# verses

text:
Koꞌẽ rai ma jave Josué opuꞌã vy oikuaa pota ju heta vaꞌe kuery re. Haꞌe rire heta vaꞌe kuery renonde ojeꞌoi Israel mongetaaty kuery reve Ai tekoa katy opuꞌã aguã.


text:
Hupive ojeꞌoi avakue joe opuꞌãa pygua kuery haꞌe javi. Ovaẽmba ma okuapy tetã renonde katy, Ai regua kuaray ijapuꞌaꞌia katy opyta. Haꞌe kuery ikuaia haꞌe Ai tekoa paꞌũ re ma peteĩ yvyugua oĩ.


text:
Cinco mil avakue ogueraa avi vy Betel haꞌe Ai mbyte py omoĩ onhemi aguã, tetã regua kuaray oikea katy.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe javi omoĩ imbokuapy ikuai aguã py ae. Hetave ikuai tetã gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy, haꞌe rã onhemi vaꞌe kuery ma kaꞌarua katy opyta. Haꞌe vaꞌe pytũ ma Josué oguejy yvyugua peve. 


text:
Ai tekoa pygua huvixa oexa vy tetã pygua kuery reve ikuai atã. Koꞌẽ rai jave opuꞌã okuapy vy oo Israel kuery rovai yvy joja reia py opuꞌã aguã katy. Ndoikuaai okuapy hovaigua kuery tetã kupe rupi onhemi okuapya.


text:
Haꞌe kuery renonde Josué haꞌe Israel kuery haꞌe javi ojeapo ipoꞌakaa pyre rami. Haꞌe vy onhamba tenonde gui, tekoa eꞌỹa katy tape oo vaꞌe rupi ojeꞌoi vy.


text:
Haꞌe nunga rupi tetã pygua kuery haꞌe javive oenoĩa omonha aguã. Haꞌe ramo Josué kuery rakykue ojeꞌoi, tetã gui mombyryꞌia peve.


text:
Neĩ peteĩꞌi ava ndopytaai Ai py, neĩ Betel py, Israel kuery rakykue ojeꞌoipa vy. Israel kuery rakykue ojeꞌoi vy oeja tetã rokẽ ojepeꞌa reve. 


text:
Haꞌe ramo Senhor aipoeꞌi Josué pe: — Ai tekoa katy eupi huꞌy guaxu ndepo py rereko vaꞌe, mbaꞌeta amboaxa ꞌrã ndepo py — heꞌi. Haꞌe rã Josué huꞌy guaxu opo py oguereko vaꞌe oupi tetã katy.


text:
Opo oupi rã onhemi vaꞌekue oexa vy opuꞌã pojava onhemiague gui. Tetã py ovaẽ vy oikepa. Omboja pojava tata haꞌe py. 


text:
Haꞌe gui Ai tekoa pygua avakue guakykue katy ojere vy oexa tetã mbyte gui hataxĩ opuꞌã jekuaa rã yvate katy. Ndaꞌevei onheguaẽ aguã guakykue katy neĩ guenonde katy, mbaꞌeta tekoa eꞌỹa katy onha vaꞌekue voi ojere okuapy, hakykue rupi ou vaꞌe kuery rovai opuꞌã aguã.


text:
Haꞌe gui Josué haꞌe Israel kuery haꞌe javive oexa okuapy onhemi vaꞌekue tetã re ipoꞌaka rã. Hataxĩ tetã gui opuꞌã vaꞌe avi oexa vy ojevy vy ojukapa Ai pygua avakue.


text:
Tetã gui amboae kuery voi oẽ ngovaigua kuery rovai opuꞌã aguã. Haꞌe ramo opyta okuapy Israel kuery mbyte py. Amongue peteĩ henda katy gui ou, amboae ma amboae katy gui ou. Haꞌe rami vy ojukapa. Peteĩve ndoikovei, neĩ ndoo jepei.


text:
Haꞌe rami py Israel kuery Ai pygua kuery ojukapa yvyꞌãmbe reia py, tekoa eꞌỹa py hakykue ojeꞌoiague rupi ae. Ojukapa kyxe py, omomba. Haꞌe vy Israel kuery Ai tekoa py ojevy vy haꞌe py ju ojukapa kyxe py.


text:
Mymbakue haꞌe mbaꞌe rei-reikue ma Israel kuery ojeupe guarã ogueraa tetã gui, Josué pe Senhor ijayvuague rami vy.


text:
Ai tekoa re Josué tata omboja uka vy mbaꞌemo vaikueaty ojapo rakaꞌe rã peve guarã. Aỹ peve opyta haꞌe rami.


text:
Haꞌe rã Ai pygua huvixa ma ojyryvipy, haꞌe yvyra re oeja kaꞌaru peve. Kuaray oike jave mae ma Josué omboi uka heꞌõgue yvyra gui. Tetã kora rokẽ py omombo inony. Hiꞌáry omboaty reta ita aỹ peve oĩ vaꞌerã. 


text:
<n> Lei ogueroayvu jevyague</n> Haꞌe ramo Ebal yvyty re Josué ojapo peteĩ altar Senhor Israel kuery Ruete pe,


text:
Israel kuery pe Senhor rembiguai Moisés ijayvuague rami vy. Mbaꞌeta kuaxia lei oĩa re Moisés ombopara vaꞌekue po rami: “Xevygua altar pejapo ꞌrã ita omoatyrõ mbyre gui eꞌỹ, tembiporu ferro guigua ndapeiporui ꞌrã” heꞌiague rami. Haꞌe vaꞌe áry ma mbaꞌemo mymba oapy okuapy Senhor pe. Omeꞌẽ avi hexeve peteĩ rami ikuai aguã regua.


text:
Israel kuery haꞌe javive ikuai haꞌe py, imongetaaty kuery, yvatekueve haꞌe nhomboayvu vaꞌety kuery reve. Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru jovaive-ive rupi ikuai, levita regua sacerdote kuery hyru reraa vaꞌe renonde. Yvy mboae regua ikuai avi, haꞌe kuery mbyte py ae ikuai vaꞌekue reve. Haꞌe kuery regua ombojaꞌo mbyte rupi, amongue ikuai aguã Gerizim yvyty rexei, haꞌe rã amboae kuery ma Ebal yvyty rexei ikuai aguã, Senhor rembiguai Moisés ijayvuague rami meme, Israel regua ogueroayvu porã uka vy.


text:
Haꞌe rire ogueroayvu lei re ayvu oĩ vaꞌe haꞌe javi, ayvu porã haꞌe ayvu vai oĩ vaꞌe, kuaxia re lei ipara oĩa rami vy.


text:
Israel kuery pavẽ nhomboatya py Josué neĩ peteĩ henda py ma voi ndogueroayvu eꞌỹi Moisés ojapo ukaague regua. Kunhague, avakueꞌi haꞌe kunhagueꞌi pe voi ogueroayvu, haꞌe yvy mboae regua kuery haꞌe kuery mbyte ikuai vaꞌe pe guive. 


text:
<n> Gibeão pygua kuery nhombotavypaague</n> Haꞌe nunga huvixa kuery oendu okuapy Jordão yakã kyvõgua haꞌe javi: yvyꞌãa rupi, yvyꞌãmbe reia rupi, yeꞌẽ tuvixa vaꞌe rembe haꞌe javi rupi, Líbano katyꞌi ikuai vaꞌe, heteu kuery, amorreu, cananeu, ferezeu, heveu haꞌe jebuseu kuery.


text:
jogueroayvu okuapy ombotavy aguã re. Haꞌe vy Josué-a katy ojeꞌoi huvixa rembiguai rami rive ojeapo vy. Voxa ymague anho ogueraa mburika áry, haꞌe vinho ryru ymague, oxorokue haꞌe ombojapa pyre.


text:
Opy re xapatu ymague, ombojapa pyre omoĩ, haꞌe ojee ao yma py onhemonde. Mbojape tape rupi guarã ogueru vaꞌe ma ipiru haꞌe ivaipa vaꞌe meme.


text:
Ojeꞌoi Josué-a py Gilgal py hekoa oĩa py. Haꞌe rami vy ixupe aipoeꞌi okuapy, haꞌe Israel regua avakue haꞌe javi pe: — Rovaẽ apy oreyvy mombyry oĩ vaꞌe gui. Aỹ ma jajapo peẽ kuery reve peteĩ rami nhandekuai aguã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Israel regua avakue aipoeꞌi haꞌe kuery heveu ikuai vaꞌe pe: — Xapyꞌa rei ore kuerya katyꞌi rupi ae pendekuai vaꞌe. Haꞌe rami rã mbaꞌexa tu rojapo ta peẽ kuery reve peteĩ rami nhandekuai aguã? 


text:
Haꞌe kuery ombovai Josué pe: — Ore ma nerembiguai roiko — heꞌi okuapy. Josué peteĩgue ju oporandu haꞌe kuery pe: — Marã ramigua ete tu peẽ? Magui tu peju? 


text:
Ombovai okuapy: — Ore nerembiguai kuery ma oreyvy mombyry ete oĩ vaꞌe gui roju, Senhor Nderuete omombeꞌua rã roendu rire. Roendu heko, haꞌe Egito yvy re ojapo vaꞌekue haꞌe javi,


text:
haꞌe amorreu kuery ruvixa mokoĩve Jordão yakã rovai ikuai vaꞌe re ojapo vaꞌekue: Hesbom pygua huvixa Seom, haꞌe Basã Astarote py oĩ vaꞌe pygua huvixa Ogue re.


text:
Haꞌe nunga rupi oremongeta vaꞌety kuery haꞌe oreyvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi aipoeꞌi orevy: “Peraa tembiꞌu tape rupi peguata rã guarã, haꞌe tapeo haꞌe kuery peovaexĩ aguã. Aipopeje haꞌe kuery pe: ‘Ore kuery ma penerembiguai roiko. Haꞌe gui aỹ ma pejapo ke peẽ kuery reve peteĩ rami nhandekuai aguã’, heꞌi vaꞌekue orevy.”


text:
Kovaꞌe mbojape rogueru vaꞌe ma haku teri reve rojopy vaꞌekue orero gui, peẽ kuerya py rovaẽ aguã rojua ára. Haꞌe gui maꞌẽ, apy oĩ ipirupa haꞌe ivaipa ma.


text:
Haꞌe gui kovaꞌe vinho ryru ma ipyau vaꞌekue vinho romboyru jave, aỹ ma oxoropa ma. Haꞌe kovaꞌe oreao, haꞌe xapatu voi inhymamba ma, mombyry ete gui roguata ramo — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery reve Josué ojapo peteĩ rami ikuai aguã, ojapo haꞌe kuery okuave aguã rami. Haꞌe Israel regua yvatekueve voi oura okuapy haꞌe rami. 


text:
Haꞌe kuery reve peteĩ rami ikuai aguã ojapo ma rire mboapy araa py oikuaa haꞌeꞌi rupi ae ikuai raꞌea, haꞌe kuery mbyte ikuai vaꞌe ae.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery oo vy ovaẽ haꞌe kuery retã py mboapy araa py eteꞌi. Haꞌe kuery retã ma Gibeão, Cefira, Beerote haꞌe Quiriate-Jearim.


text:
Haꞌe rami teĩ Israel kuery ndojukai, Senhor Israel kuery Ruete rery rupi yvatekueve oura rire. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ijayvu vai okuapy yvatekueve rovai. 


text:
Haꞌe ramo yvatekueve aipoeꞌi okuapy heta vaꞌe kuery haꞌe javi pe: — Ore ma Senhor Israel kuery Ruete rery rupi roura ae ma haꞌe kuery pe. Haꞌe nunga rupi ndaꞌevei haꞌe kuery re nhandepo nhamoĩ aguã.


text:
Haꞌe rami avi po rami ꞌrã jajapo haꞌe kuery re: Nhamoingove ꞌrã, roura rire nhandeꞌáry Nhanderuete poxya ou eꞌỹ aguã.


text:
Taꞌikuai tema — heꞌi yvatekueve haꞌe kuery pe. Haꞌe rami rire Gibeão pygua kuery ma yxakã mbovoarã haꞌe yy renoẽarã ikuai heta vaꞌe kuery pavẽ pe, yvatekueve ijayvuague rami vy. 


text:
Haꞌe gui Josué oenoĩmba vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Mbaꞌe re tu orembotavy vy “Peẽ kuerya gui mombyry orerekoa vaꞌe” peje vaꞌekue, ore kuerya katyꞌi ae pendekoa vaꞌeri?


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ ma ayvu vaipy pendekuai. Ore kuery pegua escravo pendekuai riae ꞌrã yxakã pembovo haꞌe yy penoẽ aguã Xeruete ro pyguarã — heꞌi. 


text:
Haꞌe kuery ombovai Josué pe: — Rombotavya rupi oreayvu vaꞌekue, mbaꞌeta ore nerembiguai kuery roendu omombeꞌua rã anhetẽ Senhor Nderuete guembiguai Moisés pe ijayvu pendevy omeꞌẽ aguã kovaꞌe yvy haꞌe javi, haꞌe peẽ kuery renonde omomba aguã yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi. Peẽ kuery orejukapa gui rokyje vy ae orekuai vaꞌekue haꞌe rami.


text:
Haꞌe vaꞌe ára guive Josué omoingo yxakã mbovoarã haꞌe yy renoẽarã heta vaꞌe kuery pe, haꞌe Senhor pegua altar pyguarã. Aỹ peve haꞌe rami ikuai, henda Nhanderuete oiporavoague py ae. 


text:
<n> Peteĩ nhiruĩ huvixa Gibeão rovai opuꞌã okuapyague</n> Haꞌe gui Jerusalém pygua huvixa Adoni-Zedeque oendu Ai tekoa re Josué kuery ipoꞌaka vy omomba eteague. Oendu avi Ai haꞌe huvixa re ojapoague, Jericó haꞌe haꞌe pygua huvixa re ojapoague rami avi. Oendu avi Gibeão pygua kuery Israel kuery reve peteĩ rami ikuai aguã ojapoague, haꞌe haꞌe kuery mbyte ikuaia. Haꞌe nunga oendu vy


text:
okyje vaipa okuapy, mbaꞌeta Gibeão ma tetã guaxu oĩ huvixave oĩa ramigua, Ai tekoa gui tuvixave vaꞌe. Oikuaa avi haꞌe pygua ipyꞌa guaxukue memea.


text:
Haꞌe ramo Jerusalém pygua huvixa Adoni-Zedeque omondouka guembiguai Hoão Hebrom pygua huvixaa py, haꞌe Jarmute pygua huvixa Pirã hery vaꞌea py, Laquis pygua huvixa Jafia-a py, haꞌe Eglom pygua huvixa Debir-a py. Haꞌe vy haꞌe kuery pe aipoeꞌi uka: 


text:
— Peju ke xea py, xepytyvõ Gibeão pygua kuery jajukapa aguã. Mbaꞌeta haꞌe kuery ma Josué haꞌe Israel kuery reve ojapo rakaꞌe peteĩ rami ikuai aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã amorreu regua huvixa kuery nhomboaty vy ojeꞌoi peteĩ nhiruĩve: Jerusalém pygua huvixa, Hebrom, Jarmute, Laquis haꞌe Eglom pygua huvixa. Xondaro kuery haꞌe javi reve ojeꞌoi vy Gibeão katyꞌi ikuai. Haꞌe gui opuꞌã okuapy haꞌe pygua kuery rovai. 


text:
<n> Gibeão pygua kuery Josué pe ojepy ukaague</n> Haꞌe ramo Gibeão pygua avakue omondouka oayvu reraa Josué kuery rekoa Gilgal py. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Orereja eme ore aeꞌi, nerembiguai orekuai rã. Eju pojava orea katy, orereraa jepe, orepytyvõ ke. Mbaꞌeta amorreu kuery yvytya rupi ikuai vaꞌe regua huvixa kuery reve onoꞌõ ma okuapy orere opuꞌã aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Josué pe: — Ekyje eme haꞌe kuery gui, mbaꞌeta ndepo py amboaxapa. Neĩ peteĩve ndaꞌipoꞌakai ꞌrã ndere — heꞌi. 


text:
Senhor omoĩ vai Israel kuery renonde, ojapo ojuka reta aguã rami Gibeão py. Haꞌe rami vy omonha Bete-Horom katy tape oo vaꞌe rupi, Azeca haꞌe Maquedá peve oitypa ojeꞌoivy.


text:
Haꞌe gui Israel kuery gui Bete-Horom yvyꞌã guy katy onha ojeꞌoivy jave ma haꞌe kuery áry Senhor yva gui omboꞌoky amandau guaxu Azeca ovaẽa peve. Haꞌe ramo omanomba. Israel kuery kyxe py ojuka vaꞌekue gui hetave amandau gui omano vaꞌekue. 


text:
<n> Kuaray haꞌe jaxy opyta ranheague</n> Israel kuery po py Senhor amorreu kuery omboaxaa ára ma Josué ojapukai Senhor pe. Haꞌe vy Israel kuery oendua py aipoeꞌi: — Kuaray, epyta ke Gibeão áry, haꞌe ndee jaxy, epyta Aijalom yvyugua áry — heꞌia rami


text:
kuaray opyta, jaxy guive, ngovaigua kuery ojukapa peve. Yva mbyte py ae kuaray opyta, are oike aguã peteĩ ára haꞌe javi re raiꞌi. Kuaxia heko porã vaꞌe rekokue oĩa re haꞌe nunga ipara oiny.


text:
Haꞌe vaꞌeꞌỹ mbove haꞌe vaꞌe ramigua ára ndoikoi, neĩ haꞌe vaꞌe rire, Senhor peteĩ ava ojapukai rã onheꞌẽ rendu vy ojapo vaꞌekue ramigua. Mbaꞌeta Senhor ae Israel kuery re omaꞌẽ vy opuꞌã hovaigua kuery re. 


text:
<n> Peteĩ nhiruĩ huvixa Josué omboty ukapa rire ojukaague</n> Haꞌe rã peteĩ nhiruĩve huvixa kuery ma onha vy onhemimba Maquedá py itakua oĩ vaꞌe py.


text:
Haꞌe ramo Josué pe omombeꞌua vy — Peteĩ nhiruĩve huvixa kuery ojoua raꞌe Maquedá py itakua oĩ vaꞌe py onhemi vaꞌekue — ꞌea. 


text:
Haꞌe gui Josué aipoeꞌi: — Itakua juru mbotyarã haꞌvy pembojere peteĩ ita guaxu, haꞌe pemoĩ avakue harõarã. Haꞌe rã peẽ ae ma pepyta eme haꞌe py.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py tapeo pendovaigua kuery rakykue, pejukapa takykue oo vaꞌe-vaꞌe. Pemoinge eme haꞌe kuery retã py, mbaꞌeta Senhor Penderuete omboaxa ma pendepo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami py Israel kuery reve Josué ojuka reta, omomba. Haꞌe rami avi haꞌe kuery regua amongue eteꞌi oo jepe tetã ikorapa vaꞌe py oike vy.


text:
Haꞌe gui Josué oĩa katy ixupegua kuery haꞌe javi ojevy okuapy ovyꞌa reve, Maquedá py ikuaiague py ae. Haꞌe rami rire avave rei ndaꞌijayvu kuaavei Israel kuery rovai. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire mae Josué aipoeꞌi: — Peipeꞌa ke itakua juru gui ita guaxu oĩ vaꞌe, haꞌe xea py ju peru peteĩ nhiruĩve huvixa kuery haꞌe gui. 


text:
Haꞌe ramo ma haꞌe rami ikuai vy itakua gui ogueru peteĩ nhiruĩve huvixa: Jerusalém pygua, Hebrom, Jarmute, Laquis haꞌe Eglom pygua.


text:
Josué-a py huvixa kuery ogueru ma ramo oenoĩmba avakue Israel regua haꞌe javi. Haꞌe vy aipoeꞌi xondaro ruvixa kuery hexeve ojeꞌoi vaꞌekue pe: — Peju ke. Pepyrõ kovaꞌe huvixa kuery ajuꞌy re — heꞌi ramo haꞌe kuery ou vy opyrõ haꞌe kuery ajuꞌy re. 


text:
Haꞌe ramo Josué aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Pekyje eme, penhemondyi eme guive. Penembaraete haꞌe pendepyꞌa guaxu, mbaꞌeta guĩ rami ae Senhor ojapo ꞌrã pendovaigua kuery haꞌe javi re, haꞌe kuery rovai pepuꞌãa vaꞌe re rei — heꞌi.


text:
Haꞌe gui Josué oikutu vy ojukapa. Haꞌe vy yvyra re oupi imoiny peteĩ nhiruĩve. Hetekue yvyra re ovava okuapy kaꞌaru peve.


text:
Kuaray oike ma jave Josué omboguejy uka yvyra gui. Haꞌe rã omombo itakua onhemiague py ae. Haꞌe gui itakua juru py omboaty reta ita guaxu. Haꞌekue py teri oĩ aỹ peve. 


text:
<n> Sete huvixa re vyvoi ju Josué kuery ipoꞌakaague</n> Haꞌe vaꞌe árave Josué ipoꞌaka Maquedá tetã re. Haꞌe pygua kuery ojukapa kyxe py, huvixa voi. Omomba katuĩꞌi haꞌe py ikuai vaꞌekue. Ndoejai neĩ peteĩve. Maquedá pygua huvixa re ojapo Jericó pygua huvixa re ojapoague rami ae. 


text:
Haꞌe ramo Senhor omboaxa Israel kuery po py, huvixa guive. Kyxe py ojukapa haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi. Ndoejai neĩ peteĩꞌi. Haꞌe pygua huvixa re ojapo Jericó pygua huvixa re ojapoague rami. 


text:
Libna gui Israel kuery haꞌe javi reve Josué oo vy Laquis tetã ju ojoko, haꞌe vy opuꞌã haꞌe pygua re.


text:
Laquis voi Senhor omboaxa Israel kuery po py. Haꞌe ramo koꞌẽ jevy oike vy ojukapa kyxe py haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi, Libna re ojapoague rami ae. 


text:
Haꞌe ramo Geber pygua huvixa Hoão vaꞌe oo Laquis pygua kuery oipytyvõ vy, teĩ Josué ojuka, hupivegua kuery voi. Neĩ peteĩꞌi ndoejai. 


text:
Laquis gui Israel kuery haꞌe javi reve Josué oo Eglom katy. Haꞌe py ju ojoko vy opuꞌã haꞌe pygua re.


text:
Haꞌe vaꞌe árave oike vy ojukapa kyxe py. Haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi omomba. Laquis re ojapoague rami ae ju ojapo. 


text:
Haꞌe rire ma Eglom gui Israel kuery haꞌe javi reve Josué oo Hebrom katy. Haꞌe pygua kuery re ju opuꞌã.


text:
Haꞌe py oike vy ojukapa kyxe py: huvixa haꞌe haꞌe katyꞌi hekoa vaꞌekue haꞌe javi. Neĩ peteĩꞌi voi ndoejai, Eglom re ojapoague rami ae. Omomba ukaague rami ae Josué omomba, haꞌe pygua kuery haꞌe javi. 


text:
Oipeꞌa tetã, haꞌe huvixa voi ojuka kyxe py. Haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi omomba katuĩꞌi. Peteĩꞌi voi ndoejai. Hebrom, Libna haꞌe huvixa re ojapoague rami ojapo Debir haꞌe huvixa re voi. 


text:
Haꞌe rami py Josué kuery ojukapa haꞌe vaꞌe yvy regua kuery yvyꞌã reia rupi ikuai vaꞌe, Neguebe rupi, nhuũndy reia haꞌe yvyꞌã guy rupi ikuai vaꞌe, huvixa kuery haꞌe javi reve. Omomba ipytuẽ vaꞌe haꞌe javi. Neĩ peteĩꞌi voi ndoejai, Senhor Israel kuery Ruete ijayvuague rami vy.


text:
Josué kuery oitypa vyvoi haꞌe vaꞌe huvixa kuery, haꞌe ijyvy haꞌe javi, mbaꞌeta Senhor Israel kuery Ruete ae Israel kuery re omaꞌẽ vy opuꞌã joe.


text:
<n> Amboae kuery re Josué kuery ipoꞌakaague</n> Haꞌe nunga ma omombeꞌua rã Hazor pygua huvixa Jabim oendu vy guembiguai omondouka Madom pygua huvixa Jobabe-a py, Sinrom haꞌe Acsafe pygua huvixaa py,


text:
haꞌe yvyty reia kuaray ijapuꞌaꞌia katy huvixa kuery ikuai vaꞌea py, Quinerete regua kuaray puku-a katy yvy joja reia py, Dor regua yvyꞌãmbe haꞌe yvyꞌãmbe tuvixa vaꞌe ikuai vaꞌe rupi, yeꞌẽ rexei oĩ vaꞌe py,


text:
omondouka avi cananeu kuery kuaray oua katy, haꞌe kuaray oikea katy ikuai vaꞌe pe: amorreu kuery, heteu, ferezeu, jebuseu kuery yvytya rupi ikuai vaꞌe pe, haꞌe heveu kuery Hermom yvyꞌã guy py Mispa yvy re ikuai vaꞌe pe.


text:
Haꞌe rami rã haꞌe vaꞌe kuery oupa, oxondaro kuery haꞌe javi reve. Mbovy eꞌỹ ete ikuai, ita kuꞌi yeꞌẽ rembe rupi ikuai vaꞌe rami heta. Guymba kavaju haꞌe karóxa heta ete ogueru.


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Josué pe: — Ekyje eme haꞌe kuery gui. Koꞌẽ rã kovaꞌe hora-ve amboaxapa ꞌrã Israel kuery po py ojuka pyre. Kavaju kuery pemongaraupa ꞌrã, haꞌe karóxa peapypa ꞌrã tata py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Merom yakã katy Josué oxondaro kuery haꞌe javi reve ou pojava vy opuꞌã okuapy haꞌe kuery rovai.


text:
Israel kuery po py Senhor omboaxapa ramo ojukapa. Omonha Sidom tuvixa vaꞌe peve, haꞌe Misrefote-Maim haꞌe Mispa regua yvyugua kuaray oua katy oĩ vaꞌe peve. Ojukapa, neĩ peteĩꞌi voi ndoejai.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py Josué kuery ojevy vy Hazor tetã re ju ipoꞌaka. Kyxe py ojuka haꞌe pygua huvixa. Hazor ma tetã mboae ae haꞌe javi re ipoꞌaka vaꞌekue.


text:
Kyxe py ojuka haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi, omomba katuĩꞌi. Peteĩve ndoikovevei. Haꞌe Hazor tetã ma oapypa.


text:
Haꞌe vaꞌe huvixa kuery tetã openaa haꞌe javi ma Josué kuery ojopypa, huvixa kuery voi. Ojukapa kyxe py, omomba katuĩꞌi, Senhor rembiguai Moisés ijayvuague rami vy.


text:
Haꞌe rã tetã yvyꞌã reia rupi ikuai vaꞌe ma Israel kuery ndoapyi, Hazor eꞌỹ vy. Haꞌe vaꞌe ma Josué oapy uka.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã pygua mbaꞌe rei-reikue ma Israel kuery ogueraapa, hymbakue guive. Haꞌe rã haꞌe pygua kuery ma ojukapa kyxe py omomba peve. Peteĩve ndoikovevei.


text:
Senhor guembiguai Moisés pe ijayvuague rami ae Moisés ju ijayvu Josué pe. Haꞌe rã haꞌekue rami Josué ojapo. Neĩ peteĩ ayvuꞌi voi ndojapo eꞌỹi Moisés pe Senhor ijayvuague haꞌe javi. 


text:
Haꞌe rami py Josué kuery ipoꞌaka haꞌe vaꞌe yvy haꞌe javi re: yvyty reia rupi, Neguebe haꞌe Gósen yvy haꞌe javi, yvy joja reia rupi, Arabá, haꞌe gui Israel peguarã yvyty reia, haꞌe ijyvýry yvyꞌã reia oĩ vaꞌe reve,


text:
Halaque yvyty Seir katy oo vaꞌe guive Baal-Gade Líbano regua yvyugua re oĩ vaꞌe peve, Hermom yvyty yvyꞌiry. Haꞌe vaꞌe rupi huvixa kuery ikuai vaꞌe voi ojopypa. Oitypa, haꞌe ojukapa.


text:
Jipoi tetã Israel kuery reve peteĩ rami ikuai vaꞌe, heveu kuery Gibeão pygua eꞌỹ vy. Joe opuꞌãa rupi anho ojopypa.


text:
Mbaꞌeta Senhor gui ae ou haꞌe kuery inhakã ratã aguã, Israel kuery rovai opuꞌã aguã rami, haꞌe rami rã omboaxy eꞌỹ re omomba ete aguã omokanhymba peve, Moisés pe Senhor ijayvuague rami vy. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave py Josué kuery ojeꞌoi vy omomba anaquim kuery yvyty reia rupi ikuai vaꞌe, haꞌe gui Hebrom, Debir haꞌe Anabe pygua, haꞌe Judá haꞌe Israel regua yvyty re ikuai vaꞌekue haꞌe javi. Josué kuery omomba ete, hetã guive.


text:
Anaquim regua neĩ peteĩve ndoikovei Israel kuery yvy re. Gaza py anho, Gate haꞌe Asdode py ma amongueꞌi okuave. 


text:
Haꞌe rami py Moisés pe Senhor ijayvuague rami vy Josué ipoꞌaka haꞌe vaꞌe yvy haꞌe javi re. haꞌe ombojaꞌo Israel kuery yvyrã. Joegua-egua ikuai vaꞌe peguarã ombojaꞌo. Haꞌe vaꞌe rire yvy re opytuꞌupa joe opuꞌãa gui. 


text:
<n> Mokoĩ huvixa Moisés oity vaꞌekue rery oĩa</n> Povaꞌe kuery ma haꞌe vaꞌe yvy regua huvixa Israel kuery ojukapa vaꞌekue Jordão yakã rovai re kuaray oua katy, haꞌe ijyvy re voi ipoꞌaka, Arnom yakãꞌi guive Hermom yvyty peve, haꞌe yvy joja reia kuaray oua katygua haꞌe javi. 


text:
Amorreu kuery ruvixa Seom ma Hesbom py oĩ vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe openaague ma Arnom yvyugua yvýry Aroer oĩ vaꞌe guive, haꞌe Arnom yvyugua mbyte gui Gileade mbyte peve, Jaboque yakãꞌi peve, Amom ramymino kuery yvy peve.


text:
Yvy joja reia guive yeꞌẽ Quinerete kuaray oua katy peve, haꞌe gui Yeꞌẽ ro regua kuaray oua katy tape Bete-Jesimote katy oo vaꞌe rupi, haꞌe gui kuaray puku-a katy guive Asdote-Pisga yvyꞌã guy katy. 


text:
Amboae yvy ma Basã pygua huvixa Ogue mbaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma refaim kuery ramymino, Astarote haꞌe Edrei py oĩ vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe openaague ma Hermom yvyty, Salca haꞌe Basã haꞌe javi, gesurita haꞌe maacatita kuery yvy peve, haꞌe gui Gileade mbyte rupi Hesbom pygua huvixa Seom yvy peve.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery Senhor rembiguai Moisés Israel kuery reve ojukapa. Ijyvykue ma Senhor rembiguai Moisés omboaxa Rúben regua, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue pe. 


text:
<n> Huvixa kuery Josué oitypa vaꞌekue retã rery oĩa</n> Haꞌe gui po rami ma Jordão yakã kyvõ rupi kuaray oikea katy huvixa kuery ikuai vaꞌe rery, Israel kuery reve Josué ojukapa vaꞌekue, Baal-Gade Líbano regua yvyugua guive, Halaque yvyty Seir katy oo vaꞌe peve. Haꞌe vaꞌe yvy ma Josué omboaxa Israel regua kuery pe ombojaꞌo vy.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma yvyty reia rupi oĩ, yvyꞌãmbe reia rupi, yvy joja reia rupi, yvyꞌã guy rupi, tekoa eꞌỹa rupi, haꞌe Neguebe rupi. Haꞌe py ikuai vaꞌekue ma heteu, amorreu, cananeu, ferezeu, heveu haꞌe jebuseu kuery.


text:
<n> Yvy ndojopypai teri vaꞌekue re ijayvuague</n> Haꞌe gui Josué tujaꞌi ma, heta maꞌetỹ ma oguereko jave ixupe Senhor aipoeꞌi: — Ndetujaꞌi ma, heta ma rereko maꞌetỹ. Haꞌe rami teĩ heta ete teri oĩ yvy ndapejopypai vaꞌe.


text:
Egito katyꞌi Sior oĩ vaꞌe guive Ecrom yvy kuaray ijapuꞌaꞌia katy oĩ vaꞌe peve, “Cananeu kuery yvy” ꞌepy vaꞌe, haꞌe gui filisteu kuery ruvixa peteĩ nhiruĩ ikuai vaꞌe openaa: Gaza, Asdode, Asquelom, Gate haꞌe Ecrom tetã.


text:
Kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe ma aveu kuery yvy ndapejopyi teri avi, haꞌe gui cananeu kuery yvy haꞌe javi, haꞌe Sidom regua kuery Meara yvy, amorreu kuery yvy katyꞌi Afeca oĩ vaꞌe.


text:
Oime teri avi gibleu kuery yvy, haꞌe Líbano yvy haꞌe javi kuaray oẽa katy oĩ vaꞌe, Hermom yvyꞌã guy py Baal-Gade oĩ vaꞌe guive Hamate katy oaxaa peve,


text:
haꞌe gui yvyty reia rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi, Líbano gui Misrefote-Maim peve, Sidom regua kuery haꞌe javi. Haꞌe vaꞌe yvy xee aipeꞌa ꞌrã Israel kuery renonde gui. Haꞌe nunga rupi embojaꞌo ma voi yvy Israel kuery peguarã, ndevy xeayvuague rami vy.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ ma embojaꞌo yvy nove regua ikuai vaꞌe peguarã, haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue pe — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Manassés regua mboae mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue reve ma Rúben haꞌe Gade regua kuery hekoa ae ma Jordão yakã rovai re kuaray oua katy, Senhor rembiguai Moisés omboaxaague rami vy.


text:
Haꞌe kuery yvy ma Arnom yvyugua py Aroer oĩ vaꞌe gui ijypy, haꞌe gui tetã yvyugua mbyte py oĩ vaꞌe, haꞌe Medeba py yvyꞌãmbe tuvixa vaꞌe haꞌe javi Dibom peve oo vaꞌe,


text:
Haꞌe gui Gileade, haꞌe gesurita haꞌe maacatita kuery yvy, Hermom yvyty haꞌe javi, haꞌe gui Basã haꞌe javi Salca peve,


text:
Basã pygua huvixa Ogue openaague haꞌe javi, Astarote haꞌe Edrei py voi opena vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma gigante kuery regua rembyrekue. Haꞌe vaꞌe kuery ma Moisés ojukapa rai vy oipeꞌapa vaꞌekue.


text:
Haꞌe rã gesurita haꞌe maacatita kuery ma Israel kuery ndoipeꞌai rire aỹ peve haꞌe kuery ikuai Israel kuery mbyte. 


text:
<n> Moisés yvy ombojaꞌo-jaꞌoague</n> Haꞌe rã Levi regua pe anho nombojaꞌoi ijyvyrã, mbaꞌeta Senhor Israel kuery Ruete pe mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ mbyre ma haꞌe kuery pegua oĩ, aipoeꞌi ma voiague rami vy. 


text:
Haꞌe kuery rekoarã ijypy Arnom yvyugua apy re Aroer oĩ vaꞌe gui, haꞌe gui tetã yvyugua mbyte py oĩ vaꞌe, haꞌe yvyꞌãmbea tuvixa vaꞌe haꞌe javi Medeba peve.


text:
Oĩ avi Hesbom ijyvýry tetã ikuai vaꞌe haꞌe javi reve, yvyꞌãmbea tuvixa vaꞌe py oĩ vaꞌe: Dibom, Bamote-Baal haꞌe Bete-Baal-Meom,


text:
tetã yvyꞌãmbe tuvixa vaꞌe haꞌe javi, haꞌe amorreu kuery ruvixa Seom Hesbom py oĩ vaꞌe openaague haꞌe javi. Haꞌe vaꞌe ma Moisés ojuka Midiã pygua ruvixa kuery Evi, Requém, Zur, Hur haꞌe Reba ojukaague rami avi. Haꞌe vaꞌe kuery ma Seom pegua yvatekueve yvy re opena vaꞌekue.


text:
Rúben regua kuery yvy ma Jordão yakã peve oo, haꞌe haꞌe katy raiꞌi ikuai vaꞌe peve. Haꞌe vaꞌe yvy ma Rúben ramymino kuery pegua, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, tetã haꞌe tekoa ijyvýry ikuai vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe gui Gade regua kuery pe ma Moisés ombojaꞌo taꞌy kuery peguarã peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Haꞌe kuery yvy ma Jazer haꞌe Gileade re tetã oĩ vaꞌe haꞌe javi, haꞌe Amom ramymino kuery yvy mbyte rupi, Rabá apy re Aroer oĩ vaꞌe peve;


text:
haꞌe gui yvyugua py oĩ vaꞌe ma Bete-Arã, Bete-Ninra, Sucote haꞌe Zafom ma Hesbom pygua huvixa Seom openaague rembyrekue, haꞌe gui Jordão yakã, haꞌe ijyvýry rupi ikuai vaꞌe yeꞌẽ Quinerete apy peve, Jordão rovai re kuaray oua katy oĩ vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma Gade ramymino kuery pegua peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, tetã haꞌe tekoa ijyvýry ikuai vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe gui Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue peguarã ma Moisés ombojaꞌo peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Haꞌe kuery rekoa ma Maanaim gui ijypy, haꞌe gui Basã haꞌe javi, Basã pygua huvixa Ogue openaague haꞌe javi, haꞌe tekoa Jair openaague haꞌe javi, sessenta tetã Basã re ikuai vaꞌe;


text:
haꞌe gui Gileade yvy mbyte rupi, haꞌe Astarote haꞌe Edrei tetã Basã pygua huvixa Ogue openaague. Haꞌe vaꞌe tetã ma Manassés raꞌy Maquir pe omboaxa vaꞌekue, Maquir ramymino kuery mbyte rupi ikuai vaꞌe pe omboaxa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. 


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma Moisés ombojaꞌo vaꞌekue Moabe regua nhuũndy rupi oiko teri jave. Jordão yakã rovai re opyta, Jericó regua kuaray oua katy.


text:
Haꞌe rã Levi regua pe ma Moisés nombojaꞌoi yvy, mbaꞌeta haꞌe kuery pegua ma Senhor Israel kuery Ruete ae oiko, haꞌe kuery pe ijayvu ma voiague rami vy. 


text:
<n> Canaã yvy xorte rupi ombojaꞌoague</n> Po rami ma Canaã yvy re Israel kuery oyvyrã ojopy rakaꞌe. Sacerdote Eleazar, Num raꞌy Josué haꞌe Israel kuery regua huvixa ikuai vaꞌe ombojaꞌo okuapy haꞌe kuery pe.


text:
Haꞌe kuery yvyrã xorte oexaa rupi ombojaꞌo okuapy Moisés pe Senhor ijayvuague rami vy, nove regua pe, haꞌe peteĩ mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue peguarã ae.


text:
Haꞌe rã mokoĩ regua haꞌe amboae mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue yvyrã ma Moisés omboaxa ma voi Jordão yakã rovai re. Haꞌe rã levita kuery pe ma nomboaxai ijyvyrã tykeꞌy kuery yvy mbyte rupi.


text:
Mbaꞌeta José ramymino kuery Manassés haꞌe Efraim gui ma mokoĩ regua ikuai. Haꞌe gui levita kuery pe ma nomboaxai ijyvyrã. <n>José ramymino kuery reve doze ma ikuai arakaꞌe Israel regua. Haꞌe vaꞌe doze regua pe anho omeꞌẽ ijyvyrã, Levi regua pe eꞌỹ. Haꞌe rami avi tetã omboaxa haꞌe kuery ikuai aguã, haꞌe gui tetã yvýry rupi omboaxa avi guymba vaka haꞌe mymba mboae oguereko aguã.


text:
<n> Calebe pe Josué Hebrom yvy omboaxaague</n> Haꞌe gui Josué-a py Judá ramymino kuery ovaẽ avi Gilgal py. Haꞌe rami vy quenezeu regua Jefoné raꞌy Calebe aipoeꞌi ixupe: — Ndee reikuaa Nhanderuete remimboꞌe Moisés pe Senhor ijayvuague Cades-Barnéia py, xereko re haꞌe ndereko re avi. <n>Calebe haꞌe Josué ma Canaã yvy re oikuaa pota aguã omondouka pyre regua, haꞌe kuery anho nhomongeta vaꞌekue yvy py heta vaꞌe kuery oike ojeꞌoivy aguã re. Haꞌe rã amboae kuery ojeꞌoi vaꞌekue ma okyjepa. Haꞌe nunga rupi Calebe haꞌe Josué pe anho Senhor ijayvu yvy re oike aguã re . 


text:
Xee ma quarenta maꞌetỹ areko vaꞌekue Cades-Barnéia gui Senhor rembiguai Moisés xemondouka jave yvy re aikuaa pota aguã. Haꞌe rã xee amombeꞌu porã ixupe xepyꞌa re aendu vaꞌe.


text:
Haꞌe rã xeryvy kuery xerupive ojeꞌoi vaꞌekue ma omongyjepa rei heta vaꞌe kuery. Haꞌe rã xee ma aĩ atãve tema Senhor Xeruete oipota vaꞌe ajapo aguã.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ára Moisés oura vy aipoeꞌi vaꞌekue xevy: “Anhetẽ yvy repyrõague ma ndee haꞌe neramymino kuery pegua oĩ rakaꞌe rã peve guarã, Senhor Xeruete oipota vaꞌe rejapo aguã reĩ atã ramo”, heꞌi vaꞌekue xevy.


text:
Maꞌẽ, Senhor xere opena aỹ peve aikove aguã rami, ijayvuague rami vy. Quarenta e cinco maꞌetỹ ma ojapo Moisés pe haꞌe rami Senhor ijayvuague, Israel kuery tekoa eꞌỹa rupi teri oguata jave py. Haꞌe gui aỹ ma xee oitenta e cinco maꞌetỹ ma areko.


text:
Xembaraete teri, Moisés xemondouka jave guare rami. Aỹ voi xembaraete aikovy haꞌekue rami ae, joe apuꞌã aguã katy aa haꞌe ajevy aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ ma emboaxa xevy yvyty reia Senhor aipoeꞌiague. Haꞌe jave py rendu karamboae anaquim kuery haꞌe py ikuaia, haꞌe tetã guaxu ikorapa vaꞌea. Haꞌe rami teĩ xereve Senhor oiko rã aipeꞌapa ꞌrã ijayvuague rami vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Hebrom opyta quenezeu regua Jefoné raꞌy Calebe mbaꞌe, ixupe guarã omeꞌẽ aỹ peve, Senhor Israel kuery Ruete oipota vaꞌe ojapo aguã oĩ atã ramo.


text:
Haꞌe vaꞌe eꞌỹ mbove Hebrom tetã rery ma Quiriate-Arba. Arba ma anaquim kuery regua gui yvateve vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe rire yvy re opytuꞌupa ju joe opuꞌãa gui. <n>Tery Quiriate-Arba ma “Arba pegua tetã” ꞌea. 


text:
<n> Nove regua haꞌe amboae regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue yvyrã ombojaꞌoague</n> <n> Judá kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Judá ramymino kuery yvyrã xorte rupi ombojaꞌoa peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. Haꞌe kuery yvy itui kuaray puku-a katy Edom yvy peve, Zim tekoa eꞌỹa kuaray puku-a katy itui vaꞌe apy peve.


text:
Haꞌe gui oo kuaray puku-a katy Acrabim katy oẽ ovya peve, Zim rupi oaxa, haꞌe gui kuaray puku-a katy gui oẽ ovy Cades-Barnéia katy.


text:
Oaxa Hezrom rupi, oẽ Adar peve, haꞌe gui Carca rupi ju ojere ovy. Oaxa Azmom, haꞌe ovaẽ Egito katyꞌi yakãꞌi oĩ vaꞌe py. Haꞌe gui ijyvy oo yeꞌẽ peve. Haꞌe vaꞌe rupi oo ꞌrã pendeyvyrã ombojaꞌoa kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe. 


text:
Haꞌe rã ijapy kuaray oua katygua ma Yeꞌẽ ro rembe rupi itui, Jordão yakã ꞌaa peve. Ijapy kaꞌarua katygua ma yeꞌẽ rembe ojere vaꞌe gui oo, Jordão ꞌaa guive.


text:
Haꞌe gui oo Bete-Hogla peve, haꞌe oaxa Bete-Arabá kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi, oẽ ovy Rúben raꞌy Boã pegua ita oĩa peve.


text:
Oẽve tema ovy Acor yvyugua guive Debir katy, haꞌe gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi ju oo Gilgal katy. Haꞌe vaꞌe ma oĩ Adumim katy oẽ ovya katyꞌi, kuaray puku-a katy yakãꞌi oĩa rami. Haꞌe gui ma oaxa ovy En-Semes py yy oĩ vaꞌe peve. Haꞌe gui oove En-Rogel peve.


text:
Haꞌe vaꞌe gui ma oẽ ovy Hinom raꞌy rekoa yvyugua rupi, haꞌe gui jebuseu kuery ikuaia regua kuaray puku-a katy rupi. Haꞌe vaꞌe ma Jerusalém. Haꞌe gui oẽ ovy Hinom yvyugua rexei kuaray oua katy yvyty oĩ vaꞌe apyte peve, yvyugua refaim kuery ikuaiague kuaray ijapuꞌaꞌia katy itui vaꞌe apy peve.


text:
Haꞌe gui yvyty apyte guive oo yvu Neftoa py oĩ vaꞌe peve. Haꞌe gui oo oiny Efraim tetã yvyty reia rupi ikuai vaꞌe peve. Oove tema Baalá peve. Haꞌe vaꞌe ma Quiriate-Jearim.


text:
Haꞌe gui ojere ovy Baalá guive kuaray oikea katy Seir yvyty peve oo vy. Oaxa ovy Jearim yvyty kuaray ijapuꞌaꞌia katy oĩ vaꞌe yvýry rupi. Haꞌe vaꞌe ma Quesalom. Haꞌe gui oguejy ovy Bete-Semes katy. Timna rupi oaxa.


text:
Oove ju Ecrom yke kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe katy rupi. Siquerom katy oo vy oaxa yvyty Baalá, Jabneel py oẽ, yeꞌẽ py mae ijapy.


text:
Haꞌe rã yvy ombojaꞌoa kuaray oikea katy itui vaꞌe ma yeꞌẽ tuvixa vaꞌe rembe ae. Haꞌe rami ma itui Judá ramymino kuery yvyrã ombojaꞌoa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Jefoné raꞌy Calebe pe ma Josué omboaxa Judá ramymino kuery yvy mbyte py oiko aguã, Senhor aipoeꞌiague rami vy. Haꞌe vaꞌe ma Quiriate-Arba, Hebrom ꞌepy vaꞌe. Arba ma Enaque ru oiko vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã gui Calebe oipeꞌa mboapy Enaque raꞌy kuery regua: Sesai, Aimã haꞌe Talmai, Enaque ramymino kuery meme.


text:
Calebe aipoeꞌi: — Quiriate-Sefer re ipoꞌaka vy oipeꞌapa vaꞌekue pe ma ameꞌẽ ꞌrã xerajy Acsa taꞌyxyrã — heꞌi.


text:
Haꞌe vaꞌe kunha Otniel-a py oo vy ixupe ijayvu guatyu pe peteĩ yvy re ojerure aguã re. Haꞌe gui mburika áry gui oguejy ramo ixupe Calebe oporandu: — Mbaꞌe tu reipota? 


text:
Ombovai: — Emeꞌẽ mbaꞌemo xevy. Yvy pirua rive xevy remeꞌẽ rire emeꞌẽve ju ygua ikuai vaꞌe — heꞌi ramo ixupe omeꞌẽ yvu yvyꞌã re haꞌe yvyꞌã guy rupi ikuai vaꞌe. 


text:
<n> Judá kuery retã rery oĩa</n> Povaꞌe ma Judá ramymino kuery rekoarã omboaxa pyre, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Judá ramymino kuery retã kuaray puku-a katy, Edom yvy katyꞌi ikuai vaꞌe rery ma Cabzeel, Éder, Jagur,


text:
Lebaote, Silim, Aim haꞌe Rimom. Haꞌe javi vy ma vinte e nove tetã ikuai, ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Saaraim, Aditaim, Gedera haꞌe Gederotaim. Haꞌe javi vy ma catorze tetã ikuai, ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Gederote, Bete-Dagom, Naamá haꞌe Maquedá. Haꞌe javi vy ma dezesseis tetã ikuai ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe gui Asdode haꞌe ijyvýry tetãꞌi haꞌe tekoa ikuai vaꞌe reve, Gaza haꞌe ijyvýry tetãꞌi haꞌe tekoa ikuai vaꞌe reve, Egito regua yakã haꞌe yeꞌẽ tuvixa vaꞌe rembe peve. 


text:
Hunta, Quiriate-Arba (haꞌe vaꞌe ma Hebrom) haꞌe Zior. Haꞌe javi vy ma nove tetã ikuai ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Maarate, Bete-Anote haꞌe Eltecom. Haꞌe javi vy ma mboapy meme tetã ikuai ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe gui Quiriate-Baal (haꞌe vaꞌe ma Quiriate-Jearim) haꞌe Rabá. Haꞌe javi vy ma mokoĩ tetã oĩ ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Nibsã, Tetã-juky haꞌe En-Gedi. Haꞌe javi vy ma mboapy meme tetã ikuai ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe rã jebuseu kuery Jerusalém py ikuai vaꞌe ma Judá ramymino kuery ndoipeꞌa kuaai. Haꞌe ramo aỹ peve Jerusalém py jebuseu kuery ikuai Judá ramymino kuery mbyte. 


text:
<n> Efraim kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui José ramymino kuery yvyrã xorte rupi omboaxaa vaꞌekue ma ijypy Jordão yakã haꞌe Jericó katyꞌi gui. Haꞌe gui oo Jericó regua kuaray oua katy yy oĩ vaꞌe rupi, haꞌe gui tekoa eꞌỹa haꞌe yvyꞌã reia rupi oo Betel peve.


text:
Haꞌe gui oguejy ovy kuaray oikea katy Jafleti yvy peve, Bete-Horom yvyꞌã guy oĩ vaꞌe haꞌe Gezer peve. Yeꞌẽ rembe py ma ijapy.


text:
Haꞌe gui Efraim ramymino kuery yvyrã peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy ojopy vaꞌekue apy ma kuaray oua katy rupi oo Atarote-Adar guive Bete-Horom yvyꞌã oĩ vaꞌe peve.


text:
Haꞌe gui yeꞌẽ katy oo. Kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi oo Micmetate katyꞌi. Haꞌe vaꞌe gui ma kuaray oua katy ojevy ovy Taanate-Siló peve. Haꞌe vaꞌe rupi oo ju kuaray oua katy Janoa peve.


text:
Haꞌe gui Tapua guive kuaray oikea katy oo oiny Caná yakãꞌi peve. Yeꞌẽ rembe py ma ijapy. Haꞌe vaꞌe ma Efraim ramymino kuery regua yvyrã omboaxa pyre, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. 


text:
Efraim ramymino kuery pe ombojaꞌoa avi amongue tetã Manassés ramymino kuery yvy mbyte ikuai vaꞌe, ijyvýry tetãꞌi haꞌe tekoaꞌi ikuai vaꞌe haꞌe javi reve.


text:
Haꞌe rã cananeu kuery Gezer py ikuai vaꞌe ma ndoipeꞌai okuapy. Haꞌe rire haꞌe vaꞌe kuery ma Efraim kuery mbyte ikuai aỹ peve. Haꞌe ramo omombaꞌeapo nheaꞌã imbokuapy. 


text:
<n> Manassés kuery mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Manassés regua kuery yvyrã ma xorte rupi avi omboaxaa. Manassés ma José raꞌy oiko ypyꞌi vaꞌekue. Haꞌe gui Manassés raꞌy jypyꞌigua ma Maquir Gileade ru vaꞌe, joe opuꞌãa rupi oiko vaꞌekue. Ixupe ma Gileade haꞌe Basã tekoa omboaxaa.


text:
Manassés ramymino kuery mboae ojopy avi oyvyrã, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. Haꞌe vaꞌe kuery ma Abiezer raꞌy kuery, Heleque, Asriel, Siquém, Hefer haꞌe Semida raꞌy kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ma José raꞌy Manassés ramymino kuery meme, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. 


text:
Haꞌe rã Manassés raꞌy Maquir ramymino, Gileade raꞌy Zelofeade hery vaꞌe ma ndataꞌyi, tajy anho rei. Tajy kuery rery ma Macla, Noa, Hogla, Milca haꞌe Tirza.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma ovaẽmba sacerdote Eleazar, Num raꞌy Josué haꞌe huvixa kuery renonde. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Moisés pe Senhor aipoeꞌi rakaꞌe oreyvyrã omboaxa aguã orekyvy kuery ikuaia mbyte — heꞌi ramo haꞌe kuery yvyrã Josué omboaxa tuu ryvy kuery ikuaia mbyte, Senhor aipoeꞌiague rami vy.


text:
Haꞌe vy Manassés regua rekoarã omboaxave ju dez henda py, Gileade haꞌe Basã yvy Jordão yakã rovai re oĩ vaꞌe ojopy ae ma vaꞌekue áryve.


text:
Mbaꞌeta Manassés ramymino kuery kunhague ma taꞌy kuery mbyte oguereko ꞌrãe yvy. Haꞌe rã Manassés ramymino kuery mboae ma Gileade yvy ojopy ae ma vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Manassés kuery yvy apy ma Aser gui oo Micmetate, Siquém regua kuaray oua katy oĩ vaꞌe peve. Haꞌe gui kuaray puku-a katy oo En-Tapua pygua kuery ikuaia peve.


text:
Manassés kuery ma Tapua yvy re hekoa. Haꞌe rã Tapua tetã ma Efraim ramymino kuery pegua opyta, Manassés regua yvy apy py oĩ vaꞌeri.


text:
Haꞌe ramo ijyvy apy oguejy ovy Caná yakã peve. Haꞌe rã Manassés yvy re, yakã gui kuaray puku-a katy tetã ikuai vaꞌe ma Efraim pegua opyta. Haꞌe gui Manassés yvy apy ma yakã gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi oo oiny. Ijapy ma yeꞌẽ rembe py.


text:
Efraim regua yvy ma kuaray puku-a katy oĩ, haꞌe rã Manassés regua yvy ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy oĩ. Haꞌe gui ijapy ma yeꞌẽ rembe. Kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi oĩ vaꞌe ma Aser regua yvy. Haꞌe rã kuaray oua katy rupi ma Issacar regua yvy oĩ.


text:
Mbaꞌeta Issacar haꞌe Aser regua yvy re amongue tetã ikuai vaꞌe ma Manassés kuery peguarã opyta. Haꞌe vaꞌe ma Bete-Seã haꞌe tetãꞌi ijyvýry ikuai vaꞌe, Ibleão, Dor, Taanaque haꞌe Megido, yvy mboapy yvytyꞌi oĩ vaꞌe re.


text:
Haꞌe rami avi haꞌe vaꞌe tetã pygua kuery ma Manassés ramymino kuery ndoipeꞌa kuaai. Haꞌe nunga rupi cananeu kuery ikuai ae tema haꞌe vaꞌe yvy re.


text:
Haꞌe gui José ramymino kuery regua aipoeꞌi Josué pe: — Mbaꞌe re tu peteĩ henda py eteꞌi ri remboaxa oreyvyrã? Mbaꞌeta ore kuery ma heta orekuai, aỹ peve Senhor oremoingo porã ramo. 


text:
Josué ombovai: — Pendereta vaꞌe vy tapeo kaꞌaguy re, haꞌe py pembokatu ferezeu haꞌe refaim kuery yvy re, pendeyvy Efraim re yvyꞌã reia oĩ vaꞌe ipoꞌiꞌi vaipa ri ramo — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo José ramymino kuery aipoeꞌive ju: — Yvyꞌã reia re orerekoa oĩ vaꞌe ma ndaꞌevei. Haꞌe gui cananeu kuery yvyugua py ikuai vaꞌe ma karóxa ferro guigua oguereko vaꞌe meme. Bete-Seã py haꞌe ijyvýry tetãꞌi rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi oguereko avi, Jezreel yvyꞌã guy py ikuai vaꞌe kuery voi. 


text:
Haꞌe ramo José raꞌy Efraim haꞌe Manassés regua kuery pe Josué ombovai vy aipoeꞌi: — Peẽ kuery ma pendereta haꞌe penembaraete vaꞌe. Peteĩ henda py eteꞌi eꞌỹ ꞌrã penderekoa.


text:
Aỹ ma yvyꞌã reia ma pendevy guarã itui. Kaꞌaguy anho rei teĩ pembokatupa ꞌrã. Ijapya peve ꞌrã penderekoa, mbaꞌeta peipeꞌapa ꞌrã cananeu kuery, imbaraetekue haꞌe karóxa ferro guigua guive oguereko vaꞌeri — heꞌi. 


text:
<n> Yvy nombojaꞌopai teriague sete henda rupi ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Israel kuery ijatypa okuapy Siló py. Haꞌe py oupi okuapy oo onhemboaty atyrã, yvy haꞌe javi re haꞌe kuery ipoꞌaka rire. 


text:
Haꞌe ramo Josué aipoeꞌi Israel kuery pe: — Rakaꞌe peve tu pearõ ꞌrã pendeyvyrã Senhor peneramoĩ kuery Ruete omeꞌẽ vaꞌekue pejopy aguã?


text:
Peteĩ-teĩ regua gui peiporavo ꞌrã mboapy avakue xee amondouka vaꞌerã. Haꞌe kuery toiko katu oo aguã. Yvy jave rupi toguata, tombopara kuaxia re peteĩ-teĩ regua oyvyrã ndojopyi vaꞌekue. Haꞌe gui toupa ju xea py.


text:
Haꞌe rami vy ombojaꞌo ꞌrã yvy sete henda rupi. Haꞌe rã Judá kuery ma oyvy re ae ma ikuai kuaray puku-a katy. José ramymino kuery voi oyvy re ae ma ikuai kuaray ijapuꞌaꞌia katy.


text:
Pembopara ꞌrã yvy sete henda rupi ombojaꞌoa aguã regua. Haꞌe gui peru ꞌrã xevy, xee xortea aexa aguã Senhor Nhanderuete renonde peikuaa aguã.


text:
Haꞌe rã levita kuery ma ndojopyi ꞌrã oyvyrã peẽ kuery mbyte, mbaꞌeta haꞌe kuery pegua ma sacerdote Senhor pegua ikuai aguã. Haꞌe rami avi Gade, Rúben haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ma ojopy ae ma oyvyrã Jordão yakã rovai re kuaray oua katy, haꞌe kuery pe Senhor rembiguai Moisés omboaxa vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã haꞌe vaꞌe avakue opuꞌã vy ojeꞌoi. Yvy regua ombopara aguã ojeꞌoi vaꞌe kuery pe Josué ijayvu vy aipoeꞌi imondovy: — Tapeo, peguata yvy haꞌe javi rupi. Pemboparapa kuaxia re. Haꞌe vy pejevy ju xea py apy Siló py ae, xortea aexa aguã pẽvy Senhor renonde — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo avakue ojeꞌoi. Yvy haꞌe javi rupi oaxa jogueravy. Kuaxia re ombopara tetã ikuai vaꞌe haꞌe javi, sete henda rupi ombopara ojeꞌoivy. Haꞌe vy ojevypa ju Josué-a py tekoa Siló py.


text:
Haꞌe ramo Senhor renonde Josué haꞌe kuery pe oexa xortea Siló py. Haꞌe rami vy Israel kuery yvyrã Josué ombojaꞌo haꞌe py, peteĩ-teĩ regua jave ikuaia rami vy. 


text:
<n> Benjamim regua kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoaague</n> Haꞌe gui Benjamim ramymino kuery pe ma xorte oexa peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. Haꞌe gui ijyvyrã xorte rupi opyta Judá haꞌe José ramymino kuery yvy mbyte py.


text:
Haꞌe kuery yvy apy ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy oo oiny Jordão yakã guive. Jericó rexei gui oẽ ovy kuaray ijapuꞌaꞌia katy, haꞌe gui oẽ ovy yvyꞌã reia rupi kuaray oikea katy. Bete-Áven tekoa eꞌỹa py ma ijapy.


text:
Haꞌe vaꞌe gui oaxa ovy Luz tekoa katy, Luz regua kaꞌarua katy. Haꞌe vaꞌe ma Betel. Oguejy ovy Atarote-Adar peve, Bete-Horom yvyꞌã guy rupi oĩ vaꞌe regua yvyty kuaray ijapuꞌaꞌia katy oĩ vaꞌe yvyꞌiry peve.


text:
Oove tema yvyty yke kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe rupi kuaray oikea katy oo vy. Ijapy ma Judá ramymino kuery retã Quiriate-Baal py. Haꞌe vaꞌe ma Quiriate-Jearim. Haꞌe vaꞌe ma ijapy kuaray oikea katy oĩ vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui ijapy kuaray puku-a katygua ma ijypy Quiriate-Jearim apy kuaray oẽa katy oĩ vaꞌe gui. Haꞌe gui oove ju Neftoa py yvu ikuai vaꞌe peve.


text:
Oguejy ovy yvyty Hinom raꞌy rekoa yvyugua rexei oĩ vaꞌe peve, refaim kuery rekoa yvyugua regua kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi. Haꞌe gui oguejy ovy Hinom yvyugua rupi, jebuseu kuery rekoa yvyꞌã guy reia rupi kuaray puku-a katy oo vy. Haꞌe gui En-Rogel katy ju oguejy.


text:
Ojeapa ovy kuaray ijapuꞌaꞌia katy vy ovaẽ En-Semes py. Haꞌe gui ma oaxa oiny Adumim yvyꞌã re Gelilote oĩ vaꞌe katyꞌi. Haꞌe vy oguejy ovy Rúben raꞌy Boã pegua ita oĩa peve.


text:
Oo ju kuaray puku-a katy yvy joja reia rupi, yvu ikuai vaꞌe katyꞌi rupi oo vy. Haꞌe gui oguejy ovy yvyꞌãmbe reia katy.


text:
Haꞌe vaꞌe gui ma ijapy oaxa ovy Bete-Hogla peve, kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi. Opa ꞌrã Yeꞌẽ ro rembe py, Jordão yakã ꞌaa py. Haꞌe vaꞌe ma yvy apy kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui ijapy kuaray oua katy rupi oĩ vaꞌe ma Jordão rembe rupi oĩ. Haꞌe vaꞌe ma Benjamim ramymino kuery pegua yvy apy ojere ovy vaꞌe regua, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. 


text:
<n> Benjamim kuery retã rery oĩa</n> Benjamim regua peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy haꞌe kuery pegua tetã ma Jericó, Bete-Hogla, Emeque-Quesis,


text:
Zela, Elefe, Jebus (haꞌe vaꞌe ma Jerusalém), Gibeá haꞌe Quiriate. Haꞌe javi vy ma catorze tetã ikuai, ijyvýry rupi tekoa ikuai vaꞌe reve. Haꞌe vaꞌe ma Benjamim ramymino kuery yvy, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. 


text:
<n> Simeão kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Simeão pe, Simeão ramymino kuery pe ma mokoĩa xorte oexa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. Haꞌe vaꞌe kuery yvy ma Judá ramymino kuery yvy mbyte py itui.


text:
Haꞌe gui oĩ avi haꞌe vaꞌe tetã yvýry tekoa ikuai vaꞌe haꞌe javive, Baalate-Beer peve. Haꞌe vaꞌe ma Ramá Neguebe regua. Haꞌe vaꞌe ma Simeão ramymino kuery yvyrã ojopy vaꞌekue, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Simeão ramymino kuery yvyrã ma Judá ramymino kuery yvy gui ombojaꞌoa, mbaꞌeta haꞌe kuery yvy ma tuvixa ete haꞌe kuery pe. Haꞌe nunga rupi Simeão ramymino kuery pe haꞌe kuery yvy gui ombojaꞌoa ikuai aguã. 


text:
<n> Zebulom kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Zebulom ramymino kuery pe mboapya xorte oexa peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy. Haꞌe kuery yvy apy ma Saride peve oo.


text:
Oẽ ovy kuaray oikea katy rupi Marala peve. Dabesete gui oo vaꞌe ovaẽ yakãꞌi Jocneão katyꞌi oĩ vaꞌe peve.


text:
Saride gui ojeapa ovy kuaray oua katy, Quislote-Tabor kyvõ peve. Daberate katy oo vy Jafia peve oẽ ovy.


text:
Oĩve ju Catate, Naalal, Sinrom, Idala haꞌe Belém. Haꞌe javi vy doze tetã ikuai, ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Zebulom ramymino kuery yvyrã ojopy vaꞌekue, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, haꞌe vaꞌe tetã haꞌe ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
<n> Issacar kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Issacar ju. Issacar ramymino kuery pe ma irundya xorte oexa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Ijyvy apy ma Tabor, Saazima haꞌe Bete-Semes rupi oaxa ovy vy Jordão yakã rembe py ijapy. Haꞌe javi vy dezesseis tetã ikuai, ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Issacar ramymino kuery yvyrã ojopy vaꞌekue, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, haꞌe vaꞌe tetã haꞌe ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
<n> Aser kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Aser ramymino kuery pe ma peteĩ nhiruĩa xorte oexa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Alameleque, Amade haꞌe Misal. Haꞌe gui oaxa ovy kuaray oikea katy Carmelo peve, haꞌe gui Sior-Libnate katy.


text:
Ojeapa ovy kuaray oua katy Bete-Dagom peve. Oaxa ovy Zebulom haꞌe Ifta-El yvyugua rupi, kuaray ijapuꞌaꞌia katy oo Bete-Emeque haꞌe Neiel peve. Haꞌe gui oo oiny nhandeaxua regua rupi Cabul peve.


text:
Ojere ovy Ramá katy, Tiro tetã ikorapa vaꞌe peve. Haꞌe gui ma ojeapa ovy Hosa katy. Aczibe yvýry yeꞌẽ rembe py ijapy.


text:
Oĩ avi Umá, Afeca haꞌe Reobe. Haꞌe javi vy ma vinte e duas tetã ikuai ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve.


text:
<n> Naftali kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Naftali ramymino kuery pe ma mboapy memea xorte oexa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Haꞌe kuery yvy apy ma Helefe guive oo carvalho yvyraty Zaananim py oĩ vaꞌe peve. Haꞌe gui Admim-Neguebe katy oo, haꞌe Jabneel katy Lacum peve. Haꞌe gui Jordão yakã rembe py ijapy.


text:
Ojere ovy kuaray oikea katy rupi Aznote-Tabor katy. Haꞌe gui ma oaxa ovy Hucoque katy. Kuaray puku-a katy oĩ Zebulom yvy, haꞌe rã kuaray oikea katy oĩ Aser yvy. Haꞌe gui kuaray oikea katy oĩ Judá regua yvy Jordão rembe rupi.


text:
Irom, Migdal-El, Horém, Bete-Anate haꞌe Bete-Semes. Haꞌe javi vy dezenove tetã ikuai, ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Naftali ramymino kuery yvyrã ojopy vaꞌekue peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, haꞌe vaꞌe tetã haꞌe ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
<n> Dã kuery pe ijyvyrã ombojaꞌoague</n> Haꞌe gui Dã ramymino kuery pe ma sete-a xorte oexa, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy.


text:
Dã ramymino kuery pe ijyvy kyrĩveꞌi ramo haꞌe kuery ojeꞌoi vy jogueroꞌa okuapy Lesém pygua kuery reve. Ipoꞌaka vy ojukapa kyxe py. Tetã re ipoꞌaka ma vy ikuai haꞌe py. Haꞌe vy omboery Dã, guamoĩ rery rupi ae.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Dã ramymino kuery yvyrã ojopy vaꞌekue, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, haꞌe vaꞌe tetã haꞌe ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe reve. 


text:
<n> Josué peguarã tetã omboaxaague</n> Haꞌe gui Israel kuery yvy ombojaꞌopa ma rire Num raꞌy Josué pe omeꞌẽ hekoarã haꞌe kuery yvy mbyte py.


text:
Senhor ijayvuague rami vy ixupe omeꞌẽ Timnate-Sera tetã ojerureague, Efraim kuery ikuaia mbyte py yvyꞌã reia oĩ vaꞌe py. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe tetã haꞌe ojapo jevy vy oiko haꞌe py. 


