# verses

text:
Haꞌe gui Davi kuery ma Maanaim py ovaẽ. Absalão kuery voi Jordão yakã oaxapa, avakue Israel kuery hexeve ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vy xondaro kuery ruvixa Joabe rekovia ma Absalão omoĩ Amasa. Haꞌe vaꞌe ma Ismael guigua Itra raꞌy, Naás rajy Abigail piꞌa. Abigail ma Joabe xy Zeruia kypyꞌy.


text:
<n> Absalão revegua xondaro kuery re Davi revegua kuery ipoꞌaka okuapyague</n> Maanaim py Davi kuery ovaẽ ma ramo ovaexĩ jogueruvy povaꞌe kuery: Amom kuery vaꞌe regua Rabá pygua Naás raꞌy Sobi, haꞌe gui Lo-Debar pygua Amiel raꞌy Maquir, haꞌe gui Rogelim pygua gileadita regua Barzilai avi.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Davi oĩa py ogueru tupa, hyꞌa, hyru nhaeꞌũ guigua, trigo, cevada, mbaꞌemo kuꞌikue, haꞌyĩgue maimbe, ei retã, kumanda peꞌi,


text:
ei, kamby kekue, vexaꞌi kuery haꞌe gui queijo vaka guigua. Haꞌe nunga oguerupa Davi haꞌe hexeve ikuai vaꞌe pe hoꞌu vaꞌerã, mbaꞌeta aipoeꞌi okuapy: “Kovaꞌe kuery ma tekoa eꞌỹa rupi ikuaia py inhembyayi, ikaneꞌõ haꞌe ijeꞌyuvei guive” heꞌi vy. 


text:
Haꞌe gui mboapy henda py ombojaꞌo vy omondoukapa ju: peteĩ aty ma Joabe ogueraa, amboae aty ma Zeruia piꞌa Abisai ogueraa, haꞌe rã amboae aty ma Gate pygua Itai ogueraa. Huvixa aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Xee voi aa ꞌrã peẽ kuery reve. 


text:
Haꞌe rã haꞌe kuery ombovai: — Ndee ma ndereoi ꞌrã. Xapyꞌa rei nhanderovaigua kuery oremonha vy orere haꞌe kuery nopenai ꞌrã, neĩ mbyte rupi peve ore romano teĩ ae ma, mbaꞌeta ore kuery vaꞌe regua dez mil ikuai vaꞌe gui ndee anhoꞌi teĩ revareve vaꞌe. Haꞌeveve ndee orerepy aguã rami reiko aguã, tetã py reĩa gui ae — heꞌi okuapy. 


text:
Davi ju aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Peẽ kuery peipotaa rami haꞌvy xee aiko ꞌrã — heꞌi. Haꞌe rami rã tetã kora rokẽ yvýry huvixa hiꞌaĩ jave ixupegua kuery haꞌe javi oẽ jogueravy cem haꞌe mil ma voi-voi. 


text:
Haꞌe gui ma Joabe, Abisai haꞌe Itai pe ju Davi ijayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xere pemaꞌẽ vy pereko porãꞌi xeraꞌy Absalão — heꞌi. Amboae kuery haꞌe javi oendu okuapy xondaro ruvixa kuery pe huvixa guaꞌy Absalão re opena porã uka rã. 


text:
Haꞌe gui ma haꞌe javi ojeꞌoi tetã rovai rupi, Israel kuery reve jogueroꞌa aguã. Efraim regua kaꞌaguy rupi joe opuꞌã okuapy.


text:
Haꞌe py ma Davi rembiguai kuery oitypa Israel kuery. Haꞌe vaꞌe ára hoꞌa reta, vinte mil avakue ojukaa py.


text:
Mbaꞌeta joe opuꞌã vaꞌe kuery oaĩmba ojeꞌoivy haꞌe vaꞌe yvy haꞌe javi rupi. Haꞌe vaꞌe ára kyxe py ojukaa gui okanhy retave kaꞌaguy re ikuaia py rive. 


text:
<n> Absalão omanoague</n> Absalão ma mburika áry oo oiny vy nhovaexĩ Davi rembiguai avakue reve. Hymba mburika ma peteĩ yvyra carvalho hiꞌaĩ vaꞌe rakã guy rupi oaxa ovy jave Absalão akã ipija oiny yvyra rakãmby py, haꞌe vy ovava oiny yvate katy gui yvy katy. Hymba mburika ma oaxa tema ovy. 


text:
Peteĩ ava haꞌe nunga oexa vy oo omombeꞌu Joabe pe. Haꞌe vy — Absalão ma yvyra carvalho rakã re ovava oiny — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Joabe aipoeꞌi ava imombeꞌuare pe: — Rexa vaꞌeri mbaꞌe re tu nderejukai haꞌe pyve, haꞌe reity ꞌrãgue inony yvy rupi? Haꞌe rami reiko vaꞌe rire ma ndevy ameꞌẽ ꞌrãgue dez hatãꞌi vaꞌe prata guigua haꞌe peteĩ kuꞌakuaa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo ava vaꞌe aipoeꞌi Joabe pe: — Xepo py mil hatãꞌi vaꞌe prata guigua remeꞌẽ teĩ xee ma nakuaveꞌẽi ꞌrã huvixa raꞌy rovai, mbaꞌeta roendu porã ange huvixa ndevy, Abisai haꞌe Itai pe ijayvu ramo, “Pereko porãꞌi xeraꞌy Absalão”, heꞌi rã.


text:
Xapyꞌa rei xee ma nanheꞌẽ renduia rupi hexe ajapo vai vaꞌe rire huvixa ndoikuaa eꞌỹi ꞌrãgue. Haꞌe rami avi ndee eteve voi xejou vai ꞌrãgue — heꞌi. 


text:
Joabe ombovai: — Ndaꞌevei ndereve haꞌã rive aguã — heꞌi vyve mboapy huꞌy ogueraa vy oipyxo Absalão kuraxõ py, oikove teri reve yvyra carvalho rakãmby re ipija oinya py.


text:
Haꞌe gui ma Joabe mimby guaxu omonheꞌẽ rã ixondaro kuery opytuꞌupa Israel kuery monhaa gui. Haꞌe vy ojevypa, Joabe omombytuꞌu ramo. 


text:
Absalão retekue ogueraa vy omombo kaꞌaguy re yvykua tuvixa vaꞌe oĩ vaꞌe py, haꞌe vy hiꞌáry omboaty reta ita. Haꞌe rã Israel kuery ma peteĩ-teĩ ngoo katy onhamba ojeꞌoivy.


text:
Absalão oikove teri reve omopuꞌã vaꞌekue peteĩ ita ojeupe ae, huvixa rekoa yvyugua py. Mbaꞌeta aipoeꞌi: “Xee ndarekoi xeraꞌy peteĩꞌi ma voi xerery re imaꞌenduꞌaa aguã”, heꞌi. Haꞌe rami vy ita re ae omoĩ guery. Haꞌe rami rire haꞌe vaꞌe pe aỹ peve “Absalão pegua ita” ꞌea. 


text:
<n> Absalão omano rã Davi ojaeꞌo vaipaague</n> Haꞌe gui Zadoque raꞌy Aimaás aipoeꞌi: — Tove taa tamombeꞌu huvixa pe hovaigua kuery poꞌakaa gui Senhor ogueraa jepe maague. 


text:
Haꞌe rami teĩ Joabe ombovai: — Ndee ma neremombeꞌui ꞌrã teve ange mbaꞌemo oiko vaꞌekue, amboae ára py haꞌeve ꞌrã teĩ, huvixa raꞌy ae omano rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui peteĩ Etiópia pygua hiꞌaĩ vaꞌe pe ju Joabe aipoeꞌi: — Ndee katu tereo emombeꞌu mbaꞌemo rexa vaꞌekue — heꞌi ramo Joabe renonde ojeroꞌa ma vy onha ovy. 


text:
Haꞌe gui Zadoque raꞌy Aimaás aipoeꞌive ju Joabe pe: — Haꞌe rami teĩ ma tove xee voi taa Etiópia pygua rakykue. Joabe aipoeꞌi: — Mbaꞌerã tu ndee voi renha ta, xeraꞌy? Mbaꞌeta haꞌe nunga remombeꞌua gui nderejoui ꞌrã hekovia — heꞌi. 


text:
— Haꞌe rami teĩ ae ma xee aanha ta avi — heꞌi ju Aimaás. Ixupe Joabe — Enha haꞌvy eovy — heꞌi ramove Aimaás onha avi ovy tape yvyꞌãmbe rupi, haꞌe vy onhokuã ovy Etiópia pygua. 


text:
Tetã jaikea py Davi oguapy oiny mokoĩ okẽ oĩ vaꞌe mbyte py. Peteĩ jopya ojeupi ovy okẽ yke rupi kora oĩ vaꞌe áry. Haꞌe vy omaꞌẽ vy oexa peteĩ ava haꞌe aeꞌi onha ouvy vaꞌe.


text:
Haꞌe vy jopya ojapukai vy omombeꞌu huvixa pe. Haꞌe rã huvixa ombovai: — Haꞌe aeꞌi ri ou vaꞌe ma mbaꞌemo porã mombeꞌuarã ꞌrã ou — heꞌi. Haꞌe vy ou oiny vaꞌe ovaẽ ouvy. 


text:
Haꞌe gui jopya omaꞌẽ jevy vy oexa amboae ava onha ouvy vaꞌe. Haꞌe vy teĩgue ju ojapukai okẽ py oĩ vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Amboae ava ju haꞌe aeꞌi onha jekuaa ouvy. Huvixa ombovai: — Haꞌe rami rã haꞌe vaꞌe voi mbaꞌemo porã mombeꞌuarã ꞌrã ou — heꞌi. 


text:
Aipoeꞌive ju jopya: — Tenonde onha ouvy vaꞌe ma ko Zadoque raꞌy Aimaás. Huvixa ombovai: — Haꞌe vaꞌe ma heko porã vaꞌe vy mbaꞌemo porã omombeꞌu ꞌrã ouvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Aimaás ovaẽ vy ojapukai huvixa pe: — Haꞌevepa rei! — heꞌi vy huvixa renonde ojeroꞌa ngova yvy re omovaẽ peve. Haꞌe vy aipoeꞌive ju: — Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor Nderuete re, mbaꞌeta nhandepo py omboaxapa xeruvixa rovai opuꞌã vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Huvixa oporandu: — Oiko porã pa xeraꞌy Absalão? Aimaás ombovai: — Haꞌe rami avi xeruvixa, xee ma nerembiguai Joabe xembou ma jave aexa nhomoanha-anha haꞌe hevovo rei vaꞌeri xee ndaikuaai guive mbaꞌe paa — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Etiópia pygua ju ovaẽ vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, mbaꞌemo porã aru neremiendurã. Ange ma Senhor nderepy nderovai opuꞌã vaꞌekue poꞌakaa gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa oporandu Etiópia pygua pe: — Oiko porã pa xeraꞌy Absalão? Etiópia pygua ombovai: — Xeruvixa, tove haꞌe vaꞌe oiko vaiague ramigua toiko nderovaigua kuery haꞌe javi re, ndevy ojapo vai aguã opuꞌã vaꞌekue ma guive rã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã huvixa opyꞌa py onhenhandu vai ete vy ojepeꞌa ovy tetã kora rokẽ áry opy jaꞌo oĩ vaꞌe py oĩ aguã. Haꞌe vy ojaeꞌo. Oguata vy ojevy-jevy oikovya rupi aipoeꞌi: — Xeraꞌy Absalão, xeraꞌy, xeraꞌy Absalão! Nderekovia xee amano ꞌrãgue teĩ, Absalão xeraꞌy, xeraꞌy! 


text:
<n> Davi pe Joabe ijayvuague</n> Haꞌe gui ma Joabe pe aipoꞌea: — Maꞌẽ, huvixa tu ojaeꞌo rima oikovy guaꞌy Absalão re ipyꞌa vaia rupi — ꞌea.


text:
Haꞌe rami py haꞌe vaꞌe ára haꞌe kuery ipoꞌaka teĩ iporiaupa okuapy, “Huvixa ma guaꞌy Absalão re ipyꞌa vai” ꞌea ramo.


text:
Haꞌe vaꞌe árave haꞌe kuery ndaꞌevei reve oike ju okuapy tetã py, joe opuꞌãa gui oxĩmba rei vy onha vaꞌe rami.


text:
Huvixa Davi ma oakã ojaoꞌipa reve ojapukai ratã: — Xeraꞌy Absalão, Absalão xeraꞌy, xeraꞌy! — heꞌi oikovy. 


text:
Haꞌe ramo Joabe ma huvixa oĩa py oike vy aipoeꞌi ixupe: — Aỹ ma rejapo nerembiguai kuery haꞌe javi oxĩmba aguã rami, haꞌe kuery ange nderekove ogueraa jepe rire teĩ, haꞌe nderaꞌy haꞌe nderajy kuery rekove, haꞌe nderaꞌyxy haꞌe nderaꞌyxy jevy kuery rekove guive.


text:
Ndee ma nhiꞌã reayvu ndere ijaꞌe eꞌỹ vaꞌe kuery, haꞌe rã nderayvua kuery ma remomboriau rive. Aỹ ma xee aikuaa rã ange Absalão nomanoi, haꞌe rã ore kuery ma romanomba vaꞌe rire revyꞌa ꞌrãgue.


text:
Epuꞌã ke aỹ, eẽ, haꞌe ndeayvu nerembiguai kuery ipyꞌa porã ju aguã rami. Xee ma Nhanderuete rery rupi aura vy aipoaꞌe: Aỹ ndeayvu aguã nereẽi ri ramo ndereve neĩ peteĩꞌi ava ma voi ndopytavei ꞌrã kovaꞌe pyávy. Nekunumi guive aỹ peve rejexavaiaty gui ma haꞌe nunga ndaꞌeveive ꞌrã ndevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã huvixa opuꞌã vy oguejy tetã kora rokẽ py oguapy oiny. Haꞌe rã heta vaꞌe kuery haꞌe javi pe omombeꞌua vy — Neꞌexa, huvixa ma okẽ py hiny — ꞌea rã haꞌe kuery haꞌe javi ou vy ojexa uka okuapy huvixa renonde. Haꞌe rã Israel kuery ma onhamba ma voi, peteĩ-teĩ ngoo katy.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery haꞌe javi regua joupe-upe ijayvu okuapy, haꞌe vy aipoeꞌi: — Huvixa ma nhanderovaigua haꞌe filisteu kuery po gui nhandereraa jepe vaꞌekue ri oyvy gui ae onha vaꞌekue Absalão káuxa.


text:
Haꞌe rami teĩ Absalão nhanderuvixarã nhamoĩ vaꞌekue ma joe opuꞌãa py omano. Aỹ ka, mbaꞌe re tu pekyrirĩ ri? Pejapo ꞌrãgue huvixa ojevy ju aguã rami. 


text:
<n> Jerusalém tetã katy Davi ojevyague</n> Israel kuery haꞌe rami joupe-upe ijayvua omombeꞌupaa ma huvixa Davi pe. Haꞌe ramo huvixa aipoeꞌi uka sacerdote kuery Zadoque haꞌe Abiatar pe: — Aipopeje ke Judá regua nhomongetaa kuery ikuai vaꞌe pe: “Mbaꞌe re tu peẽ kuery gui amboae kuery haꞌe javi ranhe ogueru ju ꞌrã huvixa hekoa py?


text:
Peẽ kuery ma xeryvy kuery aeꞌi, xekãgue haꞌe xeroꞌo reguaꞌi ae peiko. Mbaꞌe re tu haꞌvy peẽ kuery gui amboae regua kuery ranhe xereru jevy ta?” peje.


text:
Haꞌe gui Amasa pe ma aipopeje: “Ndee ndaꞌu xeroꞌo haꞌe xekãgue regua aeꞌi eꞌỹ avi? Xevygua xondaro kuery ruvixa Joabe rekovia ndee romoĩ eꞌỹ ramo Nhanderuete taxembopaga haꞌe oipotaa rami” peje. 


text:
Haꞌe rami huvixa ijayvua Judá regua avakue oendu vy peteĩꞌi rami ovyꞌa okuapy opyꞌa py. Haꞌe vy aipoeꞌi uka okuapy ixupe: — Oreruvixa, ejevy ju nerembiguai kuery haꞌe javi reve — heꞌi uka.


text:
Haꞌe ramo huvixa ojevy vy Jordão yakã peve ranhe ovaẽ. Haꞌe rã Judá kuery avi Gilgal py ojeꞌoi huvixa reve nhovaexĩ aguã, Jordão yakã ogueroaxa heruvy aguã. 


text:
<n> Davi reve Simei nhovaexĩague</n> Haꞌe gui Gera raꞌy Simei, Benjamim regua Baurim pygua vaꞌe ojapura ovy vy Judá regua avakue rupive oguejy, huvixa Davi reve nhovaexĩ avi aguã. <n>Simei ma Jerusalém gui Davi onha jave ixupe ijayvu vai, haꞌe hexe ita omombo vaꞌekue (2 Samuel 16.5-14). 


text:
Haꞌe vaꞌe reve oo avi mil xondaro kuery Benjamim regua. Saul ro pygua kuery rembiguai Ziba oo avi, guaꞌy kuery quinze haꞌe guembiguai vinte vaꞌe reve. Haꞌe kuery jogueraa pojava Jordão yakã py huvixa pe ojexa uka vy.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery yy oaxapa huvixa ro pygua kuery ogueroaxa ju heruvy aguã, haꞌe ixupe ojapo aguã oipotaa rami rei. Gera raꞌy Simei ma huvixa renonde oĩ guenapyꞌã re, huvixa Jordão yakã oaxa ta ramo.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Xeruvixa, xembopaga eme ajejavyague re, nemaꞌenduꞌa eme xee nerembiguai xeꞌarandu eꞌỹa rupi ajapo vaiague re, Jerusalém gui reoa ára. Xeruvixa, nemaꞌenduꞌave eme haꞌe nungakue re ndepyꞌa py.


text:
Mbaꞌeta xee nerembiguai vaꞌe aỹ anhemombeꞌupa ajejavyague. Haꞌe rami vy ae xeruvixa, José ramymino kuery gui xee ranhe aju rovaexĩ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Zeruia piꞌa Abisai aipoeꞌi: — Simei nomanoi ꞌrã ri ndaꞌu huvixarã Senhor omoĩ vaꞌekue pe ijayvu vaiague re? 


text:
Haꞌe rã Davi ombovai: — Mbaꞌe tu xee areko peẽ Zeruia piꞌa kuery reve? Mbaꞌe re tu aỹ penhemoingo xerovaiguarã? Aỹ ndaꞌu Israel regua omano ta? Tyrã pa xee ndaikuaai teve Israel kuery ruvixa ju aĩa? — heꞌi 


text:
<n> Davi reve Mefibosete nhovaexĩague</n> Saul ramymino Mefibosete voi oo huvixa reve nhovaexĩ aguã. Haꞌe vaꞌe ma huvixa ooa ára guive ojevy porãa ára peve ndojepyeivei, nonhendyva apoi, neĩ oao voi ndojoivei vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui Jerusalém py huvixa ovaẽ ramo hexeve Mefibosete nhovaexĩ aguã ou ramo huvixa aipoeꞌi: — Mefibosete, mbaꞌe re tu ndereoi rakaꞌe xerupive? 


text:
Ombovai: — Xeruvixa, xerembiguai xembotavy ramo ndaai. Mbaꞌeta xee nerembiguai aguata porã eꞌỹ vaꞌe vy aipoaꞌe teĩ: “Ambokupe árygua uka ꞌrã xerymba huvixa rupive aa aguã”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ xeruvixa, xerembiguai ma nerenonde ijayvu rei xere. <n>Mefibosete ma Saul raꞌy Jônatas raꞌykue, hexe Davi opena porãa vaꞌekue Jônatas re imaꞌenduꞌa vy. Hembiguai ma Ziba (9.1-13). Haꞌe gui Ziba ma Mefibosete rekokue ramigua rive omombeꞌu vaꞌekue Davi pe, ijyvy ojeupe guarã ae ojopyxe vy (16.1-4). Haꞌe rami avi xeruvixa, ndee ma Nhanderuetea guigua anjo rami reikuaapa vaꞌe. Xerereko ke ndee reipotaa rami.


text:
Haꞌe gui xeruvixa, haꞌevea rami ꞌrãgue xeru ro py ikuai vaꞌekue rejuka ukapa vaꞌe rire. Haꞌe rami teĩ ndee xereru imoiny nde-mesa py okaru vaꞌe kuery mbyte. Haꞌe nunga rupi xeruvixa, ndaꞌevei mbaꞌemo re rive xee ajerure aguã ndevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã huvixa ombovai: — Haꞌeve ma. Mbaꞌe re tu haꞌe nunga re teri ndeayvu? Xeayvu Ziba reve pembojaꞌo pendeyvy. 


text:
<n> Davi reve Barzilai nhovaexĩague</n> Haꞌe gui Gileade pygua Barzilai voi Rogelim gui ou vy huvixa reve oaxa Jordão yakã, yy rovai re peve.


text:
Barzilai ma tujaꞌi ete, oitenta maꞌetỹ ma oguereko vaꞌe. Haꞌe ae huvixa kuery pe omeꞌẽ vaꞌekue hoꞌu vaꞌerã Maanaim py ikuai jave, ava oguerekopa vaꞌe vy. 


text:
Haꞌe gui huvixa aipoeꞌi Barzilai pe: — Jaa ke xerupive, Jerusalém tetã py xee ameꞌẽ ꞌrã nerembiꞌurã. 


text:
Barzilai ombovai huvixa pe: — Mbovy ára peve teri ndaꞌu aiko ꞌrã? Ndaꞌevei teve ndee xeruvixa reve aa aguã Jerusalém peve.


text:
Oitenta maꞌetỹ ma xee areko. Ndaikuaavei ma mbaꞌe nunga pa iporã vaꞌe, haꞌeꞌỹ vy iporã eꞌỹ vaꞌea voi. Tembiꞌu haꞌu vaꞌe voi naendu kuaavei ma heea, haꞌu vaꞌe haꞌe ayꞌu vaꞌe voi. Xee ndaꞌu aendu kuaa teri ꞌrã avakue haꞌe kunhague oporaei rã? Xeruvixa, mbaꞌerã tu xee nerembiguai romoingo eta rei rive ta?


text:
Haꞌe rami avi xeruvixa, ndereve xee aa ꞌrã Jordão yakã rovai peveꞌi. Mbaꞌe re tu ndee remboekovia ta mbaꞌemo porã ndevy ajapoague?


text:
Tove xee nerembiguai taa ju, haꞌe vy xerekoa py ae amanoꞌi ꞌrã xeru haꞌe haꞌi kuery rupa katyꞌi xenhono porãa aguã. Haꞌe rami avi neꞌexa, Quimã toĩ nerembiguairã. Xeruvixa, toaxa haꞌe ae nderupive, haꞌe rã rereko ꞌrã reipotaa rami — heꞌi. 


text:
Huvixa ombovai: — Toaxa haꞌvy Quimã xereve, haꞌe ixupe ajapo ꞌrã reipotaa rami tema. Ndevy voi ajapo ꞌrã reipota vaꞌe haꞌe javi — heꞌi. 


text:
Pavẽ rei Jordão yakã oaxapa ramo huvixa voi oaxa ma vy oayvupa Barzilai rova py, haꞌe vy ogueroayvu porã imondovy. Haꞌe rã Barzilai ojevy ju ngoo katy.


text:
Gilgal peve huvixa oaxa ovy ramo Quimã oo avi oiny hupive. Huvixa rupive ojeꞌoi avi Judá regua kuery haꞌe javi, haꞌe Israel regua mbyte rupi peve. 


text:
Haꞌe gui Israel regua avakue haꞌe javi oupa okuapy huvixaa py. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Oreruvixa, mbaꞌe re tu oreryvy kuery gui Judá regua ranhe rive ndereru nhemi okuapy? Mbaꞌeta Jordão yakã kyvõgua re haꞌe kuery ndereru ndero pygua kuery reve, nerembiguai kuery haꞌe javi avi — heꞌi. <n>Apy “Israel kuery” heꞌia ma Judá regua eꞌỹ re ijayvu vy. Haꞌe rã amboae py ma jaikuaa ꞌrã judeu kuery haꞌe javi re ijayvua. 


text:
Haꞌe ramo Judá regua avakue haꞌe javi ombovai Israel kuery pe: — Haꞌe rami rojapo mbaꞌeta huvixa ma oreretarã ae. Mbaꞌe re tu haꞌe rami rã rive pendevai ta? Ore kuery ndaꞌu huvixa rembiꞌu re rokaru, tyrã pa orevy mbaꞌemo omeꞌẽ rive vaꞌekue? 


text:
Haꞌe gui avakue Israel kuery ombovai ju Judá kuery pe: — Ore kuery ma pendegui dez-kue oreretave vaꞌe vy peẽ kuery gui roguerekove Davi reve. Mbaꞌe re tu haꞌvy peẽ kuery norembovareive? Ore kuery ranhe oreayvu rakaꞌe nhanderuvixa rogueru jevy aguã re — heꞌi teĩ Israel kuery ijayvua gui Judá kuery ijayvu poyive tema. 


text:
<n> Seba huvixa rovai opuꞌã rã ojukaa ague</n> Haꞌe py oĩ avi peteĩ ava nheꞌẽ vai raꞌy Seba hery vaꞌe, Bicri raꞌy, Benjamim regua vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma mimby guaxu omonheꞌẽ vy aipoeꞌi: — Nhande kuery ma mbaꞌeve ndajarekoi Jessé raꞌy Davi reve. Israel kuery, peteĩ-teĩ jajeꞌoi nhandero katy! — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Israel regua avakue haꞌe javi ojaꞌo jogueravy Davi-a gui, Bicri raꞌy Seba rupive anho ojeꞌoi. Haꞌe rã Judá regua kuery ma huvixa reve tema ikuai, haꞌe vy Jordão yakã guive ogueru okuapy Jerusalém peve. 


text:
Jerusalém tetã py ngoo oĩ vaꞌe py Davi ovaẽ vy ogueraapa dez guaꞌyxy jevy oguereko vaꞌekue ngoo re opena vaꞌerã oeja vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe kuery ma ombotypa vy omongaru uka porã vaꞌeri neĩ teĩve reve nonhenovei. Haꞌe kuery omano eꞌỹa ja oo omboty pyre py ikuai imeveꞌỹ vaꞌe rami ae. 


text:
Haꞌe gui Davi aipoeꞌi Amasa pe: — Mboapy araa py emboatypa ke xea py Judá regua avakue, haꞌe ndee voi eju ju apy rejexa uka aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Abisai pe ju Davi aipoeꞌi: — Aỹ Absalão ojapoague gui Seba ojapo vaive ꞌrã nhandevy. Haꞌe rami vy eraapa na xerembiguai kuery, haꞌe pemonha, tetã ikorapa vaꞌe py onhemi vy nhandegui oo jepe eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Joabe revegua kuery ma Jerusalém gui kuery ojeꞌoipa Bicri raꞌy Seba omonha vy, huvixa rarõa haꞌe xondaro kuery ipyꞌa guaxukue haꞌe javi reve.


text:
Haꞌe gui Gibeão katyꞌi ita tuvixa vaꞌe hiꞌaĩa py haꞌe kuery ovaẽmba jave ma Amasa ovaexĩ ouvy. Joabe ma xondaro kuery ao py onhemonde hoꞌamy haꞌe py. Hiꞌáry kuꞌakuaa oĩ vaꞌe reve kyxe avi oĩ hyru py. Ovaexĩ ovy vy oity kyxe.


text:
Haꞌe vy Amasa pe Joabe — Xeryvy, reiko porãꞌi pa? — heꞌi reve hendyva re ojopy oiporu kuaa regua py, oayvu aguã merami.


text:
Haꞌe rã Amasa neĩ ndoikuaa potai Joabe opo rovai py kyxe oguerekoa re. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe py ae oyeꞌo, hyekue onhoẽmba. Teĩgue ju oikyxĩ eꞌỹ re omano haꞌe pyve. Haꞌe ramo guyvy Abisai reve Joabe omonhave ju jogueravy Bicri raꞌy Seba. 


text:
Joabe reve ikuai vaꞌe regua peteĩ ma Amasa retekue yvýry hiꞌaĩ vy aipoeꞌi: — Joabe revegua Davi-a katygua peiko vaꞌe ma jaa ke Joabe rupive — heꞌi.


text:
Tape mbyte rupi Amasa nguguy re omyĩ teri oupy ramo oexa vaꞌe nhavõ opyta kuerei ꞌrã. Haꞌe nunga rupi xondaro vaꞌe oexa vy tape mbyte gui oguerovave heravy Amasa retekue nhuũndy katy. Haꞌe vy hiꞌáry omombo peteĩ ao puku, ituia py ovaẽ vaꞌe nhavõ opyta ramo.


text:
Seba kuery ma Israel haꞌe javi regua ikuaia rupi oaxapa jogueravy, Abel-Bete-Maaca peve. Haꞌe rami teĩ berita kuery anho onhemboatypa vy ojeꞌoi hupive.


text:
Haꞌe gui Joabe oxondaro kuery reve ovaẽmba vy ojoko imoiny Abel-Bete-Maaca tetã. Haꞌe vaꞌe tetã katyꞌi omboaty reta yvy, tetã kora yvatekuea peve. Haꞌe javi Joabe reve ikuai vaꞌe ojoꞌo-joꞌo okuapy tetã kora oity aguã. 


text:
Haꞌe gui ma tetã gui peteĩ kunha hiꞌarandu vaꞌe ojapukai: — Pendu ke, pendu ke. Aipopeje Joabe pe tou kyvõ katy, hexeve xeayvu aguã. 


text:
Haꞌe vaꞌe ovaẽ ramove kunha vaꞌe oporandu: — Ndee ae pa Joabe? Ombovai: — Xee ae — heꞌi. Haꞌe rã kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Endu ke xee nerembiguai xeayvua. — Aendu ꞌrã — heꞌi Joabe. 


text:
Haꞌe rã kunha vaꞌe aipoeꞌive ju: — Yma guive aipoꞌea: “Penhemongeta uka ꞌrã Abel py, mbaꞌemo pereko vaꞌe re oikuaa pota porãa aguã” ꞌea.


text:
Haꞌe rami ae xee ma Israel kuery joe opuꞌã vaꞌe regua eꞌỹ, ore kuery ma ojeroviapy meme. Haꞌe rã ndee ma rembovaipaxe peteĩ tetã, xee Israel regua xy aiko vaꞌeri. Mbaꞌe re tu oremokanhy ta Senhor pegua orekuai vaꞌe? 


text:
Ndee rexaꞌãa rami eꞌỹ aikoa. Haꞌe rami avi peteĩ ava Efraim yvyty re oiko vaꞌe, Bicri raꞌy Seba hery vaꞌe, opuꞌã karamboae huvixa Davi rovai. Haꞌe vaꞌe anhoꞌi pemboaxa xevy, haꞌe ramo ajepeꞌa ju ꞌrã peneretã gui — heꞌi. Haꞌe rã kunha vaꞌe aipoeꞌi Joabe pe: — Maꞌẽ, inhakãgue amombo uka ꞌrã ndevy tetã kora áry rupi.


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe oꞌarandua rupi oo guetarã kuery haꞌe javi reve jogueroayvu aguã. Haꞌe rire Bicri raꞌy Seba akã ojaya okuapy vy omombo Joabe oexa aguã. Haꞌe rã omonheꞌẽ mimby guaxu, haꞌe ramo ojepeꞌapa ju tetã gui. Peteĩ-teĩ ngoo katy ju ojeꞌoi. Haꞌe rã Joabe ma Jerusalém katy ojevy huvixa reve jogueroayvu aguã. 


text:
<n><i> ; </i></n> Joabe ma Israel regua xondaro kuery haꞌe javi re opena vaꞌe. Haꞌe rã Joiada raꞌy Benaia ma huvixa rarõa kuery re opena.


text:
Adorão ma omombaꞌeapo nheaꞌãmby kuery re opena. Haꞌe rã Ailude raꞌy Josafá ma mbaꞌemo oiko vaꞌekue mboparaa ae.


text:
<n> Gibeão pygua kuery ojepy okuapyague</n> Davi oĩ jave oiko karuai mboapy maꞌetỹ re. Haꞌe rã Senhor pe Davi oporandu rã aipoeꞌi ixupe: — Haꞌe rami oiko mbaꞌeta Saul haꞌe hoo pygua kuery jouguy omoẽague re ndopagai teri, Gibeão pygua kuery regua ojukaague re guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Gibeão pygua kuery huvixa oenoĩ uka vy ijayvu haꞌe kuery reve. Gibeão pygua ma Israel regua eꞌỹ, amorreu regua rembyrekue ae. Haꞌe gui Israel kuery oura ma voi vaꞌekue omomba eꞌỹ aguã re, vaꞌeri Saul ma omombaxe Israel haꞌe Judá kuery re ndaꞌevei ete vy. <n>Gibeão regua kuery reve Josué jogueroayvuague rami vy Israel kuery pe ombaꞌeapo ꞌrã avave rei ojukaa eꞌỹ re (Josué 9). 


text:
Haꞌe gui Davi oporandu Gibeão pygua kuery pe: — Mbaꞌe tu peipota ajapo pendevy kuery pe? Mbaꞌe nunga tu ameꞌẽ ꞌrã pendevy teko vai ojapoague rekovia, Senhor pegua kuery peroayvu porã aguã? 


text:
Gibeão regua kuery ombovai okuapy: — Saul haꞌe hoo pygua kuery mbaꞌe prata haꞌe ouro ma ndoroipotai. Israel regua ndorojukaxei guive peteĩve — heꞌi. Davi oporanduve ju: — Mbaꞌe nunga tu haꞌvy tajapo pendevy kuery pe? 


text:
Haꞌe kuery ombovai huvixa pe: — Haꞌe gui oreregua kuery jukaare, Israel mbyte rupi roikove eꞌỹ aguã oremokanhymbaxe vaꞌekue,


text:
haꞌe vaꞌe raꞌy kuery regua gui emboaxa orevy sete avakue Senhor renonde rojyryvipy aguã, Gibeá Senhor rembiporavo Saul rekoague py ae — heꞌi. Haꞌe ramo huvixa aipoeꞌi: — Xee amboaxa ꞌrã pendevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Jônatas raꞌy Mefibosete Saul ramymino vaꞌe ma huvixa nomboaxai, Senhor rery rupi Saul raꞌy Jônatas reve Senhor Davi ouraague rami vy.


text:
Haꞌe rami vy huvixa ojopy Saul raꞌy kuery Aiá rajy Rispa piꞌa mokoĩve, Armoni haꞌe Mefibosete hery vaꞌe, haꞌe gui Saul rajy Merabe piꞌa kuery peteĩ nhiruĩve, meolatita Barzilai raꞌy Adriel raꞌy kuery ikuai vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Gibeão pygua kuery po py omboaxa yvyꞌã áry ojyryvipypa aguã, Senhor renonde. Haꞌe rã sete-ve hoꞌapa vyvoi. Haꞌe vy omano, mbaꞌemo monoꞌõa ypyꞌia ára, jypy cevada omonoꞌõa ára py ae. 


text:
Haꞌe ramo Aiá rajy Rispa ma peteĩ ajukue voxa guigua ogueraa vy peteĩ ita tuvixa vaꞌe áry oipyo imoiny oĩ aguã. Haꞌe py ma jypy omonoꞌõa ára guive opyta yva gui oky hoꞌa ju peve. Haꞌe vaꞌe ma ara py neĩ pyávy ndoejai oikovy tetekue ikuaia py guyra oveve vaꞌe onhemboja aguã, mymba kaꞌaguy rupigua guive. 


text:
Haꞌe rami rã Davi oo vy Jabes-Gileade gui ogueru Saul haꞌe taꞌy Jônatas kãgue, haꞌe pygua kuery Bete-Seã tetã mbyte gui ogueraa rire. Haꞌe py ma Gilboa yvyty re filisteu kuery Saul ojukaa ára py oeja imoiny vaꞌekue.


text:
Haꞌe kuery po gui Saul haꞌe taꞌy Jônatas kãgue ogueru vy haꞌe vaꞌe reve onhono porã avi ojyryvipy pyre kãgue.


text:
Haꞌe rami vy Benjamim regua yvy re ojaty okuapy Saul haꞌe taꞌy Jônatas kãgue, Zela py, tuu Quis onhono porãague py ae. Huvixa ojapo ukaa rami ojapopa. Haꞌe vaꞌe rire ma haꞌe vaꞌe yvy re Nhanderuete ojapo porã ju. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui filisteu kuery opuꞌã ju okuapy Israel kuery rovai. Haꞌe rã Davi oxondaro kuery reve ojeꞌoi vy jogueroꞌa filisteu kuery reve. Haꞌe gui ma Davi ikaneꞌõ vaipa.


text:
Isbi-Benobe ma gigante ramymino regua. Huꞌy guaxu oguereko vaꞌe ma cinco quilos ipoyi vaꞌe, haꞌe onhemonde oikovy huꞌy jokoa regua ipyaukue py. Haꞌe vaꞌe ma ojukaxe Davi.


text:
Haꞌe rami teĩ Zeruia piꞌa Abisai oepy vy filisteu oipyxo vy ojuka. Haꞌe ramo Davi pegua kuery ixupe oura vy aipoeꞌi okuapy: — Aỹ gui ma orereve ndee ndereovei ꞌrã joe ropuꞌã aguã katy, Israel kuery moexakãa ogue eꞌỹ aguã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma jogueroꞌave ju Gobe py, filisteu kuery reve. Haꞌe py ma husatita Sibecai vaꞌe ojuka gigante ramymino Safe. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire teĩgue ju jogueroꞌa filisteu kuery rovai Gobe py. Haꞌe gui Belém pygua Jaaré-Oregim raꞌy Elanã ojuka Gate pygua Golias. Haꞌe vaꞌe guembiporu huꞌy guaxu oguereko vaꞌekue ma ajukue popẽaꞌy rami tuvixa vaꞌe. 


text:
Teĩgue ju opuꞌã okuapy joe, Gate py ae. Haꞌe py oiko peteĩ ava yvate ete vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma mboapy meme ikuã haꞌe ipyxã voi, haꞌe javi vy vinte e quatro ikuã haꞌe ipyxã oguereko. Haꞌe vaꞌe voi gigante ramymino regua.


text:
Haꞌe vaꞌe avakue irundy ikuai gigante ramymino Gate tetã py. Haꞌe rami teĩ Davi haꞌe ixondaro kuery oitypa rakaꞌe. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Senhor pe Davi ijayvu kovaꞌe mboraei rupi, Saul haꞌe hovaigua kuery haꞌe javi po gui Senhor ogueraa jepe jave.


text:
 Xeruete ma xeꞌitaova anhemiaty, <PI2>mbaꞌemo vai jokoa, xereraa jepea imbaraete vaꞌe, oo yvate vaꞌe, haꞌe anhemiaty. Ndee Xeruete, xereraa jepe ꞌrã xejukaxea kuery gui. 


text:
 Haꞌe ramo ajexavaia py ajapukai karamboae Senhor pe. <PI2>Xeruete pe ajapukai ainy. Haꞌe rã ojeupegua templo gui oendu xeayvua, ijapyxa peve ajapukaia ovaẽ ramo. 


text:
 Haꞌe ramo ojekuaa yy rupa, <PI2>haꞌe yvy yta avi ojekuaapa, ndeayvu atãa py Senhor, <PI2>ndepoxya rupi neapyĩgua gui nepytuẽ ramo. 


text:
 Xereraa jepe xerovaigua kuery imbaraete vaꞌe gui, <PI2>xemomboriau rei vaꞌe kuery gui ae, xegui ipoꞌakave ete vaꞌekue ri. 


text:
 Mbaꞌeta xee ma Senhor guigua tape rupi aiko vaꞌe, <PI2>ndajepeꞌai Xeruete gui haꞌeveꞌỹa rami aiko aguã. 


text:
 Heko porã vaꞌe kuery pe rejekuaa uka ꞌrã heko porã vaꞌe, <PI2>anhetẽ rupi ikuai vaꞌe pe rejekuaa uka anhetẽ rupigua avi, 


text:
 ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe pe rejekuaa uka ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, <PI2>haꞌe rã heko vai vaꞌe pe ma rejekuaa uka ꞌrã nhombopaga kuaa vaꞌe. 


text:
 Ndee reraa jepe ꞌrã onhemoꞌyvyĩꞌi vaꞌe, <PI2>haꞌe rã omaꞌẽ vaikue reia rupi onhemboyvate vaꞌe ma remomba ꞌrã. 


text:
 Nhanderuete guigua tape ma ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, Senhor ayvu ma oaꞌanga pyre. <PI2>Hexe onhemi vaꞌe haꞌe javi pe ma mbaꞌemo vai jokoa oiko. 


text:
 Mbaꞌeta ndee xemombaraete ajogueroꞌa kuaa aguã, <PI2>rejapo xere opuꞌã vaꞌekue re xepoꞌaka aguã rami. 


text:
 Xeretã pygua kuery xere opuꞌãa gui xereraa jepe, <PI2>xemoĩ yvy regua kuery ruvixarã. Amboae regua kuery ndaexai vaꞌety voi xevygua ikuai. 


text:
 Nhanderuete ae xereraa jepe xerovaigua kuery gui. <PI2>Ndee ma xemboyvate xerovaigua kuery áry, haꞌe xerepy avakue jojuka vaꞌety po gui. 


text:
 Haꞌe ae ombopoꞌaka ꞌrã huvixave omoĩ vaꞌekue, <PI2>oexa uka ꞌrã guembiporavo oayvua, Davi haꞌe hamymino kuery pe, rakaꞌe rã peve. 


text:
<n> Davi opa vygua ijayvuague</n> Povaꞌe ayvu ma opa vygua Davi ijayvuague. <PI2>Jessé raꞌy Davi ijayvua, ava omboyvate pyre, Jacó kuery ruete omoĩ vaꞌekue, Israel regua haꞌeve reiꞌia rupi oporai vaꞌe. 


text:
 Israel kuery ruete ijayvu, <PI2>Itaova Israel kuery onhemiaty aipoeꞌi xevy: “Teko porã rupi avakue re opena vaꞌe, Senhor renonde ojererokyjea rupi joe opena vaꞌe ma 


text:
 koꞌẽ ajeꞌive omoexakã ouvy vaꞌe rami oiko, <PI2>koꞌẽ ajeꞌive ndaꞌaraivei jave kuaray ojope ouvy vaꞌe rami, oky rire ojope ju vy mbaꞌemo renhoĩ omboꞌokypa vaꞌe rami”, heꞌi. 


text:
 Haꞌe rami eꞌỹ ri pa Nhanderuete renonde xero pygua kuery ikuai? <PI2>Mbaꞌeta xereve ojapo ngupive guarã opa eꞌỹ vaꞌerã, haꞌevea rami meme ae ojapo, ivaipa aguã rami eꞌỹ. Haꞌe rami vy ndojapoi avi ꞌrã teve aa jepe aguã, aupity aguã arõ aikovy vaꞌe haꞌe javi? 


