꞌ an Okʼóxláb in okʼox tʼilámal jechéꞌ an loꞌeltaláb ani tayíl, xin achʼaꞌtsik jechéꞌ an tsubaxtaláb, in exbaytsik ani tu watʼbantsi weye. 


text:
Aníl jeye, na Dios in lej tsubkʼámal kʼal i exóltsik, kʼal i labidhtalábtsik, kʼal yán i labidh labandhaxtalábtsik ani kʼal xowaꞌ an Tʼokat Ejattaláb tu pidhámal kʼeꞌetich kʼeꞌetich, jelt xan ti Jajáꞌ in leꞌnaꞌ. Na Jesukristo, i inik jeye 


text:
<pb/>Na Dios yab in kʼwajbámal bin takʼixtal i tʼokat abatwáletsik jachanꞌ an kʼayꞌlá xi neꞌech ka waꞌchin tayíl, xi xoꞌ in kʼwajat u tʼilál. 


text:
Por jun xitaꞌ in ulu enchéꞌ ban Tʼokat Dhuslab:<pb/>Dios, ¿jantʼéy in éy an inik abal ki kʼwajay ta chalpax kʼal jajáꞌ tin kwenta?<pb/>¿Jantʼéy in éy an inik xu chemel, abal a beletnál?<pb/> 


text:
A kʼwajbámal wéꞌ i kʼij más chaꞌat ké an tʼokat abatwáletsik,<br/>por a pidhaꞌ an ti labidh tʼokattaláb, an ti kʼakʼnaxtaláb<br/>ani an ti awiltaláb ba ejtal xowaꞌ a tʼajámal.<pb/> 


text:
Ejtal a kʼwajbaꞌ ba jajáꞌ in takʼixtal. Jaxtám, tam ti kʼwajbá ejtal abal ka kʼwajay takʼnél kʼal an inik, na Dios yab in jilaꞌ ni jun xataꞌ xi yab neꞌech ka kʼwajay takʼnél kʼal an inik. Por bélkʼi i chuꞌtal abal kʼal yab ejtalkʼi tu tʼajnal ti kʼij. 


text:
Por i chuꞌtal na Jesús, xi na Dios in kʼwajbaꞌ wéꞌ i kʼij más chaꞌat ké an tʼokat abatwáletsik. Na Dios, kʼal nin kʼanidhaxtal, in walkaꞌ ka chemech abal ejtaltsik tin alwaꞌbíl; ani xoꞌ, in koꞌolich an labidh tʼokattaláb ani an kʼakʼnaxtaláb kʼal tin kwenta an chemlá xin tamu. 


text:
<pb/>Ejtal xowaꞌ waꞌach, kʼwajat abal a Dios ani abal Jajáꞌkʼi tin kwenta. Na Dios in léꞌ ke ejtal nin chakámiltsik, ka kʼwajay jeye ba nin tʼokat labidhtalábil. Jaxtám na Dios ti koꞌol kin tʼojojoy, kʼal an yajtsiktaláb xin bachʼu na Jesukristo xi jajáꞌtsik nin Loꞌóxil. 


text:
Abal xu tʼokwábtsik ani xu tʼokox, jayéchkʼi tu dhabaláb kʼal jachanꞌ an Tátaꞌláb. Jaxtám nin Chakámil na Dios yab u tidhenal kin bijiy tin at kidhábtsik, 


text:
tam in ulal enchéꞌ an Tʼokat Dhuslab:<pb/>Neꞌech tu tʼilaꞌ ba nu at kidhábtsik ani neꞌech tu ajatnantsi ti ajatláb ban junkuntaláb. 


text:
In ulal jeye enchéꞌ:<pb/>Nanáꞌ neꞌech ku óntsi ku belaꞌ na Dios. Ani in witsʼkʼowal kin ulu enchéꞌ:<pb/>Techéꞌ in kʼwajat, kʼal an chakamtsik xi tin pidhámal na Dios. 


text:
<pb/>Xu chakámlábtsik ba jun i kidhtaláb, jununúl aniꞌ nin tʼuꞌúl ani nin xichʼál; anchanꞌ jeye na Jesús, nin tʼuꞌúl ani nin xichʼál jáykʼi jelti wawáꞌ abal kin ejto ka chemech ani anchanꞌ, kin kʼibdhaꞌ jachanꞌ xin koꞌol an awiltaláb ti chemdhax, xi jaꞌich an lej atʼax. 


text:
Pos tsubax, Jajáꞌ yab tsiꞌnek abal kin tolmiy i tʼokat abatwáletsik, tsiꞌnek abal kin tolmiy nin kidhtaltsik na Abraham. 


text:
Ani abal kin tʼajaꞌ jachanꞌ, yejat kin junu jelti nin kidhábtsik abal kin bajaw ka kʼwajay jelti jun i lujat ani i yajnantsix okʼlek páleꞌtsik tin tamét na Dios ani abal kin wékʼontsi ti walastaláb an atiklábtsik, kʼal tin kwentakʼi an chemlá xin tamu. 


text:
Ani anchanꞌ jelt xan ti Jajáꞌ in achʼaꞌ i yajtsiktaláb ani taktamiyat, xoꞌ in koꞌol i awiltaláb abal kin tolmiy ejtal xu taktamiyábtsik jeye.<pb/>


text:
Kidháblábtsik xi tʼokodhich, kom tatáꞌtsik jaꞌich xi kanidhich kʼal na Dios abal ki dhabalnájich kʼal Jajáꞌ, ka exlaꞌ alwaꞌ na Kristo Jesús, an abatwále ani an lej okʼlek páleꞌ kʼal ni belomtalábil. 


text:
Pos na Jesús yab jaykʼi in chʼikat tʼajámal na Dios, xi kʼál ti bijidh abal kin tʼajaꞌ jechéꞌ an tʼojláb, jelt xan ti na Moisés kʼwajay jeye ti tʼójontsix in lujtalkʼi ba putál nin kʼimáꞌ na Dios. 


text:
Na Jesús yejat más ka kʼakʼná ké na Moisés, jelt xan ti jun i kúbal atá in bachʼwal más i kʼakʼnaxtaláb ké an atá xin kubál. 


text:
Ejtal an atátsik yejat ka kʼwajay kubadh kʼal jun xitaꞌ; por na Dios jaꞌich nin tʼajámal ejtal xowaꞌ waꞌach. 


text:
Anchanꞌ pé, na Moisés kʼwajay ti tʼójontsix in lujtalkʼi ba putál nin kʼimáꞌ na Dios; nin tʼojlábil, jaꞌich kin tʼilaꞌ ejtal xowaꞌ na Dios neꞌech kin ulu más tayíl. 


text:
Por na Kristo, kʼwajat lujat jelti an chakámláb ba jachanꞌ nin kʼimáꞌ na Dios. Jechéꞌ nin kʼimáꞌ na Dios, jaꞌich wawáꞌich, xu kʼwajat jelti jachanꞌ an atá, max ki óntsích ku kʼwajay in lujtalkʼi ani ki belaꞌ asta tin okʼontal ani u kulbél kʼal tin kwenta an aytsixtaláb xi koꞌol. An koyóxnich abal xin belálichtsik na Dios 


text:
<pb/>Jaxtám, xan tin ulal enchéꞌ an Tʼokat Ejattaláb ban Tʼokat Dhuslab:<pb/>Max ka achʼaꞌtsik xoꞌ ti tawnál na Dios,<pb/> 


text:
yab ka chapikmédhaꞌtsik na ejattal jelt xan tin tʼajámaltsik xi tomnaxnék ani in taktamiyámal na Dios ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh.<pb/> 


text:
Tajaꞌ, tin taktamiytsik na wejeꞌ pakéliltsik,<br/>maske tin nakíl chab inik i tamub in chuꞌu xowaꞌkich xi Nanáꞌ u tʼajaꞌ.<pb/> 


text:
Jaxtám tin chakuy kʼal jachanꞌ an atiklábtsik<br/>ani u ulu enchéꞌ:<pb/>“Echʼekʼi xeꞌechtsik kʼibchonék nin ejattal<br/>ani yab in leꞌnámal ti kin exlantsi an tu bélil.”<pb/> 


text:
Jaxtám tin chakuy kʼal jajáꞌtsik ani u lej utsaꞌtsik tsubax,<br/>ke yab neꞌech ka ochichtsik abal ka koyóch kʼal Nanáꞌ. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, ka kóꞌoy tʼajat i kwenta abal ni jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik, yab kin kóꞌoy in ejattal yab alwaꞌ ani yab u belom xi ka pílmédhá kʼál ba na Dios xi ejat. 


text:
Ka kóꞌoytsik i kwenta abal yab ka tamu anchanꞌ, ki táwnáxintsik jún ani jún tsudhey ka tsudhey, lejat u kʼwajat jechéꞌ an kʼij, abal ni jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik, yab ka kʼambiyat kʼal an walastaláb ani ka pojkaxmé nin ejattal. 


text:
Pos max ki óntsi ku kʼwajay juniniꞌ ni chalab asta tin okʼontal, kʼal an belomtaláb xi kóꞌyám asta tin tujtal, neꞌech tám ki kóꞌoy weye xowaꞌ in koꞌol na Kristo. 


text:
<pb/>Enchéꞌ tu ulwáb:<pb/>Max ka achʼaꞌtsik xoꞌ ti tawnál na Dios,<br/>yab ka chapikmédhaꞌtsik na ejattal jelt xan tin tʼajámaltsik xi tomnaxin. 


text:
¿Jitaꞌ pé xin axtsitsik tin káwintal na Dios ani tayíl tomnaxintsik? Jaꞌich jachanꞌ ejtal xi káldhátsik kʼal na Moisés ban chabál xi Ejipto. 


text:
¿Ani kʼal jitaꞌ kʼál ti kʼwajay na Dios u chakúl chab inik i tamub? Jaꞌich kʼal xin walaꞌtsik; xi chemechtsik ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh. 


text:
¿Ani jitaꞌ na Dios in lej utsaꞌ tsubax ke yab neꞌech ka ochichtsik abal ka koyóch junax kʼal Jajáꞌ? Jaꞌich xi yabtsik tʼajxin ti kʼij. 


text:
Jaxtám, lejat xoꞌ bél i koꞌol xowaꞌ in ulúmal na Dios abal ku ochich tu koyol kʼal Jajáꞌ, yejat ki kóꞌoy i kwenta abal yab telab táꞌ yab kin ejto ka ochich taltsik xi tatáꞌtsik a kidhtal. 


text:
Pos wawáꞌ, u tʼiltsidhich weye an ti tsubaxtaláb kʼal tin kwenta an loꞌeltaláb jelti jajáꞌtsik; por jajáꞌtsik yab xataꞌ tin éynaꞌ tam tin achʼaꞌ jachanꞌ an tsubaxtaláb, abal in achʼaꞌtsik ani yab in belaꞌ. 


text:
Por wawáꞌ xi belámalich, jaꞌich xi exomich tu ochel ba jachanꞌ an koyóxnich. Por kʼal tin kwenta xi yabtsik in belaꞌ na Dios, in ulúmal enchéꞌ:<pb/>Jaxtám tin chakuy kʼal jajáꞌtsik ani u lej tsubax utsaꞌ,<br/>ke yab neꞌech ka ochichtsik abal ka koyóch kʼal Nanáꞌ. Por na Dios kʼejle in okʼyámalich nin tʼojlábil asta tam tin tʼajámal an kʼayꞌlá; 


text:
pos taꞌ kʼwajat ban Tʼokat Dhuslab xon tin ulal enchéꞌ kʼal tin kwenta in kʼítsájil an koyóxnich:<pb/>Na Dios koyóch tin búkláb a kʼítsá, kʼal ejtal an tʼojláb xin tʼajaꞌ. 


text:
Por bél u kʼibel taltsik ka ochich ba jachanꞌ an koyóxnich; ani xi jidhtal in achʼámaltsik jechéꞌ an tsubaxtaláb kʼal tin kwenta an loꞌeltaláb, yab ochich abal in chʼikat tʼajaꞌtsik. 


text:
Jaxtám, na Dios tin bijyámal juní jun i kʼij: jaꞌich jechéꞌich i kʼij. Pos na Dios tu tawnál kʼal xowaꞌ in ulu na Dabid más tayílich, ban Tʼokat Dhuslab xin ulal enchéꞌ:<pb/>Max ka achʼaꞌtsik xoꞌ ti tawnál na Dios, yab ka chapikmédhaꞌtsik na ejattal. 


text:
Max pidhnékak an israelitatsik jachanꞌ an ti koyóxnich kʼal na Josué, na Dios yabichak in witsʼkʼómal kin bijiy kʼeꞌet i kʼij. 


text:
pos xu ochelich ti koyol kʼal na Dios, u koyolich kʼal nin tʼojlábil jelt xan ti na Dios ti koyóch kʼal nin tʼojlábil. 


text:
Yejat pé ki tʼajaꞌ an chápláb ku ochich ba jachanꞌ an koyóxnich, pos yab telab táꞌ kin wéwnaꞌ jun xitaꞌ xowaꞌ in tʼajámal xi yabtsik belmách. 


text:
<pb/>Pos nin káwintal na Dios ejat ani in koꞌol i awiltaláb. Más jaꞌ chʼupidh ké jun i machét xi tamatkʼi ti wiꞌidh; u ochel asta más alkʼidh ba ni itsích ani ba ni ejattal. Tu exlantsal xowaꞌ i chalpayal ani xowaꞌ i leꞌnál ki tʼajaꞌ ti itsích. 


text:
Yab waꞌach ni jun xataꞌ xowaꞌ xi tʼajadh kʼal a Dios, xi neꞌech ka ejtowat ka chinkʼontsat kʼál; ejtal kʼwajat tejwaꞌ ani in telál jachanꞌ xi neꞌech ti ku lújundhaꞌ tayíl. Na Jesús jaꞌich nu lej okʼlek páleꞌ 


text:
<pb/>Na Jesús, nin Chakámil na Dios, jaꞌich ni lej okʼlek páleꞌil xi ochenekich tin tamét na Dios. Jaxtám ti yejat ki óntsi ku kʼwajay juniniꞌkʼi kʼal ni belomtal. 


text:
Pos ni lej okʼlek páleꞌil, in ejtowal ti ku kóꞌontsi ti yajnantsixtaláb kʼal tin kwenta abal wawáꞌ yab u lej likat, pos Jajáꞌ jeye tʼajat, in achʼámal xowaꞌkich i taktamixtaláb jelti wawáꞌ, por yab Jaꞌ walbin. 


text:
Jaxtám, ki kontsích pé kʼal yantam i belomtaláb ni Diosil xu kʼanidhax tʼajat abal ti ku kóꞌontsi ti yajnantsixtaláb ani ti ku tolmiy kʼal nin alwaꞌtal, xowaꞌkichkʼi i kʼij ti ki yéntsi.<pb/>


text:
Jun i lej okʼlek páleꞌ, u takwyáb ban iniktsik ani u bijyáb abal ka kʼwajay ti okʼlek atiklábtsik tin tamét na Dios ani abal kin pidhnaꞌ an pikbantsixtaláb kʼal tin kwenta an walastalábtsik. 


text:
Kom an lej okʼlek páleꞌ u átáb jeye kʼal an taktamixtaláb, in kóꞌyal i chaꞌattaláb kʼal xi yabtsik lej chalpadh ani kʼal xi kʼibchonéktsik ti xeꞌech; 


text:
ani kʼal tin kwenta abal jajáꞌ u walbinal jeye, koꞌol kin pidhnaꞌ i pikbantsixtaláb kʼal tin kwenta nin walastalábil ani kʼal tin kwenta nin walastalábil an atiklábtsik. 


text:
<pb/>Ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin ejto kin bijiy tinbáꞌ ti lej okʼlek páleꞌ; tokot kʼal a Dios ti neꞌech ka ejtowat ka takwyat ani ka pidhan jechéꞌ an ti punkʼuntsixtaláb jelt xan ti támun kʼal na Arón. 


text:
Anchanꞌ jeye u támnal kʼal na Kristo; yab Jajáꞌkʼi tin kwetém chalab tin bijyámal tinbáꞌ ti lej okʼlek páleꞌ, kʼal a Dios ti pidhan jachanꞌ an ti punkʼuntsixtaláb, jelt xan ti usnék enchéꞌ:<pb/>Tatáꞌ tu Chakámil<br/>ani Nanáꞌ tu pidhámal xoꞌ ti xeꞌchintaláb. 


text:
Jelt xan tin utsámal jeye táykʼi ban Tʼokat Dhuslab enchéꞌ:<pb/>Tatáꞌ i páleꞌ malilíl i kʼij,<br/>anílkʼi jelti na Melkisedek. 


text:
Tam ti na Kristo kʼwajay techéꞌ ti kʼayꞌlá, in tʼajtsi ti konoxtaláb ani ti pakabédhaxtaláb na Dios, kʼal kawidh i káwintaláb ani kʼal yantam in jaꞌmál in wal. Jechéꞌ xitaꞌ in tʼajtsi an ti konoxtaláb ani an ti pakabédhaxtaláb, jaꞌich xin koꞌol i awiltaláb abal ka loꞌwat kʼal an chemlá xi kʼwajatich neꞌech kin tamu. Axtsin an tin káwintal kʼal na Dios, kom Jajáꞌ tokot in tʼajál xowaꞌ in léꞌ na Dios. 


text:
Ani anchanꞌ, maske Jajáꞌ u Chakámláb kʼal a Dios, in witʼaꞌ kin tʼajaꞌ xowaꞌ utsan kʼal na Dios kʼal tin kwentakʼi an yajtsiktaláb xin watʼnaꞌ. 


text:
Ani kom anchanꞌ ti tʼajadh lujat tʼajat, in bajaw ka kʼwajay ultaláb kʼal an loꞌeltaláb xi malilíl i kʼij abal kʼal ejtalkʼi xitaꞌ kʼál ti ka exbantsat xowaꞌ Jajáꞌ in ulal. 


text:
Pos bijyat kʼal na Dios ti lej okʼlek páleꞌ anílkʼi jelti na Melkisedek. An kʼakʼadhtaláb xin koꞌol max ki jilaꞌ tu belom 


text:
<pb/>U koꞌol tʼajat yán xataꞌ ku tʼilaꞌ kʼal jechéꞌ tin kwenta, por tʼojláb tʼajat ku wilaꞌ abal kʼayúmtsik tʼajat ta exbayal. 


text:
Kʼal tin nakílkʼi an kʼij xi watʼenekich, in tomnálichak max i okʼtsixichtsik; por bél a yéntsaltsik ki wiltsin ti ít xowaꞌ yab lej tʼojláb nin káwintal na Dios. A junwaltsik bél jelti tʼeleꞌ xi tokot in uchʼáltsik i leche, tam yejatich ka kʼaputsik i kʼapnél xi yab tumax. 


text:
Ani xi tokot in uchʼáltsik i leche, in junwal jelti tʼeleꞌ, pos yabél in bajúmaltsik kin exbay xantʼéy in éy an lujat xeꞌchintaláb. 


text:
Por an kʼapnél xi yab tumax, jaꞌich abal xi pakdhaꞌichtsik. Anchanꞌ jeye in junwal xin witʼálichtsik kin chuꞌu xowaꞌ alwaꞌ ani xowaꞌ yab alwaꞌ abal in witʼálichtsik kin exbay.<pb/>


text:
Anchanꞌ pé, ki óntsi ki tʼajaꞌ an chápláb abal ki lujku tibáꞌ, ki jilaꞌich an jidhtal okʼtsixtaláb kʼal tin kwenta na Kristo. Yabich ki tʼilál an jidhtal okʼtsixtaláb, jelti tam i óntsal ki tʼilaꞌ abal ki jilaꞌich tu walablom xi neꞌech ti ku júnaꞌ ban kʼibeltaláb ani kʼal an belomtaláb tin kwenta na Dios. 


text:
Aníl jeye, jelti an okʼtsixtaláb kʼal tin kwenta an pujaxtaláb, an kʼwajbantsixtaláb an ti kʼubaklek bin ókʼ an belomtsik, kʼal tin kwenta tam ka ejech ti ít an chemélomtsik ani kʼal tin kwenta an lújundhaxtaláb xi neꞌech ka tsích tayíl. 


text:
<pb/>Waꞌach xin bachʼúmalichtsik an tajaxtaláb jun i kʼij ani in exlálich xowaꞌ na Dios in pidhnál. In bachʼúmalich jeye an Tʼokat Ejattaláb, 


text:
Max ka kuxkuláchtsik, yabich neꞌech ka ejtowat ka tʼajan juní kin jilaꞌ ti walablom; pos max kin tʼajaꞌ anchanꞌ, u kalelich tám jelti max jajáꞌtsik tʼajat exom in pajkʼiyal ti ít ban peltsidh teꞌ nin Chakámil na Dios ani in labídhnál tin tamét an atiklábtsik. 


text:
In junwalich tám jelti an chabál xin dhikedhál an jaꞌ echʼekʼi tam u ulel an áb: max jachanꞌ an chabál in labedhantsal an ti tʼayabláb xu tʼojnaltsik tajaꞌ, lábtʼajadh ti kʼwajat kʼal na Dios; 


text:
por max tokot in labedhál i kʼídh o i aniꞌ chʼojóltsik, yab xataꞌ ti alwaꞌ; yabich neꞌech ka lábtʼajan kʼal na Dios ani tayíl neꞌech ka tsikan. An aytsixtaláb xi tu tolmiyal abal yab ku witsiy ti kúx 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, por maske nanáꞌ anchanꞌ in káw, u choꞌób alwaꞌ ke tatáꞌtsik a tʼajál xowaꞌ alwaꞌ kom i loꞌodhichtsik. 


text:
Pos na Dios, lujat Jaꞌ tʼajat ani yab neꞌech kin ukʼtsi xantʼéy a tʼajámaltsik kʼal tin kwenta an kʼanidhaxtaláb xa xalkʼantsitsik na Dios tam ta tolmiy an belomtsik, jaꞌich xi xoꞌ bél i kʼwajat a tʼajáltsik. 


text:
Por nanáꞌ u léꞌ ku chuꞌu ke ejtal tatáꞌtsik, ka óntsi ka tʼajaꞌ anchanꞌ kʼal yantam i ikʼaxtaláb asta tin okʼontal abal ka tʼájan kidhat xowaꞌ i kʼwajat a aytsímtsik. 


text:
Yab u léꞌ ku chuꞌu ki óbemétsik, más alwaꞌ ka óntsi ka wéwnantsi tin okʼtsixtal xi kʼal tin kwentakʼi nin belomtal ani nin chaꞌattalábil, exom in bachʼwaltsik an jiltsixtaláb xi usnéktsik neꞌech ka pidhan kʼal na Dios. 


text:
<pb/>Tam ti na Abraham utsan kʼal na Dios abal neꞌech ka pidhan jun i jiltsixtaláb, na Dios in lej tsubax ulu kʼal Jajáꞌ tinbáꞌ kom yab waꞌach ni jun xitaꞌ más púlek ké Jajáꞌ xi neꞌech kin ejto kin éynantsi tin bij abal kin lej tsubax ulu kʼál. 


text:
Na Abraham in aytsi kʼal i kʼayúmtaláb ani anchanꞌ tin bachʼu xowaꞌ usnék neꞌech ka pidhan kʼal na Dios. 


text:
Tam kin lej tsubax ulu jun xataꞌ an iniktsik, in lej tsubax ulal kʼal in bij jun xitaꞌ xi más púlek ké jajáꞌ ani tam kin lej tsubax ulu jun xataꞌ kʼal jun i lej tsubkʼaxtaláb, yabich más yejat xataꞌ kin káwlíxnaꞌ. 


text:
Jaxtám na Dios tin tsubkʼaꞌ kʼal i lej tsubax uluxtaláb xowaꞌ in ulal ke neꞌech kin pidhnaꞌ. In tʼajaꞌ anchanꞌ abal in leꞌnaꞌ kin xalkʼantsi tajax tʼajat xi neꞌechtsik kin bachʼu xowaꞌ Jajáꞌ in ulúmal ke neꞌech kin pidhnaꞌ. Ani ke Jajáꞌ, yab neꞌech ka kuxkulách ani yab neꞌech kin jalkʼuy ni jun xataꞌ xowaꞌ in ulúmal. 


text:
Anchanꞌ pé, waꞌach cháb xataꞌ xi yab neꞌech ka ejtowat ka jalkʼuyat, xon ti na Dios yab neꞌech kin ejto ka kʼambixin; ani kʼal jachanꞌtsik, na Dios tu pidhál jun i lujat kʼijidhmédhaxtaláb, wawáꞌ xi ayal nin beletnaxtal ani i belámalich an aytsixtaláb xi Jajáꞌ tu pidhámal. 


text:
Jechéꞌ an aytsixtaláb, tu kóꞌontsal in lujtalkʼi ani in tsubtalkʼi an ti ejattal, jelti an patʼáltsik xu paltsinal an tan abal ka kóꞌyat kubat juniniꞌkʼi. Jechéꞌ an aytsixtaláb xi koꞌol, xi jaꞌich jelti an patʼál kubdhaxtaláb, kʼwajat wikʼadh alwaꞌ tin kúx in dhabúl an Lej Tʼokat Altá xi kʼwajat ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios túꞌ walkʼiꞌ, 


text:
xon ti ochich na Jesús kʼal wawáꞌ ti kwenta abal ti ku japtsi an ti bél. Anchanꞌ, na Jesús in bajúmalich ka kʼwajay malilíl i kʼij ti lej okʼlek páleꞌ, anílkʼi jelti na Melkisedek.<pb/>


text:
Jechéꞌ na Melkisedek, kʼwajinek ti takʼix ban bitsow xi Salem ani ti páleꞌ abal na Dios xi púlek tʼajat. Tam ti na Abraham witsích an ti péjéx xon tin átaꞌ an pakdhaꞌ takʼix, kale ti bachʼwáb kʼal na Melkisedek ani lábtʼajan. 


text:
Pidhan wéꞌ na Melkisedek xowaꞌ na Abraham in átaꞌ ban péjéxtaláb. An bijláb Melkisedek, in léꞌ kin ulu okʼox “lujat pulek takʼix”; ani kom u pulek takʼix Salem, xin léꞌ kin ulu “kʼijidhtaláb”, in ulalich tám, “kʼijidh pulek takʼix.” 


text:
Yab u xalkʼanal max tátaꞌlidh ani max nánaꞌlidh, nibal u xalkʼanal max in koꞌol in wejeꞌ pakéliltsik. Yab u tʼilnal xowkʼi tu chakam nibal xowkʼi ti chemech. Anchanꞌ, u xalkʼanalich jelti max u Chakámláb kʼal na Dios, jun i páleꞌ, xi kʼwajat malilíl i kʼij. 


text:
<pb/>Pos alwaꞌich, ka exlantsitsik xoꞌ tin pubíl na Melkisedek, pos ni wejeꞌ pakélil Abraham in pidhaꞌ wéꞌ xowaꞌ in kʼántsámal an pakdhaꞌ takʼix ban péjéxtaláb. 


text:
Nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés in ulal enchéꞌ: an páleꞌtsik xu kidhtaláb kʼal na Lebí in koꞌol i awiltaláb kin kontsi an atiklábtsik wetsik ejtal xowaꞌkich, maske in jaꞌúb, pos u kidhtalábtsik jeye kʼal na Abraham jelti jajáꞌtsik. 


text:
Por na Melkisedek, maske yab u kidhtaláb kʼal na Lebí, in bachʼkʼuntsi xi wéꞌ na Abraham. Jechéꞌ na Abraham, jaꞌich xi usnék ke neꞌech ka pidhan jun xataꞌ kʼal na Dios. Anchanꞌ ti lábtʼajan na Abraham kʼal na Melkisedek; 


text:
Wawáꞌkʼi techéꞌ, xin bachʼwaltsik xi jechéꞌ wetsik, jaꞌich i iniktsik xu chemel; por kʼal tin kwenta na Melkisedek, an Tʼokat Dhuslab in tʼilál jelti jun xitaꞌ xi bél taꞌ kʼwajat ejat. 


text:
Ani neꞌech ki ejto ki ulu ke na Lebí ani ejtal an páleꞌtsik xu kidhtaláb kʼal jajáꞌ, xi xoꞌ in bachʼwaltsik jechéꞌ wetsik, in pidhámaltsik jeye wetsik na Melkisedek támkʼi jachanꞌ tam ti na Abraham in pidhnaꞌ; 


text:
abal tam ti tám, bél tajaꞌ ti kitámtetsik bin tʼuꞌúl na Abraham tam ti na Abraham kale ti bachʼwáb kʼal na Melkisedek. 


text:
<pb/>An atiklábtsik xi Israel, in bachʼu an takʼixtaláb tin kʼubak an lebitatsik xu páleꞌ, xu kidhtalábtsik kʼal na Arón. Por xoꞌ, max jechéꞌtsik tsubax lejtal tin tʼajámaltsik ka lujkun xin wéwnáltsik jechéꞌ an takʼixtaláb, tám, yabichakwiꞌik yéntsidh ka waꞌchin ít i páleꞌ xi jáykʼi na Arón, tokot xi jáykʼi na Melkisedek. 


text:
ani ni Ajátik, xin ulal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ kʼal Jajáꞌ tin kwenta: kʼeꞌet jeye i kidhtaláb xi tál táykʼi ba na Israel, xon ti yab jaykʼi kalnek ni jun i páleꞌ. 


text:
Abal choꞌóbte alwaꞌ, ke ni Ajátik tál bin kidhtal na Judá; ani na Moisés, yab in tʼilaꞌ ni jun xataꞌ kʼal tin kwenta jechéꞌ an kidhtaláb tam tin tʼilaꞌ an páleꞌtsik. 


text:
<pb/>Ani jechéꞌ, más tejwaꞌich tʼajat tam ti an ít páleꞌ xi xalkʼan, in junwal jelti na Melkisedek. 


text:
Yab in bajúmal ti páleꞌ abalkʼi an takʼixtaláb in ulúmal ke yejat ka tsích ba jun i kidhtaláb, in bajúmal ti páleꞌ, kʼal tin cháp jun i xeꞌchintaláb xi yab neꞌech ka ejtowat ka kʼibdhá. 


text:
Pos jechéꞌ, jaꞌich xowaꞌ in ulal na Dios kʼal Jajáꞌ tin kwenta:<pb/>Tatáꞌ jaꞌich jun i páleꞌ xi neꞌech ki kʼwajay malilíl i kʼij,<br/>anílkʼi jelti na Melkisedek. 


text:
pos an takʼixtaláb xin jilaꞌ dhutsadh na Moisés yab xataꞌ in lujku. Ani xoꞌ, tin kuxúl, i koꞌol jun i aytsixtaláb más alwaꞌ, xi kʼál tu utelich weye ba na Dios. 


text:
Xi kʼeꞌet an páleꞌtsik, yab bijidh kʼal ni jun i lej tsubax uluxtaláb, por kʼal tin kwenta jechéꞌ an páleꞌ, bijyat kʼal jun i lej tsubax uluxtaláb; pos ban Tʼokat Dhuslab u usnal enchéꞌ:<pb/>An Okʼóxláb in lej tsubax ulúmal ani yab neꞌech kin jalkʼuy:<pb/>“Tatáꞌ jaꞌich jun i páleꞌ xi neꞌech ki kʼwajay malilíl i kʼij,<br/>anílkʼi jelti na Melkisedek.” 


text:
Jaxtám tin ejtowal kin loꞌóch abal malilíl i kʼij, xu utelichtsik ba na Dios kʼal Jajáꞌkʼi tin kwenta. Pos Jajáꞌ, kʼwajat ejat malilíl i kʼij abal kin pakabédhál na Dios kʼal tin kwenta xu utelichtsik kʼal Jajáꞌ. 


text:
<pb/>Anchanꞌ pé, na Jesús jaꞌich an lej okʼlek páleꞌ xi kʼejle i yéntsal tu kʼwajat. Jajáꞌ tʼokat Jaꞌ tʼajat, yab in koꞌol ni jun xataꞌ xowaꞌ yab alwaꞌ nibal walbidh, wékʼodh ban walablomtsik ani kʼadhbats más tʼekʼat ké an walkʼiꞌ. 


text:
Yab in junwal jelti xi kʼeꞌet an okʼlek páleꞌtsik, xi koꞌol kin chemdhaꞌ i koꞌnéltsik ani kin pikbaꞌ tsudhey ka tsudhey, okʼox kʼal tin kwenta jajáꞌ nin walabtsik ani tayíl, kʼal tin kwenta nin walab an atiklábtsik. Na Jesús yab Jaꞌ anchanꞌ tin tʼajaꞌ, tam tin pidhnaꞌ tinbáꞌ abal ka chemdhá, in kʼwajbaꞌich an pikbantsixtaláb júnílkʼi tokot abal ejtalichkʼitsik. 


text:
An takʼixtaláb xin jilám dhutsadh na Moisés, in bijyal ti okʼlek páleꞌtsik i iniktsik xi yabtsik lujat; por nin lej tsubax uluxtalábil na Dios, xi ulich más tayíl ké jechéꞌ an takʼixtaláb, in bijiy ti lej okʼlek páleꞌ nin Chakámil, xi tʼajadh lujat abal malilíl i kʼij.<pb/>


text:
Xowaꞌ xi más uluts xi xoꞌ in kʼwajat u tʼilál, jaꞌich abal ni lej okʼlek páleꞌil anchanꞌ Jaꞌ ani buxkanék bin eját nin tʼokat kʼwajtalábil na Dios túꞌ walkʼiꞌ. 


text:
Kʼwajat ti lej okʼlek páleꞌ bin lej tʼokat altájil na Dios, xi tʼajadh kʼal an Okʼóxláb ani yab kʼal i iniktsik. 


text:
Ejtal an okʼlek páleꞌtsik u bijyáb abal kin kʼwajbaꞌ i chʼejwalixtaláb ani i pikbantsixtaláb; jaxtám na Jesukristo, yejat jeye kin kóꞌoy xataꞌ xowaꞌ kin pikbaꞌ. 


text:
Max Jajáꞌ techéꞌak kʼwajat chabál, nibalak elaꞌ u páleꞌ; abal techéꞌ, bél waꞌach i páleꞌtsik xin pidhnál i pikbantsixtaláb jelt xan tin ulal an takʼixtaláb xin jilám dhutsadh na Moisés. 


text:
Por jechéꞌ an páleꞌtsik, kʼwajat ti tʼójontsix kʼal xowaꞌ xi jelt in chʼilábil ani in chalám xowaꞌ waꞌach túꞌ walkʼiꞌ. I choꞌób abal i chʼilabkʼi, pos tam ti na Moisés neꞌchich kin tʼajtsi tin tʼokat altájil na Dios, utsan enchéꞌ kʼal na Dios: “Ka chuꞌu alwaꞌ ani ka tʼajaꞌ anchanꞌ jelt xan tu óltsi túꞌ ban chʼén.” 


text:
Por ni lej okʼlek páleꞌil in bajúmal ka kʼwajay ti kontsintsix ba jun i tʼójontsixtaláb xi más alwaꞌ, pos Jajáꞌ kʼwajat ti kawintsix ba jun i lejkintaláb xi más alwaꞌ, xi káldhats ban chalabtsik xi más alwaꞌ. 


text:
<pb/>Abal max an jidhtal lejkintaláb yabichak xataꞌ in kʼibdhál, yabichak yéntsidh ít i lejkintaláb. 


text:
Por na Dios in chuꞌu abal yab kʼwajat alwaꞌ jachanꞌ an atiklábtsik, jelt xan tin ulu enchéꞌ ban Tʼokat Dhuslab kʼal jajáꞌtsik tin kwenta:<pb/>Neꞌech kin bajaw i kʼijtsik<br/>xowkʼi neꞌech ku tʼajaꞌ ít i lejkintaláb kʼal an atiklábtsik xi Israel ani xi Judá.<pb/> 


text:
Yab jelti an lejkintaláb xu tʼajámal kʼal nin wejeꞌ pakéliltsik<br/>tam tu lotʼokʼnaꞌtsik abal ku káldhaꞌ ban chabál xi Ejipto;<br/>pos in chʼikat tʼajaꞌtsik jachanꞌ an lejkintaláb<br/>ani jaxtám tu walbaꞌtsik, enchéꞌ tin ulu an Okʼóxláb.<pb/> 


text:
An lejkintaláb xi neꞌech ku tʼajaꞌ kʼal an atiklábtsik xi Israel tam ka watʼéch jachanꞌ an kʼijtsik, enchéꞌ ti neꞌech ka tʼájan, in ulu an Okʼóxláb:<pb/>Neꞌech ku kʼwajbaꞌ nu takʼixtal ba jajáꞌtsik nin chalab<br/>ani neꞌech ku dhutsaꞌ bin itsích.<pb/>Nanáꞌich tám tin Diosiltsik,<br/>ani jajáꞌtsik jaꞌchich tám nu bitsówil.<pb/> 


text:
Ni jun xitaꞌ yab yejat kin okʼtsi xataꞌ xi kʼeꞌet;<br/>nibal nin junik, nibal nin kidháb abal kin exlaꞌ an Okʼóxláb,<br/>pos ejtal neꞌech ti kin exlaꞌtsik,<br/>asta xi más chipíl ani asta xi más púlek xi jajáꞌtsik.<pb/> 


text:
Neꞌech ku pakwlantsi xowaꞌ yab alwaꞌ in tʼajámaltsik<br/>ani yab jaykʼi neꞌech kin witsiy ku chalpay nin walastalábiltsik. 


text:
Tam na Dios in tʼilál jun i ít lejkintaláb, jaꞌich abal in ulalich ke kʼejméch xi jidhtal an lejkintaláb. Ani xi ka kʼejméch ani yabich xataꞌ ti alwaꞌ, kʼunatich i kʼij neꞌech ka wixkʼá.<pb/>


text:
Pos alwaꞌich, an jidhtal lejkintaláb in kóꞌyámal an takʼixtaláb xan ti yejat ka tʼajan an kʼakʼnaxtaláb ba jun in tʼokat altájil na Dios xi techéꞌ ti kʼayꞌlá. 


text:
Nin tʼokat altájil na Dios enchéꞌ ti kʼwajat tʼajadh: ban ultaláb altá xu bijyáb ti Tʼokat Altá, tajaꞌ ti kʼwajat in kúb an béla ani an mesa kʼal an tʼokat pan. Ba jachanꞌ nin tʼokat altájil na Dios, utat tin tamét in chabtal an dhabuxtaláb, taꞌ jeye ti kʼwajat xon tu kʼwajbáb an pikbantsixtaláb xi tʼajadh kʼal i mapal oro abal ka tsikan tajaꞌ an ikob. Tin kúx jachanꞌ an dhabuxtaláb, tajaꞌ ti kʼwajat na jún an altá xu bijyáb ti Lej Tʼokat Altá. Tajaꞌ, taꞌ ti kʼwajat jun i kajón bolidh putálkʼi kʼal i mapal oro xon tu taꞌpáb an lejkintaláb. Alkʼidh ba jachanꞌ an kajón, taꞌ ti kʼwajat jun i mul xi tʼajadh kʼal i oro baltsidh ti maná ani taꞌ jeye ti kʼwajat nin kwayab na Arón xi pudhnék ani an tʼujubtsik xon ti dhutsadh an tʼilabtsik kʼal tin kwenta an lejkintaláb. 


text:
Tin éb jachanꞌ an kajón, taꞌ ti kʼwajat cháb in chʼilábil i tʼokat abatwáletsik xi sutsʼutsʼlidh xu belkol, xin léꞌ kin ulu ke tajaꞌ ti kʼwajat na Dios. Jechéꞌ an abatwáletsik, in dhabyal kʼal nin sutsʼútsʼ xon tu wadhyáb kʼal an xichʼ abal ka pakwlantsat an walastalábtsik. Por xoꞌ, yab más neꞌech ku ejto ku óntsi ku tʼilaꞌ ejtal jechéꞌ. 


text:
<pb/>Tam tʼojojodhich anchanꞌ ejtal jechéꞌ, an páleꞌtsik u ochel táyidh bin jidhtal altájil nin tʼokat altájil na Dios abal kin tʼajaꞌtsik an kʼakʼnaxtaláb. 


text:
Por bin chabtal an altá, tokot u ochel an lej okʼlek páleꞌ júníl ti tamub; ani tam u ochel, koꞌol kin júnaꞌ in xichʼál i koꞌnéltsik abal kin pikbaꞌ kʼal tin kwenta nin walastalábil ani nin walastalábil an atiklábtsik. 


text:
Kʼal jechéꞌ, an Tʼokat Ejattaláb tu pidhál ki exbay, ke lejat nin jidhtal altájil nin tʼokat altájil na Dios u éynal abal ka tʼajan an kʼakʼnaxtaláb, an bél abal ban Lej Tʼokat Altá, yabél japidh. 


text:
Ejtal jechéꞌ jaꞌich jelti jun i óltsixtaláb abal an kʼij xi xoꞌ; pos an chʼejwalixtaláb ani an pikbantsixtaláb xi tajaꞌ u pidhnal na Dios, yab u ejtowáb ka lujkuntsat kʼál tin chalab xu ocheltsik ti kʼakʼnax anchanꞌ. 


text:
Pos ejtal jechéꞌ, jaꞌich i takʼixtalábtsik xi techéꞌkʼi ti kʼayꞌlá, ke jaꞌich tokot i kʼapnéltsik, i uxnéltsik ani xowaꞌkʼitsik in ujnámal in tʼajál abal ka tʼokeytsik. Jechéꞌ, jaꞌich tokot xi neꞌech ka éyan asta tam na Dios kin jalkʼúch ejtal. 


text:
<pb/>Por tsiꞌnekich na Kristo ani xoꞌ, Jajáꞌich nu lej okʼlek páleꞌ kʼal ejtal xowaꞌ alwaꞌ xi tsiꞌnek. Nin tʼokat altájil na Dios xon ti na Kristo kʼwajat ti páleꞌ, alwaꞌ jaꞌ tʼajat, más jaꞌ lujat ani yab tʼajnék kʼal i iniktsik; yab jaꞌich in tʼokat altájil na Dios xi techéꞌ ti kʼayꞌlá. 


text:
Na Kristo ochenekich ban Lej Tʼokat Altá, yabich abal kin pikbaꞌ in xichʼál i borrego o i beserro. Ochenek abal kin pikbaꞌ Jajáꞌ tʼajat nin xichʼál; anchanꞌ ti ochenek júnílkʼi abal ejtalich ani tu bawtsámalich an ti loꞌeltaláb xi yab jaykʼi in koꞌol in okʼontal. 


text:
Tsubax kʼejle ke nin xichʼál an toro ani an chibo ani nin kʼwixíx an baka xu tʼaꞌíl xon tu tʼajnal an pikbaxtaláb, xu wadhyábtsik kʼál xi kʼwajattsik yab tʼokat, in koꞌol i awiltaláb ka tʼokedhaxin, por eblidhkʼi. 


text:
Por max anchanꞌ, ¿awxeꞌ yab in koꞌol más i awiltaláb nin xichʼál na Kristo? Pos kʼal tin cháp an Tʼokat Ejattaláb xi kʼwajat malilíl i kʼij, na Kristo in pikbaꞌ tinbáꞌ abal a Dios jelti jun i pikbaxtaláb xi yab chʼoꞌodh ani kʼal nin xichʼál, tu wixkʼintsal an ti chalab xi tu júnál ban chemlá abal ki ejto ki tʼójontsi na Dios xi ejat. 


text:
<pb/>Jaxtám, na Jesukristo jaꞌich ni kawintsíxil ban ít lejkintaláb o jiltsixtaláb. Nin chemtal na Kristo, tʼájan abal ka pakwlantsat an walastalábtsik xi tʼájnék bin takʼixtal an jidhtal lejkintaláb ani abal xi kanidhtsik kʼal na Dios kin ejto kin bachʼu an jiltsixtaláb xi yab in koꞌol in okʼontal, xi Jajáꞌ in ulúmal ke neꞌech kin pidhnaꞌ. 


text:
Tam waꞌach jun i bijtsixtaláb, yejat ka choꞌóbná okʼox max chemnekich xin tʼajámal jachanꞌ an bijtsixtaláb abal ka tujéch ti éynal jachanꞌ an bijtsixtaláb. 


text:
Pos jachanꞌ an bijtsixtaláb, yabél in jalbíl max bél kʼwajat ejat xin tʼajámal; tokot neꞌech kin jalbílnaꞌ, tam chemnekich an tʼojom. 


text:
Na Moisés in tʼiltsi ejtal an atiklábtsik ejtal xowaꞌ in ulal jachanꞌ an takʼixtaláb. Tayíl, in téynaꞌ an lana xi tʼunuyich tʼajat kʼal in chákníꞌ ani jun kʼweꞌlek i chʼojól xin bij isopo, in axdhaꞌ bin xichʼál an beserro ani an chibo xukʼudh kʼal i jaꞌ, in wadhiy an dhutsadh úw xon ti kʼwajat dhutsadh an takʼixtaláb ani in wadhiy jeye ejtal an atiklábtsik. 


text:
In utsaꞌtsik enchéꞌ: “Jechéꞌ jaꞌich an xichʼ xin tsubkʼál an lejkintaláb xi na Dios in pidhnámal abal tatáꞌtsik.” 


text:
In wadhiy jeye na Moisés nin tʼokat altájil na Dios kʼal an xichʼ ani ejtal xowaꞌkich xu éynal abal an kʼakʼnaxtaláb. 


text:
An takʼixtaláb in ulal ke ejtal koꞌol ka tʼokedhá kʼal i xichʼ ani yab waꞌach i pakwlantsixtaláb max yab ka wakʼlá i xichʼ. Nin chemtal na Kristo in wixkʼiyal an walastaláb 


text:
<pb/>Anchanꞌ pé, yéntsinék ejtal jechéꞌ an pikbantsixtaláb abal ka tʼokedhá ejtal jachanꞌ xowaꞌkich xi jaꞌich in chʼilábil xowaꞌ waꞌach walkʼiꞌ; por ejtal jachanꞌ xowaꞌ waꞌach walkʼiꞌ, in yéntsal más alwaꞌ i pikbantsixtaláb ké xi jechéꞌtsik. 


text:
Pos na Kristo yab ochich ba jachanꞌ nin tʼokat altájil na Dios xi tʼajadh kʼal an iniktsik, xi jaꞌich tokot jun in chʼilábil nin lej tʼokat altájil na Dios. Na Kristo ochich ban walkʼiꞌ tʼajat, xon ti kʼwajat xoꞌ tin tamét na Dios abal ti ku kawintsi. 


text:
An lej okʼlek páleꞌ, u ochel ban Lej Tʼokat Altá júníl ti tamub abal kin pikbaꞌ i xichʼ xi yab jajáꞌ in xichʼál; por na Kristo yab in pikbaꞌ tinbáꞌ yáníl. 


text:
Pos max anchanak, yejat támwiꞌik ka chemech yáníl asta ti tujenek an kʼayꞌlá. Por xowaꞌ u támnal xoꞌ, tam exomich ti kidhel an kʼijtsik, na Kristo xalkʼan júníl tokot abal ejtalichkʼi ani in pikbaꞌ tinbáꞌ abal kin wékʼoy an walastalábtsik. 


text:
anchanꞌ jeye na Kristo ti pikbá júnílkʼi abal kin wékʼontsi yán xitaꞌ tin walastalábiltsik. Tayíl neꞌech juní ka xalkʼan tin chabtsíl, yabich abal kin wékʼoy i walastalábtsik, tál abal kin loꞌotsik xi kʼál ti kʼwajat aytsímte.<pb/>


text:
Abal an takʼixtaláb xin jilám dhutsadh na Moisés jaꞌich tokot jelti jun in chalám xi xowaꞌkich alwaꞌ neꞌech ka tsích ani yab jaꞌich xin lejtalich. Jaxtám, jachanꞌ an takʼixtaláb yab jaykʼi neꞌech kin lujku xu uteltsik ba na Dios kʼal tin kwentakʼi jachanꞌ an pikbantsixtaláb xu tʼajnal tamub ti tamub. 


text:
Pos max an takʼixtaláb u lujkuxak, jachanꞌ an pikbantsixtaláb neꞌech ka jilan ti tʼajnal; pos xin tʼajáltsik, tam ka pakwlantsatich tin walastalábil, yabich neꞌech kin achʼaꞌ ke walbidh u jilkʼonaltsik. 


text:
Por xoꞌ, jechéꞌ an pikbantsixtalábtsik xin tʼajáltsik, u tʼajnal kin chalpay kʼál nin walastalábiltsik tamub ti tamub, 


text:
<pb/>Jaxtám na Kristo, tam ti ulich techéꞌ ti kʼayꞌlá, in utsaꞌ enchéꞌ na Dios:<pb/>Yabich a léꞌ i pikbantsixtaláb nibal ki pikbantsat ti koꞌnéltsik,<br/>jaxtám tin tʼojojontsámal jun u tʼuꞌúl.<pb/> 


text:
Yabich a léꞌ ki pikbantsat an ti tsikadh koꞌnéltsik, nibal an pikbantsixtalábtsik xu tʼajnal abal ka wékʼoyat an walastalábtsik.<pb/> 


text:
U ulu tám enchéꞌ: “Dios, jeꞌtám in kʼwajat abal ku tʼajaꞌ xowaꞌ Tatáꞌ a leꞌ,<br/>anchanꞌ xan ti kʼwajat dhutsadh kʼal Nanáꞌ tu kwenta ban dhutsadh úw.” 


text:
Jidhtal, na Kristo in ulu ke na Dios yabich in léꞌ nibal in kulbetnál ka chemdhantsat ani ka pikbantsat ti koꞌnéltsik; nibal i tsikadh koꞌnéltsik nibal i pikbantsixtalábtsik abal kin wixkʼaꞌ i walastaláb, maske jechéꞌ jaꞌich xowaꞌ in ulal ka tʼájan an takʼixtaláb. 


text:
Ani tayíl in ulal jeye enchéꞌ: “Dios, jeꞌtám in kʼwajat abal ku tʼajaꞌ xowaꞌ a léꞌ.” Jechéꞌ jaꞌich in ulal ke na Dios in wékʼóch jachanꞌ an wejeꞌ pikbantsixtalábtsik ani in kʼwajbaꞌich jechéꞌ kʼeꞌet an pikbantsixtaláb. 


text:
Na Dios tu tʼokómal abal na Jesukristo in tʼajaꞌ xowaꞌ na Dios in leꞌnaꞌ tam tin pikbaꞌ Jajáꞌ tʼajat nin tʼuꞌúl júnílkʼi abal echʼekʼijich. 


text:
<pb/>Ejtal xu páleꞌtsik, u kubél tsudhey ka tsudhey ani in óntsal kin tʼajaꞌ yáníl jayéchkʼi an pikbantsixtalábtsik, maske jechéꞌ an pikbantsixtalábtsik yab jaykʼi neꞌech kin ejto kin wixkʼaꞌ an walastalábtsik. 


text:
Por na Jesukristo jún tokot an pikbantsixtaláb in tʼajaꞌ abal kin wixkʼaꞌ an walastaláb abal echʼekʼijich ani tayíl buxkan tin eját na Dios. 


text:
abal kʼal júnkʼi tokot i pikbantsixtaláb xin pikbantsi na Dios, in lujkuwalichtsik abal echʼekʼijich xi Jajáꞌich in dhabal. 


text:
An lejkintaláb xi neꞌech ku tʼajaꞌ kʼal jajáꞌtsik tam ka watʼéch jachanꞌ an kʼij, enchéꞌ ti neꞌech ka tʼájan, in ulal an Okʼóxláb:<pb/>Neꞌech ku kʼwajbaꞌ nu takʼixtal ba nin itsích<br/>ani neꞌech ku dhutsaꞌ ba nin chalabtsik. 


text:
Ani tayíl in ulal jeye:<pb/>Yab más jaykʼi neꞌech ku chalpay nin walastalábiltsik nibal xowaꞌ yab alwaꞌ in tʼajámaltsik. 


text:
Anchanꞌ pé, tam an walastalábtsik pakwlantsidhich, yabich más yejat i pikbantsixtaláb abal an walastalábtsik. Yejat ku utey ba na Dios 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, jaxtám xoꞌ ti ejtowalich ku ochich ban Lej Tʼokat Altá kʼal ni jun i jikʼéltaláb kʼal tin kwentakʼi nin xichʼál na Jesukristo, 


text:
tokot ki óntsi an ít bél, an bél xin pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal, xi kʼwajatwiꞌik dhabudh ani tu japtsi kʼal Jajáꞌ nin tʼuꞌúl. Jelti max u watʼelich xoꞌ bin dhabúl an Lej Tʼokat Altá xi kʼwajat ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. 


text:
jaxtám, ku utéch ba na Dios kʼal jun i ejattal lujat ani kʼal jun i belomtal púlek. Pos Jajáꞌ tu tʼokedhantsámalich an ti ejattal abal yabich ki achʼaꞌ u walbidh kʼal an walastalábtsik ani ni tʼuꞌúl tʼakadhich kʼal i jaꞌ xi alwaꞌ. 


text:
Ki óntsi ki kóꞌoy juniniꞌ ni chalab ban aytsixtaláb xi tʼilál ba ni belomtal, yab ki jálkʼúkʼliy ni chalab, pos na Dios neꞌech kin tʼajaꞌ jelt xan tu utsámal. 


text:
Ani yejat ki aliy xan ti ku tólmíxin jún ani jún, abal anchanꞌ, ku kʼánídháxin más ani ki tʼajál xowaꞌ alwaꞌ. 


text:
Yab yejat ki wéwnantsi tin okʼtsixtal xin ujnámaltsik yab u kʼalel xon ti tʼajál an junkuntaláb. Yejat ku pákábédháxin jún ani jún ani xoꞌ más, kom i chuꞌtal ke exomich ti kʼunel xowkʼi ti neꞌech ka tsích an Ajátikláb. 


text:
<pb/>Pos max ki óntsal ki tʼajaꞌ an walastaláb abalkʼi i jilaꞌ ki belaꞌ jechéꞌ an tsubaxtaláb maske i exlálich, yabich waꞌach más i pikbantsixtaláb xowaꞌ ka pikbá abal ku pakwlantsat an ti walastalábil. 


text:
Tokotich tám u jilkʼonal ki aytsím an kʼakʼadhtaláb tam ka tsích an lújundhaxtaláb ani an kʼamal xi kʼwajat jomomól xon ti neꞌech ka petʼná xin tomnáltsik na Dios. 


text:
Tam jun xitaꞌ kin chʼikat tʼajaꞌ an takʼixtaláb xin jilám dhutsadh na Moisés ani waꞌach cháb o óx i ólnaxtsik xin ulal abal aniꞌ, u pidhnáb abal ka chemdhá jachanꞌ an walablom kʼal ni jun i yajnantsixtaláb. 


text:
Pos, ¿yabxeꞌ a chalpayaltsik ke más púlek i yajtsiktaláb in tomnál kin bachʼutsik xitaꞌ in chʼikat tʼajtsal tin Chakámil na Dios, in pojkantsal tin xichʼál ani in odhbijtsal tin Tʼokat Ejattal na Dios xu kʼanidhábtsik kʼál? Jachanꞌ an xichʼ, jaꞌich nin tsubkʼál an lejkintaláb ani xi kʼál ti tʼokedhatstsik. 


text:
I choꞌób abal an Okʼóxláb in ulúmal enchéꞌ: “Nanáꞌ u lujyal ku pidhaꞌtsik an ti yajtsiktaláb; Nanáꞌ neꞌech ku jalbiytsik.” Ani in ulu jeye enchéꞌ: “An Okʼóxláb jaꞌich neꞌech kin lújundhaꞌ an atiklábtsik xi kʼál tu belnal.” 


text:
<pb/>Por ka chalpaytsik an kʼij xi watʼenekich, tam ti tám tʼajat ta bachʼutsik an tajaxtaláb ani a kuxuy kʼal yantam i chaꞌattaláb an yajtsiktaláb tam ta pojkátsik kʼal tin kwentakʼi na Kristo. 


text:
Taltsik xi tatáꞌtsik, odhbijyat ani tʼajtsin xan ti ka leꞌná tin tamét an atiklábtsik ani taltsik, in bachʼu jeye an yajtsiktaláb abal in tolmiy xi tʼajtsinéktsik anchanꞌ. 


text:
Taltsik a kóꞌontsi ti yajnantsixtaláb xi kʼwajattsik ban wikʼaxteꞌ ani asta kʼal i kulbétaláb ta kuxyámaltsik ki kʼántsin xowaꞌ tatáꞌtsik a dhabal abal a choꞌóbtsik ke túꞌ walkʼiꞌ a koꞌol jun xataꞌ xi más alwaꞌ ani yab jaykʼi u talél. 


text:
Pos yabtsik pé ka kʼibdhaꞌ jachanꞌ na belomtal, abal kʼal jachanꞌ an belomtaláb, neꞌech ki tsiꞌdhantsat jun i pulek chʼejwalixtaláb. 


text:
Yejat ka kóꞌoytsik i chaꞌattaláb abal ka tʼajaꞌ xowaꞌ in léꞌ na Dios ani tayíl, ka bachʼu xowaꞌ Jajáꞌ in ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ. 


text:
Pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ:<pb/>Kʼunatich tʼajat i kʼij,<br/>neꞌech ka tsích xi bijidh neꞌech ka tsích ani yabich neꞌech ka owey.<pb/> 


text:
Max jun xitaꞌ ka kʼwajbájich alwaꞌ kʼal na Dios abalkʼi u belom, yabich jaykʼi neꞌech ka chemech;<br/>por max ka kuxkulách, neꞌech kin chakuy kʼal jajáꞌ. 


text:
Por wawáꞌ yab jaꞌich i kidhtal jelti xu kuxkultsik ani u kʼibdhábtsik, wawáꞌ i kidhtal xu belomtsik ani anchanꞌ, i belkómich ni ejattal.<pb/>


text:
Pos max u belomich, i choꞌóbich tám alwaꞌ ke neꞌech ki bachʼu xowaꞌ nu kʼwajat i aytsím ani ki belaꞌ lejtal ke jun xataꞌ xowaꞌ yab i chuꞌtal, jaꞌich an tsubaxtaláb. 


text:
<pb/>Kʼal ni belomtal, i choꞌób abal na Dios in tʼajámal kʼal nin káwintalkʼi an kʼayꞌlá ani ejtal xowaꞌ waꞌach. Jaxtám, xi xoꞌ i chuꞌtal, yab tʼajnék kʼal jun xataꞌ xi kʼwajat kʼejle tejwaꞌ. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, na Abel in pikbantsi na Dios jun i pikbantsixtaláb más alwaꞌ ké xin pidhnaꞌ na Kaín. Jaxtám ti bachʼwat kʼal na Dios ti lujat inik ani bachʼkʼuntsat an tin pikbantsixtal. Ani jaxtám, maske na Abel chemnekich, in óntsal ti káw kʼal tin kwenta an belomtaláb xin kóꞌoy. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, na Enok ejat ti júná ban ít xeꞌchintaláb ani yabich chemech. Yabich jaykʼi elan kom júná kʼal na Dios. Ani an Tʼokat Dhuslab in ulal, ke tam ti bél techéꞌ ti xeꞌech ti kʼayꞌlá, na Enok kulbetná tʼajat kʼal na Dios. 


text:
Por na Dios yab in kulbetnál max wawáꞌ yab i belál, pos abal ku utey ba na Dios, yejat ki belaꞌ ke na Dios taꞌ kʼwajat ani ke Jajáꞌ, in chʼejwaliyaltsik xu alyáb kʼál. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, tam ti na Noé óltsin kʼal na Dios abal neꞌech ka watʼey xataꞌkich xi tam ti jachanꞌ yab tejwaꞌ, in exbantsi xowaꞌ in ulu na Dios ani in tʼajaꞌ an pulek tan atá abal kin loꞌo nin kidhtaltsik. Kʼal nin belomtalkʼi, in xalkʼantsi abal u walablom xi yabtsik u belom ani na Noé káldhá ti alwaꞌ kʼal na Dios kʼal tin kwentakʼi nin belomtal. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, tam ti na Abraham kanyat kʼal na Dios, in exbantsi ani kale abal ka kʼale ban chabál xi utsan neꞌech ka chʼejwaliyat kʼal na Dios. Kale bin chabálil maske yab in choꞌób xon ti neꞌech. 


text:
Kom u belom, na Abraham kʼwajay ban chabál xi usnék neꞌech ka pidhan kʼal na Dios, jelti jun i píl chabál xi yab jajáꞌ in dhabal. Kʼwajay ba atátsik xin tʼajál kʼal i kʼudhkʼumkʼi ani anílkʼi jeye tin tʼajaꞌtsik na Isák ani na Jakob, xi usnéktsik jeye kʼal na Dios jelt xan ti usnék na Abraham. 