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma sacerdote Eleazar, Num raꞌy Josué haꞌe heta vaꞌe kuery ruvixa kuery ombojaꞌo okuapy xorte oexa vy. Israel kuery yvyrã ombojaꞌo Siló py Senhor renonde, onhemboaty atyrã ojapo vaꞌekue rokẽ py. Haꞌe rami vy opa ma yvy ombojaꞌo. 


text:
— Aipoꞌre Israel kuery pe: “Peiporavo ke amongue tetã onhemi atyrã, Moisés rupi pendevy ajapo ukaague rami vy. ; ; <a href="b5.19.1-13">19.1-13</a> 


text:
Haꞌe vaꞌe tetã jojukaare onhemiaty ꞌrã oĩ, jojuka rive vaꞌe, potae vy eꞌỹ, ojekore vy rive jojuka vaꞌekue oo jepe aguã jouguy omoẽague re imbopagaarã gui.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã katy oo ꞌrã onhemi aguã. Tetã kora rokẽ py ovaẽ vy haꞌe pygua nhomongeta vaꞌety kuery pe omombeꞌupa ꞌrã guekokue. Haꞌe ramo mae omoinge ꞌrã tetã py. Haꞌe vy ixupe omeꞌẽ ꞌrã haꞌe kuery reve oiko aguã.


text:
Xapyꞌa rei jouguy omoẽague re imbopagaarã haꞌe py ovaẽ ramo ipo py haꞌe pygua kuery nomboaxai ꞌrã jojukaare, potae vy eꞌỹ jojuka rire, ndaꞌijaꞌe eꞌỹi guive.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe tetã py ae ꞌrã jojukaare oĩ, heta vaꞌe kuery renonde ojexa uka rã omboayvu rã guarã, haꞌe gui sacerdote yvateve vaꞌe haꞌe vaꞌe jave py oĩ vaꞌe omano eꞌỹa ja. Haꞌe ramo mae ma jojuka rive vaꞌekue oẽ vy ngoo katy ju ꞌrã ojevy tetã onhaague py ae”, ꞌre. 


text:
Haꞌe gui ma tetã haꞌe kuery oiporavo vaꞌe ma Galiléia regua Quedes, Naftali regua yvyꞌã reia re oĩ vaꞌe; Efraim regua Siquém yvyꞌã reia re oĩ vaꞌe; haꞌe Quiriate-Arba Hebrom hery mboae vaꞌe, Judá regua yvyꞌã reia re oĩ vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Jordão yakã rovai re Jericó rexei kuaray oua katy ma oiporavoa ae ma Rúben kuery ikuaia Bezer tekoa eꞌỹa yvyꞌãmbea tuvixa vaꞌe re oĩ vaꞌe; haꞌe Gileade regua Ramote Gade kuery ikuaia py, haꞌe gui Basã regua Golã, Manassés kuery ikuaia py.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã oiporavo Israel kuery haꞌe javi pe, amboae yvy regua haꞌe kuery mbyte ikuai vaꞌe pe guive. Haꞌe py potae vy eꞌỹ jojuka vaꞌekue haꞌe javi onhemi atyrã, jouguy omoẽague re imbopagaarã po py omano eꞌỹ aguã, haꞌe rami ꞌrãgue py heta vaꞌe kuery renonde ojexa uka aguã. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui sacerdote Eleazar haꞌe Num raꞌy Josué oĩa py ovaẽ okuapy levita regua tujakueve ruvixa ikuai vaꞌe, haꞌe Israel kuery regua ruvixa ikuaia py.


text:
Canaã yvy re Siló oĩ vaꞌe py haꞌe kuery ijayvu vy aipoeꞌi: — Moisés rupi Senhor ijayvu rakaꞌe orevy pemboaxa aguã tetã orekuai aguã, haꞌe ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe orerymba kuery roguereko aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Senhor aipoeꞌiague rami vy levita kuery pe Israel kuery omboaxa tetã oyvy re oĩ vaꞌe, haꞌe ijyvýry yvy itui vaꞌe.


text:
Coatita kuery pe ranhe xorte oexa. Haꞌe kuery regua sacerdote Arão ramymino kuery levita ikuai vaꞌe ma xorte rupi ojopy treze tetã Judá, Simeão haꞌe Benjamim kuery yvy regua.


text:
Haꞌe rã Coate ramymino kuery mboae ma xorte rupi ojopy dez tetã Efraim, Dã haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue yvy regua.


text:
Haꞌe gui Gérson ramymino kuery ma xorte rupi ojopy treze tetã Issacar, Aser, Naftali haꞌe Manassés regua oyvyrã ojopy ypy vaꞌekue yvy regua Basã py.


text:
Haꞌe gui Merari ramymino kuery ma peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy ojopy doze tetã Rúben, Gade haꞌe Zebulom kuery yvy regua.


text:
Haꞌe rami py levita kuery pe Israel kuery omboaxa haꞌe vaꞌe tetã haꞌe javi, ijyvýrykue reve. Xorte rupi omboaxa, Moisés rupi Senhor ojapo ukaague rami vy. 


text:
Haꞌe kuery pe omboaxa Quiriate-Arba Judá regua yvyꞌã reia re oĩ vaꞌe (haꞌe vaꞌe ma Hebrom), ijyvýrykue reve. Arba ma Enaque ru oiko vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui sacerdote Arão ramymino kuery pe omboaxa Hebrom tetã jojukaare oo jepe aguã, ijyvýrykue reve. Omboaxa avi Libna,


text:
Aim, Jutá haꞌe Bete-Semes ijyvýrykue reve meme. Haꞌe javi vy ma nove tetã omboaxa mokoĩ regua yvy re.


text:
Haꞌe kuery pe omboaxa Siquém tetã jojukaare oo jepe aguã Efraim regua yvyꞌã reia re, ijyvýrykue reve. Omboaxa avi Gezer,


text:
Haꞌe gui Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue yvy regua ma mokoĩ tetã omboaxa: Taanaque haꞌe Gate-Rimom, ijyvýrykue reve meme.


text:
Haꞌe gui Levi raꞌy Gérson ramymino kuery pe ma Basã py Manassés regua kuery yvy regua omboaxa mokoĩ tetã: Golã jojukaare oo jepe aguã, haꞌe Beesterá guive, ijyvýrykue reve meme.


text:
Naftali kuery yvy regua ma Galiléia py omboaxa Quedes jojukaare oo jepe aguã, ijyvýrykue reve. Omboaxa avi Hamote-Dor haꞌe Cartã ijyvýrykue reve meme, mboapy tetã.


text:
Haꞌe javi vy Gérson regua kuery peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy ma treze tetã ojopy ijyvýrykue reve meme. 


text:
Haꞌe gui Levita kuery mboae Merari ramymino kuery pe ma Zebulom kuery yvy regua ma irundy tetã omboaxa: Jocneão, Cartá,


text:
Gade kuery yvy gui ma Gileade py omboaxa Ramote jojukaare oo jepe aguã, ijyvýrykue reve. Omboaxa avi Maanaim,


text:
Haꞌe vaꞌe tetã haꞌe javi ma xorte rupi omboaxaa Merari ramymino kuery pe, peteĩ-teĩ hoo pygua kuery ikuaia rami vy, Levi regua voi ikuai ramo. Doze tetã ojopy.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery yvy regua ma quarenta e oito tetã omboaxa levita kuery pe, ijyvýrykue reve meme.


text:
Peteĩ-teĩ tetã omboaxa ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe reve. Haꞌe vaꞌe tetã haꞌe javi ma haꞌe rami meme omboaxa. 


text:
Haꞌe rami py Israel kuery pe Senhor omeꞌẽ yvy haꞌe javi, tamoĩ kuery pe omeꞌẽ aguã re ouraague rami vy. Haꞌe ramo ojopy ma vy ikuai haꞌe py.


text:
Haꞌe kuery pe Senhor omeꞌẽ opytuꞌu aguã oyvy haꞌe javi rupi, tamoĩ kuery pe ouraague haꞌe javi rami vy. Hovaigua kuery neĩ peteĩve ndaꞌipoꞌakai haꞌe kuery re, haꞌe kuery po py Senhor omboaxapa ramo.


text:
Israel kuery pe mbaꞌemo porã ojapo aguã re Senhor ijayvuague peteĩ henda py voi ndoaxa rivei. Haꞌe javi ojeupity. 


text:
<n> Mokoĩ regua haꞌe amboae regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue Josué ogueroayvu porãmba ma vy hoo katy omondoukaague</n> Haꞌe ramo Josué oĩa py oenoĩ Rúben, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Peẽ kuery pe Senhor rembiguai Moisés ijayvuague pejapopa ma. Haꞌe gui xee voi xenheꞌẽ rendu pekuapy ajapo uka vaꞌe haꞌe javi py.


text:
Are ma, aỹ peve napeipytyvõ eꞌỹi penderyvy kuery. Haꞌe rami ꞌrãgue py pendejee pemoĩ Senhor Penderuete ojapo uka vaꞌekue pejapopa aguã.


text:
Penderyvy kuery pe Senhor Penderuete omeꞌẽ ma opytuꞌu aguã, ijayvuague rami vy. Haꞌe nunga rupi pejevy aỹ, tapeo penderekoa katy, yvy pendevygua itui vaꞌe katy, Senhor rembiguai Moisés Jordão yakã rovai re pendevy omboaxa vaꞌekue py.


text:
Haꞌe rami teĩ pemoĩ porã pota ke lei Senhor rembiguai Moisés pendevy ojapo uka vaꞌekue, po rami: Peayvu ꞌrã Senhor Penderuete, peiko ꞌrã ixuguigua tape rupi anho, pemoĩ ꞌrã ojapo uka vaꞌekue pejapopa aguã, pejepeꞌa eme ixugui, haꞌe peiko ixupe pendepyꞌa haꞌe penenheꞌẽ haꞌe javi py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami mbaꞌeta Manassés regua kuery yvyrã ma Basã yvy re Moisés omboaxa ae ma vaꞌekue. Haꞌe rã haꞌe kuery regua mboae kuery yvyrã ma Josué omboaxa vaꞌekue tyvy kuery ikuaia mbyte, kuaray oikea katy Jordão yakã kyvõgua re. Haꞌe gui Josué hekoa katy omondoukapa ta ma vy ogueroayvu porãmba.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Perekopa reve tapejevy porãꞌi penderekoa katy, penerymba kuery reta reve, prata, ouro, overa vaꞌe, ferro haꞌe ao heta ete reve. Penderyvy kuery pe tapembojaꞌo penderovaigua kuery mbaꞌe rei-reikue — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Rúben, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ojevypa. Canaã yvy re Israel kuery rekoa Siló gui ojeꞌoi ju Gileade yvy re haꞌe kuery yvy itui vaꞌe katy, haꞌe py ae hekoarã Moisés omboaxa rire, Senhor ijayvuague rami vy. 


text:
<n> Jordão yakã rembe re altar ojapo jave guare</n> Haꞌe gui Rúben, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ojeꞌoi vy Jordão yakã rembe peve ovaẽ. Haꞌe py ma peteĩ altar ojapo okuapy Jordão rembe re. Haꞌe vaꞌe altar ma tuvixa ete oexaa pavẽ vaꞌerã.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery oendu aipoꞌea rã: “Rúben haꞌe Gade kuery Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue reve ojapo okuapy peteĩ altar Jordão yakã rembe re, Canaã yvy Israel kuery ikuaia katy”, ꞌea rã.


text:
Haꞌe ramigua Israel kuery oendu vy onoꞌõmba okuapy Siló py, haꞌe gui ojeꞌoi vy guyvy kuery rovai opuꞌã aguã. 


text:
Haꞌe gui Gileade yvy katy Israel kuery omondouka sacerdote Eleazar raꞌy Finéias hery vaꞌe, Rúben haꞌe Gade kuery Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ikuaia katy.


text:
Hupive omondouka avi dez huvixa kuery, Israel kuery peteĩ-teĩ regua gui. Haꞌe vaꞌe kuery ma ngoo pygua kuery tujakueve ikuai, Israel regua heta vaꞌe kuery ikuaia gui omondouka.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ojeꞌoi vy Rúben haꞌe Gade kuery Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue reve ikuaia py ovaẽ. Haꞌe vy haꞌe kuery pe ijayvu vy aipoeꞌi okuapy: 


text:
— Senhor pegua kuery nhomboaty vaꞌe haꞌe javi aipoeꞌi uka okuapy: Mbaꞌexa tu pendeayvuague rami eꞌỹ peiko Israel kuery Ruete rovai? Kovaꞌe ára Senhor pe pendekuaia gui pejepeꞌapa ri pekuapy. Mbaꞌeta altar pejapo Senhor rovai pendekuai aguã.


text:
Yma Peor py nhande kuery ojapo vaiague ri tyꞌy kyrĩꞌi ete pẽvy? Haꞌe nungakue gui ndajajekyꞌaꞌo ukapai teri aỹ peve, nhaneramoĩ kuery re Senhor mbaꞌemo vai ombou vaꞌekue ri.


text:
Mbaꞌerã tu haꞌvy aỹ voi pepoipa ri Senhor gui? Mbaꞌeta Senhor rovai aỹ pendekuai ramo arakaꞌeve rã ipoxy ꞌrã Israel kuery haꞌe javi rovai.


text:
Xapyꞌa rei pendeyvyrã pejopy vaꞌekue re haꞌeveꞌỹa ramo peva ju Senhor pegua yvy re, haꞌe Senhor pegua oo oĩa py. Mbaꞌeta haꞌeve ꞌrã ore kuery mbyte penderekoa aguã. Haꞌe rami eꞌỹ vy teĩ pejapo vai eme guive Senhor rovai, neĩ ore kuery rovai, Senhor pegua altar ꞌrãgue py altar mboae pejapoa py.


text:
Tyrã pa Zera raꞌy Acã mbaꞌemo omomba pyrã ojopy vy haꞌeveꞌỹa rami ojapo jave Israel kuery haꞌe javi áry eꞌỹ teve ou rakaꞌe mboxy? Mbaꞌeta haꞌe anhoꞌi eꞌỹ omano vaꞌekue ojapo vaiague re — heꞌi okuapy. <a href="b6.7.1">Josué 7</a> 


text:
Haꞌe ramo Rúben, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ombovai okuapy Israel kuery ruvixa ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Senhor, Nhanderuete ipoꞌakapa vaꞌe! Senhor, Nhanderuete ipoꞌakapa vaꞌe! Haꞌe ma oikuaa porã. Haꞌe Israel kuery voi toikuaapa. Xapyꞌa rei ronheꞌẽ rendu eꞌỹa rupi, eꞌỹ vy Senhor rovai rojapo vaia rupi roiko ramo toremomba aỹꞌive.


text:
Xapyꞌa rei Senhor gui rojepeꞌa aguã ri altar-rã rojapo, haꞌe rami eꞌỹ vy hiꞌáry ojuka pyre, mbaꞌemo aju, eꞌỹ vy peteĩ rami orekuai aguã regua romeꞌẽ aguã rojapo ramo Senhor ae torembopaga.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py kovaꞌe altar rojapo roexaꞌãmba rei reve orekuai vy, mbaꞌeta xapyꞌa rei rakaꞌeve rã oreraꞌy kuery pe penderaꞌy kuery aipoeꞌi ꞌrã: “Mbaꞌe nunga tu peẽ kuery pereko Senhor Israel kuery Ruete reve?


text:
Mbaꞌeta Jordão yakã Senhor onhono vy yvy apyrã omoĩ rakaꞌe ore haꞌe peẽ kuery mbyte, peẽ Rúben haꞌe Gade ramymino kuery. Mbaꞌeve ndaperekoi Senhor reve”, heꞌi ꞌrã okuapy. Haꞌe rami vy penderaꞌy kuery ojapo ꞌrã oreraꞌy kuery ojepeꞌa aguã rami Senhor renonde ojererokyjea rupi ikuaia gui.


text:
Haꞌe nunga rupi aiporoꞌe vaꞌekue orejeupe ae: “Po rami ꞌrã jajapo, peteĩ altar-rã, mbaꞌemo roapy aguã eꞌỹ, neĩ mymba romeꞌẽ aguã eꞌỹ.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py haꞌe vaꞌe toĩ ore haꞌe peẽ kuery mbyte ikuaa ukaarã, nhaneramymino kuery rakaꞌe rã nhande rire ikuai vaꞌerã pe, haꞌe kuery oikuaa aguã Senhor pe ete ore kuery orekuaia, haꞌe henonde anho mbaꞌemo roapy, mymba romeꞌẽ, haꞌe peteĩ rami orekuai aguã regua rogueraa ꞌrã romeꞌẽ aguã. Haꞌe rami rã rakaꞌeve rã oreraꞌy kuery pe penderaꞌy kuery ‘Mbaꞌeve ndaperekoi Senhor reve’, heꞌi eꞌỹ aguã.”


text:
Haꞌe nunga rupi ae orejeupe aiporoꞌe vaꞌekue: “Xapyꞌa rei rakaꞌeve rã haꞌe rami haꞌe kuery ijayvu ꞌrã nhandevy, haꞌe nhaneramymino kuery pe. Haꞌe rami rã aipojaꞌe ꞌrã: ‘Peikuaa pota Senhor pegua altar-rã oreru kuery ojapo vaꞌekue re, mbaꞌemo oapy aguã eꞌỹ, neĩ mymba omeꞌẽ aguã eꞌỹ, haꞌe rã ikuaa ukaarã opyta aguã ore haꞌe peẽ kuery mbyte’, jaꞌe ꞌrã”, roꞌe.


text:
Haꞌe nunga rupi ndaꞌevei ete ore kuery Senhor rovai roiko aguã, neĩ kovaꞌe ára ixugui rojepeꞌa aguã. Altar-rã rojapo vaꞌekue áry ma noromeꞌẽi ꞌrãe mbaꞌemo roapy reve, mbaꞌemo aju, eꞌỹ vy mymba rojuka vaꞌekue, Senhor Nhanderuete pegua opy renonde altar hiꞌaĩ vaꞌe áry eꞌỹ vy — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami Rúben, Gade haꞌe Manassés ramymino kuery ijayvu rã sacerdote Finéias haꞌe Israel regua heta vaꞌe kuery tujakueve ikuai vaꞌe oendu vy oguerovyꞌa okuapy.


text:
Haꞌe rami vy sacerdote Eleazar raꞌy Finéias aipoeꞌi Rúben, Gade haꞌe Manassés ramymino kuery pe: — Aỹ roikuaa ma Senhor nhanembyte oikoa. Mbaꞌeta mbaꞌeve ndapejapoi raꞌe Senhor rovai. Aỹ ma pejapo Israel kuery Senhor po py jaiko vai eꞌỹ aguã rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui mae sacerdote Eleazar raꞌy Finéias huvixa kuery mboae reve oeja ojeꞌoivy Rúben haꞌe Gade ramymino kuery haꞌe py. Gileade yvy gui haꞌe kuery ojevypa ju Canaã yvy re Israel kuery ikuaia katy. Haꞌe py ovaẽ vy heta vaꞌe kuery pe omombeꞌupa.


text:
Haꞌe rami ijayvu rã Israel kuery oendu vy oguerovyꞌa vy imaꞌenduꞌa porã okuapy Nhanderuete re. Haꞌe vy ndaꞌijayvuvei Rúben haꞌe Gade ramymino kuery rovai opuꞌã aguã re, neĩ haꞌe kuery yvy ombovaipa aguã.


text:
Haꞌe gui Rúben haꞌe Gade ramymino kuery ma altar-rã ojapo vaꞌekue pe “Ikuaa ukaa” heꞌi okuapy, mbaꞌeta aipoeꞌi: “Nhanembyte oikuaa uka ꞌrã Senhor ae Nhanderuete oikoa.” 


text:
Yma ete rire, Israel kuery hovaigua kuery ijyvýry rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi gui Senhor omombytuꞌupa rire Josué tujaꞌi ma, oiko areꞌi ma.


text:
Haꞌe vy Josué oĩa py oenoĩ Israel kuery haꞌe javi, nhomongeta vaꞌety, huvixa kuery, nhomboayvu vaꞌety haꞌe mbaꞌemo re opena vaꞌe kuery. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Xetujaꞌi ma, are ma aiko.


text:
Haꞌe gui peẽ kuery pexapa ma Senhor Penderuete peẽ kuery re omaꞌẽ vy amboae regua kuery re ojapoague. Mbaꞌeta haꞌe kuery re Senhor Penderuete ae opuꞌã oikovy penderepy vy.


text:
Maꞌẽ, apy peẽ kuery pegua xorte aexa karamboae, amboae regua kuery amomba vaꞌe yvykue pejopy aguã, Jordão yakã guive yeꞌẽ tuvixa vaꞌe peve kuaray oikea katy. Haꞌe rami avi haꞌe kuery vaꞌe regua amongue okuave teri.


text:
Senhor Penderuete oipeꞌapa ꞌrã penembyte gui, omoxẽ ꞌrã penerenonde gui. Haꞌe ramo pejopy ꞌrã haꞌe kuery yvykue, Senhor Penderuete ijayvuague rami vy.


text:
Haꞌe nunga rupi penheaꞌã ete ke kuaxia re lei Moisés ombopara vaꞌekue pejapopa aguã, haꞌe vaꞌe gui pejepeꞌa eꞌỹ aguã pendeaxu eꞌỹa katy, neĩ pendeaxua katy,


text:
penhemoirũ eꞌỹ aguã amboae regua kuery peẽ kuery mbyte okuave vaꞌe re. Penemaꞌenduꞌa eme haꞌe kuery ruete rery re, peura eme haꞌe kuery re, peiko eme haꞌe kuery pe, pembojerovia eme guive.


text:
Mbaꞌeta penerenonde gui Senhor oipeꞌa ma amboae regua imbaraeteve haꞌe heta ikuai vaꞌe teĩ. Haꞌe rã peẽ kuery re ma avave rei ndaꞌipoꞌakaai aỹ peve.


text:
Peẽ kuery regua peteĩꞌi ava teĩ omonha ꞌrã mil ikuai vaꞌe, Senhor Penderuete ae penderepy vy joe opuꞌã ramo, ijayvuague rami vy.


text:
Mbaꞌeta xapyꞌa rei ixugui pejepeꞌa vy kovaꞌe regua kuery penembyte okuave vaꞌe re penhemoirũ haꞌe penhemoetarã, haꞌe gui haꞌe kuery reve peẽ kuery penhomoirũ vy,


text:
peikuaa pota ke povaꞌe re: Senhor Penderuete anhetẽ ndoipeꞌavei ma ꞌrã peẽ kuery renonde gui. Haꞌe rami ꞌrãgue py nhuã haꞌe mbaꞌemo mboꞌaa rami ꞌrã oĩ pẽvy. Oiko ꞌrã pendekupe rupi penenupãa rami, haꞌe juu penderexa py oĩ vaꞌe rami, kovaꞌe yvy porã Senhor Penderuete omeꞌẽ vaꞌekue áry gui pekanhymba peve. 


text:
— Maꞌẽ, aỹ xee aa ta ma tape yvy regua haꞌe javi ojeꞌoia rupi. <n>Haꞌe rami ijayvu omano ta maa oikuaa vy. Haꞌe gui peẽ kuery ma pendepyꞌa haꞌe penenheꞌẽ haꞌe javi re peikuaa porã neĩ peteĩve ayvu ndoaxa riveia Senhor Penderuete pẽvy mbaꞌemo porã re ijayvuague haꞌe javi. Haꞌe nunga haꞌe javi ojeupitypa, neĩ peteĩve ndoaxa rivei.


text:
Haꞌe rami avi mbaꞌemo porã oiko aguã re Senhor Penderuete ijayvuague haꞌe javi ojeupityague rami ae ju pendere haꞌe ombou ꞌrã mbaꞌemo vai ijayvuague rami vy, yvy porã pẽvy omeꞌẽ vaꞌekue áry gui pekanhymba peve.


text:
Xapyꞌa rei Senhor Penderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue rupi eꞌỹ pendekuaia gui pejepeꞌa vy amboae regua ruete pe ju pendekuai haꞌe pemboete ramo Senhor poxya hendy ꞌrã pendere. Haꞌe areꞌỹ re pekanhy ꞌrã yvy porã pẽvy omeꞌẽ vaꞌekue áry gui. 


text:
<n> Josué omano ta vy heta vaꞌe kuery omongetaague</n> Haꞌe vaꞌe rire Siquém py Josué oenoĩ Israel regua kuery haꞌe javi. Israel mongetaaty kuery, huvixa, nhomboayvu vaꞌety haꞌe mbaꞌemo re opena vaꞌe kuery oenoĩmba ramo ojexa uka okuapy Nhanderuete renonde.


text:
Haꞌe ramo Josué aipoeꞌi heta vaꞌe kuery haꞌe javi pe: — Po rami Senhor Israel kuery Ruete ijayvu: “Ymave rupi peneramoĩ kuery ikuai vaꞌekue Eufrates yakã rovai re. Tuuete mboae pe ikuai, Abraão haꞌe Naor ru Terá voi.


text:
Haꞌe gui peneramoĩ Abraão yakã rovai gui xee aru vy ajapo rakaꞌe Canaã yvy haꞌe javi rupi oguata aguã rami. Amboeta avi hamymino kuery. Taꞌyrã ameꞌẽ Isaque,


text:
haꞌe gui Isaque pe ma Jacó haꞌe Esaú ameꞌẽ. Esaú yvyrã ameꞌẽ Seir regua yvyꞌã reia. Haꞌe rã Jacó haꞌe taꞌy kuery ma Egito katy ojeꞌoi.


text:
Haꞌe ramo ambou Moisés haꞌe Arão, haꞌe Egito pygua kuery amoingo axy mbaꞌemo vai ambou vy. Haꞌe vaꞌe rire peẽ kuery roguenoẽ haꞌe gui.


text:
Egito yvy gui peneramoĩ kuery anoẽmba ramo pevaẽ vaꞌekue yeꞌẽ rembe re. Haꞌe kuery rakykue Egito pygua kuery voi karóxa haꞌe kavaju árygua reve ou vaꞌekue Yeꞌẽ Pytã peve.


text:
Haꞌe gui peneramoĩ kuery ojapukai ramo Senhor omoĩ pytũ reia peẽ haꞌe Egito pygua kuery mbyte. Haꞌe gui Egito pygua kuery áry yy ombou ramo ojaoꞌipa. Peẽ kuery pexa xee Egito yvy re mbaꞌemo ajapo rã. Haꞌe ramo pendekuai are vaꞌekue tekoa eꞌỹa rupi.


text:
Haꞌe vaꞌe gui amorreu kuery Jordão yakã rovai re ikuai vaꞌe yvy re ju xee rogueru. Haꞌe vaꞌe kuery ma peẽ kuery rovai opuꞌã vaꞌekue ri pendepo py amboaxapa. Haꞌe ramo pejopy haꞌe kuery yvy, penerenonde gui amomba rire.


text:
Israel kuery re opuꞌã avi rakaꞌe Moabe pygua huvixa, Zipor raꞌy Balaque. Haꞌe rami vy oenoĩ uka Beor raꞌy Balaão peẽ kuery re ijayvu vai aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ xee naendu potai Balaão ayvu. Haꞌe rami ꞌrãgue py pendereroayvu porã aguã rami ajapo. Haꞌe rami vy rogueraa jepe haꞌe kuery po gui. 


text:
Haꞌe gui Jordão yakã peaxa vy Jericó tetã peve pevaẽ rã peẽ kuery re Jericó pygua kuery opuꞌã rakaꞌe, haꞌe amorreu kuery, ferezeu, cananeu, heteu, girgaseu, heveu haꞌe jebuseu kuery guive. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery amboaxapa rakaꞌe peẽ kuery po py.


text:
Penerenonderã amondouka kanharõ guaxu. Haꞌe vaꞌe ma penerenonde gui oipeꞌapa, mokoĩve amorreu kuery ruvixa vaꞌe voi. Pendekyxe py eꞌỹ, penderapa py eꞌỹ guive oipeꞌaa.


text:
Pẽvy ameꞌẽ yvy pembaꞌeapoague eꞌỹ, haꞌe tetã pejapo vaꞌekue eꞌỹ. Haꞌe ramo aỹ penderekoa haꞌe py. Peꞌu pekuapy uva haꞌe oliveiraꞌa penhotỹague gui eꞌỹ”, heꞌi Senhor. 


text:
— Haꞌe nunga rupi aỹ gui ma Senhor renonde pendekuai pejererokyjea rupi. Ixupe pendekuai opa mbaꞌe py, pejepeꞌa eꞌỹ re. Haꞌe gui pemombopa tuuete ramigua Eufrates rovai haꞌe Egito yvy re peneramoĩ kuery ombojerovia vaꞌekue, Senhor pe anho pendekuai.


text:
Haꞌe rami avi xapyꞌa rei pẽvy Senhor pe pendekuai aguã ndaꞌevei ramo aỹve peiporavo marã ramigua pe ete pa peiko aguã: tuuete ramigua Eufrates rovai re peneramoĩ kuery ombojerovia vaꞌekue pe, eꞌỹ vy amorreu kuery ruete kuery pe rive, haꞌe kuery yvy re pendekuai vy. Haꞌe rã xee haꞌe xero pygua kuery ma Senhor pe ae ꞌrã roiko — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ombovai vy aipoeꞌi: — Ndaꞌevei ete Senhor gui rojepeꞌa aguã tuuete mboae kuery pe rive orekuai aguã.


text:
Mbaꞌeta Senhor ae ma Nhanderuete. Haꞌe ma Egito yvy gui nhande haꞌe nhaneramoĩ kuery nhanerenoẽ vaꞌekue, escravo nhandekuaiague gui. Ojapo guive hexa pyrã tuvixa vaꞌe jaexa vaꞌe, haꞌe gui opa rupi tape jaguataa rupi opena porã nhandere, amboae regua kuery ikuaia rupi roaxaa rupi guive.


text:
Nhanerenonde gui Senhor oipeꞌa vaꞌekue haꞌe vaꞌe kuery haꞌe javi, amorreu kuery kovaꞌe yvy re ikuai vaꞌekue voi. Haꞌe nunga rupi ore kuery voi orekuai ꞌrã Senhor pe, haꞌe ae ma Nhanderuete oiko ramo — heꞌi okuapy. 


text:
Josué aipoeꞌive ju heta vaꞌe kuery pe: — Ndaꞌevei ꞌrã ko Senhor pe pendekuai aguã, mbaꞌeta Nhanderuete ma ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe. Haꞌe ma oipota hexe anho pejerovia. Haꞌe rami vy ixupe pendereko vai ramo nomboguei ꞌrã pejejavyague.


text:
Mbaꞌeta Senhor pe peikoa gui pejepeꞌa vy tuuete amboae ramigua pe ju pendekuai ramo haꞌe onhemoingo ꞌrã peẽ kuery rovai, penemoingo axy ꞌrã penemokanhymba peve, peẽ kuery pe ojapo porã ranhe rire teĩ — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Josué aipoeꞌi heta vaꞌe kuery pe: — Haꞌe rami vy peẽ kuery ma penderovai ae peikuaa uka Senhor peiporavoa rami, ixupe pendekuai aguã. Ombovai vy — Tá, haꞌe rami ae roikuaa uka — heꞌi okuapy. 


text:
Josué aipoeꞌi: — Haꞌe rami vy aỹ pemombopa tuuete amboae ramigua penembyte ikuai vaꞌe, haꞌe pendepyꞌa re pemoĩ Senhor Israel kuery Ruete pe anho peiko aguã. 


text:
Heta vaꞌe kuery ombovai Josué pe: — Senhor Nhanderuete pe orekuai ꞌrã, haꞌe ijayvu rã ronheꞌẽ rendu ꞌrã guive — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami py haꞌe vaꞌe ára Siquém py Josué heta vaꞌe kuery reve ojapo Senhor pe ikuai aguã regua. Haꞌe kuery pe oeja haꞌe rami ae ikuai aguã. 


text:
<n> Ita nhomomaꞌenduꞌaarã omopuꞌãague</n> Haꞌe ramigua ayvu Josué ombopara kuaxia para Nhanderuete guigua lei oĩa vaꞌe re. Haꞌe gui peteĩ ita tuvixa vaꞌe ojopy vy omopuꞌã imoꞌamy haꞌe py, yvyra carvalho Senhor pegua henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py hiꞌaĩ vaꞌe guy py.


text:
Haꞌe vy heta vaꞌe kuery pavẽ pe Josué aipoeꞌi: — Maꞌẽ, kovaꞌe ita ma penemaꞌenduꞌa aguã oĩ, mbaꞌeta hexei haꞌe vaꞌe ayvu haꞌe javi Senhor omombeꞌu. Haꞌe vaꞌe ma penemomaꞌenduꞌa ꞌrã Penderuete pe pendeapu eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe vaꞌe nunga oiko rire Senhor rembiguai Num raꞌy Josué omano, cento e dez maꞌetỹ re ma oikoa py.


text:
Haꞌe ramo ijyvy re ae onhono porãa, Timnate-Sera, Efraim regua yvyty reia re oĩ vaꞌe py, Gaás yvyty regua kuaray ijapuꞌaꞌia katy.


text:
Josué oikovea pukukue re Israel kuery ikuai Senhor pe, haꞌe gui Josué ndoikovevei ma rire nhomongeta vaꞌety kuery ikuaia pukukue re ju, Israel kuery pe Senhor ojapo vaꞌekue oikuaapa vaꞌe ramo. 


text:
Haꞌe gui José kãgue Israel kuery Egito yvy gui ogueru vaꞌekue ma Siquém yvy re ojaty inony. Yvy Siquém ru Hamor raꞌy kuery gui cem hatãꞌi vaꞌe prata guigua re Jacó ojogua vaꞌekue py ae onhono porã. Haꞌe rami rire haꞌe vaꞌe yvy ma José ramymino kuery mbaꞌerã itui. 


text:
Arão raꞌy Eleazar omano avi ramo onhono porãa Gibeá py. Haꞌe vaꞌe yvy Efraim regua yvyty reia re oĩ vaꞌe ma taꞌy Finéias peguarã omeꞌẽ mbyre. 


text:
<n>Joguerekoa juiz kuery opena jave guare oĩa</n> <n> Cananeu kuery re Judá kuery ipoꞌakaague</n> Josué omano rire Israel kuery oporandu okuapy Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ore kuery vaꞌe regua mavaꞌe ndaꞌu haꞌe ranhe oo ꞌrã cananeu kuery ikuaia py, haꞌe kuery rovai opuꞌã aguã? 


text:
Haꞌe ramo Judá kuery aipoeꞌi guyvy kuery Simeão regua pe: — Jaa ke orerupive jajopy aguã oreyvyrã xorte rupi omeꞌẽ mbyre. Nhapuꞌã ꞌrã cananeu kuery rovai. Haꞌe vaꞌe rire ore kuery ju ꞌrã penderupive roo, pendeyvyrã xorte rupi omeꞌẽ mbyre py — heꞌi ramo haꞌe kuery rupive Simeão kuery oo avi. 


text:
Judá kuery ojeꞌoi rã ipo py Senhor omboaxa cananeu haꞌe ferezeu kuery. Haꞌe ramo Bezeque py ojukapa haꞌe kuery vaꞌe regua dez mil avakue.


text:
Bezeque py ma haꞌe kuery Adoni-Bezeque ojou vy hexe opuꞌã okuapy. Haꞌe vy ojuka cananeu haꞌe ferezeu kuery.


text:
Haꞌe rã Adoni-Bezeque ma ojava ovy teĩ hakykue ojeꞌoi vy oupity vy ojaya ikuã guaxu jovaive haꞌe ipyxã guaxu voi.


text:
Haꞌe ramo Adoni-Bezeque aipoeꞌi: — Setenta huvixave ikuai haꞌe vaꞌe kuery kuã guaxu haꞌe ipyxã guaxu ojayapaa reve omonoꞌõ okuapy vaꞌekue tembiꞌu kureꞌi xe-mesa guy py. Haꞌe gui joe xee ajapoague rami ae Nhanderuete xembopaga avi — heꞌi. Haꞌe rire Jerusalém py ogueraa ramo omano haꞌe py. 


text:
Judá kuery ma Jerusalém rovai ju opuꞌã vy ipoꞌakapa. Haꞌe vy ojukapa kyxe py, haꞌe tetã re omboja tata.


text:
Haꞌe vaꞌe rire Judá kuery ojeꞌoi ju opuꞌã aguã cananeu kuery yvyty áry rupi ikuai vaꞌe re, Neguebe rupi haꞌe yvyꞌã guy rupi ikuai vaꞌe re.


text:
Haꞌe gui cananeu kuery Hebrom py ikuai vaꞌe rovai ju Judá kuery ojeꞌoi. Haꞌe vaꞌe rery ypy ma Quiriate-Arba. Haꞌe vy Judá kuery ojuka Sesai, Aimã haꞌe Talmai. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe vaꞌe gui ma Debir tetã py ikuai vaꞌe rovai opuꞌã aguã ju ojeꞌoi. Ymave ma Debir rery ma Quiriate-Sefer.


text:
Calebe aipoeꞌi: — Amongue vaꞌe rei Quiriate-Sefer oitypa vy ipoꞌaka vaꞌekue pe ma ameꞌẽ ꞌrã xerajy Acsa taꞌyxyrã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui Calebe ryvy Quenaz raꞌy Otniel vaꞌe ae ipoꞌaka tetã re. Haꞌe ramo ixupe Calebe omeꞌẽ guajy Acsa taꞌyxyrã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma omea py oo vy aipoeꞌi: — Tereo xeru pe ejerure peteĩ henda yvy re — heꞌi. Haꞌe gui kunha vaꞌe ae mburikaꞌi áry gui oguejy ramo Calebe oporandu ixupe: — Mbaꞌe tu reipota? 


text:
Ombovai: — Emeꞌẽ rive xevy peteĩ mbaꞌe. Yvy pirua rive ma xevy remeꞌẽ vaꞌekue ri yvu avi emeꞌẽ xevy — heꞌi ramo ixupe Calebe omeꞌẽ yvyꞌã re haꞌe yvyꞌã guy rupi yvu ikuai vaꞌe. 


text:
<n> Amboae rupi ipoꞌakaague</n> Judá kuery reve Moisés ratyu queneu vaꞌe raꞌy kuery oguata avi ojeꞌoivy. Tetã pindoty vaꞌe gui ojeꞌoi Judá regua tekoa eꞌỹa peve, Arade rexei kuaray puku-a katy. <n>Tetã pindoty ma Jericó ae (Deuteronômio 34.3, 2 Crônicas 28.15). Haꞌe py ojeꞌoi vy ikuai haꞌe pygua kuery reve.


text:
Haꞌe gui Judá kuery guyvy kuery Simeão regua reve ojeꞌoi vy ojukapa cananeu kuery Zefate py ikuai vaꞌekue, omomba ete. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe omboerya ju Horma. <n>Tery Horma ma “Ombovaipaague” ꞌea. 


text:
Judá kuery reve Senhor oiko ramo oipeꞌapa yvyty rupi ikuai vaꞌekue. Haꞌe rã yvyugua re ikuai vaꞌe ma ndoipeꞌa kuaai, karóxa ferro guigua haꞌe kuery oguereko ramo.


text:
Haꞌe gui Moisés ijayvuague rami vy Calebe pe omboaxaa Hebrom tetã. Haꞌe ramo haꞌe gui Calebe oipeꞌapa Enaque raꞌy kuery mboapy ikuai vaꞌekue. 


text:
Haꞌe rã Benjamim kuery ma ndoipeꞌa reguai jebuseu kuery Jerusalém py ikuai vaꞌe. Haꞌe rami ꞌrãgue py Benjamim kuery reve jebuseu kuery ikuai Jerusalém py ae, aỹ peve. 


text:
Haꞌe rami vy Betel re haꞌe kuery omondouka avakue oikuaa pota nhemi aguã. Haꞌe vaꞌe tetã omboery ypyague ma Luz.


text:
Oikuaa pota vaꞌe kuery oexa okuapy peteĩ ava tetã gui oẽ ouvy rã. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Exa uka na orevy tetã katy oikeaty. Haꞌe rami rã romboaxy ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui tetã katy oikeaty haꞌe oexa uka ramo haꞌe kuery ojukapa tetã pygua kuery kyxe py. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe ava hoo pygua kuery reve ma ndojukai.


text:
Haꞌe ramo heteu kuery yvy re ju ava vaꞌe oo vy peteĩ tetã ojapo haꞌe py, haꞌe omboery Luz. Haꞌe vaꞌe ma hery oime aỹ peve. <n>Tery Luz ma “Amêndoaꞌy” ꞌea haꞌe kuery ayvu py. 


text:
<n> Yvy Israel kuery ndojopypai teri vaꞌekue re ijayvuague</n> Haꞌe gui Manassés kuery ma ndoipeꞌai Bete-Seã pygua kuery, neĩ Taanaque, Dor, Ibleão, neĩ Megido pygua kuery, neĩ haꞌe katyꞌi rupi tekoa ikuai vaꞌe pygua kuery, mbaꞌeta cananeu kuery oĩ atãve okuapy oyvy re ae ikuai aguã.


text:
Efraim kuery ma ndoipeꞌai cananeu kuery Gezer py ikuai vaꞌe. Haꞌe ramo haꞌe kuery reve ikuaive tema Gezer py ae. 


text:
Zebulom kuery ma ndoipeꞌai avi Quitrom neĩ Naalol py ikuai vaꞌe. Haꞌe ramo cananeu kuery ikuaive tema haꞌe kuery reve, ombaꞌeapo nheaꞌã aguã rami ikuai. 


text:
Aser kuery ma ndoipeꞌai Aco py ikuai vaꞌe, neĩ Sidom, Alabe, Aczibe, Helba, Afeca, neĩ Reobe pygua kuery voi.


text:
Naftali kuery ma ndoipeꞌai Bete-Semes pygua kuery, neĩ Bete-Anate pygua kuery voi. Haꞌe rami vy cananeu kuery mbyte rupi ikuaive tema haꞌe vaꞌe yvy re. Haꞌe rã Bete-Semes haꞌe Bete-Anate pygua kuery ma omombaꞌeapo nheaꞌã. 


text:
Haꞌe gui amorreu kuery ojapo Dã kuery yvyꞌã rupi anho ikuai aguã rami, yvyꞌã guy katy oguejy eꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe rami ae avi amorreu kuery onheaꞌã okuapy Heres yvyty re ikuai aguã, Aijalom haꞌe Saalabim re. Haꞌe rami teĩ José ramymino kuery ipoꞌaka nho vy omombaꞌeapo nheaꞌã.


text:
<n> Israel kuery pe Nhanderuete ijayvu atãague</n> Haꞌe gui Senhor-a guigua anjo ma Gilgal gui oẽ vy oo Boquim tetã py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ajapo rakaꞌe Egito gui peẽmba aguã rami, haꞌe rogueru yvy aura reve peneramoĩ kuery pe ameꞌẽ aguã re ju. Xee aipoaꞌe vaꞌekue: “Nambovaipai ꞌrã xereve guarã peẽ kuery reve ajapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe rã peẽ ma ndaꞌevei kovaꞌe yvy regua kuery reve pejapo aguã peteĩ rami pendekuai aguã. Haꞌe rami ꞌrãgue py peitypa ꞌrã haꞌe kuery altar ikuai vaꞌe”, haꞌe vaꞌekue ri peẽ naxenheꞌẽ rendui. Mbaꞌe re tu haꞌe rami pejapo?


text:
Haꞌe nunga rupi xee aipoaꞌe avi: “Xee ma ndaipeꞌai ꞌrã haꞌe kuery penerenonde gui. Haꞌe rami ꞌrãgue py penderovaigua riae ꞌrã ikuai, haꞌe tuuete ramigua ikuai vaꞌe voi nhuã penemboꞌaarã ꞌrã ikuai”, haꞌe vaꞌekue — heꞌi.


text:
Senhor-a guigua anjo haꞌe rami Israel kuery haꞌe javi pe ijayvu ramo haꞌe kuery onhendu atã vy ojaeꞌo okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe henda omboery Boquim. <n>Tery Boquim ma “Ojaeꞌoa” ꞌea. Haꞌe gui haꞌe py mbaꞌemo omeꞌẽ okuapy Senhor pe. 


text:
<n> <font size=-1>Juízes 2:6-9</n> <n><i> </i></n> Josué heta vaꞌe kuery omondoukapa rã Israel kuery peteĩ-teĩ regua ojeꞌoi oyvyrã ojopy aguã katy.


text:
Josué oikoa pukukue re ma Senhor pe anho heta vaꞌe kuery ikuai, haꞌe gui Josué ndoikovei ma rire nhomongeta vaꞌety kuery ikuaia pukukue re ju. Haꞌe vaꞌe kuery ma Israel kuery pe Senhor mbaꞌemo porã tuvixa vaꞌe ojapo rã oexapa vaꞌekue.


text:
Haꞌe ramo onhono porãa ijyvy apy re ae, Timnate-Heres py, Efraim kuery yvy re yvyty oĩ vaꞌe re, Gaás yvyty regua kuaray ijapuꞌaꞌia katy. 


text:
Haꞌe vaꞌe javegua kuery haꞌe javi avi omano rã ogueraa tuu kuerya py. Haꞌe vaꞌe kuery rire ma taꞌy haꞌe tajy kuery ju ikuai Senhor oikuaa eꞌỹ vaꞌe, neĩ Israel kuery pe mbaꞌemo porã ojapo vaꞌekue voi ndoikuaai okuapy.


text:
Haꞌe rami vy Senhor renonde Israel kuery ojapo okuapy haꞌeveꞌỹ vaꞌe, Baal raꞌangaa ikuai vaꞌe re rive ikuai vy.


text:
Oeja rivepa guamoĩ kuery Ruete Senhor Egito yvy gui oguenoẽmba vaꞌekue ri. Haꞌe vy ovapa nguuete kuery mboae re, haꞌe kuerya katy raiꞌi rupi ikuai vaꞌe kuery ruete re. Haꞌe nunga rive haꞌe kuery omboete vy ombopoxy Senhor,


text:
Haꞌe nunga rupi Israel kuery rovai Senhor poxya hendy vy omboaxa mbaꞌemo peꞌapaarã kuery po py. Haꞌe rã oipeꞌapa haꞌe kuery oguereko vaꞌekue. Hovaigua kuery haꞌe katyꞌi rupi ikuai vaꞌe kuery po py ae omboaxa ramo ojejopy uka ngovaigua kuery pe.


text:
Haꞌe kuery rovai tema Senhor po oĩ ojeꞌoia rupi rei. Haꞌe kuery re ma mbaꞌemo vai anho Senhor ombou, oura reve ijayvuague rami vy. Haꞌe rami rã ojexavai ete okuapy. 


text:
Haꞌe rami teĩ nonheꞌẽ rendui avi okuapy joguerekoa kuery. Haꞌe vy ovapa okuapy amboae ramigua tuuete kuery re, haꞌe vy omboete okuapy. Ojepeꞌa pojava guamoĩ kuery Senhor onheꞌẽ rendua rupi ojeꞌoiague gui. Haꞌe vy ndaꞌikuaivei guamoĩ kuery ikuaiague rami.


text:
Joguerekoarã omoĩ vaꞌekue reve Senhor oiko vy oepypa hovaigua kuery po gui, joguerekoa oikoa pukukue re. Mbaꞌeta haꞌe kuery moingo axya haꞌe imbojexavai reia kuery káuxa ipoaẽ okuapy. Haꞌe nunga Senhor oendu vy omboaxy.


text:
Haꞌe rami teĩ joguerekoa omano ma rire haꞌekue rami ae ju ꞌrã ikuai. Haꞌe vy guamoĩ kuery ikuaiague gui ndaꞌeveive ete ju okuapy, amboae regua tuuete re ovapa, haꞌe nunga pe rive ikuai haꞌe omboete okuapy. Peteĩ henda py voi ndojepeꞌai teko vai ojapo okuapya gui, neĩ haꞌeveꞌỹa rami rei ikuaia gui.


text:
Haꞌe nunga rupi Israel kuery rovai Senhor poxya hendy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Kovaꞌe kuery ndaꞌikuai ae tamoĩ kuery pe xereve guarã ajapo vaꞌekue rupi, naxenheꞌẽ rendui guive.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery renonde gui xee voi ndaipeꞌavei ꞌrã amboae regua kuery, Josué omano vy oeja rive vaꞌekue rembyre.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py haꞌe vaꞌe regua aeja ꞌrã Israel kuery aeko aꞌã aguã, aikuaa aguã Senhor guigua tape rupi tamoĩ kuery ikuaiague rami ikuai ꞌrãa, tyrã pa anya — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery mbyte py Senhor oeja amboae regua kuery, ndoipeꞌa voi, neĩ nomboaxapai guive Josué po py. 


text:
<n> Israel kuery mbyte amboae rami rei onhemboꞌea rupi ikuai vaꞌe re ijayvuague</n> Povaꞌe regua kuery ma Senhor oeja vaꞌekue Israel kuery oaꞌanga aguã, mbaꞌeta Israel kuery pavẽ eꞌỹ oikuaa Canaã yvy re joe opuꞌãa katy oo aguã.


text:
Ijyvy re oeja vaꞌekue ma peteĩ nhiruĩ filisteu regua yvatekueve vaꞌe, haꞌe cananeu kuery haꞌe javi, Sidom tetã pygua haꞌe heveu kuery Líbano yvyꞌã re ikuai vaꞌe, Baal-Hermom yvyꞌã guive Hamate katy oikea peve.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery opyta Senhor oeko aꞌã aguã Israel kuery, oikuaa aguã haꞌe kuery ojapyxaka ꞌrã paa tamoĩ kuery pe Moisés rupi ojapo uka vaꞌekue re.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery ma heteu kuery mbyte rupi, amorreu, ferezeu, heveu haꞌe jebuseu kuery mbyte rupi ikuai vy


text:
guaꞌyxyrã ogueraa haꞌe vaꞌe regua rajy kuery, haꞌe guajy kuery omomenda haꞌe vaꞌe regua raꞌy kuery re. Haꞌe kuery ruete kuery omboete avi okuapy. 


text:
<n> Cusã-Risataim po gui Otniel Israel kuery oepyague</n> Senhor renonde rupi Israel kuery haꞌeveꞌỹa rami ikuai, hexaraipa Senhor nguuete gui. Haꞌe vy omboete okuapy Baal raꞌangaa ikuai vaꞌe haꞌe yvyra aygue gui taꞌangaarã omopuꞌã mbyre.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery rovai Senhor poxya hendy vy omboaxapa Mesopotâmia pygua huvixa Cusã-Risataim po py. Haꞌe ramo oito maꞌetỹ re Cusã-Risataim rembiguai ikuai.


text:
Haꞌe gui Senhor pe Israel kuery ojapukai okuapy ramo hepyarã ombou Calebe ryvy Quenaz raꞌy Otniel. Haꞌe ramo oepy.


text:
Haꞌe vaꞌe re Senhor guigua Nheꞌẽ ou ramo oikuaa pota Israel kuery re. Joe opuꞌã aguã katy haꞌe oo ramo ipo py Senhor omboaxa Mesopotâmia pygua huvixa Cusã-Risataim. Haꞌe ramo Otniel ipoꞌaka hexe.


text:
<n> Eglom rembiguai ranhe haꞌe kuery ikuaiague</n> Peteĩgue ju Israel kuery haꞌeveꞌỹa ramigua ikuai Senhor renonde. Haꞌe ramo Israel kuery re Senhor ombopoꞌaka Moabe pygua huvixa Eglom, henonde haꞌeveꞌỹa rami ikuai rire.


text:
Haꞌe vaꞌe ma ojea py omboaty Amom haꞌe Amaleque kuery. Haꞌe kuery reve ojeꞌoi vy ojuka Israel kuery regua. Tetã pindoty vaꞌe re avi ipoꞌaka.


text:
<n> Eúde joepy jevyague</n> Haꞌe gui Senhor pe Israel kuery ojapukai okuapy ramo hepyarã ombou peteĩ ava ijaxu vaꞌe, Benjamim regua Gera raꞌy Eúde. Haꞌe vaꞌe po rupi Israel kuery omondouka peráta Moabe pygua kuery ruvixa Eglom pe omboaxa vaꞌerã.


text:
Haꞌe rã Eúde ma peteĩ kyxe haimbe jovai vaꞌe ojapo, ijyva kuꞌa peve ipuku-a vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma okuꞌa oiporu kuaa re omoĩ, oao guy rupi.


text:
Haꞌe gui Gilgal py taꞌangaa ikuaia peve ooague gui ojevy ju. Haꞌe vy aipoeꞌi huvixa pe: — Xeruvixa, xee areko peteĩ ayvu xee aeꞌi aikuaa vaꞌe ndevy guarã. Huvixa ombovai vy — Ekyrirĩ ranhe — heꞌi vy guenonde gui omondoukapa ijyvýry ikuai vaꞌekue. 


text:
Yroꞌyxãveaꞌi jave ramo huvixa oguapy oiny peteĩ opy jaꞌoꞌi py. Oĩa py Eúde oike vy aipoeꞌi: — Areko peteĩ ayvu Nhanderuete guigua ndevy amombeꞌu vaꞌerã — heꞌi ramo Eglom opuꞌã tenda oĩa gui.


text:
Haimbea reve hiꞌy voi oike, haꞌe hye gui kyxe ndoekyi ramo ikyra onhembotypa hiꞌáry. Haꞌe gui Eúde ma okẽꞌi oĩ vaꞌe rupi oẽ vy


text:
Haꞌe oo ma rire ou huvixa rembiguai kuery. Haꞌe kuery omaꞌẽ rã opy yroꞌyxãveaꞌi rokẽ ojokoa raꞌe imoiny. Haꞌe ramo “Opy yroꞌyxãveaꞌi py po opytuꞌu oiny” heꞌi ranhe.


text:
Haꞌe gui noarõxevei ma okuapy vy opy katygua okẽ ndoipeꞌa reguai vy ipeꞌaa ogueru vy oipeꞌa. Haꞌe gui oexa rã huvixa reꞌõgue ipukupa oupy yvy rupi.


text:
Haꞌe py ovaẽ vy omonheꞌẽ mimby guaxu Efraim regua yvyty reia rupi. Haꞌe rã Israel kuery oguejy ojeꞌoivy hupive, tenonde haꞌe oo ramo.


text:
Haꞌe kuery pe aipoeꞌi: — Jaa ke xerupive, mbaꞌeta pendepo py Senhor omboaxa ma penderovaigua kuery Moabe pygua — heꞌi. Haꞌe ramo hakykue ojeꞌoi vy ojoko Jordão yakã oaxaaty, Moabe pygua kuery oaxa eꞌỹ aguã. Haꞌe kuery vaꞌe regua neĩ peteĩve nomboaxai.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py ojuka dez mil avakue Moabe pygua kuery regua, imbaraetekue haꞌe ipyꞌa guaxukue meme. Peteĩve ndoo jepei.


text:
Haꞌe rami py haꞌe vaꞌe ára Israel kuery ipoꞌaka okuapy Moabe re. Haꞌe ramo yvy re opytuꞌupa oitenta maꞌetỹ re. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma oiko avi Anate raꞌy Sangar. Haꞌe vaꞌe ma peteĩ toro mondyia py ojuka seiscentos avakue filisteu regua. Haꞌe rami vy haꞌe voi oepy Israel kuery. 


text:
<n> Canaã pygua huvixa Jabim rembiguai haꞌe kuery ikuaiague</n> Eúde omano rire ma peteĩgue ju Israel kuery haꞌeveꞌỹa rami ikuai Senhor renonde.


text:
Haꞌe ramo Senhor omboaxapa Canaã pygua huvixa Jabim po py. Haꞌe vaꞌe openaa ma Azor tetã. Ixupegua xondaro kuery ruvixa ma Harosete-Hagoim pygua Sísera hery vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Israel kuery ojapukai okuapy Senhor pe, mbaꞌeta Jabim ma novecentos karóxa ferro guigua oguereko vaꞌe reve vinte maꞌetỹ re ma oguereko axy. 


text:
<n> Débora haꞌe Baraque joepyague</n> Haꞌe vaꞌe jave Israel kuery oguereko oikovy vaꞌe ma peteĩ profeta kunha Lapidote raꞌyxy Débora hery vaꞌe.


text:
Débora ma peteĩ pindo hiꞌaĩ vaꞌe “Débora oĩaty” ꞌepy vaꞌe guy py opena oiny, Ramá haꞌe Betel mbyte py Efraim regua yvyꞌã reia py. Haꞌe oĩa py Israel kuery jogueru ꞌrã mbaꞌemo re oikuaa pota aguã. 


text:
Haꞌe gui haꞌe vaꞌe kunha vaꞌe oenoĩ uka Abinoão raꞌy Baraque, Naftali regua Quedes tetã py oikoa gui. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Senhor Israel kuery ruete ndaꞌu ndevy ijayvu vy aipo ndeꞌi rakaꞌe: “Tereo, eraa avakue Tabor yvyty peve. Dez mil avakue eraa Naftali haꞌe Zebulom kuery regua.


text:
Haꞌe gui xee ajapo ꞌrã ndea py Quisom yakãꞌi py Jabim pegua xondaro kuery ruvixa Sísera vaꞌe ou aguã rami, karóxa haꞌe xondaro kuery reve, haꞌe amboaxapa ꞌrã ndepo py”, ndeꞌi pa? 


text:
Haꞌe rã Baraque aipoeꞌi: — Xerupive ndee reo ramo ma aa ꞌrã. Haꞌe rã xerupive ndereoi ramo ma xee ndaai ꞌrã — heꞌi. 


text:
Kunha vaꞌe ombovai: — Anhetẽ aa ꞌrã nderupive, teĩ ndee eꞌỹ ꞌrã nemboetea joe nhapuꞌã aguã katy jaa rire. Mbaꞌeta Senhor omboaxa ꞌrã Sísera peteĩ kunha vaꞌe po py — heꞌi. Haꞌe vy Débora ojepeꞌa vy Baraque reve jogueraa Quedes katy. 


text:
Quedes py ma Baraque oenoĩ Zebulom haꞌe Naftali kuery vaꞌe regua. Haꞌe rã hupive ojeꞌoi dez mil avakue. Débora voi oo avi hupive. 


text:
Quedes katyꞌi oiko avi peteĩ ava queneu regua Héber hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma queneu kuery Moisés ratyu Hobabe ramymino kuerya ikuaia gui ojepeꞌa ma vy Zaananim katyꞌi ojapo vaꞌekue ngoorã, yvyra carvalho hiꞌaĩ vaꞌe guy py. 


text:
Haꞌe rami vy Sísera ogueru rukapa karóxa haꞌe javi, novecentos karóxa ferro guigua meme, haꞌe hexeve ikuai vaꞌe haꞌe javi, Harosete-Hagoim gui ogueraapa Quisom yakãꞌi peve. 


text:
Haꞌe ramo Débora aipoeꞌi Baraque pe: — Epuꞌã ke, mbaꞌeta kovaꞌe árave Senhor omboaxa ꞌrã Sísera ndepo py. Xapyꞌa rei ndaꞌu Senhor ndooi ri nerenonde rupi? — heꞌi. Haꞌe ramo Baraque ma Tabor yvyty gui oguejy ovy, ngupivegua dez mil avakue reve.


text:
Haꞌe gui Baraque rupivegua kuery kyxe reve ovaẽ ramo Senhor oitypa Sísera, karóxa haꞌe xondaro kuery haꞌe javi. Haꞌe rã Sísera ma karóxa gui opo vy onha ovy yvy rupi.


text:
Baraque ma karóxa haꞌe xondaro kuery rakykue monha Harosete-Hagoim peve. Haꞌe rami py Sísera pegua xondaro kuery oitypa kyxe py, neĩ peteĩve ndoo jepei. 


text:
<n> Jael ojukaague Sísera</n> Haꞌe gui Sísera ma yvy rupi onha ovy vy ovaẽ queneu regua Héber ro py, mbaꞌeta peteĩ rami ikuai Hazor pygua huvixa Jabim haꞌe queneu regua Héber ro pygua kuery reve. Haꞌe gui Héber raꞌyxy Jael oĩa py ovaẽ ramo


text:
Jael oẽ ovy Sísera ovaexĩ vy. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Eike ke, xeruvixa. Eike na xero py, ekyje eme — heꞌi. Haꞌe ramo opy ovaẽ ramo kunha vaꞌe onhovã peteĩ nheovãa py. 


text:
Ava vaꞌe aipoeꞌi ixupe: — Ajerure ndevy, emeꞌẽ na xevy ruxãꞌi yy ayꞌu aguã, xeyꞌuvei ramo. Haꞌe rã kunha vaꞌe ma kamby ryru oipeꞌa vy kamby omeꞌẽ oyꞌu aguã. Haꞌe vaꞌe rire onhovã ju. 


text:
Haꞌe gui ava vaꞌe aipoeꞌive ju ixupe: — Heꞌã ke okẽ py. Xapyꞌa rei amongue ou rã oporandu vy “Oĩa pa?” ꞌea ramo “Any” ꞌre ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Héber raꞌyxy Jael ma peteĩ yvyra rakua oguy pygua haꞌe peteĩ karavo mbotaa ogueru vy oo mbegueiꞌi ava vaꞌe onhenoa py. Haꞌe rami vy hexapy kã rexeiꞌi ombota yvyra rakua, oaxa vy yvy re oike aguã peve, mbaꞌeta oke rana oupy, ikaneꞌõ vaipa vy. Haꞌe rami vy omano. 


text:
Haꞌe gui Sísera rakykue Baraque oo rã Jael oexa vy oẽ ju ovaexĩ vy. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Eju, aexa uka ꞌrã ava reka vaꞌekue — heꞌi ramo oo hakykueꞌi. Haꞌe vy oexa rã Sísera omano raꞌe oupy, yvyra rakua hexapy kã rexeiꞌi oĩ reve. 


text:
 — Israel kuery renonde huvixa kuery onhemoĩmba, <PI2>haꞌe heta vaꞌe kuery onhenhandua rupi ojeko meꞌẽmba ramo penemaꞌenduꞌa porã Senhor re. 


text:
 Pendu ke, huvixa kuery. Pejapyxaka, yvatekueve: <PI2>Xee, xee ae ma aporaei ta Senhor pe. <PI2>Aporaei ta Senhor Israel kuery Ruete pe. 


text:
 Ndee Senhor, Seir gui reẽ vy, <PI2>Edom regua nhuũndy guive rejerojy reovy ramo yvy oryryi, yva gui hayvi avi. Tá, arai voi omboꞌoky rayvi. 


text:
 Senhor renonde rupi yvyty ikuai vaꞌe omy-omyĩ, <PI2>yvyty Sinai voi, Senhor Israel kuery Ruete renonde. 


text:
 Anate raꞌy Sangar oiko jave, <PI2>Jael avi oiko jave ma ndoaxavei mbaꞌemo vendea kuery. Oguata vaꞌe kuery voi opia ojeꞌoivy tape vaikue rupi. <n>Haꞌe kuery okyjepa rei Canaã pygua huvixa Jabim haꞌe ixupegua xondaro ruvixa Sísera gui. Haꞌe nunga rupi ndoguatavei tape rupi, haꞌe guekoa voi oeja reipa. 


text:
 Israel yvy re tekoa ikuai vaꞌekue tekoa eꞌỹa opyta, okyrirĩmba rei, <PI2>xee Débora apuꞌã peve, Israel kuery vaꞌe regua xy aiko vaꞌe apuꞌã. 


text:
 Nguuete pyaurã Israel kuery ojou ramo <PI2>hetã kora rokẽ py oiko joe opuꞌã vaꞌe. Israel kuery quarenta mil ikuai vaꞌeri haꞌe kuery mbyte py ndojoui huꞌy jokoa neĩ huꞌy guaxu. 


text:
 Xekuraxõ oo Israel regua xondaro kuery ruvixa re, <PI2>heta vaꞌe kuery rerekoarã onhenhandua rupi onhemoĩ ramo. Penemaꞌenduꞌa porã Senhor re! 


text:
 Peẽ kuery mburika xiĩ vaꞌe áry peĩ vaꞌe, <PI2>peikuaa potaa py peguapy vaꞌe, haꞌe tape rupi peguata vaꞌe voi pendeayvu avi haꞌe nunga re. 


text:
 Yy rerua kuery oporaei vaꞌe, <PI2>mymba kuery oyꞌuaty yakã ikuai vaꞌe mbyte rupi pendeayvu Senhor gueko porãa rupi ojapo vaꞌe re, <PI2>mbaꞌeta gueko porãa rupi oipytyvõ Israel re hekoa vaꞌe. Haꞌe rami rire Senhor pegua kuery <PI2>haꞌeve ju ngoo katy ojevy aguã. 


text:
 Emyĩ ke Débora, emyĩ ke. <PI2>Evy ke, ekeve eme, emonhendu mboraei. Epuꞌã ke Baraque, ndee Abinoão raꞌy, eraapa ke ndejopyare kuery rejokua reve. 


text:
 Haꞌe ramo oguejy avi yvatekueve rembyre, Senhor pegua kuery xereve guarã ojeꞌoi ipoꞌakakueve rovai. 


text:
 Efraim kuery vaꞌe regua Amaleque yvy yma guare re ikuai vaꞌe <PI2>ma joe opuꞌãa katy oguejy jogueravy. Haꞌe gui ndee Débora nderakykue ojeꞌoi avi Benjamim regua guetarã kuery reve. Maquir gui oguejy xondaro ruvixa kuery, Zebulom gui voi ou po pygua ojopy reve jogueraa vaꞌe kuery. 


text:
 Issacar regua yvatekueve voi Débora rupive ojeꞌoi. <PI2>Issacar kuery ma Baraque rupive ojeꞌoi, hakykue oguejy jogueravy yvyꞌã guy katy. Haꞌe rã Rúben kuery vaꞌe regua mbyte ma joo rami eꞌỹ-eꞌỹ ijayvu okuapy. 


text:
 Mbaꞌe re tu vaka kora rupi ri pepyta pekuapy <PI2>mimby pu pendua py rive? Rúben regua joo rami eꞌỹ-eꞌỹ ijayvu okuapy. 


text:
 Gileade pygua kuery voi Jordão yakã rovai re opyta. <PI2>Haꞌe Dã kuery, mbaꞌe re tu kanoã guaxu yvýry opyta okuapy? Aser kuery voi oguapypa okuapy yeꞌẽ rembe re, opytuꞌu porã okuapy yeꞌẽ rakã paꞌũ py. 


text:
 Haꞌe rã Zebulom kuery vaꞌe regua ma ndojeayvuveikue py oo, <PI2>Naftali kuery voi nhuũndy yvyꞌã re ojeꞌoi. 


text:
 Haꞌe gui huvixave kuery onoꞌõ vy joe opuꞌã okuapy. <PI2>Canaã pygua huvixa kuery opuꞌã okuapy Taanaque py, Megido yy yvýry. Haꞌe rami teĩ prata guigua mbaꞌeve ndogueraai ombaꞌerã. 


text:
 Quisom yakã voi ogueroxyrypa, <PI2>Quisom yakã opuꞌã jepiaty ae. Xenheꞌẽ, ejerojyve tema, nembaraete ke. 


text:
 Haꞌe ramo kavaju kuery ipyambu onhaa rupi, <PI2>hiꞌárygua kuery joe opuꞌã aguã katy ogueronha ramo. 


text:
 |yhwh{Senhor-}a guigua anjo aipoeꞌi: “Pendeayvu vai ke Meroz tetã re. <PI2>Pendeayvu vai haꞌe py ikuai vaꞌe re, mbaꞌeta haꞌe kuery ma Senhor jogueraa jepe aguã katy ndooi rire, Senhor jogueraa jepe aguã katy ndooi ixupegua ipyꞌa guaxukueve reve”, heꞌi. 


text:
 Haꞌe rã Jael ma kunhague mboae gui ayvu porãvepy toiko, <PI2>queneu regua Héber raꞌyxy vaꞌe. Ayvu porãvepy toiko kunhague oguy py ikuai vaꞌe haꞌe javi gui. 


text:
 Mbaꞌeta ava vaꞌe ovaẽ vy yy re ojerure ramo ixupe omeꞌẽ kamby. <PI2>Karo yvatekueve pegua vaꞌe py ae omeꞌẽ kamby nhandykue. 


text:
 Haꞌe gui okuaveꞌẽ yvyra rakua ituia katy, <PI2>oiporu kuaa regua re okuaveꞌẽ ombaꞌeapo vaꞌe kuery karavo ombotaaty re. Haꞌe vy Sísera re ombota vy ombovo inhakã, ombokua vy omboaxa inhakã rupi. 


text:
 Haꞌe rã kunha vaꞌe py yvyꞌiry ojeroꞌa, <PI2>hoꞌa vy ipukupa oupy. Ipy yvýry ojeroꞌa vy hoꞌa. Ojeroꞌaa pyve hoꞌa vy omano. 


text:
 Haꞌe gui ma Sísera xykueꞌi ma janela jokoa paꞌũ rupi omaꞌẽ hoꞌamy. <PI2>Haꞌe vy janela gui haxẽ reve aipoeꞌi: “Mbaꞌe re tu ikaróxa ndou voi ri? Mbaꞌe re tu hymba kavaju kuery ndoguata pojavai ri?” heꞌi. 


text:
 “Ndojoui ꞌrã ri ndaꞌu, nombojaꞌoi ꞌrã ri ndaꞌu mbaꞌemo oipeꞌapa vaꞌekue? <PI2>Peteĩ-teĩ ava pe peteĩ eꞌỹ vy mokoĩ kunhataĩ nomeꞌẽi ꞌrã ri tyꞌy? Haꞌe gui Sísera peguarã ae ma opyta ꞌrã ajukue joegua eꞌỹ-eꞌỹ pytã vaꞌe, haꞌe ramo peteĩ eꞌỹ vy mokoĩ ajukue ombojeguapa pyre eꞌỹ ndaꞌu guaꞌyxy ajuꞌy re omoĩ ꞌrã?” heꞌi. 


text:
 Haꞌe rami ae Senhor, tomanomba nderovaigua kuery haꞌe javi. <PI2>Haꞌe rã nderayvua kuery ma kuaray hexakã ouvya rami taexakã — heꞌi. Haꞌe rami rire yvy re opytuꞌupa quarenta maꞌetỹ re. 


text:
<n> Midiã pygua kuery Israel kuery ojavyky reiague</n> Israel kuery haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo Senhor renonde. Haꞌe nunga rupi Senhor sete maꞌetỹ re omboaxa Midiã pygua kuery po py.


text:
Israel kuery re Midiã pygua kuery ipoꞌakapave tema ojeꞌoivy ramo haꞌe kuery gui onhemi atyrã ojapo okuapy yvyꞌã re itaovape guy haꞌe itakua oĩ vaꞌe rupi, haꞌe tetã ikorapa vaꞌe py.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery omaꞌetỹ nhavõ Midiã pygua kuery, amalequita haꞌe kuaray oua katygua kuery regua opuꞌã ꞌrã jogueruvy haꞌe kuery rovai.


text:
Haꞌe vy haꞌe kuery rovai onoꞌõ vy omomba ꞌrã mbaꞌemo aju yvy re ikuai vaꞌe Gaza katyꞌi peve. Israel kuery pe mbaꞌeve ndoejai hoꞌu vaꞌerã. Oipeꞌa avi ꞌrã hymba kuery vexaꞌi, vaka haꞌe mburikaꞌi.


text:
Mbaꞌeta ovaẽ ꞌrã okuapy guymba kuery haꞌe oguy omopuꞌã vaꞌerã reve. Tuku-karu rami mbovy eꞌỹ reve ou ramo neĩ oipapaa aguã ndaꞌevei, neĩ hymba camelo kuery voi. Ou okuapy yvy regua ombotyguepa aguã.


text:
Haꞌe rami rã Israel kuery ikangy ete okuapy Midiã pygua kuery ikuai rã. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ojapukai okuapy Senhor pe. 


text:
Senhor ombou peteĩ profeta haꞌe kuery pe aipoeꞌi vaꞌerã: — Po rami Senhor Israel kuery Ruete ijayvu: “Xee ae ma Egito yvy gui roguerupa vaꞌekue, escravo pendekuaiague gui roguenoẽ.


text:
Haꞌe rami vy rogueraa jepe Egito pygua haꞌe penemoingo axya kuery haꞌe javi po gui. Penerenonde gui haꞌe kuery aipeꞌa vy pendevy ju ameꞌẽ ijyvykue.


text:
Haꞌe gui aipoaꞌe: ‘Xee ma Senhor Penderuete. Pekyje eme amorreu kuery ruete ramigua kuery gui, haꞌe kuery yvy re pendekuai teĩ’, haꞌe vaꞌekue ri xeayvu re peẽ kuery ndapejapyxakai.” 


text:
<n> Nhanderuete oenoĩague Gideão</n> Haꞌe gui |yhwh{Senhor-}a guigua anjo ou vy oguapy Ofra py yvyra carvalho hiꞌaĩ vaꞌe guy py, Abiezer raꞌy Joás yvy re. Haꞌe vaꞌe jave ma taꞌy Gideão ma uvaꞌa ombiriaty py omoaꞌyĩ oiny trigo, Midiã pygua kuery gui onhomi aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe pe Senhor-a guigua anjo ojexa uka vy aipoeꞌi: — Senhor oiko ndereve, ava ipyꞌa guaxu vaꞌe — heꞌi. 


text:
Gideão ombovai: — Ai xeruvixa! Senhor orereve oiko vaꞌeri mbaꞌe re tu haꞌvy orere ou kovaꞌe nunga haꞌe javi? Mamo ꞌrã tu oĩ mbaꞌemo porã haꞌe ojapo vaꞌekue oreru kuery omombeꞌu vaꞌe ramigua? Mbaꞌeta aipoeꞌi orevy: “Egito yvy gui eꞌỹ ri ndaꞌu Senhor nhanenoẽmba rakaꞌe?” heꞌi okuapy vaꞌeri aỹ ma Senhor orerejapa, oremboaxapa ri Midiã pygua kuery po py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Gideão oĩa katy Senhor ojere vy aipoeꞌi: — Tereo ndere mbaraetea oĩ vaꞌe rupi, haꞌe eraa jepe Israel kuery Midiã pygua kuery po gui. Xee eꞌỹ ri ndaꞌu romondouka? — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi ixupe: — Aikore xeruvixa! Mbaꞌe nunga py ꞌrã tu araa jepe Israel kuery? Maꞌẽ, Manassés kuery ikuai vaꞌe gui xero pygua kuery iporiauve vaꞌe, haꞌe gui xee ma xeru ro pygua kuery gui kyrĩve vaꞌe aiko. 


text:
Senhor ombovai: — Ndereve xee aiko ramo ma rejukapa vyvoi ꞌrã Midiã pygua kuery peteĩꞌi ava rami rive — heꞌi. 


text:
Gideão aipoeꞌi ju: — Xapyꞌa rei aỹ xejou porã haꞌe xemboaxy ri vy ejapo haꞌvy mbaꞌemo, ndee ae ri Senhor ndeayvua reikuaa uka aguã.


text:
Ambeꞌi ranhe, apy gui ejepeꞌa eme ajevy eꞌỹa ja, mbaꞌemo nerenonde amoĩ vaꞌerã aru aguã. Ombovai vy — Roarõ ꞌrã haꞌvy rejevy peve — heꞌi. 


text:
Opy Gideão oike vy oguereko katu peteĩ kavaraꞌi haꞌe peteĩ ryru trigo gui ojapo mbojape imbovua revegua eꞌỹ. Xoꞌo omoĩ peteĩ ajaka py, haꞌe rã tykue ma peteĩ oja py omoĩ. Haꞌe rami vy yvyra carvalho guy py oĩa py oguerupa vy omoĩ henonde.


text:
Haꞌe ramo Senhor-a guigua anjo aipoeꞌi ixupe: — Ejopy xoꞌo haꞌe mbojape imbovua revegua eꞌỹ, emoĩmba pevaꞌe ita áry, haꞌe hiꞌáry enhoẽmba tykue — heꞌi rã haꞌe rami ojapo.


text:
Haꞌe ramo Senhor-a guigua anjo ma popoka opo py ogueru vaꞌekue omokuaveꞌẽ vy omovaẽ xoꞌo haꞌe mbojape imbovua revegua eꞌỹ oĩ vaꞌe re. Haꞌe ramo ita gui tata opuꞌã vy oapypa vyvoi xoꞌo haꞌe mbojape. Haꞌe gui Senhor-a guigua anjo ojepeꞌa vyvoi henonde gui. 


text:
Haꞌe gui Gideão ma anjo Senhor-a guigua etea oikuaa vy aipoeꞌi: — Senhor Xeruete, ndaꞌevei ete xevy! Mbaꞌeta xerexa py ae aexa kuri Senhor-a guigua anjo. 


text:
Haꞌe ramo Senhor pe Gideão ojapo peteĩ altar haꞌe py. Haꞌe vaꞌe omboery “ Senhor gui ou mbyꞌa porã.” Aỹ peve haꞌe vaꞌe altar oĩ Ofra py Abiezer ramymino kuery yvy re. 


text:
<n> Baal pegua altar Gideão oitypaague</n> Haꞌe vaꞌe pyavyve Senhor aipoeꞌi ixupe: — Eraa peteĩ vaka nderu rymba, haꞌe vaꞌe ma toro sete maꞌetỹ vaꞌe regua mokoĩa pereko vaꞌe. Haꞌe vaꞌe reve eity Baal pegua altar nderu ojapo vaꞌekue, haꞌe ejaya yvyra gui taꞌangaarã omoꞌã mbyre, altar yvýry hiꞌaĩ vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Senhor Nderuete pe ju ejapo peteĩ altar. Haꞌe vaꞌe yvyꞌã apyte áry pyve ejapo, ita py remboupa vy. Haꞌe vy toro mokoĩa rejopy vy rejuka haꞌe reapy ꞌrã omeꞌẽ mbyrã, taꞌangaaꞌy yxakãrã rejaya vaꞌekue remoendy vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Gideão dez avakue guembiguai ikuai vaꞌe ogueraa vy ojapo Senhor ijayvuague. Haꞌe rami teĩ okyje avi nguu ro pygua kuery haꞌe guetã pygua avakue gui. Haꞌe rami vy ara py ndojapoi, pyávy anho. 


text:
Haꞌe gui koꞌẽ rai jave haꞌe vaꞌe tetã pygua avakue opuꞌã vy oexa rã Baal pegua altar oitya ma raꞌe, haꞌe ijyvýry taꞌangaaꞌy guigua hiꞌaĩ vaꞌekue ojayaa raꞌe. Haꞌe toro mokoĩa vaꞌe voi oapypaa inony altar ojapo vaꞌekue áry.


text:
Haꞌe rami vy joupe-upe aipoeꞌi okuapy: — Mavaꞌe tu ojapo pevaꞌe nunga? Haꞌe vy oporanduve haꞌe oikuaa pota porã ma vy — Joás raꞌy Gideão rima ojapo — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe tetã pygua avakue aipoeꞌi okuapy Joás pe: — Eraa na nderaꞌy apy gui mombyryꞌi, jajuka aguã. Mbaꞌeta oity altar Baal pegua haꞌe ojaya ijyvýry taꞌangaaꞌy hiꞌaĩ vaꞌekue. 


text:
Haꞌe ramo Joás aipoeꞌi hexe opuꞌã vaꞌe kuery haꞌe javi pe: — Baal repya rupi ri tyꞌy pejogueroꞌa ta? Peẽ ae ri tyꞌy pepy ꞌrã? Hepya rupi jogueroꞌa vaꞌe rei omano ꞌrã kovaꞌe koꞌẽ re ma voi. Mbaꞌeta tuuete ae ri vy haꞌe ae tojepy ixupegua altar oityague re — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára guive Gideão omboerya Jerubaal, mbaꞌeta aipoeꞌi: — Baal ae tojepy, ixupegua altar oityague re — ꞌea. <n>Tery Jerubaal ma “Baal tojepy” ꞌea. 


text:
Haꞌe gui Midiã pygua kuery, amalequita haꞌe kuaray oua katy ikuai vaꞌe kuery onoꞌõmba okuapy. Haꞌe vy oupa vy Jezreel yvyugua py ikuai.


text:
Haꞌe ramo Gideão re Senhor Nheꞌẽ onhemonde ramo omonheꞌẽ atã mimby guaxu. Haꞌe ramo Abiezer ramymino kuery oupa oĩa py.


text:
Haꞌe rami vy guembiguai kuery omondouka Manassés regua ikuaia haꞌe javi rupi, haꞌe kuery avi oenoĩ oĩa py oupa aguã. Aser regua ikuaia rupi avi omondouka guembiguai, Zebulom haꞌe Naftali regua ikuaia rupi guive. Haꞌe ramo oupa oĩa py. 


text:
Haꞌe gui Gideão aipoeꞌi Nhanderuete pe: — Xapyꞌa rei ndeayvuague rami vy xee rupi ae ri Israel kuery reraa jepe ꞌrã ramo


text:
maꞌẽ, peteĩ pirekue vexaꞌi rague amoĩ ꞌrã mbaꞌemo moaꞌyĩaty py. Xapyꞌa rei haꞌe vaꞌe re anho ri yxapy oĩ ramo, haꞌe ijyvýry rupi ipiru rei ramo aikuaa ꞌrã xee rupi ae Israel kuery reraa jepe ꞌrãa, ndeayvuague rami vy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo haꞌekue rami oiko, mbaꞌeta koꞌẽgue, koꞌẽ rai ramove Gideão ovy vy vexaꞌi rague onhami vy yxapykue peteĩ hyꞌa omonyẽ. 


text:
Haꞌe gui Gideão aipoeꞌive ju: — Ndevai eme xevy, xeayvuve ju ta povaꞌe re anho. Aỹ ma ajerure ndevy teĩgue ju rejapo aguã vexaꞌi rague re xee aikuaa aguã. Tove vexaꞌi rague anho taꞌipiru, haꞌe rã ijyvýry ma taꞌixapypa — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo haꞌekue rami ae Nhanderuete ojapo haꞌe vaꞌe pytũ re. Vexaꞌi rague anho ipiru oiny, haꞌe rã ijyvýry rupi ma yvy inhakỹmba yxapy gui. 


text:
<n> Trezentos avakue reve Gideão oitypaague Midiã pygua kuery</n> Koꞌẽ rai ramove Jerubaal Gideão vaꞌe opuꞌã, hexeve ikuai vaꞌe haꞌe javi reve. Haꞌe vy ojeꞌoi vy Harode yvu oĩ vaꞌe yvýry ju ikuai. Kuaray ijapuꞌaꞌia katy ikuai Midiã pygua kuery, Moré yvyty rexei.


text:
Gideão pe Senhor aipoeꞌi: — Heta ete rima ndereve ikuai vaꞌe, haꞌe kuery po py Midiã pygua kuery amboaxa aguã. Haꞌe rami vaꞌe rire xerovai Israel kuery onhemboyvate vy “Orepoꞌakaa rupi ae roo jepe” heꞌi ꞌrãgue okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi ndeayvu ke heta vaꞌe kuery oendua py. Haꞌe vy aipoꞌre: “Amongue ndooxeia haꞌe okyjea oendu vaꞌe ma tojevy ju, tojepeꞌa ovy Gileade yvyty reia gui”, ꞌre ꞌrã — heꞌi. Haꞌe rami rã haꞌe kuery vaꞌe regua ojevy vinte e dois mil, haꞌe rã dez mil ma opyta. 


text:
Senhor aipoeꞌive ju Gideão pe: — Oĩ reta ete teri haꞌe kuery vaꞌe regua. Ejapo yy py oguejypa aguã rami, haꞌe rã haꞌe py ndevy aikuaa pota uka ꞌrã. Amongue xee ndevy aipoaꞌea vaꞌe: “Kovaꞌe ma oo ꞌrã nderupive” haꞌea vaꞌe ma oo ꞌrã nderupive. Haꞌe rã ndevy “Kovaꞌe ma nderupive ndooi ꞌrã”, haꞌea vaꞌe ma ndooi ꞌrãe — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Gideão ojapo yy py oguejypa aguã rami. Haꞌe ramo ixupe Senhor aipoeꞌi: — Reipeꞌa ꞌrã opuꞌã reve jagua rami oapekũ py oyꞌu vaꞌe haꞌe javi, haꞌe rã oyꞌu aguã guenapyꞌã re oĩ vaꞌe kuery ma amboae katy ꞌrã reipeꞌa — heꞌi.


text:
Opuꞌã reve opo py oyꞌu vaꞌe ma trezentos avakue ikuai. Haꞌe rã hembyrekue haꞌe javi ma guenapyꞌã re oĩ yy oyꞌu aguã. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Gideão pe: — Pevaꞌe trezentos avakue oapekũ py oyꞌu vaꞌekue reve ma xee rogueraa jepe ꞌrã, ndepo py Midiã pygua kuery amboaxapa vy. Haꞌe rã amboae kuery ma tojepeꞌa pavẽ, peteĩ-teĩ too guekoa katy ae — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã avakue Israel regua peteĩ-teĩ Gideão omondoukapa hoo katy, haꞌe rã trezentos eteꞌi ma ojea py omombyta. Haꞌe vaꞌe kuery ma opo py ojopy heravy guembiꞌurã haꞌe mimby guaxu mymba rakuakue guigua. Haꞌe rã Midiã pygua kuery ma yvyꞌã guy py onoꞌõ okuapy. 


text:
Haꞌe vaꞌe pyavyve Senhor aipoeꞌi ixupe: — Epuꞌã ke haꞌe eguejy onoꞌõ okuapya katy, mbaꞌeta amboaxapa ma ndepo py.


text:
Xapyꞌa rei repuꞌã aguã rekyje teri ri vy onoꞌõ okuapya katy eguejy nerembiguai kunumi vaꞌe Pura reve.


text:
Haꞌe vy pendu ꞌrã haꞌe kuery joupe-upe ijayvu vaꞌe. Haꞌe vaꞌe rire ndepyꞌa guaxua rendu ma ramo peguejy ꞌrã onoꞌõ okuapy vaꞌe rovai pepuꞌã aguã — heꞌi. Haꞌe ramo guembiguai Pura reve oo onoꞌõ okuapya apyꞌi peve.


text:
Midiã pygua kuery, amalequita haꞌe kuaray oua katygua kuery haꞌe javi ma mbovy eꞌỹ vy omonyẽ rei yvyugua tuku rami. Haꞌe kuery rymba camelo kuery voi mbovy rei eꞌỹ ikuai, ita kuꞌi yeꞌẽ rembe re ikuai vaꞌe rami. 


text:
Haꞌe gui Gideão ovaẽ vy oendu peteĩ ava oirũ pe omombeꞌu rã oexa raꞌu vaꞌekue. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xee aexa raꞌu kuri rã peteĩ mbojape cevada guigua ojere ovy Midiã pygua kuery nhanoꞌõ jakuapya katy. Haꞌe vy onhembota xondaro kuery ruvixa roguy re. Haꞌe vaꞌe hoꞌa vy ojere yvate katy guare yvy katy. Haꞌe vy haꞌekue rami ae itui — heꞌi. 


text:
Irũ ma ombovai: — Haꞌe vaꞌe ma Israel regua Joás raꞌy Gideão kyxe ae. Ipo py tuuete omboaxa raꞌe Midiã pygua kuery, haꞌe nhanoꞌõ jakuapy vaꞌe haꞌe javi — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã oexa raꞌu pyre haꞌe mbaꞌerã paa Gideão oendu ma vy omboete Nguuete. Haꞌe gui ojevy ju Israel kuery onhemboatya py. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Pepuꞌã ke, mbaꞌeta pendepo py Senhor omboaxa ma Midiã pygua kuery. 


text:
Haꞌe gui ombojaꞌo trezentos avakue mboapy aty ikuai aguã. Peteĩ-teĩ po py omeꞌẽ mimby guaxu haꞌe yryru, ipy py takua ryxa rendy oĩ vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vy haꞌe kuery pe aipoeꞌi: — Pemaꞌẽ ke xere, haꞌe pejapo xee ajapoa rami. Onoꞌõ okuapya apyꞌi peve xee avaẽ vy ajapoa rami pejapo avi ꞌrã.