text:
 Mbaꞌeta amongue omondoxe vy <PI2>oiporu ꞌrã ferro guigua, eꞌỹ vy huꞌy guaxu. Haꞌe rire hiꞌaĩague pyve okai katuĩꞌi ꞌrã tata py. 


text:
<n><i> </i></n> Po rami ma Davi pegua ipyꞌa guaxukueve rery oĩ: Taquemoni raꞌy Josebe-Bassebete ma mboapyve vaꞌe kuery ruvixa. Haꞌe vaꞌe ma guembiporu huꞌy guaxu reve onheaꞌã oikovy oitocentos avakue rovai, haꞌe vy ojukapa vyvoi peteĩgueꞌi pyve. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma Dodô raꞌy Eleazar, Aoí ramymino vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma mboapyve ipyꞌa guaxukueve vaꞌe regua oiko. Peteĩ ára Davi reve haꞌe kuery ikuai vy filisteu kuery ijaty okuapy vaꞌe ombovai okuapy joe opuꞌã aguã. Israel kuery mboae ma ojepeꞌapa ma teĩ


text:
haꞌe opuꞌã vy onheaꞌã filisteu kuery rovai, ipo kyxe ojopya haxypa peve. Haꞌe vaꞌe ára Senhor ogueraa jepepa rã heta vaꞌe kuery Eleazar opuꞌã hoꞌamya py ojevypa ju mbaꞌemo oeja pyre ojopy heravy aguã. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma Agé raꞌy Samá, hararita vaꞌe. Leí tekoa py peteĩ mbaꞌety kumanda peꞌi anho ikuaia py filisteu kuery ijaty okuapy ramo haꞌe kuery gui heta vaꞌe kuery onhamba teĩ


text:
mbaꞌety mbyte py Samá hiꞌaĩ vy ojokopa. Haꞌe rami vy ojukapa filisteu kuery. Haꞌe rami py teĩgue ju Senhor ogueraa jepepa. 


text:
Haꞌe gui trinta yvatekueve ikuai vaꞌe regua mboapy ma mbaꞌemo monoꞌõa ára ojeꞌoi avi Adulão itakua py Davi onhemia py. Haꞌe vaꞌe jave py filisteu regua xondaro kuery voi ijaty okuapy Refains yvyugua py.


text:
Haꞌe gui Davi ijyꞌuvei etea rupi aipoeꞌi: — Mavaꞌe tu xemboyꞌu ta ygua Belém tetã kora rokẽ py oĩ vaꞌe gui? — heꞌi ramo


text:
haꞌe vaꞌe mboapyve ipyꞌa guaxukueve ikuai vaꞌe ma filisteu kuery ijaty okuapya mbyte rupi oaxa vy ygua Belém tetã rokẽ py oĩ vaꞌe gui oguenoẽ yy, haꞌe Davi oĩa py ogueru. Haꞌe rã haꞌe ndoyꞌuxei vy onhoẽ Senhor renonde omeꞌẽ mbyrã.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — |yhwh{Senhor,} ndaꞌevei ete xee haꞌe nunga ayꞌu aguã! Xee ayꞌu ꞌrã ri ndaꞌu avakue ndojeayvuveikue py ojeꞌoi vaꞌekue ruguy rami? — heꞌi vy ndoyꞌui. Haꞌe ramigua ae mboapy ipyꞌa guaxukueve ojapo vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Joabe rykeꞌy Abisai, Zeruia piꞌa vaꞌe ma trinta ikuai vaꞌe ruvixa. Haꞌe vaꞌe ma guembiporu huꞌy guaxu reve opuꞌã trezentos ikuai vaꞌe rovai, haꞌe vy ojukapa. Haꞌe rami vy tenondegua mboapyve ikuai vaꞌe rami ete imaꞌenduꞌa porãmby oiko.


text:
Haꞌe ma trinta ikuai vaꞌe gui omboetevepy vy haꞌe kuery ruvixa oiko vaꞌeri tenondegua mboapyve ikuai vaꞌe regua eꞌỹ guive. 


text:
Haꞌe gui Joiada raꞌy Benaia ma ipyꞌa guaxuve vaꞌe avi. Cabzeel pygua oiko, mbaꞌemo tuvixa vaꞌe ojapo avi vaꞌe. Haꞌe rami vy ojuka mokoĩ Moabe pygua joe opuꞌã kuaave vaꞌekue. Yroꞌy apĩ hoꞌa jave ma itakua py oguejy vy ojuka peteĩ guary okua py oĩ vaꞌekue.


text:
Ojuka avi peteĩ ava Egito guigua ipukuve vaꞌekue. Egito pygua ma huꞌy guaxu reve ou rã Benaia popoka py rive opuꞌã ovy vy ipo gui huꞌy guaxu oguereko vaꞌekue oipeꞌa vy haꞌe vaꞌe py ae ju ojuka.


text:
Haꞌe nunga Joiada raꞌy Benaia ojapo rire mboapyve tenondegua ipyꞌa guaxukueve re rami imaꞌenduꞌa porãmby oiko.


text:
Haꞌe vaꞌe ma trinta ikuai vaꞌe gui omboetevea vaꞌeri mboapyve tenondegua regua ndoikoi guive. Haꞌe gui Davi omoĩ guarõa kuery re opena vaꞌerã. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui teĩgue ju Senhor poxya hendy jevy Israel kuery rovai. Haꞌe vy Davi pyꞌa re omoĩ haꞌe kuery rovai oiko aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Tereo eipapa Israel haꞌe Judá kuery haꞌe javi — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa Davi aipoeꞌi xondaro ruvixa Joabe pe: — Eiko ke Israel regua haꞌe javi ikuaia rupi, Dã guive Berseba peve. Haꞌe vy eipapapa, aikuaa aguã mbovy pa ikuaia. 


text:
Joabe ombovai huvixa pe: — Haꞌe rami avi tove Senhor Nderuete cem-kue ju tomboetave, ndee xeruvixa rexaa py. Haꞌe rami teĩ xeruvixa, mbaꞌe re tu ndee haꞌe rami ete rejapoxe? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ huvixa ayvu Joabe haꞌe xondaro ruvixa kuery ijayvua gui ipoyive ramo huvixa renonde gui Joabe haꞌe xondaro ruvixa kuery ojeꞌoi vy oipapa jogueravy Israel kuery haꞌe javi.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery Jordão yakã oaxa vy opyta Aroer py Gade yvyugua mbyte py tetã oĩ vaꞌe yke jaiporu kuaa regua katy. Haꞌe vy oo Jazer katy.


text:
Haꞌe gui ma Gileade katy oo vy ovaẽ Cades peve, heteu kuery yvy re. Haꞌe gui Dã-Jaã katy oo vy ojeapa jogueravy Sidom katy.


text:
Haꞌe vy ovaẽ Tiro tetã ikorapa vaꞌe py, haꞌe gui heteu haꞌe cananeu kuery rekoa haꞌe javi rupi. Haꞌe gui ojeꞌoi ju Judá regua Neguebe yvy katy Berseba peve.


text:
Haꞌe rami py oguata jogueravy Israel yvy haꞌe javi rupi. Haꞌe gui nove jaxya vinte araa py ma ovaẽ ju okuapy Jerusalém py.


text:
Huvixa pe Joabe omombeꞌu heta vaꞌe kuery mbovy pa ikuaia. Israel re ikuai raꞌe oitocentos mil avakue joe opuꞌãa py kyxe oiporu kuaa vaꞌe. Haꞌe rã Judá re ma quinhentos mil ikuai. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Davi heta vaꞌe kuery oipapa ukapa ma rire opyꞌa py oendu ramo ndaꞌeveia. Haꞌe vy aipoeꞌi Senhor pe: — Ajejavy vaipa raꞌe haꞌe rami ajapoa py. Haꞌe rami teĩ aỹ Senhor, ajerure rembogue aguã xee nerembiguai ajejavyague, inhakã porã veꞌỹ vaꞌe rami ajapo rire — heꞌi. 


text:
Koꞌẽ ajeꞌiveꞌi reve Davi ovy ramove Davi pegua imbaꞌekuaa vaꞌe profeta Gade rupi Senhor ombou oayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: 


text:
— Tereo aipoꞌre Davi pe: “Po rami Senhor ijayvu: ‘Mboapy regua vaꞌe aikuaa uka ꞌrã peteĩ eiporavo ajapo aguã’, heꞌi.” 


text:
Haꞌe ramo Davi-a py profeta Gade ovaẽ vy omombeꞌu. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Reipota pa sete maꞌetỹ re karuai ou ndeyvy re? Tyrã pa mboapy jaxy re renha ta reikovy nderovaigua kuery gui, haꞌe kuery nemonha rã? Tyrã pa reipota mboapy ára re mbaꞌeaxy vaikue oiko ndeyvy re? Eiporavo ke aỹ, haꞌe emombeꞌu xembouare pe ambovai vaꞌerã — heꞌi. 


text:
Gade pe Davi ombovai: — Xee ma ajexavaia aendu. Haꞌeveve Senhor po py anhemboaxa uka rã, mbaꞌeta haꞌe ma opa eꞌỹ vaꞌe nhanemboaxy vaꞌe. Haꞌe rã avakue po py ma xee nanhemboaxa ukaxei — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Senhor ombou mbaꞌeaxy vaikue Israel yvy haꞌe javi rupi, koꞌẽ ajeꞌiveꞌi guive oaꞌangaague ára peve. Haꞌe ramo Dã guive Berseba peve omano setenta mil avakue haꞌe kuery regua.


text:
Haꞌe gui Jerusalém áry Senhor-a guigua anjo tetã omomba aguã opo oupi hoꞌamy jave Senhor opytuꞌu ma mbaꞌemo vai omoingoa gui. Haꞌe vy aipoeꞌi anjo heta vaꞌe kuery mombaarã ou vaꞌekue pe: — Haꞌeve ma, emboguejy ju ndepo — heꞌi. Haꞌe vaꞌe jave ma anjo hiꞌaĩ jebuseu regua Araúna mbaꞌemo moaꞌyĩaty yvyꞌiry. 


text:
Haꞌe gui anjo heta vaꞌe kuery omomba rã Davi oexa vy ojapukai Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xee rima ajejavy, xee rima hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe rami ajapo. Haꞌe rã kovaꞌe vexaꞌi kuery, mbaꞌe tu haꞌe kuery ojapo? Xerovai ae eupi ndepo, haꞌe xeru ro pygua kuery rovai. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe vaꞌe árave profeta Gade ou Davi oĩa py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tereo na, ejapo Senhor pe peteĩ altar-rã jebuseu regua Araúna mbaꞌemo moaꞌyĩaty py.


text:
Haꞌe gui Araúna ma yvyꞌã re oĩa gui oexa huvixa guembiguai kuery reve jogueru nhoguenoiny ramo. Haꞌe rami vy guenapyꞌã re oĩ ngova yvy peve.


text:
Haꞌe vy oporandu: — Xeruvixa, mbaꞌe re tu ndee reju apy xee nerembiguai aĩa py? Davi ombovai: — Mbaꞌemo moaꞌyĩaty ajogua aguã rima aju, Senhor pe altar-rã ajapo aguã, mbaꞌeaxy vaikue heta vaꞌe kuery áry ombou vaꞌekue opytuꞌu aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Araúna aipoeꞌi Davi pe: — Ejopy haꞌe emeꞌẽ Senhor pe remeꞌẽxe vaꞌe, reipota vaꞌe rei teĩ. Apy ma vaka ikuai reapy vy remeꞌẽ vaꞌerã. Oĩ avi yvyrape mbaꞌemo moaꞌyĩaty regua yxakãrã, canga guive oĩ.


text:
Xeruvixa, haꞌe nunga haꞌe javi ndepo py xee Araúna ameꞌẽmba — heꞌi. Haꞌe vy aipoeꞌive ju: — Senhor Nderuete tojapo rejerurea. 


text:
Haꞌe rami teĩ huvixa ombovai Araúna pe: — Any, ndegui xee ajogua ꞌrã hepyrã porã re, mbaꞌeta Senhor Xeruete pe nameꞌẽi ꞌrã xevy omeꞌẽ rive pyre — heꞌi. Haꞌe rami vy Davi ojogua mbaꞌemo moaꞌyĩaty, haꞌe vaka re ma omeꞌẽ cinqüenta hatãꞌi vaꞌe prata guigua.


text:
Haꞌe py ma Davi ojapo peteĩ altar Senhor pe, haꞌe vy omeꞌẽ mbaꞌemo oapy reve, peteĩ rami ikuaia regua guive. Haꞌe rami rã haꞌe vaꞌe yvy re Senhor ojapo porã jevy ramo Israel kuery ikuaia áry gui mbaꞌeaxy vaikue opytuꞌu.


text:
<n>Jypyꞌigua kuaxia huvixave rei kuery rekokue oĩa</n> <n> Davi tujaꞌi ete jave guare</n> Huvixa Davi tujaꞌi ete, haꞌe heta maꞌetỹa oguereko ma ramo ajukue py onhovãmbaa teĩ ijeyroꞌy ae tema.


text:
Haꞌe ramo ixupe hembiguai kuery aipoeꞌi: — Oreruvixa, tove tojoua peteĩ kunhataĩꞌi nerenonde oiko vaꞌerã. Tove ndere topena toikovy, toke avi ndejyva py, ndeyroꞌy riae eꞌỹ aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Israel haꞌe javi rupi oeka ojeꞌoivy kunhataĩꞌi iporãve vaꞌe. Haꞌe vy Suném pygua Abisague hery vaꞌe ojou vy ogueru huvixaa py.


text:
Kunhataĩ vaꞌe ma iporã ete vaꞌe. Huvixa re opena oikovy, oipytyvõa rupi oiko teĩ huvixa ma hexe nopena rei. 


text:
<n> Adonias huvixarã onhemoĩ uka rivexeague</n> Haꞌe gui Davi raꞌy Adonias Hagite piꞌa vaꞌe ma onhemboyvate rei. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xee ae ꞌrã aĩ huvixarã — heꞌi. Haꞌe rami vy ojou karóxa, kavaju áry guarã kuery haꞌe cinqüenta avakue henonde rupi onha okuapy aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ tuu ma neĩ peteĩgue ma voi ndaꞌijayvui ixupe. Neĩ aipo ndeꞌi: “Mbaꞌe re tu guĩ rami reiko?” ndeꞌi. Haꞌe ma jaexa rã iporãve vaꞌe avi, Absalão oiko rire oiko vaꞌekue. <n>Adonias ma Absalão ryvy (2 Samuel 3.2-5), teĩ haꞌe kuery ikuaia re tuu Davi ndoikuaa potai (2 Samuel 14). 


text:
Haꞌe rami vy Zeruia piꞌa Joabe haꞌe sacerdote Abiatar reve jogueroayvu, haꞌea katy haꞌe kuery oo vy oipytyvõ aguã re.


text:
Haꞌe rã sacerdote Zadoque ma Adonias-a katy ndooi, neĩ Joiada raꞌy Benaia, profeta Natã, Simei, Reí haꞌe Davi rembiguai kuery ipyꞌa guaxukueve vaꞌe ma voi. 


text:
Haꞌe rire Adonias ma ita Zoelete py oĩa py oo vy omeꞌẽ mymba kuery vexaꞌi, vaka haꞌe ikyra ete vaꞌe oapy reve, Rogel katyꞌi yvu oĩ vaꞌe py. Haꞌe katy oenoĩmba avi guyvy kuery huvixa raꞌy ikuai vaꞌe, haꞌe gui avakue Judá pygua huvixa rembiguai kuery haꞌe javive. <n>Adonias ma ngaru ojapo Nhanderuete peguarã merami teĩ huvixa oĩ aguã rive, tykeꞌy Absalão ojapoague rami avi (2 Samuel 15.7-12). 


text:
Haꞌe rã profeta Natã ma noenoĩ ukai ae, neĩ Benaia, avakue ipyꞌa guaxukueve neĩ guyvy Salomão ma voi. 


text:
<n> Bate-Seba reve Salomão huvixarã oĩ aguã re Natã ijayvuague</n> Haꞌe rami rã Natã aipoeꞌi Salomão xy Bate-Seba vaꞌe pe: — Nerendui ri tyꞌy Hagite piꞌa Adonias huvixarã onhemoĩague? Haꞌe rami teĩ nhanderuvixa Davi ndoikuaai.


text:
Tereo, ejexa uka huvixa Davi pe. Haꞌe vy aipoꞌre ixupe: “Xeruvixa, reura ma eꞌỹ teve xee nerembiguai pe? Mbaꞌeta aipoꞌre vaꞌekue: ‘Ndepiꞌa Salomão ae ma oĩ ꞌrã huvixave xerekovia, xerenda áry ae ꞌrã oĩ’, ꞌre vaꞌekue. Mbaꞌe re tu haꞌvy Adonias ri huvixarã onhemoĩ?” ꞌre ꞌrã ixupe.


text:
Haꞌe gui huvixa reve ndee ndeayvu teri reve ma xee voi avaẽ ꞌrã nderakykue. Haꞌe vy xee ju xeayvu ꞌrã ndeayvuague rupi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Bate-Seba ma opy huvixa oĩa py oo vy ojexa uka ixupe. Huvixa ma tujaꞌi raxa ma ramo Suném pygua Abisague oĩ avi oipytyvõa rupi.


text:
Haꞌe gui huvixa renonde py Bate-Seba ojeroꞌa vy oĩ guenapyꞌã re. Haꞌe ramo oporandu vy — Mbaꞌe tu reipota? — heꞌi huvixa. 


text:
Kunha vaꞌe ombovai: — Xeruvixa, Senhor Nderuete renonde reura vaꞌekue xee nerembiguai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoꞌre vaꞌekue: “Ndepiꞌa Salomão ae ma oĩ ꞌrã huvixarã xerekovia. Haꞌe ae ꞌrã oguapy xerenda áry”, ꞌre vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe ma mymba kuery ojuka uka vy omeꞌẽ ma vaka raꞌy ikyrave vaꞌe haꞌe vexaꞌi oata aguã rami rei eꞌỹ. Oenoĩmba avi huvixa kuery haꞌe javi, sacerdote Abiatar haꞌe xondaro kuery ruvixa Joabe. Haꞌe rã nderaꞌy Salomão ma haꞌe noenoĩ ukai.


text:
Haꞌe rami teĩ xeruvixa, Israel kuery haꞌe javi ma ndere meme omaꞌẽ okuapy, ndee ae reikuaa uka porãve aguã mavaꞌe ete pa nerenda áry oguapy vaꞌerãa nderekovia huvixarã oĩ aguã.


text:
Haꞌe rami eꞌỹ rã xeruvixa, neramoĩ kueryague rami nenhono porãa rã xee haꞌe xepiꞌa Salomão voi orerereko axya rei ꞌrã joapo vai vaꞌety rami rive — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa pe omombeꞌua vy ixupe aipoꞌea: — Apy ma ko ovaẽ profeta Natã — ꞌea ramove haꞌe vaꞌe ju ojeroꞌa vy henonde ngova omboja yvy peve.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, ndee ae ri nhiꞌã aipoꞌre vaꞌekue: “Adonias ꞌrã huvixa oĩ xee ndaikovevei ma rire, haꞌe vy haꞌe ae ma ꞌrã oguapy xerenda áry”, ꞌre ri tyꞌy?


text:
Mbaꞌeta ange ma haꞌe ou vy ojuka uka vaka haꞌe mymba kuery ikyrakueve vaꞌe, vexaꞌi kuery oata aguã rami eꞌỹ guive. Haꞌe vy oenoĩ ukapa huvixa raꞌy kuery haꞌe javi, xondaro kuery ruvixa haꞌe sacerdote Abiatar. Haꞌe ramo haꞌe kuery oguerovyꞌa vy okaru haꞌe oyꞌu okuapy henonde py. Haꞌe vy ixupe aipoeꞌi okuapy: “Haꞌeve ete ma nhanderuvixave Adonias!” heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rã xee nerembiguai aiko vaꞌe ma naxerenoĩ, neĩ sacerdote Zadoque, Joiada raꞌy Benaia haꞌe nderaꞌy Salomão ma voi.


text:
Xeruvixa, ndee ae ri nhiꞌã rejapo uka vaꞌekue haꞌe nunga? Mbaꞌeta nerembiguai kuery pe ndereikuaa ukai teve nderekovia nerenda áry oguapy vaꞌerãa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa Davi ijayvu vy — Penoĩ ju haꞌvy Bate-Seba xea py — heꞌi. Haꞌe rã kunha vaꞌe ma huvixa renonde py ou ju vy ojexa uka hoꞌamy ixupe. 


text:
Haꞌe ramo huvixa oura reve aipoeꞌi: — Anhetẽ ete ajexavaia haꞌe javi gui Senhor oikove vaꞌe xerepy vaꞌekue rery rupi aura vy aipoaꞌe:


text:
Kovaꞌe ára pyve ajapo ꞌrã ndevy auraague. Mbaꞌeta Senhor Israel kuery Ruete rery rupi aipoaꞌe vaꞌekue: “Ndepiꞌa Salomão ae ꞌrã oĩ xee naĩvei jave. Haꞌe ae ju ꞌrã oguapy xerenda áry xerekovia”, haꞌe vaꞌekue. 


text:
Haꞌe ramo Bate-Seba ma huvixa renonde py ojeroꞌa vy yvy peve omboja ngova. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Haꞌeve ete ma xeruvixa Davi, rakaꞌe rã peve guarã! 


text:
<n> Huvixarã Salomão omoĩ okuapyague</n> Haꞌe gui ma Davi aipoeꞌi: — Penoĩ xea py sacerdote Zadoque, profeta Natã haꞌe Joiada raꞌy Benaia — heꞌi ramo haꞌe vaꞌe kuery oguerua rã ojexa uka okuapy huvixa pe. 


text:
Haꞌe kuery pe huvixa aipoeꞌi: — Peraa ke xee penderuvixa rembiguai kuery, haꞌe pejapo xeraꞌy Salomão mburika áry oĩ aguã rami. Haꞌe vy peraapa Giom katy.


text:
Haꞌe py ma profeta Natã reve sacerdote Zadoque omoĩ ꞌrã huvixarã Israel kuery re opena aguã. Haꞌe gui pembopu ꞌrã mimby guaxu, haꞌe vy “Haꞌeve ete ma huvixave Salomão!” peje ꞌrã.


text:
Haꞌe gui ma peju jevy ꞌrã hupive. Haꞌe rã haꞌe ma ou vy oguapy ꞌrã xerenda áry, xerekovia haꞌe ju oĩ aguã, mbaꞌeta xeayvuague rami vy haꞌe ae ꞌrã opena Israel haꞌe Judá kuery re — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Joiada raꞌy Benaia huvixa ombovai vy aipoeꞌi: — Haꞌeve vaꞌe. Po rami ae taꞌijayvu avi Senhor xeruvixa Ruete vaꞌe.


text:
Xeruvixa, ndere Senhor openaague rami ae topena Salomão re voi. Haꞌe rami vy tombopoꞌaka xeruvixa Davi poꞌakaa gui eteve voi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui huvixa pegua xondaro kuery reve ojeꞌoi sacerdote Zadoque, profeta Natã haꞌe Joiada raꞌy Benaia. Huvixa Davi rymba mburikaꞌi áry ae Salomão omoĩ vy ogueraa okuapy Giom py.


text:
Haꞌe gui sacerdote Zadoque ma azeite ryru ombojerovia aty gui ogueru vaꞌekue oupi vy omoĩ Salomão re. Haꞌe vy mimby guaxu ombopu rã heta vaꞌe kuery haꞌe javi oendu vy ojapukai: — Haꞌeve ete ma huvixa Salomão! — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe gui hakykue ojeꞌoipa vy gaita ombopu reve oguerovyꞌa ete heravy. Onhendu atã ojeꞌoivy yvy voi omomyĩ rei aguã rami. 


text:
<n> Adonias ojeupegua kuery reve onhemondyipa okuapyague</n> Haꞌe ramo Adonias haꞌe oenoĩ vaꞌekue okarupa ma rire oendu okuapy. Joabe voi mimby pu oendu vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe nungarã tu povaꞌe tetã katy gui hevovo rei vaꞌe onhendu? 


text:
Haꞌe ijayvu teri reve ovaẽ sacerdote Abiatar raꞌy Jônatas. Haꞌe ramo ixupe Adonias aipoeꞌi: — Eike na, mbaꞌeta ndee ma ava ndepyꞌa guaxu vaꞌe vy mbaꞌemo pyau porã vaꞌe anho ꞌrã nhiꞌã reru orevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Jônatas ombovai vy aipoeꞌi Adonias pe: — Haꞌe rami ꞌrãgue py nhanderuvixa Davi ma omoĩ uka raꞌe Salomão huvixaverã.


text:
Haꞌe rami vy hexeve Davi omondouka sacerdote Zadoque, profeta Natã, Joiada raꞌy Benaia haꞌe ojeupegua xondaro kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ma omoĩ huvixa rymba mburikaꞌi áry ae.


text:
Haꞌe vy Giom py sacerdote Zadoque haꞌe profeta Natã omoĩ huvixaverã. Haꞌe gui oguerovyꞌa ete reve ojevypa jogueruvy ramo tetã haꞌe javi rupi hevovo rei okuapy. Haꞌe vaꞌe kuery ae rima ojapukai rã pendu vaꞌe.


text:
Haꞌe rami ae avi Davi rembiguai kuery yvatekueve ou okuapy ixupe oxarura. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: “Nderuete tojapo nderery gui Salomão rery omboetevea aguã rami. Tombopoꞌakave ndepoꞌakaa gui eteve”, heꞌi okuapy ramo huvixa ngupa áry ituia pyve ojeroꞌa.


text:
Haꞌe rami vy aipoeꞌi: “Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor Israel kuery Ruete re, mbaꞌeta ange nhandevy ombou xerenda áry oguapy vaꞌerã, xee ae rexa py ma voi aexa vaꞌe”, heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Adonias hexeve guarã oenoĩ vaꞌekue oryryipa reve opuꞌãmba vy ojeꞌoipa joa katy eꞌỹ-eꞌỹ. 


text:
<n> Adonias onhemboaxy ukaague</n> Haꞌe rã Adonias ma Salomão gui okyje vaipa avi vy opuꞌã vy templo py oo, haꞌe ojopy oiny altar apyꞌi ikuai vaꞌe re. <n>Templo py Adonias oike vy altar apyꞌi ikuai vaꞌe re ojopy onhemboaxy ukaa rupi . 


text:
Salomão pe aipoꞌea: — Maꞌẽ, Adonias ma ndegui okyje vy oo altar apyꞌi re ojopy oiny. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Aỹ gui huvixa Salomão toura xejuka uka eꞌỹ aguã kyxe py, hembiguai aiko rã”, heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Salomão ombovai: — Haꞌe vaꞌe ma haꞌevea rami ri oiko vaꞌe ramo neĩ peteĩꞌi hiꞌa ma voi ndoꞌai ꞌrã yvy py. Haꞌe rã hexe ndaꞌevei vaꞌe oĩa jaikuaa ramo omano ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo guembiguai kuery Salomão omondouka rã omboguejy okuapy altar gui. Haꞌe ramo haꞌe ou vy huvixa Salomão renonde py ojeroꞌa. Haꞌe rã aipoeꞌi ixupe: — Tereo ju ndero katy. 


text:
<n> Salomão pe Davi mbaꞌemo ojapo vaꞌerã omboaxapa ma vy omanoague</n> Ovaẽ ma ouvy Davi omano aguã ára. Haꞌe vy guaꞌy Salomão pe mbaꞌemo ojapo uka vy aipoeꞌi: 


text:
Eiko Senhor Nderuete nhanemboꞌeague rami, haꞌe oikoa rami ae reiko vy ijayvua oeja vaꞌekue rejapopa aguã, haꞌe ojapo uka vaꞌekue, oipotaa, haꞌe oikuaa uka vaꞌekue lei Moisés ombopara vaꞌekue re oĩa rami, haꞌe rami vy opa mbaꞌe rejapoa py reiko porã aguã, mamo rã reoa rupi rei.


text:
Haꞌe ramo ꞌrãe Senhor ndevy voi omoĩ atã xevy ijayvuague. Mbaꞌeta aipoeꞌi vaꞌekue: “Nderaꞌy kuery ma ikuaia re ae oikuaa pota ri vy anhetẽ ete rupi xerenonde ikuai aguã opyꞌa haꞌe onheꞌẽ haꞌe javi py, haꞌe ramo ndoatai ꞌrã nderekovia tenda Israel kuery re openaaty áry oĩ vaꞌe”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
— Haꞌe rami avi ndee ma reikuaa porã Zeruia piꞌa Joabe xeapo vaiague, haꞌe gui Israel pygua xondaro kuery ruvixa mokoĩ vaꞌe re voi: Ner raꞌy Abner haꞌe Jéter raꞌy Amasa re. Haꞌe vaꞌe kuery ma haꞌe ojuka joe nopuꞌãavei ma jave teĩ. Haꞌe rami vy ojepy joe opuꞌãa jave py jouguy omoẽague re. Haꞌe nungakue py onhemongyꞌa, okuꞌãkuaa haꞌe oxapatu voi. <n>Joabe ma Abner haꞌe Amasa ojukaague omombeꞌu 2 Samuel 3.25-32 haꞌe 20.9-10 py. Haꞌe rã Barzilai raꞌy kuery Davi re opena porãague omombeꞌu 2 Samuel 17.27-29 py. 


text:
— Haꞌe rã Gileade pygua Barzilai raꞌy kuery re ma repena porã ꞌrã. Haꞌe kuery vaꞌe regua taꞌikuai riae nde-mesaa py okaru vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe rami ae xere opena karamboae nderykeꞌy Absalão gui anha jave py. 


text:
— Haꞌe gui apy ndereve avi oiko teri Benjamim regua Gera raꞌy Simei, Baurim pygua. Haꞌe vaꞌe ma xevy ijayvu vaikue rei ete karamboae, Maanaim katy aa jave py. Haꞌe rami rire teĩ Jordão yakã rembe re xerovaexĩ vy ou ramo xee ma Senhor rery rupi aura vy aipoaꞌe karamboae kyxe py ajuka eꞌỹ aguã re.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ ma exaꞌã eme ojejavy eꞌỹ vaꞌe oikoa rami, mbaꞌeta neꞌarandu vaꞌe vy reikuaa porã ꞌrã hexe rejapo vaꞌerã, huguy omoẽa ramo omano aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire Davi ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa tetã Davi rekoague py ae.


text:
Davi ma quarenta maꞌetỹ re oĩ huvixa Israel kuery re opena vaꞌe. Hebrom py ranhe opena sete maꞌetỹ re, haꞌe gui trinta e três maꞌetỹ re ju Jerusalém py opena.


text:
<n> Adonias omanoague</n> Haꞌe gui Hagite piꞌa Adonias ou Salomão xy Bate-Seba oĩa py. Haꞌe ramo ixupe kunha vaꞌe oporandu: — Haꞌevepa reia rupi pa reju? Ombovai: — Haꞌevepa reia rupi rima — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Reikuaa porã xee ae huvixa aĩ aguã rami aiko vaꞌekue, haꞌe Israel kuery haꞌe javi oarõ okuapy vaꞌekue xee apena aguã, teĩ opena aguã ma xeryvy pe ju omboaxaa. Senhor gui ae ojopy haꞌe rami aguã.


text:
Haꞌe gui aỹ ma peteĩ mbaꞌe re anho ajerure ndevy. Ejapo eꞌỹ eme xevy. Kunha vaꞌe ombovai: — Ndeayvu haꞌvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Ajerure ndeayvu aguã huvixa Salomão pe, mbaꞌeta ndevy pe ma nomeꞌẽ eꞌỹi ꞌrã. Tomeꞌẽ xevy Suném pygua Abisague xeraꞌyxyrã. 


text:
Haꞌe gui ma Bate-Seba oo huvixa Salomão-a py, Adonias ojerureague omombeꞌu aguã. Huvixa opuꞌã oxy reve nhovaexĩ aguã, haꞌe vy ojeroꞌa henonde py. Haꞌe gui guenda áry ju oguapy vy ogueru ruka peteĩ tenda oxy pe. Haꞌe ramo oguapy oiny oiporu kuaa regua re.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Peteĩ mbaꞌe kyrĩꞌi ete vaꞌe re tema ajerure ta ndevy. Emeꞌẽ eꞌỹ eme. Huvixa ombovai: — Haꞌi, ejerure tema. Xee nameꞌẽ eꞌỹi ꞌrã ndevy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa Salomão ombovai vy aipoeꞌi oxy pe: — Mbaꞌe re tu rejerure Suném pygua Abisague re Adonias raꞌyxyrã? Mbaꞌe re tu nderejerurei avi haꞌe ipoꞌaka aguã re (mbaꞌeta xerykeꞌy oiko rã), haꞌe sacerdote Abiatar haꞌe Zeruia piꞌa Joabe peguarã re voi? — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy huvixa Salomão oura Senhor rery rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Adonias guekove rovai ae eꞌỹ ri ijayvu ramo Xeruete oipotaa rami taxembopaga. <n>Adonias ojerureague omombeꞌua rã Salomão oendu vy ndojou porãi, mbaꞌeta Suném pygua Abisague Davi raꞌyxy jevy rami ae irũ oiko vaꞌekue (1.1-4), haꞌe pavẽ oikuaa rã huvixa raꞌyxykue re omenda vaꞌe huvixa jevyrã oikoa rami (2 Samuel 16.20-23). 


text:
Haꞌe gui aỹ anhetẽ ete Senhor xeru Davi rekovia xemoĩ, haꞌe ijayvuague rami vy xero pygua kueryrã omoingo vaꞌekue oikove vaꞌe rery rupi aura vy aipoaꞌe: Aỹ ma Adonias omano ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy huvixa Salomão ma Joiada raꞌy Benaia omondouka rã oo vy ogueroꞌa Adonias, haꞌe vy ojuka. 


text:
<n> Salomão sacerdote Abiatar omoxẽague</n> Haꞌe gui sacerdote Abiatar pe ju huvixa aipoeꞌi: — Tereo Anatote katy nembaꞌety ituia py, mbaꞌeta ndee ma ava ojuka pyrã. Haꞌe rami teĩ aỹ ma ndorojukai ꞌrã, mbaꞌeta xeru Davi renonde rupi Senhor ayvu ryru reraa vaꞌekue, haꞌe xeru ojexavaiague haꞌe javi py ndee voi rejexavai rire — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Salomão omoxẽ Abiatar, Senhor pegua sacerdote-veꞌỹ oiko aguã. Haꞌe rami py ojeupity Siló py Eli ramymino kuery rekorã re Senhor ijayvuague. <n>Eli pe Senhor ijayvuague ma 1 Samuel 2.27-33 py oĩ. 


text:
<n> Joabe ojukaa ague</n> Haꞌe nunga Joabe pe omombeꞌua rã oendu vy ojava ovy vy oike Senhor ombojerovia aty ropy, haꞌe vy ojopy oiny altar apyꞌi oĩ vaꞌe re, mbaꞌeta Joabe voi Adonias reve onhemoirũ vaꞌekue, Absalão reve nonhemoirũi vaꞌekue ri.


text:
Haꞌe ramo Salomão pe omombeꞌua Senhor ombojerovia aty katy Joabe ojava vy altar yvyꞌiry oĩa. Haꞌe ramo Salomão Joiada raꞌy Benaia omondouka vy aipoeꞌi: — Tereo ke, eroꞌa. 


text:
Haꞌe ramo Senhor ombojerovia aty py Benaia oo vy aipoeꞌi Joabe pe: — Po rami huvixa ijayvu: Eẽ ke upe gui. Ombovai: — Any, apy ae ꞌrã amano — heꞌi. Haꞌe gui Benaia oo jevy vy haꞌe nunga huvixa pe omombeꞌu vy aipoeꞌi: — Po rami Joabe xembovai kuri. 


text:
Haꞌe ramo ixupe huvixa aipoeꞌi: — Ejapo haꞌvy aipoeꞌiague rami vy. Eroꞌa vy ejuka, haꞌe gui enhono porã. Haꞌe rami vy ꞌrãe xegui haꞌe xeru ro pygua kuery gui reipeꞌa heko porã vaꞌe ruguy Joabe omoẽ riveague re rombopaga aguã oĩ vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami rã Joabe re ae ju ꞌrã Senhor omoĩ tuguy omoẽague re opaga aguã. Mbaꞌeta mokoĩ avakue ixugui heko porãve haꞌe haꞌeveve vaꞌe re opuꞌã vy ojuka ete rire kyxe py, xeru Davi oikuaa eꞌỹ re. Haꞌe vaꞌe ma Ner raꞌy Abner Israel kuery xondaro ruvixa vaꞌe, haꞌe gui Jéter raꞌy Amasa Judá pygua xondaro ruvixa.


text:
Haꞌe rami rã Joabe re ae ꞌrã oĩ haꞌe kuery ruguy omoẽague re opaga aguã, hamymino kuery re guive, rakaꞌe rã peve guarã. Haꞌe rã Davi re ma, hamymino kuery, hoo pygua kuery, haꞌe henda áry oĩ vaꞌe re ma oĩ ꞌrã Senhor omoingo porã aguã, rakaꞌe rã peve guarã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Joiada raꞌy Benaia Joabe re ogueroꞌa vy ojuka. Haꞌe vy onhono porã hoogue py ae, tekoa eꞌỹa py.


text:
Haꞌe gui Joabe rekovia ma huvixa omoĩ Joiada raꞌy Benaia xondaro ruvixarã, haꞌe rã Abiatar rekovia ma omoĩ Zadoque sacerdote-rã. 


text:
<n> Simei ojukaa ague</n> Haꞌe rire ma huvixa oenoĩ uka Simei. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Ejapo ke nderorã Jerusalém py, haꞌe py ae eiko. Apy gui eẽ-eẽve eme ke peteĩve henda katy.


text:
Mbaꞌeta eikuaa pota porã ke: Apy gui reo vy Cedrom yakã reaxa vyve remano ꞌrã. Haꞌe gui ndere ae ju ꞌrã oĩ nderuguy omoẽague re repaga aguã. 


text:
Haꞌe ramo Simei ombovai huvixa: — Xeruvixa, haꞌevea rami ndeayvu. Ndeayvuague rami ꞌrãe xee nerembiguai aiko — heꞌi. Haꞌe rami vy Simei areꞌi ma oiko Jerusalém py. 


text:
Haꞌe gui mboapy maꞌetỹa py ma mokoĩ Simei rembiguai ojava jogueravy Gate pygua huvixa Maaca raꞌy Aquis ro katy. Haꞌe ramo Simei pe omombeꞌua vy — Nerembiguai kuery je Gate py ikuai — ꞌea. 


text:
Haꞌe rami rã Simei opuꞌã vy guymba mburikaꞌi oguereko katu vy oo Gate katy, Aquis ro gui guembiguai kuery ogueru aguã. Haꞌe rami vy Gate gui ogueru ju guembiguai kuery. 


text:
Haꞌe ramo huvixa oenoĩ uka Simei. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Xee ndajapoi ri tyꞌy rakaꞌe Senhor rery rupi reura aguã rami? Haꞌe romongeta vy aipo ndaꞌei teve rakaꞌe: “Marã katy rã rei reoa árave remano ꞌrã”, ndaꞌei ri tyꞌy? Haꞌe ramo xevy aipoꞌre vaꞌekue: “Haꞌevea rami ndeayvu aendu”, ꞌre vaꞌekue ri.


text:
Huvixa aipoeꞌive ju Simei pe: — Ndepyꞌa re reikuaa porã xeru Davi re rejapo vaiague haꞌe javi. Haꞌe nunga rupi ndere ae ju Senhor ombou ta rejapo vaiague repy.


text:
Haꞌe rã huvixa Salomão ma ogueroayvu porãa ꞌrã, haꞌe Senhor renonde py Davi poꞌakaa vaꞌekue omoĩ porãa ꞌrã rakaꞌe rã peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Joiada raꞌy Benaia pe huvixa ijayvu ramo oo vy hexe opuꞌã vy ojuka. Haꞌe rami py Salomão poꞌakaa oĩ atãve. 


text:
<n> Faraó rajy re Salomão omendaague</n> Salomão hatyu oikovy Egito pygua huvixa Faraó re. Haꞌe vy guaꞌyxyrã Faraó rajy ogueraa vy tetã Davi rekoague py ranhe ogueru, ngoorã ojapopa eꞌỹa ja, haꞌe gui Senhor pegua oo haꞌe Jerusalém tetã haꞌe javi rupi kora ojapopa eꞌỹa ja.


text:
Haꞌe rami teĩ heta vaꞌe kuery ma yvyꞌã rupi ombojeroviaaty ikuai vaꞌe rupi oo vy mbaꞌemo omeꞌẽ teri okuapy haꞌe py, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe jave ma oo Senhor rery oĩ atyrã ndojapoai teri. 


text:
<n><i> </i></n> Salomão oayvu ete Senhor. Haꞌe rami vy nguu Davi omboꞌeague rami oiko. Haꞌe rami teĩ yvyꞌã rupi ombojeroviaaty ikuai vaꞌe rupi teri omeꞌẽ jepi mbaꞌemo, heakuã vaꞌe oapy guive.


text:
Haꞌe rami vy Gibeão katy oo mbaꞌemo omeꞌẽ aguã, ombojeroviaaty yvyꞌã re oĩ vaꞌe tuvixave vaꞌe ramo. Haꞌe py altar oĩ vaꞌe áry Salomão oapy uka mil mymba. 


text:
Haꞌe gui ma Gibeão py ae Salomão pe Senhor ojexa uka pyávy, raꞌu rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ejerure ke xevy reipota vaꞌe re, haꞌe rã xee ameꞌẽ ꞌrã. 


text:
Haꞌe rã Salomão ombovai: — Nerembiguai xeru rãgueꞌi Davi pe reayvua rexa uka rakaꞌe opa mbaꞌe py, mbaꞌeta haꞌe ma ojerovia etea rupi ndereve oiko vaꞌekue, gueko porãa rupi haꞌe nerenonde rupi opyꞌa re anhetẽ ete vaꞌe omoĩ reve. Reayvua rexa ukaa rupi ixupe remeꞌẽ peteĩ taꞌy hekovia oĩ vaꞌerã, aỹ ojekuaa rami.


text:
Haꞌe rami vy Senhor Xeruete, xeru Davi rekovia xee nerembiguai ju xembopoꞌaka. Haꞌe rami teĩ xee xekyrĩ ete teri, mbaꞌeve py ndaiko kuaai.