text:
Pos na Abraham kʼwajat in aytsím jachanꞌ an bitsow xin koꞌol kubat alwaꞌ nin akantsik. Jechéꞌ, jaꞌich xi tʼajadh ani kubadh kʼal na Dios. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, aníl jeye na Sara, maske uxkweꞌich tʼajat ani yab u kóꞌnal, in bachʼu i chápláb abal kin kóꞌoy i chakam; pos in waꞌchiy jun in chakámil abal in belaꞌ ke na Dios neꞌech kin tʼajaꞌ xowaꞌ in ulúmal. 


text:
Jaxtám na Abraham, maske u kʼunelich tʼajat an kʼij xowkʼi ti neꞌech ka chemech, in kóꞌoy in kidhtaltsik yán tʼajat jelti na óttsik xi waꞌach walkʼiꞌ ani jelti an kidhib xi waꞌach tin waltsik an pujal, xi yab neꞌech ka ejtowat ka ajyat. 


text:
<pb/>Ejtal jechéꞌ an atiklábtsik, chemech maske yab in bachʼutsik xowaꞌ usnék neꞌech ka pidhan kʼal na Dios; por kom u belomtsik, in choꞌób alwaꞌ abal neꞌech kin bachʼutsik tayíl ani in aytsitsik kʼal yantam i kulbétaláb maske in ów telaꞌkʼi. Anchanꞌ, in xalkʼálichtsik ke u watʼelkʼitsik techéꞌ ti kʼayꞌlá ani yab techéꞌtsik; 


text:
Por in léꞌtsik jun i chabál más alwaꞌ, jaꞌich ki ulu, an chabál xi walkʼiꞌ. Jaxtám na Dios yab in tidhenál ka utsan ke Jajáꞌ nu Dios kʼal jajáꞌtsik, pos in koꞌolich tʼojojontsidh jun i bitsow. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, tam ti na Abraham taktamiyat kʼal na Dios, in júnaꞌ na Isák abal kin pikbaꞌ. Jajáꞌ yab kʼwajay ti chalpax, tokot in ulu abal neꞌech kin pikbaꞌ nin junkax chakámil maske usnék kʼal na Dios enchéꞌ: 


text:
Jaꞌich abal na Abraham in choꞌób alwaꞌ ke na Dios in koꞌol i awiltaláb abal asta kin ejdhaꞌ i chemélomtsik; pos na Abraham, in bachʼu juní nin chakámil ani anchanꞌ, jilkʼon jelti max chemech ani ejdhantsat ti ít. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, na Isák in lábtʼajaꞌ na Jakob ani na Esaú kʼal tin kwenta xan ti neꞌech ka kʼaletsik tayíl. 


text:
Ani kʼal nin belomtal, tam ti na Jakob neꞌchich ka chemech, in lábtʼajaꞌ juntsik ti juntsik nin chakámiltsik na José ani in kʼakʼnaꞌ na Dios, in liklóm bin tsúm nin kwayab. 


text:
Kʼal nin belomtal, tam ti na José neꞌchich ka chemech, in ulu abal an israelitatsik neꞌech ka kale más tayíl ba jachanꞌ an chabál xi Ejipto ani in jilaꞌ uludh xantʼéy ka tʼájan kʼal nin beklék. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal nin tátaꞌtsik, tam ti waꞌchin ti chakam na Moisés, chinan kʼal jajáꞌtsik óx a íchʼ, abal in chuꞌutsik ke jaꞌich jun i chakam xi alabél tʼajat. Yab in jikʼnaꞌtsik an takʼixtaláb xin pidhnámal an pulek takʼix ke yejat ka chemdhá an tsʼitsik kwitól. 


text:
Ani kʼal nin belomtal, tam ti inikbéch na Moisés, yab in leꞌnaꞌ ka bijyat ke jajáꞌ u chakámláb kʼal nin tsidhánil an pulek takʼix xi Ejipto, 


text:
más in kulbetnaꞌ ka tʼajtsin xan ti ka leꞌná junax kʼal an atiklábtsik xin belál na Dios ani yab in leꞌnaꞌ ka kʼwajay kʼijidh wéꞌ i kʼij ban walastaláb. 


text:
In achʼaꞌ abal más alwaꞌ kin bachʼu i yajtsiktaláb kʼal tin kwenta na Kristo ké ka kʼwajay Ejipto ban tumínladhtaláb; pos jajáꞌ tokot in leꞌnál kin bachʼu an chʼejwalixtaláb xi neꞌech ka pidhan kʼal na Dios. 


text:
Kʼal nin belomtal, na Moisés kale ban chabál xi Ejipto, yab abal in jikʼnantsi tin chákub an pulek takʼix, pos in óntsi kin tʼajaꞌ xowaꞌ in chalpayámal jelti max in teltóm na Dios xi yab tejwaꞌ. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal, na Moisés in tuju kin tʼajaꞌ an ajib paskwa ani in abnaꞌ ka wadhyat an wiꞌlebtsik kʼal i xichʼ, abal an tʼokat abatwále xi pidhnék ti awiltaláb ti chemdhax, yab kin taktsi tin jidhtal chakámil an israelitatsik. 


text:
Ani kʼal in belomtal, an israelitatsik watʼey ban Chak Pujal jelti max i waynek chabál; ani tam ti an atiklábtsik xi Ejipto in leꞌnaꞌ kin tʼajaꞌ anílkʼi, lupuntsik. 


text:
<pb/>Kʼal nin belomtal an israelitatsik, julpan nin mapúl an bitsow xi Jerikó, tam ti jajáꞌtsik okʼon kin wilintsi taꞌaꞌál búk a kʼítsá. 


text:
Ani kʼal nin belomtal, na Ráb, an junkux inik uxum, yab chemech junax kʼal xin chʼikat tʼajaꞌtsik an takʼixtaláb kom jajáꞌ in bachʼúm alwaꞌ an kwáchixtsik xi Israel. 


text:
<pb/>¿Jantʼéy más neꞌech ku ulu? Nibal neꞌech ka kidhey an kʼij abal ku tʼilaꞌ na Jedeón, na Barak, na Sansón, na Jefté, na Dabid, na Samuel ani an tʼiltsixtsik. 


text:
Kʼal tin kwentakʼi nin belomtal, jechéꞌtsik in kʼániyámal i pakdhaꞌ bitsow, takʼxinéktsik in lujtalkʼi ani in bachʼutsik an tolmixtaláb xi usnéktsik neꞌech ka pidhantsik kʼal na Dios. In paxkʼintsámal tin wiꞌ an padhumtsik, 


text:
in tepdhámal i pakdhaꞌ kʼamal, in jekʼámaltsik tam ti neꞌechwiꞌik ka chemdhá kʼal i machét. Xi yabtsik likdhaꞌ, likeytsik; awilmétsik tʼajat ban péjéxtaláb ani in átaꞌtsik xin tolmiy. 


text:
Waꞌchinék i mímlábtsik xi ejdhantsidh ti ít tin chakámiltsik. Taltsik, chemech kʼal i yajtsiktaláb ani yab in tokʼoytsik ka walká, abal anchanꞌ, kin ejto kin bachʼutsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Kʼeꞌet, in watʼnámaltsik i labídhnaxtaláb ani kwadhnéktsik. Asta balidhtsik al wikʼaxteꞌ ani wikʼadhtsik kʼal i patʼál. 


text:
Taltsik chemdhats kwiꞌidh kʼal i tʼujub, kotbadh junax chʼejel, taktamidhtsik, chemdhats kʼal i machét. Xeꞌchintsik túkʼi túkʼi bolidhkʼi tokot kʼal in otʼól i borrego ani kʼal in otʼól i chibo; chʼojontáltsik, u tʼeꞌpinal ani u yajlom. 


text:
Jechéꞌ an alwaꞌ iniktsik, xin tomnálakwiꞌik ka kʼwajaytsik xon ti alwaꞌ ani yab ba jechéꞌ an walbidh kʼayꞌlá, xeꞌchinéktsik ti belal ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh, ban chʼénlom, ban cholax chʼéntsik ani bin choltáltsik an chabál. 


text:
Ejtal jajáꞌtsik, maske káldhats ti alwaꞌ abal u belomtsik, yab in bachʼu xowaꞌ na Dios in ulúmal ke neꞌech kin pidhnaꞌ; 


text:
pos na Dios tu tʼojojontsámalich jun xataꞌ más alwaꞌ, abal jajáꞌtsik tokot ka lujkuwattsik jeye, tam wawáꞌ ki bachʼúch weye xowaꞌ in ulúmal neꞌech kin pidhnaꞌ na Dios.<pb/>


text:
Jaxtám wawáꞌ, kom u kʼwajat wilidh kʼal an atiklábtsik xin xalkʼámalich nin belomtal, ki jilaꞌich xowaꞌ tu tamkʼuyal abal ku belmách. Ki jilaꞌich an walastaláb xi tu dhumkʼuyal ani ki óntsi kʼal i kʼayúmtaláb an belách xi yejat ki tʼajaꞌ. 


text:
Ki chalpóm echʼekʼi na Jesús, xon ti tál ni belomtal, pos Jajáꞌ, jaꞌich xitaꞌ tu tujtsi ani tu lujkuntsi an ti belomtal. Na Jesús in achʼaꞌ an yajtsiktaláb ban peltsidh teꞌ ani yab in ódhaꞌ ti kwenta an tidhetaláb xin koꞌol jachanꞌ an chemlá. Pos in choꞌób alwaꞌ ke tam kin watʼnaꞌich jachanꞌ an yajtsiktaláb, neꞌech kin kóꞌoy i kulbétaláb, i kʼijidhtaláb ani neꞌech ka buxkan tin eját nin tʼokat kʼwajtalábil na Dios. 


text:
<pb/>Ka chalpaytsik nin okʼtsixtalábil na Jesús, xi yantam yajtsiktaláb in bachʼu tin kʼubak an walablomtsik; jaxtám, yab ki chekeytsik nibal ka jilaꞌtsik tabáꞌ. 


text:
¿A ukʼtsámalichtsikxeꞌ an takʼixtaláb xi ti pidhál na Dios abal ti chuꞌtal jelti max ti chakámiltsik? Enchéꞌ tin ulal ban Tʼokat Dhuslab:<pb/>Chakam, yab ka pojkaꞌ an yajtsiktaláb xi ti pidhál an Okʼóxláb abal ka lejkiy tabáꞌ,<br/>nibal ka walbaꞌ tabáꞌ tam ti ki kʼwiyaꞌ.<pb/> 


text:
Pos an Okʼóxláb in takʼyal xin kʼanidhál<br/>ani in pidhál ti yajtsiktaláb abal kin lujku xi Jajáꞌ in bachʼwal jelt in chakámil. 


text:
Ka kuxuytsik an yajtsiktaláb kom na Dios ti koꞌoltsik jelti max ti chakámil. ¿Awxeꞌ waꞌach jun i tátaꞌláb xi yab in takʼyal in chakámil? 


text:
Pos aníl jeye, ni tátaꞌtsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, tu takʼyal ani i exbantsal xowaꞌ ti ku utsaꞌ. Pos más alwaꞌ ki exbantsi ni Tátaꞌ xi walkʼiꞌ abal anchanꞌ, ki kóꞌóch an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Ni tátaꞌtsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, tu takʼyal abal ki ejto ku kʼwajay alwaꞌ techéꞌ ti kʼayꞌlá xan ti jajáꞌtsik tin chuꞌtal alwaꞌ; por na Dios, tu takʼyal kʼal wawáꞌ ti alwaꞌbíl abal ti ku tʼoko jelt xan ti Jajáꞌ tʼokat. 


text:
Tsubax kʼejle ke ni jun i yajtsiktaláb yab neꞌech ki kulbetnaꞌ tam ki bachʼukʼi, tokot neꞌech ki yajnaꞌ; por xin lejkiyaltsik tinbáꞌ kʼal tin kwentakʼi an yajtsiktaláb xin bachʼwal, tayíl in kóꞌyalichtsik tám jun i xeꞌchintaláb lujat ani kʼijidh. Xantʼéy neꞌech ki tamu max yab ki exbantsi tin káwintal na Dios 


text:
ani ka aliytsik an bél xi lujat. Neꞌech tám ka jeley na akan xu kʼwechʼeꞌ ani yabich más neꞌech ka tʼawꞌkʼin. 


text:
<pb/>Ki kʼwajaytsik kʼijidh kʼal ejtalkʼitsik, ka júnaꞌtsik jun i tʼokat xeꞌchintaláb; pos max yab ka tʼokedhaꞌtsik tabáꞌ, yab neꞌech ka ejtotsik ka chuꞌu an Okʼóxláb. 


text:
Ka kóꞌoytsik i kwenta abal ni jun xitaꞌ yab kin jilaꞌ kin bachʼu an tolmixtaláb xin pidhnál na Dios; ke ni jun xitaꞌ yab kin junu jelti jun i tsʼaꞌik tʼayabláb, xin tʼajál yab alwaꞌ ani yán u ítʼnal kʼál. 


text:
Ke ni jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik ka junkun kʼal xi yab in tomtal, nibal kin pojkaꞌ xowaꞌ tʼokat; pos jechéꞌ jaꞌich in tʼajaꞌ na Esaú, ke kʼal jún tokot i kʼapnél, in nuju an awiltaláb xin koꞌol jun i okʼox chakámláb. 


text:
Ani tatáꞌtsik a choꞌób ke tayíl, tam ti na Esaú in leꞌnaꞌ kin bachʼu nin lábtʼajaxtal nin tátaꞌ, pojká; ani maske ukʼin tʼajat, yabich in elaꞌ xan ti kin uwaꞌ abal kin jalkʼuy xowaꞌ in tʼajámal. 


text:
<pb/>Tatáꞌtsik, yab i utenek jelti an israelitatsik, ba jachanꞌ an chʼén xi kʼwajat jomomól jelti kʼamal ani u taknal, xon ti waꞌach i jikʼwaxtaláb ani i ikʼladh áb. 


text:
Yab a achʼámaltsik ti jutsyáb an korneta nibal nin tawnaxtal na Dios xi kʼál ti tawnadh an israelitatsik. Xin achʼámaltsik jachanꞌ an tawnaxtaláb, in pakabédhaꞌtsik abal yabich ka tawnátsik más. 


text:
Jachanꞌ tin tʼajaꞌtsik anchanꞌ, jaꞌich abal yabich in kuxyal xan ti kʼwajat ti usnaltsik enchéꞌ: “Max jun i koꞌnél o jun xitaꞌ kin kubaꞌ nin akan ba jechéꞌ an chʼén, yejat ka chemdhá tʼujbadhkʼi o kʼal i chʼupidh patʼál.” 


text:
Jikʼentál tʼajat xi táꞌ ti tejwaꞌ, ke asta na Moisés in ulu enchéꞌ: “In wipipíl tin kʼwajat kʼal i jíkʼib.” 


text:
<pb/>Por tatáꞌtsik i utenek ban chʼén xi Sión ani bin bitsówil na Dios xi ejat, jaꞌich ki ulu, an Jerusalén xi walkʼiꞌ. I utenekichtsik xon ti kʼwajat yán i tʼokat abatwáletsik 


text:
junkunék abal kin kʼakʼnaꞌtsik na Dios ani bin junkuntal nin chakámiltsik na Dios xi kʼwajattsik dhutsadh nin bij túꞌ walkʼiꞌ. I utenekichtsik ba na Dios, nin Lújundhaxil ejtalkʼi ani bin ejattal an iniktsik xi alwaꞌ, abal lujkudhichtsik kʼal na Dios. 


text:
U utenekich jeye ba na Jesús, an kawintsix ban ít lejkintaláb ani ba nin xichʼál xin wakʼlaꞌ xi kʼál tu tʼokómalich. Jechéꞌ tu tawnál más alwaꞌ ké nin xichʼál na Abel. 


text:
<pb/>Jaxtám, ka kóꞌoytsik i kwenta abal yab ka pojkaꞌ xi tu tawnál. Pos yabtsik loꞌey xin pojkaꞌ na Dios tam ti tawnátsik techéꞌ ti kʼayꞌlá; ani wawáꞌ más yab neꞌech ki ejto ku loꞌey, max yab ki exbantsi xi tu tawnál túꞌ walkʼiꞌ. 


text:
Nin tawnaxtal na Dios, in tʼajaꞌ ka yoyon an chabál tam ti jachanꞌ an kʼij; por xoꞌ in ulal: “Neꞌech juní ku tʼajaꞌ ka yoyon ani yab tokotkʼi an chabál, an walkʼiꞌ jeye.” 


text:
Tam tin ulu “neꞌech juní”, i exbayal jelti max in ulal abal neꞌech kin wékʼoy ejtal xowaꞌ xu yoyꞌnal xin tʼajámal na Dios abal ka jilkʼon tokotkʼi xi yab u ejtowáb ka yoywat. 


text:
Nin takʼixtal na Dios xi tu pidhál, yab neꞌech ka ejtowat ka yoywat. Pos ki pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb kʼal jechéꞌ tin kwenta ani ki kʼakʼnaꞌ na Dios kʼal yantam i tʼokattaláb ani i chaꞌattaláb xi Jajáꞌ in kulbetnál; 


text:
Yab ka ukʼtsitsik ka bachʼu alwaꞌ xu uleltsik ta kʼimáꞌ, pos taltsik xin tʼajál anchanꞌ, in koydhámaltsik i tʼokat abatwáletsik maske yab in choꞌób. 


text:
<pb/>Ka yajnantsi jeye xi kʼwajattsik ti wikʼnél, jelti max tatáꞌtsik i kʼwajat teye ta wikʼnél junax kʼal jajáꞌtsik. Ka yajnantsi jeye xi atʼax tʼajtsidhtsik, pos neꞌech teye ki ejtowat ki atʼax tʼajtsintsik anílkʼi. 


text:
<pb/>Ke ejtal xi tomkidhtsik ka kʼakʼná kʼal ejtalkʼi; pos na Dios neꞌech kin lújundhaꞌ xu junkunaltsik kʼal xi yab in tomtal ani xu walbinaltsik kʼal i uxúmbeꞌtaláb. 


text:
<pb/>Yab ki chʼeꞌneꞌbétsik; ki kʼwajaytsik kʼijidh kʼal xowaꞌkʼi a koꞌol, pos na Dios in ulúmal enchéꞌ: “Yab jaykʼi neꞌech tu jilaꞌ nibal neꞌech tu walbaꞌ.” 


text:
Jaxtám ti neꞌech ki ejto ki ulu enchéꞌ kʼal yantam i belomtaláb:<pb/>An Okʼóxláb jaꞌich xi tin tolmiyal;<br/>yab neꞌech ku jikʼnaꞌ xowaꞌ neꞌech kin ejto ti kin tʼajtsi jun xitaꞌ. 


text:
<pb/>Ka chalpaytsik na okʼlékiltsik xi ti tʼiltsámal an tin káwintal na Dios; ka chalpaytsik xan ti xeꞌchin ani ka óntsi ka wéwnantsi an tin belomtal. 


text:
Yab ka walkaꞌ ki kʼambiyattsik kʼal i kʼeꞌet okʼtsixtaláb xi yab i okʼtsinék kʼal na okʼlékiltsik. Más alwaꞌ ke ni ejattal kin bachʼu i chapiktaláb xi tál bin kʼanidhaxtal na Dios ké i takʼixtaláb kʼal tin kwenta i kʼapnéltsik; pos yab jaykʼi káldhats xataꞌ alwaꞌ ba jechéꞌ an okʼtsixtaláb xin wéwnáltsik. 


text:
<pb/>Wawáꞌ i koꞌol xon tu kʼwajbáb an pikbaxtaláb; tajaꞌ, yab in tomnál ka kʼapúch xu páleꞌtsik bin wejeꞌ tʼokat altájil na Dios. 


text:
Pos xu lej okʼlek páleꞌ, in ódhál in xichʼál an koꞌnéltsik ban Lej Tʼokat Altá ti pikbantsixtaláb abal kin wixkʼaꞌ an walastaláb; por nin tʼuꞌúl jachanꞌ an koꞌnéltsik, yab u tsiknal xon tu kʼwajíl an israelitatsik. U káldháb eléb abal ka tsikan. 


text:
Anchanꞌ jeye, na Jesús káldhá ban bitsow abal ka chemdhá ani anchanꞌ, kin tʼoko an atiklábtsik kʼal tin kwentakʼi nin xichʼál. 


text:
Pos techéꞌ ti kʼayꞌlá yab i koꞌol ni jun i bitsow xi neꞌech kin ejto ka kʼwajay malilíl i kʼij, tokot exom i ayal an bitsow xi neꞌech ka tsích tayíl. 


text:
Jaxtám ti yejat echʼekʼi ki pubédhantsal tin bij na Dios kʼal tin kwenta na Jesukristo. Jechéꞌ an ajtintsixtaláb, jaꞌich an pikbantsixtaláb xi yejat ki pidhnaꞌ. ¡Ki ajtintsích pé an Okʼóxláb! 


text:
Ani yab ka ukʼtsi ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ alwaꞌ ani ka chʼejwaliyal jeye xowaꞌ a koꞌol xi kʼeꞌettsik; pos jechéꞌ, jaꞌich an pikbantsixtaláb xin kulbetnál na Dios. 


text:
<pb/>Yab ka chʼikat tʼajaꞌ xi ti okʼtsaltsik ani ka exbantsi xowaꞌ jajáꞌtsik in ulal; pos jajáꞌtsik ti belkómtsal ta ejattal ani in choꞌób abal neꞌech ka lújundhátsik kʼal na Dios. Ka tolmiytsik abal tam ka lújunhdá kʼal na Dios kin achʼaꞌtsik i kʼijidhtaláb ani yab i tʼeꞌpintaláb, pos max yab ka tʼajaꞌtsik anchanꞌ, yab xataꞌ ti neꞌech ka éynaꞌ xowaꞌ ti okʼtsaltsik. 


text:
<pb/>Ti ku kontsintsi weye, i chalpayal ke u kʼwajat alwaꞌ abal i léꞌ ki tʼajaꞌ ejtal alwaꞌ xan ti yejat. 


text:
Tu lej pakabédháltsik ki ólan kʼal nanáꞌ tu kwenta abal na Dios ti kin walkaꞌ kin witsiy jikʼat kʼal tatáꞌtsik. An lábtʼajaxtaláb ani an chapnédhomtaláb xi tin okʼontal 


text:
<pb/>Na Dios xin pidhnál an kʼijidhtaláb, jaꞌich nin ejdhaꞌ ti ít ni Ajátik Jesukristo, an pulek Belkol borregotsik xin lej tsubkʼaꞌ kʼal nin xichʼál an lejkintaláb xi malilíl i kʼij. 


text:
Ke Jajáꞌ ti ki tʼajaꞌtsik ki lujkun ani ki alwaꞌmétsik kʼal ejtal xowaꞌkich abal ka ejto ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ Jajáꞌ in léꞌ. Ani ke Jajáꞌ, kin tʼajaꞌ kʼal ejtal wawáꞌ xowaꞌ Jajáꞌ kin leꞌnaꞌ, kʼal tin kwentakʼi na Jesukristo. ¡Ke na Kristo kin kóꞌoy an labidh tʼokattaláb malilíl i kʼij! Anchanꞌ ka tʼájan. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, tu kontsal abal ka kóꞌoy i chaꞌattaláb kʼal jechéꞌ an takʼixtaláb xi tu utsáltsik, pos yab lej púlek an dhutsadh úw xi jechéꞌ tu dhutsuntsámaltsik. 


text:
Ka choꞌóbnaꞌtsik abal an kidhábláb Timoteo, walkadhich; max ka ulich jikʼat, neꞌech jeye ku júnaꞌ kʼal nanáꞌ tam kin kʼale tu álnaꞌtsik. 


text:
<pb/>Ka chapnédhaꞌ ejtal na okʼlékiltsik ani ejtal an belomtsik. Ti abtsal ti chapnédhomtaláb xu kʼwajíltsik Italia. 


text:
Nanáꞌ, xu bij Santiago, xin kʼwajat u tʼójontsal na Dios ani an Ajátikláb Jesukristo, u chapnédhál nin kidhtaltsik xi lajucháb nin chakámiltsik na Israel xi kʼwajattsik túkʼi túkʼi ban kʼayꞌlá. An chalpadhtaláb xi tál ba na Dios 


text:
Pos a choꞌóbichtsik, ke tam a watʼnáltsik i yajtsiktaláb abal ki chuꞌtat max tsubax lejtal ta belom, neꞌech ka ejtotsik ka kóꞌoy más an chaꞌattaláb. 


text:
Por in tsubtalkʼi lejtal ti ka kóꞌoytsik jachanꞌ an chaꞌattaláb; anchanꞌ, neꞌech tám ka likey más na ejattal abal ka ejtotsik ka kuxuy xowaꞌkichkʼi i taktamixtaláb. 


text:
<pb/>Max jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik u kʼibel i chalab, kin kontsi na Dios, pos Jajáꞌ in pidhnál xowaꞌkichkʼi ka kontsin. In pidhál ejtalkʼitsik yandhaꞌ an ti chalab ani yab xataꞌ kʼwajat in utsál xitaꞌ kʼál ti ka kontsin. 


text:
Por yejat kin konoy kʼal yantam i belomtaláb ani yab yejat kin jálkʼúkʼliy nin chalab; pos xitaꞌ in tʼajál anchanꞌ, in junwal jelti an jaꞌ xu múlákʼ xu júnáb túkʼi túkʼi kʼal an ikʼ. 


text:
Xitaꞌ xin jálkʼúkʼliyal nin chalab, yab yejat kin chalpay ke neꞌech ka pidhan xataꞌ kʼal an Ajátikláb. 


text:
ani xi tumínladh, yejat jeye ka kulbé tam kin chalpay ke yab xataꞌ in éy nin tumínladhtal tin tamét na Dios. Abal xi tumínladh tʼajat, in junwal jelt in wichíl an chʼojóltsik, xi yab u lej owel. 


text:
Tam ka eblin na kʼítsá ani ka yajbé tʼajat an kʼakʼal, u wayél an chʼojól, u chujkʼanal nin wichíl ani u talél nin labídh. Anchanꞌ jeye ti neꞌech ka okʼon an tumínladh inik lejat in óntsal ti tʼojnal. Tam ku taktamiyat 


text:
<pb/>Kʼijidh tʼajat xitaꞌ xin kuxyal kʼal i chaꞌattaláb, an yajtsiktaláb; abal tam kin kuxúch jachanꞌ an yajtsiktaláb, neꞌech kin bachʼu an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Jechéꞌ jaꞌich xowaꞌ na Dios in ulúmal neꞌech kin pidhaꞌ xi kʼál tu kʼakʼnáb. 


text:
Tam jun xitaꞌ kin achʼaꞌ u taktamiyáb, yab yejat kin chalpay ke kʼal a Dios tu taktamiyáb; pos na Dios yab u taktamiyáb kʼal xowaꞌ yab alwaꞌ, nibal in taktamiyal ni jun xitaꞌ. 


text:
U kwajlanal ban taktamixtaláb jun xitaꞌ, tam ka kʼambiyat kʼal xowaꞌ yab alwaꞌ xi jajáꞌkʼi in kulbetnál. 


text:
Tam kin tʼajaꞌ jechéꞌ xowaꞌ yab alwaꞌ in kulbetnál, támich tu walbinal. Ani kʼal tin kwentakʼi jechéꞌ an walastaláb, u júnáb ban kʼibeltaláb. 


text:
Ejtal xowaꞌ alwaꞌ ani lujat xi bachʼwal, tál tʼekʼat ba ni Tátaꞌ Dios. Jechéꞌ na Dios, jaꞌich xin tʼajámal an tajbaxtalábtsik xi waꞌach walkʼiꞌ. Malilíl i kʼij na Dios jayéchkʼi Jaꞌ, Jajáꞌ yab jaykʼi u jalkʼunal jelti an tajbaxtalábtsik xi waꞌach walkʼiꞌ. 


text:
Tu pidhaꞌ ti ít xeꞌchintaláb kʼal tin kwentakʼi tam ti belaꞌ an alwaꞌ tʼilab. Anchanꞌ tin tʼajaꞌ abal ki junu jelti an okʼox walíláb xu pikbantsáb na Dios, pos Jajáꞌ anchanꞌ tin leꞌnámal. An tsubax belomtaláb 


text:
<pb/>Jaxtám, kidháblábtsik xi tu kʼanidháltsik tʼajat, juntsik ta éb yejat ki kʼwajaytsik tʼojojodh abal ka achʼaꞌtsik nin káwintal na Dios; por yejat ka kóꞌoy i chaꞌattaláb abal ki káwin ani yab ki chakúlmél jikʼatkʼi. 


text:
Pos anchanꞌ pé, ka jilaꞌichtsik ejtal xowaꞌ yab alwaꞌ ani ejtal an atʼaxtaláb xi waꞌach tʼajat. Ka bachʼutsik kʼal i chaꞌattaláb an alwaꞌ tʼilab xi kʼwajbantsidh ba na itsích; pos jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab, in koꞌol i awiltaláb abal ti ki loꞌtsi ta ejattal. 


text:
<pb/>Por ka tʼajaꞌtsik xan tin ulal an alwaꞌ tʼilab, yab ka achʼaꞌkʼitsik, pos max ka achʼaꞌkʼitsik, tatáꞌkʼitsik a kʼambiyal tabáꞌ. 


text:
Xitaꞌ xin achʼálkʼi an alwaꞌ tʼilab ani yab in tʼajál ti kʼij, in junwal jelti jun xitaꞌ xin telál tinbáꞌ ba jun i lam. 


text:
Por xitaꞌ yab in ukʼtsal kin tʼajaꞌ xan tin ulal an takʼixtaláb; an takʼixtaláb xi lujat ani in pidhnál an walkadhtaláb, tokot kʼwajat lujtalkʼi in tʼajál xan tin ulal jechéꞌ an takʼixtaláb, neꞌech ka kʼwajay kʼijidh kʼal ejtal xowaꞌ in tʼajál. 


text:
<pb/>Max jun xitaꞌ in chalpayal ke u belom tʼajat, por yab in ejtowal kin kubdhaꞌ ti káw yab alwaꞌ, jajáꞌkʼi in kʼambiyal tinbáꞌ ani nin belomtal yab xataꞌ in jalbíl. 


text:
An belomtaláb xi alwaꞌ, xi na Dios an Tátaꞌláb in chuꞌtal abal tʼokat, jaꞌich jechéꞌ: ki tolmiy an chemtsiwáletsik ani an chemtsidh mímlábtsik kʼal an yajtsiktaláb xin watʼnáltsik ani yab ku chʼóꞌon kʼal an walastaláb xi waꞌach ban kʼayꞌlá.<pb/>


text:
Kidháblábtsik, kom a belálichtsik ni tʼokat labidh Ajátik Jesukristo, yab takudhkʼi xitaꞌ yejat ka kʼakʼnáltsik. 


text:
Max ka ochich xon ta junkunaltsik jun i inik xin kʼwajbím jun i aniyo xi tʼajadh kʼal i oro ani in kʼwajbím i alwaꞌ kʼudhkʼum; ani ka ochich jeye jun i chʼojontál xi xeketlidh kʼal i kʼej kʼudhkʼum, 


text:
ani ka bachʼutsik alwaꞌ xi xeketlidh kʼal an alwaꞌ kʼudhkʼum ani ka utsaꞌ: “Ki buxkan techéꞌ ban alwaꞌ koytaláb”, por an chʼojontál ka utsaꞌ: “Tatáꞌ núꞌ ki kʼale ta kubél, o ki buxkan techéꞌ chabál”, 


text:
<pb/>Kidháblábtsik xi nanáꞌ tu kʼanidháltsik tʼajat, ka achʼaꞌtsik jechéꞌ: Na Dios in takwyámal xi chʼojontáltsik techéꞌ ti kʼayꞌlá abal ka belmáchtsik ani abal kin bachʼutsik jelti jun i jiltsixtaláb xowaꞌ Jajáꞌ in ulúmal ke neꞌech kin pidhaꞌtsik xi kʼál tu kʼakʼnáb. 


text:
Por tatáꞌtsik a tidhebédhál an chʼojontáltsik. ¿Yabxeꞌ jaꞌich an tumínladh iniktsik xi ti tʼajtsaltsik yab alwaꞌ ani ti utwaltsik ban awiltalábtsik? 


text:
<pb/>Max a tʼajálaktsik lejtal jelt xan tin ulal nin takʼixtal an Ajátikláb Jesús xin ulal enchéꞌ ban Tʼokat Dhuslab: “Ka kʼanidhaꞌ xi kʼeꞌettsik jelt xan ta kʼanidhál tabáꞌ”, alwaꞌich ta tʼajál. 


text:
Por max takudhkʼi xitaꞌ a kʼakʼnál, i walbinalichtsik tám ani nin takʼixtal na Dios, ti xalkʼálichtsik abal yab a tʼajáltsik xan tin ulal. 


text:
Max jun xitaꞌ in tʼajál ejtal xowaꞌ in ulal an takʼixtaláb, por yab kin tʼajaꞌ jún xowaꞌ in ulal jechéꞌ an takʼixtaláb, u kalel jelti max in chʼikat tʼajál ejtal. 


text:
Pos na Dios xin ulu enchéꞌ: “Yab ki junkun kʼal xi yab a tomtal”, in ulu jeye: “Yab ki chemdhaxin.” Jaxtám, max jun xitaꞌ yab u junkunal kʼal xi yab in tomtal por u chemdhax, in chʼikat tʼajálich an takʼixtaláb. 


text:
Ka choꞌóbnaꞌtsik ke neꞌech ki lújundhá kʼal an takʼixtaláb xi ti tʼajál ki kʼwajay walkadh, jaxtám ti yejat ka tʼiláltsik ani ka tʼajáltsik xowaꞌ alwaꞌ. 


text:
Pos xitaꞌ xi yab in kóꞌontsám ti yajnantsixtaláb xi kʼeꞌettsik, yab jeye neꞌech ka kóꞌontsat ti yajnantsixtaláb kʼal na Dios tam kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundhaxtaláb; por xin kóꞌontsám ti yajnantsixtaláb xi kʼeꞌettsik, neꞌech jeye ka kóꞌontsat ti yajnantsixtaláb kʼal na Dios tam kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundhaxtaláb. An belomtaláb ani xowaꞌ i tʼajál 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, ¿jantʼó ti alwaꞌ max jun xitaꞌ kin ulu ke u belom ani yab in tʼajál ni jun xataꞌ xi alwaꞌ? ¿Awxeꞌ neꞌech ka ejtowat ka loꞌwat kʼal jachanꞌ an belomtaláb xin koꞌol? 


text:
Ka chalpaytsik enchéꞌ: Max jun i kidhábláb i inik o i mímláb yab in koꞌol in kʼudhkʼúmil nibal i kʼapnél xan ti kin watʼnaꞌ jachanꞌ a kʼítsá, 


text:
ani ke jún ti éb xi tatáꞌtsik kin utsaꞌ enchéꞌ: “Ka watʼnaꞌ alwaꞌ na kʼítsá, ki wátin ani ki kʼapúch”, por yab kin pidhaꞌ xowaꞌ in yéntsal nin tʼuꞌúl, ¿jantʼó ti alwaꞌ xowaꞌ in utsaꞌ? 


text:
Anchanꞌ u támnal kʼal an belomtaláb; max jun xitaꞌ yab kin xalkʼaꞌ nin belomtal kʼal xowaꞌ alwaꞌ in tʼajál, yab tsubax tu belom. 


text:
<pb/>Por max jun xitaꞌ kin ulu enchéꞌ: “Tatáꞌ i belom ani nanáꞌ u tʼajál xowaꞌ alwaꞌ.” Pos ti kin xalkʼantsi pé pílkʼi an ti belomtaláb xa koꞌol ani yab junax kʼal xowaꞌ alwaꞌ a tʼajál; ani nanáꞌ neꞌech tu xalkʼantsi abal in belom junax kʼal xowaꞌ alwaꞌ u tʼajál. 


text:
Tatáꞌ a belál ke jún tokot a Dios waꞌach ani anchanꞌ alwaꞌich ta tʼajál. Anchanꞌ jeye tin belál an atʼax ejattalábtsik ani u wipipíltsik kʼal i jíkʼib. 


text:
Por yejat ka choꞌóbnaꞌ, inik xi yab i chalpadh, ke max an belomtaláb xi jun xitaꞌ in koꞌol yab kin xalkʼaꞌ kʼal an alwaꞌtaláb xowaꞌ xin tʼajál, yab xataꞌ in jalbíl nin belomtal. 


text:
Ni wejeꞌ pakélil Abraham bachʼwat kʼal na Dios ti lujat inik kʼal xowaꞌ in tʼajaꞌ tam tin pikbaꞌ nin chakámil Isák. 


text:
A chuꞌtalich ke nin belomtal na Abraham, in xalkʼaꞌ kʼal xowaꞌ xin tʼajaꞌ ani anchanꞌ, in xalkʼaꞌ ke tsubax lejtal tu belom. 


text:
Anchanꞌ ti támun jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ: “Na Abraham in belaꞌ na Dios ani kʼal nin belomtal, bachʼwat kʼal na Dios ti lujat inik.” Ani bijyat tin jaꞌúb a Dios. 


text:
<pb/>Pos a chuꞌtalichtsik, ke na Dios in bachʼwal jeye jun xitaꞌ ti lujat inik kʼal xowaꞌ alwaꞌ in tʼajál abal u belom ani yab tokot, abal u belomkʼi. 


text:
Anílkʼi jeye támun kʼal na Ráb, an junkux inik uxum; bachʼwat kʼal na Dios ti lujat mímláb kʼal xowaꞌ alwaꞌ in tʼajaꞌ tam tin chinat bachʼu tin kʼimáꞌ nin abatwálejiltsik na Josué ani tayíl in tolmiy abal ka kale píl bél. 


text:
Pos anchanꞌ jelti ni tʼuꞌúl max yab in koꞌol an ejattaláb, chemnek ti kʼwajat ani yabich xataꞌ ti alwaꞌ, anchanꞌ jeye, yab xataꞌ ti alwaꞌ max tokot u belom ani yab i tʼajál xowaꞌ alwaꞌ.<pb/>


text:
Kidháblábtsik, yab yejat ka waꞌchin ba tatáꞌtsik yán xitaꞌ xin leꞌnál kin okʼtsixnaꞌ nin káwintal na Dios, pos a choꞌóbichtsik ke nanáꞌ ani xi más xu okʼtsixtsik jeye, más chapik ti neꞌech tu lújundháb. 


text:
Ejtal i tʼajál xowaꞌ yab alwaꞌ. Max jun xitaꞌ yab in ulal xowaꞌ yab alwaꞌ, jachanꞌ jaꞌich jun i lujat inik, xi neꞌech jeye kin ejto kin kubdhaꞌ nin tʼuꞌúl tam in léꞌ kin tʼajaꞌ jun xataꞌ xi yab alwaꞌ. 


text:
Anchanꞌ jeye an pakdhaꞌ tan, maske pakdhaꞌtsik tʼajat ani chapik tʼajat tu wawꞌyáb kʼal an ikʼ, an beldhom, in ejtowal kin júnaꞌ xon ti jajáꞌ kin leꞌnaꞌ kʼal jun in chakam chawtsíl. 


text:
Anílkʼi jeye u támnal kʼal ni wiꞌ; jaꞌich jun pejeꞌ in putálíl ni tʼuꞌúl, por u tʼájnal xowaꞌkich pakdhaꞌ kʼal tin kwentakʼi xowaꞌ ki ulu. Jelti wéꞌ i kʼamal in tsikál i pakdhaꞌ teꞌlom, anchanꞌ jeye u támnal kʼal ni wiꞌ. 


text:
Ani ni wiꞌ, in junwal jelti jun i kʼamal. Ni wiꞌ, kʼwajat bin putálíl ni tʼuꞌúl ani tu chʼoꞌyal tam ki ulu xowaꞌ yab alwaꞌ. In junwal jelti an atʼaxtaláb xu tʼájnal ban kʼayꞌlá. An lej atʼax, jaꞌich xi tu tʼajál ki ulu xowaꞌ yab alwaꞌ ani anchanꞌ, i chʼoꞌyalich ejtal xowaꞌ i tʼajál ba ni xeꞌchintal. 


text:
An inik in ejtowal kin máxubédhaꞌ xowaꞌkichkʼi i padhumtsik, i chʼichintsik, i chantsik ani i koꞌnéltsik xi waꞌach ban pujal; 


text:
por yab xitaꞌ in ejtómal kin tʼajaꞌ ke nin wiꞌ kin ulu tokot xowaꞌ alwaꞌ. Jechéꞌ jaꞌich jun i atʼaxtaláb xi yab in walkál tinbáꞌ ka kubdhá kʼal ni jun xitaꞌ; in junwal jelti itʼlab xu chemdhax. 


text:
Kʼal jayéch jechéꞌ ni wiꞌ, i kʼakʼnál na Dios an Tátaꞌláb ani kʼal jayéchkʼi jeye ti odhbijyal an iniktsik, xin tʼajámal na Dios jáykʼi jelti Jajáꞌ. 


text:
Ba ni wiꞌ u kalel i kʼakʼnaxtaláb ani táykʼi u kalel i odhbijixtaláb. Kidháblábtsik, yab yejat ki tʼajaꞌ anchanꞌ. 


text:
Kidháblábtsik, ¿awxeꞌ jun in akan i lanáx neꞌech kin kóꞌoy i itʼadh, o jun in akan i uj kin kóꞌoy i lanáx? Pos ba jun in kalemtal i jaꞌ yab jeye neꞌech ka kale i jaꞌ xi chʼapu ani xi alwaꞌ. An chalpadhtaláb xi tsubax 


text:
<pb/>Max kʼal tatáꞌtsik taꞌ kʼwajat jun xitaꞌ xi chalpadh ani in exbayal xowaꞌkich, kin xalkʼaꞌ kʼal xowaꞌ alwaꞌ in tʼajál ani kʼal an chaꞌattaláb xin koꞌol kʼal tin kwenta jachanꞌ an chalpadhtaláb. 


text:
Por max tatáꞌtsik a chakuntsal jun xitaꞌ kʼal tin kwenta xowaꞌ in koꞌol ani a péjéxnál abal ka bajaw ki kʼwajay más púlek, yab yejat ka tʼekʼaꞌtsik tabáꞌ kʼal jachanꞌ an chalab xa koꞌoltsik, pos anchanꞌ, i kʼambixichkʼi ani yab a éynáltsik an tsubaxtaláb. 


text:
Pos jechéꞌ yab jaꞌich an chalpadhtaláb xi tál ba na Dios, jechéꞌ an chalpadhtaláb jaꞌich xi techéꞌkʼi ti kʼayꞌlá. Yab jáꞌ xi tál ban Tʼokat Ejattaláb, jechéꞌ an chalpadhtaláb tál ban atʼax ejattalábtsik. 


text:
Pos xon ti waꞌachtsik xitaꞌ xin chakuntsal xi kʼeꞌet kʼal tin kwentakʼi xowaꞌ in koꞌol ani in péjéxnáltsik abal kin bajaw ka kʼwajay más púlek, tajaꞌ waꞌach xowaꞌ xi yab exbadh ani xowaꞌkichkʼi i atʼaxtaláb. 


text:
Pos xin koꞌoltsik an chalpadhtaláb xi tál ba na Dios, jachanꞌ in koꞌoltsik jun i xeꞌchintaláb tʼokat. Yabtsik pojkax, alwaꞌ iniktsik, in exbayaltsik xowaꞌkich. In yajnantsal jeye nin at kidhábtsik ani in tʼajáltsik xowaꞌ alwaꞌ; yab exbadhkʼi xitaꞌ in kʼakʼnáltsik ani yab u kʼambixtsik. 


text:
Xitaꞌ in ayal an kʼijidhtaláb, in tʼajál abal ka waꞌchin i kʼijidhtaláb ban atiklábtsik ani anchanꞌ, neꞌech kin bachʼutsik an lujattaláb.<pb/>


text:
¿Jónꞌ tu tsiꞌil an péjéxtaláb ani an kúnúxtaláb xi tatáꞌtsik a kóꞌyal? ¿Yabxeꞌ tajaꞌ tu tsiꞌil ban leꞌlomtaláb xi kʼwajat in tʼajál i chápláb alkʼidh ba na ejattal? 


text:
A létʼendháltsik xataꞌ ani yab a ejto ka kóꞌoytsik. I chemdhaxtsik abal a léꞌtsik ka kóꞌoy xowaꞌ a chuꞌtal in koꞌoltsik xi kʼeꞌet ani kom yab a ejtowal ka kóꞌoytsik, támich ta péjéxtsik. Yab a ejtowal ka kóꞌoytsik xowaꞌ a léꞌ, kom yab a kontsaltsik na Dios. 


text:
Ani max a kontsaltsik, yab i pidhnal kom yab alwaꞌ ta konyaltsik; pos a konyaltsik abal ka éynaꞌ kʼal xowaꞌkʼi in kulbetnál na tʼuꞌúl. 


text:
Tatáꞌtsik a jilámal na Dios jelt xan ti jun i mímláb in jilál nin tomkíl abal ka junkun kʼal i kʼeꞌet inik. ¿Yabxeꞌ a choꞌóbtsik ke max ka kʼanidhaꞌ xowaꞌ waꞌach yab alwaꞌ techéꞌ ban kʼayꞌlá a pojkálich na Dios? Max jun xitaꞌ kin kʼanidhaꞌ xowaꞌ waꞌach yab alwaꞌ techéꞌ ban kʼayꞌlá, u kalelich in pojkál a Dios. 


text:
O ¿a chalpayaltsik ke an Tʼokat Dhuslab in aniꞌ ulalkʼi enchéꞌ: “An Tʼokat Ejattaláb xi tu kʼwajbantsámal na Dios ba ni ejattal tu kʼanidhál tʼajat ani in léꞌ kin chuꞌu ke tokotkʼi ki kʼanidhaꞌ na Dios”? 


text:
Por na Dios tu tolmiyal más kʼal nin alwaꞌtal; pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ: “Na Dios in pojkál xin tʼekʼáltsik tinbáꞌ, por in tolmiyal kʼal nin alwaꞌtal xin chaꞌkáltsik tinbáꞌ.” 


text:
Pos ka walkaꞌichtsik pé ki takʼyattsik kʼal na Dios. Yab ka walkaꞌ ti ki átantsi an ta chalab an lej atʼax. Pos max yab ka walkaꞌ ti ki átaꞌtsik an lej atʼax, an lej atʼax neꞌech ka wékʼon kʼal tatáꞌtsik. 


text:
Ki utéchtsik ba na Dios ani Jajáꞌ neꞌech ka utey kʼal tatáꞌtsik. Max i walbinal, ka jilaꞌichtsik an walastaláb; ani tatáꞌtsik xa leꞌnál ka kʼakʼnaꞌ na Dios ani a kʼanidhál jeye xowaꞌ waꞌach yab alwaꞌ ban kʼayꞌlá, yabich ka tʼajaꞌtsik anchanꞌ. Ka kʼakʼnaꞌtsik tokot na Dios ani anchanꞌ, neꞌech ka tʼokedhaꞌtsik na ejattal. 


text:
Ki tʼeꞌpintsik, ki ukʼintsik ani ka yajnantsitsik tabáꞌ. Ka jalkʼuytsik an teꞌnich kʼal i ukʼil ani an kʼijidhtaláb kʼal i tʼeꞌpintaláb. 


text:
Ka chaꞌkaꞌtsik tabáꞌ tin tamét an Okʼóxláb ani Jajáꞌ neꞌech ti ki tʼekʼbaꞌtsik. Xitaꞌ xin telál xowaꞌ in tʼajál nin at belom 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, yab ki tʼíláxintsik yab alwaꞌ jún ani jún. Xitaꞌ in tʼilál yab alwaꞌ jun in at belom, o kin teltsal xowaꞌ in tʼajál, u kalelich tám jelti max exom in tʼilál yab alwaꞌ an takʼixtaláb ani in ulalich abal yab xataꞌ ti alwaꞌ. Por max tatáꞌ a ulal ke yab xataꞌ ti alwaꞌ an takʼixtaláb, u kalelich tám jelti max tatáꞌ más a koꞌol i awiltaláb ka ulu xowaꞌ yejat ka tʼajan ké an takʼixtaláb. 


text:
Na Dios jaꞌich nin pidhnámal an takʼixtaláb ani tokot Jajáꞌ neꞌech kin ejto ti loꞌox o ti kʼibdhax. Por tatáꞌ, ¿jantʼéy a éy abal ki kʼwajay ka teltsal xowaꞌ in tʼajál jun xitaꞌ? Yab xitaꞌ in choꞌób xantʼéy neꞌech ka támun kalám 


text:
<pb/>Xoꞌ ka achʼaꞌtsik jechéꞌ, xa ulaltsik enchéꞌ: “Xoꞌ o kalám neꞌech ku kʼale ba tuwaꞌ o ba jechéꞌ i bitsow; ani tajaꞌ neꞌech ku kʼwajay jun i tamub, neꞌech ki tʼajaꞌ i álimtal ani neꞌech ki átaꞌ yán i tumín”, 


text:
por nibal elaꞌ a choꞌóbtsik xantʼéy neꞌech ka támun kalám. Pos ¿jantʼéy in éy nin xeꞌchintal jun xitaꞌ? In junwal jelti an jél xu xalkʼanal junwékʼi ani junwékʼi u pakwel. 


text:
Xowaꞌ yejat ka ulutsik jaꞌich jechéꞌ: “Max an Okʼóxláb anchanꞌ tin léꞌ, neꞌech ku kʼwajay ejat ani neꞌech ki tʼajaꞌ jechéꞌ o jachanꞌ.” 


text:
Por tatáꞌtsik a inikbédháltsik tʼajat tabáꞌ ani anílkʼi jeye i káwtsik; ejtal jechéꞌ an iniktaláb, yab alwaꞌ. 


text:
Ka achʼaꞌtsik jechéꞌ, neꞌech ku tʼilaꞌ an tumínladhtsik xi yab u belom. Ka ukʼintsik ani ka dhájantsik kʼal tin kwenta an yajtsiktaláb xi neꞌech kin achʼaꞌtsik tayíl. 


text:
Nin orojil ani nin platajil exomich ti bokmanal ani jachanꞌ nin bokom, jaꞌich neꞌech ka kʼwajay jelti jun i ólnax kʼal jajáꞌtsik ani neꞌech ka tsikantsik kʼál jelt xan tu tsikax an kʼamal. Yán i tumín in junkúmal jechéꞌ tin okʼontalich an kʼij. 


text:
An jalbixtaláb xi jajáꞌtsik yab in kidhat pidhám an tʼojnaltsik xi tʼójnék ti junkux tin walíl an tʼayablábtsik, exom in káwnáltsik xoꞌ ani an Okʼóxláb xin takʼyal ejtal an tʼokat abatwáletsik, in achʼámich xantʼéy in káwnál jachanꞌ an tʼojnaltsik. 


text:
Techéꞌ ti kʼayꞌlá in kóꞌyámaltsik jun i xeꞌchintaláb xan ti jajáꞌtsik in leꞌnámal, kʼotsenektsik jelti an koꞌnéltsik xi neꞌech ti chemdháb; ani xoꞌ, exomich in bajwal xowkʼi neꞌech kin jalbiytsik nin walab. 


text:
Jajáꞌtsik in walbiyámaltsik ani in chemdhámaltsik xi yab xataꞌ in walámal ani yab tomnadhtsik. An chaꞌattaláb ani an óláb 


text:
<pb/>Jaxtám, kidháblábtsik, yejat ka kóꞌoytsik i aytsixtaláb asta ka tsích an Ajátikláb, jelt xan ti an tʼojnal xin léꞌ kin junkuntsi yán tin walíl an tʼayabláb koꞌol kin kóꞌoy i aytsixtaláb asta ka ulich an jidhtal áb ani xi tayíl. 


text:
Ka kóꞌoytsik teye i aytsixtaláb jelti jechéꞌ an tʼojnal ani yabtsik ka jilaꞌ tabáꞌ, pos exomich ti kʼunel xowkʼi ti neꞌech ka tsích juní an Ajátikláb. 


text:
Kidháblábtsik, yab ki kʼwajay ta chákúxtsik jún ani jún abal yab ki elan i walbidh tam ki lújundhá; pos an Lújundhom, kʼunatich i kʼij neꞌech ka tsích. 


text:
Ka éynaꞌtsik jelti jun i óltsixtaláb abal an yajtsiktaláb ani an chaꞌattaláb, an tʼiltsixtsik xi xeꞌchinéktsik ti tʼiltsix kʼal tin kwenta an Ajátikláb. 


text:
Pos i choꞌób abal kʼijidh neꞌech kin achʼaꞌ xitaꞌ kin ejto kin kuxuy i yajtsiktaláb kʼal i chaꞌattaláb. A achʼámaltsik xan ti na Jób tin kuxyámal kʼal i chaꞌattaláb an yajtsiktaláb xin watʼnaꞌ ani a achʼámaltsik jeye xan ti lábtʼajan kʼal an Okʼóxláb más tayíl; pos an Okʼóxláb u kóꞌontsix tʼajat ti yajnantsixtaláb ani u kʼanidhax. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, ka exbaytsik alwaꞌ jechéꞌ xowaꞌ neꞌech tu utsaꞌ: Yab ka éynaꞌ an walkʼiꞌ, nibal an chabál ani ni jun xataꞌ abal ki beltsintsik xowaꞌ a ulal. Tam ka ulutsik ke “Aniꞌ”, anchanꞌ ti ka ulu max anchanꞌ ti yejat; ani tam ka ulutsik ke “Yabaꞌ”, anchanꞌ ti ka ulu max anchanꞌ ti yejat, abal yab ki kwajlan tayíl kʼal i walastaláb. 


text:
<pb/>Max jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik a kidhtal kʼwajat kʼal jun i yajtsiktaláb, yejat ka ólan. Max jun xitaꞌ kʼwajat u kulbél, kin ajatnantsi ti ajatlábtsik na Dios. 


text:
Max jun xitaꞌ kʼwajat u yaꞌul, yejat ka kantsin an ti takʼix belomtsik abal ka kontsintsat jachanꞌ an yaꞌul ani ka majuyat kʼal i aséyte tin bij an Ajátikláb. 


text:
Ani tam ka tʼajaꞌtsik i kontsintsixtaláb kʼal yantam i belomtaláb, an yaꞌul neꞌech ka jeley abal neꞌech ka jeldhá kʼal an Ajátikláb; ani max in tʼajámal i walastaláb, neꞌech ka pakwlantsat. 


text:
Jaxtám, ki óltsíxintsik an ti walastaláb xa koꞌoltsik jún ani jún ani ki kóntsíntsíxintsik jún ani jún abal ki jeldhátsik. Nin chapik kontsintsixtal jun i lujat inik in koꞌol tʼajat i awiltaláb. 


text:
An tʼiltsix Elías jaꞌich jun i inik jelti wawáꞌ; ani tam ti ólan chapik abal yab ka ulich i áb, yab ulich i áb ban kʼayꞌlá óx i tamub kʼal chʼejel. 


text:
<pb/>Kidháblábtsik, max jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik a kidhtal kin jilaꞌ kin belaꞌ an tsubaxtaláb ani ka tolmiyat kʼal jun xitaꞌ abal kin belaꞌ juní, 


text:
ka choꞌóbnaꞌtsik ke xitaꞌ kin tʼajaꞌ kin jilaꞌ ti walablom jun xitaꞌ, neꞌech kin loꞌtsi tin ejattal jachanꞌ an walablom abal yab ka kʼale ban kʼibeltaláb ani neꞌech kin tʼajaꞌ abal ka pakwlantsat yán tin walastalábil. Anchanꞌ ka tʼájan.<pb/>


text:
Tam ti yabél tʼajadh an walkʼiꞌ ani an chabál, kʼejle Jaꞌ kʼwajatich jachanꞌ xu bijyáb tin Káwintal na Dios; ani jachanꞌ nin Káwintal na Dios, kʼwajat kʼal na Dios ani jaꞌich na Dios. 


text:
Kʼal Jajáꞌkʼi tin kwenta na Dios tin tʼajaꞌ ejtal xowaꞌ waꞌach; yab waꞌach ni jun xataꞌ xowaꞌ yab tʼajadh kʼal Jajáꞌkʼi tin kwenta. 


text:
Kʼal Jajáꞌ ti kʼwajat an ít xeꞌchintaláb ani jechéꞌ an ít xeꞌchintaláb jaꞌich an tajaxtaláb abal an atiklábtsik. 


text:
Jechéꞌ na Juan, tsích jelti jun i óltsix abal kin ólnaꞌ jachanꞌ an tajaxtaláb abal ejtaltsik ka belmách kʼal tin kwentakʼi xowaꞌ in ólnál na Juan. 


text:
<pb/>Jachanꞌ xu bijyáb tin Káwintal na Dios kʼwajatich ban kʼayꞌlá ani maske kʼal Jajáꞌkʼi tin kwenta ti tʼajadh an kʼayꞌlá, yab exlá kʼal xi kʼwajattsik ban kʼayꞌlá. 


text:
Por ejtaltsik xitaꞌ kʼál ti bachʼwat ani belan, pidhantsik ti awiltaláb ka kʼwajay u chakámláb kʼal a Dios. 


text:
Yab in junwal jelti xu chakámlábtsik kʼal i tátaꞌláb xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, xu waꞌchinaltsik ti chakam kom anchanich ti jilnéktsik o abal anchanꞌ tin kulbetnaꞌ jun i inik; jajáꞌtsik u chakámláb kʼal a Dios. 


text:
<pb/>Ani jachanꞌ xu bijyáb tin Káwintal na Dios, wenkʼon ti inik ani kʼwajay kʼal wawáꞌ, kʼal yantam i alwaꞌtaláb ani i tsubaxtaláb. I chuꞌtsámalich tin labidh tʼokát, xi jaꞌich nin labidh tʼokát nin junkax Chakámil an Tátaꞌláb. 


text:
Na Juan jaꞌich in tʼilál tam tin ulu enchéꞌ: ―Jechéꞌ jaꞌich xi nanáꞌ tu tʼiltsámaltsik, tam tu ulu ke xi neꞌech ka tsích tayíl, kʼwajat más ultaláb ké nanáꞌ, kom Jajáꞌ kʼejlejich Jaꞌ kʼwajat tam ti nanáꞌ yabél in waꞌach. 


text:
<pb/>Kʼal ejtal xowaꞌ Jajáꞌ in koꞌol, i bachʼkʼuntsámalich yán tin lábtʼajaxtalábil kʼal tin kwentakʼi nin alwaꞌtal. 


text:
An takʼixtaláb pidhan na Moisés abal kin ólnaꞌ, por an alwaꞌtaláb ani an tsubaxtaláb tsích kʼal tin kwentakʼi na Jesukristo. 


text:
Yab jaykʼi chuꞌudh na Dios kʼal ni jun xitaꞌ; tokot kʼal nin junkax Chakámil ti chuꞌudh, xi kʼwajat junax kʼal an Tátaꞌláb ani jaꞌich Jajáꞌ xi tu óltsámal abal ki exlaꞌ an Tátaꞌláb. Na Juan xu pujax in tʼilál na Jesukristo (Mt. 3:11‑12; Mk. 1:7‑8; Lk. 3:15‑17) 


text:
<pb/>An judíotsik xi Jerusalén in abaꞌ i páleꞌtsik ani i lebitatsik ba na Juan abal kin konoy xitam jáꞌ jeye jajáꞌ, 


text:
<pb/>Konyat tám juní: ―¿Tatáꞌxeꞌ pé ni Elías, an tʼiltsix? Na Juan in ulu enchéꞌ: ―Yab nanáꞌ. Konyat tám juní enchéꞌ: ―Tám, ¿tatáꞌichxeꞌ pé an tʼiltsix xi bijidh neꞌech ka tsích? Ani jajáꞌ tókʼon enchéꞌ: ―Yabaꞌ. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ: ―¿Pos jitaꞌ pé teye? Koꞌol ki júntsi jun i tsubaxtaláb xi tu abámal. ¿Jantʼéy pé neꞌech ti ku utsaꞌ kʼal tatáꞌ ta kwenta? 


text:
<pb/>Na Juan in tókʼoytsik enchéꞌ: ―Nanáꞌich xin tʼilámal an tʼiltsix Isaías tam tin ulu enchéꞌ: Achʼat in káwintal jun xitaꞌ ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh ani xu káw, in ulal kawidh enchéꞌ: “Ka júnaꞌichtsik jun i xeꞌchintaláb alwaꞌ; abal anchanꞌ, ki kʼwajáchtsik tʼojojodh tam ka tsích an Ajátikláb.” 


text:
Ani in konoytsik enchéꞌ: ―Tám, max yab tatáꞌ ni Kristo, nibal i Elías, nibal an tʼiltsix xi bijidh neꞌech ka tsích, ¿jantʼókʼi pé tám ta pujax? 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Juan: ―Nanáꞌ tu pujyaltsik kʼal i jaꞌ, por kʼal tatáꞌtsik taꞌ kʼwajat jún xi yabtsik a exlál. 