text:
Haꞌe gui xee haꞌe xereve ikuai vaꞌe mimby guaxu romonheꞌẽ ramove peẽ voi pemonheꞌẽ ꞌrã pekuapy onoꞌõ vaꞌe kuery yvýry rupi. Haꞌe vy pejapukai reve “ Senhor haꞌe Gideão rery rupi!” peje ꞌrã — heꞌi 


text:
Haꞌe gui ma Gideão haꞌe cem avakue hexeve ikuai vaꞌe ma onoꞌõa apyꞌi peve ovaẽ, pytũ mbyte raiꞌi nhoarõa kuery omboekovia aguã rami ikuai jave. Haꞌe vy mimby guaxu omonheꞌẽ vy ombovo yryru opo py ogueru vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami vy mboapy aty ikuai vaꞌe omonheꞌẽ pavẽ mimby guaxu haꞌe ombovo yryru. Oaxua regua re ojopy tataendyꞌy, haꞌe rã oiporu kuaa regua re ma mimby guaxu omonheꞌẽ vaꞌe oguereko. Haꞌe vy ojapukai okuapy: — Kyxe Senhor haꞌe Gideão rery rupigua!


text:
Haꞌe vy peteĩ-teĩ ma hiꞌaĩague py ae opyta onoꞌõ okuapy vaꞌe yvýry. Haꞌe ramo haꞌe javi omboypy onha, ojapukai haꞌe ojava ojeꞌoivy aguã.


text:
Trezentos mimby guaxu onhendu rã Senhor ojapo peteĩ-teĩ kyxe jomeme oiporu aguã rami. Onoꞌõ okuapya haꞌe javi rupi oiko haꞌe rami. Haꞌe rami vy Zererá katy onhamba, haꞌe gui Bete-Sita haꞌe Abel-Meolá apy peve, Tabate rovai. 


text:
Haꞌe ramo Israel regua avakue, Naftali, Aser haꞌe Manassés regua oenoĩmbaa avi Midiã pygua kuery rakykue ojeꞌoi aguã.


text:
Efraim regua yvyꞌã reia haꞌe javi rupi Gideão omondouka guembiguai kuery. Haꞌe vy aipoeꞌi imondovy: — Peguejy ke Midiã pygua kuery pejoko aguã. Pemboaxa eme Jordão yakã, Bete-Bara peve — heꞌi ramo Efraim regua avakue oenoĩ mbyre ojokopa Jordão yakã Bete-Bara peve.


text:
Haꞌe rami vy ojopy okuapy Midiã pygua huvixave mokoĩ oiko vaꞌekue, Orebe haꞌe Zeebe. Ojuka Orebe itaova Orebe regua py ae, haꞌe rã Zeebe ma ojuka Zeebe regua uva onhamiaty py. Ojeꞌoive Midiã pygua kuery rakykue. Haꞌe gui Jordão rovai re Gideão oĩa py ogueru Orebe haꞌe Zeebe akãgue. 


text:
<n> Efraim kuery reve Gideão ijayvu porãꞌi, haꞌe rã Midiã pygua huvixave kuery ojukapaague</n> Haꞌe gui Efraim regua avakue aipoeꞌi okuapy Gideão pe: — Mbaꞌe re tu haꞌe rami ete rejapo orere? Mbaꞌeta Midiã pygua kuery rovai repuꞌã aguã reo jave norerenoĩ — heꞌi okuapy ixupe ijayvu atã vy. 


text:
Haꞌe ramo ombovai haꞌe kuery pe: — Aỹ ma mbaꞌexa tu peẽ kuery pejapoa gui xee ajapove? Peẽ Efraim kuery mbaꞌe uvaꞌa rembyrekue naꞌiporãive ri tyꞌy ore Abiezer ramymino kuery mbaꞌe uvaꞌa gui?


text:
Pendepo py ae Nhanderuete omboaxa Midiã pygua huvixave kuery Orebe haꞌe Zeebe. Mbaꞌexa tu xee ajapo ta peẽ pejapo vaꞌekue ramigua? — heꞌi vy ojapo haꞌe kuery ndaꞌivaivei aguã rami. 


text:
Haꞌe gui Jordão yakã yvýry peve Gideão ovaẽ vy oaxapa ojeꞌoivy trezentos avakue hexeve ikuai vaꞌe reve. Haꞌe kuery ikaneꞌõmba ma teĩ joakykue teri ojeꞌoi.


text:
Haꞌe gui aipoeꞌi Sucote pygua avakue pe: — Ajerure pẽvy, pemeꞌẽ xerupivegua kuery hoꞌu vaꞌerã, mbaꞌeta ikaneꞌõmba ma, haꞌe xerupive ojeꞌoi Midiã pygua huvixa kuery Zeba haꞌe Zalmuna rakykue. 


text:
Haꞌe rã Sucote pygua yvatekueve ombovai: — Ndee rereko ma pa Zeba haꞌe Zalmuna pokue, nexondaro kuery hoꞌu vaꞌerã romeꞌẽ aguã? — heꞌi. <n>Haꞌe jave ma ngovaigua ruvixa kuery ojuka vy inhakã eꞌỹ vy ipokue ojaya ꞌrã oexa uka aguã . 


text:
Haꞌe ramo Gideão ju aipoeꞌi: — Haꞌe rami rã Zeba haꞌe Zalmuna xepo py Senhor omboaxa ma ramo penderoꞌo rupi roikutupa ꞌrã juu tekoa eꞌỹ regua haꞌe juu rakuaendy py — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Penuel py oo vy haꞌekue rami ae ju ijayvu haꞌe pygua avakue pe. Haꞌe rã Penuel pygua kuery voi ombovai Sucote pygua avakue ombovaiague rami.


text:
Haꞌe ramo Penuel pygua avakue pe ijayvu vy aipoeꞌi avi: — Xee ma ajevy porã ju vy aitypa ꞌrã kovaꞌe torre — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Zeba haꞌe Zalmuna ma Carcor py ikuai oxondaro kuery reve, quinze mil avakue haꞌe javi vy, kuaray oua katygua kuery vaꞌe regua xondaro kuery hembyre vaꞌekue. Haꞌe rã ojuka pyre ma cento e vinte mil avakue kyxe reve guare.


text:
Gideão ma ijyvy eꞌỹ vaꞌe rape rupi oo oiny, Noba haꞌe Jogbeá katy rupi kuaray oua katy. Haꞌe vy ojukapa haꞌe vaꞌe xondaro kuery nonheangui rei jave.


text:
Zeba haꞌe Zalmuna ma ojava jogueravy vaꞌeri haꞌe kuery rakykue Gideão oo. Haꞌe vy ojopy mokoĩve Midiã pygua huvixa Zeba haꞌe Zalmuna, oitypa avi ixondaro kuery. 


text:
ojoko peteĩ kunumi vaꞌe Sucote pygua, haꞌe ixupe oporandu mbaꞌemo re. Haꞌe ramo kunumi vaꞌe ixupe ombopara Sucote pygua yvatekueve haꞌe nhomongeta vaꞌety kuery rery haꞌe javi, setenta e sete avakue rery.


text:
Haꞌe ramo Gideão ou ju Sucote pygua avakue ikuaia py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Emaꞌẽ apy ma Zeba haꞌe Zalmuna re, haꞌe kuery reko re xejojai vy aipo pejeague: “Rereko ma pa Zeba haꞌe Zalmuna pokue, ndevygua avakue ikaneꞌõmba vaꞌe hoꞌu vaꞌerã romeꞌẽ aguã?” pejeague — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy ojopy haꞌe vaꞌe tetã pygua nhomongeta vaꞌety kuery, haꞌe ombopi ukapa Sucote pygua avakue juu tekoa eꞌỹ regua haꞌe juu rakuaendy py.


text:
Haꞌe rire aipoeꞌi Zeba haꞌe Zalmuna pe: — Marã ramigua avakue tu pejuka rakaꞌe Tabor py? Haꞌe kuery ombovai: — Ndee ramigua meme ri haꞌe kuery ikuai karamboae. Peteĩ-teĩ ma huvixave raꞌy ramigua — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe kuery rima xeryvy kuery, haꞌi piꞌa kuery aeꞌi. Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rery rupi aura vy aipoaꞌe: Haꞌe kuery ndapejukai vaꞌe rire xee voi ndorojukai ꞌrãgue — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui aipoeꞌi guaꞌy jypygua Jéter vaꞌe pe: — Epuꞌã haꞌe ejuka mokoĩve — heꞌi teĩ kunumi teri vy okyxe ndoekyi, okyje vy. 


text:
Haꞌe ramo Zeba haꞌe Zalmuna aipoeꞌi: — Epuꞌã ke ndee ae, haꞌe eju orere, mbaꞌeta tuja vaꞌe anho ꞌrã ipyꞌa guaxu — heꞌi ramo Gideão opuꞌã vy ojuka mokoĩve. Haꞌe vy haꞌe kuery rymba camelo ajuꞌy gui oipeꞌa ijeguarã jaxy pẽgue ramigua oĩ vaꞌekue. 


text:
<n> Gideão huvixarã noĩxei vaꞌeri manto sacerdote peguarã ojapo ma rire omanoague</n> Haꞌe ramo Israel regua avakue aipoeꞌi okuapy Gideão pe: — Eĩ ke oreruvixarã, ndee haꞌe gui nderaꞌy ju, haꞌe vaꞌe rire neramymino voi ju, Midiã pygua kuery poꞌakaa gui orereraa jepe rire. 


text:
Gideão ombovai: — Xee ma naĩ reguai penderuvixarã, xeraꞌy voi nopenai ꞌrã pendere. Senhor ae ma ꞌrã penderuvixa oĩ — heꞌi. 


text:
Gideão aipoeꞌive ju haꞌe kuery pe: — Haꞌe rami avi peteĩ mbaꞌe re ma ajerure ta pẽvy: Pemeꞌẽ xevy namixã penembaꞌerã peipeꞌa vaꞌekue-ꞌekue — heꞌi, mbaꞌeta hovaigua kuery ma Ismael regua vy namixã ouro guigua oguereko vaꞌekue. 


text:
Haꞌe kuery aipoeꞌi: — Rovyꞌa ete reve ꞌrã romeꞌẽ ndevy — heꞌi okuapy vy peteĩ ao puku haꞌe kuery oipyo vy hiꞌáry peteĩ-teĩ omoĩ peteĩ namixã oipeꞌa vaꞌekue.


text:
Namixã ouro guigua ojerurea vaꞌekue poyikue oikuaa rã dezenove quilos ouro ete anho oĩ, amboae ramigua jegua reveꞌỹ vy: jaxy pẽgue, mboꞌy, ao púrpura guigua Midiã pygua huvixa kuery omoĩ vaꞌekue haꞌe camelo kuery ajuꞌy re jegua oĩ vaꞌekue reveꞌỹ vy.


text:
Haꞌe vaꞌekue gui ma Gideão ojapo peteĩ manto sacerdote peguarã, haꞌe guekoa Ofra py omoĩ. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe re Israel kuery ovapa vy opa marã rei ikuai. Haꞌe vaꞌe manto ma nhuã rami opyta Gideão pe, hoo pygua kuery pe voi.


text:
Haꞌe rami py Midiã pygua kuery ma Israel kuery oitypa ma rire neĩ oakã nomopuꞌãvei haꞌe kuery rovai ou aguã. Haꞌe rami rã yvy re opytuꞌupa quarenta maꞌetỹ re, Gideão oikovea pukukue re. 


text:
Haꞌe gui Joás raꞌy Gideão tujaꞌi ete ma vy omano. Haꞌe rã onhono porãa tuu Joás onhono porãague py ae ju, Abiezer ramymino kuery rekoa Ofra py. 


text:
Haꞌe gui Gideão omano rire Israel kuery opa marã rei ju ikuai, Baal raꞌangaa ikuai vaꞌe re rive ovapa vy. Haꞌe rami vy nguueterã omoĩ okuapy Baal-Berite raꞌangaa.


text:
Israel kuery naꞌimaꞌenduꞌavei Senhor nguuete re, hovaigua kuery ijyvýry ikuai vaꞌe haꞌe javi gui ogueraa jepe vaꞌekue ri.


text:
Neĩ Jerubaal Gideão vaꞌe ro pygua kuery re voi haꞌe kuery ndaꞌijaꞌevei, Israel kuery pe haꞌe ojapo porã vaꞌekue ri. 


text:
<n> Abimeleque guyvy kuery ojukapa vy haꞌe ju onhembouvixave oinyague</n> Haꞌe gui Jerubaal raꞌy Abimeleque ma Siquém tetã py oo, oxy kyvy kuery ikuaia py. Haꞌe pygua kuery pe ijayvu, haꞌe guamoĩ ro pygua kuery haꞌe javi pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ajerure pendeayvu ke Siquém pygua kuery haꞌe javi oendua py. Haꞌe vy aipopeje: “Mavaꞌe tu peẽ kuery pejou porãve penderuvixarã: Setenta avakue Jerubaal raꞌy kuery haꞌe javi, tyrã pa peteĩꞌi penderuvixarã oĩ aguã? Penemaꞌenduꞌa ke xee voi peẽ kuery vaꞌe regua, penderoꞌo ae aikoa re”, peje — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ayvu haꞌe javi ma Siquém pygua kuery pe ju ixy kyvy kuery omombeꞌu. Haꞌe ramo haꞌe kuery pyꞌa re oĩ Abimeleque-a katy anho ojeꞌoi aguã, “Nhanderegua” heꞌi okuapy vy.


text:
Haꞌe rami vy ixupe omeꞌẽ okuapy setenta hatãꞌi vaꞌe prata guigua Baal-Berite raꞌangaa oĩa gui oipeꞌa vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe peráta Abimeleque omeꞌẽ avakue hiꞌarandu eꞌỹ haꞌe ojerovia rei rive vaꞌe pe ngupive guarã.


text:
Haꞌe rami vy Ofra tetã py nguu ro py ojeꞌoi vy ojuka guyvy kuery Jerubaal raꞌy ikuai vaꞌekue. Peteĩ ita áry pyve ojuka setenta avakue. Haꞌe rã Jerubaal raꞌy kyrĩve Jotão vaꞌe ma onhemi vy oikove.


text:
Haꞌe gui Siquém haꞌe Bete-Milo pygua kuery haꞌe javi onoꞌõmba jogueru vy nguvixaverã omoĩ okuapy Abimeleque, Siquém katyꞌi yvyra carvalho imaꞌenduꞌaapy hiꞌaĩ vaꞌe yvyꞌiry. 


text:
<n> Jotão ijayvuague</n> Haꞌe gui Jotão pe haꞌe nunga omombeꞌua rã oo vy oẽ Gerizim yvyty re. Haꞌe py oĩa gui ojapukai reve ijayvu hoꞌamy. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Siquém pygua kuery, pejapyxaka ke xeayvua re, Nhanderuete ju pendeayvu oendu aguã.


text:
Peteĩgue ma yvyra ikuai vaꞌe ojeꞌoi nguvixaverã omoĩ aguã azeite oikyty reve. Haꞌe rami vy peteĩ azeitonaꞌy hiꞌaĩ vaꞌe pe aipoeꞌi okuapy: “Eĩ ke oreruvixarã.”


text:
Haꞌe rami teĩ azeitonaꞌy ombovai: “Haꞌe rami avi xee ajepeꞌa ꞌrã ri tyꞌy azeite ameꞌẽa gui, Nhanderuete haꞌe avakue oguerovyꞌa vaꞌeri, yvyra pendekuai vaꞌe áry rupi rive xerakã ovava aguã?” heꞌi.


text:
Haꞌe rã figoꞌy ombovai: “Xee ajepeꞌa ꞌrã ri tyꞌy xeꞌa heꞌẽ haꞌe iporã vaꞌe ameꞌẽa gui, yvyra pendekuai vaꞌe áry rupi rive xerakã ovava aguã?” heꞌi.


text:
Haꞌe rã uva rembypy ombovai: “Xee ajepeꞌa ꞌrã ri tyꞌy vinho ameꞌẽa gui, Nhanderuete haꞌe avakue oguerovyꞌa vaꞌeri, yvyra pendekuai vaꞌe áry rupi rive xerakã ovava aguã?” heꞌi.


text:
Haꞌe ramo juuꞌy ombovai yvyra ikuai vaꞌe pe: “Anhetẽ ri penderuvixarã xemoĩxe vy peju haꞌvy, penhemi xekuarayꞌã guy py. Haꞌe rã any ri ramo juuꞌy gui toẽ tata, toapypa yary Líbano py ikuai vaꞌe voi” heꞌi. 


text:
— Haꞌe gui aỹ ma anhetẽ rupi ri ndaꞌu pendekuai Abimeleque penderuvixarã pemoĩa py? Haꞌevea rami ri ndaꞌu Jerubaal haꞌe hoo pygua kuery re pejapo? Haꞌe vaꞌe mbaꞌemo porã ojapoague rami ri ndaꞌu pejapo hexe?


text:
(Mbaꞌeta xeru ma pendere vy joe opuꞌã vy ndojeayvuveikue py pendereraa jepe rakaꞌe Midiã pygua kuery po gui.


text:
Haꞌe rã peẽ kuery ma aỹ xeru ro pygua kuery re pepuꞌã vy peteĩ ita áryve pejukapa kuri taꞌy kuery setenta ikuai vaꞌe. Haꞌe gui peẽ Siquém pygua kuery, hembiguai piꞌa Abimeleque vaꞌe ju pemoĩ penderuvixarã, penderegua ramo rive.)


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei anhetẽ rupi haꞌe haꞌevea rami ri Jerubaal haꞌe hoo pygua kuery re pejapo vy ma tapererovyꞌa Abimeleque, haꞌe voi toguerovyꞌa peẽ kuery.


text:
Haꞌe rã any ri ramo Abimeleque gui toẽ tata, tomomba Siquém haꞌe Bete-Milo pygua kuery. Haꞌe Siquém haꞌe Bete-Milo pygua kuery gui voi toẽ tata, Abimeleque ju tomomba — heꞌi. 


text:
<n> Abimeleque rovai Gaal ijayvuague</n> Haꞌe gui Abimeleque mboapy maꞌetỹ re ma Israel kuery ruvixa oĩ jave


text:
Nhanderuete ombou peteĩ nheꞌẽ Abimeleque haꞌe Siquém pygua kuery reve joe ijaꞌe eꞌỹ aguã rami nhomoingoarã. Haꞌe ramo haꞌe kuery nhemi rupi ikuai Abimeleque rovai.


text:
Haꞌe rami oiko Jerubaal raꞌy kuery setenta ikuai vaꞌe ojukapaague repyrã ou aguã, haꞌe tykeꞌy Abimeleque ojukapa vaꞌekue áry ae huguy omoẽague re imbopagaarã ou aguã, haꞌe Siquém pygua kuery áry voi, mbaꞌeta haꞌe kuery onhemoirũ rire guyvy kuery ojukapa aguã py.


text:
Haꞌe rami vy Abimeleque rovai Siquém pygua kuery omoĩ avakue yvyty ikuai vaꞌe áry omaꞌẽ mbegue aguã, haꞌe vaꞌe rupi oaxa vaꞌe haꞌe javi haꞌe kuery ogueroꞌa aguã. Haꞌe rã haꞌe nunga Abimeleque pe omombeꞌua. 


text:
Haꞌe gui Ebede raꞌy Gaal vaꞌe guyvy kuery reve ou avi vy Siquém py ikuai. Haꞌe ramo hexe Siquém pygua kuery ojerovia okuapy.


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery mbaꞌety py ojeꞌoi vy omonoꞌõ uvaꞌa. Haꞌe vy hiꞌa onhamimba ma rire ojapo okuapy ngaru. Haꞌe rami vy nguu ete raꞌangaa pegua oo py ju ojeꞌoi vy okaru haꞌe oyꞌu okuapy, Abimeleque re ijayvu vai guive. 


text:
Haꞌe rami vy Ebede raꞌy Gaal aipoeꞌi: — Marã ramigua tu Abimeleque, haꞌe marã ramigua tu nhande Siquém pygua jaiko, ixupe jaiko aguã? Haꞌe vaꞌe ma Jerubaal raꞌy eꞌỹ ri tyꞌy? Zebul eꞌỹ ri tyꞌy hembiguai oiko? Mbaꞌerã tu ixupe rive jaiko? Haꞌe rami ꞌrãgue py haꞌeveve Siquém ru Hamor ramymino kuery pe jaiko.


text:
Peẽ kuery ma xepo py penemoĩa vaꞌe rire xee aipeꞌa ꞌrãgue Abimeleque, haꞌe ixupe “Emboatypa ndevygua xondaro kuery, haꞌe erupa” haꞌe ꞌrãgue — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy Abimeleque-a py omondouka nhemi guembiguai omombeꞌu vaꞌerã: “Ebede raꞌy Gaal ma guyvy kuery reve Siquém py ou vy tetã pygua kuery omopuꞌãmba nderovai.


text:
Haꞌe gui koꞌẽ ajeꞌive reve pevypa kuaray oẽꞌi ramove, haꞌe pepuꞌã pekuapy tetã re. Haꞌe rã Gaal ngupive ikuai vaꞌekue reve penderovai oẽmba jogueruvy ramo pejapo tema hexe pejapoxea rami”, heꞌi uka. 


text:
<n> Gaal haꞌe Siquém pygua kuery re Abimeleque opuꞌã vy omombaague</n> Haꞌe vaꞌe pyavyve Abimeleque haꞌe hexeve ikuai vaꞌe ovypa vy onhemi okuapy Siquém tetã re opuꞌã aguã. Irundy henda py ikuai.


text:
Haꞌe gui Ebede raꞌy Gaal oẽ vy opuꞌã hoꞌamy tetã rokẽ py. Haꞌe ramo Abimeleque haꞌe hexeve ikuai vaꞌe haꞌe javi opuꞌãmba ju onhemiague gui.


text:
Haꞌe rã haꞌe kuery ou rã Gaal oexa vy aipoeꞌi Zebul pe: — Maꞌẽ, oguejya jekuaa yvyty áry gui. Zebul ombovai: — Any, yvytyꞌã rima ava rami rexa — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Gaal ijayvuve ju. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Maꞌẽ, pee ma oguejya jogueruvy nhanerenonde katy gui, haꞌe ou reta avi yvyra carvalho imbaꞌekuaa aty rupi tape ou vaꞌe gui. 


text:
Zebul ombovai: — Haꞌe gui mamo tu aỹꞌi oĩ ndejuru, haꞌe vaꞌe py aipoꞌreague: “Marã ramigua tu Abimeleque ixupe jaiko aguã?” ꞌreague? Pevaꞌe eꞌỹ ri tyꞌy nerembovarei vaꞌekue? Haꞌe rami vy eẽ haꞌvy, epuꞌã hovai — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Abimeleque omonha vy ou ramo Gaal ojava henonde gui. Haꞌe gui heta ojuka pyre hoꞌa tetã rokẽ rupi oike ta maa peve.


text:
Haꞌe gui Abimeleque ma Arumá py ranhe oo opyta ramo Zebul ae omoxẽ Gaal haꞌe tyvy kuery Siquém py ikuai veꞌỹ aguã. 


text:
ojeupegua avakue ojopy vy ombojaꞌo mboapy henda py. Haꞌe rami vy omondouka mbaꞌety rupi onhemi aguã. Amboae kuery tetã gui oẽ rã oexa vy opuꞌã hovai, oitypa.


text:
Abimeleque hexevegua kuery reve onha pojava vy tetã rokẽ py ae ikuai. Haꞌe rã amboae mokoĩ aty vaꞌe mbaꞌety katy oẽ ojeꞌoivy vaꞌekue re opuꞌã vy oitypa avi.


text:
Haꞌe vaꞌe ára pukukue re Abimeleque kuery opuꞌã okuapy haꞌe vaꞌe tetã re. Haꞌe vy ipoꞌaka. Haꞌe pygua kuery ojukapa vy ombovaipa tetã, haꞌe juky avi omoaĩ. <n>Juky omoaĩ mbaꞌeve henhoĩ eꞌỹ aguã (Deuteronômio 29.23, Salmo 107.33-34). 


text:
Haꞌe ramo Siquém pygua kuery torre py ikuai vaꞌe haꞌe nunga oendu vy oikepa El-Berite pegua templo guy py onhemi atyrã ojoꞌo pyre py.


text:
Haꞌe ramo Zalmom yvyty re Abimeleque oẽ ojeupegua kuery haꞌe javi reve. Haxa Abimeleque ojopy vy ojaya peteĩ yvyra rakã. Haꞌe vaꞌe oupi vy oaxiꞌy áry omoĩ reve aipoeꞌi ngupive ikuai vaꞌe pe: — Xee ajapo rã pexa vy peẽ voi haꞌekue rami pejapo pojava — heꞌi ramo


text:
haꞌe kuery peteĩ-teĩ yvyra rakã ojaya vy oo Abimeleque rakykue. Haꞌe vy onhonomba imoiny onhemi atyrã ojoꞌo pyre áry. Haꞌe vy omoendy Siquém pygua kuery torre py ikuai vaꞌekue haꞌe javi áry, oapypa. Haꞌe rami vy omanomba, mil avakue haꞌe kunhague. 


text:
Haꞌe vaꞌe tetã mbyte py oĩ peteĩ torre imbaraete vaꞌe. Haꞌe vaꞌe katy tetã pygua kuery avakue haꞌe kunhague onha vy oikepa. Haꞌe vy guakykue torre rokẽ omboty vy ojeupipa okuapy ijapyte áry.


text:
Haꞌe ramo peteĩ kunha ma peteĩ ita guaxu mbaꞌemo monguꞌia regua oupi vy omombo Abimeleque hakã re, ombovo ikãgue.


text:
Haꞌe ramo haꞌe oenoĩ vyvoi ojeupegua kunumi huꞌy jokoa reraa. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Ekyi ndekyxe haꞌe xejuka, “Kunha rive ojuka”, ꞌea eꞌỹ aguã — heꞌi ramo kunumi vaꞌe oipyxo ramo omano.


text:
Haꞌe rami py Abimeleque re Nhanderuete ombou nguu pe ojapo vaiague rekovia, guyvy kuery setenta vaꞌe ojukapaague re.


text:
Haꞌe rami ae avi Siquém pygua avakue áry Nhanderuete ombou ojapo vaiague haꞌe javi rekovia. Haꞌe rami vy haꞌe kuery re ojeupity Jerubaal raꞌy Jotão ijayvu vaiague. 


text:
<n> Israel rerekoa kuery Tola haꞌe Jair rekokue oĩa</n> Abimeleque oiko rire ma Israel kuery repyarã oiko Issacar regua Puá raꞌy Tola, Dodô ramymino. Haꞌe vaꞌe ma Samir py oiko Efraim regua yvyꞌã reia re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma vinte e três maꞌetỹ re opena Israel kuery re. Haꞌe gui omano, haꞌe rã onhono porãa Samir py ae. 


text:
Haꞌe vaꞌe ma trinta guaꞌy kuery oguereko, trinta mburikaꞌi áry ikuai vaꞌe. Oguereko avi trinta tetã. Haꞌe vaꞌe ma Havote-Jair omboery kovaꞌe ára peve, Gileade yvy re ikuai vaꞌe.


text:
<n> Filisteu haꞌe Amom kuery rembiguai ikuai jave guare</n> Haꞌe gui Israel kuery haꞌeveꞌỹa rami ju ikuai Senhor renonde. Haꞌe vy Baal raꞌangaa kuery pe rive ikuai, Astarote, haꞌe Síria pygua kuery ruete ramigua ikuai vaꞌe pe, Sidom, Moabe, Amom haꞌe filisteu kuery pegua vaꞌe pe. Ojepeꞌapa okuapy Senhor pe ikuaia gui, ixupe ndaꞌikuaivei. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe kuery ombojexavai Israel kuery haꞌe vaꞌe maꞌetỹ guive, oguereko axy rei. Dezoito maꞌetỹ re oguereko axy Israel kuery Jordão yakã rovai re ikuai vaꞌe haꞌe javi, amorreu kuery yvy re Gileade py ikuai vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Amom kuery ma Jordão yakã kyvõ rupi oaxa Judá kuery rovai ju opuꞌã avi aguã, Benjamim haꞌe Efraim kuery rovai guive. Haꞌe ramo Israel kuery ikuai axy ete. 


text:
Haꞌe gui Israel kuery ojapukai okuapy Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Rojejavy nderovai, mbaꞌeta oreruete roeja vy Baal raꞌangaa kuery pe rive orekuai. 


text:
Haꞌe rã Senhor ombovai Israel kuery pe: — Egito pygua kuery penemoingo axy jave, haꞌe gui amorreu kuery ju, Amom kuery, filisteu,


text:
Sidom pygua, amalequita haꞌe maonita kuery penderereko axy rã xevy pe pejapukai jave xee ndorogueraa jepei ri tyꞌy haꞌe kuery po gui?


text:
Haꞌe rami teĩ peẽ xereja ma tuuete ramigua pe rive pendekuai aguã. Haꞌe nunga rupi xee ndorogueraa jepevei ma ꞌrã.


text:
Tapeo, pejapukai penderueterã peiporavo vaꞌekue pe ae. Haꞌe kuery ae tapendereraa jepe pejexavaia gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Israel kuery ojapukaive ju Senhor pe: — Rojejavy ae ma. Ejapo orere rejapoxea haꞌe javi rami, vaꞌeri orereraa jepe ju aỹ eteꞌi ri jepe, rojerure ndevy — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery mbyte gui oipeꞌapa okuapy amboae kuery ruete raꞌangaa, haꞌe vy Senhor pe ju ikuai. Haꞌe ramo ndoexa uka eꞌỹvei Israel kuery omboaxya, ikuai axy rã. 


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery regua Gileade pygua huvixa kuery joupe-upe aipoeꞌi okuapy: — Mavaꞌe ava ndaꞌu haꞌe ranhe ꞌrã oo Amom kuery rovai opuꞌã aguã? Haꞌe vaꞌe oĩ ꞌrã Gileade pygua haꞌe javi ruvixarã. 


text:
<n> Israel kuery repyarã Jefté onhemoĩague</n> Haꞌe gui Gileade tetã pygua Jefté ju oiko. Haꞌe vaꞌe ava ma ipyꞌa guaxu vaꞌe, kunha itavy rei vaꞌe piꞌa, Gileade raꞌy.


text:
Gileade raꞌyxy ae oguereko avi taꞌy kuery. Haꞌe vaꞌe kuery tujapa ma vy omoxẽ Jefté. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Ndee ma mbaꞌeve ndererekoi ꞌrã orevy guarã nhanderu oguereko vaꞌe regua, kunha mboae piꞌa reiko vy — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe ramo guykeꞌy kuery renonde gui Jefté ojava vy Tobe yvy re ju oiko. Haꞌe pygua avakue hiꞌarandu eꞌỹ rei vaꞌe hexe onhemoirũ vy ojeꞌoi ꞌrã hupive. 


text:
Haꞌe kuery opuꞌã rã Gileade pygua nhomongeta vaꞌety kuery ojeꞌoi Jefté oĩa py, Tobe yvy gui ogueru aguã.


text:
Jefté ombovai Gileade pygua nhomongeta vaꞌety kuery pe: — Haꞌe rami avi peẽ kuery ndaxerayvui vy naxemoxẽi ri tyꞌy rakaꞌe xeru ro gui? Haꞌe vy mbaꞌe re tu aỹ peju xea py, pendekuai axy vy rive? — heꞌi 


text:
Haꞌe ramo Gileade pygua nhomongeta vaꞌety kuery aipoeꞌi ju Jefté pe: — Haꞌe rami rã ae roju ndea py. Eju orereve, Amom kuery rovai nhapuꞌã aguã. Haꞌe rã ndee ma reĩ ꞌrã Gileade pygua kuery haꞌe javi ruvixa — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Jefté ju oporandu Gileade pygua nhomongeta vaꞌety kuery pe: — Haꞌe gui xapyꞌa rei xereraa ju ri Amom kuery rovai apuꞌã aguã, haꞌe Senhor xepo py omboaxa ramo anhetẽ ri pa xee aiko ꞌrã penderuvixa? 


text:
Gileade pygua nhomongeta vaꞌety kuery ombovai: — Senhor ae ꞌrã nhanembyte oĩ oreayvu renduarã, haꞌe rami vy orembopaga ꞌrã ndeayvuague ndorojapoi ramo — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Jefté oo Gileade pygua nhomongeta vaꞌety kuery reve. Haꞌe rã haꞌe pygua kuery omoĩ nguvixarã. Haꞌe gui Senhor renonde Mispa py ju Jefté omombeꞌupa Senhor ijayvuague. 


text:
Haꞌe gui Amom kuery ruvixaa katy Jefté omondouka guembiguai kuery oayvu mombeꞌuarã. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Mbaꞌe tu rereko xereve, xea py reju vy xeyvy rovai repuꞌã aguã? 


text:
Jefté rembiguai kuery pe Amom pygua huvixa ombovai: — Mbaꞌeta Egito yvy gui Israel kuery ou vy ojopy rakaꞌe oreyvy Arnom guive Jaboque peve, haꞌe gui Jordão yakã peve ju. Aỹ emeꞌẽ porãꞌi ju xeyvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Jefté aipoeꞌi uka: Israel kuery ma ndojopyi rakaꞌe Moabe pygua kuery yvy, neĩ Amom kuery yvy.


text:
Mbaꞌeta Egito gui Israel kuery ou vy tekoa eꞌỹa rupi oguata Yeꞌẽ Pytã peve, haꞌe rupi ae Cades py ovaẽ aguã.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery oayvu mombeꞌuarã omondouka rakaꞌe Edom pygua kuery ruvixaa py. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: “Rojerure ndevy roaxa ta ndeyvy rupi”, heꞌi uka. Haꞌe rami teĩ Edom pygua kuery ruvixa noendu potai. Haꞌekue rami ae ju Israel kuery ojerure Moabe pygua kuery ruvixa pe, haꞌe vaꞌe voi noendu potai. Haꞌe rami rã Cades py ranhe Israel kuery ikuai.


text:
Haꞌe vaꞌe rire tekoa eꞌỹa rupi oguata vy ojeapa rakaꞌe Edom haꞌe Moabe pygua kuery yvy yke rupi. Haꞌe vy haꞌe vaꞌe kuery yvy gui mombyryꞌi ovaẽ kuaray oua katy, Arnom yakã rovai re ae ikuai. Haꞌe rami vy novaẽi rakaꞌe Moabe kuery yvy re, mbaꞌeta Arnom yakã ma ijyvy apy oĩ.


text:
Haꞌe ramo amorreu kuery ruvixa Hesbom pygua Seom pe ju Israel kuery omondouka oayvu mombeꞌuarã. Haꞌe vy aipoeꞌi uka ixupe: “Rojerure ndevy, toroaxa ndeyvy rupi orekuai aguã py rovaẽ aguã”, heꞌi


text:
teĩ Israel kuery re Seom ndojeroviai vy nomboaxai oyvy rupi. Haꞌe rami ꞌrãgue py ojeupegua kuery haꞌe javi oenoĩ vy Jaza py ikuai, haꞌe vy opuꞌã okuapy Israel kuery rovai.


text:
Haꞌe gui Israel kuery po py Senhor Israel kuery ruete omboaxa Seom haꞌe ixupegua kuery haꞌe javi, haꞌe ramo ojukapa. Haꞌe ramo Israel kuery oipeꞌapa amorreu kuery ijyvy rupi ikuaiague gui.


text:
Ipoꞌaka amorreu kuery yvy haꞌe javi re, Arnom guive Jaboque peve, haꞌe gui tekoa eꞌỹa guive Jordão yakã peve.


text:
Haꞌe rami py Senhor Israel kuery ruete ae oipeꞌa uka rakaꞌe amorreu kuery ojeupegua kuery renonde gui. Haꞌe gui ndee ma nhiꞌã kovaꞌe yvy ja renhemoingo ta?


text:
Anhetẽ eꞌỹ ri tyꞌy penderuete Camos mbaꞌemo pendevy omboaxa vaꞌe ramo “Orembaꞌe” peje? Haꞌe rami ae avi ore kuery voi rojopy ꞌrã oreruete Senhor orerenonde gui oipeꞌa vaꞌekue yvy.


text:
Ndee ma nhiꞌã Zipor raꞌy Balaque Moabe pygua ruvixa oĩ vaꞌekue gui nembaraeteve? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ma peteĩgueve ndaꞌijayvu rei rakaꞌe Israel kuery rovai, haꞌe kuery re nopuꞌãi guive. <n>Números 22 guive 24 peve. 


text:
Haꞌe gui Israel kuery trezentos maꞌetỹ re Hesbom haꞌe Aroer re hekoa jave, haꞌe ijyvýry tekoaꞌi ikuai vaꞌe rupi, haꞌe gui Arnom yakã rembe haꞌe javi rupi tetã ikuai vaꞌe re haꞌe kuery hekoa jave ma, haꞌe vaꞌe jave mbaꞌe re tu ndapejopy jevyi rakaꞌe haꞌe vaꞌe tetã?


text:
Haꞌe nunga rupi xee eꞌỹ ajejavy nderovai! Haꞌe rã ndee ae ma rejapo vai orerovai repuꞌãa py. Tove Senhor pavẽ re oikuaa pota vaꞌe toikuaa pota aỹ Israel haꞌe Amom kuery re, heꞌi uka. 


text:
<n> Jefté onhemboayvuague</n> Haꞌe ramo Jefté re Senhor Nheꞌẽ ou ramo oaxa ovy Gileade haꞌe Manassés rupi, haꞌe vy Gileade regua Mispa oĩ vaꞌe peve oo, haꞌe Mispa gui oo ju Amom kuery rovai opuꞌã aguã.


text:
Amom kuery re xepoꞌakaague gui ajevy ju ma ramo xerokẽ gui xerovaexĩ aguã haꞌe ranhe oẽ ouvy vaꞌe rei amboaxa ꞌrã Senhor peguarã, ixupe xee ameꞌẽ ꞌrã apy reve — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy Jefté oo Amom kuery reve nhovaexĩ, haꞌe kuery rovai opuꞌã aguã. Haꞌe gui Jefté po py Senhor omboaxapa.


text:
Haꞌe ramo oitypa Aroer guive Minite katyꞌi peve (vinte tetã haꞌe javi vy), haꞌe Abel-Queramim peve ju. Heta tekoa oity. Haꞌe rami vy Israel kuery renonde Amom kuery ndaꞌipoꞌakavei aguã rami ikuai. 


text:
Haꞌe gui Mispa py Jefté ou jevy vy ngoo py ovaẽ ramo tajy ae haꞌe ranhe oẽ ouvy ovaexĩ aguã. Pandeiro reve ojerokya rupi ou. Haꞌe vaꞌe ma tajy peteĩꞌi vaꞌe ae, tajy mboae ndaꞌipoi, taꞌy eꞌỹ vaꞌe guive.


text:
Guajy oexa vy Jefté oao omondoropa reve aipoeꞌi: — Aikore xerajy, ndee xemomboriau ete! Ndee ma reiko ajexavai aguã rami, mbaꞌeta ndaꞌevei Senhor pe anhemboayvuague amboaxa rive ju aguã. 


text:
Haꞌe rã kunhataĩ ombovai nguu pe: — Xeru, ndee renhemboayvu ae ma Senhor pe. Haꞌe rami xere ejapo Senhor pe renhemboayvuague rami ae. Mbaꞌeta nderovaigua Amom kuery gui Senhor nderepy rire — heꞌi. 


text:
Aipoeꞌive ju nguu pe: — Peteĩ mbaꞌe ejapo xevy: Taa ranhe, mokoĩ jaxy re taiko yvyꞌã rupi, amenda eꞌỹ vaꞌe aikoa re ajaeꞌo aguã, xeirũ kuery reve. 


text:
Tuu ombovai vy — Tereo — heꞌi vy mokoĩ jaxy re omondouka. Haꞌe ramo oirũ kuery reve tajy oo vy yvyꞌã rupi ojaeꞌo omenda eꞌỹ vaꞌe oikoa re. 


text:
Mokoĩ jaxy opa ma ramo ojevy ju nguua py. Haꞌe ramo hexe ojapo onhemboague. Kunhataĩ vaꞌe ma ava reve nonhemoirũi ae. Haꞌe vaꞌe gui oiko Israel kuery rekorã,


text:
mbaꞌeta maꞌetỹ nhavõ Israel rajy kuery ojeꞌoi ꞌrã irundy ára re, Gileade pygua Jefté rajy re ipyꞌa vaia rupi oporaei aguã. 


text:
<n> Efraim kuery re Jefté kuery opuꞌãague</n> Haꞌe ramo Efraim regua avakue oenoĩmbaa rã ojeꞌoipa Zafom katy. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy Jefté pe: — Mbaꞌe re tu Amom kuery rovai repuꞌã aguã reo jave norerenoĩ ore avi nderupive roo aguã? Roapy ꞌrã ndero, haꞌe py reĩ teri reve. 


text:
Haꞌe kuery pe Jefté ombovai: — Haꞌe rami avi Amom kuery reve xevygua kuery jogueroꞌa ete jave xee roenoĩ teĩ peẽ kuery ndapeoi vaꞌekue haꞌe kuery po gui xereraa jepe aguã.


text:
Peẽ ndaxereraa jepei taa aikuaa vy mae ajeayvukueꞌi py eꞌỹ aa Amom kuery rovai apuꞌã aguã. Haꞌe ramo xepo py Senhor omboaxa haꞌe kuery haꞌe javi. Haꞌe gui mbaꞌe re tu aỹ peju xea py xerovai pepuꞌãxe vy? — heꞌi 


text:
Haꞌe rami vy Gileade pygua avakue Jefté omboatypa vy opuꞌã okuapy Efraim kuery rovai. Gileade pygua avakue oitypa Efraim regua, mbaꞌeta Efraim pygua kuery ijayvu vy “Peẽ Gileade pygua kuery Efraim gui pejepeꞌa vaꞌekue, Efraim haꞌe Manassés kuery mbyte pendekuai vaꞌekue”, heꞌi rire.


text:
Haꞌe ramo Gileade pygua kuery ojokopa Jordão yakã oaxaaty Efraim katy oo vaꞌe py. Haꞌe rami vy Efraim regua ojava ovy vy “Aaxaxe” heꞌi ramo haꞌe kuery pe Gileade pygua avakue ju oporandu ꞌrã: “Ndee pa Efraim pygua ae?” Haꞌe rã ombovai vy “Any” heꞌi


text:
ramo aipoeꞌive ju ꞌrã: “Haꞌe vy aipoꞌre: ‘Chibolete’ ꞌre”, heꞌi ꞌrã. Haꞌe ramo ombovai vy xapyꞌa rei “Sibolete” heꞌi ꞌrã ayvu ndoupity porãi vy. Haꞌe ramo ogueroꞌa vy ojuka ꞌrã Jordão yakã oaxaaty pyve. Haꞌe rami vy haꞌe vaꞌe jave py Efraim kuery vaꞌe regua omano quarenta e dois mil. 


text:
Gileade pygua Jefté ma mboapy meme maꞌetỹ re opena rakaꞌe Israel kuery re. Haꞌe gui omano rã onhono porãa peteĩ tetã Gileade re oĩ vaꞌe py. 


text:
<n> Joguerekoa kuery Ibsã, Elom haꞌe Abdom ikuai jave guare</n> Haꞌe vaꞌe rire ma Belém pygua Ibsã ju opena Israel kuery re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma trinta guaꞌy kuery oguereko, trinta guajy kuery guive mombyrygua kuery re omenda vaꞌe meme. Haꞌe rami ae avi mombyry gui trinta kunhague ogueru guaꞌy kuery raꞌyxyrã. Sete maꞌetỹ re opena Israel kuery re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma quarenta guaꞌy kuery oguereko, haꞌe gui trinta guamymino kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ma setenta mburikaꞌi áry ikuai. Oito maꞌetỹ re opena Israel kuery re.


text:
Haꞌe gui piratonita Hilel raꞌy Abdom omano rã onhono porãa Efraim yvy re Piratom py, yvyty reia rupi amalequita kuery ikuaia py. 


text:
<n> Sansão ituiꞌiague</n> Senhor renonde Israel kuery haꞌeveꞌỹa rami ju ikuai ramo quarenta maꞌetỹ re omboaxa filisteu kuery po py. 


text:
Zorá tetã py oiko peteĩ ava Dã ramymino, Manoá hery vaꞌe. Taꞌyxy ma imemby vaꞌerã eꞌỹ ae oiko vy naꞌimembyi. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe pe Senhor-a guigua anjo ojexa uka vy aipoeꞌi ixupe: — Maꞌẽ, ndee ma nememby vaꞌerã eꞌỹ ae reiko vaꞌekue, nememby vaꞌeꞌỹ teri vaꞌeri rerekoꞌi ꞌrã, haꞌe vy reikuavã nho ꞌrã peteĩ avaꞌi.


text:
Mbaꞌeta ndee rerekoꞌi vy reikuavã ꞌrã peteĩ avaꞌi. Haꞌe vaꞌe akã re napemovaẽi ꞌrã kyxe hiꞌa pejaya aguã. Mbaꞌeta avaꞌi guive oiko ꞌrã nazireu, guyruꞌi py teri oĩ reve ae ꞌrã oiko Nhanderuete pe omboaxa pyre. <n>Nazireu kuery mboae ma Nhanderuete pe mbaꞌemo ojapo aguã re onhemboayvu vaꞌe . Haꞌe rã Sansão ma ituiꞌi eꞌỹ re voi anjo oiporavo uka vaꞌekue nazireu oiko aguã. Haꞌe gui omboypy ꞌrã Israel kuery ogueraa jepe aguã filisteu kuery poꞌakaa gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã omea py kunha vaꞌe oo vy aipoeꞌi ixupe: — Peteĩ ava Nhanderuete remimboꞌe ou kuri xea py, Nhanderuetea guigua anjo ramigua ojekuaa, nhanemongyje rei vaꞌe. Haꞌe rã xee ma naporandui maguigua paa re, neĩ haꞌe voi guery nomombeꞌui xevy,


text:
vaꞌeri aipoeꞌi xevy: “Maꞌẽ, ndee rerekoꞌi vy reikuavã ꞌrã peteĩ avaꞌi. Haꞌe nunga rupi aỹ ma eyꞌuve eme vinho, neĩ iro vaꞌe, heꞌu eme guive haꞌeveꞌỹ vaꞌe, mbaꞌeta avaꞌi ma oiko ꞌrã nazireu Nhanderuete pe omboaxa pyre, guyruꞌi py oĩ reve omanoa ára peve”, heꞌi vaꞌekue xevy. 


text:
Haꞌe ramo Manoá onhemboꞌe Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xe- Senhor, ajerure ndevy, embou ju ava neremimboꞌe, toremboꞌe avaꞌi ituiꞌi vaꞌerã roguereko aguã re.


text:
Haꞌe rami Manoá ijayvu rã Nhanderuete oendu ramo Senhor-a guigua anjo teĩgue ju ou kunha vaꞌe oĩa py, mbaꞌety py oguapy oiny jave. Haꞌe rã ime Manoá ma noĩ hexeve. 


text:
Ojekuaa ramo kunha vaꞌe opuꞌã pojava hoꞌamy vy onha ovy ome pe omombeꞌu. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Maꞌẽ, xevy ojexa uka ju ava kueveꞌi ojexa uka vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Manoá opuꞌã avi vy guaꞌyxy rakykue oo. Haꞌe gui ava vaꞌe hiꞌaĩa py ovaẽ vy aipoeꞌi ixupe: — Ndee pa kovaꞌe kunha pe ndeayvu raꞌe? Ombovai: — Xee ae ri — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Manoá aipoeꞌi: — Haꞌe gui ndeayvuague ojeupity ma jave marã rami ꞌrã tu roguereko avaꞌi, haꞌe mbaꞌe nunga ꞌrã tu ojapo? 


text:
Haꞌe rami vy peteĩve henda py ndoꞌui ꞌrã uvaꞌa guigua, vinho neĩ iro vaꞌe ndoyꞌui ꞌrã, ndoꞌui ꞌrã guive haꞌeveꞌỹ vaꞌe. Ixupe xeayvuague haꞌe javi ꞌrã ojapo — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Manoá teĩgue ju aipoeꞌi Senhor-a guigua anjo pe: — Epytaveꞌi ranhe ke, haꞌe rã ndevy roguereko katu ꞌrã peteĩ kavaraꞌi — heꞌi, 


text:
mbaꞌeta Manoá ndoikuaai Senhor-a guigua anjo oikoa. Haꞌe gui Senhor-a guigua anjo aipoeꞌi Manoá pe: — Apytave teĩ ndaꞌui ꞌrã tembiꞌu remeꞌẽ vaꞌe. Xapyꞌa rei mbaꞌemo reapy reve remeꞌẽ vaꞌerã ri rereko katu vy Senhor pe ae emeꞌẽ — heꞌi. 


text:
Manoá oporandu ju Senhor-a guigua anjo pe: — Marã rami tu nderery, ndeayvuague ojeupity ramo romboete aguã? 


text:
Senhor-a guigua anjo ombovai vy — Mbaꞌe re tu reporandu xerery re? Mbaꞌeta iporã ete vaꞌe oikuaa pyrã eꞌỹ — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Manoá ojopy peteĩ kavaraꞌi haꞌe mbaꞌemo aju guigua omeꞌẽ vaꞌerã. Haꞌe vaꞌe ma Senhor pe omeꞌẽ peteĩ ita áry. Haꞌe ramo Senhor-a guigua anjo ma peteĩ mbaꞌe ojapo iporã ete vaꞌe, Manoá haꞌe taꞌyxy oexaa py.


text:
Haꞌe rami vy altar áry gui tata yva katy ojeupi ovy vaꞌe rupi Senhor-a guigua anjo voi ojeupi ovy. Haꞌe rã Manoá haꞌe taꞌyxy oexa vy guenapyꞌã re ikuai ngova yvy re omovaẽ reve.


text:
Manoá pe, neĩ taꞌyxy pe anjo Senhor-a guigua ndojexa ukavei ramo Manoá oikuaa Senhor-a guigua anjo oikoa.


text:
Haꞌe rã taꞌyxy ombovai: — Senhor nhandejukaxe vaꞌe rire nhandepo gui ndojopyi ꞌrãgue mbaꞌemo jaapy reve nhameꞌẽ vaꞌekue, neĩ mbaꞌemo aju guigua. Neĩ ndoexa ukai ꞌrãgue haꞌe nunga haꞌe javi, neĩ ndoikuaa ukai ꞌrãgue guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma kunha vaꞌe oikuavãꞌi peteĩ avaꞌi. Haꞌe vy omboery Sansão. Haꞌe gui avaꞌi tuvixa ovy, haꞌe Senhor omoingo porã.


text:
<n> Sansão omendaxeague</n> Haꞌe gui Sansão ma Timna tetã py oo. Haꞌe py ma peteĩ filisteu rajy oexa vy


text:
ojevy vy omombeꞌu nguu haꞌe oxy pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Timna py aexa kuri peteĩ kunha, filisteu kuery rajy regua. Peru taꞌvy xeraꞌyxyrã. 


text:
Haꞌe rami teĩ tuu haꞌe ixy ombovai: — Jipoi ri tyꞌy kunha nhaneretarã kuery rajy regua, haꞌeꞌỹ vy nhande kuery haꞌe javi regua, filisteu kuery ikuaia gui nderaꞌyxyrã rejopy ꞌrãgue py? Mbaꞌeta haꞌe kuery ma opire omboi uka eꞌỹ vaꞌe. Sansão aipoeꞌi nguu pe: — Eru xevy haꞌe vaꞌe ae, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe anho ajou porã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui tuu haꞌe ixy ndoikuaai Senhor gui haꞌe rami aguã oikoa. Haꞌe vaꞌe jave py Israel kuery re filisteu kuery ipoꞌaka ramo Senhor oarõ filisteu kuery ombopaga aguã. 


text:
Haꞌe gui nguu haꞌe oxy reve jogueraa Timna py. Timna katyꞌi uvaty ikuai vaꞌe py ovaẽ jave omaꞌẽ vy oexa peteĩ guary raꞌy okororõ reve oẽ ouvy rã oĩa katy.


text:
Haꞌe ramo hexe Senhor Nheꞌẽ onhemonde rã omondoropa vyvoi kavaraꞌi omondoroaa rami avi, opo py mbaꞌeve oguereko eꞌỹ re. Haꞌe rami teĩ nguu neĩ oxy pe nomombeꞌui ojukaague.


text:
Kueve ma rire Sansão ojevy ju guaꞌyxyrã ogueraa aguã. Haꞌe gui tape rupi oo vy opia ovy oexa aguã guary reꞌõgue. Haꞌe vaꞌe oexa rã eiru oĩ ei reve.


text:
Opo py hetãgue ojopy vy hoꞌu heravy oguata reve. Haꞌe gui nguu haꞌe oxya py ovaẽ vy haꞌe kuery pe omeꞌẽ ei, haꞌe rã hoꞌu avi. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery pe nomombeꞌui guary reꞌõgue gui oguenoẽague. 


text:
<n> Ayvu py mbaꞌemo re Sansão oporanduague</n> Haꞌe gui kunha vaꞌe ro py Sansão ojapo peteĩ ngaru, mbaꞌeta haꞌe rami ae kunumigue ojapo vaꞌerã haꞌe kuery reko rami vy. Tuu avi oo.


text:
Haꞌe gui haꞌe vaꞌe kuery pe Sansão aipoeꞌi: — Pẽvy amombeꞌu ta peteĩ ayvu pembovai vaꞌerã. Xapyꞌa rei sete ára re ngaru ndopai peve pembovai kuaa ri ramo pẽvy ameꞌẽ ꞌrã trinta kamixa haꞌe trinta ao ngaru oĩa py oiporupy.


text:
Haꞌe rã napembovai kuaai ri vy peẽ ae ꞌrã pemeꞌẽ xevy trinta kamixa haꞌe trinta ao ngaru oĩa py oiporupy — heꞌi. Haꞌe kuery aipoeꞌi: — Emombeꞌu haꞌvy orevy, toroendu ayvu rombovai aguã. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery pe omombeꞌu vy — Okaru vaꞌekue gui oẽ tembiꞌu, <PI2>imbaraete vaꞌekue gui oẽ heꞌẽ vaꞌe — heꞌi.<CL>Haꞌe rã mboapy ára re haꞌe kuery nombovai kuaai okuapy. 


text:
Sete araa py ma haꞌe kuery aipoeꞌi Sansão raꞌyxy pe: — Ndeayvu na neme pe orevy oporanduague omombeꞌu porãve aguã re, ndee haꞌe nderu ro roapypa eꞌỹ aguã. Tyrã pa orembaꞌe rei-rei reipeꞌa aguã rive orerenoĩ uka? Haꞌe rami eꞌỹ teve? — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Sansão renonde taꞌyxy ojaeꞌo. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xemomboriau ete, ndaxerayvui vy. Mbaꞌeta xeretã pygua kuery pe remombeꞌu ayvu haꞌe kuery ombovai vaꞌerã, teĩ xevy voi neremombeꞌu porãvei teri. Haꞌe ramo ombovai: — Neĩ xeru neĩ haꞌi pe voi namombeꞌui. Haꞌe gui ndevy ma nhiꞌã amombeꞌu ꞌrã? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã henonde ojaeꞌo oikovy sete ára re ngaru oikoa pukukue re. Haꞌe ramo sete araa py mae omombeꞌu porãve ixupe oporandu riae ramo. Haꞌe ramo kunha vaꞌe ju omombeꞌu guetã pygua kuery pe.


text:
Haꞌe gui sete araa py kuaray oike eꞌỹ mbove ma haꞌe vaꞌe tetã pygua avakue aipoeꞌi Sansão pe: — Mbaꞌe nunga tu oiko ei gui heꞌẽve vaꞌe, haꞌe guary gui imbaraeteve vaꞌe? — heꞌi. Haꞌe rã haꞌe kuery pe Sansão aipoeꞌi: — Xerymba vaka kunha py yvy napeikaraĩ vaꞌe rire napembovai kuaai ꞌrãgue aporanduague. <n>“Xerymba vaka kunha” heꞌia ma guaꞌyxy re ae ijayvu vy, “Xeraꞌyxy pe napeporandui vaꞌe rire napembovai kuaai ꞌrãgue” heꞌi aguã. 


text:
Haꞌe ramo hexe Senhor Nheꞌẽ onhemonde ramo Asquelom pygua kuery ikuaia py oo vy haꞌe vaꞌe regua ojuka trinta avakue. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ao ngaru oĩa py oiporu vaꞌe oipeꞌapa vy omeꞌẽ oporanduague ombovai vaꞌekue pe. Vaꞌeri ivai raxa reve oo ju nguu ro katy. 


text:
<n> Filisteu kuery mbaꞌety rupi Sansão oapypaague</n> Kueve ma rire trigo omonoꞌõa ára py Sansão peteĩ kavaraꞌi ogueraa reve vy oo guembirekoa py, “Avaẽ ꞌrã xerembireko oĩa py” heꞌi vy. Haꞌe rami teĩ hatyu nomovaẽi.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Xee aexaꞌã ndereayvuveia rami. Haꞌe rami vy neirũ pe ju ameꞌẽ. Haꞌe rami avi ikypyꞌy kyrĩve vaꞌe ixugui iporãve vaꞌeꞌỹ ri tyꞌy? Haꞌe rami rã eraa hekovia. 


text:
Hendy vaꞌerã omoendypa vy opoipa filisteu kuery mbaꞌety rupi. Haꞌe rami vy omoendy mbaꞌemo aju jokuaa ikuai vaꞌe, nomonoꞌõi teri vaꞌekue guive, haꞌe gui uvaty haꞌe oliveira-ty haꞌe javi rupi. 


text:
Filisteu kuery oporandu okuapy: — Mavaꞌe tu haꞌe nunga ojapo? Ombovaia: — Timna pygua rajy me Sansão ojapo, mbaꞌeta ixugui taꞌyxy oipeꞌa vy irũ pe ju omeꞌẽ rire — ꞌea. Haꞌe ramo filisteu kuery ojeꞌoi vy oapy kunha vaꞌe tuu reve. 


text:
Sansão aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Evoko rami pejapo rire ndapytuꞌui ꞌrã aipotaa rami ajepy eꞌỹa ja — heꞌi.


text:
<n> Judá regua avakue Sansão ojokua reve ogueraa ague</n> Haꞌe ramo filisteu kuery ojeꞌoi vy Judá rovai opuꞌã okuapy. Haꞌe rami vy Leí tetã katyꞌi rupi ikuai.


text:
Haꞌe kuery pe Judá regua avakue oporandu: — Mbaꞌe re tu peju ore kuery rovai? Haꞌe kuery ombovai: — Sansão re roju rojokua heravy aguã, hexe rojapo aguã ore kuery re ojapoague rami avi — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe ramo três mil avakue Judá regua ojeꞌoi Etã py itaovape guy oĩ vaꞌe py. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy Sansão pe: — Ndereikuaai teve filisteu kuery nhandere ipoꞌakaa? Mbaꞌe re tu haꞌvy haꞌe rami ete rejapo nhande kuery re? Ombovai: — Xere haꞌe kuery ojapoague rami ae avi xee ajapo karamboae haꞌe kuery re — heꞌi. 


text:
Haꞌe kuery aipoeꞌi: — Ore roju rojokua heravy aguã, filisteu kuery po py romboaxa aguã. Sansão aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Peura haꞌvy peẽ ae xejuka eꞌỹ aguã. 


text:
Haꞌe kuery ombovai: — Any ri, rojokua heravy aguã rive roju haꞌe kuery po py romboaxa aguã. Mbaꞌeve py rei ndorojukai ꞌrã — heꞌi. Haꞌe rami vy mokoĩ ixã pyau py ojokua vy oguenoẽ heravy itaovape guy py oĩa gui. 


text:
<n> Mburika raĩꞌy kãgue py Sansão mil avakue ojukaague</n> Leí tetã py haꞌe kuery oguerovaẽ ramo filisteu kuery ovyꞌa reve oẽmba jogueruvy ovaexĩ aguã. Haꞌe rami teĩ Sansão re Senhor Nheꞌẽ onhemonde ramo ixã ijyva rupi ojokuaague omondo nhimbo kaigueꞌi rami rive. Haꞌe rami vy ojokuaague ojerapa ipo gui.


text:
Peteĩ mburikaꞌi raĩꞌy kãgue pyau teri vaꞌe haꞌe katyꞌi itui vaꞌe ojou vy haꞌe vaꞌe py ojuka mil avakue.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Peteĩ mburikaꞌi raĩꞌy kãgue py ajapo opa rupi onoꞌõa aguã rami, <PI2>peteĩ mburikaꞌi raĩꞌy kãgue py rive ajuka mil avakue — heꞌi.<CL>


text:
Haꞌe rami ijayvupa ma vy omombo haĩꞌy kãgue opo gui. Haꞌe vaꞌe henda ma omboery Ramate-Leí. <n>Tery Ramate-Leí ma “Yvyꞌã haĩꞌy kãgue oĩa” ꞌea. 


text:
Ijyꞌuvei vaipa vy ojapukai Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xee nerembiguai pe heta reraa jepe uka kuri. Haꞌe gui xee amano ꞌrã teve xeyꞌuvei gui? Aĩ vai ꞌrã teve haꞌe vaꞌe kuery opire omboi uka eꞌỹ vaꞌe po py? — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo itakua Leí py oĩ vaꞌe Senhor oipeꞌa vy ojapo yy oxyry ouvy aguã rami. Sansão oyꞌu ma vy imbaraete haꞌe oiko porã ju. Haꞌe vaꞌe rire haꞌe vaꞌe henda omboerya En-Hacoré aỹ peve. <n>Tery En-Hacoré ma “Ojapukai vaꞌe pegua yvu” ꞌea. 


text:
<n> Gaza py Sansão ooague</n> Haꞌe gui Gaza tetã py ju Sansão oo. Haꞌe py ma peteĩ kunha itavy rei vaꞌe oexa vy hexeve jogueroke rive.


text:
Gaza pygua kuery joupe-upe — Sansão ovaẽ raꞌe apy — heꞌi okuapy. Haꞌe ramo ojoko mbeguepa, pytũ mbukukue re oarõ okuapy tetã kora rokẽ py onhemia py. Pytũ mbukukue re okyrirĩ okuapy, mbaꞌeta aipoeꞌi: — Nharõ tema koꞌẽ peve. Haꞌe rami vy jajuka ꞌrã — heꞌi vy. 


text:
Haꞌe rã Sansão ma pytũ mbyte peveꞌi nhogueronheno joguerupy. Haꞌe gui ovy vy ojopy tetã kora rokẽ jovaive regua. Ijokoa reve oipeꞌa vy omoĩ oaxiꞌy áry, haꞌe vy yvyꞌã katy ogueraa, yvyty apyte áry Hebrom renonde katy peve. 


text:
<n> Dalila Sansão ojopy uka nhemiague</n> Haꞌe vaꞌe rire Sansão inhakã vai peteĩ kunha Soreque yvyugua py oiko vaꞌe Dalila hery vaꞌe re.


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe oĩa py filisteu regua yvatekueve ojeꞌoi vy aipoeꞌi ixupe: — Ndeayvu na ixupe ndevy omombeꞌu porãve aguã mbaꞌe nunga rupi pa imbaraete oikovya, haꞌe mbaꞌe nunga py pa rojokua vy rojopy ete aguã. Haꞌe ramo ore kuery peteĩ-teĩ ndevy romeꞌẽ ꞌrã mil e cem hatãꞌi vaꞌe prata guigua — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã Dalila aipoeꞌi Sansão pe: — Ajerure ndevy remombeꞌu aguã xevy mbaꞌe nunga rupi tu nembaraetea, haꞌe mbaꞌe nunga py ndejokua vy ꞌrã tu ndere ipoꞌakaa. 


text:
Sansão ombovai: — Sete vaka pi pyau, ipiru eꞌỹ teri vaꞌe py ri xejokuaa ramo xekangy ꞌrã. Haꞌe rami vy avakue mboae rami rive ꞌrã aiko — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Dalila pe filisteu regua yvatekueve ogueru sete vaka pi pyau, ipiru eꞌỹ teri vaꞌe. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe py kunha vaꞌe ojokua,


text:
haꞌe rã avakue ma opy jaꞌo mboae py onhomi okuapy. Haꞌe rami vy kunha vaꞌe aipoeꞌi Sansão pe: — Sansão, filisteu kuery ou ma raꞌe ndere! — heꞌi ramove omondopa vaka pi, mandyju okai vaꞌekue omondoa rami. Haꞌe rami py ndoikuaai okuapy mbaꞌe nunga rupi pa imbaraetea. 


text:
Haꞌe gui Dalila aipoeꞌi Sansão pe: — Maꞌẽ, ndee ma xejojai rei haꞌe ndeapu xevy. Maꞌẽ, aỹ ma emombeꞌu porã xevy: Mbaꞌe nunga py pa ndejokuaa ramo ꞌrã tu haꞌeve? 


text:
Ombovai: — Ixã pyau mbaꞌeve py oiporu pyre eꞌỹ teri vaꞌe py ri xejokuaa porã ramo xekangy vy amboae avakue rami rive ꞌrã aiko — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Dalila ma opy jaꞌo mboae py avakue onhomi ma vy ixã pyau ogueru, haꞌe ojokua. Haꞌe vy — Sansão, filisteu kuery ou ma raꞌe ndere! — heꞌi teĩ ojyva kuaa omondopa vyvoi peteĩ nhimbo omondoa rami. 


text:
Haꞌe gui Dalila aipoeꞌi Sansão pe: — Aỹ peve xejojai anho rei haꞌe ndeapu xevy. Haꞌe rã aỹ ma emombeꞌu porã xevy: Mbaꞌe nunga py pa ndejokuaa ramo ꞌrã tu haꞌeve? Ombovai: — Ajukue popẽa py xeꞌa sete henda py ri reipopẽ, haꞌe yvyra rakua py rembopija atã ramo xekangy vy aiko ꞌrã avakue mboae rami rive — heꞌi. Haꞌe ramo oke oupy jave kunha vaꞌe hiꞌa sete popẽa oĩ vaꞌe oipopẽmba ajukue popẽa py,


text:
haꞌe peteĩ yvyra rakua py ju ombopija atã. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Sansão, filisteu kuery ou ma raꞌe ndere! — heꞌi ramo okeague gui omyĩ vy yvyra rakua omboi vy oguenoẽ oꞌa ajukue popẽa gui. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe aipoeꞌi ixupe: — Mbaꞌexa tu xevy “Roayvu” ꞌre vaꞌeri nekuraxõ py xere nerenhemoirũxei? Mbaꞌeta mboapykue ma xejojai rei, neremombeꞌui teri guive mbaꞌe nunga rupi pa nembaraetea — heꞌi.


text:
Koꞌẽ nhavõ kunha vaꞌe oporandu tema, omombeꞌu ete aguã omoangeko rei riae ramo Sansão onheꞌẽ py nonhenhandu porãvei, omanoxe rive peve.


text:
Haꞌe rami vy kunha vaꞌe pe onhemombeꞌupa opyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Xee ma xeakã rague re kyxe omovaẽa vaꞌerã eꞌỹ, mbaꞌeta haꞌi rye py teri aĩ reve nazireu aiko Nhanderuete omboaxa pyre. Xeakã rague onhopĩa ri ramo xembaraetea ojepeꞌapa ꞌrã xegui. Haꞌe ramo xekangy vy aiko ꞌrã avakue mboae rami rive — heꞌi. 


text:
Opyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi onhemombeꞌua Dalila oikuaa ma vy oenoĩ uka filisteu regua yvatekueve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Peju ke teĩgue ju, mbaꞌeta aỹ ma xevy onhemombeꞌu ma opyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi — heꞌi. Haꞌe ramo oĩa py filisteu regua yvatekueve oupa okuapy, peráta guive ogueru.


text:
Haꞌe ramo Dalila ojapo oꞌu áry Sansão oke aguã rami. Haꞌe vy peteĩ ava oenoĩ vy onhopĩ uka hiꞌa sete popẽa oĩ vaꞌekue haꞌe javi. Haꞌe rami py ipoꞌaka nho hexe, imbaraetea okanhy ete ramo. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Sansão, filisteu kuery ou raꞌe ndere! Haꞌe rã okeague gui omyĩ vy ojeupe ae “Jepiaty rami aẽ ju ꞌrã aỹ, haꞌe vy aa jepe ꞌrã” heꞌi, mbaꞌeta ndoikuaai teri ixugui Senhor opoꞌakaa oipeꞌa maa. 


text:
Haꞌe ramo filisteu kuery ojopy vy omombupa hexa, haꞌe Gaza tetã py ogueraa. Mokoĩ corrente overa vaꞌe guigua py ojokua. Haꞌe rã mbaꞌemo monguꞌia ombojere herekovy nhuã py ombotya py.


text:
<n> Sansão omanoague</n> Haꞌe gui filisteu regua yvatekueve onoꞌõ okuapy nguu ete Dagom raꞌangaa pe mbaꞌemo omeꞌẽ haꞌe ovyꞌa okuapy aguã. Mbaꞌeta — Nhandevygua nhanderuete ma nhandepo py Sansão nhanderovaigua omboaxa rire — heꞌi vy. 


text:
Haꞌe rami heta vaꞌe kuery oexa vy oporaei okuapy nguu ete ramigua pe, mbaꞌeta aipoeꞌi: — Nhandevygua nhanderuete nhandepo py omboaxa nhanderovaigua nhandeyvy ojapo vai haꞌe nhanderegua ojuka vaꞌety — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui opyꞌa py ovyꞌa okuapy vy aipoeꞌi: — Pembou na Sansão jarovyꞌa rei aguã — heꞌi. Haꞌe ramo Sansão nhuã gui herua rã oguerovyꞌa rei okuapy. Oo ytarã mokoĩ omoꞌã mbyre paꞌũ py omopuꞌãa imoꞌamy. 


text:
Haꞌe gui Sansão aipoeꞌi kunumi ipo re oguenoꞌã vaꞌe pe: — Xerereko ke oo yta hiꞌaĩ vaꞌe re apoko aguã peve, hexe ajeko aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe vaꞌe oo ma tynyẽ rei avakue haꞌe kunhague. Ikuai avi filisteu regua yvatekueve haꞌe javi. Oo aoꞌia áry ma três mil ju ikuai avakue haꞌe kunhague, Sansão re omaꞌẽ okuapy ojojai rei reve. 


text:
Sansão ojapukai Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor Xeruete, ajerure ndevy xere nemaꞌenduꞌa aguã, haꞌe emeꞌẽ aỹ eteꞌi ri jepe xembaraete ju aguã. Xeruete, filisteu kuery re ajepy ꞌrãgue xerexa omombuague rekovia — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Sansão oikuavã mokoĩve oo yta oo mbyte py hiꞌaĩ vaꞌe, haꞌe vaꞌe re onhemomburu ete hoꞌamy, peteĩ re ma oiporu kuaa regua re, haꞌe rã amboae re ma oaxua re.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tamano filisteu kuery reve — heꞌi vy onhemomburu ete reve ojeroꞌa ramo oo hoꞌapa yvatekueve haꞌe heta vaꞌe kuery haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi áry. Haꞌe rami py oiko vaia ára ma oikove teri reve jojukaague gui ojuka retave. 


text:
Haꞌe gui ou tyvy kuery haꞌe tuu ro pygua kuery haꞌe javi. Hetekue oupi heravy vy onhono porã Zorá haꞌe Estaol mbyte, tuu Manoá onhono porãague py ae. Vinte maꞌetỹ re Sansão opena vaꞌekue Israel kuery re. 


text:
<n> Mica ngoo py taꞌangaa oguerekoague</n> Oiko peteĩ ava Efraim regua Mica hery vaꞌe, yvyꞌã reia re oiko.


text:
Haꞌe vaꞌe ma aipoeꞌi oxy pe: — Haꞌe gui mil e cem hatãꞌi vaꞌe prata guigua ndegui imondaague vaꞌe, haꞌe vaꞌe re ndeayvu vaiague haꞌe xevy remombeꞌu avi vaꞌekue, maꞌẽ, haꞌe vaꞌe peráta ma xee ae areko. Xee ae xemonda karamboae ndegui. Haꞌe ramo ixy ombovai: — Tove Senhor tanemoingo porã, xepiꞌa! — heꞌi. 


text:
Oxy pe mil e cem hatãꞌi vaꞌe prata guigua omeꞌẽ jevy ramo ixy aipoeꞌive ju: — Kovaꞌe peráta ma xepo gui ae amboaxa Senhor pe. Ndee xepiꞌa, ndee ae ꞌrã reiporu peteĩ taꞌangaarã rejapo uka aguã yvyra gui, haꞌe gui amboae ju ma prata ryku gui. Aỹ gui ma ameꞌẽmba ju ꞌrã ndevy — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã oxy pe peráta omeꞌẽ ramo duzentos hatãꞌi vaꞌe prata guigua ogueraa vy opaga prata re ombaꞌeapo vaꞌe pe. Haꞌe vaꞌe ju peteĩ taꞌangaarã ojapo yvyra gui, haꞌe amboae ju ma hyku vaꞌe gui ojapo. Haꞌe vaꞌe taꞌangaa ma Mica ro py ae opyta. 


text:
Haꞌe rami py ava Mica hery vaꞌe oguereko oo tuuete raꞌangaa ikuaiaty. Ojapo avi peteĩ manto sacerdote pegua haꞌe taꞌangaa opy guarã. Peteĩ guaꞌy omboaxa avi sacerdote-rã.


text:
Haꞌe jave py ma ndoikoi huvixave Israel kuery re opena vaꞌerã. Haꞌe ramo peteĩ-teĩ ikuai ꞌrã haꞌe kuery ae oipotaa rami rive. 


text:
<n> Mica ro py levita ovaẽ jave guare</n> Haꞌe gui Judá regua Belém tetã py oiko peteĩ kunumi vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma levita oiko vaꞌeri haꞌe py oiko. 


text:
Haꞌe gui Judá regua Belém gui haꞌe vaꞌe ojepeꞌa ovy, mamo rã ojou porã reia py oiko aguã. Haꞌe rami vy tape rupi oo vy ovaẽ Efraim regua yvyꞌã reia re, Mica ro oĩa py ae. 


text:
Haꞌe gui Mica oporandu ixupe: — Magui tu reju? Ombovai: — Xee ma levita Judá regua Belém guigua. Haꞌe vy mamo rã ajou porãa py ꞌrã aiko — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Mica aipoeꞌi ixupe: — Eiko xea py ae. Xerurã rami eiko, xevygua sacerdote-rã. Haꞌe rã maꞌetỹa nhavõ ndevy ameꞌẽ ꞌrã dez hatãꞌi vaꞌe prata guigua, ndeaorã haꞌe tembiꞌu — heꞌi rã levita vaꞌe oendu vy ovaẽ haꞌe py.


text:
Ojeupe ae Mica aipoeꞌi: — Aỹ xee aikuaa Senhor xemoingo porã ꞌrãa, xevygua sacerdote-rã levita areko ramo. 


text:
<n> Dã regua kuery oyvy tuvixave vaꞌerã ojouxe jave guare</n> Haꞌe vaꞌe jave ma ndoikoi huvixave Israel kuery re opena vaꞌerã. Haꞌe rami rã Dã regua kuery oeka okuapy oyvyrã ikuai aguã, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára peve haꞌe kuery ndojopyi teri oyvyrã xorte rupi omeꞌẽ mbyre Israel regua ikuaia mbyte. 


text:
Haꞌe rami vy Dã kuery omondouka peteĩ nhiruĩ avakue haꞌe kuery vaꞌe regua ae, Zorá haꞌe Estaol pygua kuery ipyꞌa guaxuvekue, yvy re omaꞌẽ mbegue haꞌe oikuaa pota aguã. Haꞌe vy haꞌe kuery pe — Tapeo, peikuaa pota yvy re — heꞌi. Haꞌe ramo ojeꞌoi vy Efraim regua yvyꞌã reia re ovaẽ Mica ro py. Haꞌe vy oke okuapy haꞌe py. 


text:
Mica ro py haꞌe kuery ikuai jave oendu kuaa kunumi vaꞌe levita regua ayvu. Haꞌe vy oĩa py onhemboja vy aipoeꞌi ixupe: — Mavaꞌe tu ndereru apy? Mbaꞌe tu rejapo reikovy apy? Haꞌe mbaꞌe tu apy rereko? 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi okuapy ixupe: — Eporandu haꞌvy Nhanderuete pe, roikuaa aguã tape rupi rooa rupi iporã vaꞌe rojou ꞌrã paa. 


text:
Haꞌe ramo peteĩ nhiruĩ avakue ojeꞌoi vy Laís tetã py ju ovaẽ. Haꞌe py ma oexa rã haꞌe pygua kuery ikuai porã. Sidom pygua kuery reko rami ikuai mbyꞌa porã haꞌe joe ojeroviaa rupi. Peteĩve jipoi huvixa mbaꞌemo py omoingo axy vaꞌerã. Sidom tetã gui mombyry ikuai, amboae kuery re nonhemoirũi guive. 


text:
Haꞌe ramo ojevypa ju guyvy kuery Zorá haꞌe Estaol py ikuaia py. Haꞌe rã haꞌe kuery pe oporandu vy — Mbaꞌe pa pemombeꞌu orevy? — heꞌi ramo 


text:
ombovai: — Pepuꞌã ke, jajeꞌoi haꞌe kuery rovai. Mbaꞌeta yvy re roikuaa potaa rupi roexa rã iporã. Peĩ rive ta tema ri tyꞌy upe py? Pemboare eme taꞌvy pejeꞌoi vy haꞌe vaꞌe yvy pejopy aguã.


text:
Mbaꞌeta haꞌe py pevaẽ vy pejou ꞌrã joe ojeroviaa rupi rive ikuai vaꞌe, ijyvy ma tuvixa guive. Nhanderuete omboaxa ma pendepo py. Haꞌe vaꞌe yvy ma mbaꞌeve oata eꞌỹa haꞌe py ikuai vaꞌe kuery pe — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Dã regua kuery ma Zorá haꞌe Estaol gui ojeꞌoi, seiscentos avakue tembiporu joe opuꞌãa pygua revegua meme.


text:
Haꞌe kuery ojeꞌoi vy Judá regua Quiriate-Jearim py ranhe ikuai. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe henda pe “Maané-Dã” heꞌi okuapy aỹ peve. Quiriate-Jearim rovai katy oĩ.