text:
Xee nerembiguai ma ndevygua kueryrã reiporavo vaꞌekue mbyte rupi aiko. Haꞌe vaꞌe kuery ma heta raxa vaꞌe, neĩ aipapapa rei vaꞌerã eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe nunga rupi xee nerembiguai pe emeꞌẽ xepyꞌa py xeꞌarandu aguã, ndevygua kuery areko kuaa, haꞌe xeꞌarandua rupi aikuaa pota aguã heko porã haꞌe heko vai vaꞌe re. Mbaꞌeta mavaꞌe ꞌrã tu oguereko kuaa kovaꞌe kuery heta vaꞌe? — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy Nhanderuete ombovai: — Haꞌe rami aguã re ae rejerure rire, reiko pukuve aguã reꞌỹ, rerekopa aguã re, neĩ nderovaigua kuery omanomba aguã reꞌỹ ma voi rejerure, haꞌe rã neꞌarandurã re anho haꞌevea ramigua reikuaa aguã,


text:
haꞌe ramo ma xee ajapo ꞌrãe ndeayvuague. Haꞌe vy ndepyꞌa re amoĩ rã neꞌarandu haꞌe reikuaapa aguã. Ndoikoi teri ndee reiko ꞌrãa rami oiko vaꞌekue, neĩ reĩ rire voi ndoikoi ꞌrã amboae.


text:
Ndevy pe ameꞌẽve avi ꞌrã rejerureagueꞌỹ teĩ, rerekopa haꞌe ndeporiau eꞌỹ aguã. Huvixa kuery ikuai vaꞌe regua ndoikoi ꞌrã ndee ramigua, repena reikovya pukukue re.


text:
Xapyꞌa rei aikoa rami ri reiko ramo, haꞌe nderu Davi oikoague rami avi xeayvuague haꞌe ajapo uka vaꞌekue rejapopa ramo xee amboetave ꞌrã ndeꞌára — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Salomão omyĩ vy oikuaa oexa raꞌu raꞌea. Haꞌe vy Jerusalém py ojevy vy Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru renonde py hiꞌaĩ. Haꞌe vy omeꞌẽ mymba kuery oapy uka reve, omeꞌẽ avi hexeve peteĩ rami ju ikuaia regua. Haꞌe vy peteĩ ngaru ojapo guembiguai yvatekueve ikuai vaꞌe haꞌe javi pe. 


text:
<n> Mokoĩ kunhague re Salomão oikuaa potaague</n> Haꞌe gui huvixaa py mokoĩ kunhague itavy rei vaꞌe ovaẽ vy opuꞌã okuapy henonde py.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua peteĩ aipoeꞌi ixupe: — Xeruvixa, kovaꞌe kunha vaꞌe reve ma peteĩ oo py ae roiko vaꞌe. Haꞌe py ae aikuavãꞌi xepiꞌa.


text:
Kyrĩ vaꞌe aikuavã rire mboapy araa py ma kovaꞌe kunha vaꞌe voi oikuavãꞌi avi avaꞌi. Joa py roĩ vaꞌekue, neĩ peteĩve ma voi jipoi oo py roĩ jave, ore anhoꞌi ae roĩ haꞌe py.


text:
Haꞌe gui pytũ mbyte xee nerembiguai ake teri ajupy jave haꞌe vaꞌe ovy vy xejyva áry gui xepiꞌaꞌi oguerova vy ojyva áry ju omonheno. Haꞌe rã opiꞌaꞌi omano vaꞌekue ma omonheno xejyva áry.


text:
Koꞌẽ rai jave avy amokambu aguã teĩ xepiꞌaꞌi omano ma raꞌe merami. Haꞌe gui koꞌẽgue aikuaa pota rã haꞌe vaꞌe avaꞌi aikuavãꞌi vaꞌekueꞌỹ — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo amboae kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Any, oikoveꞌi vaꞌe ma xepiꞌaꞌi ae, ndepiꞌaꞌi ae ma omano vaꞌekue. Haꞌe rã amboae ju ombovai: — Any, omano vaꞌekue ma ndepiꞌa, xepiꞌaꞌi ma oikove vaꞌe — heꞌi. Haꞌe rami ijayvu tema okuapy huvixa renonde py. 


text:
Haꞌe ramo huvixa aipoeꞌi: — Kovaꞌe kunha aipoeꞌi: “Kovaꞌe oikove vaꞌe ma xepiꞌa, haꞌe rã ndepiꞌa ma omanogue.” Haꞌe rã amboae ombovai vy “Any, omanogue ma ndepiꞌa, xepiꞌa ma oikove vaꞌe”, heꞌi.


text:
Huvixa aipoeꞌi: — Pembojaꞌo avaꞌi oikove vaꞌe, haꞌe gui mbytekue pemeꞌẽ ꞌrã peteĩ kunha pe, haꞌe rã hovaikue ma amboae pe pemeꞌẽ — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã avaꞌi oikove vaꞌe xy ijayvu huvixa pe, mbaꞌeta ixy ae vy oendu opiꞌa oayvua anho. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, emeꞌẽ na amboae pe avaꞌi oikove vaꞌe. Ejuka uka eme teve. Haꞌe rã amboae kunha ma — Ndoikoi ꞌrã xepiꞌa, neĩ ndepiꞌa voi. Tombojaꞌoa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixa ombovai: — Pemeꞌẽ avaꞌi oikove vaꞌe kunha jypygua pe. Pejuka eme taꞌvy, mbaꞌeta pevaꞌe ma ixy ae — heꞌi. 


text:
Huvixa ijayvuague Israel kuery haꞌe javi oendu vy omboete ete okuapy, mbaꞌeta oikuaa okuapy hexe Nhanderuete guigua ꞌarandua oĩa, haꞌevea rami joguereko kuaa aguã. 


text:
<n> Salomão rembiguai kuery yvatekueve rery oĩa</n> Haꞌe gui Salomão opena oikovy Israel kuery haꞌe javi re.


text:
Sisa raꞌy kuery Eliorefe haꞌe Aías ma kuaxia mboparaaty kuery. Mbaꞌemo oiko vaꞌekue ombopara vaꞌety ma Ailude raꞌy Josafá.


text:
Haꞌe gui Natã raꞌy Azarias ma opena vaꞌety kuery ruvixa. Natã raꞌy Zabude ma mbaꞌemo re opena haꞌe huvixa irũ oiko.


text:
Haꞌe gui Aisar ma mbaꞌemo re opena vaꞌety. Abda raꞌy Adonirão ma omombaꞌeapo nheaꞌãmby kuery rerekoa. 


text:
Salomão omoĩ doze avakue Israel kuery haꞌe javi re opena vaꞌerã, huvixa haꞌe hoo pygua kuery hoꞌu vaꞌerã ojoua rupi. Haꞌe kuery regua peteĩ-teĩ ma maꞌetỹa nhavõ ojou ꞌrã peteĩ jaxy reguarã.


text:
Ailude raꞌy Baaná ma opena Taanaque, Megido haꞌe Bete-Seã haꞌe javi rupi. Haꞌe vaꞌe ma Zaretã katyꞌi rupi opyta Jezreel yvyꞌã guy katy, Bete-Seã guive Abel-Meolá peve, haꞌe Jocmeão tetã rovai peve.


text:
Ben-Geder ma Ramote-Gileade rupi opena. Haꞌe vaꞌe ma Manassés raꞌy Jair rekoague Gileade re ikuai vaꞌe rupi opena. Opena avi Basã regua Argobe tetã oĩ vaꞌe re, haꞌe javi vy sessenta tetã ikorapa haꞌe hokẽ jokoa overa vaꞌe guigua vaꞌe meme.


text:
Aimaás ma Naftali rupi opena. Haꞌe vaꞌe ma guaꞌyxyrã ogueraa peteĩ Salomão rajy, Basemate hery vaꞌe.


text:
Uri raꞌy Geber ma Gileade rupi opena amorreu kuery ruvixa Seom haꞌe Basã pygua huvixa Ogue yvykue re. Haꞌe vaꞌe yvy re peteĩꞌi anho oĩ opena vaꞌe. 


text:
<n> Salomão openaa rupi oguerekopaague</n> Judá haꞌe Israel kuery ma heta ikuai, yeꞌẽ yvýry ita kuꞌi ikuai vaꞌe rami heta. Okaru, oyꞌu haꞌe ovyꞌa okuapy.


text:
Salomão ma amboae regua ikuai vaꞌe re opena avi, Eufrates yakã guive filisteu kuery yvy haꞌe Egito yvy peve. Haꞌe pygua kuery ma mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrã okuapy Salomão pe, ixupe ombaꞌeapo ꞌrã guive okuapy haꞌe oikovea pukukue re.


text:
Koꞌẽ nhavõ Salomão peguarã omeꞌẽ ꞌrã okuapy trinta ryru trigo iporãve vaꞌe haꞌe sessenta ryru trigo mboae,


text:
haꞌe gui dez vaka raꞌy ikyra vaꞌe, vinte vaka ikora pygua, haꞌe cem vexaꞌi, guaxu eteꞌi, guaxu puku, guaxu mirĩ haꞌe guyra ikyrakue reiꞌi vaꞌe.


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe yvy haꞌe javi rupi opena, haꞌe Eufrates yakã yvýry rupi Tifsa guive Gaza peve huvixa kuery ikuai vaꞌe re. Haꞌe gui ijyvy yvýry haꞌe javi rupi ma mbaꞌeve rei ndoikoi.


text:
Haꞌe rami py Judá haꞌe Israel kuery ikuai porãꞌi. Salomão oikovea pukukue re peteĩ-teĩ oguapy ꞌrã okuapy ngoka py ae uva haꞌe figoꞌy ikuaia guy rupi, Dã guive Berseba peve.


text:
Salomão oguereko avi quarenta mil kavaju oguy pygua karóxa reraarã, haꞌe gui imboguataa kuery ma doze mil.


text:
Haꞌe gui tembiꞌu re opena vaꞌety kuery ojou ꞌrã okuapy peteĩ-teĩ jaxy reguarã, huvixa Salomão haꞌe i-mesa py ovaẽ vaꞌe pe rei, mbaꞌeve oata eꞌỹ aguã rami.


text:
Mamo rã huvixa oĩa py ogueraa avi ꞌrã cevada haꞌe hiꞌygue kavaju kuery haꞌe kavaju porãgueve peguarã, ijayvuague rami vy ae. 


text:
<n> Salomão ꞌarandua re ijayvua</n> Salomão pe Nhanderuete omeꞌẽ avi hiꞌarandurã, opa mbaꞌe py oikuaa pota haꞌe mbaꞌemo oikuaapa rei aguã rami, yeꞌẽ rembe rupi ita kuꞌi ikuaia rami.


text:
Avakue ikuai vaꞌe haꞌe javi gui hiꞌaranduve, ezraíta Etã gui voi, haꞌe gui Maol raꞌy kuery Hemã, Calcol haꞌe Darda gui voi. Haꞌe ramo hiꞌarandua oendupaa haꞌe javi regua ijyvýry ikuai vaꞌe rupi.


text:
Omombeꞌu kuaa avi hogue vaꞌe haꞌe javi, yary Líbano re ikuai vaꞌe, hissopo kora áry henhoĩ vaꞌe guive. Omombeꞌu avi mymba kuery haꞌe guyra ikuai vaꞌe, yvy rupi otyryry vaꞌe haꞌe pira ikuai vaꞌe voi.


text:
Haꞌe ramo haꞌe javi regua ou Salomão ꞌarandua oenduxe vy. Heta avi ou yvy regua huvixa kuery rembiguai Salomão ꞌarandua omombeꞌua rã oendu vaꞌekue. 


text:
<n><i> </i></n> Salomão-a py Tiro pygua huvixa Hirão voi ombou guembiguai kuery, mbaꞌeta oendu tuu rekovia Salomão ju huvixarã omoĩaague. Hirão ma Davi irũ ae oiko vaꞌekue.


text:
“Reikuaa porã xeru Davi Senhor nguuete pegua oorã ojapo aguã ndaꞌeveiague, ngovaigua kuery reve jogueroꞌa riae ramo, ipoꞌakaa guýry Senhor haꞌe kuery omoĩmba eꞌỹa ja.


text:
Haꞌe rã xevy pe ma Senhor Xeruete omeꞌẽ jovaive rupi orekuai porãꞌi aguã. Haꞌe vy ndoikoi orerovaiguarã, neĩ oremoangeko reiarã voi.


text:
Haꞌe nunga rupi anhembopyꞌa peteĩ oo ajapo aguã Senhor Xeruete rery oĩ aguã, xeru Davi pe ijayvuague rami vy. Haꞌe vy aipoeꞌi vaꞌekue: ‘Nderekovia nderaꞌy amoĩ vaꞌerã vaꞌe ae ꞌrã ojapo oo xerery oĩ aguã’, heꞌi vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi ejaya na xevy yvyra yary Líbano yvy re ikuai vaꞌe. Xerembiguai kuery ma nerembiguai kuery reve avi ꞌrã ikuai, haꞌe gui haꞌe vaꞌe kuery ombaꞌeapoague repy xee ameꞌẽ ꞌrã ndeayvua rami ae. Mbaꞌeta reikuaa porã nerembiguai kuery Sidom pygua yvyra ojaya kuaa vaꞌe rami ete xerembiguai avakue regua peteĩve ndoikoi”, heꞌi. 


text:
Haꞌe rami Salomão ayvukue Hirão oendu vy ovyꞌa vaipa. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor re aỹ, mbaꞌeta Davi pe peteĩ taꞌy hiꞌarandu ete vaꞌe omeꞌẽ heta vaꞌe kuery re opena vaꞌerã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy Salomão oĩa py ju Hirão ombou guembiguai kuery aipoeꞌi vaꞌerã: “Aendu ma rejerure ukaague. Haꞌe rami vy reipotaa rami ajaya uka ꞌrã yvyra yary haꞌe cipreste.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Líbano yvy gui xerembiguai kuery ogueraa ꞌrã yeꞌẽ rembe peve. Haꞌe gui yeꞌẽ rupi ma xee aru rukapa ꞌrã ojokuapa vaꞌekue ndee rejopy aguã peve. Haꞌe gui haꞌe py ma ojorapa ju ꞌrã, haꞌe ndee ju reraa ukapa ꞌrã. Haꞌe gui ndee voi rejapo ꞌrã xee aipotaa rami, xero pygua kuery pe tembiꞌu remeꞌẽ vy”, heꞌi vaꞌerã. 


text:
Haꞌe gui Hirão pe ma Salomão omeꞌẽ vinte mil ryru trigo hoo pygua kuery rembiꞌurã, haꞌe vinte ryru azeite-rã oumbiri pyre. Haꞌe rami ojapo maꞌetỹa nhavõ.


text:
Salomão pe Nhanderuete ijayvuague rami vy omeꞌẽ hiꞌarandurã. Haꞌe gui Hirão haꞌe Salomão reve peteĩ rami ikuai, jogueroayvuague rami vy. 


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma omondouka kuerei ꞌrã Líbano katy, jaxya nhavõ re dez mil ꞌrã oo. Peteĩ jaxya re ma ikuai ꞌrã Líbano re, haꞌe gui mokoĩ jaxya re ma ngoo rupi ꞌrã ikuai. Haꞌe kuery herekoa ma Adonirão.


text:
Salomão oguereko avi oitenta mil mbaꞌemo reraaty kuery, haꞌe gui oitenta mil ju yvyty rupi ita mbovoa kuery.


text:
Salomão rembiguai três mil e duzentos avi ikuai joe opena vaꞌety. Haꞌe vaꞌe kuery ma ombaꞌeapo vaꞌe kuery re opena vy ojapo uka ꞌrã mbaꞌemo.


text:
Salomão haꞌe Hirão rembiguai kuery ae imoatyrõarã ikuai, Gibal pygua kuery voi. Yvyra haꞌe ita omoatyrõ okuapy templo-rã ojapo aguã. 


text:
<n><i> </i></n> Egito yvy gui Israel kuery ojeꞌoipa rire ma quatrocentos maꞌetỹa py Salomão omboypy templo-rã ojapo aguã, Israel kuery re openaa py irundy maꞌetỹa py, mokoĩ jaxya zive ꞌepy vaꞌe re.


text:
Haꞌe gui oo Senhor peguarã huvixa Salomão ojapo vaꞌekue puku-a ma vinte e sete metros vaꞌe, ipya ma nove, haꞌe yvatea ma treze raxaꞌi vaꞌe.


text:
Haꞌe rã templo roka jaꞌoa renonde katy oĩ vaꞌe pya ma nove metros vaꞌe, henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rami ae. Haꞌe rã ipuku-a katy ma quatro metros raxaꞌi.


text:
Oo mbotya re oka katy rupi ma ojapo opy jaꞌorã yvatevea py, henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe yvýry rupi guive.


text:
Pyrõa jypygua pya ma mokoĩ metros raxaꞌi, mokoĩa ma mboapy metros raiꞌi vaꞌe, haꞌe rã mboapya ma mboapy metros raxaꞌi vaꞌe, mbaꞌeta imbotya oka katygua haꞌe javi rupi ojapo pyrõa yta rendarã, imbotya ombokua eꞌỹ aguã.


text:
Oorã ojapo ita imbovoaty py ae oguereko katu pyre py. Haꞌe rami vy oo ojapo okuapya py ndoiporuai martelo, haxa neĩ tembiporu ferro guigua ma voi, nombota-mbota nhenduai aguã haꞌe py.


text:
Opy jaꞌo yvyĩve vaꞌe rokẽ ma kuaray puku-a katy oĩ, haꞌe tape pyrõ-pyrõaꞌi rupi nhaẽ ꞌrã mokoĩa haꞌe mboapya peve.


text:
Haꞌe gui oo re opy jaꞌo ojapo vaꞌekue yvatea ma mokoĩ metros raxaꞌi vaꞌe meme. Templo re ombojoapy yary guigua py ae. 


text:
— Upe vaꞌe oo rejapo reikovy vaꞌe ma, xapyꞌa rei xeayvu aeja vaꞌekue rupi reiko ramo, haꞌe aipotaa rejapopa, ajapo uka vaꞌe rejapo avi vy haꞌe vaꞌe rupi anho ri reiko, haꞌe ramo ndevy pe ajapo ꞌrã nderu Davi pe xeayvuague.


text:
Imbotya ma opy rupi ojaoꞌipa yvyrape yary guigua py. Opyrõa guive ijaoꞌia peve ojaoꞌipa yvyrape py, opy rupi. Haꞌe rã pyrõa ma ojaoꞌi yvyrape cipreste guigua py.


text:
Haꞌe rami ae yvyrape yary guigua py ojaoꞌipa avi opy jaꞌoꞌi ijapy katy oĩ vaꞌe, nove metros ipya vaꞌe, pyrõa guive ijaoꞌia peve. Haꞌe vaꞌe opy jaꞌo ma henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌerã ojapo.


text:
Haꞌe gui yvyrape opy rupi omoꞌã mbyre ma ombojeguapa hyꞌa haꞌe yvoty raꞌangaa py. Yary guigua anho ojekuaa, ita ma neĩ peteĩ hendaꞌi py ma voi ndojekuaai.


text:
Ijapy katy ma oguereko katu henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌerã, haꞌe vaꞌe py omoĩ aguã Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru.


text:
Henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe puku-a ma nove metros, ipya haꞌe yvatea haꞌe rami ae avi nove metros vaꞌe meme. Ouro ete py onhovãmba, altar yary guigua voi ouro ete py onhovã avi.


text:
Opy rupi voi Salomão onhovãmba ouro ete py. Henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe ropy rupi omoatã avi imoiny corrente ouro guigua, ouro py avi ojaoꞌi rire.


text:
Haꞌe rami py ouro py meme onhovãmba opy rupi, altar henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe renonde py oĩ vaꞌe voi. 


text:
<n><i> </i></n> Henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe pyguarã ma yvyra oliveira gui ojapo avi mokoĩ anjo ipepo vaꞌe raꞌangaa. Peteĩ-teĩ yvatea ma irundy metros raxaꞌi meme.


text:
Peteĩ-teĩ anjo pepo puku-a ma mokoĩ metros raxaꞌi. Haꞌe rami vy irundy metros raxaꞌi oĩ ipepo apy jovaive re.


text:
Amboae anjo raꞌangaa ma haꞌekue rami ae ju yvatea irundy metros raxaꞌi vaꞌe avi. Mokoĩve tuvixaa ma joo rami eteꞌi.


text:
Anjo raꞌangaa ma opy omoꞌã. Ipepo ma oipyo imoiny. Haꞌe gui peteĩ pepo ma ovaẽ oiny oo mbotya re, haꞌe rã amboae pepo ma oo mbotya mboae re ovaẽ oiny. Haꞌe rami vy opy mbyte rupi peve mokoĩve jovai gui opepo omovaẽ imoiny joe.


text:
<n> Opy rupi haꞌe okẽ rupi ombojeguaague</n> Oo mbotya opy haꞌe javi rupi ombojeguapa anjo ipepo vaꞌe raꞌangaa, pindo haꞌe yvoty ojepeꞌapa vaꞌe raꞌangaa py, opyve rupi haꞌe kyvõ rupi voi.


text:
Henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe rokẽrã ma ojapo yvyrape oliveira guigua gui. Haꞌe rã yvateve rupi guarã haꞌe ijytarã ma ojapo vy omboapyte rakua, peteĩ nhiruĩ ijapy vaꞌe oĩ aguã.


text:
Okẽrã ma mokoĩ yvyrape oliveira guigua gui ojapo. Haꞌe vy ombojeguapa anjo ipepo vaꞌe, pindo haꞌe yvoty ojepeꞌapa vaꞌe raꞌangaa py. Haꞌe nunga haꞌe javi ouro py meme onhovã, pindo haꞌe anjo raꞌangaa guive.


text:
Henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe oikeaty ytarã ma yvyra oliveira gui avi ojapo. Oikeaty ma ijapy irundy vaꞌerã ojapo.


text:
Haꞌe vaꞌe ombojegua avi anjo, pindo haꞌe yvoty ojepeꞌapa vaꞌe raꞌangaa py, haꞌe vy onhovãmba ouro py, ombojeguaague rupi porã.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌo mbyte pygua rupi omoĩ avi ita ojaya pyre mboapy joꞌaa rupi, haꞌe gui peteĩ joꞌaa yvyra yary guigua.


text:
Haꞌe gui onze maꞌetỹa py, oito jaxya bul ꞌepy re, opa ete ma oo ojapoxeague rami, hexegua haꞌe javi. Haꞌe rami py sete maꞌetỹ ogueraa Salomão ojapopa aguã. 


text:
<n> Salomão oo mboae ju ojapoveague</n> Haꞌe gui Salomão ngoorã ojapo avi, treze maꞌetỹ ogueraa ojapopa aguã. 


text:
Ojapo avi oo Líbano kaꞌaguy regua guigua. Ipuku-a ma quarenta e cinco metros, ipya ma vinte e dois, haꞌe yvatea ma treze raxaꞌi. Ijytarã ma irundy ryxy rupi omoꞌã imoꞌamy yary guigua. Haꞌe gui ijyta hiꞌaĩ vaꞌe áry omoĩ ijaoꞌia ytarã, yary guigua meme ju.


text:
Ijaoꞌia ma yary guigua. Opy jaꞌo ijyvýry rupigua ma quarenta e cinco ikuai. Peteĩ-teĩ opy yvate vaꞌe jaꞌo ma quinze oĩ. Haꞌe vaꞌe ma oyta re meme oĩ.


text:
Haꞌe gui ma Salomão ojapo avi opy guaxurã ijyta reta vaꞌe. Ipuku-a ma vinte e dois metros, haꞌe rã ipya ma treze raxaꞌi. Hexeiꞌi rupi oĩ avi oike atyrã ijyta vaꞌe, ijaoꞌia reve. 


text:
Ojapo avi oo henda openaaty oĩ aguã. Haꞌe py ma mbaꞌemo re oikuaa pota ꞌrã. Haꞌe nunga rupi oikuaa potaaty ꞌea. Yary gui meme ojaoꞌipa, pyrõa guive ijaoꞌia peve. 


text:
Haꞌe rã ngoo oke atyrã ma ojapo oo henda openaaty oĩa rovai oka oĩ vaꞌe mbyte py, haꞌe vaꞌe rami guarã ae ojapo. Faraó rajy Salomão raꞌyxyrã ogueru vaꞌekue rorã avi ojapo, henda openaaty oĩa rami guarã ae ju. 


text:
Haꞌe vaꞌe oo haꞌe javi ma ita iporãve vaꞌe guigua, oaꞌãague rami ojaya pyre meme, oka katy haꞌe opy katy guarã ojaya pyre anho oiporu, yvy guive ijaoꞌia rembe peve, haꞌe oka katy rupi oka guaxu oĩ vaꞌe peve.


text:
Haꞌe gui yvy re ijytarã omoĩ ita ovareve vaꞌe tuvixakueve, mboapy eꞌỹ vy irundy metros meme ipuku-a vaꞌe.


text:
Haꞌe gui oka guaxu yvýry rupi ma oĩ mboapy joꞌaa ita ojaya pyre, haꞌe irundya ma yary gui ombojoꞌa. Haꞌe ramigua ae avi oĩ Senhor pegua opy jaꞌo mbyte pygua, haꞌe oikeaty rupi voi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ma kunha Naftali regua imeveꞌỹ vaꞌe piꞌa. Tuu ma ava Tiro pygua overa vaꞌe re ombaꞌeapo vaꞌekue. Hirão ma hiꞌarandu raxa haꞌe oikuaapa vaꞌe. Overa vaꞌe gui voi ojapo kuaapa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe Salomão-a py ou ma vy ojapopa ojapo uka vaꞌe. <n>Tiro pygua huvixa ma Hirão avi (5.1-12). Haꞌe rã apy omombeꞌu vaꞌe ma Hirão mboae, overa vaꞌe re ombaꞌeapo vaꞌe, huvixa eꞌỹ. 


text:
<n><i> </i></n> Ojapo avi mokoĩ oo ytarã overa vaꞌe guigua. Peteĩ-teĩ yvatea ma oito metros, haꞌe gui ixã cinco metros raxaꞌi vaꞌe ojerea rupi.


text:
Ijyta áry guarã ojapo vaꞌekue ma ombojegua corrente oipoka pyre py. Sete corrente ojapo peteĩ árygua reguarã, haꞌe sete avi ojapo amboae reguarã.


text:
Ojapo avi yvyraꞌa raꞌangaa mokoĩ ryxy corrente oĩ vaꞌe áry rupi ombojegua vy ojaoꞌi aguã ijyta árygua rupi. Haꞌe rami ae avi ojapo amboae yta áry rupi.


text:
Ijyta árygua re, yvoty katyꞌi, oipoka pyre py ombojeguaague rovaiꞌi rupi ma ikuai avi duzentos yvyraꞌa raꞌangaa. Haꞌe vaꞌe ma ijyvýry rupi omoĩ ryxy pyre, mokoĩve yta re.


text:
Haꞌe gui ma ijytarã omopuꞌã imoꞌamy templo oikeaty py. Ijaxu eꞌỹa re omopuꞌã vaꞌekue ma omboery Jaquim, haꞌe rã ijaxua re omopuꞌã vaꞌekue ma omboery Boaz. <n>Tery Jaquim ma “Imoĩ atãa” ꞌea, haꞌe rã Boaz ma “Imombaraetea” ꞌea, Nhanderuete re imaꞌenduꞌaa rupi omboery vy. 


text:
<n> Overa vaꞌe ryku gui yy mbotyarã ojapoague</n> Haꞌe gui overa vaꞌe ryku gui ojapo avi peteĩ yy mbotyarã. Haꞌe vaꞌe ma ojere rei vaꞌe, irundy metros raxaꞌi ipya vaꞌe, haꞌe rã yvatea ma mokoĩ metros raxaꞌi. Haꞌe gui ijyke rupi ixã treze metros raxaꞌi vaꞌe oaꞌãa vaꞌe. 


text:
Iguýry rupi ma omoĩ hyꞌakua raꞌangaa, meio metro nhavõ re dez taꞌangaa omoĩ. Mokoĩ ryxy omoĩ, hyꞌa guaxu reve jojavi ojapo avi.


text:
Yy mbotya ma doze vaka raꞌangaa áry oĩ. Mboapy ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy hiꞌaĩ, mboapy ma kuaray oikea katy, mboapy ma kuaray puku-a katy, haꞌe mboapy ma kuaray oua katy hiꞌaĩ. Haꞌe vaꞌe kuery áry ae oĩ hyꞌa guaxu. Haꞌe rã hevi ma mbyte katy meme ovaẽ oiny.


text:
Ipo guaxu-a ma irundy kuã oĩa rami. Ijyvýrykue ma karo rami hembe vaꞌe, yvoty rami ojekuaa. Yy henyẽa ma quarenta mil litros rivyvyi vaꞌe. 


text:
<n><i> </i></n> Overa vaꞌe gui ojapo avi dez ryru rendarã. Peteĩ-teĩ ipuku-a haꞌe ipya ma mokoĩ metros raiꞌi, haꞌe rã yvatea ma peteĩ metro raxaꞌi.


text:
Haꞌe vaꞌe re ma oĩ guary, vaka haꞌe anjo ipepo vaꞌe raꞌangaa. Ijyta re guary haꞌe vaka raꞌangaa ikuai vaꞌe áry haꞌe iguýry ma ombojegua avi.


text:
Peteĩ-teĩ henda ma iruéra irundy vaꞌe overa vaꞌe guigua meme. Iruéraꞌy voi overa vaꞌe guigua. Ipy irundy vaꞌe áry ma oĩ yryru ytarã mbaꞌemo ryku gui ojapo pyre. Haꞌe vaꞌe yvýry ombojegua.


text:
Hiꞌáry oĩ avi ijyta ojere vaꞌe. Haꞌe vaꞌe yvatea ma meio metro. Hiꞌyvypy hoꞌamy vaꞌe yta ma ojere rei vaꞌe. Ipya ma meio metro raxa. Hexe oĩ avi ijeguarã. Imbotya ma ijapy irundy vaꞌe, ojere rei eꞌỹ vaꞌe.


text:
Iruéra irundy vaꞌe ma imbotya guy rupi ikuai. Hiꞌy ma henda regua ae oĩ. Peteĩ-teĩ ruéra yvatea ma meio metro raxaꞌi.


text:
Iruéra ma karóxa regua ramigua meme. Hiꞌy, ijyvýry rupigua, raios, haꞌe mbyte regua voi ma overa vaꞌe ryku guigua meme.


text:
Peteĩ-teĩ hyru renda áry re oĩ peteĩ ojere vaꞌe peteĩ po yvatea vaꞌe. Henda áry rupi mbaꞌemo yta haꞌe imbotya ikuai vaꞌe ma hexegua ae oĩ.


text:
Hexegua ijyta haꞌe imbotya ikuai vaꞌe re ma ojapo anjo, guary haꞌe pindo raꞌangaa. Peteĩ-teĩ oĩ aguã haꞌevea py ae. Ijyvýry rupi oĩ avi ijeguarã.


text:
Haꞌe rami vy ojapo dez hyru rendarã. Peteĩ-teĩ ma overa vaꞌe ryku guigua, joo rami meme tuvixa haꞌe ojekuaa oiny vaꞌe voi. 


text:
Haꞌe gui ojapo avi dez hyꞌa overa vaꞌe guigua. Peteĩ-teĩ ma oitocentos litros raxaꞌi vaꞌe. Peteĩ-teĩ pya ma mokoĩ metros raiꞌi. Dez hyru renda ikuai vaꞌe peteĩ-teĩ áry ma oĩ peteĩ hyꞌa.


text:
Haꞌe gui peteĩ nhiruĩ henda omoĩ opyve katy jaiporu kuaa regua re, haꞌe rã peteĩ nhiruĩ mboae ma jaiporu kuaa eꞌỹa re omoĩ. Haꞌe rã hyꞌa guaxu ma omoĩ jaiporu kuaa regua re, kuaray puku-a haꞌe oua katy rami.


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma Hirão ojapo avi oja guaxu, mbaꞌemo reraa haꞌe hyꞌa. Haꞌe rami py ojapopa Senhor pegua opy guarã huvixa Salomão ojapo uka vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe ma mokoĩ oo ytarã, mokoĩ ojere vaꞌe oo yta áry oĩ vaꞌerã, mokoĩ oipoka pyre mokoĩ ijyta árygua reguarã,


text:
quatrocentos yvyraꞌa raꞌangaa mokoĩ oipoka pyre reve guarã, haꞌe rami vy peteĩ-teĩ oipoka pyre re mokoĩ ryxy omoĩ yvyraꞌa raꞌangaa, ombojegua aguã mokoĩ oo yta árygua,


text:
oja guaxu, mbaꞌemo reraa, hyꞌa mboae, haꞌe vaꞌe tembiporu haꞌe javi Hirão ojapo huvixa Salomão pe, Senhor pegua opy guarã. Haꞌe javive ma overa vaꞌe guigua omoexakã mbyre meme.


text:
Haꞌe nungarã ma huvixa ojapo ukapa Jordão yakã yvýry mbaꞌemo omboyku vy yapo porã reia áry, Sucote haꞌe Zaretã mbyte.


text:
Haꞌe nunga heta raxa ramo Salomão ndopeja ukai. Haꞌe rami vy ndoikuaa porã potai overa vaꞌe guigua poyia re. 


text:
Salomão ojapo uka avi tembiporu Senhor pegua henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe reguarã: altar ouro guigua, ouro guigua mesa hiꞌáry mbojape Senhor renonde omoĩa aguã,


text:
tataendyꞌy ouro eteꞌi guigua, peteĩ nhiruĩ ijaxu eꞌỹa re, haꞌe peteĩ nhiruĩ ju ijaxua re omoĩa vaꞌerã henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe rexei. Yvoty raꞌangaa, tataendyrã haꞌe tata mboguea ma ouro guigua meme.


text:
Haꞌe gui hyꞌaꞌi, tapyĩ araa, hyꞌa, heakuã porã vaꞌe ryrurã, tapyĩ ryrurã, ouro eteꞌi guigua meme. Haꞌe gui henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe haꞌe templo ropy henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rokẽ ma ouro guigua meme ojapo. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe rami py huvixa Salomão ojapo ukapa oo Senhor peguarã. Salomão ogueru avi mbaꞌemo nguu Davi omboaxa ma voi vaꞌekue: prata, ouro haꞌe tembiporu haꞌe javi omoĩmba Senhor pegua oo re mbaꞌemo hepyve vaꞌe reve. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Salomão omboatypa Israel regua nhomongeta vaꞌety kuery, peteĩ-teĩ regua akã ikuai vaꞌe haꞌe Israel regua yvatekueve. Guenonde py omboaty Jerusalém py ae, tetã Davi rekoague Sião vaꞌe gui templo katy oguerova aguã Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru.


text:
Haꞌe ramo avakue Israel regua haꞌe javi onhemboatypa okuapy huvixa Salomão-a py. Ngaru ojapoa py ijaty sete jaxya etanim ꞌepy vaꞌe py.


text:
Haꞌe vy yvyꞌã katy oguerova heravy oguy nhemboaty oĩaty reve haꞌe tembiporu ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe py ikuai vaꞌekue haꞌe javi. Sacerdote haꞌe levita kuery ae ogueraa.


text:
Haꞌe rã huvixa Salomão haꞌe Israel kuery onhemboaty vaꞌekue haꞌe javi reve ma hyru renonde rupi ojeꞌoi. Vexaꞌi haꞌe vaka ojuka ojeꞌoivy. Mymba kuery heta raxa ramo oipapaa aguã voi ndaꞌevei. 


text:
Haꞌe gui Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru ma sacerdote kuery omoĩ okuapy oĩ aguã py ae, templo ropyve henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py, henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe py ae, anjo raꞌangaa ikuai vaꞌe pepo guy rupi.


text:
Mbaꞌeta anjo pepo ma oipyo imoiny hyru itui aguã áry rupi. Haꞌe rami vy yvate rupi ojaoꞌi hyru haꞌe yvyra poꞌiꞌi hiꞌyrã ikuai vaꞌe.


text:
Yvyra poꞌiꞌi ipuku ete ramo henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui ojekuaa henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe rexeiꞌi, vaꞌeri oka katy gui ma ndojekuaai. Haꞌe py ma itui aỹ peve.


text:
Haꞌe gui ayvu ryru py ma mbaꞌeve ndaꞌipoi Horebe py Moisés itape omoĩ vaꞌekue eꞌỹ vy. Egito yvy gui Israel kuery ojeꞌoipa jave py haꞌe kuery reve guexeve guarã Senhor ojapo vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui sacerdote kuery oẽ ju ramove peteĩ arai ou vy omonyẽ Senhor pegua opy rupi.


text:
Haꞌe ramo sacerdote kuery ndaꞌevei haꞌe py ombaꞌeapove aguã, mbaꞌeta arai rupi Senhor guigua rexakã ojekuaa vaꞌe omonyẽ ixupegua opy rupi. 


text:
Haꞌe rami rã anhetẽ ete xee ajapo peteĩ oo porã, peteĩ henda rakaꞌe rã peve reiko aguã — heꞌi. <n>Nhanderuete Moisés reve ijayvu jave aipoeꞌi vaꞌekue arai pytũa py oĩ aguã, heta vaꞌe kuery ijayvua oendu teĩ oexa eꞌỹ aguã . Haꞌekue rami ae avi templo ropy henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe py Senhor pegua hyru oĩa py ma pytũ rei, janela noĩ, haꞌe oikeaty onhemboty ramo, ajukue hokẽrã omoĩ mbyre Jesus omano jave omondoroa peve . 


text:
Haꞌe gui huvixa ojere vy ogueroayvu porã Israel kuery onhemboaty vaꞌekue haꞌe javi, opuꞌãmba teri okuapy reve.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor Israel kuery ruete re, mbaꞌeta xeru rãgueꞌi Davi pe ijayvuague ojapopa ma opoꞌakaa rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi vaꞌekue:


text:
“Egito yvy gui xevygua kuery Israel regua aipeꞌapa ára guive, Israel kuery ikuaia tetã neĩ peteĩve ndaiporavoi haꞌe py peteĩ oo rejapo aguã xerery oĩ aguã. Haꞌe rami teĩ aiporavo Davi xevygua Israel kuery ruvixarã”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ xeru Davi pe Senhor aipoeꞌi: “Peteĩ oo xerery oĩ atyrã rejapoxea py haꞌevea rami ndepyꞌa re remoĩ haꞌe rami aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ ndee eꞌỹ ꞌrã oo rejapo, haꞌe rã nderaꞌy ndegui oiko vaꞌekue ae ꞌrã ojapo xerery oĩ atyrã”, heꞌi rakaꞌe.


text:
Haꞌe rami rire Senhor ojapopa ma ijayvuague, mbaꞌeta xeru Davi rekovia xee aĩ vy aguapy ma ainy tenda Israel kuery re openaaty áry, Senhor ijayvuague rami vy. Haꞌe rami vy ajapo ma oo Senhor Israel kuery ruete rery oĩ atyrã.


text:
Haꞌe py ajapo avi ijayvu ryru oĩ aguã. Haꞌe vaꞌe py oĩ itape nhaneramoĩ kuery reve Egito yvy gui Senhor oipeꞌa jave guexeve guarã ojapo vaꞌekue oĩa. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Salomão ma Israel kuery haꞌe javi oexaa py Senhor pegua altar renonde py oĩ. Haꞌe vy yva katy opo oupi reve


text:
aipoeꞌi: — Senhor Israel kuery ruete, ndoikoi amboae ndee rami guarã ete yva re neĩ yva guy yvy re voi, mbaꞌeta nerembiguai kuery opyꞌa haꞌe javi py nerenonde rupi ikuai vaꞌe ndee rereko ꞌrã ndereve guarã rejapo vaꞌekue rami, haꞌe remboaxya rupi.


text:
Mbaꞌeta rejapo ae ma nerembiguai xeru Davi pe ndeayvuague. Ndee ae ndeayvu rire ndepoꞌakaa rupi rejapo ma, aỹ roexaa rami ae.


text:
Haꞌe gui aỹ Senhor Israel kuery ruete, ejapopa ke nerembiguai xeru Davi pe ndeayvuague. Haꞌe vy aipoꞌre vaꞌekue: “Xerenonde ndoatai ꞌrã nderekovia tenda Israel kuery re openaaty áry oguapy oiny vaꞌerã, xapyꞌa rei xerenonde rupi nderaꞌy kuery voi ndee reikoague rami ikuai aguã omoĩ porã ramo”, ꞌre vaꞌekue.


text:
— Haꞌe rami avi haꞌeve ꞌrã ri ndaꞌu Oreruete yvy re reiko aguã? Maꞌẽ, mbaꞌeta yva neĩ yva yvatevea rupi peve voi nandejai ꞌrã, haꞌe vy kovaꞌe oo xee ajapo vaꞌekue py katuve ma ndaꞌevei ꞌrã.


text:
Haꞌe rami avi Senhor Xeruete, endu pota ke xee nerembiguai anhemboꞌe vy ajerurea re, rendu aguã aỹ nerenonde xee nerembiguai ajapukai reve anhemboꞌea.


text:
Haꞌe rami vy ara py haꞌe pyávy kovaꞌe oo re remaꞌẽ riae aguã, haꞌe kovaꞌe henda “Haꞌe py ꞌrã xerery oĩ”, ꞌreague re, kovaꞌe henda py nerembiguai onhemboꞌe oinya rendu aguã.


text:
Haꞌe gui aỹ, endu nerembiguai haꞌe Israel kuery haꞌe javi kovaꞌe henda py rojapukai rokuapya. Endu ke yva re neꞌamba py reĩa gui. Endu haꞌe oreperdoa guive. 


text:
— Xapyꞌa rei amongue oirũ pe otekoavy ramo haꞌekue re omboayvua ramo ou vy kovaꞌe ndevygua opy altar oĩ vaꞌe renonde py oura ramo


text:
endu ke yva re reĩa gui, haꞌe embovai. Eikuaa pota nerembiguai kuery re. Haꞌe rami vy embopaga ojejavy vaꞌekue, hexe ae ojeapa aguã ojapo vaiague. Haꞌe rã haꞌevea rami oiko vaꞌe ma emboeko porã, haꞌevea rami oikoa repy remeꞌẽ vy. 


text:
— Haꞌe gui xapyꞌa rei ndevygua Israel kuery ndevy ojejavy rire ngovaigua kuery renonde rupi hoꞌapa ma vy ndevy ju ojeko rerova ꞌrã okuapy. Haꞌe vy nderery rupi ojapukai vy kovaꞌe oo py ndevy onhemboꞌe haꞌe ojerure ramo


text:
endu ke yva re reĩa gui, haꞌe vy eperdoapa ndevygua Israel kuery ojejavyague. Haꞌe gui ejapo ju yvy tuu kuery pe remeꞌẽ vaꞌekue katy ojevy aguã rami. 


text:
— Haꞌe gui xapyꞌa rei nderovai heta vaꞌe kuery ojejavypa rire yva rembotypa ꞌrã ndaꞌokyvei aguã rami, haꞌe gui kovaꞌe henda py onhemboꞌe okuapy vy nderery rupi ojapukai ꞌrã, haꞌe remoingo axy rire ojejavypaa gui ojeko rerova ramo


text:
endu ke yva re reĩa gui, haꞌe vy eperdoapa nerembiguai kuery, ndevygua Israel kuery ojejavyague. Emboꞌe ju tape porã rupi ikuai aguã, haꞌe gui embou oky yvy ndevygua kuery ikuai aguã remeꞌẽ vaꞌekue áry. 