text:
Neꞌech ka tsích tayíl, por Jajáꞌ kʼwajat más ultaláb ké nanáꞌ. Nanáꞌ yab xataꞌ u éy nibal abal ku wiltsi tin wikʼáb nin pajab. 


text:
<pb/>Ejtal jechéꞌ támun ban chabál xin bij Betábara, xu jilkʼonal ejtsím kalel kʼítsá kʼal an waljaꞌ Jordán, xon ti na Juan kʼwajat ti pújal. Na Jesús jaꞌich jelti an borrego xin chemdhál an israelitatsik abal kin pikbaꞌ 


text:
<pb/>Tam ti jun tsudhelom, na Juan in chuꞌu ti utel na Jesús xon ti jajáꞌ kʼwajat ani in ulu enchéꞌ na Juan: ―Ka telaꞌtsik, jechéꞌ jaꞌich jelti nin borregojil na Dios xi neꞌech ka pikbá abal kin wékʼontsi tin walastalábil an atiklábtsik. 


text:
Jajáꞌ u tʼilál tin kʼwajat tam tu ulu enchéꞌ: “Tayíl neꞌech ka tsích jun i inik xi más ultaláb ké nanáꞌ, abal kʼejle Jaꞌ kʼwajatich tam ti nanáꞌ yabél in waꞌach.” 


text:
Nanáꞌ yab u exlál xitam jáꞌ jeye Jajáꞌ; por jaꞌich tin pújal kʼal i jaꞌ abal ka exlá kʼal an atiklábtsik xi Israel. 


text:
<pb/>In ulu jeye enchéꞌ na Juan: ―Nanáꞌ u chuꞌu an Tʼokat Ejattaláb ti paꞌíl walkʼiꞌ jelti jun i kukuꞌ ani jilkʼon kʼal Jajáꞌ. 


text:
Nanáꞌ yab u exlál xitam jáꞌ jeye Jajáꞌ; por xi tin abámal tin pújal kʼal i jaꞌ, tin utsaꞌ enchéꞌ: “Tam ka chuꞌu an Tʼokat Ejattaláb ti paꞌíl ani ka jilkʼon ba jun xitaꞌ, jachanꞌ jaꞌich xi neꞌech ti pújal kʼal an Tʼokat Ejattaláb.” 


text:
Ani xoꞌ nanáꞌ u chuꞌúmalich ani u ulal ke jechéꞌ jaꞌich nin Chakámil na Dios. Nin jidhtal exóbaliltsik na Jesús 


text:
Ani tam tin chuꞌu taꞌ ti xeꞌech na Jesús, na Juan in ulu enchéꞌ: ―Ka telaꞌtsik, jechéꞌ jaꞌich jelti nin borregojil na Dios. 


text:
In telaꞌ tám na Jesús tin kúx, in chuꞌu abal wewkómte ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―¿Jantʼéy a ayaltsik? Jajáꞌtsik in utsaꞌ enchéꞌ: ―Okʼtsix, ¿jónꞌ pé teye i kʼwajíl? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Jalaꞌ ani neꞌech ka chuꞌutsik. Kʼaletsik tám ani in chuꞌu xon tu kʼwajíl na Jesús. Jachanꞌ a kʼítsá jilkʼontsik kʼal Jajáꞌ abal tam ti jachanꞌ jaykʼich xónaꞌ chéꞌich i wákal. 


text:
<pb/>Jún ti éb an exóbaltsik xin achʼámaltsik xan tin ulu na Juan ani in wéwnámal na Jesús, jaꞌich na Andrés, nin kidháb na Simón Pedro. 


text:
Na Andrés, kʼale okʼox kin aliy nin kidháb Simón ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―I elámal an Mesías ―jechéꞌ in léꞌ kin ulu, an Kristo. 


text:
<pb/>Na Andrés in júnaꞌ tám na Simón xon ti kʼwajat na Jesús ani tam ti na Jesús in chuꞌu na Simón, in utsaꞌ enchéꞌ: ―Tatáꞌ i Simón, xi chakámláb kʼal na Jonás, por neꞌech ki bijyat ta Sefas ―jechéꞌ in léꞌ kin ulu, Pedro. Na Jesús in kaniy ti exóbal na Felipe ani na Natanael 


text:
<pb/>Tam ti jun tsudhelom, na Jesús in leꞌnaꞌ ka kʼale ban chabál xi Galilea, in elaꞌ na Felipe ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Ti kin wéwnaꞌ. 


text:
<pb/>Jechéꞌ na Felipe u kʼwajíl ban bitsow xin bij Betsayda, xon tu kʼwajíltsik jeye na Andrés ani na Pedro. 


text:
Na Felipe in elaꞌ na Natanael ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―I elámal an inik xu tʼilnal kʼal an tʼiltsixtsik ani kʼal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. Jechéꞌ an inik jaꞌich na Jesús, xu chakámláb kʼal na José xu kʼwajíl ban bitsow Nasaret. 


text:
<pb/>Na Natanael in utsaꞌ enchéꞌ na Felipe: ―¿Awxeꞌ neꞌech kin ejto ka waꞌchin jun xataꞌ alwaꞌ Nasaret? Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Felipe: ―Jalaꞌ ani wana ka chuꞌu. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in chuꞌu ke na Natanael exomich ti kʼunel, in ulu enchéꞌ kʼal tin kwenta na Natanael: ―Jéꞌ tál jun i inik xi tsubax lejtal tu israelita ani yab u kʼambix. 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ kʼal na Natanael: ―¿Jónꞌ pé tám tin exlámal? Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ kʼejle tu chuꞌúmalich tam ti yabél i kanidh kʼal na Felipe, tam ta kʼwajat tin ál in akan an igo. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Natanael: ―Okʼtsix, Tatáꞌ i Chakámláb kʼal a Dios; Tatáꞌ nin Pulek Takʼíxal an israelitatsik. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Tin belál abalkʼi tu utsaꞌ ke tu chuꞌúmal tin ál in akan an igo? Pos neꞌech ka chuꞌu tayíl xantʼéy más pakdhaꞌ ké jechéꞌ. 


text:
<pb/>In ulu jeye enchéꞌ na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik, ke neꞌech ka chuꞌutsik japidh an walkʼiꞌ ani neꞌech ka chuꞌutsik ti paꞌíl ani ti kʼadhíl nin tʼokat abatwálejiltsik na Dios, ba Nanáꞌich xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik.<pb/>


text:
Óx a kʼítsá tayíl, waꞌchin jun i tomkixtaláb ban bitsow Kaná, xu takʼnal ban chabál xi Galilea ani tajaꞌ ti kʼwajat nin nánaꞌ na Jesús. 


text:
Taley an yajtsik uxnél ani utsan enchéꞌ na Jesús kʼal nin nánaꞌ: ―Yabich in koꞌoltsik i yajtsik uxnél. 


text:
<pb/>Por tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Mímláb, ¿jantʼéy koꞌol ki chuꞌu wawáꞌ kʼal jechéꞌ? Yabél in bajúmal xowkʼi neꞌech ku xalkʼaꞌ xitam jáꞌ neye Nanáꞌ. 


text:
<pb/>Por utsan enchéꞌ kʼal nin nánaꞌ na Jesús xi kʼwajattsik ti tʼojojól: ―Ka tʼajaꞌtsik ejtal xowaꞌ Jajáꞌ ti ki utsaꞌ. 


text:
<pb/>Táꞌ tu kóꞌyáb tajaꞌ akak i pakdhaꞌ balixtaláb xi tʼajadh kʼal i tʼujub xu baltsinal ti jaꞌ, xin éynál an judíotsik kin tʼakaxnaꞌ abal kin tʼoko tinbáꞌ. Xi jun i yejcheꞌ balixtaláb in ákʼnál cheꞌ inik o boꞌ inik litro i jaꞌ. 


text:
Na Jesús in utsaꞌ enchéꞌ xi kʼwajattsik ti tʼojojól: ―Ka tsʼutsiy kʼal i jaꞌ jachanꞌ an pakdhaꞌ balixtaláb. In tsʼutsiytsik tám alwaꞌ 


text:
ani utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ka jotʼiytsik xoꞌ wéꞌ ani ka júntsi an tʼojom ajib. Ani anchanꞌ tin tʼajaꞌtsik. 


text:
An tʼojom ajib in lekaꞌ an jaꞌ xi wenkʼonékich ti yajtsik uxnél, maske yab in choꞌób xon tu tsiꞌdháb; tokot in choꞌób xi kʼwajattsik ti tʼojojól, kom jajáꞌtsik in jotʼyámal an jaꞌ. An tʼojom ajib in kaniy tám an tomkinél inik 


text:
ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Ejtalkʼi in pidhnál okʼox an alwaꞌ yajtsik uxnél ani tam yánich in uchʼám an ajíblomtsik, tám neꞌech kin pidhnaꞌ an yajtsik uxnél xi yab lej alwaꞌ. Por tatáꞌ a taꞌpámal an alwaꞌ yajtsik uxnél abal ka pidhnaꞌ tayíl. 


text:
<pb/>Jechéꞌ xowaꞌ in tʼajaꞌ na Jesús ban bitsow Kaná xu takʼnal Galilea, jaꞌich an jidhtal labidh exól xi kʼál tin xalkʼaꞌ nin labidh tʼokát ani belan kʼal nin exóbaliltsik. 


text:
<pb/>Tam ti watʼéch ejtal jechéꞌ, kʼale ban bitsow xin bij Kapernaúm, junkímte kʼal nin nánaꞌ, nin kidhábtsik ani nin exóbaliltsik. Tajaꞌ ti kʼwajay cháb óx a kʼítsá. Na Jesús in tʼoko an pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios (Mt. 21:12‑13; Mk. 11:15‑18; Lk. 19:45‑46) 


text:
<pb/>Tam ti exomich ti kʼunel xowkʼi an judíotsik tin ajíbnál an paskwa, na Jesús kʼale ban bitsow xin bij Jerusalén. 


text:
In elaꞌ tajaꞌ altá ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios, xin nujwaltsik i baka, i borrego, i kukuꞌ ani xin jaltsal ti tumín an atiklábtsik. 


text:
Tam tin chuꞌu jechéꞌ, na Jesús in tʼajaꞌ jun i wichʼateꞌ kʼal i ládhutsik ani in ajaꞌtsik ejtal ka kale eléb xi táꞌ ti kʼwajattsik tajaꞌ ti nújul, junax kʼal nin borregojiltsik ani nin bákajiltsik. Xin jaltsal an ti tumín an atiklábtsik, in wakʼlantsi an ti tʼipax tumín chabál ani in kʼetʼpantsi an tin mesajiltsik. 


text:
An nújul kukuꞌtsik utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¡Ka káldhaꞌtsik eléb xi jechéꞌ! ¡Yab ka wenkʼo nin kʼimáꞌ nu Tátaꞌ ti nújumtaláb! 


text:
<pb/>In chalpay tám nin exóbaliltsik xi kʼwajat dhutsadh enchéꞌ ban Tʼokat Dhuslab: “U kʼanidhál tʼajat na kʼimáꞌ.” 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―¿Jantʼom exól neꞌech ti ku pidhaꞌ ki chuꞌu abal ki exlaꞌ ke aniꞌ lejtal ta koꞌol i awiltaláb ka tʼajaꞌ jechéꞌ? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ka pakutsik jechéꞌ an pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani Nanáꞌ neꞌech ku kubaꞌ ti ít ti óx a kʼítsá. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―Chab inik kʼal akak i tamub in júnámal abal ka kuban jechéꞌ an pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios; ani ¿Tatáꞌ a ulal ke neꞌech ka kubaꞌ ti ít ti óx a kʼítsá? 


text:
<pb/>Por an pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios xi kʼwajat in tʼilál na Jesús jaꞌich Jajáꞌ nin tʼuꞌúl. 


text:
Jaxtám, tam ti na Jesús chemdhá ani ejech ti ít, nin exóbaliltsik in chalpay jechéꞌ xowaꞌ in ulúmal na Jesús ani in belaꞌtsik an Tʼokat Dhuslab ani ejtal xowaꞌ usnéktsik kʼal na Jesús. Na Jesús in exlál ejtalkʼitsik 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús kʼwajat Jerusalén, ban ajib kʼal tin kwenta an paskwa, kʼal yán ti belan tam tin chuꞌutsik an labidh exóltsik xin tʼajál. 


text:
Yab in yéntsal ka óltsin kʼal ni jun xitaꞌ xantʼéy in chalpayal an atiklábtsik, pos Jajáꞌ in choꞌób alwaꞌ xantʼéy in chalpayal tin itsích jun i inik.<pb/>


text:
Jechéꞌ na Nikodemo kʼale jun i akal kin álnaꞌ na Jesús ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Okʼtsix, i choꞌób abal a Dios ti abámal ta okʼtsix, pos ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin ejto kin xalkʼaꞌ nin awiltal kʼal i labidh exóltsik jelt xan ta tʼajál, max na Dios yab kʼwajat kʼal jajáꞌ. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsál, ke xitaꞌ yab ka waꞌchin ti chakam ti ít, yab neꞌech kin ejto ka kʼwajay takʼnél kʼal na Dios. 


text:
<pb/>Konoxin tám enchéꞌ na Nikodemo: ―Por ¿jan ti neꞌech kin ejto jun i pulek inik ka waꞌchin ti chakam ti ít? ¿Awxeꞌ neꞌech kin ejto ka ochich juní bin nánaꞌ abal ka waꞌchin ti chakam ti ít? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsál, ke xitaꞌ yab ka pujan kʼal i jaꞌ ani kʼal an Tʼokat Ejattaláb, yab neꞌech kin ejto ka kʼwajay takʼnél kʼal na Dios. 


text:
Xu waꞌchinal techéꞌ ti kʼayꞌlá, in koꞌol in tʼuꞌúl jelti nin tátaꞌ ani nin nánaꞌ; por xu waꞌchinal kʼal an Tʼokat Ejattaláb, in kóꞌyalich an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
An ikʼ u wawꞌnal xon ti kin leꞌnaꞌ; a achʼál u bososól, por yab a choꞌób xon ti tál nibal a choꞌób xon ti neꞌech. Anchanꞌ jeye ejtal xu waꞌchinaltsik kʼal an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Tatáꞌ, xi jaꞌich jun in okʼtsíxal an israelitatsik, yab a choꞌób jechéꞌ? 


text:
Tsubax tu utsál, ke wawáꞌ tokot i tʼilál xowaꞌ i choꞌóbich ani tokot i ólnál xowaꞌ i chuꞌúmal; por tatáꞌtsik, yab a belál xowaꞌ tu utsáltsik. 


text:
Max yab tin beltsaltsik tam kin kʼwajay tu tʼiltsitsik xowaꞌ waꞌach techéꞌ ti kʼayꞌlá, ¿jan ti neꞌech ti kin beltsitsik max kin kʼwajay tu tʼiltsitsik xowaꞌ waꞌach túꞌ walkʼiꞌ? 


text:
<pb/>ʼNi jun xitaꞌ yab kʼadhinek walkʼiꞌ, tokot xi paꞌinek túꞌ walkʼiꞌ, jaꞌich Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, xin kʼwajíl túꞌ walkʼiꞌ. 


text:
Ani anchanꞌ xan ti na Moisés tin tʼekʼbaꞌ an chan túꞌ ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh, anchanꞌ neye ti neꞌech kin tʼekʼbá Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, 


text:
abal ejtal xitaꞌ ti kin belaꞌ, yab ka kʼaletsik ban kʼibeltaláb, tokot kin kóꞌoytsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Nin kʼanidhaxtal na Dios abal an atiklábtsik 


text:
<pb/>ʼNa Dios in kʼanidhaꞌ tʼajat xi kʼwajattsik ban kʼayꞌlá. Jaxtám tin abaꞌ nin junkax Chakámil ka tsích techéꞌ ti kʼayꞌlá, abal ejtal xitaꞌ kʼál ti ka belan, yab ka kʼaletsik ban kʼibeltaláb, tokot kin kóꞌoytsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>ʼXitaꞌ kin belaꞌ nin Chakámil na Dios, yab neꞌech ka walbiyat, por xitaꞌ yab kin belaꞌ, walbidhich ti kʼwajat abal yab in belaꞌ nin junkax Chakámil na Dios. 


text:
Xitaꞌ yab in belaꞌ, walbidhich ti kʼwajat, abal tam ti tsích an tajaxtaláb ban kʼayꞌlá, in kulbetnaꞌtsik más an jikʼwaxtaláb ké an tajaxtaláb, kom tokot in tʼajáltsik xowaꞌ yab alwaꞌ. 


text:
Ejtal xin tʼajáltsik xowaꞌ yab alwaꞌ, in pojkáltsik an tajaxtaláb ani yab u uteltsik ban tajaxtaláb abal yab ka xalkʼan an walastaláb xin tʼajáltsik. 


text:
Por xi kʼwajattsik xan tin ulal an tsubaxtaláb, u uteltsik jaꞌ ban tajaxtaláb abal ka xalkʼan ke xowaꞌ in tʼajáltsik, jaꞌich xowaꞌ in léꞌ na Dios. Na Juan xu pujax in tʼilaꞌ juní na Jesús 


text:
<pb/>Tam ti watʼéch ejtal jechéꞌ, na Jesús kʼale kʼal nin exóbaliltsik ban chabál xi Judea ani kʼwajaytsik wéꞌ owat tajaꞌ ti pújal. 


text:
Ani na Juan kʼwajat jeye ti pújal ba jun i kubtaláb xin bij Enón, kʼunat Salim, kom tajaꞌ waꞌach tʼajat i jaꞌ. U ulel tajaꞌ an atiklábtsik ani u pujyáb. 


text:
<pb/>Taltsik nin exóbaliltsik na Juan in tuju tám ti káwlíx kʼal an judíotsik kʼal tin kwenta an tʼokeltaláb. 


text:
Kʼaletsik tám kin utsaꞌ enchéꞌ na Juan: ―Okʼtsix, xi taꞌ ti kʼwajat kʼal tatáꞌ túꞌ jun pakʼeꞌ waljaꞌ Jordán, xi tatáꞌ a tʼilámal, u pújal jeye xoꞌ ani kʼal ejtaltsik ti exom ti wéwnáb. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Juan: ―Ni jun xitaꞌ yab neꞌech kin ejto kin kóꞌoy xataꞌ max yab ka pidhan kʼal na Dios. 


text:
Tatáꞌtsik a achʼámal tam tu ulu tsubax ke yab nanáꞌ nin Kristo, nanáꞌ jaꞌich jun i abatwále xin abnék okʼox ké Jajáꞌ. 


text:
Ba jun i tomkixtaláb, xitaꞌ kʼál tu dhabaláb an tomkinél tsidhan, jaꞌich kʼal an tomkinél inik; ani nin jaꞌúb an tomkinél inik, xi kʼwajat junax ani in achʼál xowaꞌ in ulal, u kulbél jeye tʼajat kʼal xowaꞌ in achʼál in tʼilál an tomkinél inik. Anchanꞌ jeye, xoꞌ in kulbél neye tʼajat. 


text:
Jajáꞌ koꞌol kin bajaw ka kʼwajay más ultaláb ani nanáꞌ koꞌol kin kʼwajay más tayíl. Xi tʼekʼat ti tál 


text:
<pb/>’Xi tʼekʼat ti tál, más Jaꞌ púlek ké ejtal wawáꞌ. Xi kʼwajat chabál, chabálkʼi ti kʼwajat ani tokot in tʼilál xowaꞌ waꞌach chabál. Por xi tál walkʼiꞌ, más Jaꞌ púlek ké ejtal wawáꞌ 


text:
abal xitaꞌ abnék kʼal a Dios, in káwintal a Dios in tʼilál, pos na Dios yán tʼajat tin pidhnál nin Tʼokat Ejattal. 


text:
An Tátaꞌláb in kʼanidhál nin Chakámil ani in pidhámalich ejtal xowaꞌ waꞌach techéꞌ ti chabál ani xowaꞌ waꞌach walkʼiꞌ. 


text:
Xitaꞌ kin belaꞌ nin Chakámil na Dios, in koꞌolich an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal; por xitaꞌ yab in léꞌ kin belaꞌ nin Chakámil na Dios, yab neꞌech kin ejto kin kóꞌoy jachanꞌ an xeꞌchintaláb, tokot neꞌech kin bachʼu an kʼakʼadh yajtsiktaláb xi neꞌech ka pidhan kʼal na Dios.<pb/>


text:
An fariseotsik in choꞌóbnaꞌ abal na Jesús u pújal más ké na Juan ani kʼal yán más xitaꞌ kʼál tu wéwnáb; 


text:
jaxtám ti ulich ba jun i bitsow xin bij Sikar xu takʼnal Samaria. Jechéꞌ an bitsow, kʼwajat kʼunat ban chabál xi na Jakob in pidhámal nin chakámil xin bij José. 


text:
Tajaꞌ ti kʼwajat an mom xu bijyáb tin momil na Jakob. Kom na Jesús u chekelich ti tál an ti belal, buxkan bin wál an mom. Tam ti jachanꞌ, wéꞌich xónaꞌ chʼejel kʼítsá. 


text:
An exóbaltsik kʼalnek ban bitsow abal kin chʼaꞌay xantʼéy kin kʼapu. Támkʼi jachanꞌ, ulich ban mom jun i mímláb xu kʼwajíl ba jachanꞌ an chabál xi Samaria abal kin jotʼiy i jaꞌ ani utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ti kin pidhaꞌ neye an ti jaꞌ. 


text:
<pb/>Tókʼoyat tám enchéꞌ kʼal an mímláb: ―¿Jantʼókʼi Tatáꞌ, xa kidhtal an judíotsik, tin kontsal ti jaꞌ maske a choꞌób alwaꞌ ke nanáꞌ in kʼwajíl ban chabál xi Samaria? (Utsan anchanꞌ, kom an judíotsik u átʼáx kʼal xu kʼwajíltsik Samaria.) 


text:
Tókʼoyat tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max a exlálak an chʼejwalixtaláb xin pidhnál na Dios ani xitaꞌ xi exom ti kontsal an ti jaꞌ, u choꞌób alwaꞌ abal neꞌech ti kin kontsi an ti jaꞌ ani Nanáꞌ neꞌech tu pidhaꞌ ti jaꞌ abal a ejattal. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal an mímláb: ―Payꞌlomláb, nibal elaꞌ a koꞌol xantʼokʼál ka jotʼiy an jaꞌ ani an mom owtsik. ¿Jónꞌ ti neꞌech ka elaꞌ an jaꞌ abal nu ejattal xi kʼwajat a ulal ke neꞌech ti kin pidhaꞌ? 


text:
<pb/>Ni wejeꞌ pakélil Jakob tu jiltsámal jechéꞌ an ti mom, xon ti jajáꞌ in jotʼyámal an jaꞌ abal kin uchʼaꞌ. Tajaꞌ jeye tin jotʼyámal an jaꞌ nin chakámiltsik ani tajaꞌ tin uchʼandhámal nin koꞌnéliltsik. ¿Awxeꞌ Tatáꞌ más i púlek ké jajáꞌ? 


text:
por xitaꞌ kin uchʼaꞌ an jaꞌ xi Nanáꞌ u pidhnál, yab jaykʼi neꞌech ka tsikey. Pos an jaꞌ xi Nanáꞌ neꞌech ku pidhaꞌ, neꞌech ka kʼwajay alkʼidh ba jajáꞌ jelti jun in kalemtal i jaꞌ abal ka pidhan kʼál ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal an mímláb: ―Payꞌlomláb, ti kin pidhaꞌ neye jachanꞌ an ti jaꞌ abal yab más jaykʼi kin tsikey, nibal kin witsiy más ku jotʼiy i jaꞌ ba jechéꞌ an mom. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ na Jesús kʼal an mímláb: ―Yab u koꞌol u tomkíl. Utsan tam enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax kʼejle ta ulal ke yab a koꞌol a tomkíl; 


text:
pos a beletnámalich bóꞌ i inik ani xi xoꞌ i kʼwajat a belkóm, yab a tomkíl. Tsubax tʼajat xowaꞌ a ulu. 


text:
<pb/>Tam tin achʼaꞌ jechéꞌ an mímláb, in ulu enchéꞌ: ―Payꞌlomláb, nanáꞌ u achʼál ke Tatáꞌ jaꞌich jun i tʼiltsix. 


text:
Ni wejeꞌ pakéliltsik xi techéꞌ jeye ti kʼwajinek Samaria in kʼakʼnámaltsik na Dios ba jechéꞌ an chʼén, por tatáꞌtsik an judíotsik a ulal ke Jerusalén ti yejat ki kʼakʼnaꞌ. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Mímláb, ti kin beltsi ke neꞌech kin bajaw an kʼij tam neꞌech ka kʼakʼnaꞌtsik an Tátaꞌláb ani yab neꞌech ka yéntsi ki tsíchtsik ba jechéꞌ an chʼén o ki kʼaletsik Jerusalén. 


text:
Tatáꞌtsik xi kʼwajíl ban chabál xi Samaria, yab a choꞌób xantʼéy a kʼakʼnáltsik; por wawáꞌ i choꞌób waꞌ xantʼéy i kʼakʼnál; pos an loꞌeltaláb tál ban judíotsik. 


text:
Por xoꞌ in bajúch an ora ani jaꞌich xoꞌich, tam xi tsubax lejtal tin kʼakʼnál an Tátaꞌláb neꞌech kin kʼakʼnaꞌ kʼal in ejattalkʼi ani kʼal i tsubaxtaláb. Pos an Tátaꞌláb in léꞌ kin chuꞌu ke anchanꞌ kin tʼajaꞌtsik xi kʼál tu kʼakʼnáb. 


text:
Na Dios i Ejattaláb ani xitaꞌ kʼál ti ka kʼakʼná, yejat kin kʼakʼnaꞌ kʼal in ejattalkʼi ani kʼal i tsubaxtaláb. 


text:
<pb/>Utsan enchéꞌ kʼal an mímláb: ―Nanáꞌ u choꞌób abal neꞌech ka tsích an Mesías, xi jaꞌich an Kristo xi bijidh neꞌech ka tsích. Ani tam Jajáꞌ ka ulich, neꞌech ti ku wiltsi ejtal jechéꞌ. 


text:
<pb/>Utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Jachanꞌ xa bijiy, jaꞌich Nanáꞌich, xi xoꞌ kʼwajat ti káw kʼal tatáꞌ. 


text:
<pb/>Támkʼi jachanꞌ, ulich nin exóbaliltsik ani labantsik tʼajat abal in chuꞌu ti tʼilolól na Jesús kʼal jun i mímláb. Por ni jun xitaꞌ yab in leꞌnaꞌ kin konoy xantʼéy in konyal o xantʼéy in tʼilál kʼal an mímláb. 


text:
An mímláb in jilónaꞌ tám an mul ani kʼale ban bitsow xon ti kʼwajay kin tʼiltsi enchéꞌ an atiklábtsik: 


text:
<pb/>―Jalaꞌ ka chuꞌutsik jun i inik xi tin utsámal ejtal xantʼéy u tʼajámal. ¿Awxeꞌ yab jaꞌchich an Kristo? 


text:
<pb/>Por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ u koꞌol jun xataꞌ xantʼéy neꞌech ku kʼapu, xi tatáꞌtsik yab a exlál. 


text:
<pb/>Tujey tám an exóbaltsik ti kónóx jajáꞌkʼitsik enchéꞌ: ―¿Awxeꞌ tsiꞌdhantsidh ti kʼapnél kʼal jun xitaꞌ? 


text:
<pb/>Por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nu kʼapnélil, jaꞌich ku tʼajaꞌ xowaꞌ in léꞌ xi tin abámal ani ku okʼontsi an tin tʼojlábil. 


text:
Tatáꞌtsik a ulal abal bél u kʼibel chéꞌ a íchʼ abal ka junkuntsat tin walíl a tʼayabláb, por Nanáꞌ tu utsáltsik abal nin walíl an tʼayabláb yejnekich ani alwaꞌich ti kʼwajat abal ka junkuwat. 


text:
Xu tʼojnal abal kin junkuntsi tin walíl an tʼayabláb, in bachʼwal nin jalbíl. Ani an walíláb xin junkuwal, jaꞌich xi yab jaykʼi neꞌech ka kʼibey; abal xu óm ani xin junkuntsal tin walíl an tʼayabláb, ka kulbétsik junax. 


text:
Tsubax xan tin ulal enchéꞌ jun i tʼilab: “Kʼeꞌet xu óm ani kʼeꞌet xin junkuntsal tin walíl an tʼayabláb.” 


text:
Nanáꞌ tu abámaltsik ka junkuntsi tin walíl an tʼayabláb xi yab tatáꞌtsik a tʼayámal; jaxtám tu utsáltsik ke kʼeꞌet xi tʼójnék ani tatáꞌtsik neꞌech ki labey kʼal an tʼojláb xi jajáꞌtsik in tʼajámal. 


text:
<pb/>Yán i atiklábtsik xu kʼwajíl ba jachanꞌ an bitsow xu takʼnal Samaria, in belaꞌtsik na Jesús kʼal xowaꞌkʼi in achʼaꞌtsik utsan kʼal an mímláb, tam ti utsantsik enchéꞌ: “Tin utsámal ejtal xantʼéy u tʼajámal.” 


text:
Jaxtám, tam ti ulich an atiklábtsik xu kʼwajíl ban chabál xi Samaria, pakabédhá na Jesús abal ka jilkʼon kʼal jajáꞌtsik. Na Jesús jilkʼon kʼal jajáꞌtsik cháb a kʼítsá, 


text:
Utsan tám enchéꞌ an mímláb kʼal an atiklábtsik: ―Xoꞌ i belálich, yab tokotkʼi kʼal xowaꞌ tatáꞌ tu utsámal, i belál abal wawáꞌ weye i achʼámalich xantʼéy in tʼilál ani i choꞌóbich abal tsubax lejtal Jajáꞌich nu Kristo nin Loꞌóxil xi ejtal techéꞌ ti kʼayꞌlá. Na Jesús in jeldhantsi tin chakámil jun in tʼojnálil i pulek awiltaláb 


text:
<pb/>Cháb a kʼítsá más tayíl, na Jesús kale Samaria ani in óntsi an bél abal ban chabál xi Galilea. 


text:
Tam ti na Jesús ulich Galilea, bachʼwat alwaꞌ kʼal xi tajaꞌtsik, abal xu kʼwajíltsik tajaꞌ, kʼalnektsik jeye Jerusalén kin ajíbnaꞌtsik an paskwa ani in chuꞌúmaltsik ejtal xowaꞌ in tʼajaꞌ ba jachanꞌ an ajib. 


text:
<pb/>Na Jesús witsiy Kaná, an bitsow xu takʼnal ban chabál xi Galilea xon tin wenkʼómal an jaꞌ ti yajtsik uxnél. Tajaꞌ, taꞌ ti kʼwajat jun in tʼojnálil an pulek awiltaláb. Jechéꞌ an tʼójontsix, in koꞌol jun in chakámil u yaꞌul ban bitsow xi Kapernaúm. 


text:
Tam ti jachanꞌ an tʼójontsix in achʼaꞌ ke na Jesús ulich Galilea, kʼale kin chuꞌu ani in pakabédhaꞌ abal ka kʼale bin kʼimáꞌ ani ka jeldhantsat tin chakámil xi taꞌ ti kʼwajat tolowich tʼajat. 


text:
Utsan tám enchéꞌ kʼal Jesús: ―Max yab ka chuꞌutsik i exól ani i labidh labandhaxtalábtsik, yab neꞌech ti kin belaꞌtsik. 


text:
<pb/>Por utsan enchéꞌ kʼal an tʼójontsix: ―Ajátik, ki tsích jikʼat, lejat yabél u chemel nu chakámil. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ki kʼaléch ta kʼimáꞌ, na chakámil yab neꞌech ka chemech. An inik in belaꞌ xowaꞌ utsan kʼal na Jesús ani kʼale. 


text:
Tam tu witsélich tin kʼimáꞌ, kale ti tamnal kʼal nin tʼojnáliltsik ani utsan enchéꞌ: ―Na chakámil yab chemech. 


text:
<pb/>Ani in konoy tám nin tʼojnáliltsik xáy i ora ti tujey ti elábmél nin chakámil ani utsan enchéꞌ: ―Ti weꞌél, jún xónaꞌ i wákal ti wékʼon an kʼakʼlách. 


text:
<pb/>In chalpay tám an tátaꞌláb ke jachanꞌ i ora, tám ti usnék enchéꞌ kʼal na Jesús: “Na chakámil yab neꞌech ka chemech.” Jajáꞌ ani ejtal nin kidhtaltsik in belaꞌ na Jesús. 


text:
<pb/>Jechéꞌ jaꞌich in chabtal an labidh labandhaxtaláb xin tʼajaꞌ na Jesús abal ti exól, tam ti witsiy Judea ani ulich Galilea.<pb/>


text:
Tam ti watʼenekich ejtal jechéꞌ, na Jesús witsiy Jerusalén xon ti an judíotsik kʼwajat in tʼajál jun i ajib. 


text:
Tajaꞌ Jerusalén, kʼunat bin wiꞌlébil an bitsow, waꞌach jun i chʼakat jaꞌ xi ti káwintaláb ebreo u bijyáb Betesda. Jechéꞌ an chʼakat jaꞌ, kʼwajat ban wiꞌleb xu bijyáb Obejatsik ani in koꞌol bóꞌ i chalam. 


text:
Tajaꞌ ban chalam, taꞌ ti kwachatsik yán i yaꞌultsik, xu jokʼoltsik, xu kʼwechʼeꞌtsik ani xi yabtsik in ejtowal ka yoyon. Jechéꞌ kʼwajattsik in aytsím ka lanyat an jaꞌ. 


text:
Abal owdhaꞌkʼi i kʼij u paꞌíl jun i tʼokat abatwále ani in lanyal an jaꞌ. Xitaꞌ ka ochich okʼox tam ka lanyat an jaꞌ, u jelél kʼal xowaꞌkichkʼi an yawꞌlách xin koꞌol. 


text:
Tam ti na Jesús in chuꞌu kwachál jechéꞌ an inik ani in choꞌóbnaꞌ abal nakatich tʼajat i kʼij ti kʼwajíl anchanꞌ, in konoy enchéꞌ: ―¿A léꞌxeꞌ ki jeley? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an yaꞌul: ―Ajátik, yab u koꞌol xitaꞌ ti kin ódhaꞌ ban chʼakat jaꞌ tam ka lanyat. Echʼekʼi tam u léꞌ neye kin ochich, okʼox u ochel kʼeꞌet. 


text:
<pb/>Támkʼi jachanꞌ ti jilkʼon jelnek an inik, in dhayaꞌ nin chaytéꞌil ani beley. Por kom tam ti jachanꞌ a kʼítsá jaꞌich in kʼítsájil an koyóxnich, 


text:
utsan enchéꞌ kʼal an judíotsik jachanꞌ an inik xi jeldhá: ―Xoꞌ in kʼítsájil i koyóxnich, yab alwaꞌ ka kitnaꞌ na chaytéꞌil. 


text:
<pb/>An inik tókʼon enchéꞌ: ―Xi tin jeldhaꞌ, tin utsaꞌ enchéꞌ: “Ka dhayaꞌ na chaytéꞌil ani ki beley.” 


text:
<pb/>Por an inik yab in choꞌób xitam jáꞌ xi kʼál ti jeldhats, kom na Jesús pitʼkʼonékich bin yaníl an atiklábtsik xi tajaꞌ ti kʼwajat. 


text:
Tayíl elan jachanꞌ an inik kʼal na Jesús ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani utsan enchéꞌ: ―Ka achʼaꞌ, xoꞌ i jeléch, yabich más ka walaꞌ abal yab ka tamu jun xataꞌ más yajtsik. 


text:
Jaxtám na Jesús tu atʼnal kʼal an judíotsik ani u leꞌnáb ka chemdhá, abal na Jesús in tʼajál jechéꞌ tin kʼítsájil an koyóxnich. 


text:
Por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nu Tátaꞌ echʼekʼi u tʼojnal ani jaxtám Nanáꞌ tin tʼojnal neye. 


text:
<pb/>Jaxtám an judíotsik másich tin leꞌnál kin chemdhaꞌ na Jesús, abal yab tokotkʼi yab in pakwlantsal nin kʼítsájil an koyóxnich, u leꞌnáb ka chemdhá, abal in ulal ke Jajáꞌ jáykʼi jeye a Dios, kom in ulal ke na Dios jaꞌich nin Tátaꞌ. An awiltaláb xin koꞌol nin Chakámil na Dios 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik, ke nin Chakámil na Dios yab neꞌech kin ejto kin tʼajaꞌ ni jun xataꞌ kʼal Jajáꞌkʼi tin kwetém chalab; tokot in tʼajál xowaꞌ in chuꞌtal in tʼajál an Tátaꞌláb. Ejtal xowaꞌ in tʼajál an Tátaꞌláb, anílkʼi jeye tin tʼajál an Chakámláb. 


text:
Pos an Tátaꞌláb in kʼanidhál nin Chakámil ani in xalkʼantsal ejtal xowaꞌ Jajáꞌ in tʼajál; ani neꞌech kin xalkʼantsi xowaꞌ más pakdhaꞌ xi Jajáꞌ in tʼajál, xi neꞌech ti ki jilaꞌtsik i labnék. 


text:
Anchanꞌ jelt xan ti an Tátaꞌláb in ejdhál an chemélomtsik ani in pidhál ti xeꞌchintaláb, anchanꞌ jeye an Chakámláb in pidhál ti xeꞌchintaláb xitaꞌ Jajáꞌ in léꞌ kin pidhaꞌ. 


text:
Pos an Tátaꞌláb yab in lújundhál ni jun xitaꞌ, nin Chakámil jaꞌich nin pidhámal ejtal an ti awiltaláb abal ti lújundhax, 


text:
abal kʼal ejtalkʼi ti ka kʼakʼná an Chakámláb jelt xan tu kʼakʼnáb an Tátaꞌláb. Xitaꞌ yab kin kʼakʼnaꞌ an Chakámláb, yabich jeye tám u kalel in kʼakʼnál an Tátaꞌláb xi kʼál ti abnék. 


text:
<pb/>ʼTsubax tu utsáltsik: Xitaꞌ kin exbay xowaꞌ Nanáꞌ u ulal ani kin belaꞌ xitam Jáꞌ tin abámal, neꞌech kin kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal; ani yabich neꞌech ka jilkʼon walbidh, pos jajáꞌ in watʼnaꞌich an chemlá ani in kóꞌóch an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke neꞌech kin bajaw an ora ani jaꞌich xoꞌich, tam xi kʼwajattsik jelti max chemnek kʼal tin kwenta an walastaláb neꞌech kin axtsitsik tin káwintal nin Chakámil na Dios; ani xitaꞌ kin axtsi, neꞌech kin kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Anchanꞌ jelt xan ti an Tátaꞌláb in koꞌol i awiltaláb abal kin pidhnaꞌ i xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal, anchanꞌ jeye tin pidhámal ti awiltaláb nin Chakámil abal kin pidhnaꞌ i xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
In pidhámal jeye ti awiltaláb abal ti lújundhom, kom Jajáꞌich xi abadh abal ka wenkʼon jeye ti inik. 


text:
Yab ki labantsik kʼal jechéꞌ, kom neꞌech kin bajaw an ora tam ejtal an chemélomtsik neꞌech kin axtsi tin káwintal 


text:
ani neꞌech ka kale xon ti kʼwajattsik jolidh. Xitaꞌ xin tʼajámaltsik xowaꞌ alwaꞌ, neꞌech ka ejechtsik abal yabich jaykʼi ka chemechtsik; por xitaꞌ xin tʼajámaltsik xowaꞌ yab alwaꞌ, neꞌech ka ejechtsik abal ka abnájichtsik ban kʼibeltaláb. Xantʼokʼál tu xalkʼanal nin awiltal na Jesús 


text:
<pb/>ʼNanáꞌ yab u ejtowal ku tʼajaꞌ xataꞌ kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab. Nanáꞌ in lújundhax xantikʼi ti kin utsan ani in lújundhax in lujtalkʼi, pos yab exom u tʼajál xowaꞌ Nanáꞌ u léꞌ, tokot u tʼajál xowaꞌ in léꞌ an Tátaꞌláb xi tin abámal. 


text:
Nanáꞌ yab in teykómte kʼal xowaꞌ kin ulu jun i inik kʼal Nanáꞌ tu kwenta; por u ulal jechéꞌ abal tatáꞌtsik ka ejto ki loꞌey. 


text:
Xowaꞌ in ulu na Juan, in junwal jelti jun i tajbaxtaláb xi kʼwajat letʼotʼól abal ti tajbax ani tatáꞌtsik a leꞌnaꞌ ki kulbé wéꞌ i kʼij kʼal nin tajaxtalábil. 


text:
Por Nanáꞌ u koꞌol jun i óltsixtaláb más alwaꞌ ké xowaꞌ xin ulúmal na Juan. Ejtal xowaꞌ an Tátaꞌláb tin pidhámal ku tʼajaꞌ, jaꞌich nin xalkʼál abal tsubax lejtal tin abadh kʼal an Tátaꞌláb. 


text:
Aníl jeye, an Tátaꞌláb xi tin abámal, in pidhnál jeye i óltsixtaláb kʼal Nanáꞌ tu kwenta, maske tatáꞌtsik yab jaykʼi a axtsámal tin káwintal nibal jaykʼi a chuꞌúmaltsik. 


text:
Por tatáꞌtsik yab a beltsal nin tsubaxtalábil abal yab tin beláltsik Nanáꞌ, xin abadh kʼal an Tátaꞌláb. 


text:
Tatáꞌtsik a ajyal an Tʼokat Dhuslab kʼal yantam i kwenta, abal a léꞌtsik ka chuꞌu max ka elaꞌtsik tajaꞌ an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal; por an Tʼokat Dhuslab Nanáꞌ tin tʼilál, 


text:
por tatáꞌtsik yab a léꞌ ki uteytsik kʼal Nanáꞌ abal ka ejto ka kóꞌoytsik jachanꞌ an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Nanáꞌ in tsiꞌnek abal in abnék kʼal nu Tátaꞌ, por tatáꞌtsik yab tin bachʼwal; por max tál jun xitaꞌ kʼal jajáꞌkʼi tin kwetém chalab, jachanꞌ neꞌech jaꞌ ka bachʼutsik. 


text:
¿Janti neꞌech ka ejto ki belmáchtsik, max tokot a léꞌ ki exlomná ke i alwaꞌ inik kʼal an atiklábtsik ani yab kʼal na junkax Diosil? 


text:
Yab ka chalpaytsik ke Nanáꞌ neꞌech tu ólnaꞌtsik tin tamét nu Tátaꞌ; xitaꞌ ti ólnáltsik, jaꞌich xowaꞌ in dhutsámal na Moisés, xon ta kʼwajbámaltsik na aytsixtalábil. 


text:
Abal max tsubaxak ta beláltsik xowaꞌ in dhutsámal na Moisés, neꞌech jeye tám ka belaꞌtsik xowaꞌ Nanáꞌ u ulal, pos Nanáꞌ tin tʼilál xowaꞌ in dhutsámal na Moisés. 


text:
Por max yab a beláltsik xowaꞌ in jilámal dhutsadh na Moisés, ¿jan ti neꞌech ka ejto ka belaꞌtsik xowaꞌ Nanáꞌ tu utsáltsik?<pb/>


text:
Tam ti watʼéch ejtal jechéꞌ, na Jesús kʼale jun pakʼeꞌ pujal xi kʼwajat Galilea, xi jayéchkʼi in kidhtal an pujal xi Tiberias. 


text:
Kʼal yán i atiklábtsik ti neꞌech wewkómte kom in chuꞌúmalichtsik an labidh labandhaxtaláb xin tʼajál, abal in jeldhál an yaꞌultsik. 


text:
Tam ti na Jesús in chuꞌu abal kʼal yán i atiklábtsik ti wéwnadh, in utsaꞌ enchéꞌ na Felipe: ―¿Jónꞌ neꞌech ki chʼaꞌay i kʼapnél abal ka kʼapúch ejtal jechéꞌ an atiklábtsik? 


text:
<pb/>Por na Jesús in ulu anchanꞌ abal in léꞌ kin achʼaꞌ xantʼéy kin ulu na Felipe, pos Jajáꞌ in choꞌóbich alwaꞌ xantʼéy neꞌech kin tʼajaꞌ. 


text:
Tókʼoyat tám enchéꞌ kʼal na Felipe: ―Maske ki chʼaꞌay cháb boꞌ inik i denariotsik i pan, yab neꞌech ka kidhey abal kin elaꞌ bachʼutsik wetsik. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal jún ti éb nin exóbaliltsik xin bij Andrés, xi jaꞌich nin kidháb na Simón Pedro: 


text:
<pb/>―Jéꞌ kʼwajat jun i chakam kwitól xin tsiꞌdhál bóꞌ i pan xi tʼajadh kʼal i sebada ani cháb i toꞌol; por kʼal jechéꞌ yab neꞌech ka kidhey abal ki kʼapundhaꞌ yantam i atiklábtsik. 


text:
<pb/>In ulu tám enchéꞌ na Jesús: ―Ka utsaꞌ ejtal an atiklábtsik ka buxkan. Tajaꞌ xon ti kʼwajattsik, waꞌach tʼajat i tsʼitsik chʼojól ani buxkantsik boꞌ mil iniktsik xónaꞌ. 


text:
In téynaꞌ tám na Jesús xi bóꞌ an pan, in pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb na Dios ani in pidhaꞌich tám nin exóbaliltsik. An exóbaltsik in pidhaꞌichtsik tám ejtal xi táꞌ ti buxutsik. Anílkʼi jeye tin tʼajaꞌ kʼal an toꞌoltsik ani in pidhaꞌtsik asta xan ti jajáꞌtsik in leꞌnaꞌ. 


text:
Tam ti ajwéchtsik, na Jesús in utsaꞌ enchéꞌ nin exóbaliltsik: ―Ka junkutsik an pejmatstalábtsik xi jilkʼon abal yab xataꞌ ka odhná. 


text:
<pb/>In junkutsik tám ani in tsʼutsiytsik lajucháb i tʼoknaltsik kʼal an pejmatstaláb xi jilkʼon kʼal xi bóꞌ an pan xi tʼajadh kʼal i sebada. 


text:
Tam ti an atiklábtsik in chuꞌu jechéꞌ an labidh labandhaxtaláb xin tajaꞌ na Jesús, in ulutsik enchéꞌ: ―Tsubax lejtal jechéꞌ jaꞌich an tʼiltsix xi bijidh neꞌech ka tsích techéꞌ ti kʼayꞌlá. 


text:
<pb/>Por kom na Jesús in chuꞌu abal u leꞌnáb ka júná kʼal i chápláb abal ka tʼajan ti pulek takʼix, kʼale juní ban chʼén abal ka kʼwajay kwetém. Na Jesús beley bin ebtsik an jaꞌ (Mt. 14:22‑27; Mr. 6:45‑52) 


text:
ochichtsik ban tan ani in tujúchtsik tám kin watʼnaꞌ an pujal abal ka kʼaletsik Kapernaúm. Jikʼwchinékich alwaꞌ ani na Jesús yabél ulnek xon ti jajáꞌtsik kʼwajat. 


text:
Tam tin belámalichtsik bóꞌ o akak i kilómetro, in chuꞌutsik na Jesús ti utel ban tan, tál belal tin éb an jaꞌ ani jikʼeytsik tʼajat. 


text:
<pb/>Tam tin achʼaꞌtsik jechéꞌ, in utsaꞌichtsik tám ka ochich ban tan ani junwékʼi ti ulichtsik ban chabál xon tin ulúmaltsik neꞌech. Alyat na Jesús kʼal an atiklábtsik 


text:
<pb/>Tam ti jun tsudhelom, an atiklábtsik xi jilkʼonéktsik jun pakʼeꞌ pujal, in chuꞌu abal an exóbaltsik kʼalnekich kʼal an junkax tan xi taꞌ ti kʼwajat ani na Jesús yab kʼalnek kʼal jajáꞌtsik. 


text:
Por támkʼi jachanꞌ, ulich kʼeꞌet i tan xi tál ban bitsow xin bij Tiberias, tajaꞌ kʼunat xon ti kʼapúmadh an atiklábtsik tam ti an Ajátikláb in pidhnámalich i jalbintsixtaláb. 


text:
Ani jaxtám, tam ti an atiklábtsik in chuꞌu ke na Jesús yabich tajaꞌ ti kʼwajat nibal nin exóbaliltsik, balin ban tan ani kʼaletsik Kapernaúm abal kin aliy. Na Jesús jaꞌich na kʼwajat jelti an kʼapnél xin pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal 


text:
<pb/>Tam ti an atiklábtsik ulich jun pakʼeꞌ pujal, in elaꞌ na Jesús ani in konoytsik enchéꞌ: ―Okʼtsix, ¿jowkʼijich ta ulnek techéꞌ? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsál, ke tatáꞌtsik tin ayal abal a chuꞌu tu kʼapundhaꞌtsik asta ki ajwé ani yab abal a chuꞌúmaltsik an labidh labandhaxtaláb. 


text:
Yab ki tʼójontsik abal ka átaꞌ an kʼapnél xu talél, ki tʼójontsik abal ka átaꞌ an kʼapnél xi yab u talél xi neꞌech ti ki pidhaꞌtsik an ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Jechéꞌ jaꞌich an kʼapnél xu pidhnál Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik. Pos na Dios an Tátaꞌláb tin takwyámal abal ku pidhnaꞌ jechéꞌ an kʼapnél. 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ kʼal an atiklábtsik: ―¿Jantʼéy yejat ki tʼajaꞌ abal ki ejto ki tʼajaꞌ xowaꞌ in léꞌ na Dios? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Na Dios in léꞌ kin chuꞌu ke tatáꞌtsik ka belaꞌ xi Jajáꞌ in abámal. 


text:
<pb/>Konyat tám juní enchéꞌ na Jesús: ―¿Jantʼom labidh labandhaxtaláb neꞌech ka ejto ti ku xalkʼantsi abal ki chuꞌu ani anchanꞌ tu belaꞌich? ¿Jantʼéy a ejtowal ka tʼajaꞌ? 


text:
Ni wejeꞌ pakéliltsik in kʼapúmal ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh an kʼapnél xi tál walkʼiꞌ, jelt xan tin ulal enchéꞌ an Tʼokat Dhuslab: “Na Dios in pidhaꞌtsik kin kʼapu an kʼapnél xi tál walkʼiꞌ.” 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik: Yab kʼal a Moisés ti pidhnék na wejeꞌ pakéliltsik an ti kʼapnél xi tál walkʼiꞌ, kʼal nu Tátaꞌ ti pidhnéktsik jachanꞌ an kʼapnél xi tsubax lejtal ti tál walkʼiꞌ. 


text:
Pos an kʼapnél xin pidhnál na Dios, jaꞌich xi paꞌinek walkʼiꞌ ani in pidhál an atiklábtsik ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ na Jesús kʼal an atiklábtsik: ―Ajátik, ti ku pidhaꞌ echʼekʼi jachanꞌ an ti kʼapnél. 


text:
<pb/>Utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌich an kʼapnél xin pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Xitaꞌ ka utey kʼal Nanáꞌ, yab jaykʼi neꞌech ka kʼaꞌay ani xitaꞌ ti kin belaꞌ, yab jaykʼi neꞌech ka tsikey. 


text:
Ejtal xowaꞌ tin pidhál an Tátaꞌláb, u ulel kʼal Nanáꞌ ani xitaꞌ ka utey kʼal Nanáꞌ, yab neꞌech ku pojkaꞌ. 


text:
Pos Nanáꞌ yab in paꞌinek walkʼiꞌ abal ku tʼajaꞌ xowaꞌ u léꞌ, in paꞌinek abal ku tʼajaꞌ xowaꞌ in léꞌ xi tin abámal. 


text:
Xowaꞌ in léꞌ nu Tátaꞌ xi tin abámal, jaꞌich ke yab ku kʼibdhaꞌ ni jun xitaꞌ xi Jajáꞌ tin pidhál, tokot ku ejdhaꞌ ti ít tam kin bajaw an pakwenib. 


text:
Xowaꞌ in léꞌ xi tin abámal, jaꞌich ke ejtal xitaꞌ kin chuꞌu nin Chakámil na Dios ani kin belaꞌ, kin kóꞌoytsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal ani Nanáꞌ neꞌech ku ejdhaꞌ ti ít tam kin bajaw an pakwenib. 


text:
<pb/>Tam ti an judíotsik in achʼaꞌ jechéꞌ, tujeytsik kin kawiy na Jesús abal in ulu enchéꞌ: “Nanáꞌich nin kʼapnél xi paꞌinek walkʼiꞌ.” 


text:
Ani in ulutsik enchéꞌ: ―¿Yabxeꞌ jaꞌich jechéꞌ na Jesús, nin chakámil na José? Wawáꞌ i exlantsal tin tátaꞌ ani tin nánaꞌ. ¿Jantʼókʼi pé tám tin ulal ke Jajáꞌ walkʼiꞌ ti paꞌinek? 


text:
Yab xitaꞌ neꞌech kin ejto ka utey kʼal Nanáꞌ max yab ka utwat kʼal an Tátaꞌláb xi tin abámal ani neꞌech ku ejdhaꞌ ti ít tam kin bajaw an pakwenib. 


text:
Ba nin dhutsadh úwil an tʼiltsixtsik in ulal enchéꞌ: “Na Dios neꞌech kin okʼtsi ejtalkʼitsik.” Jaxtám, ejtal xitaꞌ kin axtsi an Tátaꞌláb ani kin walkaꞌ ka okʼtsin kʼal Jajáꞌ, u utel kʼal Nanáꞌ. 


text:
<pb/>ʼJechéꞌ yab in léꞌ kin ulu ke jun xitaꞌ in chuꞌúmalich an Tátaꞌláb; xitaꞌ kʼál tokot ti chuꞌudh na Dios, jaꞌich xi tajaꞌ ti tál ba na Dios. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, xitaꞌ ti kin belaꞌ Nanáꞌ, in koꞌolich an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Na wejeꞌ pakéliltsik in kʼapúmal ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh an kʼapnél xi tál walkʼiꞌ ani bélkʼi chemechtsik; 


text:
Nanáꞌich an kʼapnél xi paꞌinek walkʼiꞌ; xitaꞌ kin kʼapu jechéꞌ an kʼapnél, neꞌech ka kʼwajay ejat malilíl i kʼij. An kʼapnél xi Nanáꞌ neꞌech ku pidhaꞌ, jaꞌich nu tʼuꞌúl xi neꞌech ku pidhnaꞌ abal an atiklábtsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá kin ejto kin kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>Tujey tám ti káwlíx an judíotsik jajáꞌkʼitsik ani u útsáxtsik enchéꞌ: ―¿Janti neꞌech kin ejto jechéꞌ ti ku pidhaꞌ ki kʼaptsi tin tʼuꞌúl? 


text:
<pb/>Utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik, ke max yab ti kin kʼaptsitsik an tu tʼuꞌúl ani yab ti kin uxtsitsik an tu xichʼál, Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, yab neꞌech ka ejto ka kóꞌoytsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Xitaꞌ ti kin kʼaptsi an tu tʼuꞌúl ani ti kin uxtsi an tu xichʼál, neꞌech kin kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal ani Nanáꞌ neꞌech ku ejdhaꞌ ti ít tam kin bajaw an pakwenib. 


text:
Xitaꞌ ti kin kʼaptsi an tu tʼuꞌúl ani ti kin uxtsi an tu xichʼál, kʼwajatich kʼal Nanáꞌ ani Nanáꞌ kʼal jajáꞌ. 


text:
Anchanꞌ jelt xan ti an Tátaꞌláb xi tin abámal kʼwajat ejat ani Nanáꞌ in kʼwajat ejat kʼal Jajáꞌ, anchanꞌ jeye, xitaꞌ tin kʼaptsi an tu tʼuꞌúl jelti max i kʼapnél, neꞌech ka kʼwajay ejat kʼal Nanáꞌ. 


text:
Jechéꞌ xowaꞌ in kʼwajat u tʼilál jaꞌich an kʼapnél xi paꞌinek walkʼiꞌ. Jechéꞌ an kʼapnél yab in junwal jelti an kʼapnél xi paꞌinek walkʼiꞌ xin kʼapúmal na wejeꞌ pakéliltsik ani bélkʼi chemechtsik; xitaꞌ kin kʼapu jechéꞌ an kʼapnél xin kʼwajat u tʼilál, neꞌech ka kʼwajay ejat malilíl i kʼij. 


text:
<pb/>Na Jesús in okʼtsixnaꞌ jechéꞌ ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb ban bitsow xin bij Kapernaúm. An tʼilabtsik kʼal tin kwenta an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal 


text:
<pb/>Tam tin achʼaꞌtsik jechéꞌ an okʼtsixtaláb, yán xi kʼál ti wewkómte na Jesús in ulutsik enchéꞌ: ―Jechéꞌ xowaꞌ kʼwajat in ulal tʼojláb tʼajat abal ki belaꞌ. ¿Jitaꞌ kʼál ti neꞌech ka ejtowat ka exbantsat? 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in chuꞌu abal kʼwajattsik ti tʼilom kʼal jechéꞌ tin kwenta, in konoytsik enchéꞌ: ―¿Ti itʼixbédháltsik jechéꞌ? 


text:
¿Pos jantʼéy pé tám neꞌech ka támun max tin chuꞌutsik Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, tin kʼadhíl xon tin kʼwajatwiꞌik? 


text:
An ejattaláb jaꞌich nin pidhnál an xeꞌchintaláb; ni tʼuꞌúl yab xataꞌ ti alwaꞌ. Xowaꞌ Nanáꞌ tu tʼiltsámaltsik jaꞌich abal tin kwenta a ejattaltsik ani jaꞌich kʼál ti neꞌech ki pidhan an ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Por waꞌach taltsik na kidhtal xi yab in belál. In ulu anchanꞌ na Jesús, kom in exláltsik xitaꞌ kʼál ti yab u belnal asta ti tujenek an kʼayꞌlá ani xitaꞌ kʼál ti neꞌech ka pidhná abal ka chemdhá. 


text:
Ani in ulu enchéꞌ: ―Kʼal jechéꞌ tin kwenta tu utsámaltsik ke yab xitaꞌ neꞌech kin ejto ka utey kʼal Nanáꞌ, max yab kʼal an Tátaꞌláb ti ka utwat. 


text:
<pb/>Asta tam ti tám, yán xi kʼál ti wéwnadh na Jesús in jilaꞌtsik ti wéwnax ani yabich más xeꞌchintsik kʼal Jajáꞌ. 


text:
<pb/>Por tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Simón Pedro: ―Ajátik, ¿Ba jitaꞌ ti neꞌech ki ejto ku kʼale? Pos tokot Tatáꞌ tu okʼtsal xan ti neꞌech ki ejto ki kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Yabxeꞌ Nanáꞌ tu takwyámal tatáꞌtsik xi lajucháb? Por jún ti éb xi tatáꞌtsik jaꞌich in kidhtal an lej atʼax. 


text:
<pb/>Tam tin ulu jechéꞌ, na Jesús kʼwajat in tʼilál na Judas Iskariote, xu chakámláb kʼal na Simón, pos na Judas jaꞌich xi neꞌech kin pidhnaꞌ na Jesús abal ka chemdhá, maske jajáꞌ jaꞌich jeye jún ti éb xi lajucháb an exóbaltsik.<pb/>


text:
Tam ti watʼenekich ejtal jechéꞌ, na Jesús xeꞌchin ban chabál xi Galilea kom yab in léꞌ ka xeꞌchin Judea, abal tajaꞌ u leꞌnáb ka chemdhá kʼal an judíotsik. 


text:
utsan enchéꞌ na Jesús kʼal nin kidhábtsik: ―Yab ki kʼwajaykʼi techéꞌ, ki kʼale Judea abal an atiklábtsik xi ti wéwnál xu kʼwajíltsik tajaꞌ, kin chuꞌu jeye xantʼéy a tʼajál. 


text:
Pos max jun xitaꞌ in léꞌ ka exlomná, yab in tʼajál xataꞌ chinat. Kom Tatáꞌ a tʼajál xataꞌ jelti jechéꞌ, ka tʼajaꞌ tin tamét ejtal an atiklábtsik. 


text:
Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yabél in bajúmal xowkʼi ti neꞌech kin kʼale, por abal tatáꞌtsik, xowkʼijakichkʼi alwaꞌ. 