text:
<n> Mica pegua taꞌangaa oipeꞌa vy Laís tetã re ipoꞌaka okuapyague</n> Peteĩ nhiruĩ avakue Laís yvy re oikuaa pota aguã ojeꞌoi vaꞌekue aipoeꞌi guyvy kuery pe: — Peikuaa pa haꞌe vaꞌe oo py oĩa peteĩ manto sacerdote pegua, haꞌe taꞌangaa oo pygua, taꞌangaa yvyra guigua haꞌe amboae ma mbaꞌemo ryku guigua oĩa? Penhembopyꞌa ke haꞌvy mbaꞌemo pejapo aguã re — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo haꞌe py ovaẽ okuapy kunumi levita regua ro py, Mica ro py ae. Haꞌe vy oxarura okuapy ixupe.


text:
Seiscentos avakue Dã regua tembiporu joe opuꞌãa pygua oguereko vaꞌe ma okẽ rupi opyta okuapy oikeaty py.


text:
Haꞌe rã peteĩ nhiruĩ avakue yvy re oikuaa pota aguã ojeꞌoi vaꞌekue oike vy ojopy taꞌangaa yvyra guigua, manto sacerdote pegua, taꞌangaa oo py ikuai vaꞌekue haꞌe taꞌangaa mbaꞌemo ryku gui ojapo pyre guive. Haꞌe rã sacerdote ma opyta hoꞌamy okẽ py, seiscentos avakue tembiporu joe opuꞌãa pygua revegua kuery ikuaia py.


text:
Mica ro py haꞌe kuery oike vy taꞌangaa yvyra guigua oipeꞌa heravy, manto sacerdote pegua, taꞌangaa oo py ikuai vaꞌe haꞌe taꞌangaa mbaꞌemo ryku guigua. Haꞌe ramo sacerdote aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Mbaꞌe tu pejapo? 


text:
Haꞌe kuery ombovai: — Ekyrirĩ ke, emoĩ ndepo ndejuru py, haꞌe eju orerupive. Orevy ju ꞌrã reiko oreru rami haꞌe sacerdote-rã. Mbaꞌeta ndevy pe haꞌeveve pa peteĩꞌi ava ro py sacerdote reikoa, tyrã pa Israel re peteĩ regua haꞌe javi pe sacerdote reiko aguã? — heꞌi rã


text:
sacerdote oendu vy ovyꞌa opyꞌa py. Haꞌe rami vy haꞌe ae ju manto sacerdote pegua oipeꞌa, taꞌangaa oo py ikuai vaꞌe haꞌe taꞌangaa yvyra guigua oipeꞌa avi vy oguenoẽ heravy haꞌe kuery mbyte rupi. 


text:
Haꞌe kuery ojevy aguã katy ju oo ta vy guenonde omoĩ guaꞌy kueꞌiry, guymba kuery haꞌe ombaꞌe rei-rei haꞌe javi. Haꞌe rami vy ojeꞌoi.


text:
Mica ro gui mombyryꞌi ma Dã kuery ojeꞌoi jave avakue Mica ro katyꞌigua kuery nhomboaty vy oupity okuapy.


text:
Haꞌe vy hakykue katy gui ojapukai ojeꞌoivy. Haꞌe rã haꞌe kuery ojere vy aipoeꞌi Mica pe: — Mbaꞌe tu oiko upe vaꞌe kuery remboaty aguã? 


text:
Ombovai: — Tuuete raꞌangaarã ajapo vaꞌekue peipeꞌapa raꞌe, xevygua sacerdote guive. Haꞌe gui peo ju kuri. Mbaꞌe tu oiko xevy guarã peja vaꞌekue? Haꞌe gui mbaꞌe re tu xevy peporandu vy “Mbaꞌe tu oiko?” peje? — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Dã kuery aipoeꞌi ixupe: — Ndeayvuve eme orevy, xapyꞌa rei avakue ipyꞌa guaxukueve ndere opuꞌã rã pekanhymba eꞌỹ aguã, ndero pygua kuery reve — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami vy Dã kuery ojeꞌoive tema. Haꞌe rã Mica ma ixugui haꞌe kuery ipoꞌakavea oikuaa vy ojevy ju ngoo katy. 


text:
Haꞌe kuery ogueraa taꞌangaarã Mica ojapo vaꞌekue haꞌe sacerdote oguereko vaꞌekue. Haꞌe gui Laís tetã py ju ovaẽ, peteĩ regua ikuai porã haꞌe joe ojeroviaa rupi rive ikuaia py. Haꞌe vy ojukapa kyxe py, haꞌe oapypa tetã.


text:
Nomoingovei avave rei, mbaꞌeta Sidom tetã gui mombyry, avave rei re naꞌirũi guive. Haꞌe vaꞌe tetã ma Bete-Reobe katyꞌi oĩ yvyugua oĩ vaꞌe py. Haꞌe gui haꞌe kuery ae ju tetã omoatyrõ ju vy haꞌe py ikuai.


text:
Dã kuery ojeupe ae ogueraa taꞌangaa yvyra guigua. Haꞌe gui Dã regua kuery pe ju Gérson raꞌy Jônatas, Manassés ramymino vaꞌe oĩ sacerdote, haꞌe vaꞌe rire taꞌy kuery pe ju, haꞌe kuery escravo-rã ogueraapaa ára peve.


text:
Haꞌe rami py Mica taꞌangaa ojapo vaꞌekue ma ojeupe ae ju haꞌe kuery oguereko, Siló py Nhanderuete pegua oo oĩ teria ja. 


text:
<n> Levita haꞌe taꞌyxy jevy rekokue oĩa</n> Haꞌe vaꞌe jave py huvixave ndoikoi Israel kuery re opena vaꞌerã. Haꞌe gui oiko peteĩ levita regua. Haꞌe vaꞌe ma Efraim yvyꞌã rupi oguata oikovy vy peteĩ guaꞌyxy jevyrã ogueraa Judá regua Belém tetã pygua.


text:
Haꞌe rã kunha vaꞌe ma hexe ndaꞌijaꞌevei vy opoi. Haꞌe rami vy nguu ro katy ju ojevy Judá regua Belém py. Haꞌe py ju oiko irundy jaxy re. 


text:
Haꞌe gui ime opuꞌã vy guembiguai haꞌe mokoĩ mburika ogueraa hakykue oo vy. Hexeve ijayvu porãꞌixe ogueru ju aguã. Haꞌe py ovaẽ ramo kunha vaꞌe omovaẽ nguu ro py. Tuu oexa vyve ovyꞌa reve oẽ, omovaẽ porãꞌi.


text:
Hatyu kunha vaꞌe ru vaꞌe ma mboapy ára re omombyta ojea py. Okaru haꞌe oyꞌu okuapy, haꞌe gui omenda vaꞌe kuery oke haꞌe py. 


text:
Irundy araa py ovy voi, opuꞌã ojeꞌoi aguã. Haꞌe ramo kunha vaꞌe ru aipoeꞌi guajy me pe: — Penhemombaraete ranhe ke peteĩ mbojapeꞌi re. Haꞌe vaꞌe rire ma peo ꞌrã — heꞌi ramo


text:
oguapy mokoĩve, okaru haꞌe oyꞌu nhoguenoiny. Haꞌe gui kunha vaꞌe ru aipoeꞌi ava pe: — Ajerure ndevy, kovaꞌe pytũ ju peke apy, pendepyꞌa py pevyꞌa aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ ava vaꞌe opuꞌã ju oo aguã. Haꞌe rã hatyu ma hexeve ijayvu tema vy haꞌe vaꞌe pytũ re ju omombyta. 


text:
Peteĩ nhiruĩ araa py ovy voi oo aguã. Haꞌe rã kunha vaꞌe ru aipoeꞌi: — Penhemombaraete ke, pepytaveꞌi ju kaꞌaru peve — heꞌi ramo mokoĩve okaru nhoguenoiny. 


text:
Haꞌe ramo ava vaꞌe opuꞌã ju oo aguã, taꞌyxy jevy haꞌe hembiguai kunumi vaꞌe reve. Haꞌe rã ixupe aipoeꞌi hatyu kunha vaꞌe ru: — Maꞌẽ, kaꞌaru ma, pytũ ovaẽ ju ta ma. Ajerure ndevy pytũ peaxa ju aguã apy. Ára oaxa ta ramo peaxa pytũ apy, pendepyꞌa py pevyꞌa aguã. Haꞌe gui koꞌẽ rã mae ma pepuꞌã pendero katy peo aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ ava vaꞌe ndoaxaxevei pytũ haꞌe py. Haꞌe rami vy opuꞌã vy oo. Ngupive ogueraa vaꞌe ma mokoĩ mburika ikupe árygua vaꞌe haꞌe taꞌyxy jevy. Haꞌe gui Jebus tetã katyꞌi peve ovaẽ (haꞌe vaꞌe ma Jerusalém tetã). 


text:
Jebus katyꞌi ojeꞌoi jave kaꞌaru ete ma ramo kunumi vaꞌe aipoeꞌi opatõ pe: — Aỹ ma jaa, nhavaẽ jebuseu kuery retã py, pytũ jaaxa aguã haꞌe py. 


text:
Ipatõ ombovai: — Any, ndaꞌevei tetã jaikuaa eꞌỹ vaꞌe py nhavaẽ aguã, Israel kuery eꞌỹ ikuaia py. Jaave ꞌrã Gibeá peve.


text:
Haꞌe rami vy opia ojeꞌoivy Gibeá katy, pytũ oaxa aguã haꞌe py. Haꞌe py ovaẽ vy oguapy okuapy tetã mbyte py, mbaꞌeta avave rei nomovaẽai ngoo py pytũ oaxa aguã. 


text:
Haꞌe gui pytũ ma jave ou peteĩ tujaꞌi mbaꞌety rupi ombaꞌeapoague gui. Haꞌe vaꞌe ma Efraim yvyꞌã reia pygua vaꞌeri Gibeá py hekoa vaꞌe. Haꞌe rã haꞌe pygua kuery ae ma Benjamim regua meme.


text:
Tujaꞌi vaꞌe omaꞌẽ vy tetã mbyte py oexa oguata vaꞌe. Haꞌe vy oporandu haꞌe kuery pe: — Marã katy peo, haꞌe magui tu peju? 


text:
Ombovai: — Judá regua Belém gui roguata rojeꞌoivy, mombyry Efraim yvyꞌã reia katy roo. Xee ma haꞌe pygua ae. Aa karamboae Judá regua Belém py. Haꞌe gui aỹ ma aguata avy Senhor pegua oo oĩa katy. Teĩ avave rei naxemovaẽai ngoo py,


text:
roguereko teĩ ae ma mbaꞌemo pirukue haꞌe mbaꞌemo rogue orerymba mburika peguarã. Mbojape haꞌe vinho voi roguereko xevy, kunha haꞌe kunumi vaꞌe nerembiguai reve ou vaꞌekue pe. Mbaꞌeve rei ndoatai orevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo tujaꞌi vaꞌe aipoeꞌi: — Tove mbyꞌa porã toĩ ndere. Xapyꞌa rei ndevy mbaꞌemo oata ramo xee ae tajou. Haꞌe rami avi ndaꞌevei tetã mbyte py peaxa aguã pytũ — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy ngoo py ae omovaẽ vy mbaꞌemo rogue omeꞌẽ mburika kuery pe. Haꞌe kuery py ojoipa ma rire okaru haꞌe oyꞌu okuapy. 


text:
Haꞌe kuery ovyꞌa okuapy jave haꞌe vaꞌe tetã pygua avakue nheꞌẽ vai raꞌy kuery oupa vy ombojere okuapy oo. Ombota-mbota okuapy okẽ re. Haꞌe vy hoo vaꞌe tujaꞌi vaꞌe pe ijayvu vy — Emoẽ apy oka py ava ndero py removaẽ vaꞌekue rojavyky rei aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã hoo vaꞌe ma haꞌe kuerya py oẽ vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Any xeryvy kuery, pejapo eme haꞌe rami ete haꞌeveꞌỹ vaꞌe. Xee ae ma xero py ava amovaẽ rire pejapo vai eme.


text:
Xee aru ꞌrã oka py xerajy omenda eꞌỹ teri vaꞌe, haꞌe ava vaꞌe raꞌyxy jevy. Haꞌe vaꞌe kuery ma pemoꞌyvyĩꞌi ꞌrã, haꞌe kuery re ꞌrã pejapo pejapoxea rami. Haꞌe rã ava vaꞌe re ma pejapo vai eme haꞌe rami ete — heꞌi.


text:
Haꞌe pygua avakue noendu potaxei ramo levita raꞌyxy jevy ojopy vy ogueraa oka py, omboaxa haꞌe kuery pe. Haꞌe ramo haꞌe kuery ju ojopy vy ojavyky reia rupi oguenonheno okuapy pytũ mbukukue re, koꞌẽ peve. Haꞌe gui koꞌẽmba ma ramo oejapa rive ojeꞌoivy. 


text:
Koꞌẽgue ime opuꞌã vy oipeꞌa okẽ. Haꞌe rami vy oove aguã oẽ vy oexa rã kunha guaꞌyxy jevy okẽ rupi itui raꞌe, opyrõ ovyaty áry opo omoĩ reve.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Epuꞌã ke, haꞌe gui jaa — heꞌi teĩ nombovai. Haꞌe ramo ava vaꞌe oupi inony mburikaꞌi áry, ojepeꞌa, oo ju ngoo katy. 


text:
Ngoo py ovaẽ ma vy guaꞌyxy omboguejy jevy retekue. Haꞌe vy kyxe ogueru vy omboaꞌypa, ikãgue reve, doze henda py. Haꞌe vaꞌe ma ogueraa uka Israel kuery ikuaia haꞌe javi rupi.


text:
Peteĩ-teĩ oexa vaꞌe aipoeꞌi okuapy joupe-upe: — Kovaꞌe nunga ojapoa vaꞌeꞌỹ teri, neĩ oexaa vaꞌeꞌỹ teri, Egito yvy gui Israel kuery oua ára guive aỹ peve. Peikuaa pota haꞌe nunga re, penhembopyꞌa haꞌe pejogueroayvu — heꞌi okuapy. 


text:
<n> Levita raꞌyxy jevy ojavyky reia ague re Israel kuery nhombopagaague</n> Haꞌe gui Israel kuery haꞌe javi ma Mispa py ojeꞌoi vy nhomboatypa okuapy Senhor renonde. Peteĩꞌi rami ou Dã guive Berseba peve ikuai vaꞌe, Gileade yvy gui guive.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua yvatekueve haꞌe javi haꞌe Israel kuery peteĩ-teĩ regua oupa okuapy Nhanderuete pegua onhemboaty okuapya py. Quatrocentos mil avakue ikuai opuꞌã okuapy vaꞌe, kyxe revegua meme.


text:
Benjamim kuery voi oendu okuapy Israel kuery Mispa katy ojeꞌoia omombeꞌua rã. Haꞌe gui ava pe Israel kuery oporandu okuapy: — Emombeꞌupa orevy marã rami vy pa haꞌe nunga oikoague. 


text:
Haꞌe ramo ava levita kunha omano vaꞌekue megue ombovai vy aipoeꞌi: — Xeraꞌyxy jevy reve rovaẽ Benjamim regua kuery retã Gibeá py, pytũ roaxa aguã.


text:
Haꞌe ramo Gibeá pygua kuery xere opuꞌã vy pyávy ombojere oo xee aĩa vaꞌe. Xejukaxe, haꞌe gui xeraꞌyxy jevy voi ojavyky rei okuapy. Haꞌe ramo omano.


text:
Haꞌe ramo xeraꞌyxy jevy retekue araa. Amboaꞌypa vy araa uka Israel kuery yvy haꞌe javi rupi, nhande Israel kuery moxĩmbaarã ojapo rire.


text:
Maꞌẽ, peẽ kuery ma Israel kuery regua meme pendekuai. Peikuaa pota porã ke! Pejogueroayvu haꞌe penhomongeta haꞌe nunga re — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã heta vaꞌe kuery haꞌe javi ma peteĩꞌi rami opuꞌãmba okuapy vy aipoeꞌi: — Nhande kuery vaꞌe regua peteĩve ndojevyi ꞌrã ngoo katy, peteĩve ndajaai ꞌrã nhandero katy.


text:
Haꞌe rami vy po rami ꞌrã jajapo Gibeá pygua kuery re: Jajeꞌoi ꞌrã haꞌe kuery rovai nhapuꞌã aguã xorte jaexaa rami.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery regua cem avakue ikuai vaꞌe-vaꞌe gui ma dez kuerei ꞌrã nhamondouka, mil ikuai vaꞌe-vaꞌe gui cem kuerei ꞌrã, haꞌe dez mil ikuai vaꞌe-vaꞌe gui ma mil kuerei ꞌrã nhamondouka tembiꞌu ojou aguã nhande kuery pe. Haꞌe rã nhande kuery ma Benjamim regua Gibeá py jaa vy haꞌe kuery re jajapo ꞌrã Israel kuery mbyte ojapo vaiague rami — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Israel regua avakue haꞌe javi nhomboaty okuapy haꞌe vaꞌe tetã rovai opuꞌã vy oo aguã. Peteĩꞌi rami onhemoirũmba okuapy. 


text:
Haꞌe gui Israel kuery omondouka avakue Benjamim regua yvy haꞌe javi rupi, aipoeꞌi aguã: — Mbaꞌe nunga haꞌeveꞌỹ vaꞌe tu penembyte ojapoa?


text:
Aỹ orepo py pemboaxa na Gibeá pygua avakue nheꞌẽ vai raꞌy kuery rojukapa aguã, haꞌe rami vy Israel kuerya gui roipeꞌa aguã haꞌe rami ete ndaꞌevei vaꞌe — heꞌi. Haꞌe rã Benjamim kuery ma noendu potai guyvy Israel kuery ayvu.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py Benjamim kuery ma Gibeá katyꞌi tetã ikuai vaꞌe gui oupa vy onoꞌõmba okuapy, ojeꞌoi aguã Israel kuery re opuꞌã aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma oipapaa Benjamim kuery tetã ikuai vaꞌe gui ou vaꞌekue. Oikuaa rã vinte e seis mil avakue ikuai kyxe revegua, Gibeá pygua kuery reveꞌỹ vy. Haꞌe vaꞌe kuery ma oipapaa rã seiscentos avakue ikuai oiporavo pyre meme.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery haꞌe javi regua ma setecentos avakue ikuai oiporavo pyre ijaxu vaꞌe meme. Haꞌe vaꞌe kuery ma ita momboa py peteĩ ꞌagueꞌi re omombo vy voi ndojavyi ꞌrã.


text:
Haꞌe rã Israel regua avakue ma oipapaa rã quatrocentos mil avakue ikuai kyxe revegua, joe opuꞌãa rupi ikuai vaꞌety meme, Benjamim regua eꞌỹ.


text:
Haꞌe gui Israel regua kuery opuꞌã vy Betel py oo. Haꞌe py ma Nhanderuete pe oporandu vy aipoeꞌi: — Ore kuery vaꞌe regua mavaꞌe ranhe ꞌrã tu oo Benjamim kuery rovai opuꞌã aguã? Senhor ombovai: — Judá kuery ranhe ꞌrã oo — heꞌi. 


text:
Israel regua avakue ae ojeꞌoi Benjamim kuery rovai opuꞌã aguã. Gibeá katyꞌi ikuai joe opuꞌã aguã rami.


text:
Haꞌe ramo Gibeá gui Benjamim kuery oẽ ojeꞌoivy vy haꞌe vaꞌe ára oitypa Israel regua yvy rupi, vinte e dois mil avakue. 


text:
Haꞌe gui avakue Israel kuery regua peteĩgue ju ipyꞌa guaxu vy oiko katu okuapy joe opuꞌã aguã, jypya ára opuꞌãague py ae ju.


text:
Haꞌe vaꞌeꞌỹ mbove ma Israel kuery ojeꞌoi ranhe vy ojaeꞌo okuapy Senhor renonde. Kaꞌaru peve oporandu okuapy Senhor pe, — Rojeꞌoi ju ꞌrã pa oreryvy kuery Benjamim regua rovai ropuꞌã aguã? — heꞌi vy. Senhor ombovai: — Tapeo haꞌe kuery re pepuꞌã aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára voi Benjamim kuery Gibeá tetã gui oẽ ojeꞌoivy haꞌe kuery ovaexĩ aguã. Haꞌe vy dezoito mil avakue ju oity yvy rupi, kyxe revegua meme. 


text:
Haꞌe rami rã Israel kuery haꞌe javi ojeꞌoi vy Betel py ovaẽ. Haꞌe vy ojaeꞌo ete okuapy, haꞌe py Senhor renonde ikuaia py. Haꞌe vaꞌe ára okaru eꞌỹ re ikuai kaꞌaru peve. Senhor renonde omeꞌẽ avi okuapy mbaꞌemo oapy reve haꞌe peteĩ rami ikuaia regua.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery oporandu ju okuapy Senhor pe. (Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe jave ma haꞌe py ae oĩ Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru.


text:
Haꞌe vaꞌe oĩa rupi Eleazar raꞌy Finéias, Arão ramymino vaꞌe ombaꞌeapo oikovy haꞌe jave py.) Haꞌe gui aipoeꞌi okuapy: — Roo jevy ꞌrã pa oreryvy kuery Benjamim regua rovai ropuꞌã aguã, tyrã pa ndoroovei ma ꞌrã? Senhor ombovai: — Tapeo, mbaꞌeta koꞌẽ ramo xee amboaxa ꞌrã pendepo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui mboapy araa py ma Benjamim kuery rovai Israel kuery opuꞌã aguã ojeꞌoi vy jypy guare rami ae oiko katu okuapy Gibeá rovai opuꞌã aguã.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ovaexĩ aguã Benjamim kuery oẽ jogueruvy vy tetã gui mombyry ojereru uka vy omboypy ju ojuka aguã haꞌe kuery regua. Jypy guare rami ojuka trinta avakue Israel regua tape rupi. Haꞌe vaꞌe regua peteĩ ma Betel katy oo, haꞌe rã amboae ma Gibeá nhuũndy katy oo vaꞌe.


text:
Haꞌe rami vy Benjamim kuery aipoeꞌi: — Kueꞌi guare rami ae ju hoꞌapa ta ma nhanerenonde — heꞌi okuapy. Haꞌe rã Israel kuery ma aipoeꞌi: — Nhanhamba, haꞌe kuery nhanderakykue tape rupi oopa aguã tetã gui mombyry peve — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Israel regua avakue ikuaiague gui opuꞌãmba jogueruvy, joe opuꞌã aguã rami ikuai Baal-Tamar py. Israel regua onhemia py ikuai vaꞌekue voi oẽmba jogueruvy Geba katyꞌi ikuaiague gui.


text:
Haꞌe rami vy dez mil avakue Israel kuery regua oiporavo pyre ou okuapy Gibeá re opuꞌã aguã. Opuꞌãa ma ndaꞌevei ete vaꞌe, haꞌe rã amboae kuery ma noexaꞌãi okuapy okanhymba taa.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery renonde Senhor omoĩ vai Benjamim kuery. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ára Israel kuery ojuka Benjamim regua vinte e cinco mil e cem avakue, kyxe revegua meme.


text:
Haꞌe ramo mae Benjamim kuery oexa ombojexavai maa. Mbaꞌeta avakue Israel regua ojepeꞌapa ranhe Benjamim regua kuery renonde gui, Gibeá rovai opuꞌã vaꞌerã kuery onhomi vaꞌekue re ojerovia vy.


text:
Haꞌe gui onhemi okuapy vaꞌekue oẽmba pojava vy oikepa Gibeá tetã py. Haꞌe vy oitypa haꞌe javi kyxe py ojuka vy.


text:
Avakue Israel regua ma jogueroayvu ae ma onhemi vaꞌe kuery reve, tetã gui peteĩ arai tuvixa vaꞌe rami hataxĩ omopuꞌã aguã re.


text:
Haꞌe nunga Israel regua kuery oexa vy ojevy ju opuꞌã aguã katy. Haꞌe kuery re ae Benjamim regua kuery omboypy ojapo vai aguã, trinta avakue Israel regua ojuka vy — Kuee nhapuꞌãague rami ae ri haꞌe kuery hoꞌapa ma ꞌrã nhanerenonde — heꞌi okuapy teĩ.


text:
Haꞌe rami teĩ tetã gui hataxĩ opuꞌã ma ovy arai rami, oo yta hiꞌaĩ vaꞌe rami ae. Haꞌe ramo Benjamim regua kuery guakykue katy omaꞌẽ vy oexa rã tetã haꞌe javi rupi tata rendy vuku ojeupi ma ovy raꞌe yvate.


text:
Israel regua avakue ojerepa rã Benjamim regua kuery oexa vy onhemondyipa okuapy, imombaarã ou ta maa oexa vy.


text:
Haꞌe rami vy Israel regua avakue renonde gui ojevypa, tekoa eꞌỹa katy tape oo vaꞌe rupi onhambaxe vaꞌeri opuꞌã vaꞌe kuery omoĩ vai. Haꞌe rã tetã gui ou vaꞌe kuery ju ojukapa haꞌe kuery mbyte.


text:
Haꞌe rami vy ojokopa rei Benjamim regua kuery. Hakykue monha vy mamo rã opytuꞌua py oupity, Gibeá katyꞌi, kuaray oua katy.


text:
Haꞌe gui ojevypa vy tekoa eꞌỹa katy ju onhamba, Rimom py itaova oĩ vaꞌe katy. Tape rupi hembyrekue onha vaꞌe regua ma cinco mil avakue ju ojukave. Haꞌe gui hupive rei omonhave Gidom peve. Haꞌe py ju ojukave dois mil avakue haꞌe kuery regua.


text:
Haꞌe vaꞌe ára Benjamim regua omano vaꞌe haꞌe javi vy ma vinte e cinco mil avakue kyxe revegua, ipyꞌa guaxuve vaꞌe meme. 


text:
Haꞌe rami teĩ seiscentos avakue ojere vy ojava tekoa eꞌỹa katy, Rimom py itaova oĩ vaꞌe py. Haꞌe py ma irundy jaxy re ikuai.


text:
Haꞌe gui ma Israel regua avakue ojevy ju Benjamim kuery rekoa katy. Haꞌe vy ojukapa kyxe py tetã py hembyre vaꞌekue haꞌe javi, avakue haꞌe mymba kuery, ojou vaꞌe rei. Tetã ojou vaꞌe rei oapypa tata py. 


text:
<n> Benjamim regua avakue raꞌyxyrã ojouague</n> Haꞌe gui Israel regua avakue Mispa py teri ikuaia py oura okuapy reve — Nhande kuery regua peteĩve nomomendai ꞌrã guajy Benjamim regua raꞌyxyrã — heꞌi ma voi vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ Betel py haꞌe kuery oo vy kaꞌaru peve ikuai Nhanderuete renonde haꞌe py. Ojapukai haꞌe ojaeꞌo okuapy hexay ete reve.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ah! Senhor Israel kuery ruete, mbaꞌe re tu haꞌe rami ete oiko Israel re, mbaꞌeta aỹ oata ma peteĩ regua — heꞌi okuapy. <n>“Peteĩ regua oata” heꞌi okuapy, mbaꞌeta Benjamim regua avakue ojukapa raiꞌi ma rire (versículo 6). 


text:
Haꞌe gui koꞌẽ jevy, koꞌẽmba ramove haꞌe kuery opuꞌã vy peteĩ altar ojapo haꞌe py. Hiꞌáry omeꞌẽ okuapy mbaꞌemo oapy reve, peteĩ rami ikuaia regua guive omeꞌẽ. 


text:
Haꞌe gui Israel kuery joupe-upe oporandu vy — Mavaꞌe tu Israel regua ndooi vaꞌekue Senhor pegua nhemboaty oikoa py? — heꞌi. Mbaꞌeta Mispa py Senhor renonde oura ae ma voi onhemboaty aguã ndoui vaꞌe ojukaa aguã re. 


text:
Israel kuery omboaxy okuapy guyvy Benjamim regua kuery, — Kovaꞌe ára opa raiꞌi ete peteĩ regua Israel gui.


text:
Haꞌe gui marã rami vy ndaꞌu jajou ꞌrã hembyrekue raꞌyxyrã? Mbaꞌeta Senhor pe jaura ae ma nhanderajy kuery nhamomenda eꞌỹ aguã haꞌe kuery raꞌyxyrã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami vy aipoeꞌi: — Oiko pa Israel regua Senhor pegua nhemboaty Mispa py oiko vaꞌe py ndooi vaꞌekue? — heꞌi. Haꞌe rami vy oikuaa pota rã Jabes-Gileade pygua kuery peteĩve ndooi raꞌe onoꞌõ okuapy vy nhemboaty ojapoa py.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe katy ijaty okuapy vaꞌe omondouka doze mil avakue ipyꞌa guaxukueve. Ijayvu imondovy vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Tapeo pejukapa Jabes-Gileade pygua kuery kyxe py, kunhague haꞌe kyrĩgue guive.


text:
Po rami ꞌrã pejapo: Avakue haꞌe kunhague avakue reve onheno ma vaꞌekue haꞌe javi ꞌrã pejuka — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Jabes-Gileade py oo vy quatrocentos kunhataĩgue ojou avakue reve onheno eꞌỹ teri vaꞌe. Haꞌe vaꞌe kuery Siló py oguerupa heta vaꞌe kuery ikuaia py, Canaã yvy re.


text:
Haꞌe gui onoꞌõ okuapy vaꞌe haꞌe javi omondouka Benjamim kuery pe imombeꞌuarã, Rimom itaovape guy py onhemi vaꞌekue pe. Haꞌe rami vy ijayvu jomeme ikuai porã ju aguã re.


text:
Haꞌe ramo Benjamim regua kuery ojevypa. Haꞌe rã haꞌe kuery raꞌyxyrã omeꞌẽa Jabes-Gileade py kunhataĩgue ndojukai vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ oata teri haꞌe kuery raꞌyxyrã.


text:
Haꞌe gui nhomongeta vaꞌety kuery aipoeꞌi ijaty okuapy vaꞌe pe: — Marã rami vy ndaꞌu jajouve ju ꞌrã hembyrekue raꞌyxyrã, Benjamim regua kunhague opa rire?


text:
Mbaꞌeta ndaꞌevei Benjamim regua rembyrekue ndataꞌyi aguã, mbaꞌeta ndaꞌevei peteĩ regua haꞌe javi oata aguã.


text:
Haꞌe rami avi nhande ma ndaꞌevei haꞌe kuery raꞌyxyrã nhamomenda aguã nhanderajy kuery, mbaꞌeta nhande Israel kuery jaura vy “Ayvu vaipy toiko Benjamim regua raꞌyxyrã guajy omomenda vaꞌe”, jaꞌe rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo ombovai: — Maꞌetỹa nhavõ ma oiko ꞌrã Senhor pegua nhemboaty Siló py. Haꞌe nunga oiko ꞌrã Betel tetã katyꞌi kuaray ijapuꞌaꞌia katy, tape Betel gui Siquém katy yvyꞌã rupi oo vaꞌe rupi kuaray oua katy, haꞌe Lebona regua kuaray ipuku-a katy — heꞌi. 


text:
Haꞌe py ma pemaꞌẽ mbegue peiny, mbaꞌeta Siló pygua rajy kuery oẽ ꞌrã jogueruvy oguyryĩ reve ojeroky vy. Haꞌe ramo ma peẽ ꞌrã uvaty py penhemia gui, haꞌe haꞌe kuery regua peteĩ-teĩ pejopy ꞌrã penderaꞌyxyrã. Haꞌe vy tapeo ju Benjamim yvy re.


text:
Haꞌe gui tuu haꞌe ikyvy kuery ou ꞌrã nhandea py ndojou porãia rupi ijayvu aguã. Haꞌe ramo haꞌe kuery pe aipo jaꞌe ꞌrã: “Orerayvua rupi ke pemboaxy avi Benjamim regua avakue, mbaꞌeta Jabes-Gileade tetã re ropuꞌã jave taꞌyxyrã ndorojoupai rire. Haꞌe rami avi penderajy kuery napemeꞌẽi vaꞌekue haꞌe kuery pe. Haꞌe rami eꞌỹ vaꞌe rire pepaga aguã rami peiko ꞌrãgue”, jaꞌe ꞌrã — heꞌi. <n>Haꞌe kuery haꞌe javi oura vaꞌekue Benjamim regua avakue raꞌyxyrã guajy kuery omeꞌẽ eꞌỹ aguã (versículo 1). Haꞌe gui apy ojerure guajy kuery pe Benjamim regua avakue raꞌyxyrã ojereraa uka aguã, ouraague ombovaipa eꞌỹ aguã. 


text:
Haꞌe rami ae Benjamim kuery ikuai. Haꞌe rami vy guaꞌyxyrã peteĩ-teĩ ogueraa oguyryĩ reve ojeroky okuapy vaꞌe kuery gui, mbovy pa ikuaia rami vy ogueraa. Haꞌe gui ojeꞌoi vy oyvy py ju ojevypa. Ojapo ju guetã, haꞌe vy ikuai haꞌe py.


text:
Haꞌe gui mae ma Israel kuery voi ojevy ju haꞌe gui. Peteĩ-teĩ guetarã kuerya py ae oo, guaꞌy kuerya py haꞌe oyvy py ae. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave ma ndoikoi huvixave Israel kuery re opena vaꞌerã. Haꞌe ramo peteĩ-teĩ ikuai ꞌrã haꞌe kuery ae oipotaa rami rive. 


text:
<n>Rute rekokue oĩa</n> <n> Moabe yvy gui Noemi haꞌe Rute ojevyague</n> Joguerekoa kuery opena jave py ma oiko karuai Israel yvy re. Haꞌe gui peteĩ ava oo Judá regua Belém tetã py oikoa gui Moabe yvy re ju oiko aguã, guaꞌyxy haꞌe mokoĩ guaꞌy kuery reve.


text:
Haꞌe vaꞌe ava ma Elimeleque hery vaꞌe, haꞌe rã taꞌyxy ma Noemi. Taꞌy kuery ma Malom haꞌe Quiliom. Efrateu kuery ikuai Judá regua Belém py hekoa vaꞌe. Moabe yvy re haꞌe kuery ovaẽmba vy hekoa haꞌe py. 


text:
Haꞌe gui mokoĩve omenda Moabe pygua kunhague re. Taꞌyxy kuery regua peteĩ rery ma Orfa, haꞌe rã amboae ma Rute. Haꞌe rami vy haꞌe py ikuai dez maꞌetỹ raiꞌi.


text:
Haꞌe gui mokoĩve ipiꞌa Malom haꞌe Quiliom omano avi. Haꞌe rami vy kunha vaꞌe haꞌe anhoꞌi opyta, ipiꞌa kuery mokoĩve haꞌe ime ndoikovevei ma rire. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe oendu Senhor ojeupegua kuery re imaꞌenduꞌa vy hoꞌu vaꞌerã ojou uka jevya. Haꞌe rami vy opiꞌa raꞌyxykue reve opuꞌã jogueravy Moabe yvy gui ojevy aguã.


text:
Haꞌe ramo opiꞌa raꞌyxykue mokoĩve reve ojeꞌoi ikuaiague gui. Mboapyve oguata jogueravy, Judá yvy katy ovaẽ aguã. 


text:
Haꞌe gui ma Noemi aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Tapeo, pejevy ju peteĩ-teĩ pendexya py. Tove Senhor tapenemboaxy, omano vaꞌekue peẽ pemboaxyague rami, haꞌe xevy voi.


text:
Tove Senhor tapenembovyꞌa, peteĩ-teĩ penemerã ro py — heꞌi. Haꞌe vy oayvupa. Haꞌe rami rã haꞌe kuery ojaeꞌo atã.


text:
Haꞌe rã Noemi aipoeꞌi: — Pejevy ke, xememby kuery. Mbaꞌerã tu peo ta xerupive? Xee ndaꞌu areko teri ri xerye py xepiꞌa penemerã?


text:
Pejevy ke, xememby kuery. Tapeo ke, mbaꞌeta xeguaimiꞌi ete ma amenda jevy aguã. Xee ma “Aendu teri arõ aguã” haꞌe vaꞌe rire, haꞌe rami eꞌỹ vy kovaꞌe pytũ re xemerã ajou vy xememby voi vaꞌe rire ma


text:
pearõ ꞌrãgue ri tyꞌy haꞌe kuery tujapa peve? Imeveꞌỹ vaꞌe teri ꞌrãgue ri tyꞌy peiko? Any teve, xememby kuery. Mbaꞌeta pendere vy xee xeporiau vaipa teĩ, xerovai Senhor opo oupi rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery teĩgue ju ojaeꞌo atã okuapy. Orfa ma peteĩgue oayvu reve oxarura ovy ome xykue pe. Haꞌe rã Rute ma oikuavã ratã tema oiny. 


text:
Haꞌe ramo Noemi aipoeꞌi ixupe: — Neꞌexa, neirũ ojevy ma ovy guetarã kuery haꞌe nguuete kuerya katy. Ejevy ke ndee voi neirũ rakykue. 


text:
Haꞌe rã Rute ombovai: — Ejeja uka eme xevy, xejoko eme guive nderupive aa aguã. Mbaꞌeta mamo rã reoa py rei xee aa avi ꞌrã, haꞌe mamo rã rekea py xee voi ake ꞌrã. Neretarã kuery ma xeretarã kuery ae avi ꞌrã ikuai, haꞌe Nderuete pe ma “Xeruete” haꞌe avi ꞌrã.


text:
Mamo rã remanoa py xee amano avi ꞌrã, haꞌe py ae ꞌrã xenhono porãa. Haꞌe gui tove Senhor taxemoingo axy haꞌe oikuaa rami, xapyꞌa rei ndegui mbaꞌemo pe ajepeꞌa uka ramo, manoa eꞌỹ vy — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy jogueraa mokoĩve Belém peve. Haꞌe py ovaẽ ramo tetã pygua kuery onhemondyipa rei okuapy haꞌe kuery oexa vy. Haꞌe vy kunhague ma aipoeꞌi okuapy: — Pevaꞌe eꞌỹ teve Noemi? 


text:
Haꞌe ramo ombovai: — Xevy pe “Noemi” pejeve eme, haꞌe rã “Mara” peje xevy, mbaꞌeta Ipoꞌakapa vaꞌe haꞌe rami ete xemoingo axy rire. <n>Tery Noemi ma “Iporã vaꞌe” ꞌea. Haꞌe rã tery Mara ma “Haxy vaꞌe, iro vaꞌe” ꞌea . 


text:
Arekopa reve apy gui aa vaꞌekue ri Senhor ojapo xeporiaukueꞌi reve ajevy aguã rami. Mbaꞌe re tu “Noemi” peje xevy, xerovai Senhor onhemoĩ ramo, Ipoꞌakapa vaꞌe xembojexavai rei rire? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami py Noemi ojevy Moabe yvy gui, opiꞌa raꞌyxykue Moabe pygua Rute reve. Cevada omonoꞌõa ypyꞌi jave ovaẽ Belém py. <n>Israel kuery yvy py ma mbaꞌemo raꞌyĩgue omonoꞌõ ꞌrã abril haꞌe maio py. Cevada ranhe ꞌrã omonoꞌõ, haꞌe gui trigo ju. Po rami ꞌrã omonoꞌõ. Hiꞌy ma avakue ojaya rire kunhague hakykue oo vy ojokua ꞌrã. Haꞌe gui oo ju ꞌrã ndojokuapai vaꞌekue ojopy vy. Haꞌe gui mae ma ogueraa ꞌrã ojyky aguã py. Vaka omopyrõ vy ꞌrã ojyky, haꞌeꞌỹ vy hiꞌáry rupi mbaꞌemo ipoyi vaꞌe omoatã ꞌrã heruvy, eꞌỹ vy karóxa omboguata reve. Haꞌe gui omboveve ꞌrã, haꞌe oikyꞌaꞌo ju ꞌrã omboyru aguã. 


text:
<n> Cevada raꞌyĩgue ꞌare Rute ojeupe guarã omonoꞌõague</n> Haꞌe gui peteĩ ava oiko Noemi me rãgueꞌi retarã oguerekopa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Elimeleque retarã, Boaz hery vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui Moabe pygua Rute aipoeꞌi Noemi pe: — Taa nhombaꞌety rupi taiko, xemboaxyꞌi vaꞌe rakykue rupi rei aa vy cevada raꞌyĩgue ꞌare amonoꞌõ aguã. Ombovai: — Tereo haꞌvy, xememby — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Rute nhombaꞌety py oo vy omonoꞌõ oikovy omonoꞌõ vaꞌe kuery rakykue rupi. Elimeleque retarã Boaz mbaꞌety py guive oo. 


text:
Haꞌe jave py ae Boaz ou Belém gui. Haꞌe rami vy guembiguai kuery omonoꞌõ vaꞌe pe oxarura: — Senhor toiko peẽ kuery reve. Haꞌe kuery ombovai: — Ndee voi Senhor tanemoingo porã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe vaꞌe ma ange xevy aipoeꞌi: “Tajopy haꞌyĩgue, tamonoꞌõ avy omboaty pyre paꞌũ rupi omonoꞌõ vaꞌe kuery rakykue rupi”, heꞌi vy ou kuri. Koꞌẽmbaꞌi ramove koropi ae oiko aỹꞌi peve, xapyꞌaꞌi opytuꞌu oguy py guive — heꞌi. 


text:
<n> Rute reve Boaz ijayvu porãꞌiague</n> Haꞌe gui Boaz aipoeꞌi Rute pe: — Endu ke, xerajy. Tereo eme mbaꞌety mboae py remonoꞌõ vy, apy gui tereove eme. Apy ae ꞌrã reiko xerembiguai kunhague reve.


text:
Rexa pota ꞌrã cevada monoꞌõa kuery ombaꞌeapoa re, hakykue rupi reo aguã. Xerembiguai kuery pe xeayvu ae ma ndere opena rei eꞌỹ aguã. Ndeyꞌuvei vy tereo yryru oĩa py, haꞌe eyꞌu xerembiguai kuery ojara vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe ngova omovaẽ yvy re. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌexaꞌvy tu xepytyvõ ꞌrã, amboae tekoa guigua aiko vaꞌeri? 


text:
Boaz ombovai vy aipoeꞌi: — Xevy omombeꞌua porã neme omano rire ixykue pe rejapo porãague. Mbaꞌeta nderu, ndexy haꞌe yvy ndetuiꞌiague reja vy peteĩve reikuaa eꞌỹ vaꞌe kuerya py reju vaꞌekue.


text:
Senhor tomboekovia joupe rejapo porãague. Tove Senhor Israel kuery ruete gui toupa ndevy guarã haꞌe javi, ipepo guýry renhemi aguã reju rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Xeruvixa, ndee xepytyvõ vaipa ma. Xembopyꞌa porã xee nerembiguai pyꞌa re peve guarã ndeayvu vy, xee nerembiguai regua ndaikoi vaꞌeri — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui okarua jave ju Boaz aipoeꞌi ixupe: — Enhemboja ke kyvõ katy, ekaru einy mbojape re, vinho reve — heꞌi. Haꞌe ramo omonoꞌõ vaꞌe kuery reve oguapy oiny. Haꞌe rã ixupe omeꞌẽ haꞌyĩgue mbixy. Ixupe omeꞌẽ retave ramo okaru porã, hevyatã peve. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe haꞌyĩgue oekave ju aguã opuꞌã ramo Boaz peteĩgue ju ijayvu guembiguai kuery pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tove tomonoꞌõ pemboaty vaꞌekue ikuaia rupi voi, pendeayvu eme ixupe.


text:
Haꞌe gui mbaꞌety rupi kunha vaꞌe omonoꞌõ oikovy kaꞌaru peve. Omonoꞌõ vaꞌekue ojyky vy oexa rã peteĩ ajaka renyẽ raiꞌi cevada oĩ.


text:
Haꞌe vaꞌe oupi heravy tetã katy. Haꞌe ramo ime xykue oexa omonoꞌõ vaꞌekue. Haꞌe ramo okaru okuapy jave guare rembyre voi oguenoẽ vy omeꞌẽ avi ome xykue pe.


text:
Haꞌe rami rã ime xykue aipoeꞌi ixupe: — Mamo tu remonoꞌõ ange? Mamo tu rembaꞌeapo raꞌe? Taꞌimaꞌenduꞌa porãa nepytyvõ vy nemovaẽ porãare re! Haꞌe ramo ome xykue pe Rute omombeꞌu mamo pa ombaꞌeapoague. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌety ambaꞌeapoa vaꞌe ja rery ma Boaz — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Noemi aipoeꞌi opiꞌa raꞌyxykue pe: — Senhor tomoingo porã, mbaꞌeta ndojepeꞌai jaikove vaꞌe haꞌe omano vaꞌekue omboaxy oikovya gui. Haꞌe vaꞌe ava ma peteĩ nhanderepya regua oiko — heꞌi. <n>Haꞌe kuery reko rami vy hetarã aeꞌive vaꞌe pe “Nhanderepya” heꞌi ꞌrã. Haꞌe vaꞌe ma ojogua ju ꞌrã guetarã yvy operde vaꞌekue , opena ꞌrã guetarã iporiaukueꞌi re , ojogua ju ꞌrã guetarã escravo-rã ogueraa pyre , oepy ꞌrã guetarã ojukaague re , haꞌe omenda ꞌrã guyvy rembirekokue re imemby vaꞌeꞌỹ teri ramo . Haꞌe gui nhande kuery repya ma Jesus ae . 


text:
Haꞌe ramo Moabe pygua Rute aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ma xevy “Xerembiguai kuery reve ae ꞌrã reiko haꞌyĩgue omonoꞌõmba peve”, heꞌi avi. 


text:
Opiꞌa raꞌyxykue Rute pe Noemi ombovai: — Xememby, haꞌeve ete ꞌrã hembiguai kunhague reve reiko aguã, amboae kuery mbaꞌety rupi reiko axy ꞌrãgue py — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Boaz rembiguai kunhague reve kunha vaꞌe omonoꞌõ oikovy cevada haꞌe trigo omonoꞌõmba peve, haꞌe ome xykueꞌia py oke jepi oikovy. 


text:
<n> Mbaꞌemo moaꞌyĩaty py Boaz oĩa py Noemi omondoukaague</n> Haꞌe gui ime xykue Noemi aipoeꞌi ixupe: — Xememby, ndaꞌevei ri tyꞌy nemerã xee ajou aguã revyꞌa aguã?


text:
Neꞌexa, Boaz ma nhaneretarã oiko, guembiguai kunhague reve nemoingo vaꞌety guive. Maꞌẽ, kovaꞌe pyávy ojyky ꞌrã mbaꞌemo moaꞌyĩaty py.


text:
Ejau ke, enhemoeakuã haꞌe emoĩ ndeao iporãve vaꞌe. Haꞌe vy tereo mbaꞌemo moaꞌyĩaty py. Vaꞌeri ava vaꞌe okaru haꞌe oyꞌu eꞌỹ teria ja ejekuaa uka eme taꞌvy ixupe.


text:
Haꞌe gui oke ta ma ramo reikuaa pota ꞌrã mamo pa onhenoa re. Haꞌe gui reo avi ꞌrã haꞌe py. Eipeꞌa inhovã ipy gui, haꞌe enheno avi haꞌe py. Haꞌe gui ma ava vaꞌe omombeꞌu ꞌrã rejapo vaꞌerã. 


text:
<n> Rute re Boaz omenda aguã re ijayvuague</n> Haꞌe rami rã mbaꞌemo moaꞌyĩaty py oo vy ojapo ime xykue ijayvuague haꞌe javi.


text:
Haꞌe rami vy Boaz okaru haꞌe oyꞌupa ma vy, haꞌe opyꞌa py ovyꞌa ete oiny reve oo onheno haꞌyĩgue omboaty pyre yvyꞌiry, haꞌe ramo kunha vaꞌe onhemboja mbegueiꞌi vy oipeꞌa inhovã ipy gui. Haꞌe vy onheno avi oupy haꞌe py. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mavaꞌe tu ndee? Ombovai: — Xee ma nerembiguai Rute. Eipyo ke nde-capa xee nerembiguai áry, mbaꞌeta ndee ma orepytyvõarã reiko — heꞌi. <n>Hexe omendaxea rami ijayvu ojejavy eꞌỹ re, haꞌe kuery reko rami vy. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Xerajy, Senhor tanemoingo porã. Jypy joupe rejapo porãague gui aỹ xevy rejapo vaꞌe iporãve ete, mbaꞌeta kunumigue rakykue rupi ma ndereoi, iporiaukueꞌi eꞌỹ vy oguerekopa vaꞌe rakykue rupi voi.


text:
Haꞌe gui aỹ ma xerajy, ekyje eme. Ndeayvua haꞌe javi ꞌrã ajapo, mbaꞌeta tetã py xeretarã kuery ikuai vaꞌe haꞌe javi oikuaa ndee kunha heko porã vaꞌea.


text:
Neꞌexa, anhetẽ ete xee penepytyvõarã aiko vaꞌeri penepytyvõarã mboae oiko avi xegui peneretarã aeꞌive vaꞌe.


text:
Epyta apy kovaꞌe pytũ re. Haꞌe gui koꞌẽmbaꞌi jave xapyꞌa rei haꞌe vaꞌe nepytyvõxe vy haꞌeve nepytyvõ aguã. Haꞌe rã nanepytyvõxei ri ramo anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rery rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ae ꞌrã roipytyvõ. Enhenove ranhe ejupy koꞌẽmba peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã ipy rupi onheno oupy koꞌẽmba peve. Ajeꞌiveꞌi reve opuꞌã ovy joexa kuaa eꞌỹ re teri, ava vaꞌe — Toikuaa eme kunha vaꞌe mbaꞌemo moaꞌyĩaty py ouague — heꞌi ramo. 


text:
Ava vaꞌe aipoeꞌi avi: — Eupi xevy ajukue renheovãa vaꞌe, ejopy imoiny — heꞌi. Kunha vaꞌe oupi ma ramo omonyẽ mboapy meme ryru cevada raꞌyĩgue. Ikupe áry oupi ma ramo oo ju tetã katy. 


text:
Ome xykue ro py ovaẽ ramo ixupe oporandu: — Xememby, mbaꞌe pa oiko raꞌe? Haꞌe ramo omombeꞌu ava vaꞌe ixupe ojapo porãague haꞌe javi.


text:
Aipoeꞌive ju: — Kovaꞌe cevada raꞌyĩgue mboapy meme ryru omeꞌẽ xevy, mbaꞌeta aipoeꞌi: “Mbaꞌeve reraa eꞌỹ re ejevy eme teri neme xykuea katy”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe ramo Noemi aipoeꞌi ixupe: — Xememby, earõ ke, mbaꞌe pa oiko ꞌrãa jaikuaa peve. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ava ma ndopytuꞌui ꞌrã kovaꞌe árave haꞌe nunga re oikuaa pota eꞌỹ re. 


text:
<n> Rute re Boaz omenda aguã re jogueroayvuague</n> Haꞌe gui tetã kora rokẽ py Boaz oo vy oguapy oiny haꞌe py. <n>Haꞌe jave py ma huvixa kuery mbaꞌemo re oikuaa pota vy oo ꞌrã tetã rokẽ py, tetã rokẽ yvýry oguapy ꞌrã okuapy jogueroayvu aguã. Haꞌe rami vy amongue mbaꞌemo oguereko vaꞌe oo ꞌrã tetã rokẽ py huvixa kuery oikuaa pota aguã (Deuteronômio 21.18-19; 2 Samuel 15.1-4, 19.8; Jó 29.7-12; Provérbios 31.23; Jeremias 38.7-8, 39.3). Haꞌe rami vy oexa oiny hetarã pytyvõa mboae ijayvuague vaꞌe oaxa rã. Haꞌe vaꞌe pe Boaz aipoeꞌi: — Xeretarã, eju apy, eguapy ke — heꞌi ramo haꞌe vaꞌe ojere vy oguapy oiny avi haꞌe py. 


text:
Haꞌe ramo Boaz oenoĩ dez avakue tetã pygua nhomongeta vaꞌety ikuai vaꞌe. Haꞌe kuery pe aipoeꞌi: — Peẽ voi peguapy ke apy — heꞌi ramo oguapy avi okuapy. 


text:
Haꞌe gui guetarã oipytyvõ aguã rami oiko vaꞌe pe ju aipoeꞌi: — Haꞌe gui nhanderykeꞌy Elimeleque yvykue ma taꞌyxykue ovendea vaꞌerã itui, Noemi Moabe yvy gui ojevy vaꞌekue ae ꞌrã ovendexe.


text:
Haꞌe nunga rupi xee anhembopyꞌa ndevy amombeꞌu aguã. Haꞌe rami vy nhaneretarã kuery apy oguapy okuapy vaꞌe renonde aipoaꞌe ndevy: Ejogua na haꞌe vaꞌe yvy. Rejoguaxe ri vy ejogua. Haꞌe rã any ri vy emombeꞌu porã xevy aikuaa aguã, mbaꞌeta amboae ipytyvõara ndoikoi ndee eꞌỹ vy, haꞌe ndee rire ma xee ju aiko — heꞌi. Ombovai: — Xee ma ajogua ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Boaz aipoeꞌive ju: — Haꞌe rami avi Noemi po gui yvy rejoguaa ára ma Moabe pygua imeveꞌỹ vaꞌe Rute gui avi ꞌrã rejogua, hexe remenda ramo nderaꞌy oiko vaꞌerã pe ime yvykue opyta aguã hery py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo ojogua ta vaꞌekue aipoeꞌi: — Haꞌe rami ri ramo xee ma ndaꞌevei ajogua aguã, amokanhy eꞌỹ aguã xeraꞌy kuery peguarã ae mbaꞌemo areko vaꞌe haꞌe javi. Ejogua ndee ae ajogua ꞌrã vaꞌekue, xee ajogua aguã ndaꞌeve reguai ramo — heꞌi. 


text:
Po rami ae yma rupi Israel kuery reko, amongue mbaꞌemo ovende, eꞌỹ vy omboekoviaa py. Haꞌe vaꞌe oikuaa uka porã aguã ma omboi ꞌrã opy ryru, haꞌe ijoguaa pe omeꞌẽ ꞌrã. Haꞌe rami py oikuaa pavẽ ꞌrã omboekoviaague, Israel kuery reko rami vy. 


text:
Haꞌe ramo Boaz aipoeꞌi nhomongeta vaꞌety haꞌe guetarã kuery haꞌe javi pe: — Kovaꞌe ára pexa pavẽa py Noemi po gui ajogua mbaꞌemo Elimeleque, Quiliom haꞌe Malom oguereko vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Haꞌe xeraꞌyxyrã araa avi Malom raꞌyxykue Moabe pygua Rute, herykue py xeraꞌy oiko ma ramo ixupe guarã yvy opyta aguã, Malom rerykue re hexegua kuery haꞌe tetã rokẽ py onhemboaty vaꞌe hexarai eꞌỹ aguã. Haꞌe nunga rexaare ma peẽ kuery ae pendekuai aỹ — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo nhomongeta vaꞌety kuery haꞌe okẽ py ikuai vaꞌe haꞌe javi aipoeꞌi: — Ore kuery ma roexa ri. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe kunha ndero py reraa vaꞌerã ma Senhor tomoingo porã Raquel haꞌe Lia omoingoague rami, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe mokoĩve omboetave rakaꞌe Israel kuery. Haꞌe gui ndee Boaz voi tanemboetea Efrata py, nderery re taꞌimaꞌenduꞌaa pavẽ Belém tetã py.


text:
Ndero pygua kueryrã taꞌikuai Judá raꞌy Perez, Tamar piꞌa vaꞌe ro py ikuaia rami, nderaꞌyxy rupi nderaꞌy kueryrã Senhor omeꞌẽ vaꞌerã haꞌe javi. 


text:
<n> Rute opiꞌa Obede oikuavãꞌiague</n> Haꞌe gui Boaz ogueraa Rute guaꞌyxyrã. Hexeve joguereko ramo ixupe Senhor omeꞌẽ oguerekoꞌi aguã. Haꞌe rã oikuavãꞌi avaꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Noemi pe kunhague ikuai vaꞌe aipoeꞌi: — Senhor toiko imaꞌenduꞌa porãmby, mbaꞌeta kovaꞌe ára nomeꞌẽ eꞌỹi neremiarirõ nepytyvõarã. Tove haꞌe vaꞌe rery re taꞌimaꞌenduꞌaa pavẽ Israel kuery ikuaia rupi.


text:
Haꞌe vaꞌe ma nembopyꞌa porã ju ꞌrã nderekove pukukue re, haꞌe nembopyꞌa porã ꞌrã neguaimiꞌi ma jave teĩ, mbaꞌeta ndepiꞌa raꞌyxykue nderayvu vaꞌe oikuavãꞌi ma. Haꞌe vaꞌe kunha ma sete ndepiꞌa kuery oiko ꞌrã vaꞌekue gui ovareve vaꞌe ndevy — heꞌi. 


text:
Hoo katyꞌi rupi ikuai vaꞌe omboery okuapy. — Oiko ma peteĩ avaꞌi Noemi remiarirõ — heꞌi vy omboery Obede. Haꞌe vaꞌe ma Jessé ru, haꞌe Jessé ma Davi ru rakaꞌe. 


text:
<n>Jypygua kuaxia Samuel ꞌepyre oĩa</n> <n> Elcana haꞌe mokoĩ taꞌyxy rekokue oĩa</n> Oiko peteĩ ava Ramataim-Zofim guigua, Efraim yvyꞌã reia katygua, Elcana hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Jeroão raꞌy, Jeroão ma Eliú raꞌy, Eliú ma Toú raꞌy, Toú ma Zufe raꞌy. Efraim regua meme ikuai.


text:
Haꞌe vaꞌe ma taꞌyxy mokoĩ vaꞌe. Peteĩ ma Ana, amboae ma Penina. Penina ma imemby vaꞌe, haꞌe rã Ana ma imemby vaꞌeꞌỹ. 


text:
Haꞌe vaꞌe ava maꞌetỹa nhavõ guekoa gui oo ꞌrã Siló tetã katy, omboetea rupi mbaꞌemo omeꞌẽ aguã Senhor ixondaro reta vaꞌe pe. Haꞌe py oiko avi sacerdote Eli taꞌy mokoĩve Hofni haꞌe Finéias reve. Senhor pegua sacerdote meme ikuai.


text:
Elcana ma Senhor pe mbaꞌemo omboaxa vaꞌe nhavõ gui mbaꞌemo omeꞌẽ avi ꞌrã guaꞌyxy Penina pe, haꞌe guaꞌy haꞌe guajy kuery haꞌe javi pe. <n>Haꞌe kuery reko rami vy Senhor pe tembiꞌu omboaxa vaꞌe amongue regua gui haꞌeve ꞌrã haꞌe kuery ae hoꞌu aguã, ngoo pygua kuery haꞌe javi reve (Deuteronômio 12.17-18, 16.13-17). 


text:
Haꞌe rami ae tema oiko maꞌetỹa nhavõ. Senhor pegua oo katy Ana oo nhavõ taꞌyxy mboae omomboriaua rupi tema ijayvu. Haꞌe ramo ojaeꞌo oiny vy ndokarui. 


text:
Haꞌe rami rã ime Elcana aipoeꞌi ixupe: — Ana, mbaꞌe re tu rejaeꞌo? Mbaꞌe re tu nderekarui ri? Mbaꞌe re tu ndepyꞌa py ndeporiau reiny? Peteĩ nhiruĩ meme ndepiꞌa ꞌrãgue py xee ndereve aikoa haꞌeveve eꞌỹ ri tyꞌy? — heꞌi. 


text:
<n> Ana ojerure vy onhemboayvuague</n> Haꞌe gui Siló py haꞌe kuery okaru haꞌe oyꞌu jave oĩ avi sacerdote Eli. Haꞌe ma peteĩ tenda py oguapy oiny Senhor pegua oo yta yvýry.


text:
Haꞌe vaꞌe rire Ana opuꞌã vy onheꞌẽ py ndaꞌevei etea oendu reve ojerure hoꞌamy Senhor pe, ojaeꞌo vaipa guive.


text:
Haꞌe vy onhemboayvu reve aipoeꞌi: — Senhor nexondaro reta vaꞌe, xapyꞌa rei xee nerembiguai ajexavaia re remaꞌẽ vy xere nemaꞌenduꞌa ri ramo, xapyꞌa rei xee nerembiguai re nemaꞌenduꞌa vy peteĩ xepiꞌarã remeꞌẽ ri ramo ma ndevy ju Senhor amboaxa ꞌrã oikoa pukukue re ndevy guarã anho oiko aguã, haꞌe peteĩgueve hiꞌa ndojayaai ꞌrã guive kyxe py — heꞌi. <n>Senhor pe opiꞌa omboaxa aguã re Ana ijayvu Números 6.1-21 py oĩa rami. Haꞌe rami ae avi oiko Sansão  haꞌe Paulo . 


text:
Mbaꞌeta Ana ma opyꞌa py riveꞌi ijayvu. Hembe omyĩ vaꞌeri ndaꞌijayvuẽi. Haꞌe ramo Eli “Okaꞌu rai po” heꞌi vy


text:
Haꞌe rami teĩ Ana ombovai: — Any, xeruvixa! Xee ma kunha xenheꞌẽ py ajexavai rei vaꞌe. Xee ndayꞌui ri vinho, neĩ iro vaꞌe. Haꞌe rami ꞌrãgue py Senhor renonde aju xenheꞌẽ py ajexavaia rami anhemombeꞌu aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi xee nerembiguai pe “Nheꞌẽ vai rajy” ꞌre eme. Mbaꞌeta xeporiaua haꞌe ajexavaia rima aroayvu ainy aỹ — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Eli ombovai: — Tereo porãꞌi haꞌvy. Tove Israel kuery ruete tojapo rejerureague — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã kunha vaꞌe ju — Xee nerembiguai taxejou vai eme — heꞌi. Haꞌe rami ijayvu ma vy kunha vaꞌe oo ju tape rupi. Okaru jevy rire iporiaua noĩvei hova re. 


text:
<n> Samuel ituiꞌi rire Nhanderuete peguarã omboaxaague</n> Haꞌe gui koꞌẽ rai ramove haꞌe kuery ovy vy Senhor renonde omboete okuapy. Haꞌe rami vy ojevypa vy ngoo py ae ovaẽ Ramá tetã py. Haꞌe gui guaꞌyxy Ana reve Elcana joguereko ju. Haꞌe ramo hexe Senhor imaꞌenduꞌa ramo


text:
oguerekoꞌi peteĩ kyrĩ vaꞌe. Hiꞌára ovaẽ ramo oikuavãꞌi opiꞌaꞌi. Haꞌe vaꞌe ma omboery Samuel, — Senhor pe ajerureague ae oiko — heꞌi vy. 


text:
Haꞌe gui ime Elcana ma ngoo pygua kuery haꞌe javi reve ojeꞌoi Senhor pe mbaꞌemo maꞌetỹa nhavõ omeꞌẽa rami omeꞌẽ haꞌe onhemboayvuague ojapopa aguã.


text:
Haꞌe rã Ana ma ndooi. Haꞌe vy ome pe aipoeꞌi: — Avaꞌi nokambuvei jave ma xee araa ꞌrã aexa uka Senhor pe, haꞌe rã haꞌe py ae oiko aguã. 


text:
Ime Elcana ombovai: — Eiko haꞌvy ndevy haꞌevea rami. Eropyta okambu teria ja. Haꞌe rami vy eiko Senhor ijayvuague ojapopa aguã rami — heꞌi. Haꞌe ramo taꞌyxy opyta vy ombotuvixa kyrĩ vaꞌe okã re, okambu teria ja. 


text:
Nokambuvei ma jave mae ma ogueraa. Peteĩ vaka raꞌy mboapy maꞌetỹ vaꞌe reve ogueraa avi, peteĩ ajaka trigo kuꞌikue haꞌe peteĩ vinho ryru. Haꞌe rami vy Senhor pegua opy oexa uka Siló py, avaꞌi vaꞌe kyrĩꞌi ete teri reve.


text:
Haꞌe vy ixupe ixy aipoeꞌi: — Aỹ ma xeruvixa, anhetẽ ete nderekove rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ma kunha apy ndereve aĩ vaꞌekue, Senhor renonde anhemboꞌe haꞌamya py.


text:
Haꞌe nunga rupi aru oikoa pukukue re Senhor peguarã amboaxa aguã, Senhor pe ajerure rire — heꞌi. Haꞌe ramo omboete Senhor haꞌe py. 


text:
<n> Ana oporaeiague</n> Haꞌe rami vy Ana onhemboꞌe vy aipoeꞌi: — Xepyꞌa py arovyꞌa Senhor, <PI2>xembaraetevea aendu avi Senhor re vy. <PI2>Xejuru py ma xerory xerovaigua kuery gui, ndee xereraa jepea re avyꞌa vy. 


text:
 Senhor rami ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ndoikoi, <PI2>ndee ramigua amboae ndoikoi vy. Neĩ peteĩveꞌi py ndoikoi itaova ndee Oreruete rami guarã. 


text:
 Pemboeteve eme ayvu pejejou porã reia rupigua, <PI2>pendejuru gui toẽ eme nhemboyvate reia rupigua. Mbaꞌeta Senhor Nhanderuete anho hiꞌarandua rupi oiko vaꞌe. <PI2>Jaikoa haꞌe javi re haꞌe oikuaa pota ꞌrã mbaꞌemo opejaa py rami. 


text:
 Haꞌe rami vy omopẽmba ꞌrã imbaraete vaꞌe kuery rapa, <PI2>haꞌe rã ikangykueꞌi vaꞌekue ma omombaraete ꞌrã. 


text:
 Karuai oendu eꞌỹ vaꞌekue ma aỹ escravo-rã onhemoingo uka ꞌrã mbojape re rive, <PI2>haꞌe rã okaruxe reia rupi ikuai vaꞌekue ma ndojexavai reivei ma ꞌrã karuai gui. Naꞌimembyi ae vaꞌekue voi sete kyrĩ vaꞌe oguereko, haꞌe rã imemby reta vaꞌekue ma naꞌimbaraetevei ma ꞌrã. 


text:
 Senhor ae ma tekove peꞌaa haꞌe tekove meꞌẽa oiko. <PI2>Yvykua katy nhomboguejy, haꞌe jogueru jevy kuaa vaꞌe. 


text:
 Senhor ma nhomomboriau kuaa, haꞌe nhombovyꞌa jevy kuaa vaꞌe, <PI2>nhomoꞌyvyĩꞌi kuaa, haꞌe nhomboyvate jevy kuaa vaꞌe. 


text:
 Haꞌe omopuꞌã ꞌrã iporiaukueꞌi yvy kuꞌi ituiague gui, <PI2>ytyaty ikuaia gui omboyvate ꞌrã iporiaukueꞌi vaꞌe, yvatekueve vaꞌe mbyte ju ꞌrã omboguapy, ojapo ꞌrã ipoꞌakapa vaꞌe renda áry oguapy aguã rami. Mbaꞌeta Senhor gui vy ae yvy yta itui vaꞌe oĩ atã, <PI2>haꞌe vaꞌe áry omoĩ atã yvy haꞌe javi. 


text:
 Haꞌe opena ꞌrã ojeupe guarã oikyꞌaꞌo vaꞌekue re opyrõa rupi, <PI2>haꞌe rã heko vai vaꞌe kuery ma omokyrirĩmba ꞌrã pytũ manoa oĩa py. Mbaꞌeta avakue ma ombaraetea rupi rive ndaꞌipoꞌakai ꞌrã. 


text:
 Senhor re opuꞌãa rupi ikuai vaꞌe ma omomba ꞌrã, <PI2>haꞌe kuery rovai hyapu ꞌrã yva gui. Senhor nhombopaga ꞌrã yvy apy rupi voi, <PI2>haꞌe rã ojeupegua huvixa ma omombaraete ꞌrã, ombopoꞌaka ꞌrã guembiporavo — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Elcana ojevy ju Ramá py ngoo oĩa py. Haꞌe rã avaꞌi ma sacerdote Eli renonde rupi mbaꞌemo ojapo oikovy Senhor pe. 


text:
<n> Eli raꞌy kuery mbaꞌemo vai ojapo jepiague</n> Eli raꞌy kuery ma nheꞌẽ vai raꞌy ete ikuai, nomboetei guive Senhor.


text:
Mbaꞌeta haꞌe jave ma po rami ꞌrã sacerdote kuery ojapo heta vaꞌe kuery re. Amongue mbaꞌemo omeꞌẽ nhavõ ou ꞌrã peteĩ sacerdote rembiguai kunumi vaꞌe xoꞌo ombojy teria py, opo py kuxa rakua oguereko reve,


text:
haꞌe vy omopoꞌẽ ꞌrã oja ferro guigua py, eꞌỹ vy oja py, oja guaxu py, eꞌỹ vy hyꞌa py mbaꞌe, haꞌe gui kuxa rakua py oguenoẽ vaꞌe rei sacerdote kuery ogueraa ꞌrã ojeupe guarã. Haꞌe rami ae tema ꞌrã ojapo Israel kuery haꞌe py Siló py oo vaꞌe nhavõ re.


text:
Ikyrakue oapy eꞌỹ mbove ma voi sacerdote rembiguai kunumi vaꞌe ou vy aipoeꞌi ꞌrã ava oapy ta vaꞌe pe: “Upe vaꞌe xoꞌo emeꞌẽ sacerdote kuery pe oexy aguã, mbaꞌeta ndepo gui ndojopyi ꞌrã xoꞌo jykue, ipyrygua anho”, heꞌi ꞌrã.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei xoꞌo meꞌẽa ombovai vy “Tove ikyrakue ranhe taapy, haꞌe rire ma rejopyxea rami ejopy”, heꞌi ramo ma aipoeꞌi ꞌrã: “Any, emeꞌẽ xevy aỹ ma voi. Haꞌe rami eꞌỹ rã aipeꞌapa nheaꞌã ꞌrã”, heꞌi ꞌrã.


text:
Haꞌe rami py haꞌe vaꞌe kunumigue opa mbaꞌe py ojejavy Senhor renonde, ixupe mbaꞌemo omeꞌẽmby nombovarei vy. 


text:
<n> Samuel kyrĩ jave guare</n> Haꞌe gui Samuel ma kyrĩ reve ma voi mbaꞌemo ojapo oikovy Senhor renonde, manto sacerdote pegua ipererĩꞌi vaꞌe py onhemonde guive.


text:
Ixy ma maꞌetỹa nhavõ ao puku ruxãꞌi vaꞌe ojapo vy ixupe ogueru ꞌrã ome reve, maꞌetỹa nhavõ mbaꞌemo omeꞌẽaty rami omeꞌẽ jave. 


text:
Haꞌe ramo Eli ogueroayvu porã ꞌrã Elcana haꞌe taꞌyxy. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã: — Tove Senhor tomeꞌẽve ju kovaꞌe kunha piꞌarã, Senhor pe opiꞌa omboaxa vaꞌekue rekovia — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe kuery ojevy ju ꞌrã guekoa katy.


text:
Haꞌe rã Ana re Senhor opena porã ramo oguereko rakaꞌe mboapy avakue haꞌe mokoĩ kunha. Haꞌe gui kunumi vaꞌe Samuel ma tujave ovy Senhor renonde. 


text:
<n> Guaꞌy kuery pe Eli ijayvuague</n> Haꞌe gui Eli tujaꞌi ete reve oendu omombeꞌua rã Israel kuery haꞌe javi re taꞌy kuery ojapo vaia, mbaꞌeta nhogueronheno ꞌrã kunhague oguy nhemboaty oĩaty rokẽ rupi ombaꞌeapo vaꞌe kuery reve.


text:
Haꞌe rami vy guaꞌy kuery pe aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu haꞌe nunga pejapo? Mbaꞌeta aendu riae tema heta vaꞌe kuery omombeꞌu rã pendeko vaia.


text:
Haꞌe rami eꞌỹ taꞌvy xeraꞌy kuery, peiko porã eꞌỹa ae tema aendu. Senhor pegua kuery ojejavypa aguã rami pejapo.


text:
Xapyꞌa rei peteĩ ava oirũ rovai ri ojejavy ramo Nhanderuete oikuaa pota ꞌrã mokoĩve re. Haꞌe rã Senhor rovai ri ojejavy ramo ma mavaꞌe ꞌrã tu oiko hepyarã? — heꞌi. Haꞌe rami tuu ijayvu teĩ haꞌe kuery noendu potai, Senhor ojukaxe ae ramo. 


text:
Haꞌe rã kunumi vaꞌe Samuel ma tujave haꞌe ijyvateve ovy, Senhor haꞌe avakue ojou porãve tema aguã rami oiko. 


text:
<n> Eli ro pygua kuery rovai profeta ijayvuague</n> Haꞌe gui Eli oĩa py ou peteĩ ava Nhanderuete remimboꞌe. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Po rami Senhor ijayvu: “Neramoĩ ro pygua kuery pe xee ajekuaa uka vaꞌekue Egito yvy re teri Israel kuery ikuai jave, Faraó rekoa py. Anhetẽ eꞌỹ ri tyꞌy?


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery pavẽ regua mbyte gui xee aiporavo ae ma sacerdote xejeupe guarã, xevygua altar oĩa py oo vy heakuã porã vaꞌe oapy aguã, haꞌe xerenonde manto sacerdote pegua py onhemonde reve ikuai aguã. Neramoĩ kuery peguarã ameꞌẽmba vaꞌekue mbaꞌemo Israel kuery oapy vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Mbaꞌe re tu haꞌvy pepyrõmba rei ri xevy pe mymba haꞌe mbaꞌemo raꞌyĩgue omeꞌẽmby re, xeayvuague rami vy xevygua oo py omeꞌẽa teĩ? Haꞌe ndee, mbaꞌe re tu xegui remboeteve nderaꞌy kuery rive? Mbaꞌeta haꞌe kuery reve penhemongyra rivepa ma pekuapy xevygua Israel kuery omeꞌẽ vaꞌe iporãgueve re.”


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Israel kuery ruete aipoeꞌi: “Anhetẽ xee aipoaꞌe vaꞌekue ndero pygua haꞌe neramoĩ ro pygua kuery rakaꞌe rã peve guarã amoingo aguã”, heꞌi vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ aỹ Senhor aipoeꞌi: “Haꞌe nunga toĩve eme, mbaꞌeta amboete uka ꞌrã xemboetea kuery, haꞌe rã xerayvua rupi eꞌỹ ikuai vaꞌe ma ojou vaia ꞌrã.


text:
Neꞌexa, ovaẽ ouvy ndejyva ajaya aguã ára, haꞌe neramoĩ jyva voi, ndero py tujakueve ndoikovei aguã rami. <n>“Ndejyva ajayapa ꞌrã” heꞌia ma taꞌy kuery ojukapa aguã re ijayvu vy. Haꞌe rami ae ojapo (1 Samuel 4.11-18). 


text:
Ndee ae rexa ꞌrã jexavaia Nhanderuete pegua opy rupi oiko rã. Israel kuery re mbaꞌemo porã oikoa ramive ndero pygua kuery vaꞌe regua ma ndoikoi ꞌrã tuja vaꞌe.


text:
Xapyꞌa rei neramymino kuery vaꞌe regua amongue ava xevygua altar oikoa gui ndaipeꞌai ꞌrã vaꞌeri nderexay py amboguepa ꞌrã nderexa, nenheꞌẽ py ndeporiaua rendu vaꞌe gui. Haꞌe rami vy neramymino kuery, ndero pygua kuery haꞌe javi ma kunumi rei teri reve teĩ omanomba ꞌrã.


text:
Haꞌe gui nderaꞌy kuery mokoĩ Hofni haꞌe Finéias re mbaꞌemo oiko ꞌrã reikuaa aguã, mbaꞌeta peteĩ ára pyve omano ꞌrã mokoĩve.


text:
Haꞌe gui ma xejeupe guarã amoingo ꞌrã peteĩ sacerdote ojerovia pyrã. Haꞌe vaꞌe ma oiko ꞌrã xepyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi rami, anhembopyꞌaa rami meme. Hoorã ajapo ꞌrã oĩ atã aguã rami, haꞌe oiko riae ꞌrã xerembiporavo renonde.


text:
Haꞌe vaꞌe renonde ou ꞌrã okuapy ndero gui hembyre vaꞌekue haꞌe javi, guenapyꞌã re oĩ ꞌrã peteĩꞌi hatãꞌi vaꞌe prata guigua ojopy aguã rive, haꞌe peteĩ jururãꞌi mbojape. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã: ‘Ajerure ndevy, sacerdote kuery ombaꞌeapoa rupi xee voi xemoĩ aguã re, mbojape raꞌykueꞌi haꞌu vaꞌerã ajou aguã’, heꞌi ꞌrã okuapy.” 


text:
Kunumi vaꞌe Samuel mbaꞌemo ojapo oikovy Senhor pe, Eli oexaa rupi. Haꞌe vaꞌe jave ma Senhor oayvu nombou retai, mbaꞌemo ndoexa uka riaei guive. 


text:
Haꞌe gui peteĩ pytũ ma sacerdote Eli onheno oupy onhenoaty rupi. Hexa pytũmba rei ma guive vy ndoexavei raiꞌi ma.


text:
Samuel voi onheno ma avi oupy Senhor ayvu ryru oĩa oo py, Nhanderuete pegua tataendy oĩ vaꞌe nombogueai teri jave. 


text:
Haꞌe rami vy onha ovy Eli ituia py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Apy ma haꞌã, ndee xerenoĩ ramo. Haꞌe rã aipoeꞌi: — Any, xee eꞌỹ ri roenoĩ xeraꞌy. Tereo ju enheno — heꞌi ramo oo ju onheno. 


text:
Senhor teĩgue ju oenoĩ: — Samuel! — heꞌi. Haꞌe ramo ovy jevy vy Eli ituia py oo vy aipoeꞌi: — Apy ma haꞌã, ndee xerenoĩ ramo. Haꞌe rã aipoeꞌi: — Any, xee eꞌỹ ri roenoĩ xeraꞌy. Tereo enheno ju — heꞌi.


text:
Haꞌe gui mboapykue ma Senhor oenoĩ Samuel. Haꞌe rã ovy vy oo ju Eli-a py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Apy ma haꞌã, ndee xerenoĩ ramo. Haꞌe ramo mae ma Eli oikuaa Senhor ae ri kunumi vaꞌe oenoĩa.


text:
Haꞌe rami vy aipoeꞌi Samuel pe: — Tereo enheno ju. Haꞌe gui xapyꞌa rei nerenoĩa ju rã aipoꞌre: “Ndeayvu ke Senhor, xee nerembiguai aendu ainy ndeayvu”, ꞌre ꞌrã — heꞌi. Haꞌe ramo Samuel oo ju ngupa py onheno. 


text:
Haꞌe gui Senhor ou vy hiꞌaĩ haꞌe py. Haꞌe rami vy oenoĩ ypyague rami ae ju oenoĩ: — Samuel, Samuel! — heꞌi ramove ombovai: — Ndeayvu ke, mbaꞌeta xee nerembiguai aendu ma ainy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Samuel pe: — Neꞌexa, peteĩ mbaꞌe ajapo ta Israel kuery re, haꞌe vaꞌe oendu vaꞌe rei ijapyxa nheꞌẽmba ꞌrã nhemondyi gui.