text:
— Haꞌe gui xapyꞌa rei kovaꞌe yvy re oiko ꞌrã karuai eꞌỹ vy mbaꞌeaxy vaikue, haꞌeꞌỹ vy huꞌũmbaa, hatãmba reia, eꞌỹ vy tuku karu haꞌe apeꞌi okaru vaꞌe, xapyꞌa rei hovaigua kuery ojokopa ꞌrã haꞌe kuery retã, haꞌeꞌỹ vy oiko ꞌrã ai vaikue eꞌỹ vy mbaꞌeaxy vaꞌe rei,


text:
haꞌe gui xapyꞌa rei mavaꞌe rã rei onhemboꞌe vy ojerure ꞌrã, haꞌeꞌỹ vy ndevygua Israel kuery haꞌe javi ꞌrã ojerure okuapy, peteĩ-teĩ opyꞌa raxya oikuaa vy kovaꞌe oo oĩa katy opo omoĩ ramo


text:
endu ke yva re neꞌamba py reĩa gui, haꞌe vy eperdoa. Ejapo, haꞌe vy emeꞌẽ peteĩ-teĩ pe oikoague repy, haꞌe kuery pyꞌa re oĩ vaꞌe reikuaapa vaꞌe vy, mbaꞌeta ndee anhoꞌi pavẽ pyꞌa regua oikuaa vaꞌe reiko.


text:
Haꞌe ramo nerenonde haꞌe kuery ojererokyje aguã, oreru kuery yvyrã remeꞌẽ vaꞌekue re ikuaia pukukue re. 


text:
— Haꞌe gui amboae regua voi, ndevygua Israel kuery regua eꞌỹ ikuai vaꞌeri oyvy mombyrya gui ou avi ꞌrã nderery rupi ikuai aguã,


text:
(mbaꞌeta haꞌe kuery voi oendu ꞌrã nderery yvateve vaꞌe omombeꞌua rã, haꞌe ndejyva reupi vy ndepoꞌakaa rexa ukaague), haꞌe gui haꞌe kuery onhemboꞌe avi ꞌrã kovaꞌe oo oĩa katy omaꞌẽ reve,


text:
haꞌe ramo endu ke yva re neꞌamba py reĩa gui, haꞌe ejapopa amboae regua kuery ndevy ojerurea, haꞌe rami vy yvy regua haꞌe javi nderery oikuaa aguã, ndevygua Israel kuery rami haꞌe kuery voi nerenonde ojererokyjea rupi ikuai aguã, haꞌe oikuaapa aguã kovaꞌe oo xee ajapo vaꞌekue py nderery remoĩague. 


text:
— Haꞌe gui xapyꞌa rei ndevygua kuery ojeꞌoi ꞌrã ngovaigua kuery reve joe opuꞌã aguã katy, haꞌe gui tape rupi remondoukaa py onhemboꞌe ꞌrã ndevy pe Senhor, kovaꞌe tetã reiporavo vaꞌekue haꞌe kovaꞌe oo nderery oĩ atyrã rejapo uka vaꞌekue katy omaꞌẽ ramo


text:
— Xapyꞌa rei ma haꞌe kuery ojejavy ꞌrã nderovai (mbaꞌeta jipoi ojejavy eꞌỹ vaꞌerã), haꞌe ramo haꞌe kuery rovai ndepoxy vy remboaxapa ꞌrã hovaigua kuery po py, haꞌe kuery guekoa katy ogueraapa aguã escravo-rã, mombyry eꞌỹ vy haꞌeꞌi rupi teĩ ae ma.


text:
Haꞌe gui yvy mamo rã rei escravo-rã ogueraa ague re ikuaia py xapyꞌa rei haꞌe kuery onhemboaxy vy ojeko rerova ꞌrã, haꞌe yvy escravo ikuaia py ae ndevy ojerure vy aipoeꞌi ꞌrã okuapy: “Rojejavypa, teko vai rupi anho orekuai vaꞌekue”, heꞌi ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe rami vy xapyꞌa rei ndevy guarã ju ojeko rerova ꞌrã opyꞌa haꞌe onheꞌẽ haꞌe javi py, yvy hovaigua kuery escravo-rã ogueraa ague py ae, haꞌe vy ndevy onhemboꞌe ꞌrã okuapy oyvyrã tuu kuery pe remeꞌẽ vaꞌekue katy omaꞌẽ reve, kovaꞌe tetã haꞌe kovaꞌe oo nderery oĩ atyrã ajapo vaꞌekue katy voi.


text:
Haꞌe ramo endu ke yva re neꞌamba py reĩa gui haꞌe kuery onhemboꞌe vy ojerure okuapya, haꞌe ejapo haꞌevea rami.


text:
Eperdoa ndevygua kuery ndevy ojejavyague, nderovai rupi opa mbaꞌe py ojapo vai rã. Ejapo escravo-rã heraare kuery omboaxy aguã rami.


text:
Mbaꞌeta ndevygua kuery ma ndevy guarã ae Egito yvy gui reipeꞌa vaꞌekue, tata rupa ferro guigua mbyte py ojexavaia gui.


text:
Haꞌe rami vy eikuaa pota riae nerembiguai haꞌe ndevygua Israel kuery ojerure okuapya re, opa mbaꞌe re ndevy ojapukai rã rendu aguã.


text:
Mbaꞌeta Senhor xeruete, ndee ma kovaꞌe yvy regua haꞌe javi mbyte gui reipeꞌapa rakaꞌe ore ndevygua kuery ae orekuai aguã, Egito yvy gui oreru kuery reipeꞌapa jave nerembiguai Moisés rupi ndeayvuague rami vy — heꞌi. 


text:
<n> Salomão heta vaꞌe kuery ogueroayvu porãague</n> Haꞌe gui Salomão opa ma Senhor pe onhemboꞌe haꞌe ojerure rire, guenapyꞌã re oĩ reve yvate katy opo oupi oinya gui opuꞌã ju Senhor pegua altar oĩ vaꞌe renonde gui.


text:
Opuꞌã hoꞌamy vy ogueroayvu porã Israel kuery ijaty okuapy vaꞌe haꞌe javi. Haꞌe vy ijayvu atã reve aipoeꞌi: 


text:
— Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor re, ojeupegua Israel kuery pe opytuꞌu aguã omeꞌẽ rire ijayvuague haꞌe javi rami vy. Nhanemoingo porã aguã re guembiguai Moisés rupi ijayvuague neĩ peteĩꞌi ayvu nomboaxa rivei.


text:
Haꞌe gui Senhor Nhanderuete toiko riae peẽ kuery reve, nhaneramoĩ kuery reve oikoague rami ae. Tanhanepytyvõ eꞌỹ eme, tanhandereja eme guive,


text:
nhanekuraxõ tomombyta ojeupe guarã ae, ixuguigua tape haꞌe javi rupi nhandekuai aguã, haꞌe jajapopa aguã ojapo uka vaꞌekue, ijayvuague haꞌe oipotaa nhanderu kuery pe omombeꞌu vaꞌekue.


text:
Tove po rami xeayvu vy Senhor renonde rupi ajerurea toĩ riae Senhor Nhanderuete renonde py, ara py haꞌe pyávy, haꞌe rami vy guembiguai haꞌe ojeupegua Israel kuery oepy kuerei aguã, koꞌẽ nhavõ nhaikotevẽa rami,


text:
Tove penekuraxõ py Senhor Nhanderuete pegua ete tapendekuai, haꞌe ijayvuague rupi anho peiko haꞌe ojapo uka vaꞌekue pejapopa aguã, aỹ pejapoa rami ae — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui huvixa haꞌe Israel kuery hexeve ikuai vaꞌe haꞌe javi ma mymba kuery omeꞌẽ okuapy Senhor renonde.


text:
Salomão ma Senhor reve peteĩ rami ju ikuaia reguarã omeꞌẽ avi vinte e dois mil vaka haꞌe cento e vinte mil vexaꞌi kuery. Haꞌe rami py huvixa haꞌe Israel kuery haꞌe javi reve Senhor pegua oo omboaxa okuapy ipo py.


text:
Haꞌe vaꞌe árave huvixa omboaxa avi oka Senhor pegua oo rexei oĩ vaꞌe. Mbaꞌeta haꞌe py ae omeꞌẽ mymba oapy reve, haꞌe hexeve peteĩ rami ikuai aguã regua kyrakue. Mbaꞌeta altar overa vaꞌe guigua Senhor renonde oĩ vaꞌe ma kyrĩꞌi ete rã noĩmba reguai mymba oapy reve omeꞌẽ vaꞌe, mbaꞌemo aju guigua haꞌe hexeve peteĩ rami ikuai aguã regua kyrakue oapy vaꞌe. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave ae avi Salomão ojapo ngaru oguyꞌi py ikuai aguã Israel kuery haꞌe javi reve. <n>Ngaru oguyꞌi py ikuai aguã regua ma haꞌe kuery rekorã Moisés rupi oeja pyre (Levítico 23.33-36; Deuteronômio 16.13-15). Heta ete ijaty okuapy Senhor Nhanderuete renonde py, Hamate tekoa py nhavaẽaꞌi haꞌe Egito yakã katyꞌi gui ou vaꞌekue. Sete ára rire sete ára re ju, haꞌe javi vy catorze ára re ikuai. 


text:
Ngaru oikoa py oito araa py ma omondoukapa heta vaꞌe kuery, haꞌe rã haꞌe kuery ju ogueroayvu porã okuapy nguvixa. Haꞌe gui mae ma ojeꞌoipa ju ngoo katy, ovyꞌa ete haꞌe opyꞌa py oguerovyꞌa reve opa mbaꞌe py Senhor guembiguai Davi pe ojapoague, haꞌe ojeupegua Israel kuery pe guive. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui huvixa Salomão ojapopa ma oo Senhor peguarã, ngoorã haꞌe opa mbaꞌe onhembopyꞌaa rami ojapoxe vaꞌekue voi.


text:
Haꞌe vy Senhor aipoeꞌi: — Xee aendu ae ma xerenonde py renhemboꞌe vy rejerurea. Haꞌe rami vy xee ajapo oo rejapo vaꞌekue ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe oĩ aguã rami, haꞌe py xerery amoĩ aguã rakaꞌe rã peve guarã. Haꞌe vaꞌe re amaꞌẽ vy xepyꞌa py xemaꞌenduꞌa riae ꞌrã ára nhavõ.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei xerenonde rupi nderu Davi oikoague rami ndee voi reiko ramo, ndepyꞌa haꞌe javi py anhetẽ ete rupi ae ri reiko vy ajapo uka vaꞌekue, xeayvuague haꞌe aipotaa haꞌe javi rejapopa ramo,


text:
haꞌe ramo rakaꞌe rã peve guarã amoĩ atã ꞌrã nderu Davi pe xeayvuague, hamymino kuery vaꞌe regua amoingo riae ꞌrã xevygua Israel kuery re opena vaꞌerã. Ixupe aipoaꞌe vaꞌekue: “Nderekovia ndoiko eꞌỹi ꞌrã tenda Israel kuery re openaaty áry oguapy oiny vaꞌerã”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei peẽ haꞌe penderaꞌy kuery marã rami vy xegui pejepeꞌa vy ajapo uka vaꞌekue haꞌe xeayvuague ndapejapovei vy peo ꞌrã tuuete kuery mboae re, haꞌe kuery pembojeroviaa rupi,


text:
haꞌe rami ri ramo xee aipeꞌapa ꞌrã Israel kuery ijyvyrã ameꞌẽ vaꞌekue gui, haꞌe kovaꞌe oo xerery oĩ atyrã aikyꞌaꞌopa vaꞌekue voi mombyry amombopa ꞌrã xerenonde gui. Haꞌe rami rire Israel kuery ikuai ꞌrã yvy regua kuery ojojai rei vy ijayvu rei okuapy aguã rami.


text:
Kovaꞌe oo ma aỹ omboeteave teĩ haꞌe vaꞌe jave py oĩague rupi oaxa vaꞌe kuery oexa vy onhemondyipa ꞌrã. Haꞌe vy otuvy nheꞌẽ haꞌe aipoeꞌi ꞌrã: “Mbaꞌe re tu Senhor guĩ rami ete ri ombovaipa uka kovaꞌe yvy haꞌe kovaꞌe oo?” heꞌi ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe rã ombovaia ꞌrã: “Haꞌe rami ete ombovaipa uka mbaꞌeta haꞌe kuery oejapa rire Senhor nguuete Egito yvy gui tuu kuery oipeꞌa vaꞌekue, haꞌe tuuete mboae pe ju ova vy omboete haꞌe ombojerovia okuapy ramo. Haꞌe nunga rupi ae rima haꞌe kuery áry Senhor ombou rakaꞌe guĩ rami ete ojexavai aguã”, ꞌea ꞌrã. 


text:
<n><i> </i></n> Vinte maꞌetỹa py mae ma Salomão ojapopa mokoĩ oo, Senhor peguarã haꞌe ojeupe guarã guive.


text:
Haꞌe Salomão oipotaa rami ixupe Tiro pygua huvixa Hirão ma ombou yvyra yary haꞌe cipreste guigua, ouro guive. Haꞌe gui Hirão pe ju Salomão omboaxa vinte tetã Galiléia yvy regua.


text:
Haꞌe rami vy aipoeꞌi ixupe: — Xeryvy, kovaꞌe tetã ae ma nhiꞌã xevy remboaxa vaꞌekue? — heꞌi. Haꞌe rami vy omboery Cabul yvy, aỹ peve guarã. <n>Tery Cabul ma “Mbaꞌeverã ndovarei vaꞌe” ꞌea. Haꞌe rami omboery ndojou porãi vy. 


text:
Haꞌe gui Salomão ma nhomombaꞌeapo nheaꞌã Senhor pegua oo ojapo aguã, ngoorã, haꞌe gui Milo, Jerusalém korarã, Hazor tetã, Megido haꞌe Gezer tetã avi,


text:
mbaꞌeta Egito pygua huvixa Faraó ou vy Gezer tetã re ipoꞌaka vaꞌekue. Haꞌe vy oapypa vy ojukapa haꞌe py cananeu kuery ikuai vaꞌekue. Haꞌe vy Salomão pe ju omboaxa taꞌyxyrã guajy omeꞌẽ jave.


text:
Ojapo avi tetã mbaꞌemo oguereko vaꞌe haꞌe javi omoĩ porã atyrã, haꞌe tetã ikaróxa ikuai aguã, kavaju árygua kuery rekoarã, haꞌe Jerusalém py ojapoxe vaꞌekue haꞌe javi, Líbano haꞌe amboae yvy re openaa haꞌe javi rupi peve.


text:
Haꞌe gui okuave teri amorreu kuery regua, heteu, ferezeu, heveu haꞌe jebuseu kuery Israel kuery regua eꞌỹ ikuai vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery raꞌy kuery okuave vaꞌe ma Israel kuery ndojukapai vaꞌekue teĩ Salomão omombaꞌeapo nheaꞌã, aỹ peve guarã.


text:
Haꞌe rã Israel kuery vaꞌe regua ma neĩ peteĩve Salomão nomombaꞌeapoi escravo rami. Haꞌe vaꞌe kuery ma ixupe ikuai joe opuꞌãa rupi, huvixa kuery, yvatekueve, capitão kuery, karóxa re opena vaꞌe haꞌe imboguataaty kuery. 


text:
Haꞌe gui Salomão rembiguai kuery mbaꞌemo ojapo uka vaꞌe re opena vaꞌety yvatekueve ma quinhentos e cinqüenta ikuai. Haꞌe vaꞌe kuery ma ombaꞌeapo vaꞌe kuery re opena.


text:
Haꞌe gui Faraó rajy ma tetã Davi rekoague py oĩague gui ova ju hoorã Salomão ojapo uka vaꞌekue py. Haꞌe gui mae ojapo Milo. <n>Milo ma peteĩ henda Jerusalém tetã regua Salomão omombaraete vaꞌekue. 


text:
Maꞌetỹa nhavõ mboapykue kuerei ꞌrã Salomão omeꞌẽ mymba kuery oapy reve haꞌe peteĩ rami ikuai aguã regua, altar Senhor peguarã ojapo vaꞌekue áry. Senhor renonde altar oĩ vaꞌe áry oapy uka avi heakuã porã vaꞌe. Haꞌe rami py ojapopa oo ixupe guarã. 


text:
Eziom-Geber py huvixa Salomão ojapo avi kanoã guaxu, Elate katyꞌi, yeꞌẽ pytã vaꞌe yvýry, Edom yvy re ae.


text:
Haꞌe vaꞌe kanoã guaxu mboguataarã Hirão ombou guembiguai kuery yy rupi oguata vaꞌety, yeꞌẽ rupi ikuai kuaa vaꞌe meme, Salomão rembiguai kuery reve omboguata vaꞌerã.


text:
Haꞌe kuery ma Ofir py ovaẽ vy haꞌe gui ojogua catorze mil quilos ouro guigua, haꞌe gui huvixa Salomão pe ju ogueru. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Sabá pygua huvixa kunha oendu avi Salomão reko omombeꞌua rã, Senhor rery omboetea voi. Haꞌe rami vy ou haxy-axy vaꞌe re oporandu aguã.


text:
Haꞌe vy Jerusalém tetã py ovaẽ guembiguai kuery heta vaꞌe reve. Guymba camelo kuery ombovoyi heruvy tembiꞌu irũrã, mbovy rei eꞌỹ ouro haꞌe ita iporãve vaꞌe re. Haꞌe gui Salomão renonde py ovaẽ vy ixupe oporandu onhembopyꞌaague haꞌe javi rami.


text:
Haꞌe ramo opa mbaꞌe re oporandu rã Salomão ombovai, mbaꞌeta ixupe neĩ peteĩ henda py ma voi ndaxyi omombeꞌu porãve aguã.


text:
mesa áry tembiꞌu oguerua vaꞌe, yvatekueve ikuaiaty, hembiguai kuery ombaꞌeapoa, ijao guive, karo rerua kuery haꞌe mymba kuery altar áry Senhor pe oapyaty. Haꞌe vaꞌe haꞌe javi oexa vy onhemondyi rei oiny.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi huvixa pe: — Anhetẽ ete ae raꞌe xerekoa py ayvua ndereko regua aendu vaꞌekue haꞌe neꞌarandua regua voi.


text:
Haꞌe rami teĩ xee ma haꞌe vaꞌe ayvu ndaroviai vaꞌekue, apy aju vy xee ae rexa py aexa eꞌỹa ja. Anhetẽ neĩ mbyte rupi peve ma voi xevy nomombeꞌuai vaꞌekue, mbaꞌeta ndereko omombeꞌua rã aenduague gui neꞌarandupave raꞌe, rerekopave haꞌe ndere imaꞌenduꞌa porã mbyve ete vaꞌe.


text:
Ovyꞌa ete okuapy nerembiguai avakue nerenonde rupi ikuai vaꞌety, mbaꞌeta haꞌe kuery oendu ꞌrã neꞌarandua rupi ndeayvua.


text:
Taꞌimaꞌenduꞌa porãa avi Senhor Nderuete re, mbaꞌeta ndererovyꞌa vy tenda Israel kuery re openaaty áry nemoĩ rire. Israel kuery Senhor oayvu riae vy ae nemoĩ huvixarã, haꞌevea rami rejoguereko haꞌe reikuaa pota aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy huvixa pe kunha vaꞌe omeꞌẽ quatro mil quilos ouro guigua, heta tembiꞌu irũrã haꞌe ita iporãve vaꞌe guive. Neĩ peteĩgueve ma ndogueruai teri mbaꞌemo porã Sabá pygua huvixa kunha Salomão pe omeꞌẽ vaꞌekue ramigua ete. 


text:
Haꞌe gui Hirão mbaꞌe kanoã guaxu Ofir gui ouro ogueru vaꞌe ma haꞌe katy gui ogueru avi yvyra sândalo aygue haꞌe ita iporãve vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe yvyra sândalo gui ma huvixa Salomão ojapo uka jopy-jopy ovyaty Senhor pegua opy haꞌe ngopy guarã, haꞌe gui mbaꞌepu ixã reta vaꞌe haꞌe mbaraka oporaei vaꞌe kuery peguarã. Haꞌe vaꞌe regua yvyra ma neĩ peteĩgueve ndogueruai teri haꞌe py, haꞌe aỹ peve voi ndoexaavei haꞌe vaꞌe regua yvyra. 


text:
Haꞌe gui Sabá pygua huvixa kunha pe huvixa Salomão ju omeꞌẽ mbaꞌemo ojerurea haꞌe javi, mbaꞌemo omeꞌẽxeaꞌi py omeꞌẽ vaꞌe áryve rupi. Haꞌe ramo ojevy vy oyvy katy ju oo, guembiguai kuery haꞌe javi reve. 


text:
<n><i> ; <a href="b14.9.13-28">9.13-28</a></i></n> Haꞌe gui maꞌetỹa nhavõ Salomão pe ouro oguerua vaꞌe poyikue ma vinte e dois mil quilos,


text:
mbaꞌemo vendea kuery, mbaꞌemo mboekoviaaty, Arábia pygua huvixa haꞌe ijyvy re opena vaꞌety kuery ixupe omeꞌẽ kuerei vaꞌe áryve.


text:
Haꞌe ramo ouro ombope pyre gui Salomão ojapo duzentos huꞌy jokoa tuvixave vaꞌe. Peteĩ-teĩ huꞌy jokoarã ma seis quilos ouro opejaa.


text:
Ouro ombope pyre gui ojapo avi trezentos huꞌy jokoa kyrĩve vaꞌe. Haꞌe vaꞌe regua huꞌy jokoarã peteĩ-teĩ ma dois quilos raiꞌi ouro opejaa. Haꞌe vaꞌe ma oo Líbano kaꞌaguy regua guigua py huvixa omoĩ porã ukapa.


text:
Haꞌe vaꞌe tenda renonde guarã ma ojapo mboapy meme pyrõa. Henda kupe ma ojere rei vaꞌe. Ijyke jovaive re ma omoĩ avi jyva ytarã oguapyaty yvýry, haꞌe ijyva yta yvýry ma mokoĩ guary raꞌangaa omopuꞌã imoꞌamy.


text:
Mboapy meme pyrõa ikuai vaꞌe áry ma doze avi omoĩ guary raꞌangaa, peteĩ-teĩ pyrõa apy reguarã. Haꞌe vaꞌe nunga ma neĩ peteĩve huvixa pe ma voi ojapoa vaꞌeꞌỹ teri.


text:
Karo huvixa Salomão oyꞌuaty vaꞌe ma guive rã ouro guigua meme, haꞌe gui oo Líbano kaꞌaguy regua guigua py tembiporu ikuai vaꞌe voi ouro guigua meme avi. Haꞌe vaꞌe re neĩ ruxãꞌi ma voi noĩ prata, mbaꞌeta Salomão oĩ jave prata rive nombovarei.


text:
Mbaꞌeta huvixa oguereko reta yeꞌẽ rupi Társis guigua kanoã guaxu, Hirão mbaꞌe reve omboguataa vaꞌe. Mboapy maꞌetỹa py kuerei ꞌrã Társis gui kanoã guaxu ojevy okuapy vy ogueru ouro, prata, marfim, karaja haꞌe jayru guaxu. 


text:
Haꞌe rami vy yvy jave re huvixa kuery ikuai vaꞌe gui huvixa Salomão ipoꞌakave, oꞌarandua py haꞌe mbaꞌemo oguerekopaa py.


text:
Maꞌetỹa nhavõ peteĩ-teĩ ogueru ꞌrã mbaꞌemo ixupe omeꞌẽ vaꞌerã: ouro haꞌe prata guigua, ajukue, tembiporu, kavaju haꞌe mburika kunha, tembiꞌu irũrã guive.


text:
Haꞌe ramo Salomão oguerekopave ovy karóxa haꞌe kavaju áry guarã. Mil e quatrocentos karóxa oguereko, haꞌe doze mil kavaju áry guarã. Haꞌe vaꞌe ma joa py eꞌỹ-eꞌỹ ꞌrã oguereko tetã karóxa ikuaiaty rupi, Jerusalém tetã py huvixa oĩa py guive.


text:
Prata ma ita rami rive huvixa omboetave Jerusalém py, haꞌe gui yary voi oata aguã rami eꞌỹ ojapo sicômoroꞌy tekoa eꞌỹa rupi ikuai vaꞌe rami rive.


text:
Kavaju Salomão rymbarã ma Egito haꞌe Cilícia yvy gui ogueru. Cilícia guigua ma huvixa rembiguai mbaꞌemo vendea kuery ae ogueru hepy oĩa rami.


text:
Haꞌe rã Egito gui peteĩ-teĩ karóxa ogueru ꞌrã seiscentos hatãꞌi vaꞌe repy prata guigua re, haꞌe rã kavaju ma cento e cinqüenta repy re. Haꞌe rami ae avi mbaꞌemo vendea kuery ovende ju ꞌrã heravy heteu haꞌe Síria pygua huvixa kuery peguarã. 


text:
<n> Tuuete kuery mboae re rive Salomão ojeroviaague</n> Haꞌe gui Faraó rajy anho eꞌỹ huvixa Salomão oayvu, heta oguereko avi kunhague yvy mboae guigua: Moabe, Amom, Edom, Sidom haꞌe Hete guigua.


text:
Haꞌe vaꞌe regua kunhague re ma Senhor aipoeꞌi ma voi vaꞌekue Israel kuery pe: “Pejoguereko eme haꞌe kuery reve, neĩ haꞌe kuery ma voi tapenderereko eme, pendepyꞌa py penhembotavy uka eꞌỹ aguã tuuete kuery mboae re rive pevapa aguã”, heꞌi rakaꞌe teĩ haꞌe vaꞌe regua ae Salomão oayvu.


text:
Haꞌe rami vy setecentos kunhague oguereko huvixa rajy meme, haꞌe gui trezentos taꞌyxy jevy kuery. Haꞌe vaꞌe kunhague ma ojapo amboae rami rei ipyꞌa aguã rami.


text:
Haꞌe vy tujaꞌive ma jave taꞌyxy kuery ombopyꞌa rerova ete tuuete mboae ramigua kuery re ju ombojerovia aguã. Haꞌe ramo opyꞌa re anhetẽ rupi veꞌỹ oiko Senhor nguuete pe, nguu Davi oikoague rami eꞌỹ.


text:
Haꞌe rami vy Sidom pygua kuery xyete raꞌangaa Astarote pe Salomão oiko, haꞌe gui Amom pygua kuery ruete Milcom ojeguarupy vaꞌe pe guive. 


text:
Haꞌe rami vy Senhor renonde haꞌeveꞌỹ vaꞌe Salomão ojapo vy Senhor pe anho veꞌỹ oiko, nguu Davi oikoague rami eꞌỹ.


text:
Haꞌe vaꞌe jave ma Salomão ojapo peteĩ oo Moabe kuery ruete Quemos ojeguarupy peguarã, yvyty Jerusalém katyꞌi ae, haꞌe Amom kuery ruete Moloque ojeguarupy peguarã guive.


text:
Haꞌe rami ae avi guaꞌyxy kuery peteĩ-teĩ regua pe ojapo, haꞌe kuery nguuete ramigua kuery pe heakuã porã vaꞌe oapy haꞌe mymba ojuka aguã. 


text:
<n> Salomão rovai Nhanderuete onhemoĩague</n> Haꞌe nunga rupi Senhor opuꞌã Salomão rovai, Senhor Israel kuery ruete pe oikoa gui ova ramo opyꞌa py, mokoĩgue ixupe ojexa uka vaꞌekue ri.


text:
Haꞌe rami eꞌỹ aguã ijayvu ae ma, tuuete ramigua kuery mboae pe oiko eꞌỹ aguã. Haꞌe rami teĩ ndoikoi ae Senhor ijayvuague rami. 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor aipoeꞌi ju Salomão pe: — Nami ete reiko vy xerupive guarã ajapo vaꞌekue haꞌe ajapo uka vaꞌekue gui rejepeꞌa ma ramo ndegui ju aipeꞌa ꞌrã ndepoꞌakaa, nerembiguai pe ju amboaxa aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ reĩ teria ja ndaipeꞌai ꞌrã, nderu Davi re amaꞌẽ vy. Haꞌe rami ꞌrãgue py nderaꞌy po gui ꞌrã aipeꞌa.


text:
Haꞌe rami avi ndaipeꞌapai ꞌrã guive ndepoꞌakaa. Haꞌe vy nderaꞌy po py aeja ꞌrã peteĩ regua, xerembiguai Davi re haꞌe Jerusalém tetã re xemaꞌenduꞌa vy, aiporavo rire. 


text:
<n> Salomão rovai guarã Nhanderuete omopuꞌãague</n> Haꞌe gui Senhor omopuꞌã Salomão rovai guarã. Haꞌe vaꞌe ma Edom pygua Hadade, Edom pygua huvixa ramymino ae.


text:
Mbaꞌeta Edom yvy re Davi oiko jave ixondaro kuery ruvixa Joabe voi ou avi omanogue onhono porã aguã. Haꞌe vaꞌe jave py ojuka avakue Edom pygua haꞌe javi.


text:
(Mbaꞌeta mboapy meme jaxy re Joabe oiko rakaꞌe haꞌe py Israel pygua xondaro kuery reve, Edom pygua avakue ojukapa peve.)


text:
Haꞌe vaꞌe jave py Hadade kunumi teri reve onha ovy amongue avakue Edom pygua tuu rembiguai kuery reve, Egito katy ojeꞌoi aguã.


text:
Midiã yvy gui ojeꞌoi vy Parã katy oguata jogueravy. Haꞌe py ojouve ju ngupive guarã, haꞌe vy oguerovaẽmba Egito pygua huvixa Faraó-a py. Haꞌe vaꞌe ma Hadade pe omeꞌẽ peteĩ oo ijyvyrã guive, haꞌe vy ijayvu oipytyvõ aguã re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma taꞌyxy Tafnes kypyꞌy. Haꞌe vaꞌe ma oikuavãꞌi avaꞌi, Genubate hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Faraó ro py ae Tafnes omongakuaa herekovy, Faraó raꞌy kuery rupi ae Genubate oiko. 


text:
Haꞌe gui Egito yvy re Hadade oikoa py oendu Davi guamoĩ kueryague rami ndoikoveveiꞌi maa, haꞌe ixondaro kuery ruvixa Joabe voi omano ma avia. Haꞌe ramo Hadade aipoeꞌi Faraó pe: — Tajevy ju xerekoa katy. 


text:
Haꞌe ramo Faraó oporandu ixupe: — Mbaꞌe tu xereve reikoa py oata ndevy, ndeyvy re rejevy aguã? Ombovai: — Any, mbaꞌeve rei ndoatai, teĩ taa ju — heꞌi. 


text:
Nhanderuete omoingo avi amboae Salomão rovai guarã. Haꞌe vaꞌe ma Eliada raꞌy Rezom, opatõ Zobá pygua huvixa Hadadezer gui ojava vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe ma guembiguai kuery avakue omboaty vy onhemoingo haꞌe kuery ruvixa. Haꞌe gui Davi pegua xondaro kuery jojukapa rire haꞌe kuery ma Damasco katy ojeꞌoi. Haꞌe py ma huvixaverã omoĩ okuapy Rezom.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Salomão oikovea pukukue re Israel kuery rovaigua oiko. Hadade rami ae avi omoingo axy, Israel kuery re ndaꞌijaꞌei vy Síria pygua kuery ruvixa onhemoingo rire. 


text:
<n> Israel kuery ruvixa Jeroboão oĩ ꞌrãa re profeta Aías ijayvu ma voiague</n> Haꞌe gui Nebate raꞌy Jeroboão ma Efraim regua oiko tekoa Zereda pygua, Salomão rembiguai ae oiko. Ixy ma imeveꞌỹ vaꞌe, Zerua hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ava ae opo oupi huvixa rovai.


text:
Po rami ae huvixa rovai oupi opo. Haꞌe vaꞌe jave py Salomão ma Milo ojapoa rupi ombojoja yvy nguu Davi rekoague rupi.


text:
Haꞌe gui Salomão oexa rã Jeroboão ava ipyꞌa guaxu haꞌe oiko kuaa vaꞌe, kunumi ombaꞌeapo kuaa vaꞌe ae. Haꞌe ramo omopena José ramymino kuery regua omombaꞌeapo nheaꞌãmby kuery haꞌe javi re. 


text:
Haꞌe gui ma Jerusalém tetã gui Jeroboão oguata vy tape rupi nhovaexĩ Siló pygua profeta Aías reve. Haꞌe vaꞌe ma peteĩ ao puku ipyauꞌi vaꞌe py onhemonde ovy, haꞌe rã haꞌe kuery mokoĩꞌi ikuai nhuũndy py.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi Jeroboão pe: — Ejopy ke dez raꞌykue ndejeupe guarã, mbaꞌeta po rami ijayvu Senhor Israel kuery ruete: Maꞌẽ, Salomão po gui amondoropa ꞌrã ipoꞌakaa, haꞌe vy ndevy pe ju amboaxa ꞌrã dez regua.


text:
Haꞌe rami avi peteĩ regua aeja teri ꞌrã ipo py, xerembiguai Davi haꞌe Jerusalém tetã re amaꞌẽ vy, Israel kuery haꞌe javi regua gui aiporavo rire.


text:
Mbaꞌeta xegui Salomão ojepeꞌa vy guenapyꞌã re oĩ Sidom kuery xyete Astarote raꞌangaa renonde, Moabe pygua kuery ruete Quemos haꞌe Amom pygua kuery ruete Milcom raꞌangaa renonde. Xeguigua tape rupi veꞌỹ oiko, xerenonde haꞌeve vaꞌe ndojapoxevei vy. Xeayvuague rupi veꞌỹ, aipotaa rami veꞌỹ oiko, tuu Davi oikoague rami eꞌỹ.


text:
Haꞌe rami teĩ ixugui ipoꞌakaa ndaipeꞌapa etei ꞌrã guive. Haꞌe rami ꞌrãgue py oikovea pukukue reguarã amoĩ huvixarã, xerembiguai Davi aiporavo vaꞌekue re amaꞌẽ vy, mbaꞌeta Davi ma mbaꞌemo ajapo uka vaꞌekue haꞌe xeayvuague haꞌe javi rupi oiko vaꞌekue.


text:
Taꞌy po py peteĩ reguaꞌi ꞌrã ameꞌẽ, xerenonde xerembiguai Davi rekovia peteĩ hendy vaꞌe oĩ riae aguã rakaꞌe rã peve guarã, Jerusalém tetã xerery oĩ atyrã aiporavo vaꞌekue py ae. <n>“Hendy vaꞌe” heꞌia ma huvixa rakaꞌeve rã oiko aguã re ijayvu vy, haꞌe Jesus Cristo rekorã re guive (1 Reis 15.4; 2 Reis 8.19; 2 Crônicas 21.7; Salmo 132.17; Lucas 2.30-32; João 8.12). 


text:
Haꞌe gui xee ajapo uka vaꞌe haꞌe javi ri rejapo ramo, haꞌe xeguigua tape rupi reiko vy xerenonde rupi haꞌevea ramigua ri rejapo, xeayvuague haꞌe ajapo uka vaꞌekue remoĩmba ri xerembiguai Davi ojapoague rami avi, haꞌe ramo xee aiko ꞌrã ndereve, haꞌe ndevy ajapo ꞌrã peteĩ oo oĩ riae vaꞌerã, Davi pe ajapo vaꞌekue ramigua, mbaꞌeta ndevy pe amboaxa ꞌrã Israel kuery re repena aguã.


text:
Haꞌe rami rã Salomão ojukaxe teĩ Jeroboão. Haꞌe vaꞌe oiko katu vy Egito yvy katy ojava, Egito pygua huvixa Sisaque reve jogueroayvu aguã. Haꞌe py ae oiko Salomão omano peve. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui oĩve rei tema Salomão rekokue regua. Haꞌe rami avi hiꞌarandua haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Salomão rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui guamoĩ kueryague rami ndoikoveveiꞌi ma ramo onhono porãa tetã Davi rekoague py ae. Haꞌe gui taꞌy Roboão ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Roboão oo Siquém katy, mbaꞌeta haꞌe py Israel kuery onhemboatypa ma nguvixarã omoĩ aguã.


text:
Haꞌe nunga Nebate raꞌy Jeroboão oendu. (Haꞌe vaꞌe ma Egito yvy re teri oiko, huvixa Salomão gui onhaague py.


text:
Haꞌe gui ju oenoĩa ramo) haꞌe voi ou Israel kuery haꞌe javi ikuaia py, Roboão reve haꞌe kuery jogueroayvu aguã. Haꞌe rami vy aipoeꞌi okuapy Roboão pe: 


text:
— Nderu ma orerereko axy ete vaꞌekue. Haꞌe gui aỹ gui ma ndee orerereko porãꞌi ju ke nderu orembojexavai haꞌe orerereko axyague gui. Haꞌe ramo ma ndevy ae ꞌrã orekuai — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Roboão ombovai: — Tapeopa ju. Haꞌe gui mboapy araa py ma peju ju xea py — heꞌi. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ojeꞌoipa. 


text:
Haꞌe gui ma huvixa Roboão onhemongeta uka nguu Salomão oikove teri jave tujakueve henonde ikuai vaꞌekue pe. Haꞌe vy oporandu haꞌe kuery pe: — Mbaꞌexa tu peẽ kuery xemongeta ta heta vaꞌe kuery ambovai aguã? 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ombovai: — Aỹ gui kovaꞌe kuery ruvixa reiko vy xapyꞌa rei reipytyvõxe haꞌe repena kuaaxe ri vy ndeayvu porãꞌi, haꞌe ramo haꞌe kuery rakaꞌe rã peve ꞌrã ikuai nerembiguai — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami teĩ tujakueve omongeta rã Roboão noendu potai. Haꞌe vy guembiguai kunumigue ojavegua kuery pe ju onhemongeta uka.


text:
Haꞌe vy haꞌe kuery pe aipoeꞌi: — Peẽ kuery, mbaꞌexa tu xemongeta ta kovaꞌe kuery ambovai aguã? Mbaꞌeta xevy ojerure vy “Orerereko porãꞌi ju nderu orerereko axyague gui”, heꞌi okuapy ramo. 


text:
Haꞌe ramo kunumigue ijavegua kuery ombovai okuapy: — Po rami ꞌrã ndeayvu heta vaꞌe kuery “Nderu orerereko axy, vaꞌeri ndee orerereko porãꞌi ju”, heꞌi vaꞌekue pe. Po rami ꞌrã ndeayvu: “Xekuã kyrĩꞌi vaꞌe teĩ xeru kuꞌaa gui tuvixave.


text:
Xeru penderereko axy ae ma, haꞌe rã xee ma roguereko axyve ete ꞌrã. Xeru ma vaka pi py penembojexavai penenupã vy, haꞌe rã xee ma japeuxa popia py ꞌrã rombojexavai”, ꞌre ꞌrã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire mboapy araa py Jeroboão haꞌe heta vaꞌe kuery reve joguerupa ju Roboão-a py, huvixa “Mboapy araa py pejevy ju xea py”, heꞌiague rami vy.


text:
Kunumigue omongetaague rami rive ijayvu vy aipoeꞌi: — Xeru penderereko axy, haꞌe rã xee ma roguereko axyve ꞌrã. Xeru ma vaka pi py penembojexavai, haꞌe rã xee ma japeuxa popia py ꞌrã rombojexavai — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy huvixa Roboão noendu potai heta vaꞌe kuery ayvu re, mbaꞌeta haꞌe rami aguã ma Senhor gui ae oiko, Nebate raꞌy Jeroboão pe Siló pygua Aías ijayvuague Senhor omoingo aguã. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Israel kuery haꞌe javi oexa rã ijayvua re huvixa Roboão ndojapyxaka potai ramo ivai vaipa okuapy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mbaꞌe tu haꞌvy jareko Davi ramymino kuery reve? Jessé raꞌy reve guarã noĩvei ri nhandevy! Israel kuery, jajeꞌoipa nhandero katy! Haꞌvy Davi ramymino kuery, pepena pendero re ae! — heꞌi okuapy. Haꞌe rami vy Israel kuery peteĩ-teĩ ojeꞌoipa ju ngoo katy.


text:
Haꞌe gui heta vaꞌe kuerya py huvixa Roboão omondouka omombaꞌeapo nheaꞌãmby kuery re opena vaꞌety Adorão. Haꞌe rami teĩ Israel kuery ojapipa ita py, haꞌe ramo omano. Haꞌe rã huvixa Roboão ma okaróxa ogueraa nho vy onha ovy Jerusalém katy. 