text:
Xu kʼwajíltsik techéꞌ ti kʼayꞌlá yab neꞌech kin ejto ti ki pojkaꞌtsik, por Nanáꞌ tin pojkál, abal u xalkʼantsal ke yab alwaꞌ xowaꞌ in tʼajáltsik. 


text:
Ki kʼaléchtsik taꞌ ban ajib, Nanáꞌ yabél in neꞌech kom yabél in bajúmal xowkʼi ti neꞌech kin kʼale. 


text:
<pb/>Ani tam tin utsámalichtsik jechéꞌ, Jajáꞌ jilkʼon Galilea. Tam ti kʼwajat na Jesús bin ajíb an padheltsik 


text:
<pb/>Por tam ti kʼalnekich nin kidhábtsik ban ajib, na Jesús kʼale jeye, maske yab choꞌóbte kʼal ni jun xitaꞌ, jelti max chinatkʼi. 


text:
<pb/>Kʼal yán an atiklábtsik xi tajaꞌ ti kʼwajat u tʼilnal na Jesús. Taltsik in ulal enchéꞌ: “Jajáꞌ jaꞌich jun i alwaꞌ inik” ani taltsik in ulal enchéꞌ: “Yab i alwaꞌ inik, pos in kʼambiyal an atiklábtsik.” 


text:
<pb/>Por tam ti chʼejélábich an ajib, na Jesús ochich ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani in tuju ti okʼtsix. 


text:
An judíotsik laban tʼajat ani in ulaltsik enchéꞌ: ―¿Janti awil tin witʼámal jechéꞌ an inik yán xataꞌ ani yab exóblomámadh? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―An okʼtsixtaláb xu pidhnál yab Nanáꞌ u dhabal, in dhabal xi tin abámal. 


text:
Max jun xitaꞌ in léꞌ kin tʼajaꞌ xowaꞌ in léꞌ na Dios, neꞌech kin exlaꞌ max nu okʼtsixtal tsubax lejtal ba Dios ti tál, o exom tin káw kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab. 


text:
Max in káwak kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab, u kalelich tám jelti max u ayal kin kʼakʼná kʼal an atiklábtsik; por yab u tʼajál anchanꞌ, tokot u ulal xowaꞌ tin pidhámal na Dios xi tin abámal abal Jajáꞌ kin bachʼu an kʼakʼnaxtaláb. Nanáꞌ tokot u ulal xowaꞌ tsubax ani yab in kʼambix. 


text:
<pb/>ʼ¿Yabxeꞌ tsubax ke na Moisés ti jiltsámaltsik dhutsadh an tin takʼixtal na Dios? Por ni jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik yab in tʼajál ti kʼij. ¿Jantʼókʼi ta léꞌtsik ti kin chemdhaꞌ? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an atiklábtsik: ―I ochadh kʼal i atʼax ejattaláb; ¿jitaꞌ in léꞌ ti ki chemdhaꞌ? 


text:
<pb/>Utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Kʼal jun xataꞌ xowaꞌ u tʼajaꞌ tin kʼítsájil an koyóxnich, ejtal tatáꞌtsik i labnal. 


text:
Na Moisés ti óltsi ka tʼajaꞌtsik an exól ba na tʼuꞌúl, (yab abal jajáꞌ in tujúmal kin tʼajaꞌ, in tujúmal kin tʼajaꞌ na wejeꞌ pakéliltsik) ani jaxtám xoꞌ ta tʼajtsaltsik an ti exól bin tʼuꞌúl na chakámiltsik maske in kʼítsájil i koyóxnich. 


text:
Pos alwaꞌich, max abal yab a léꞌtsik ka chʼikat tʼajaꞌ nin takʼixtal na Dios xin jilámal dhutsadh na Moisés, a tʼajtsaltsik an ti exól bin tʼuꞌúl an chakamtsik maske in kʼítsájil i koyóxnich, ¿jantʼókʼi tin chakuntsal abal u jeldhaꞌ jun i inik tin kʼítsájil i koyóxnich? 


text:
Yab ti kin kawiy kʼal tin kwentakʼi xowaꞌ a chuꞌtaltsik u tʼajál. Tam ka tʼajaꞌtsik anchanꞌ, ka tʼajaꞌtsik in lujtalkʼi. Na Jesús in tʼilál xon ti tál 


text:
<pb/>Taltsik xu kʼwajíltsik Jerusalén in ulutsik tám enchéꞌ: ―¿Yabxeꞌ jaꞌich jechéꞌ an inik xi xeꞌech ti alyáb abal ka chemdhá? 


text:
Pos núꞌ kʼwajat tejwaꞌ ti okʼtsix ani yab xataꞌ tu usnal kʼal ni jun xitaꞌ. ¿Awxeꞌ an awiltalábtsik in belámalich lejtal ke jechéꞌ an inik jaꞌich an Kristo? 


text:
Por wawáꞌ i choꞌób xon ti tál jechéꞌ an inik; por tam ka ulich an Kristo, yab xitaꞌ neꞌech kin choꞌóbnaꞌ xon ti neꞌech ka tsích. 


text:
<pb/>Tam tin achʼaꞌ jechéꞌ na Jesús, xi kʼwajat ti okʼtsix ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios, in ulu kawidh enchéꞌ: ―¡Tám, tin exláltsik ani a choꞌóbtsik xon tin tál! Por yab in tsiꞌnek kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab, in tsiꞌnek abal in abnék kʼal na Dios xi kʼwajat ejat xi tatáꞌtsik yab a exlál. 


text:
<pb/>Leꞌná tám ka júná ti wikʼnél, por ni jun xitaꞌ yab utey ti yakʼwax, kom yabél in bajúmal an kʼij xowkʼi ti neꞌech ka chemdhá. 


text:
Por kʼal yán ti belan ani in ulaltsik enchéꞌ: ―Tam ka tsích an Kristo, ¿awxeꞌ neꞌech kin tʼajaꞌ más i labidh labandhaxtaláb ké jechéꞌ an inik? An fariseotsik in abaꞌ i yákʼwaltsik abal ka yakʼwan na Jesús 


text:
<pb/>An fariseotsik in achʼaꞌ xantʼéy in tʼilál an atiklábtsik kʼal tin kwenta na Jesús. Aban tám kʼal an okʼlek páleꞌtsik ani an fariseotsik i yákʼwaltsik abal ka yakʼwan na Jesús. 


text:
Ani na Jesús in ulu enchéꞌ: ―Bél neꞌech kin kʼwajay wéꞌ i kʼij kʼal tatáꞌtsik ani neꞌech juní kin kʼale xon ti kʼwajat na Dios xi tin abámal. 


text:
Neꞌech ti kin aliytsik, por yab neꞌech ti kin elaꞌ, pos yab neꞌech ka ejto ki kʼaletsik xon ti Nanáꞌ neꞌech kin kʼwajay. 


text:
<pb/>Tujey tám an judíotsik ti útsáx jajáꞌkʼitsik enchéꞌ: ―¿Jónꞌ awil ti neꞌech ka kʼale jechéꞌ an inik abal in ulal ke yab neꞌech ki ejto ki elaꞌ? ¿Awxeꞌ neꞌech ban judíotsik xi kʼwajat túkʼi túkʼi kʼal an griegotsik ani kin okʼtsi an griegotsik? 


text:
¿Jantʼéy awil in leꞌnaꞌ kin ulu abal tu utsaꞌ enchéꞌ: “Neꞌech ti kin aliytsik por yab neꞌech ti kin elaꞌ, pos yab neꞌech ka ejto ki kʼaletsik xon ti Nanáꞌ neꞌech kin kʼwajay”? Xowaꞌ na Jesús in ulu tam tin okʼontalich an ajib 


text:
<pb/>Tin okʼontalich an ajib xi jaꞌich na kʼítsá xi más uluts, chʼakay na Jesús ani in ulu kawidh enchéꞌ: ―Max jun xitaꞌ u tsikél, ka utey kʼal Nanáꞌ ani kin uchʼaꞌ an jaꞌ. 


text:
Pos jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab, tin ejattal xitaꞌ tin belál Nanáꞌ, neꞌech ka kale jelti i waljaꞌtsik xin pidhnál i xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>Kʼal jechéꞌ, na Jesús in leꞌnaꞌ kin ulu ke xitaꞌ kʼál ti ka belan, neꞌech kin bachʼutsik an Tʼokat Ejattaláb. Abal tam ti jachanꞌ, yabél ulnek an Tʼokat Ejattaláb, pos na Jesús yabél xalkʼantsidh an tin labidh tʼokát. Yab jununúl nin chalab an atiklábtsik kʼal tin kwenta na Jesús 


text:
<pb/>Taltsik an atiklábtsik xi tajaꞌ ti kʼwajat, tam tin achʼaꞌ jechéꞌ, in ulutsik enchéꞌ: ―Tsubax lejtal, jechéꞌ an inik jaꞌich an tʼiltsix xi bijidh neꞌech ka tsích. 


text:
<pb/>Xi kʼeꞌettsik in ulal enchéꞌ: ―Jechéꞌ jaꞌich an Kristo. Por taltsik in ulal enchéꞌ: ―¿Janti neꞌech ki ejto ki ulu ke Jajáꞌ jaꞌchich an Kristo ani i choꞌób alwaꞌ ke Galilea u kʼwajíl? 


text:
Pos an Tʼokat Dhuslab in ulal ke an Kristo koꞌol ka tsích bin kidhtaltsik an pulek takʼix Dabid ani Belén ti neꞌech ka waꞌchin, ban kwentsal xon ti kʼwajinek na Dabid. 


text:
Taltsik in léꞌwiꞌik kin yakʼwaꞌ, por ni jun xitaꞌ yab in tʼajaꞌ anchanꞌ. Na Jesús yab u belnal kʼal an awiltalábtsik 


text:
<pb/>Witsiy an yákʼwaltsik xon ti kʼwajat an fariseotsik ani an okʼlek páleꞌtsik ani konyat enchéꞌ: ―¿Jantʼókʼi ti yabtsik a tsiꞌdhaꞌ? 


text:
<pb/>Ani an yákʼwaltsik tókʼon enchéꞌ: ―¡Yab jaykʼi i achʼámal xitaꞌ ti káw jelt xan tu káw jachanꞌ an inik! 


text:
Por jechéꞌ an atiklábtsik xi yab in exlál an takʼixtaláb, bijtsidhichtsik abal neꞌech ban kʼibeltaláb. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Nikodemo, xi jaꞌich jún ti éb xi jajáꞌtsik in kidhtal xi kʼalnek kin álnaꞌ jun i akal na Jesús: 


text:
<pb/>―An takʼixtaláb xi wawáꞌ i koꞌol, in ulal ke yab in tomnál ki walbiy jun i inik max yab ki axtsi okʼox ani ki choꞌóbnaꞌ xantʼéy in tʼajámal. 


text:
<pb/>Tókʼoyat tám enchéꞌ na Nikodemo: ―¿I galileoxeꞌ teye? Ka ajay an Tʼokat Dhuslab ani neꞌech ka chuꞌu ke ni jun i tʼiltsix yab waꞌchinék jaykʼi Galilea. An junkux inik uxum 


text:
Tam ti jun tsudhelom, witsiy dhajawe ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. Utukná na Jesús kʼal ejtal an atiklábtsik, buxkan ani tujey ti okʼtsix. 


text:
Utuntsat tám kʼal an okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés ani kʼal an fariseotsik jun i mímláb xi elnék chinat junax kʼal jun i inik xi yab in tomkíl. Kʼwajbá junax chʼejel xon ti kʼwajat an atiklábtsik 


text:
ani utsan enchéꞌ na Jesús: ―Okʼtsix, jechéꞌ an mímláb elnék chinat junax kʼal jun i inik xi yab in tomkíl. 


text:
Nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés in ulal abal jelti jechéꞌ an mímlábtsik yejat ka chemdhá tʼujbadh. ¿Tatáꞌ, jantʼéy a ulal? 


text:
<pb/>In ulutsik anchanꞌ, abal in léꞌ kin achʼaꞌtsik xantʼéy kin ulu na Jesús ani max yab ka tókʼon alwaꞌ, neꞌech tám ka ejtowat ka walbiyat. Kutpan tám na Jesús ani in tuju ti dhutsum ban chabál kʼal in tsʼútsbixtal. 


text:
Por kom in achʼál abal in óntsal ti konyáb, lujkun tám ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Max jun xitaꞌ xi tatáꞌtsik yab walbidh, awil kin tuju kin tʼujbay jechéꞌ an mímláb. 


text:
Por tam tin achʼaꞌtsik jechéꞌ, in chalpay abal walbidhtsik ani in tuju ka kʼaleltsik juntsik ti juntsik. Okʼox tin tuju ka kʼale xi yejchelichtsik ani tayíl xi más. Tam ti ejtalich kʼalnektsik, na Jesús jilkʼon kwetém kʼal jachanꞌ an mímláb, xi tajaꞌ ti jilkʼonék. 


text:
Lujkun tám na Jesús ani kom yab más in chuꞌu xitaꞌ waꞌach, tokot an mímláb, in utsaꞌ enchéꞌ: ―Mímláb, ¿jónꞌ ti kʼaletsik xi kʼwajat ti ólnál? ¿Ni jun xitaꞌ ti walbiy? 


text:
<pb/>Tókʼon enchéꞌ an mímláb: ―Yabaꞌ Ajátik, ni jun xitaꞌ. Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Pos yab neye tu walbiyal; ki kʼaléch ani yabich más ka walaꞌ. Na Jesús jaꞌich jelti an tajaxtaláb abal an kʼayꞌlá 


text:
<pb/>Na Jesús in tawnaꞌ juní an atiklábtsik ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Nanáꞌich nin kʼwajat jelti an tajaxtaláb abal an kʼayꞌlá; xitaꞌ ti kin wéwnaꞌ neꞌech kin kóꞌoy an tajaxtaláb xin pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal ani yab neꞌech ka xeꞌchin jelti max ban jikʼwaxtaláb. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal an fariseotsik: ―Tatáꞌkʼi exom a tʼilál tabáꞌ ani jachanꞌ xowaꞌ a tʼilál, yab xataꞌ in jalbíl. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Maske Nanáꞌkʼi u tʼilál tubáꞌ, in jalbíl tʼajat xowaꞌ u tʼilál. Pos u choꞌób xon tin tál ani xon tin neꞌech; por tatáꞌtsik yab a choꞌób xon tin tál nibal xon tin neꞌech. 


text:
Ani max ku walbiy jun xitaꞌ, in lujtalkʼi tu tʼajál; pos yab u tʼajál Nanáꞌ kwetém, i tʼajál junax kʼal an Tátaꞌláb xi tin abámal. 


text:
Ban takʼixtaláb xi tatáꞌtsik a koꞌol, taꞌ kʼwajat dhutsadh enchéꞌ: “Tam cháb i ólnax kin ulu jayéchkʼi, awil ka beltsin.” 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ na Jesús: ―¿Jónꞌ ti kʼwajat na Tátaꞌ? Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tatáꞌtsik yab tin exlál, nibal a exláltsik nu Tátaꞌ; max tin exlálaktsik, a exlálaktsik jeye nu Tátaꞌ. 


text:
<pb/>Ejtal jechéꞌ in ulu na Jesús tam ti kʼwajat ti okʼtsix ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios, xon ti kʼwajat in bál an pikbantsixtaláb. Por kʼal ni jun xitaꞌ ti yakʼwan, kom yabél in bajúmal an kʼij xowkʼi ti neꞌech ka chemdhá. Xon ti Nanáꞌ in neꞌech, tatáꞌtsik yab neꞌech ka ejtotsik ki kʼale 


text:
<pb/>Witsʼkʼontsattsik juní ka utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ neꞌech kin kʼale ani neꞌech ti kin aliytsik, por neꞌech ki chemechtsik kʼal na walastalábil; pos xon ti Nanáꞌ in neꞌech, tatáꞌtsik yab neꞌech ka ejto ki kʼale. 


text:
<pb/>In ulutsik tám enchéꞌ an judíotsik: ―¿Awxeꞌ neꞌech kin chemdhaꞌ tinbáꞌ ani jaxtám tu utsál ke wawáꞌ yab neꞌech ki ejto ku kʼale xon ti Jajáꞌ neꞌech? 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tatáꞌtsik techéꞌ i kʼwajíl chaꞌat, por Nanáꞌ in kʼwajíl túꞌ tʼekʼat; tatáꞌtsik techéꞌ i kʼwajíl ban kʼayꞌlá, por Nanáꞌ yabaꞌ. 


text:
Jaxtám tu utsaꞌtsik ke neꞌech ki chemech kʼal na walastalábiltsik; pos max yab a beláltsik xowaꞌ tu utsál kʼal tin kwenta xitam jáꞌ neye, neꞌech ki chemech kʼal na walastalábiltsik. 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ na Jesús: ―¿Jitaꞌ pé teye? Ani tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tu utsámalichtsik asta tam tu tujukʼi tu okʼtsitsik. 


text:
Yán tʼajat u koꞌol xantʼéy tu utsaꞌtsik ani tu lujtsitsik, por xitaꞌ tin abámal jaꞌich na Dios xi kʼwajat ejat. Ani xowaꞌ u utsáltsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, jaꞌich xowaꞌ u achʼámal in ulal. 


text:
Jaxtám ti utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tam tatáꞌtsik ti kin tʼekʼbaꞌich pajkʼidh ban peltsidh teꞌ, Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, tám neꞌech ti kin exlaꞌtsik ke Nanáꞌich xitam jáꞌ tu utsámaltsik ani ke yab xataꞌ u tʼilál kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab, tokot u tʼilál xowaꞌ in okʼtsidh kʼal an Tátaꞌláb. 


text:
Abal nu Tátaꞌ xi tin abámal, kʼwajat kʼal Nanáꞌ ani yab jaykʼi tin jilámal kwetém, pos echʼekʼi u tʼajál tokot xowaꞌ Jajáꞌ in léꞌ. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in tʼilaꞌ jechéꞌ, kʼal yán ti belan. Nin chakámiltsik na Dios ani xi teykómtetsik tʼajat kʼal an walastaláb 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús an judíotsik xi kʼál ti belnék: ―Max tatáꞌtsik yab ka jilaꞌ ka belaꞌ xowaꞌ tu utsáltsik, tsubaxich tám tu exóbaliltsik. 


text:
<pb/>Tókʼontsik tám enchéꞌ: ―Wawáꞌ i wejeꞌ pakélil na Abraham ani yab jaykʼi u kʼwajinek tu jolib kʼal ni jun xitaꞌ. ¿Jantʼókʼi pé tám ta ulal ke neꞌech tám ku walkájich? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik, ke ejtal xu walablomtsik, u kóꞌyáb jelti jolib kʼal an walastaláb. 


text:
Jun i jolib yab neꞌech ka kʼwajay echʼekʼi ban kʼimádh xon tu tʼójontsix, por jun i chakámláb echʼekʼi jaꞌ neꞌech ka kʼwajay ba jachanꞌ an kʼimádh. 


text:
U choꞌóbich abal a wejeꞌ pakéliltsik na Abraham; por a léꞌtsik ti kin chemdhaꞌ, kom yab a belál xowaꞌ tu utsáltsik. 


text:
<pb/>Tókʼoyat tám enchéꞌ kʼal jajáꞌtsik: ―Ni tátaꞌ jaꞌich na Abraham. Por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max tsubaxak lejtal ta chakámlábtsik kʼal na Abraham, a tʼajálaktsik xowaꞌ jajáꞌ in tʼajámal. 


text:
Por xoꞌ, maske tu óltsámalichtsik an ti tsubaxtaláb xi tin xalkʼantsámal na Dios, bélkʼi a léꞌtsik ti kin chemdhaꞌ. ¡Na Abraham yab jaykʼi in tʼajámal anchanꞌ! 


text:
<pb/>’Tatáꞌtsik a tʼajál xowaꞌ in tʼajál na tátaꞌ. Utsan tám enchéꞌ kʼal jajáꞌtsik: ―Wawáꞌ yab u chakámláb kʼal kʼeꞌetich kʼeꞌetich i tátaꞌláb, jún tokot i tátaꞌ i koꞌol ani jaꞌich na Dios. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max tsubaxak lejtal na Dios jaꞌichtsik na tátaꞌ, neꞌech ti kin kʼakʼnaꞌtsik, pos Nanáꞌ ba Dios tin tál. Yab in tsiꞌnek kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab, in tsiꞌnek kom na Dios tin abámal. 


text:
Tatáꞌtsik yab a ejtowal ka exbay xowaꞌ u ulal kom yab a léꞌ ka achʼaꞌtsik an tsubaxtaláb xi tu utsál. 


text:
Tatáꞌtsik a tátaꞌ an lej atʼax ani kʼál ta dhabalábtsik; ani tokot a léꞌ ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ jajáꞌ in léꞌ. An lej atʼax jaꞌich jun i chemdhax asta ti tujenek an kʼayꞌlá. Yab jaykʼi in éynámal an tsubaxtaláb ani yab jaykʼi in ulal xowaꞌ tsubax. Tam u kʼambix, kʼwajat ti káw jelt xan ti jajáꞌ jeye; pos jajáꞌ jaꞌich jun i kʼambix ani jaꞌich nu okʼlek kʼal an kʼambixtaláb. 


text:
¿Jitaꞌ xi tatáꞌtsik neꞌech kin ejto ti kin utsaꞌ ke Nanáꞌ in walbidh? Ani max u ulal xowaꞌ tsubax, ¿jantʼókʼi ti yab tin beltsaltsik? 


text:
Xitaꞌ u dhabaláb kʼal a Dios, in axtsal tin káwintal na Dios; por kom tatáꞌtsik yab i dhabaláb kʼal na Dios, jaxtám ti yabtsik a léꞌ ka axtsi an tin káwintal. Na Kristo más Jaꞌ okʼox ké na Abraham 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ na Jesús kʼal an judíotsik: ―Tsubax xowaꞌ i ulal tam ki ulu ke Tatáꞌ i kʼwajíl Samaria ani i teykómte kʼal jun i atʼax ejattaláb. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab in teykómte kʼal ni jun i atʼax ejattaláb, tokot u kʼakʼnál nu Tátaꞌ, por tatáꞌtsik yab tin kʼakʼnál. 


text:
Nanáꞌ yab u ayal kin kʼakʼná. Waꞌach jun xitaꞌ xin léꞌ kin chuꞌu kin kʼakʼná ani Jajáꞌ, jaꞌich nu lújundhax. 


text:
<pb/>Tókʼoyat tám enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―Xoꞌ ojniꞌ i exbách ke tsubax lejtal i kʼwajat teykómte kʼal jun i atʼax ejattaláb. Na Abraham ani ejtal an tʼiltsixtsik chemech, por Tatáꞌ a ulal ke xitaꞌ kin exbay xowaꞌ a ulal, yab jaykʼi neꞌech ka chemech. 


text:
¿Awxeꞌ Tatáꞌ más i uluts ké ni tátaꞌ Abraham? Jajáꞌ ani an tʼiltsixtsik chemech. ¿Jitam jáꞌ pé ta chalpayal ke Tatáꞌ teye? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max Nanáꞌkʼi u ayal kin kʼakʼnaꞌ, an kʼakʼnaxtaláb xi ku bachʼu yab xataꞌ in jalbíl. Por xitaꞌ tin kʼakʼnál jaꞌich nu Tátaꞌ xi tatáꞌtsik a ulal ke jaꞌich na Diosil. 


text:
Tatáꞌtsik yab a exlál, por Nanáꞌ u exlál ani max ku ulu ke yab u exlál, in kalelich neye tám in kʼambix jelti tatáꞌtsik. Nanáꞌ tsubax u exlál ani u tʼajál xowaꞌ Jajáꞌ in ulal. 


text:
Na wejeꞌ pakélil Abraham, kulbé tʼajat abal jajáꞌ neꞌech kin chuꞌu an kʼij xowkʼi Nanáꞌ ti neꞌech kin tsích. In chuꞌu ani kulbé tʼajat. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ na Jesús kʼal an judíotsik: ―Nibal bél a koꞌol chab inik láju i tamub, ani ¿a ulal ke a chuꞌúmal na Abraham? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik, ke tam ti yabél waꞌach na Abraham, Nanáꞌ kʼejlejich taꞌ tin kʼwajat. 


text:
<pb/>In penaꞌtsik tám i tʼujub abal kin tʼujbay na Jesús, por Jajáꞌ chinkʼon ani kale ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. Tajaꞌ ti watʼey junax chʼejel xon ti kʼwajattsik ani kʼale.<pb/>


text:
Ani konyat enchéꞌ kʼal nin exóbaliltsik: ―Okʼtsix, ¿jantʼókʼi ti anchanꞌ ti waꞌchinék ti chakam jechéꞌ an inik? ¿Awxeꞌ in walámal nin tátaꞌtsik, o jajáꞌ in walámal? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab jajáꞌ in walámal, nibal nin tátaꞌtsik; jechéꞌ támnék anchanꞌ abal ka xalkʼan ba jechéꞌ an inik xowaꞌ na Dios in ejtowal kin tʼajaꞌ. 


text:
Lejat xoꞌ bél tajax, yejat ku tʼajtsi an tin tʼojlábil xi tin abámal; pos neꞌech ka jikʼwchin ani yab xitaꞌ neꞌech kin ejto ti tʼojnal. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús okʼon kin ulu jechéꞌ, in tubaꞌ in ijil chabál, in tʼajaꞌ wéꞌ i kʼutʼ kʼal nin ijil ani in mawtsi kʼál tin wal an jokʼol. 


text:
In utsaꞌ tám enchéꞌ: ―Ki kʼale ka midhiy na wal ban chʼakat jaꞌ xu bijyáb Siloé (Siloé, in léꞌ kin ulu Abatwále). Kʼale tám an jokʼol, in midhiy tajaꞌ nin wal ani tam ti witsiy, in ejtowalich tám ti chuꞌux. 


text:
Jaxtám, tam ti chuꞌtat kʼal nin at kʼimádhtsik ani kʼal ejtal xitaꞌ kʼál tu exláb abal jajáꞌ u jokʼol, in ulutsik enchéꞌ: ―¿Yabxeꞌ jaꞌich jechéꞌ an inik xu buxkanal ti konox tolmixtaláb? 


text:
<pb/>Taltsik in ulal enchéꞌ: ―Jajáꞌ. Kʼeꞌettsik in ulal enchéꞌ: ―Yab jajáꞌ, por in junwal tʼajat. Por xu jokʼolwiꞌik in ulal enchéꞌ: ―Nanáꞌ. 


text:
<pb/>Tókʼon ani in ulu enchéꞌ: ―An inik xu bijyáb ta Jesús in tʼajaꞌ i kʼutʼ, tin mawtsi kʼál tu wal ani tin utsaꞌ enchéꞌ: “Ki kʼale ban chʼakat jaꞌ xu bijyáb Siloé ani ka midhiy tajaꞌ na wal.” Pos in kʼale ani tam tu midhiy nu wal, in chuꞌxinich tám. 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ: ―¿Jónꞌ xoꞌ ti kʼwajat jachanꞌ an inik? Ani jajáꞌ tókʼon enchéꞌ: ―Yab u choꞌób. An fariseotsik in lújundhaꞌ an inik xu jokʼolwiꞌik 


text:
an fariseotsik in konoy juní jachanꞌ an inik xan tin uwámal abal u chuꞌuxich xoꞌ. Jajáꞌ in tókʼoytsik enchéꞌ: ―Tin mawtsi ti kʼutʼ bu wal, u midhiy ani xoꞌ in chuꞌuxich. 


text:
<pb/>In ulu tám enchéꞌ taltsik an fariseotsik: ―An inik xin tʼajaꞌ jechéꞌ, yab xónaꞌ ba Dios ti tál, pos yab in pakwlantsal in kʼítsájil an koyóxnich. Por taltsik in ulal enchéꞌ: ―¿Janti neꞌech kin ejto kin tʼajaꞌ jelti jechéꞌ i labidh labandhaxtaláb max i walablom inik? Jaxtám ti kʼeꞌetich kʼeꞌetich an chalab in koꞌoltsik kʼal tin kwenta xowaꞌ in tʼajám na Jesús. 


text:
Konyat tám juní enchéꞌ an inik xu jokʼolwiꞌik: ―¿Ani tatáꞌ, jantʼéy a ulal kʼal tin kwenta jachanꞌ an inik xi ti chuꞌxindhaꞌ? Ani jajáꞌ in ulu enchéꞌ: ―Nanáꞌ u ulal ke Jajáꞌ jaꞌich jun i tʼiltsix. 


text:
<pb/>Por an judíotsik yab in belál ke jachanꞌ an inik u jokʼolwiꞌik ani xoꞌ u chuꞌuxich, asta ti kantsin tin tátaꞌtsik jachanꞌ an inik xi jeldhats 


text:
ani konyat enchéꞌ an tátaꞌlábtsik: ―¿Jaꞌichxeꞌ jechéꞌ na chakámil, xa ulaltsik ke jokʼol ti waꞌchinék ti chakam? ¿Janti pé xoꞌ tu chuꞌuxich? 


text:
<pb/>An tátaꞌlábtsik tókʼon enchéꞌ: ―I choꞌób alwaꞌ abal jechéꞌ jaꞌich ni chakámil ani i choꞌób abal jokʼol ti waꞌchinék ti chakam; 


text:
por yab i choꞌób xantʼókʼi tu chuꞌuxich xoꞌ nibal i choꞌób xitaꞌ kʼál ti chuꞌxindhats. Jajáꞌ ka konoy, púlekich ani neꞌech ti ki óltsitsik xitaꞌ kʼál ti jeldhats. 


text:
<pb/>Nin tátaꞌtsik in ulu jechéꞌ abal in chʼejnál an judíotsik, pos an judíotsik in tʼajámalichtsik i káw abal yabich neꞌech kin walkaꞌ ka ochich ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb xitaꞌ kin belaꞌ ke na Jesús jaꞌich an Kristo. 


text:
<pb/>Kanyat tám juní kʼal an judíotsik jachanꞌ an inik xi jokʼolwiꞌik ani utsan enchéꞌ: ―Tin bij na Dios, ti ku utsaꞌ xowaꞌ tsubax. Wawáꞌ i choꞌób abal jachanꞌ an inik i walablom. 


text:
<pb/>Jajáꞌ in tókʼoytsik tám enchéꞌ: ―Nanáꞌ yab u choꞌób max i walablom o yabaꞌ. Tokot u choꞌób ke nanáꞌ in jokʼolwiꞌik ani xoꞌ in chuꞌuxich. 


text:
<pb/>Jajáꞌ in tókʼoytsik enchéꞌ: ―Tu utsámalichtsik ani yab tin beltsal; ¿jantʼókʼi ta léꞌ tu witsʼkʼontsitsik? ¿A léꞌtsik teye ka wéwnaꞌ? 


text:
Wawáꞌ i choꞌób abal na Moisés tawnadh kʼal na Dios; por jachanꞌ an inik, nibal i choꞌób elaꞌ xon ti tál. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik tám enchéꞌ kʼal jachanꞌ an inik xu jokʼolwiꞌik: ―¡Pos jaꞌich jechéꞌ xowaꞌ yab i ejtowal ki exbay! Tatáꞌtsik yab a choꞌób xon ti tál ani nanáꞌ tin chuꞌxindhaꞌ. 


text:
Wawáꞌ i choꞌób ke na Dios yab in axtsal xowaꞌ kin konoy jun i walablom; tokot in axtsal xitaꞌ kʼál tu kʼakʼnáb ani in tʼajál xowaꞌ in léꞌ na Dios. 


text:
Yab jaykʼi i achʼámal ti tʼilnal jun xitaꞌ xin ejtowal kin chuꞌxindhaꞌ jun xitaꞌ xi jokʼol ti waꞌchinék ti chakam. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ: ―Tatáꞌ xi walbidh tʼajat ta waꞌchinék ta chakam, ¿a léꞌ ti ku okʼtsi? Ani utsan abal yabich más ka kʼale ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb. Xi kʼwajattsik jelti max u jokʼol 


text:
<pb/>Na Jesús in choꞌóbnaꞌ abal ajnék jachanꞌ an inik xu jokʼolwiꞌik ani tam tin elaꞌ in utsaꞌ enchéꞌ: ―¿A belálxeꞌ nin Chakámil na Dios? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Pos a telálich ta kʼwajat, jaꞌich Nanáꞌich xi kʼwajat ta tʼilom junax. 


text:
<pb/>In ulu tám enchéꞌ na Jesús: ―Nanáꞌ in tsiꞌnek techéꞌ ban kʼayꞌlá abal ku xalkʼantsi an atiklábtsik xan ti kʼwajat. In tsiꞌnek abal ku chuꞌxindhaꞌ xi kʼwajattsik jelti max u jokʼol ani xu chuꞌuxtsik, ka jilkʼon jelti max u jokʼol. 


text:
<pb/>Tam tin achaꞌtsik jechéꞌ, taltsik an fariseotsik xi taꞌ ti kʼwajat xon ti kʼwajat na Jesús, konoxintsik enchéꞌ: ―¿U jokʼolxeꞌ weye? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max i jokʼolaktsik, yabak i walbidh; por kom a ulal abal i chuꞌuxtsik, jaxtám ta walbidh.<pb/>


text:
ʼTsubax tu utsáltsik, xi yab u ochel bin wiꞌlébil in mapúl an borregotsik, xin tʼikontsalkʼi an mapuxtaláb, jachanꞌ jaꞌich an kwéꞌ. 


text:
U japtsinal kʼal an belkol wiꞌleb abal ka ochich, in bijyal tin bij an borregotsik ani u exlantsáb tin káwintal ani in káldhál an borregotsik xon ti kʼwajat mapudh. 


text:
Tam in káldhámalich ejtal an borregotsik xi jajáꞌ in dhabal, u okxinal ani u wéwnáb kʼal an borregotsik kom u exlantsáb an tin káwintal. 


text:
Por an borregotsik yab in wéwnál ni jun xitaꞌ xi yab kʼál tu dhabaláb, in jikʼnál tokot kom yab in exlantsal an tin káwintal. 


text:
<pb/>Utsantsik jechéꞌ an ti junbaxtaláb kʼal na Jesús, por yab in exbaytsik xantʼéy leꞌná ka utsantsik. Na Jesús jaꞌich jelti an alwaꞌ belkol borregotsik 


text:
<pb/>Witsʼkʼontsattsik tám juní ka utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tsubax tu utsáltsik: Nanáꞌich nin kʼwajat jelti an wiꞌleb xon tu ochel an borregotsik. 


text:
Nanáꞌich nin kʼwajat jelti an wiꞌleb; xitaꞌ ka ochich ba Nanáꞌ xin kʼwajat jelti an wiꞌleb neꞌech ka loꞌey. Neꞌech kin junu jelti jun i borrego xu ochel ani u kalel ban mapuxtaláb ani in elál i tóm. 


text:
<pb/>ʼAn kwéꞌ u tsiꞌilkʼi ti kwéꞌ ani ti chemdhax; por Nanáꞌ in tsiꞌnek abal ka kóꞌoytsik an ít xeꞌchintaláb, an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Nanáꞌich nin kʼwajat jelti an alwaꞌ belkol borregotsik. An alwaꞌ belkol, yab in ódhál ti kwenta maske ka chemdhá abal kin loꞌo an borregotsik. 


text:
Por xu belkol abal in léꞌkʼi kin átaꞌ i tumín, tam kin chuꞌu tál an padhum, in jilál kwetém an borregotsik ani jajáꞌ u kʼalel ti chinkʼonal. In tʼajál anchanꞌ kom yab i alwaꞌ belkol ani kom yab jajáꞌ in dhabal an borregotsik. U yakʼwnal tám taltsik an borregotsik kʼal an padhum ani xi kʼeꞌettsik, u bukʼel, kom u jikʼédháb. 


text:
Jechéꞌ an inik u kʼalel ti chinkʼonal, kom tokotkʼi kʼwajat ti belkol abal in léꞌ kin átaꞌ i tumín ani yab in kʼanidhál an borregotsik. 


text:
<pb/>ʼNanáꞌich nin kʼwajat jelti an alwaꞌ belkol. Anchanꞌ jelt xan ti nu Tátaꞌ tin exlál ani Nanáꞌ u exlál Jajáꞌ, anchanꞌ tu exlál xitaꞌ tin belálichtsik ani jajáꞌtsik tin exlál neye. Nanáꞌ neꞌech ku pidhnaꞌ tubáꞌ kin chemdhá abal ku loꞌotsik. 


text:
U koꞌol jeye kʼeꞌet xi neꞌech ti kin belaꞌtsik xi yabél kʼwajat kʼal Nanáꞌ ani koꞌol jeye ku ututsik kʼal Nanáꞌ. Neꞌech ti kin axtsitsik an tu káwintal, jún tokot i kweneꞌ neꞌech ka waꞌchin ani júnkʼi jeye tokot i belkol. 


text:
Yab xitaꞌ tin nixál ku pidhnaꞌ tubáꞌ kin chemdhá, Nanáꞌkʼi u pidhnal tubáꞌ kʼal u kulbétal. U koꞌol i awiltaláb ku pidhnaꞌ tubáꞌ kin chemdhá ani u koꞌol i awiltaláb abal kin ejech ti ít. Jechéꞌ jaꞌich xowaꞌ tin utsámal ku tʼajaꞌ nu Tátaꞌ. 


text:
<pb/>Tam ti an judíotsik in achʼaꞌ jechéꞌ, in kóꞌoytsik kʼeꞌetich kʼeꞌetich i chalab kʼal tin kwenta xowaꞌ in ulu na Jesús. 


text:
Yán xi jajáꞌtsik in ulal enchéꞌ: ―¿Jantʼókʼi ta exbantsaltsik? Jajáꞌ ochadh kʼal i atʼax ejattaláb ani u olmanal. 


text:
<pb/>Por taltsik in ulal enchéꞌ: ―Ni jun xitaꞌ xi ochadh kʼal i atʼax ejattaláb yab neꞌech kin ejto ti káw anchanꞌ. ¿Awxeꞌ jun i atʼax ejattaláb neꞌech kin ejto kin chuꞌxindhaꞌ jun i jokʼol? U pojkáb na Jesús kʼal an judíotsik 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ i kʼij, chamay ani ban bitsow Jerusalén kʼwajat ti tʼajnal i ajib kʼal tin kwenta xowkʼi ti tʼokwat ani tujey ti éynáb an pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. 


text:
wiliyat kʼal an judíotsik ani utsan enchéꞌ: ―¿Asta jowkʼi neꞌech tu kóꞌoy tu chalpax? Max Tatáꞌich ni Kristo, ti ku óltsitsích. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tu óltsámalichtsik ani yab tin beltsal. Ejtal xowaꞌ u tʼajál kʼal tin awiltal nu Tátaꞌ, in xalkʼálich xitam jáꞌ neye Nanáꞌ. 


text:
Por yabtsik a belál, kom yab tin belál jelti xi utenekichtsik kʼal Nanáꞌ, jelt xan tu utsámalichtsik okʼox. 


text:
U pidhámalichtsik ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal ani yab neꞌech ka kʼaletsik ban kʼibeltaláb, nibal xitaꞌ neꞌech kin ejto ti kin kʼántsi. 


text:
Nu Tátaꞌ jaꞌich tin pidhámaltsik. Jajáꞌ jaꞌich xi más púlek ani xi más ultaláb ani kʼal ni jun xitaꞌ ti neꞌech ka ejtowat ka kʼántsin. 


text:
Ani utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yánich tʼajat xataꞌ alwaꞌ u tʼajámal ta taméttsik kʼal tin awiltal nu Tátaꞌ, ¿kʼal jowaꞌ kʼál tin kwenta ta léꞌ ti kin tʼujbaytsik? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―Yab i leꞌnáb ki tʼujbayat kʼal ni jun xowaꞌ alwaꞌ a tʼajámal. I leꞌnáb ki tʼujbayat kom púlekich tʼajat an walastaláb a tʼajál abal a tʼajálich tabáꞌ jelti max i Dios. Pos Tatáꞌ jayéch teye jun i inik jelti wawáꞌ. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ban takʼixtaláb xi tatáꞌtsik a éynál kʼwajat dhutsadh ke na Dios in ulúmal enchéꞌ: “Tatáꞌtsik i diostsik teye.” 


text:
I choꞌób ke xowaꞌ in ulal an Tʼokat Dhuslab, yab neꞌech ki ejto ki ulu ke yab tsubax ani na Dios in bijiy ti diostsik an atiklábtsik xi axtsin kʼál tin káwintal. 


text:
Ani max na Dios tin takwyámal ani tin abámal techéꞌ ti kʼayꞌlá, yab neꞌech ka ejto ka ulutsik ke u odhbijyal na Dios abal u ulal ke Nanáꞌ in Chakámláb kʼal Jajáꞌ. 


text:
Por max u tʼajál, maske yab ti kin belaꞌtsik, ka belaꞌtsik xowaꞌ a chuꞌtal u tʼajál abal ka choꞌóbnaꞌtsik ke an Tátaꞌláb kʼwajat kʼal Nanáꞌ ani Nanáꞌ in kʼwajat kʼal an Tátaꞌláb. 


text:
<pb/>Witsiy tám na Jesús ban waljaꞌ Jordán ani tajaꞌ ti kʼwajay xon ti na Juan kʼwajinek ti pújal más okʼox. 


text:
Kʼal yán i atiklábtsik tu kʼalel ti chuꞌtáb na Jesús ani in ulaltsik enchéꞌ: ―Tsubax lejtal, maske na Juan yab in tʼajaꞌ ni jun i labidh exól, ejtal xowaꞌ in ulu kʼal tin kwenta jechéꞌ an inik, tsubax. 


text:
Táꞌ ti kʼwajat jun i inik u yaꞌul xu bijyáb ta Lásaro. Jechéꞌ an inik u kʼwajíl ban kwentsal xin bij Betania, xon tu kʼwajíltsik jeye na María ani na Marta, nin ixámtsik. 


text:
Jechéꞌ na María, nin ixám na Lásaro, an inik xu yaꞌul, jaꞌich an mímláb xin mawtsi kʼal i niwiytaláb tin akan an Ajátikláb ani in wayedhantsi kʼal in xiꞌíl. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in achʼaꞌ, in ulu enchéꞌ: ―Jechéꞌ an yawꞌlách yab jaꞌich tokot abal ka chemech, jaꞌich abal kin xalkʼaꞌ nin labidh tʼokát na Dios ani anchanꞌ ka xalkʼan jeye nin labidh tʼokát nin Chakámil na Dios. 


text:
tam ti utsan ke na Lásaro u yaꞌul, yab kʼale jikʼat kin álnaꞌ, jilkʼon bél cháb a kʼítsá xon ti kʼwajat. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal nin exóbaliltsik: ―Okʼtsix, xoꞌ ít, an judíotsik xi tajaꞌ u kʼwajíl in leꞌnámaltsik ti ki tʼujbay; ani ¿xoꞌ a léꞌ juní ki kʼale tajaꞌ? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Yabxeꞌ lajucháb i ora in koꞌol xi jun a kʼítsá? Pos max jun xitaꞌ xeꞌech ti belal tam kʼij, yab u tʼadhkʼunal kom in telál an tajaxtaláb xi waꞌach ba jechéꞌ an kʼayꞌlá. 


text:
<pb/>Por xowaꞌ in leꞌnaꞌ kin ulu na Jesús, jaꞌich ke na Lásaro chemnek, por an exóbaltsik in chalpay ke na Jesús kʼwajat in tʼilál i aniꞌ wayich. 


text:
In kulbél tʼajat kʼal tatáꞌtsik ta kwenta abal yab tajaꞌ tin kʼwajat abal anchanꞌ ki belmáchtsik. Por wana ki chuꞌu. 


text:
<pb/>Na Tomás, xu bijyáb ti Kwayaꞌ, in utsaꞌ tám enchéꞌ nin at exóbaltsik: ―Wana weye abal ku chemech junax kʼal Jajáꞌ. Na Jesús jaꞌich xu ejdhax ti ít ani xin pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal 


text:
An kwentsal xi Betania, kʼwajat kʼunat ban bitsow Jerusalén, cháb kʼal chʼejel xónaꞌ i kilómetro in owíl; 


text:
ani kʼal yán i judíotsik ti kʼalnek ti álnáb na Marta ani na María abal ka kʼijidhmédhaꞌtsik kom chemnek nin kidháb Lásaro. 


text:
Tam ti na Marta in achʼaꞌ abal táꞌich tu ulel na Jesús, kale kin tamu; por na María jilkʼon ban atá xon tu kʼwajíltsik. 


text:
Ani utsan enchéꞌ na Jesús kʼal na Marta: ―Ajátik, max techéꞌak ta kʼwajat, yabak chemnek nu kidháb. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Marta: ―Aniꞌ kʼejle, u choꞌóbich abal neꞌech ka ejech ti ít tam ka ejdhá an chemélomtsik tam kin bajaw an pakwenib. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌich nin ejdhax ti ít ani xu pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Xitaꞌ ti kin belaꞌ, maske ka chemech, bélkʼi neꞌech ka kʼwajay ejat; 


text:
ani ejtal xi xoꞌ kʼwajat ejat ani tin belál Nanáꞌ, yab neꞌech ka kʼwajay chemnek malilíl i kʼij. ¿A belálxeꞌ jechéꞌ? 


text:
<pb/>Na Marta tókʼon enchéꞌ: ―U belál, Ajátik. U belál abal Tatáꞌich ni Kristo, nin Chakámil na Dios xi bijidh neꞌech ka tsích techéꞌ ti kʼayꞌlá. Na Jesús ukʼin xon ti jolidh na Lásaro 


text:
<pb/>Tam ti okʼon kin ulu jechéꞌ, na Marta kʼale kin kaniy nin kidháb María ani in utsaꞌ enchéꞌ chinatkʼi: ―Ulnek an Okʼtsix ani tin abámal tu kaniy. 


text:
Na Jesús yabél ochenek ban kwentsal, tajaꞌ bél ti kʼwajat xon ti kʼwajinek ti tʼilolól kʼal na Marta. 


text:
Tam ti chuꞌtat abal chʼakay na María ani kale jikʼatkʼi tʼajat, an judíotsik xi tajaꞌ ti kʼwajat ti kʼijítnax, wéwnaxintsik. In chalpaytsik max na María neꞌech ti ukʼnal xon ti jolidh na Lásaro. 


text:
<pb/>Tam ti na María ulich xon ti kʼwajat na Jesús, tudhlan tin tamét ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Ajátik, max techéꞌak ta kʼwajat, yabak chemnek nu kidháb. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in chuꞌu ti ukʼnaltsik na María ani an judíotsik xi wéwnaxnék, tʼeꞌpin tʼajat asta tin ejattal 


text:
<pb/>Por taltsik an judíotsik in ulu enchéꞌ: ―Jechéꞌ an inik, xin chuꞌxindhaꞌ an jokʼol, ¿awxeꞌ yabwiꞌik neꞌech kin ejto kin jeldhaꞌ na Lásaro abal yab ka chemech? Ejdhá ti ít na Lásaro 


text:
<pb/>Na Jesús, kʼal yantam i yajnantsixtaláb, utey xon ti jolidh na Lásaro. Xon ti kʼwajat jolidh, jaꞌich jun i cholax chʼén ani paxkʼidh kʼal jun i tʼujub. 


text:
In ulu tám enchéꞌ na Jesús: ―Ka wékʼoytsik an tʼujub. Utsan enchéꞌ kʼal na Marta, nin ixám an chemélom: ―Ajátik, kaxiyich xónaꞌ nin tʼuꞌúl, kom chéꞌich a kʼítsá in koꞌol ti chemnek. 


text:
<pb/>Por utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Yabxeꞌ tu utsámich ke max i belom, neꞌech ka chuꞌtsi tin labidh tʼokát na Dios? 


text:
<pb/>Wékʼoyat tám an tʼujub xi kʼál ti paxkʼidh an jólimtaláb, in telaꞌ walkʼiꞌ na Jesús ani in ulu enchéꞌ: ―Tátaꞌ, tu pidhál ti jalbintsixtaláb abal tin axtsámal. 


text:
U choꞌób alwaꞌ abal Tatáꞌ echʼekʼi tin axtsal, por jechéꞌ tu ulal abal tin alwaꞌbíl ejtal jechéꞌ an atiklábtsik xi jéꞌ kʼwajat abal kin belaꞌtsik ke Tatáꞌ tin abámal. 


text:
<pb/>Ejech tám xi chemnek ani kale, malidh nin kʼubak ani nin akan kʼal i bolixtaláb ani nin ókʼ bolidh jeye kʼal i kʼudhkʼum. Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ka wilaꞌ ani ka walkaꞌich ka kʼale. U chalpayáb xan ti ka uwan abal ka yakʼwan na Jesús (Mt. 26:1‑5; Mr. 14:1‑2; Lk. 22:1‑2) 


text:
<pb/>Kʼal tin kwentakʼi xowaꞌ in chuꞌutsik in tʼajaꞌ na Jesús, yán an judíotsik xi kʼalnek ti junkil an ta María, in belaꞌ na Jesús. 


text:
Tam ti an fariseotsik ani an okʼlek páleꞌtsik in achʼaꞌ jechéꞌ, junkun kʼal an Junkulom Awiltaláb ani in ulutsik enchéꞌ: ―¿Jantʼéy neꞌech ki tʼajaꞌ? Jechéꞌ an inik exom tʼajat in tʼajál yán i labidh exóltsik. 


text:
Max ki walkaꞌ kin óntsi anchanꞌ, kʼal ejtal ti neꞌech ka belan. Neꞌech tám ka tsích an awiltalábtsik xi Roma, neꞌech ti ku pakwtsi an ti pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani neꞌech ti ku chemdhaꞌ. 


text:
<pb/>Por jun ti éb xi jajáꞌtsik xu bijyáb ta Kayfás, xi jaꞌich nin okʼlékil an páleꞌtsik tam ti jachanꞌ i tamub, in ulu enchéꞌ: ―Tatáꞌtsik yab a choꞌób xataꞌ, 


text:
nibal a chalpayaltsik ke más alwaꞌ abal wawáꞌ, ka chemech jún tokot i inik abal tin kwenta an atiklábtsik ani yab ku chemdhá ejtal. 


text:
<pb/>Por na Kayfás yab in ulu jechéꞌ kʼal jajáꞌkʼi tin kwetém chalab; kom jajáꞌ kʼwajat ti okʼlek páleꞌtsik jachanꞌ i tamub, jaxtám ti ijtsin kin ulu kʼal na Dios ke na Jesús neꞌech ka chemdhá abal ka loꞌey an judíotsik; 


text:
Jaxtám, asta tam ti jachanꞌ i kʼij, an awiltalábtsik xi Judea in ayaltsik xan ti kin uwaꞌ abal kin ejto kin chemdhaꞌ na Jesús. 


text:
<pb/>Na Jesús yabich tám in lej xalkʼál tinbáꞌ ka chuꞌtat kʼal an judíotsik, kale ba jachanꞌ an chabál xi Judea ani kʼale ba jun i chabál kʼunat ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh, ba jun i bitsow xin bij Efrain. Tajaꞌ ti kʼwajay kʼal nin exóbaliltsik. 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ i kʼij, u kʼunelich xowkʼi tin ajíbnál an paskwa an judíotsik ani yán i atiklábtsik xu kʼwajíl ban kwentsaltsik kʼalnek Jerusalén abal kin tʼokotsik tinbáꞌ tam yabél watʼenek an paskwa. 


text:
In ayaltsik na Jesús ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani u kónóxtsik jún ani jún enchéꞌ: ―¿Jantʼéy a chalpayaltsik? ¿Awxeꞌ neꞌech ka tsích an ti ajíblom o yabaꞌ? 


text:
<pb/>An fariseotsik ani an okʼlek páleꞌtsik in ulúmal ke max jun xitaꞌ in choꞌób xon ti kʼwajat na Jesús, kin ólnaꞌ abal ka kʼale ti yakʼwnal.<pb/>


text:
Bél u kʼibel akak a kʼítsá abal ka watʼey an paskwa, na Jesús kʼale Betania xon tu kʼwajíl na Lásaro, xi chemnek ani ejdhá ti ít kʼal na Jesús. 


text:
Tʼajan tajaꞌ jun i kʼapúch abal tin kʼakʼnabíl na Jesús; na Marta u jótʼil ani na Lásaro jaꞌich jún ti éb xi buxúl ti kʼapul ban mesa kʼal na Jesús. 


text:
In uldhaꞌ tám na María chʼejel litro xónaꞌ i niwiytaláb xi tʼajadh kʼal i wich xin bij nardo. Jechéꞌ an niwiytaláb, kajbidh tʼajat in jalbíl. Na María in mawtsi kʼál tin akan na Jesús ani in wayedhantsi kʼal nin xiꞌíl. Putál an altá niwbé kʼal jachanꞌ an niwiytaláb. 


text:
Na Judas Iskariote, xi jaꞌich jeye jún ti éb xi lajucháb nin exóbaliltsik na Jesús, xi kʼál ti neꞌech ka pidhná na Jesús abal ka chemdhá, in ulu tám enchéꞌ: 


text:
<pb/>―¿Jantʼókʼi ti yab nujwat jechéꞌ an niwiytaláb kʼal óx i boꞌ inik i denariotsik abal ka pidhan an ti tumín an chʼojontáltsik? 


text:
<pb/>Por na Judas yab in ulu jechéꞌ abal tsubax lejtal tin kʼanidhál an chʼojontáltsik, in ulu anchanꞌ, kom jajáꞌ jaꞌich jun i kwéꞌ, ani kom jajáꞌ in xeꞌchindhál nin bál an tumín, in kwéꞌyal xowaꞌ u balyáb tajaꞌ. 


text:
Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Jilaꞌ kʼwajat, yab xataꞌ ka utsaꞌ; pos jajáꞌ in taꞌpámal jechéꞌ abal ti kin mawtsi an tu tʼuꞌúl abal ka kʼwajách tʼojojodh tam kin bajaw xowkʼi neꞌech kin jolyat. 


text:
An chʼojontáltsik echʼekʼi neꞌech ka kʼwajay kʼal tatáꞌtsik, por Nanáꞌ, yab echʼekʼi neꞌech kin kʼwajay kʼal tatáꞌtsik. U tʼajnal i káw abal ka chemdhá na Lásaro 


text:
<pb/>Kʼal yán i judíotsik ti choꞌóbná ke na Jesús taꞌ ti kʼwajat Betania ani kʼaletsik tajaꞌ, yab tokotkʼi abal kin chuꞌutsik na Jesús, aníl jeye abal kin chuꞌutsik na Lásaro, xi ejdhats ti ít kʼal na Jesús. 


text:
pos kʼal tin kwentakʼi na Lásaro, yán i judíotsik in pílmédháltsik tinbáꞌ ani in belálichtsik na Jesús. Na Jesús ochich ban bitsow Jerusalén (Mt. 21:1‑11; Mr. 11:1‑11; Lk. 19:28‑40) 


text:
<pb/>Yán i atiklábtsik kʼalnek Jerusalén abal kin ajíbnaꞌtsik an paskwa. Tam ti jun tsudhelom in achʼaꞌtsik abal na Jesús exomich ti ulel ba jachanꞌ an bitsow, 


text:
in pejaꞌtsik i apachʼ, kale kin bachʼu ani in ulaltsik kawidh enchéꞌ: ―¡Ti ku loꞌóch xoꞌ! ¡Lábtʼajadh xi tál tin bij an Okʼóxláb! ¡Lábtʼajadh nin Pulek Takʼíxal an israelitatsik! 


text:
<pb/>Na Jesús in elaꞌ jun i chakam burru ani puney tajaꞌ, jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ:<pb/> 


text:
Yab ki jikʼey, atiklábtsik xi kʼwajíl Sión;<br/>ka telaꞌtsik, náꞌich tál na Pulek Takʼíxal<br/>punat ba jun i chakam burru. 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ i kʼij, nin exóbaliltsik yab in exbay ejtal jechéꞌ, por más tayíl, tam ti na Jesús xalkʼantsatich tin labidh tʼokát, in chalpaytsik tám abal ejtal jechéꞌ kʼwajat dhutsadh ban Tʼokat Dhuslab kʼal tin kwenta na Jesús ani anchanich ti támnék. 


text:
<pb/>An atiklábtsik xi taꞌ ti kʼwajat tam ti na Jesús in ejdhaꞌ ti ít na Lásaro ani in utsaꞌ ka kale ban jólimtaláb, in tʼiláltsik xowaꞌ in chuꞌúmal. 


text:
Jaxtám an atiklábtsik ti kale kin bachʼu na Jesús, abal in choꞌóbnámalichtsik an labidh exól xin tʼajámal. 


text:
Por an fariseotsik in ulu jajáꞌkʼitsik enchéꞌ: ―A chuꞌtalichtsik xoꞌ, yab neꞌech ki ejto ki tʼajaꞌ ni jun xataꞌ. Ka telaꞌ, kʼal ejtal an atiklábtsik ti exom ti wéwnáb. U alyáb na Jesús kʼal cháb óx i griegotsik 


text:
<pb/>Kʼal an atiklábtsik xi kʼalnek Jerusalén abal ti ól tam exom an ajib, taꞌ jeye ti kʼwajattsik cháb óx i griego. 


text:
Jechéꞌ an griegotsik utey ba na Felipe. Na Felipe, jaꞌich xu kʼwajíl Betsayda, an chabál xu takʼnal Galilea. Tam ti utukná kʼal an griegotsik, pakabédhá kʼál enchéꞌ: ―Jaꞌúb, i léꞌ weye ki chuꞌu na Jesús. 


text:
Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―In bajúch an kʼij xowkʼi Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, neꞌech kin xalkʼantsat an tu labidh tʼokát. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke max jun i iyaláb yab ka tʼayan ani yab ka kʼibchon nin tʼuꞌúl, yab jaykʼi neꞌech ka yaney. Por max ka tʼayan ani ka kʼibchon nin tʼuꞌúl, neꞌech ka ixkʼan, neꞌech ka pubey ani neꞌech kin kóꞌoy yán in walíl. 


text:
Xitaꞌ in kʼanidhál nin ejattal neꞌech kin kʼibdhaꞌ; por xitaꞌ xi yab in kʼanidhál nin ejattal techéꞌ ti kʼayꞌlá, in koꞌolich tʼojojodh nin ejattal abal kin bachʼu an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Max jun xitaꞌ in léꞌ ti kin tʼójontsi, ti kin wéwnaꞌ ani xon ti Nanáꞌ neꞌech kin kʼwajay, tajaꞌ jeye neꞌech ka kʼwajay xitaꞌ tin tʼójontsal. Max jun xitaꞌ ti kin tʼójontsi, neꞌech ka kʼakʼná kʼal nu Tátaꞌ. Na Jesús in ulu abal neꞌech ka chemdhá 


text:
<pb/>ʼXoꞌ in chalpax tʼajat tin kʼwajat; por yab neꞌech ku utsaꞌ nu Tátaꞌ ti kin loꞌo kʼal xowaꞌ neꞌech ku tamu, pos jaꞌich tin tsiꞌnek abal ku tamu anchanꞌ. 


text:
Tátaꞌ, ka xalkʼaꞌich na labidh tʼokát. Achʼatmé tám jun i káwintaláb túꞌ walkʼiꞌ ani xu káw in ulu enchéꞌ: ―U xalkʼámalich ani neꞌech juní ku xalkʼaꞌ ti ít. 


text:
<pb/>An atiklábtsik xi tajaꞌ ti kʼwajat ani in achʼaꞌ jachanꞌ an káwintaláb, in ulutsik abal i junkil áb u jululúl ani xi kʼeꞌettsik in ulal: ―Tawná kʼal jun i tʼokat abatwále. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab abal Nanáꞌ tu kwenta ti achʼatmé jechéꞌ an káwintaláb, achʼatmé abal tatáꞌtsik ta kwenta. 


text:
Xoꞌ in bajúch an kʼij xowkʼi neꞌech ti lújundháb an atiklábtsik xi techéꞌ ban kʼayꞌlá ani neꞌech ka petʼnájich ban kʼibeltaláb an lej atʼax xi kʼwajat ti takʼix ba jechéꞌ an kʼayꞌlá. 


text:
Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an atiklábtsik: ―Wawáꞌ i achʼámal ti ajyáb bin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés ke an Kristo yab jaykʼi neꞌech ka chemech. ¿Jantʼókʼi pé tám ta ulal ke nin Chakámil na Dios neꞌech ka tʼekʼbá pajkʼidh ba peltsidh teꞌ? ¿Jitaꞌ pé jeye jachanꞌ xa utsál ke Jajáꞌich xi abadh abal ka wenkʼon jeye ti inik? 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Bél neꞌech kin kʼwajay wéꞌ i kʼij kʼal tatáꞌtsik, Nanáꞌ xin kʼwajat jelti an tajaxtaláb, por yabich neꞌech kin lej owey. Ki uteytsik kʼal Nanáꞌ lejat xoꞌ bél in kʼwajat kʼal tatáꞌtsik abal yab ki yakʼwantsik ukʼpidh kʼal an jikʼwaxtaláb; pos xi xeꞌechtsik ban jikʼwaxtaláb yab in choꞌób xon ti neꞌech. 