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára Eli rovai amoingo ꞌrã hoo pygua kuery rekorã xeayvuague haꞌe javi. Amboypy vy ma ajapopa ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta ixupe aipoaꞌe ae ma vaꞌekue hoo pygua kuery ambopaga aguã rakaꞌe rã peve, haꞌe kuery ojejavya haꞌe voi oikuaa porã rire. Taꞌy kuery opa marã rei ikuai vaꞌeri tuu ndojokoi.


text:
Haꞌe nunga rupi aura Eli ro pygua kuery ojejavyague ndojaoꞌiai ae aguã re, mymba eꞌỹ vy mbaꞌemo raꞌyĩgue haꞌe kuery omeꞌẽ teĩ. 


text:
<n> Eli pe Samuel oexa vaꞌekue omombeꞌuague</n> Koꞌẽmba peve Samuel onheno oupy. Haꞌe vy ma oipeꞌa Senhor pegua oo rokẽ. Haꞌe rami teĩ okyje teri Eli pe oexa vaꞌekue omombeꞌu aguã. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Mbaꞌe heꞌi tu Senhor ijayvu vy? Ajerure renhomi eꞌỹ aguã. Tove Nhanderuete haꞌe oipotaa rami ete tojapo ndevy, xapyꞌa rei ijayvuague haꞌe javi remombeꞌu porãmba eꞌỹ rã. 


text:
Haꞌe ramo Samuel omombeꞌupa, mbaꞌeve py ndoikuaa uka eꞌỹi. Haꞌe rami rã Eli aipoeꞌi: — Senhor ae rima raꞌe. Haꞌe oipota vaꞌe ae tojapo — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Samuel okakuaave tema ovy. Hexeve Senhor oiko vy peteĩve henda py ndoejai ijayvuague oaxa rive aguã rami.


text:
Haꞌe rami rã Israel kuery haꞌe javi, Dã guive Berseba peve ikuai vaꞌe oikuaapa okuapy Senhor pegua profeta Samuel oikoa.


text:
<n> Israel kuery re filisteu kuery ipoꞌakaague</n> Haꞌe rami rã Samuel ayvu oendupaa Israel kuery ikuaia rupi. Haꞌe gui ma Israel kuery ojeꞌoipa filisteu kuery rovai opuꞌã aguã. Haꞌe rami vy Ebenézer tekoa katyꞌi ijaty okuapy. Haꞌe rã filisteu kuery ma Afeca katyꞌi ijaty okuapy.


text:
Filisteu kuery ma hyxy porãmba okuapy, Israel kuery reve jogueroꞌa aguã ojeꞌoi. Haꞌe gui jogueroꞌa okuapya py filisteu kuery omoingo axypa Israel kuery. Haꞌe vy nhuũndy reia rupi ojuka okuapy quatro mil avakue Israel regua. 


text:
Haꞌe gui Israel kuery ijaty okuapyague py ojevypa ramo nhomongeta vaꞌety kuery aipoeꞌi: — Mbaꞌe re ndaꞌu Senhor nhanemoingo axy uka ange filisteu kuery renonde? Siló tetã gui jaru ꞌrãgue Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru, nhanembyte ou vy nhanderovaigua kuery po gui nhanderepy aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ogueru ruka Senhor ixondaro reta vaꞌe anjo ipepo vaꞌe raꞌangaa ikuai vaꞌe mbyte oĩ vaꞌe ayvu ryru. Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru oguerua py ma Eli raꞌy kuery mokoĩve ikuai, Hofni haꞌe Finéias. 


text:
<n> Hyru oipeꞌaa heravy, haꞌe Hofni haꞌe Finéias ojukaa okuapyague</n> Haꞌe gui Israel kuery ijaty okuapya py Senhor ayvu ryru oguerua jave ma haꞌe kuery haꞌe javi onhendu atã xapyꞌa okuapy. Haꞌe ramo yvy jave rupi rai oendua. 


text:
Haꞌe kuery ovyꞌa reve ojapukai atãa filisteu kuery oendu vy aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌexa tu ovyꞌa ete nhendu vaꞌe hebreu kuery ijatya py? — heꞌi. Haꞌe vy mae oikuaa Senhor ayvu ryru ijatya py oguerua maa. 


text:
Haꞌe rami vy filisteu kuery okyjepa aipoeꞌi okuapy. — Nhanderuete ramigua kuery ou raꞌe haꞌe kuery ijaty okuapya py — heꞌi. — Ndaꞌevei ete nhandevy! Haꞌe nunga oiko vaꞌeꞌỹ teri aỹ peve.


text:
Ndaꞌevei ete nhandevy! Mavaꞌe tu nhandereraa jepe ꞌrã Nhanderuete ramigua kuery ipoꞌakapa vaꞌe gui? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe Nhanderuete ramigua kuery ae ma Egito pygua kuery opa marãgua mbaꞌeaxy py omoingo axy vaꞌekue tekoa eꞌỹa re ikuaia py.


text:
Filisteu kuery, penembaraete ke haꞌvy! Avakue ipyꞌa guaxukueve peiko, hebreu kuery pegua escravo nhandekuai eꞌỹ aguã, haꞌe kuery nhande-escravo ikuaiague rami eꞌỹ! Avakue ipyꞌa guaxukueve nhandekuai reve jajeꞌoi joe nhapuꞌã aguã! — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami vy filisteu kuery joe opuꞌã okuapy. Haꞌe vy ombojexavai Israel kuery ramo peteĩ-teĩ onhamba ngoo katy. Israel kuery regua ikuai axypa, trinta mil avakue yvy rupigua ojukaa ramo.


text:
<n> Eli omanoague</n> Haꞌe vaꞌe árave peteĩ ava Benjamim regua hyxy okuapya mbyte gui onha ovy vy ovaẽ Siló tetã py. Oao xorokue reve ovaẽ, yvy oakã re omombo reve.


text:
Haꞌe vaꞌe ovaẽ jave Eli oguapy oiny guenda py, tape yvýry. Omaꞌẽ oiny, Nhanderuete ayvu ryru re ndaꞌevei vy ipyꞌa ryryipa rei guive. Ava vaꞌe tetã py ovaẽ vy omombeꞌupa ma rire tetã haꞌe javi rupi hevovo rei xapyꞌa okuapy haxẽ vy. 


text:
Haxẽ rei vaꞌe Eli oendu vy oporandu: — Mbaꞌe nunga tevovo tu povaꞌe? — heꞌi ramo ava vaꞌe ojapurave ouvy reve omombeꞌu Eli pe.


text:
Eli ma noventa e oito maꞌetỹa oguereko haꞌe vaꞌe jave py. Ndoexavei ae ma, oexa aguã ndaꞌevevei ae vaꞌe vy. 


text:
Haꞌe gui ava vaꞌe aipoeꞌi Eli pe: — Xee ma hyxy vaꞌe gui aẽ vy angeꞌi anha ajuvy kuri vaꞌekue — heꞌi. Eli oporandu: — Xeraꞌy, mbaꞌe nunga tu oiko raꞌe? 


text:
Imombeꞌua ombovai: — Filisteu renonde gui Israel kuery onhamba kuri. Nhande kuery mbyte rupi oiko nhandejukapaa. Nderaꞌy mokoĩve, Hofni haꞌe Finéias ojukaa avi. Nhanderuete ayvu ryru voi oipeꞌaa heravy — heꞌi.


text:
Nhanderuete ayvu ryru omombeꞌu ramove Eli guakykue katy hoꞌa guenda okẽ katyꞌi oĩ vaꞌe gui. Oajuꞌy omopẽ vy omano vyvoi, tujaꞌi ete haꞌe ipoyi guive vy. Quarenta maꞌetỹ re ma Israel kuery re opena vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui ma taꞌy Finéias raꞌyxy omemby oikuavã raiꞌi vaꞌe oendu avi omombeꞌu rã Nhanderuete ayvu ryru oipeꞌa heravyague haꞌe ime ru haꞌe ime omanoague. Haꞌe nunga oendu vy onheaꞌã xapyꞌa vy kyrĩꞌi vaꞌe oikuavãꞌi oiny, omemby raxya oendu vy.


text:
Kunha vaꞌe omano ta ramo kunhague ipytyvõa kuery aipoeꞌi okuapy: — Ekyje eme, reikuavãꞌi ae ma avaꞌi — heꞌi. Haꞌe rami teĩ kunha vaꞌe nombovai, haꞌe rami ijayvua re ndojapyxaka potai.


text:
Vaꞌeri opiꞌaꞌi omboery Icabô, — Israel kuery pegua hexakãmba vaꞌekue okanhy raꞌe — heꞌi vy. Haꞌe rami ijayvu Nhanderuete ayvu ryru oipeꞌaa heravyague re, ime ru haꞌe ime omanoague re guive. <n>Tery Icabô ma “Okanhy ma hexakã vaꞌe” ꞌea. 


text:
Aipoeꞌive ju: — Israel kuery pegua hexakãmba vaꞌekue okanhy raꞌe, Nhanderuete ayvu ryru oipeꞌaa rã. 


text:
<n> Dagom pegua opy hyru oĩ jave guare</n> Haꞌe gui Nhanderuete ayvu ryru ma filisteu kuery ogueraa Ebenézer tekoa gui, haꞌe Asdode tetã py oguerovaẽ.


text:
Haꞌe gui koꞌẽ ramo ajeꞌiveꞌi reve Asdode pygua kuery ovypa vy omaꞌẽ rã Dagom raꞌangaa hoꞌa ma oupy raꞌe, ngova yvy rami itui Senhor ayvu ryru renonde. Haꞌe ramo ojopy vy hiꞌaĩague py ju omopuꞌã imoꞌamy.


text:
Koꞌẽ jevy ajeꞌiveꞌi reve ovypa ju vy omaꞌẽ rã Dagom raꞌangaa hoꞌa ju oupy raꞌe, ngova yvy rami ae ju itui Senhor ayvu ryru renonde. Dagom akã haꞌe ipo jovaive ojayaa ma raꞌe inony okẽ renda áry. Hete mbytekue rive ma ouve.


text:
Haꞌe rami rire Dagom pegua sacerdote kuery haꞌe ixupegua opy oike vaꞌe rei ma haꞌe vaꞌe okẽ renda re nopyrõvei ꞌrã Asdode tetã py, aỹ peve. 


text:
Haꞌe gui Asdode pygua kuery rovai Senhor opo omoĩ vy omoingo axy vaipa. Ombojexavai vy omombaꞌeaxypa tuguy rape mbopeupaa py, haꞌe katyꞌi rupi ikuai vaꞌe kuery guive. 


text:
Haꞌe rami rã avakue Asdode pygua haꞌe nunga oexa vy aipoeꞌi okuapy: — Ndaꞌevevei nhanderekoa py Israel kuery ruete ayvu ryru opyta aguã. Mbaꞌeta nhandeꞌáry ma ipo ipoyi ete, nhande kuery ruete Dagom áry voi — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy ayvu reraarã omondouka guekoa py omboatypa aguã filisteu kuery ruvixa ikuai vaꞌe haꞌe javi. Haꞌe vy haꞌe kuery pe aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌe ndaꞌu jajapo ꞌrã Israel kuery ruete ayvu ryru re? Ombovai: — Peraa ju Israel kuery ruete ayvu ryru Gate tetã py, haꞌe gui tetã nhavõ rupi toguerekoa — heꞌi ramo Gate tetã py ju ogueraa. 


text:
Ayvu ryru ogueraa ma rire haꞌe vaꞌe tetã rovai ju Senhor po oĩ. Haꞌe ramo ndaꞌeveipa rei okuapy, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe tetã py voi omombaꞌeaxypa yvyĩgueve haꞌe yvatekueve voi. Haꞌe kuery haꞌe javi re oĩ tuguy rape mbopeupaarã.


text:
Haꞌe ramo Ecrom tetã py ju ogueraa Nhanderuete ayvu ryru. Teĩ haꞌe py oguerovaẽ rã Ecrom pygua kuery ijayvu atã reve aipoeꞌi: — Nhandea py ju oguerua raꞌe Israel kuery ruete ayvu ryru. Nhande kuery haꞌe javi ojukapaxe vy rima ogueru — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy ayvu reraarã omondouka vy filisteu kuery ruvixa ikuai vaꞌe omboaty ju aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Peraa uka ju apy gui Israel kuery ruete ayvu ryru, tojevy ju oĩague py ae, ore kuery haꞌe javi orejukapa eꞌỹ aguã — heꞌi. Mbaꞌeta hetã haꞌe javi rupi oiko manoa gui okyjepa rei vaꞌe, haꞌe py Nhanderuete po ombojexavai ete ramo.


text:
Mbaꞌeta omano eꞌỹ vaꞌekue re voi oĩ tuguy rape mbopeupaa. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe tetã pygua kuery ojapukaia onhendu ovy yva peve. 


text:
<n> Filisteu kuery oyvy rovai katy hyru ogueraa ukaague</n> Sete jaxy re Senhor ayvu ryru oĩ filisteu kuery yvy re.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery oenoĩmba sacerdote haꞌe imbaꞌekuaa vaꞌe kuery. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌe tu jajapo ꞌrã Senhor ayvu ryru re? Pemombeꞌu marã rami vy pa oĩague katy ae rogueraa uka jevy aguã. 


text:
Haꞌe kuery ombovai: — Haꞌe gui Israel kuery ruete ayvu ryru peraa ukaxe vy peraa uka eme hyru rive. Haꞌe kuery ruete oĩa katy peraa uka avi ꞌrã nhandereko vaia rekovia pemeꞌẽ vaꞌe. Haꞌe vy ꞌrãe pekuera, haꞌe peikuaa mbaꞌe re pa opo pendeꞌáry gui ndoipeꞌai teria — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo oporanduve ju okuapy: — Mbaꞌe nunga ꞌrã tu orereko vaia rekovia romeꞌẽ? Haꞌe kuery ombovai: — Filisteu kuery yvatekueve mbovy pa ikuaia rami vy pemeꞌẽ ꞌrã peteĩ nhiruĩ tuguy rape mbopeupaa raꞌangaa haꞌe peteĩ nhiruĩ anguja raꞌangaa ouro guigua meme, mbaꞌeta tekoaxy pendeꞌáry haꞌe yvatekueve ikuai vaꞌe áry ou vaꞌekue ma peteĩꞌi regua.


text:
Pejapo ke pendekoaxy raꞌangaa haꞌe anguja raꞌangaa guive Israel kuery ruete pemboete aguã, mbaꞌeta anguja heta ikuai nhandeyvy jave rupi ombovaipa vaꞌe. Xapyꞌa rei rã pendeꞌáry gui oipeꞌa nho ꞌrã opo, penderuete ramigua haꞌe pendeyvy haꞌe javi áry gui guive.


text:
Mbaꞌeta mbaꞌe re rãꞌvy peneakã ratã Faraó haꞌe Egito pygua kuery haꞌe javi inhakã ratãague rami? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe minha oguereko axy rire omondoukapa rakaꞌe, oeja haꞌe kuery ojeꞌoipa aguã.


text:
Haꞌe gui aỹ ma pejapo peteĩ karóxa ipyau vaꞌe heraarã. Pejopy avi mokoĩ vaka taꞌyꞌi vaꞌe, canga hexe omoĩmby eꞌỹ teri vaꞌe, haꞌe pemoĩ karóxa re. Haꞌe rã taꞌyꞌi ma peraa uka vy pemboty uka ꞌrã hoo py.


text:
Haꞌe vy mae ma Senhor ayvu ryru peupi vy pemoĩ karóxa py. Ijyke re hyru mboae oĩ vaꞌe py ma pemoĩ ouro gui mbaꞌemo raꞌangaa pejapo vaꞌekue, pendeko vaia rekovia pemeꞌẽ vaꞌe. Haꞌe gui ma tove too.


text:
Pexa pota porã ke. Xapyꞌa rei Bete-Semes katy tape oo vaꞌe rupi ri oo ramo jaikuaa ꞌrã haꞌe ae nhanemoingo axyare oikoa. Haꞌe rã haꞌe katy eꞌỹ ri oo ramo jaikuaa ꞌrã ipo eꞌỹ ae nhanemoingo axyare oikoa, haꞌe xapyꞌa-pyꞌa py rive nhandere oiko vaꞌe ae — heꞌi. 


text:
<n> Bete-Semes py hyru ovaẽague</n> Haꞌe rami ae haꞌe vaꞌe avakue ojapo. Haꞌe vy mokoĩ vaka taꞌyꞌi vaꞌe ogueraa vy omoĩ karóxa re. Haꞌe rã taꞌyꞌi ma omboty hoo py.


text:
Karóxa py omoĩ Senhor ayvu ryru. Omoĩ avi hyru py anguja raꞌangaa ouro guigua haꞌe tuguy rape mbopeupaa raꞌangaa guive.


text:
Haꞌe gui ma vaka oguata ojeꞌoivy Bete-Semes katy ma voi. Oguataa rupi haxẽ jogueravy vaꞌeri haꞌe vaꞌe tape rupi ae tema oo, opia eꞌỹ re oiporu kuaa katy neĩ oiporu kuaa eꞌỹa katy. Hakykue rupi ojeꞌoi filisteu yvatekueve, Bete-Semes tetã katyꞌi peve oo. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave py ma Bete-Semes pygua kuery trigo omonoꞌõ okuapy yvyugua rupi. Haꞌe gui omaꞌẽ-maꞌẽ vy oexa ayvu ryru oguerua oiny rã. Oexa vy ovyꞌa pavẽ.


text:
Karóxa ma Bete-Semes pygua Josué yvy peve oguerua. Haꞌe py ae opyta peteĩ ita tuvixa vaꞌe ituia py. Haꞌe ramo karóxa regua yvyrape ikuai vaꞌe omboipa vy omoendy. Tata ojapo vaꞌe áry oapy okuapy vaka, Senhor pe omeꞌẽ vy.


text:
Levita kuery ma Senhor ayvu ryru omboguejy, ijyvýry hyru ouro gui ojapo pyre oĩ vaꞌe voi. Haꞌe rami vy ita tuvixa vaꞌe áry ju omoĩ. Haꞌe vaꞌe árave Bete-Semes pygua avakue mbaꞌemo omeꞌẽ avi Senhor pe, mymba oapy reve. 


text:
Haꞌe nunga haꞌe javi peteĩ nhiruĩ filisteu yvatekueve vaꞌe oexa ma vy ojevypa ju Ecrom tetã katy haꞌe vaꞌe árave.


text:
Haꞌe gui tuguy rape mbopeupaa raꞌangaa ouro guigua filisteu kuery gueko vaia rekovia Senhor pe ogueru ruka vaꞌekue ma povaꞌe: Asdode tetã regua peteĩ, haꞌe Gaza, Gate, Asquelom haꞌe Ecrom tetã regua avi.


text:
Anguja raꞌangaa ouro guigua haꞌe rami ae avi filisteu kuery guetã mbovy pa ikuaia rami vy ogueru ruka, mbaꞌeta tetã peteĩ nhiruĩ ikuai vaꞌe ma yvatekueve peteĩ-teĩ openaa, ikorapa vaꞌe haꞌe haꞌe katyꞌi tekoa ikuai vaꞌe guive. Haꞌe gui ita tuvixa vaꞌe hiꞌáry Senhor ayvu ryru omoĩague vaꞌe ma aỹ peve oime Bete-Semes pygua Josué mbaꞌetygue py. 


text:
<n> Quiriate-Jearim peve ayvu ryru ogueraa ague</n> Bete-Semes pygua avakue ayvu ryrupy katy omaꞌẽ ramo Senhor omombaꞌeaxypa. Haꞌe kuery regua cinqüenta mil e setenta ojuka. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ojaeꞌopa okuapy haꞌe kuery vaꞌe regua Senhor ojuka reta ramo.


text:
Haꞌe rami vy Bete-Semes pygua kuery avakue aipoeꞌi okuapy: — Mavaꞌe ndaꞌu haꞌeve Senhor renonde oĩ aguã? Mbaꞌeta Nhanderuete ma ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe oiko. Mavaꞌe kuery rekoa katy ju ꞌrã jaraa uka nhanderekoa gui? — heꞌi. 


text:
Haꞌe nunga rupi Quiriate-Jearim pygua kuery pe omondouka ayvu reraarã. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Filisteu kuery ogueru ruka ju ma Senhor ayvu ryru. Peju haꞌvy, peraa peẽ kuerya py. 


text:
Haꞌe ramo Quiriate-Jearim pygua avakue ou vy Senhor ayvu ryru ogueraa Abinadabe ro py, yvyꞌã áry. Haꞌe rami vy taꞌy Eleazar omoĩ Senhor ayvu ryru re opena aguã. 


text:
<n> Ojeko rerova jevy okuapy aguã re Samuel ijayvuague</n> Haꞌe vaꞌe ára guive Senhor ayvu ryru opyta Quiriate-Jearim py. Mbovy ára re rei eꞌỹ oaxa oiny haꞌe py, vinte maꞌetỹ oaxapa peve. Haꞌe nunga re Israel kuery haꞌe javi ojaeꞌo okuapy Senhor renonde. 


text:
Haꞌe rami rã Samuel ijayvu Israel ro pygua kuery haꞌe javi pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Pendepyꞌa haꞌe javi py ri Senhor pe pejevy vy peipeꞌa haꞌvy penembyte gui Nhanderuete ramigua rive pereko vaꞌe, Astarote raꞌangaa ikuai vaꞌe voi. Pereko katu pendepyꞌa Senhor peguarã, haꞌe ixupe anho peiko. Haꞌe rami ri ramo pendereraa jepe ꞌrã filisteu kuery po gui — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery ombyte gui oipeꞌa Baal haꞌe Astarote raꞌangaa oguereko vaꞌekue haꞌe javi, haꞌe Senhor pe anho ju ikuai. 


text:
<n> Filisteu kuery ndaꞌipoꞌakaveiague</n> Samuel aipoeꞌive ju: — Israel kuery haꞌe javi tonhemboaty Mispa py. Haꞌe rã xee ma Senhor pe anhemboꞌe ꞌrã pendere — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Mispa py onhemboaty okuapy vy yy oguenoẽ vy Senhor renonde onhoẽ, okaru eꞌỹ re ikuai vy haꞌe vaꞌe ára. Haꞌe py aipoeꞌi: — Jajejavy Senhor rovai — heꞌi okuapy. Israel kuery Mispa py ikuai vaꞌe re ma Samuel ae opena. 


text:
Mispa py Israel kuery onhemboaty okuapya omombeꞌua rã filisteu kuery oendu vy yvatekueve ikuai vaꞌe reve ou Israel kuery rovai. Haꞌe nunga Israel kuery oendu vy okyjepa rei okuapy filisteu kuery gui.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery aipoeꞌi okuapy Samuel pe: — Epytuꞌu eme taꞌvy Senhor Nhanderuete pe orere rejapukaia gui, filisteu kuery po gui orerepy aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Samuel peteĩ vexaꞌi okambu teri vaꞌe ogueraa vy ojuka, haꞌe Senhor pe omeꞌẽ oapy reve. Senhor pe Samuel ojapukai Israel kuery re. Haꞌe ramo ombovai.


text:
Samuel mymba omeꞌẽ jave py filisteu kuery ovaẽ Israel kuery reve jogueroꞌa aguã. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe ára Senhor hyapu opororo ratã reve filisteu kuery áry rupi. Haꞌe rami vy omongyjea py rive oitypa, Israel kuery renonde.


text:
Israel regua avakue Mispa gui ojeꞌoi filisteu kuery rakykue. Haꞌe rami vy oity Bete-Car katyꞌi yvyꞌã guy oĩ vaꞌe peve. 


text:
Haꞌe gui Samuel peteĩ ita ojopy vy omopuꞌã Mispa haꞌe Sem mbyte py. Haꞌe vaꞌe omboery Ebenézer. Po vaꞌe ma “Apy peve Senhor nhanepytyvõ” heꞌia.


text:
Haꞌe rami vy filisteu kuery oitypaa rire ndouvei Israel kuery yvy re, Samuel oikovea ja haꞌe kuery rovai Senhor po oĩ rã.


text:
Haꞌe gui tetã ikuai vaꞌe re filisteu kuery ipoꞌakaague vaꞌe ma Israel kuery po py ju omboaxapa, Ecrom guive Gate peve. Haꞌe katyꞌi yvy itui vaꞌe voi Israel kuery oipeꞌa filisteu kuery po gui. Amorreu kuery voi ndajogueroꞌavei ranhe Israel kuery reve. 


text:
Maꞌetỹa nhavõ ojeapa ꞌrã ovy Betel, Gilgal haꞌe Mispa tetã rupi. Haꞌe vaꞌe tekoa haꞌe javi rupi oikuaa pota Israel kuery re.


text:
Ramá tetã py ojevy kuerei ꞌrã, haꞌe py ae hoo oĩ ramo. Haꞌe py voi Israel kuery re opena, haꞌe peteĩ altar Senhor peguarã ojapo avi haꞌe py. 


text:
<n> Nguvixaverã re Israel kuery ojerure okuapyague</n> Samuel tujaꞌi ma vy guaꞌy kuery ju omoĩ Israel kuery re opena aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ Samuel raꞌy kuery ma nguu oikoague rami eꞌỹ ikuai. Peráta re rive ndaꞌeveive vaꞌe vy mbaꞌemo omeꞌẽa rã ojopy ꞌrã haꞌeve eꞌỹa rami joguereko aguã. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Neꞌexa, ndee ndetujaꞌi, haꞌe nderaꞌy kuery ma reikoague rami eꞌỹ ikuai. Haꞌe nunga rupi aỹ ejou peteĩ oreruvixaverã orere opena vaꞌerã, yvy regua haꞌe javi oguerekoa rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami ijayvu rã Samuel oendu vy ndojou porãi, “Ejou oreruvixaverã orere opena vaꞌerã”, heꞌi ramo. Haꞌe rami vy Samuel oporandu oiny Senhor pe. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Samuel pe: — Endu pota heta vaꞌe kuery ijayvua haꞌe ndevy ojerurea haꞌe javi re, mbaꞌeta ndee eꞌỹ ndereja, haꞌe rã xee anho ndaxepotai haꞌe kuery re apena aguã.


text:
Haꞌe kuery Egito yvy gui anoẽmba jave ma voi rire aỹ peve ikuai tema haꞌe rami. Mbaꞌeta nguuete mboae pe ikuai vy xereja jepi okuapy. Haꞌe rami ae ju ojapo ndere voi.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ ma endu pota haꞌe kuery ijayvua re. Haꞌe rami avi ndeayvu atã ꞌrã haꞌe kuery pe, emombeꞌu porãve marã rami pa huvixave oĩ vaꞌe oguereko ꞌrãa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery nguvixaverã re ojerure rire haꞌe kuery pe Samuel omombeꞌupa Senhor ijayvuague.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Po rami ma huvixave oĩ vaꞌe penderereko ꞌrã. Haꞌe vaꞌe ma penderaꞌy kuery oipeꞌa vy omombaꞌeapo ꞌrã karóxa py haꞌe kavaju áry guarã, haꞌe karóxa renonde onha vaꞌerã.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua omoĩ ꞌrã mil re opena vaꞌerã, haꞌeꞌỹ vy cinqüenta vaꞌe re mbaꞌe. Amboae kuery ma ombaꞌety rupi ꞌrã omombaꞌeapo, mbaꞌemo raꞌyĩgue omonoꞌõa py. Haꞌe rã amboae kuery ju ma ojapo uka ꞌrã tembiporu joe opuꞌãa pyguarã, haꞌeꞌỹ vy karóxa reguarã.


text:
Ojeupe ae oipeꞌa ꞌrã penembaꞌety iporãvea, uvaty haꞌe oliveira ty gui. Guembiguai kuery pe ju ꞌrã omboaxa.


text:
Mbaꞌemo raꞌyĩgue haꞌe uva pemonoꞌõ vaꞌekue gui ojopy ꞌrã dízimo ojeupe ae, ojeupegua opena vaꞌe haꞌe guembiguai kuery pe omboaxapa aguã.


text:
Ogueraa avi ꞌrã penerembiguai avakue haꞌe kunhague, haꞌe kunumigue iporãve vaꞌe, penerymba mburikaꞌi kuery voi. Haꞌe vy omombaꞌeapo ꞌrã mbaꞌemo ojapo ukaa py.


text:
Haꞌe rami rã haꞌe vaꞌe ára pejapukai ꞌrã Senhor pe penderuvixarã peiporavo uka vaꞌekue káuxa. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe ára Senhor noendui ꞌrã pejapukaia — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami Samuel ijayvu rã heta vaꞌe kuery noendu potai. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Any rima! Roguereko nho ꞌrã huvixave orere opena vaꞌerã,


text:
yvy regua kuery haꞌe javi ikuaia rami ore kuery voi orekuai aguã. Oreruvixave ae ꞌrã opena orere, haꞌe ore kuery renonde ꞌrã oo joe ropuꞌã aguã katy — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Samuel pe Senhor ombovai vy — Endu ke haꞌe kuery ijayvua, haꞌe emoĩ huvixaverã teĩ — heꞌi. Haꞌe rami rã Israel kuery pe ju Samuel aipoeꞌi: — Pejevy ju peteĩ-teĩ penderekoa katy. 


text:
<n> Mburikaꞌi kanhygue reka vy Saul oo vy Samuel reve joexaague</n> Peteĩ ava oiko oguerekopa vaꞌe Benjamim regua Quis hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Abiel raꞌy, Abiel ma Zeror raꞌy, Zeror ma Becorate raꞌy, Becorate ma Afia raꞌy.


text:
Haꞌe vaꞌe ma peteĩ guaꞌy oguereko Saul hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe kunumi ma iporãve vaꞌe. Israel kuery regua ndaꞌipoi ixugui iporãve vaꞌe. Heta vaꞌe kuery haꞌe javi gui ipukuve vaꞌe, joaxiꞌy gui oaxa reive vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui Saul ru Quis rymba kuery mburika okanhymba. Haꞌe ramo guaꞌy Saul pe Quis aipoeꞌi: — Eraa peteĩ kunumi vaꞌe nderupive guarã. Peiko katu, haꞌe tapeo mburikaꞌi peka vy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo oo vy oaxa jogueravy Efraim yvyꞌã reia haꞌe Salisa yvy rupi teĩ ndojoui. Haꞌe vaꞌe rire Saalim yvy katy ju oo vaꞌeri haꞌe py voi ndaꞌipoi avi. Benjamim yvy rupi ju oaxa teĩ ndojoui ae tema. 


text:
Haꞌe gui ma Zufe yvy re haꞌe kuery ovaẽ ramo Saul aipoeꞌi kunumi hupive oo vaꞌe pe: — Eju, jajevy ju. Ndaꞌevei xeru guymba kuery mburikaꞌi re iporiaua gui nhandere ju iporiauve aguã. 


text:
Kunumi vaꞌe ombovai: — Haꞌe rami avi kovaꞌe tetã py oiko peteĩ ava Nhanderuete remimboꞌe omboetevepy. Haꞌe vaꞌe ijayvua ma oiko ꞌrãe. Jaa mbaꞌe haꞌe py. Xapyꞌa rei haꞌe oexa uka ꞌrã tape jaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌive ju kunumi vaꞌe pe: — Haꞌe rami avi haꞌe vaꞌe oĩa py jaa vy mbaꞌe nunga taꞌvy jaraa ꞌrã ixupe? Mbaꞌeta nhandevoko py mbojape jareko vaꞌekue opa ma. Ndaꞌipoi teve ava Nhanderuete remimboꞌe pe nhameꞌẽ vaꞌerã. Mbaꞌe tu jareko? 


text:
Kunumi vaꞌe ombovai Saul pe: — Apy ko arekove teri peteĩ hatãꞌi kyrĩꞌi vaꞌe prata guigua. Haꞌe vaꞌe ae ꞌrã ameꞌẽ ava Nhanderuete remimboꞌe pe, nhandevy tape oexa uka aguã — heꞌi.


text:
(Ymave rupi Israel yvy re ma Nhanderuete pe oporandu uka vy oo vaꞌe “Peju, jajeꞌoi imbaꞌekuaa vaꞌe oĩa py”, heꞌi ꞌrã. Aỹ “Profeta” jaꞌea vaꞌe pe ma yma rupi “Imbaꞌekuaa vaꞌe” ꞌea rakaꞌe.) 


text:
Haꞌe gui Saul aipoeꞌi kunumi vaꞌe pe: — Aipoꞌrea ma haꞌeve vaꞌe. Eju haꞌvy, jaa. Haꞌe rami vy oo tema tetã Nhanderuete remimboꞌe oĩa katy. 


text:
Tetã py ovaẽ raiꞌi ma vy ovaexĩ kunhataĩgue yy re oẽ okuapy vaꞌe. Haꞌe vy oporandu haꞌe kuery pe: — Apy ndaꞌu oĩ ꞌrã ri imbaꞌekuaa vaꞌe? 


text:
Haꞌe kuery ombovai: — Oĩ rima. Maꞌẽ, peove ma penerenonde. Pejapuraveꞌi ke, mbaꞌeta ange ou kuri tetã py. Mbaꞌeta apygua kuery oo ꞌrã kuri yvyꞌã re Nhanderuete pe mbaꞌemo omeꞌẽ aguã.


text:
Tetã py pevaẽ vyve pejou ꞌrã, yvyꞌã katy okaru aguã oo eꞌỹ mboveꞌi. Mbaꞌeta apygua kuery ndokarui ꞌrã haꞌe ovaẽ eꞌỹa ja, mbaꞌemo omeꞌẽ vaꞌerã oguereko vaꞌe ogueroayvu porã ranhe eꞌỹa ja. Haꞌe vaꞌe rire mae ma oenoĩ uka pyre kuery okaru ꞌrã okuapy. Tapeo haꞌvy aỹꞌi ma voi pejou aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo tetã katy oo. Ovaẽ ramove Samuel ae oẽ ouvy yvyꞌã katy oo aguã. Haꞌe rami vy nhovaexĩ okuapy. 


text:
“Koꞌẽ rã kovaꞌe hora ndea py ambou ꞌrã peteĩ ava Benjamim yvy guigua. Haꞌe vaꞌe ma azeite reikyty reve remoĩ ꞌrã xevygua Israel kuery ruvixarã. Haꞌe ma ogueraa jepe ꞌrã xevygua kuery filisteu kuery po gui. Mbaꞌeta xee aendu xevygua kuery ojerure rã, haꞌe kuery ojapukaia xea peve onhendu ramo”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui ma Samuel oexa Saul ramove Senhor aipoeꞌi ixupe: — Pee ma ava aipoaꞌeague. Evoko vaꞌe ae ma opena ꞌrã xevygua kuery re — heꞌi. 


text:
Okẽ py Saul Samuel re onhemboja vy aipoeꞌi: — Ajerure ndevy, rexa uka aguã mamo pa imbaꞌekuaa vaꞌe ro oĩa. 


text:
Samuel ombovai vy aipoeꞌi Saul pe: — Xee ae ma imbaꞌekuaa vaꞌe. Tereo xerenonde yvyꞌã katy. Kovaꞌe ára ma jakaru ꞌrã xereve. Koꞌẽ rã ajeꞌivekue ma romondouka ju ꞌrã, haꞌe amombeꞌupa ꞌrã ndepyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi.


text:
Ndepyꞌa vai eme guive mboapy ára re mburikaꞌi okanhy vaꞌekue re, mbaꞌeta ojoua ma. Mavaꞌe peguarã tu oĩ ovareve vaꞌe Israel haꞌe javi re, ndevy eꞌỹ vy, haꞌe nderu ro pygua kuery haꞌe javi pe eꞌỹ teve? — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Saul ombovai: — Haꞌe rami avi xee ma Benjamim regua Israel kuery ikuai vaꞌe gui yvyĩve vaꞌe, xero pygua kuery voi Benjamim regua gui oreꞌyvyĩve vaꞌe orekuai. Mbaꞌe re tu haꞌvy haꞌe rami ndeayvu? — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Samuel ogueraa Saul haꞌe hexevegua kunumi vaꞌe, haꞌe vy ogueroike opy mboaeꞌi okaruaty py. Haꞌe kuery pe omeꞌẽ henda iporãve vaꞌe oenoĩ uka vaꞌekue mbyte py, trinta rivyvyi ikuaia py.


text:
Tembiꞌu mbojya pe Samuel aipoeꞌi: — Eru ke ndevy tembiꞌu ameꞌẽ vaꞌekue, “Emoĩ porã ndea py”, haꞌeague. 


text:
Haꞌe ramo tembiꞌu mbojya ma xoꞌo ꞌugue hexegua haꞌe javi reve ogueru vy Saul renonde omoĩ. Samuel aipoeꞌi: — Neꞌexa, upe vaꞌe ma amoĩ porã vaꞌekue. Ejopy ke, heꞌu, mbaꞌeta ndevy pe ae amoĩ porã kovaꞌe hora guarã, “Penoĩ ukapa apygua kuery”, haꞌe vaꞌekue guive — heꞌi. Haꞌe ramo Samuel reve Saul okaru haꞌe vaꞌe ára. 


text:
Koꞌẽmba rai jave koꞌẽ mbija oẽ jekuaa ouvy ramove Samuel ovy vy onhenduka Saul hoo áry okea py. <n>Haꞌe kuery ro aoꞌia ma pyrõa rami ae ijoja rei vaꞌe hiny, hiꞌáry haꞌe kuery oke, eꞌỹ vy mbaꞌemo ojapo aguã haꞌeve vaꞌe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Evy ke. Xee aa ꞌrã ndereve romondouka aguã — heꞌi ramo Saul ovy vy jogueraa mokoĩve, Samuel reve. 


text:
Tetã apy katy haꞌe kuery oguejy jogueravy jave Samuel aipoeꞌi Saul pe: — Aipoꞌre kunumi vaꞌe pe nhanerenonde oo aguã re. Haꞌe rã ndee ma haꞌe oo rire earõveꞌi ke, ndevy amombeꞌu aguã Nhanderuete ijayvuague. 


text:
<n> Israel kuery ruvixarã Saul re Samuel azeite onhoẽague</n> Haꞌe gui peteĩ ryru azeite Samuel oguenoẽ vy onhoẽ Saul akã re. Oayvu vy aipoeꞌi: — Senhor ae ndere onhoẽ uka azeite ojeupegua Israel kuery ruvixa reiko aguã.


text:
Haꞌe gui xea gui kurive reo vy rexa ꞌrã mokoĩ avakue Raquel ojatyaague katyꞌi, Benjamim yvy re Zelza py. Haꞌe vaꞌe kuery aipoeꞌi ꞌrã ndevy: “Ojoua ju ma mburikaꞌi peka peikovy vaꞌe. Haꞌe gui aỹ ma nderu mburikaꞌi re ndaꞌipyꞌa vaivei ma, pendere ju iporiau oikovy. Haꞌe rami vy ojeupe ae ‘Mbaꞌe ꞌrã tu ajapo xeraꞌy ajou aguã?’ heꞌi.”


text:
Haꞌe gui peoveꞌi vy pevaẽ ꞌrã Tabor katyꞌi yvyra carvalho hiꞌaĩ vaꞌe py. Haꞌe py penerovaexĩ ꞌrã jogueruvy mboapy avakue Betel py Nhanderuete omboete vy ojeꞌoi vaꞌe. Peteĩ ma omondyi ꞌrã heravy mboapy kavara. Amboae ma mboapy mbojape heꞌẽ vaꞌe ꞌrã ogueraa. Haꞌe rã amboae ju ma peteĩ ryru ipire guigua py ꞌrã ogueraa vinho.


text:
Haꞌe gui peove ꞌrã Gibeá-Eloim katy. Haꞌe py ma oĩ filisteu regua xondaro kuery ijaty okuapya. Tetã py pevaẽ ma vy peovaexĩ ꞌrã profeta kuery yvyꞌã katy gui ou vaꞌe. Haꞌe kuery renonde ou ꞌrã okuapy mbaraka revegua, anguꞌa pu, mimby haꞌe mbaꞌepu ixã reta vaꞌe revegua. Ayvu omombeꞌu reve ꞌrã ou.


text:
Haꞌe gui ndere voi Senhor Nheꞌẽ oĩ ꞌrã. Haꞌe ramo ayvu remombeꞌu avi ꞌrã haꞌe kuery reve, amboae ava rami nemoingo ramo.


text:
Haꞌe gui ndee ranhe xegui reo ꞌrã Gilgal py. Neꞌexa, xee voi aa avi ꞌrã reĩa py, mymba aapy reve ameꞌẽ aguã, peteĩ rami ikuai aguã regua voi. Sete ára re xerarõ ꞌrã ndea py aju peve. Haꞌe ramo ma ndevy amombeꞌu porã ꞌrã rejapo vaꞌerã — heꞌi. 


text:
<n> Profeta kuery mbyte Saul oikoague</n> Saul oo ta vy Samuel-a katy ojere oxarura aguã. Haꞌe ramove Nhanderuete oguerova ipyꞌa. Haꞌe gui haꞌe vaꞌe árave haꞌe nunga haꞌe javi oiko ikuaa ukaarã.


text:
Haꞌe gui Gibeá py haꞌe kuery ovaẽ jogueravy ramo profeta kuery oẽ ouvy ovaexĩ aguã. Saul re Nhanderuete Nheꞌẽ onhemonde ramo haꞌe voi ayvu omombeꞌu avi haꞌe kuery mbyte.


text:
Yma guive oexa vaꞌety kuery haꞌe javi ma profeta kuery mbyte ayvu omombeꞌu avi rã oexa vy peteĩ-teĩ aipoeꞌi okuapy joupe-upe: — Mbaꞌe nunga tu oiko Quis raꞌy re? Saul voi ndaꞌu profeta kuery regua avi oiko? 


text:
Haꞌe rã peteĩ ava ombovai: — Haꞌe rami avi mavaꞌe haꞌvy amboae kuery ru? — heꞌi. Haꞌe nunga rupi aipoꞌea vaꞌety: “Saul voi ndaꞌu profeta kuery regua avi oiko?”


text:
Haꞌe gui Saul tuty oporandu ixupe, hexevegua kunumi vaꞌe pe guive: — Marã katy tu peo raꞌe? Ombovai: — Mburikaꞌi reka vy roo teĩ ndorojou reguai vy roove ju Samuel oĩa py — heꞌi. 


text:
Saul ombovai otuty pe: — Orevy omombeꞌu mburikaꞌi ojoua jevyague rive — heꞌi. Nomombeꞌu porã potai huvixa oĩ aguã re Samuel ijayvuague. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi Israel kuery pe: — Po rami Senhor Israel kuery ruete ijayvu: “Xee ma Israel kuery anoẽmba vaꞌekue Egito yvy gui. Egito pygua kuery po gui araa jepe, huvixa ikuai vaꞌe imbojexavaia gui guive.”


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ ma pejapa Penderuete mbaꞌemo vai py pejexavaia gui pendereraa jepe vaꞌekue. Haꞌe vy aipopeje: “Any! Emoĩ peteĩ huvixave orere opena vaꞌerã”, peje. Haꞌe gui aỹ Senhor renonde pendekuai, penderegua ikuai vaꞌe haꞌe javi, haꞌe mil jevy-jevy pendekuai vaꞌe reve — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Benjamim regua kuery peteĩ-teĩ ro pygua ikuai vaꞌe oguerupa rã oikuaa ukaa vaꞌe ma Matri ro pygua kuery. Haꞌe vaꞌe kuery gui ju Quis raꞌy Saul oikuaa ukaa. Haꞌe rami teĩ oeka vy ndojouai. 


text:
Haꞌe ramo Senhor pe ju oporandu Saul pa ou raꞌea re. Haꞌe ramo Senhor ombovai vy — Upe py ae ma oĩ, mbaꞌe rei-rei mbyte py onhemi oiny — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo onha ojeꞌoivy vy ogueru haꞌe gui. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery mbyte hiꞌaĩa py pavẽ gui ipukuve hoꞌamy joaxiꞌy gui oaxa reive vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui Samuel aipoeꞌi heta vaꞌe kuery pe: — Pexa ma pa Senhor oiporavo vaꞌekue? Nhande kuery vaꞌe regua amboae ndoikoi ae haꞌe ramigua eteꞌi — heꞌi ramo heta vaꞌe kuery haꞌe javi ojapukai atã reve — Toikove riae nhanderuvixa! — heꞌi okuapy. 


text:
Heta vaꞌe kuery pe Samuel omombeꞌu porãve huvixa ikuai vaꞌe joguereko aguã. Haꞌe nunga peteĩ kuaxia re ombopara vy omoĩ porã Senhor renonde. Haꞌe rami vy Samuel omondoukapa heta vaꞌe kuery peteĩ-teĩ hoo katy.


text:
Saul voi oo avi ngoo katy Gibeá py. Hupive heta ojeꞌoi avi avakue ipyꞌa Nhanderuete oguerovaague vaꞌe kuery. 


text:
Haꞌe rã nheꞌẽ vai raꞌy kuery ma aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌexa ꞌrã haꞌe vaꞌe ava nhandereraa jepe? — heꞌi. Haꞌe rami vy ombojaru rei okuapy, mbaꞌeve ndoguerui guive ixupe omeꞌẽ vaꞌerã. Haꞌe rami teĩ Saul ma oendu rive. 


text:
<n> Amom pygua kuery re Saul ipoꞌakaague</n> Haꞌe gui Amom pygua Naás opuꞌã ovy vy ojoko Jabes-Gileade tetã. Haꞌe ramo Naás pe Jabes pygua avakue aipoeꞌi okuapy: — Ejapo ke orerereko porã aguã regua, haꞌe ramo ndevy pe orekuai ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Amom pygua Naás ombovai: — Ajapo ꞌrã ri teĩ penderexa peiporu kuaa regua re amombupa avi ꞌrã — heꞌi Israel kuery haꞌe javi omoxĩmbaxe vy. 


text:
Haꞌe ramo Jabes pygua nhomongeta vaꞌety kuery aipoeꞌi: — Haꞌe rami rã ma earõ ranhe sete ára ayvu mombeꞌuarã romondouka aguã Israel haꞌe javi rupi. Haꞌe gui xapyꞌa rei orerepyarã ndaꞌipoai ramo ma rojejopy ukapa ꞌrã ndevy — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui Saul rekoa Gibeá py ayvu mombeꞌua kuery ovaẽ vy haꞌe pygua kuery pe omombeꞌu oiko vaꞌekue. Haꞌe ramo haꞌe kuery ojaeꞌo atã okuapy. 


text:
Haꞌe jave py ma Saul nhuũndy rupi vaka kuery re openaa gui ojevy vy oporandu: — Mbaꞌe tu haꞌe kuery oguereko haꞌe rami ete ojaeꞌo okuapy aguã? — heꞌi ramo ixupe omombeꞌu Jabes pygua avakue ijayvuague.


text:
Haꞌe rami vy mokoĩ toro ojuka haꞌe omboꞌipa vy ogueraa uka Israel yvy regua haꞌe javi pe. Ayvu mombeꞌua kuery heraa vaꞌe pe aipoeꞌi uka: — Saul haꞌe Samuel oipotaa rami amongue ndaꞌikuai ramo nami ae ꞌrã ojapoa hymba toro re — heꞌi uka. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery Senhor gui okyjea oendu vy peteĩ ava rami oupa.


text:
Bezeque py ovaẽa py oipapaa rã Israel kuery vaꞌe regua ma trezentos mil, haꞌe gui Judá guigua ma trinta mil avakue ju ikuai.


text:
Ayvu mombeꞌua kuery ou vaꞌekue pe haꞌe kuery aipoeꞌi: — Po rami ꞌrã aipopeje Jabes-Gileade pygua kuery pe: “Koꞌẽ rã kuaray ojopeꞌi ramove penderepya ꞌrã”, peje. Haꞌe ramo ayvu mombeꞌua kuery oo vy omombeꞌu okuapy Jabes pygua kuery pe. Haꞌe rami rã haꞌe kuery ovyꞌapa vy


text:
Amom pygua kuery pe ju aipoeꞌi: — Koꞌẽ rã rojejopy ukapa ꞌrã pendevy. Haꞌe ramo ma peipotaa rami oreapo teĩ haꞌeve — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui koꞌẽ jevy Saul ombojaꞌo ngupivegua kuery mboapy henda py. Haꞌe ramo ajeꞌiveꞌi reve haꞌe kuery Amom pygua kuery ikuaia mbyte oo vy ojukapa raiꞌi, kuaray akuve peve. Okuave vaꞌe joa rupi eꞌỹ-eꞌỹ onha vy ndopytai peteĩve ma joa py. 


text:
<n> Huvixarã Saul oĩ ete aguã re ijayvu okuapyague</n> Haꞌe gui heta vaꞌe kuery aipoeꞌi Samuel pe: — Mavaꞌe kuery tu nhandere Saul opena aguã ndoipotai vaꞌekue? Peru apy, rojukapa aguã. 


text:
Haꞌe rã Saul ombovai: — Kovaꞌe ára ma mavaꞌeve nomanoi ꞌrã, mbaꞌeta ange Senhor ogueraa jepepa Israel kuery — heꞌi. 


text:
Heta vaꞌe kuery pe Samuel ju aipoeꞌi: — Peju, jajeꞌoi Gilgal py nhamoĩ atãve aguã huvixarã oĩ aguã regua — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery haꞌe javi Gilgal py oo vy Senhor renonde ijayvu okuapy nguvixarã Saul oĩ ete aguã re. Henonde ogueru avi okuapy peteĩ rami ikuai aguã regua Senhor pe omeꞌẽ vaꞌerã. Saul voi ovyꞌa vaipa haꞌe py Israel regua kuery haꞌe javi reve. 


text:
<n> Samuel opa vy ijayvu heravyague</n> Haꞌe gui Samuel aipoeꞌi Israel kuery haꞌe javi pe: — Neꞌexa, pendeayvua aendu vy ajapopa vaꞌekue pejerurea. Haꞌe vy amoĩ penderuvixaverã.


text:
Aỹ ma pereko ma huvixa penerenonde oiko vaꞌerã. Haꞌe gui xee ma xetujaꞌi ma, xeꞌa xiĩmba ma guive. Xeraꞌy kuery ikuai avi apy pendekuaia py. Xee ae penerenonde aiko vaꞌekue, xekunumi guive aỹ peve.


text:
Haꞌe gui apy ma haꞌã Senhor renonde, haꞌe penderuvixarã omoĩ vaꞌekue renonde. Pemombeꞌu haꞌvy xapyꞌa rei xerovai mbaꞌemo pereko ri vy. Mavaꞌe rymba toro tu aipeꞌa rakaꞌe? Mavaꞌe gui tu mburikaꞌi aipeꞌa rakaꞌe? Mavaꞌe tu akore rakaꞌe? Mavaꞌe tu areko axy rakaꞌe? Mavaꞌe po gui tu peráta ajopy rakaꞌe haꞌevea rami eꞌỹ aikuaa pota aguã? Haꞌe nungakue ajopy vaꞌe rire ameꞌẽmba ju ꞌrãgue — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ombovai: — Any rima, mbaꞌeve py ndee ndorekorei, norembojexavai, neĩ mbaꞌeve nderejopyi orepo gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã haꞌe aipoeꞌi: — Kovaꞌe ára Senhor ae oĩ pendeayvuague renduarã, haꞌe penderuvixarã omoĩ vaꞌekue voi oĩ omombeꞌu aguã xepo py mbaꞌeve ndapejouia. Haꞌe rã heta vaꞌe kuery ombovai vy — Nhanderuete oĩ ri oreayvuague renduarã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Samuel aipoeꞌi heta vaꞌe kuery pe: — Senhor ae pendeayvu renduarã oĩ. Haꞌe ae Moisés haꞌe Arão oiporavo vaꞌekue Egito yvy gui penderu kuery oguenoẽ aguã.


text:
Haꞌe gui aỹ ma apy pendekuai vaꞌe xee romomaꞌenduꞌapa ꞌrã Senhor renonde, mbaꞌemo porã pendevy haꞌe penderu kuery pe ojapoague re.


text:
Mbaꞌeta Jacó kuery Egito yvy py ovaẽmba rakaꞌe. Haꞌe vaꞌe rire penderu kuery Senhor pe ojapukai okuapy ramo ombou Moisés haꞌe Arão. Haꞌe rami vy Egito yvy gui oguenoẽmba vy ojapo apy ju hekoa aguã rami.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery hexaraipa Senhor Nguuete gui. Haꞌe ramo omboaxapa Hazor pygua xondaro kuery ruvixa Sísera vaꞌe po py, filisteu kuery po py, haꞌe gui Moabe pygua huvixa po py ju. Haꞌe ramo haꞌe kuery reve jogueroꞌa. 


text:
— Haꞌe gui ma Senhor pe ju ojapukai vy aipoeꞌi okuapy: “Rojejavy, mbaꞌeta Senhor roeja vy Baal haꞌe Astarote raꞌangaa pe rive orekuai vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ aỹ orereraa jepe jevy ke orerovaigua kuery po gui. Haꞌe ramo ndevy ae ju ꞌrã orekuai”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami rã Senhor ombou Jerubaal, Baraque, Jefté haꞌe gui xee Samuel ju, penderovaigua kuery penembojere rei vaꞌe po gui pendereraa jepe uka vy. Haꞌe vaꞌe rire pendekuai porãmba vaꞌekue. 


text:
— Haꞌe rami teĩ penderovai Amom kuery ruvixa Naás ou rã pexa vy aipopeje xevy: “Ndaꞌevei! Tove toĩ oreruvixaverã”, peje, Senhor Penderuete ae penderuvixave oĩ ae vaꞌeri.


text:
Haꞌe gui aỹ, pee ma hiꞌaĩ penderuvixaverã pejou uka vaꞌekue, pejerureague. Maꞌẽ, Senhor penderuvixaverã omoĩ vaꞌekue hiꞌaĩ.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei Senhor renonde pejererokyjea rupi vy ixupe pendekuai, haꞌe penheꞌẽ rendu, haꞌe ojapo uka vaꞌe rovai napepuꞌãi, haꞌe rami ꞌrãgue py peẽ haꞌe penderuvixave pendere opena vaꞌe reve Senhor penderuete pe ete ri peiko ramo ma haꞌeve ꞌrã pendevy.


text:
Haꞌe rami avi xapyꞌa rei Senhor ayvu re ndapejapyxakai vy ojapo uka vaꞌe ndapejapoi ri ramo ma Senhor oupi ꞌrã opo penderovai, peneramoĩ kuery rovai oupiague rami avi.


text:
Aỹ eꞌỹ teve trigo monoꞌõa ára? Haꞌe rami teĩ aỹ ajerure ꞌrã Senhor pe. Haꞌe rã ombou ꞌrã yapu oky reve. Haꞌe nunga pexa vy peikuaa ꞌrã Senhor renonde pejejavy vaipa eteague, mbaꞌeta pejerure penderuvixaverã omoĩ aguã re — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy Senhor pe Samuel ojerure ramo haꞌe vaꞌe árave Senhor ombou yapu oky reve. Haꞌe ramo ojererokyje okuapy Senhor renonde, Samuel guive omboete pavẽ. 


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery haꞌe javi aipoeꞌi Samuel pe: — Ejerure ke Senhor nderuete pe ore nerembiguai kuery romanomba eꞌỹ aguã re. Mbaꞌeta rojejavyague haꞌe javi romboetave ma heravy oreruvixaverã re rojerurea py. 


text:
Samuel ombovai: — Pekyje eme. Haꞌe rami pejapoa py pejejavy ete ri. Haꞌe rami teĩ pejepeꞌa eme Senhor pe pendekuaia gui. Haꞌe rami ꞌrãgue py pendepyꞌa haꞌe javi py pendekuai Senhor pe.


text:
Pejepeꞌa eme mbaꞌemo raꞌangaa pe rive pendekuai aguã, haꞌe nunga mbaꞌeverã ndovarei, neĩ pendereraa jepearã eꞌỹ, mbaꞌemo raꞌangaa rive ae vy.


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor guery tuvixa vaꞌe omboete ukaa rupi vy noipytyvõ eꞌỹi ꞌrã ojeupegua kuery, ojeupe guarã Senhor pendereru rire. 


text:
— Haꞌe gui xee ma ndajejavyi ꞌrãe Senhor pe, peẽ kuery re ajerure eꞌỹa py rive. Haꞌe rami ꞌrãgue py xee romboꞌe tema ꞌrã tape porã hiꞌyvi vaꞌe re.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor renonde pejererokyjea rupi pendekuai, ixupe anho peiko pendepyꞌa haꞌe javi py. Mbaꞌeta pexa ae mbaꞌemo porã pendevy ojapo vaꞌekue tuvixa ete vaꞌe.


text:
Haꞌe rami teĩ xapyꞌa rei pejejavya rupi tema pendekuai vy pekanhy ꞌrãe, peẽ kuery, haꞌe penderuvixave voi. 


text:
<n> Israel haꞌe filisteu kuery reve joe opuꞌã aguã rami ikuaiague</n> Peteĩ maꞌetỹ ma Israel kuery re Saul opena rire mokoĩ maꞌetỹa py


text:
ojeupe oiporavo três mil avakue Israel regua. Haꞌe kuery vaꞌe regua ma dois mil ikuai Saul reve Micmás py, Betel yvyꞌã reia re, haꞌe rã amboae mil avakue ma taꞌy Jônatas reve ikuai Benjamim regua Gibeá py. Heta vaꞌe kuery rembyrekue ma omondoukapa ju peteĩ-teĩ hoo katy. 


text:
Haꞌe gui Jônatas kuery ojukapa raiꞌi filisteu kuery Gibeá py ikuai vaꞌe. Haꞌe nunga filisteu kuery oendupa vy ivai ramo Saul omonheꞌẽ uka mimby guaxu oyvy haꞌe javi rupi, “Hebreu kuery toendupa” heꞌi vy.


text:
Haꞌe rami py Israel kuery haꞌe javi oendu okuapy Saul kuery filisteu ikuai vaꞌe ojukapa raiꞌi ramo filisteu kuery Israel kuery pe ivai okuapya. Haꞌe ramo Saul oenoĩ ukapa heta vaꞌe kuery Gilgal py oĩa py. 


text:
Filisteu kuery voi onoꞌõmba okuapy Israel kuery reve jogueroꞌa aguã. Haꞌe kuery vaꞌe regua ma trinta mil karóxa, seis mil kavaju árygua kuery haꞌe gui amboae kuery ju ita kuꞌi yeꞌẽ rembe re ikuai vaꞌe rami heta vaꞌe. Haꞌe vy ojeꞌoi vy ijaty okuapy Micmás py, Bete-Áven regua kuaray oua katy.


text:
Haꞌe gui avakue Israel regua omoĩ vaia rã oexa okuapy heta vaꞌe kuery ndaekorãvei rei. Haꞌe rami vy onhemi okuapy itakua ikuai vaꞌe rupi, yvykua, itaova yvateve vaꞌe paꞌũ, yvyra rupa haꞌe yy oĩ atyrã ojoꞌo pyre rupi.


text:
Hebreu kuery vaꞌe regua amongue ma Jordão yakã oaxa ojeꞌoivy Gade haꞌe Gileade yvy katy oo aguã. Haꞌe rã heta vaꞌe kuery Gilgal py Saul reve ae opyta vaꞌekue ma okyjea anho oendu okuapy. 


text:
<n> Saul mymba kuery omeꞌẽ ramo ixupe Samuel ijayvu eteague</n> Haꞌe gui Saul ma sete ára re oarõ Samuel ijayvuague rami vy. <n>Samuel ijayvu ma voi vaꞌekue Gilgal py sete ára re Saul oarõ aguã . Vaꞌeri Gilgal py Samuel ndoui ramo heta vaꞌe kuery omboypy haꞌe gui joa katy eꞌỹ-eꞌỹ ojeꞌoi aguã.


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi: — Peru haꞌvy xevy mymba aapy reve ameꞌẽ vaꞌerã, haꞌe peteĩ rami nhandekuai aguã regua guive — heꞌi. Haꞌe rami vy mymba omeꞌẽ oapy reve. 


text:
Samuel oporandu: — Mbaꞌe tu rejapo? Saul ombovai: — Heta vaꞌe kuery apy gui joa katy eꞌỹ-eꞌỹ ojeꞌoi ta, haꞌe ndee reju ꞌrãgue ára py nderejui, haꞌe gui filisteu kuery Micmás py onoꞌõmba ma avi. Haꞌe nunga aexa vy


text:
aipoaꞌe xejeupe ae: “Aỹ ma xerovai filisteu kuery ou ma ꞌrã Gilgal py, Senhor pe ajerure eꞌỹ re.” Haꞌe rami vy aĩ vai ma vy mymba kuery ameꞌẽ kuri aapy reve — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Samuel aipoeꞌi Saul pe: — Neꞌarandua rupi eꞌỹ reiko raꞌe Senhor nderuete ojapo uka vaꞌekue eꞌỹ rejapo vy. Haꞌe rami eꞌỹ vaꞌe rire Senhor ojapo ma ꞌrãgue rakaꞌe rã peve Israel kuery re repena aguã rami.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ gui ma repenaa noĩ riaei ꞌrã. Senhor ojeupe guarã ojou ae ma peteĩ ava oguerovyꞌa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma omoĩ ꞌrã ojeupegua kuery ruvixarã, Senhor ojapo uka vaꞌekue ndee nderejapoi rire — heꞌi.


text:
Haꞌe vy Samuel opuꞌã vy Gilgal gui oo Benjamim regua Gibeá katy. Haꞌe rireꞌive Saul oipapa heta vaꞌe kuery hexeve opyta vaꞌe, seiscentos avakue ikuai. 


text:
Haꞌe gui Saul, taꞌy Jônatas haꞌe heta vaꞌe kuery hexeve opyta vaꞌekue ma Benjamim regua Geba py ikuai. Haꞌe rã filisteu kuery ma Micmás py ijaty okuapy.


text:
Filisteu kuery rekoa gui ma mboapy henda katy ojeꞌoi mbaꞌemo re imonda aguã. Haꞌe kuery regua peteĩ aty ma tape Ofra via rupi ojeꞌoi Sual yvy katy.


text:
Amboae kuery ma ojeꞌoi tape Bete-Horom via rupi. Haꞌe rã mboapya ma tape kavaju árygua ooaty rupi ojeꞌoi Zeboim yvyugua rupi, tekoa eꞌỹa katy. 


text:
Haꞌe gui Israel yvy haꞌe javi re peteĩve ndoikoi ferro moatyrõa, filisteu kuery “Hebreu kuery ojapo eꞌỹ aguã kyxe, neĩ huꞌy rakua” heꞌi rire.


text:
Haꞌe nunga rupi Israel haꞌe javi ojeꞌoi ꞌrã filisteu kuery rekoa py oaĩmbeꞌe uka aguã yvy karaĩa, enxada, haxa haꞌe foice.


text:
Filisteu kuery ma Israel kuery gui mokoĩ hatãꞌi vaꞌe repy re ꞌrã oaĩmbeꞌe yvy karaĩa haꞌe enxada, haꞌe gui haxa haꞌe foice oaĩmbeꞌe aguã ma peteĩ repy ꞌrã ojopy.


text:
Haꞌe nunga rupi jogueroꞌaa ára ma Saul haꞌe Jônatas reve ikuai vaꞌe po py neĩ kyxe, neĩ huꞌy rakua ma voi ndoguerekoi. Haꞌe nunga oguereko vaꞌe ma Saul haꞌe taꞌy Jônatas anhoꞌi.


text:
<n> Filisteu kuery re Jônatas ipoꞌakaague</n> Haꞌe gui peteĩ ára Saul raꞌy Jônatas aipoeꞌi huꞌy jokoa reraa kunumi vaꞌe pe: — Eju, jaa filisteu kuery yvyꞌã ugua rovai re ijaty vaꞌe katy — heꞌi. Nguu pe oikuaa uka eꞌỹ re oo.


text:
Haꞌe jave py Saul ma Gibeá apy katy oiko Migrom py romãꞌy hiꞌaĩ vaꞌe yvypy py. Hexeve ikuai vaꞌe ma seiscentos avakue.


text:
Haꞌe py oiko avi sacerdote Aías, manto sacerdote pegua py onhemonde vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Icabô ryvy Aitube raꞌy, Icabô ma Finéias raꞌy, Finéias ma Eli raꞌy. Eli ma sacerdote Senhor pegua Siló py oiko vaꞌekue. Saul reve ikuai vaꞌe ndoikuaai okuapy Jônatas ooague.


text:
Haꞌe gui Jônatas ma onhembopyꞌa tape rugua oaxa aguã filisteu kuery ijatya katy. Kyvõ rupi hiꞌaĩ peteĩ itaova, haꞌe rã hovai re ma amboae hiꞌaĩ. Peteĩ rery ma Bozez, amboae ma Sené.


text:
Peteĩ ma kuaray apuꞌaꞌia katy hiꞌaĩ Micmás katy, haꞌe rã amboae ma kuaray puku-a katy hiꞌaĩ Geba katy. 


text:
Haꞌe gui huꞌy jokoa reraa pe Jônatas aipoeꞌi: — Eju, jaa opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue ijatya katy. Xapyꞌa rei Senhor nhanepytyvõ ꞌrã, mbaꞌeta ixupe ma ndaxyi jogueraa jepe aguã heta vaꞌe rupi eꞌỹ vy mboapyꞌi vaꞌe rupi teĩ — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huꞌy jokoa reraa ombovai: — Ejapo tema ndepyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi. Apy ma xee aiko avi ndereve, ajapo ꞌrã ndee reipota vaꞌe. 


text:
Xapyꞌa rei nhandevy “Pepyta peĩa py rovaẽ peve” heꞌi ramo ma japyta ꞌrã nhaneꞌaĩa py ae, ndajaai ꞌrã haꞌe kuerya katy.


text:
Haꞌe rã xapyꞌa rei “Peju orea katy” heꞌi ramo ma nhavaẽ ꞌrã javy haꞌe katy, mbaꞌeta Senhor omboaxapa ꞌrã nhandepo py. Haꞌe rami ma jaikuaa ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui filisteu kuery ijaty vaꞌe pe mokoĩve ojexa uka ramo joupe-upe aipoeꞌi: — Pee ma hebreu kuery oẽ jogueruvy itakua py onhemiague gui — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami vy Jônatas haꞌe huꞌy jokoa reraa ojexa uka rã filisteu kuery ijaty vaꞌe ombovai vy aipoeꞌi: — Peju orea katy, haꞌe ore rombopaga ꞌrã — heꞌi. Haꞌe ramo huꞌy jokoa reraa pe Jônatas aipoeꞌi: — Eju einy xerakykueꞌi rupi, mbaꞌeta Senhor omboaxapa ma Israel kuery po py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy Jônatas oponhy reve ojeupi ovy. Hakykueꞌi rupi ma huꞌy jokoa reraa ou avi oiny. Jônatas guenonde rupi oitypa filisteu kuery. Hakykue rupi ma huꞌy jokoa reraa voi jojuka ovy.


text:
Haꞌe ramo filisteu kuery ijatya py oiko nhemondyi tuvixa vaꞌe, nhuũndy rupi haꞌe kuery ikuaia haꞌe javi rupi guive. Ijaty vaꞌe haꞌe imonda aguã ojeꞌoi vaꞌekue voi oryryipa okuapy. Yvy voi oryryi, ngyje Nhanderuete guigua oiko rã. 


text:
Haꞌe gui Benjamim regua Gibeá py Saul pegua harõa kuery omaꞌẽ vy oexa rã filisteu kuery heta vaꞌekue oaĩmba raꞌe, joa katy eꞌỹ-eꞌỹ onha ojeꞌoivy.


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi hexeve ikuai vaꞌe pe: — Neꞌexa, peipapa xerevegua kuery, mavaꞌe pa nhandea gui oo raꞌea peikuaa aguã — heꞌi ramo oipapa vy oikuaa Jônatas haꞌe py noĩa, neĩ huꞌy jokoa reraa vaꞌe voi. 


text:
Saul aipoeꞌi Aías pe: — Eru apy Nhanderuete ayvu ryru — heꞌi, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára ma Israel kuery ikuaia py ae hyru oĩ. 


text:
Haꞌe gui sacerdote pe Saul ijayvu jave filisteu kuery ijatya py hevovo nhendu vaꞌe onhenduve tema ramo Saul aipoeꞌi sacerdote pe: — Aỹ gui ma ayvu ryru reru eꞌỹ teĩ haꞌeve — heꞌi. <n>Nhanderuete ayvu ryru Saul oipota, haꞌe vaꞌe rupi Nhanderuete pe oporandu aguã mbaꞌe pa oikoa re, haꞌe filisteu kuery rakykue oo aguã re. Haꞌe gui filisteu kuery onhamba ma rire Saul ndoipotavei hyru. 


text:
Haꞌe ramo Saul haꞌe hexeve ikuai vaꞌe onoꞌõmba jevy vy jogueroꞌa aguã katy ojeꞌoi. Haꞌe ramo filisteu kuery jomeme ae opuꞌã okuapy raꞌe kyxe oguerojerovia reve, opa marã jojuka rive okuapy.


text:
Haꞌe gui hebreu kuery filisteu kuery ijatya py ikuai vaꞌekue ma Israel kuerya katy ju ojeꞌoi, haꞌe vy Saul haꞌe Jônatas reve ikuai vaꞌe re ju onhemoirũ okuapy.


text:
Haꞌe gui Efraim yvyꞌã reia rupi Israel regua avakue onhemi vaꞌekue oendupa okuapy filisteu kuery onhambaa. Haꞌe rami vy haꞌe kuery voi ojeꞌoi hakykue jogueroꞌa vy.


text:
Haꞌe rami py haꞌe vaꞌe ára Senhor ogueraa jepe Israel kuery. Bete-Áven rovai rupi voi jogueroꞌa ojeꞌoivy. 


text:
<n> Saul onhemboayvu jave guare</n> Haꞌe vaꞌe ára Israel regua avakue ojexavai okuapy, mbaꞌeta ojeupegua kuery oendua py Saul oura vy: “Ayvu vaipy toiko ava pytũ eꞌỹ mbove tembiꞌu hoꞌu vaꞌe rei, xerovaigua kuery re ajepypa eꞌỹa ja”, heꞌi rire. Haꞌe rami rã heta vaꞌe kuery neĩ mbaꞌeve ndoꞌui. 


text:
Haꞌe rã Jônatas ma noendui nguu heta vaꞌe kuery oendua py ouraague. Haꞌe rami vy yvyraꞌi opo py oguereko vaꞌe apy omovaẽ vy omoakỹ ei rykueꞌi py. Oere vyve hexa hendypa. 


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe regua peteĩ aipoeꞌi: — Ange nderu oura kuri ore roendua py. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Ayvu vaipy toiko ava kovaꞌe ára tembiꞌu hoꞌu vaꞌe rei”, heꞌi vaꞌekue. Haꞌe ramo ore kuery orekangypa ma rokuapy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Jônatas aipoeꞌi: — Xeru ma ojapo raꞌe nhandeyvy re ojexavaia aguã rami. Neꞌexa, xerexa hendypa kuri kovaꞌe ei ruxãꞌi aere vaꞌekue gui teĩ.


text:
Haꞌe gui nhande kuery katuve ma imbaraete ꞌrãgue kovaꞌe ára ngovaigua kuery tembiꞌu ogueru vaꞌekue gui okaruxea rami okaru vaꞌe rire. Haꞌe rami teĩ kovaꞌe py filisteu kuery ndajajuka reta vaipai kuri — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy hovaigua kuery mbaꞌemo ogueru vaꞌekue re ojeꞌoi pojava vy ojopypa vexaꞌi, vaka haꞌe taꞌyꞌi guive. Yvy rupi rive ojuka vy hoꞌu okuapy huguy reve. 


text:
Haꞌe nunga Saul pe omombeꞌua vy — Nhande revegua kuery ojejavy okuapy Senhor rovai, xoꞌo huguy reve hoꞌu vy — ꞌea. Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi: — Haꞌeveꞌỹa rami raxa pejapo. Pembojere aỹve ita guaxu kyvõ katy. 


text:
Aipoeꞌive ju: — Tapeo, nhande kuery mbyte rupi aipopeje: “Peteĩ-teĩ peru mymba vaka eꞌỹ vy vexaꞌi pejou vaꞌekue, haꞌe pejuka apy ae. Haꞌe gui mae peꞌu. Pejejavyve jevy eme Senhor rovai, huguy reve peꞌua py”, peje — heꞌi. Haꞌe ramo pyavyve haꞌe kuery peteĩ-teĩ ogueru vaka ojopy vaꞌekue. Haꞌe vy ojuka haꞌe py.


text:
<n> Jônatas oo jepe aguã rami heta vaꞌe kuery ojapo okuapyague</n> Saul aipoeꞌive ju: — Kovaꞌe pyavyve jajeꞌoi ꞌrã filisteu kuery rakykue. Jaitypa ꞌrã koꞌẽmba peve. Nhamoembyre eme peteĩve ava haꞌe kuery vaꞌe regua — heꞌi. Hexevegua kuery ombovai okuapy: — Ejapo rejou porãa rami. 


text:
Haꞌe rã sacerdote oĩ vaꞌe aipoeꞌi: — Haꞌe rami avi Nhanderuete pe ranhe nhaporandu — heꞌi. Haꞌe ramo Nhanderuete pe Saul oporandu uka vy aipoeꞌi: — Toroo pa filisteu kuery rakykue? Remboaxa ꞌrã pa ore Israel kuery po py? — heꞌi uka teĩ haꞌe vaꞌe ára ma Nhanderuete nombovai. 


text:
Haꞌe rami rã Saul aipoeꞌi: — Peẽ heta vaꞌe kuery re pepena vaꞌe haꞌe javi, pejupa apy. Peikuaa pota pexa aguã mbaꞌe nunga jejavy pa ange ojapoa raꞌe.


text:
Mbaꞌeta anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe Israel kuery reraa jepea rery rupi aura vy aipoaꞌe: Ojejavy vaꞌekue omano ꞌrã, xeraꞌy Jônatas ae teĩ — heꞌi vaꞌeri heta vaꞌe kuery peteĩve nombovai. 


text:
Haꞌe gui aipoeꞌive ju Israel kuery pe: — Peẽ kuery ma peteĩ henda py ꞌrã peĩ, haꞌe rã xee haꞌe xeraꞌy Jônatas reve ma amboae py ꞌrã oreꞌaĩ. Heta vaꞌe kuery ombovai: — Ejapo haꞌvy rejou porãa rami — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui Saul aipoeꞌi Senhor Israel kuery ruete pe: — Eikuaa uka ke anhetẽ vaꞌe. Haꞌe ramo xortea py oikuaa uka Jônatas haꞌe Saul, haꞌe rã heta vaꞌe kuery eꞌỹ ae raꞌe. 


text:
Saul aipoeꞌi ju: — Pexa haꞌvy xortea xere haꞌe xeraꞌy Jônatas re — heꞌi ramo Jônatas ae oikuaa ukaa. 


text:
Haꞌe ramo Saul oporandu Jônatas pe: — Emombeꞌu porã ke mbaꞌe pa rejapo raꞌea. Jônatas ombovai: — Aere kuri ei yvyraꞌi xepo py areko vaꞌe py. Haꞌe gui apy ma aĩ amano aguã. 


text:
Haꞌe rami teĩ heta vaꞌe kuery aipoeꞌi Saul pe: — Jônatas ri tyꞌy omano ꞌrã, nhande Israel kuery nhandereraa jepe vaꞌekue ri? Tomano eme. Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rery rupi roura vy aiporoꞌe: Haꞌe vaꞌe akã gui neĩ peteĩ hiꞌa ma voi ndoꞌai ꞌrã. Nhanderuete reve vy ae haꞌe nunga ojapo ange — heꞌi okuapy. Haꞌe rami py heta vaꞌe kuery ojapo Jônatas omano aguã gui oo jepe aguã rami.


text:
Israel kuery ruvixarã Saul oĩ ma vy jogueroꞌa oikovy ngovaigua kuery jovaive rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi reve: Moabe, Amom raꞌy kuery haꞌe Edom haꞌe Zobá pygua huvixa kuery reve, haꞌe gui filisteu regua huvixa kuery reve. Ooa katy rei ipoꞌakapa vaꞌe rakaꞌe.


text:
Imbaraetea rupi jogueroꞌa vy ojuka Amaleque pygua kuery voi. Haꞌe rami vy ogueraa jepe Israel kuery mbaꞌemo re imonda aguã ojeꞌoi vaꞌekue po gui. 


text:
Saul raꞌy kuery ma Jônatas, Isvi haꞌe Malquisua rakaꞌe. Tajy guaimive vaꞌe rery ma Merabe, haꞌe rã kyrĩve vaꞌe ma Mical.


text:
Saul raꞌyxy ma Aimaás rajy Ainoã. Ixupe xondaro kuery re opena vaꞌe rery ma Abner, Saul tuty Ner raꞌy ae.


text:
Saul oĩa pukukue re jogueroꞌa tema filisteu kuery reve. Haꞌe rami vy avakue imbaraetekue haꞌe ipyꞌa guaxukueve Saul oexa vy ogueraapa ꞌrã ojeupe guarã. 


text:
Haꞌe gui Samuel aipoeꞌi Saul pe: — Senhor xembou karamboae ndere azeite aikyty vy ixupegua Israel kuery ruvixarã amoĩ aguã. Haꞌe rire aỹ ejapyxaka Senhor ijayvua re.


text:
Po rami Senhor ixondaro reta vaꞌe ijayvu: Xee ambopaga ꞌrã Amaleque pygua kuery Israel kuery re ojapo vaiague re, mbaꞌeta Egito gui Israel kuery ou ramo haꞌe kuery rovai opuꞌã okuapy tape rupi.


text:
Haꞌe nunga rupi tereo aỹ. Ejukapa Amaleque pygua kuery, haꞌe emomba katuĩꞌi guive oguereko vaꞌe haꞌe javi, emomba eꞌỹ eme mbaꞌeveꞌi. Rejuka ꞌrã avakue haꞌe kunhague, avakueꞌi haꞌe kyrĩgueꞌi okambu vaꞌe haꞌe javi, vaka haꞌe vexaꞌi, camelo haꞌe mburikaꞌi kuery — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Saul heta vaꞌe kuery oenoĩ ukapa vy oipapa Telaim py: duzentos mil avakue yvy rupi guarã haꞌe dez mil avakue Judá regua ikuai.


text:
Haꞌe rami vy queneu kuery pe ranhe aipoeꞌi: — Tapeo, pejepeꞌa. Peẽmba Amaleque pygua kuery mbyte gui, haꞌe kuery amombaa py peẽ kuery romomba avi eꞌỹ aguã. Mbaꞌeta Israel kuery Egito gui ou jave pemboaxypa rakaꞌe — heꞌi. Haꞌe rami rã queneu kuery ojepeꞌapa Amaleque pygua kuery mbyte gui. 


text:
Haꞌe rã Agague ma Saul haꞌe hexevegua kuery ndojukai, neĩ mymba kuery vexaꞌi haꞌe vaka raꞌy porãgueve, mymba ikyrakueve vaꞌe, vexaꞌi raꞌy kuery haꞌe mbaꞌemo porãgueve haꞌe javi guive. Nomomba etei. Ivaikue-ikueꞌi, oipota eꞌỹ vaꞌe rive omomba. 


text:
— Xee ndavyꞌavei huvixarã Saul amoĩague re, mbaꞌeta xevy oikoa gui ojepeꞌa vy ndojapoi xeayvuague — heꞌi ramo Samuel iporiau vaipa vy pytũ mbukukue re ojerure oiny Senhor pe. 


text:
Koꞌẽ rai ramove Samuel oo ajeꞌiveꞌi reve Saul ovaexĩ aguã. Teĩ ixupe omombeꞌua: — Saul oo ma Carmelo katy. Haꞌe py ma mbaꞌemo omopuꞌã haꞌe ae onhemomaꞌenduꞌa uka aguã. Haꞌe gui ojevy vy Gilgal katy oguejy ovy — ꞌea. 


text:
Haꞌe ramo Samuel oo Saul oĩa py. Haꞌe py ovaẽ ramo Saul aipoeꞌi ixupe: — Tove Senhor topena porã ndere. Xee ajapopa ma Senhor ijayvuague. 


text:
Saul ombovai: — Haꞌe nunga tu Amaleque tekoa gui ogueru pyre rima. Mbaꞌeta vexaꞌi haꞌe vaka kuery iporãgueve ma xerevegua kuery nomombai, Senhor Nderuete pe ojuka aguã ogueru. Haꞌe rã hembyrekue ma rojukapa katuĩꞌi — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Samuel aipoeꞌi Saul pe: — Earõ ranhe, ndevy amombeꞌu aguã kuee pyávy xevy Senhor aipoeꞌiague. Saul ombovai vy — Ndeayvu ke — heꞌi. 


text:
Samuel ijayvuve: — Ndejeupe ae “Xeꞌyvyĩꞌive” ꞌre vaꞌekue ri Israel kuery akãrã eꞌỹ ri tyꞌy nemoĩa? Haꞌe vy ndere azeite Senhor oikyty uka reve nemoĩ rakaꞌe haꞌe kuery ruvixarã.


text:
Haꞌe gui kyvõ rupi ju Senhor nemondouka vy aipoeꞌi vaꞌekue: “Tereo, emomba katuĩꞌi ojejavy vaꞌe kuery Amaleque regua. Haꞌe kuery rovai pejogueroꞌa ꞌrã pemomba peve”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Mbaꞌe re haꞌvy nderejapyxakai Senhor ijayvua re? Haꞌe rami ꞌrãgue py renha reve imbaꞌe rei-reikue rejopy. Haꞌeveꞌỹa rami rejapo Senhor renonde — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Saul ombovai Samuel pe: — Haꞌe rami eꞌỹ ko, aendu ri Senhor ayvu. Haꞌe vy tape Senhor xemondoukaague rupi ae aa vy Amaleque pygua huvixa Agague aru, haꞌe rã Amaleque pygua kuery ma ajukapa katuĩꞌi.


text:
Haꞌe rami avi heta vaꞌe kuery ogueru avi imbaꞌe rei-reikue mbaꞌemo mymba vexaꞌi haꞌe vaka raꞌy kuery. Romomba aguã vaꞌekue gui iporãgueve haꞌe kuery oiporavo heruvy Senhor nderuete pe omeꞌẽ aguã Gilgal py — heꞌi. 


text:
Vaꞌeri Samuel aipoeꞌi: — Senhor ndaꞌu ijayvua nhaendua gui oguerovyꞌave ꞌrã teve mbaꞌemo japy vy nhameꞌẽ vaꞌe rive? Neꞌexa, mbaꞌemo nhameꞌẽa gui ma haꞌeveve nhanheꞌẽ rendu. Vexaꞌi kyrakue nhameꞌẽa gui haꞌeveve ojapo uka vaꞌe jajapo.


text:
Mbaꞌeta onhemboyvate vaꞌe kuery ma imbaꞌevyky vaꞌe rami ae ojejavy, nonheꞌẽ rendui vaꞌe kuery ma ngopy taꞌangaa ombojerovia aguã oguereko vaꞌe rami ojejavy. Haꞌe gui Senhor ayvu reja rire haꞌe voi ndereja, huvixa nereĩvei aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Saul ombovai Samuel pe: — Xee ma ajejavy ri, Senhor ojapo uka vaꞌe ndajapoi vy, ndeayvua guive. Mbaꞌeta heta vaꞌe kuery gui akyje vy haꞌe kuery ijayvua aenduve.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ ma ndevy ajerure xeperdoa aguã ajejavyague. Haꞌe rami vy ejevy ju xereve Senhor romboete aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Samuel aipoeꞌi Saul pe: — Xee ndajevyi ꞌrã ndereve. Senhor ayvu reja rire haꞌe voi ndereja, Israel kuery ruvixa nereĩvei aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Samuel aipoeꞌi ixupe: — Ange ndepo gui Senhor omondoro avi Israel kuery re repenaague. Haꞌe vy ndea katyꞌigua ndegui heko porãve vaꞌe pe ju omeꞌẽ.


text:
Haꞌe gui Israel kuery ruete Hexakãmba vaꞌe ma ndaꞌijapui, ndaꞌevei nho vaꞌeꞌỹ guive, mbaꞌeta ava eꞌỹ oiko ojeko rerova rive aguã. 