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery haꞌe javi ma Jeroboão ojevy ju maa oendu vy oenoĩ uka onhemboaty okuapya py, haꞌe vy omoĩ okuapy nguvixarã. Mavaꞌeve ndaꞌikuai Davi ramymino kuery rupive, Judá regua anho eꞌỹ vy. <n>Apy “Israel kuery” heꞌia ma dez-ve regua kuery Judá regua eꞌỹ ikuai vaꞌe re ijayvu vy. Haꞌe rã amboae py ma jaikuaa ꞌrã judeu kuery haꞌe javi re ijayvua. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Jerusalém py Roboão ovaẽ ma vy omboatypa Judá haꞌe Benjamim kuery, cento e oitenta mil oiporavo pyre, joe opuꞌã kuaa vaꞌe meme, Israel kuery rovai opuꞌã aguã, haꞌe kuery re Salomão raꞌy Roboão ju ipoꞌaka aguã rami ojapo aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ Nhanderuete oayvu ombou peteĩ ava guemimboꞌe Semaías hery vaꞌe pe. Haꞌe vaꞌe pe aipoeꞌi: 


text:
— Ndeayvu Salomão raꞌy Roboão Judá pygua huvixa vaꞌe pe, haꞌe gui Judá haꞌe Benjamim kuery pe, heta vaꞌe kuery rembyrekue pe guive. Haꞌe vy aipoꞌre:


text:
“Po rami Senhor ijayvu: ‘Tapeo eme, pepuꞌã eme penderyvy Israel kuery rovai. Peteĩ-teĩ pejevy ju pendero katy, mbaꞌeta xee ae haꞌe nunga amoingo vaꞌekue’, heꞌi”, ꞌre ꞌrã. Haꞌe rami Senhor ijayvua omombeꞌu rã haꞌe kuery oendu vy ojevypa, ijayvuague rami vy. 


text:
<n> Jeroboão mbaꞌemo raꞌangaa rive ombojeroviaague</n> Haꞌe gui Jeroboão omoatyrõ Siquém tetã Efraim regua yvyꞌã re. Haꞌe vy onhemboekoa haꞌe py. Omoatyrõ avi Penuel.


text:
Haꞌe vy Jeroboão ojeupe ae aipoeꞌi: — Aỹ ma nhiꞌã xepoꞌakaa ꞌrãgue py Davi ramymino kuery nho ꞌrã ipoꞌaka.


text:
Mbaꞌeta kovaꞌe kuery ma Jerusalém tetã katy oo jepi ꞌrã Senhor pe mbaꞌemo omeꞌẽ aguã. Haꞌe rami vy opyꞌa re oendu ꞌrã okuapy Judá pygua huvixa Roboão re ju oopa aguã. Haꞌe vy xejuka ꞌrã okuapy, Judá pygua huvixa pe ojevypa vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui huvixa onhemongeta uka vy mokoĩ vaka raꞌy raꞌangaa ojapo ouro gui. Haꞌe vy aipoeꞌi heta vaꞌe kuery pe: — Peẽ Israel kuery, aỹ gui ma Jerusalém katy peove eꞌỹ teĩ haꞌeve. Apy ae pexa Penderuete ramigua Egito yvy gui pendererupaare — heꞌi.


text:
Haꞌe ramia káuxa heta vaꞌe kuery ojejavy okuapy, Dã py voi ojeꞌoi tema vy, vaka raꞌy raꞌangaa rive peteĩ-teĩ omboete aguã. 


text:
Yvyꞌã ikuaia rupi Jeroboão ojapo avi ombojerovia atyrã. Haꞌe vy heta vaꞌe kuery regua rive omoĩ sacerdote kueryrã, Levi ramymino kuery regua eꞌỹ teĩ.


text:
Haꞌe gui irundy meme jaxya re quinze araa py ojapo peteĩ ngaru, Judá re ngaru oiko vaꞌe ramigua. Haꞌe rami vy mbaꞌemo oapy okuapy altar áry. Haꞌekue ramigua Betel tetã py avi ojapo vy mbaꞌemo omeꞌẽ okuapy vaka raꞌy raꞌangaa ojapo vaꞌekue pe. Betel py voi omoĩ sacerdote kueryrã, yvyꞌã re ombojerovia atyrã omopuꞌã mbyre peguarã.


text:
Haꞌe gui oito jaxya re quinze araa py, haꞌe ae oipotaa rami rive oaꞌangaague py ae, oo oiny Betel py altar ojapo uka vaꞌekuea py. Haꞌe py voi ojapo ngaru Israel kuery pegua. Heakuã porã vaꞌe oapy avi haꞌe py. 


text:
<n> Altar oĩ vaꞌe re profeta ijayvuague</n> Haꞌe gui ma peteĩ ava Nhanderuete remimboꞌe Senhor ijayvuague rami vy Judá gui ou vy Betel py ovaẽ. Haꞌe jave py altar yvýry Jeroboão hiꞌaĩ heakuã porã vaꞌe oapya py.


text:
Haꞌe ramo profeta ojapukai reve ijayvu altar re. Senhor aipoeꞌi ukaague rami vy aipoeꞌi: — Altar, altar! Nhanderuete ijayvu po rami: “Maꞌẽ, oiko ꞌrã peteĩ Davi ro pygua ramymino, Josias hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma ndeꞌáry oapy ꞌrã sacerdote kuery yvyꞌã regua, ndeꞌáry haꞌe vaꞌe kuery heakuã porã vaꞌe oapy vaꞌekue ae. Haꞌe rami py ndeꞌáry oapya ꞌrã nhande vaꞌe kãgue”, heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe árave ma omombeꞌu avi mbaꞌemo kuaa ukaarã. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Po rami Senhor omombeꞌu uka mbaꞌemo kuaa ukaarã. Maꞌẽ, altar ovopa rive ꞌrã, haꞌe vy hiꞌáry tanhimbu oĩ vaꞌekue voi onheẽmba ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami Nhanderuete remimboꞌe Betel pygua altar re ijayvu rã huvixa Jeroboão oendu vy altar áry gui opo oipeꞌa vy okuaveꞌẽ vy “Pejopy”, heꞌi ramove ipo ipiru vyvoi, Nhanderuete remimboꞌe rovai okuaveꞌẽ ramo. Haꞌe ramo nomomyĩ kuaavei.


text:
Haꞌe ramo altar ovo xapyꞌa rã hiꞌáry tanhimbu oĩ vaꞌekue onheẽmba, Senhor ijayvuague rami mbaꞌemo kuaa ukaarã hemimboꞌe omombeꞌu vaꞌekue rami vy. 


text:
Haꞌe rami rã huvixa aipoeꞌi Nhanderuete remimboꞌe pe: — Ejapukai teꞌi ae ri Senhor nderuete pe, haꞌe vy ejerure xere, xepo ratãmbaa gui haꞌeve ju aguã — heꞌi. Haꞌe ramo Nhanderuete remimboꞌe ojerure Senhor pe. Haꞌe ramove huvixa po haꞌeve ju, haꞌekue rami ae. 


text:
Haꞌe gui ma huvixa aipoeꞌive ju Nhanderuete remimboꞌe pe: — Eju xerupive xero py, haꞌe heꞌu mbaꞌemo nembaraete aguã. Haꞌe rã xee ma ameꞌẽ ꞌrã mbaꞌemo ndevy. 


text:
Haꞌe rami teĩ Nhanderuete remimboꞌe vaꞌe ombovai huvixa pe: — Ndero py rereko vaꞌe regua ma mbyte rupi peve xevy remeꞌẽ teĩ xee ndaai ꞌrã nderupive, ndaꞌui ꞌrã mbojape, ndayꞌui ꞌrã guive yy kovaꞌe tekoa py.


text:
Mbaꞌeta po rami ae xevy Senhor ijayvu vy aipoeꞌi vaꞌekue: “Ndereꞌui ꞌrã mbojape, neĩ ndereyꞌui ꞌrã yy, haꞌe neĩ nderejevyi ꞌrã guive tape rejuague rupi”, heꞌi vaꞌekue.


text:
<n> Profeta nonheꞌẽ rendui rã ombopagaague</n> Haꞌe gui Betel py oiko avi peteĩ profeta tujaꞌi vaꞌe. Haꞌe vaꞌe oĩa py taꞌy kuery ou vy omombeꞌu Nhanderuete remimboꞌe haꞌe vaꞌe ára Betel py ojapo vaꞌekue haꞌe javi. Nguu pe omombeꞌu avi huvixa pe ijayvuague. 


text:
Haꞌe ramo tuu oporandu haꞌe kuery pe: — Mavaꞌe tape rupi haꞌvy oo? — heꞌi ramo taꞌy kuery oexa uka tape Nhanderuete remimboꞌe Judá guigua ooague. 


text:
Haꞌe gui ma guaꞌy kuery pe aipoeꞌive ju: — Pembokupe árygua haꞌvy xerymba mburika xevy pe — heꞌi. Ixupe ombokupe áryguapa ramo oĩ hiꞌáry,


text:
haꞌe oo Nhanderuete remimboꞌe rakykue. Haꞌe vy oupity yvyra carvalho guy py oguapy oiny rã. Haꞌe rami vy aipoeꞌi ixupe: — Ndee ae pa Nhanderuete remimboꞌe Judá gui reju vaꞌekue? Ombovai: — Xee ae ri — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã ombovai: — Ndaꞌevei ndereve ajevy aguã, neĩ navaẽi ꞌrã ndero py, ndaꞌui ꞌrã mbojape, neĩ yy ma voi ndayꞌui ꞌrã kovaꞌe tekoa py.


text:
Mbaꞌeta Senhor ayvu rupi aipoꞌea xevy: “Haꞌe py ma ndereꞌui ꞌrã mbojape neĩ ndereyꞌui ꞌrã yy, tape rejuague rupi guive ndereo jevyi ꞌrã”, ꞌea rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã aipoeꞌive ju ixupe: — Xee voi profeta aiko ndee rami ae. Haꞌe Senhor ayvu rupi peteĩ anjo aipoeꞌi xevy: “Ejapo ke nderupive ndero py ojevy aguã rami, mbojape hoꞌu haꞌe yy oyꞌu aguã”, heꞌi vaꞌekue — heꞌi ijapua rupi.


text:
Haꞌe ramo Nhanderuete remimboꞌe Judá guigua pe ojapukai vy aipoeꞌi: — Po rami ijayvu Senhor: “Nerenheꞌẽ rendui raꞌe Senhor, nderejapoi Senhor nderuete ojapo uka vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py rejevy vy reꞌu mbojape haꞌe reyꞌu guive yy ndevy, ‘Ndereꞌui ꞌrã mbojape, neĩ yy ma voi ndereyꞌui ꞌrã’, heꞌiague py ae. Haꞌe rami rire nderetekue nonhono porãai ꞌrã nderu kuery onhono porãague py”, heꞌi. 


text:
Haꞌe gui profeta joguerojevyare vaꞌe opa ma mbojape hoꞌu haꞌe yy oyꞌupa ma vy joupe ombokupe árygua ju mburika.


text:
Haꞌe gui ma amboae ma oo ramo tape rupi ooa py peteĩ guary ovaexĩ vy ojuka. Hetekue ma tape rupi oity inony rive, mburika haꞌe guary ma hiꞌaĩ hetekue yvýry.


text:
Haꞌe rupi oguata vaꞌe kuery oaxa vy oexa okuapy hetekue tape rupi itui rã, haꞌe guary voi hetekue yvyꞌiry hiꞌaĩ rã. Haꞌe vy ojeꞌoi vy profeta tujaꞌi vaꞌe rekoa py omombeꞌu. 


text:
Haꞌe gui profeta joguerojevyare haꞌe nunga oendu vy aipoeꞌi: — Nhanderuete remimboꞌe vaꞌekue ae ri, Senhor nonheꞌẽ rendui vaꞌekue. Haꞌe nunga rupi ae Senhor omboaxa guary pe. Haꞌe rã omboaꞌypa vy ojuka, Senhor ixupe aipoeꞌi ukaague rami vy. 


text:
Haꞌe gui aipoeꞌi guaꞌy kuery pe: — Pembokupe árygua haꞌvy xerymba mburika — heꞌi ramo ombokupe áryguapa.


text:
Haꞌe ramo oo vy ojou tetekue tape rupi oity pyre, haꞌe tetekue yvýry mburikaꞌi haꞌe guary hiꞌaĩ vaꞌeri ndoꞌui, neĩ mburika ma voi nomboaꞌypai raꞌe.


text:
Haꞌe gui Nhanderuete remimboꞌe retekue profeta oupi vy mburikaꞌi áry omoĩ vy ogueraa ju. Haꞌe rami vy guekoa py ju profeta tujaꞌi ojaeꞌo reve oguerovaẽ onhono porã aguã.


text:
Nguparã oguereko katu ma voi vaꞌekue py ae onhono porã. Haꞌe vy haꞌe kuery ojaeꞌopa okuapy vy — Aikore xeryvy! — heꞌi okuapy. 


text:
Onhono porã ma rire aipoeꞌi guaꞌy kuery pe: — Xee amano ma ramo ke xenhono porã avi Nhanderuete remimboꞌe nhanhono porãague py ae. Pemoĩ ke xekãgue ikãgue yvýry.


text:
Mbaꞌeta ojeupity ꞌrãe Betel py altar oĩ vaꞌe rovai Senhor omombeꞌu ukaague, Samaria yvy re ombojeroviaaty ikuai vaꞌe rovai guive — heꞌi. 


text:
<n> Jeroboão ojejavyve tema ovyague</n> Haꞌe nunga oiko rire teĩ Jeroboão ndojepeꞌai ae tema gueko vaia gui. Haꞌe rami ꞌrãgue py heta vaꞌe kuery regua rive omoĩve sacerdote kuery yvyꞌã rupi ombojeroviaaty ikuai vaꞌe peguarã. Haꞌe vaꞌe oipota vaꞌe rei tema omoĩ sacerdote kuery yvyꞌã rupi ombojeroviaaty ikuai vaꞌe peguarã.


text:
Haꞌe rami tema oiko Jeroboão ro pygua kuery ojejavypa rei aguã rami, ko yvy gui haꞌe kuery omombaa aguã okanhymba peve. 


text:
Haꞌe ramo guaꞌyxy pe aipoeꞌi: — Tereo aỹꞌi ma voi, ejexa uka amboae rami, “Jeroboão raꞌyxy teve” ꞌea eꞌỹ aguã. Haꞌe vy tereo Siló py. Haꞌe py ma oiko profeta Aías, kovaꞌe kuery ruvixarã xee aĩ aguã re ijayvua ma voi vaꞌekue.


text:
Eraa avi dez mbojape, xipaꞌi haꞌe peteĩ ryru ei. Evaẽ oĩa py hexeve ndeayvu aguã. Haꞌe ramo haꞌe ma omombeꞌu ꞌrã xeraꞌy re oiko ꞌrãa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Jeroboão raꞌyxy oiko haꞌe rami ae. Haꞌe vy opuꞌã ovy Siló katy, haꞌe Aías ro py ovaẽ. Haꞌe rã Aías ma tujaꞌi ete vy ndoexavei ma.


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi Aías pe. — Maꞌẽ, ou ma oiny Jeroboão raꞌyxy opiꞌa imbaꞌeaxya re oporandu aguã. Po rami-rami ꞌrã ijayvu oike ma ouvy vy, “Jeroboão raꞌyxy ae rima raꞌe” ꞌre eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Aías ma kunha vaꞌe okẽ rupi oike nhendu rã oendu vyve aipoeꞌi: — Eike ke, Jeroboão raꞌyxy. Mbaꞌe re tu amboae rami rejexa ukaxe? Mbaꞌeta ndevy pe haxy vaꞌe amombeꞌu aguã rami aiko.


text:
Tereo ju, aipoꞌre Jeroboão pe: “Po rami ijayvu Senhor Israel kuery ruete vaꞌe: Xee ma heta vaꞌe kuery mbyte gui roiporavo vy romoĩ huvixa Israel kuery re repena vaꞌerã.


text:
Davi ro pygua kuery poꞌakaa aipeꞌa vy ndevy ju amboaxa, vaꞌeri ndee ma xerembiguai Davi oikoague rami eꞌỹ reiko. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ma ajapo uka vaꞌekue ojapoa rupi xerupive oiko vaꞌekue opyꞌa haꞌe javi py, xerenonde rupi haꞌevea ramigua anho ojapo.


text:
Haꞌe rã ndee ma mbaꞌemo vai anho rejapo, huvixa reĩ eꞌỹ mbove ikuai vaꞌekue haꞌe javi gui ndereko vaive ete vy. Haꞌe vy amboae tuuete kuery raꞌangaarã rejapo avi mbaꞌemo ryku gui rive, xembopoxy aguã rami. Haꞌe rami vy ndekupe rive rerova xea katy.


text:
Haꞌe nunga rupi Jeroboão ro pygua kuery áry xee ambou ꞌrã mbaꞌemo vai anho. Haꞌe vy Jeroboão ramymino kuery amomba ꞌrã ava ma guive rã, escravo eꞌỹ vy ikuai riveꞌi vaꞌe teĩ. Haꞌe vy Jeroboão ro pygua kuery amombopa ꞌrã mymba repoxi mombyry omombopaa rami, haꞌe kuery haꞌe javi opa peve.


text:
Haꞌe ramo Jeroboão guigua tetã py omano vaꞌekue jagua hoꞌupa kuerei ꞌrã, haꞌe rã mbaꞌety rupi omano vaꞌekue ma guyra yvate rupigua ꞌrã hoꞌu”, heꞌi Senhor. 


text:
— Haꞌe rami rã ejere ju, tereo ndero katy. Haꞌe gui nderekoa re ndepy removaẽ ramove ndepiꞌaꞌi omano ꞌrã.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery haꞌe javi ojaeꞌopa reve ꞌrã onhono porã. Haꞌe rami avi Jeroboão raꞌy kuery vaꞌe regua ma haꞌe vaꞌe anhoꞌi ꞌrã onhono porãa, mbaꞌeta Jeroboão ro pygua kuery regua haꞌe vaꞌe re anho oĩ Senhor ojou porã vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Senhor amboae ju ꞌrã omoĩ huvixa ojeupegua Israel kuery re opena vaꞌerã. Haꞌe vaꞌe ma oĩ vy omomba ꞌrã Jeroboão ro pygua kuery. Xee aipoaꞌeague oikopa vyvoi ꞌrã.


text:
Haꞌe gui Israel kuery voi Senhor oity ukapa ꞌrã mbaꞌemoꞌygue-ꞌygue yy rupi ivevui vy omyĩ rei vaꞌe rami ikuai peve. Kovaꞌe yvy porã tuu kuery pe omeꞌẽ vaꞌekue gui oipeꞌapa ꞌrã Israel kuery, Eufrates yakã rovai rupi ju omoaĩmba ꞌrã, Senhor ombopoxya rupi taꞌangaarã yvyra omopuꞌã rire.


text:
Haꞌe gui ma Jeroboão raꞌyxy opuꞌã vy oo ju. Tirza tekoa py ovaẽ. Ngoo py ovaẽ ramove avaꞌi vaꞌe omano ma.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery haꞌe javi onhono porã vy ojaeꞌopa okuapy, Senhor oayvu guembiguai profeta Aías rupi ombou vaꞌekue rami vy. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeroboão rekokue regua. Haꞌe rami avi joe opuꞌãague, joe openaague haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Vinte e dois maꞌetỹ re ma Jeroboão oĩ huvixa. Haꞌe gui ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo taꞌy Nadabe ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Salomão raꞌy Roboão ma Judá re oĩ huvixa. Ixy ma Amom guigua, Naamá hery vaꞌe. Quarenta e um maꞌetỹ ma oguerekoa py Roboão omboypy huvixa oĩ aguã, haꞌe gui dezessete maꞌetỹ re peve opena Jerusalém py. Haꞌe vaꞌe tetã ma Israel re ikuai vaꞌe gui Senhor oiporavo vaꞌekue hery oĩ aguã.


text:
Haꞌe gui ma Judá pygua kuery haꞌeveꞌỹ ete vaꞌe ojapo okuapy Senhor renonde. Ojejavya rupi anho ikuai vy guamoĩ kuery gui voi ndaꞌeveive vaꞌe ojapo okuapy Senhor ndaꞌevei etea oendu aguã rami.


text:
Mbaꞌeta Judá pygua kuery voi yvyꞌã re omopuꞌã mbaꞌemo raꞌangaa, ita haꞌe yvyra taꞌangaarã yvyꞌã ikuai vaꞌe áry, haꞌe yvyra ikuai vaꞌe guy rupi.


text:
Ijyvy re ikuai avi avakue taꞌangaa pegua itavy rei vaꞌe. Haꞌe rami vy ojapo okuapy haꞌeveꞌỹ vaꞌe yvy regua Israel kuery renonde gui Senhor oipeꞌa vaꞌekue ikuaiague rami rive. 


text:
Haꞌe gui peteĩ nhiruĩ maꞌetỹa re ma Roboão huvixa oĩ jave py Egito pygua huvixa Sisaque ou Jerusalém re opuꞌã aguã.


text:
Haꞌe vy ogueraapa Senhor pegua opy haꞌe huvixa ropy iporãgueve oĩ vaꞌekue. Ogueraa avi huꞌy jokoarã ouro guigua Salomão ojapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui haꞌe vaꞌekue rekovia ma huvixa Roboão ojapove ju huꞌy jokoa, teĩ overa vaꞌe guigua rive. Haꞌe vaꞌe ma omboaxa huvixa rokẽ rarõa kuery rerekoa po py.


text:
Haꞌe gui Senhor pegua oo py huvixa oike nhavõ harõa kuery ogueraa ꞌrã huꞌy jokoa. Haꞌe rire ogueru kuerei ꞌrã opy jaꞌo harõa kuery ikuaiaty py. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Roboão rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui ma Roboão ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe gui haꞌe kuery reve onhono porãa tetã Davi rekoague py. Ixy rery ma Naamá, Amom guigua. Haꞌe gui taꞌy Abias ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Nebate raꞌy Jeroboão dezoito maꞌetỹ re ma huvixa oĩ jave py Abias oĩ Judá pygua huvixarã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma nguu ojejavypaague haꞌe javi rupi ae ju oiko. Haꞌe vy ipyꞌa re noĩ Senhor nguuete pe ete oiko aguã, nguu Davi oikoague rami eꞌỹ.


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor tuuete Davi re omaꞌẽ vy hekovia omoĩ peteĩ hendy vaꞌe Jerusalém py, haꞌe vaꞌe oiko rire taꞌy ju omoingo vy. Haꞌe rami vy omoĩ atãve Jerusalém. <n>“Hendy vaꞌe” heꞌia ma hekovia huvixa mboae rakaꞌeve rã oiko vaꞌerã re ijayvu vy . 


text:
Mbaꞌeta Davi ma Senhor renonde haꞌevea rami anho ojapo vaꞌekue, oikovea pukukue re ndojepeꞌai guive peteĩve ojapo uka vaꞌekue gui ma voi, Urias heteu vaꞌe re ojapo vaꞌekue py eꞌỹ vy.


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Abias rekokue regua. Haꞌe rami avi hiꞌarandua haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? Oiko avi rakaꞌe Abias haꞌe Jeroboão kuery reve joe opuꞌãa.


text:
Haꞌe gui ma Abias ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa tetã Davi rekoague py. Haꞌe gui taꞌy Asa ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> ; <a href="b14.15.16–16.14">15.16–16.14</a></i></n> Haꞌe gui Israel pygua huvixa Jeroboão vinte maꞌetỹa re ma oĩ jave py Asa oĩ Judá pygua huvixarã.


text:
Mbaꞌeta oyvy gui oipeꞌapa avakue taꞌangaa pegua itavy rei vaꞌekue, oitypa avi taꞌangaa nguu kuery ojapo vaꞌekue.


text:
Ojaryi Maaca eteve voi oipeꞌa huvixa xy poꞌakaa gui, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ma yvyra gui taꞌangaa ojeguaru pyrã ojapo uka rire. Haꞌe rã Asa ma taꞌangaa ombovaipa vy oapypa Cedrom yvyugua py.


text:
Haꞌe rami teĩ yvyꞌã rupi ombojerovia atyrã ojapo pyre ma nombovaipai vaꞌeri Asa oikovea pukukue re Senhor pe ae oiko opyꞌa py.


text:
Haꞌe vy Senhor pegua opy ogueru ju Senhor pe mbaꞌemo nguu omboaxa uka vaꞌekue, haꞌe ae omboaxa uka vaꞌekue guive: prata, ouro haꞌe tembiporu. 


text:
Mbaꞌeta Israel pygua huvixa Baasa ma Judá kuery rovai ou vy ojokopa Ramá tetã, Judá pygua huvixa Asa openaa gui mavaꞌeve oo eꞌỹ aguã, neĩ ovaẽa eꞌỹ aguã haꞌe py.


text:
Haꞌe ramo Asa oipeꞌapa ouro haꞌe prata Senhor pegua opy oĩ teri vaꞌe, haꞌe huvixa ropy omoĩ porã mbyre voi. Haꞌe vy guembiguai kuery po py huvixa Asa omboaxapa vy omondoukapa Síria pygua huvixa Ben-Hadade pe, Damasco tetã py oĩa py. Haꞌe vaꞌe ma Heziom ramymino Tabrimom raꞌy. Haꞌe vy ixupe aipoeꞌi uka: 


text:
— Jajapo ke jomeme nhandekuai porãꞌi aguã, nderu xeru reve ikuaiague rami. Neꞌexa, aru ruka ndevy ameꞌẽ rive vaꞌe, prata haꞌe ouro. Haꞌe rã tereo, Israel pygua huvixa Baasa-a py embovaipa hexeve guarã rejapo vaꞌekue, xeretã ojokoa gui ojepeꞌa aguã — heꞌi uka.


text:
Haꞌe ramo Asa ijayvua Ben-Hadade oendu vy xondaro ruvixa kuery omondouka Israel kuery retã re opuꞌã aguã. Haꞌe rami vy oitypa Ijom, Dã, Abel-Bete-Maaca haꞌe Quinerete tekoa haꞌe javi rupi, Naftali yvy rupi voi.


text:
Haꞌe ramo huvixa Asa ma Judéia haꞌe javi rupi omombeꞌu uka oupaa vy Ramá gui oguerupaa ju aguã ita haꞌe yvyra huvixa Baasa ojokoa py oiporu vaꞌekue. Haꞌe vaꞌekue py ma huvixa Asa ju ojapo Geba tetã Benjamim regua haꞌe Mispa. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Asa rekokue regua. Haꞌe rami avi ipoꞌakaague, tetã ojapoague, haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? Haꞌe gui tujaꞌi ma jave imbaꞌeaxy opy rupi.


text:
Haꞌe gui Asa ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa tetã Davi rekoague py, tuu kuery ituia py ae. Haꞌe gui taꞌy Josafá ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Nadabe haꞌeveꞌỹa rami joguerekoague</n> Haꞌe gui Judá pygua huvixa Asa mokoĩ maꞌetỹa re ma oĩ jave py Jeroboão raꞌy Nadabe oĩ Israel pygua huvixarã. Haꞌe vy mokoĩ maꞌetỹ re oiko Israel kuery re openaa rupi.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Senhor renonde rupi haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy nguu oikoague rami, haꞌe nguu Israel kuery oguerojejavypaague rupi ae. 


text:
Haꞌe ramo hexe Issacar regua Aías raꞌy Baasa opuꞌã vy oity filisteu kuery rekoa Gibetom py, Gibetom tekoa Nadabe haꞌe Israel kuery haꞌe javi ojokopa jave.


text:
Haꞌe vy Baasa ma Judá pygua huvixa Asa oĩ jave mboapy maꞌetỹa py Nadabe ojuka vy haꞌe ju huvixarã oĩ hekovia.


text:
Haꞌe gui oĩ ypyꞌia pyve ojukapa Jeroboão ramymino kuery haꞌe javi. Neĩ peteĩve ma voi ndoejai oikove reve, omomba ete, Senhor guembiguai Siló pygua Aías rupi oayvu ombou vaꞌekue rami vy,


text:
Jeroboão ojejavypaague re ae, haꞌe Israel kuery oguerojejavypa ague re, mbaꞌemo vai py Senhor Israel kuery ruete ombopoxya py. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Nadabe rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
<n> Israel pygua huvixa Baasa oĩ jave guare</n> Haꞌe gui Judá pygua huvixa Asa mboapy maꞌetỹa re ma oĩ jave Aías raꞌy Baasa oĩ huvixarã. Haꞌe vaꞌe ma Israel kuery haꞌe javi re opena oikovy Tirza py. Vinte e quatro maꞌetỹ re opena.


text:
Senhor renonde ojapo haꞌeveꞌỹ vaꞌe. Haꞌe vy Jeroboão ojejavyague rupi ae oiko, haꞌe Israel kuery oguerojejavypa ague rupi. 


text:
<n> Baasa rovai guarã Jeú ijayvu ma voiague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou Hanani raꞌy Jeú pe. Baasa rovai ijayvu vy aipoeꞌi: 


text:
— Xee ma yvy kuꞌi gui romopuꞌã vy romoĩ vaꞌekue xevygua Israel kuery ruvixarã, vaꞌeri Jeroboão rekokue rupi reiko vy xevygua Israel kuery rerojejavypa, xembopoxy aguã rami.


text:
Neꞌexa Baasa, xee romomba ma ꞌrã neramymino kuery reve. Haꞌe vy ndero pygua kuery re ajapo ꞌrã Nebate raꞌy Jeroboão ro pygua kuery re ajapoague rami.


text:
Haꞌe rami rã Baasa guigua kuery tetã rupi omano vaꞌekue jagua kuery hoꞌupa ꞌrã, haꞌe rã mbaꞌety rupi omano vaꞌekue ma guyra yvate rupigua ꞌrã hoꞌu — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Baasa rekokue regua. Haꞌe rami avi opoꞌakaa rupi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Baasa ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa Tirza py ae. Haꞌe gui taꞌy Elá ju oĩ nguu rekovia.


text:
Haꞌe rami aguã ae Senhor oayvu ombou Hanani raꞌy profeta Jeú pe Baasa haꞌe hamymino kuery rovai, mbaꞌeta Senhor renonde opa mbaꞌe py ojapo vai vy ombopoxy, Jeroboão ro pygua kuery ikuaiague rami oikoa py, haꞌe Jeroboão ro pygua kuery ojukapaa py. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Elá re Zinri opuꞌãague</n> Haꞌe gui Judá pygua huvixa Asa vinte e seis maꞌetỹa re ma oĩ jave py Baasa raꞌy Elá oĩ Israel kuery ruvixarã, tetã Tirza py ae. Mokoĩ maꞌetỹ re opena.


text:
Haꞌe vaꞌe re opuꞌã hembiguai Zinri joe opuꞌãa pygua karóxa ikuai vaꞌe re mbyte rupi peve opena vaꞌe. Elá ma Tirza py oĩ guembiguai Arsa ro py, oyꞌu haꞌe okaꞌu vaipaa rupi.


text:
Haꞌe gui Zinri oike vy ogueroꞌa vy ojuka ete, Judá pygua huvixa Asa vinte e sete maꞌetỹa re ma oĩ jave. Haꞌe vy haꞌe ae ju oĩ hekovia.


text:
Haꞌe vaꞌe ma tenda openaaty áry oĩ ypy vyve ojukapa Baasa kuery. Ndoejai neĩ peteĩve avakue, hetarã, neĩ irũ kuery ma voi.


text:
Haꞌe rami py Zinri ojukapa Baasa kuery, profeta Jeú rupi Baasa rovai Senhor oayvu ombouague rami vy.


text:
Baasa haꞌe taꞌy Elá opa mbaꞌe py ojejavyague re ojuka, haꞌe Israel kuery oguerojejavypa ague re, Senhor Israel kuery ruete ombopoxy aguã rami, mbaꞌemo raꞌangaa ojapoague re guive. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Elá rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
<n> Israel pygua huvixa Zinri oĩ jave guare</n> Haꞌe gui Judá pygua huvixa Asa vinte e sete maꞌetỹa re ma oĩ jave py Zinri sete ára eteꞌi oĩ Tirza py. Haꞌe jave py heta vaꞌe kuery ma filisteu kuery rekoa Gibetom re opuꞌãa rupi ikuai.


text:
Haꞌe gui haꞌe py ikuai vaꞌe oendu “Zinri ma huvixa rovai opuꞌã vy ojuka” ꞌea rã. Haꞌe rami vy haꞌe vaꞌe árave Israel kuery ikuai vaꞌe haꞌe javi nguvixarã omoĩ xondaro kuery rerekoa Onri.


text:
Haꞌe gui Zinri ma tetã re ipoꞌakaa ta ma ramo oexa vy oo huvixa ropy imbaraetevea py. Haꞌe py oike ma vy oĩa áry omoendypa vy omano.


text:
Ojejavyague re ae omano, Senhor renonde haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo rire, Jeroboão oikoague rami ae Israel kuery oguerojejavypa ague re. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Zinri rekokue regua. Haꞌe rami avi huvixa rovai opuꞌãague haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
<n> Israel pygua huvixa Onri oĩ jave guare</n> Haꞌe gui Israel kuery ojaꞌo mokoĩ henda katy. Peteĩ jaꞌokue ma Ginate raꞌy Tibni rupive ojeꞌoi nguvixarã omoĩ aguã, haꞌe rã amboae jaꞌokue ma Onri rupive ojeꞌoi.


text:
Haꞌe gui Onri rupive ojeꞌoi vaꞌekue ma ipoꞌaka okuapy Ginate raꞌy Tibni rupive oo vaꞌekue re. Haꞌe gui Tibni omano ramo Onri ae ju opena.


text:
Haꞌe rami py Judá pygua huvixa Asa trinta e um maꞌetỹa re ma oĩ jave py Onri oĩ Israel kuery ruvixarã. Haꞌe javi vy doze maꞌetỹ re opena. Haꞌe rã Tirza py ma seis maꞌetỹ re opena.


text:
Haꞌe gui Semer gui ojogua Samaria yvyty sessenta e seis quilos prata re, haꞌe vy omombaraete. Yvyty áry tetã ojapo vaꞌekue ma omboery Samaria, Semer yvy jakue rery rupi. 


text:
Onri ma Senhor renonde ojapo oikovy haꞌeveꞌỹ vaꞌe. Haꞌe oiko eꞌỹ mbove ikuai vaꞌekue gui ojapo vaive.


text:
Nebate raꞌy Jeroboão oikoague haꞌe javi rupi oiko, Israel kuery oguerojejavypa ague rupi. Haꞌe vy Senhor Israel kuery ruete ipoxy aguã rami ojapo taꞌangaarã ojapoa py. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Onri rekokue regua. Haꞌe rami avi opoꞌakaa oexa ukaa rupi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Onri ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa Samaria py. Haꞌe gui taꞌy Acabe ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Acabe oĩ, haꞌe Jezabel re omendaague</n> Haꞌe gui Judá pygua huvixa Asa trinta e oito maꞌetỹa re ma oĩ jave py Onri raꞌy Acabe oĩ Israel kuery ruvixarã. Haꞌe vy vinte e dois maꞌetỹ re opena oikovy Israel kuery re, Samaria py ae.


text:
Onri raꞌy Acabe ma Senhor renonde ojapo oikovy haꞌeveꞌỹ vaꞌe, haꞌe oiko eꞌỹ mbove ikuai vaꞌe gui heko vaive vaꞌe.


text:
Nebate raꞌy Jeroboão ojejavyague rupi anho eꞌỹ oiko, guaꞌyxyrã ogueraa avi Sidom pygua huvixa Etbaal rajy Jezabel. Haꞌe vy ova vy Baal pegua ete oiko, ombojerovia ete.


text:
Acabe omopuꞌã avi imoꞌamy yvyra mbaꞌemo raꞌangaarã. Haꞌe vy haꞌe oiko eꞌỹ mbove Israel pygua huvixa kuery ikuai vaꞌekue gui haꞌeveꞌỹve vaꞌe ojapo, Senhor Israel kuery ruete ombopoxy aguã rami rive.


text:
Haꞌe vaꞌe oĩ jave Betel pygua Hiel ojapo ju Jericó. Ikora ytarã omoĩ jave omano taꞌy jypykue Abirão. Haꞌe gui ikora rokẽ omoĩ jave ma Segube ju omano ijapyre vaꞌekue, Num raꞌy Josué rupi Senhor ijayvuague rami vy. 


text:
<n> Ndaꞌoky pukuvei aguã re Elias ijayvu rire xapirẽ kuery omongaruague</n> Haꞌe gui Gileade gui ou Tisbé pygua Elias. Haꞌe vaꞌe ma aipoeꞌi Acabe pe: — Anhetẽ ete Senhor Israel kuery ruete henonde aikoa vaꞌe rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Ndoꞌai ꞌrã yxapy neĩ oky kovaꞌe maꞌetỹ guive, xee aipoaꞌe jevy eꞌỹa ja — heꞌi. 


text:
— Ejepeꞌa ke apy gui, haꞌe tereo kuaray oua katy. Enhemi Querite yakã yvýry rupi, Jordão yakã rovai.


text:
Haꞌe vaꞌe yakã gui ae ꞌrã reyꞌu reikovy. Haꞌe py ambou avi ꞌrã xapirẽ kuery nemongaru vaꞌerã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo oo vy Senhor ijayvuague rami ojapo. Haꞌe vy ojepeꞌa vy oiko Jordão yakã rovai Querite yakã yvýry.


text:
Haꞌe gui koꞌẽmbaꞌi nhavõ ixupe xapirẽ ogueru jepi ꞌrã mbojape haꞌe xoꞌo. Kaꞌaruꞌi jave ju ꞌrã ogueru mbojape haꞌe xoꞌo. Haꞌe rã yakã gui ae oyꞌu oikovy.


text:
<n> Imeveꞌỹ vaꞌe Sarepta pygua ro py Elias oiko jave guare</n> Haꞌe gui ixupe Senhor oayvu ombou jevy vy aipoeꞌi: 


text:
— Aỹ ma epuꞌã ke, tereo ju Sidom re tekoa Sarepta oĩ vaꞌe katy. Eiko are haꞌe py, mbaꞌeta haꞌe py oiko peteĩ kunha imeveꞌỹ vaꞌe, haꞌe vaꞌe pe xeayvu ma nemongaru aguã re — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo opuꞌã ovy Sarepta katy. Tetã rokẽ py ovaẽ ovya py omaꞌẽ rã haꞌe py oiko peteĩ kunha imeveꞌỹ vaꞌe xakã omonoꞌõa rupi. Haꞌe rã onhenduka vy aipoeꞌi kunha vaꞌe pe: — Ajerure ndevy, eru ke xevy peteĩ ryru yy ayꞌu aguã. 


text:
Haꞌe rã kunha vaꞌe yy re oo ta ramo onhenduka jevy vy aipoeꞌi: — Eru avi ke mbojape raꞌykueꞌi peteĩ jururãꞌi ri jepe. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe ombovai: — Anhetẽ ete Senhor nderuete oikove vaꞌe rery rupi aura vy aipoaꞌe: Mbaꞌeve ndarekoi ojykue ma voi. Oĩ vaꞌe ma peteĩ poꞌi trigo oja py, haꞌe ruxãꞌi azeite hyru py. Emaꞌẽ, ko ma mokoĩ yvyra rakãgueꞌi ajopy vaꞌekue, tembiꞌuꞌi ajapo aguã xevy haꞌe xepiꞌa pe. Haꞌe vaꞌe roꞌupa ma rire romano ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Elias aipoeꞌi: — Ekyje eme. Tereo haꞌe ejapo tema xeayvuague. Jypy ma xevy ranhe ejapo peteĩ mbojapeꞌi, haꞌe vy eru apy oka katy. Haꞌe gui mae ejapove ju ndejeupe haꞌe ndepiꞌa pe avi.