text:
Ti kin belaꞌtsik lejat xoꞌ bél in kʼwajat kʼal tatáꞌtsik, Nanáꞌ in kʼwajat jelti an tajaxtaláb abal ki kʼwajaytsik jelti an atiklábtsik xi kʼwajat ban tajaxtaláb. Tam ti okʼon kin ulu jechéꞌ, na Jesús kʼale ani in chinkʼontsitsik. Xantʼókʼi ti yab u belnal na Jesús kʼal an judíotsik 


text:
<pb/>Maske na Jesús in tʼajámalich tʼajat yán i labidh exóltsik tin tamét an judíotsik, bélkʼi yab u belnal. 


text:
Jechéꞌ támun anchanꞌ abal ka tʼájan jelt xan tin jilámal dhutsadh an tʼiltsix Isaías enchéꞌ:<pb/>Okʼóxláb, ¿jitaꞌ in belámal xowaꞌ i ólnámal?<pb/>¿Jitaꞌ xalkʼantsidh tin cháp an Okʼóxláb? 


text:
Jokʼolbédhatstsik kʼal na Dios ani chapikmédhantsidhtsik tin itsích,<br/>abal yab ka chuꞌxintsik kʼal nin wal,<br/>nibal kin exbaytsik kʼal nin itsích,<br/>ani nibal ka uteytsik kʼal Nanáꞌ abal ku jeldhaꞌ. 


text:
Na Isaías in tʼilámal jechéꞌ abal in chuꞌtsámalich tin labidh tʼokát na Jesús ani Jajáꞌ kʼwajat in tʼilál tam tin ulu jechéꞌ. 


text:
<pb/>Por bélkʼi, kʼal yán i judíotsik ti belan na Jesús, belan asta kʼal taltsik i awiltalábtsik; por yabtsik in xalkʼál, kom in chʼejnál an fariseotsik ani in chʼejnál yabich ka walkan ka ochichtsik ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb. 


text:
Pos jajáꞌtsik más in kulbetnál ka kʼakʼná kʼal an atiklábtsik ké kʼal na Dios. Kʼal xowaꞌ in ulal na Jesús, kʼál ti neꞌech ka xalkʼan xan ti kʼwajat an atiklábtsik 


text:
<pb/>Na Jesús in ulu kawidh enchéꞌ: ―Xitaꞌ ti kin belaꞌ Nanáꞌ, yab Nanáꞌ tin belál, in belál an Tátaꞌláb xi tin abámal. 


text:
Nanáꞌ, xin kʼwajat jelti an tajaxtaláb, in tsiꞌnek ban kʼayꞌlá abal xitaꞌ ti kin belaꞌ yab ka jilkʼontsik ban jikʼwaxtaláb. 


text:
Por max jun xitaꞌ kin achʼaꞌ xowaꞌ u ulal ani yab kin tʼajaꞌ ti kʼij, yab Nanáꞌ exom u walbiyal; pos yab in tsiꞌnek ku walbiy an atiklábtsik xi kʼwajat ban kʼayꞌlá, in tsiꞌnek abal ku loꞌo. 


text:
Xitaꞌ tin pojkál ani yab in tʼajál ti kʼij xowaꞌ u ulal, in koꞌolich xitaꞌ kʼál ti neꞌech ka walbiyat: xowaꞌ Nanáꞌ u ulúmal, jaꞌich kʼál ti neꞌech ka walbiyat tam kin bajaw an pakwenib. 


text:
Xowaꞌ Nanáꞌ u ulúmal, yab u ulúmal kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab; an Tátaꞌláb xi tin abámal, jaꞌich tin utsámal xowaꞌ neꞌech ku ulu ani xowaꞌ neꞌech ku okʼtsixnaꞌ. 


text:
Ani u choꞌób alwaꞌ ke xowaꞌ tin utsámal ku ulu nu Tátaꞌ, jaꞌich abal ka ejtotsik ka kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Jaxtám, xowaꞌ u ulal, u ulal xantikʼi tin utsámal ku ulu an Tátaꞌláb.<pb/>


text:
Wéꞌich u kʼibel abal ka ajíbná an paskwa. Na Jesús in choꞌóbich abal in bajúmich an kʼij xowkʼi neꞌech kin jilaꞌich an kʼayꞌlá abal ka kʼaléch ban Tátaꞌláb. Kom echʼekʼi in kʼanidhál an atiklábtsik xi kʼál tu belnal, xoꞌ kʼwajat in xalkʼantsal ke tsubax lejtal tin kʼanidháltsik tʼajat. 


text:
<pb/>Na Judas Iskariote, xu chakámláb kʼal na Simón, ódhantsidhich bin itsích kʼal an lej atʼax abal kin pidhnaꞌ na Jesús ka chemdhá. Na Jesús in choꞌób alwaꞌ abal ba Dios ti tál ani abal neꞌech juní ka witsích táykʼi ani in choꞌób jeye abal pidhnékich ejtal an ti awiltaláb kʼal an Tátaꞌláb. Jaxtám, tam ti kʼwajattsik an ti kʼapul, chʼakay na Jesús ban mesa, in kʼotʼiy nin eblidh kʼudhkʼumil ani in wikʼaꞌ jun i kʼudhkʼum bin tsukul. 


text:
In jolo tám i jaꞌ ba jun i balixtaláb ani kʼwajay kin tʼaktsi tin akan nin exóbaliltsik ani kin wayedhantsi kʼal an kʼudhkʼum xin wíkʼím bin tsukul. 


text:
<pb/>Tam ti neꞌchich jeye ti tʼaktsinal tin akan na Simón Pedro, na Simón Pedro in ulu enchéꞌ: ―Ajátik, ¿Tatáꞌ neꞌech ti kin tʼaktsi tu akan? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xoꞌ yab neꞌech ka ejto ka exbay xowaꞌ exom u tʼajál, por tayíl neꞌech ka exbay. 


text:
<pb/>Por utsan enchéꞌ kʼal na Pedro: ―Nanáꞌ yab jaykʼi neꞌech tu walkaꞌ ti kin tʼaktsi an tu akan. Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max yab tu tʼaktsi an ta akan, yabich neꞌech ka ejto ki kʼwajay kʼal Nanáꞌ. 


text:
<pb/>Utsan enchéꞌ kʼal na Simón Pedro: ―Ajátik, tám, yab tokotkʼi ti kin tʼaktsi tu akan, ti kin tʼaktsi jeye tu kʼubak ani ti kin pakʼwtsi tu ókʼ. 


text:
<pb/>Por utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xi tám ti okʼnék ti atsim, yab yejat xowaꞌ más kin tʼakaꞌ, tokot nin akan; pos ejtal kʼwajat tʼokat nin tʼuꞌúl. Tatáꞌtsik i tʼokat ta kʼwajat, maske yab kʼejle ejtal ta éb. 


text:
<pb/>Na Jesús in ulu: “Yab ejtal ta éb i kʼwajattsik tʼokat”, kom in choꞌóbich xitaꞌ kʼál ti neꞌech ka pidhná abal ka chemdhá. 


text:
<pb/>Tam ti okʼonich kin tʼaktsi tin akan nin exóbaliltsik, na Jesús in kʼwajbaꞌ juní nin eblidh kʼudhkʼúmil, buxkan juní ban mesa ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―¿A exbayaltsikxeꞌ xowaꞌ tu tʼajtsi? 


text:
Pos max Nanáꞌ, xin Okʼtsix ani in Ajátikláb, tu tʼaktsitsik an ta akan, anílkʼi teye ti yejat ki tʼáktsíxintsik an ta akan jún ani jún. 


text:
Nanáꞌ tu pidhaꞌichtsik jun i okʼtsixtaláb abal ka tʼajaꞌtsik teye anílkʼi jelt xan ti Nanáꞌ u tʼajaꞌ. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke ni jun i tʼójontsix kʼwajat más púlek ké nin ajátik ani ni jun i abatwále kʼwajat más púlek ké xi kʼál ti abadh. 


text:
<pb/>ʼYab abal ejtal ta éb tin kʼwajat tu utsáltsik jechéꞌ; Nanáꞌ u choꞌób xitaꞌ nu takwyámaltsik. Por koꞌol ka támun jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ: “Xi kʼwajat ti kʼapul junax kʼal Nanáꞌ, tin atʼálich xoꞌ.” 


text:
Tu okxintsaltsik tu óltsi jechéꞌ abal tam ka támun, ka belaꞌtsik ke Nanáꞌich xitam jáꞌ tu utsámaltsik u éy. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke xitaꞌ kin bachʼu xitaꞌ Nanáꞌ u abámal, Nanáꞌ tin bachʼwal ani xitaꞌ ti kin bachʼu Nanáꞌ, in bachʼwalich xitaꞌ tin abámal. Na Jesús in ulal ke neꞌech ka pidhná kʼal na Judas abal ka chemdhá (Mt. 26:20‑25; Mr. 14:17‑21; Lk. 22:21‑23) 


text:
<pb/>Tam ti okʼon kin ulu jechéꞌ, na Jesús in achʼaꞌ jun i pulek yajtsiktaláb tin ejattal ani in ulu enchéꞌ: ―Tsubax tu utsáltsik, ke jún ti éb xi tatáꞌtsik a kidhtal neꞌech ti kin pidhnaꞌ abal kin chemdhá. 


text:
<pb/>Tujey tám an exóbaltsik ti téláx jún ani jún, maske yab in choꞌóbtsik xitam jáꞌ na kʼwajat ti usnal. 


text:
Jún ti éb an exóbaltsik, xu kʼanidháb tʼajat kʼal na Jesús, kʼwajat jeye ti kʼapul jedhél bin okób na Jesús. 


text:
Na Simón Pedro in utsaꞌ jechéꞌ an exóbal kʼal in kʼubakkʼi abal kin konoy xitam jáꞌ na kʼwajat in tʼilál. 


text:
Utkakan tám más jechéꞌ an exóbal ba na Jesús ani in konoy enchéꞌ: ―Ajátik, ¿jitam jáꞌ xi kʼwajat a tʼilál? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Neꞌech ku juꞌu jun pejeꞌ i pan ani xitaꞌ ku pidhaꞌ, jaꞌich xi neꞌech ti kin pidhnaꞌ abal kin chemdhá. In juꞌu tám jun pejeꞌ an pan ani in pidhaꞌ na Judas Iskariote, xu chakámláb kʼal na Simón, 


text:
támkʼi tam ti na Judas in bachʼu an pan, ochich an lej atʼax bin itsích na Judas. Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xowaꞌ neꞌech ka tʼajaꞌ, ka tʼajaꞌ jikʼat. 


text:
<pb/>Por ni jun xitaꞌ xi taꞌ ti kʼwajat ban mesa ti kʼapul, yab in exbay xantʼókʼi ti utsan anchanꞌ na Judas. 


text:
Kom na Judas jaꞌich nin xeꞌchindhál nin bál an tumín, taltsik in chalpay ke na Jesús kʼwajat in utsál na Judas ke yejat kin chʼaꞌay xataꞌ xowaꞌ neꞌech kin yéntsi abal an ajib, o kin pidhaꞌ wéꞌ ti tolmixtaláb an chʼojontáltsik. 


text:
<pb/>Tam ti kʼalnekich na Judas, na Jesús in ulu enchéꞌ: ―Xoꞌ exomich ti xalkʼanal nu labidh tʼokát Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik ani nin labidh tʼokát na Dios u xalkʼanalich jeye ba Nanáꞌ. 


text:
Ani max Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, u xalkʼantsal tin labidh tʼokát na Dios, Jajáꞌ neꞌech jeye ti kin xalkʼantsi tu labidh tʼokát kʼunatich i kʼij. 


text:
Tsʼitsik chakam, yabich neꞌech kin kʼwajay nakat i kʼij kʼal tatáꞌtsik. Neꞌech ti kin aliytsik, por xowaꞌ u utsámal an judíotsik, xoꞌ jayéchkʼi teye neꞌech tu utsaꞌtsik: Yab neꞌech ka ejto ki kʼaletsik xon ti Nanáꞌ in neꞌech. 


text:
Neꞌech tu pidhaꞌtsik jun i ít takʼixtaláb: ki kʼánídháxintsik jún ani jún; ki kʼánídháxintsik jelt xan ti Nanáꞌ tu kʼanidhámaltsik. 


text:
Max ki kʼánídháxintsik jún ani jún, ejtal an atiklábtsik neꞌech kin chuꞌu ke Nanáꞌ lejtal tu exóbaliltsik. Utsan na Pedro abal neꞌech kin ulu ke yab in exlál na Jesús (Mt. 26:31‑35; Mr. 14:27‑31; Lk. 22:31‑34) 


text:
<pb/>Konyat enchéꞌ na Jesús kʼal na Simón Pedro: ―Ajátik, ¿jónꞌ ta neꞌech? Ani tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xonti Nanáꞌ in neꞌech, yab xoꞌ neꞌech ka ejto ti kin wéwnaꞌ; por tayíl i neꞌech teye xon ti Nanáꞌ in neꞌech. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Pedro: ―Ajátik, ¿jantʼókʼi ti yab neꞌech ku ejto tu wéwnaꞌ xoꞌich? Nanáꞌ yab u ajyal tubáꞌ maske kin chemdhá kʼal Tatáꞌ ta kwenta. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Tsubax lejtal yab a ajyal tabáꞌ maske ki chemdhá kʼal Nanáꞌ tu kwenta? Tsubax tu utsál, ke tam yabél dhájnék an pekʼel, tatáꞌ óxílich a ulúmal ke yab tin exlál.<pb/>


text:
Ba nin kʼimáꞌ nu Tátaꞌ, yán tʼajat waꞌach xon ti ki kʼwajaytsik; max yabak anchanꞌ, tu utsámalichaktsik. Jaxtám, neꞌech kin okxin abal tu tʼojojontsi xon ti neꞌech ki kʼwajaytsik. 


text:
Ani tam in kʼalnekich ku tʼojojoy xon ti neꞌech ki kʼwajaytsik, neꞌech kin witsiy tu ikʼiꞌtsik ani tu júnaꞌtsik kʼal Nanáꞌ abal ki kʼwajaytsik teye xon ti Nanáꞌ neꞌech kin kʼwajay. 


text:
<pb/>Utsan enchéꞌ kʼal na Tomás: ―Ajátik, yab i choꞌób xon ta neꞌech; ¿jan ti neꞌech ki ejto ki choꞌóbnaꞌ an bél? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌich nin kʼwajat jelti an bél, Nanáꞌich nin tsubaxtaláb ani Nanáꞌich nu pidhnál an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. Yab xitaꞌ neꞌech kin ejto ka ulich ban Tátaꞌláb max yab ti kin belaꞌ Nanáꞌ. 


text:
Max tatáꞌtsik ti kin exlaꞌtsik alwaꞌ, neꞌech jeye ka exlaꞌtsik nu Tatáꞌ; ani xoꞌ a exlálichtsik, pos a óntsámalichtsik ka chuꞌu. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Felipe, owenekich tʼajat tin kʼwajíl kʼal tatáꞌtsik, ani ¿yabél tin exlál? Xitaꞌ tin chuꞌtal Nanáꞌ, in chuꞌtalich jeye an Tátaꞌláb; tám, ¿jantʼókʼi bél tin kontsal tu xalkʼantsitsik an ti Tátaꞌláb? 


text:
¿Yabxeꞌ a belál ke Nanáꞌ in kʼwajat kʼal an Tátaꞌláb ani an Tátaꞌláb kʼwajat kʼal Nanáꞌ? Ejtal xowaꞌ tu utsáltsik, yab u ulal kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab. An Tátaꞌláb xi kʼwajat kʼal Nanáꞌ, jaꞌich nin tʼajál nin tʼojlábil. 


text:
Ti kin beltsitsik ke Nanáꞌ in kʼwajat kʼal an Tátaꞌláb ani an Tátaꞌláb kʼwajat kʼal Nanáꞌ; max yab a beláltsik ke anchanꞌ, ka belaꞌtsik kʼal xowaꞌ a chuꞌtal u tʼajál. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke xitaꞌ ti kin belaꞌ, neꞌech jeye kin ejto kin tʼajaꞌ xowaꞌ Nanáꞌ u tʼajál ani neꞌech kin ejto kin tʼajaꞌ xowaꞌ más pakdhaꞌ, pos Nanáꞌ in neꞌech xon ti kʼwajat an Tátaꞌláb. 


text:
Ejtal xowaꞌ ka konoytsik kʼal Nanáꞌ tu bij, neꞌech ku tʼajaꞌ, abal Nanáꞌ, xin Chakámláb kʼal na Dios, ku xalkʼantsi tin labidh tʼokát nu Tátaꞌ. 


text:
Neꞌech ku tʼajaꞌ xowaꞌkichkʼi ka konoy kʼal Nanáꞌ tu bij. Na Jesús in ulal abal neꞌech kin abnaꞌ an Tʼokat Ejattaláb 


text:
Ani Nanáꞌ neꞌech ku pakabédhaꞌ an Tátaꞌláb ti ki abtsitsik an ti Tʼokat Ejattaláb abal ka kʼwajay echʼekʼi kʼal tatáꞌtsik. An Tʼokat Ejattaláb jaꞌich neꞌech ti ki tolmiytsik ani ti ki pubédantsitsik an ta ejattal. 


text:
Jechéꞌ an Tʼokat Ejattaláb xi tsubax, yab neꞌech kin ejto kin bachʼu xi yabtsik u belom kom yabtsik in chuꞌtal nibal in exlál; por tatáꞌtsik a exlál, kom Jajáꞌ kʼwajat kʼal tatáꞌtsik ani neꞌech ka kʼwajay echʼekʼi kʼal tatáꞌtsik. 


text:
Kʼunat i kʼij, yabich neꞌech kin chuꞌtat kʼal an atiklábtsik, por tatáꞌtsik neꞌech ti kin chuꞌu; pos neꞌech ki kʼwajaytsik ejat kom Nanáꞌ in kʼwajat ejat. 


text:
Jachanꞌ i kʼij, neꞌech tám ka exbáchtsik ke Nanáꞌ in kʼwajat kʼal nu Tátaꞌ, tatáꞌtsik i kʼwajat kʼal Nanáꞌ ani Nanáꞌ kʼal tatáꞌtsik. 


text:
Xin exlálich ani in tʼajálich xowaꞌ u ulal, in xalkʼálich ke tsubax lejtal tin kʼanidhál. Xitaꞌ tin kʼanidhál, neꞌech jeye ka kʼanidhá kʼal nu Tátaꞌ, Nanáꞌ neꞌech neye ku kʼanidhaꞌ ani neꞌech kin xalkʼan ba jajáꞌ. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Judas (yab kʼal na Judas Iskariote): ―Ajátik, ¿jantʼókʼi ti neꞌech ka xalkʼaꞌ tabáꞌ ba wawáꞌ ani yab jaꞌ ban atiklábtsik xi yab u belom? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xitaꞌ tin kʼanidhál, in tʼajál xowaꞌ Nanáꞌ u ulal. Neꞌech ka kʼanidhá kʼal nu Tátaꞌ ani nu Tátaꞌ ani Nanáꞌ, neꞌech ku tsích abal ku kʼwajay kʼal jajáꞌ. 


text:
Xitaꞌ yab tin kʼanidhál, yab in tʼajál xowaꞌ Nanáꞌ u ulal. Xowaꞌ a achʼáltsik u ulal, yab u ulal kʼal Nanáꞌkʼi tu kwetém chalab, tál bin chalab an Tátaꞌláb xi tin abámal. 


text:
por an Tʼokat Ejattaláb, xi neꞌech ti ki abtsitsik an Tátaꞌláb abal ti ki tolmiytsik ani ti ki pubédhantsitsik an ta ejattal, jaꞌich neꞌech ti ki óltsitsik ejtal ani ti ki chalpantsitsik xowaꞌ tu utsámal. 


text:
<pb/>ʼTu jilálichtsik kʼal yantam i kʼijidhtaláb. Tu pidháltsik ti kʼijidhtaláb xu koꞌol, por yab tu pidháltsik an ti kʼijidhtaláb jelt xan tin pidhnál an atiklábtsik. Yab ki kʼwajaytsik ta chalpax nibal ki jikʼey. 


text:
A achʼámalichtsik tam tu ulu ke Nanáꞌ neꞌech kin kʼale ani ke neꞌech juní kin witsiy abal kin kʼwajay kʼal tatáꞌtsik. Max tin kʼanidhálaktsik, neꞌech ki kulbétsik tʼajat tam ta achʼaꞌ ke Nanáꞌ in neꞌech ban Tátaꞌláb; pos nu Tátaꞌ, más Jaꞌ púlek ké Nanáꞌ. 


text:
<pb/>ʼYabich neꞌech tin káw yáníl kʼal tatáꞌtsik, pos neꞌech ka ulchich an lej atʼax xu takʼix techéꞌ ti kʼayꞌlá. Maske jajáꞌ u takʼix techéꞌ ti kʼayꞌlá, yab in koꞌol ni jun i awiltaláb abal ti kin takʼiy. 


text:
Anchanꞌ koꞌol ka támun abal kin choꞌóbnaꞌ an atiklábtsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá, ke Nanáꞌ u kʼanidhál an Tátaꞌláb ani tokot u tʼajál xowaꞌ Jajáꞌ tin utsámal ku tʼajaꞌ. Ki chʼakáchtsik ani wanách.<pb/>


text:
Ejtal an kʼweꞌlek xi yab u walim, in wékʼoyal; por in kaxwal ani in akʼyal an kʼweꞌlek xu walim abal ka walin más. 


text:
Ki kʼwajaytsik echʼekʼi kʼal Nanáꞌ, jelt xan ti Nanáꞌ in kʼwajat kʼal tatáꞌtsik. Jun i kʼweꞌlek yab neꞌech kin ejto ti walim max yab palat ban akanlek; anchanꞌ teye tatáꞌtsik, yab neꞌech ka ejto ka tʼajaꞌtsik xataꞌ alwaꞌ, max yab i kʼwajattsik kʼal Nanáꞌ. 


text:
<pb/>ʼNanáꞌich nin kʼwajat jelti nin akan an uba ani tatáꞌtsik jelti nin kʼweꞌél. Xitaꞌ kʼwajat kʼal Nanáꞌ ani Nanáꞌ kʼal jajáꞌ, neꞌech tʼajat kin tʼajaꞌ xowaꞌ alwaꞌ. Tatáꞌtsik yab xataꞌ neꞌech ka ejto ka tʼajaꞌ xowaꞌ alwaꞌ, max yab i kʼwajat kʼal Nanáꞌ. 


text:
Xitaꞌ yab ka kʼwajay kʼal Nanáꞌ, neꞌech ka petʼná jelti an kʼweꞌlek xi yab u walim, neꞌech ka wayey ani neꞌech ka tsikan. 


text:
<pb/>ʼMax ki kʼwajaytsik echʼekʼi kʼal Nanáꞌ ani yab ka ukʼtsitsik xowaꞌ tu okʼtsámaltsik, ka konoytsik xowaꞌ ka leꞌnaꞌ ani neꞌech ki pidhantsik. 


text:
Nu Tátaꞌ in bachʼwalich i kʼakʼnaxtaláb tam tatáꞌtsik a tʼajálich tʼajat xowaꞌ alwaꞌ ani anchanꞌ u xalkʼanalich ke tsubax lejtal tu exóbaliltsik. 


text:
Nanáꞌ tu kʼanidháltsik jelt xan ti an Tátaꞌláb tin kʼanidhál; pos ka óntsitsik ki kʼwajay i kʼán kʼal Nanáꞌ. 


text:
Max ka tʼajáltsik xowaꞌ tu okʼtsámal, neꞌech ka óntsi ki kʼwajaytsik i kʼán kʼal Nanáꞌ, jelt xan ti Nanáꞌ in kʼwajat kʼán kʼal nu Tátaꞌ abal u tʼajál xowaꞌ tin utsál. 


text:
<pb/>ʼTu tʼiltsaltsik jechéꞌ abal ka kóꞌoytsik an kʼijidhtaláb jelti xi Nanáꞌ u koꞌol ani anchanꞌ ki kʼwajaytsik más i kulbél. 


text:
An takʼixtaláb xi Nanáꞌ tu pidháltsik, jaꞌich jechéꞌ: ki kʼánídháxintsik jún ani jún jelt xan ti Nanáꞌ tu kʼanidháltsik. 


text:
An kʼanidhaxtaláb más púlek xi jun xitaꞌ yejat kin kóꞌoy jaꞌich jechéꞌ: kin pidhnaꞌ tinbáꞌ ka chemdhá abal kin loꞌo nin jaꞌúbtsik. 


text:
Yabich neꞌech tu bijiy tu tʼójontsixiltsik, pos jun i tʼójontsix, yab in choꞌób xantʼéy in tʼajál nin ajátik. Tu bijyaltsik tu jaꞌúb, kom tu pidhámalichtsik ka choꞌóbnaꞌ ejtal xowaꞌ tin utsámal nu Tátaꞌ. 


text:
Yab tatáꞌtsik tin takwyámal Nanáꞌ, Nanáꞌ tu takwyámal tatáꞌtsik. Tu takwyámaltsik abal ka tʼajaꞌtsik tʼajat xowaꞌ alwaꞌ ani ke jachanꞌ xowaꞌ alwaꞌ ka tʼajaꞌ ka kʼwajay echʼekʼi. Anchanꞌ, ejtal xowaꞌ ka kontsi an Tátaꞌláb kʼal Nanáꞌ tu bij, neꞌech ti pidhaꞌtsik. 


text:
Jechéꞌ jaꞌich xowaꞌ tu punkʼuntsaltsik ka tʼajaꞌ: ki kʼánídháxintsik jún ani jún. Na Jesús ani xi kʼál tu belnal u atʼnaltsik kʼal xi yabtsik u belom 


text:
Max yabak i belomtsik, an atiklábtsik xi yab u belom, neꞌech ti ki kʼanidhaꞌtsik jelt xan tin kʼanidhál nin kidhtaltsik. Por Nanáꞌ tu takwyámaltsik tam ta kʼwajatwiꞌik kʼal jajáꞌtsik ani jaxtám xoꞌ ti pojkáltsik, kom yabich a kidhtaltsik. 


text:
Ka chalpay xantʼéy tu utsámaltsik: “Ni jun i tʼójontsix kʼwajat más púlek ké nin ajátik.” Max Nanáꞌ in atʼnék, neꞌech teye ki atʼantsik ani max in exbantsidh an tu okʼtsixtal, neꞌech teye ki exbantsattsik. 


text:
Ejtal jechéꞌ neꞌech ki tʼajtsintsik kʼal Nanáꞌkʼi tu kwenta, kom yab in exláltsik xitaꞌ tin abámal. 


text:
<pb/>ʼJajáꞌtsik yabak walbidh, max yabak in tsiꞌnek tu tawnaꞌtsik. Por xoꞌ, yab neꞌech kin ejtotsik kin ulu ke yab walbidh; 


text:
Yabak walbidhtsik max Nanáꞌ yabak u tʼajámal xataꞌ ba jajáꞌtsik xowaꞌ yab jaykʼi tʼajadh kʼal ni jun xitaꞌ; por xoꞌ, in chuꞌúmalichtsik ejtal xowaꞌ u tʼajámal ani bélkʼi tin pojkál ani in pojkál jeye nu Tátaꞌ. 


text:
Por jechéꞌ exom ti tʼájnal anchanꞌ abal ka támun jelt xan ti kʼwajat dhutsadh bin takʼixtalábiltsik: “Tin pojkaꞌtsik maske yab xataꞌ tu waltsámaltsik.” 


text:
<pb/>ʼPor tam ka ulich an Tʼokat Ejattaláb xi tsubax, xi Nanáꞌ neꞌech ku abnaꞌ, xi neꞌech ti tolmiy ani ti ki likedhantsitsik an ta ejattal, jaꞌich neꞌech ti kin tʼilaꞌ Nanáꞌ. Jechéꞌ an Tʼokat Ejattaláb, tál ban Tátaꞌláb. 


text:
Tatáꞌtsik neꞌech teye ti kin tʼilaꞌtsik, kom i kʼwajinektsik kʼal Nanáꞌ asta tu tuju tin okʼtsix.<pb/>


text:
Yabich neꞌech ki walkan ki ochichtsik ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb, asta neꞌech kin bajaw i kʼij, tam jun xitaꞌ ti ki chemdhaꞌ neꞌech kin chalpay ke exom in tʼajál jun xataꞌ alwaꞌ abal a Dios. 


text:
Neꞌech kin tʼajaꞌtsik anchanꞌ, kom yab jaykʼi in exlámaltsik an Tátaꞌláb nibal tin exlámaltsik Nanáꞌ. 


text:
Tu okxintsalichtsik tu utsaꞌ jechéꞌ, abal tam kin bajaw an kʼij, ka chalpaytsik ke tu okʼox utsámalichtsik. Xowaꞌ in tʼajál an Tʼokat Ejattaláb ʼJechéꞌ yab tu utsámaltsik okʼox, kom Nanáꞌ bél in kʼwajat kʼal tatáꞌtsik. 


text:
Por xoꞌ neꞌech kin kʼaléch abal kin kʼwajay kʼal xi tin abámal ani yab xitaꞌ tin konyal xon tin neꞌech. 


text:
Por tsubax tu utsáltsik ke más alwaꞌ abal tatáꞌtsik kin kʼale. Pos max yab kin kʼale, yab neꞌech ka tsích abal ka kʼwajay kʼal tatáꞌtsik an Tʼokat Ejattaláb xi neꞌech ti ki tolmiytsik ani ti likedhantsitsik an ta ejattal; por max kin kʼale, Nanáꞌ neꞌech ku abaꞌ ka tsích. 


text:
Tam Jajáꞌ ka tsích, neꞌech kin xalkʼantsi an atiklábtsik xi techéꞌ ti kʼayꞌlá ke walbidhtsik, ke waꞌach jun i lujattaláb ani ke neꞌech ka lújundhá an atiklábtsik kʼal na Dios. 


text:
Neꞌech kin exbaytsik ke waꞌach jun i lujattaláb, kom Nanáꞌ in neꞌech xon ti kʼwajat an Tátaꞌláb ani yabich más neꞌech ti kin chuꞌutsik. 


text:
Ani neꞌech kin exbaytsik ke neꞌech ka lújundhátsik kʼal na Dios, kom an lej atʼax, xu takʼix techéꞌ ban kʼayꞌlá, bijtsidhich abal neꞌech ban kʼibeltaláb. 


text:
Por tam ka tsích an Tʼokat Ejattaláb xi tsubax, Jajáꞌ neꞌech ti ki óltsitsik ejtal xowaꞌ tsubax; pos yab neꞌech ti káw kʼal Jajáꞌkʼi tin kwetém chalab, tokot neꞌech kin ulu xowaꞌ ka utsan kʼal na Dios ani neꞌech ti ki óltsitsik ejtal xowaꞌ neꞌech ka támun tayíl. 


text:
Jajáꞌ neꞌech ti kin xalkʼantsi an tu labidh tʼokát, pos ejtal xowaꞌ u koꞌol ani xitam jáꞌ neye Nanáꞌ, jaꞌich neꞌech ti ki óltsitsik. 


text:
Ejtal xowaꞌ in koꞌol an Tátaꞌláb u dhabal neye; jaxtám tu ulu ke an Tʼokat Ejattaláb jaꞌich neꞌech ti ki óltsitsik xitam jáꞌ neye Nanáꞌ ani ejtal xowaꞌ u koꞌol. An tʼeꞌpintaláb neꞌech ka wenkʼon ti kulbétaláb 


text:
<pb/>ʼKʼunat i kʼij yabich neꞌech ti kin chuꞌutsik; por más lej wéꞌ tayíl, neꞌech juní ti kin chuꞌutsik, kom Nanáꞌ in neꞌech xon ti kʼwajat an Tátaꞌláb. 


text:
<pb/>Taltsik nin exóbaliltsik kónóxin tám jajáꞌkʼitsik enchéꞌ: ―¿Jantʼéy in léꞌ kin ulu jechéꞌ? Abal tu utsál ke kʼunat i kʼij yabich neꞌech ki chuꞌu ani ke más tayíl neꞌech juní ki chuꞌu ani ke jaꞌich abal Jajáꞌ neꞌech xon ti kʼwajat an Tátaꞌláb. 


text:
<pb/>Na Jesús in chuꞌu abal u leꞌnáb ka konyat jun xataꞌ kʼal nin exóbaliltsik, jaxtám tin utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Nanáꞌ tu utsaꞌtsik abal kʼunat i kʼij yabich neꞌech ti kin chuꞌutsik ani más lej wéꞌ tayíl neꞌech juní ti kin chuꞌutsik. ¿Jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta ta kʼwajat ta kónóxtsik? 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke neꞌech ki ukʼintsik ani neꞌech ki tʼeꞌpintsik, por an atiklábtsik xi yab tin belál, neꞌech ka kulbétsik. Por maske tatáꞌtsik i kʼwajat i tʼeꞌpinal, an tʼeꞌpintaláb neꞌech ka wenkʼon ti kulbétaláb. 


text:
Tam jun i mímláb neꞌech kin waꞌchiy i chakam, u tʼeꞌpinal abal in bajúch an ora xowkʼi neꞌech kin achʼaꞌ an yajal; por tam kin waꞌchích an chakam, in ukʼtsal an yajal kʼal an kulbétaláb xin achʼál abal in waꞌchích jun i chakam techéꞌ ti kʼayꞌlá. 


text:
Anchanꞌ jeye xoꞌ, tatáꞌtsik i tʼeꞌpinal, por neꞌech juní tu chuꞌutsik. Tam tu chuꞌutsik, neꞌech tám juní ki kulbétsik tʼajat kʼal jun i kulbétaláb xi yab xitaꞌ neꞌech kin ejto ti ki wékʼontsi. 


text:
<pb/>ʼJachanꞌ i kʼij, yabich tám neꞌech ti kin konoytsik ni jun xataꞌ. Tsubax tu utsáltsik, ke ejtal xowaꞌ ka kontsi an Tátaꞌláb kʼal Nanáꞌ tu bij, neꞌech ti ki pidhaꞌ. 


text:
Asta xoꞌ, yab xataꞌ a konyámaltsik kʼal Nanáꞌ tu bij; ka konoytsik ani neꞌech ki pidhan abal ki kulbétsik echʼekʼi. Na Jesukristo in átámalich xowaꞌ yab alwaꞌ xi waꞌach ban kʼayꞌlá 


text:
<pb/>ʼEjtal jechéꞌ tu tʼiltsaltsik kʼal i junbaxtalábkʼi; por neꞌech kin bajaw an kʼij tam yabich neꞌech tu tʼiltsitsik xataꞌ kʼal i junbaxtalábkʼi. Tam kin bajaw jachanꞌ an kʼij, neꞌech tám tu xalkʼantsíchtsik tejwaꞌ ejtal kʼal tin kwenta an Tátaꞌláb. 


text:
Tam jachanꞌ i kʼij, neꞌech ka kontsitsik xataꞌ an Tátaꞌláb kʼal Nanáꞌ tu bij ani yab exom u ulal ke Nanáꞌ neꞌech ku pakabédhaꞌ an Tátaꞌláb kʼal tatáꞌtsik ta kwenta, 


text:
pos an Tátaꞌláb ti kʼanidháltsik. Ti kʼanidháltsik, kom tatáꞌtsik tin kʼanidhál ani a belámalichtsik abal ba Dios tin tál. 


text:
In kale xon ti kʼwajat an Tátaꞌláb ani in tsích ba jechéꞌ an kʼayꞌlá, por xoꞌ, neꞌech ku jilaꞌich juní an kʼayꞌlá ani neꞌech kin witsích xon ti kʼwajat an Tátaꞌláb. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal nin exóbaliltsik: ―Xoꞌ tajaxich exom ta káw ani yabich a éynál i junbaxtaláb. 


text:
Xoꞌ i exbách abal a choꞌób ejtal xowaꞌkich ani yab yejat ki konoy xataꞌ ni jun xitaꞌ. Jaxtám ti belál ke ba Dios ta tál. 


text:
Pos, neꞌech kin bajaw an kʼij ani jaꞌich xoꞌich, tam neꞌech ki bukʼeytsik túkʼi túkʼi xontikʼi ka chalpaytsik ki kʼale ani neꞌech ti kin jilaꞌtsik kwetém. Por yab kwetém tin kʼwajat, kom an Tátaꞌláb kʼwajat kʼal Nanáꞌ. 


text:
Tu utsáltsik jechéꞌ abal ki kʼwajaytsik kʼijidh kʼal tin kwenta abal i kʼwajattsik kʼal Nanáꞌ. Neꞌech tʼajat ka watʼnaꞌtsik i yajtsiktaláb techéꞌ ti kʼayꞌlá; por yab ka jilaꞌtsik tabáꞌ, pos Nanáꞌ u átámalich xowaꞌ yab alwaꞌ xi waꞌach ban kʼayꞌlá.<pb/>


text:
Tam ti na Jesús okʼon kin ulu ejtal jechéꞌ, in teloloy walkʼiꞌ ani in ulu enchéꞌ: ―Tátaꞌ, in bajúch an kʼij. Ti kin xalkʼantsích an tu labidh tʼokát, abal Nanáꞌ, xin Chakámláb kʼal Tatáꞌ, tu xalkʼantsích teye an ta labidh tʼokát. 


text:
Pos, Tatáꞌ tin pidhámal ti awiltaláb abal ku takʼiy an atiklábtsik ani abal ku pidhaꞌtsik jeye ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal, ejtaltsik xi Tatáꞌ tin pidhámal. 


text:
Neꞌech kin bachʼutsik an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal max ti ki exlaꞌich Tatáꞌ xi junkax Dios xi tsubax ani Nanáꞌ, xi Tatáꞌ tin abámal. 


text:
<pb/>ʼNanáꞌ tu xalkʼantsámalich an ta labidh tʼokát techéꞌ ti kʼayꞌlá ani u okʼyámalich ku tʼajaꞌ xowaꞌ tin abámal ku tʼajaꞌ. 


text:
Tátaꞌ, ti kin xalkʼantsích xoꞌ ta tamét an tu labidh tʼokát, kʼal jayéchkʼi an labidh tʼokattaláb xu koꞌol kʼal Tatáꞌ asta tam ti yabél tʼajadh an walkʼiꞌ ani an chabál. 


text:
<pb/>ʼXi Tatáꞌ a takwyámaltsik ti kʼayꞌlá abal ti kin pidhaꞌ, u xalkʼantsámalich xitam jáꞌ teye Tatáꞌ. Tatáꞌ a dhabaltsik ani tin pidhaꞌ ani in exbayámalichtsik na káwintal. 


text:
pos u utsámalichtsik xowaꞌ Tatáꞌ tin utsámal ani in exbayámalichtsik. In choꞌóbnámalichtsik ke tsubax lejtal ba Tatáꞌ tin tál ani in belámalichtsik ke Tatáꞌ tin abámal. 


text:
<pb/>ʼTu pakabédhál abal ka pidhaꞌtsik ta alwaꞌtal, yab tu pakabédhál abal tin alwaꞌbíl xi yabtsik u belom, tu pakabédhál abal tin alwaꞌbíl xi Tatáꞌ tin pidhámaltsik, kom Tatáꞌ a dhabaltsik. 


text:
Ejtal xowaꞌ Nanáꞌ u dhabal, a dhabal teye ani xowaꞌ Tatáꞌ a dhabal u dhabal neye ani nu labidh tʼokát u xalkʼanal ba jajáꞌtsik. 


text:
<pb/>ʼNanáꞌ yabich más neꞌech kin kʼwajay ban kʼayꞌlá, por jajáꞌtsik neꞌech ka jilkʼon ban kʼayꞌlá, Nanáꞌ neꞌech kin kʼaléch abal kin kʼwajay kʼal Tatáꞌ. Tʼokat Tátaꞌ, ka beletnaꞌtsik kʼal na awiltal xitaꞌ tin pidhámal abal ka kʼwajaytsik juniniꞌ, jelti Tatáꞌ kʼal Nanáꞌ. 


text:
Tam tin kʼwajat kʼal jajáꞌtsik ban kʼayꞌlá, u beletnámal kʼal na awiltal, ejtaltsik xi Tatáꞌ tin pidhámal. Xitaꞌ Tatáꞌ tin pidhámal, ni jun xitaꞌ yab kʼibchonék, tokot xi kʼejle kʼibchonékich ti kʼwajat, abal ka támun jelt xan ti kʼwajat dhutsadh ban Tʼokat Dhuslab. 


text:
<pb/>ʼXoꞌ in neꞌchich xon ti Tatáꞌ i kʼwajat; por u ulal jechéꞌ, lejat bél in kʼwajat ban kʼayꞌlá abal ka kulbétsik echʼekʼi jelt xan ti Nanáꞌ in kulbél. 


text:
U óltsámalichtsik an ta káwintal, por atʼantsik kʼal an atiklábtsik xi yab u belom, kom yabich techéꞌ u takʼnaltsik ban kʼayꞌlá, jelt xan ti Nanáꞌ yab techéꞌ in takʼnal ban kʼayꞌlá. 


text:
Yab tu kontsal abal ka wékʼoytsik ban kʼayꞌlá, tu kontsal abal yab ka walkaꞌ ka átátsik kʼal an lej atʼax. 


text:
Jelt xan ti Tatáꞌ tin abaꞌ ban atiklábtsik xi yab u belom, anchanꞌ neye xoꞌ tu abáltsik ban atiklábtsik xi yab u belom. 


text:
Ani kʼal jajáꞌkʼitsik tin kwenta ti neꞌech ku pidhnaꞌ tubáꞌ kin chemdhá abal jajáꞌtsik, kin pidhnaꞌ jeye tinbáꞌ kin tʼilaꞌ an tsubaxtaláb. 


text:
<pb/>ʼPor yab exom tu pakabédhál abal jajáꞌkʼitsik ka pidhaꞌ an ta alwaꞌtal, tu pakabédhál jeye kʼal tin kwenta xi neꞌechtsik ti kin belaꞌ tayíl, tam kin achʼaꞌtsik an tsubaxtaláb xi neꞌech ka tʼiltsintsik. 


text:
Tu kontsal abal ka kʼwajaytsik echʼekʼi juniniꞌ. Tátaꞌ, ka kʼwajaytsik juniniꞌ kʼal wawáꞌ, anchanꞌ jelti Tatáꞌ i kʼwajat kʼal Nanáꞌ ani Nanáꞌ in kʼwajat kʼal Tatáꞌ. Ka kʼwajaytsik echʼekʼi juniniꞌ abal an atiklábtsik xi yab u belom, kin belaꞌtsik ke Tatáꞌ tin abámal. 


text:
U pidhámalichtsik an ti labidh tʼokattaláb xi Tatáꞌ tin pidhámal abal ka kʼwajaytsik juniniꞌ, anchanꞌ jelti Tatáꞌ ani Nanáꞌ u kʼwajat juniniꞌ. 


text:
Nanáꞌ kin kʼwajay juniniꞌ kʼal jajáꞌtsik ani Tatáꞌ kʼal Nanáꞌ abal ka kʼwajaytsik in tsubtalkʼi lejtal juniniꞌ. Anchanꞌ, neꞌech tám kin exbay an atiklábtsik xi yab u belom, ke Tatáꞌ tin abámal ani ke a kʼanidháltsik tʼajat jelt xan ti Nanáꞌ tin kʼanidhál. 


text:
<pb/>ʼTátaꞌ, xitaꞌ tin pidhámaltsik, u léꞌ ka kʼwajay xon ti Nanáꞌ neꞌech kin kʼwajay abal kin chuꞌutsik an labidh tʼokattaláb xi Tatáꞌ tin pidhámal; pos kʼejle tin kʼanidhál asta tam ti yabél tʼajadh an walkʼiꞌ ani an chabál. 


text:
Tátaꞌ, xa tʼajál tokot xowaꞌ lujat; xi yabtsik u belom, yab ti exlál, por Nanáꞌ tu exlál ani jechéꞌtsik xitaꞌ tin pidhámal, in choꞌóbichtsik ke Tatáꞌ tin abámal. 


text:
U óltsámalichtsik xitam jáꞌ teye Tatáꞌ ani neꞌech ku óntsi ku ólnaꞌ abal an kʼanidhaxtaláb xi Tatáꞌ tin kóꞌontsal, kin kóꞌoytsik jeye ani Nanáꞌ kin kʼwajay echʼekʼi kʼal jajáꞌtsik.<pb/>


text:
Tam ti okʼonich kin ulu ejtal jechéꞌ, kale na Jesús kʼal nin exóbaliltsik abal ka kʼale jun jekʼat jól xu bijyáb Sedrón. Tajaꞌ, taꞌ ti kʼwajat jun i aleláb ani ochich tajaꞌ na Jesús kʼal nin exóbaliltsik. 


text:
Na Judas, xi kʼál ti neꞌech ka pidhná na Jesús abal ka chemdhá, in exlál jeye alwaꞌ jachanꞌ an aleláb, pos yáníl tʼajat junkunék tajaꞌ na Jesús kʼal nin exóbaliltsik. 


text:
Na Judas ulich tajaꞌ kʼal yán i soldadotsik ani kʼal xu belkoltsik an ti pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. Jechéꞌ an belkoltsik, u takʼnal kʼal an okʼlek páleꞌtsik ani kʼal an fariseotsik. In júnámaltsik i machét ani i tajbaxtaláb. 


text:
Por kom na Jesús in choꞌóbich xantʼéy neꞌech kin tamu, utey xon ti kʼwajattsik ani in konoy enchéꞌ: ―¿Jitaꞌ a ayaltsik? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ: ―A Jesús xi Nasaret. Utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌich xitaꞌ na ayaltsik. Na Judas, xi kʼál ti exom ti pidhnáb na Jesús abal ka chemdhá, taꞌ jeye ti kʼwajat kʼal an yákʼwaltsik. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tu utsámalichtsik ke Nanáꞌich xitaꞌ na ayal. Max Nanáꞌ tin ayaltsik, ka walkaꞌ ka kʼale xi jechéꞌtsik kʼwajat kʼal Nanáꞌ. 


text:
<pb/>Jechéꞌ támun anchanꞌ abal ka tʼájan jelt xan tin ulúmal na Jesús enchéꞌ: “Xitaꞌ Tatáꞌ tin pidhaꞌ, yab kʼibchon ni jún.” 


text:
Támkʼi jachanꞌ, na Simón Pedro xi taꞌ tin koꞌol jun i machét, in jixónaꞌ ani in patíntsi tin eját xuchun jún ti éb an yákʼwal xin bij ta Malko. Jechéꞌ na Malko, jaꞌich jún ti éb nin tʼójnálil an okʼlek páleꞌtsik. 


text:
Por na Jesús in utsaꞌ enchéꞌ na Pedro: ―Ka taꞌpaꞌ an machét. Max an Tátaꞌláb in léꞌ kin chuꞌu ku watʼnaꞌ jechéꞌ an yajtsiktaláb, ¿awxeꞌ yab yejat ku watʼnaꞌ? Na Jesús tin tamét an okʼlek páleꞌtsik (Mt. 26:57‑58; Mr. 14:53‑54; Lk. 22:54) 


text:
<pb/>An soldadotsik kʼál nin okʼlékil ani an yákʼwaltsik xu takʼnal kʼal an judíotsik, in yakʼwaꞌ na Jesús ani in wikʼaꞌ. 


text:
Júná tám okʼox na Jesús bin kʼimáꞌ na Anás. Jechéꞌ na Anás jaꞌich nin payꞌlóm na Kayfás, xi kʼwajat ti okʼlek páleꞌ jachanꞌ i tamub. 


text:
Na Kayfás, jaꞌich xin utsámal an judíotsik ke más alwaꞌ abal jajáꞌtsik, ke jún tokot i inik ka chemech abal tin alwaꞌbíl an atiklábtsik. Na Pedro in ulu ke yab in exlál na Jesús (Mt. 26:69‑70; Mr. 14:66‑68; Lk. 22:55‑57) 


text:
<pb/>Na Simón Pedro ani jún jeye an exóbal in wéwnaꞌtsik na Jesús. Na jún an exóbal, in exlowál an okʼlek páleꞌ, jaxtám tin ejto ka ochich junax kʼal na Jesús bin elébil nin kʼimáꞌ an okʼlek páleꞌ. 


text:
Por na Pedro, jilkʼon eléb ban wiꞌleb. Jaxtám, kale an exóbal xin exlowál an okʼlek páleꞌ, káwin kʼal an mímláb xu belkol wiꞌleb ani in ódhaꞌ jeye na Pedro. 


text:
Konyat tám enchéꞌ na Pedro kʼal an mímláb xu belkol wiꞌleb: ―¿Yabxeꞌ jaꞌich teye jún ti éb nin exóbaliltsik na Jesús? Tókʼon enchéꞌ na Pedro: ―Yabaꞌ. 


text:
<pb/>Kom chamay tam ti jachanꞌ i kʼij, an tʼójontsixtsik ani an yákʼwaltsik in jokʼpámal i kʼamal ani tajaꞌ ti kubutsik ti dhilal. Na Pedro tajaꞌ jeye ti kʼwajat kʼal jajáꞌtsik ti dhilal bin wál an kʼamal. An okʼlek páleꞌtsik in lújundhaꞌ na Jesús (Mt. 26:59‑66; Mr. 14:55‑64; Lk. 22:66‑71) 


text:
Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ echʼekʼi in kʼwajinek tin káw tin tamét an atiklábtsik. Echʼekʼi in kʼwajinek tin okʼtsix ban pulek atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb ani ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios, xon tu junkunal ejtal an judíotsik ani yab u ulúmal ni jun xataꞌ chinat. 


text:
¿Jantʼókʼi tin konyal Nanáꞌ? Ka konoytsik xantʼéy u okʼtsámal xitaꞌ tin achʼámal tin okʼtsix, jajáꞌtsik in choꞌób xantʼéy u okʼtsámal. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in ulu jechéꞌ, chaꞌwat bin wal kʼal jún ti éb an yákʼwaltsik xi tajaꞌ jeye ti kʼwajat ani utsan enchéꞌ: ―¿Anchanꞌ ta tókʼoyal an okʼlek páleꞌtsik? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max u ulu jun xataꞌ yab alwaꞌ, ka ulu xowaꞌ yab alwaꞌ u ulu; por max alwaꞌ xowaꞌ u ulu, ¿jantʼókʼi tin chaꞌwal? 


text:
<pb/>Na Anás in abnaꞌ tám wikʼats na Jesús ba na Kayfás, nin okʼlékil an páleꞌtsik. Na Pedro in ulu juní tin chabtal ke yab in exlál na Jesús (Mt. 26:71‑75; Mr. 14:69‑72; Lk. 22:58‑62) 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ, na Pedro taꞌ ti kubat ti dhilal ani utsan enchéꞌ: ―¿Yabxeꞌ jaꞌich teye jún ti éb nin exóbaliltsik na Jesús? Na Pedro in ulu enchéꞌ: ―Yabaꞌ. 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ kʼal jún ti éb nin tʼojnálil an okʼlek páleꞌtsik, nin exlowál an inik xi kotsidh tin xuchun kʼal na Pedro: ―¿Yabxeꞌ tatáꞌ xitaꞌ xu chuꞌúmal ba jachanꞌ an chakam aleláb junax kʼal Jajáꞌ? 


text:
<pb/>Na Pedro in ulu juní ke yab aniꞌ ani támkʼi jachanꞌ, dhájan an pekʼel. Na Jesús tin tamét na Pilato (Mt. 27:1‑2, 11:14; Mr. 15:1‑5; Lk. 23:1‑5) 


text:
<pb/>Káldhá tám na Jesús bin kʼimáꞌ na Kayfás ani júná ban atá xon tu lújundhom an pulek awiltaláb. Tam ti jachanꞌ, exomich ti tsudhél ani an judíotsik yab ochich ba jachanꞌ an atá abal yab ka walbintsik, pos max ka walbintsik, yab tám neꞌech kin ejto kin kʼaputsik an kʼapnél kʼal tin kwenta an paskwa. 


text:
Jaxtám ti kale na Pilato ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―¿Jantʼom walastaláb in tʼajámal jechéꞌ an inik abal a utsbiyaltsik? 


text:
<pb/>Jajáꞌtsik tókʼon enchéꞌ: ―Max Jajáꞌ yabak jaꞌich jun i walablom, yab neꞌech ki tsiꞌdhaꞌ techéꞌ ta tamét. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Pilato: ―Ka júnaꞌichtsik ani ka lújundhaꞌich xan tin ulal an takʼixtaláb xi tatáꞌtsik a exlál. Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―Wawáꞌ yab i koꞌol i awiltaláb abal ki chemdhaꞌ ni jun xitaꞌ. 


text:
<pb/>Anchanꞌ ti támun abal ka tʼájan jelt xan tin ulúmal na Jesús, tam ti kʼwajat in tʼilál xan ti neꞌech ka chemdhá. 


text:
Ochich tám juní na Pilato ban atá xon tu lújundhom, in kaniy na Jesús ani in konoy enchéꞌ: ―¿Tatáꞌxeꞌ nin Pulek Takʼíxal an judíotsik? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Tin konyal jechéꞌ kʼal Tatáꞌkʼi ta kwetém chalab o abal i tʼiltsinékkʼi kʼal kʼeꞌettsik? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Pilato: ―¿A chuꞌtalxeꞌ ke nanáꞌ in judío neye? Na kidhtaltsik ani an okʼlek páleꞌtsik, jaꞌich ti tsiꞌdhámaltsik techéꞌ tu tamét. ¿Jantʼéy a tʼajámal? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ yab techéꞌ in takʼix ban kʼayꞌlá. Pos max anchanak, an atiklábtsik xi tin wéwnál, péjéxnékak abal yab kin pidhná ban judíotsik. Por Nanáꞌ yab techéꞌ in takʼix ban kʼayꞌlá. 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ kʼal na Pilato: ―Tám, ¿Tatáꞌ i Pulek Takʼix? Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ in Pulek Takʼix, jelt xan ti tatáꞌ a ulal. Nanáꞌ in waꞌchinék ani in tsiꞌnek ban kʼayꞌlá abal ku tʼilaꞌ xowaꞌ tsubax. Ejtal xitaꞌ kin exbay an tsubaxtaláb, in achʼáltsik xowaꞌ u ulal. 


text:
<pb/>Konyat enchéꞌ kʼal na Pilato: ―¿Ani jantʼéy in éy an tsubaxtaláb? Bijtsin na Jesús abal neꞌech ka chemdhá (Mt. 27:15‑31; Mr. 15:6‑20; Lk. 23:13‑25) Tam ti na Pilato in ulu jechéꞌ, kale juní ti káw kʼal an judíotsik ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Nanáꞌ yab u eltsal ni jún tin walab jechéꞌ an inik. 


text:
Por tatáꞌtsik a ujnámalich ke nanáꞌ ku walkaꞌ jun i wikʼnél tam u ajíbnáb an paskwa; ¿a léꞌxeꞌ ka chuꞌutsik ku walkaꞌ nin Pulek Takʼíxal an judíotsik? 


text:
<pb/>Tujeytsik tám juní kin ulutsik kawidh enchéꞌ: ―¡Jachanꞌ yabaꞌ! ¡Ka walkaꞌ na Barrabás! Jechéꞌ na Barrabás, jaꞌich jun i kwéꞌ.<pb/>


text:
An soldadotsik in tʼajaꞌ jun i kwetsotsól dhipadh kʼídh, in kʼwajbantsi bin ókʼ na Jesús ani in xeketliy kʼal jun i kʼudhkʼum xi tʼunuyich tʼajat kʼal in chákníꞌ. 


text:
U uteltsik tám ba na Jesús ani in utsáltsik enchéꞌ: ―¡Ki kʼwajay kʼijidh, Pulek Takʼíxal an judíotsik! Ani in chaꞌwaltsik bin wal. 


text:
<pb/>Kale tám juní na Pilato ani in utsaꞌ enchéꞌ an atiklábtsik: ―Ka telaꞌtsik, u káldhál abal ka chuꞌutsik ke yab u eltsal ni jun i walastaláb. 


text:
<pb/>Kale tám na Jesús in kojám an kwetsotsól dhipadh kʼídh ani xeketlidh kʼal an chak kʼudhkʼum. Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Pilato: ―¡Jéꞌ kʼwajat an inik! 


text:
<pb/>Tam ti chuꞌtat na Jesús kʼal an okʼlek páleꞌtsik ani kʼal xu belkoltsik an ti pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios, in ulutsik kawidh enchéꞌ: ―¡Ka chemdhaꞌ pajkʼidh ban peltsidh teꞌ! ¡Ka chemdhaꞌ pajkʼidh ban peltsidh teꞌ! Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Pilato: ―Ka júnaꞌichtsik ani ka chemdhaꞌich pajkʼidh ban peltsidh teꞌ, nanáꞌ yab u eltsal ni jun in walab. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―Wawáꞌ i koꞌol jun i takʼixtaláb ani jechéꞌ an takʼixtaláb in ulal ke yejat ka chemdhá, abal in ulal ke u Chakámláb kʼal a Dios. 


text:
Ochich tám juní ban atá xon tu lújundhom ani in konoy enchéꞌ na Jesús: ―¿Jónꞌ pé teye ta tál? Por yab tókʼoyat kʼal na Jesús. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Pilato: ―¿Yab neꞌech ti kin tókʼoy? ¿Yabxeꞌ a choꞌób ke nanáꞌ u koꞌol i awiltaláb ku ulu ki chemdhá pajkʼidh ban peltsidh teꞌ o ku ulu ki walká? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab neꞌech ka ejto ka kóꞌoy ni jun i awiltaláb kʼal Nanáꞌ, max na Dios yabak ti pidhámal; jaxtám, xitaꞌ tin pidhnaꞌ kʼal tatáꞌ, más jaꞌ walbidh ké tatáꞌ. 


text:
<pb/>Asta tam ti tám, na Pilato in ayal xan ti kin uwaꞌ abal kin ejto kin walkaꞌ na Jesús; por utsan kawidh enchéꞌ kʼal an judíotsik: ―¡Max ka walkaꞌ, yab a jaꞌúb an lej pulek takʼix romano! ¡Ejtal xitaꞌ ka wenkʼon ti pulek takʼix, in tomnálich an lej pulek takʼix romano! 


text:
<pb/>Tam ti na Pilato in achʼaꞌ jechéꞌ, in ulu abal ka káldhá na Jesús ani buxkan xon tu lújundhom. An koytaláb xon ti buxkan, ti káwintaláb ebreo, u bijyáb Gabata; jechéꞌ in léꞌ kin ulu, Tʼujbidh. 


text:
Tam ti jachanꞌ, júnich a kʼítsá u kʼibel abal kin bajaw an ajib xu bijyáb paskwa ani chʼejel kʼítsájich xónaꞌ. Na Pilato in utsaꞌ tám enchéꞌ an judíotsik: ―¡Jéꞌ kʼwajat na Pulek Takʼíxaltsik! 


text:
<pb/>Por jajáꞌtsik in ulu kawidh enchéꞌ: ―¡Ka chemdhaꞌ! ¡Ka chemdhaꞌ! ¡Ka chemdhaꞌ pajkʼidh ban peltsidh teꞌ! Konyattsik enchéꞌ kʼal na Pilato: ―¿Ku chemdhaꞌ pajkʼidh ban peltsidh teꞌ na Pulek Takʼíxaltsik? Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an okʼlek páleꞌtsik: ―Wawáꞌ yab i koꞌol más i pulek takʼíxal, tokot an lej pulek takʼix romano. 


text:
<pb/>Pidhanichtsik tám an ta Jesús kʼal na Pilato abal kin júnaꞌtsik kin chemdhaꞌ pajkʼidh ban peltsidh teꞌ. In bachʼutsik tám na Jesús ani in júnaꞌ. Pajkʼiyat na Jesús ban peltsidh teꞌ (Mt. 27:32‑44; Mr. 15:21‑32; Lk. 23:26‑43) 


text:
<pb/>Káldhájich tám na Jesús in okbám an peltsidh teꞌ abal ka kʼale ban chabál xu bijyáb “In beklék in ókʼ i chemélom inik”, (ti káwintaláb ebreo, in léꞌ kin ulu Gólgota). 


text:
Tam ti ulich ban chabál xin bij Gólgota, pajkʼiyat ban peltsidh teꞌ. Junax kʼal Jajáꞌ, pajkʼiyat jeye cháb i iniktsik, jún tin eját ani jún tin kʼwatab. 


text:
Na Pilato in abnaꞌ ka kʼwajbá bin ókʼ an peltsidh teꞌ, jun i dhuslab xon ti kʼwajat dhutsadh enchéꞌ: “Na Jesús xi Nasaret, nin Pulek Takʼíxal an judíotsik.” 