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi: — Xee ajejavy teĩ xemboete uka ri jepe heta vaꞌe kuery yvatekueve haꞌe Israel kuery haꞌe javi renonde. Ejevy ju haꞌvy xereve, Senhor nderuete nhamboete aguã — heꞌi.


text:
<n> Samuel Agague ojukaague</n> Haꞌe gui Samuel aipoeꞌi: — Peru apy Amaleque pygua huvixa Agague — heꞌi. Haꞌe ramo oĩa py Agague oikuaa rei reve ou, ojeupe “Anhetẽ, amano aguã gui akyjea ko oaxa ma” heꞌi vy. 


text:
Haꞌe rami teĩ Samuel aipoeꞌi: — Ndekyxe kunhague piꞌa kuery rekove oipeꞌaague rami ae avi ndexy voi oiko ꞌrã ipiꞌa veꞌỹ vaꞌe kunhague mbyte rupi — heꞌi vyve Senhor renonde Gilgal py Samuel omboaꞌy-aꞌypa Agague. 


text:
Saul omanoa ára peve Samuel ndoexavei teĩ oendu guive Saul re ipyꞌa vaia. Senhor voi ndovyꞌavei Israel kuery ruvixarã Saul omoĩague re. 


text:
<n> Jessé rekoa py Samuel omondoukaa ague</n> Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Samuel pe: — Rakaꞌe peve ꞌrã tu ndepyꞌa vai Saul re? Mbaꞌeta xee Senhor amboyke ma Israel kuery re openaa gui. Emonyẽ peteĩ hakuakue azeite, haꞌe tereo. Romondouka ꞌrã Jessé rekoa Belém py. Mbaꞌeta taꞌy kuery vaꞌe regua peteĩ ajou ma huvixarã. 


text:
Samuel oporandu: — Mbaꞌexa ꞌrã tu aa? Saul oikuaa ri vy xejuka ꞌrã. Senhor ombovai: — Eraa peteĩ vaka raꞌy. Haꞌe vy aipoꞌre: “Aju Senhor pe mymba ajuka vy ameꞌẽ aguã”, ꞌre.


text:
Haꞌe rami vy renoĩ ꞌrã Jessé mymba remeꞌẽ aguã py ou aguã. Haꞌe rã xee aikuaa uka ꞌrã mbaꞌe pa rejapo ꞌrãa. Haꞌe ramo xee aikuaa uka vaꞌe ae ꞌrã remoĩ, azeite reikyty vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌiague rami Samuel oiko vy oo Belém tekoa py. Haꞌe ramo tetã pygua nhomongeta vaꞌety kuery oexa vy oryryipa reve oẽ jogueruvy ovaexĩ aguã. Haꞌe vy oporandu: — Haꞌevepa reia rupi pa reju? 


text:
Ombovai: — Haꞌevepa reia rupi ri aju Senhor pe mymba ajuka vy ameꞌẽ aguã. Pejekyꞌaꞌo ke haꞌe peju xereve mymba ameꞌẽa py — heꞌi. Haꞌe rami vy oikyꞌaꞌo Jessé haꞌe taꞌy kuery. Haꞌe vy oenoĩmba avi mymba omeꞌẽ aguã katy. 


text:
Haꞌe kuery oike ouvy rã Samuel oexa Eliabe. Haꞌe vy ojeupe ae “Kovaꞌe nhiꞌã Senhor renonde oiporavo vaꞌekue hiꞌaĩ” heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor aipoeꞌi Samuel pe: — Eikuaa pota eme hova re, neĩ ipuku-a re, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ma xee ndaiporavoi. Mbaꞌeta Senhor ma avakue joexaa rami eꞌỹ oexa vaꞌe. Avakue ma hiꞌárykue rive ꞌrã oexa, haꞌe rã Senhor ma ipyꞌapy re oexa vaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui guaꞌy Abinadabe ju Jessé oenoĩ vy ojapo Samuel renonde rupi oaxa aguã rami. Haꞌe rami teĩ — Kovaꞌe voi Senhor oiporavo vaꞌekueꞌỹ — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy Jessé sete-ve ojapo guaꞌy kuery Samuel renonde rupi oaxa aguã rami, teĩ Jessé pe Samuel ombovai vy — Kovaꞌe kuery voi Senhor ndoiporavoi avi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Samuel oporandu Jessé pe: — Opa ma teve nderaꞌy kuery? Ombovai: — Oata teri kunumive ete vaꞌe teĩ vexaꞌi re opena oikovy — heꞌi. Samuel aipoeꞌi ju Jessé pe: — Enoĩ uka haꞌvy, mbaꞌeta haꞌe ou eꞌỹ re ndaꞌevei mesa py jaguapy aguã. 


text:
Haꞌe ramo oenoĩ uka vy ogueroike uka. Haꞌe vaꞌe ma ipytã rei porã, hexa porãmba, haꞌe hete porã rei vaꞌe. Senhor aipoeꞌi Samuel pe: — Epuꞌã haꞌe eikyty azeite hexe, mbaꞌeta upe vaꞌe ae ma — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Samuel hakuakue py azeite oĩ vaꞌe oupi vy oikyty inhakã re omoĩ tykeꞌy kuery oexaa py. Haꞌe vaꞌe ára guive Senhor Nheꞌẽ onhemonde Davi re. Haꞌe gui ma Samuel opuꞌã vy Ramá katy ju oo. 


text:
<n> Saul renonde Davi mbaꞌepu ixã reta vaꞌe ombopu oinyague</n> Saul gui Senhor Nheꞌẽ ojepeꞌa ramo nheꞌẽ vai ju ombou rã oguereko axy.


text:
Haꞌe ramo Saul rembiguai kuery aipoeꞌi okuapy: — Neꞌexa, aỹ ma nheꞌẽ vai Nhanderuete ombou vaꞌekue nembojexavai.


text:
Haꞌe nunga rupi oreruvixa, emondouka na nerembiguai kuery nerenonde ikuai vaꞌe peteĩ ava rogueru aguã ixã reta vaꞌe mbopuarã. Haꞌe ramo rãndaꞌu nheꞌẽ vai Senhor ombou vaꞌekue ndere ou jave peteĩ-teĩ okuã py ombopu rã rendu vy rekuerave ꞌrã — heꞌi okuapy. 


text:
Saul ombovai guembiguai kuery pe: — Pejou haꞌvy peteĩ ava imbaꞌepu porã kuaa vaꞌe, haꞌe peru xea py — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui peteĩ kunumi vaꞌe ombovai vy aipoeꞌi: — Xee ma aikuaa peteĩ ava Belém pygua Jessé raꞌy kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe ma imbaꞌepu porã kuaa vaꞌe, imbaraete haꞌe ipyꞌa guaxu vaꞌe guive, ava jogueroꞌaa pygua rami rei oiko vaꞌe, ijayvu kuaa haꞌe hete porã rei vaꞌe, haꞌe hexeve Senhor oikoa vaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Jessé oĩa py Saul ayvu mombeꞌuarã ombou vy aipoeꞌi uka: — Embou xevy nderaꞌy Davi, vexaꞌi kuery re opena oikovy vaꞌe — heꞌi uka.


text:
Haꞌe ramo Jessé guymba mburikaꞌi ojopy vy ombovoyi mbojape haꞌe peteĩ vinho ryru re. Peteĩ kavara raꞌyꞌi voi ogueru vy Saul peguarã ogueraa uka avi guaꞌy Davi pe.


text:
Haꞌe rami vy Saul oĩa py Davi oo vy henonde oiko. Haꞌe ramo haꞌe oayvu vaipa vy huꞌy jokoa reraarã omoingo. 


text:
Haꞌe gui Saul re nheꞌẽ vai Nhanderuete ombou vaꞌe ou nhavõ Davi mbaꞌepu ixã reta vaꞌe oupi vy peteĩ-teĩ okuã py ombopu ꞌrã oiny. Haꞌe ramo Saul onhenhandu ꞌrã haꞌeve raive, okuerave ꞌrã, ixugui nheꞌẽ vai ojepeꞌa kuerei rã. 


text:
<n> Golias opuꞌãxe reia rupi ijayvuague</n> Haꞌe gui filisteu kuery omboaty xondaro kuery jogueroꞌa aguã. Onoꞌõmba okuapy Judá re Socó oĩ vaꞌe py. Socó haꞌe Azeca mbyte ijaty okuapy Efes-Damim py.


text:
Haꞌe rã Saul haꞌe Israel kuery ma onoꞌõmba vy Elá yvyugua py ijatypa okuapy. Haꞌe py ma oiko katu okuapy filisteu kuery re opuꞌã okuapy aguã.


text:
Filisteu kuery ma hovai re ikuai yvyꞌã oĩ vaꞌe re, haꞌe rã Israel kuery ma yvyꞌã kyvõ rupigua re ikuai. Haꞌe kuery ikuaia mbyte ma yvyugua oĩ. 


text:
Haꞌe gui filisteu kuery ijaty okuapya gui peteĩ ava oẽ ouvy jogueroꞌa kuaa rei vaꞌe. Golias hery vaꞌe, Gate pygua, mboapy metros ipuku vaꞌe.


text:
Oakã re oguereko akã regua overa vaꞌe guigua, haꞌe onhemonde ao ratã ipore-pore vaꞌe py. Haꞌe vaꞌe poyia ma cinqüenta e cinco quilos.


text:
Hetyma re ma oĩ tetyma regua hatã vaꞌe overa vaꞌe guigua. Ijaxiꞌy re ma peteĩ huꞌy guaxu overa vaꞌe guigua oĩ.


text:
Huꞌy guaxuꞌy ma ipoguaxu ajukue popẽaꞌy rami. Huꞌy guaxu apy ma seis quilos vaꞌe. Henonde ma oo oiny huꞌy jokoa tuvixa vaꞌe reraa. 


text:
Haꞌe vaꞌe ojapukai hoꞌamy Israel regua xondaro kuery ikuaia katy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu pejogueroꞌa aguã peju vaꞌeri pendeyxy rei pekuapy? Xee ma filisteu eꞌỹ teve aiko, haꞌe peẽ ndaꞌu Saul rembiguai kuery eꞌỹ teve pendekuai? Peiporavo haꞌvy peteĩ ava penderegua xerovaiguarã.


text:
Haꞌe gui xereve rojogueroꞌaa py haꞌe vaꞌe xejuka ri ramo ore kuery orekuai ꞌrã penerembiguairã. Haꞌe rã xee ri xepoꞌaka vy ajuka ramo peẽ ꞌrã orerembiguairã pendekuai ore roipotaa rami anho. 


text:
Aipoeꞌive tema: — Aỹ ma xeayvu haꞌamy xondaro kuery Israel regua rovai. Embou na xevy peteĩ ava, mokoĩve rojogueroꞌa aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami filisteu vaꞌe ijayvu rã Saul haꞌe Israel kuery haꞌe javi oendu vy onhemondyipa rei okuapy, okyje vaipa guive. 


text:
<n> Tykeꞌy kuery ikuaia katy Davi omondoukaa ague</n> Davi ru ma efrateu Judá regua Belém pygua, Jessé hery vaꞌe, taꞌy irundy meme vaꞌe. Saul opena oikovy jave ma tujave vaꞌe ae ma oiko.


text:
Jessé raꞌy kuery tujakueve mboapy ikuai vaꞌe ma Saul pe ojexa uka vy hupive oo jogueroꞌa aguã katy. Haꞌe vaꞌe kuery regua tujave vaꞌe ma Eliabe, mokoĩa ma Abinadabe, haꞌe rã mboapya ma Samá.


text:
Haꞌe rã Davi ma Saul oĩa py oo rire ojevy kuerei ꞌrã guekoa Belém py nguu rymba vexaꞌi kuery re opena aguã.


text:
Haꞌe ramia ja filisteu vaꞌe ma ajeꞌiveꞌi nhavõ ꞌrã ou, kaꞌaruꞌi avi. Quarenta ára re haꞌe rami oiko. 


text:
Haꞌe gui ma Jessé aipoeꞌi guaꞌy Davi pe: — Eraa ke nderykeꞌy kuery pe peteĩ ryru trigo oaimbe pyre haꞌe kovaꞌe dez mbojape. Tereo pojava kovaꞌe nunga reraa vy ijaty okuapya py, nderykeꞌy kuery pe.


text:
Haꞌe gui kovaꞌe dez queijo ma mil xondaro re opena vaꞌe pe eraa. Nderykeꞌy kuery reipou ꞌrã reikuaa aguã ikuai porã pa raꞌea. Haꞌe gui reju vy haꞌe kuerya gui reru ꞌrã mbaꞌemo aikuaa aguã.


text:
Haꞌe kuery ma Saul haꞌe Israel kuery haꞌe javi reve ꞌrã ikuai Elá yvyugua py, filisteu kuery reve jogueroꞌa aguã py — heꞌi tuu. 


text:
Haꞌe ramo koꞌẽmba raiꞌi ramove Davi ovy vy vexaꞌi kuery re opena vaꞌerã po py oejapa vy mbaꞌemo ojopy heravy nguu Jessé aipoeꞌiague rami vy. Xondaro kuery ijaty okuapya py ovaẽ jave haꞌe kuery jogueroꞌa aguã katy ojeꞌoi. Ojapukai okuapy reve nhoenoĩ jogueroꞌa aguã py ojeꞌoi aguã.


text:
Haꞌe ramo Davi mbaꞌemo ogueraa vaꞌekue oejapa ranhe mbaꞌemo re opena vaꞌety po py. Haꞌe vy onha ovy jogueroꞌa vaꞌerã ikuaia katy. Haꞌe py ovaẽ vy oporandu guykeꞌy kuery pe ikuai porã paa re.


text:
Haꞌe kuery reve Davi ijayvu teri hoꞌamy reve filisteu regua xondaro kuery ikuaia gui ou oiny haꞌe aeꞌi opuꞌã vaꞌerã Golias hery vaꞌe, filisteu Gate pygua. Haꞌe vaꞌe ma ijayvuaty rami ae ijayvu ramo Davi oendu. 


text:
<n> Israel kuery rovai gigante Golias ijayvuague</n> Haꞌe vaꞌe ava Israel kuery haꞌe javi oexa vy onhamba ixugui okyje vaipa vy.


text:
Haꞌe vy joupe-upe aipoeꞌi: — Pexa pa haꞌe vaꞌe ava ou rã? Israel kuery rovai ijayvu aguã ou. Haꞌe vaꞌe jukaare pe ma huvixa omeꞌẽ ꞌrã opa mbaꞌe nunga, guajy ae omeꞌẽ avi ꞌrã taꞌyxyrã, haꞌe tuu ro pygua kuery imposto re ndopagavei ma ꞌrã Israel regua — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã Davi oporandu oĩa katyꞌi ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe nunga ete tu omeꞌẽa ꞌrã ava haꞌe vaꞌe filisteu ojuka vy Israel kuery moxĩmbaare oipeꞌa vaꞌe pe? Marã ramigua tu haꞌe vaꞌe opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue oiko, Nhanderuete oikove vaꞌe pegua xondaro kuery rovai haꞌe rami ete ijayvu aguã? — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery reve ijayvu rã tykeꞌy tujave vaꞌe Eliabe oendu vy ivai vaipa Davi pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu reju raꞌe apy? Mavaꞌe po py tu reja raꞌe vexaꞌi kuery mboapyꞌi repenaa vaꞌe tekoa eꞌỹa rupi? Xee aikuaa porã renhemboyvateve reia haꞌe ndereko vaia. Jogueroꞌa vaꞌe rexa aguã rive reju. 


text:
Haꞌe rami vy ixugui ojepeꞌa vy amboae pe ju oporandu haꞌekue rami ae. Haꞌe rã jypyguare rami ae ju ombovai. 


text:
<n> Gigante rovai Davi jogueroꞌa aguã oiko katuague</n> Haꞌe rami Davi ijayvua oendupaa vy Saul pe omombeꞌu uka. Haꞌe ramo oenoĩ uka Davi. 


text:
Davi ou vy aipoeꞌi Saul pe: — Avave pyꞌa re toĩ eme ixugui okyjea. Xee nerembiguai ae ꞌrã aa filisteu rovai ajogueroꞌa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Saul aipoeꞌi Davi pe: — Ndaꞌevei ndee reo aguã filisteu reve rejogueroꞌa vy, mbaꞌeta ndee ma nekunumi ete teri. Haꞌe rã haꞌe ma kunumi guive jogueroꞌa vaꞌety ae rei. 


text:
Davi ombovai Saul pe: — Haꞌe gui xee nerembiguai ma xeru rymba kuery vexaꞌi re apena vaꞌe. Guary eꞌỹ vy urso mbaꞌe ou vy mymba kuery ikuaia gui vexa raꞌyꞌi ojopy ramo


text:
hakykue xee aa vy ajuka ꞌrã. Haꞌe vy ijuru gui araa jepe kuerei ꞌrã vexa raꞌyꞌi. Xere opuꞌã teĩ hendyva re ajopy vy ajuka ꞌrã.


text:
Xee nerembiguai ajuka karamboae guary haꞌe urso. Haꞌe gui filisteu vaꞌe voi omano ꞌrã haꞌe kuery rami, Nhanderuete oikove vaꞌe pegua xondaro kuery rovai ijayvu rire — heꞌi. 


text:
Davi aipoeꞌive tema: — Guary haꞌe urso xejopya gui Senhor xereraa jepe rire filisteu vaꞌe po gui voi xereraa jepe ꞌrã — heꞌi. Haꞌe rami rã Saul aipoeꞌi Davi pe: — Tereo haꞌvy, Senhor toiko ndereve — heꞌi.


text:
Saul omonhemonde Davi oao ratã py ae, inhakã re ngora overa vaꞌe guigua omoĩ, haꞌe ipexo re ombaꞌe pexo regua ae omoĩ. 


text:
Ao ratã re Davi kyxe omoĩ vy onheaꞌanga oguata aguã, oiporu vaꞌety eꞌỹ vy. Haꞌe rami vy Davi aipoeꞌi Saul pe: — Kovaꞌe nunga reve tu ndaꞌevei rima aguata aguã, aiporu vaꞌety eꞌỹ vy — heꞌi. Haꞌe vy Davi omboipa ju ojegui.


text:
Opo py yvyraꞌi oiporu vaꞌety ogueraa reve oo yakãꞌi rembe py. Haꞌe py oiporavo peteĩ nhiruĩ ita yxyĩ reiꞌi vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ita omboyru ovoko vexaꞌi re openaa rupi oguereko vaꞌety py. Haꞌe vy ita momboa ogueraa avi vy onhembojave ovy filisteu vaꞌe re. 


text:
<n> Gigante reve Davi nhovaexĩ vy ojukaague</n> Davi onhemboja ovy rã filisteu vaꞌe oexa vy haꞌe voi ovaexĩ ouvy. Henonde ma huꞌy jokoa tuvixa vaꞌe reraa ou avi oiny.


text:
Filisteu vaꞌe omaꞌẽ porã vy oexa Davi. Haꞌe rami vy ojojai rei, kunumi pytã rei haꞌe hete porã rei vaꞌe ou rã.


text:
Haꞌe rami vy filisteu vaꞌe aipoeꞌi Davi pe: — Haꞌe gui jagua ri tyꞌy xee aiko, yvyraꞌi reve rive reju aguã? — heꞌi. Haꞌe vy nguuete ramigua rery rupi filisteu ijayvu vai Davi re. 


text:
Filisteu vaꞌe aipoeꞌive tema Davi pe: — Eju ke xere, nderoꞌokue ameꞌẽ aguã guyra oveve vaꞌe haꞌe vixo vaikue ikuai vaꞌe pe — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi filisteu pe: — Ndee ma kyxe reve reju xerovai, huꞌy guaxu haꞌe huꞌy jokoa reve. Haꞌe rã xee ma nderovai aju Senhor ixondaro reta vaꞌe rery rupi. Haꞌe vaꞌe ma Israel regua xondaro kuery rovai ndeayvu vaiaty vaꞌe ruete ae oiko.


text:
Aỹꞌive Senhor nemboaxa ꞌrã xepo py. Rojuka ꞌrã, haꞌe amboi ꞌrã neakãgue. Haꞌe rami vy filisteu ijaty okuapy vaꞌe retekue voi aỹve ameꞌẽmba ꞌrã guyra yvate rupi oveve vaꞌe haꞌe vixo vaikue pe. Haꞌe rami rire yvy jave re oikuaapaa ꞌrã Israel kuery mbyte Nhanderuete oikoa.


text:
Apy heta vaꞌe kuery ikuai vaꞌe haꞌe javi oexa ꞌrã Senhor jogueraa jepea kyxe py eꞌỹ, huꞌy guaxu py eꞌỹ guive. Mbaꞌeta pendere opuꞌã vaꞌe ma Senhor ae. Haꞌe ae ꞌrã penemboaxapa orepo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui filisteu vaꞌe Davi ovaexĩ aguã ouve ramo hyxy okuapy vaꞌe oeja ovy vy onha ovy filisteu vaꞌe ovaexĩ vy.


text:
Ovokoꞌi py Davi opoꞌẽ ovy vy oguenoẽ peteĩ ita. Haꞌe vaꞌe ma ita momboa py omombo vy ojapi filisteu rova py. Hova mbyte py ita oike oiny ramo hoꞌa ngova yvy re.


text:
Haꞌe rami py filisteu re Davi ipoꞌaka rakaꞌe ita py haꞌe ita momboa py riveꞌi. Ojapi vy ojuka, opo py kyxe oguereko vy eꞌỹ. 


text:
Haꞌe gui Davi onha ovy vy filisteu áry onhemombo vy ikyxe ojopy vy oguenoẽ hyru gui. Ojuka ma vy haꞌe vaꞌe py ojaya inhakã. Haꞌe ramo filisteu kuery ma guepyarã vaꞌekue omano maa oexa vy onhamba.


text:
Haꞌe ramo Israel haꞌe Judá pygua avakue opuꞌãmba. Ovyꞌapa reve ojeꞌoi filisteu kuery rakykue Gate haꞌe Ecrom tetã rokẽ peve. Filisteu kuery ojuka pyre hoꞌa-oꞌapa tape rupi, Saaraim guive Gate haꞌe Ecrom peve.


text:
Haꞌe gui ma filisteu kuery rakykue ooague gui Israel kuery ojevypa ju. Filisteu kuery ijaty okuapyague gui ojopypa heravy mbaꞌemo oeja pyre.


text:
Davi ma filisteu akãgue ojopy vy ogueraa Jerusalém tetã py. Haꞌe rã hembiporukue ma ngoo py ae omoĩ porã. 


text:
Filisteu vaꞌe re nhovaexĩ aguã Davi oo rã Saul oexa vy aipoeꞌi xondaro kuery ruvixa Abner pe: — Abner, mavaꞌe raꞌy tu pevaꞌe kunumi vaꞌe? Abner ombovai: — Xeruvixa, anhetẽ ete nderekove rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ndaikuaai — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma filisteu ojukaague gui Davi ojevy ju ma ramo Abner ogueraa Saul oĩa py, filisteu akãgue opo py ogueru reve. 


text:
Haꞌe ramo Saul oporandu: — Kunumi, mavaꞌe raꞌy tu ndee? Davi ombovai: — Xee nerembiguai ma Belém pygua Jessé raꞌy aiko — heꞌi. 


text:
<n> Davi reve Jônatas joayvuague</n> Haꞌe gui Saul reve Davi ijayvupa ma ramo taꞌy Jônatas onheꞌẽ py joayvu Davi reve. Jônatas haꞌe ae ojeayvua rami oayvu.


text:
Haꞌe rami vy Jônatas oao puku oiporu vaꞌety omboi vy omeꞌẽ Davi pe, tembiporu joe opuꞌãa pygua guive: kyxe, guyrapa haꞌe kuꞌakuaa.


text:
Davi oo tema ꞌrã Saul omondoukaa py rei, haꞌevea rami meme ojapo oikovy. Haꞌe ramo ipo py Saul omboaxa oxondaro kuery opena aguã. Heta vaꞌe kuery ojou porãmba okuapy, Saul rembiguai kuery ikuai vaꞌe voi. 


text:
<n> Kunhague oporaeia Saul oendu vy ivai oinyague</n> Haꞌe gui Saul oxondaro kuery reve oupa jave Davi avi ojevy filisteu kuery ojukaague gui. Haꞌe ramo kunhague Israel tetã py ikuai vaꞌe haꞌe javi oẽmba huvixa Saul ovaexĩ vy. Oporaei ojeꞌoivy, pandeiro reve ojeroky guive. Ovyꞌa ojeꞌoivy mbaꞌepu reve.


text:
Kunhague ovyꞌa reve jorire-rireꞌi oporaei vy — Saul ma mil ojuka vaꞌekue, <PI2>haꞌe rã Davi ma dez mil peve ojuka vaꞌekue — heꞌi ojeꞌoivy. 


text:
Haꞌe rami ijayvu rã Saul oendu vy ivai vaipa oiny, haꞌe vaꞌe ayvu nombovyꞌai ete rã. Haꞌe aipoeꞌi: — Davi pe ma “Dez mil peve ojuka vaꞌekue” heꞌi kunhague, haꞌe rã xevy pe ma “Mil eteꞌi ojuka vaꞌekue” heꞌi. Anhetẽ ixupe oata vaꞌe ma huvixarã oĩ aguã anho — heꞌi.


text:
Koꞌẽ jevy Saul re nheꞌẽ vai Nhanderuete ombou vaꞌekue oĩ ramo ivaia re anho oĩ ngoo py. Haꞌe rã Davi ma jypyguare rami ae ixã reta vaꞌe ombopu oiny. Saul ma huꞌy guaxu oguereko opo py.


text:
Ojeupe “Anhyvõ ꞌrã Davi oo mbotya reve” heꞌi vy omombo teĩ Davi ojeavy uka. Huꞌy guaxu mokoĩgue omombo teĩ Davi ojeavy uka kuerei. 


text:
Haꞌe rami vy Saul oĩa gui omondouka ju Davi, haꞌe vy mil xondaro kuery re ju omopena. Haꞌe ramo oxondaro kuery reve oẽ haꞌe ojevy ꞌrã heta vaꞌe kuery oexaa py.


text:
Haꞌe rã Israel haꞌe Judá kuery haꞌe javi ma oayvu okuapy Davi, mbaꞌeta haꞌe kuery oexaa py oxondaro kuery reve oẽ haꞌe ojevy ꞌrã. 


text:
<n> Saul Davi ojuka ukaxeague</n> Haꞌe gui Saul aipoeꞌi Davi pe: — Neꞌexa, apy ma oĩ xerajy guaimive vaꞌe Merabe. Ameꞌẽ ꞌrã nderaꞌyxyrã. Haꞌe gui ndee ma xevy anho ꞌrã reiko xeraꞌy ipyꞌa guaxu vaꞌerã, Senhor pe vy rejogueroꞌa aguã — heꞌi, ojeupe ae “Xepo py eꞌỹ ꞌrã oiko vai, haꞌe rã filisteu kuery po py” heꞌi vy. 


text:
Haꞌe ramo Davi ombovai vy aipoeꞌi Saul pe: — Haꞌe rami avi marã ramigua tu xee, haꞌe mbaꞌexa tu xereko, haꞌe xeru kuery marã ramigua tu ikuai Israel yvy re, xeruvixa rajy me xee aiko aguã? — heꞌi.


text:
Haꞌe rami teĩ Davi pe Saul guajy Merabe omeꞌẽ ꞌrãgue py amboae pe omeꞌẽ taꞌyxyrã, Meolá pygua Adriel pe. 


text:
<n> Mical Davi oayvu vy hexe omendaague</n> Haꞌe rã Saul rajy mboae Mical ma oayvu Davi. Haꞌe nunga Saul pe omombeꞌua rã oendu vy ovyꞌa vaipa. 


text:
Mbaꞌeta ojeupe aipoeꞌi: “Xerajy Mical ae ꞌrã ameꞌẽ ixupe, oiko aguã nhuã imboꞌaarã, filisteu kuery ojuka aguã”, heꞌi vy. Haꞌe rami vy Davi pe Saul aipoeꞌi: — Kovaꞌe xerajy mokoĩa vaꞌe re ma aỹ xerajy me ꞌrã reiko — heꞌi. 


text:
Saul aipoeꞌi uka guembiguai kuery pe: — Pendeayvu ke Davi pe haꞌe aeꞌia py. Haꞌe vy aipopeje ꞌrã: “Neꞌexa, huvixa ma nderayvu vaipa, hembiguai kuery haꞌe javi nderayvu avi. Eiko haꞌvy huvixa rajy merã”, peje ꞌrã. 


text:
Haꞌe rami Davi pe Saul rembiguai kuery ijayvu rã ombovai: — Pavẽ gui xeporiaukueve vaꞌeri huvixa rajy me ta ri tyꞌy aiko? — heꞌi. 


text:
Saul aipoeꞌive ju: — Po rami aipopeje ju ꞌrã Davi pe: “Oreruvixa ma mbaꞌeve ndoipotai remeꞌẽ tajy re remenda aguã, cem filisteu kuery pirekue eꞌỹ vy, ngovaigua kuery re ojepy uka aguã” peje ꞌrã — heꞌi Saul, mbaꞌeta oipota filisteu kuery po py Davi omano.


text:
Haꞌe vaꞌe ayvu Davi pe Saul rembiguai kuery omombeꞌu rã ovyꞌa vaipa huvixa rajy merã oiko aguã. Haꞌe rami vy oaꞌangaague ára ovaẽ eꞌỹ mbove


text:
Davi opuꞌã vy ojeupegua kuery ogueraa vy ojuka duzentos filisteu regua. Ipirekue omboipa heruvy vy omeꞌẽ huvixa pe, tajy me oiko aguã. Haꞌe ramo taꞌyxyrã Saul omeꞌẽ guajy Mical.


text:
Haꞌe nunga Saul oexa vy oikuaa Davi reve Senhor anhetẽ oikoa, haꞌe tajy Mical Davi oayvua guive oexa.


text:
Filisteu yvatekueve pegua xondaro kuery jogueroꞌa vy ojeꞌoi nhavõ Saul rembiguai kuery ikuai vaꞌe gui Davi ojukave ꞌrã. Haꞌe ramo hery opa rupi oendupaa. 


text:
<n> Davi re Jônatas ojerureague</n> Haꞌe gui ma guaꞌy Jônatas pe Saul ijayvu Davi ojuka aguã re, guembiguai kuery haꞌe javi pe guive. Haꞌe rami teĩ Saul raꞌy Jônatas Davi oayvu ete vy


text:
omombeꞌu ixupe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeru Saul ndejuka ukaxe. Enheangu ke koꞌẽ rã ajeꞌivekue guarã. Tereo renhemi aguã katy, epyta haꞌe py ae.


text:
Haꞌe rã xee ma aa ꞌrã xeru reve nhuũndy rupi reĩa katyꞌi peve. Xeru reve xeayvu ꞌrã ndere, haꞌe aexa ꞌrã oiko vaꞌe. Haꞌe gui ma aikuaa uka ꞌrã ndevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma nguu Saul reve Jônatas ijayvu porã Davi re. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, ejejavy eme nerembiguai Davi rovai, mbaꞌeta ndevy pe ndojapo vai. Haꞌe rami ꞌrãgue py ndevy ojapo oikovy vaꞌe ma iporã vaꞌe meme.


text:
Mbaꞌeta ndojeayvuvei reve filisteu kuery ojuka reta ramo Senhor ogueraa jepe Israel kuery. Ndee ae voi rexa vy rerovyꞌa vaꞌekue. Mbaꞌe re ꞌrãꞌvy rejejavy heko porãꞌi vaꞌe ruguy remoẽ vy, Davi rejuka rive vy? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami Jônatas ijayvu ꞌrã Saul oendu vy oura: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Davi ma nomanoi ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe rã Jônatas Davi oenoĩ uka vy ixupe omombeꞌupa tuu ijayvuague haꞌe javi. Haꞌe rami vy Saul oĩa py ju ogueru. Haꞌe ramo henonde rupi ju oiko jypyguare rami ae. 


text:
<n> Peteĩgue ju Saul Davi ojuka ukaxeague</n> Haꞌe gui teĩgue ju oiko joe opuꞌãa. Haꞌe ramo filisteu kuery reve Davi jogueroꞌa vy oitypa ramo onhamba okuapy ixugui.


text:
Haꞌe rã Saul re ma nheꞌẽ vai ju oĩ Senhor ombou vaꞌekue. Ngoo py oguapy oiny, opo py huꞌy guaxu oguereko reve. Henonde Davi ombopu oiny mbaꞌepu ixã reta vaꞌe.


text:
Haꞌe rami vy Davi re Saul huꞌy omombo xapyꞌa oo mbotya reve onhyvõxe vy, teĩ ojeavy uka rã huꞌy guaxu ipija oiny oo mbotya re. Haꞌe ramo Davi onha vy oo jepe. 


text:
Haꞌe vaꞌe pyavyve Saul omondouka guembiguai kuery Davi ro py, oarõ vy ajeꞌive reve ojuka aguã. Haꞌe nunga Davi pe taꞌyxy Mical omombeꞌu vy — Kovaꞌe pyávy ndereo jepei ri vy koꞌẽ rã ndejukaa ꞌrã — heꞌi. 


text:
<n> Mical nguu ombotavy ramo Davi oo jepeague</n> Haꞌe gui Mical ma janela yvate oĩ vaꞌe gui omboguejy Davi. Haꞌe ramo onha ovy vy oo jepe.


text:
Mical ojopy peteĩ taꞌangaa ngopy oguereko vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma tupa py omonheno vy inhakã re omoĩ peteĩ ajukue kavara rague guigua, haꞌe ao puku py ju onhovãmba inony.


text:
Haꞌe rire Saul guembiguai kuery omondouka ju Davi oexa ete aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Peru tema hupa reve teĩ, ajuka aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo hembiguai kuery oo ju vy tupa py oexa rã taꞌangaa oo pygua ae itui raꞌe, haꞌe inhakã re ajukue kavara rague guigua oĩ. 


text:
Haꞌe ramo guajy Mical pe Saul aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu nami xembotavy vy remondouka xerovaigua? Mical ombovai: — Mbaꞌeta haꞌe aipoeꞌi xevy: “Eja taa. Haꞌe rami eꞌỹ ramo xee rojuka ꞌrã”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
<n> Guembiguai kuery reve Saul ayvu omombeꞌu okuapyague</n> Haꞌe rami py Davi onha vy oo jepe. Haꞌe vy Ramá tetã py Samuel oĩa py ovaẽ vy ixupe omombeꞌu Saul ojapoague haꞌe javi. Haꞌe rami vy Samuel reve ojepeꞌa vy profeta kuery ro oĩ vaꞌe py ju oiko. 


text:
Haꞌe rami rã Saul omondouka guembiguai kuery Davi ogueru aguã. Haꞌe kuery oo vy oexa profeta kuery ikuai vaꞌe ayvu omombeꞌu okuapy rã. Samuel voi oĩ haꞌe kuery reroayvua py. Saul rembiguai kuery re voi ou Nhanderuete Nheꞌẽ, haꞌe ramo haꞌe kuery omombeꞌu avi okuapy ayvu. 


text:
Haꞌe nunga Saul pe omombeꞌua rã oendu vy guembiguai kuery mboae ju omondouka. Haꞌe rã haꞌe kuery voi omombeꞌu avi ayvu. Haꞌe ramo Saul ma mboapykuea ju omondouka. Haꞌe kuery voi omombeꞌu avi ayvu. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe ae ma voi oo Ramá tetã py. Ygua tuvixa vaꞌe Seco tekoa katyꞌi oĩ vaꞌe py ovaẽ vy oporandu: — Mamo tu ikuai Davi haꞌe Samuel? Ombovai vy — Haꞌe kuery ma Ramá tetã py ikuai profeta kuery ro py — ꞌea.


text:
Haꞌe ramo Ramá tetã py profeta kuery ro oĩ vaꞌe katy oo. Haꞌe rã hexe voi Nhanderuete Nheꞌẽ ou. Haꞌe ramo oguata ovya ramive ayvu omombeꞌu ovy Ramá py profeta kuery ro oĩ vaꞌe py ovaẽ peve.


text:
Haꞌe py ma oao puku omboi vy omombeꞌu oiny ayvu Samuel renonde. Haꞌe rami onheno oupy haꞌe vaꞌe ára re, pytũ mbukukue re guive. Haꞌe rami rã aipoꞌea: — Saul voi teve oiko profeta kuery vaꞌe regua? 


text:
<n> Davi haꞌe Jônatas joayvu eteague</n> Haꞌe gui Ramá tetã py profeta kuery ro oĩ vaꞌe gui Davi onhave ju ovy. Haꞌe vy aipoeꞌi Jônatas pe: — Mbaꞌe tu xee ajapo? Mbaꞌe nungakue py tu ajejavy? Mbaꞌe py tu xee ajapo vai nderu pe, xejuka ukaxe aguã? 


text:
Ombovai: — Haꞌe nunga ndoikoi ꞌrã. Nanderejukai ꞌrãe. Xeru ma ndojapoi ꞌrã mbaꞌeve, tuvixa vaꞌe neĩ kyrĩꞌi vaꞌe xevy ranhe omombeꞌu eꞌỹ re. Mbaꞌerã tu xeru haꞌe ramigua ndoikuaa ukai ꞌrã xevy? Haꞌe nunga ndoikoi ꞌrãe — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Davi oura reve ombovai: — Nderu ma oikuaa ae ndee xemboaxya. Haꞌe nunga rupi ojeupe ae aipoeꞌi: “Jônatas toikuaa eme haꞌe nunga, iporiau eꞌỹ aguã”, heꞌi vaꞌekue. Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe ndee Jônatas nderekove rupi avi aura vy aipoaꞌe: Xee amano aguã ovaẽ raiꞌi ma — heꞌi. 


text:
Davi ombovai: — Koꞌẽ ramo oiko ꞌrã ngaru jaxy pyau pygua, huvixa reve xee akaru ainy aguã ꞌrãgue. Vaꞌeri tove taa nhuũndy rupi anhemi aguã, mboapy araa kaꞌarukue peve.


text:
Haꞌe gui xee naĩa nderu oikuaa rã ndee aipoꞌre ꞌrã: “Davi ojerure kuri Belém guetã katy oo aguã re, mbaꞌeta haꞌe py hetarã kuery haꞌe javi ꞌrã ojapo mymba omeꞌẽ okuapy aguã maꞌetỹa nhavõ”, ꞌre ꞌrã.


text:
Haꞌe ramo xapyꞌa rei nderu “Haꞌeve” heꞌi ramo xee nerembiguai aiko porã ꞌrã. Teĩ ivai ri ramo reikuaa ma ꞌrã xejukaxea.


text:
Xee nerembiguai pe exa uka xemboaxya, xereve Senhor renonde peteĩ rami jaiko aguã rami rejapo rire. Haꞌe rami eꞌỹ rã xapyꞌa rei xere haꞌeveꞌỹ vaꞌe oĩa reikuaa vy ndee ae xejuka. Mbaꞌe re ꞌrã tu nderu pe xemboaxa? — heꞌi. 


text:
Jônatas ombovai: — Haꞌe nunga ma ndoikoi ꞌrãe ndere. Xeru ndejukaxea aikuaa ri vy aju voi ꞌrã ndea py, xee ae amombeꞌu aguã — heꞌi. 


text:
Davi oporandu Jônatas pe: — Haꞌe rami rã nderu ivai reve ri ombovai rã mavaꞌe tu ou ꞌrã xevy pe omombeꞌu aguã? 


text:
<n> Davi reve peteĩ rami ikuai aguã Jônatas ojapoague</n> Haꞌe gui Jônatas aipoeꞌi Davi pe: — Senhor Israel kuery ruete oendua py aipoaꞌe: Koꞌẽ rã eꞌỹ vy koꞌẽ mboae ramo aikuaa pota ꞌrã xerua py. Xapyꞌa rei ndee Davi pe haꞌe ojapo porãxe ri ramo xee amombeꞌu uka ꞌrã.


text:
Haꞌe rami avi xapyꞌa rei xeru ndejukaxe teĩ ndevy xee ndaikuaa ukai ri ramo reo jepe aguã rami, haꞌe ramo tove Senhor xee Jônatas taxembopaga haꞌe ae oipotaa rami. Senhor toiko ndereve, xeru reve oikoague rami.


text:
Haꞌe yvy gui Senhor omomba teĩ ndee Davi rovaigua kuery haꞌe javi, haꞌe rami teĩ emboaxy eꞌỹ eme xero pygua kuery — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami Davi ro pygua kuery re Jônatas omaꞌẽ vy ojapo peteĩ rami ikuai aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tove Senhor tombopaga Davi rovaigua kuery haꞌe javi — heꞌi.


text:
Teĩgue ju Jônatas ojapo Davi oayvua rupi oura aguã rami, mbaꞌeta Jônatas oayvu onheꞌẽ haꞌe javi py. 


text:
Haꞌe gui Jônatas aipoeꞌive: — Koꞌẽ ramo oiko ꞌrã ngaru jaxy pyau pygua. Haꞌe vaꞌe py oporandua ꞌrã ndere, nerenda oĩ rive ramo.


text:
Haꞌe rami vy amondouka ꞌrã kunumi vaꞌe, “Tereo, eka huꞌy”, haꞌe vy. Haꞌe vaꞌe gui xapyꞌa rei kunumi vaꞌe pe “Neꞌexa, huꞌy tu kyvõꞌi rami ikuai, eru”, haꞌe ramo ke eju ju Davi, mbaꞌeta anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Reiko porã ꞌrã, mbaꞌeve gui rekyje eꞌỹ re.


text:
Haꞌe rami teĩ xapyꞌa rei kunumi vaꞌe pe “Neĩ ke, huꞌy nderovaiveꞌi ma ikuai”, haꞌe ramo tereo, Senhor nemondouka ramo.


text:
Haꞌe rami rã Davi oo vy nhuũndy rupi onhemi. Haꞌe gui ngaru jaxy pyau pygua oiko jave py ma huvixa ma mesa py oĩ okaru aguã.


text:
Gueko rami vy guenda py ae oĩ oo mbotya yvyꞌiry. Jônatas ma henondeꞌi oĩ, haꞌe gui Saul yvyꞌiry ma Abner oĩ avi. Haꞌe rã Davi renda ma oĩ rive. 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe ára ma Saul mbaꞌeve ndeꞌi, ojeupe ae “Davi re ko mbaꞌemo rei oĩ rã haꞌeveꞌỹ vaꞌe teri oiko, onhemongyꞌa uka vaꞌekue ae ꞌrã”, heꞌi vy.


text:
Koꞌẽ jevy haꞌekue rami ae ju oiko mokoĩ araa ma ngaru jaxy pyau pygua. Davi renda oĩ rive ae tema. Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi guaꞌy Jônatas pe: — Mbaꞌe re tu Jessé raꞌy ndoui okaru vy, kuee neĩ aỹ ma voi? 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: “Ajerure aa aguã, mbaꞌeta xeretarã kuery mbaꞌemo omeꞌẽ aguã rami ikuai tekoa py. Haꞌe vy xeretarã kuery vaꞌe regua onheaꞌã rei xereraa aguã re. Aỹ haꞌeve ri ramo ajerure aa aguã re, xeregua kuery aexapa aguã”, heꞌi rire. Haꞌe nunga rupi ae ndoui xeruvixa ngaru rejapoa py. 


text:
<n> Jônatas pe Saul ivai reve ijayvuague</n> Haꞌe ramo Saul ma Jônatas pe ae ivai. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Kunha heko vai haꞌe inhakã ratã vaꞌe piꞌa! Xee ndaikuaai teve Jessé raꞌy reiporavoague nemoxĩmbaarã, haꞌe ndexy nekuavãare voi oxĩmba aguã?


text:
Haꞌe nunga rupi Jessé raꞌy yvy re oikovea ja neĩ ndee ma voi riae ndereikoi ꞌrã, neĩ repenaa voi noĩ atãi ꞌrã. Eru ruka haꞌvy aỹ ma voi, ajuka ꞌrãe — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ hexe Saul omombo huꞌy guaxu onhyvõ aguã. Haꞌe rami rã Jônatas oikuaa anhetẽ ae tuu onhembopyꞌaa Davi ojuka aguã. 


text:
Haꞌe rire Jônatas ivai vy mesa gui opuꞌã ovy. Mokoĩ araa ma ngaru jaxy pyau pygua vaꞌe ára ma ndokarui, tuu haꞌe rami ete Davi re ijayvu rã iporiau vy. 


text:
<n> Jônatas Davi mondoukaa rupi ijayvuague</n> Koꞌẽ jevy Davi reve Jônatas oaꞌangaague ára py oo nhuũndy katy. Ogueraa avi peteĩ guembiguai kunumi vaꞌe.


text:
Kunumi vaꞌe pe — Enha ke huꞌy amombo rã reru aguã — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe onha jave omombo peteĩ huꞌy henonderã katy. 


text:
Jônatas huꞌy omombo vaꞌekue hoꞌaague py kunumi vaꞌe ovaẽ ramo Jônatas ojapukai ixupe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Nderovaiveꞌi eꞌỹ teve huꞌy hoꞌa? 


text:
Teĩgue ju Jônatas ojapukai: — Neĩ ejapura ke, neakuã taꞌvy — heꞌi. Haꞌe ramo kunumi Jônatas rembiguai huꞌy ojopy ma vy ojevy ju herekoa oĩa py.


text:
Haꞌe gui ma kunumi ogueru vaꞌekue po py Jônatas omoĩ guapa. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tereo, eraa tetã katy.


text:
Kunumi vaꞌe ooꞌi ramove Davi opuꞌã ouvy kuaray puku-a katy oĩague gui. Mboapykue oĩ guenapyꞌã re, ngova yvy re omovaẽ reve. Haꞌe vy Jônatas reve mokoĩve joayvu vyve ojaeꞌo. Davi ma ojaeꞌove oiny. 


text:
Jônatas aipoeꞌi Davi pe: — Tereo porãꞌi ke, nhande mokoĩve Senhor rery rupi jaura vy “ Senhor toĩ nhanembyte, haꞌe gui xero pygua haꞌe ndero pygua kuery mbyte avi”, jaꞌe rire — heꞌi. Haꞌe ramo Davi opuꞌã ovy. Haꞌe rã Jônatas ma tetã katy ju ojevy. 


text:
<n> Sacerdote Aimeleque oĩa py Davi ooague</n> Haꞌe gui ma Nobe tetã py Davi ovaẽ sacerdote Aimeleque oĩa py. Haꞌe ramo Aimeleque ma Davi ou rã oexa vy oryryipa reve oẽ ovaexĩ vy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu ndee aeꞌi reju? Mavaꞌeve pa ndoui ndereve? 


text:
Davi ombovai sacerdote Aimeleque pe: — Huvixave xembou vy aipoeꞌi: “Mavaꞌeve toikuaa eme mbaꞌe re pa romondoukaa, haꞌe mbaꞌe nunga rupi paa voi”, heꞌi vaꞌekue. Haꞌe rã xevygua xondaro kuery pe ma aipoaꞌe peteĩ henda py rojoexa ju aguã rami.


text:
Aỹ ma mbaꞌe tu rereko apy ndepo py? Emeꞌẽ xevy peteĩ nhiruĩ mbojape, eꞌỹ vy rereko vaꞌe rei tema — heꞌi. 


text:
Sacerdote ombovai vy Davi pe aipoeꞌi: — Mbojape riveꞌi ma ndarekoi xepo py. Mbojape ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe anho oĩ. Haꞌe rami avi nderevegua avakue kunha reve nhogueronheno veꞌỹ teri vaꞌe pe ma guive rã — heꞌi. 


text:
Davi ombovai vy aipoeꞌi sacerdote pe: — Tá, haꞌe rami ae jepi, rojogueroꞌa aguã katy roo nhavõ ndaꞌevei ae kunhague reve roĩ aguã. Haꞌe rami vy xerevegua avakue nonhemboete kyꞌai ꞌrã roo rivea rupi, haꞌe gui aỹ katuve ma ndaꞌikyꞌaive ma ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã sacerdote omeꞌẽ mbojape ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, amboae regua haꞌe py ndaꞌipoi rã. Mbojape ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe anho oĩ, Senhor renonde gui oguenoẽ mbyre, hiꞌára py porã omboekovia rire mbojape haku rei teri vaꞌe re. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára py oĩ raꞌe peteĩ Saul rembiguai regua, Senhor renonde oĩ aguã rami oiko vaꞌe ae. Doegue hery vaꞌe, Edom pygua, Saul rymba kuery re opena vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui Davi aipoeꞌi Aimeleque pe: — Ndererekoi pa huꞌy guaxu, eꞌỹ vy kyxe? Mbaꞌeta xee ndarekoi kyxe neĩ xerembiporu ma voi, huvixa xembou pojava rã. 


text:
Sacerdote ombovai: — Apy oĩ vaꞌe ma kyxe filisteu Golias Elá yvyugua py rejuka vaꞌekue mbaꞌekue. Manto sacerdote peguaꞌã katy oĩ ajukue py onhovã mbyre. Reraaxe vy ke eraa, mbaꞌeta amboae ndaꞌipoi kovaꞌe anho eꞌỹ vy — heꞌi. Davi aipoeꞌi: — Amboae ndaꞌipoi ri haꞌe vaꞌe ramigua. Emeꞌẽ xevy. 


text:
<n> Gate pygua huvixa Aquis oĩa katy ojavaague</n> Haꞌe vaꞌe ára Davi opuꞌã vy ojava ovy Saul gui. Haꞌe vy Gate pygua huvixa Aquis oĩa py ju ovaẽ.


text:
Haꞌe rami teĩ Aquis pe hembiguai kuery aipoeꞌi okuapy: — Pevaꞌe pa Davi oyvy re huvixa opena vaꞌe eꞌỹ teve? Ixupe eꞌỹ teve ojeroky reve oporaei reve “Saul ma mil eteꞌi ojuka, haꞌe rã Davi ma dez mil peve ojuka vaꞌe”, heꞌi okuapyague vaꞌe? — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami ijayvu rã Davi oendu vy imaꞌenduꞌa riae oikovy haꞌe aeꞌi. Haꞌe rami vy Gate pygua huvixa Aquis gui okyje.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery oexaa py onhembotavy rei vy inhakã porã eꞌỹ vaꞌe rami oiko. Haꞌe vy okẽ yta rupi oikaraĩmba, haꞌe hendyry xyrypa rei oikovy guendyva rupi. 


text:
Haꞌe ramo Aquis aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Pexa ma kovaꞌe ava naꞌinhakã porãia vaꞌeri. Mbaꞌe re tu xea py peru?


text:
Xevy pe oata ri tyꞌy inhakã porã eꞌỹ vaꞌe, haꞌe vaꞌe peru avi aguã, xerenonde inhakã vai rei oikovy aguã? Haꞌe vaꞌe voi ri tyꞌy oike ꞌrã xero py? — heꞌi. 


text:
<n> Adulão haꞌe Moabe py Davi onhemiague</n> Haꞌe rami rã Davi haꞌe gui oo vy Adulão katyꞌi itakua oĩ vaꞌe py ju onhemi. Haꞌe py haꞌe oikoa tykeꞌy kuery haꞌe tuu ro pygua kuery haꞌe javi oendu vy oupa haꞌe py hexeve ikuai aguã.


text:
Hexe onhemoirũ avi avakue mbaꞌemo py ojapurapa rei vaꞌe haꞌe javi, oreve vaꞌe eꞌỹ vy ndovyꞌai rei vaꞌe. Haꞌe rã haꞌe ma oiko haꞌe kuery re opena vaꞌe. Haꞌe javi vy hexeve ikuai quatrocentos avakue rivyvyi. 


text:
Haꞌe vaꞌe gui Davi oo ju Moabe regua Mispa katy. Haꞌe rami vy haꞌe pygua huvixa pe aipoeꞌi: — Toiko xeru haꞌe haꞌi pendereve, mbaꞌe pa Nhanderuete xere ojapo ꞌrãa aikuaa peve — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Moabe pygua huvixa oĩa py haꞌe kuery ogueru ramo hexeve ikuai, Davi itakua py oikoa ja. 


text:
Haꞌe gui profeta Gade aipoeꞌi Davi pe: — Epytave eme apy. Tereo, Judá yvy re ju eike — heꞌi ramo Davi oẽ vy Herete kaꞌaguyꞌi re ju oo. 


text:
<n> Nobe py sacerdote ikuai vaꞌekue Saul ojuka ukapaague</n> Davi haꞌe hexevegua avakue ikuaia oikuaa okuapya. Haꞌe nunga Saul pe omombeꞌua rã oendu. Haꞌe jave py Saul ma Gibeá py oĩ, yvyra-vyraꞌi guy py, yvyꞌãꞌia re. Opo py oguereko huꞌy guaxu, haꞌe hexeve hembiguai kuery voi ikuai.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery pe aipoeꞌi: — Benjamim ramymino kuery, pendu ke xeayvua! Pẽvy voi tyꞌy Jessé raꞌy omeꞌẽ ꞌrã yvy haꞌe uvaty? Peẽ kuery haꞌe javi pendeapo ꞌrã ri tyꞌy mil haꞌe cem re pepena aguã rami?


text:
Haꞌe rami aguã ae ri tyꞌy pejogueroayvu pekuapy xerovai? Mavaꞌeve rei nomombeꞌui xevy Jessé raꞌy reve xeraꞌy peteĩ rami ikuai aguã re jogueroayvuague. Peẽ kuery vaꞌe regua peteĩve naxemboaxyi vy xevy napemombeꞌui xeraꞌy eteve voi xerembiguai reve xemoingo axy aguã rami jogueroayvuague, aỹ minha jaexaa rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Edom pygua Doegue ma ombovai, Saul rembiguai kuery mboae reve hiꞌaĩ avia py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Haꞌe gui xee ma aexa Jessé raꞌy Nobe tetã py ovaẽ rã, Aitube raꞌy Aimeleque oĩa py.


text:
Haꞌe gui haꞌe ojerure rã Aimeleque oporandu Senhor pe. Haꞌe vy ixupe omeꞌẽ tembiꞌu. Ixupe omeꞌẽ avi kyxe filisteu Golias mbaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã huvixa oenoĩ uka sacerdote Aitube raꞌy Aimeleque, haꞌe tuu ro pygua kuery haꞌe javi. Haꞌe vaꞌe kuery ma Nobe py sacerdote ikuai vaꞌe. Haꞌe ramo haꞌe kuery haꞌe javi ou okuapy huvixaa py. 


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu Jessé raꞌy reve penhomongeta xerovai? Mbaꞌeta ixupe remeꞌẽ mbojape haꞌe kyxe. Hexe reporandu avi Nhanderuete pe, xerovai opuꞌã vy xejuka nhemi aguã, aỹ jaexaa rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Aimeleque ombovai vy huvixa pe aipoeꞌi: — Haꞌe rami avi mavaꞌe haꞌvy nerembiguai kuery ikuai vaꞌe regua Davi rami heko porã vaꞌe? Haꞌe ma nderajy me, nerarõa kuery re opena vaꞌe, haꞌe ndero pygua kuery omboeteve okuapy vaꞌe.


text:
Tyrã aỹ ramo teve jypyꞌi Nhanderuete pe ajerure hexe? Any! Ndeayvu rive eme xee nerembiguai re, neĩ xeru ro pygua kuery re. Mbaꞌeta xee nerembiguai vaꞌe ma mbaꞌeve aikuaa vaꞌeꞌỹ, tuvixa vaꞌe neĩ kyrĩꞌi vaꞌe — heꞌi. 


text:
Huvixa aipoeꞌive ju harõa kuery hexeve ikuai vaꞌe pe: — Peju, pejukapa Senhor pegua sacerdote kuery, mbaꞌeta haꞌe kuery voi Davi re onhemoirũ vy ojava rã oikuaa vaꞌeri xevy ndoikuaa ukai rire — heꞌi teĩ hembiguai kuery ndojukaxei Senhor pegua sacerdote kuery. 


text:
Haꞌe ramo Doegue pe ju huvixa aipoeꞌi: — Eju, ejukapa sacerdote kuery — heꞌi ramo Edom pygua Doegue ou vy ojukapa sacerdote kuery. Haꞌe vaꞌe ára ojuka oitenta e cinco avakue manto sacerdote pegua py onhemonde vaꞌekue.


text:
Nobe tetã sacerdote kuery rekoa py voi ojukapa kyxe py: avakue haꞌe kunhague, kyrĩgue haꞌe okambuꞌi vaꞌe, vaka, mburikaꞌi haꞌe vexaꞌi kuery. 


text:
<n> Davi reve Abiatar voi onhemiague</n> Aitube raꞌy Aimeleque raꞌy kuery regua ojukaa rã peteĩꞌi anho oo jepe, Abiatar hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Davi oĩa katy onha ovy.


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Abiatar pe: — Xee aikuaa porã ae ma Edom pygua Doegue haꞌe py oĩ rire nomombeꞌu eꞌỹi ꞌrãe Saul pe. Xekáuxa ae nderu ro pygua kuery omanomba.


text:
Eiko ri xereve, ekyje eme, mbaꞌeta xejukaxea ma ndee voi ndejukaxe avi. Xereve vy ma reo jepe ꞌrã — heꞌi. 


text:
<n> Queila pygua kuery Davi ogueraa jepeague</n> Haꞌe gui ma Davi pe omombeꞌua: — Queila pygua kuery reve filisteu kuery jogueroꞌa vy imondapa mbaꞌemo raꞌyĩgue re — ꞌea. 


text:
Haꞌe rami rã Senhor pe Davi oporandu vy aipoeꞌi: — Haꞌe gui xee aa vy pa aity ꞌrã filisteu kuery? Senhor ombovai vy aipoeꞌi Davi pe: — Tereo, filisteu kuery peitypa ꞌrã, haꞌe vy peraa jepe ꞌrã Queila pygua kuery — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ avakue Davi reve ikuai vaꞌe aipoeꞌi: — Apy Judá yvy re rive voi rokyje, haꞌe gui Queila katy filisteu regua xondaro kuery rovai rojeꞌoi vy katuve ma — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã Davi teĩgue ju oporandu Senhor pe. Haꞌe rã Senhor ombovai vy aipoeꞌi: — Peiko katu tema Queila katy peo aguã, mbaꞌeta pendepo py amboaxapa ꞌrã filisteu kuery — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Queila katy Davi ojeꞌoi hexevegua kuery vaꞌe reve. Filisteu kuery rovai opuꞌã vy ogueraapa ju mymba kuery imondaague. Heta avi ojuka haꞌe kuery regua. Haꞌe rami py Davi ogueraa jepe Queila pygua kuery.


text:
Davi oĩa katy Aimeleque raꞌy Abiatar ojava vaꞌekue Queila katy oo avi vy opo py ogueraa manto sacerdote pegua. 


text:
Haꞌe gui Saul pe omombeꞌua Queila katy Davi ooague. Saul aipoeꞌi: — Nhanderuete omboaxa ma xepo py. Ojejoko uka ma, peteĩ tetã hokẽ jokoa vaꞌe py oike rire — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Saul oenoĩ ukapa ojeupegua kuery, joe opuꞌã vy Queila katy ojeꞌoi aguã, Davi haꞌe hexevegua kuery ojokopa aguã. 


text:
Haꞌe rami teĩ Davi oikuaa ae Saul ojukaxe oikovya. Haꞌe vy aipoeꞌi sacerdote Abiatar pe: — Eru apy manto sacerdote pegua — heꞌi ramo ogueru. 


text:
Haꞌe gui Davi onhemboꞌe Senhor pe: — Xe- Senhor Israel kuery ruete vaꞌe, xee nerembiguai aendu Saul xekáuxa Queila tetã py ou vy ombovaipaxea.


text:
Haꞌe gui Queila pygua avakue xemboaxa ꞌrã teve ipo py? Haꞌe Saul ou ae ꞌrã teve, xee nerembiguai aendua rami? Ah Senhor Israel kuery ruete, eikuaa uka ke xee nerembiguai pe. Senhor ombovai: — Ou ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui teĩgue ju Davi oporandu ixupe: — Haꞌe gui avakue Queila pygua xemboaxa ꞌrã teve Saul po py, xerembiguai kuery reve? Senhor ombovai ju: — Penemboaxa ꞌrã ipo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Davi ma hexeve avakue seiscentos ikuai vaꞌe reve oiko katupa vy Queila gui oẽmba vy ooa katy rei ojeꞌoi. Haꞌe gui Queila gui Davi ojava maa omombeꞌua rã Saul oendu vy ndoo potavei.


text:
Haꞌe rã Davi ma tekoa eꞌỹa rupi ae tema oiko onhemia py. Yvyꞌã reia Zife tekoa eꞌỹa re oiko. Saul koꞌẽ nhavõ oeka oikovy teĩ Nhanderuete nomboaxai ipo py. 


text:
<n> Teĩgue ju Davi haꞌe Jônatas peteĩ rami ikuai aguã re jogueroayvuague</n> Haꞌe gui Saul ojukaxe vy oo jevyague Davi oikuaa vy opyta ranhe Horesa py Zife tekoa eꞌỹa py.


text:
Haꞌe ramo Saul raꞌy Jônatas opuꞌã vy oo Davi oĩa katy Horesa py. Haꞌe vy ombopyꞌa guaxuve Nhanderuete re ojeroviaa py.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ekyje eme, mbaꞌeta xeru Saul nandejoui ꞌrã. Haꞌe rami ꞌrãgue py ndee ae ꞌrã repena Israel kuery re. Ndereve xee voi aĩ ꞌrã nepytyvõarã. Haꞌe nunga xeru ae voi oikuaa porã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Senhor renonde mokoĩve ojapo peteĩ rami ikuai aguã. Haꞌe gui Davi opyta Horesa py, haꞌe rã Jônatas ma ngoo katy ju ojevy. 


text:
<n> Zife pygua kuery Davi omboaxa nhemi aguã re ijayvu okuapyague</n> Haꞌe gui Zife pygua kuery ojeꞌoi Gibeá katy Saul oĩa py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ore kuery orerekoa Horesa py eꞌỹ teve Davi onhemi oikovy? Haquila yvyꞌã reia rupi oiko Jesimom regua kuaray puku-a katy.


text:
Aỹ ma oreruvixa, tereo ndepyꞌa py rejou porãa rami vy. Haꞌe gui ore kuery ma ndepo py romboaxa aguã rami ꞌrã roiko — heꞌi okuapy. 


text:
Tapeo haꞌvy peporandu porãve. Peikuaa pota porã mamo pa oikoa re, haꞌe mavaꞌe pa oexa jepi vaꞌea re. Mbaꞌeta xevy omombeꞌua haꞌe oiko kuaa raxa vaꞌea rami.


text:
Haꞌe nunga rupi pejapyxaka, peikuaa pota porã onhemiaty haꞌe javi re. Haꞌe gui ma pejevy ju xea py pemombeꞌu porãve aguã, Judá regua mbovy eꞌỹ ikuaia rupi teĩ ajou aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã haꞌe kuery opuꞌã vy Zife katy ju ojevy Saul renonderã. Davi haꞌe hexevegua avakue ikuai Maom regua tekoa eꞌỹa py Jesimom katy, yvy joja reia oĩ vaꞌe re.


text:
Hakykue Saul haꞌe hexevegua avakue ojeꞌoi rã Davi pe omombeꞌua. Haꞌe rami rã oo itaova paꞌũ tekoa eꞌỹa Maom oĩ vaꞌe katy. Haꞌe nunga Saul oendu vy oo avi Davi rakykue tekoa eꞌỹa Maom katy.


text:
Haꞌe gui ma Saul haꞌe hexevegua avakue ojeꞌoi peteĩ yvyꞌã katy, haꞌe rã Davi haꞌe hexevegua avakue ma amboae katy ojeꞌoi. Davi ojapura Saul gui oo jepe aguã onha vy. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ojoko Davi kuery ojopypa aguã. 


text:
Haꞌe gui Saul oĩa py ou peteĩ ayvu mombeꞌua. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ejapura ke haꞌe tereo ju, mbaꞌeta filisteu kuery oupa ma nhandeyvy re — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã Saul ojepeꞌa Davi rakykue ooa gui, filisteu kuery re opuꞌã ovy aguã. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe tekoa omboerya Ita oo jepea.


text:
<n> Davi Saul ndojukaiague</n> Filisteu kuery rakykue Saul ooague gui ojevy jave omombeꞌua ixupe: — Davi ma En-Gedi tekoa eꞌỹa re oiko — ꞌea.


text:
Haꞌe ramo Saul ogueraa três mil avakue Israel kuery haꞌe javi gui oiporavo vaꞌekue. Haꞌe rami vy itaova paꞌũ ijavaete reia rupi ojeꞌoi Davi haꞌe hexevegua avakue rakykue.


text:
Tape rupi ooa rupi ovaẽ vexaꞌi kuery kora oĩ vaꞌe py. Haꞌe py oĩ avi peteĩ itakua. Haꞌe vaꞌe py ma Saul oike, jai py opytaxea oendu vy. Haꞌe vaꞌe itakua py ae Davi oirũ kuery reve ikuai, iguyve katy onhemi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Davi revegua avakue aipoeꞌi okuapy: — Ange ma Senhor aipoeꞌiague ára: “Ndepo py amboaxa ꞌrã nderovaigua, reipotaa rami rereko aguã” heꞌiague — heꞌi okuapy ramo Davi opuꞌã mbegueiꞌi ovy vy ojaya Saul ao puku apy. 


text:
Haꞌe rami vy hexevegua avakue pe aipoeꞌi: — Senhor taxejoko mbaꞌemo rei xeruvixa re ajapo eꞌỹ aguã, hovai xepo amoĩ eꞌỹ aguã, Senhor oiporavo vaꞌekue oiko rã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami Davi ijayvu vy ojoko hexevegua avakue Saul rovai opuꞌã okuapya gui. Haꞌe gui Saul ma itakua gui oẽ ju vy oove tema. 


text:
Haꞌe rire Davi voi opuꞌã vy oẽ avi itakua gui. Haꞌe rami vy ojapukai hoꞌamy Saul pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Huvixave, xeruvixa! Saul guakykue re omaꞌẽ ramo Davi guenapyꞌã re oĩ omboetea rupi, ngova yvy re omovaẽ reve.


text:
Haꞌe vy Davi aipoeꞌi Saul pe: — Mbaꞌe re tu rejapyxaka ꞌrã avakue “Davi ndejukaxe”, heꞌi vaꞌe kuery re?


text:
Mbaꞌeta nderexa py ae rexa ange kovaꞌe itakua py Senhor xepo py Senhor nemboaxa rã. Haꞌe gui amongue aipoeꞌi rojuka aguã teĩ xee ma ndorojukai, mbaꞌeta aipoaꞌe: “Xee namoĩ ꞌrã xepo xeruvixa re, Nhanderuete oiporavo rire”, haꞌe kuri.


text:
Emaꞌẽ haꞌvy xeru, exa apy xepo py ndeao apykue areko vaꞌe. Ndeao apyꞌi rive xee ajaya kuri rojuka ꞌrãgue py. Eikuaa pota haꞌvy rexa aguã xere noĩa romoingo axy aguã. Xee ma mbaꞌeve ndajapoxei ndere, ndajapo vai ndevy, ndee xejukaxe vy xereka reikovy teĩ.


text:
Senhor toikuaa pota xere haꞌe ndere, Senhor ae tanembopaga xere rejapo vaiague re, haꞌe rã xee ma namoĩ ꞌrã xepo ndere.


text:
Ymagua kuery ayvu omombeꞌu vy “Heko vai vaꞌe gui ae oiko teko vai”, heꞌiaty rami ae. Haꞌe rã xee ma namoĩ ꞌrã xepo nderovai.


text:
Haꞌe gui mavaꞌe rakykue tu ndee Israel pygua huvixa vaꞌe reo? Marã ramigua tu rejopyxe? Peteĩ jagua reꞌõgue ri tyꞌy? Tyrã pa peteĩ jagua ky teve?


text:
Senhor toikuaa pota xere, toikuaa pota xere haꞌe ndere, toexa pota porã, taxemboeko porã, xevy pe tojapo haꞌevea ramigua, haꞌe taxereraa jepe ndepo gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami Davi ijayvupa ma ramo Saul ombovai: — Povaꞌe ae pa ndeayvua, xeraꞌy Davi? — heꞌi vyve ojaeꞌo atã. 


text:
Aipoeꞌive Davi pe: — Ndee ma xegui ndereko porãve vaꞌe, mbaꞌeta mbaꞌemo porã anho rejapo xere, haꞌe rã xee ma mbaꞌemo vai ajapoxe ndere.


text:
Mbaꞌeta mavaꞌe ndaꞌu ngovaigua ojou teĩ omondouka porã rive ꞌrã tape rupi? Senhor tomeꞌẽ ndevy mbaꞌemo porã ange xere nderejapo vaiague re.


text:
Haꞌe nunga rupi eura ke xevy Senhor re, xeguigua kuery remomba eꞌỹ aguã, xerery rembogue eꞌỹ aguã xeru ro gui — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã Saul pe Davi oura ramo oo ju ngoo katy. Haꞌe rã Davi ma hexeve avakue reve ojeꞌoi peteĩ henda py onhemi jevy aguã. 


text:
<n> Samuel omanoague</n> Haꞌe gui Samuel omano. Haꞌe ramo Israel kuery haꞌe javi onoꞌõmba vy ojaeꞌo okuapy. Hekoague py ae onhono porã, Ramá tetã py. Haꞌe vaꞌe rire Davi opuꞌã vy oove ju Parã tekoa eꞌỹa katy. 


text:
<n> Nabal rekoa py Davi kuery ovaẽ jave guare</n> Oiko peteĩ ava Maom pygua, Carmelo katyꞌi ijyvy vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma oguerekopa vaꞌe, três mil vexaꞌi haꞌe mil kavara oguereko vaꞌe. Haꞌe vy vexaꞌi rague ojaya oikovy Carmelo py ae.


text:
Haꞌe vaꞌe rery ma Nabal. <n>Tery Nabal ma “Hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe” ꞌea (versículo 25). Haꞌe rã taꞌyxy rery ma Abigail. Kunha vaꞌe ma hiꞌarandu haꞌe iporã guive. Haꞌe rã ime ma ivai ja rei haꞌe ndaꞌiporayvui guive opa mbaꞌe py. Haꞌe vaꞌe ma Calebe ramymino oiko rakaꞌe. 


text:
Haꞌe rami vy dez guembiguai kunumigue haꞌe katy omondouka vy aipoeꞌi: — Tapeo Carmelo py Nabal ombaꞌeapoa py. Ixupe peporandu ꞌrã xerery rupi, mbaꞌexa pa oikoa re.


text:
Haꞌe vy oguerekopa vaꞌe pe aipopeje ꞌrã: “Toĩ ndere mbyꞌa porã, ndero pygua re voi, haꞌe rereko vaꞌe haꞌe javi re.


text:
Aendu vexaꞌi rague pejaya pekuapya. Nerymba vexaꞌi re opena vaꞌe kuery romovaẽ orea py. Haꞌe kuery pe ndorojapo vai, haꞌe haꞌe kuery pe mbaꞌeve rei ndoatai Carmelo py orea py ikuai jave.


text:
Ndevygua kunumigue ikuai vaꞌe pe reporandu rã haꞌe kuery oremombeꞌu porã ꞌrã. Haꞌe nunga rupi xevygua kunumigue voi ndea py ou ramo emovaẽ porã, mbaꞌeta pevyꞌaa ára py rovaẽ ramo. Emeꞌẽ haꞌvy xerembiguai kuery pe ndepo py rereko vaꞌe tema, xee nderaꞌy Davi pe voi”, heꞌi uka imondovy. 


text:
Haꞌe gui kunumigue Davi omondouka vaꞌekue Nabal oĩa py ovaẽmba vy ixupe omombeꞌupa Davi ayvu haꞌe javi, hery rupi. Haꞌe vy ojapyxaka okuapy.


text:
Haꞌe ramo Davi rembiguai kuery pe Nabal ombovai vy aipoeꞌi: — Mavaꞌe tu Davi? Mavaꞌe tu Jessé raꞌy? Mbaꞌeta aỹ gui ma heta ikuai tembiguai opatõ gui ojavapa vaꞌekue.


text:
Xee ndaꞌu aipeꞌa ꞌrã ri xembaꞌe mbojape haꞌe yy, haꞌe xevy ombaꞌeapo vaꞌe kuery peguarã xoꞌo ajuka vaꞌekue, haꞌe nunga amboaxa aguã avakue aikuaa eꞌỹ vaꞌe pe, magui pa oua aikuaa eꞌỹ re? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Davi rembiguai kuery ojevy ju ojeꞌoivy tape ouague rupi. Ovaẽmba vy Davi pe omombeꞌupa ju ijayvuague haꞌe javi.