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Israel kuery ruete ijayvu: “Trigo oja py oĩ vaꞌe ndopavei ꞌrã, haꞌe azeite ndoatavei ꞌrã hyru py, yvy áry Senhor omboꞌoky eꞌỹa ja”, heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe oo vy ojapo Elias ijayvuague. Haꞌe rami rire kunha vaꞌe haꞌe hoo pygua kuery haꞌe javi reve okaru okuapy, mbovy ára re eꞌỹ.


text:
Oja py trigo oĩ vaꞌe ndopavei, azeite voi ndoatai hyru py, Elias pe Senhor aipoeꞌi ukaague rami vy. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe aipoeꞌi Elias pe: — Nhanderuete remimboꞌe, mbaꞌe tu xee ajapo raꞌe? Tyrã pa xea py reju rakaꞌe xereko vaiague re xemomaꞌenduꞌa aguã, haꞌe vaꞌekue káuxa rive avaꞌi omano aguã? 


text:
Haꞌe ramo Elias ombovai: — Emboaxa haꞌvy ndepiꞌa xevy — heꞌi. Haꞌe vy ixy jyva áry gui ojopy vy ogueraa opy jaꞌo yvateve haꞌe aeꞌi okeaty py. Haꞌe vy omonheno ngupa rupi.


text:
Haꞌe gui ma ojapukai oiny Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor Xeruete, kovaꞌe imeveꞌỹ vaꞌe xemovaẽare voi ri ty rembojexavai raꞌe, ipiꞌa rejuka vy — heꞌi.


text:
Haꞌe vy avaꞌi vaꞌe áry rupi mboapykue onheno vy ojapukai ju Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor Xeruete, ajerure ndevy, ejapo inheꞌẽ ojevy vy hexe ju oĩ aguã rami — heꞌi.


text:
Haꞌe gui Elias avaꞌi vaꞌe oupi vy opy jaꞌo gui ogueroguejy ju. Haꞌe vy ixy pe ju omeꞌẽ vy aipoeꞌi: — Neꞌexa, ndepiꞌa oikove ju ma — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe aipoeꞌi Elias pe: — Namia py aỹ aikuaa ma ndee anhetẽ ae Nhanderuete remimboꞌe reikoa, haꞌe ndejuru rupi Senhor ijayvua anhetẽ vaꞌe meme. 


text:
<n> Acabe pe Elias ojexa uka jevyague</n> Are ma rire mboapy maꞌetỹa py ma Senhor oayvu ombou ju Elias pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tereo, ejexa uka ju huvixa Acabe pe, mbaꞌeta amboꞌoky ju ꞌrã yvy áry — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Elias oo huvixa Acabe pe ojexa uka aguã. Haꞌe vaꞌe jave ma karuai ndaꞌevei ete Samaria tetã py.


text:
Haꞌe gui Acabe oenoĩ mbaꞌemo re opena vaꞌety Obadias. (Obadias ma Senhor renonde ojererokyjea rupi ete oiko vaꞌe.


text:
Haꞌe rami vy Senhor pegua profeta kuery Jezabel ojuka ta jave Obadias cem profeta ogueraa vy mokoĩ itakua py onhomi. Cinqüenta meme ombojaꞌo vy haꞌe kuery pe mbojape haꞌe yy py omongaru jepi rakaꞌe.) 


text:
Haꞌe gui Acabe aipoeꞌi Obadias pe: — Tereo xeyvy re yakã ryapy haꞌe yupa ikuai vaꞌe haꞌe javi rupi. Xapyꞌa rei jajou ꞌrã nhuũ pyau xerymba kuery kavaju haꞌe mburikaꞌi jaraa jepe nho aguã, omanomba eꞌỹ aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui mokoĩve ma yvy rupi joa katy eꞌỹ ojeꞌoi oikuaa pota aguã. Acabe oo peteĩ tape rupi, haꞌe rã Obadias ma amboae tape rupi oo avi haꞌe aeꞌi. 


text:
Haꞌe gui Obadias tape rupi ooa rupi Elias reve nhovaexĩ xapyꞌa. Obadias oexa kuaa vy guenapyꞌã re oĩ ngova yvy re omovaẽ reve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeruvixa Elias, ndee ae pa? 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe aipoeꞌi: — Mbaꞌe nunga py tu ajapo vai, Acabe po py xee nerembiguai xemboaxa aguã, xejuka aguã?


text:
Anhetẽ ete Senhor nderuete oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Mamo rã yvy regua ikuaia haꞌe huvixa kuery ipoꞌakaa rupi ma voi xeruvixa guembiguai kuery omondouka ndereka vy. Haꞌe gui haꞌe pygua kuery “Apy ma noĩ”, heꞌi teĩ haꞌe kuery pe huvixa oura uka guive nandejouiague rami.


text:
Haꞌe gui aỹ ma ndee aipoꞌre kuri: “Tereo, aipoꞌre nderuvixa pe: ‘Pe py ma Elias oĩ’ ”, ꞌre uka xevy.


text:
Teĩ xapyꞌa rei ma ndea gui aa ramove Senhor guigua Nheꞌẽ ndereraa ju ꞌrã, marã katy paa xee aikuaa eꞌỹ re. Haꞌe gui reĩague py huvixa Acabe aru vy ndorojoui ramo xejuka ꞌrã. Haꞌe rami avi xee nerembiguai Senhor re ajerovia vaꞌe xekunumi guive.


text:
Haꞌe gui xeruvixa, ndevy pe nomombeꞌuai teve Senhor pegua profeta kuery ajapo porãague Jezabel ojuka ta jave? Mbaꞌeta Senhor pegua profeta kuery vaꞌe regua anhomi cem avakue, cinqüenta meme anhomi peteĩ-teĩ henda itakua py, haꞌe vy mbojape haꞌe yy py amongaru vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui aỹ ma ndee aipoꞌre: “Tereo, aipoꞌre nderuvixa pe: ‘Pe py ma oĩ Elias’ ”, ꞌre uka. Haꞌe ramo ma xejuka ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Elias ombovai: — Anhetẽ ete Senhor ixondaro reta vaꞌe henonde rupi aikoa vaꞌe rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Aỹve ajexa uka ꞌrã Acabe pe — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo mae Obadias oo Acabe-a py, ixupe omombeꞌu. Haꞌe ramo Acabe oo Elias reve ijayvu aguã katy. 


text:
Elias ombovai: — Xeeꞌỹ ma Israel kuery moangekoa, haꞌe rã ndee ae, haꞌe nderu ro pygua kuery reve, mbaꞌeta Senhor ojapo uka vaꞌekue gui pejepeꞌa vy Baal kuery mboetea rupi peiko.


text:
Haꞌe gui aỹ ma xea py emboaty ukapa Israel kuery haꞌe javi, Carmelo yvyty áry. Toupa avi quatrocentos e cinqüenta Baal pegua profeta kuery, haꞌe quatrocentos profeta kuery yvyra taꞌangaarã omopuꞌã mbyre pegua, Jezabel omongaru jepi vaꞌe — heꞌi. 


text:
<n> Carmelo yvyty áry Baal pegua profeta kuery reve Elias joeko aꞌã okuapyague</n> Haꞌe gui Israel kuery ikuaia rupi Acabe omondouka guembiguai kuery omombeꞌu vaꞌerã. Haꞌe vy omboatypa profeta kuery Carmelo yvyty áry.


text:
Haꞌe rã heta vaꞌe kuery ikuaia py Elias ovaẽ vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Rakaꞌe peve ꞌrã tu pendepyꞌa py ndapeikuaai rei pekuapy mokoĩ rupi rei vy? Senhor ae ri Nhanderuete oiko ramo ixupe ete pendekuai. Haꞌeꞌỹ vy xapyꞌa rei Baal ri Nhanderuete oiko ramo ixupe pendekuai — heꞌi. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery teĩve nombovai. 


text:
Haꞌe gui Elias aipoeꞌive ju heta vaꞌe kuery pe: — Xee anhoꞌi aikove Senhor pegua profeta kuery vaꞌe regua. Haꞌe rã Baal pegua profeta kuery ma quatrocentos e cinqüenta avakue ikuai.


text:
Aỹ ma peru orevy mokoĩ vaka raꞌy. Tove amboae kuery ranhe toiporavo peteĩ vaka raꞌy, haꞌe tomboaꞌypa. Haꞌe vy tomoĩ xakã áry, teĩ tomboja eme guive tata. Haꞌe gui xee voi amboae vaka raꞌy areko katu vy amoĩ ꞌrã xakã áry, tata amboja eꞌỹ re avi.


text:
Haꞌe gui ma peẽ kuery pejapukai ꞌrã pekuapy penderuete rery rupi, haꞌe rã xee ma Senhor rery rupi ꞌrã ajapukai. Haꞌe gui tata omboua py nhanembovai vaꞌe jaikuaa ꞌrã Nhanderuete oikoa — heꞌi. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery ombovai vy — Haꞌe rami ma haꞌeve — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui ma Elias aipoeꞌi Baal pegua profeta kuery pe: — Aỹ peiporavo peteĩ vaka raꞌy pendejeupe guarã. Peẽ kuery ranhe pereko katu, penderetave vy. Pejapukai penderuete rery rupi. Haꞌe rami teĩ pemboja eme tata — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ranhe oiporavo okuapy peteĩ vaka raꞌy ogueru pyre regua. Oguereko katupa ma vy ojapukai okuapy nguuete Baal rery rupi. Koꞌẽmbaꞌi guive kuaray mbyte peve aipoeꞌi okuapy: — Baal, orembovai na! — heꞌi okuapy teĩ mamove gui nombovaia nhendui. Haꞌe ramo opa marã opo-opo reve ojeroky ojeꞌoivy altar ojapo vaꞌekue yvýry rupi. 


text:
Kuaray mbyte jave ma Elias ojojai rei vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Pejapukai ratãve ke, mbaꞌeta haꞌe ma tuuete vaꞌe vy xapyꞌa rei mbaꞌemo re oikuaa pota raꞌe, eꞌỹ vy oo ꞌrã raꞌe jai katy, haꞌeꞌỹ vy amboae katy ꞌrã oguata raꞌe, haꞌe rami eꞌỹ vy oke ꞌrã. Haꞌe rami ri vy omyĩ ꞌrã nhiꞌã oupy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã haꞌe kuery ojapukai ratãve tema, haꞌe gueko rami vy onhekyxĩ okuapy kyxe haꞌe huꞌy py, huguy onheẽmba peve.


text:
Kuaray mbyte rire ma teĩ haꞌe kuery ojapukai teri, mbaꞌemo aju guigua omeꞌẽa aguã hora peve. Haꞌe rami teĩ nombovaia nhendui, ndojapyxakaai ae tema. 


text:
Haꞌe gui mae ma Elias aipoeꞌi heta vaꞌe kuery haꞌe javi pe: — Penhembojapa ke xere — heꞌi. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery onhembojapa hexe. Haꞌe gui jypy Elias omoatyrõmba ju Senhor pegua altar ivaipa vaꞌekue.


text:
Haꞌe vy doze ita ojou heruvy Jacó raꞌy kuery mbovy pa ikuaiague rami. Haꞌe vaꞌe pe ma Senhor ijayvu vy “Aỹ gui ma Israel ꞌrã nderery”, heꞌi rakaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ita py omoatyrõ ju altar Senhor rery rupi guarã. Altar yvýry rupi ojoꞌo yy raperã tuvixave vaꞌe, mbaꞌemo raꞌyĩ ryrukue vinte quilo vaꞌe rami.


text:
Haꞌe gui ma aipoeꞌi: — Pemonyẽ ke irundy yryru. Penhoẽ xoꞌo áry, haꞌe xakã ikuai vaꞌe haꞌe javi rupi. Aipoeꞌive ju: — Teĩgue ju pejapo — heꞌi ramo ojapo ju okuapy. Aipoeꞌive ju: — Teĩgue ju pejapo mboapykuerã — heꞌi ramo mboapykuea ma ojapo okuapy.


text:
Haꞌe gui mbaꞌemo aju guigua omeꞌẽa aguã jave ma profeta Elias ju onhemboja ouvy vy aipoeꞌi: — Xe- Senhor Abraão ruete, Isaque haꞌe Israel ruete vaꞌe, aỹ gui toikuaa pavẽ ndee ae Israel kuery ruete reikoa, haꞌe rã xee ma nerembiguai aikoa, haꞌe ndeayvua rami ae kovaꞌe nunga haꞌe javi ajapoague.


text:
Xembovai ke Senhor, xembovai ke, kovaꞌe kuery oikuaapa aguã ndee ae Senhor Oreruete reikoa, haꞌe ndejeupe guarã haꞌe kuery pyꞌa rerupa jevy ꞌrãa — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Senhor-a gui tata hoꞌa vy oapypa xoꞌo omoĩ mbyre, xakã, ita haꞌe yvy voi, omombirupa avi yy ojoꞌoague rupi oĩ vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga heta vaꞌe kuery oexa vy guenapyꞌã re ikuai ngova yvy re omovaẽmba reve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor ae ma Nhanderuete! Senhor ae ma Nhanderuete! — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Elias aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Pejopypa na Baal pegua profeta kuery, neĩ peteĩve oo jepe eꞌỹ aguã — heꞌi. Haꞌe ramo ojopypa ramo Elias ogueraa ukapa Quisom yakã katy, ojukapa okuapy haꞌe py. 


text:
<n> Oky aguã re Elias ojerureague</n> Haꞌe gui ma Elias aipoeꞌi Acabe pe: — Tereo, ekaru haꞌe eyꞌu, mbaꞌeta onhendu ma ouvy oky jaꞌea revovo! — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Acabe oyꞌu haꞌe okaru aguã katy oo jave Elias oẽ ovy Carmelo yvyty re. Haꞌe py ojeroꞌa oiny yvy katy, guenapyꞌã re ngova omovaẽ reve.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi guembiguai kunumi vaꞌe pe: — Tereo, emaꞌẽ yeꞌẽ katy. Haꞌe rã kunumi vaꞌe oo vy omaꞌẽ. Haꞌe vy ombovai: — Ndaexai mbaꞌeve — heꞌi. Haꞌe rã Elias aipoeꞌi ixupe: — Tereo ju haꞌvy. Haꞌekue rami sete-kue peve oiko. 


text:
Haꞌe gui sete-kuea py ma aipoeꞌi: — Aỹ ma yeꞌẽ gui oẽ jekuaa ouvy peteĩ arai, teĩ nhandepo rami kyrĩꞌi vaꞌe guive — heꞌi. Haꞌe rã ombovai: — Tereo haꞌvy aipoꞌre Acabe pe: “Ereko katu na ndekaróxa haꞌe tereo katu, oky ndejoko eꞌỹ aguã”, ꞌre. 


text:
Haꞌe gui are eꞌỹꞌi re yva pytũmba araipa vy. Haꞌe vy yvytu haꞌe oky vaipa. Haꞌe rã Acabe okaróxa py oĩ vy ojepeꞌa ma ovy Jezreel tetã katy.


text:
Haꞌe rã Elias re Senhor opo omoĩ ramo ojekuꞌakua rire onha ovy Acabe renonde, Jezreel tetã py jaikeaꞌi peve. 


text:
<n> Horebe yvyty py Elias oikoague</n> Haꞌe gui Jezabel pe Acabe omombeꞌupa Elias ojapo vaꞌekue, Baal pegua profeta kuery kyxe py ojuka ukapaague guive.


text:
Haꞌe ramo Elias oĩa py Jezabel omondouka peteĩ guembiguai ixupe aipoeꞌi vaꞌerã: “Koꞌẽ rã kovaꞌe hora ojeupity peve xee nderekove ndaipeꞌai ramo amboae kuery re rejapoague rami, tuuete kuery ikuai vaꞌe taxerereko axy oipotaa rami”, heꞌi uka.


text:
Haꞌe rami rã Elias okyje vy opuꞌã ovy. Ojeayvu vy Berseba tetã py ovaẽ, Judá yvy re ae. Haꞌe py oeja ovy guembiguai kunumi vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui haꞌe anho oove ju tekoa eꞌỹa katy, peteĩ ára re oguata. Haꞌe py ovaẽ vy oguapy oiny peteĩ yvyra zimbro hiꞌaĩ vaꞌe yvypy py. Haꞌe vy ojerure oiny omano aguã re. Haꞌe vy aipoeꞌi: — |yhwh{Senhor,} haꞌeve ma, aỹ eipeꞌa xerekove, mbaꞌeta xeru kuery gui xereko porãve vaꞌeꞌỹ ae — heꞌi.


text:
Haꞌe vy onheno vy oke oupy zimbro hiꞌaĩ vaꞌe guy py. Haꞌe gui ma peteĩ anjo omomyĩ vy — Evy ke, ekaru — heꞌi.


text:
Haꞌe rã omaꞌẽ vy oakã yvyꞌiry oexa peteĩ mbojape ita raku áry ojy vaꞌekue, haꞌe peteĩ yryru. Haꞌe vy okaru haꞌe oyꞌu. Haꞌe gui oke ju. 


text:
Teĩgue ju ou Senhor guigua anjo. Omomyĩ vy aipoeꞌi ixupe: — Evy ke, ekaru, mbaꞌeta reguata aguã mombyry vaipa teri — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo ovy vy okaru haꞌe oyꞌu ju. Haꞌe vaꞌe tembiꞌu gui imbaraete ma vy oguatave ju quarenta ára haꞌe quarenta pytũ re, Nhanderuete pegua Horebe yvyty py ovaẽ peve. 


text:
Haꞌe py ma peteĩ itakua oĩ vaꞌe py oike vy oaxa oiny peteĩ pytũ. Haꞌe gui ixupe Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: — Elias, mbaꞌe tu rejapo reiny apy? 


text:
Elias ombovai: — Xee ma Senhor Xeruete ixondaro reta vaꞌe pe aikoa rupi ndaꞌevei ete, mbaꞌeta Israel kuery hexaraipa ma okuapy ndereve guarã rejapo vaꞌekue gui. Haꞌe rami vy oitypa altar ndevy guarã ojapo mbyre, kyxe py ojukapa guive ndevygua profeta kuery. Aỹ xee anhoꞌi ma aikove, haꞌe xee voi xereka okuapy xejuka aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Nhanderuete aipoeꞌi ixupe: — Eẽ haꞌe heꞌã kovaꞌe yvyty re Senhor renonde — heꞌi. Haꞌe gui ma Senhor oaxa ovy. Jypy peteĩ yvytu vaikue oitypa yvyty ikuai vaꞌe, omboaꞌypa avi ovy itaova Senhor renonde rupi. Haꞌe rami teĩ yvytu py ma Senhor noĩ raꞌe. Haꞌe gui yvytu rire ma yvy ju oryryipa, teĩ yvy oryryia py ma Senhor noĩ avi.


text:
Haꞌe gui yvy oryryi rire ojekuaa tata, teĩ Senhor ma noĩ tata py. Haꞌe gui ma tata oaxa rire peteĩ ayvu onhendu mbegueiꞌi haꞌe haꞌeve reiꞌi vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Elias oendu vy oao puku apy py ngova omoꞌã reve oẽ vy hoꞌã itakua rokẽ py. Haꞌe gui ma ixupe ou peteĩ ayvu. — Elias, mbaꞌe tu rejapo reꞌamy apy? — heꞌi ju. 


text:
Ombovai: — Xee ma Senhor Xeruete ixondaro reta vaꞌe pe aikoa rupi ndaꞌevei ete, mbaꞌeta Israel kuery hexaraipa ma okuapy ndereve guarã reja vaꞌekue gui. Haꞌe rami vy oitypa altar ndevy guarã ojapo mbyre, haꞌe kyxe py ojukapa ndevygua profeta kuery. Aỹ xee anhoꞌi ma aikove, haꞌe xee voi xereka okuapy xejuka aguã — heꞌi. 


text:
Senhor aipoeꞌi ixupe: — Tereo, ejevy ju rejuague katy ae, Damasco regua tekoa eꞌỹa katy. Haꞌe py revaẽ vy emoĩ Hazael Síria pygua huvixarã.


text:
Ninsi raꞌy Jeú remoĩ avi ꞌrã Israel pygua huvixarã. Haꞌe gui Abel-Meolá pygua Safate raꞌy Eliseu ma remoĩ ꞌrã profeta-rã nderekovia.


text:
Haꞌe gui Hazael kyxe gui oo jepe vaꞌekue ma Jeú ꞌrã ojuka, haꞌe Jeú kyxe gui oo jepe vaꞌekue ma Eliseu ꞌrã ojuka.


text:
Haꞌe gui xejeupe guarã amoingove ma voi sete mil Israel kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery ma Baal renonde guenapyꞌã re oĩ vaꞌeꞌỹ, haꞌe haꞌangaa ojuru rayvu vaꞌeꞌỹ meme. 


text:
<n> Elias ngupive guarã Eliseu oenoĩague</n> Haꞌe gui Elias oo vy ojou Safate raꞌy Eliseu, doze canga vaka ombaꞌeapo vaꞌe reve yvy oikaraĩa jave, haꞌe rã haꞌe ma doze-a vaꞌe ogueraa. Haꞌe rupi Elias oaxa ovy vy Eliseu kupe re omombo oao puku.


text:
Haꞌe ramo Eliseu vaka oejapa vy onha ouvy Elias rakykue. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Taa ranhe taxarura xeru haꞌe haꞌi pe ayvua rupi, haꞌe gui ma aa ꞌrã nderupive. Elias ombovai: — Tereo haꞌvy, haꞌe gui ejevy ju. Mbaꞌeta reikuaa porã ma ndevy ajapoague — heꞌi.


text:
Elias oĩa gui Eliseu ojepeꞌa ranhe vy ojevy mokoĩ vaka ombaꞌeapo vaꞌe ikuaia py. Mokoĩve ojopy vy ojuka, haꞌe ijajuꞌy regua canga omoendy vy oexy hoꞌokue. Haꞌe vy heta vaꞌe kuery pe omeꞌẽmba ramo hoꞌupa okuapy. Haꞌe gui mae ma ojepeꞌa ouvy vy Elias rupive oo ipytyvõarã. 


text:
<n> Acabe Síria pygua kuery re ipoꞌakaague</n> Haꞌe gui Síria pygua huvixa Ben-Hadade omboatypa oxondaro kuery haꞌe javi. Hexeve ikuai avi trinta e dois huvixa kuery, kavaju kuery haꞌe karóxa. Haꞌe kuery ojeꞌoi vy Samaria tetã ojokopa haꞌe kuery rovai opuꞌãa rupi.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Po rami ijayvu Ben-Hadade: “Prata haꞌe ouro rereko vaꞌe ma xembaꞌe ae. Haꞌe nderaꞌyxy kuery haꞌe nderaꞌy ipoꞌakakueve voi xembaꞌe meme ꞌrã!” heꞌi. 


text:
Haꞌe rã Israel pygua huvixa ombovai: — Xeruvixa, ndeayvua rami ae tema toiko. Xee haꞌe opa mbaꞌe areko vaꞌe haꞌe javi ma ndevy guarã meme — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui imombeꞌuare kuery teĩgue ju ou vy aipoeꞌi okuapy: — Po rami ijayvuve Ben-Hadade: “Ndea py anhetẽ amondouka vaꞌekue pe aipoaꞌe uka: ‘Xevy remboaxa mate ꞌrã prata haꞌe ouro, haꞌe gui nderaꞌyxy haꞌe nderaꞌy kuery’, haꞌe uka vaꞌekue.


text:
Haꞌekue rami ae teĩ koꞌẽ rã, kovaꞌe hora ojeupity jevya py xerembiguai kuery ambou ju ꞌrã. Haꞌe vaꞌe kuery ma nderopy rupi oike vy oexapa ꞌrã, nerembiguai kuery opena vaꞌety ro rupi guive. Haꞌe vy oipeꞌa ꞌrã heravy iporãgueve oexa vaꞌe rei”, heꞌi. 


text:
Haꞌe nunga Israel pygua huvixa oendu vy oenoĩ ukapa nhomongeta vaꞌety kuery oyvy re ikuai vaꞌe. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Peikuaa ae haꞌe vaꞌe ava haꞌeveꞌỹ vaꞌe anho ojapoxe oikovya. Mbaꞌeta xeraꞌyxy haꞌe xeraꞌy kuery, haꞌe gui prata haꞌe ouro guive omeꞌẽ ukapa ramo xee nameꞌẽxe eꞌỹi — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo nhomongeta vaꞌety kuery haꞌe heta vaꞌe kuery haꞌe javi aipoeꞌi okuapy ixupe: — Ejapyxaka rei eme taꞌvy ijayvua re, ejapo eme guive. 


text:
Haꞌe ramo huvixa ombovai Ben-Hadade rembiguai kuery pe: — Aipopeje penderuvixa pe: “Jypy xee nerembiguai pe rejerure ukaague ajapo ta vaꞌekue. Haꞌe rã angegua ma ndajapo reguai”, peje. Haꞌe rami ombovai ramo tembiguai kuery ojevy vy omombeꞌupa. 


text:
Haꞌe gui Ben-Hadade omondoukave ju imombeꞌuarã kuery. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xapyꞌa rei Samaria guigua yvy kuꞌi xerupivegua kuery po tynyẽmba aguã rami peve teĩ opyta ramo tuuete kuery ikuai vaꞌe taxerereko axy oipotaa rami — heꞌi. <n>Haꞌe rami Ben-Hadade ouraa rupi ijayvu Samaria tetã omomba ete aguã re. 


text:
Haꞌe rã Israel pygua huvixa ombovai: — Aipopeje ixupe: “Joe opuꞌã aguã onhemoatyrõ teri reve oiko vaꞌe ma ndaꞌevei ijayvu aguã joity maague gui ojevy vaꞌekue ijayvua rami rive”, peje ꞌrã. 


text:
Haꞌe rami ombovaiague Ben-Hadade oendu oo py huvixa kuery mboae reve oyꞌu okuapya py. Haꞌe vy aipoeꞌi guembiguai pe: — Peiko katu pavẽ haꞌvy — heꞌi ramo oiko katupa ma tetã pygua kuery rovai opuꞌã aguã. 


text:
Haꞌe gui ma Israel pygua huvixa Acabe-a py ovaẽ peteĩ profeta. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Po rami ijayvu Senhor: “Rexa pa pevaꞌe avakue nhomboaty vaꞌe haꞌe javi? Haꞌe vaꞌe kuery ma kovaꞌe árave amboaxapa ꞌrã ndepo py. Haꞌe ramo reikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa”, heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Acabe oporandu: — Mavaꞌe kuery po rupi ꞌrã haꞌvy aity uka? Profeta ombovai: — Po rami Senhor ijayvu: “Kunumigue xondaro ruvixa kuery rembiguai ikuai vaꞌe po rupi ꞌrã reity uka”, heꞌi. Haꞌe ramo Acabe oporanduve ju: — Mavaꞌe ranhe ꞌrã tu omboypy joe opuꞌã aguã? — Ndee ae ꞌrã ri — heꞌi profeta. 


text:
Haꞌe ramo oipapa ukapa kunumigue xondaro ruvixa kuery rembiguai ikuai vaꞌe. Haꞌe ramo duzentos e trinta e dois oikuaa. Haꞌe gui Israel kuery haꞌe javi ju oipapa uka vy sete mil oikuaa. 


text:
Kuaray mbyte jave haꞌe kuery ojeꞌoi. Haꞌe vaꞌe jave py Ben-Hadade ma opy oyꞌu tema oiny, okaꞌupa rei guive okuapy, huvixa kuery mboae trinta e dois oipytyvõa rupi ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe gui kunumigue ranhe tenonde jogueraa, huvixa kuery rembiguai vaꞌe. Haꞌe ramo oexa pota vaꞌerã Ben-Hadade omondouka vaꞌekue oexa vy — Samaria tetã gui ou jekuaa avakue — heꞌi uka ixupe. 


text:
Ombovai: — Haꞌe kuery ma xapyꞌa rei peteĩ rami nhandekuai aguã re ojerure vy ou ramo pejopypa rive ꞌrã oikove reve. Orere opuꞌã aguã ri ou teĩ haꞌe rami ae avi pejopypa rive ꞌrã oikove reve — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui tetã gui kunumigue huvixa kuery rembiguai vaꞌe jogueru, haꞌe hupive xondaro kuery haꞌe javi ou vaꞌe ma


text:
peteĩ-teĩ ojuka avakue ojee opuꞌã vaꞌe. Haꞌe ramo Síria pygua kuery onhamba ramo Israel kuery ojeꞌoi hakykue. Haꞌe rã Síria pygua huvixa Ben-Hadade ma kavaju áry oo jepe, kavaju árygua kuery mboae reve.


text:
Haꞌe gui Israel pygua huvixa ou vy ojukapa kavaju, karóxa guive ombovaipa. Haꞌe vy ojuka reta avi Síria pygua kuery. 


text:
Haꞌe gui Israel pygua huvixaa py profeta ou jevy vy aipoeꞌi ixupe: — Tereo, haꞌe enhemombaraeteve na. Eikuaa pota porã mbaꞌe pa rejapo aguã re, mbaꞌeta peteĩ maꞌetỹa py Síria pygua huvixa ou jevy ꞌrã nderovai — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Síria pygua huvixa rembiguai kuery aipoeꞌi okuapy ixupe: — Israel kuery ruete nhiꞌã yvyty rupi rive ipoꞌaka vaꞌe. Haꞌe nunga rupi ae ipoꞌaka karamboae nhande kuery re. Haꞌe rã yvy joja reia rupi ri haꞌe kuery rovai nhapuꞌã vy nhande ju ꞌrã jaity haꞌe kuery.


text:
Haꞌe nunga rupi ejapo po rami: Reipeꞌapa ꞌrã huvixa ndereve ikuai vaꞌekue haꞌe javi, haꞌe hekovia remoĩ ꞌrã xondaro ruvixa ae.


text:
Haꞌe gui rejouve ju ꞌrã xondaro kuery, omanomba vaꞌekue hetaa rami ae. Haꞌekue rami ae ju ꞌrã rejou kavaju haꞌe karóxa voi. Haꞌe gui yvy joja reia rupi haꞌe kuery rovai nhapuꞌã vy nhiꞌã jaitypa ꞌrã — heꞌi okuapy. Haꞌe rami haꞌe kuery ijayvua oendu ma vy haꞌe rami ae ju ojapo. 


text:
Haꞌe gui peteĩ maꞌetỹa py Ben-Hadade oo jevy vy Síria pygua xondaro kuery re oexa potapa. Haꞌe vy Afeca katy ogueraa Israel kuery re opuꞌã aguã.


text:
Haꞌe gui Israel kuery re voi oexa potaa, haꞌe hoꞌu vaꞌerã ogueraa reve ojeꞌoi amboae kuery rovai. Israel kuery ma amboae kuery renonde ikuaia py mokoĩ henda py mbovyꞌi eꞌỹ kavara kuery rami riveꞌi ojekuaa. Haꞌe rã Síria pygua kuery ma yvy jojaa opa rupi ikuai. 


text:
Haꞌe gui ovaẽ peteĩ ava Nhanderuete remimboꞌe. Haꞌe vy Israel pygua huvixa pe ijayvu vy aipoeꞌi: — Po rami Senhor ijayvu: “Síria pygua kuery aipoeꞌi: ‘ Senhor ma yvyty rupi anho ri ipoꞌaka vaꞌe, yvyugua rupi ipoꞌaka vaꞌeꞌỹ’, heꞌi okuapy teĩ xee ma ndepo py amboaxapa rã pevaꞌe kuery haꞌe javi. Haꞌe ramia py reikuaa aguã xee ae Senhor aikoa”, heꞌi. 


text:
Haꞌe gui sete ára re ikuai joexeiꞌi. Sete araa py ma omboypy okuapy joe opuꞌã aguã. Haꞌe vy Israel kuery ma peteĩ ára pyve cem mil avakue vyvoi ojuka Síria pygua xondaro kuery yvy rupigua.


text:
Haꞌe ramo hembyrekue ma Afeca katy onhamba vy oikepa jogueravy tetã py. Tetã kora ma vinte e sete mil avakue hembyre vaꞌekue áry hoꞌa ramo omanomba. Haꞌe rã Ben-Hadade ma onha vy tetã katy ou vy onhemi peteĩ opy jaꞌo py. 


text:
Haꞌe gui ixupe hembiguai kuery aipoeꞌi: — Maꞌẽ, roendu ma Israel pygua huvixa kuery nhomboaxya rupi ikuaia. Haꞌe nunga rupi nhandejee nhamoĩ ꞌrã ajukue voxa guigua rive, haꞌe nhaneakã rupi ixã nhaimama ꞌrã heravy, Israel pygua huvixaa py nhaẽ aguã. Xapyꞌa rei ma nandejukai nho ꞌrã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami ojee omoĩ okuapy ajukue voxa guigua, haꞌe oakã rupi ixã omoĩ vaꞌe reve oẽ okuapy Israel pygua huvixaa py. Haꞌe vy ixupe aipoeꞌi okuapy: — Nerembiguai Ben-Hadade aipoeꞌi uka: “Xejuka eme nho taꞌvy”, heꞌi uka. Haꞌe rã Acabe ombovai: — Oikove teri ri tyꞌy? Haꞌe ma xeryvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami ijayvu rã avakue ipyꞌa guaxuve vy ombovai ju aipoeꞌiague rami. — Ben-Hadade ma nderyvy ae! — heꞌi okuapy ramo ombovai: — Peju haꞌvy peru xea py — heꞌi. Haꞌe ramo mae Ben-Hadade oẽ ouvy oĩa katy. Haꞌe rã oguerojeupi okaróxa py ae. 


text:
Ben-Hadade aipoeꞌi Acabe pe: — Ndevy amboaxapa ju ꞌrã tetã nderu gui xeru oipeꞌa vaꞌekue. Damasco py ae ꞌrã remondouka ndevygua mbaꞌemo vendea kuery, xeru Samaria py ojapoague rami. Acabe ombovai: — Haꞌe gui xee ma romondouka porã ju ꞌrã, ndereve peteĩ rami nhandekuai aguã regua ajapo vaꞌerã rami vy — heꞌi. Haꞌe vy hexeve peteĩ rami ikuai aguã ojapo ma vy omondouka ju. 


text:
Haꞌe ramo peteĩ profeta remimboꞌe aipoeꞌi oirũ pe Senhor aipoeꞌiague rami vy: — Ejeai haꞌvy xere — heꞌi oirũ pe teĩ irũ ndojeaixei.


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi ixupe: — Ndee ma Senhor nerenheꞌẽ rendui rire aỹꞌi xea gui rejepeꞌa ramove peteĩ guary ou vy ndejuka ꞌrã — heꞌi. Haꞌe gui ojepeꞌa ovy ramove peteĩ guary ovaexĩ vy ojuka. 


text:
Haꞌe gui profeta oo tape huvixa ouaty vaꞌe rupi teĩ ngova omoꞌãmba reve hiꞌaĩ ojexa kuaa uka eꞌỹ aguã. <n>Profeta ombojeaixe ojee huvixa oexa vy oikuaa eꞌỹ aguã profeta oikoa. 


text:
Huvixa oaxa rã ojapukai vy aipoeꞌi: — Xee nerembiguai ma joe opuꞌãa mbyte py aiko jave xea py xeirũ ou vy ogueru peteĩ ava xea py. Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: “Epena ke kovaꞌe ava re, mbaꞌeta kovaꞌe okanhy ri ramo ndee ae ꞌrã remboekovia nderekove py, haꞌe rami eꞌỹ ri vy hekovia remeꞌẽ ꞌrã trinta e cinco quilos prata guigua”, heꞌi vaꞌekue xevy.


text:
Haꞌe gui xee nerembiguai xereko eta rei jave ava vaꞌe oo ma raꞌe — heꞌi. Haꞌe ramo Israel pygua huvixa ombovai: — Nembopagaa ꞌrã ndee ae aipoꞌreague rami vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramove oakã oimamaague omboi vyvoi ngova gui. Haꞌe ramo mae ma Israel pygua huvixa oexa kuaa ramo profeta kuery vaꞌe regua ae raꞌe.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi huvixa pe: — Po rami Senhor ijayvu: “Ndee ma ava ndepo py opaga aguã amboaxa vaꞌekue, teĩ repoi rire ma hekovia aipeꞌa ꞌrã nderekove, haꞌe ixupegua kuery ikuai axy ꞌrãgue py ndevygua kuery ꞌrã ikuai axy”, heꞌi uka ndevy. 


text:
Haꞌe ramo Israel pygua huvixa oo ju ngoo katy, ndojou porãi haꞌe nonhenhandu porãvei reve. Haꞌe vy Samaria tetã py ju ovaẽ. 


text:
<n> Acabe pe Nabote ombaꞌe uvaty novendexeiague</n> Haꞌe vaꞌe rire ma povaꞌe oiko. Jezreel pygua Nabote hery vaꞌe oguereko peteĩ uvaty. Jezreel py ae onhotỹ vaꞌekue Samaria pygua huvixa Acabe ro yvyꞌiry.


text:
Haꞌe gui Acabe aipoeꞌi Nabote pe: — Emeꞌẽ na nembaꞌe uvaty xe-hortarã, mbaꞌeta xero yvyꞌiry opyta. Haꞌe rã hekovia ameꞌẽ ꞌrã uvaty mboae iporãve vaꞌe. Haꞌe rami eꞌỹ vy amboae rami reipota ramo ndevy ameꞌẽ ꞌrã peráta hepya rami ae tema. 


text:
Nabote ombovai Acabe pe: — Senhor taxejoko xeramoĩ kuery yvy oeja vaꞌekue joupe amboaxa eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Acabe ma ndojou porãi haꞌe ndaꞌevei ete reve oo ju ngoo py, ixupe Jezreel pygua Nabote “Ndevy nameꞌẽi ꞌrã xeramoĩ kuery yvy oeja vaꞌekue”, heꞌi rire. Haꞌe vy ngupa rupi onheno oupy vy hovai katy ngova ombojere vy neĩ ndokaru potai. 


text:
Haꞌe gui ituia py taꞌyxy Jezabel ou vy oporandu: — Mbaꞌe tu oĩ haꞌe rami ete nderejou porãi vaꞌe nenheꞌẽ py, neĩ nderekarui aguã? 


text:
Ime ombovai: — Mbaꞌeta Jezreel pygua Nabote pe “Emboekovia na ndeꞌuvaty peráta re, eꞌỹ vy reipotaa rami amboae uvaty ameꞌẽ vaꞌerã re”, haꞌe ramo ombovai: “Ndevy nameꞌẽi ꞌrã xeꞌuvaty”, heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo taꞌyxy Jezabel aipoeꞌi: — Israel kuery ruvixa eꞌỹ ri tyꞌy ndee reiko? Evy ke, ekaru, haꞌe evyꞌa guive ndepyꞌa py. Haꞌe rã xee ma ndepo py amboaxa ꞌrã Jezreel pygua Nabote uvaty — heꞌi. 


text:
<n> Jezabel Nabote ojuka ukaague</n> Haꞌe gui Acabe rery rupi taꞌyxy ombopara kuaxia. Acabe rery oĩa reve guive omboja vy ogueraa uka Nabote rekoa py nhomongeta vaꞌety haꞌe yvatekueve ikuai vaꞌe pe.


text:
Haꞌe vy kuaxia re ombopara vy aipoeꞌi: “Pejapo okaru eꞌỹ re ikuai aguã, haꞌe gui peru Nabote heta vaꞌe kuery renonde.


text:
Henonde py peru avi ꞌrã mokoĩ avakue heko vai vaꞌe hexe ijayvu rive vaꞌerã, ‘Nabote ijayvu vai Nhanderuete haꞌe huvixa rovai’, heꞌi aguã. Haꞌe gui ma tetã gui peraa ꞌrã mombyrya py, haꞌe pejapipa ꞌrã ita py omano peve”, heꞌi ombopara vy. 


text:
Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe tetã pygua nhomongeta vaꞌety kuery haꞌe yvatekueve ojapo okuapy Jezabel aipoeꞌiague rami, kuaxia para ogueraa uka vaꞌekue re oĩa rami ae.


text:
Haꞌe rami vy omombeꞌu peteĩ ára re okaru eꞌỹ re ikuai aguã. Haꞌe vy heta vaꞌe kuery renonde ogueru Nabote.


text:
Henonde py ogueru avi mokoĩ avakue heko vai vaꞌe. Heta vaꞌe kuery oendua py ijayvu rive Nabote rovai. — Ijayvu vai Nhanderuete haꞌe huvixa rovai — heꞌi okuapy. Haꞌe ramo tetã gui ogueraa okuapy vy ita py ojapipa, haꞌe rã omano.


text:
Haꞌe gui Nabote ojapipaa rã omano maa Jezabel oendu vy aipoeꞌi Acabe pe: — Epuꞌã ke, haꞌe ejopy uvaty Jezreel pygua Nabote peráta re nomboekoviaxei vaꞌekue. Mbaꞌeta Nabote ndoikovevei ma, omano ma — heꞌi. 


text:
<n> Acabe haꞌe Jezabel pe Elias ijayvu poyiague</n> Haꞌe gui ma Tisbé pygua Elias pe Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: 


text:
— Epuꞌã ke, tereo revaexĩ aguã Israel pygua huvixa Acabe Samaria py hekoa vaꞌe. Nabote mbaꞌekue uvaty py ꞌrã rexa, ojeupe guarã ojopy aguã ooague py.


text:
Ixupe ndeayvu vy aipoꞌre: “Po rami Senhor ijayvu: ‘Rejojuka uka ma, haꞌe gui rejapo vaive vy imbaꞌekueꞌi ae reipeꞌapa ta?’ heꞌi. Po rami Senhor ijayvuve ju: ‘Nabote ruguy jagua oyꞌuague py ae ju oyꞌu avi ꞌrã nderuguy’, heꞌi”, ꞌre ꞌrã. 


text:
Haꞌe gui Acabe Elias oexa vy oporandu ixupe: — Aỹ pa xejou ma, xerovaigua? Elias ombovai: — Tá, rojou ae ma, mbaꞌeta renhemeꞌẽ ma Senhor renonde haꞌeveꞌỹ vaꞌe rejapo aguã.


text:
Po rami Senhor ijayvu ndere: “Neꞌexa, ndere ambou ꞌrã mbaꞌemo vai. Haꞌe rami vy amokanhymba ꞌrã neramymino kuery, Israel gui amomba ꞌrã ndee Acabe ramymino kuery avakue ikuai vaꞌe ma guive rã, escravo eꞌỹ vy ikuai riveꞌi vaꞌekue teĩ.


text:
Ndero pygua kuery re ajapo ꞌrã Nebate raꞌy Jeroboão ro pygua kuery re ajapoague ramigua, haꞌe Aías raꞌy Baasa ro pygua re, xembopoxy rei rire, haꞌe Israel kuery oguerojejavypa ague re”, heꞌi.


text:
Acabe kuery vaꞌe regua tetã rupi omano rã jagua hoꞌupa ꞌrã, haꞌe rã mbaꞌety rupi omano ramo ma guyra oveve vaꞌe ꞌrã hoꞌupa”, heꞌi. 


text:
Mavaꞌeve ndoikoi rakaꞌe Acabe rami ete, mbaꞌeta onhemeꞌẽ rei Senhor renonde haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo aguã, taꞌyxy Jezabel omboꞌeague rami rive.


text:
Mbaꞌeta mbaꞌemo raꞌangaa re rive ojeroviaa rupi oiko vy ojapo haꞌeveꞌỹ ete vaꞌe, amorreu kuery ojapoague ramigua meme. Haꞌe vaꞌe kuery ma Senhor oipeꞌapa Israel kuery ikuai aguã gui. 


text:
Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe ayvu Acabe oendu vy omondoropa oao, haꞌe ajukue voxa guigua py rive onheovãmba vy okaru eꞌỹ re oiko. Voxa py guive oke, haꞌe oakã oity rei reve oiko. 


text:
— Rexa pa Acabe xerenonde onhemoꞌyvyĩꞌi oikovya? Xerenonde onhemoꞌyvyĩꞌi ramo ma oikove teria ja namboui ꞌrã mbaꞌemo vai ambou ꞌrã vaꞌekue. Haꞌe rã taꞌy ju ma oĩ jave ambou ꞌrã hoo pygua kuery re. 


text:
Haꞌe jave py Israel pygua huvixa aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Ndapeikuaai ri tyꞌy Ramote-Gileade tetã nhanembaꞌerã opytaa? Mbaꞌexa tu haꞌvy ndajaa potai teri Síria pygua huvixa po gui jaipeꞌa ju aguã? — heꞌi.


text:
Huvixa Josafá pe ju oporandu: — Ndee pa reo avi ꞌrã orereve Ramote-Gileade re ropuꞌã aguã katy? Josafá ombovai Israel pygua huvixa: — Xee ma aiko ꞌrã ndereve, xevygua kuery voi ndevygua kuery revegua ae avi ꞌrã, xerymba kuery kavaju voi nerymba kuery kavaju rami avi ꞌrã ikuai — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Josafá aipoeꞌive ju Israel pygua huvixa pe: — Eikuaa pota ranhe ke Senhor ijayvua re — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Israel pygua huvixa omboatypa profeta kuery, quatrocentos avakue haꞌe javi vy. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Taa pa Ramote-Gileade re apuꞌã aguã, tyrã pa taa eme? Haꞌe kuery ombovai vy — Tereo oreruvixa, mbaꞌeta Senhor omboaxapa ꞌrã ndepo py — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rã Josafá ma aipoeꞌi: — Ndaꞌipoi teri pa apy profeta Senhor pegua ete jaikuaa pota ranhe aguã? 


text:
Israel pygua huvixa ombovai Josafá pe. — Peteĩꞌi teri oiko haꞌe vaꞌe rupi Senhor ayvu re jaikuaa pota aguã. Haꞌe rami avi hexe ma xee ndaxeaꞌei, mbaꞌeta xerenonderã re nomombeꞌui iporã vaꞌe, iporã eꞌỹ vaꞌe anho. Haꞌe vaꞌe ma Inlá raꞌy Micaías — heꞌi. Haꞌe rã Josafá aipoeꞌi: — Huvixa, haꞌe rami ndeayvu eme. 


text:
Haꞌe gui Israel pygua huvixa ma peteĩ guembiguai oenoĩ vy ixupe aipoeꞌi: — Tou vyvoi taꞌvy xea py Inlá raꞌy Micaías — heꞌi.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py ma Israel pygua huvixa haꞌe Judá pygua huvixa reve jogueroguapy nhoguenoiny peteĩ-teĩ guenda py ae, haꞌe huvixa pegua ao py ae onhemonde reve, Samaria tetã oike ovya rokẽ yvýry, mbaꞌemo moaꞌyĩaty py. Haꞌe kuery renonde ma profeta kuery haꞌe javi ijayvu okuapy. 


text:
Haꞌe gui Quenaana raꞌy Zedequias ma vaka rakua raꞌangaa oguereko ferro gui ojapo vaꞌekue. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Po rami Senhor ijayvu: “Kovaꞌe ramigua py reipyxo ꞌrã Síria pygua kuery reitypa peve”, heꞌi. 


text:
Haꞌe gui profeta mboae kuery povaꞌe ayvu rupi meme ijayvu okuapy. — Oreruvixa, tereo ke Ramote-Gileade katy, haꞌe py ma ndepoꞌaka ꞌrã, mbaꞌeta Senhor omboaxapa ꞌrã ndepo py — heꞌi okuapy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui tembiguai Micaías reruarã oo vaꞌekue ixupe ijayvu vy aipoeꞌi: — Maꞌẽ, profeta kuery ikuai vaꞌe ma peteĩꞌi rami ijayvu kuri huvixa pe mbaꞌemo porã re anho. Ndee voi ndeayvu ꞌrãgue haꞌe kuery ijayvuague rami ae, mbaꞌemo porã re anho. 


text:
Haꞌe rã Micaías ombovai: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ma Senhor aipoeꞌi ukaa rami ae ꞌrã xeayvu — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma huvixaa py ovaẽ ramove ixupe oporandu: — Micaías, toroo ae pa Ramote-Gileade re ropuꞌã vy, tyrã pa toroo eme? Micaías ombovai: — Tapeo, haꞌe vy pendepoꞌaka ꞌrã, mbaꞌeta ndepo py Senhor omboaxapa ꞌrã — heꞌi. <n>Micaías ma profeta ramigua kuery ayvu rupi rive ranhe ijayvu, anhetẽ vaꞌeꞌỹa rami oikuaa uka vy. 


text:
Haꞌe rami rã huvixa aipoeꞌi ixupe: — Mbovykue ma tu ndevy xeayvu, Senhor rery rupi anhetẽ vaꞌe re anho ndeayvu aguã? 


text:
Haꞌe rã Micaías aipoeꞌi: — Israel kuery aexapa yvyty áry rupi omoaĩmbaa ramo, vexaꞌi ija eꞌỹ vaꞌe rami. Haꞌe ramo Senhor aipoeꞌi: “Pevaꞌe kuery ma ija eꞌỹ vaꞌe vy peteĩ-teĩ too porã ngoo katy”, heꞌi kuri xevy. 