text:
Yán i judíotsik in ajay jachanꞌ an dhuslab kom an chabál xon ti pajkʼiyat na Jesús ban peltsidh teꞌ, kʼunat ti kʼwajat ban bitsow. An dhuslab kʼwajat dhutsadh ebreo, griego ani latín. 


text:
Jaxtám ti utsan enchéꞌ na Pilato kʼal nin okʼlek páleꞌil an judíotsik: ―Yab ka dhutsaꞌ: “nin Pulek Takʼíxal an judíotsik”, más alwaꞌ ka dhutsaꞌ enchéꞌ: “Xin ulal ke Jajáꞌ in Pulek Takʼíxal an judíotsik.” 


text:
<pb/>Tam ti an soldadotsik in pajkʼiyámalich na Jesús ban peltsidh teꞌ, in pentsi an tin kʼudhkʼúmil na Jesús ani in muꞌu ti chéꞌ i pejeꞌ, juntsik pejeꞌ abal jun i soldado. In pentsi jeye an tin eblidh kʼudhkʼumil ani kom yab jaꞌ tsukudhkʼi, juntʼakʼi jaꞌ tin pubíl ti kʼwajat, 


text:
útsáxin an soldadotsik jún ani jún enchéꞌ: ―Yab ki muꞌu, wana ku ubátʼin abal ki chuꞌu xitaꞌ kin lujuy kin dhabalnaꞌ. Anchanꞌ ti támun jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ: “In wélchíxnaꞌtsik nu kʼudhkʼúmil ani ubátʼintsik abal kin chuꞌu xitaꞌ kin lujuy kin dhabalnaꞌ nu eblidh kʼudhkʼumil.” Jechéꞌ jaꞌich xowaꞌ in tʼajaꞌ an soldadotsik. 


text:
<pb/>Kʼunat ban peltsidh teꞌ xon ti kʼwajat pajkʼidh na Jesús, taꞌ ti kʼwajat nin nánaꞌ ani nin kidháb nin nánaꞌ; na María, nin tomtal na Kleofas ani na María Magdalena. 


text:
Tam ti na Jesús in chuꞌu nin nánaꞌ ani kubúl jeye tin wál an exóbal xu kʼanidháb tʼajat kʼal na Jesús, in utsaꞌ enchéꞌ nin nánaꞌ: ―Mímláb, jachanꞌ kʼwajat na chakámil. 


text:
<pb/>Tayíl in utsaꞌ jeye enchéꞌ an exóbal: ―Jachanꞌ kʼwajat na nánaꞌ. Ani asta tam ti jachanꞌ i kʼij, nin nánaꞌ na Jesús, bachʼwat abal ka kʼwajách bin kʼimáꞌ an exóbal. Nin chemtal na Jesús (Mt. 27:45‑56; Mr. 15:33‑41; Lk. 23:44‑49) 


text:
<pb/>Más tayíl, kom na Jesús in choꞌób abal támunich ejtal xowaꞌ bijidh neꞌech ka támun, in ulu enchéꞌ abal ka tʼájan jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab: ―In tsikél. 


text:
<pb/>Táꞌ ti kʼwajat tajaꞌ jun i balixtaláb tsʼutsat kʼal i jiliy yajtsik uxnél. Axdhá wéꞌ i kwinim ba jachanꞌ an jiliy yajtsik uxnél, wikʼan bin tsúm jun i teꞌ xu bijyáb ti isopo ani utuntsat bin wiꞌ na Jesús. 


text:
Tam ti na Jesús in uchʼámich an jiliy yajtsik uxnél, in ulu enchéꞌ: ―Ejtalich támun jelt xan ti bijidh neꞌech ka tʼájan. Kutpan tám ani chemech. Jun i soldado in cholkʼantsi tin chóyíl na Jesús kʼal jun i chʼupidh patʼál 


text:
<pb/>Júnich a kʼítsá u kʼibel abal kin bajaw an paskwa ani an judíotsik yab in léꞌ kin chuꞌu ka jilkʼon nin tʼuꞌúl an chemélomtsik ban peltsidh teꞌ tin kʼítsájil an koyóxnich, pos jachanꞌ a kʼítsá jaꞌich xi uluts tʼajat. Jaxtám ti pakabédhá na Pilato abal kin abnaꞌ ka pejtsin tin chʼejettsik xi taꞌ ti kʼwajattsik pajkʼidh ban peltsidh teꞌ ani ka wékʼoyatichtsik tám ban peltsidh teꞌ junax kʼal na Jesús. 


text:
Kʼale tám an soldadotsik ani in pejtsi tin chʼejet xi taꞌ jeye ti kʼwajattsik pajkʼidh ban peltsidh teꞌ. 


text:
Por tam ti uteytsik xon ti kʼwajat na Jesús, in chuꞌu abal chemnekich. Jaxtám ti yabich Jaꞌ pejtsin an tin chʼejet. 


text:
<pb/>Por jún ti éb an soldadotsik, in cholkʼantsi tin chóyíl kʼal jun i chʼupidh patʼál ani támkʼi ti kale i xichʼ ani i jaꞌ. 


text:
Xitaꞌ kʼwajat in tʼilál jechéꞌ, jaꞌich jun xitaꞌ xin chuꞌúmal ani tsubax xowaꞌ in ulal; jajáꞌ in choꞌób alwaꞌ ke tsubax xowaꞌ in ulal abal ka belaꞌtsik teye. 


text:
Pos ejtal jechéꞌ támun abal ka tʼájan jelt xan tin ulal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ: “Yab neꞌech ka pejtsin ni jun in beklék.” 


text:
Ani taꞌ jeye kʼwajat dhutsadh ban Tʼokat Dhuslab xon tin ulal enchéꞌ: “Neꞌech ka chuꞌutsik xi chʼojbédhats.” Jolyat na Jesús (Mt. 27:57‑61; Mr. 15:42‑47; Lk. 23:50‑56) 


text:
<pb/>Tam ti watʼéch ejtal jechéꞌ, na José, xu kʼwajíl ban bitsow xin bij Arimatea, in pakabédhaꞌ na Pilato abal ka walkan kin júnaꞌ nin tʼuꞌúl na Jesús. Na José jaꞌich jun i inik xin belál na Jesús, maske chinatkʼi, kom in chʼejnál an judíotsik. Pidhan an ti awiltaláb kʼal na Pilato, kʼale tám na José ani in júnaꞌich tám nin tʼuꞌúl na Jesús. 


text:
Ulich jeye na Nikodemo, xi kʼalnek jun i akal ti káw kʼal na Jesús ani in tsiꞌdhál jun inik láju i kilo i ilál xi tʼajadh kʼal i mirra xukʼudh kʼal i áloe. 


text:
Na José ani na Nikodemo in bachʼutsik tám nin tʼuꞌúl na Jesús ani in boliy kʼal i kʼudhkʼum xi umtsidh jachanꞌ an ti niwiy ilál; anchanꞌ xan tin tʼajál an judíotsik tam in jolyal i chemélomtsik. 


text:
Xon ti chemdhá na Jesús pajkʼidh ban peltsidh teꞌ, taꞌ ti kʼwajat jun i chakam aleláb; tajaꞌ, taꞌ ti cholkʼadh i chʼén xon ti neꞌech ka jolyat i chemélom, bél tʼajat ít ani yab jaykʼi jolidh bél ni jun xitaꞌ. 


text:
Tajaꞌ ti kʼwajbantsat tin tʼuꞌúl na Jesús, kom kʼunat ti kʼwajat jachanꞌ an jólimtaláb ani abal tam ti jachanꞌ, támich tin tʼojojoyal an judíotsik xowaꞌ in yéntsal abal an paskwa.<pb/>


text:
Tin jidhtal kʼítsájil an semana, na María Magdalena kʼale dhajawe ban jólimtaláb, bél tʼajat jikʼwax. Tam ti ulich ban jólimtaláb, in chuꞌu abal wékʼodh an tʼujub xi kʼál ti paxkʼidh jachanꞌ an jólimtaláb. 


text:
Kʼale tám adhik xon ti kʼwajat na Simón Pedro ani xi jún jeye an exóbal xu kʼanidháb tʼajat ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―¡An Ajátikláb wékʼodh ban jólimtaláb ani yab i choꞌób xon ti kʼwajbadh! 


text:
Chablam ti éb ti kʼale ti ádhiltsik; por na jún más adhik ti kʼale ké na Pedro ani okʼox ti ulich ban jólimtaláb. 


text:
Kutpan kin telaꞌ ani in chuꞌu an kʼudhkʼum xi kʼál ti boltsidh tin tʼuꞌúl na Jesús, por yab ochich. 


text:
Tin kuxmats ulich jeye na Simón Pedro ani ochich jaꞌ ban jólimtaláb. In chuꞌu jeye an kʼudhkʼumtsik xi kʼál ti boltsidh tin tʼuꞌúl na Jesús. 


text:
In chuꞌu jeye abal an kʼudhkʼum xi kʼál ti boltsidh tin ókʼ na Jesús yab junax ti kʼwajat kʼal xi más an kʼudhkʼumtsik, pílkʼi ti kʼwajat mululudh. 


text:
Ochich jeye tám na jún an exóbal xi okʼox ti ulnek ban jólimtaláb, in chuꞌu xantʼéy támnék ani in belaꞌ. 


text:
Tayíl, jechéꞌ an exóbaltsik witsiy tin kʼimáꞌ. Na Jesús in xalkʼaꞌ tinbáꞌ abal ka chuꞌtat kʼal na María Magdalena (Mr. 16:9‑11) 


text:
<pb/>Na María jilkʼon eléb ban jólimtaláb ti ukʼnal. Lejat kʼwajat ti ukʼnal, kutpan kin telaꞌ alkʼidh ban jólimtaláb, 


text:
ani in chuꞌu cháb i tʼokat abatwáletsik xeketlidh kʼal i dhak kʼudhkʼum buxutsik xon ti kʼwajbantsidh tin tʼuꞌúl na Jesús, jún tin ókʼ ani jún tin akan. 


text:
Konyat enchéꞌ kʼal an tʼokat abatwáletsik: ―Mímláb, ¿jantʼókʼi ta ukʼnal? Jajáꞌ tókʼon enchéꞌ: ―In ukʼnal abal in júntsidh an tu Ajátik ani yab u choꞌób xon ti kʼwajbadh. 


text:
<pb/>Tam tin ulúmalich jechéꞌ, chawꞌkʼin ani in chuꞌu na Jesús, por yab in choꞌób max jaꞌich na Jesús. 


text:
Konyat tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Mímláb, ¿jantʼókʼi ta ukʼnal? ¿Jitaꞌ a ayal? Na María, kom in chalpay max jaꞌich xu belkol an ti chakam aleláb, in utsaꞌ enchéꞌ: ―Payꞌlomláb, max tatáꞌ a júnámal, ti kin óltsi xon ta kʼwajbámal abal kin kʼale ku ikʼiꞌ. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¡María! Na María chawꞌkʼin ani in utsaꞌ enchéꞌ kʼal i káwintaláb xi ebreo: ―¡Raboni! ―jechéꞌ in léꞌ kin ulu, Okʼtsix. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ti kin walkaꞌ, yabich más ti kin takaꞌ, pos yabél in kʼalnek xon ti kʼwajat nu Tátaꞌ. Por ki kʼale ani ka tʼiltsi an kidháblábtsik ke Nanáꞌ in neꞌchich xon ti kʼwajat nu Tátaꞌ ani a Tátaꞌtsik teye, nu Diosil ani a Diosiltsik teye. 


text:
<pb/>Kʼale tám na María Magdalena ani in óltsi an exóbaltsik ke in chuꞌúmal an Ajátikláb ani in óltsitsik jeye xantʼéy usnék kʼal na Jesús. Na Jesús in xalkʼaꞌ tinbáꞌ abal ka chuꞌtat kʼal nin exóbaliltsik (Mt. 28:16‑20; Mr. 16:14‑18; Lk. 24:36‑49) 


text:
<pb/>Tam ti jikʼwchinich jayéchkʼi jachanꞌ na kʼítsá, nin jidhtal kʼítsájil an semana, junkunék an exóbaltsik ba jun i atá mapupudh an wiꞌleb abal in jikʼnál an judíotsik. Ochich na Jesús, kubey junax chʼejel xon ti kʼwajat an exóbaltsik ani chapnédhaxin enchéꞌ: ―¡Ki kʼwajaytsik kʼijidh! 


text:
<pb/>Tam tin ulu jechéꞌ, na Jesús in ólnaꞌ nin kʼubak ani nin chóyíl. Ani an exóbaltsik kulbé tʼajat abal in chuꞌutsik an Ajátikláb. 


text:
Utsantsik juní enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¡Ki kʼwajaytsik kʼijidh! Anchanꞌ jelt xan tin abámal an Tátaꞌláb, anchanꞌ neye xoꞌ tu abáltsik. 


text:
Xitaꞌ ka pakwlantsitsik, neꞌech ka pakwlantsat; xitaꞌ yab ka pakwlantsitsik, yab neꞌech ka pakwlantsat. Na Tomás in chuꞌu an Ajátikláb abal ejnek ti ít 


text:
<pb/>Na Tomás, xu bijyáb ti Kwayaꞌ, xi jaꞌich jeye jún ti éb xi lajucháb an exóbaltsik, yab jaꞌ waꞌach kʼal xi más an exóbaltsik tam ti ulich na Jesús. 


text:
Tayíl óltsin enchéꞌ kʼal xi kʼeꞌet an exóbaltsik: ―I chuꞌúmal an Ajátikláb. Por tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Tomás: ―Max yab ku chuꞌu bin kʼubak xon ti ochenek an pajkʼixtaláb ani ku xapaꞌ nu tsʼútsbixtal xon ti ochenek an pajkʼixtaláb ani ku xapaꞌ jeye nu kʼubak bin chóyíl, yab neꞌech ku belaꞌ. 


text:
<pb/>Waxik a kʼítsá más tayíl, an exóbaltsik junkunék juní ba jun i atá ani tam ti jachanꞌ i kʼij, taꞌ jeye ti kʼwajat na Tomás kʼal jajáꞌtsik. Mapudhtsik tin koꞌol an wiꞌleb, por ochich na Jesús, kubey junax chʼejel xon ti kʼwajattsik ani chapnédhomách enchéꞌ: ―¡Ki kʼwajaytsik kʼijidh! 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ na Tomás kʼal na Jesús: ―Ka xapaꞌ techéꞌ na tsʼútsbixtal ani ka telaꞌ nu kʼubaktsik; ka tsiꞌdhaꞌ na kʼubak ani ka xapaꞌ ba nu chóyíl. Yab ka jálkʼúkʼliyal na chalab, tokot ka óntsi ti kin belaꞌ. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿I belmách abalkʼi tin chuꞌu? ¡Kʼijidhtsik tʼajat abal xitaꞌ tin beláltsik maske yab tin chuꞌúmal! Xantʼókʼi ti tʼajadh jechéꞌ an dhutsadh úw 


text:
<pb/>Na Jesús in tʼajám yán más i labidh exóltsik tin tamét nin exóbaliltsik, xi yab kʼwajat dhutsadh ba jechéꞌ an dhutsadh úw. 


text:
Por xowaꞌ kʼwajat dhutsadh, jaꞌich abal ka belaꞌtsik ke na Jesús jaꞌich an Kristo, nin Chakámil na Dios ani max ka belaꞌ, neꞌech ka kóꞌoy an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal.<pb/>


text:
Tam ti watʼenekich ejtal jechéꞌ, na Jesús in xalkʼaꞌ juní tinbáꞌ abal ka chuꞌtat kʼal nin exóbaliltsik. Jechéꞌ támun bin wál an pujal xi Tiberias, enchéꞌ ti támun: 


text:
Jun i kʼij, kʼwajattsik juniniꞌ na Simón Pedro, na Tomás, xu bijyáb ti Kwayaꞌ ani na Natanael, xu kʼwajíl Kaná, an bitsow xu takʼnal Galilea. Táꞌ jeye ti kʼwajat nin chakámiltsik na Sebedeo ani cháb más in exóbaliltsik na Jesús. 


text:
Tam ti tajaꞌtsik ti kʼwajat juniniꞌ, utsantsik enchéꞌ kʼal na Simón Pedro: ―Neꞌech tin jixom toꞌol. Jajáꞌtsik tókʼon enchéꞌ: ―U neꞌech weye kʼal tatáꞌ. Kʼadhiytsik tám ba jun i tan ani kʼale; por jachanꞌ i akal yab xataꞌ in ejtotsik kin jixaꞌ. 


text:
Tam ti exomich ti tsudhél, na Jesús in xalkʼaꞌ tinbáꞌ tin wál an pujal, por an exóbaltsik yab in choꞌób max jaꞌich na Jesús. 


text:
Konyattsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Chakamtsik, ¿yabxeꞌ xataꞌ a koꞌol ki kʼapu? Tókʼontsik enchéꞌ: ―Yabaꞌ. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ka petʼnaꞌtsik nin jixáb an toꞌol tin eját an tan ani neꞌech ka jixaꞌtsik an toꞌol. Anchanꞌ tin tʼajaꞌtsik ani junwékʼi nibalich in ejtowaltsik kin káldhaꞌ ban jaꞌ nin jixáb an toꞌol kʼal in álém, kom yán i toꞌol yákʼwnék. 


text:
Utsan tám enchéꞌ na Pedro kʼal an exóbal xu kʼanidháb tʼajat kʼal na Jesús: ―¡Jaꞌich an Ajátikláb! Tam ti na Simón Pedro in achʼaꞌ abal jaꞌich an Ajátikláb, xeketlin kom chilim ti kʼwajat ani in petʼnaꞌ tinbáꞌ ban jaꞌ. 


text:
Xi kʼeꞌet an exóbaltsik, ulich kʼal an tan bin wál an pujal xon ti yab owtsik, in bodhkóm in jixáb an toꞌol tsʼutsat kʼal an toꞌoltsik; pos nin owíl xon ti kʼwajattsik abal bin wál an jaꞌ, in koꞌol xónaꞌ boꞌ inik i metro. 


text:
Tam ti ulichtsik ban chabál, in elaꞌtsik jokʼpadh i kʼamal. Ban kʼamal taꞌ ti exom ti tekʼel jun i toꞌol ani i pan jeye. 


text:
<pb/>Na Simón Pedro kʼadhiy ban tan ani in bodhoy in jixáb an toꞌol tsʼutsat kʼal an pakdhaꞌ toꞌol asta tin wál an jaꞌ xon ti yab lej owtsik. Nin yaníl an toꞌol, jun i boꞌ inik kʼal chab inik lajuóx ani maske yán tʼajat an toꞌol, nin jixáb yab michʼkʼan. 


text:
Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Jalaꞌ ta kʼapultsik. Ni jún an exóbaltsik yab in léꞌ kin konoy xitam jáꞌ jeye, kom in choꞌóbichtsik ke jaꞌich an Ajátikláb. 


text:
Tayíl utey na Jesús, in téynaꞌ an pan ani in pidhaꞌ an exóbaltsik; anílkʼi jeye tin tʼajaꞌ kʼal an toꞌol. 


text:
<pb/>Jechéꞌ jaꞌich tin oxtalich ke na Jesús in xalkʼál tinbáꞌ abal ka chuꞌtat kʼal nin exóbaliltsik tam ti ejnekich ti ít. Na Jesús káwin kʼal na Simón Pedro 


text:
<pb/>Tam ti okʼonich ti kʼapultsik, na Jesús in konoy enchéꞌ na Simón Pedro: ―Simón, xi chakámláb kʼal na Jonás, ¿tin kʼanidhálxeꞌ más ke xi jechéꞌtsik? Tókʼon enchéꞌ na Pedro: ―Tu kʼanidhál Ajátik, Tatáꞌ a choꞌób alwaꞌ abal tu kʼanidhál. Utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Pos ti kin beletnantsi xitaꞌ tin beláltsik. 


text:
<pb/>Konyat juní tin chabtal: ―Simón, xi chakámláb kʼal na Jonás, ¿tin kʼanidhálxeꞌ? Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Pedro: ―Tu kʼanidhál Ajátik, Tatáꞌ a choꞌób alwaꞌ abal tu kʼanidhál. Utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ti kin beletnantsi xitaꞌ tin beláltsik. 


text:
<pb/>Konyat juní tin oxtal: ―Simón, xi chakámláb kʼal na Jonás, ¿tin kʼanidhálxeꞌ? Na Pedro tʼeꞌpin abal óxílich ti konyáb max in kʼanidhál na Jesús ani tókʼon enchéꞌ: ―Ajátik, Tatáꞌ ejtal a choꞌób; a choꞌób abal tu kʼanidhál. Utsan tám juní enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ti kin beletnantsi xitaꞌ tin beláltsik. 


text:
Tsubax tu utsál, ke tam ti más i kwitóle, i xeketlinal ani i kʼalel xon ti tatáꞌ ka leꞌnaꞌ; por tam ki yejchelméch, neꞌech ka dhayaꞌ na okób ani kʼeꞌet neꞌech ti ki xeketliy ani neꞌech ti ki júnaꞌ xon ti yab a léꞌ ki kʼale. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in ulu jechéꞌ, kʼwajat in tʼilál xan ti neꞌech ka chemech na Pedro ani anchanꞌ, kin xalkʼantsi tin labidh tʼokát na Dios. Tayíl utsan enchéꞌ na Pedro: ―¡Ti kin wéwnaꞌ! An exóbal xu kʼanidháb tʼajat kʼal na Jesús 


text:
<pb/>Tam ti chawꞌkʼin na Pedro, in chuꞌu abal taꞌ jeye ti tál tin kúx an exóbal xu kʼanidháb tʼajat kʼal na Jesús. Jechéꞌ an exóbal, jaꞌich xi jedhkakanék bin okób na Jesús tam ti kʼwajattsik ti kʼapul ani in konyámal enchéꞌ: “Ajátik, ¿jitaꞌ jáꞌ xi neꞌech ti ki pidhnaꞌ abal ki chemdhá?” 


text:
Tam ti na Pedro in chuꞌu jechéꞌ an exóbal, in konoy enchéꞌ na Jesús: ―Ajátik, ¿jantʼéy jeye neꞌech kin tamu jechéꞌ an exóbal? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max u léꞌ ka kʼwajay ejat asta tam Nanáꞌ kin witsiy, ¿jantʼó neꞌech ka éynaꞌ? Tatáꞌ ti kin wéwnaꞌich tokot. 


text:
<pb/>Jaxtám ti tʼílan ban kidháblábtsik, ke jechéꞌ an exóbal yab neꞌech ka chemech. Por xowaꞌ in ulúmal na Jesús jaꞌich jechéꞌ: “Max u léꞌ ka kʼwajay ejat asta tam Nanáꞌ kin witsiy, ¿jantʼó neꞌech ka éynaꞌ?” 


text:
<pb/>Jechéꞌ an exóbal xu kʼanidháb tʼajat kʼal na Jesús, jaꞌich xi kʼwajat in tʼilál ejtal jechéꞌ ani jajáꞌ in dhutsámal. Ani i choꞌób ke tsubax xowaꞌ in ulal. 


text:
<pb/>Waꞌach jeye yán más kʼeꞌet xowaꞌ in tʼajámal na Jesús. Yán tʼajat, ke max ka dhutsan juntsik ti juntsik, u chalpayal ke nibal tin putálíl an kʼayꞌlá yab neꞌech ka exey an dhutsadh úwtsik xi ka tʼajan. Anchanꞌ ka tʼájan.<pb/>


text:
Nanáꞌ, xu bij Judas, nin kidháb na Jakobo, in kʼwajat u tʼójontsal na Jesukristo. Tu dhutsuntsaltsik jechéꞌ an ti úw tatáꞌtsik xi takudhich kʼal na Dios an Tátaꞌláb ani i dhabalábichtsik kʼal Jajáꞌ. Ti beletnáltsik alwaꞌ abal i kʼwajatichtsik kʼal na Jesukristo. 


text:
Ka bachʼwaltsik yán i yajnantsixtaláb, i kʼijidhtaláb ani i kʼanidhaxtaláb. Xin okʼtsixnáltsik an kʼambixtaláb (2 Pedro 2:1‑17) 


text:
<pb/>Kidháblábtsik xi tu kʼanidhál tʼajat, u leꞌnámal tʼajat tu dhutsuntsi kʼal tin kwenta an loꞌeltaláb xi nanáꞌ ani tatáꞌtsik i koꞌol. Por xoꞌ u chuꞌtal ke yejat tʼajat tu dhutsuntsi abal tu utsaꞌtsik ke yab ka walkaꞌ ki átantsat níwéꞌ an ta belomtal xi pidhnéktsik abal echʼekʼijich, kom i dhabalábichtsik kʼal na Dios. 


text:
Pos taltsik i atiklábtsik xin wáynál u belom, ochenektsik kʼal an kidháblábtsik xi tsubax lejtal tu belom. Jechéꞌ jaꞌich xu tʼilnaltsik asta ti wejeꞌ ke neꞌech ka kʼale ban kʼibeltaláb. Jajáꞌtsik yab alwaꞌ iniktsik, in éynál nin alwaꞌtal na Dios abal kin tʼajaꞌ xowaꞌ yab alwaꞌ; in pojkáltsik ni Ajátik Jesukristo xi Jajáꞌ tu dhabal ani na Dios jeye xi junkax Jajáꞌkʼi in koꞌol an awiltaláb. 


text:
<pb/>U léꞌ tu chalpantsi maske a choꞌóbnámalichtsik ke an Okʼóxláb in káldhaꞌ Ejipto an atiklábtsik xi Israel, por tayíl in kʼibdhaꞌtsik xi yab belmách. 


text:
Ka choꞌóbnaꞌtsik jeye ke an tʼokat abatwáletsik xin chʼikat tʼajaꞌ xantʼó in éy ti tʼajadhtsik ani yab kʼwajaytsik xon ti bijtsin, xoꞌ u kóꞌyáb ti wikʼnél kʼal na Dios ban jikʼwaxtaláb xi yab in koꞌol in okʼontal, in aytsím kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundaxtaláb. 


text:
Aníl jeye an bitsowtsik xi Sodoma ani Gomorra ani an bitsowtsik xi tajaꞌ kʼunat, in walaꞌtsik jeye jelti jechéꞌ an tʼokat abatwáletsik. U junkunaltsik kʼal xi yab in tomtal, u junkunaltsik i inik kʼal in at inik ani i mímláb kʼal in at mímláb; ani xoꞌ kʼwajattsik ban yajtsiktaláb. Dhutsadh xowaꞌ tʼajtsinéktsik kʼal na Dios abal yab ki tʼajaꞌ weye anílkʼi. 


text:
<pb/>Anchanꞌ jeye, jechéꞌ an iniktsik xin okʼtsixnál xowaꞌ jajáꞌkʼitsik in chalpayal, in chʼoꞌyalich nin tʼuꞌúl kʼal xowaꞌ atʼax in tʼajál. In pojkantsal tin awiltal an Ajátikláb ani in odhbijtsal tin éy an tʼokat abatwáletsik. 


text:
Pos nibal an okʼlek tʼokat abatwále Miguel, tam ti kʼwajat ti péjéx kʼal an lej atʼax in kʼántsíxnál nin tʼuꞌúl na Moisés, yab in utsaꞌ ti odhbijixtaláb an lej atʼax, tokot in utsaꞌ enchéꞌ: “Ke an Okʼóxláb ti ki kʼwiyaꞌ.” 


text:
Por jechéꞌ an iniktsik, in odhbijyal xowaꞌ jajáꞌtsik nibal elaꞌ in exlál. In junwal jelti koꞌnéltsik xi tokot in tʼajál xowaꞌ in kulbetnál in tʼuꞌúl ani jaꞌich kʼal jechéꞌ tin kwenta tin kʼibdháltsik tinbáꞌ. 


text:
<pb/>¡Chʼojontál in chuꞌbíltsik! abal in wéwnámal xowaꞌ in tʼajaꞌ na Kaín. Kom in léꞌtsik kin átaꞌ i tumín, in tʼajaꞌ jeye jelt xan tin tʼajaꞌ na Balám. Kʼibeytsik jelt xan ti kʼibdhá na Koré; pos jechéꞌ na Koré, jaꞌich jun i tomnax inik. 


text:
Xi jechéꞌtsik, u tidhebédhomtsik tʼajat tam ka ulich xon ta kʼwajattsik ta kʼapul juniniꞌ abal a kʼakʼnálichtsik an Ajátikláb. Jajáꞌtsik in kulbetnál ti okʼox kʼapultsik abal ka ajwé ani yab in ódháltsik ti kwenta max waꞌach kʼeꞌet xu kʼaꞌíltsik ani in léꞌ jeye ti kʼapul. In junwal jelti an tokow xi yab in koꞌol i jaꞌ xu beldháb kʼal an ikʼ; in junwal jeye jelti an teꞌtsik xi yab u walim, xu kwajláb puꞌudh asta bin ibíl ani u wayél. 


text:
In junwal jelt in dhujál an jaꞌ xin xalkʼál tam u múlákʼ chapik ban pujal. Anchanꞌ jeye tu xalkʼanal an atʼaxtaláb xin tʼajál jechéꞌ an iniktsik. In junwal jelti a óttsik xin kʼibdhámal in bélil; kom kʼibchonékichtsik tʼajat, neꞌech ka kʼwajaytsik xon ti lej jikʼwaxich tʼajat malilíl i kʼij. 


text:
<pb/>Na Enok, an inik xin búkláb más tayíl ké na Adán, in tʼilaꞌ jechéꞌtsik ijtsidh kʼal a Dios tam tin ulu enchéꞌ: “U chuꞌu an Ajátikláb tam ti tál kʼal yán i mil i tʼokat abatwáletsik 


text:
abal kin lújundhaꞌ ejtalkʼitsik ani kin abnaꞌ ban kʼibeltaláb an atʼax iniktsik kʼal tin kwenta xowaꞌ yab alwaꞌ in tʼajámal. Jechéꞌtsik, jaꞌich an walablomtsik xin tomnámal ani in odhbijyámal na Dios.” 


text:
Jechéꞌtsik u tʼilax ani u itʼixbéltsik kʼal xowaꞌkich, tokot xeꞌech xan ti jajáꞌkʼitsik in kulbetnál. In tʼilál ke jajáꞌtsik ulutstsik tʼajat ani in tʼilál alwaꞌ taltsik an atiklábtsik abal in léꞌ kin chuꞌu xantʼéy kin ejto kin jixtsi. An tawnaxtaláb abal an belomtsik 


text:
<pb/>Por tatáꞌtsik, kidháblábtsik xi kʼán tʼajat, ka chalpay ke nin abatwálejiltsik ni Ajátik Jesukristo, ti okʼox utsámalichtsik enchéꞌ: 


text:
“Tam u kʼunelich an pakwenib, neꞌech ka waꞌchin i atiklábtsik xi neꞌech ti labídhnax ani neꞌech kin tʼajaꞌ tokot xowaꞌ jajáꞌkʼitsik in kulbetnál.” 


text:
Jechéꞌtsik, jaꞌich nin tʼajáltsik an kʼéꞌáxtaláb; tokot in tʼajáltsik xowaꞌ in léꞌ nin tʼuꞌúl ani yab in koꞌol tin itsích nin Tʼokat Ejattal na Dios. 


text:
<pb/>Por tatáꞌtsik, kidháblábtsik xi kʼán tʼajat, ki kʼwajajantsik lujat kʼal an tʼokat belomtaláb xa koꞌol ani ki ólantsik kʼal in cháp an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
Anchanꞌ neꞌech tám ka ejto ki kʼwajajantsik bin kʼanidhaxtal na Dios, a aytsím kin bajaw xowkʼi ni Ajátik Jesukristo, kʼal nin yajnantsixtal, neꞌech ti ku pidhaꞌ an ti xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
Xi kʼeꞌettsik, ka tolmiy ka loꞌey abal yab ka kʼaletsik ban kʼibeltaláb. Ani ka kóꞌontsi ti yajnantsixtaláb xi kʼeꞌettsik; por ka kóꞌoy i kwenta abal yab ki chʼóꞌon kʼal an walastaláb xin tʼajáltsik. Ki kʼakʼnaꞌ na Dios kʼal i ajatlábtsik 


text:
<pb/>Na Dios in koꞌol an awiltaláb ti ku beletnaꞌ abal yab ku kwajlan ban walastaláb ani ti ku utu u tʼokat ani u kʼijidh bin labidh tʼokát. Jajáꞌ jaꞌich nu junkax Dios ani chalpadh tʼajat. Jaꞌich xi tu loꞌóm kʼal tin kwentakʼi ni Ajátik Jesukristo. Ke jechéꞌ na Dios, kin kóꞌoy an labidh tʼokattaláb, an takʼixtaláb, an awiltaláb ani Jajáꞌkʼi ka kʼwajay echʼekʼi ultaláb malilíl i kʼij. Anchanꞌ ka tʼájan.<pb/>


text:
Yán i atiklábtsik in dhutsámal kʼal tin kwenta ejtal xowaꞌ in tʼajaꞌ an Ajátikláb techéꞌ ba ni chabálil. 


text:
Anchanꞌ tin dhutsámaltsik jelt xan tu tʼiltsinék kʼal xi chúꞌlámadhtsik asta tam ti tujey jechéꞌ xowaꞌ támnék ani tolmixnéktsik abal ka tʼilan jechéꞌ an alwaꞌ tʼilab. 


text:
Pulek chalpadh Teófilo, nanáꞌ u alꞌimay neye kʼal yantam i kʼayúmtaláb ejtal xowaꞌ támnék asta tam ti tujeykʼi ani u chalpayal abal in tomnál tu dhutsuntsi ejtal xowaꞌ in tʼajaꞌ an Ajátikláb anchanꞌ xan ti támun. 


text:
Tu dhutsuntsal jechéꞌ abal ka exlaꞌ alwaꞌ an tsubaxtaláb kʼal tin kwenta xowaꞌ i okʼtsinékich. Jun i tʼokat abatwále in ólnaꞌ abal neꞌech ka waꞌchin ti chakam na Juan xu pujax 


text:
<pb/>Tam ti na Erodes u pulek takʼix ban chabál xi Judea, taꞌ ti kʼwajat jun i páleꞌ xu bijyáb ta Sakarías, jún ti éb xu kidhtaláb bin junkunélil na Abías. Nin tomtal in bij ta Elisabet ani jajáꞌ u kidhtaláb kʼal an páleꞌ Arón. 


text:
Chablam ti éb lujattsik tʼajat tin tamét na Dios, in tʼajáltsik ejtal xowaꞌ in ulal an takʼixtaláb ani xowaꞌ in ulal ka tʼajan an Okʼóxláb. 


text:
<pb/>Jun i kʼij, tam ti an páleꞌtsik xon tu takʼnal jeye na Sakarías in lujuy ka tʼójontsik abal kin tʼójontsi na Dios, 


text:
ubátʼintsik abal kin choꞌóbnaꞌ xitaꞌ neꞌech kin lujuy ka ochich ti ikbax ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb an Okʼóxláb. Ubátʼintsik okʼox kom anchanꞌ tin ujnámaltsik in tʼajál ani na Sakarías, jaꞌich in lujuy ka ochich. 


text:
Támkʼi jachanꞌ, na Sakarías in chuꞌu jun in tʼokat abatwálejil an Okʼóxláb xi xalkʼan kubúl tin eját xon ti kʼwajat ti tʼaꞌíl an ikob. 


text:
Por utsan enchéꞌ kʼal an tʼokat abatwále: ―Sakarías, yab ki jikʼey, pos na Dios in achʼámalich na ólábil ani na tomtal Elisabet neꞌech kin kóꞌoy jun i chakam xi neꞌech ka bijiy ta Juan. 


text:
pos jachanꞌ na chakámil neꞌech ka kʼwajay púlek tin tamét na Dios. Yab neꞌech kin uchʼaꞌ i yajtsik uxnél nibal i bók ani neꞌech tʼajat ka kʼwajay teykómte kʼal an Tʼokat Ejattaláb asta tam ka waꞌchinkʼi. 


text:
Neꞌech kin tʼajaꞌ ka witsiytsik ti ít ban Okʼóxláb nin Diosil, yán i atiklábtsik xu kidhtaláb kʼal na Israel. 


text:
Jechéꞌ na Juan neꞌech ka okxin xon ti neꞌech ka ulich an Ajátikláb ani neꞌech kin kóꞌoy nin ejattal ani an chápláb jelti xin kóꞌoy an tʼiltsix Elías. Neꞌech kin tʼajaꞌ ka pákwlántsíxin an tátaꞌlábtsik kʼal nin chakámiltsik ani abal kin lujkúchtsik jeye nin chalab xi yabtsik u tʼajax ti kʼij. Anchanꞌ, neꞌech tám ka kʼwajách tʼojojodh an atiklábtsik abal kin bachʼu an Ajátikláb. 


text:
<pb/>Na Sakarías in konoy enchéꞌ an tʼokat abatwále: ―¿Janti neꞌech ku ejto ku choꞌóbnaꞌ max tsubax jechéꞌ? Pos nanáꞌ in yejchelich ani nu tomtal púlekich jeye tʼajat. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an tʼokat abatwále: ―Nanáꞌ u bij Gabriel ani u tʼójontsal a Dios, Jajáꞌ tin abámal tu tawnaꞌ ani tu óltsi jechéꞌ an ti alwaꞌ tʼilab. 


text:
Por xoꞌ, kom yab a belaꞌ xowaꞌ tu utsaꞌ, neꞌech ki móꞌbé ani yab neꞌech ka ejto ta káw asta ka waꞌchin na chakámil. Jechéꞌ neꞌech ka támun, tam kin bajaw an kʼij. 


text:
<pb/>Lejat kʼwajat ti támnal jechéꞌ, an atiklábtsik kʼwajat eléb in aytsal na Sakarías, u labnalichtsik abal owéch tʼajat ani yab u kalel ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. 


text:
Tam ti kale na Sakarías, yabich in ejtowal kin tawnaꞌ an atiklábtsik, tawnaxin kʼal in kʼubakkʼi abal móꞌbédhats. An atiklábtsik in choꞌóbná tám abal na Sakarías in chuꞌúmal jun i xalkʼantsixtaláb ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. 


text:
Más tayíl, nin tomtal Elisabet jilkʼon kóꞌodh ani bóꞌ a íchʼ yab kale tin kʼimáꞌ. Jajáꞌ in ulal enchéꞌ tin itsích: 


text:
“An Okʼóxláb tin tʼajtsám jechéꞌ abal yabich ti kin tidhebédhaꞌ an atiklábtsik.” Jun i tʼokat abatwále in ulu abal neꞌech ka waꞌchin ti chakam na Jesús 


text:
<pb/>Tam tin akaklábich a íchʼ ti kʼwajat kóꞌodh na Elisabet, aban kʼal na Dios an tʼokat abatwále Gabriel ba jun i bitsow xi kʼwajat Galilea xu bijyáb Nasaret 


text:
abal kin chaꞌbiy jun i tsidhan xin bij ta María. Jechéꞌ an tsidhan, kʼwajatich konodh abal ka tomikná kʼal jun i inik xin bij José. Jechéꞌ an inik u kidhtaláb kʼal an pulek takʼix Dabid. 


text:
An tʼokat abatwále ochich xon ti kʼwajat na María ani in ulu enchéꞌ: ―¡María, tu chapnédhál, xi kʼanidháb tʼajat kʼal an Okʼóxláb! An Okʼóxláb kʼwajat kʼal tatáꞌ ani ti lábtʼajámal más ké xi kʼeꞌet an mímlábtsik. 


text:
<pb/>Por tam ti na María in chuꞌu an tʼokat abatwále, laban tʼajat kʼal xowaꞌ in achʼaꞌ utsan ani u chalpax xantʼókʼi ti chapnédhá anchanꞌ. 


text:
Utsan tám enchéꞌ kʼal an tʼokat abatwále: ―María, yab ki jikʼey, pos i chuꞌtat kʼal na Dios ke alwaꞌ ka bachʼu nin alwaꞌtal. 


text:
Jajáꞌ neꞌech ka kʼwajay ultaláb tʼajat, neꞌech ka bijyat tin Chakámil a Dios xi púlek tʼajat ani neꞌech ka kʼwajbá kʼal na Dios ti Pulek Takʼix jelti nin wejeꞌ pakélil Dabid, 


text:
neꞌech kin takʼiy malilíl i kʼij nin kidhtaltsik na Israel ani nin takʼixtal yab jaykʼi neꞌech kin kóꞌoy in okʼontal. 


text:
<pb/>Na María in konoy enchéꞌ an tʼokat abatwále: ―¿Jantich tám ti neꞌech ku kóꞌoy i chakam ani nanáꞌ yab jaykʼi in junkunék kʼal ni jun i inik? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal an tʼokat abatwále: ―An Tʼokat Ejattaláb neꞌech ka ulich ba tatáꞌ ani na Dios xi púlek tʼajat, neꞌech ti ki paxkʼiy kʼal nin cháp jelt xan tu paxkʼix jun i chalam. Jaxtám, an chakam kwitól xi neꞌech ka kóꞌoy tʼokat Jaꞌ tʼajat ani neꞌech ka bijyat tin Chakámil a Dios. 


text:
Na exlowál Elisabet, maske púlekich tʼajat, neꞌech jeye kin waꞌchiy jun i chakam kwitól. Xu usnal ke yab u kóꞌnal, xoꞌ in koꞌolich akak a íchʼ ti kʼwajat kóꞌodh. 


text:
<pb/>In ulu tám enchéꞌ na María: ―Nanáꞌ tin jolíbal an Okʼóxláb, ke Jajáꞌ kin tʼajaꞌ kʼal nanáꞌ jelt xan tin utsál. Tam ti okʼonich kin ulu jechéꞌ, an tʼokat abatwále kʼaléch tám. Na María kʼale kin álnaꞌ na Elisabet 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ i kʼij, na María kʼale jikʼatkʼi ba jun i bitsow xi kʼwajat ban chʼénlom xi Judea. 


text:
Tam ti na Elisabet in achʼaꞌ nin chapnédhaxtal na María, an chakam xi kʼwajat in kitkóm, yoyon ani na Elisabet in bachʼu nin cháp an Tʼokat Ejattaláb. 


text:
Ani kawidh tʼajat tin ulu enchéꞌ: ―Na Dios ti lábtʼajámal más ké xi ejtal an mímlábtsik ani in lábtʼajámal an chakam xa kitkóm. 


text:
Abal na Dios in chuꞌu ke nanáꞌ jaꞌich jun in chʼojontál jolíbal<br/>ani xoꞌ, ejtal an atiklábtsik xi neꞌech ka waꞌchin techéꞌ ti kʼayꞌlá, neꞌech kin ulutsik ke nanáꞌ in lábtʼajadh.<pb/> 


text:
Pos na Dios xi ejtal in ejtowal kin tʼajaꞌ,<br/>tin tʼajtsámal yán xowaꞌ pakdhaꞌ. Jajáꞌ, tʼokat Jaꞌ tʼajat.<pb/> 


text:
Yán xataꞌ pakdhaꞌ in tʼajámal kʼal nin cháp;<br/>in pakwtsámal tin chalab xin tʼekʼáltsik tinbáꞌ abal yab kin ejto kin tʼajaꞌ xowaꞌ in chalpayámal.<pb/> 


text:
In wékʼontsámal tin awiltal an pakdhaꞌ takʼix<br/>ani in tʼekʼbámal xi yabtsik in tʼekʼál tinbáꞌ.<pb/> 


text:
Xu kʼaꞌíltsik, in pidhámal kin kóꞌoy xowaꞌkich xi alwaꞌ<br/>ani xi tumínladhtsik, in ajámal ka kʼale mapats kʼubak.<pb/> 


text:
In tolmiyámal nin tʼójontsixil, xi jaꞌich an israelitatsik<br/>ani yab in ukʼtsámal kin kóꞌontsi ti yajnantsixtaláb;<pb/> 


text:
<pb/>Na María kʼwajay tajaꞌ kʼal na Elisabet óx a íchʼ xónaꞌ ani más tayíl witsích tám juní tin kʼimáꞌ. Tam ti waꞌchin ti chakam na Juan xu Pujax 


text:
<pb/>Tam tin bajúch an kʼij xowkʼi na Elisabet ti neꞌech kin waꞌchiy an chakam, in waꞌchiy jun i chakam kwitól. 


text:
Nin at kʼimádhtsik ani nin jaꞌúbtsik, kulbé tʼajat tam tin achʼaꞌtsik ke na Elisabet kóꞌontsidh tʼajat ti yajnantsixtaláb kʼal an Okʼóxláb. 


text:
Tam tin kidhbay waxik a kʼítsá ti waꞌchinék an chakam, in júnaꞌtsik abal ka kʼwajbantsat ti exól bin tʼuꞌúl jelt xan ti usnék kin tʼajaꞌ na Abraham. U leꞌnábwiꞌik ka bijyat ta Sakarías jelti nin tátaꞌ, 


text:
<pb/>Konyat tám kʼal i kʼubaklekkʼi nin tátaꞌ an chakam abal ka choꞌóbná xowaꞌ bijláb in léꞌ kin chuꞌu ka kʼwajbantsat nin chakámil. 


text:
Nin tátaꞌ an chakam, in konoy jun i okchaꞌ ani in dhutsaꞌ tajaꞌ enchéꞌ: “Jajáꞌ neꞌech ka bijyat ta Juan.” Ani ejtaltsik laban. 


text:
Ejtal nin at kʼimádhtsik laban tam tin chuꞌu jechéꞌ ani putálkʼi ba jachanꞌ an chʼenadh chabál xi Judea, u tʼilnal xowaꞌ támnék. 


text:
<pb/>Ejtal xin achʼáltsik jechéꞌ u chalpaxtsik ani u kónóxtsik jún ani jún enchéꞌ: ―¿Jantʼéy awil neꞌech kin tʼajaꞌ jachanꞌ an chakam kwitól tam ka pubey? Pos jechéꞌ an chakam kwitól, tsubax lejtal ti teykómte kʼal in cháp an Okʼóxláb. Nin Ajatlábil na Sakarías 


text:
<pb/>Na Sakarías, nin tátaꞌ an chakam, teykómte kʼal nin cháp an Tʼokat Ejattaláb, ijtsin kin ulu enchéꞌ:<pb/> 


text:
Ki kʼakʼnaꞌ an Okʼóxláb, nin Diosil na Israel, abal tsiꞌnek techéꞌ ba nin bitsówil abal ti ku loꞌo.<pb/> 


text:
ke neꞌech kin yajnantsi ni wejeꞌ pakéliltsik<br/>ani ke yab neꞌech kin ukʼtsi nin tʼokat lejkintalábil.<pb/> 


text:
ani ku kʼwajay lujat ani tʼokat tin tamét Jajáꞌ, tsudhey ka tsudhey putál i kʼij asta xon talat tu ejat.<pb/> 


text:
Ani tatáꞌ teye, chakam, neꞌech ki bijyat tin tʼiltsíxil a Dios xi púlek tʼajat, pos neꞌech ki okxin ka tʼojojontsi tin bélil an Ajátikláb<pb/> 


text:
abal kin pidhaꞌ kin choꞌóbnaꞌ nin bitsówil ke nin walastalábiltsik neꞌech ka pakwlantsat ani anchanꞌ neꞌech kin bachʼúchtsik an loꞌeltaláb.<pb/> 


text:
Kom tu kʼanidhál ani tu yajnantsal ni Diosil,<br/>neꞌech ti ku abtsi jun xitaꞌ xi túꞌ walkʼiꞌ abal ti ku tolmiy.<pb/>Jajáꞌ in junwal jelt in tajáx jun i ít kʼij xin wékʼoyal i jikʼwaxtaláb.<pb/> 


text:
Jajáꞌ neꞌech kin tajbay xi xeꞌechtsik ban jikʼwaxtaláb, xi neꞌechtsikwiꞌik ban kʼibeltaláb tam ka chemech<br/>ani neꞌech ti ku tajbantsi ku beley ban bél xi kʼijidh. 


text:
<pb/>An chakam kwitól u pubel ani nin ejattal más u chapniꞌbél, kʼwajay ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh asta tam tin bajaw an kʼij kin pidhnaꞌ tinbáꞌ ka exlá kʼal an atiklábtsik xi Israel.<pb/>


text:
Tam ti jachanꞌ i kʼij, an lej pulek takʼix xu bijyáb ta Awgusto in ulu abal ka ajyat putálkʼi ejtal an atiklábtsik. 


text:
Jechéꞌ an jidhtal ajumtaláb, tʼajan tam ti na Sirenio kʼwajat ti pulek awiltaláb ban chabál xi Siria. 


text:
Jaxtám, na José kale Nasaret, an bitsow xi kʼwajat Galilea ani kʼale ban chabál xi Judea ban bitsow xu bijyáb Belén xon tu chakam an pulek takʼix Dabid, kom na José u kidhtaláb kʼal na Dabid. 


text:
Kʼale Belén abal ka ájin tajaꞌ junax kʼal na María, xi konodhich tin koꞌol abal ka tomkin kʼál ani kʼwajatich kóꞌodh. 


text:
Tajaꞌ tin waꞌchiy nin jidhtal chakámil, in dhantsiy, in boliy kʼal i kʼudhkʼum ani in kwachbaꞌ xon tu mujtsinal tin kʼapwál an koꞌnéltsik, pos yab in elaꞌtsik ejtidh xon ti ka koyóch ba jachanꞌ an atá xon tu koynáb. An tʼokat abatwáletsik ani an belkol koꞌnéltsik 


text:
<pb/>Kʼunat Belén, taꞌ ti kʼwajat cháb óx i belkol koꞌnéltsik xin beletnál nin koꞌwáltsik tam akal. 


text:
Jun jikʼtowále tin chuꞌutsik jun in tʼokat abatwálejil an Okʼóxláb, nin labidh tʼokát an Okʼóxláb tajkʼan malilíl xon ti kʼwajattsik ani jikʼeytsik tʼajat. 


text:
Por utsantsik enchéꞌ kʼal an tʼokat abatwále: ―Yab ki jikʼeytsik, pos tu tsiꞌdhantsaltsik jun i alwaꞌ tʼilab ani yán neꞌech ka kulbé kʼal jechéꞌ tin kwenta: 


text:
ke xoꞌ waꞌchinich ti chakam bin bitsówil na Dabid jun i Loꞌox abal tatáꞌtsik, jaꞌich na Kristo an Ajátikláb. 


text:
Ti exól, neꞌech ka elaꞌtsik an chakam dhantsidh, bolilidh kʼal i kʼudhkʼum ani kwachat xon tu mujtsinal tin kʼapwál an koꞌnéltsik. 


text:
<pb/>Támkʼi jachanꞌ, xalkʼan tin wál an tʼokat abatwále yán i tʼokat abatwáletsik xi tál walkʼiꞌ, in pubédhantsaltsik tin bij na Dios ani in ulaltsik enchéꞌ:<pb/> 


text:
¡Kin kóꞌoy an labidh tʼokattaláb na Dios túꞌ walkʼiꞌ<br/>ani ban chabál, kin kóꞌoy an kʼijidhtaláb an iniktsik xu kʼanidhábtsik kʼal na Dios! 


text:
<pb/>Tam ti an tʼokat abatwáletsik kʼadhíchtsik juní walkʼiꞌ, an belkol koꞌnéltsik tujey ti útsáx jún ani jún enchéꞌ: ―Pos wana pé asta Belén abal ki chuꞌu jechéꞌ xowaꞌ támnék, xi tu óltsích an Okʼóxláb. 


text:
<pb/>Kʼaletsik jikʼat ani in elaꞌ na María ani na José ani an chakam xi taꞌ ti kwachat xon tu mujtsinal tin kʼapwál an koꞌnéltsik. 


text:
Tam tin chuꞌutsik, in tʼilaꞌtsik xantʼéy usnéktsik kʼal an tʼokat abatwále kʼal tin kwenta jechéꞌ an chakam. 


text:
Más tayíl, an belkol koꞌnéltsik kʼaléchtsik tám, por in pubédhantsal ani in kʼakʼnantsal tin bij na Dios kʼal tin kwenta xowaꞌ in achʼaꞌtsik ani in chuꞌutsik, abal anchanꞌ ti támnék jelt xan ti usnéktsik. Na Jesús júná ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios 


text:
<pb/>Tam ti kidhey waxik a kʼítsá ti waꞌchinék an chakam, tʼajtsin ti exól bin tʼuꞌúl jelt xan ti usnék na Abraham ani bijyat ta Jesús. Jachanꞌ an bijláb, jaꞌich xi usnék na María kʼal an tʼokat abatwále tam ti jajáꞌ yabél kóꞌodh. 


text:
<pb/>Tam ti kidhey an kʼij xowkʼi jajáꞌtsik yejat kin tʼoko tinbáꞌ jelt xan tin ulal nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, in júnaꞌtsik an chakam ban bitsow Jerusalén abal kin utu ban Okʼóxláb. 


text:
In tʼajaꞌtsik anchanꞌ kom bin takʼixtal an Okʼóxláb kʼwajat dhutsadh enchéꞌ: “Ejtal an tsʼitsik kwitól xi jidhtal ka waꞌchin ti chakam, yejat ka pidhná abal an Okʼóxláb.” 


text:
Kʼalnektsik jeye abal kin pikbaꞌ cháb i bókʼ o cháb i tsʼitsik kukuꞌ jelt xan tin ulal nin takʼixtal an Okʼóxláb. 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ i kʼij, taꞌ ti kʼwajat Jerusalén jun i inik xu bijyáb Simeón. Jajáꞌ jaꞌich jun i lujat inik xin kʼakʼnál na Dios ani in aytsím jeye ka loꞌwat an israelitatsik. Jajáꞌ teykómte tʼajat kʼal an Tʼokat Ejattaláb 


text:
ani usnék kʼal an Tʼokat Ejattaláb abal yab neꞌech ka chemech max yab kin chuꞌu okʼox an Kristo xi neꞌech ka aban kʼal an Okʼóxláb. 


text:
Jechéꞌ na Simeón kʼale ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ijtsidh kʼal an Tʼokat Ejattaláb. Tam ti na Jesús júná kʼal nin tátaꞌtsik ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios abal ka tʼajtsin xan tin ulal an takʼixtaláb ke yejat ka tʼajtsin, 


text:
Okʼóxláb, awilich ti kin walkaꞌ kin chemech tsububudh u itsích<br/>abal a tʼajaꞌich jelt xan ta utsámal na tʼójontsixil.<pb/> 


text:
Jajáꞌ jaꞌich jelti an tajaxtaláb xi neꞌech kin tajbay ejtalkʼi an bitsowtsik xi yab u israelitatsik ani neꞌech kin pidhaꞌ ti labidh tʼokattaláb an israelitatsik. 


text:
<pb/>Nin tátaꞌ ani nin nánaꞌ na Jesús labantsik kʼal xowaꞌ in achʼál in ulal na Simeón kʼal tin kwenta an chakam. 


text:
Lábtʼajantsik kʼal na Simeón ani utsan enchéꞌ na María nin nánaꞌ na Jesús: ―Ka achʼaꞌ, jechéꞌ an chakam kʼwajbá abal kin tʼajaꞌ ke yán i israelitatsik ka kʼale ban kʼibeltaláb o ka loꞌeytsik. Jajáꞌ jaꞌich jun i exól xi neꞌech ka pojká kʼal yán xitaꞌ. 


text:
Anchanꞌ neꞌech ka choꞌóbná xowaꞌ in chalpayal jun xitaꞌ tin itsích. Por abal tatáꞌ, ejtal jechéꞌ neꞌech kin junu jelti max exom ta tʼidhbantsáb ta ejattal kʼal jun i machét. 


text:
<pb/>Táꞌ jeye ti kʼwajat jun i mímláb púlekich tʼajat xu tʼiltsix jeye, jajáꞌ in bij ta Ana ani u chakámláb kʼal na Fanuel, xu kidhtaláb kʼal na Aser. Jechéꞌ an mímláb, tsidhan tʼajat ti tomkinék ani tokot búk i tamub kʼwajay kʼal nin tomkíl. 


text:
Jajáꞌ jaꞌich xoꞌ jun i chemtsidh mímláb xin koꞌolich cheꞌ inik kʼal chéꞌ i tamub ti kwetém. Echʼekʼi kʼwajat ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios, akal i kʼij in tʼójontsal an Okʼóxláb kʼal i kʼílixnich ani kʼal i óláb. 


text:
Na Ana ulich jeye támkʼi jachanꞌ, in tuju kin pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb na Dios ani kin tʼiltsi an atiklábtsik kʼal tin kwenta jachanꞌ an chakam xu bijyáb ta Jesús. Jachanꞌ an atiklábtsik xu kʼwajíl Jerusalén, jaꞌich xin aytsím ka loꞌwat abal yabich más ka kóꞌyattsik takʼnél kʼal i kʼeꞌet bitsow. Tam ti witsíchtsik juní Nasaret 


text:
<pb/>Tam ti na José ani na María in tʼajaꞌichtsik ejtal xowaꞌ in ulal nin takʼixtal an Okʼóxláb, witsiytsik Nasaret, an bitsow xu takʼnal ban chabál xi Galilea. 


text:
Tsudhél u tajkʼanal an chakam u pubel, u likel ani más u chalpadhmél. Ani echʼekʼi in bachʼwal nin alwaꞌtal na Dios. Xowaꞌ in tʼajaꞌ tam ti chipíl na Jesús ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios 


text:
<pb/>Tamub ti tamub nin tátaꞌtsik na Jesús u kʼalel Jerusalén abal kin ajíbnaꞌ an paskwa, an ajib xin ajíbnál an judíotsik. 


text:
Tam ti na Jesús in kidhbay lajucháb i tamub, kʼaletsik ejtal ti éb Jerusalén, jelt xan tin ujnámalichtsik in tʼajál tam kin bajaw an ajib. 


text:
Tam ti okʼonich an ajib, kaletsik tám abal ka witsích tin kʼimáꞌ, por na Jesús jilkʼonék Jerusalén ani nin tátaꞌtsik yab in choꞌób max Jajáꞌ jilkʼonék tajaꞌ. 


text:
Jajáꞌtsik in chalpay ke na Jesús taꞌ jeye ti tál bin yaníl an atiklábtsik ani anchanꞌ ti beleytsik putál a kʼítsá; por tam ti alyat na Jesús bin kidhtaltsik ani bin exlowáltsik, yab elan. 


text:
<pb/>Xeꞌchintsik kin aliy ani tin óxláb a kʼítsá in elaꞌ ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios. Tajaꞌ ti buxúl junax kʼal an okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. In ochʼówiyal xantʼéy in tʼiláltsik ani in konyal ka wiltsin xowaꞌ Jajáꞌ in léꞌ kin exbay. 


text:
Ejtaltsik xin achʼál u labnal abal in chuꞌtal chalpadh tʼajat na Jesús ani abal in tókʼoyal jeye alwaꞌ xowaꞌ u konyáb kʼal jajáꞌtsik. 


text:
Tam ti chuꞌtat kʼal nin tátaꞌtsik, labantsik ani utsan enchéꞌ kʼal nin nánaꞌ: ―Chakam, ¿jantʼókʼi tu tʼajtsámal anchanꞌ? Na tátaꞌ ani nanáꞌ neye u kʼwajinekich tʼajat tu álim ani tu chalpax abal i kʼibchonék. 


text:
<pb/>Tókʼoyat tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Jantʼókʼi tin ayaltsik? ¿Yabxeꞌ a choꞌóbtsik ke yejat kin kʼwajay techéꞌ abal ku tʼajaꞌ xowaꞌ in jilám ka tʼajan nu Tátaꞌ? 


text:
<pb/>Junaxich tám ti witsiy ban bitsow Nasaret. Tajaꞌ ti kʼwajay ani in tʼajál ejtal xowaꞌ u usnal kʼal jajáꞌtsik. Ani nin nánaꞌ echʼekʼi in chalpóm tin itsích ejtal xowaꞌ támun. 


text:
Na Jesús neꞌech u pubel ani más u chalpadhmél, in tʼajál ejtal xowaꞌ alwaꞌ tin tamét na Dios ani tin tamét an atiklábtsik.<pb/>


text:
Tam ti lajubóꞌich i tamub ti takʼix an lej pulek takʼix Tiberio, na Ponsio Pilato u pulek awiltaláb ban chabál xi Judea. Na Erodes u pulek awiltaláb ban chabál xi Galilea, nin kidháb xin bij ta Felipe, u takʼix ban chabál xi Iturea ani xi Trakonite. Na Lisanias, u pulek awiltaláb ban chabál xi Abilinia. 