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Peteĩ-teĩ pemoĩ kyxe pendejee — heꞌi ramo peteĩ-teĩ ojee omoĩ okyxe, Davi voi omoĩ avi okyxe. Davi rupive avakue ojeꞌoi vaꞌe ma quatrocentos rivyvyi, haꞌe gui duzentos ju mbaꞌe rei-rei rarõa py opyta. 


text:
Haꞌe rami jave Nabal rembiguai kuery vaꞌe regua omombeꞌu taꞌyxy Abigail pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Davi tekoa eꞌỹa py oĩa gui ombou guembiguai kuery orererekoa vaꞌe pe ijayvu porãꞌi uka aguã teĩ haꞌe ombovai atã.


text:
Haꞌe vaꞌe avakue ma haꞌeve vaiꞌi vaꞌe orevy. Mbaꞌeve py haꞌe kuery noremoingo axyi. Haꞌe rami ae avi haꞌe kuery reve orekuaia ja mbaꞌeve rei ndoatai orembaꞌe, nhuũndy rupi orekuai jave teĩ.


text:
Ore kuery pe ma haꞌe kuery ara py haꞌe pyávy ikuai kora mbaꞌemo jokoarã, haꞌe kuery reve vexaꞌi ropenaa rupi orekuaia ja.


text:
Aỹ ma eikuaa pota. Exa mbaꞌe pa rejapo vaꞌerã, mbaꞌeta anhetẽ mbaꞌemo vai oiko ꞌrã tema orererekoa re, haꞌe hoo pygua kuery haꞌe javi re. Haꞌe ma nheꞌẽ vai raꞌy ramo ndoikoi hexeve ijayvu porãꞌia aguã — heꞌi. 


text:
<n> Davi jojukaxea gui Abigail omombytuꞌu eteague</n> Haꞌe ramo taꞌyxy Abigail ojapura reve ogueraa duzentos mbojape, mokoĩ ryru vinho, teĩ nhiruĩ vexaꞌi roꞌokue, teĩ nhiruĩ ryru trigo raꞌyĩgue mbixy, cem uvaꞌa pirukue haꞌe duzentos figo pirukue apomo. Haꞌe vy guymba kuery mburikaꞌi áry omoĩmba vy


text:
aipoeꞌi guembiguai kunumigue pe: — Tapeo xerenonderã. Xee ma penderakykueꞌi ꞌrã aa — heꞌi vaꞌeri ome Nabal pe ma mbaꞌeve nomombeꞌui. 


text:
Mburikaꞌi áry oo oiny vy yvyꞌã guy oguejy vy ojeapaꞌi ma ovy jave Davi haꞌe hupivegua avakue ou avi okuapy. Haꞌe vy nhovaexĩ haꞌe kuery reve.


text:
Davi aipoeꞌi ma voi vaꞌekue: “Anhetẽ tekoa eꞌỹa rupi arõ uka rive vaꞌekue mbaꞌemo Nabal oguereko vaꞌe. Xee ma imbaꞌe rei-rei regua mbaꞌeve namboatai heta teĩ. Ixupe xee ajapo porãague rekovia haꞌe ojapo vai xevy.


text:
Tove Nhanderuete oipotaa rami tombopaga Davi rovaigua kuery, xapyꞌa rei koꞌẽmba peve peteĩ ava haꞌe kuery vaꞌe regua oikove reve aeja ri ramo”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Abigail oexa Davi vy oguejy pojava guymba mburikaꞌi áry gui. Davi renonde py guenapyꞌã re oĩ ngova yvy re omovaẽ reve, yvy re peve ojeroꞌa oiny.


text:
Ipy yvyꞌiry oĩa py aipoeꞌi: — Akeꞌe xeruvixa, xere ae toĩ xeme ojapo vaiague repy. Haꞌeve rã xee nerembiguai xeayvu ta ndereve. Endu ke xee nerembiguai xeayvu rã.


text:
Xeruvixa, epena eme nheꞌẽ vai raꞌy Nabal hery vaꞌe re. Mbaꞌeta hery heꞌia rami avi heko. Hery ma Nabal, a rami avi hexe oĩ vaꞌe ma ꞌarandu eꞌỹ reia anho. Haꞌe rã xee nerembiguai ma ndaexai kuri nerembiguai kuery remondouka vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui aỹ ma xeruvixa, anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe ndee avi nderekove rupi aura vy aipoaꞌe: Senhor ndejoko kuri jouguy remoẽ eꞌỹ aguã, haꞌe ndepo py ae rejepy eꞌỹ aguã. Nabal rami ae avi topagapa nderovaigua kuery ndee xeruvixa pe ojapo vaixe vaꞌe haꞌe javi.


text:
Haꞌe gui kovaꞌe ma xee nerembiguai aru vaꞌekue ndee xeruvixa pe ameꞌẽ rive vaꞌerã. Emeꞌẽ nderupivegua kunumigue pe.


text:
Xeperdoa ke xee nerembiguai ajejavya. Mbaꞌeta Senhor ojapo ꞌrã ndero pygua kuery imbaraete aguã rami meme, Senhor pe vy rejogueroꞌa ramo. Teko vai toĩ eme ndere reikoa pukukue re.


text:
Xapyꞌa rei amongue ava nderakykue opuꞌã ꞌrã nderekovea oipeꞌa aguã teĩ nderekovea Senhor Nderuete ojokua ꞌrã ojeupegua ikuai vaꞌe mbyte. Haꞌe rã nderovaigua kuery rekovea ma omombo ꞌrã ita momboa py rami.


text:
Haꞌe gui ma Senhor ndere ijayvuague rami vy oexa uka ꞌrã nderayvua, Israel kuery ruvixaverã nemoĩ vy.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py xeruvixa, noĩ ꞌrã nemomboriauarã, neĩ ndepyꞌa re ipoyi vaꞌe jouguy mbaꞌeve reꞌỹ remoẽague re, neĩ ndepo py ae rejepyague re. Haꞌe gui Senhor nemoingo porã jave ma nemaꞌenduꞌa ke xee nerembiguai re — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Abigail pe Davi ombovai: — Tove Senhor Israel kuery ruete taꞌimaꞌenduꞌa porãa, ange xerovaexĩ aguã nembou rire.


text:
Taꞌimaꞌenduꞌa porãa neꞌarandu reikovya re, haꞌe imaꞌenduꞌa porãmby tereiko ndee ae, mbaꞌeta ange xejoko jouguy amoẽ taa gui, haꞌe xepo py ae ajepy taa gui.


text:
Mbaꞌeta anhetẽ ete Senhor Israel kuery ruete oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Xejoko kuri ajapo vai taa gui. Mbaꞌeta xerovaexĩ aguã ndereju pojavai vaꞌe rire Nabal ndoikovei ꞌrãgue koꞌẽmba peve, neĩ peteĩve ava ixupegua ma voi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Abigail po gui Davi ojopy mbaꞌemo ogueru vaꞌekue. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tereo porãꞌi ke ndero katy. Neꞌexa, rejerurea aendu vy ajapo ꞌrãe. 


text:
<n> Nabal omanoague</n> Haꞌe rire Abigail ojevy ju Nabal oĩa py. Haꞌe rã haꞌe ma ngoo py ojapo oikovy ngaru, huvixave ngaru ojapo vaꞌe ramigua. Opyꞌa re ovyꞌaa anho rei oendu, okaꞌu vaipa ma vy. Haꞌe rami rã ixupe taꞌyxy nomombeꞌui ranhe mbaꞌeve, neĩ mboapyꞌi neĩ heta ma voi, nakoꞌẽi teria ja.


text:
Koꞌẽ jevy Nabal okuera ju ma oiny vinho py okaꞌuague gui. Haꞌe gui ma taꞌyxy omombeꞌu haꞌe nunga. Haꞌe rã ipyꞌa heꞌõmba rire ita rami ju opyta.


text:
<n> Abigail re Davi omendaague</n> Nabal omanoague Davi pe omombeꞌua rã oendu vy aipoeꞌi: — Senhor toiko imaꞌenduꞌa porãmby, mbaꞌeta xerepy ma Nabal xevy ijayvu atãague re, xejoko guive mbaꞌemo vai ajapo taa gui. Nabal ojapo vaiague repy ma hexe ae ju Senhor ombou — heꞌi. Haꞌe gui Abigail pe Davi oporandu uka guaꞌyxyrã ogueraa aguã re.


text:
Haꞌe ramo Davi rembiguai kuery ojeꞌoi Carmelo py Abigail oĩa py. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Davi orembou guaꞌyxyrã rogueraa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe opuꞌã vy guenapyꞌã re oĩ ngova yvy re omovaẽ reve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Apy ma aĩ hembiguairã. Xeruvixa rembiguai kuery py ajoi aguã rami aiko — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy kunha vaꞌe ojapura vy oo mburikaꞌi áry teĩ nhiruĩ guembiguai kunhataĩgue reve. Haꞌe vy oo Davi rembiguai kuery rupive. Haꞌe ramo ogueraa guaꞌyxyrã. 


text:
Mbaꞌeta Saul ma guajy Mical Davi raꞌyxy vaꞌe omeꞌẽ ju vaꞌekue Galim pygua Laís raꞌy Palti raꞌyxyrã. 


text:
<n> Teĩgue ju Davi Saul ndojukaiague</n> Haꞌe gui Zife pygua kuery ou Gibeá py Saul oĩa py. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Davi ma Haquila yvyꞌã reia rupi nonhemi teve, Jesimom katyꞌi? — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami rã Saul opuꞌã vy Zife tekoa eꞌỹa katy oo Davi reka vy. Hexeve ojeꞌoi avi três mil avakue Israel gui oiporavo vaꞌekue.


text:
Saul kuery ijaty okuapy Haquila yvyꞌã re, Jesimom katy, tape yvýry. Haꞌe rã Davi ma tekoa eꞌỹa re oiko. Haꞌe rami vy Saul oeka ouvya Davi oikuaa vy


text:
Davi opuꞌã vy oo Saul kuery ijaty okuapya py. Haꞌe vy oexa Saul onheno oupy rã, Ner raꞌy Abner xondaro kuery re opena vaꞌe guive. Saul ma ijaty okuapy vaꞌe mbyte py onheno oupy. Ijyvýry rupi ma heta vaꞌe kuery ikuai. 


text:
Haꞌe gui Davi aipoeꞌi Heteu pygua Aimeleque haꞌe Joabe rykeꞌy Abisai Zeruia piꞌa vaꞌe pe: — Mavaꞌe tu peo ta xerupive haꞌe kuery ijaty okuapya py Saul ituia py? Abisai ma ombovai: — Xee aa ꞌrã nderupive — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Abisai reve Davi ou pyávy heta vaꞌea py. Haꞌe rã haꞌe py Saul onheno vy oke oupy ijaty okuapy vaꞌe mbyte. Oakã katyꞌi huꞌy guaxu oipyxo imoꞌamy yvy re. Abner haꞌe heta vaꞌe kuery mboae ma ijyvýry rupi meme onheno okuapy. 


text:
Haꞌe gui Abisai aipoeꞌi Davi pe: — Aỹ ma ndepo py Nhanderuete omboaxa ma nderovaigua. Taa xee aỹ taipyxo yvy re huꞌy guaxu py ae, peteĩgueꞌi pyve. Mokoĩgue aipyxo eꞌỹ teĩ haꞌeve ꞌrã — heꞌi. 


text:
Teĩ Davi ombovai vy aipoeꞌi Abisai pe: — Ejuka eme. Mavaꞌe tu Senhor oiporavo vaꞌekue rovai opo oupi ꞌrã ojejavy eꞌỹ re? 


text:
Davi aipoeꞌive ju: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Senhor ae ꞌrã ojuka, eꞌỹ vy omano aguã ára ovaẽ ꞌrã, eꞌỹ vy jogueroꞌaa py oo rã ojukaa ꞌrã, xee eꞌỹ.


text:
Senhor taxejoko oiporavo vaꞌekue re xepo aupi eꞌỹ aguã. Haꞌe rami avi aỹ ma ejopy huꞌy guaxu inhakã katyꞌi oĩ vaꞌe, yryru guive. Haꞌe gui jaa ju — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Davi ojopy uka huꞌy guaxu Saul akã katyꞌi oĩ vaꞌe haꞌe yryru. Haꞌe gui oo ju. Mavaꞌeve ndoexaai, neĩ ndoikuaai, nomyĩai guive. Haꞌe javive okepa tema okuapy, haꞌe kuery hopeyi vaipa aguã rami Senhor ojapo rã. 


text:
Haꞌe gui Davi ma yvyugua rovai re oo ma vy yvyꞌã apyte py hiꞌaĩ mombyryꞌia py. Saul kuery ikuaia gui mombyryꞌi ete hiꞌaĩ.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery pe ojapukai nhendu hoꞌamy, Ner raꞌy Abner pe guive. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Abner, nerembovai vaꞌe tyꞌy? Haꞌe ramo Abner omyĩ vy oporandu: — Mavaꞌe tu ndee, huvixave pe rejapukai aguã? 


text:
Haꞌe ramo Davi ombovai Abner pe: — Ndee taꞌvy ava eꞌỹ teve reiko? Israel kuery vaꞌe regua mavaꞌe tu oiko ndee rami ipoꞌaka vaꞌe? Mbaꞌe re haꞌvy nerepenai ri nderuvixa re? Mbaꞌeta ou kuri peteĩ regua nderuvixa omomba aguã.


text:
Haꞌeveꞌỹa rami rejapo. Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Haꞌeveve pemano, penderuvixarã Senhor oiporavo vaꞌekue re napepenai rire. Aỹ ma exa pota: Mamo tu oĩ huvixa mbaꞌe huꞌy guaxu haꞌe yryru inhakã katyꞌi oĩ vaꞌekue? — heꞌi. 


text:
<n> Teĩgue ju Davi reve Saul peteĩ rami ikuai aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Davi ri ty raꞌea Saul oendu kuaa vy aipoeꞌi: — Ndeayvu eꞌỹ teve, xeraꞌy Davi? Davi ombovai: — Tá xeruvixa, xeayvu ae ri — heꞌi. 


text:
Aipoeꞌive tema: — Xeruvixa, mbaꞌe re tu haꞌe rami ete ri reka riae nerembiguai? Mbaꞌe tu xee ajapo ndere? Mbaꞌe nunga teko vai tu rejou xere?


text:
Aỹ ma xeruvixa, ajerure ndevy: Endu ke xee nerembiguai xeayvu rã. Senhor ae xerovai reo aguã rami ndeapo vaꞌe rire ojopy ꞌrãgue mbaꞌemo ixupe ameꞌẽ vaꞌe. Haꞌe rami avi avakue ri haꞌe rami aguã rami ndeapo vy ayvu vaipy taꞌikuai Senhor renonde. Mbaꞌeta aỹ haꞌe kuery xemoxẽ ma Senhor pegua yvy re aikoague gui, “Tereo, embojerovia tuuete mboae ramigua pe”, heꞌia rami.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ xeruguy tomoẽa eme Senhor pegua yvy gui mombyrya py. Mbaꞌeta ndee Israel pygua huvixave ma jagua ky ramigua rakykue rive reo, inambu pytã rakykue yvyꞌã reia rupi oo vaꞌe rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Saul aipoeꞌi: — Ajejavy rima. Xeraꞌy Davi, ejevy ju haꞌvy, mbaꞌeta ndajapo vai jevyi ꞌrã ndevy. Ange rexa uka xerekovea rembovare vaꞌea. Xee ae ma inhakã porã eꞌỹ vaꞌe rami aiko ajejavy riaea py. 


text:
Haꞌe gui peteĩ-teĩ pe Senhor tomboekovia heko porãa rupi ojeroviapy oikoa. Mbaꞌeta xepo py Senhor nemboaxa vaꞌeri xee ma xepo ndaupixei Senhor oiporavo vaꞌekue rovai.


text:
Ange nderekovea ambovareague rami ae avi Senhor tombovare xerekovea voi, taxereraa jepe opa mbaꞌe vai gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi Davi pe: — Xeraꞌy Davi, imaꞌenduꞌa porãmby tereiko. Mbaꞌeta rejapo ꞌrã mbaꞌemo tuvixa vaꞌe, ndepoꞌaka ꞌrãe — heꞌi. Haꞌe ramo Davi oove ju, haꞌe rã Saul ma guekoa katy ju ojevy. 


text:
<n> Teĩgue ju Davi Gate pygua huvixa Aquis oĩa py ooague</n> Haꞌe rami teĩ Davi ojeupe ae aipoeꞌi: “Xapyꞌa rei ramo amongue ára xee akanhy ꞌrã Saul po py. Haꞌeveve filisteu kuery yvy katy ajava, Israel haꞌe javi rupi Saul xereka oikovya gui ikaneꞌõ vy opytuꞌu aguã. Haꞌe ramo ꞌrãe xee aa jepe ipo gui” heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Davi oiko katu vy seiscentos avakue hupive ikuai vaꞌe reve ojeꞌoi Gate pygua huvixa Maoque raꞌy Aquis oĩa katy.


text:
Gate tetã py ae Davi oiko Aquis reve. Haꞌe rã hupivegua avakue ma peteĩ-teĩ guaꞌyxy kuery reve ikuai. Davi voi mokoĩve guaꞌyxy reve oiko: Jezreel guigua Ainoã, haꞌe Carmelo pygua Nabal raꞌyxykue Abigail.


text:
Haꞌe gui Davi aipoeꞌi Aquis pe: — Xapyꞌa rei ndee xemboaxya rendu vy ke emeꞌẽ peteĩ tetã ndeyvy regua py aĩ aguã. Xee nerembiguai ndaꞌevei ndeyvyꞌiry aĩ aguã tetã huvixave oĩaty mbyte py — heꞌi ramo


text:
haꞌe vaꞌe árave ixupe Aquis omboaxa Ziclague tetã. Haꞌe rami rire aỹ peve Ziclague opyta huvixa Judá pygua mbaꞌe ae.


text:
Haꞌe gui Davi ngupivegua avakue reve ojeꞌoi jepi ꞌrã gesurita kuery, gersita haꞌe amalequita kuery rovai. Haꞌe vaꞌe kuery ma haꞌe vaꞌe yvy re ikuai Sur katy Telã guive Egito yvy peve.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy Davi kuery ombovaipa ꞌrã heravy, ojuka ꞌrã avakue haꞌe kunhague. Ojeupe guarã ogueraapa kuerei vexaꞌi, vaka, mburikaꞌi haꞌe camelo kuery, ajukue guive. Ojevy vy ovaẽ kuerei Aquis oĩa py. 


text:
Haꞌe ramo Aquis oporandu ꞌrã: “Marã ramigua kuery reve tu ange pejogueroꞌa raꞌe?” heꞌi nhavõ Davi ombovai ꞌrã: “Judá regua kuaray puku-a katy ikuai vaꞌe reve ri, jerameel haꞌe queneu kuery kuaray puku-a katy ikuai vaꞌe reve” heꞌi ꞌrã. <n>Haꞌe rami Davi ombovai ombotavy vy. Guetarã Israel kuery reve ae jogueroꞌaa rami ijayvu, Israel kuery rovaigua kuery reve jogueroꞌa vaꞌeri. 


text:
Davi ndojuka eꞌỹi peteĩve ava neĩ kunha ma voi Gate tetã py oguerojevy vaꞌerã. Mbaꞌeta ojeupe ae aipoeꞌi: “Oremombeꞌua eꞌỹ aguã, ‘Haꞌe rami Davi ojapo’, heꞌi vy.” Haꞌe rami vy filisteu kuery yvy re oĩ teria ja ojapo oikovy haꞌe rami ae. 


text:
Aquis ma ojerovia Davi re. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Haꞌe anhetẽ ete ri ojapo guetarã Israel pygua kuery ae voi ndaꞌijaꞌei aguã rami. Haꞌe nunga rupi xevy anhoꞌi riae ꞌrã oiko. 


text:
<n> En-Dor py omanogue mboayvua oiko vaꞌea py Saul ooague</n> Haꞌe vaꞌe jave py filisteu regua xondaro kuery onoꞌõmba okuapy Israel kuery rovai jogueroꞌa aguã. Haꞌe rami vy huvixa Aquis aipoeꞌi Davi pe: — Aikuaa uka ma voi ndevy: Xereve ndee voi reo ꞌrã jogueroꞌaa py, nderevegua avakue reve. 


text:
Davi ombovai: — Haꞌe rami rã reikuaa ꞌrã xee nerembiguai mbaꞌe pa ajapo ꞌrãa — heꞌi. Aquis aipoeꞌive ju Davi pe: — Haꞌe rami rire romoĩ ꞌrã xerarõarã reikoa pukukue re — heꞌi. 


text:
Samuel omano ma vaꞌekue, haꞌe ramo Israel kuery haꞌe javi ojaeꞌo vy onhono porã rakaꞌe Ramá tetã py hekoague py ae. Haꞌe gui Saul oyvy gui oipeꞌapa rakaꞌe omanogue mboayvua haꞌe imbaꞌekuaa vaꞌe kuery haꞌe javi. 


text:
Haꞌe gui filisteu kuery onoꞌõ vy ou Suném py ju ijaty okuapy aguã. Haꞌe ramo Saul omonoꞌõmba avi Israel kuery ramo Gibeá py ijaty okuapy. 


text:
Filisteu kuery ijaty okuapya Saul oexa vy oendu okyjea. Haꞌe vy ipyꞌa tyty vaipa oiny onhemondyi vy.


text:
Haꞌe rami vy Senhor pe oporandu teĩ nombovai, raꞌu rupi, Urim rupi, neĩ profeta kuery ayvu rupi ma voi. <n>Urim ma sacerdote kuery mbaꞌekuaa-a oguereko rakaꞌe . 


text:
Haꞌe ramo Saul aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Pejou na peteĩ kunha omanogue mboayvua, haꞌe vaꞌe oĩa py aa vy aporandu uka aguã. Hembiguai kuery ombovai: — Oiko peteĩ kunha En-Dor py omanogue mboayvua — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Saul ndojekuaa ukai aguã amboae ao omoĩ reve oo. Hupive ma oo avi mokoĩ avakue. Haꞌe vy pyávy ovaẽmba kunha vaꞌea py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ndevy ajerure omanogue remboayvu aguã. Haꞌe vy rembovy ꞌrã aipota vaꞌe ae. 


text:
Kunha vaꞌe ombovai: — Haꞌe rami avi reikuaa porã huvixa Saul ojapoague, mbaꞌeta oipeꞌapa rakaꞌe omanogue mboayvua haꞌe imbaꞌekuaa vaꞌe kuery. Mbaꞌe re tu amano aguã rami rive reju, xejuka ukaxe vy? — heꞌi 


text:
Haꞌe ramo ixupe Saul oura Senhor rery rupi: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Ndoikoi ꞌrãe haꞌe nungakue re nembopagaarã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe Samuel oexa vy ojapukai atã reve aipoeꞌi Saul pe: — Mbaꞌe re tu xembotavy? Mbaꞌeta ndee ae ri tu huvixa Saul. 


text:
Huvixa ombovai: — Ekyje eme. Mbaꞌe tu rexa? — heꞌi. Kunha vaꞌe ombovai Saul pe: — Peteĩ aexa nhanderuete ramigua yvy gui oẽ rã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo oporandu ju: — Mbaꞌexa tu ojekuaa? Kunha vaꞌe ombovai: — Oẽ ouvy vaꞌe ma tujaꞌi, ao puku py onheovã vaꞌe — heꞌi. Haꞌe ramo Samuel ae ria Saul oikuaa vy guenapyꞌã re oĩ ngova yvy re omovaẽ reve. 


text:
Haꞌe gui Samuel aipoeꞌi Saul pe: — Mbaꞌe re tu xemoangeko, aẽ jevy aguã rami rejapo vy? Saul ombovai: — Xeporiau vaipa aikovy, xerovai filisteu kuery jogueroꞌa rã. Nhanderuete voi xegui ojepeꞌa vy naxembovaivei, profeta kuery rupi, neĩ raꞌu rupi ma voi. Haꞌe nunga rupi roenoĩ uka, xevy remombeꞌu aguã ajapo vaꞌerã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Samuel aipoeꞌi: — Mbaꞌe re haꞌvy xevy reporandu ri, Senhor ndereja vy nderovaigua oiko rire?


text:
Mbaꞌeta Senhor ndere ojapo xevy aipoeꞌi ukaague rami. Ndepo gui ndepoꞌakaa oipeꞌa vy neirũ Davi pe ju omboaxa.


text:
Senhor ayvu re nderejapyxakai vy neremombai karamboae Amaleque kuery opoxya rupi omomba ukaague rami vy. Haꞌe nunga rupi ae Senhor nemoĩ vai aỹ.


text:
Senhor nemboaxa ꞌrã filisteu kuery po py, Israel kuery haꞌe javi reve. Haꞌe gui koꞌẽ ramo ndee haꞌe nderaꞌy kuery xereve ma ꞌrã peiko. Filisteu kuery po py Senhor omboaxa avi ꞌrã Israel kuery ijaty okuapy vaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramove Saul hoꞌa vy ipukupa oupy yvy rupi. Okyje vaipa oupy Samuel ayvu gui. Haꞌe vy naꞌimbaraetevei, haꞌe vaꞌe ára, pyávy voi mbaꞌeve ndoꞌui rire.


text:
Saul ituia katy kunha vaꞌe ovaẽveꞌi ovy vy oexa ndojepokuaavei etea. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Maꞌẽ, xee nerembiguai ma rejerurea aendu vy ndajeayvuveikue py ajapopa kuri ndeayvuague.


text:
Teĩ aỹ ma ndee ju endu xee nerembiguai xeayvua. Tamoĩ mbojape reꞌu vaꞌerã. Heꞌu, nembaraete ma vy tape rupi reo aguã. 


text:
Haꞌe rami teĩ ndoipotai vy aipoeꞌi: — Xee ndaꞌui ꞌrã — heꞌi. Haꞌe rami teĩ hembiguai kunha vaꞌe reve omeꞌẽ nheaꞌã rei ramo ojapyxaka. Haꞌe vy yvy gui opuꞌã vy oguapy oiny tupa py.


text:
Kunha vaꞌe oguereko peteĩ vaka raꞌy omongyra vaꞌekue. Ojuka pojava. Trigo kuꞌi avi ogueru vy omoapomo, haꞌe ombojy mbojape imbovua eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe rami vy Saul haꞌe hembiguai kuery pe ogueru ramo okaru okuapy. Haꞌe gui opuꞌãmba vy ojeꞌoipa ju pyavyve. 


text:
<n> Davi re filisteu kuery ndojeroviaveiague</n> Haꞌe gui filisteu kuery omonoꞌõmba xondaro kuery Afeca py. Haꞌe rã Israel kuery ma Jezreel py yvu oĩ vaꞌe katyꞌi ijaty okuapy.


text:
Haꞌe katy filisteu kuery yvatekueve vaꞌe ojeꞌoi cem haꞌe mil reve-reve. Haꞌe rã Davi haꞌe avakue hexeve ikuai vaꞌe ma oo Aquis reve hakykue guarã. 


text:
Filisteu kuery yvatekueve vaꞌe aipoeꞌi okuapy: — Kovaꞌe hebreu kuery, mbaꞌe tu ojapo okuapy apy? Aquis ombovai filisteu kuery yvatekueve vaꞌe pe: — Haꞌe vaꞌe pa Davi eꞌỹ, Israel pygua huvixa Saul rembiguai eꞌỹ teve? Kueve ma guive xereve ae oiko. Haꞌe gui hexe ndajou vai, xea py ou guive aỹ peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ filisteu kuery yvatekueve vaꞌe ivai vaipa ixupe. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Embojevy ju haꞌe vaꞌe ava hekoarã remeꞌẽague katy. Ndaꞌevei nhandereve oo aguã jajogueroꞌaa py, nhanderovaigua oiko eꞌỹ aguã. Mbaꞌeta haꞌe rami eꞌỹ vy mbaꞌexa vy ꞌrã tu haꞌeve nguvixa reve peteĩ rami ju ikuai aguã, nhande kuery akãgue ogueraa eꞌỹ vy?


text:
Haꞌe vaꞌe pa Davi eꞌỹ? Ojerokya py joupe-upe ombovai vy aipoeꞌi: “Saul ma ojuka mil, haꞌe rã Davi ma dez mil ojuka vaꞌekue” heꞌiague vaꞌe eꞌỹ teve? 


text:
Haꞌe rami rã Aquis oenoĩ Davi. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Ndee ma anhetẽ rupi reiko vaꞌe. Haꞌe gui xevy rã haꞌevea rami vy rei orereve kovaꞌe rojogueroꞌaa py reo. Mbaꞌeta xea py rejuague guive kovaꞌe ára peve mbaꞌeve py ndojou vaiai ndere. Haꞌe rami teĩ yvatekueve vaꞌe ma ndojou porãi.


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Aquis pe: — Haꞌe rami avi mbaꞌe tu xee ajapo? Haꞌe eꞌỹ vy mbaꞌe tu xee nerembiguai re rejou vai, ndevy ambaꞌeapo ypya ára guive aỹ peve, xeruvixa rovaigua kuery rovai xee voi ajogueroꞌa eꞌỹ aguã? 


text:
Aquis ombovai: — Xee ma aikuaa porã. Xevy rã anhetẽ Nhanderuete guigua anjo rami reiko porã vaꞌe teĩ. Haꞌe rã filisteu kuery yvatekueve vaꞌe ma “Too eme orereve jogueroꞌaa py” heꞌi okuapy.


text:
Evy voi haꞌvy koꞌẽ rai ramove nerembiguai kuery ndereve ou vaꞌekue reve. Kuaray hexakãꞌi ramove pevypa, haꞌe tapeo — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo koꞌẽ rai ramove Davi ovy avakue hexeve ikuai vaꞌe reve, filisteu kuery yvy katy ju ojevy ojeꞌoivy aguã. Haꞌe rã filisteu kuery ma Jezreel katy ojeꞌoi. 


text:
<n> Ziclague tetã gui Amaleque kuery opa mbaꞌe ogueraapaague</n> Haꞌe gui mboapy araa py Davi hexevegua avakue reve ovaẽmba Ziclague tetã py. Haꞌe vy oikuaa Amaleque pygua kuery ou vy kuaray puku-a katygua kuery re opuꞌãague, haꞌe Ziclague tetã ombovaipa vy oapypa ma rakaꞌeague.


text:
Haꞌe vy kunhague ojou vaꞌe tema ogueraapa rakaꞌe ojeupe guarã. Haꞌe rami avi mavaꞌeve ndojukai: kyrĩgue neĩ tujakue. Ngupive ogueraapa rive ojeꞌoivy ouague rupi.


text:
Haꞌe gui tetã py Davi haꞌe hexevegua avakue ou vy oexa rã okaipa rakaꞌe. Haꞌe rã taꞌyxy kuery, taꞌy haꞌe tajy kuery ogueraapaa rakaꞌe. 


text:
Haꞌe rami rã Davi haꞌe hexeve ikuai vaꞌe ojapukai atã reve ojaeꞌo. Ojaeꞌo raxa okuapy ikangypa peve.


text:
Davi raꞌyxy mokoĩve avi ogueraa rakaꞌe: Jezreel guigua Ainoã, haꞌe Carmelo pygua Nabal raꞌyxykueꞌi Abigail.


text:
Davi iporiau vaipa, mbaꞌeta hexevegua avakue ita py ojapipa aguã re ijayvu okuapy rã. Peteĩ-teĩ ivai okuapy guaꞌy haꞌe guajy kuery re. Haꞌe rami teĩ Davi ma Senhor nguuete re vy ipyꞌa guaxuve ju. 


text:
<n> Ojokua reve reve ogueraa pyre Davi oguerupa jevyague</n> Haꞌe gui Davi aipoeꞌi sacerdote Aimeleque raꞌy Abiatar pe: — Eru manto sacerdote pegua — heꞌi ramo Abiatar ogueru Davi pe. 


text:
Haꞌe gui Senhor pe Davi oporandu vy aipoeꞌi: — Aa ꞌrã teve haꞌe kuery rakykue? Aupity ꞌrã teve? Senhor ombovai: — Tereo, peupity ꞌrãe. Haꞌe vy peraa jepepa ju ꞌrã ogueraa vaꞌekue haꞌe javi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Davi oo seiscentos avakue hexeve ikuai vaꞌe reve. Besor yakãꞌi py ovaẽ ramo amongue opyta ikaneꞌõve vaꞌe-vaꞌe.


text:
Haꞌe rã Davi quatrocentos avakue reve oove tema. Duzentos ma takykue opyta vaꞌekue, ikaneꞌõ vy Besor yakãꞌi ndoaxai vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui nhuũndy rupi ojou okuapy peteĩ ava Egito pygua, Davi oĩa py ogueru. Ixupe mbojape omeꞌẽ rã hoꞌu. Omeꞌẽ avi yy oyꞌu aguã.


text:
Omeꞌẽ avi peteĩ figo pirukue apomo raꞌykueꞌi, mokoĩ uvaꞌa pirukue guive. Haꞌe ramo hoꞌupa. Haꞌe gui ikangy gui imbaraeteve ju, mboapy ára haꞌe mboapy pytũ re ma mbaꞌeve ndoꞌuvei, neĩ yy ndoyꞌuvei vaꞌekue. 


text:
Haꞌe ramo ma Davi oporandu: — Mavaꞌe regua tu ndee? Magui tu reju? Egito pygua kunumi vaꞌe ombovai: — Xee tu Amaleque regua rembiguai rima. Mboapy ára re xembaꞌeaxy ramo xepatõ xereja apy.


text:
Ore kuery romomba rojuvy kuaray puku-a katy queretita kuery, Judá yvy regua kuery, haꞌe gui Calebe regua kuaray puku-a katygua. Haꞌe vy Ziclague tetã voi roapypa rojuvy — heꞌi. 


text:
Davi aipoeꞌi: — Haꞌeve pa reo vy haꞌe kuerya py xereraa aguã? Ombovai: — Nhanderuete rery rupi haꞌvy eura xevy xejuka eꞌỹ aguã, haꞌe xepatõ po py ju xemboaxa eꞌỹ aguã. Haꞌe rami rã aa ꞌrã roguereko aguã haꞌe kuery ikuaia peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui oo, ogueraa henoiny. Haꞌe ramia ja Amaleque pygua kuery ma joa rupi eꞌỹ-eꞌỹ ikuai haꞌe vaꞌe yvy re. Okaru haꞌe oyꞌu okuapy, ovyꞌa vaipa okuapy omondakue haꞌe javi filisteu kuery yvy haꞌe Judá gui ogueru vaꞌekue re. 


text:
Koꞌẽ raiꞌi ramove Davi kuery ojuka okuapy kaꞌaruꞌi peve. Haꞌe ramo haꞌe kuery vaꞌe regua peteĩve ma ndoo jepei, quatrocentos kunumigue camelo áry oĩ vaꞌe anho onhamba.


text:
Haꞌe rami py Davi ogueraa jepepa nho ju Amaleque pygua kuery ogueraa vaꞌekue-ꞌekue. Ogueraa jepe avi guaꞌyxy mokoĩve.


text:
Mbaꞌeveꞌi ndoatai, kyrĩgue neĩ tujakue, taꞌy neĩ tajy kuery, neĩ omondakue ogueraa vaꞌekue ma voi, neĩ mbaꞌeve haꞌe kuery ogueraapa vaꞌekue. Davi oguerupa nho ju.


text:
Haꞌe gui Davi ojopypa avi heruvy vexaꞌi haꞌe vaka. Haꞌe nunga Davi renonde omondyi heravy vaꞌe aipoeꞌi: — Kovaꞌe ma Davi ogueru vaꞌe. 


text:
<n> Davi mbaꞌemo ombojaꞌo ukaague</n> Haꞌe gui Davi ovaẽ ouvy duzentos avakue ikaneꞌõ vy ndoovei vaꞌekuea py, Besor yakã yvýry opytapa okuapyague py ae. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe kuery oupa Davi ovaexĩ vy, hupive ou okuapy vaꞌe voi. Haꞌe kuery oua py Davi ovaẽveꞌi ouvy vy oxarura porãꞌi.


text:
Haꞌe rami teĩ Davi rupive ojeꞌoi vaꞌekue regua iporayvu eꞌỹ vaꞌe, nheꞌẽ vai raꞌy kuery ombovai vaikue reve aipoeꞌi okuapy: — Nhande kuery reve haꞌe kuery ndooi rire nanhameꞌẽi ꞌrã mbaꞌeve rei ogueraapa pyre jaru ju vaꞌekue. Peteĩ-teĩ peraa penderaꞌyxy haꞌe penderaꞌy kuery rive. Haꞌe vy tapeopa ju — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami teĩ Davi aipoeꞌi: — Xeryvy kuery, evoko rami eꞌỹ pejapo Senhor nhandevy omeꞌẽ vaꞌekue re, nhandere opena vy nhande po py nhanderovai ou vaꞌekue omboaxapa rire.


text:
Mavaꞌe ꞌrã tu ojapyxaka haꞌe rami pendeayvua re? Mbaꞌeta pejogueroꞌa vy peo vaꞌekue pejopya rami ae avi ꞌrã mbaꞌe rei-rei rarõa py opyta vaꞌekue voi ojopy. Joo rami meme ꞌrã jajopy — heꞌi.


text:
Ziclague tetã py Davi ovaẽ vy mbaꞌemo re imonda vy ogueraapa pyre ogueraa ukapa ju Judá regua tujakueve oirũ kuery ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy haꞌe vaꞌe kuery pe aipoeꞌi uka: — Kovaꞌe ma pendevy romeꞌẽ rive Senhor rovaigua kuery ogueraapa vaꞌekue regua — heꞌi.


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Israel kuery reve filisteu kuery jogueroꞌa ramo avakue Israel regua onhamba filisteu kuery gui. Haꞌe ramo Gilboa yvyꞌã re ojukapa.


text:
Filisteu kuery ojoko avi Saul haꞌe taꞌy kuery. Haꞌe vy ojuka Saul raꞌy kuery Jônatas, Abinadabe haꞌe Malquisua.


text:
Haꞌe gui Saul aipoeꞌi huꞌy jokoa reraa pe: — Ekyi ndekyxe haꞌe xepyxo, haꞌe kuery opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue ou vy xepyxo vy xejojai rei eꞌỹ aguã — heꞌi teĩ huꞌy jokoa reraa ndoipyxoxei, okyje vaipa vy. Haꞌe ramo Saul ae kyxe ojopy vy hakua re hoꞌa.


text:
Haꞌe rami py Saul omano, taꞌy kuery voi, huꞌy jokoa reraa reve. Avakue hexeve ikuai vaꞌe voi haꞌe vaꞌe ára ojukapaa.


text:
Haꞌe gui avakue Israel regua yvyugua rupi haꞌe Jordão yakã rovai hekoa vaꞌe oexapa okuapy oirũ kuery onhambaa, haꞌe Saul guaꞌy kuery reve omanomba maa. Haꞌe rami vy haꞌe kuery voi guekoa oejapa vy onhamba avi. Haꞌe gui filisteu kuery ou vy haꞌe py ju hekoa. 


text:
<n><i> </i></n> Koꞌẽ jevy filisteu kuery ou omanogue mbaꞌekue ogueraapa aguã. Haꞌe rami vy ojou Saul haꞌe taꞌy kuery mboapyve Gilboa yvyꞌã re omanoague py.


text:
Haꞌe rami vy Saul akãgue ojaya vy hembiporukue ogueraapa. Filisteu kuery yvy haꞌe javi rupi omondouka ayvu mombeꞌuarã, haꞌe nungakue omombeꞌu aguã taꞌangaa pegua oo ikuai vaꞌe rupi, haꞌe guetarã kuery haꞌe javi pe.


text:
Saul rembiporukue ma Astarote raꞌangaa oĩa py ogueraa. Haꞌe rã hetekue ma Bete-Seã tetã kora re omboja imoiny. 


text:
Haꞌe rami vy avakue ipyꞌa guaxukueve vaꞌe opuꞌãmba vy pytũ mbukukue re oguata ojeꞌoivy. Haꞌe vy Bete-Seã tetã kora gui omboi heruvy Saul haꞌe taꞌy kuery retekue. Jabes tetã py oupa ju vy oapypa.


text:
Ikãgue ojopy vy ojatypa Jabes py ae, yvyra ikuai vaꞌe guy py. Haꞌe vy sete ára re okaru eꞌỹ re ikuai. 


text:
<n>Mokoĩa kuaxia Samuel ꞌepyre oĩa</n> <n> Israel kuery oitypa haꞌe Saul omano aviague Davi pe omombeꞌuague</n> Saul omano ma rire Davi ojevy ju Amaleque kuery oitypaague gui. Haꞌe vy mokoĩ ára re oiko Ziclague tetã py.


text:
Mboapy araa py, Saul pegua kuery ijaty okuapya gui ou peteĩ ava ijao xoropa rei vaꞌe, oakã áry yvy omoĩmba rei reve. <n>Oao omondoropa rei haꞌe oakã re yvy omoĩ Saul omanoague re ipyꞌa vai vy (Gênesis 37.29,34, 1 Samuel 4.12, 2 Samuel 1.11). Davi oĩa py haꞌe vaꞌe ovaẽ vy ojeroꞌa, yvy re oĩ guenapyꞌã re. 


text:
Davi oporanduve ju: — Mbaꞌe tu oiko haꞌe py? Emombeꞌu ke xevy. Ombovai: — Jogueroꞌaa gui ore kuery ronhamba, heta hoꞌa vy omano rã, Saul haꞌe taꞌy Jônatas guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Davi aipoeꞌi kunumi imombeꞌua vaꞌe pe: — Mbaꞌexa tu haꞌvy reikuaa Saul haꞌe taꞌy Jônatas omanoa? 


text:
Haꞌe rã kunumi imombeꞌua vaꞌe aipoeꞌi: — Avaẽ xapyꞌa rei Gilboa yvyty re. Haꞌe rã Saul ojeko oiny guembiporu huꞌy re. Haꞌe gui karóxa haꞌe kavaju árygua kuery ojokove tema okuapy.


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi xevy: “Eju haꞌvy, xeꞌáry epuꞌã heꞌamy haꞌe xejuka, mbaꞌeta xerajyjeapa rei vaꞌeri xerekovea oime teri”, heꞌi.


text:
Haꞌe ramo hiꞌáry apuꞌã haꞌamy vy ajuka, mbaꞌeta xee aikuaa porã ndoikovei ꞌrãa hoꞌa ma rire. Haꞌe vy coroa oĩ vaꞌekue ajopy haꞌe ipoapy regua, haꞌe gui aru apy ndevy xeruvixa — heꞌi. 


text:
<n> Davi ojuka ukaague Amaleque regua</n> Haꞌe rami rã Davi oao ae ojopy vy omondoro, avakue hexeve ikuai vaꞌe haꞌe javive Davi ojapoa rami avi ojapo okuapy.


text:
Iporiaupa, ojaeꞌopa okuapy, haꞌe vaꞌe ára okaru eꞌỹ re ikuai kaꞌaru peve, Saul haꞌe taꞌy Jônatas omano ramo, haꞌe Senhor pegua Israel kuery re guive, kyxe py hoꞌapa rire. 


text:
Davi aipoeꞌive ju kunumi imombeꞌua vaꞌe pe: — Maguigua tu ndee? Ombovai: — Xee tu amboae guigua raꞌy, Amaleque regua — heꞌi. 


text:
Davi aipoeꞌi ixupe: — Mbaꞌexa tu nderekyjei ri raꞌe Senhor oiporavo vaꞌekue rovai ndepo reupi aguã? 


text:
Haꞌe gui ma Davi oenoĩ peteĩ kunumi vaꞌe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Eju, epuꞌã pevaꞌe ava re — heꞌi. Haꞌe ramo oipyxo rã omano. 


text:
Davi aipoeꞌi vaꞌekue: — Ndere ae toĩ nderuguy moẽague repaga aguã, mbaꞌeta ndejuru py ae nderovai remombeꞌu vy “Ajuka Senhor oiporavo vaꞌekue”, ꞌre vaꞌekue. 


text:
<n> Saul haꞌe Jônatas re Davi ipyꞌa vaia rupi oporaiague</n> Haꞌe gui Davi ojaeꞌo Saul haꞌe taꞌy Jônatas re. Po rami oporaei iporiaua rupi.


text:
Judá raꞌy kuery haꞌe javi omboꞌe uka avi kovaꞌe mboraei guyrapa regua, kuaxia para heko porã vaꞌe kuery rekokue oĩa vaꞌe re. 


text:
 — Israel kuery, perovyꞌa rei vaꞌekue hoꞌa ma pendeyvy re yvyꞌã oĩ vaꞌe re! <PI2>Mbaꞌexa tu ipyꞌa guaxukueve hoꞌapa! 


text:
 Haꞌe rã Gate tetã py ma pemombeꞌu eme, <PI2>peikuaa uka eme guive Asquelom tetã py tape ikuai vaꞌe rupi, filisteu kuery rajy kuery oguerovyꞌa rei eꞌỹ aguã, opire omboi uka eꞌỹ vaꞌe rajy kuery ovyꞌa rei reve opo-opo eꞌỹ aguã. <n>Gate haꞌe Asquelom ma Israel rovaigua kuery filisteu vaꞌe retã. 


text:
 Haꞌe gui Gilboa yvyꞌã peiko vaꞌe, <PI2>pendeꞌáry toꞌave eme yxapy neĩ oky, pendere toikove eme mbaꞌemo aju, mbaꞌeta haꞌe py ma ipyꞌa guaxukueve mbaꞌe huꞌy jokoa ojeatypa yvy re, Saul mbaꞌe huꞌy jokoa voi hoꞌa rire nomboveraavei ma ꞌrã azeite py. 


text:
 Jônatas peteĩgueve ma voi ndogueropytuꞌui vaꞌekue guapa, <PI2>neĩ Saul ndogueru jevy rivei vaꞌekue okyxe, ojuka vaꞌekue ruguy haꞌe ipyꞌa guaxukueve kyrakue oĩ eꞌỹ re. 


text:
 Saul haꞌe Jônatas ma ijaꞌea haꞌe oayvuve pyre, <PI2>oikovea ja haꞌe omano ma teĩ nombojaꞌoai! Taguato gui ipojavave, haꞌe guary gui imbaraeteve vaꞌekue. 


text:
 Peẽ Israel rajy kuery, pejaeꞌo Saul re, <PI2>ajukue pytã vaꞌe py pemonhemonde, haꞌe ouro guigua py pendeao ombojegua vaꞌekue re. 


text:
 Xeryvy Jônatas, xeporiau aikovy ndere! <PI2>Ndee xerayvu vaipa vaꞌekue! Xerayvu ete vy kunhague gui voi ndee xerayvuve vaꞌekue. 


text:
<n> Judá pygua ruvixarã Davi omoĩ okuapyague</n> Haꞌe vaꞌe rire Davi oporandu Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Aa ꞌrã teve Judá tetã regua py? Senhor ombovai: — Tereo — heꞌi. Davi oporanduve ju: — Mamo katy ete ꞌrã aa? Senhor ombovai: — Hebrom katy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Davi oo haꞌe katy. Taꞌyxy mokoĩve ojeꞌoi avi: Jezreel pygua Ainoã haꞌe Carmelo pygua Nabal raꞌyxykueꞌi Abigail.


text:
Davi oguerupa avi hexevegua avakue, peteĩ-teĩ taꞌy kuery reve. Haꞌe rami vy Hebrom tekoa py ju ikuai. 


text:
Haꞌe gui Davi oĩa py Judá pygua avakue ou vy omoĩ nguvixarã. Davi pe omombeꞌu avi: — Avakue Saul retekue nhono porãare ma Jabes-Gileade pygua meme — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Jabes-Gileade pygua avakue pe Davi omondouka ayvu mombeꞌuarã kuery aipoeꞌi aguã: “Tove Senhor tapenemoingo porã, penderuvixakue pe pejapo porãague re, Saul retekue penhono porã rire! <n>Jabes-Gileade tekoa ma Davi retarã kuery Judá regua eꞌỹ, Israel regua ramo ma haꞌe pygua kuery reve ijayvu porãꞌi, ixupe guarã ju ikuai aguã. 


text:
Haꞌe gui aỹ ma tove Senhor tapenderereko penemboaxya haꞌe ojeroviapy oikoa rupi. Xee voi ajapo porã ꞌrã haꞌe rami pejapo porãague re.


text:
Aỹ ma pendepo taꞌimbaraete, tapendepyꞌa guaxu guive, mbaꞌeta penderuvixa Saul omano ma teĩ xee ju Judá regua kuery xemoĩ nguvixarã” heꞌi uka. 


text:
<n> Israel pygua ruvixarã Abner omoĩague Isbosete</n> Haꞌe gui Saul pegua xondaro kuery ruvixa Ner raꞌy Abner ma Maanaim tetã py ogueraa Saul raꞌykue Isbosete.


text:
Haꞌe py ma omoĩ huvixarã Gileade yvy re, Aser, Jezreel, Efraim, Benjamim haꞌe Israel haꞌe javi re opena aguã.


text:
Saul raꞌykue Isbosete ma quarenta maꞌetỹ rivyvyi oguereko Israel re opena ypyꞌi jave. Haꞌe vy mokoĩ maꞌetỹ peveꞌi oĩ. Judá regua kuery anho ikuai Davi pegua.


text:
<n> Isbosete pegua kuery re Davi pegua kuery ipoꞌakaague</n> Haꞌe gui Ner raꞌy Abner ma Maanaim gui ogueraa Saul raꞌykue Isbosete pegua avakue Gibeão peve.


text:
Haꞌe rã Davi pegua avakue ma Zeruia piꞌa Joabe ogueraa avi haꞌe py. Haꞌe rami vy nhovaexĩmba Gibeão yy omboty pyre katyꞌi. Jovaive-ive re ikuai, hovai katy haꞌe kyvõ katy.


text:
Abner aipoeꞌi Joabe pe: — Topuꞌã kunumigue, tajogueroꞌa nhanerenonde. Joabe ombovai vy — Topuꞌã haꞌvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã opuꞌã jogueruvy jojoꞌi rami: doze Benjamim regua Saul raꞌy Isbosete pegua, haꞌe gui doze avakue Davi pegua ju.


text:
Peteĩ-teĩ ojopy ngovaigua akã re, jopyxo kyxe py joyke py. Haꞌe vy jojavi hoꞌapa. Haꞌe rami rire haꞌe vaꞌe henda pe ma “Yvy kyxe” ꞌea, Gibeão katyꞌi oĩ. 


text:
Haꞌe vaꞌe árave jogueroꞌave tema okuapy. Haꞌe rã Davi pegua avakue oitypa Abner haꞌe Israel regua kuery re. 


text:
<n> Abner ojukaague Asael</n> Haꞌe py ma ikuai Zeruia piꞌa mboapyve: Joabe, Abisai haꞌe Asael. Asael ma guaxu kaꞌaguy regua rami inhakuã vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Asael ma Abner rakykue oo. Oeka ovya rupi ndoikei oiporu kuaa katy, neĩ oiporu kuaa eꞌỹa katy ma voi. 


text:
Haꞌe ramo Abner guakykue katy omaꞌẽ vy oporandu ovy: — Ndee ae ri tyꞌy Asael? Ombovai vy: — Xee ae ri — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Abner aipoeꞌi ixupe: — Eike haꞌvy reiporu kuaa katy, eꞌỹ vy reiporu kuaa eꞌỹa katy. Ejogueroꞌa peteĩ kunumi vaꞌe reve, ixugui ae eipeꞌa hembiporu jogueroꞌaa pygua — heꞌi teĩ Asael ma ndojepeꞌaxei hakykue ooa gui. 


text:
Teĩgue ju Abner aipoeꞌi ixupe: — Ejepeꞌa na xerakykue gui. Mbaꞌe re tu xee rojuka ta, haꞌe yvy py roity rive? Haꞌe rami vy mbaꞌexa tu xee ajoexa ta nderyvy Joabe reve?


text:
Haꞌe rami teĩ Asael ndojepeꞌaxei ae ramo hye py Abner oipyxo huꞌy guaxu rapyta py rive, ikupe gui omboaxa. Haꞌe ramo Asael hoꞌa vy haꞌe pyve omano. Omanoague py ovaẽ vaꞌe tema opyta kuerei ꞌrã. 


text:
<n> Abner pegua avakue rakykue Joabe ooague</n> Haꞌe gui Joabe haꞌe Abisai ju Abner rakykue ojeꞌoi. Kuaray oikeꞌi ma jave ovaẽ jogueravy Amá yvyꞌã re. Haꞌe vaꞌe ma Giá katyꞌi oĩ, Gibeão tekoa eꞌỹa katy tape oo vaꞌe yvyꞌiry.


text:
Haꞌe gui Benjamim raꞌy kuery onoꞌõmba vy Abner rupive ojeꞌoi vy peteĩ yvyꞌã apyte áry ijaty okuapy peteĩ rami. 


text:
Haꞌe ramo Abner ojapukai Joabe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Kyxe py nhanhomomba riae ꞌrã teve? Ndereikuaai teve opaa py joe nanhandeaꞌevei ꞌrãa? Rakaꞌe peve ꞌrã tu neremombytuꞌui penderegua kuery reve orerakykue peoa gui? 


text:
Joabe ombovai: — Anhetẽ ete Nhanderuete oikove vaꞌe rery rupi aura vy aipoaꞌe: Nami nandeayvui vaꞌe rire koꞌẽ rã ajeꞌiveꞌi mae ma ꞌrãgue ore kuery ropytuꞌu oreryvy kuery rakykue rupi rooa gui — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Joabe mimby guaxu omonheꞌẽ rã haꞌe kuery haꞌe javi opytapa, haꞌe vy ndoovei Israel kuery rakykue rupi, ndajogueroꞌa nhoi guive.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe pytũ mbukukue re Abner haꞌe ixupegua avakue oguata yvy joja reia rupi. Jordão yakã oaxapa vy ajeꞌiveꞌi reve oguatave vy ovaẽmba Maanaim py.


text:
Haꞌe rami py Joabe ndoovei Abner rakykue. Haꞌe vy ojeupegua kuery omboatypa rã oata raꞌe dezenove Davi pegua avakue, Asael oipapa eꞌỹ re.


text:
Vaꞌeri Davi rembiguai kuery ma trezentos e sessenta avakue ojuka vaꞌekue Benjamim regua Abner reve ojeꞌoi vaꞌekue, haꞌe ramo omanomba.


text:
Asael retekue ma haꞌe kuery ogueraa vy onhono porã okuapy tuu rupa py ae, Belém katyꞌi. Haꞌe vaꞌe pytũ mbukukue re Joabe haꞌe avakue hexeve ikuai vaꞌe oguatave vy Hebrom tetã py ikoꞌẽmba jogueravy. 


text:
Davi ro pygua kuery reve Saul ro pygua kuery jogueroꞌa are rakaꞌe. Haꞌe rami teĩ Davi kuery imbaraeteve, haꞌe rã Saul ro pygua kuery ma ikangyve ojeꞌoivy. 


text:
Mokoĩa ma Carmelo pygua Nabal raꞌyxykueꞌi Abigail piꞌa Quileabe. Mboapya ma Gesur pygua huvixa Talmai rajy Maaca piꞌa Absalão.


text:
Mboapy memea ma Davi raꞌyxy Eglá piꞌa Itreão. Haꞌe kuery ma Davi raꞌy kuery Hebrom py ae ikuai vaꞌekue. 


text:
<n> Davi reve peteĩ rami ikuai aguã Abner ojapoague</n> Davi haꞌe Saul ro pygua kuery jogueroꞌa jave Saul ro pygua ikuai vaꞌe gui Abner ipoꞌakave ovy.


text:
Oiko avi rakaꞌe Saul raꞌyxy jevykue Rispa hery vaꞌe, Aiá rajy. Haꞌe gui Isbosete oporandu Abner pe: — Mbaꞌe re tu ndee renheno xeru raꞌyxy jevykue reve? 


text:
Haꞌe rami Isbosete ijayvu rã Abner oendu vy ivai vaipa ixupe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xee ri tyꞌy jagua akã aiko, Judá kuerya katy aa aguã? Ange teri ajapo porã nderu Saul ro pygua kuery pe, tyvy haꞌe irũ kuery pe guive. Xee ma noromboaxai Davi po py. Haꞌe rami teĩ aỹ remombeꞌu haꞌe vaꞌe kunha reve atekoavya rami.


text:
Mbaꞌeta Saul ro pygua poꞌakaague amboaxa ꞌrã joupe. Haꞌe rami vy ajapo ꞌrã Davi ju Israel haꞌe Judá kuery re ipoꞌaka aguã rami, Dã guive Berseba peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Abner ojegui ae omondouka ayvu mombeꞌuarã Davi pe. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Mavaꞌe po py tu kovaꞌe yvy itui? Xereve haꞌvy ejapo peteĩ rami jaiko aguã, haꞌe ramo xee roipytyvõ ꞌrã ndepo py Israel kuery haꞌe javi amboaxa vy — heꞌi uka. 


text:
Davi ombovai: — Haꞌeve, ndereve ajapo ꞌrã peteĩ rami jaiko aguã, vaꞌeri peteĩ mbaꞌe ma aipota: Xea py reju vy reru ꞌrã Saul rajy Mical. Haꞌe rami eꞌỹ vy nderexai ꞌrã xerova — heꞌi. <n>Saul rajy Mical ma Davi raꞌyxyrã omeꞌẽ vaꞌekue ri ixugui oipeꞌa vy amboae ava pe ju omboaxa rakaꞌe (1 Samuel 18.27, 25.44). 


text:
Saul raꞌykue Isbosete pe voi Davi ombou ayvu mombeꞌuarã. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Embou ju xeraꞌyxy Mical, cem filisteu kuery pire amboiague re xeraꞌyxyrã ajogua vaꞌekue — heꞌi.


text:
Ime oo ranhe oiny hakykueꞌi, ooa rupi ojaeꞌo ovy Baurim peve. Haꞌe rã ixupe Abner — Tereo, ejevy ju eovy — heꞌi ramo mae ojevy. 


text:
Haꞌe gui Abner jogueroayvu Israel regua nhomongetaa ikuai vaꞌe reve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Kueve ma pemoĩxe Davi penderuvixarã.


text:
Aỹ ma pejapo ete, mbaꞌeta Davi pe Senhor ijayvu vaꞌekue: “Xerembiguai Davi rupi vy xevygua kuery araa jepepa ꞌrã filisteu kuery haꞌe hovaigua kuery haꞌe javi po gui”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Benjamim kuery pe ju Abner omombeꞌu uka haꞌe rami ae. Haꞌe vy Davi oĩa katy oo Hebrom tetã py, ixupe omombeꞌu aguã Israel haꞌe Benjamim regua kuery haꞌe javi oipota okuapya. 


text:
Haꞌe rami vy Abner aipoeꞌi Davi pe: — Xeruvixa, xee apuꞌã vy aa ꞌrã Israel kuery haꞌe javi amonoꞌõmba aguã ndeea py, ndereve ojapo okuapy aguã ndevy ikuai aguã — heꞌi. Haꞌe rami rã Davi Abner omondouka ramo oo porãꞌi. 


text:
<n> Nhemi rupi Joabe Abner ojukaague</n> Haꞌe jave ma Davi haꞌe Joabe rembiguai kuery jogueroꞌa vy ojeꞌoiague gui oupa ju. Ngupive ogueru reta joegui oipeꞌa vaꞌekue. Haꞌe rã Abner ma Hebrom tetã py noĩvei ma Davi-a py, omondouka rã oo porã ma rire.


text:
Haꞌe gui Joabe guexevegua kuery reve ou rã ixupe aipoꞌea: — Huvixa Davi-a py Ner raꞌy Abner ou raꞌe, haꞌe gui omondouka rire oo porã ju ma oiny — ꞌea. 


text:
Haꞌe rami rã huvixaa py Joabe oo vy aipoeꞌi ixupe: — Mbaꞌe tu rejapo raꞌe? Abner ou raꞌe ndea py. Mbaꞌexa tu remondouka rive ju?


text:
Reikuaa porã Ner raꞌy Abner reko. Haꞌe ma nembotavy aguã ou, haꞌe mbaꞌemo rejapo vaꞌe re oikuaa pota vy oikuaa aguã renhembopyꞌaa haꞌe javi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Davi-a gui Joabe ojepeꞌa ma vy Davi pe oikuaa uka eꞌỹ re omondouka ayvu mombeꞌuarã Abner rakykue, haꞌe rami vy ojapo Sirá ygua gui ojevy aguã.


text:
Hebrom tetã py Abner ojevy ju ma ramo Joabe ogueroike okẽ rupi haꞌe kuery aeꞌia py jogueroayvu aguã merami. Haꞌe vy hye py Joabe oipyxo ramo omano, guykeꞌy Asael ojukaague re oepy vy. 


text:
Haꞌe rire ma Davi oikuaa vy aipoeꞌi: — Xee haꞌe xevygua kuery ma Senhor pe mbaꞌeve py ndorojejavyi Ner raꞌy Abner ruguy omoẽague py, rakaꞌe rã peve.


text:
Huguy moẽague re opaga aguã toĩ Joabe haꞌe tuu ro pygua kuery haꞌe javi re! Joabe ro py toĩ riae ijai peupa vaꞌe, lepra revegua, yvyra re oguata vaꞌe, kyxe py hoꞌa vaꞌe haꞌe tembiꞌu oipota rei vaꞌe voi — heꞌi.


text:
Haꞌe rami py Joabe guyvy Abisai reve ojuka rakaꞌe Abner, Gibeão py jogueroꞌaa py tykeꞌy Asael ojukaague re. 


text:
<n> Abner omanoague re Davi ojaeꞌoague</n> Haꞌe gui Davi aipoeꞌi Joabe haꞌe hexevegua kuery haꞌe javi pe: — Pemondoro pendeao, penhemonde voxa py, haꞌe vy tapeo pejaeꞌo peovy Abner retekue renonde ogueraa rã — heꞌi. Haꞌe rã huvixa Davi ma mbaꞌe guaxu ryru rakykueꞌi oo oiny.


text:
Haꞌe rami vy Hebrom tetã py onhono porã okuapy Abner retekue. Abner onhono porãague yvyꞌiry huvixa onhendu ratã reve ojaeꞌo oiny. Heta vaꞌe kuery haꞌe javi ojaeꞌo avi okuapy.


text:
 Mbaꞌeta ipo ndojokuaai, <PI2>neĩ ipy re voi noĩ corrente. Haꞌe rami ꞌrãgue py heko vai vaꞌe raꞌy kuery po py hoꞌa rive vaꞌe rami hoꞌa! — heꞌi.<CL>Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery haꞌe javi ojaeꞌove hexe. 


text:
Haꞌe gui ma heta vaꞌe kuery haꞌe javi ou vy ojapo okuapy Davi okaru aguã rami, ára rei teri reve. Haꞌe rami teĩ Davi oura vy aipoeꞌi: — Kuaray oike eꞌỹ mbove mbojape eꞌỹ vy tembiꞌu mboae xee haꞌu ramo tove Nhanderuete taxembopaga haꞌe oipotaa rami — heꞌi.


text:
Haꞌe rami Davi ijayvu rã heta vaꞌe kuery oendu vy ojou porã okuapy, huvixa ojapo vaꞌe rei ojou porã memea rami avi.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe vaꞌe ára guive haꞌe kuery haꞌe Israel kuery haꞌe javi oikuaapa okuapy Ner raꞌy Abner ojukaague py huvixa Davi mbaꞌeve ndoguerekoiague. 


text:
Haꞌe gui huvixa aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Ndapeikuaai teve ange Israel yvy re peteĩ ava yvateve haꞌe imbaraete vaꞌe hoꞌaague?


text:
Haꞌe rã xee ma xekangy aỹ, huvixarã xemoĩa teĩ. Xegui ma kovaꞌe avakue Zeruia piꞌa kuery imbaraetekueve vaꞌe. Senhor ae tombopaga mbaꞌemo vai apoare kuery ojapoague re — heꞌi. 


text:
<n> Isbosete ojukaa ague</n> Hebrom tetã py Abner ojukaa ague Saul raꞌykue Isbosete oendu vy ikangypa, haꞌe Israel kuery haꞌe javi okyjepa.


text:
Saul raꞌykue pegua mokoĩ ava oiko, xondaro kuery ruvixa meme. Peteĩ ma Baaná, haꞌe rã amboae ma Recabe hery vaꞌe. Beerote pygua Rimom raꞌy vaꞌe meme, Benjamim kuery regua, mbaꞌeta Beerote ma Benjamim yvy regua ae,


text:
mbaꞌeta Beerote pygua kuery yma guare onha vy Gitaim tetã py ova vaꞌekue. Haꞌe py ae ikuai aỹ peve. 


text:
Haꞌe gui Saul raꞌy Jônatas ma peteĩ guaꞌy oguereko vaꞌekue oguata eꞌỹ vaꞌe. Peteĩ nhiruĩ maꞌetỹ rivyvyi oguereko vaꞌekue Saul haꞌe Jônatas omanoague mombeꞌua ou jave Jezreel gui. Haꞌe ramo hexe opena vaꞌety oupi heravy oguerojava vy. Oguerojava aguã ojapura ramo avaꞌi hoꞌa vy oguata karẽꞌi vaꞌe oiko. Hery ma Mefibosete rakaꞌe. 


text:
Haꞌe gui Beerote pygua Rimom raꞌy kuery Recabe haꞌe Baaná jogueraa vy Isbosete ro py ovaẽ. Kuaray mbyte jave hakuve ma ramo oke oupy.


text:
Haꞌe py Recabe haꞌe tyvy Baaná jogueroike jogueravy oguy katy, trigo re ou vaꞌe rami. Haꞌe rami vy oipyxo hye py, haꞌe gui onha jepe.


text:
Haꞌe kuery ma oguy py oike rã Isbosete ngupa okeaty py itui jave oipyxo vy ojuka. Haꞌe rire inhakãgue ojaya vy ogueraa. Pytũ mbukukue re oguata jogueravy yvy joja reia rupi. 


text:
Isbosete akãgue ma haꞌe kuery ogueru huvixa Davi pe Hebrom py. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Apy ma nderovaigua Saul ndejukaxeare raꞌykue Isbosete akãgue. Xeruvixa, haꞌe rami ange Senhor ojapo rejepy aguã rami Saul haꞌe taꞌy kuery ojapoague haꞌe javi re — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Davi ombovai Beerote pygua Rimom raꞌy kuery Recabe haꞌe tyvy Baaná pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe xenheꞌẽ ojexavaia haꞌe javi gui ogueraa jepe vaꞌekue rery rupi aura vy aipoaꞌe:


text:
Yma xea py amongue ayvu ogueru vy “Saul ma omano ma” heꞌi ramove araa vy Ziclague tetã py ajuka karamboae, ojeupe rã iporã vaꞌe merami omombeꞌu rã.


text:
Haꞌe gui heko vai vaꞌe kuery katuve ma ambopaga ꞌrã, peteĩ ava heko porã vaꞌe ngoo py ngupa py ae itui vaꞌe jukaare kuery. Haꞌe rami vy aỹ xee rombopaga ꞌrã huguy pendepo py pemoẽague re, romomba ꞌrã yvy gui — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Davi guembiguai kunumigue pe ijayvu rã haꞌe kuery ojuka. Haꞌe vy ipokue haꞌe ipykue ojaya ma vy oupi imoiny Hebrom tetã py, yy omboty pyre oĩ vaꞌe yvyꞌiry. Haꞌe rã Isbosete akãgue ma ogueraa vy Abner rupa katyꞌi ojaty, Hebrom py ae. <n>Haꞌe kuery ma Isbosete akãgue ojaya rire Davi ojaya uka ipo haꞌe ipy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Israel regua kuery haꞌe javi ou okuapy Hebrom py Davi oĩa py. Haꞌe vy ijayvu vy aipoeꞌi okuapy: — Ore kuery voi ma nderegua kuery ae avi.


text:
Yma Saul oiko teri vy orere opena jave py ndee ae reo haꞌe rejevy ꞌrã vaꞌekue Israel regua xondaro kuery reve. Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi: “Ndee repena ꞌrã xevygua Israel kuery re, reiko ꞌrã haꞌe kuery ruvixa”, heꞌi vaꞌekue ndevy — heꞌi okuapy. 


text:
Hebrom py huvixa Davi-a py Israel regua nhomongetaa kuery haꞌe javi ou ramo haꞌe kuery reve Davi ojapo oguereko porã aguã regua, Senhor renonde. Haꞌe ramo omoĩ okuapy Davi nguvixarã Israel kuery re opena aguã. 


text:
Hebrom py ma Judá kuery re anho ranhe opena sete maꞌetỹ haꞌe mboapy meme jaxy re. Haꞌe gui Jerusalém py ju trinta e três maꞌetỹ re opena Israel haꞌe Judá kuery haꞌe javi re. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Jerusalém tetã katy huvixa Davi ogueraa ojeupegua avakue, jebuseu kuery haꞌe vaꞌe yvy re ikuai vaꞌe rovai opuꞌã aguã. Haꞌe ramo Davi pe haꞌe pygua kuery aipoeꞌi okuapy: — Ndereikei ꞌrã apy, ára revegua eꞌỹ haꞌe oguata eꞌỹ vaꞌe kuery rive teĩ ndejoko rã — heꞌi okuapy, ojeupe “Davi ndoikei ꞌrã apy”, heꞌia rami.


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára Davi aipoeꞌi: — Jebuseu kuery pejukaxe vaꞌe tapeo yy raperã ita ombokuaague rupi, haꞌe vy pejukapa “Ára revegua eꞌỹ haꞌe oguata eꞌỹ vaꞌe” ꞌea vaꞌe kuery — heꞌi, mbaꞌeta Davi onheꞌẽ py ndaꞌijaꞌei ae haꞌe kuery re. (Haꞌe nunga rupi aipoꞌea: “Ára revegua eꞌỹ haꞌe oguata eꞌỹ vaꞌe ndoikei ꞌrã haꞌe vaꞌe oo py”, ꞌea.)


text:
Haꞌe rami vy oo ikorapa vaꞌe py Davi ae oĩ, haꞌe vy omboery tetã Davi rekoa. Haꞌe vaꞌe yvýry rupi tetã omoatyrõ heravy, Milo guive oikea peve.


text:
<n><i> , </i></n> Davi-a py Tiro pygua huvixa Hirão ombou ayvu mombeꞌuarã. Ogueru ruka avi yvyra yary, oo apoa kuery haꞌe ita re ombaꞌeapo vaꞌe kuery, Davi rorã ojapo vaꞌerã.


text:
Haꞌe ramo Davi oikuaa Senhor omoĩ atãvea Israel re opena aguã, ojeupegua kuery oayvua rupi ombopoꞌakave. 


text:
<n><i> ; <a href="b13.14.3-7">14.3-7</a></i></n> Hebrom tetã gui Davi ou rire Jerusalém py ju ojouve guaꞌyxy jevyrã. Haꞌe rã ikuaive ju taꞌy haꞌe tajy kuery.


text:
<n><i> </i></n> Filisteu kuery oendu okuapy Davi omoĩa Israel kuery haꞌe javi ruvixarã. Haꞌe vy oupa ojopy aguã Davi. Haꞌe nunga Davi oendu vy ova ju oo ikorapa vaꞌe py.


text:
Haꞌe ramo Davi oporandu Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Taa pa filisteu kuery rovai? Remboaxa ꞌrã teve xepo py? Senhor ombovai: — Tereo, mbaꞌeta anhetẽ amboaxa ꞌrã filisteu kuery ndepo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Baal-Perazim py Davi ou vy oitypa haꞌe py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor omoaĩmba xerovaigua filisteu kuery ryxya xerenonde py ikuai vaꞌekue, yy mbaꞌemo ogueroxyry heravya rami — heꞌi. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe tekoa oenoĩa Baal-Perazim. <n>Tery Baal-Perazim ma “Senhor omoaĩmba” ꞌea. 


text:
Haꞌe py ma filisteu kuery oejapa ojeꞌoivy taꞌangaa oguereko vaꞌekue. Haꞌe rã Davi haꞌe avakue hexeve ikuai vaꞌe ogueraapa. 


text:
Senhor pe Davi oporandu jevy ramo ombovai: — Tereo eme. Pembojere ꞌrã hakykue katy gui, haꞌe gui ma haꞌe kuery re pepuꞌã ꞌrã amora ikuai vaꞌe guy rupi.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei rendu ꞌrã amora rovapy rupi opyrõ-pyrõ nhendu vaꞌe. Haꞌe vaꞌe rendu vy ke ejapura. Haꞌe vaꞌe ma nerenonde Senhor ae oo nhendua, filisteu kuery ijaty okuapy vaꞌe jukapaarã — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Davi ma Israel kuery gui omboatypa ju oiporavo vaꞌekue haꞌe javi, trinta mil avakue.


text:
Oiko katupa ma vy ogueraa haꞌe kuery Judá re Baalá oĩ vaꞌe katy, haꞌe vaꞌe gui Nhanderuete ayvu ryru ogueru aguã yvyꞌã katy. Haꞌe vaꞌe re oĩ Senhor ixondaro reta vaꞌe anjo ipepo vaꞌe kuery ikuai vaꞌe mbyte oĩ vaꞌe rery.


text:
Nhanderuete ayvu ryru ma peteĩ karóxa ipyau vaꞌe áry omoĩ vy ogueru Abinadabe ro yvyꞌã re oĩague gui. Haꞌe rã Abinadabe raꞌy kuery Uzá haꞌe Aiô ojeꞌoi karóxa pyau reraarã.


text:
Haꞌe rami py Abinadabe ro yvyꞌã re oĩague gui ogueru inony Nhanderuete ayvu ryru. Haꞌe rã Aiô oo oiny hyru renonde.


text:
Davi haꞌe Israel ro pygua kuery haꞌe javi ovyꞌa ojeꞌoivy Senhor renonde rupi, opa marãgua ipu vaꞌe yvyra faia gui ojapo pyre py, ixã reta vaꞌe, mbaraka, anguꞌa puꞌi, pandeiro haꞌe hyꞌa pu py. 


text:
Haꞌe gui Nacom mbaꞌemo moaꞌyĩaty re ovaẽa py ma Nhanderuete ayvu ryru re Uzá opoko vy omombyta, vaka onhepyxanga rã.


text:
Haꞌe ramo Uzá rovai Senhor poxya hendy vy haꞌe pyve ojuka, nomboetei reia re. Haꞌe rã omano Nhanderuete ayvu ryru yvyꞌiry ae.


text:
Haꞌe rami vy Davi ndogueruxevei Senhor ayvu ryru guekoa katy. Haꞌe rami ꞌrãgue py Gate guigua Obede-Edom vaꞌe ro katy rive ogueraa uka.


text:
Mboapy jaxy re Senhor ayvu ryru opyta Gate guigua Obede-Edom ro py. Haꞌe rã Senhor omoingo porã, hoo pygua haꞌe javi reve. 


text:
<n><i><a href="b13.15.25–16.3">1 Crônicas 15.25–16.3</a></i></n> Haꞌe gui ma Davi pe omombeꞌua vy aipoꞌea: — Senhor oayvu ryru re vy omoingo porã Obede-Edom ro pygua kuery haꞌe mbaꞌemo oguereko vaꞌe haꞌe javi — ꞌea. Haꞌe ramo Davi ovyꞌa reve oo vy Obede-Edom ro gui ogueru ruka guekoa katy Nhanderuete ayvu ryru.


text:
Senhor ayvu ryru rerua kuery mboapy memekue opyrõa py kuerei ꞌrã Senhor pe ojuka vaka haꞌe vexaꞌi omongyra pyre.


text:
Davi ojeroky ratã ouvy Senhor renonde ovyꞌa reve. Onhemonde sacerdote pegua manto ajukue pererĩꞌi gui ojapo pyre py.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery haꞌe javi reve Davi ogueru Senhor ayvu ryru, ovyꞌa reve haꞌe mimby guaxu omonheꞌẽa rupi. 


text:
Tetã Davi rekoa py Senhor ayvu ryru oguerovaẽa ma heruvy jave Saul rajykue Mical janela rupi omaꞌẽ vy oexa oiny Senhor renonde huvixa Davi ojeroky haꞌe opo-opo reve ou rã. Haꞌe rami vy opyꞌa py ojou vai. 


text:
Haꞌe gui Senhor ayvu ryru ogueroike vy omoĩ ooꞌi hendarã ae ma voi Davi ojapo vaꞌekue py. Davi ae Senhor renonde ogueru mbaꞌemo oapy reve haꞌe peteĩ rami ikuaia regua omeꞌẽ vaꞌerã.


text:
Mbaꞌemo oapy reve haꞌe peteĩ rami ikuaia regua Davi omeꞌẽmba ma rire ogueroayvu porã heta vaꞌe kuery Senhor ixondaro reta vaꞌe rery rupi.


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery haꞌe Israel kuery haꞌe javi pe omeꞌẽ tembiꞌu, avakue haꞌe kunhague pe. Peteĩ-teĩ ikuai vaꞌe pe omeꞌẽ peteĩ raꞌykue mbojape, peteĩ raꞌykue jaꞌeaꞌi xoꞌo haꞌe uva pirukue. Haꞌe rire ma haꞌe kuery ojepeꞌapa ojeꞌoivy ngoo katy. 


text:
<n> Mical pe Davi ijayvu eteague</n> Davi ngoo pygua kuery ae ogueroayvu porã aguã ojevy jave Saul rajykue Mical oẽ ovaexĩ aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ojexa uka porã ete pa Israel pygua huvixa! Ange ojekuaa uka guembiguai kuery rembiguai kunhague pe, oxĩ eꞌỹ vaꞌe rami ojekuaa uka, ovareꞌỹ vaꞌe rive rami ete. 


text:
Haꞌe rã Davi ombovai Mical pe: — Senhor renonde ae xee ajapo. Haꞌe vaꞌe ma xeporavo karamboae nderu haꞌe hoo pygua kuery haꞌe javi ꞌrãgue py, haꞌe vy xemoĩ uka ojeupegua Israel kuery ruvixarã. Senhor renonde ae xee avyꞌa kuri.


text:
Haꞌe gui xee ange aikoague gui ndajeayvu ukaive tema ꞌrã, haꞌe anhemoꞌyvyĩꞌive ꞌrã aikoa py. Haꞌe rã tembiguai kunhague ndeayvua vaꞌe ma xemboeteve ꞌrã okuapy — heꞌi.