text:
Haꞌe ramo Israel pygua huvixa aipoeꞌi Josafá pe: — Aipoaꞌe ae ma ndevy: “Haꞌe vaꞌe ma xerenonderã re nomombeꞌui ae iporã vaꞌe, haꞌe rã iporã eꞌỹ vaꞌe anho”, haꞌe ma voi kuri. 


text:
Haꞌe gui ma Micaías ijayvuve tema: — Endu haꞌvy Senhor ayvu. Xee aexa Senhor guenda openaaty py oguapy oiny rã, haꞌe oĩa py ikuai avi ixondaro kuery yva pygua haꞌe javi, ijaxu eꞌỹa re haꞌe ijaxua re.


text:
Senhor oporandu: “Mavaꞌe ꞌrã tu Acabe mbotavyarã oo, Ramote-Gileade tetã py omano aguã?” heꞌi ramo peteĩ ma peteĩ rupi ijayvu, haꞌe rã amboae ma amboae rami ijayvu.


text:
Haꞌe gui ma peteĩ nheꞌẽ ou vy ojexa uka Senhor renonde. Haꞌe vaꞌe aipoeꞌi: “Xee ma ambotavy ꞌrã” heꞌi. Haꞌe rã Senhor oporandu: “Mbaꞌe py haꞌvy?”


text:
Ombovai: “Aa ꞌrã nheꞌẽ imbotavyarã aĩ ixupegua profeta kuery haꞌe javi juru re”, heꞌi. Haꞌe rami rã Senhor aipoeꞌi: “Ndee ma rembotavy ꞌrã, amboae kuery gui ndepoꞌakave vy. Tereo haꞌvy, ejapo haꞌe rami”, heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã kovaꞌe profeta kuery ndevygua ikuai vaꞌe juru re Senhor omoĩ raꞌe nheꞌẽ nembotavyarã. Haꞌe rã Senhor ae nderovai ijayvu mbaꞌemo vai oiko aguã re — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Quenaana raꞌy Zedequias onhemboja vy oipete Micaías. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ma rupi tu haꞌvy xegui Senhor nheꞌẽ oẽ ndereve ijayvu aguã? 


text:
Haꞌe gui Israel pygua huvixa ju aipoeꞌi: — Pejopy ke Micaías, haꞌe pemboaxa tetã ruvixa Amom haꞌe huvixa raꞌy Joás po py.


text:
Haꞌe vy aipopeje: “Po rami huvixa ijayvu: ‘Pemboty nhuã py kovaꞌe ava, haꞌe pembojexavai mbojape haꞌe yy ruxãꞌi kuerei pemeꞌẽa py, ajevy porã ju eꞌỹa ja’, heꞌi.” 


text:
Haꞌe ramo Micaías aipoeꞌi: — Teĩ xapyꞌa rei anhetẽ ri rejevy porã ramo Senhor ayvu rupi eꞌỹ xeayvu ramo ma ꞌrã. Aipoeꞌive ju: — Peẽ kuery haꞌe javi, pendu pota povaꞌe re! — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Ramote-Gileade tetã katy Israel pygua huvixa jogueraa Judá pygua huvixa Josafá reve.


text:
Israel pygua huvixa aipoeꞌi Josafá pe: — Xee ma amboae rami anhemonde reve ꞌrã aa joe apuꞌã aguã katy. Haꞌe rã ndee ma ndeao py ae ꞌrã renhemonde — heꞌi. Haꞌe rami vy Israel pygua huvixa amboae rami onhemonde reve oo joe opuꞌãa py. 


text:
Síria pygua huvixa aipoeꞌi ma voi okaróxa mboguataa trinta e dois huvixa ikuai vaꞌe pe: “Pepuꞌã eme ou vaꞌe-vaꞌe rovai, yvatekueve ikuai teĩ, haꞌe rã Israel pygua huvixa rovai anhoꞌi”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui huvixa karóxa mboguataa kuery ma Josafá oexa vy — Pevaꞌe ae ri nhiꞌã Israel pygua huvixa — heꞌi okuapy. Haꞌe vy haꞌe katy ojeꞌoi ojoko aguã. Haꞌe ramo Josafá ojapukai.


text:
Haꞌe gui huvixa karóxa mboguataa kuery ma Israel pygua huvixa eꞌỹ ae raꞌea oikuaa vy oejapa ju ojeꞌoivy. 


text:
Haꞌe gui ma peteĩ ava guyrapa xã omoatã vy opoia katy rei opoi vy onhyvõ Israel pygua huvixa pexo regua paꞌũa py rive. Haꞌe ramo aipoeꞌi guembiguai karóxa mboguataa vaꞌe pe: — Ejere joe opuꞌãa mbyte gui xereraa aguã, mbaꞌeta xepyxoa ma — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma joe opuꞌãve tema okuapy. Haꞌe rã huvixa ma Síria kuery oexaa py omopuꞌãa imoiny ikaróxa py, haꞌe ijaia gui huguy onheẽ oiny karóxa py rupi. Haꞌe rire kaꞌaru ma jave omano.


text:
Kuaray ndojopevei ma jave onhendu peteĩ ayvu xondaro kuery ikuaia rupi, “Peteĩ-teĩ tapeo pendekoa katy, peteĩ-teĩ tapeo pendeyvy katy ae”, heꞌi vaꞌe. 


text:
Haꞌe rã ikaróxa ma Samaria py yy ojoko pyre yvýry ojoi ramo jagua oere okuapy huvixa ruguykue, Senhor aipoeꞌiague rami vy. Haꞌe vaꞌe yy py kunhague itavy rei vaꞌe voi ojau ꞌrã. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Acabe rekokue regua. Haꞌe rami avi oorã marfim gui anho ojapoague, tetã haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe rami py Acabe ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo taꞌy Acazias ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Israel pygua huvixa Acabe irundy maꞌetỹ re ma oĩ jave py Asa raꞌy Josafá oĩ Judá kuery ruvixarã.


text:
Huvixa oĩ ypyꞌi jave Josafá ma trinta e cinco maꞌetỹ oguereko. Haꞌe vy vinte e cinco maꞌetỹ re huvixa oĩ Jerusalém py. Ixy rery ma Azuba, Sili rajy.


text:
Haꞌe ma nguu Asa oikoague rupi ae oiko. Haꞌe vaꞌe rupi oikoa gui ndojepeꞌai vy haꞌevea ramigua meme ojapo Senhor renonde.


text:
Haꞌe rami teĩ yvyꞌã rupi ombojerovia atyrã ojapo pyre ndoipeꞌai ramo haꞌe vaꞌe py heta vaꞌe kuery mbaꞌemo omeꞌẽ haꞌe heakuã porã vaꞌe oapy tema okuapy.


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Josafá rekokue regua. Haꞌe rami avi opoꞌakaa oexa ukaague, joe opuꞌãague, haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
Haꞌe rami avi oyvy gui oipeꞌapa avakue taꞌangaa pegua itavy rei vaꞌekue, nguu Asa teri oĩ jave py opyta vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Josafá ojapo kanoã guaxu Társis guigua Ofir katy ouro re oo aguã, vaꞌeri ndooi, Eziom-Geber py kanoã guaxu opẽmba rã.


text:
Acabe raꞌy Acazias aipoeꞌi Josafá pe: — Xerembiguai kuery tojeꞌoi avi kanoã guaxu py nerembiguai kuery reve — heꞌi teĩ Josafá ndoipotai. 


text:
Haꞌe gui Josafá ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa tetã guamoĩ Davi rekoague py. Haꞌe gui taꞌy Jeorão ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Acazias oĩ jave guare</n> Haꞌe gui Judá pygua huvixa Josafá dezessete maꞌetỹ re ma oĩ jave py Acabe raꞌy Acazias oĩ Israel pygua huvixarã, Samaria py. Haꞌe vy mokoĩ maꞌetỹ peve opena Israel kuery re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde rupi, mbaꞌeta nguu haꞌe oxy oikoague rami ae oiko, haꞌe Nebate raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavypa ague rupi. Haꞌe rami vy Baal pe rive oiko omboetea py. Haꞌe rami py ojapo Senhor Israel kuery ruete ipoxy aguã rami, nguu ojapoague haꞌe javi rami ae ju.


text:
<n>Mokoĩa kuaxia huvixave rei kuery rekokue oĩa</n> <n> Huvixa Acazias pe profeta Elias ayvu omombeꞌua ague</n> Huvixa Acabe omano ma rire Moabe kuery opuꞌã okuapy Israel kuery rovai. 


text:
Haꞌe gui huvixa Acazias ma Samaria tetã py oikoa py peteĩ oo yvateve vaꞌe py janelo oĩ vaꞌe gui hoꞌa vy imbaꞌeaxy vaipa. Haꞌe rami vy guembiguai kuery omondouka oayvu reraarã. Haꞌe kuery pe aipoeꞌi: — Tapeo, peporandu Ecrom pygua kuery ruete Baal-Zebube pe, aikuaa aguã xembaꞌeaxya gui akuera ꞌrã, tyrã pa anya — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Tisbé pygua Elias pe Senhor-a guigua anjo aipoeꞌi: — Epuꞌã ke, tereo penhovaexĩ aguã Samaria pygua huvixa rembiguai kuery reve. Aipoꞌre haꞌe kuery pe: “Xapyꞌa rei ndaꞌu Israel yvy re ndaꞌipoi ri Nhanderuete, Ecrom pygua ruete Baal-Zebube pe rive peporandu aguã?


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor aipoeꞌi uka: ‘Nderupa ndetuia gui nderevyvei ꞌrã, remano ꞌrãe’, heꞌi uka”, ꞌre ꞌrã. Haꞌe rire Elias oo ju. 


text:
Haꞌe gui tembiguai kuery ma huvixaa py ju ojevy. Haꞌe rã oporandu haꞌe kuery pe: — Mbaꞌe tu oiko, pejevy aguã? 


text:
Haꞌe kuery ombovai: — Peteĩ ava orerovaexĩ ouvy kuri. Haꞌe vy aipoeꞌi orevy: “Tapeo ke, pejevy ju huvixa penembouarea py. Haꞌe vy aipopeje ixupe: ‘Po rami Senhor ijayvu: Xapyꞌa rei ndaꞌu Israel yvy re ndaꞌipoi ri Nhanderuete, Ecrom kuery ruete Baal-Zebube pe rive reporandu uka aguã? Haꞌe nunga rupi nderupa ndetuia gui nderevyvei ꞌrã, remano ꞌrãe’ ”, heꞌi kuri. 


text:
Haꞌe ramo huvixa oporandu haꞌe kuery pe: — Mbaꞌexagua ava tu penerovaexĩ ouvy vy haꞌe rami ijayvu raꞌe? 


text:
Ombovai vy — Mbaꞌemo pirekue py onhemonde haꞌe vaka pire py ikuꞌaxã vaꞌe — heꞌi okuapy. Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ko Tisbé pygua Elias ae raꞌe. 


text:
<n> Elias-a py mboapy xondaro ruvixa oo rã guare</n> Haꞌe gui Elias oĩa katy huvixa omondouka peteĩ xondaro ruvixa cinqüenta avakue re opena vaꞌe, ixupegua xondaro kuery haꞌe javi reve. Haꞌe ramo haꞌe kuery ma profeta oĩa katy oẽ jogueravy. Yvyty apyte áry oguapy oinya py ovaẽ vy xondaro ruvixa aipoeꞌi ixupe: — Nhanderuete remimboꞌe, huvixa ma “Toguejy ke”, heꞌi uka. 


text:
Haꞌe rã Elias ombovai xondaro ruvixa cinqüenta re opena vaꞌe pe: — Xapyꞌa rei xee Nhanderuete remimboꞌe ri aiko ramo toguejy haꞌvy tata yva gui, tanemomba, ndevygua cinqüenta avakue reve — heꞌi ramove yva gui tata hoꞌa xapyꞌa vy omomba, cinqüenta vaꞌekue guive. 


text:
Haꞌe gui ma haꞌe oĩa katy huvixa omondoukave ju xondaro ruvixa cinqüenta avakue reve. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ju aipoeꞌi ixupe: — Nhanderuete remimboꞌe, huvixa ma “Toguejy pojava ke”, heꞌi uka. 


text:
Elias ombovai vy aipoeꞌi ixupe: — Xapyꞌa rei rã xee Nhanderuete remimboꞌe ri aiko ramo toguejy tata yva gui, haꞌe tanemomba, ndevygua cinqüenta avakue reve — heꞌi ramove yva gui Nhanderuete guigua tata hoꞌa vy omomba, cinqüenta vaꞌekue guive. 


text:
Haꞌe gui mboapykuea ma huvixa omondouka xondaro ruvixa cinqüenta avakue reve. Haꞌe ramo xondaro ruvixa oo vy oẽ yvyꞌã re, haꞌe Elias renonde py oĩ guenapyꞌã re. Haꞌe vy ixupe ojerure vy aipoeꞌi: — Nhanderuete remimboꞌe, ajerure ndevy: Tovare xerekove xere remaꞌẽa rupi, haꞌe kovaꞌe nerembiguai kuery cinqüenta ikuai vaꞌe rekove guive.


text:
Mbaꞌeta yva gui tata hoꞌa vy omomba rakaꞌe mokoĩve xondaro ruvixa, ixondaro cinqüenta ikuai vaꞌekue reve. Haꞌe nunga rupi tovare xerekove xere remaꞌẽa rupi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Senhor-a guigua anjo aipoeꞌi Elias pe: — Eguejy ke pevaꞌe reve, ekyje eme guive — heꞌi. Haꞌe ramo opuꞌã vy oguejy ovy hexeve huvixaa katy.


text:
Haꞌe gui ma huvixa pe aipoeꞌi: — Po rami Senhor ijayvu: “Mbaꞌe re tu nerembiguai kuery remondouka Ecrom kuery ruete Baal-Zebube pe oporandu vaꞌerã? Israel yvy re ndaꞌu ndaꞌipoi ri Nhanderuete, ixupe reporandu aguã? Haꞌe nunga rupi upe vaꞌe tupa ndetuia gui nderevyvei ꞌrã, remano ꞌrãe”, heꞌi. 


text:
<n> Acazias omanoague</n> Haꞌe gui ma huvixa omano, Senhor ayvu Elias omombeꞌuague rami vy. Haꞌe gui Acazias taꞌy vaꞌeꞌỹ ramo tyvy Jorão ju oĩ hekovia. Josafá raꞌy Jeorão Judá pygua huvixa oĩ rire mokoĩ maꞌetỹ raiꞌi maa py omboypy opena aguã. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Acazias rekokue regua. Haꞌe rami avi hiꞌarandua haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
<n> Elias rupive Eliseu ooague</n> Haꞌe gui Senhor ma yvate katy omboaguyje ta heravy Elias peteĩ yvytu jere rupi. Haꞌe rami jave Elias oo Gilgal gui, hupive Eliseu oo avi.


text:
Haꞌe ramo Elias aipoeꞌi Eliseu pe: — Epyta ke apy, mbaꞌeta Senhor xemondouka ta Betel katy. Eliseu ombovai: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe nderekove rupi avi aura vy aipoaꞌe: Xee ma noromondoukai ꞌrã ndee anhoꞌi — heꞌi. Haꞌe rami vy oguejy jogueravy Betel katy. 


text:
Haꞌe gui Betel py profeta kuery remimboꞌe ikuai vaꞌe oẽmba jogueruvy Eliseu ovaexĩ aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Reikuaa ma pa kuriveꞌi Senhor omboaguyje heravy ꞌrãa nderuvixa neakã áry rupi? Ombovai: — Xee voi aikuaa ae ma. Pekyrirĩ ke — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Elias aipoeꞌi Eliseu pe: — Epyta ke apy ae, mbaꞌeta Senhor ma Jericó katy ju xemondouka ta. Ombovai: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe nderekove rupi avi aura vy aipoaꞌe: Xee ma noromondoukai ꞌrã ndee anhoꞌi — heꞌi vy jogueraave ju Jericó katy. 


text:
Haꞌe gui Jericó py profeta kuery remimboꞌe ikuai vaꞌe oẽmba jogueruvy Eliseu ovaexĩ aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Reikuaa ma pa kurive Senhor omboaguyje heravy ꞌrãa nderuvixa neakã áry rupi? Ombovai: — Xee voi aikuaa ae ma. Pekyrirĩ ke — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma ixupe Elias aipoeꞌi: — Epyta ke apy, mbaꞌeta Senhor xemondouka ta Jordão yakã katy. Ombovai: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe nderekove rupi avi aura vy aipoaꞌe: Xee ma noromondoukai ꞌrã ndee anhoꞌi — heꞌi vy joupive ju jogueraa. 


text:
Ojeꞌoi avi cinqüenta avakue profeta kuery remimboꞌe vaꞌe. Haꞌe gui Jordão yakã rembe re mokoĩve opyta ramo hembiguai kuery voi opytapa okuapy mombyryꞌi.


text:
Haꞌe gui ma Elias oao puku omboi vy oipokapa, haꞌe oinupã yy. Haꞌe ramo yy ma mbyte rupi ojaꞌo. Haꞌe ramo mokoĩve ipiru reia rupi oaxa jogueravy. 


text:
<n> Yva re Elias ogueraague</n> Haꞌe gui mokoĩve oaxa ma vy Elias aipoeꞌi Eliseu pe: — Ejerure xevy peteĩ ndevy ajapo aguã, ndegui xepeꞌaa eꞌỹꞌi re. Eliseu aipoeꞌi: — Ajerure xevy pe hetave remboaxa aguã nenheꞌẽ — heꞌi. 


text:
Elias ombovai: — Haxy vaꞌe re ri rejerure, teĩ xapyꞌa rei ndegui xepeꞌaa jave xerexa ri ramo rejejureague rami ae ꞌrã oiko. Haꞌe rã ndaxerexai ri ramo ndoikoi ꞌrã rerejureague — heꞌi. 


text:
Mokoĩve oove haꞌe jogueroayvu jogueravy teri reve haꞌe kuery mbyte ojekuaa xapyꞌa peteĩ karóxa haꞌe kavaju tata revegua, joegui ombojaꞌo. Haꞌe rã Elias ma yvate katy oipeꞌaa heravy peteĩ yvytu jere mbyte py.


text:
Haꞌe nunga Eliseu oexa hoꞌamy vy ojapukai: — Xeru, xeru! Haꞌvy Israel kuery karóxa haꞌe kavaju árygua kuery! — heꞌi vyve ndoexa jevyvei. Haꞌe vy oao ojopy vy omondoro mbyte rupi.


text:
Haꞌe vy ojopy Elias mbaꞌe vaꞌekue ao puku ixupe guarã oity vaꞌekue. Ojopy heravy vy ojevy ju. Haꞌe gui ovaẽ ju hoꞌamy Jordão yakã rembe re.


text:
Haꞌe vy ao puku Elias oity vaꞌekue py oinupã yy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mamo tu oĩ Senhor Elias ruete vaꞌe? — heꞌi vy yy oinupã ramove ojaꞌo mbyte rupi. Haꞌe ramo Eliseu oaxa ju ouvy. 


text:
<n> Profeta remimboꞌe kuery Elias oeka teĩ okuapyague</n> Haꞌe nunga profeta kuery remimboꞌe henonde rupi ikuai vaꞌe haꞌe nunga oexa okuapy, Jericó py ikuaia py ae. Haꞌe vy ijayvu: — Elias re nheꞌẽ oĩ vaꞌekue ma Eliseu re ju oĩ raꞌe — heꞌi okuapy. Haꞌe vy ovaexĩ aguã katy jogueru, haꞌe henonde ojeroꞌa okuapy yvy peve.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Apy ore neremimboꞌe kuery regua ikuai cinqüenta avakue ipyꞌa guaxukueve vaꞌe. Emondouka na nderuvixa oeka aguã. Xapyꞌa rei rã Senhor guigua nheꞌẽ ogueraa ri teĩ, oeja nho ꞌrã peteĩ yvyty áry, eꞌỹ vy yvyꞌã guy katy mbaꞌe. Ombovai vy — Pemondouka eme — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery onheaꞌãve tema hexeve ramo ndaꞌevei vy — Pemondouka haꞌvy — heꞌi haꞌe kuery pe. Haꞌe ramo omondouka okuapy cinqüenta avakue. Mboapy ára re haꞌe vaꞌe kuery oeka okuapy teĩ ndojoui. 


text:
Haꞌe gui ma Jericó py ojevypa ju Eliseu oĩ teria py. Haꞌe ramo haꞌe kuery pe aipoeꞌi: — “Tapeo eme” ndaꞌei ri tyꞌy rakaꞌe? 


text:
<n> Jericó py yy iporã jevy aguã rami Eliseu ijayvuague</n> Haꞌe gui Eliseu pe tetã pygua avakue aipoeꞌi okuapy: — Xeruvixa, apy ma rexaa rami oretetã oĩ porã ete teĩ yy ma naꞌiporãi, neĩ yvy ma voi naꞌiporãi nhamaꞌetỹ aguã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui Eliseu ma yvu oĩ vaꞌe py oo vy onhoẽ juky yy py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Po rami Senhor ijayvu: “Ajapo kovaꞌe yy iporã ju aguã rami. Haꞌe rami rire ndajojukavei, neĩ mbaꞌemo aju ma voi nomoingo eꞌỹvei ma ꞌrã”, heꞌi.


text:
<n> Kunumigue Eliseu ojojai rei okuapyague</n> Haꞌe gui ma Jericó tetã gui Eliseu oove ju Betel katy. Tape rupi oo oiny ramo amongue kunumigueꞌi oẽ jogueruvy tetã katy gui. Haꞌe vaꞌe kuery ojojai reia rupi aipoeꞌi okuapy ixupe: — Neĩ ke akã perõ, eẽ ke eovy. Neĩ ke akã perõ, eẽ ke eovy — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe ramo Eliseu guakykue katy ojere vy oexa vy haꞌe kuery pe ijayvu vai, Senhor rery rupi. Haꞌe ramove kaꞌaguy gui mokoĩ urso oẽ ouvy vy omboaꞌypa quarenta e dois kunumigue ikuai vaꞌekue. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Jorão oĩ jave guare</n> Haꞌe gui ma Acabe raꞌy Jorão ju oĩ Israel kuery ruvixa. Samaria tetã py oĩ ypy, dezoito maꞌetỹ re ma Judá pygua huvixa Josafá oĩ rire. Haꞌe vy doze maꞌetỹ re oĩ.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Senhor renonde rupi haꞌeveꞌỹa ramigua ojapo. Haꞌe rami avi nguu rami eteꞌỹ ojapo, neĩ oxy rami eꞌỹ guive. Mbaꞌeta oipeꞌa Baal peguarã ita nguu omoꞌã vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ Nebate raꞌy Jeroboão ojejavyague rupi ae tema oiko, Israel kuery oguerojejavya py. Haꞌe rami oikoa gui ndojepeꞌai ae. 


text:
<n> Huvixa kuery Moabe pygua kuery oitypa ꞌrãa rami Eliseu omombeꞌu ma voiague</n> Haꞌe gui Moabe pygua huvixa Mesa vaꞌe ma mymba kuery re opena vaꞌe ramo ixugui Israel pygua huvixa okobra jepi ꞌrã cem mil vexaꞌi raꞌy haꞌe gui cem mil vexaꞌi ava rague.


text:
Judá pygua huvixa Josafá pe voi aipoeꞌi uka: — Moabe pygua huvixa opuꞌã ma xerovai. Ndee voi pa reo ꞌrã xereve Moabe kuery rovai re nhapuꞌã aguã? Ombovai: — Xee aa ꞌrã. Xee voi aa ꞌrã ndee rami, xevygua avakue ma ndevygua avakue rami avi ꞌrã ikuai, haꞌe xerymba kavaju kuery ma nerymba kuery rami avi ꞌrã ikuai ndepo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Jorão oporandu: — Mavaꞌe tape rupi ꞌrã tu jajeꞌoi? Ombovai: — Edom tekoa eꞌỹa rupi tape oĩ vaꞌe rupi rima haꞌeve — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy huvixa Israel pygua, Judá pygua haꞌe Edom pygua reve jogueraa. Haꞌe gui sete araa py ma haꞌe kuery oguataa rupi ndaꞌipovei ma yy xondaro kuery haꞌe mymba kuery ogueraa vaꞌe pe.


text:
Haꞌe ramo Israel pygua huvixa aipoeꞌi: — Aikore! Mbaꞌeta mboapy huvixa jaiko vaꞌe Senhor nhanerenoĩ nhanemboaxapa aguã Moabe kuery po py. 


text:
Haꞌe rã Josafá oporandu: — Ndoikoi pa apy Senhor pegua profeta, ixupe ranhe Senhor pe nhaporandu uka aguã? Haꞌe ramo peteĩ Israel pygua huvixa rembiguai oĩ vaꞌe ombovai: — Apy ma oĩ Safate raꞌy Eliseu, Elias ojepoei aguã yy ogueru vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Josafá aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ma oikuaa ꞌrã Senhor guigua ayvu — heꞌi ramo Eliseu-a katy Josafá reve jogueraa huvixa Israel haꞌe Edom pygua. 


text:
Haꞌe rami teĩ Eliseu aipoeꞌi Israel pygua huvixa pe: — Mbaꞌe tu areko ndereve? Tereo ke eporandu nderu haꞌe ndexy pegua profeta kuery pe ae. Haꞌe rã Israel pygua huvixa aipoeꞌi ixupe: — Ndaꞌevei, mbaꞌeta Senhor ae mboapyve huvixa roiko vaꞌe orerenoĩ vaꞌekue Moabe kuery po py oremboaxa aguã — heꞌi. 


text:
Eliseu aipoeꞌive ju: — Anhetẽ ete Senhor ipoꞌakapa haꞌe oikove vaꞌe henonde rupi xee aikoa vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Judá pygua huvixa Josafá xee namboetei vaꞌe rire naendu potai ꞌrãgue ndeayvua, neĩ ndere namaꞌẽi ꞌrãgue guive.


text:
Haꞌe gui peru haꞌvy xea py peteĩ imbaꞌepu vaꞌerã — heꞌi. Haꞌe ramo oĩa py imbaꞌepu vaꞌe ombopu jave Eliseu re ou Nhanderuete poꞌakaa.


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Po rami Senhor ijayvu: “Pejoꞌo-joꞌo ke yvy kovaꞌe yvyugua haꞌe javi rupi”, heꞌi.


text:
Mbaꞌeta Senhor ijayvuve ju: “Yvytu napendui, haꞌe oky ndapexai teĩ kovaꞌe yvyugua haꞌe javi rupi ꞌrã tynyẽ yy. Haꞌe ramo peẽ kuery peyꞌu ꞌrã, penerymba vaka haꞌe penerymba kuery haꞌe javi guive”, heꞌi.


text:
Pembovaipa ꞌrã haꞌe kuery retã ikorapa haꞌe yvatekueve vaꞌe haꞌe javi. Pejayapa ꞌrã yvyra porãgue, haꞌe pembotypa ꞌrã yvu ikuai vaꞌe haꞌe javi. Haꞌe gui mbaꞌety porãgueve haꞌe javi rupi ꞌrã pemombo ita — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma koꞌẽgue mbaꞌemo aju omeꞌẽa jave omaꞌẽ rã Edom yvy katy gui yy ou xapyꞌa vy omonyẽmba yvy. 


text:
<n> Moabe kuery oitypaa ague</n> Haꞌe gui ma Moabe kuery oendupa okuapy haꞌe kuery rovai huvixa kuery opuꞌã aguã ouague. Haꞌe rami vy omboatypa tembiporu revegua ma guive rã, kunumigueve haꞌe tujakueve vaꞌe voi. Oyvy apy rupi omoĩmba avi imbokuapy harõarã.


text:
Haꞌe gui koꞌẽgue yy áry rupi kuaray oẽ jekuaa jave Moabe kuery ovypa vy guenonde katy rupi omaꞌẽ okuapy rã yy tuguy rami ojekuaa.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Pevaꞌe tu tuguy rima. Huvixa kuery meme nhiꞌã nhomomba raꞌe, jojukaa py! Haꞌe gui Moabe kuery, aỹ ma jaa jajopy imbaꞌe rei-reikue! — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Israel kuery ikuaia py haꞌe kuery ovaẽ rã Israel kuery opuꞌãmba vy oitypa Moabe kuery. Haꞌe rã haꞌe kuery gui onhamba. Haꞌe ramo ijyvy re Israel kuery oo vy haꞌe py voi ojukapa okuapy Moabe kuery regua.


text:
Haꞌe vy ombovaipa hetã ikuai vaꞌe, haꞌe vy mbaꞌety porãgueve rupi peteĩ-teĩ omombo ita, omonyẽmba peve. Ombotypa yvu ikuai vaꞌe, haꞌe ojayapa yvyra iporãgueve ikuai vaꞌekue. Quir-Haresete py anho hiꞌaĩ teri tetã kora, vaꞌeri nhemoatã vaꞌe revegua kuery ojokopa vy ojukapa avi okuapy. 


text:
Haꞌe gui Moabe pygua huvixa ma hovaigua kuery ipoꞌakave ta ramo oexa vy setecentos avakue kyxe revegua ogueraa ngupive, Edom pygua huvixa reve jogueroꞌa aguã, teĩ novaẽ reguai.


text:
Haꞌe rami vy ojopy guaꞌy jypykueꞌi, guekovia huvixarã omoĩ vaꞌerã vaꞌe, haꞌe vy ikora áry ae ojuka vy oapypa. Haꞌe rami rã Israel kuery rovai ju ojerovia reive okuapy. Haꞌe ramo ojepeꞌapa haꞌe gui, oyvy katy ae ju ojevy aguã. 


text:
<n> Imeveꞌỹ vaꞌe pe azeite oata eꞌỹ aguã rami Eliseu ojapoague</n> Haꞌe gui peteĩ profeta remimboꞌe raꞌyxykue imeveꞌỹ vaꞌe ojerure Eliseu pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeme neremimboꞌe oiko vaꞌekue ma omano. Ndee voi reikuaa Senhor renonde ojererokyjea rupi oikoague. Haꞌe gui aỹ mbaꞌemo porukaare ovaẽ ta ma ouvy xepiꞌa kuery mokoĩve ogueraa aguã escravo-rã. 


text:
Haꞌe ramo Eliseu oporandu ixupe: — Mbaꞌe tu ajapo ꞌrã ndevy? Emombeꞌu ke mbaꞌe pa rereko ndero py. Kunha vaꞌe ombovai: — Xee nerembiguai mbaꞌeve ndarekoi xero py, peteĩ ryru azeite eꞌỹ vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Eliseu aipoeꞌi: — Tereo haꞌvy, hyrurã re ejerure ndero katyꞌi rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi pe. Hyrukue anho eru, mboapyꞌi eꞌỹ taꞌvy.


text:
Haꞌe gui ma eike ju ndero py, haꞌe emboty ju okẽ, ndepiꞌa kuery reve penhembotypa aguã. Haꞌe vy azeite rereko vaꞌe enhoẽ hyru rejou vaꞌekue haꞌe javi py. Haꞌe vy ke erova tynyẽ vaꞌe-vaꞌe ijyke katy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma oĩa gui kunha vaꞌe ojepeꞌa vy onhembotypa opiꞌa kuery reve. Haꞌe gui oxy oĩa py haꞌe kuery hyru omboaxa rã ixy omonyẽ tema.


text:
Hyru omonyẽmba ma vy ixy aipoeꞌi peteĩ opiꞌa pe: — Eru ju peteĩ hyrurã. Haꞌe vaꞌe ombovai: — Apy ma ndaꞌipovei ma hyrurã — heꞌi. Haꞌe ramove azeite opa. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe oo vy omombeꞌu Nhanderuete remimboꞌe vaꞌe pe. Haꞌe ramo haꞌe aipoeꞌi: — Tereo, evende azeite, haꞌe gui epagapa rereveague. Haꞌe gui hembyrekue ma topyta ndepiꞌa kuery reve peꞌu vaꞌerã. 


text:
<n> Suném pygua kunha Eliseu oipytyvõague</n> Peteĩ ára Eliseu oaxa ovy Suném tetã rupi. Haꞌe py ma oiko peteĩ kunha oguerekopa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma oenoĩ okaru aguã. Haꞌe rupi oaxa nhavõ ovaẽ kuerei ꞌrã haꞌe py okaru aguã. 


text:
Kunha vaꞌe aipoeꞌi ome pe: — Xee aexa rã kovaꞌe ava nhandea rupi oaxa jepi vaꞌe ma Nhanderuete remimboꞌe ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe nunga rupi jajapo na yvate katy peteĩ opy jaꞌoꞌi oke atyrã. Ita gui ꞌrã jajapo uka huparã nhamoĩ aguã haꞌe py, mesa, tenda haꞌe tataendy rendarã, nhandero py ovaẽ vy haꞌe py oke aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi guembiguai Geazi pe: — Enoĩ ranhe Suném pygua kunha — heꞌi ramo oenoĩ rã kunha vaꞌe oĩ profeta oĩa py. 


text:
Eliseu aipoeꞌi uka kunumi vaꞌe pe: — Aipoꞌre kunha vaꞌe pe: “Maꞌẽ, orere repena porã opa mbaꞌe py. Mbaꞌe ꞌrã tu haꞌvy ajapo ndevy? Oiko pa nderekovia huvixa pe ajerure aguã? Tyrã pa xondaro kuery ruvixa pe?” ꞌre ꞌrã ixupe. Kunha vaꞌe ombovai: — Arekopa rei apy xeretarã kuery mbyte py aikoa py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo profeta oporanduve ju: — Mbaꞌexagua ndaꞌu ajapo ꞌrã ixupe? Geazi ombovai: — Neꞌexa, haꞌe ndoguerekoi omemby, ime tujaꞌi ma guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo profeta aipoeꞌi: — Peteĩ maꞌetỹa py kovaꞌe ára ojeupity jevy ma jave reikuavãꞌi ꞌrã peteĩ kyrĩ vaꞌe — heꞌi. Kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Any teve xeruvixa, Nhanderuete remimboꞌe reiko vaꞌe. Ndeapu eme xee nerembiguai pe — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire kunha vaꞌe oguerekoꞌi ma. Haꞌe vy peteĩ maꞌetỹ opaa py porã oikuavã peteĩ avaꞌi, Eliseu aipoeꞌiague rami vy. 


text:
Haꞌe vy nguu pe — Xeakã raxy! — heꞌi. Haꞌe ramo guembiguai kunumi vaꞌe pe tuu — Eraa na ixya py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo oupi vy ogueraa ixya py. Haꞌe ramo guenapyꞌã áry oikuavã ranhe imoiny, haꞌe gui kuaray mbyte jave omano.


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe oguerojeupi heravy vy onhono inony Nhanderuete remimboꞌe rupa rupi. Haꞌe vy okẽ omboty vy oo ju. 


text:
Haꞌe gui ome oenoĩ uka vy aipoeꞌi uka ixupe: — Embou xea py peteĩ nerembiguai haꞌe peteĩ mburikaꞌi, Nhanderuete remimboꞌe oĩa katy aa ranhe, haꞌe gui ajevy ju aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo ime oporandu: — Mbaꞌe re tu aỹ reo ta ri haꞌe py, jaxy pyau eꞌỹ teri, neĩ sábado eꞌỹ guive vaꞌeri? Kunha vaꞌe ombovai: — Tove ri, haꞌeve ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe ombokupe árygua ukapa mburikaꞌi. Haꞌe vy aipoeꞌi guembiguai pe: — Eraa, eroguata tema, eropytuꞌu eme guive, xee amombytuꞌu uka eꞌỹa ja — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma kunha vaꞌe oo vy Nhanderuete remimboꞌe oĩa py ovaẽ, Carmelo yvyty re. Haꞌe ramo mombyry teri oexa vyve aipoeꞌi guembiguai Geazi pe: — Pee ma ou jekuaa oiny Suném pygua kunha.


text:
Eẽ ke eovy reovaexĩ aguã, haꞌe vy aipoꞌre ixupe: “Haꞌeve vai pa ndee, neme haꞌe ndepiꞌa voi?” ꞌre. Oporandu rã kunha vaꞌe ombovai: — Haꞌevepa rei — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma yvyty re Nhanderuete remimboꞌe oĩa py kunha vaꞌe ovaẽ vyve oikuavã ipy. Haꞌe ramo Geazi oipeꞌa aguã ovaẽ ta ramo ixupe Nhanderuete remimboꞌe aipoeꞌi: — Tove katu, mbaꞌeta onheꞌẽ py ndaꞌevei ete vaꞌe oendu. Haꞌe nunga ma Senhor onhomi xegui, ndoikuaa ukaxei vy. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Xeruvixa, xapyꞌa rei ndaꞌu ndevy ajerure vaꞌekue xepiꞌarã re? “Xembotavy eme ke”, haꞌe vaꞌekue eꞌỹ ri? — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui profeta aipoeꞌi Geazi pe: — Eiko katu ke, ejopy xembaꞌe popoka, haꞌe tereo. Xapyꞌa rei amongue reovaexĩ vy ma exarura eme. Ndevy pe amongue oxarura ri ramo embovai eme guive. Haꞌe gui xepopoka remoĩ ꞌrã avaꞌi vaꞌe rova áry — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ ixy aipoeꞌi Eliseu pe: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi, haꞌe nderekove rupi avi aura vy aipoaꞌe: Xee ma ndoroejai ꞌrã — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe voi opuꞌã vy oo ma oiny kunha vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe rã Geazi ma haꞌe kuery renonde rupi oo vy avaꞌi vaꞌe rova áry rupi omoĩ popoka. Haꞌe rami teĩ ndaꞌijayvuẽ nhendui, neĩ ipytuẽa ma voi ndojekuaai. Haꞌe ramo oo ju Eliseu reve nhovaexĩ aguã. Haꞌe vy ixupe omombeꞌu vy aipoeꞌi: — Avaꞌi vaꞌe nomyĩ ae tema — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy tupa oĩa katy oo vy onheno avaꞌi vaꞌe áry rupi. Haꞌe vy ojuru omboja ijuru re, guexa ma hexa re, haꞌe opo ma ipo re, hiꞌáry rupi itui vy. Haꞌe ramo avaꞌi vaꞌe rete hakupa ju ma ovy. 


text:
Haꞌe gui ma opuꞌã ju vy oguata-guata oikovy opy rupi, haꞌe gui ma oo ju haꞌe py. Haꞌe vy avaꞌi vaꞌe áry rupi ju onheno oupy. Haꞌe ramo mae sete-kue vyvoi inhaxiã reve oipeꞌa ju guexa. 


text:
Haꞌe ramo oenoĩ Geazi, haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Enoĩ ke Suném pygua kunha — heꞌi. Oenoĩ ramo kunha vaꞌe ojexa uka hoꞌamy profeta pe. Haꞌe ramo aipoeꞌi kunha vaꞌe pe: — Eraa ju ke ndepiꞌa. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe oike ouvy vy ipy yvyꞌiry rupi oĩ, haꞌe ojeroꞌa yvy katy guenapyꞌã re. Haꞌe gui ma opiꞌaꞌi oupi heravy vy oẽ ju. 


text:
<n> Oja py jojukaarã oĩ vaꞌekue oipeꞌaague</n> Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe yvy re karuai oiko, haꞌe Eliseu ojevy ju Gilgal katy. Haꞌe py ma henonde profeta kuery remimboꞌe kuery oguapypa okuapy. Haꞌe ramo aipoeꞌi guembiguai pe: — Emoĩ ke oja guaxu tata áry, haꞌe vy ejapo tembiꞌu profeta kuery remimboꞌe kuery pe — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo peteĩ oo mbaꞌety rupi mbaꞌemo aju re. Haꞌe vy ojou peteĩ hiꞌy rupi hiꞌa vaꞌe kaꞌaguy reguae. Haꞌe vy hiꞌy gui hiꞌa oipoꞌopa vy omonyẽ oao puku. Haꞌe gui ma ou ju vy oipeꞌãmbaꞌi vy omoĩmba oja py, oexa vaꞌeꞌỹ teri vaꞌeri.


text:
Haꞌe gui ma omeꞌẽ avakue pe hoꞌu aguã. Ojykue hoꞌu teri okuapy reve ojapukai okuapy: — Nhanderuete remimboꞌe! Oja py rima oĩ jojukaarã! — heꞌi okuapy. Hoꞌuve aguã ma voi ndaꞌevei. 


text:
Haꞌe rami rã aipoeꞌi: — Peru ke trigo — heꞌi. Haꞌe vy oja py omoĩ vy aipoeꞌi: — Ejara ju ke, emongaru heta vaꞌe kuery — heꞌi. Haꞌe ramove oja py noĩvei ma raꞌe jojukaarã. 


text:
<n> Vinte mbojape re cem avakue okaru porã okuapyague</n> Haꞌe gui ou peteĩ ava Baal-Salisa gui. Haꞌe vaꞌe ma Nhanderuete remimboꞌe pe ogueru mbojape jypykueꞌi regua voxa py. Vinte mbojape cevada guigua haꞌe hary pyau ogueru. Haꞌe rã Eliseu aipoeꞌi: — Embojaꞌo heta vaꞌe kuery pe hoꞌu aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo hembiguai aipoeꞌi ixupe: — Mbaꞌexa tu amoĩ ta cem avakue ikuai vaꞌe hoꞌu vaꞌerã? Ombovai: — Emeꞌẽ katu heta vaꞌe kuery pe hoꞌu aguã, mbaꞌeta po rami Senhor ijayvu: “Hoꞌu ꞌrã okuapy, haꞌe gui hembyre ju ꞌrã”, heꞌi.


text:
Haꞌe ramo omoĩ haꞌe kuery renonde py. Haꞌe ramo hoꞌu okuapy, haꞌe gui hembyre ju, Senhor ijayvuague rami vy. 


text:
<n> Lepra gui Naamã okueraague</n> Oiko peteĩ Síria pygua huvixa pegua xondaro kuery ruvixa, Naamã hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma huvixa renonde rupi ipoꞌakave vaꞌe haꞌe omboetepy oiko, mbaꞌeta hupive ma Senhor ojapo Síria kuery ipoꞌaka aguã rami. Joe opuꞌãa py ipoꞌakapave. Haꞌe rami avi lepra revegua oiko.


text:
Haꞌe gui Síria gui xondaro kuery ojeꞌoi vy Israel kuery yvy gui voi ogueraa peteĩ kunhaꞌi vaꞌe escravo-rã. Haꞌe vaꞌe ma Naamã raꞌyxy pe oiko ombaꞌeapoa rupi. 


text:
Haꞌe gui ma kunhaꞌi vaꞌe aipoeꞌi herekoa pe: — Xeruvixa Samaria py profeta oiko vaꞌea py oo vaꞌe rire omonguera ꞌrãgue lepra gui — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Síria pygua huvixa ombovai: — Tereo haꞌvy, eguata. Haꞌe rã xee ma peteĩ kuaxia araa uka ꞌrã Israel pygua huvixa pe remeꞌẽ vaꞌerã — heꞌi. Haꞌe ramo oo ma. Ngupive ogueraa dez poyikue prata guigua, seis mil hatãꞌi vaꞌe ouro guigua, haꞌe gui dez ao ngarua pygua.