text:
Na Anás ani na Kayfás, jaꞌich nu okʼlek páleꞌtsik. Tam ti jachanꞌ i kʼij, na Dios in tawnaꞌ na Juan ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh. Jechéꞌ na Juan, jaꞌich xu chakámláb kʼal na Sakarías, 


text:
watʼey putálkʼi an kwentsaltsik xi kʼunat ban waljaꞌ Jordán, in utsál an atiklábtsik ke yejatich kin jilaꞌtsik ti walablom ani ka pujanichtsik abal ka pakwlantsat an tin walastalábiltsik. 


text:
Jechéꞌ támun anchanꞌ abal ka tʼájan jelt xan tin jilámal dhutsadh an tʼiltsix Isaías enchéꞌ:<pb/>Achʼat in káwintal jun xitaꞌ ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh ani xu káw, in ulal kawidh enchéꞌ:<pb/>“Ka tʼojojontsíchtsik tin bélil an Ajátikláb;<br/>ka júnaꞌichtsik jun i xeꞌchintaláb alwaꞌ abal anchanꞌ, ki kʼwajáchtsik tʼojojodh tam ka tsích an Ajátikláb.<pb/> 


text:
An chabál xi jokʼitsik neꞌech ka tsʼutsiyat,<br/>ejtal an pakdhaꞌ chʼén ani an tsʼitsik chʼén neꞌech ka lujkuwat,<br/>an bél xi kʼuchʼutsik neꞌech ka lujkuwat<br/>ani an bél xi jókʼmáx neꞌech ka lejkiyat.<pb/> 


text:
Kʼal ejtal an atiklábtsik xi kʼwajat ban kʼayꞌlá ti neꞌech ka chuꞌtat an loꞌeltaláb xin pidhnál na Dios.” 


text:
<pb/>Tam ti an atiklábtsik u ulel abal ka pujyat kʼal na Juan, u usnaltsik enchéꞌ kʼal na Juan: ―¡Tatáꞌtsik a junwal jelti chan! Abal a léꞌtsik ka jekʼaꞌ kʼal i pujaxtaláb nin chákub na Dios xi exomich ti kʼunel. 


text:
Ki kʼwajáchtsik alwaꞌ abal ka xalkʼan ke tsubax lejtal ta jilaꞌichtsik ta walablom ani yab ka chalpaytsik ta ejattal ke neꞌech ki loꞌeytsik abalkʼi i kidhtalábtsik kʼal na Abraham; pos tu utsáltsik ke na Dios neꞌech kin ejto kin káldhaꞌ in chakámiltsik a Abraham asta ba jechéꞌ an tʼujubtsik. 


text:
Anchanꞌ jelt xan ti jun i inik in kwajlál ani in tsikál jun i teꞌ xi yab xataꞌ ti alwaꞌ, anchanꞌ jeye ti neꞌech kin tʼajaꞌ na Dios kʼunat i kʼij kʼal an iniktsik xi yab alwaꞌ. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Juan: ―Xitaꞌ in koꞌol cháb in xekét, yejat kin pidhaꞌ jún xi yab in koꞌol ani xitaꞌ in koꞌol i kʼapnél, yejat jeye kin pidhaꞌ xi yab in koꞌol. 


text:
<pb/>Ulich jeye cháb óx i bachʼkʼul jalbixtaláb xin léꞌ ka pujyattsik ani konyat enchéꞌ na Juan kʼal jajáꞌtsik: ―Okʼtsix, ¿jantʼéy yejat ki tʼajaꞌ? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Juan: ―Yab ka konoy watʼats an jalbixtaláb, tokotkʼi xowaꞌ in ulal an awiltalábtsik. 


text:
<pb/>Konyat jeye kʼal cháb óx i soldadotsik enchéꞌ: ―Ani wawáꞌ, ¿jantʼéy yejat ki tʼajaꞌ? Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Juan: ―Yab ka kʼántsitsik xataꞌ ni jun xitaꞌ, nibal ka aniꞌ ólnaꞌ ni jun xitaꞌ xi yab in walám ani ki kulbétsik kʼal xowaꞌ a átál. 


text:
<pb/>Ejtal an atiklábtsik kʼwajat in aytsím an Kristo xi bijidh neꞌech ka tsích ani in chalpayaltsik max na Juan jaꞌchich an Kristo; 


text:
por utsantsik ejtal enchéꞌ kʼal na Juan: ―Nanáꞌ tu pujyaltsik kʼal i jaꞌ, por taꞌ tál jun xitaꞌ xi más in koꞌol i awiltaláb ké nanáꞌ; nanáꞌ nibal elaꞌ xataꞌ u éy abal ku wiltsi tin wikʼáb nin pajab. Jajáꞌ neꞌech ti ki pujaytsik kʼal an Tʼokat Ejattaláb ani kʼal i kʼamal. 


text:
In teykóm an pala abal kin jutsuy an trigo ani abal kin wixkʼintsích an ti amúl. Neꞌech kin junku an trigo bin wiltéꞌil, por an amúl neꞌech kin tsikaꞌ ban kʼamal xi yab jaykʼi u tepel. 


text:
<pb/>Enchéꞌ ani yán más xan ti, na Juan in takʼyal ani in tʼiltsal an ti alwaꞌ tʼilab an atiklábtsik. 


text:
In kʼwiyaꞌ jeye an pulek awiltaláb Erodes abal in tʼajámal tin tomtal na Erodías, nin tomtal nin kidháb Felipe ani kʼal tin kwenta jeye xowaꞌ yab alwaꞌ in tʼajámal. 


text:
Por na Erodes yab in tʼajaꞌ ti kʼij xowaꞌ utsan kʼal an Juan, más tokot in óntsi kin tʼajaꞌ xowaꞌ yab alwaꞌ: in baliy na Juan ban wikʼaxteꞌ. Tam ti pujyat na Jesús (Mt. 3:13‑17; Mk. 1:9‑11) 


text:
<pb/>Jun i kʼij, tam ti na Juan bél kʼwajat ti pújal an ti atiklábtsik, pujyat jeye na Jesús. Lejat na Jesús kʼwajat ti ól, jakʼpin an walkʼiꞌ, 


text:
paꞌay an Tʼokat Ejattaláb ani buxkan tin éb Jajáꞌ. Tejwaꞌ tʼajat ti paꞌay jelti jun i kukuꞌ ani achʼatmé jun i káwintaláb túꞌ walkʼiꞌ, xu káw in ulu enchéꞌ: ―Tatáꞌ tu Chakámil ani tu kʼanidhál tʼajat. In kulbél tʼajat kʼal Tatáꞌ. Nin wejeꞌ pakéliltsik na Jesukristo (Mt. 1:1‑17) 


text:
<pb/>In koꞌol xónaꞌ jun inik láju i tamub tam ti na Jesús in tuju nin tʼojlábil. An atiklábtsik in chalpayal ke na Jesús u chakámláb kʼal na José. Na José u chakámláb kʼal na Elí, 


text:
na Elí u chakámláb kʼal na Matat, na Matat u chakámláb kʼal na Lebí, na Lebí u chakámláb kʼal na Melki, na Melki u chakámláb kʼal na Jana, na Jana u chakámláb kʼal na José, 


text:
na José u chakámláb kʼal na Matatías, na Matatías u chakámláb kʼal na Amós, na Amós u chakámláb kʼal na Naúm, na Naúm u chakámláb kʼal na Esli, na Esli, u chakámláb kʼal na Nagai, 


text:
na Nagai u chakámláb kʼal na Mát, na Mát u chakámláb kʼal na Matatías, na Matatías u chakámláb kʼal na Semei, na Semei u chakámláb kʼal na José, na José u chakámláb kʼal na Judá, 


text:
na Judá u chakámláb kʼal na Joana, na Joana u chakámláb kʼal na Resa, na Resa u chakámláb kʼal na Sorobabel, na Sorobabel u chakámláb kʼal na Salatiel, na Salatiel u chakámláb kʼal na Neri, 


text:
na Neri u chakámláb kʼal na Melki, na Melki u chakámláb kʼal na Adi, na Adi u chakámláb kʼal na Kosam, na Kosam u chakámláb kʼal na Elmodam, na Elmodam u chakámláb kʼal na Er, 


text:
na Er u chakámláb kʼal na Josué, na Josué u chakámláb kʼal na Elieser, na Elieser u chakámláb kʼal na Jorim, na Jorim u chakámláb kʼal na Matat, 


text:
na Matat u chakámláb kʼal na Lebí, na Lebí u chakámláb kʼal na Simeón, na Simeón u chakámláb kʼal na Judá, na Judá u chakámláb kʼal na José, na José u chakámláb kʼal na Jonán, na Jonán u chakámláb kʼal na Eliakim, 


text:
na Eliakim u chakámláb kʼal na Melea, na Melea u chakámláb kʼal na Mainán, na Mainán u chakámláb kʼal na Matata, na Matata u chakámláb kʼal na Natán, 


text:
na Natán u chakámláb kʼal na Dabid, na Dabid u chakámláb kʼal na Isaí, na Isaí u chakámláb kʼal na Obed, na Obed u chakámláb kʼal na Bós, na Bós u chakámláb kʼal na Salmón, na Salmón u chakámláb kʼal na Násón, 


text:
na Násón u chakámláb kʼal na Aminadab, na Aminadab u chakámláb kʼal na Aram, na Aram u chakámláb kʼal na Esrom, na Esrom u chakámláb kʼal na Fares, na Fares u chakámláb kʼal na Judá, 


text:
na Judá u chakámláb kʼal na Jakob, na Jakob u chakámláb kʼal na Isák, na Isák u chakámláb kʼal na Abraham, na Abraham u chakámláb kʼal na Taré, na Taré u chakámláb kʼal na Nakor, 


text:
na Nakor u chakámláb kʼal na Serug, na Serug u chakámláb kʼal na Ragaw, na Ragaw u chakámláb kʼal na Peleg, na Peleg u chakámláb kʼal na Eber, na Eber u chakámláb kʼal na Sala, 


text:
na Sala u chakámláb kʼal na Kainán, na Kainán u chakámláb kʼal na Arfaksad, na Arfaksad u chakámláb kʼal na Sem, na Sem u chakámláb kʼal na Noé, na Noé u chakámláb kʼal na Lamek, 


text:
na Lamek u chakámláb kʼal na Matusalén, na Matusalén u chakámláb kʼal na Enok, na Enok u chakámláb kʼal na Jared, na Jared u chakámláb kʼal na Málalél, na Málalél u chakámláb kʼal na Kainán, 


text:
na Kainán u chakámláb kʼal na Enós, na Enós u chakámláb kʼal na Set, na Set u chakámláb kʼal na Adán ani na Adán tʼajadh kʼal na Dios.<pb/>


text:
Na Jesús, teykómte kʼal in cháp an Tʼokat Ejattaláb, kale ban waljaꞌ Jordán ani júná kʼal an Tʼokat Ejattaláb ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh. 


text:
Kʼwajay tajaꞌ chab inik a kʼítsá ani taktamiyat kʼal an lej atʼax. Yab kʼapúch tin nakíl jachanꞌ an kʼij ani tayíl kʼaꞌay. 


text:
Utsan tám enchéꞌ kʼal an lej atʼax: ―Max tsubax lejtal i Chakámláb kʼal a Dios, ka utsaꞌ jechéꞌ an tʼujub ka wenkʼon ti kʼapnél. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―An Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ: “Yab tokotkʼi kʼal i kʼapnél ti ejat an inik, ejat jeye kʼal ejtal xowaꞌ na Dios in ulal.” 


text:
<pb/>Júná tám kʼal an lej atʼax ba jun i tʼekʼat chʼén ani xalkʼantsat junwékʼi ejtal an ti chabáltsik xi kʼwajat takʼnél kʼal an pakdhaꞌ takʼix. 


text:
Ani utsan enchéꞌ kʼal an lej atʼax: ―Neꞌech tu pidhaꞌ ti awiltaláb ka takʼiy ejtal jechéꞌ an chabáltsik ani abal ka dhabalnaꞌ jeye nin pubíl. Pos ejtal jechéꞌ, nanáꞌ in pidhnék ani neꞌech ku ejto ku pidhaꞌ xitaꞌ ku leꞌnaꞌ. 


text:
<pb/>Por tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Lej atʼax, ki wékʼon techéꞌ tu tamét, pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ: “Ka kʼakʼnaꞌ an Okʼóxláb na Diosil ani Jajáꞌkʼi ka tʼójontsal.” 


text:
<pb/>Tayíl, júnaꞌ na Jesús kʼal an lej atʼax ban bitsow xi Jerusalén, kʼadhbá bin éb an pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani utsan enchéꞌ: ―Max tsubax lejtal i Chakámláb kʼal a Dios, ka petʼnaꞌ tabáꞌ abal chaꞌat, 


text:
pos an Tʼokat Dhuslab in ulal enchéꞌ:<pb/>Na Dios neꞌech kin abaꞌ nin tʼokat abatwálejiltsik abal ti ki beletnaꞌ.<pb/> 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―In ulal jeye enchéꞌ an Tʼokat Dhuslab: “Yab ka taktamiy an Okʼóxláb na Diosil.” 


text:
<pb/>Tam ti an lej atʼax yabich más in elaꞌ xan ti kin taktamiy na Jesús, in jilaꞌich tám wéꞌ i kʼij. Na Jesús in tujúch Galilea nin tʼojlábil (Mt. 4:12‑17; Mr. 1:14‑15) 


text:
<pb/>Na Jesús witsiy Galilea teykómte kʼal in cháp an Tʼokat Ejattaláb ani u tʼilnal Jajáꞌ putálkʼi ban chabál xi tajaꞌ kʼunat. 


text:
U kʼwajíl ti okʼtsix ban atátsik xon tu tʼajnal an junkuntaláb ani kʼal ejtalkʼi tu kʼakʼnáb. Tam ti na Jesús kʼwajat ban bitsow xi Nasaret (Mt. 13:53‑58; Mr. 6:1‑6) 


text:
<pb/>Kʼale tám Nasaret na Jesús, an bitsow xon ti Jajáꞌ pubenek. Tam tin bajaw nin kʼítsájil an koyóxnich, ochich ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb jelt xan tin ujnámalich in tʼajál echʼekʼi ani kubey abal kin ajay an Tʼokat Dhuslab. 


text:
Pidhan tám kin ajay an dhutsadh úw xin jilám an tʼiltsix Isaías, tam tin wilaꞌ, in elaꞌ xon ti kʼwajat dhutsadh enchéꞌ:<pb/> 


text:
Nin Tʼokat Ejattal an Okʼóxláb kʼwajat kʼal Nanáꞌ,<br/>pos tin takwyámal abal ku óltsi an ti alwaꞌ tʼilab an chʼojontáltsik,<br/>tin abámal abal ku kʼijidhmédhaꞌ xu tʼeꞌpinaltsik,<br/>abal ku tʼiltsi xi kʼwajat ti wikʼnéltsik, ke walkanichtsik,<br/>abal ku chuꞌxindhaꞌ xu jokʼoltsik,<br/>abal ku loꞌo xu atʼax tʼajtsinaltsik<pb/> 


text:
<pb/>Tam ti okʼon kin ajay, in tʼuliy an úw, in witsbantsi xu tolmix ba jachanꞌ an atá ani buxkan, por in óntsal ti telnal kʼal ejtal xi tajaꞌ ti kʼwajattsik. 


text:
In tuju tám ti káw ani in ulu enchéꞌ: ―Xoꞌ exomich ti tʼájnal ta taméttsik jelt xan tin ulal jechéꞌ an Tʼokat Dhuslab. 


text:
<pb/>Kʼal ejtaltsik tu tʼilnal alwaꞌ na Jesús ani u labnaltsik kʼal an labidh tʼilabtsik xi Jajáꞌ in ulal. U kónóxtsik enchéꞌ: ―¿Yabxeꞌ jaꞌich jechéꞌ nin chakámil na José? 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ u choꞌób alwaꞌ ke neꞌech ti kin utsaꞌtsik jechéꞌ an tʼilab: “Ilálix, ka iláliy tabáꞌ.” Neꞌech jeye ti kin utsaꞌtsik: “Xowaꞌ i achʼámal a tʼajám túꞌ Kapernaúm, ka tʼajaꞌ jeye techéꞌ ba chabálil.” 


text:
<pb/>In óntsi tám ti káw ani in ulu enchéꞌ: ―Tsubax tu utsáltsik ke ni jun i tʼiltsix u bachʼwáb alwaꞌ bin chabálil. 


text:
Tsubax tu utsáltsik ke yán i chemtsidh mímláb taꞌ ti kʼwajat ban chabál xi Israel tam ti xeꞌchin an tʼiltsix Elías. Tam ti yab ulich i áb óx i tamub kʼal chʼejel ani waꞌchin i pulek kʼaꞌínab tin pubíl jachanꞌ an chabál; 


text:
por na Elías yab aban kʼal na Dios ba ni jun i chemtsidh mímlábtsik xu kʼwajíl Israel, tokot aban ba jun i chemtsidh mímláb xu kʼwajíl Sarepta, kʼunat ban bitsow xi Sidón. 


text:
Aníl jeye, yán taꞌ ti kʼwajat Israel xu yaꞌultsik kʼal an kʼwajat atʼax tʼítʼ tam ti xeꞌchin an tʼiltsix Eliseo, por yab jeldhá ni jun xitaꞌ xi jajáꞌtsik, tokot jeldhá na Námán xu kʼwajíl ban chabál xi Siria. 


text:
<pb/>Tam tin achʼaꞌtsik ejtal jechéꞌ, ejtaltsik xi taꞌ ti kʼwajat ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb chakuytsik tʼajat. 


text:
Chʼakaytsik ani in káldhaꞌ na Jesús ba jachanꞌ an bitsow ani júná tám bin éb an chʼén xon ti kʼwajat jachanꞌ an bitsow abal ka nixkʼá tajaꞌ. 


text:
Por na Jesús watʼey junax chʼejel xon ti jajáꞌtsik kʼwajat ani kʼale. Jun i inik xi ochadh kʼal i atʼax ejattaláb (Mr. 1:21‑28) 


text:
<pb/>Kʼale tám na Jesús Kapernaúm, jun i bitsow xu takʼnal Galilea ani tajaꞌ ti kʼwajay in okʼtsal an atiklábtsik tam in bajwal in kʼítsájil an koyóxnich. 


text:
Ejtal u labnaltsik tʼajat xan tu okʼtsinaltsik, abal in chuꞌtaltsik ke na Jesús u káw kʼal yantam i awiltaláb. 


text:
<pb/>Ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb, taꞌ ti kʼwajat jun i inik xi ochadh kʼal jun i atʼax ejattaláb ani dhájaxin kawidh enchéꞌ: 


text:
<pb/>―¡Ti ku jilaꞌ! ¿Jantʼéy a léꞌ kʼal wawáꞌ, Jesús xi Nasaret? ¿I tsiꞌnek abal ti ku kʼibdhaꞌ? Nanáꞌ tu exlál ani u choꞌób ke Tatáꞌ i Tʼokat Chakámláb kʼal a Dios. 


text:
<pb/>Kʼwiyan tám enchéꞌ an atʼax ejattaláb kʼal na Jesús: ―¡Ki chamkʼan ani ki kale ba jechéꞌ an inik! Kwajlá tám chabál an inik kʼal an atʼax ejattaláb tin tamét ejtal jajáꞌtsik, kale ani yab xataꞌ ti tʼajtsin jachanꞌ an inik. 


text:
Ejtal jikʼey ani u útsáxtsik jún ani jún enchéꞌ: ―¿Jantʼom káwintaláb awil jechéꞌ? ¡Jechéꞌ an inik in utsál an atʼax ejattalábtsik kʼal yantam i awiltaláb ani i chápláb abal ka kale ani u kalel! 


text:
<pb/>Putálkʼi jachanꞌ an chabál ti choꞌóbná xowaꞌ in tʼajál na Jesús. Na Jesús in jeldhantsi tin mím na Simón Pedro (Mt. 8:14‑15; Mr. 1:29‑31) 


text:
<pb/>Kale tám na Jesús ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb ani kʼale bin kʼimáꞌ na Simón. Nin mím na Simón taꞌ ti kʼwajat u yaꞌul kʼal i kʼakʼlách ani pakabédhá na Jesús abal kin jeldhaꞌ. 


text:
Kutpan tám na Jesús xon ti kʼwajat an yaꞌul, in utsaꞌ an kʼakʼlách abal ka wékʼon ani támkʼi ti wékʼon. Chʼakay tám an mímláb ani tujey ti tʼójontsáb kʼal an mímláb na Jesús ani nin juniktsik. Na Jesús in jeldhaꞌ yán i yaꞌultsik (Mt. 8:16‑17; Mr. 1:32‑34) 


text:
<pb/>Tam ti ochichich na kʼítsá, ejtal xin koꞌol i yaꞌultsik xu yaꞌul kʼal xowaꞌkich i yawꞌlách, in tsiꞌdhaꞌ ba na Jesús. Jajáꞌ juntsik ti juntsik tin puntsi tin kʼubak an yaꞌultsik ani anchanꞌ tin jeldhaꞌtsik. 


text:
Aníl jeye, yán i yaꞌultsik in káldhantsi ti atʼax ejattalábtsik; tam u kalel, u dhajnaltsik chapik ani in ulaltsik enchéꞌ: ―Tatáꞌ i Chakámláb kʼal a Dios. Por na Jesús in kʼwiyaꞌ an atʼax ejattalábtsik ani yab más in walkaꞌ ti tʼilomtsik, abal choꞌóbte kʼal an atʼax ejattalábtsik ke Jajáꞌich nu Kristo. Na Jesús xeꞌchin kin tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab ban chabál xi Galilea (Mr. 1:35‑39) 


text:
<pb/>Tam ti tsudhey, na Jesús kale ban bitsow ani kʼale ba jun i chabál xon ti yab kʼwajtsidh. Por alyat kʼal an atiklábtsik ani ulichtsik asta xon ti Jajáꞌ kʼwajat. U leꞌnáb ka kubdhá abal yab ka kʼale, 


text:
por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Koꞌol jeye kin kʼale ku tʼiltsitsik an ti alwaꞌ tʼilab an atiklábtsik xu kʼwajíl ba kʼeꞌet an bitsowtsik abal ka takʼyatichtsik kʼal na Dios, pos jaꞌich tin abnék. 


text:
<pb/>Anchanꞌ ti xeꞌchin na Jesús ti tʼiltsix Galilea, putálkʼi ban atátsik xon tu tʼajnal an junkuntaláb.<pb/>


text:
Jun i kʼij, tam ti na Jesús kʼwajat bin wál an pujal xi Jenesaret, ulich yán i atiklábtsik, ke asta u kʼichʼnalich tʼajat na Jesús, abal in léꞌtsik kin achʼaꞌ nin káwintal na Dios. 


text:
Na Jesús in chuꞌu cháb i tan xi taꞌ ti kʼwajat mapats tin wál an pujal xon ti yab owtsik. Tajaꞌ ti kʼwajat kom an jixom toꞌoltsik paꞌinek ti tʼokom an tin jixáb an toꞌol. 


text:
Na Jesús balin tám ba jún an tan xin dhabal na Simón ani pakabédhá na Simón abal kin ówmédhaꞌ wéꞌ an tan bin wál an jaꞌ. Buxkan tám na Jesús ban tan ani tujey kin okʼtsi tajaꞌ an atiklábtsik. 


text:
Tam ti okʼon ti káw, in utsaꞌ enchéꞌ na Simón: ―Ka júnaꞌ an tan xon ti owtsik an pujal ani ka petʼnaꞌ tajaꞌ nin jixáb an toꞌol abal ka jixaꞌ an toꞌol. 


text:
<pb/>Tókʼon na Simón: ―Okʼtsix, u tʼójnékich putál i akal ani yab xataꞌ i jixámal, por kom Tatáꞌ a ulal, neꞌech ku petʼnaꞌ juní an jixaxtaláb. 


text:
<pb/>Tam tin tʼajaꞌtsik xowaꞌ utsan, yán i toꞌol yákʼwan, ke asta u michʼkʼanalich an jixaxtaláb kʼal in álém an toꞌoltsik. 


text:
In kaniy tám kʼal in kʼubakkʼi nin at jixom toꞌol xi taꞌ ti kʼwajattsik jun pakʼeꞌ tan abal ka tsích ti tolmiyáb. Utey tám xi jún an tan ani in tsʼutsiytsik chablam ke asta wetsikich ka luyꞌchin ban pujal kʼal in álém. 


text:
Tam ti na Simón Pedro in chuꞌu jechéꞌ, tudhlan tin tamét na Jesús ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―¡Ajátik, ki wixkʼin techéꞌ kʼal nanáꞌ, pos nanáꞌ in walablom! 


text:
<pb/>Anchanꞌ tin ulu na Simón, kom jajáꞌ ani xi más nin at jixom toꞌol jikʼenektsik tʼajat abal yán i toꞌol in jixaꞌtsik. 


text:
Aníl jeye, na Jakobo ani na Juan, xu chakámlábtsik kʼal na Sebedeo, xi jayéch nin juniktsik na Simón, jikʼenektsik jeye. Por na Jesús in utsaꞌ enchéꞌ na Simón: ―Yab ki jikʼey, pos asta xoꞌ neꞌech ka tujúch ka aliy an atiklábtsik xi neꞌech ti kin belaꞌ. 


text:
<pb/>Tam tin júnaꞌichtsik an tan bin wál an pujal, in jilaꞌtsik ejtal ani kʼaletsik kʼal na Jesús. Na Jesús in jeldhaꞌ jun i inik xu yaꞌul kʼal an kʼwajat atʼax tʼítʼ (Mt. 8:1‑4; Mr. 1:40‑45) 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús kʼwajat ba jun i bitsow, ulich jun i inik xu yaꞌul kʼal an kʼwajat atʼax tʼítʼ. Tam ti chuꞌtat na Jesús, an inik, tudhlan kutúl asta chabál ani pakabédhá enchéꞌ na Jesús: ―Ajátik, max a léꞌ, neꞌech ka ejto ti kin jeldhaꞌ kʼal jechéꞌ an yawꞌlách xu koꞌol. 


text:
<pb/>Takan tám kʼal na Jesús ani utsan enchéꞌ: ―U léꞌ ani xoꞌ i jeléch. Támkʼi ti wékʼon an kʼwajat atʼax tʼítʼ ba jachanꞌ an inik. 


text:
Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab xitaꞌ ka óltsi xantʼéy tu tʼajtsi, tokot ki kʼale ban páleꞌ ani ka pidhnaꞌ an pikbantsixtaláb kʼal tin kwenta na tʼokeltal jelt xan tin jilám ka tʼajan na Moisés. Ka tʼajaꞌ anchanꞌ abal ejtal kin choꞌóbnaꞌ ke i jeléch kʼal an yawꞌlách xa koꞌolwiꞌik. 


text:
<pb/>Por bélkʼi u choꞌóbnáb putálkʼi xantʼéy in tʼajál na Jesús. Yandhaꞌ i atiklábtsik u junkunal abal ka axtsin xowaꞌ in ulal ani abal ka jeldhátsik kʼal an yawꞌlách xin koꞌol. 


text:
Por na Jesús u kʼalel xon ti yab xitaꞌ u kʼwajíl ani tajaꞌ u kʼwajíl ti ól. Na Jesús in jeldhaꞌ jun i inik xi yab in ejtowal ka yoyon (Mt. 9:1‑8; Mr. 2:1‑12) 


text:
<pb/>Jun i kʼij, na Jesús kʼwajat ti okʼtsix ani taꞌ ti buxutsik tajaꞌ cháb óx i fariseotsik ani i okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. Jechéꞌtsik, tál túkʼi túkʼi ban kwentsaltsik xi Galilea, xi Judea ani xi táltsik jeye ban bitsow Jerusalén. Ani nin cháp an Okʼóxláb u xalkʼanal ba na Jesús abal kin jeldhaꞌ an yaꞌultsik. 


text:
Ulich tám cháb óx i iniktsik xin tsiꞌdhál kʼal i chayteꞌ jun i inik. Jechéꞌ an inik yab in ejtowal ka yoyon ani in exaꞌtsik kin ódhaꞌ ban atá xon ti kʼwajat na Jesús. 


text:
Por yab in elaꞌtsik xon ti kin ódhaꞌ, kom yán taꞌ ti kʼwajat an atiklábtsik; kʼadhiytsik tám bin éb an atá, in wékʼontsi wéꞌ tin jujúl ani tajaꞌ tin paꞌbaꞌ an yaꞌul kʼal nin chaytéꞌil junax chʼejel an atiklábtsik xon ti kʼwajat na Jesús. 


text:
Tam ti na Jesús in chuꞌu abal u belnal kʼal jajáꞌtsik, in utsaꞌ enchéꞌ an yaꞌul: ―Jaꞌúb, na walastalábil pakwlantsidhich ti kʼwajat. 


text:
<pb/>An fariseotsik ani an okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, in tujutsik tám kin chalpay enchéꞌ: ―¿Jitam jáꞌ pé jeye jechéꞌ an inik xin tʼajál tinbáꞌ jelti max u Dios? Tokot a Dios in ejtowal kin pakwlantsi an walastalábtsik. 


text:
<pb/>Por na Jesús in choꞌóbnaꞌ xantʼéy kʼwajat in chalpayaltsik ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―¿Jantʼókʼi ta chalpayaltsik anchanꞌ? 


text:
¿Jowaꞌ más yab tʼojláb ku ulu: “Na walastalábil pakwlantsidhich ti kʼwajat”, o ku ulu: “Ki chʼakay ani ki beley”? 


text:
Pos neꞌech tu xalkʼantsitsik ke Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, u koꞌol i awiltaláb techéꞌ ti chabál abal ku pakwlantsi i walastalábtsik. In utsaꞌ tám enchéꞌ an yaꞌul xi yab in ejtowal ka yoyon: ―Tatáꞌ tu utsál, ki chʼakay, ka dhayaꞌ na chaytéꞌil ani ki kʼaléch ta kʼimáꞌ. 


text:
<pb/>Támkʼi jachanꞌ, an inik xi yab in ejtowal ka yoyon, chʼakay tin tamét ejtal xi tajaꞌ ti kʼwajattsik. In dhayaꞌ nin chaytéꞌil xon ti kwachatwiꞌik ani kʼaléch tám tin kʼimáꞌ in pubédhantsal tin bij na Dios. 


text:
Ejtal labantsik, in pubédhantsal tin bij na Dios ani kʼal an jíkʼib in ulutsik enchéꞌ: ―Xoꞌ i chuꞌu yán xataꞌ xi labidh tʼajat. Na Jesús in kaniy na Lebí xu bijyáb jeye ta Mateo abal ka kʼale ti exóbal kʼal Jajáꞌ (Mt. 9:9‑13; Mr. 2:13‑17) 


text:
<pb/>Tayíl, tam ti na Jesús kaléch, in chuꞌu jun i inik xin bij ta Lebí xin bachʼwal an jalbixtaláb abal an chabál xi Roma. Jechéꞌ an inik buxúl xon tu ulel ti pidhnáb an jalbixtaláb ani utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Wana ta exóbal kʼal Nanáꞌ. 


text:
Más tayíl, na Lebí in tʼajtsi na Jesús jun i pulek kʼapúxnich tin kʼimáꞌ; taꞌ jeye ti buxutsik junax kʼal jajáꞌtsik ban mesa yán i bachʼkʼul jalbixtaláb ani kʼeꞌet jeye i atiklábtsik. 


text:
Por an fariseotsik ani an okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, in tujutsik kin kawiy nin exóbaliltsik na Jesús. Enchéꞌ tin ulutsik: ―¿Jantʼókʼi ta kʼapultsik ani i uchʼaltsik kʼal i bachʼkʼul jalbixtaláb ani kʼal i walablomtsik? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xi kʼwajattsik alwaꞌ ani yab u yaꞌul yab in yéntsal i ilálix, por xu yaꞌultsik, in yéntsal. 


text:
Nanáꞌ yab in tsiꞌnek ku aliy xi xeꞌechtsik lujat, in tsiꞌnek ku aliy xi walbidhtsik abal kin jilaꞌichtsik ti walablom. Konyat na Jesús kʼal tin kwenta an kʼílixnich (Mt. 9:14‑17; Mr. 2:18‑22) 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ na Jesús kʼal jajáꞌtsik: ―Nin exóbaliltsik na Juan ani nin exóbaliltsik an fariseotsik u kʼíltsik ani u óltsik tʼajat, por na exóbaliltsik echʼekʼi u kʼapultsik ani u uchʼaltsik. 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Awxeꞌ neꞌech kin ejtotsik ka kʼílin xi kanidhtsik ba jun i tomkixtaláb tam bél kʼwajat an tomkinél inik kʼal jajáꞌtsik? ¡Yabaꞌ! 


text:
Por neꞌech kin bajaw an kʼij tam neꞌech ka wékʼontsat an ti tomkinél inik ani neꞌchich jeye tám ka kʼílintsik. 


text:
<pb/>Tʼiltsintsik jeye jechéꞌ an ti junbaxtaláb: ―Yab xitaꞌ in kotyal jun pejeꞌ i ít xeketláb abal kin patsʼkʼuy kʼál i kʼej xeketláb. Max kin tʼajaꞌ anchanꞌ, in odhnál an ít xeketláb, tám juní, an ít xeketláb yab neꞌech kin tomnaꞌ an kʼej xeketláb. 


text:
Nibal u balyáb an ít yajtsik uxnél ban kʼej ótʼ balixtaláb; pos max ka tʼajan anchanꞌ, an ít yajtsik uxnél in michʼál an kʼej ótʼ balixtaláb, neꞌech tám ka wakʼlan an yajtsik uxnél ani an ótʼ balixtaláb u kʼibchonal. 


text:
Ni jun xitaꞌ xi kin uchʼaꞌ okʼox an kʼej yajtsik uxnél, in kulbetnál jeye an ít yajtsik uxnél, pos in ulal enchéꞌ: “An kʼej yajtsik uxnél, más jaꞌ alwaꞌ.”<pb/>


text:
Jun i kʼij tin kʼítsájil an koyóxnich, lejat na Jesús neꞌech ti belal ban aleláb xon ti waꞌach i tʼayablábtsik, nin exóbaliltsik in belal puꞌwal i trigo, in ixyal kʼal in kʼubak ani in kʼapaltsik. 


text:
Konyat tám enchéꞌ kʼal taltsik an fariseotsik: ―¿Jantʼókʼi ta tʼajáltsik i tʼojláb xi yab alwaꞌ ka tʼajan tam in kʼítsájil an koyóxnich? 


text:
<pb/>Tókʼoyattsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Yabxeꞌ jaykʼi a ajyámaltsik xowaꞌ in tʼajaꞌ na Dabid tam ti jajáꞌ ani nin juniktsik kʼaꞌay? 


text:
Ochich ban pulek atá xon tu kʼakʼnáb na Dios ani in ikʼiꞌ an pan xi pikbantsidh na Dios, in kʼapu ani in pidhaꞌ jeye nin juniktsik xi taꞌ ti kʼwajat junax kʼal jajáꞌ, maske jachanꞌ an pan, tokot bijtsidh neꞌech kin kʼapu an páleꞌtsik. 


text:
<pb/>In ulu jeye enchéꞌ: ―Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, u koꞌol i awiltaláb abal ku ulu xowaꞌ alwaꞌ ka tʼajan tam in kʼítsájil an koyóxnich. An inik xi teytemadh nin kʼubak (Mt. 12:9‑14; Mr. 3:1‑6) 


text:
<pb/>Jun i kʼij, jayéchkʼi tin kʼítsájil an koyóxnich, ochich na Jesús ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb ani in tuju ti okʼtsix. Tajaꞌ, taꞌ jeye ti kʼwajat jun i inik xi mulkanék in eját kʼubak. 


text:
An okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés ani an fariseotsik, taꞌ ti kʼwajat in kwáchiyaltsik na Jesús abal in léꞌ kin chuꞌu max kin jeldhaꞌ jachanꞌ an inik tin kʼítsájil an koyóxnich. Pos max kin tʼajaꞌ anchanꞌ, neꞌech tám kin kóꞌoytsik jun xataꞌ xantʼokʼál ti kin ólnaꞌ na Jesús. 


text:
Por na Jesús, kom in choꞌób alwaꞌ xantʼéy kʼwajat ti chalpantsáb, in utsaꞌ enchéꞌ an inik xi mulkanék nin kʼubak: ―Ki chʼakay ani ki kubey junax chʼejel. Chʼakay tám an inik ani kubey tametláb. 


text:
Utsan tám enchéꞌ xi kʼeꞌettsik kʼal na Jesús: ―Neꞌech tu konoytsik jun xataꞌ: ¿Jantʼéy alwaꞌ ka tʼajan tam in kʼítsájil an koyóxnich? ¿Xowaꞌ alwaꞌ o xowaꞌ yab alwaꞌ? ¿Ka jeldhá an yaꞌultsik o ka walbá ka chemech? 


text:
<pb/>In teloloy tám na Jesús ejtal an atiklábtsik xi tajaꞌ ti kʼwajat wililíl ani in utsaꞌ enchéꞌ an inik: ―Ka lujku na kʼubak. Anchanꞌ tin tʼajaꞌ an inik ani jelnek ti jilkʼon nin kʼubak. 


text:
Por chakuy tʼajat xi kʼeꞌettsik ani tujey ti kónóx jajáꞌkʼitsik xantʼéy alwaꞌ kin tʼajtsi na Jesús. Na Jesús in takuy xi lajucháb an abatwáletsik (Mt. 10:1‑4; Mr. 3:13‑19) 


text:
<pb/>Tam ti jachanꞌ i kʼij, na Jesús kʼale ba jun i chʼén abal ti ól tajaꞌ ani tajaꞌ tin watʼnaꞌ putál i akal ti ólantsix an ta Dios. 


text:
Tam ti tsudhey, in kaniy nin exóbaliltsik ani in takuy lajucháb xi jajáꞌtsik, xin bijiy ti abatwáletsik. 


text:
Jajáꞌtsik jaꞌich na Simón, xi bijyat jeye ta Pedro; na Andrés, nin kidháb na Simón; na Santiago, na Juan, na Felipe, na Bartolomé, 


text:
na Mateo, na Tomás, na Santiago xu chakámláb kʼal na Alfeo; na Simón xu takʼnal ban junkuntaláb xu bijyáb kananista; 


text:
na Judas, xu chakámláb kʼal na Santiago ani na Judas Iskariote, xi más tayíl in pidhnaꞌ na Jesús abal ka chemdhá. Na Jesús in okʼtsal yán i atiklábtsik (Mt. 4:23‑25) 


text:
<pb/>Paꞌay tám na Jesús ban chʼén junax kʼal jajáꞌtsik ani kubey ba jun i chaꞌlam kʼal nin exóbaliltsik. Junkunék tajaꞌ yán i atiklábtsik xi tál ban chabál Judea, ban bitsow Jerusalén ani xu kʼwajíltsik jeye Tiro ani Sidón tin waltsik an pujal. Ulnektsik tajaꞌ abal kin achʼaꞌ xowaꞌ in ulal na Jesús ani abal ka jeldhá jeye kʼal xowaꞌkich an yawꞌláchtsik xin koꞌol. 


text:
Jaxtám, kʼal ejtaltsik tu leꞌnáb ka takan na Jesús abal u jeldhábtsik kʼal an chápláb xu kalel ba Jajáꞌ. An kʼijidhtaláb ani an yajtsiktaláb (Mt. 5:1‑12) 


text:
<pb/>In teloloy tám na Jesús nin exóbaliltsik ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Kʼijidh tʼajat abal tatáꞌtsik xi chʼojontál, kom a walkáltsik ki takʼyat kʼal na Dios. 


text:
<pb/>ʼKʼijidh tʼajat abal tatáꞌtsik xi xoꞌ i kʼaꞌíl, pos neꞌech ki ajwédhátsik. ’Kʼijidh tʼajat abal xi xoꞌ i ukʼnaltsik, pos tayíl neꞌech ki teꞌen. 


text:
<pb/>ʼKʼijidh tʼajat abal tatáꞌtsik tam ki atʼan kʼal an atiklábtsik, tam ki ajan, tam ki odhbijyat ani tam ki pojká jelti jun xataꞌ atʼax, kʼal tu kwenta Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik. 


text:
<pb/>ʼKi kulbétsik tʼajat ani ki kʼijidhmé jachanꞌ i kʼij, pos neꞌech ka bachʼutsik jun i pulek chʼejwalixtaláb túꞌ walkʼiꞌ; pos anchanꞌ jeye ti atʼax tʼajtsinék an tʼiltsixtsik kʼal nin wejeꞌ pakélil jachanꞌ an atiklábtsik. 


text:
<pb/>ʼChʼojontál a chuꞌbíl xi xoꞌ kidhat a koꞌoltsik, pos tayíl neꞌech ta kʼaꞌíl. ʼChʼojontál a chuꞌbíl xi xoꞌ i teꞌnaltsik, pos tayíl neꞌech ki ukʼintsik kʼal i tʼeꞌpintaláb. 


text:
<pb/>ʼChʼojontál a chuꞌbíl tam ejtal an atiklábtsik ti tʼilál alwaꞌ, pos anchanꞌ jeye tin tʼajámal nin wejeꞌ pakéliltsik kʼal an kʼambix tʼiltsixtsik. Na Jesús in okʼtsixnál ke yejat ki kʼanidhaꞌtsik xi tu atʼál (Mt. 5:38‑48; 7:12) 


text:
<pb/>ʼPor tatáꞌtsik xi xoꞌ i kʼwajat tin axtsal, tu utsáltsik enchéꞌ: ’Ka kʼanidhaꞌ xi ti atʼáltsik, ka tʼajtsi ti alwaꞌtaláb xi ti atʼáltsik, 


text:
Max jun xitaꞌ ti ki pikʼiy ba jun a chʼaꞌúb, ka pidhaꞌ jeye ti pikʼtsi xi jun pakʼeꞌ. Max jun xitaꞌ ti ki kʼántsi ta wát, ka walkaꞌ jeye kin júnaꞌ na xekét. 


text:
Ka pidhaꞌ xitaꞌkich xowaꞌ ti ki kontsi ani xitaꞌ ti ki kʼántsi xowaꞌ tatáꞌ a dhabal, yab ka kontsi ti ki witsbantsi. 


text:
<pb/>ʼMax tokot a kʼanidháltsik xitaꞌ ti kʼanidhál, ¿jantʼéy exom a tʼajáltsik watʼats? Pos asta an walablomtsik in tʼajál anchanꞌ. 


text:
Max tokot a tʼajtsaltsik ti alwaꞌtaláb xitaꞌ ti tʼajtsaltsik ti alwaꞌtaláb, ¿jantʼéy exom a tʼajáltsik watʼats? Pos anchanꞌ jeye in tʼajál an walablomtsik. 


text:
Ani max tokot a matintsaltsik xa chalpayal ke neꞌech ti ki pidhaꞌ xataꞌ, ¿jantʼéy neꞌech ka átaꞌtsik? Pos an walablomtsik u mátíntsíxtsik jeye ani in aytsímtsik ka witsbantsat. 


text:
Por tatáꞌtsik yejat ka kʼakʼnaꞌ xi ti atʼáltsik, ka tʼajaꞌ i alwaꞌtalábtsik, ka matintsixnaꞌ xowaꞌkich, por yab ka aytsím ki witsbantsat. Anchanꞌ, púlek tám an chʼejwalixtaláb neꞌech ka bachʼu ani neꞌech ki kʼwajaytsik ta chakámlábtsik kʼal na Dios xi púlek tʼajat; pos Jajáꞌ i alwaꞌ inik tʼajat kʼal xi yabtsik in pidhnál i jalbintsixtaláb ani kʼal xi yab alwaꞌ iniktsik. 


text:
Ki yajnantsixintsik, jelti xan ti ni Tátaꞌ u yajnantsix. Yab ka teltsi xantʼéy in tʼajál kʼeꞌettsik (Mt. 7:1‑5) 


text:
<pb/>ʼYab ka teltsi xantʼéy in tʼajál xi kʼeꞌettsik ani na Dios yab jeye neꞌech ti ki teltsi xantʼéy a tʼajáltsik. Yab ka walbiy ni jun xitaꞌ ani yab teye neꞌech ki walbiyattsik kʼal na Dios. Ki pakwlantsixin ani na Dios neꞌech jeye ti ki pakwlantsitsik. 


text:
Ka pidhaꞌtsik xowaꞌ in yéntsal xi kʼeꞌettsik ani na Dios neꞌech jeye ti ki pidhaꞌ xowaꞌ tatáꞌtsik a yéntsal. Neꞌech ki pidhan ba na morrálil lejbadh alwaꞌ, kʼichʼadh alwaꞌ ani dhiyadh asta ke u wakʼlanalich kʼal in tsʼutsát. Na Dios jayéchkʼi neꞌech kin éynaꞌ an lejab xi tatáꞌtsik ka éynaꞌ kʼal kʼeꞌettsik. 


text:
<pb/>Utsantsik tám kʼal na Jesús jechéꞌ an ti junbaxtaláb: ―¿Awxeꞌ jun i jokʼol neꞌech kin ejto kin lotʼokʼnaꞌ in at jokʼol? ¿Yabxeꞌ neꞌech ka kwajlan chablam ti éb ban jól? 


text:
Ni jun i exóbal in choꞌób más ké nin okʼtsíxal, por tam kin okʼóch an ti exóbal, neꞌech jeye tám kin bajaw jelti nin okʼtsíxal. 


text:
<pb/>ʼ¿Jantʼókʼi ta teltsal an ti elits xin koꞌol na at kidháb bin wal ani yab a chuꞌtal an yejcheꞌ elits xa koꞌol ba na wal? 


text:
Ani max yab a ejtowal ka chuꞌu an yejcheꞌ elits xa koꞌol ba na wal, ¿jantʼókʼi ta utsál enchéꞌ na at kidháb: “Kidháb, ti kin walkaꞌ tu jixtsi an ti elits xa koꞌol ba na wal”? ¡Kʼambix inik! Ka wékʼoy okʼox an yejcheꞌ elits xa koꞌol ba na wal ani anchanꞌ neꞌech tám ka ejto ka chuꞌu alwaꞌ abal ka jixtsi an ti elits xin koꞌol na at kidháb bin wal. An teꞌ kʼal nin walílkʼi tu exláb (Mt. 7:17‑20; 12:34‑35) 


text:
<pb/>ʼYab waꞌach i alwaꞌ teꞌ xi neꞌech kin kóꞌoy in walíl yab alwaꞌ, nibal waꞌach i teꞌ xi yab alwaꞌ xi neꞌech kin kóꞌoy in walíl alwaꞌ. 


text:
Pos an teꞌtsik kʼal nin walílkʼi tu exláb. Yab u pitnal i igo ban kʼídhtsik, nibal u pitnal i uba ban kʼidhadh teꞌ. 


text:
An inik xi alwaꞌ, in ulal xowaꞌ alwaꞌ, kom alwaꞌ xowaꞌ kʼwajat bin itsích. An atʼax inik, in ulal xowaꞌ yab alwaꞌ, kom yab alwaꞌ xowaꞌ kʼwajat bin itsích. Pos xowaꞌ kʼwajat bin itsích, jaꞌich in ulal. An atá xi kubadh ban tʼujub ani xi kubadh eb chabál (Mt. 7:24‑27) 


text:
Neꞌech tu utsaꞌtsik xitaꞌ in junwal xu uteltsik kʼal Nanáꞌ, xi tin axtsal ani in tʼajál xowaꞌ Nanáꞌ u ulal: 


text:
In junwal jelti jun i inik xin kubaꞌ jun in kʼimáꞌ enchéꞌ: okʼox in chajaꞌ alkʼidh tʼajat an chabál ani in kʼwajbantsi tin akan ba tʼujub. Tam ti owtsikmé an waljaꞌ, ájlách chapik an jaꞌ xon ti kʼwajat an atá ani yab ejtowat ka yoywat abal nin akan kubat ba tʼujub. 


text:
Por xin achʼál nu káwintal ani yab in tʼajál xowaꞌ u ulal, in junwal jelti jun i inik xin kubaꞌ nin kʼimáꞌ eb chabál ani yab aknidh alwaꞌ; tam ti owtsikmé an waljaꞌ ájlách chapik an jaꞌ xon ti kʼwajat an atá, julpá an atá ani pakudh ejtal ti jilan.<pb/>


text:
Tajaꞌ taꞌ ti kʼwajat jun i romano xu okʼlek soldadotsik xin koꞌol jun in tʼojnálil xin kʼanidhál tʼajat. Jechéꞌ nin tʼojnálil u yaꞌul ti kʼwajat ani neꞌchich tʼajat ka chemech. 


text:
Tam ti jachanꞌ an okʼlek soldadotsik in achʼaꞌ u tʼilnal na Jesús, in abaꞌ cháb óx in okʼlékil an judíotsik abal kin pakabédhaꞌ na Jesús ka kʼale ti jeldhantsáb an tin tʼojnálil. 


text:
Kʼaletsik ba na Jesús ani in pakabédhaꞌ tʼajat enchéꞌ: ―Jechéꞌ an okʼlek soldadotsik in tomnál tʼajat ka tolmiy; 


text:
<pb/>Kʼale tám na Jesús kʼal jajáꞌtsik. Por tam tu kʼunelichtsik ban atá, an okʼlek soldadotsik in abaꞌ cháb óx in jaꞌúbtsik abal ka utsan enchéꞌ na Jesús: ―Ajátik, yabich ki tʼojlin, pos yab in tomnál ki ochich bu kʼimáꞌ; 


text:
jaxtám ti nibal elaꞌ nanáꞌ in kʼale tu aliy. Kʼal tokot ka ulu ka jeley nu tʼojnálil, neꞌech ka jeley. 


text:
Pos nanáꞌ in takʼnélkʼi neye tin kʼwajat kʼal nu okʼlékiltsik, por u koꞌol neye i soldadotsik xi nanáꞌ u takʼyal. Tam ku utsaꞌ jun i soldado ka kʼale, u kʼalel; tam ku utsaꞌ jeye xi kʼeꞌet ka tsích, u tsiꞌil ani tam ku utsaꞌ nu tʼojnálil kin tʼajaꞌ jun xataꞌ, in tʼajál. 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in achʼaꞌ jechéꞌ, laban tʼajat kʼal xowaꞌ in achʼaꞌ in ulúmal jachanꞌ an inik, in teloloy tám an atiklábtsik xi kʼál ti wewkómte ani in ulu enchéꞌ: ―Tsubax tu utsáltsik, ke nibal ban israelitatsik yab u elámal jun xitaꞌ xin koꞌol in belomtal jelt xan tin koꞌol jechéꞌ an inik xi yab u israelita. 


text:
<pb/>Tam ti witsiytsik ban atá xi abnéktsik ti kanix an ta Jesús, jelnekich tin elaꞌ jachanꞌ an tʼójontsix. Na Jesús in ejdhantsi ti ít tin kwitólil jun i chemtsidh mímláb 


text:
<pb/>Tam ti watʼéch ejtal jechéꞌ, na Jesús neꞌech ba jun i bitsow xu bijyáb Naín, junkímte kʼal nin exóbaliltsik ani kʼal yán i atiklábtsik jeye. 


text:
Tam tu kʼunelich ba jachanꞌ an bitsow, in chuꞌu jun i chemélom xu neꞌdhábich ti jolyáb. Jachanꞌ an chemélom jaꞌich in junkax chakámil jun i chemtsidh mímláb. Kʼal yán i atiklábtsik ti neꞌech junkímte. 


text:
Tam ti chuꞌtat kʼal an Ajátikláb jachanꞌ an chemtsidh mímláb, kóꞌontsat ti yajnantsixtaláb ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Yab ki ukʼin. 


text:
<pb/>Utey tám na Jesús, in takaꞌ an kʼimáꞌláb ani kubeytsik xi neꞌech in kitám jachanꞌ an kʼimáꞌláb. Na Jesús in utsaꞌ tám enchéꞌ an chemélom: ―Kwitól, Nanáꞌ tu utsál: ¡Ki chʼakay! 


text:
<pb/>Buxkan tám xi chemnekwiꞌik ti kʼwajat ani tujey ti káw; na Jesús in pidhnaꞌich tám ba nin nánaꞌ. 


text:
Ejtaltsik xin chuꞌu jechéꞌ, jikʼey ani tujeytsik kin pubédhantsi tin bij na Dios. In ulaltsik enchéꞌ: ―Jun i pulek tʼiltsix xalkʼanék ba wawáꞌ. In ulaltsik jeye enchéꞌ: ―Na Dios tsiꞌnek abal kin tolmiy nin bitsówil. 


text:
<pb/>Putál Judea ani an kwentsaltsik xi kʼwajat malilíl, in choꞌóbnaꞌtsik xantʼéy in tʼajámal na Jesús. Xi abnéktsik kʼal na Juan xu pujax (Mt. 11:2‑19) 


text:
<pb/>Na Juan in achʼaꞌ jeye ejtal jechéꞌ, kom u tʼiltsinal kʼal nin exóbaliltsik. In kaniy tám cháb nin exóbaliltsik 


text:
ani in abaꞌ abal ka kʼale ti konyáb na Jesús max Jajáꞌich lejtal xi bijidh neꞌech ka tsích o koꞌol ki aytsi kʼeꞌet. 


text:
Tam ti uteytsik ba na Jesús xi abnék kʼal na Juan, in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Na Juan xu pujax tu abámal abal tu konoy max tatáꞌich kwaꞌ xi bijidh neꞌech ka tsích o yejat ki aytsi kʼeꞌet. 


text:
<pb/>Jachanꞌ i ora tam ti ulich nin exóbaliltsik na Juan, na Jesús in jeldhaꞌ yán i yaꞌultsik kʼal xowaꞌkich an yawꞌláchtsik ani an chʼukʼuxtalábtsik xin koꞌol, xi ochadhtsik kʼal i atʼax ejattaláb in káldhantsi ani xu jokʼoltsik in chuꞌxindhaꞌ. 


text:
Tókʼoyattsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ki kʼaléchtsik ani ka utsaꞌ na Juan xowaꞌ a chuꞌúmaltsik ani xowaꞌ a achʼámal. Ka utsaꞌ abal an jokʼoltsik u chuꞌxinal, an kʼwechʼeꞌtsik u belal, xin koꞌoltsik an kʼwajat atʼax tʼítʼ u jelél, an tanchuꞌtsik u ochʼxinal, an chemélomtsik u ejdháb ti ít ani an chʼojontáltsik u tʼiltsinal an ti alwaꞌ tʼilab. 


text:
<pb/>Tam ti kʼaléch xi abnéktsik kʼal na Juan, na Jesús tujey tám kin tʼiltsi an atiklábtsik kʼal tin kwenta na Juan. In ulu enchéꞌ: ―¿Jantʼéy i kʼalnek ka chuꞌutsik ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh? ¿Jun i pakáb xi kʼwajat ti wawꞌyáb kʼal i ikʼ? 


text:
Max yabaꞌ, ¿jantʼéy i kʼalnektsik ka chuꞌu? ¿Jun i inik xi xeketlidh kʼal i alwaꞌ kʼudhkʼum? A choꞌóbtsik alwaꞌ ke xu xeketlinaltsik kʼal i alwaꞌ kʼudhkʼum ani kidhat in koꞌol u kʼwajíltsik bin kʼimáꞌ i pakdhaꞌ takʼix. 


text:
Pos tám, ¿jantʼéy i kʼalnektsik ka chuꞌu? ¿Jun i tʼiltsix? Aniꞌ kʼejle ani tu utsáltsik ke na Juan, más jaꞌ púlek ké jun i tʼiltsix. 


text:
Jechéꞌ na Juan jaꞌich xu tʼilnal kʼal an Tʼokat Dhuslab enchéꞌ:<pb/>Jéꞌ u okxiyal nu abatwálejil<br/>abal ti ki tʼojojontsi an ti bél. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke ba ejtal an atiklábtsik yab jaykʼi waꞌchinék jun i tʼiltsix más púlek ké na Juan xu pujax; por xi más chipíl xon tu takʼix na Dios, más jaꞌ púlek ké na Juan. 


text:
<pb/>Tam tin achʼaꞌtsik jechéꞌ, ejtal an atiklábtsik ani an bachʼkʼul jalbixtaláb xi pujadhtsik kʼal na Juan, in exlaꞌtsik abal na Dios lujat tʼajat xowaꞌ in tʼajál; 


text:
por an fariseotsik ani an okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, xi yabtsik pujadh kʼal na Juan, in pojkaꞌtsik xowaꞌ na Dios in leꞌnámal kin tʼajaꞌ kʼal jajáꞌtsik. 


text:
In ulu tám enchéꞌ an Ajátikláb: ―¿Jantʼokʼál ti neꞌech ku ejto ku junbay an atiklábtsik xi jechéꞌ i kʼij? ¿Jantʼéy in junwaltsik? 


text:
In junwal jelti tsʼitsik chakam xu buxkanal ti ubátʼ xon tu tʼajnal an nújlách ani in dhájayaltsik nin at chakamtsik enchéꞌ: “I jutsuy i chúl ani yab i bixmáchtsik; i ajatnaꞌ i tʼeꞌpidh ajatláb ani yab i ukʼintsik.” 


text:
<pb/>Pos tsích na Juan xu pujax, xi yab in kʼapal i kʼapnél nibal in uchʼál i yajtsik uxnél ani a ulaltsik ke jajáꞌ ochadh kʼal i atʼax ejattaláb. 


text:
Tayíl in tsích Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, xin kʼapul ani in uchʼal por a ulaltsik ke in jikʼlom ani ke u jaꞌúb i walablomtsik ani i bachʼkʼul jalbixtaláb. 


text:
Por nin chalab na Dios u xalkʼanal abal lujat bin xeꞌchintal an atiklábtsik xi kʼál tu belnal. Na Jesús bin kʼimáꞌ an fariseo xu bijyáb ta Simón 


text:
<pb/>Pakabédhá na Jesús kʼal jun i fariseo abal ka kʼale ti kʼapul bin kʼimáꞌ jechéꞌ an fariseo, kʼale bin kʼimáꞌ jachanꞌ an fariseo ani buxkan ban mesa. 


text:
Tám, jun i mímláb xi xeꞌech yab exbadh, xu kʼwajíl jeye ba jachanꞌ an bitsow, xin achʼaꞌ abal na Jesús kʼalnek ti kʼapul bin kʼimáꞌ jachanꞌ an fariseo, ulich ani in tsiꞌdhál jun i frasko xi tʼajadh kʼal i alabastro, tsʼutsat kʼal i niwiytaláb. 


text:
Utey u ukʼnal ba na Jesús ani tujey kin axdhantsi tin akan kʼal in jaꞌmál nin wal. Tayíl exmách kin kʼwiꞌtsi kʼal nin xiꞌíl, in chʼuchʼbantsi ani in joltsi bin akan an ti niwiytaláb. 


text:
Tam tin chuꞌu jechéꞌ an fariseo xi kʼál ti kanidh na Jesús, in chalpay enchéꞌ: ―Max jechéꞌ an inik tsubaxak lejtal jaꞌich jun i tʼiltsix, neꞌech kin exlaꞌ xitaꞌ kʼál ti kʼwajat ti taknal ani xitam mímláb jeye jajáꞌ. Pos jajáꞌ, jaꞌich jun i mímláb xi xeꞌech yab exbadh. 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ an fariseo kʼal na Jesús: ―Simón, u koꞌol jun xataꞌ xantʼéy u léꞌ tu utsaꞌ. Tókʼon enchéꞌ an fariseo: ―Ti kin utsaꞌich, Okʼtsix. 


text:
<pb/>In ulu tám enchéꞌ na Jesús: ―Cháb i iniktsik in júntsal ti tumín jun i inik xin matintsixnál i tumín. Jún in júnál bóꞌ i boꞌ inik i denariotsik ani jún in júnál chab inik láju; 


text:
kom yab in ejtowaltsik kin witsbaꞌ, an matintsix tumín in pakwlantsi an tin júntsixtaltsik chablam. Ani xoꞌ ti kin utsaꞌ, ¿kʼal jowaꞌ kʼál ti neꞌech ka kʼakʼná más an matintsix tumín? 


text:
<pb/>Tókʼon enchéꞌ na Simón: ―Nanáꞌ u chalpayal abal kʼal xi más yán nin júntsixtal pakwlantsat. Utsan kʼal na Jesús: ―Tsubax xowaꞌ a ulu. 


text:
<pb/>Chawkʼin tám na Jesús, in telaꞌ an mímláb ani in utsaꞌ enchéꞌ na Simón: ―A chuꞌtal jechéꞌ an mímláb. In ochich ba na kʼimáꞌ ani yab tin pidhaꞌ ti jaꞌ abal ku tʼakaꞌ nu akan; por jechéꞌ an mímláb tin axdhantsámal tu akan kʼal nin jaꞌmál nin wal ani tin wayedhantsámal kʼal nin xiꞌíl. 


text:
Tatáꞌ yab tin chʼuchʼbay, por jechéꞌ an mímláb, asta tin ochenek yab in koydhámal tin chʼuchʼbantsi tu akan. 