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui huvixa Davi ngoo py ae oĩ jave, hovaigua kuery jova-jovai re ikuai vaꞌe opuꞌãague gui Senhor omombytuꞌu ma rire


text:
huvixa aipoeꞌi profeta Natã pe: — Maꞌẽ, xee ma xero ainy yary guigua py, haꞌe rã hyru Nhanderuete pegua ma peteĩ ooꞌi py rive oĩ. 


text:
Natã ombovai huvixa pe: — Tereo, ejapo ndepyꞌa re rendu vaꞌe haꞌe javi, ndereve Senhor oiko ramo — heꞌi. 


text:
— Tereo haꞌe aipoꞌre xerembiguai Davi pe: “Po rami Senhor ijayvu: Ndee ae ꞌrã teve rejapo peteĩ oo xee aĩ aguã?


text:
Mbaꞌeta neĩ peteĩve oo py ma voi xee naĩ teri Egito yvy gui Israel kuery arupa guive aỹ peve. Haꞌe rami ꞌrãgue py ooꞌi py rive aiko vaꞌe, xembojerovia aty py ae.


text:
Opa rupi Israel kuery aru herekovya rupi ndaꞌu xeayvu ri rakaꞌe amongue nderegua pe, xevygua Israel kuery re apena uka vaꞌekue pe ndaꞌu aipoaꞌe: ‘Mbaꞌe re tu nderejapoi peteĩ xerorã yary guigua?’ haꞌe teve?


text:
Haꞌe gui aỹ ma po rami ꞌrã ndeayvu xerembiguai Davi pe: ‘ Senhor ixondaro reta vaꞌe aipoeꞌi: Xee roiporavo karamboae vexaꞌi kuery re repenaa gui, haꞌe kuery rakykue reikoa gui, huvixarã xevygua Israel kuery re ju repena aguã.


text:
Ndereve xee aa avi karamboae, mamo rã reoa rupi tema. Nderovaigua kuery amomba nerenonde gui, amboyvate guive nderery, yvy regua ipoꞌakakueve anho ikuaia rami.


text:
Areko katu avi xevygua Israel kuery rekoarã, haꞌe vy amboekoapa haꞌe py, mavaꞌeve omoangekoave eꞌỹ aguã, haꞌe heko vai vaꞌe ombojexavaive eꞌỹ aguã jypy guare rami eꞌỹ,


text:
xevygua Israel kuery rerekoarã amoĩa ára guive. Haꞌe rami avi ndevy ameꞌẽ ꞌrã nderovaigua kuery opuꞌãague gui repytuꞌu aguã’ ”, heꞌi vaꞌekue. Senhor ma oikuaa uka povaꞌe: Haꞌe ae ꞌrã ojapo oo ndevy. <n>Oo ojapo aguã re Senhor ijayvu, rakaꞌeve rã Davi ramymino kuery regua huvixarã omoingo aguã re (versículos 12, 16). Haꞌe vaꞌe regua ma Jesus Cristo ae oiko (Lucas 1.32-33,69; Atos 13.23). Aipoeꞌi:


text:
“Nderekovea opa rã nderu kuery reve repytuꞌu ma jave nderekovia xee amoingo ꞌrã ndeguigua, ndegui ete oiko vaꞌerã. Haꞌe vy ajapo ꞌrã ipoꞌakaa oĩ atã aguã rami.


text:
Haꞌe vaꞌe ae ma ojapo ꞌrã peteĩ oo xerery oĩ aguã, haꞌe rã xee ajapo ꞌrã rakaꞌe rã peve ipoꞌaka oiny aguã rami.


text:
Xee ma tuu ꞌrã, haꞌe rã haꞌe ma xeraꞌy ꞌrã oiko. Xapyꞌa rei haꞌe ojejavy ramo ma ambopaga ꞌrã avakue hyvyra poꞌiꞌi py, avakue guaꞌy kuery ombopia rami. 


text:
Haꞌe rã ndero haꞌe ndepoꞌakaa ma amoĩ atãve ꞌrã nerenonderã. Haꞌe rami vy oĩ riae ꞌrã ndepoꞌaka reinya”, heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Senhor pegua opy Davi oike vy hiꞌaĩ henonde. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor Xeruete, mbaꞌe nunga tu xee aiko, haꞌe mbaꞌe nunga tu xero pygua kuery ikuai, apy peve ndee xereru aguã?


text:
Senhor Xeruete, haꞌe nunga tu ndevy pe mbaꞌeꞌỹ rima, ndeayvu ma voi guive xee nerembiguai ro pygua rakaꞌe rã guarã re. Senhor Xeruete, haꞌe nunga ma avakue haꞌe javi moꞌaranduarã rejapo.


text:
Haꞌe gui xee nerembiguai Davi, mbaꞌe taꞌeve ju ndevy pe? Mbaꞌeta ndee ma xekuaa porã, Senhor Xeruete.


text:
Ndeayvua haꞌe ndepyꞌa re rendua rami vy rejapo kovaꞌe nunga tuvixa vaꞌe haꞌe javi, xee nerembiguai pe reikuaa uka guive.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Xeruete, ndetuvixa ete vaꞌe, mbaꞌeta ndoikoi ndee ramigua eteꞌi, ndoikoi guive Oreruete mboae ndee eꞌỹ vy, oreapyxa py ae roenduague rami.


text:
Mavaꞌe regua tu ndevygua Israel kuery ikuaia ramigua? Xeruete, haꞌe kuery anhoꞌi ae yvy re ikuai vaꞌe mbyte gui ndejeupe guarã reipeꞌa vaꞌekue. Haꞌe rami ndejeupe ae rejapo nderery re imaꞌenduꞌaa aguã rami, haꞌe ndevygua kuery pe rejapo mbaꞌemo porã ete, ndeyvy re guive, mbaꞌeta haꞌe gui yvy regua kuery remoxẽmba rakaꞌe tuuete ramigua kuery reve, ndevygua kuery Egito yvy gui renoẽmba vaꞌekue renonde gui.


text:
|yhwh{Senhor,} Israel kuery ndejeupe guarã ae remoingo rakaꞌe rã peve, haꞌe gui ndee ju renhemoingo Tuuete.


text:
Haꞌe gui aỹ ma Senhor Xeruete, haꞌe vaꞌe ayvu xee nerembiguai rekorã re, haꞌe xero pygua re guive aipoꞌreague toĩ atãve, ejapo ndeayvuague rami ae.


text:
Nderery tomboetea riae, haꞌe vy “ Senhor ixondaro reta vaꞌe ma Israel kuery Ruete”, taꞌea. Haꞌe ramo xee Davi nerembiguai ro ma oĩ atã riae ꞌrã nerenonde.


text:
Mbaꞌeta Senhor ixondaro reta vaꞌe, Israel kuery Ruete vaꞌe, xee nerembiguai pe haꞌe nunga reikuaa uka vy “Ajapo ꞌrã oo ndevy”, ꞌre vaꞌekue. Haꞌe nunga rupi ae xee nerembiguai xepyꞌa guaxu nami anhemboꞌe aguã ndevy.


text:
Haꞌe gui aỹ, Senhor Xeruete, ndee ae ma Oreruete, haꞌe ndeayvua ma anhetẽ vaꞌe meme. Haꞌe vy xee nerembiguai pe rejapo porã aguã re ndeayvu.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ Senhor Xeruete, emoingo porã xee nerembiguai ro pygua kuery, nerenonde rupi orekuai riae aguã rami, mbaꞌeta haꞌe rami aguã re ndeayvu rire. Haꞌe rami vy xee nerembiguai ro pygua reroayvu porã rire rakaꞌe rã peve ꞌrã roiko porã — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe rire ma Davi filisteu kuery oitypa vy ipoꞌaka haꞌe kuery re. Haꞌe kuery po gui oipeꞌa avi hetã tuvixakueve re ipoꞌaka aguã.


text:
Oitypa avi Moabe pygua kuery. Haꞌe rami vy yvy rupi omonhenomba vy oaꞌã: mokoĩ ixãꞌi oaꞌãgue ma ojuka aguã rami ikuai, haꞌe rã peteĩ ixãꞌi oaꞌãgue ma ndojukai. Haꞌe rami vy Moabe pygua kuery ikuai Davi rembiguairã, haꞌe ixupe mbaꞌemo opaga jepi ꞌrã okuapy. 


text:
Haꞌe gui Zobá pygua huvixa Reobe raꞌy Hadadezer ma yakã Eufrates re ipoꞌaka ju aguã oo jave hexe voi Davi ipoꞌaka.


text:
Ixupegua kavaju árygua kuery ma Davi ojopy mil e setecentos, haꞌe gui vinte mil avakue yvy rupigua. Ojayapa guive kavaju karóxa regua pytaxã, cem eteꞌi oeja ojaya eꞌỹ re.


text:
Haꞌe ramo Síria pygua kuery ma Damasco tetã gui ou Zobá pygua huvixa Hadadezer repyarã. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe avakue Síria guigua ma Davi ojuka vinte e dois mil.


text:
Haꞌe gui Damasco regua Síria py Davi omoĩ harõarã kuery. Haꞌe ramo Síria pygua kuery Davi rembiguairã ikuai vy mbaꞌemo opaga ꞌrã okuapy ixupe. Davi ooa nhavõ rupi Senhor ombopoꞌakave tema. 


text:
Hadadezer rembiguai yvatekueve huꞌy jokoa ouro guigua oguereko vaꞌekue Davi ojopy vy oguerupa Jerusalém py.


text:
Haꞌe rami vy huvixa Davi-a py ombou guaꞌy Jorão. Haꞌe vaꞌe ma oxarura vy oguerovyꞌa Hadadezer reve jogueroꞌaa py ojukapaague re (mbaꞌeta Toí reve Hadadezer jogueroꞌa tema rire). Jorão ou vy ogueru mbaꞌemo prata, ouro haꞌe overa vaꞌe guigua omeꞌẽ vaꞌerã.


text:
Haꞌe nunga huvixa Davi ojopy vy omboaxapa Senhor peguarã, haꞌe javi regua re ipoꞌakaague vaꞌe kuery gui prata haꞌe ouro ojopy vaꞌekue reve:


text:
Síria guigua, Moabe regua, Amom raꞌy kuery, filisteu kuery, Amaleque haꞌe Zobá pygua huvixa Recabe raꞌy Hadadezer mbaꞌe rei-rei guigua guive.


text:
Síria pygua kuery Davi oitypaague gui ou vy “Juky yvyugua” ꞌea vaꞌe py dezoito mil avakue ju ojuka. Haꞌe rami rã Davi rery re imaꞌenduꞌaa opa rupi.


text:
Edom re voi omoĩ harõarã kuery. Edom haꞌe javi rupi omoĩ harõarã. Haꞌe ramo Edom pygua kuery haꞌe javi ikuai Davi rembiguairã. Davi ooa nhavõ rupi Senhor ombopoꞌakave tema. 


text:
<n><i> ; </i></n> Haꞌe rami vy Davi opena Israel kuery haꞌe javi re. Joe oikuaa potaa py haꞌevea rami oguereko ojeupegua kuery.


text:
Ixupegua xondaro kuery ruvixa ma Zeruia piꞌa Joabe. Mbaꞌemo oiko vaꞌekue mboparaa ma Ailude raꞌy Josafá.


text:
Sacerdote ma Aitube raꞌy Zadoque, haꞌe gui Abiatar raꞌy Aimeleque. Haꞌe rã kuaxia re opena vaꞌety ma Seraías.


text:
<n> Jônatas raꞌykue re Davi opena porãague</n> Davi aipoeꞌi: — Oikove teri teve Saul ro pygua kuery vaꞌe regua, Jônatas ayvua rupi xee apena porã aguã? — heꞌi. 


text:
Saul ro py oiko rakaꞌe peteĩ hembiguai Ziba hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe oenoĩ ukaa Davi-a py oo aguã. Davi oporandu ixupe: — Ndee pa Ziba? Ombovai: — Xee ae ri, nerembiguai aiko — heꞌi. 


text:
Huvixa aipoeꞌi: — Ndoikovei ma teve Saul ro pygua Nhanderuete porayvua rami apena porã aguã? Ziba ombovai huvixa pe: — Oiko teri peteĩ Jônatas raꞌykue, opy jovaive oiporu veꞌỹ vaꞌe — heꞌi. 


text:
Huvixa oporandu: — Mamo haꞌvy oĩ? Ziba ombovai: — Amiel raꞌy Maquir ro py ko oĩ, Lo-Debar py — heꞌi.


text:
Davi-a py Saul raꞌy Jônatas raꞌykue Mefibosete ou vy guenapyꞌã re oĩ, ngova yvy re omovaẽ reve. Ixupe Davi aipoeꞌi: — Mefibosete! Ombovai: — Apy ma nerembiguai aiko! — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Davi aipoeꞌi: — Ekyje eme, mbaꞌeta nderu Jônatas ayvua rupi apena porã ꞌrã ndere. Haꞌe vy ndevy ameꞌẽmba ꞌrã neramoĩ Saul yvykue haꞌe javi. Haꞌe rã ndee ma rekaru riae ꞌrã xe-mesa py. 


text:
Haꞌe ramo ojeroꞌa ju reve aipoeꞌi: — Mbaꞌe tu xee nerembiguai aiko, jagua reꞌõgue rami xee aiko vaꞌe re remaꞌẽ aguã? — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Davi oenoĩ uka ju Saul rembiguai Ziba. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Saul mbaꞌe vaꞌekue haꞌe imbaꞌe rei-reikue haꞌe javi ma amboaxa ange nepatõ raꞌykue pe.


text:
Pembaꞌeapo ꞌrã ijyvy re, nderaꞌy kuery haꞌe nerembiguai kuery reve. Haꞌe vy mbaꞌemo aju pemonoꞌõ kuerei ꞌrã, nepatõ rogue py oĩ aguã peꞌu vaꞌerã. Haꞌe rã nderuvixa raꞌykue Mefibosete ma xe-mesa py riae ꞌrã okaru — heꞌi. Ziba raꞌy kuery ikuai rakaꞌe quinze, haꞌe gui hembiguai kuery ma vinte. 


text:
Ziba aipoeꞌi huvixa pe: — Xeruvixa, xee nerembiguai pe rejapo uka vaꞌe haꞌe javi ꞌrã ajapo — heꞌi. Haꞌe rami vy Mefibosete okaru oikovy Davi mesa py, huvixa raꞌy kuery rami ae avi.


text:
Mefibosete raꞌy kyrĩꞌi vaꞌe rery ma Mica. Ziba ro py ikuai vaꞌe ma Mefibosete rembiguai meme rakaꞌe.


text:
Mefibosete ma Jerusalém tetã py hekoa rakaꞌe, huvixa mesa py ae tema okaru vy. Haꞌe ma opy jovaive oiporu veꞌỹ vaꞌe. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi: — Naás raꞌykue Hanum pe aexa uka ꞌrã ayvua, tuu xerayvuague rami — heꞌi. Haꞌe rami vy Davi omondouka guembiguai kuery ombopyꞌa porã ju aguã tuu omanoague gui. Haꞌe rã Davi rembiguai kuery ovaẽ Amom raꞌy kuery yvy re. 


text:
Haꞌe rami teĩ Amom regua yvatekueve aipoeꞌi okuapy nguvixa Hanum pe: — Rexaꞌã teve Davi nderu rãgueꞌi omboetea rupi guembiguai ombou nembopyꞌa porãarã? Xapyꞌa rei ma ndea py merami guembiguai kuery ombou vy neretã re oikuaa pota haꞌe yvy re oexa pota rire ombovaipa aguã eꞌỹ teve? — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã Hanum ojopy Davi rembiguai kuery, haꞌe vy onhopĩmba hendyva ijykekueꞌi rupi, ijao ojaya guive hevi roꞌo ojekuaa peve. Haꞌe rire mae ma omondouka ju. 


text:
Haꞌe nunga Davi oikuaa vy ombou ayvu mombeꞌuarã haꞌe kuery ovaexĩ aguã, omoxĩmbaa rire. Huvixa aipoeꞌi uka: — Pepyta ranhe Jericó tetã py, penerendyva ipukupa ju peve. Haꞌe rire ma peju ju — heꞌi uka. 


text:
Amom raꞌy kuery oikuaa okuapy Davi ndaꞌijaꞌevei aguã rami ojapoague. Haꞌe vy omondouka ayvu mombeꞌuarã vinte mil Síria pygua avakue ogueru aguã Bete-Reobe haꞌe Zobá gui, haꞌe gui mil avakue Maaca pygua huvixa pegua, haꞌe doze mil ju Tobe gui ogueru aguã.


text:
Haꞌe nunga Davi oendu vy haꞌe kuery rovai ombou Joabe oxondaro kuery haꞌe javi reve, ipyꞌa guaxukueve meme.


text:
Amom raꞌy kuery ojeꞌoi vy tetã kora rokẽ py oarõ okuapy joe opuꞌã aguã. Haꞌe rã Síria pygua kuery Zobá haꞌe Reobe guigua ma amboae rupi ranhe ikuai nhuũndy rupi, avakue Tobe haꞌe Maaca guigua kuery reve. 


text:
Haꞌe gui Joabe oexa hovaigua kuery henonde haꞌe hakykue katy gui oarõ okuapya, haꞌe rami vy Israel kuery ikuai vaꞌe gui opuꞌã kuaave vaꞌe oiporavo vy omboyxy imbokuapy Síria pygua kuery rovai.


text:
Haꞌe rã hembyrekue ma guyvy Abisai po py omboaxa. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ma Amom raꞌy kuery rovai ju omboyxy imbokuapy.


text:
Ixupe Joabe aipoeꞌi: — Xapyꞌa rei Síria pygua kuery xegui imbaraeteve ramo ndee reo ꞌrã xepytyvõ aguã. Haꞌe rã Amom raꞌy kuery ri ndegui imbaraeteve ramo xee aju ꞌrã roipytyvõ vy.


text:
Nhanembaraete ke haꞌvy. Jajogueroꞌa nhandepyꞌa guaxua rupi nhaneretarã kuery haꞌe Nhanderuete pegua tetã ikuai vaꞌe jaepya rupi. Haꞌe Senhor tojapo ojou porãa rami — heꞌi.


text:
Haꞌe vy Joabe guexevegua kuery ogueraa vy jogueroꞌa okuapy Síria pygua kuery reve. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe kuery onhamba henonde gui.


text:
Haꞌe rã Síria pygua kuery onhamba maa Amom raꞌy kuery oexa vy haꞌe kuery voi onhamba avi Abisai renonde gui, haꞌe vy guetã py ju oikepa. Haꞌe ramo Joabe ma Amom raꞌy kuery reve joe opuꞌãague gui ojevy vy oopa ju Jerusalém katy. 


text:
Hadadezer ogueru rukave ju Síria pygua kuery yakã rovai re ikuai vaꞌekue, haꞌe rã haꞌe vaꞌe kuery ma Helã tetã py ou. Haꞌe kuery renonde ou oiny Sobaque, Hadadezer pegua xondaro kuery rerekoarã.


text:
Haꞌe nunga Davi pe omombeꞌua rã oendu vy omboatypa Israel kuery haꞌe javi, haꞌe vy Jordão yakã oaxa vy Helã katy ojeꞌoi. Síria pygua kuery oarõ okuapy Davi kuery rovai jogueroꞌa aguã, haꞌe vy jogueroꞌa haꞌe kuery reve.


text:
Haꞌe rami teĩ Israel kuery renonde gui Síria pygua kuery onhamba ju. Haꞌe ramo Davi ojuka Síria pygua kuery vaꞌe regua setecentos karóxa pygua haꞌe quarenta mil kavaju árygua. Oipyxo avi xondaro kuery rerekoa Sobaque, haꞌe rami rã haꞌe pyve omano.


text:
Hadadezer rembiguai kuery huvixa ikuai vaꞌe oitypa maa oexa okuapy vy ojapo Israel kuery reve ikuai porã ju aguã, haꞌe kuery rembiguai ikuai aguã. Haꞌe rami rire Síria pygua kuery okyje vy noipytyvõxevei Amom raꞌy kuery. 


text:
<n> Bate-Seba reve Davi itavyague</n> Peteĩ maꞌetỹa ma rire huvixa kuery jogueroꞌa vy oopa jepi jave Davi omondouka Joabe guembiguai kuery haꞌe Israel kuery haꞌe javi. Haꞌe ramo haꞌe kuery oitypa Amom raꞌy kuery, ojokopa okuapy guive hetã Rabá. Haꞌe rã Davi ma Jerusalém py ae opyta. 


text:
Peteĩgue kaꞌaru rai jave Davi ngupa py ituia gui opuꞌã vy oiko-iko rei ngoo áry rupi. Haꞌe vy oexa peteĩ kunha ojau rã, iporã raxa vaꞌe. 


text:
Davi oporandu uka mavaꞌe paa re. Haꞌe rã ombovaia: — Bate-Seba ri, Eliã rajy haꞌe heteu regua Urias raꞌyxy vaꞌe — ꞌea.


text:
Haꞌe ramo Davi omondouka guembiguai kuery ogueru aguã. Haꞌe ou ramo onheno hexeve. Haꞌe ramo kunha vaꞌe ma haꞌeveꞌỹague gui ojekyꞌaꞌo ma vy ngoo katy ju ojevy. 


text:
<n> Davi Urias ogueru ruka jave guare</n> Haꞌe ramo Davi omondouka ayvu mombeꞌua Joabe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Embou ke xea py heteu regua Urias — heꞌi ramo Davi-a py Joabe ombou Urias. 


text:
Davi-a py Urias ou rã ixupe oporandu mbaꞌexa pa Joabe oikoa re, haꞌe kuery ikuaia re haꞌe jogueroꞌa okuapya re.


text:
Haꞌe gui ma Davi aipoeꞌi Urias pe: — Tereo ndero py epytuꞌu — heꞌi. Davi ro gui Urias oo ramoveꞌi ixupe huvixa ogueraa uka mbaꞌemo omeꞌẽ rive vaꞌe.


text:
Haꞌe rami teĩ Urias ma huvixa ro rokẽ py rive onheno, nguvixa rembiguai kuery haꞌe javi reve. Haꞌe vy ngoo katy ndooi. 


text:
Davi pe omombeꞌua vy — Urias tu ndooi ma ngoo katy — ꞌea. Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Urias pe: — Mombyry gui eꞌỹ teve reju? Mbaꞌe re tu ndereoi ndero katy? 


text:
Urias ombovai: — Lei ryru haꞌe Israel haꞌe Judá kuery ma oguyꞌi py rive opytapa teri okuapy. Xepatõ Joabe haꞌe nerembiguai kuery haꞌe javi ma ijaty okuapy oka py rive. Haꞌe rã xee teve aike ta xero py akaru haꞌe ayꞌu aguã, haꞌe xeraꞌyxy reve anheno aguã? Anhetẽ ete nderekove rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ndajapoi ꞌrã haꞌe nunga — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Urias pe: — Epytaveꞌi ranhe aỹ eteꞌi ri jepe, haꞌe vy koꞌẽ ramo romondouka ju aguã — heꞌi ramo haꞌe vaꞌe ára pukukue re Urias oiko Jerusalém tetã py, koꞌẽgue peve.


text:
Davi oenoĩ vy hexeve okaru haꞌe oyꞌu, omongaꞌu guive. Kaꞌaruꞌi ma jave Urias oo ngupa py onheno aguã nguvixa rembiguai kuery reve, haꞌe rã ngoo katy ma ndooi ae. 


text:
Kuaxia para re aipoeꞌi imoiny: — Emondouka Urias pavẽ renonde jogueroꞌavea py. Haꞌe vy peja haꞌe aeꞌi, ojukaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo tetã Joabe kuery ojoko imoinya py omondouka Urias avakue imbaraetekueve reve joe opuꞌã aguã py.


text:
Avakue tetã py ikuai vaꞌe oẽ vy Joabe kuery reve jogueroꞌa okuapy ramo Davi rembiguai kuery vaꞌe regua amongue hoꞌa. Heteu regua Urias omano avi. 


text:
haꞌe ivai vy aipoeꞌi ꞌrã ndevy: “Mbaꞌe re tu tetã yvyꞌiry ete ri pejogueroꞌa? Ndapeikuaai ri tyꞌy tetã kora gui omombo ꞌrãa?


text:
Mbaꞌexa tu ojukaa rakaꞌe Jerubesete raꞌy Abimeleque? Peteĩ kunha vaꞌe eꞌỹ teve kora áry gui hexe omombo ita, haꞌe vaꞌe gui ae omano rakaꞌe Tebes py?” heꞌi ramo ndee ju “Omano avi nerembiguai heteu regua Urias” ꞌre ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy ayvu mombeꞌua aipoeꞌi Davi pe: — Anhetẽ, haꞌe vaꞌe avakue ma oregui ipoꞌakave vy nhuũndya rupi ou orerovai. Teĩ ore kuery roo avi haꞌe kuery rovai, tetã kora rokẽ py oikea peve.


text:
Haꞌe ramo huꞌy revegua kuery ikora yvatea gui nerembiguai kuery rovai omombo ramo amongueꞌi omano ndee xeruvixa rembiguai kuery. Haꞌe gui omano avi nerembiguai heteu regua Urias. 


text:
Davi aipoeꞌi ayvu mombeꞌua pe: — Po rami ꞌrã aipoꞌre Joabe pe: “Ndepyꞌa vai eme haꞌe nungakue re, mbaꞌeta kyxe py jojuka ꞌrãe jogueroꞌaa py. Pejogueroꞌave tema tetã rovai haꞌe peitypa”, ꞌre ꞌrã. Po rami ꞌrã rembopyꞌa guaxu Joabe — heꞌi. 


text:
Ojaeꞌo vaipa ma rire Davi ogueru ruka rã herua hoo py. Haꞌe rã taꞌyxy ju ma oiko vy oguereko peteĩ kyrĩ vaꞌe. Haꞌe rami teĩ Davi ojapo vaꞌekue ma Senhor pe ndaꞌevei vaꞌe. 


text:
<n> Davi pe Natã ijayvuague</n> Davi-a py Senhor ombou profeta Natã. Haꞌe py Natã ovaẽ vy aipoeꞌi ixupe: — Peteĩ tetã py ma je oiko mokoĩ avakue. Peteĩ je oguerekopa vaꞌe, haꞌe rã amboae ma je iporiaukueꞌi.


text:
Haꞌe rã iporiaukueꞌi vaꞌe ma je mbaꞌeve ndoguerekoi, peteĩ vexa raꞌyꞌi ojogua vaꞌekue ombotuvixa vaꞌe eꞌỹ vy. Haꞌe vaꞌe ma hoo py tuvixaꞌi taꞌy kuery reve. Haꞌe kuery reve okaru, haꞌe kuery karo gui oyꞌu guive. Ijyva áry oke ramo guajy rami oguereko.


text:
Haꞌe gui oguerekopa vaꞌea py peteĩ ovaẽ mombyry gui ou vaꞌekue. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ndojukaxei guymba kuery vexaꞌi haꞌe vaka ae, mombyry gui ou vaꞌekue omongaru aguã. Haꞌe rami ꞌrãgue py ojopy iporiaukueꞌi vaꞌe rymba vexaꞌi, haꞌe vy ae omongaru ava ovaẽ vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi ivai raxa ava haꞌe rami ete joapo vaꞌekue pe. Haꞌe vy aipoeꞌi Natã pe: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rery rupi aura vy aipoaꞌe: Ava haꞌe rami joapo vaꞌekue ma ojukaa ramo ꞌrã haꞌeve.


text:
Haꞌe vexa raꞌyꞌi ojuka vaꞌekue rekovia ma irundy ju ꞌrã omeꞌẽ, nhomboaxya rupi eꞌỹ ojapo rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Natã ombovai Davi pe: — Haꞌe vaꞌe ava ma ndee ae. Po rami Senhor Israel kuery ruete ijayvu: Xee roiporavo vaꞌekue Israel kuery ruvixarã, Saul po gui rogueraa jepe guive.


text:
Ndevy ameꞌẽ nderuvixa rokue, haꞌe ndejyva py amboaxa taꞌyxykue haꞌe javi. Ndevy amboaxa avi Israel haꞌe Judá kuery. Haꞌe rã haꞌe nunga mboapyꞌi rakaꞌe vaꞌe rire mbaꞌemo ameꞌẽ retave heravy ꞌrãgue ndevy.


text:
Mbaꞌe re tu nderexarai ri Senhor ijayvua gui, mbaꞌemo vai rei rejapo vy? Mbaꞌeta heteu regua Urias ma rejuka uka kyxe py. Haꞌe gui taꞌyxykue ma nderaꞌyxyrã rejopy, Amom raꞌy kuery kyxe py ime rejuka uka rire.


text:
Haꞌe rami rire aỹ guive ndero py ndoiko eꞌỹi ꞌrã kyxe jojukaarã, mbaꞌeta xereja vy heteu regua Urias raꞌyxy reraa rire. 


text:
— Po rami Senhor ijayvu: Maꞌẽ, ndero gui ae amoingo ꞌrã mbaꞌemo vai ndeꞌáry, haꞌe vy ndee ae rexaa py ajopy ukapa ꞌrã nderaꞌyxy kuery, neirũ pe ju ꞌrã amboaxa. Haꞌe vaꞌe ae ju ꞌrã onheno haꞌe kuery reve, ára porã rei jave.


text:
Mbaꞌeta ndee ma nhemi rupi rejapo, haꞌe rã xee ma haꞌe nunga ajapo ꞌrã Israel kuery haꞌe javi oexaa py, kuaray rexakãa py ae — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Davi aipoeꞌi Natã pe: — Ajejavy rakaꞌe Senhor pe. Natã ombovai Davi pe: — Senhor ndeperdoa rejejavyague gui. Ndee ma neremanoi ꞌrã.


text:
Haꞌe rami avi rejapo vaiague káuxa ma Senhor rovaigua kuery ijayvu rei okuapy. Haꞌe gui nderaꞌy oiko rire omano ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui ma Natã oo ju ngoo katy. Haꞌe gui Senhor omoingo axy Davi raꞌyꞌi Urias raꞌyxykue oguereko vaꞌekue. Haꞌe rã kyrĩ vaꞌe imbaꞌeaxy vaipa.


text:
<n> Bate-Seba piꞌa omanoague</n> Kyrĩ vaꞌe re Davi ojapukai Nhanderuete pe. Okaru eꞌỹ re guive oiko, haꞌe pytũ mbukukue oaxa oupy yvy rupi ipukupa reve.


text:
Haꞌe ramo nhomongeta vaꞌety kuery hoo py ikuai vaꞌe onhemboja okuapy hexe, yvy gui omopuꞌãxe vy. Haꞌe rã haꞌe ma nopuꞌãxei, haꞌe kuery reve ndokaruxei guive. 


text:
Sete araa py ma kyrĩ vaꞌe omano. Haꞌe rã hembiguai kuery okyje okuapy kyrĩ vaꞌe omano maa Davi pe omombeꞌu aguã, mbaꞌeta haꞌe kuery aipoeꞌi okuapy: — Maꞌẽ, kyrĩ vaꞌe oikoveꞌi teri reve nhandeayvu ramo noendu potai. Mbaꞌexa ꞌrã tu kyrĩ vaꞌe omano maa nhamombeꞌu ramo? Mbaꞌeta iporiauve ju ꞌrã — heꞌi okuapy. 


text:
Davi ma hembiguai kuery joupe-upe ijayvu mbegue rã oexa vy oikuaa kyrĩ vaꞌe omano maa. Haꞌe vy oporandu guembiguai kuery pe: — Kyrĩ vaꞌe pa omano ma raꞌe? Haꞌe kuery ombovai: — Omano ma — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi opuꞌã ju yvy gui. Ojau, onhemoatyrõ haꞌe oao omboekovia ma vy Senhor pegua opy oike vy omboete. Haꞌe gui ma ngoo katy ju ou vy ojerure tembiꞌu oguerua aguã re. Henonde omoĩa rã hoꞌu. 


text:
Hembiguai kuery aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌe tu rejapo? Kyrĩ vaꞌe oikoveꞌi teria ja ma rekaru eꞌỹ re reiko, rejaeꞌo guive. Vaꞌeri omano ma rire revy vy mbojape guive reꞌu reiny. 


text:
Ombovai: — Kyrĩ vaꞌe oikoveꞌi teria ja rima akaru eꞌỹ re aiko, ajaeꞌo guive, mbaꞌeta aipoaꞌe vy: “ Senhor xemboaxy nho rivyvyi gui, haꞌe rã pa kyrĩ vaꞌe oikove tema ꞌrã?” haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui aỹ ma omano ma rire mbaꞌe re ꞌrãꞌvy akaru eꞌỹ re aiko? Xee ndaꞌu amoingove ju ꞌrã teve? Xee aa ꞌrã haꞌe oĩa py, teĩ haꞌe ma ndou jevyvei ꞌrã xevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Bate-Seba oĩa py Davi oo vy ijayvu porãꞌi, hexeve onheno guive. Haꞌe ramo oguerekoꞌi peteĩ avaꞌi. Haꞌe vaꞌe ma Davi omboery Salomão. Haꞌe rã Senhor voi oayvu.


text:
Profeta Natã po py Davi omoĩ ramo oenoĩ Jedidias, Senhor oayvu ramo. <n>Salomão ma hery mokoĩ vaꞌe. Tery Jedidias ma “ Senhor rembiayvu” ꞌea. Haꞌe rã tery Salomão ma “Joguereko porãꞌi vaꞌe” ꞌea. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe ramia ja Joabe kuery jogueroꞌa teri Amom raꞌy kuery retã Rabá rovai, haꞌe vy ipoꞌaka okuapy huvixa rekoa oĩ vaꞌe re.


text:
Haꞌe ramo Davi-a py Joabe ombou ayvu mombeꞌua aipoeꞌi vaꞌerã: “Rabá rovai ajogueroꞌa vy xepoꞌaka ma yy tetã pygua kuery oyꞌu aguã vaꞌekue re.


text:
Haꞌe gui aỹ ma emonoꞌõve ju ndejeupegua kuery mboae, haꞌe pejoko tetã pendepoꞌaka peve, xee ae xepoꞌaka ramo xerery rupi oenoĩa eꞌỹ aguã”, heꞌi uka.


text:
Haꞌe ramo Davi amboae kuery haꞌe javi omonoꞌõmba vy Rabá tetã katy ojeꞌoi. Haꞌe vaꞌe tetã rovai jogueroꞌa vy ipoꞌaka.


text:
Haꞌe pygua huvixa akã gui omboi coroa. Haꞌe vaꞌe re ouro oĩ vaꞌe poyia ma trinta e três quilo rivyvyi, haꞌe vaꞌe re oĩ avi ita hepykueve vaꞌe. Haꞌe gui Davi akã re ju omoĩa. Haꞌe vaꞌe tetã gui ogueraa reta mbaꞌemo.


text:
Haꞌe py ikuai vaꞌekue ogueraa avi vy omombaꞌeapo yvyra ayaa py, picareta haꞌe haxa ferro guigua py, haꞌe gui yvy jykue apoa py. Haꞌe rami Davi ojapo Amom raꞌy kuery retã haꞌe javi re. Haꞌe gui heta vaꞌe kuery haꞌe javi reve Davi ojevy ju Jerusalém katy. 


text:
<n> Amnom gueindy reve itavyague</n> Davi raꞌy Absalão oguereko rakaꞌe gueindy iporã vaipa vaꞌe, Tamar hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe re ma Davi raꞌy mboae Amnom vaꞌe opena rei.


text:
Amnom ndaꞌevei oiko gueindy Tamar re, imbaꞌeaxy peve, teĩ kunha vaꞌe ma avakue oikuaa vaꞌeꞌỹ teri ramo haxy ete haꞌe nunga ojapo aguã. 


text:
Amnom oguereko peteĩ oirũ, Davi ryvy Siméia raꞌy, Jonadabe hery vaꞌe. Jonadabe ma oiko kuaa rei vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe aipoeꞌi Amnom pe: — Mbaꞌe re tu koꞌẽ nhavõ neꞌangaive reovy? Neremombeꞌuxei teve xevy? Haꞌe ramo Amnom onhemombeꞌu: — Ayvu xeryvy Absalão reindy Tamar — heꞌi. 


text:
Jonadabe aipoeꞌi ixupe: — Enheno nderupa py, enhemombaꞌeaxy merami ejupy. Nderu ndepou vy ou ramo aipoꞌre: “Ajerure xereindy Tamar ou vy mbojape omeꞌẽ aguã, mbaꞌeta tembiꞌu ojapo rã aexa vy haꞌu ꞌrã ipo gui”, ꞌrã ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Amnom onheno vy onhemombaꞌeaxy oupy. Huvixa oipou vy ou rã Amnom aipoeꞌi ixupe: — Ajerure xereindy Tamar ou vy tojapo mokoĩ mbojape aexaa py, ipo gui haꞌu aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi uka Tamar pe ngoo py oĩa py: — Tereo ndekyvy Amnom ro py, ejapo tembiꞌu ixupe — heꞌi. 


text:
Okyvy Amnom ro py Tamar ovaẽ rã onheno oupy. Kunha vaꞌe trigo apomo ogueru vy mbojape ojapo, haꞌe vy ombojy oexaa py.


text:
Oexya renda oguerova ixupe teĩ Amnom ndoꞌuxei. Haꞌe rami ꞌrãgue py aipoeꞌi: — Tojepeꞌapaa xea gui — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe javive ojepeꞌapa. 


text:
Haꞌe gui ma Amnom aipoeꞌi gueindy Tamar pe: — Eru tembiꞌu xerupa py, haꞌe ramo haꞌu ꞌrã ndepo gui — heꞌi ramo Tamar mbojape ojapo vaꞌekue ogueru okyvy Amnom rupa okeaty peve. 


text:
Haꞌe rami teĩ kunha vaꞌe ombovai: — Any xekyvy, enheaꞌã rei eme, mbaꞌeta Israel re ma namigua ojapoa vaꞌeꞌỹ. Ejapo eme mbaꞌemo vai.


text:
Mamo ꞌrã tu aa axĩmba reve? Haꞌe rã ndee ma Israel kuery ndekuaa ꞌrã inhakã porã eꞌỹ vaꞌe rami. Aỹ ma ajerure huvixa reve ndeayvu aguã re. Haꞌe ma naxemeꞌẽ eꞌỹi ꞌrã nderaꞌyxyrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ ikyvy noendu potai kunha vaꞌe ijayvua re. Haꞌe imbaraeteve vy onheaꞌã rei vy nhogueronheno kunha vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe rire Amnom oendu ndaꞌijaꞌevei etea, jypy oayvuague rami eꞌỹ. Haꞌe vy Amnom aipoeꞌi ixupe: — Epuꞌã, tereo ju. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe ombovai: — Any, xekyvy. Xemondouka rive jevy vaꞌe rire jypy xere rejapo vaꞌekue gui ndaꞌeveive ꞌrãgue — heꞌi. Haꞌe rami teĩ ikyvy noendu potai vy 


text:
Haꞌe ramo hembiguai kunumi vaꞌe oka py omoẽ vy omboty okẽ. Tamar ma ao ijyva puku vaꞌe py onhemonde, huvixa rajy kuery kunhataĩꞌi vaꞌe onhemondea rami.


text:
Haꞌe gui tanhimbu ojopy vy omoĩ oakã re, omondoropa oao ijyva puku vaꞌe onhemondea, haꞌe vy oakã re opo omoĩ reve ojepeꞌa. Ojaeꞌo atã ovy. 


text:
Haꞌe gui ikyvy Absalão ju oexa vy aipoeꞌi ixupe: — Ndekyvy Amnom teve oĩ raꞌe ndereve? Maꞌẽ xereindy, ekyrirĩ maꞌvy. Ndekyvy ranga oiko. Ndepyꞌa vai eme haꞌe nungakue re — heꞌi. Haꞌe rami rire Tamar iporiau vaipa reve okyvy Absalão ro py ju oiko. 


text:
Haꞌe rã Absalão ma guykeꞌy Amnom reve ndaꞌijayvu porãi neĩ ndaꞌijayvu vai guive, gueindy Tamar re onheaꞌã reiague re. 


text:
<n> Guykeꞌy Amnom Absalão ojuka ukaague</n> Mokoĩ maꞌetỹa ma oaxa rire Absalão ojaya oikovy guymba kuery vexaꞌi rague Baal-Hazor py, Efraim katyꞌi oĩ vaꞌe py. Haꞌe vy Absalão oenoĩ uka huvixa raꞌy kuery haꞌe javi haꞌe py ou aguã.


text:
Haꞌe vy huvixaa py Absalão oo vy aipoeꞌi ixupe: — Maꞌẽ, xee nerembiguai ajaya aikovy vexaꞌi rague. Xeruvixa, ajerure reo aguã nerembiguai kuery reve. 


text:
Haꞌe rami teĩ huvixa ombovai: — Any xeraꞌy, ndorooi ꞌrã jojavi, ndevy pe mbaꞌemo oata eꞌỹ aguã — heꞌi. Taꞌy Absalão ogueraaxea rami ijayvu tema vaꞌeri ndooxei. Haꞌe rami teĩ ogueroayvu porã. 


text:
Haꞌe rami rã Absalão aipoeꞌi: — Ndee ndereoxei teĩ xerykeꞌy Amnom ri jepe emondouka orereve. Huvixa oporandu: — Mbaꞌerã tu haꞌe oo ꞌrã ndereve? — heꞌi ramo 


text:
Haꞌe gui Absalão ma guembiguai kunumigue pe ijayvu vy aipoeꞌi: — Peikuaa pota rei ke. Amnom vinho gui okaꞌu vaipa ma vy ovyꞌa rei jave pendevy “Pejuka ke Amnom” haꞌe ramo pejuka. Pekyje eme. Xee eꞌỹ ri tyꞌy haꞌe rami ajapo uka? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Absalão rembiguai kunumigue Amnom re ojapo okuapy Absalão ojapo ukaague. Haꞌe ramo huvixa raꞌy kuery ikuai vaꞌe oexa vy opuꞌãmba vy peteĩ-teĩ guymba áry oĩ vy onhamba. 


text:
Haꞌe kuery tape rupi teri oo reve ayvu mombeꞌua ovaẽ Davi-a py aipoeꞌi vaꞌe: — Xeruvixa, Absalão tu nderaꞌy kuery haꞌe javive ma ojukapa, neĩ peteĩve ndopytai — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã huvixa opuꞌã vy omondoro oao, haꞌe hoꞌa yvy rupi. Hembiguai kuery hexeve ikuai vaꞌe haꞌe javi avi omondoro oao. 


text:
Davi ryvy Siméia raꞌy Jonadabe oĩ avi. Haꞌe vaꞌe ombovai vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, exaꞌã eme nderaꞌy kuery haꞌe javi ojukapaa rami, Amnom anhoꞌi omano. Mbaꞌeta Absalão ma gueindy Tamar re Amnom onheaꞌã reia ára guive haꞌe rami aguã ae onhembopyꞌa vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ xeruvixa, erovia eme haꞌe rami ete, nderaꞌy kuery omanombaa rami eꞌỹ. Mbaꞌeta Amnom anhoꞌi ko omano — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Absalão ma ojava ma raꞌe. Haꞌe gui tembiguai oikuaa pota hoꞌamy vaꞌe ma guakykue katy tape oĩ vaꞌe re omaꞌẽ vy oexa yvyꞌã katy gui heta oguejy jekuaa jogueruvy vaꞌe. 


text:
Haꞌe ramo Jonadabe aipoeꞌi huvixa pe: — Xeruvixa, pee ma ou jekuaa nderaꞌy kuery. Xee nerembiguai xeayvuague rami ae oiko raꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ijayvupa ramoveꞌi huvixa raꞌy kuery ovaẽmba okuapy. Haꞌe vy onhendu ratã reve ojaeꞌo okuapy. Haꞌe rã huvixa haꞌe hembiguai kuery haꞌe javive avi ojaeꞌo raxa okuapy. 


text:
<n> Talmai rekoa katy Absalão ojavaague</n> Haꞌe rã Absalão ma ojava vy oo Gesur pygua huvixa Amiúde raꞌy Talmai rekoa katy. Haꞌe rã Davi ma ojaeꞌo tema guaꞌy re koꞌẽ nhavõ.


text:
<n> Jerusalém tetã katy Absalão ojevy juague</n> Haꞌe gui huvixa opyꞌa py oexa ngaꞌu tema guaꞌy Absalão. Haꞌe nunga Zeruia piꞌa Joabe oikuaa vy


text:
ogueru ruka peteĩ kunha hiꞌarandu vaꞌe Tecoa tetã gui. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Ejexa uka iporiau vaipa vaꞌe rami, emoĩ ao ndeporiaua pygua, enhemoatyrõ eme azeite py, haꞌe enhemoingo omano vaꞌekue re are ma iporiau oikovy vaꞌe rami.


text:
Ejexa uka haꞌe rami huvixa pe, haꞌe ndeayvu hexeve aipoaꞌeague rupi anho — heꞌi. Haꞌe vy Joabe omombeꞌu ijayvu aguã. 


text:
Haꞌe gui huvixa pe Tecoa pygua kunha ojexa uka vy ojeroꞌa reve oĩ guenapyꞌã re, ngova yvy re omovaẽ reve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, xepytyvõ ke! 


text:
Huvixa oporandu: — Mbaꞌe haꞌvy rereko? Ombovai: — Aikore! Xee nerembiguai ma kunha imeveꞌỹ vaꞌe aiko xeme omano rire.


text:
Xee areko vaꞌekue mokoĩ xepiꞌa. Haꞌe kuery ma jomeme jogueroꞌa mbaꞌety py. Imbojaꞌoarã ndaꞌipoai rã peteĩ ma guykeꞌy oipyxo vy ojuka.


text:
Haꞌe ramo xeretarã kuery haꞌe javi opuꞌãmba okuapy xee nerembiguai rovai, haꞌe vy aipoeꞌi okuapy xevy: “Emboaxa na orepo py guykeꞌy jukaare, rojuka aguã omano vaꞌekue rekovia, haꞌe rami vy romomba aguã ndee rire nembaꞌekue jopyarã”, heꞌi okuapy. Haꞌe rami vy ꞌrã haꞌe kuery ombogue tapyĩ opa vygua areko vaꞌekue, haꞌe xeme rery voi, taꞌykue yvy re ndoikovevei aguã rami — heꞌi. 


text:
Tecoa pygua kunha aipoeꞌive ju huvixa pe: — Haꞌe gui xeruvixa, tove xere haꞌe xeru ro pygua kuery re toĩ haꞌe nungakue re ropaga aguã. Haꞌe rã ndee xeruvixa, tenda repenaaty py reĩ vaꞌe re toĩ eme. 


text:
Kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Haꞌe rami rã xeruvixa, eura ke Senhor Nderuete rery rupi, ojepyxe vy ou vaꞌe kuery ojuka eꞌỹ aguã xepiꞌa jouguy omoẽague re. Ombovai: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Neĩ peteĩꞌi ma voi ndepiꞌaꞌa ndoꞌa rivei ꞌrã yvy py — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Xeruvixa, tove xee nerembiguai tamombeꞌuveꞌi ju peteĩ ayvu ndevy. Ombovai: — Emombeꞌu tema — heꞌi. 


text:
Kunha vaꞌe ijayvuve tema: — Mbaꞌe re tu ndee haꞌe rami eꞌỹ renhembopyꞌa Nhanderuete pegua kuery rovai reiko aguã? Mbaꞌeta xeruvixa, haꞌe rami ndeayvua rami vy ndee ae renhembopaga uka, mbaꞌeta ndee voi ndereru ruka jevyxei nderaꞌy amboae yvy katy remondouka vaꞌekue.


text:
Mbaꞌeta nhande kuery ma nhamano ꞌrãe, yvy py yy onhoẽ mbyre nanhamboyru kuaaveia rami. Haꞌe rã Nhanderuete ma nanhandejuka rivei ꞌrã, haꞌe rami ꞌrãgue py onhembopyꞌa ꞌrã henonde gui omondouka pyre mombyry riae ikuai eꞌỹ aguã re.


text:
Aỹ ma xeruvixa, povaꞌe ayvu rupi ndereve xeayvu vy ae aju, heta vaꞌe kuery xemongyje ramo. Haꞌe ramo xee nerembiguai aipoaꞌe: “Xeayvu ꞌrã huvixa reve. Xapyꞌa rei rã haꞌe ojapo ꞌrã xeayvua”, haꞌe vy aju.


text:
Mbaꞌeta ndee xeruvixa, xee nerembiguai re reikuaa pota ꞌrã avakue po gui xerepy aguã, xee haꞌe xepiꞌa rekove haꞌe kuery oipeꞌa eꞌỹ aguã, Nhanderuete mbaꞌemo omeꞌẽ rã rojopy eꞌỹ aguã rami.


text:
Xee nerembiguai teĩgue ju aipoaꞌe ta: Aỹ xeruvixa, ndeayvu ke aiko porã ju aguã rami. Mbaꞌeta ndee ma Nhanderuete guigua anjo rami reikuaa vaꞌe mbaꞌemo porã haꞌe mbaꞌemo vai. Haꞌe Senhor Nderuete oiko ꞌrã ndereve — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa ombovai vy aipoeꞌi kunha vaꞌe pe: — Ajerure renhenhomi eꞌỹ aguã ndevy aporandu taa re. Kunha vaꞌe ombovai: — Ndeayvu haꞌvy, xeruvixa — heꞌi. 


text:
Huvixa aipoeꞌi: — Joabe eꞌỹ teve ndereve ijayvu vaꞌekue povaꞌe haꞌe javi rupi ndeayvu aguã? Kunha vaꞌe ombovai: — Anhetẽ ete xeruvixa, nderekove rupi aura vy aipoaꞌe: Ndeayvua gui mavaꞌeve ojepeꞌa aguã ndaꞌevei, oiporu kuaa regua katy neĩ oiporu kuaa eꞌỹa katy. Mbaꞌeta anhetẽ nerembiguai Joabe ae ri xembou raꞌe povaꞌe ayvu haꞌe javi rupi xeayvu aguã.


text:
Haꞌekue rami veꞌỹ reiko aguã ae ri nerembiguai Joabe ojapo uka haꞌe rami. Haꞌe rami teĩ xeruvixa, Nhanderuete guigua anjo rami neꞌarandu vaꞌe vy yvy jave re oiko vaꞌe teĩ reikuaapa ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Joabe pe ju huvixa aipoeꞌi: — Aendu ma rejerure ukaa. Tereo haꞌvy, eru kunumi Absalão — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Joabe ojeroꞌa vy guenapyꞌã re oĩ ngova yvy re omovaẽ peve. Haꞌe vy huvixa ogueroayvu porã vy aipoeꞌi: — Aỹ ma xeruvixa, aikuaa ma ndee xejou porãa, xee nerembiguai ajerure ukaague rejapo rire — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã huvixa aipoeꞌi: — Tojevy ju ngoo py xerova oexa eꞌỹ re — heꞌi ramo Absalão ngoo py ae ojevy huvixa rova oexa eꞌỹ re. 


text:
<n> Absalão iporãa re ijayvuague</n> Israel haꞌe javi rupi amboae ndaꞌipoi Absalão rami ojou porãmby. Ipy guive ijapyte peve noĩ ivaikuea.


text:
Hiꞌa ma maꞌetỹa opaa nhavõ ojayaa vy ipoyia oexaa rã dois quilos raxaꞌi ꞌrã, mbaꞌemo opejaa huvixa oiporu uka vaꞌe rami.


text:
Oiko avi taꞌy mboapy haꞌe peteĩꞌi tajy, Tamar hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe kunha ma jaexa rã iporã ete vaꞌe. 


text:
<n> Davi oĩa py Absalão ooague</n> Mokoĩ maꞌetỹ re ma huvixa rova oexa eꞌỹ re Jerusalém py Absalão oiko vy


text:
oenoĩ uka Joabe, huvixaa py omondouka aguã teĩ haꞌe ndouxei. Peteĩgue ju oenoĩ uka teĩ haꞌe ndouxei.


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Maꞌẽ, pee py ma Joabe mbaꞌety itui xembaꞌety re ojeꞌa vaꞌe, cevada onhotỹague. Tapeo peapy — heꞌi ramo Absalão rembiguai kuery oapy imbaꞌety. 


text:
Haꞌe rami rã Joabe opuꞌã vy oo Absalão ro py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu nerembiguai kuery oapy ri xembaꞌety? 


text:
Absalão ombovai: — Roenoĩ uka vy aipoaꞌe vaꞌekue: “Eju apy, huvixaa py romondouka aguã, po rami xeayvu remombeꞌu aguã: ‘Mbaꞌerã tu aju rakaꞌe Gesur tetã aikoague gui? Haꞌeveve ꞌrãgue haꞌe py ae aiko vaꞌe rire’, ꞌre aguã.” Aỹ ma xee aexaxe huvixa rova. Xapyꞌa rei xee ri ajejavy ramo ma taxejuka — heꞌi Joabe pe. 


text:
Haꞌe ramo huvixaa py Joabe oo vy omombeꞌupa. Haꞌe ramo mae huvixa oenoĩ uka Absalão. Haꞌe ramo ou vy ojexa uka huvixa renonde, ngova yvy re omovaẽ reve. Haꞌe ramo huvixa oayvupa. 


text:
<n> Absalão opuꞌã rei ramo Davi kuery onhambaague</n> Haꞌe vaꞌe rire ma Absalão ojeupe ae ojou peteĩ karóxa, kavaju kuery haꞌe cinqüenta avakue henonde oo vaꞌerã. <n>Israel pygua huvixa kuery gui Absalão ranhe guendarã karóxa ojou rakaꞌe. Opa mbaꞌe ojapo huvixarã onhemoingo aguã. 


text:
Haꞌe rami vy ajeꞌiveꞌi reve Absalão ovy vy opyta ꞌrã hoꞌamy tetã kora rokẽ py. Haꞌe ramo avakue huvixaa katy mbaꞌemo re oikuaa pota uka vy oo vaꞌe haꞌe javi pe Absalão aipoeꞌi ꞌrã: “Mavaꞌe tetã guigua tu ndee?” heꞌi rã ombovai vy “Israel regua ae ri xee nerembiguai aiko” heꞌi


text:
ramo ma Absalão aipoeꞌive ju ꞌrã ixupe: “Maꞌẽ, reikuaa pota ukaa vaꞌe ma haꞌevea ramigua, haꞌevea rami meme. Haꞌe rami teĩ huvixa ma avave rei nomoĩ oendu vaꞌerã”, heꞌi ꞌrã.


text:
Absalão aipoeꞌive ju ꞌrã: “Aikore! Yvy re opena vaꞌetyrã xemoĩa vaꞌe rire, avakue mbaꞌemo re oikuaa pota uka vy, eꞌỹ vy ojerure aguã xea py ou ramo haꞌe kuery re ajapo ꞌrãgue haꞌevea ramigua meme!” heꞌi ꞌrã.


text:
Haꞌe rami ae avi henonde amongue ou vy henonde yvy py ojeroꞌa ta ramo haꞌe okuaveꞌẽ vy omopuꞌã ju ꞌrã oayvupa reve.


text:
Haꞌe rami py Absalão ojapo Israel kuery huvixaa katy mbaꞌemo re oikuaa pota uka vy oo vaꞌe haꞌe javi re. Haꞌe rami vy ojee meme oguerovapa avakue Israel kuery kuraxõ. 


text:
Irundy maꞌetỹ opaa py ma Absalão aipoeꞌi huvixa pe: — Tove Hebrom tetã katy taa Senhor pe anhemboayvuague ajapo aguã.


text:
Mbaꞌeta Síria re Gesur tekoa py teri aiko jave xee nerembiguai anhemboayvu vy aipoaꞌe vaꞌekue: “Xapyꞌa rei Jerusalém katy ajevy aguã rami Senhor xeapo ri ramo ambojerovia ꞌrã”, haꞌe rire. 


text:
Haꞌe rami avi Absalão nhemi rupi omondouka ayvu mombeꞌuarã Israel kuery vaꞌe regua haꞌe javi rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mimby guaxu pu pendu vy aipopeje ꞌrã: “Absalão ma Hebrom tetã py oĩ nhanderuvixa”, peje.


text:
Jerusalém gui Absalão rupive ojeꞌoi duzentos avakue oenoĩ vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe kuery ma oo tema rive, mbaꞌerã paa oikuaa vy eꞌỹ.


text:
Absalão mbaꞌemo Nhanderuete pe omeꞌẽ oikovy jave oenoĩ uka avi Davi mongetaaty Aitofel Gilo tetã py hekoa vaꞌe. Haꞌe rami py huvixa rovaigua kuery imbaraeteve ojeꞌoivy, heta-etave tema ou Absalão-a katy guarã. 


text:
Haꞌe gui peteĩ ou ayvu mombeꞌua Davi pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Israel kuery haꞌe javive ko Absalão re anho ovapa — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Davi aipoeꞌi Jerusalém py hexevegua avakue ikuai vaꞌe pe: — Pepuꞌã ke, nhanha, mbaꞌeta Absalão gui ndajaa jepe reguai teve. Pejapura ke jajeꞌoi pojava, nhanderupity xapyꞌa eꞌỹ aguã, haꞌe nhandeꞌáry mbaꞌemo vai ogueru reve tetã py ikuai vaꞌe haꞌe javi ojukapa eꞌỹ aguã kyxe py. 


text:
Haꞌe ramo huvixa Davi revegua avakue ombovai: — Maꞌẽ, apy ma nerembiguai orekuai, oreruvixa ojapo uka vaꞌe tema rojapo aguã ae — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui huvixa ojepeꞌa ramo hoo pygua kuery haꞌe javi ojeꞌoi hexeve. Vaꞌeri oeja avi dez guaꞌyxy jevy kuery ngoo re opena vaꞌerã.


text:
Haꞌe rami vy heta vaꞌe kuery hupive ojeꞌoi vaꞌe reve huvixa oo rã oo ijapyꞌi py oĩ vaꞌe py opytapa ranhe.


text:
Haꞌe gui hexevegua avakue haꞌe javi oaxa henonde katy. Haꞌe vy harõa haꞌe Gate pygua kuery haꞌe javi ju, seiscentos avakue Gate pygua hupive ojeꞌoi vaꞌekue oaxa jogueravy huvixa renonde. 


text:
<n> Itai ojeroviapy oikoa oexa ukaague</n> Haꞌe gui ma huvixa aipoeꞌi Gate pygua Itai vaꞌe pe: — Mbaꞌe re tu ndee reoxe avi ore kuery reve? Ejevy ju, epyta penderuvixarã ou vaꞌe reve, mbaꞌeta amboae yvy guigua reiko, ndeyvy gui ae mombyry reiko vaꞌe.


text:
Kuee rei revaẽ vaꞌekue ma nhiꞌã xee rogueraa ta ma avi xerupive aỹ, neĩ xee ma voi ndaikuaai marã katy pa aa aguã vaꞌeri? Ejevy ju, erojevypa avi nderyvy kuery. Tove ndere toĩ Nhanderuete nemboaxya haꞌe ojeroviapy oikoa. 


text:
Haꞌe ramo Itai ombovai huvixa pe: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe ndee xeruvixa nderekove rupi avi aura vy aipoaꞌe: Mamo rã rei ndee xeruvixa reĩa py ae xee nerembiguai aiko avi ꞌrã, amano eꞌỹ vy aikove aguã teĩ — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Itai pe: — Tereo haꞌvy, eaxa xerenonde katy — heꞌi. Haꞌe ramo Gate pygua Itai ma hexevegua avakue haꞌe javi reve oo, kyrĩgue guive.


text:
Haꞌe kuery oo rã haꞌe vaꞌe yvy re ikuai vaꞌe oexa vy ojaeꞌo ratã pavẽ. <n>Haꞌe kuery ojaeꞌo mbaꞌeta huvixa guetã gui onha ramo (versículo 20). Haꞌe rã haꞌe kuery oaxa ojeꞌoivy. Cedrom yakã huvixa voi oaxa, tekoa eꞌỹa katy tape oĩ vaꞌe rupi oo vy. 


text:
<n> Jerusalém tetã katy ju Zadoque, Abiatar haꞌe Husai ombojevyague</n> Oaxa avi sacerdote Abiatar haꞌe Zadoque. Haꞌe kuery reve ojeꞌoi avi levita kuery Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru reraa kuery. Haꞌe py omboguejy ranhe, tetã gui haꞌe kuery haꞌe javi oẽ vy oaxapa peve.


text:
Haꞌe ramo huvixa Davi aipoeꞌi Zadoque pe: — Perojevy ju Senhor ayvu ryru tetã katy. Senhor rembiexa rupi xemboaxy ri vy xeapo ꞌrã haꞌe katy ju ajevy aguã rami hyru aexa ju aguã, oĩaty voi.


text:
Haꞌe rami teĩ xapyꞌa rei Senhor xevy “Xee ndoguerovyꞌavei”, heꞌi ramo, maꞌẽ, xee ma apy haꞌã. Tojapo xere haꞌe oipotaa rami — heꞌi. 


text:
Sacerdote Zadoque pe huvixa aipoeꞌive ju: — Ndee haꞌe Abiatar imbaꞌekuaa vaꞌe vy pejevy porãꞌi ke tetã katy. Pendereve too porãꞌi avi penderaꞌy mokoĩ: nderaꞌy Aimaás, Abiatar raꞌy Jônatas guive.


text:
Maꞌẽ, peẽ pemombeꞌu uka jevy eꞌỹa ja xee apyta ranhe ꞌrã yy oaxaaty tekoa eꞌỹa katy oĩ vaꞌe py — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Zadoque haꞌe Abiatar ma Jerusalém katy ju ogueraa Nhanderuete ayvu ryru. Haꞌe py ae opyta. 


text:
Haꞌe gui Davi oguatave ovy vy Oliveiras yvyꞌã rupi oẽ ovy ojaeꞌo reve. Oakã ojaoꞌi haꞌe ipy rei reve oguata ovy. Hupive ojeꞌoi vaꞌe haꞌe javi oakã ojaoꞌi reve meme ojaeꞌo avi jogueravy. 


text:
Haꞌe rire Davi pe omombeꞌua vy aipoꞌea: — Aitofel voi Absalão reve opyta ndere opuꞌã rei vaꞌe kuery mbyte. Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi: — Senhor, xee ajerure: ejapo Aitofel oꞌarandua rupi eꞌỹ nhomongeta aguã rami — heꞌi. <n>Aitofel ma huvixa mongetaaty oiko. Davi mongetaa rupi ranhe oiko, haꞌe gui Absalão mongetaa rupi ju (versículo 12). 


text:
Haꞌe gui yvyty apyte áry Davi ovaẽ Senhor ombojeroviaaty py. Haꞌe jave haꞌe omaꞌẽ rã peteĩ ovaẽ ouvy arquita regua Husai. Haꞌe vaꞌe ma oao puku oxoropa vaꞌe py onhemonde reve ou, haꞌe oakã re yvy omoĩ reve. 


text:
Haꞌeveve ꞌrã tetã katy rejevy vy Absalão pe aipoꞌre: “Aỹ ma xeruvixa, xee ma nerembiguai ju ꞌrã aiko, nderu rembiguai aikoague rami avi. Haꞌekue rami ae ꞌrã aiko nerembiguai”, ꞌre vy rejapo ꞌrã Aitofel ijayvu rã Absalão oendu veꞌỹ aguã rami.


text:
Haꞌe py ndereve ikuai avi ꞌrã sacerdote kuery Zadoque haꞌe Abiatar. Huvixa ro py mbaꞌemo rendu vaꞌekue haꞌe javi ꞌrã remombeꞌu uka haꞌe kuery pe.


text:
Taꞌy kuery avi ꞌrã ikuai haꞌe py: Zadoque raꞌy Aimaás haꞌe Abiatar raꞌy Jônatas. Haꞌe kuery pe ma xeremiendurã pemombeꞌu uka ꞌrã mbaꞌemo pyau pendu vaꞌekue haꞌe javi — heꞌi. 


text:
<n> Davi reve Ziba ijayvuague</n> Haꞌe gui Davi ma yvyꞌã guy katy ojapyro ovy jave ou jekuaa oiny Mefibosete rembiguai Ziba. <n>Ziba ma Saul rembiguai ranhe oiko, haꞌe gui Jônatas raꞌykue Mefibosete rembiguai ju (2 Samuel 9.9-10). Haꞌe vaꞌe ma mokoĩ mymba mburikaꞌi ogueru ombokupe áryguapa vaꞌekue, haꞌe hiꞌáry duzentos mbojape, haꞌe cem xã uva pirukue, cem avi hiꞌa pyau, haꞌe gui peteĩ ryru vinho. 


text:
Ziba ou rã Davi oexa vy oporandu ixupe: — Mbaꞌerã tu kovaꞌe nunga reru? Ziba ombovai: — Mymba mburikaꞌi ma hiꞌáry huvixa ro pygua kuery oĩ aguã. Haꞌe rã mbojape haꞌe mbaꞌemoꞌa ma kunumigue hoꞌu vaꞌerã aru. Vinho ma tekoa eꞌỹa rupi penekaneꞌõ vy peyꞌu vaꞌerã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Davi oporanduve ju: — Haꞌvy nderuvixa raꞌy, mamo tu opyta? Ziba ombovai: — Haꞌe ma Jerusalém py ae opyta, mbaꞌeta ojeupe ae “Kovaꞌe ára po xevy ju ꞌrã Israel ro pygua kuery omboaxa xeru rekovia xepoꞌaka aguã”, heꞌi vy. 


text:
Haꞌe rami rã Davi aipoeꞌi Ziba pe: — Mefibosete oguereko vaꞌekue-ꞌekue ma ameꞌẽmba ndevy. <n>Ziba pe Davi omboaxa mbaꞌemo Mefibosete oguereko vaꞌekue, mbaꞌeta ixupe Ziba ijapu vy Absalão re Mefibosete ooague rami omombeꞌu ramo. Haꞌe rã Mefibosete ma ndooi (2 Samuel 19.24-30). Ziba ombovai: — Xeruvixa, xee ajeroꞌa romboete vy. Taxemboaxy nerenonde — heꞌi Davi pe. 


text:
<n> Davi re Simei ijayvu vaiague</n> Haꞌe gui Baurim tekoa py huvixa Davi ovaẽ vy omaꞌẽ rã peteĩ ovaexĩ jogueruvy Saul ro pygua kuery regua Simei hery vaꞌe, Gera raꞌy. Haꞌe vaꞌe ovaexĩ vy ijayvu vai ouvy hexe.


text:
Davi re ita omombo ouvy, hembiguai kuery re guive, Davi revegua haꞌe hembiguai xondaro kuery ooa yke jovaive rupi ojeꞌoi oiny vaꞌeri.


text:
Aỹ Nhanderuete nembopaga ma Saul ro pygua kuery ruguy omoẽague re, hekovia ndee nhemi rupi reĩ rire. Haꞌe rami teĩ nderaꞌy Absalão po py ju Senhor omboaxa. Maꞌẽ, aỹ ma rexĩmba reia rupi reiko, ava tuguy moẽaty reiko vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Zeruia piꞌa Abisai aipoeꞌi Davi pe: — Xeruvixa, mbaꞌe re tu pevaꞌe jagua reꞌõgue ijayvu vai ri ndere? Tove taaxa apy gui akãꞌo aguã. 


text:
Huvixa ombovai: — Mbaꞌe tu xee areko peẽ Zeruia piꞌa kuery reve? Tove ri taꞌijayvu vai. Mbaꞌeta xapyꞌa rei Senhor ae ixupe ijayvu vy “Ndeayvu vai Davi pe”, heꞌi rakaꞌe. Haꞌe rami ri ramo mavaꞌe tu “Mbaꞌe re tu haꞌe rami ete rejapo?” heꞌi aguã haꞌeve ta? — heꞌi. 


text:
Davi aipoeꞌive ju Abisai haꞌe guembiguai kuery haꞌe javive pe: — Neꞌexa, xeraꞌy ae teĩ xejukaxe aỹ, haꞌe rami pevaꞌe Benjamim regua katuve ma. Tove taꞌijayvu vai, mbaꞌeta Senhor ae ojapo uka haꞌe rami.


text:
Xapyꞌa rei Senhor omaꞌẽ ꞌrã xee ajexavaia re. Haꞌe rami ri vy mbaꞌemo porã anho ꞌrã Senhor omeꞌẽ xevy kovaꞌe ára ayvu vaiague rekovia — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma oguatave ojeꞌoivy, Davi haꞌe ixupegua avakue reve. Ijyke rupi Simei voi oo avi oiny yvyꞌã pukukuea rupi. Ijayvu vai tema ovy, ita haꞌe yvy guive omombo ovy hexe.


text:
Haꞌe gui huvixa haꞌe hupive oguata vaꞌe kuery reve ma ikangypakue ovaẽ ojeꞌoivy Jordão yakã rembe re. Haꞌe py ma ikaneꞌõgua ranhe okuapy. 


text:
<n> Absalão pegua oikoa rami Husai ombotavya rupi onhemombeꞌuague</n> Haꞌe gui Jerusalém tetã py Absalão kuery ovaẽmba okuapy ixupegua avakue Israel regua haꞌe javi reve. Haꞌe kuery reve ou avi Aitofel.


text:
Haꞌe gui Davi irũ Husai arquita vaꞌe voi ojexa uka avi Absalão pe. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Toikove huvixa, toikove huvixa! 


text:
Haꞌe rã Absalão aipoeꞌi Husai pe: — Haꞌe rami ae teve rexa uka neirũ Davi pe reikoa? Mbaꞌe re tu ndereoi neirũ rupive? 


text:
Husai ombovai: — Any ri. Xee apyta ꞌrã hekovia Senhor omoĩ vaꞌekue reve. Kovaꞌe kuery Israel pygua avakue haꞌe javi oiporavo vaꞌekue reve xee voi aiko ꞌrã, hexeve ae ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta mavaꞌe pe ꞌrã tu aiko aguã haꞌeve? Ndee taꞌy pe eꞌỹ ri tyꞌy? Nderu rembiguai aikoague rami ae ndevy ju ꞌrã aiko xee — heꞌi. 


text:
<n> Davi raꞌyxy jevy kuery reve Absalão onhenoague</n> Haꞌe gui ma Absalão aipoeꞌi Aitofel pe: — Oremongeta na mbaꞌe nunga pa rojapo aguã. 


text:
Aitofel ombovai Absalão pe: — Nderu raꞌyxy jevy kuery oeja ovy ngoo re opena vaꞌerã. Enheno haꞌvy haꞌe kuery reve. Haꞌe ramo nderu reve joe napendeaꞌeveia Israel kuery haꞌe javi oikuaa ramo nderevegua kuery ipyꞌa guaxuve ꞌrã okuapy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma oo áry ojapo okuapy peteĩ ooꞌi Absalão oĩ aguã. Haꞌe ramo haꞌe py, Israel kuery pavẽ oexaa py onheno nguu raꞌyxy jevy kuery reve. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave Aitofel nhomongeta ꞌrã Nhanderuete pe oporandua rã ombovaia rami avi. Haꞌe rami ae tema Aitofel ijayvu nhomongeta vy, Davi omongetaague rami ae avi omongeta Absalão. 


text:
<n> Aitofel haꞌe gui Husai ju omongetaague</n> Aitofel aipoeꞌive ju Absalão pe: — Tove taiporavo doze mil avakue. Haꞌe vy Davi rakykue aa ꞌrã kovaꞌe pyavyve.


text:
Hexe apuꞌã ꞌrã ikaneꞌõ haꞌe ikangypa rei jave. Amondyipa ꞌrã. Haꞌe rã hexeve ikuai vaꞌekue onhamba ꞌrã. Huvixa anhoꞌi ꞌrã ajuka.


text:
Haꞌe kuery ajapo ꞌrã ndere oupa ju aguã rami meme. Mbaꞌeta haꞌe kuery haꞌe javi ojevypa ꞌrã, peteĩꞌi ava rejukaxea rami rejuka uka rire. Haꞌe rami vy ikuai porãmba ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami ijayvu rã Absalão haꞌe Israel regua nhomongeta vaꞌety kuery haꞌe javi oendu vy ojou porã rei okuapy.


text:
Haꞌe rami teĩ Absalão aipoeꞌive ju: — Penoĩ taꞌvy arquita regua Husai ju, nhaendu aguã haꞌe pa mbaꞌe heꞌi raꞌe — heꞌi. 


text:
Absalão-a py Husai ovaẽ ramo aipoeꞌi ixupe: — Haꞌe rami Aitofel ijayvu ange. Haꞌeve ꞌrã pa ijayvua rami jajapo aguã? Haꞌe rami eꞌỹ vy ndee ju ke ndeayvu. 


text:
Husai aipoeꞌive ju: — Reikuaa porã nderu haꞌe avakue hexeve ikuai vaꞌe reko, reikuaa avi haꞌe kuery ipyꞌa guaxukueve ikuaia, haꞌe urso kunha kaꞌaguy rupi guaꞌy kuery omokanhy vaꞌe rami ipoxy vaꞌe memea. Nderu voi joe opuꞌã vaꞌety vy pyávy teĩ ndopytai ꞌrã ojeupegua kuery reve.


text:
Neꞌexa, aỹ ma haꞌe omaꞌẽ mbegue ꞌrã peteĩ itakua gui, eꞌỹ vy amboae henda py. Haꞌe gui jypyꞌi hexe pepuꞌãa py ndevygua kuery amongue oitya ri ramo haꞌe nunga oendu vaꞌe rei ijayvu vy “Absalão rupi ou vaꞌekue oitypaa raꞌe” heꞌi ꞌrã.


text:
Haꞌe rami rã ma avakue ipyꞌa guaxukueve voi okyjepa rei ꞌrã, xivi rami ipyꞌa guaxu vaꞌe teĩ. Mbaꞌeta Israel kuery pavẽ oikuaa nderu ma joe opuꞌãa py ipoꞌakave vaꞌety ae, haꞌe hexevegua avakue voi ipyꞌa guaxukueve memea.


text:
Xee ma po rami romongeta: Emboatypa pojava ndejeupe Israel kuery haꞌe javi, Dã guive Berseba peve ikuai vaꞌe, yeꞌẽ rembe re ita kuꞌi ikuaia rami mbovy rei eꞌỹ ikuai vaꞌe. Haꞌe vy ndee ae ꞌrã reraa henoiny haꞌe kuery mbyte rupi.


text:
Haꞌe vy ma Davi re jajeꞌoi ꞌrã mamo rã rei oĩa py, haꞌe vy jajopy xapyꞌa ꞌrã, yxapy minha yvy re hoꞌaa rami. Haꞌe ramo ndoikovevei ꞌrã, hexevegua avakue voi ndokuavei ꞌrã teĩve.


text:
Xapyꞌa rei amongue tetã py haꞌe onhemi ramo ma haꞌe katy Israel kuery haꞌe javi ꞌrã ogueraa ixã. Haꞌe vy jaitypa ꞌrã heravy yakã katy, oĩague py neĩ peteĩꞌi ita raꞌyꞌi voi ndaꞌipovei peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Absalão haꞌe Israel pygua avakue aipoeꞌi okuapy: — Aitofel ijayvuague gui ma arquita regua Husai ijayvua haꞌeveve — heꞌi okuapy, mbaꞌeta Senhor ae ojapo Aitofel ijayvua oendu rivepa aguã rami, Absalão kuery áry mbaꞌemo vai ombouxe vy. 


text:
Haꞌe gui ma Husai aipoeꞌi sacerdote kuery Zadoque haꞌe Abiatar pe: — Aitofel ma haꞌe rami omongeta kuri Absalão haꞌe Israel regua nhomongeta vaꞌety kuery. Haꞌe rã xee ma amboae rami amongeta.


text:
Aỹ pemondouka pojava haꞌvy Davi pe ayvu mombeꞌuarã aipoeꞌi aguã: “Epyta eme kovaꞌe pytũ yy oaxaaty tekoa eꞌỹa katy oĩ vaꞌe py. Haꞌe rami ꞌrãgue py eaxa pojava hovaigua re, huvixa ojukaa eꞌỹ aguã, hexeve ikuai vaꞌe kuery reve”, peje uka — heꞌi. 


text:
Haꞌe jave ma Jônatas haꞌe Aimaás ma En-Rogel katyꞌi oĩ, tetã py haꞌe kuery ovaẽ rã oexaa eꞌỹ aguã. Haꞌe gui haꞌe kuery pe peteĩ tembiguai kunhaꞌi omombeꞌu haꞌe nunga, Davi pe ju haꞌe kuery omombeꞌu aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ peteĩ kunumi vaꞌe oexa nho vy ou Absalão pe omombeꞌu. Haꞌe rã mokoĩve ma ojapura reve jogueraa vyvoi vy peteĩ ava ro py ovaẽ, Baurim tekoa py. Haꞌe vaꞌe roka py oĩ peteĩ ykua ojoꞌo pyre. Haꞌe vaꞌe py haꞌe kuery oguejy jogueravy.


text:
Ykua mbotya hoo vaꞌe raꞌyxy ogueru vy omoĩ hiꞌáry. Imbotya áry ju mbaꞌemo raꞌyĩgue onhoẽ. Haꞌe rami rã mavaꞌeve ndoikuaai. 


text:
Haꞌe vaꞌe oo py Absalão rembiguai kuery ovaẽ vy aipoeꞌi okuapy kunha vaꞌe pe: — Mamo tu ikuai Aimaás haꞌe Jônatas? Kunha vaꞌe ombovai: — Haꞌe kuery oaxapa ae ma yy oaxaaty — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe kuery oeka teĩ ndojoui vy ojevypa ju Jerusalém katy. 


text:
Haꞌe kuery ojeꞌoi ramove ykua gui oẽ mokoĩve. Haꞌe rami vy oo vy omombeꞌu Davi pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Pepuꞌã ke, peaxapa pojava yy rovai re, mbaꞌeta haꞌe rami Aitofel ijayvu penderovai — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã Davi haꞌe hexevegua kuery haꞌe javi oaxapa Jordão yakã. Koꞌẽmba ma jave takykue re neĩ teĩꞌi voi ndaꞌipoi Jordão oaxa eꞌỹ vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui Aitofel ma nhomongetaague rami eꞌỹ ikuaia rã oexa vy ombokupe árygua guymba mburikaꞌi, haꞌe oĩ vy oo tetã py ngoo oĩ vaꞌe py. Mbaꞌemo omoĩmba porã ma vy haꞌe ae oo ojejyryvipy. Omano ramo onhono porãa tuu rupa yvýry. 