text:
Jaxtám tu utsál, kom pakwlantsat ejtal nin walastalábil maske yán tʼajat, jaxtám ti kʼanidhaxin tʼajat; por xitaꞌ wéꞌ in walastalábil ka pakwlantsat, wéꞌ jeye ti neꞌech ti kʼanidhax. 


text:
<pb/>Xi más an kʼapultsik xi taꞌ jeye ti buxutsik kʼal Jajáꞌ, tujeytsik ti útsáx jajáꞌkʼitsik enchéꞌ: ―¿Jitam jáꞌ pé jeye awil jechéꞌ an inik, ke asta i walastalábtsik in ejtowal kin pakwlantsi? 


text:
<pb/>Por na Jesús in utsaꞌ enchéꞌ an mímláb: ―I loꞌey abal i belmách, ki kʼaléch tsububudh a ejattal.<pb/>


text:
Tam ti watʼéch ejtal jechéꞌ, na Jesús xeꞌchin ba yán i bitsowtsik ani ban kwentsaltsik ti tʼiltsix ani ti óltsix an ti alwaꞌ tʼilab kʼal tin kwenta xan tu takʼix na Dios. Junkímte kʼal xi lajucháb nin exóbaliltsik. 


text:
Táꞌ jeye ti xeꞌech ti junkil cháb óx i mímlábtsik xi Jajáꞌ in jeldhámal kʼal an yawꞌlách xin koꞌoltsikwiꞌik ani in káldhantsám ti atʼax ejattalábtsik. Kʼal jechéꞌ an mímlábtsik taꞌ jeye ti xeꞌech na María xu bijyáb ta Magdalena, xi káldhantsidh búk ti atʼax ejattaláb. 


text:
Táꞌ jeye ti xeꞌech na Juana, nin tomtal na Kusa, an inik xi jaꞌichwiꞌik in okʼlek tʼojnálil na Erodes. Na Susana ani yán más kʼeꞌet i mímlábtsik taꞌ jeye ti xeꞌechtsik abal kin tolmiy na Jesús kʼal xowaꞌ in koꞌoltsik. An junbaxtaláb xi kʼal tin kwenta an óm inik (Mt. 13:1‑9; Mr. 4:1‑9) 


text:
<pb/>Yán xi kale ban bitsowtsik abal kin chuꞌu na Jesús. Tam ti junkunich yán i atiklábtsik, na Jesús tujey tám kin tawnaꞌtsik kʼal i junbaxtalábkʼi. Enchéꞌ tin utsaꞌtsik: 


text:
<pb/>―Jun i óm kʼale ti búkʼul iyaláb. Tam ti kʼwajatich ti búkʼul, taltsik an iyaláb kwajlan ban bél, kʼachʼyat ani kʼapat kʼal an chʼichintsik. 


text:
Taltsik an iyaláb kwajlan ban tʼujublom ani tam ti jachanꞌ an iyalábtsik ixkʼan, wayey kom tajaꞌ, yab áchʼ an chabál. 


text:
Por taltsik an iyaláb, kwajlan ban chabál xi alwaꞌ, tam ti ixkʼan ani pakey, tʼuꞌuntsik tʼajat. Xi jun i iyaláb in kóꞌoy asta boꞌ inik i itsixlek. Tam ti okʼonich kin ulu jechéꞌ, utsantsik kawidh enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xitaꞌ in koꞌol in ochʼoxtal alwaꞌ, kin exbay xowaꞌ u ulal. Xantʼókʼi tu okʼtsix na Jesús kʼal i junbaxtalábkʼi (Mt. 13:10‑17; Mr. 4:10‑12) 


text:
Ani Jajáꞌ in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Tatáꞌtsik, ti pidhál na Dios ka choꞌóbnaꞌ xowaꞌ in koꞌol yab tejwaꞌ kʼal tin kwenta xan ti Jajáꞌ tu takʼix; por xi kʼeꞌettsik, tokot u tawnál kʼal i junbaxtalábkʼi. Anchanꞌ, maske in chuꞌtaltsik, por jáykʼi max yab in chuꞌtal; maske in achʼáltsik, por yab in exbayal. Na Jesús in wilaꞌ xantʼéy in léꞌ kin ulu an junbaxtaláb xi kʼal tin kwenta an óm inik (Mt. 13:18‑23; Mr. 4:13‑20) 


text:
<pb/>ʼJechéꞌ jaꞌich xowaꞌ in léꞌ kin ulu an junbaxtaláb: An iyaláb, in junwal jelti nin káwintal na Dios; 


text:
an iyaláb xi kwajlan ban bél, in junwal jelti an atiklábtsik xin achʼál nin káwintal na Dios, por tam tál an lej atʼax u wékʼontsáb bin itsích abal yab kin belaꞌtsik ani yab ka loꞌey. 


text:
An iyaláb xi kwajlan ban tʼujublom, in junwal jelti an atiklábtsik xin axtsal tin káwintal na Dios ani in bachʼwal kʼal yantam i kulbétaláb, por eb itsíchkʼi; neꞌech ka belmách wéꞌ i kʼij, por tam ka taktamiyat, u kuxkultsik. 


text:
An iyaláb xi kwajlan ban kʼídhlom, in junwal jelti an atiklábtsik xin achʼál nin káwintal na Dios por yab in tʼajáltsik ti kʼij. In walkál ka átátsik kʼal an chalpaxtaláb, kʼal an tumín ani kʼal xowaꞌkich xin kulbetnáltsik tʼajat. Anchanꞌ yab in ejtowal kin bajaw ka xeꞌchin lujat. 


text:
Por an iyaláb xi kwajlan ban alwaꞌ chabál, in junwal jelti an atiklábtsik xin bachʼwal nin káwintal na Dios kʼal ejtal nin ejattal; in tʼajáltsik xowaꞌ in achʼál ani kom in óntsal ti belomtsik, u xeꞌchinalichtsik tám lujat tʼajat. An junbaxtaláb kʼal tin kwenta an tajbaxtaláb (Mt. 4:21‑25) 


text:
<pb/>ʼNi jun xitaꞌ yab in letʼkʼoyal jun i tajbaxtaláb abal tayíl kin paxkʼiy kʼal jun i balixtaláb o kin kʼwajbaꞌ tin ál i chéy. U letʼkʼoyáb an tajbaxtaláb ani u kʼwajbáb tʼekʼat abal ka tajbayat xitaꞌ ka ochich. 


text:
Pos yab waꞌach xataꞌ chinat xi yab neꞌech ka xalkʼan tayíl, nibal waꞌach xataꞌ yab tejwaꞌ xi yab neꞌech ka choꞌóbná tayíl ani ka kʼwajbá tejwaꞌ. 


text:
<pb/>ʼAnchanꞌ pé, ka achʼaꞌtsik alwaꞌ, xitaꞌ in exbayal, neꞌech ka pidhan kin exbay más ani xitaꞌ yab in exbayal, neꞌech ka kʼántsin asta xowaꞌ in chalpayal ke in exbayal. Nin nánaꞌ ani nin kidhábtsik na Jesús (Mt. 12:46‑50; Mr. 3:31‑35) 


text:
<pb/>Ulichtsik tám nin nánaꞌ ani nin kidhábtsik na Jesús, por yab in ejtotsik ka utey asta xon ti Jajáꞌ kʼwajat abal yán tʼajat taꞌ ti kʼwajat an atiklábtsik. 


text:
Utsan tám enchéꞌ na Jesús: ―Na nánaꞌ ani na kidhábtsik núꞌ kʼwajat eléb ani in léꞌtsik ti ki chuꞌu. 


text:
<pb/>Por Jajáꞌ in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Xitaꞌ in achʼáltsik nin káwintal na Dios ani in tʼajáltsik xowaꞌ in léꞌ na Dios, jachanꞌ, jaꞌich xi kʼwajattsik jelti nu nánaꞌ ani nu kidhábtsik. Na Jesús in kubdhaꞌ ti wawꞌnal an ikʼ ani ti múlákʼ an jaꞌ (Mt. 8:23‑27; Mr. 4:35‑41) 


text:
<pb/>Jun i kʼij, na Jesús balin ba jun i tan kʼal nin exóbaliltsik ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Wana jun pakʼeꞌ pujal. Ani kʼaletsik. 


text:
Por lejat exom ti watʼel, na Jesús wayich. Tajaꞌtsik ti elan ban pujal kʼal jun i chapik ikʼ, tujey ti baltsinal ti jaꞌ an tan ani wetsikich tʼajat ka luyꞌchin. 


text:
Kʼale tám ti bakyáb na Jesús ani utsan enchéꞌ: ―¡Okʼtsix! ¡Okʼtsix! ¡Exomich tu lupnal! Chʼakay tám na Jesús, in kʼwiyaꞌ an ikʼ ani an múlákʼ jaꞌ. Junwékʼi ti kublan ani jilkʼon chamamadh. 


text:
In utsaꞌ tám enchéꞌ nin exóbaliltsik: ―¿Jantʼéy támun kʼal an belomtaláb xa koꞌoltsik? Por jajáꞌtsik jikʼenek ani labnéktsik tʼajat kʼal xowaꞌ in chuꞌu támun ani u kónóxtsik jún ani jún enchéꞌ: ―¿Jantʼom awiltaláb in koꞌol jechéꞌ an inik xin utsál ka chamkʼan an ikʼ ani an jaꞌ ani u axtsinal? Jun i inik xi Gadara xi ochadh kʼal i atʼax ejattaláb (Mt. 8:28‑34; Mr. 5:1‑20) 


text:
<pb/>Ulchichtsik tám ban chabál xi Gadara, xi kʼwajat jun pakʼeꞌ pujal tin tamét an chabál xi Galilea. 


text:
Tam ti na Jesús paꞌách ban tan, utukná kʼal jun i inik xu kʼwajíl ba jachanꞌ an bitsow. Jechéꞌ an inik nakatich tʼajat i kʼij ti kʼwajat ochadh kʼal i atʼax ejattalábtsik. Yab u xeketlinal nibal u kʼwajíl ba jun i atá, u kʼwajíl xon tu jolyáb an chemélomtsik. 


text:
Tam ti chuꞌtat na Jesús, tudhlan tin tamét ani in ulu kawidh enchéꞌ: ―¿Jantʼókʼi ta ochꞌom kʼal nanáꞌ, Jesús, xi Chakámláb kʼal na Dios xi púlek tʼajat? Tu pakabédhál abal yab ti kin yajlombédhaꞌ. 


text:
<pb/>In ulu jechéꞌ, kom na Jesús kʼwajatich in utsál an atʼax ejattaláb abal ka kaléch ba jachanꞌ an inik. Owenekich tʼajat ti ochadh jachanꞌ an inik kʼal an atʼax ejattaláb. Wikʼtsinék kʼal an atiklábtsik tin kʼubak ani tin akan kʼal i patʼál abal ka kóꞌyat wikʼadh, por in tʼapyal ani u júnáb kʼal an atʼax ejattaláb ban chabál xon ti yab kʼwajtsidh. 


text:
Konyat tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―¿Jan ta bij? Jajáꞌ tókʼon enchéꞌ: ―Nanáꞌ u bij Lejión. Anchanꞌ tin ulu kom jajáꞌ yán tʼajat ti éb ti kʼwajat ba jachanꞌ an inik. 


text:
Ba jachanꞌ an chʼénlom taꞌ ti xeꞌech yán i olomtsik ti kʼapupúl ani pakabédhaxin an atʼax ejattalábtsik abal ka walká ka ochich ban olomtsik. Walká ka ochichtsik tajaꞌ kʼal na Jesús. 


text:
Kale tám an atʼax ejattalábtsik ba jachanꞌ an inik ani ochich ban olomtsik. Ejtal an olomtsik in petʼnaꞌ tinbáꞌ ban chʼén, kwajlan ban pujal ani tajaꞌ ti lupuntsik. 


text:
<pb/>Tam ti an belkol olomtsik in chuꞌu xantʼéy támun, ájláchtsik ani kʼale kin tʼilaꞌ ban bitsow ani ban kwentsaltsik. 


text:
An atiklábtsik kʼale kin chuꞌu xantʼéy támnék. Tam ti ulichtsik xon ti kʼwajat na Jesús, elan an inik xi ochadhwiꞌik kʼal an atʼax ejattalábtsik, buxúlkʼi xon ti kʼwajat na Jesús, xeketlidhich ani juntam anikʼijich. An atiklábtsik, jikʼey. 


text:
Xi chúꞌlámadhtsik, jaꞌich kʼál ti tʼiltsin an atiklábtsik xi ulich xan ti jeldhá jachanꞌ an inik xi ochadhwiꞌik kʼal an atʼax ejattalábtsik. 


text:
Ejtal an atiklábtsik xu kʼwajíl tajaꞌ ban chabál xi Gadara, tujeytsik kin pakabédhaꞌ na Jesús abal ka kaléch bin chabáliltsik, kom jajáꞌtsik u jikʼéltsik tʼajat. Jaxtám na Jesús ti balin ban tan abal ka kʼaléch. 


text:
Por pakabédhá na Jesús kʼal an inik xin káldhantsámal an ti atʼax ejattalábtsik abal ka júná jeye kʼal Jajáꞌ, por utsan kʼal na Jesús abal ka jilkʼon tajaꞌ ani utsan jeye enchéꞌ: 


text:
<pb/>―Ki kʼaléch ta kʼimáꞌ ani ka tʼilaꞌ xantʼéy ti tʼajtsámal na Dios. Kʼaléch tám an inik ani in tʼilaꞌ putál an bitsow xantʼéy tʼajtsin kʼal na Jesús. Nin tsidhánil na Jairo ani an mímláb xin taktsi tin kʼudhkʼúmil na Jesús (Mt. 9:18‑26; Mr. 5:21‑43) 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús witsích jun pakʼeꞌ pujal, bachʼwat kʼal an atiklábtsik kʼal yantam i kulbétaláb kom kʼal ejtal ti kʼwajat aytsímte. 


text:
Ulich tám jun i inik xu bijyáb ta Jairo, xu okʼlek ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb. Tudhlan tin tamét na Jesús ani in pakabédhaꞌ abal ka kʼale ti álnáb tin kʼimáꞌ, 


text:
kom taꞌ tin koꞌol jun in junkax tsidhánil xin koꞌolich lajucháb i tamub ani jechéꞌ an tsidhan exomich ti chemel. Kʼale tám na Jesús ani kʼal yán i atiklábtsik ti wéwná, ke asta u kʼichʼnalich tʼajat. 


text:
<pb/>Ba nin yaníl an atiklábtsik, taꞌ jeye ti tál jun i mímláb xin koꞌolich lajucháb i tamub ti yaꞌul kʼal i lakúmtaláb. In pakúmalich ejtal xowaꞌ in koꞌol kʼal i ilálixtsik ani yab u ejtowáb ka jeldhá kʼal ni jun i ilálix. 


text:
Jechéꞌ an mímláb utey tin kúx na Jesús, in taktsi tin wál nin kʼudhkʼúmil ani támkʼi jachanꞌ ti kublan ti xichʼnal. 


text:
<pb/>Konoxin tám na enchéꞌ Jesús: ―¿Jitaꞌ tin takaꞌ? Kom ejtaltsik in ulal abal ni jun xitaꞌ kʼál ti taknék, na Pedro ani nin juniktsik in ulu enchéꞌ: ―Okʼtsix, kʼal yán i atiklábtsik ta kʼichʼnal ani i nixkʼáb túkʼi túkʼi, ani ¿bél a konyal xitaꞌ ti takaꞌ? 


text:
<pb/>Por na Jesús in ulu enchéꞌ: ―Tin takám jun xitaꞌ, pos u achʼaꞌ abal kale i chápláb xu koꞌol ani jeley jun xitaꞌ kʼál. 


text:
<pb/>Tam ti an mímláb in achʼaꞌ abal axnék, utey u wipipíl ani tudhlan tin tamét na Jesús. In ólnaꞌ tám tin tamét ejtal an atiklábtsik xantʼókʼi tin kwenta ti takxinék ani xan ti jeley támkʼi. 


text:
<pb/>Bél kʼwajat ti káw na Jesús, tam ti ulich jun xitaꞌ xi tál bin kʼimáꞌ na Jairo, an inik xu okʼlek ban atá xon tu tʼajnal an junkuntaláb ani utsan enchéꞌ na Jairo: ―Na tsidhánil chemech, yabich ki kʼwajay ka aniꞌ tʼojliy an Okʼtsix. 


text:
<pb/>Por tam ti na Jesús in achʼaꞌ xowaꞌ utsan na Jairo, in utsaꞌ enchéꞌ: ―Yab ki jikʼey, tokot ki belmách ani na tsidhánil neꞌech ka ejech. 


text:
<pb/>Tam ti ulich ban atá, yab xitaꞌ más in walkaꞌ ka ochich kʼal Jajáꞌ, tokot na Pedro, na Jakobo, na Juan, nin tátaꞌ ani nin nánaꞌ an tsidhan. 


text:
Ejtal u ukʼnal ti kʼwajat ani u tʼeꞌpinaltsik abal chemnek an tsidhan. Por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab ki ukʼintsik, an tsidhan yab chemnek ti kʼwajat, u wayalkʼi. 


text:
<pb/>Ejech tám ti ít an tsidhan ani támkʼi ti chʼakay; na Jesús in ulu abal ka pidhan ti kʼapul an tsidhan. 


text:
Nin tátaꞌ ani nin nánaꞌ an tsidhan labantsik tʼajat, por utsantsik kʼal na Jesús abal yab xitaꞌ kin tʼiltsi xantʼéy támun.<pb/>


text:
Na Jesús in junku xi lajucháb nin exóbaliltsik, in pidhaꞌ ti chápláb, ti awiltaláb abal kin ejtotsik jeye kin káldhaꞌ xowaꞌkich i atʼax ejattalábtsik ani abal kin jeldhaꞌ xu yaꞌultsik kʼal xowaꞌkich i yawꞌláchtsik. 


text:
In utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Yab xataꞌ ka júnaꞌtsik abal ti bél, yab ka júnaꞌ a kwayab, nibal i morrál, nibal i kʼapnél ani nibal i tumín. Tokot ka júnaꞌtsik jún a xekét. 


text:
Ba xowaꞌkich an atá xon ti ki ulichtsik ani ki bachʼwat alwaꞌ, ki kʼwajaytsik tajaꞌ asta kin bajaw xowkʼi neꞌech ki kale ba jachanꞌ an chabál. 


text:
Ani xon ti yab ki leꞌnátsik ki bachʼwat, ki kale ba jachanꞌ an bitsow ani ka tiniy an pojodh xi palenek ba na akan jelti jun i exól abal yab i bachʼwattsik alwaꞌ kʼal jajáꞌtsik. 


text:
<pb/>Kaletsik tám ani kʼaletsik kwentsal ti kwentsal in tʼilál an alwaꞌ tʼilab ani in jeldhál an yaꞌultsik. Tam ti chemdhá na Juan xu pujax (Mt. 14:1‑12; Mr. 6:14‑29) 


text:
<pb/>An pulek awiltaláb Erodes, in choꞌóbnaꞌ ejtal xowaꞌ in tʼajál na Jesús. Yabich in choꞌób xantʼéy kin chalpay abal taltsik in ulal ke na Juan xu pujax ejnek ti ít. 


text:
Kʼeꞌettsik in ulal ke jaꞌich an tʼiltsix Elías xi xoꞌ ulnekich ani kʼeꞌettsik in ulal ke jaꞌich jun i wejeꞌ tʼiltsix xi ejnek ti ít. 


text:
Por na Erodes in ulu enchéꞌ: ―Na Juan nanáꞌ tʼajat u abnaꞌ ka kotsin tin ókʼ. ¿Jitaꞌ jáꞌ pé tám jechéꞌ an inik xu achʼál u tʼilnal ke in tʼajál yán xataꞌ? Ani na Erodes in leꞌnál tʼajat kin chuꞌu na Jesús. Na Jesús in kʼapundhaꞌ boꞌ mil i iniktsik (Mt. 14:13‑21; Mr. 6:30‑44; Jn. 6:1‑14) 


text:
<pb/>Tam ti witsiy an abatwáletsik, in tʼiltsi na Jesús xowaꞌ in tʼajámaltsik. Júnátsik tám pílkʼi kʼal na Jesús ba jun i chabál xon ti yab kʼwajtsidh kʼunat ban bitsow xin bij Betsayda. 


text:
Por tam ti achʼan kʼal an atiklábtsik, wéwnátsik. Bachʼwat an atiklábtsik kʼal na Jesús, tʼiltsin xan tu takʼix na Dios ani jeldhá an yaꞌultsik. 


text:
<pb/>Tam ti wákléch, utey xi lajucháb nin exóbaliltsik ba na Jesús ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Ka utsaꞌich an atiklábtsik ka kʼaléch ti koyol ani abal kin aliy xantʼéy kin kʼapu ban kwentsaltsik xi waꞌach techéꞌ kʼunat, pos techéꞌ xon tu kʼwajat yab xitaꞌ u kʼwajíl. 


text:
<pb/>Por utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ka pidhaꞌ tatáꞌtsik ti kʼapul. Jajáꞌtsik tókʼon enchéꞌ: ―Max yab ku kʼale ki chʼaꞌay i kʼapnél abal ejtal jechéꞌ an atiklábtsik yab neꞌech ki ejto ki kʼapundhaꞌ, pos yab i koꞌol yán i kʼapnél, tokot bóꞌ i pan ani cháb i toꞌol. 


text:
<pb/>Nin yaníl, boꞌ mil xónaꞌ i iniktsik. Por na Jesús in utsaꞌ enchéꞌ nin exóbaliltsik: ―Ka utsaꞌ ka buxkantsik kweneꞌ ti kweneꞌ, xi juntsik i kweneꞌ, chab inik láju in yaníl. 


text:
In téynaꞌ tám na Jesús xi boꞌ an pan ani xi cháb an toꞌol. In telaꞌ walkʼiꞌ ani in pidhaꞌ ti jalbintsixtaláb na Dios kʼal tin kwenta jachanꞌ an kʼapnél. Tam tin pejámalich, in pidhaꞌich tám an exóbaltsik ani an exóbaltsik in pidhaꞌich tám an atiklábtsik. 


text:
Ejtaltsik kʼapúch ani ajwétsik. Más tayíl, in tsʼutsiytsik lajucháb i tʼoknal kʼal an pejmatstaláb xi jilkʼon. Na Pedro in ulu ke na Jesús jaꞌich an Kristo (Mt. 16:13‑19; Mr. 8:27‑29) 


text:
<pb/>Jun i kʼij tam ti na Jesús kʼwajat ti ól pílkʼi ani taꞌ jeye ti kʼwajat nin exóbaliltsik tajaꞌ, in konoytsik enchéꞌ: ―Kʼal an atiklábtsik, ¿jitaꞌ pé tin usnal ke Nanáꞌ neye? 


text:
<pb/>Jajáꞌtsik tókʼon enchéꞌ: ―Taltsik in ulal ke Tatáꞌ i Juan xu pujax, taltsik in ulal ke i Elías xi xeꞌchinék ti tʼiltsix ti wejeꞌ ani kʼeꞌettsik in ulal ke Tatáꞌ jaꞌich jun i wejeꞌ tʼiltsix xi ejnek ti ít. 


text:
<pb/>Konyattsik tám juní enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ani tatáꞌtsik, ¿jitaꞌ pé ta ulaltsik ke Nanáꞌ neye? Utsan enchéꞌ kʼal na Pedro: ―Tatáꞌ i Kristo, xi takudh kʼal na Dios abal ta takʼix. Na Jesús in ulu abal neꞌech ka chemdhá (Mt. 16:20‑28; Mr. 8:30‑9:1) 


text:
Enchéꞌ ti utsantsik: ―Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, neꞌech ku watʼnaꞌ yán i yajtsiktaláb, neꞌech kin pojká kʼal in okʼlékil an judíotsik, kʼal an okʼlek páleꞌtsik ani kʼal an okʼtsixtsik xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés. Neꞌech kin chemdhá por tin óxláb a kʼítsá neꞌech kin ejech ti ít. 


text:
<pb/>Más tayíl in utsaꞌ ejtaltsik enchéꞌ: ―Max jun xitaꞌ in léꞌ ti kin wéwnaꞌ, yejat kin ukʼtsitsiy tinbáꞌ ani ti kin wéwnaꞌ tsudhey ka tsudhey, nibal kin ajay tinbáꞌ maske ka chemdhá. 


text:
Pos xitaꞌ yab in léꞌ kin ukʼtsitsiy tinbáꞌ, neꞌech kin kʼibdhaꞌ nin ejattal ani xitaꞌ kin ukʼtsitsiy tinbáꞌ kʼal Nanáꞌkʼi tu kwenta, neꞌech kin loꞌo. 


text:
Pos, ¿jantʼó ti alwaꞌ max jun xitaꞌ kin bajaw kin kóꞌoy ejtal xowaꞌ waꞌach ban kʼayꞌlá ani kin kʼibdhaꞌ nin ejattal ban kʼibeltaláb? 


text:
Max jun xitaꞌ kin tidhenaꞌ ti kin tʼilaꞌ ani kin tidhenaꞌ kin tʼilaꞌ an alwaꞌ tʼilab, Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, neꞌech neye ku tidhenaꞌ jajáꞌ tam kin tsích kʼal ejtal nu labidh tʼokát, kʼal ejtal nin labidh tʼokát nu Tatáꞌ ani nin labidh tʼokát jeye an tʼokat abatwáletsik. 


text:
Tsubax tu utsáltsik, ke taltsik xi techéꞌ kʼwajat yab neꞌech ka chemech asta kin chuꞌu okʼox ti takʼix na Dios. Tam ti na Jesús in jalkʼuy tinbáꞌ (Mt. 17:1‑8; Mr. 9:2‑8) 


text:
<pb/>Tam ti waxikich a kʼítsá tin ulúmal jechéꞌ, na Jesús kʼadhiy ba jun i chʼén ti ól, junkímte kʼal na Pedro, na Jakobo ani na Juan. 


text:
Xalkʼan tám cháb i iniktsik xi kʼwajat ti tʼilolól kʼal Jajáꞌ. Jachanꞌ an iniktsik, jaꞌich na Moisés ani na Elías, 


text:
wililidh kʼal i labidh tajaxtaláb ani kʼwajat in tʼiláltsik an chemlá xi neꞌech kin watʼnaꞌ Jerusalén na Jesús. 


text:
Maske na Pedro ani nin juniktsik in léꞌ tʼajat ti wayal, lamkʼantsik nin wal, in chuꞌtsitsik tin labidh tʼokát na Jesús ani in chuꞌutsik jeye xi cháb an iniktsik xi taꞌ ti kʼwajat kʼal Jajáꞌ. 


text:
Tam ti jachanꞌ an iniktsik ówméch ba na Jesús, utsan tám enchéꞌ na Jesús kʼal na Pedro: ―Okʼtsix, ¡alwaꞌ tʼajat abal techéꞌ u kʼwajat! Neꞌech ki tʼajaꞌ óx i padhel, jún abal Tatáꞌ, jún abal na Moisés ani jún abal na Elías. Por na Pedro yab in choꞌób xantʼéy kʼwajat in ulal. 


text:
<pb/>Lejat kʼwajat ti káw, chaꞌkan jun i tokow, dhabyattsik kʼál ani jikʼeytsik tʼajat tam tin chuꞌu dhabyattsik kʼal an tokow. 


text:
Achʼatmé tám ban tokow jun i káwintaláb xin ulu enchéꞌ: ―Jechéꞌ jaꞌich nu Chakámil xu kʼanidhál tʼajat, ka axtsitsik xowaꞌ in ulal. 


text:
<pb/>Tam ti chamkʼanich jachanꞌ an káwintaláb, in chuꞌúchtsik tám abal na Jesús kwetém ti kʼwajat. Yabich más xataꞌ in ulutsik ani yab in tʼiltsi xataꞌ ni jun xitaꞌ xowaꞌ in chuꞌutsik. Na Jesús in káldhantsi ti atʼax ejattaláb jun i kwitól (Mt. 17:14‑21; Mr. 9:14‑29) 


text:
Utsan tám enchéꞌ kawidh kʼal jun i inik xi taꞌ jeye ti kʼwajat ba jachanꞌ an atiklábtsik: ―Okʼtsix, tu kontsal ti alwaꞌtaláb abal ti kin chuꞌtsi tu chakámil, pos tokot jáꞌ tu koꞌol. 


text:
U oxnal kʼal jun i atʼax ejattaláb ani u tʼajnal ka dhájan; u wipindháb ani u dhopopól in ijil bin wiꞌ. U tʼajtsinal xan ti ka leꞌná ani yab u leꞌnáb ka walká. 


text:
U pakabédhámalich na exóbaliltsik abal kin káldhantsi an ti atʼax ejattaláb, por yab in ejtómaltsik. 


text:
<pb/>Tókʼon tám enchéꞌ na Jesús: ―¡Atiklábtsik xi jechéꞌ i kʼij, yab lejtal tʼajat i belom ani i walablomtsik tʼajat! ¿Asta jowkʼi koꞌol kin kʼwajay kʼal tatáꞌtsik? ¿Asta jowkʼi koꞌol tu kuxuytsik? Ka tsiꞌdhaꞌ techéꞌ na kwitólil. 


text:
Por tam ti exomich ti utwáb an kwitól, kwajlá chabál kʼal an atʼax ejattaláb ani wipindhá; por na Jesús in kʼwiyaꞌ an atʼax ejattaláb, in jeldhaꞌ an kwitól ani pidhanich tám an tátaꞌláb. 


text:
Ejtaltsik laban kʼal nin pulek awiltal na Dios. Na Jesús in ulu juní ke neꞌech ka chemdhá (Mt. 17:22‑23; Mr. 9:30‑32) Lejat kʼwajattsik labnék kʼal xowaꞌ in tʼajál na Jesús, utsantsik enchéꞌ an exóbaltsik kʼal na Jesús: 


text:
<pb/>―Ka achʼaꞌtsik alwaꞌ jechéꞌ ani yab ka ukʼtsi: Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, neꞌech kin pidhná abal kin chemdhá kʼal an iniktsik. 


text:
<pb/>Por an exóbaltsik yab in exbay xantʼéy kʼwajat ti usnaltsik, pos yabtsik u pidhnal kin exbay ani in jikʼnáltsik kin konoy ka wiltsin xantʼéy utsantsik. Na Jesús in okʼtsixnál xitaꞌ jáꞌ na más ultaláb (Mt. 18:1‑5; Mr. 9:33‑37) 


text:
<pb/>Tujey tám ti káwlíx an exóbaltsik abal in léꞌ kin choꞌóbnaꞌtsik xitaꞌ jáꞌ na más ultaláb xi jajáꞌtsik, 


text:
por na Jesús in choꞌóbnaꞌ xowaꞌ in chalpayaltsik. In yakʼwánaꞌ tám jun i chakam kwitól, in kʼwajbaꞌ xon ti Jajáꞌ kʼwajat 


text:
ani in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Xitaꞌ kin bachʼu jun i chakam kwitól jelti jechéꞌ kʼal Nanáꞌ tu bij, Nanáꞌ tin bachʼwal; ani xitaꞌ tin bachʼu Nanáꞌ, in bachʼwalich jeye xitaꞌ tin abámal. Pos xitaꞌ xin chaꞌkál más tinbáꞌ kʼal tatáꞌtsik, jaꞌich na más ultaláb. Xitaꞌ yab tu atʼál, junax kʼal wawáꞌ (Mr. 9:38‑40) 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ na Jesús kʼal na Juan: ―Okʼtsix, i chuꞌúmal jun i inik ti káldhax atʼax ejattaláb kʼal Tatáꞌ a bij ani wawáꞌ i taxkʼantsi kom yab xeꞌech kʼal wawáꞌ. 


text:
<pb/>Por tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Yab ka taxkʼantsi, pos xitaꞌ yab tu atʼál, junax kʼal wawáꞌ. Na Jesús in kʼwiyaꞌ na Jakobo ani na Juan 


text:
<pb/>Tam ti exomich ti kʼunel xowkʼi na Jesús ti neꞌech ka kʼadhích walkʼiꞌ, in ulúch tám abal neꞌchich Jerusalén kʼal ni jun i jíkʼib. 


text:
In okxiy cháb óx i iniktsik abal ka kʼale ba jun i kwentsal xu takʼnal Samaria ani kin aliy xon ti neꞌech ka koyóchtsik; 


text:
por yab leꞌná ka bachʼwat kʼal an atiklábtsik xu kʼwajíl tajaꞌ abal in achʼaꞌtsik ke Jerusalén ti neꞌechtsik. 


text:
Tam ti na Jakobo ani na Juan, xi jaꞌich in exóbaliltsik na Jesús, in chuꞌu jechéꞌ, in utsaꞌtsik enchéꞌ na Jesús: ―Ajátik, ¿a léꞌxeꞌ ki konoy ka paꞌay i kʼamal walkʼiꞌ abal ka kʼibdhátsik, jelt xan tin tʼajámal ti wejeꞌ an tʼiltsix Elías? 


text:
<pb/>Teloloyattsik tám kʼal na Jesús ani kʼwiytsikiyattsik enchéꞌ: ―Yab a choꞌóbtsik xantʼom ejattaláb ti ijtsal ka ulu jechéꞌ. 


text:
Pos Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, yab in tsiꞌnek abal ku kʼibdhantsi tin ejattal an iniktsik, in tsiꞌnek abal ku loꞌtsi. Ani kʼaléchtsik tám píl kwentsal. Xin léꞌtsik kin wéwnaꞌ na Jesús (Mt. 8:19‑22) 


text:
<pb/>Tam ti jajáꞌtsik neꞌech ti bél, utsan enchéꞌ na Jesús kʼal jun i inik: ―Ajátik, u léꞌ tu juniknaꞌ putálkʼi xon ti ki kʼale. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Na wáxtsik in koꞌol in kʼimáꞌ ani an chʼichintsik in koꞌol in pákʼw; por Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, yab u koꞌol nibal elaꞌ xon ti kin koyóch. 


text:
<pb/>Na Jesús in utsaꞌ jeye kʼeꞌet enchéꞌ: ―Wana ta exóbal kʼal Nanáꞌ. Por tókʼoyat enchéꞌ: ―Ajátik, ti kin aytsi okʼox asta ka chemech nu tátaꞌ ani ku joliy, tám neꞌech tu wéwnaꞌ. 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Jilaꞌ ka jolyat an chemélomtsik kʼal xi yabtsik u belom; por tatáꞌ, ki kʼaléch ka tʼilaꞌ abal na Dios in léꞌ kin takʼích an atiklábtsik. 


text:
<pb/>Utsan tám juní na Jesús kʼal kʼeꞌet enchéꞌ: ―Ajátik, u léꞌ tu juniknaꞌ, por ti kin aytsi okʼox kin kʼale ku utsaꞌ xi túꞌtsik tu kʼimáꞌ abal in neꞌchich. 


text:
<pb/>Por utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Xitaꞌ kin téynaꞌ nin jobáb an chabál ani in telál tin kúx, yab neꞌech kin ejto kin júnaꞌ lujat an kʼadhíl. Anchanꞌ jeye, xitaꞌ kin tuju kin tʼójontsi na Dios por yab in tʼójontsi kʼal ejtal in ejattal, yab xataꞌ ti alwaꞌ xon tu takʼix na Dios.<pb/>


text:
Más tayíl, an Ajátikláb in takuy jeye ox inik láju i iniktsik abal kin abaꞌ chabtsik ti chabtsik ka okxin ban bitsowtsik ani ban kwentsaltsik xon ti Jajáꞌ neꞌech ka watʼey. 


text:
In utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Tsubax kʼejle, yán tʼajat waꞌach xi neꞌech ti kin belaꞌ, por wéꞌ tʼajat waꞌach xitaꞌ tin tʼilál. Jaxtám, yejat ka pakabédhaꞌtsik na Dios abal kin abaꞌ xitaꞌ ti kin tʼilaꞌ ani kin aliy xitaꞌ neꞌech ti kin belaꞌtsik. 


text:
Yab ka júnaꞌtsik i morrál, nibal in bál i tumín, nibal a pajab ani yab ki kubey ka chapnédhaꞌ ni jun xitaꞌ ti bél. 


text:
Tam ki ochichtsik ba jun i atá, ki chapnédhomáchtsik okʼox enchéꞌ: “Ke an kʼijidhtaláb ka waꞌchin echʼekʼi ba jechéꞌ an atá.” 


text:
Max ba jachanꞌ an atá u kʼwajíl i alwaꞌ kʼimádh, neꞌech kin bachʼutsik an chapnédhomtaláb; por max yabaꞌ, an chapnédhomtaláb neꞌech juní ka witsiy ba tatáꞌtsik. 


text:
Xon ti ki bachʼwat alwaꞌ, ki koyóchtsik tajaꞌ; ka kʼapu ani ka uchʼaꞌ xowaꞌ jajáꞌtsik ti ki pidhaꞌ, pos an tʼójontsix in tomnál kin bachʼu nin jalbíl. Yab ki xeꞌchintsik túkʼi túkʼi ban atátsik. 


text:
ka jeldhaꞌ an yaꞌultsik xi ka elaꞌ tajaꞌ ani ka utsaꞌtsik enchéꞌ: “Na Dios in léꞌ kin tujúch ti ki takʼiytsik.” 


text:
Por max ki ulich ba jun i bitsow xon ti yab ki bachʼwattsik alwaꞌ, ki kale ban béltsik ani ka utsaꞌtsik enchéꞌ: 


text:
“Asta an pojodh xi waꞌach techéꞌ ba na bitsówiltsik xi palenek ba ni akan, i tinyal jelti jun i exól kom tatáꞌtsik yab tu bachʼu alwaꞌ. Por ka choꞌóbnaꞌtsik jechéꞌ, na Dios in léꞌ kin tujúch ti ki takʼiytsik.” 


text:
Tsubax tu utsáltsik ke tam kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundhaxtaláb, jechéꞌ an bitsow, más jaꞌ púlek an yajtsiktaláb neꞌech kin bachʼu ké an yajtsiktaláb xi neꞌech kin bachʼu an atiklábtsik xi kʼwajinek Sodoma. An atiklábtsik xi yab u tʼajax ti kʼij (Mt. 11:20‑24) 


text:
<pb/>ʼ¡Chʼojontál in chuꞌbíl an atiklábtsik xi Korasín! ¡Chʼojontál in chuꞌbíl an atiklábtsik xi Betsayda! Abal max jechéꞌ an labidh labandhaxtalábtsik xu tʼajámal ba jajáꞌtsik, u tʼajámalak ban bitsowtsik xi Tiro ani Sidón, an atiklábtsik xi tajaꞌ u kʼwajíl, wejeꞌichak tin kʼwajbámaltsik nin kodhow kʼudhkʼúmil ani buxkanékichaktsik ban kʼwixix abal kin xalkʼaꞌ ke in jilámalichtsik ti walablom. 


text:
Por tam kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundhaxtaláb, más jaꞌ púlek an yajtsiktaláb neꞌech kin bachʼu an atiklábtsik xi Korasín ani xi Betsayda ké an yajtsiktaláb xi neꞌech kin bachʼu an atiklábtsik xi Tiro ani Sidón. 


text:
Ani tatáꞌtsik, atiklábtsik xi Kapernaúm, ¿a chalpayaltsikxeꞌ ke más neꞌech ki lábtʼajan kʼal na Dios? ¡Pos tu utsáltsik ke yabaꞌ! Neꞌech ki petʼnátsik asta xon ti kʼwajat an chemélomtsik. 


text:
<pb/>ʼXitaꞌ ti ki axtsitsik, Nanáꞌ tin axtsal, xitaꞌ ti ki pojkaꞌtsik, Nanáꞌ tin pojkál ani xitaꞌ tin pojkál, in pojkál xi tin abámal. Tam ti witsích xi ox inik láju 


text:
<pb/>Xi ox inik láju an atiklábtsik, u kulbéltsik tʼajat ti witsiy ani enchéꞌ tin ulutsik: ―Ajátik, asta an atʼax ejattalábtsik tu exbantsal tam ki kʼwiyaꞌ kʼal Tatáꞌ ta bij. 


text:
<pb/>Utsantsik tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Nanáꞌ u chuꞌu ti kwajlan an lej atʼax adhik tʼajat jelti léy, tam ti petʼná abal chaꞌat. 


text:
Nanáꞌ tu pidhámaltsik ti awiltaláb abal ka kʼachʼiy i chan ani i dhiniy ani yab xataꞌ neꞌech ti ki tʼajtsitsik. Tu pidhámal jeye ti awiltaláb abal ka átantsi ejtal tin cháp an lej atʼax. 


text:
Por yab ki kulbétsik abal i axtsinal kʼal an atʼax ejattalábtsik, ki kulbétsik abal na bij kʼwajatich dhutsadh túꞌ walkʼiꞌ. Na Jesús u kulbél (Mt. 11:25‑27; 13:16‑17) 


text:
<pb/>Támkʼi jachanꞌ, na Jesús u kulbél tʼajat kʼal an kulbétaláb xi pidhan kʼal an Tʼokat Ejattaláb in ulu enchéꞌ: ―Tátaꞌ, tu kʼakʼnál, Okʼóxláb xi takʼix walkʼiꞌ ani chabál, abal a chintsámal jechéꞌ xi chalpadhtsik ani xin exbayaltsik ani a xalkʼantsámal xi yabtsik lej chalpadh. Tátaꞌ, anchanꞌ ta tʼajaꞌ kom anchanꞌ ta leꞌnaꞌ. 


text:
<pb/>ʼNu Tátaꞌ tin pidhámalich ejtal xowaꞌ waꞌach. Yab xitaꞌ tin exlál xitam jáꞌ neye Nanáꞌ, xin Chakámláb kʼal a Dios, tokot an Tátaꞌláb tin exlál. Ani yab xitaꞌ in exlál xitam jáꞌ jeye an Tátaꞌláb, tokot Nanáꞌ u exlál ani xitaꞌ Nanáꞌ, xin Chakámláb kʼal na Dios u léꞌ ku pidhaꞌ kin exlaꞌ. 


text:
<pb/>In teloloy tám an exóbaltsik ani in utsaꞌ jajáꞌkʼitsik enchéꞌ: ―Kʼijidh tʼajat abal xitaꞌ in chuꞌtal xowaꞌ tatáꞌtsik exom a chuꞌtal, 


text:
pos tsubax tu utsáltsik, ke yán i tʼiltsixtsik ani i pakdhaꞌ takʼix in leꞌnámal kin chuꞌu xowaꞌ tatáꞌtsik exom a chuꞌtal, por yab in chuꞌutsik; in leꞌnámaltsik jeye kin achʼaꞌ xowaꞌ tatáꞌtsik exom a achʼál, por yab in achʼaꞌtsik. An okʼtsixtaláb xin pidhnaꞌ jun i alwaꞌ inik xu kʼwajíl Samaria 


text:
<pb/>Jun i okʼtsix xin wilál nin takʼixtal na Dios xin jilám dhutsadh na Moisés, chʼakay kin tawnaꞌ enchéꞌ na Jesús abal kin taktamiy: ―Okʼtsix, ¿jantʼéy yejat ku tʼajaꞌ abal ku ejto ku bachʼu an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal? 


text:
<pb/>An okʼtsix xin wilál an takʼixtaláb tókʼon enchéꞌ: ―“Ka kʼakʼnaꞌ an Okʼóxláb na Diosil kʼal ejtal a itsích, kʼal ejtal a ejattal, kʼal ejtal a cháp ani kʼal ejtal a chalab ani ka kʼakʼnaꞌ jeye na at kidhtaltsik jelt xan ta kʼakʼnál tabáꞌ.” 


text:
<pb/>Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Alwaꞌ tʼajat xan ta tókʼon. Max ka tʼajaꞌ jechéꞌ, neꞌech ka bachʼu an xeꞌchintaláb xi yab in koꞌol in okʼontal. 


text:
<pb/>Por an okʼtsix xin wilál an takʼixtaláb, kom yab in léꞌ ka jilkʼon tidhetál tin tamét na Jesús, in konoy enchéꞌ: ―¿Ani jitaꞌ jáꞌ pé tám nu at kidhtal? 


text:
<pb/>Tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Jun i inik tál ti belal ban bél xi Jerusalén in ókʼóm Jerikó. Yakʼwan kʼal i kwéꞌtsik, kweꞌtsin ejtal xowaꞌ in tsiꞌdhál ani kweꞌtsin asta tin kʼudhkʼúmil; chaꞌwat alwaꞌ, putedhá ani tám ti jilanich. 


text:
Por jun i inik xu kʼwajíl Samaria xi taꞌ jeye ti neꞌech ba jachanꞌ an bél, tam tin chuꞌu, in kóꞌontsi ti yajnantsixtaláb. 


text:
Utey tám xon ti kwachat jachanꞌ an inik, in ilálintsi kʼal i aséyte ani kʼal i yajtsik uxnél xon ti chaꞌudh ani in boltsi kʼal i kʼudhkʼum. In kʼadhbaꞌ tám ban koꞌnél xi tál in púnúm, in júnaꞌ ba jun i atá xon tu ulel i kubéltsik ani tajaꞌ tin beletnaꞌ. 


text:
Ti jun tsudhelom, tam ti an samaritano neꞌchich, in jixaꞌ cháb i tʼipax tumín, in pidhaꞌ an dhabal kubtaláb atá ani in utsaꞌ enchéꞌ: “Ti kin beletnantsi alwaꞌ jechéꞌ an ti inik ani max ka paku más an tumín, neꞌech tu witsbantsi tam kin witsiy.” 


text:
<pb/>Konyat tám enchéꞌ an okʼtsix kʼal na Jesús: ―¿Kʼal jowaꞌ xi jechéꞌ óx ta chalpayal tu kʼakʼnáb jechéꞌ an inik xi chaꞌudh kʼal an kwéꞌtsik? 


text:
<pb/>An okʼtsix xin wilál an takʼixtaláb in ulu enchéꞌ: ―Xi kʼál ti kóꞌontsat ti yajnantsixtaláb. Utsan tám enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Ki kʼaléch ani anílkʼi teye ka tʼajaꞌ. Tam ti na Jesús kʼwajat bin kʼimáꞌ na Marta ani na María 


text:
<pb/>Na Jesús in óntsi an bél ani ulich ba jun i kwentsal. Tajaꞌ, jun i mímláb xin bij Marta in bachʼu na Jesús tin kʼimáꞌ. 


text:
Na Marta in koꞌol jun in kidháb xu bijyáb María. Jechéꞌ na na María, buxkan kʼunat bin akan na Jesús abal kin axtsi xantʼéy in ulal. 


text:
Por na Marta in óntsal tokot ti tʼojojól abal yán tʼajat in koꞌol xantʼéy kin tʼajaꞌ. Utey tám ba na Jesús ani in utsaꞌ enchéꞌ: ―Ajátik, ¿Yabxeꞌ a chalpayal ke yejat ti kin tolmiy nu kidháb an tin tʼojojól? Ka utsaꞌ ti kin tolmiy. 


text:
<pb/>Por tókʼoyat enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Marta, Marta, tatáꞌkʼi a tʼojliyal tabáꞌ ani i chalpax kʼal xowaꞌkich. 


text:
Por jún tokot waꞌach xowaꞌ yejat. Na María in takwyámal xowaꞌ más alwaꞌ ani yab neꞌech ka kʼántsin.<pb/>


text:
Jun i kʼij kʼwajat ti ól na Jesús, tam ti okʼonich an ti ól, utsan enchéꞌ kʼal jún ti éb nin exóbaliltsik: ―Ajátik, ti ku okʼtsi weye xan ti ku ólan, jelt xan ti na Juan in okʼtsámal nin exóbaliltsik. 


text:
<pb/>Utsantsik enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tam ki ólantsik, ka ulu enchéꞌ:<pb/>Tátaꞌ, xi kʼwajat walkʼiꞌ,<pb/>Tatáꞌ i tʼokat tʼajat.<pb/>Ti ku takʼích weye.<pb/>Ka tʼájan techéꞌ ban chabál xowaꞌ Tatáꞌ a léꞌ, jelt xan tu tʼájnal túꞌ walkʼiꞌ.<pb/> 


text:
Ti ku pakwlantsi an ti walab, jelt xan ti wawáꞌ i pakwlantsal xitaꞌ tu waltsal.<pb/>Yab ka walkaꞌ ku taktamiyat,<br/>tokot ti ku beletnaꞌ abal yab ku átá kʼal an lej atʼax. 


text:
<pb/>Utsantsik jeye enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Max jún ti éb xi tatáꞌtsik in koꞌol jun in jaꞌúb ani ka ulich chʼejel akal ti bakyáb ani ka utsan enchéꞌ: “Jaꞌúb, ti kin matintsi óx i pan, 


text:
Neꞌech ka tókʼoyat enchéꞌ altákʼi kʼal na jún: “Yabich ti kin tʼojliy; mapudhich tu koꞌol an wiꞌleb ani nu chakámiltsik jéꞌ kwachatsik kʼal nanáꞌ bu waytal. Yab neꞌech ku ejto kin chʼakay tu pidhaꞌ.” 


text:
Por neꞌech tu utsaꞌtsik, maske yab ka chʼakay kin pidhaꞌ xataꞌ abal in jaꞌúb, neꞌech ka chʼakay kin pidhaꞌ abal yab más kin óntsi ti itʼixbédháb ani neꞌech kin pidhaꞌ ejtal xowaꞌ in yéntsal. 


text:
Jaxtám tu utsáltsik enchéꞌ: Ka kontsaltsik na Dios xowaꞌ a léꞌ ani neꞌech ti ki pidhaꞌtsik; ka ayaltsik ani na Dios neꞌech ti ki tolmiy abal ka elaꞌ; ka tawnáltsik na Dios ani neꞌech ti ki axtsitsik. 


text:
Abal xitaꞌ in kontsal na Dios, in bachʼwal xowaꞌ in konyal; xitaꞌ in ayal, in elál ani xitaꞌ in tʼenyal an wiꞌleb, u japtsinal. 


text:
<pb/>ʼ¿Awxeꞌ jun i tátaꞌláb xi tatáꞌtsik a kidhtal, max ka kontsin ti pan kʼal in chakámil, neꞌech kin pidhaꞌ ti tʼujub? O ¿max ka kontsin ti toꞌol, neꞌechxeꞌ kin pidhaꞌ ti chan? 


text:
Pos max tatáꞌtsik, xi yab i alwaꞌ inik, a witʼál ka pidhaꞌ xowaꞌ alwaꞌ na chakámiltsik, ¡an Tátaꞌláb xi kʼwajat walkʼiꞌ, más Jaꞌ in witʼál tʼajat! Ani Jajáꞌ neꞌech kin pidhaꞌ an ti Tʼokat Ejattaláb xitaꞌ kʼál ti ka kontsin. U usnal na Jesús ke in koꞌol in cháp an atʼax ejattaláb (Mt. 12:22‑30; Mr. 3:19‑27) 


text:
<pb/>Na Jesús kʼwajat in káldhál jun i atʼax ejattaláb xi móꞌbédhats kʼál jun i inik ani tam ti kale an atʼax ejattaláb, an móꞌ in ejtóch tám ti káw. An atiklábtsik laban tʼajat kʼal jechéꞌ xowaꞌ in chuꞌu. 


text:
Por taltsik in ulu enchéꞌ: ―Jechéꞌ an inik in káldhál an atʼax ejattalábtsik kʼal tin cháp an lej atʼax, nin lej okʼlékil an atʼax ejattalábtsik. 


text:
<pb/>Xi kʼeꞌettsik jeye, abal kin taktamiy na Jesús, in kontsal kin tʼajaꞌ jun i labidh labandhaxtaláb xi tál walkʼiꞌ. 


text:
Por na Jesús, kom in choꞌób alwaꞌ xantʼéy kʼwajat in chalpayaltsik, in utsaꞌtsik enchéꞌ: ―Max jun i yejcheꞌ bitsow ka kʼéꞌáxin ani ka tujey ti péjéxtsik, neꞌech ka okʼon jachanꞌ an bitsow; ani max xu kʼwajíltsik ba jun i atá ka kʼéꞌáxin, neꞌech jeye ka okʼon. 


text:
Anchanꞌ jeye, max an lej atʼax ka kʼéꞌáxin kʼal nin kidhtaltsik, ¿jan ti neꞌech kin ejto kin kóꞌoy nin awiltal? Jechéꞌ tu utsáltsik abal a ulal ke u káldhál an atʼax ejattalábtsik kʼal tin cháp an lej atʼax; 


text:
pos max anchanak, ¿kʼal jitaꞌ in cháp tin káldhál an atʼax ejattalábtsik na kidhtaltsik? Anchanꞌ, ti xalkʼantsalichtsik ke i ukʼpinéktsik ta kʼwajat. 


text:
Por Nanáꞌ u káldhál an atʼax ejattalábtsik kʼal tin awiltal na Dios ani kʼal jechéꞌ, u xalkʼanalich ke na Dios tujenekich ti takʼix ba tatáꞌtsik. 


text:
<pb/>ʼTam jun i likat inik kʼwajat tʼojojodh alwaꞌ ani in belkóm nin kʼimáꞌ, yab neꞌech ka ejtowat ka kweꞌtsin xowaꞌ in koꞌol taꞌpadh tajaꞌ. 


text:
Por max tál jun xitaꞌ más likat ké jajáꞌ ani ka átá, neꞌech tám ka kʼántsin ejtal tin éyamtal xin éynál ti belkol ani neꞌech ka wélchíxnantsat ejtal xowaꞌ in koꞌol. 


text:
<pb/>ʼXitaꞌ yab junax kʼal Nanáꞌ, tin atʼál. Ani xitaꞌ yab tin tolmiyal ku utu an atiklábtsik ba na Dios, jachanꞌ, jaꞌich xin tʼajál abal an atiklábtsik yab ka utey ba na Dios. An atʼax ejattaláb xu witsél xon ti kalnek (Mt. 12:43‑45) 


text:
<pb/>ʼTam jun i atʼax ejattaláb ka kale ba jun i inik, u xeꞌchinal ba waynek chabáltsik in ayal xon ti ka koyóch. Tam yab kin elaꞌ xon ti ka koyóch, in chalpayal enchéꞌ: “Neꞌech kin witsiy ban inik xon tin kalnek.” 


text:
Neꞌech tám juní ka kʼale ani neꞌech kin ikʼiꞌ búk i atʼax ejattalábtsik xi más atʼax ké jajáꞌ ani ejtal neꞌech ka ochichtsik ti kʼwajíl ba jachanꞌ an inik. Jachanꞌ an inik neꞌech tám ka jilkʼon más kʼibenek ké tam ti kʼwajatwiꞌik. Xitaꞌ na tsubax lejtal kʼwajat kʼijidh 


text:
<pb/>Lejat na Jesús kʼwajat in ulal jechéꞌ, jun i mímláb xi taꞌ jeye ti kʼwajat ban atiklábtsik, in ulu kawidh enchéꞌ: ―¡Kʼijidh tʼajat abal an mímláb xi ti waꞌchiyámal ta chakam ani ti pubedhám! 


text:
<pb/>Por na Jesús in ulu enchéꞌ: ―¡Más kʼijidh abal xitaꞌ xin axtsaltsik xowaꞌ in ulal na Dios ani kin tʼajaꞌ! An walablom atiklábtsik in konyal jun i labidh exól (Mt. 12:38‑42; Mr. 8:12) 


text:
<pb/>An atiklábtsik in óntsal ti junkunaltsik malilíl xon ti kʼwajat na Jesús. Tujey ti káw na Jesús ani ulu enchéꞌ: ―Tatáꞌtsik xi kʼwajat jechéꞌ i kʼij, i atʼaxtsik tʼajat ani tin kontsaltsik ku tʼajaꞌ jun i labidh exól; por yab más neꞌech ki pidhantsik kʼeꞌet i exól, tokot an exól jelt xan ti támun kʼal an tʼiltsix Jonás. 


text:
Pos anchanꞌ xan ti na Jonás kʼwajay ti exól abal an atiklábtsik xi Nínibe, anchanꞌ neye Nanáꞌ, xin abadh abal kin wenkʼon neye tin inik, neꞌech kin kʼwajay tin exól abal tatáꞌtsik xi kʼwajattsik xoꞌ jechéꞌ i kʼij. 


text:
An pulek takʼix mímláb xi Alál, neꞌech ka ejech ti ít tam kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundhaxtaláb, tam ki lújundhá xi kʼwajattsik xoꞌ jechéꞌ i kʼij. Jajáꞌ neꞌech kin xalkʼaꞌ abal tatáꞌtsik, xi kʼwajat xoꞌ jechéꞌ i kʼij, i walbidhtsik. Jajáꞌ tsích ów chabál abal kin axtsi tin chalpadhtal na Salomón ani xoꞌ, techéꞌ in kʼwajat Nanáꞌ, xi jaꞌich jun xitaꞌ xi más púlek ké na Salomón ani yab tin axtsaltsik. 


text:
Xi kʼwajinektsik ban bitsow xi Nínibe, neꞌech ka ejechtsik ti ít tam kin bajaw xowkʼi neꞌech an lújundhaxtaláb, tam ki lújundhá xi kʼwajattsik xoꞌ jechéꞌ i kʼij. Neꞌech kin xalkʼaꞌtsik abal tatáꞌtsik, xi kʼwajat xoꞌ jechéꞌ i kʼij, i walbidhtsik. Jajáꞌtsik in jilaꞌ ti walablom tam ti tʼiltsin an tin káwintal na Dios kʼal na Jonás; ani xoꞌ, techéꞌ in kʼwajat Nanáꞌ, xi jaꞌich jun xitaꞌ xi más púlek ké na Jonás ani yab tin axtsaltsik. Ni wal kʼwajat jelti nin tajbaxtal ni tʼuꞌúl (Mt. 5:15; 6:22‑23) 


text:
<pb/>ʼYab xitaꞌ in letʼkʼoyal jun i tajbaxtaláb abal kin kʼwajbaꞌ xon ti chinat o abal kin paxkʼiy kʼal jun i kajón. In letʼkʼoyal abal kin kʼwajbaꞌ tʼekʼat ani ka tajbayat xitaꞌ ka ochich. 


text:
Na wal in junwal jelti jun in tajbaxtal na tʼuꞌúl; max na wal alwaꞌ, na tʼuꞌúl putál tin koꞌol an tajaxtaláb; por max yab alwaꞌ, na tʼuꞌúl jelti max kʼwajat ba jikʼwaxtaláb. 


text:
Pos max ejtal na tʼuꞌúl in koꞌol i tajaxtaláb ani yab in koꞌol ni wéꞌ i jikʼwaxtaláb, ejtal xowaꞌkich, tajax ti neꞌech ka chuꞌu jelti tam i tajbantsáb kʼal jun i tajbaxtaláb. Na Jesús in kawyal an fariseotsik ani an okʼtsixtsik xin wilál an takʼixtaláb (Mt. 23:1‑36; Mr. 12:38‑40; Lk. 20:45‑47) 


text:
<pb/>Tam ti na Jesús in kubdhaꞌ ti káw, pakabédhá kʼal jun i fariseo abal ka kʼale ti kʼapul tin kʼimáꞌ jechéꞌ an fariseo. Na Jesús ochich altá ani buxkan ban mesa. 


text:
An fariseo, laban abal in chuꞌu ke yab in tʼakaꞌ okʼox nin kʼubak xan ti jajáꞌtsik in tʼajál tam neꞌech ti kʼapul. 


text:
Por utsan enchéꞌ kʼal na Jesús: ―Tatáꞌtsik an fariseotsik, a tʼaktsal tin kúx an baso ani an talab, por alkʼidh yab a tʼakáltsik. Anílkʼi teye tatáꞌtsik, eblidh i tʼokattsik, por ba na ejattal tokot a chalpómtsik i kwéꞌlách ani i atʼaxtaláb. 


text:
<pb/>’¡Yabtsik i chalpadh! ¿Yabxeꞌ a choꞌóbtsik abal xitaꞌ in tʼajámal xi eblidh in tʼajámal jeye xi alkʼidh? 


text:
Ka pidhaꞌ an chʼojontáltsik xowaꞌ a kʼanidháltsik tʼajat; anchanꞌ, tʼokatich tám neꞌech ka kʼwajay na ejattal. 


text:
<pb/>ʼ¡Chʼojontál a chuꞌbíl, fariseotsik! Xa pidháltsik na Dios xowaꞌ in lujyal jeye kin bachʼu kʼal an menta, an ruda ani ejtal xi más an chʼojóltsik, por yab a tʼajáltsik ti kʼij xowaꞌ lujat nibal i kʼanidhaxtsik jelt xan tu kʼanidhax na Dios. Yejat ka tʼajaꞌtsik xowaꞌ lujat ani ki kʼanidhaxintsik, por yab ka jilaꞌ ka pidhaꞌ xowaꞌ in lujyal na Dios. 