text:
Ogueraa avi kuaxia Israel pygua huvixa pegua ijayvu imoinya vaꞌe: “Kovaꞌe kuaxia ndea py omeꞌẽa ramove reikuaa ꞌrã xerembiguai Naamã ambouague lepra gui remonguera aguã”, heꞌia vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui ma Israel pygua huvixa kuaxia para ogueroayvu ma vy omondoro oao. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xapyꞌa rei ndaꞌu xee Nhanderuete ri aiko, joekove amboi, eꞌỹ vy anhomoingove aguã rami xepoꞌakapa vaꞌe? Mbaꞌeta xea py ombou kovaꞌe ava lepra gui amonguera aguã. Peikuaa pota ke, haꞌe pexa porã, mbaꞌeta xereve jogueroꞌaxe vy teve ombou — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Nhanderuete remimboꞌe Eliseu oendu Israel pygua huvixa oao omondoroague. Haꞌe vy aipoeꞌi uka huvixa pe: — Mbaꞌe re tu ndeao remondoropa ri? Tou ava xea py, haꞌe vy oikuaa ꞌrã Israel re profeta oikoa — heꞌi uka. 


text:
Haꞌe gui ma Naamã ou guymba kavaju kuery haꞌe karóxa reve. Haꞌe vy ovaẽmba okuapy Eliseu rokẽ rexeiꞌi.


text:
Haꞌe ramo Eliseu omondouka peteĩ guembiguai. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Tereo, ejau sete-kue Jordão yakã py. Haꞌe ramo nderoꞌo oĩ porãmba ju ꞌrã, ndaꞌeve eꞌỹvei ma ꞌrã — heꞌi uka. 


text:
Haꞌe rami rã Naamã ndojou porãi ete. Haꞌe vy aipoeꞌi ovy: — Xee aexaꞌã vaꞌekue teĩ xee aĩa py profeta oẽ hoꞌamy vy ojerure ꞌrãgue Senhor Nguuete rery rupi, haꞌe lepra oĩa áry rupi okuaveꞌẽ reve xemonguera ꞌrãgue.


text:
Haꞌe rã xapyꞌa rei ndaꞌu Damasco py Abana haꞌe Farfar yakã ikuai vaꞌe ma Israel re yakã ikuai vaꞌe gui naꞌiporãive ꞌrã ri? Ndaꞌevei ndaꞌu haꞌe vaꞌe py ae xee ajau aguã, akuera ju aguã? — heꞌi. Haꞌe rami vy ojevy ju ivai reve. 


text:
Haꞌe ramo oĩa py ovaẽ jogueravy ixupegua kuery yvatekueve vaꞌe. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Oreruvixa, xapyꞌa rei profeta mbaꞌemo haxy vaꞌe ojapo uka vaꞌe rire ndee ndaꞌu nderejapoi ꞌrãgue? Mbaꞌeta ndevy pe “Ejau ke, haꞌe rã haꞌeve vaꞌe ju ꞌrã reiko” heꞌi vaꞌekue rive — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã Naamã oo vy Jordão yakã py oguejy sete-kue, Nhanderuete remimboꞌe ijayvuague rami vy. Haꞌe ramove hoꞌo oĩ porã ju kyrĩ vaꞌe roꞌo rami. Haꞌe vy haꞌeve vaꞌe ju oiko. 


text:
Haꞌe gui ma ojevy ju jogueravy Nhanderuete remimboꞌea katy, hexevegua kuery haꞌe javi reve. Ovaẽ ma vy henonde py hiꞌaĩ. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Aỹ aikuaa ma yvy jave rupi ndoikoi Nhanderuete, Israel kuery Ruete eꞌỹ vy. Haꞌe nunga rupi aỹ ma ajerure rejopy aguã mbaꞌemo xee nerembiguai ameꞌẽ vaꞌe. 


text:
Eliseu ombovai: — Anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe henonde rupi aikoa vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ma mbaꞌeve ndaipotai — heꞌi. Haꞌe ramo hexeve onheaꞌã tema ojopy aguã re, vaꞌeri ndoipotai ae. 


text:
Haꞌe rami rã Naamã aipoeꞌi: — Ndereipotai ae ramo ajerure apy gui taraa yvy mokoĩ mburikaꞌi áry. Mbaꞌeta aỹ gui xee nerembiguai ma tuuete raꞌangaa pe rive nameꞌẽvei ꞌrã mymba apy reve ajuka uka vaꞌe, Senhor pe eꞌỹ vy. <n>Haꞌe kuery reko rami vy Israel regua yvy Naamã ogueraa oyvy re, haꞌe py ju omboete aguã Nhanderuete. 


text:
Haꞌe gui aỹ Senhor pe xee hembiguai ajerure ajejavya ombogue aguã re. Mbaꞌeta xeruvixa ma nguuete Rimom pegua opy oike jepi ꞌrã omboete aguã, haꞌe xepo re ojopy ꞌrã oiny. Haꞌe gui xee voi aĩ ꞌrã xerenapyꞌã re Rimom pegua opy ajeroꞌa ainya py. Haꞌe nunga rupi tove Senhor tomboguepa xee hembiguai ajejavya. 


text:
<n> Geazi re ju lepra ovaague</n> Nhanderuete remimboꞌe Eliseu rembiguai Geazi vaꞌe ma aipoeꞌi ojeupe ae: — Xeruvixa ma ndoipotai Síria pygua Naamã omeꞌẽ mbaꞌemo ogueru vaꞌekue. Haꞌe rami avi anhetẽ ete Senhor oikove vaꞌe rupi aura vy aipoaꞌe: Xee ae ꞌrã anha avy hakykue rupi, ixugui ajopy aguã mbaꞌemo — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Geazi oo Naamã oupity aguã. Haꞌe rã Naamã ma hakykue rupi onha ouvy ramo oexa vy opo okaróxa gui ovaexĩ aguã. Haꞌe vy oporandu: — Haꞌeve vai pa? 


text:
Ombovai: — Haꞌevepa rei. Xeruvixa aipoeꞌi uka: “Aỹ ma ou mokoĩ kunumigue profeta remimboꞌe kuery Efraim yvyty reia gui. Emeꞌẽ haꞌe vaꞌe kuery pe peteĩ poyikue prata guigua haꞌe mokoĩ ao ngarua pygua”, heꞌi uka. 


text:
Haꞌe ramo Naamã aipoeꞌi: — Eraa haꞌvy mokoĩ poyikue prata guigua — heꞌi. Haꞌe rami vy ogueraa uka ete vy mokoĩ voxa py ojokua mokoĩ poyikue prata guigua haꞌe mokoĩ ao ngarua pygua. Haꞌe vaꞌe py ombovoyi mokoĩ guembiguai Geazi renonde rupi ogueraa vaꞌerã. 


text:
Haꞌe gui yvyꞌã áry peve ovaẽ ma vy haꞌe kuery po gui ju ojopy, haꞌe omoĩ porã oo py. Avakue omondoukapa ramo ojeꞌoi ju.


text:
Haꞌe ramo oike vy nguvixa renonde py hiꞌaĩ. Ixupe Eliseu oporandu: — Geazi, magui tu reju? Ombovai: — Xee nerembiguai ma mamove rei ndaai — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi ixupe: — Ndea py xenheꞌẽ oĩ avi kuri, ava nerovaexĩ aguã karóxa gui oguejy ouvy jave. Aỹ voi pa haꞌeve prata haꞌe ao rejopy aguã, haꞌe gui oliveira haꞌe uvaty, vexaꞌi haꞌe vaka kuery, tembiguai avakue haꞌe kunhague?


text:
Haꞌe nunga rupi ndere ju ꞌrã Naamã guigua lepra ova, neramymino kuery re guive, rakaꞌe rã peve guarã — heꞌi. Haꞌe ramove lepra yroꞌy rami xiĩ vaꞌe reve ae ojepeꞌa ovy henonde gui. 


text:
<n> Eliseu peteĩ haxa ovu aguã rami ojapoague</n> Haꞌe gui profeta kuery remimboꞌe kuery ikuai vaꞌe aipoeꞌi okuapy Eliseu pe: — Apy ndereve orekuaia ma nhanemboty reiꞌi ete.


text:
Haꞌe nunga rupi toroo Jordão yakã re, haꞌe gui peteĩ-teĩ rogueru aguã yvyra, peteĩ oo nhandekuai atyrã rojapo aguã. Ombovai: — Tapeo haꞌvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery vaꞌe regua peteĩ aipoeꞌi: — Haꞌeve ꞌrã ndee voi reo aguã ore nerembiguai kuery reve. Eliseu ombovai: — Xee aa avi ꞌrã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui peteĩ yvyra hiꞌaĩ vaꞌe oakeꞌo vy haxa oity yy py. Haꞌe ramo ojapukai vy aipoeꞌi: — Aikore xeruvixa! Haxa ma nhombaꞌe aiporu vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Nhanderuete remimboꞌe oporandu: — Mamo tu hoꞌa raꞌe? Haꞌe gui ixupe oexa uka ramo Eliseu peteĩ yvyra ojaya vy omombo yy py. Haꞌe vy ojapo ferro guigua ovu aguã rami.


text:
<n> Síria pygua kuery reve jogueroꞌaa jave Eliseu nhopytyvõague</n> Haꞌe gui Síria pygua huvixa opuꞌã Israel kuery rovai. Haꞌe vy yvatekueve reve nhomongeta vy peteĩ henda re onhembopyꞌaa rupi aipoeꞌi: — Haꞌe py ꞌrãe haꞌeve japyta ranhe aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Israel pygua huvixa pe Nhanderuete remimboꞌe aipoeꞌi uka: — Penheangu ke haꞌe rupi peaxa eꞌỹ aguã, mbaꞌeta haꞌe py ꞌrã Síria pygua kuery oo — heꞌi uka.


text:
Haꞌe ramo Nhanderuete remimboꞌe omombeꞌu ma voi rire ijayvuague katy Israel pygua huvixa voi omondouka guembiguai kuery oikuaa pota vaꞌerã. Haꞌe rami vy oo jepe nho. Haꞌe vaꞌe ramigua ma mbovykue rei eꞌỹ oiko. 


text:
Haꞌe nunga rupi Síria pygua huvixa opyꞌa py ndaꞌevei etea oendu. Haꞌe vy guembiguai kuery oenoĩ vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Pemombeꞌu na xevy nhande kuery vaꞌe regua mavaꞌe tu Israel pygua huvixaa katy oo vaꞌe. 


text:
Haꞌe ramo hembiguai vaꞌe regua ombovai: — Xeruvixa, avave rei ndorooi ri. Haꞌe rami avi profeta Eliseu Israel re oĩ vaꞌe ae ri Israel pygua huvixa pe omombeꞌu kuerei ꞌrã rekeaty py ndeayvua voi — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Tapeo, pexa pota mamo pa oĩa re, xee ajopy uka aguã — heꞌi. Haꞌe gui ma ixupe — Dotã tetã py rima oĩ — ꞌea.


text:
Haꞌe ramo haꞌe katy omondouka kavaju, karóxa haꞌe xondaro kuery ipyꞌa guaxukueve. Pyávy haꞌe kuery ovaẽ vy ojokopa tetã. 


text:
Haꞌe gui ma Nhanderuete remimboꞌe rembiguai ajeꞌiveꞌi reve ovy vy oẽ vy oexa mbovy rei eꞌỹ ikuai vaꞌe, kavaju árygua haꞌe karóxa revegua kuery. Jovaive re ojokopa raꞌe. Haꞌe ramo hembiguai aipoeꞌi Eliseu pe: — Aikore xeruvixa! Mbaꞌe tu jajapo ta? 


text:
Eliseu ombovai: — Ekyje eme. Mbaꞌeta haꞌe kuery reve ikuai vaꞌe gui nhanderevegua kuery hetave — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Eliseu onhemboꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor, ajerure hexa reipeꞌa aguã oexa kuaa aguã rami — heꞌi. Haꞌe ramo hembiguai rexa Senhor oipeꞌa ramo Eliseu yvýry rupi oexa tata revegua kuery kavaju árygua haꞌe karóxa yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui ma hovaigua kuery haꞌe kuery rovai ou ramo Eliseu onhemboꞌe ju Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ajerure ndevy: Embogue ke haꞌe kuery rexa oexa eꞌỹ aguã — heꞌi ramo Eliseu ijayvuague rami vy omboguepa hexa, ndoexai aguã rami. 


text:
Haꞌe gui ma haꞌe kuery vaꞌe regua pe Eliseu aipoeꞌi: — Kovaꞌe tape ma haꞌevea ramigua eꞌỹ, neĩ kovaꞌe tetã oĩ vaꞌe voi. Peju xerakykue, haꞌe rogueraa ꞌrã ava peka vaꞌea katy — heꞌi. Haꞌe rami vy Samaria tetã py ogueraa. <n>Haꞌe kuery ma Eliseu re ae ojeꞌoi vaꞌekue ri oexa eꞌỹ rã Eliseu ogueraa ngovaigua Israel kuery retã mbyte peve, Samaria py ae. 


text:
Haꞌe gui ma Samaria tetã py haꞌe kuery ovaẽ ma ramo Eliseu aipoeꞌi: — Senhor, eipeꞌa ju kovaꞌe avakue rexa, haꞌe kuery oexa ju aguã — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe kuery rexa Senhor oipeꞌa ramo oexa rã Samaria tetã mbyte py raꞌe ma ikuai. 


text:
Ombovai: — Any teve, ejuka eme. Rejuka aguã haꞌeve vaꞌe ma ndee ae kyxe haꞌe nderapa reve rejopy vaꞌekue anho. Haꞌe rã kovaꞌe kuery pe ma eru ruka mbojape hoꞌu vaꞌerã haꞌe yy oyꞌu aguã. Haꞌe gui ma tojevypa ju nguvixaa katy ae — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery pe huvixa ojapo ngaru tuvixa ete vaꞌe. Haꞌe ramo okaru haꞌe oyꞌu okuapy. Haꞌe ramo mae omondoukapa rã nguvixaa katy ju ojeꞌoi. Haꞌe rami rire Síria pygua kuery ndouvei ranhe Israel yvy re mbaꞌemo oipeꞌa aguã. 


text:
<n> Samaria py karuai oikoague</n> Haꞌe vaꞌe rire Síria pygua huvixa Ben-Hadade vaꞌe ma teĩgue ju ojeupegua xondaro kuery omboaty ramo ojeꞌoi vy ojokopa okuapy Samaria tetã.


text:
Haꞌe nunga rupi Samaria py oiko karuai vaikue. Ojokopaa rã tetã mbyte py mburikaꞌi kãgue rive ovende ꞌrã oitenta hatãꞌi vaꞌe prata re, haꞌe apykaxuꞌi repoxi mboapy rai teĩ cinco re ꞌrã ovende. 


text:
Haꞌe gui ma Israel pygua huvixa tetã kora rupi oaxa ovy jave ixupe ojapukai nhendu peteĩ kunha vaꞌe: — Xepytyvõ ke, xeruvixa — heꞌi. 


text:
Huvixa ombovai vy aipoeꞌi: — Senhor nanepytyvõi ri ramo magui tu xee ajou ꞌrã roipytyvõ aguã? Mbaꞌemo moaꞌyĩaty gui, tyrã pa uva onhamiaty gui teve ꞌrã ajou? 


text:
Huvixa oporanduve ju ixupe: — Mbaꞌe tu haꞌvy rereko? Kunha vaꞌe ombovai: — Kovaꞌe kunha xerevegua aipoeꞌi vaꞌekue xevy: “Emeꞌẽ ndepiꞌaꞌi jaꞌu vaꞌerã, haꞌe gui koꞌẽ ramo ma xepiꞌa ju ꞌrã jaꞌu”, heꞌi vaꞌekue xevy.


text:
Haꞌe rami vy xepiꞌaꞌi ranhe nhamomimoi vy jaꞌu. Haꞌe rami teĩ koꞌẽ jevy ixupe xee “Aỹ ma ndepiꞌa ju emeꞌẽ jaꞌu aguã”, haꞌe ramo onhomi — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami kunha vaꞌe ijayvu rã huvixa oendu vy omondoro oao tetã kora rupi oaxa ovya pyve. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery oexa rã oao guýry huvixa onhemonde raꞌe ajukue voxa guigua py rive. <n>Haꞌe kuery reko rami vy ajukue voxa guigua py onhemonde ꞌrã ipyꞌa vai, eꞌỹ vy ndaꞌevei etea oendu vy. 


text:
<n> Eliseu “Heta mbaꞌe ju ꞌrã pejou”, heꞌiague</n> Haꞌe ramo huvixa aipoeꞌi: — Kurive Safate raꞌy Eliseu akã ijaxiꞌy áry gui aipeꞌa eꞌỹ rã Nhanderuete taxemoingo axy oipotaa rami — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy huvixa peteĩ ava omondouka Eliseu-a katy, ngoo py oguapy oiny ramo nhomongeta vaꞌety kuery reve. Tembiguai ovaẽ eꞌỹ mbove ma voi Eliseu aipoeꞌi nhomongeta vaꞌety kuery pe: — Pexa ꞌrã jojuka rive vaꞌe raꞌy xeakã ayaarã ombou vaꞌe. Pexa pota ke, tembiguai ovaẽ jave pemboty okẽ, pejoko guive. Haꞌe vaꞌe rakykue rupi ou avi ꞌrã ri huvixa. Ipy ambua pendu ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe kuery reve ijayvu teri jave ovaẽ nhendu tembiguai. Haꞌe gui huvixa voi ovaẽ, mbaꞌeta aipoeꞌi: “Kovaꞌe mbaꞌemo vai ma Senhor-a gui ae ou ramo mbaꞌe re tu xee arõve ta orerepy aguã?” heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Eliseu aipoeꞌi: — Pejapyxaka ke Senhor ijayvua re. Po rami Senhor ijayvu: “Koꞌẽ rã, kovaꞌe hora rupi rivyvyi, Samaria tetã rokẽ py peteĩ varai trigo kuꞌikue ovendea ꞌrã peteĩ hatãꞌi vaꞌe re rive, haꞌe mokoĩ ryru cevada guigua ma peteĩ hatãꞌi vaꞌe re ꞌrã ovendea”, heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo xondaro ruvixa huvixa pytyvõa vaꞌe ombovai Nhanderuete remimboꞌe: — Senhor haꞌe nunga ombou aguã yva oipeꞌa teĩ haꞌe nunga oiko ꞌrã ndaꞌu? — heꞌi. Profeta ombovai: — Haꞌe nunga nderexa py ae ꞌrã rexa vaꞌeri ndereꞌui ꞌrã taꞌvy. 


text:
<n> Síria pygua kuery onhambaague irundy lepra revegua omombeꞌu okuapyague</n> Tetã rokẽ py irundy avakue lepra revegua ikuai. Haꞌe vaꞌe kuery ma joupe-upe aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌerã tu apy jaguapy jakuapy nhamanomba peve teve?


text:
Xapyꞌa rei “Tetã py jaike” jaꞌe teĩ tetã rupi karuai nhaendu vy nhamanomba ꞌrã haꞌe py. Haꞌe rã “Apy ae ꞌrã jaguapyve nhainy” jaꞌe vy ma nhamanomba avi ꞌrã. Haꞌe nunga rupi aỹve jajeꞌoi Síria pygua kuery ikuaia katy. Haꞌe kuery nhanemoingove ri ramo jaikove ꞌrã. Haꞌe rã nhandejukapa ramo nhamanomba ꞌrãe ma vy — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery ma pytũmba ramove opuꞌãmba Síria pygua ikuaia katy ojeꞌoi aguã. Haꞌe py ovaẽ vy ndoexai avave rei.


text:
Mbaꞌeta Síria pygua kuery ikuaia rupi Senhor oenduka ma voi vaꞌekue kavaju árygua, karóxa revegua haꞌe xondaro kuery hyapu rei nhendu vaꞌe. Haꞌe nunga Síria pygua kuery oendu vy joupe-upe “Pendu ke, Israel pygua huvixa nhanderovai oiporuka raꞌe huvixa heteu regua haꞌe Egito pygua, nhanderovai opuꞌã aguã”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery ojeꞌoipa raꞌe. Haꞌe vy pytũ rupi onhamba vy oejapa ojeꞌoivy oguy ikuai vaꞌe haꞌe guymba kavaju haꞌe mburikaꞌi kuery. Ikuaiague haꞌe javi oeja haꞌekue rami ae. Onhamba ojeꞌoivy oo jepexe vy. 


text:
Haꞌe kuery ikuaiague py lepra revegua kuery ju ovaẽ ma jogueruvy. Peteĩ oguy py oike vy okaru haꞌe oyꞌu okuapy. Haꞌe gui ae oipeꞌa prata, ouro haꞌe ao. Ojeꞌoipa ju vy onhomimba. Haꞌe gui ojevy vy amboae oguy py ju oike vy haꞌe vaꞌe gui voi mbaꞌemo oipeꞌave vy onhomi. 


text:
Haꞌe gui mae aipoeꞌi joupe-upe: — Haꞌeveꞌỹa ramigua jajapo. Kovaꞌe ára ma mbaꞌemo porã nhamombeꞌu aguã ára vaꞌeri nhakyrirĩmba jakuapy. Xapyꞌa rei koꞌẽ rã peve nhamombeꞌu aguã nharõ ramo pavẽ rei ꞌrã oikuaa jajejavy vaꞌea. Haꞌe nunga rupi aỹ ma voi jajeꞌoi, huvixa ro peve nhamombeꞌu aguã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery oo vy ojapukai okuapy tetã rokẽ rarõa kuery pe. Onhemombeꞌu porãꞌi vy aipoeꞌi: — Rojeꞌoi kuri Síria pygua ikuaia py teĩ haꞌe py ma avave rei ndaꞌipoavei ma, nonhenduai guive. Kavaju haꞌe mburikaꞌi kuery ojokua pyre anho ikuai, haꞌe gui oguy voi haꞌekue rami ae ikuai — heꞌi.


text:
Haꞌe gui ma pyavyve huvixa opuꞌã vy aipoeꞌi guembiguai kuery pe: — Aỹ ma xee amombeꞌu ta pẽvy Síria pygua kuery nhandere ojapoague. Haꞌe kuery oikuaapa mbaꞌeve ndajarekoveia. Haꞌe rami vy ikuaia gui mombyryꞌi peve ojepeꞌapa raꞌe mbaꞌety rupi onhemi aguã. Mbaꞌeta aipoeꞌi: “Tetã pygua kuery oẽmba jogueruvy ramo jajopypa ꞌrã oikove reve, tetã py jaike aguã”, heꞌi okuapy raꞌe. 


text:
Haꞌe ramo peteĩ hembiguai vaꞌe regua ombovai vy aipoeꞌi: — Ejou haꞌvy peteĩ nhiruĩ kavaju tetã py hembyre vaꞌekue regua. Nhamondouka ꞌrã avakue haꞌe py oikuaa pota aguã. Mbaꞌeta Israel kuery apy hembyrekue ikuai vaꞌe okanhymba avi ꞌrã Israel kuery mboae rami ae — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo mokoĩ karóxa kavaju revegua ojou rã huvixa omondouka avakue Síria pygua xondaro kuery rakykue. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tapeo pexa pota — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo hakykue rupi ojeꞌoi Jordão yakã peve. Haꞌe vy oexa rã tape rupi omboty rei raꞌe ao haꞌe tembiporu Síria kuery onhamba vy omombopa vaꞌekue. Haꞌe ramo tembiguai kuery ojevypa ju vy omombeꞌupa okuapy huvixa pe. 


text:
<n> Eliseu ayvu ojeupityague</n> Haꞌe gui ma heta vaꞌe kuery oẽmba ojeꞌoivy tetã gui. Haꞌe vy Síria pygua kuery ikuaiague gui oipeꞌapa. Haꞌe Senhor ijayvuague rami vy peteĩ varai trigo ovendea peteĩ hatãꞌi vaꞌe re rive, mokoĩ varai cevada guive haꞌe rami ae avi.


text:
Haꞌe gui huvixa ma xondaro ruvixa ipytyvõaty pe oarõ uka tetã rokẽ. Haꞌe rami teĩ heta vaꞌe kuery okẽ py ae opyrõmba okuapy ramo omano, Nhanderuete remimboꞌe oĩa py huvixa oo jave ijayvuague rami vy.


text:
Haꞌe rami py ojeupity huvixa pe Nhanderuete remimboꞌe ijayvu ma voiague: “Koꞌe rã kovaꞌe hora rivyvyi mokoĩ varai cevada ovendea ꞌrã peteĩ hatãꞌi vaꞌe re Samaria py ae, peteĩ varai trigo guive”, heꞌiague.


text:
Haꞌe jave ma xondaro ruvixa ombovai vaꞌekue Nhanderuete remimboꞌe pe: “ Senhor yva oipeꞌa teĩ povaꞌe ayvu oiko ꞌrã ndaꞌu?” heꞌi vaꞌekue. Haꞌe profeta ju “Haꞌe nunga nderexa py ae ꞌrã rexa vaꞌeri ndereꞌui ꞌrã taꞌvy”, heꞌi vaꞌekue.


text:
<n> Kunha Suném pygua pe mbaꞌemo oguereko vaꞌekue omeꞌẽ ukapaa jevyague</n> Haꞌe gui Eliseu ijayvu ju avaꞌi omboete ju vaꞌekue xy pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: <n>Kunha vaꞌe piꞌa Eliseu omboete jevyague omombeꞌu 2 Reis 4.8-31 py. — Epuꞌã ke, tapeo ndero pygua kuery reve, haꞌe gui penderekoa ju ꞌrã mamo rã haꞌevea py rei. Mbaꞌeta pendeyvy re Senhor ombou ta karuai sete maꞌetỹ re oiko vaꞌerã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe opuꞌã vy Nhanderuete remimboꞌe ijayvuague rami oiko. Haꞌe rami vy ngoo pygua kuery haꞌe javi reve ojeꞌoi vy sete maꞌetỹ re ikuai filisteu kuery yvy re. 


text:
Sete maꞌetỹ opaa py ma filisteu kuery yvy gui kunha vaꞌe ojevy ju. Haꞌe vy huvixaa py oo ngoo haꞌe oyvy oguereko vaꞌekue re ojerure ju aguã. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave py huvixa ijayvu oiny Nhanderuete remimboꞌe rembiguai Geazi reve. Haꞌe vy ixupe aipoeꞌi: — Xee ajerure, emombeꞌu ke xevy mbaꞌemo tuvixa vaꞌe Eliseu ojapo vaꞌekue haꞌe javi — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo huvixa pe Geazi omombeꞌu oiny Eliseu avaꞌi omano vaꞌekue omopuꞌã jevyague. Haꞌe ramove avaꞌi omboete ju vaꞌekue xy ae ovaẽ, haꞌe vy huvixa pe ojerure ngoo haꞌe oyvy re. Haꞌe ramo Geazi aipoeꞌi: — Xeruvixa, kovaꞌe kunha ae ma Eliseu omboete jevy vaꞌekue xy. 


text:
Haꞌe gui kunha vaꞌe pe huvixa oporandu ramo omombeꞌupa. Haꞌe ramo ipytyvõarã huvixa omoĩ peteĩ guembiguai. Haꞌe vaꞌe pe aipoeꞌi: — Ixupe emeꞌẽ ukapa ju oguereko vaꞌekue haꞌe javi, haꞌe oyvy gui oẽa ára guive aỹ peve imbaꞌety gui omonoꞌõ mbyre repykue voi — heꞌi. 


text:
<n> Eliseu-a py Damasco pygua Hazael ooague</n> Haꞌe gui ma Síria pygua huvixa Ben-Hadade imbaꞌeaxy oupy jave Eliseu oo Damasco tetã py. Huvixa pe omombeꞌua vy — Nhanderuete remimboꞌe ovaẽ raꞌe apy — ꞌea. 


text:
Haꞌe ramo huvixa aipoeꞌi Hazael pe: — Eiporavo mbaꞌemo Nhanderuete remimboꞌe pe remeꞌẽ vaꞌerã, haꞌe tereo eovaexĩ. Ixupe eporandu uka xere Senhor pe, kovaꞌe mbaꞌeaxy areko vaꞌe gui akuera ꞌrãa aikuaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Hazael ma mbaꞌemo omeꞌẽ vaꞌerã reve oo ovaexĩ aguã katy. Haꞌe vy quarenta camelo áry ogueraa Damasco tetã py iporãgueve oĩ vaꞌekue regua. Eliseu oĩa py ovaẽ vy ojexa uka henonde py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Síria pygua huvixa nderaꞌy Ben-Hadade ae xembou aporandu aguã: “Akuera ꞌrã pa mbaꞌeaxy areko vaꞌe gui?” heꞌi uka. 


text:
Haꞌe ramo Eliseu ombovai: — Tereo, haꞌe aipoꞌre ixupe: “Rekuera ju ꞌrãe”, ꞌre. Haꞌe rami teĩ xevy Senhor oikuaa uka avi omano nho ꞌrãa — heꞌi.


text:
Haꞌe vy Hazael re Eliseu omaꞌẽ ngatu oiny. Hexe omaꞌẽ ngatu ete ramo ndaꞌevei reia oendu. Haꞌe gui Nhanderuete remimboꞌe ojaeꞌo. 


text:
Haꞌe ramo Hazael aipoeꞌi: — Xeruvixa, mbaꞌe re tu rejaeꞌo ri? Ombovai: — Mbaꞌeta aikuaa ma voi Israel kuery re mbaꞌemo vai rejapo ꞌrãa. Mbaꞌeta reapypa ꞌrã haꞌe kuery ro ikorapa vaꞌe, kyxe py rejukapa ꞌrã haꞌe kuery vaꞌe regua kunumigue, remouꞌũmba ꞌrã kyrĩgueꞌi, haꞌe remondoropa ꞌrã kunhague imemby ryruꞌi vaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Hazael aipoeꞌi: — Haꞌe gui mbaꞌexa tu xee nerembiguai jagua ramiguaꞌi vaꞌeri haꞌe ramigua ete ajapo aguã? Eliseu ombovai: — Senhor ma xevy oikuaa uka ndee ju Síria pygua ruvixarã reĩ aguã — heꞌi. 


text:
Eliseu oĩa gui Hazael oo ju vy nguvixaa py ovaẽ. Haꞌe rã ixupe oporandu: — Mbaꞌe heꞌi Eliseu ndevy? Ombovai: — Aipoeꞌi xevy rekuera ꞌrãa rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui koꞌẽ jevy ma Hazael peteĩ nheovãa ogueraa yy py. Omoakỹ ma vy onhovã huvixa rova, omano peve. Haꞌe gui hekovia Hazael ju oĩ huvixa. 


text:
<n><i> </i></n> Peteĩ nhiruĩ maꞌetỹ re ma Acabe raꞌy Jorão Israel pygua huvixa oĩ rire, Judá pygua huvixa Josafá oĩ teri reve taꞌy Jeorão ju omboypy Judá pygua huvixa oĩ aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma huvixa oĩ ypyꞌi jave py trinta e dois maꞌetỹ oguereko. Haꞌe gui oito maꞌetỹ re opena Jerusalém py.


text:
Israel pygua huvixa kuery ikuaiague rupi oiko, Acabe ro pygua kuery ikuaiague rami avi, tajy re ae omenda rire. Haꞌe rami vy Senhor renonde rupi mbaꞌemo vai anho ojapo oikovy.


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor guembiguai Davi re omaꞌẽ vy nomombaxei Judá pygua kuery, mbaꞌeta ixupe ijayvuague rami vy hekovia nhomoexakãarã omoĩ riae aguã re, haꞌe gui hamymino kuery rekovia ju. <n>Davi pe Senhor ijayvuague ma 1 Reis 11.34-36, 15.4, 2 Crônicas 21.7 haꞌe Salmo 132.17 py. Haꞌe gui “Nhomoexakãa” heꞌia ma huvixave rakaꞌeve rã oiko aguã re ijayvu vy, haꞌe Jesus Cristo rekorã re guive (Lucas 2.30-32; João 8.12). 


text:
Haꞌe gui Jeorão oĩ jave Edom pygua kuery opuꞌã okuapy Judá kuery rovai, ipoꞌakaa guy py ndaꞌikuaixevei vy. Haꞌe rami vy omoĩ okuapy nguvixarã ae.


text:
Haꞌe nunga rupi Jeorão ma Zair katy ojeꞌoi karóxa oguereko vaꞌe haꞌe javi reve. Haꞌe rã Edom pygua kuery ojoko okuapy, haꞌe ikaróxa ja ruvixa kuery voi, teĩ pyavyve Jeorão kuery opuꞌã vy oitypa. Haꞌe rami teĩ ixupegua kuery onhamba ju ngoo katy.


text:
Haꞌe rami py Edom pygua kuery opuꞌãmba okuapy Judá kuery poꞌakaa gui oo jepe aguã, aỹ peve guarã. Haꞌe vaꞌe jave ae avi Libna pygua kuery opuꞌã okuapy. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeorão rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Jeorão ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. <n>Apy “Opytuꞌu ma guamoĩ kueryague rami”, heꞌia ma omano maa rami ijayvu vy. Haꞌe ramo onhono porãa tetã Davi rekoague py. Haꞌe gui taꞌy Acazias ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Acabe raꞌy Jorão doze maꞌetỹ re ma Israel pygua huvixa oĩ rire ma Jeorão raꞌy Acazias oĩ Judá pygua huvixarã.


text:
Acazias ma huvixa oĩ ypyꞌi jave py vinte e dois maꞌetỹ oguereko, haꞌe gui peteĩ maꞌetỹ eteꞌi opena Jerusalém py. Ixy ma Israel pygua huvixa Onri rajy, Atalia hery vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Acazias voi Acabe ro pygua kuery ikuaiague rupi oiko. Haꞌe vy mbaꞌemo vai anho ojapo oikovy Senhor renonde rupi. Acabe ro pygua rami oiko, tajy me ae vy.


text:
Haꞌe rami vy Acabe raꞌy Jorão reve jogueraa Ramote-Gileade katy, Síria pygua huvixa Hazael kuery re opuꞌã aguã. Haꞌe ramo Síria pygua kuery oipyxo Jorão. 


text:
Haꞌe ramo huvixa Jorão ma Jezreel tetã katy ju ojevy Síria kuery oipyxoague gui okuera aguã, Ramá py Síria pygua huvixa Hazael re opuꞌãa py. Haꞌe gui ma Jezreel py Acabe raꞌy Jorão imbaꞌeaxy oupya py Judá pygua huvixa Jeorão raꞌy Acazias oo avi oexa aguã. 


text:
<n> Israel pygua huvixarã Jeú omoĩaague</n> Haꞌe gui profeta Eliseu ma peteĩ oenoĩ profeta kuery remimboꞌe regua. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Eiko katu, eraa kovaꞌe azeite ryru, haꞌe tereo Ramote-Gileade katy.


text:
Haꞌe py revaẽ vy ejou Josafá raꞌy Jeú, Ninsi ramymino. Eike haꞌe emopuꞌã tyvy kuery mbyte gui, haꞌe opyvea py ju eraa.


text:
Haꞌe gui azeite ryru reupi reve enhoẽ inhakã re. Haꞌe vy aipoꞌre: “Po rami Senhor ijayvu: ‘Israel pygua huvixarã romoĩ’, heꞌi.” Haꞌe gui okẽ reipeꞌa ju vy enha pojava eovy — heꞌi.


text:
Haꞌe py kunumi vaꞌe ovaẽ vy omaꞌẽ rã xondaro ruvixa kuery oguapypa okuapy raꞌe. Haꞌe rami vy aipoeꞌi ixupe: — Xeruvixa, areko ndevy amombeꞌu vaꞌerã — heꞌi. Jeú oporandu: — Mavaꞌe tu ore kuery haꞌe javive regua pe? Ombovai: — Ndevy pe ae, xeruvixa — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Jeú opuꞌã vy oike opy katy. Haꞌe rã inhakã re kunumi vaꞌe azeite onhoẽ vy aipoeꞌi: — Po rami Senhor Israel kuery ruete ijayvu: “Romoĩ Israel pygua huvixarã, Senhor pegua kuery re repena aguã.


text:
Haꞌe gui rejukapa ꞌrã nderuvixa Acabe ro pygua kuery, ambopaga aguã Jezabel po py xerembiguai profeta kuery ruguy omoẽague re, haꞌe Senhor rembiguai kuery ojuka ukaague haꞌe javi re.


text:
Haꞌe rami py Acabe ro pygua kuery omanomba ꞌrã. Israel gui amomba ꞌrã Acabe guigua avakue ikuai vaꞌe haꞌe javi, escravo, haꞌeꞌỹ vy escravo eꞌỹ teĩ.


text:
Mbaꞌeta Acabe ro pygua kuery re ajapo ꞌrã Nebate raꞌy Jeroboão ro pygua re ajapoague rami, haꞌe Aías raꞌy Baasa ro pygua kuery re rami.


text:
Haꞌe gui Jezreel tetã yvýry rupi jagua kuery hoꞌupa ꞌrã Jezabel retekue. Ijatyarã ndaꞌipoai ꞌrã guive”, heꞌi. Povaꞌe nunga kunumi vaꞌe omombeꞌupa vyve okẽ oipeꞌa ju vy onha ovy. 


text:
Haꞌe gui Jeú ma nguvixa rembiguai kuery ikuaia py ou ju ramo oporandu okuapy ixupe: — Haꞌeve vai pa? Mbaꞌerã tu ou pevaꞌe inhakã porã eꞌỹ vaꞌe? Jeú ombovai: — Peikuaa porã haꞌe vaꞌe ava, haꞌe ijayvua re — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi okuapy: — Ndeapu rima. Aỹ ma rojerure ndevy, emombeꞌu porã tema roikuaa aguã. Haꞌe ramo Jeú aipoeꞌi: — Peikuaaxe rã po rami ri ijayvu: “ Senhor aipoeꞌi: ‘Romoĩ Israel pygua huvixarã’, heꞌi.” 


text:
Haꞌe ramove haꞌe kuery ojapura vy peteĩ-teĩ oao puku omboi vy omoĩ okuapy tenda oĩ vaꞌe guy rupi escada oĩ vaꞌe áry rupi. Haꞌe vy mimby guaxu omonheꞌẽ vy ijayvu okuapy: — Jeú ma nhanderuvixa oĩ. 


text:
<n> Jorão haꞌe Acazias Jeú ojukaague</n> Haꞌe gui ma Josafá raꞌy Jeú, Ninsi ramymino vaꞌe jogueroayvu rei Jorão rovai. Haꞌe rami teĩ Jorão ma Ramote-Gileade oarõ okuapy Israel kuery haꞌe javi reve, Síria pygua huvixa Hazael gui.


text:
Haꞌe gui Jorão ojevy ju vaꞌekue Jezreel katy onhepoano uka aguã, Síria pygua huvixa Hazael pegua kuery re opuꞌã rã oipyxopaague gui. Haꞌe gui Jeú aipoeꞌi: — Xapyꞌa rei penderuvixarã xepota ri vy avave rei toẽ eme tetã gui Jezreel py joupe omombeꞌu aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Jeú ae peteĩ karóxa py ojeupi vy oo Jezreel katy, mbaꞌeta haꞌe py Jorão itui ramo tupa rupi. Haꞌe Judá pygua huvixa Acazias voi oo ma avi vaꞌekue Jorão oexa aguã. 


text:
Haꞌe gui Jezreel py torre oĩ vaꞌe re oĩ peteĩ oexa pota vaꞌety. Haꞌe vaꞌe ma Jeú revegua kuery mbovy rei eꞌỹ ou jekuaa vaꞌe oexa vy aipoeꞌi: — Aexa mbovy rei eꞌỹ ou vaꞌe — heꞌi. Haꞌe ramo Jorão aipoeꞌi: — Emondouka haꞌvy peteĩ kavaju árygua ovaexĩ vy haꞌe kuery pe oporandu aguã: “Peteĩ rami nhandekuai aguã pa peju?” heꞌi aguã. 


text:
Haꞌe ramo kavaju árygua ovaexĩ aguã oo vy aipoeꞌi: — Po rami huvixa aipoeꞌi uka: “Peteĩ rami nhandekuai aguã pa peju?” heꞌi uka. Haꞌe rã Jeú ombovai: — Mbaꞌe tu rereko peteĩ rami ikuai vaꞌe reve? Eju ke xerakykue — heꞌi. Haꞌe nunga ju oexa pota vaꞌety omombeꞌu vy aipoeꞌi: — Haꞌe kuerya py tembiguai ovaẽ teĩ ndojevyvei ju — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Jorão ma amboae ju omondouka kavaju árygua. Haꞌe rã haꞌe kuerya py haꞌe vaꞌe ovaẽ vy aipoeꞌi: — Po rami huvixa aipoeꞌi uka: “Peteĩ rami nhandekuai aguã pa peju?” heꞌi uka. Jeú ombovai: — Mbaꞌe tu rereko peteĩ rami ikuai vaꞌe reve? Eju ke xerakykue — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui oexa pota vaꞌety haꞌe nunga ju omombeꞌu vy aipoeꞌi: — Pevaꞌe voi haꞌe kuerya py ovaẽ teĩ ndojevyvei ju. Haꞌe gui karóxa ogueroguata heruvy vaꞌe ma ko Ninsi ramymino Jeú, mbaꞌeta ojerovia rei reve ou ta — heꞌi. 


text:
Israel pygua huvixa Jorão aipoeꞌi: — Emoatyrõ xekaróxa — heꞌi. Haꞌe rami vy ikaróxa omoatyrõa ma ramo Jorão oo oiny, Judá pygua huvixa Acazias avi, peteĩ-teĩ okaróxa py ae jogueraa Jeú reve nhovaexĩ aguã. Haꞌe vy ovaexĩ okuapy Jezreel pygua Nabote mbaꞌety py. 


text:
Haꞌe gui Jorão ma Jeú rexa vy oporandu ixupe: — Jeú, peteĩ rami nhandekuai aguã pa reju? Ombovai: — Mbaꞌexa vy ꞌrã tu peteĩ rami nhandekuai, ndexy Jezabel tavy reia haꞌe imbaꞌevykya haꞌe javi rupi nhomoingo teria ja? — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramove Jorão ma kavaju juru xã ombojeapa vy ogueronha heravy. Haꞌe vy aipoeꞌi ovy Acazias pe: — Nhanderovaigua ae raꞌe, Acazias! 


text:
Haꞌe rami teĩ Jeú ma ombaraetekuea haꞌe javi py guyrapa omoatã vy ojapi Jorão kupe mbyte py. Ikuraxõ rupi huꞌy oaxa oiny ramo okaróxa py ae hoꞌa. 


text:
Haꞌe ramo Jeú aipoeꞌi oxondaro ruvixa Bidcar pe: — Eraa ke, haꞌe emombo Jezreel pygua Nabote yvykue py. Mbaꞌeta nemaꞌendu ke, ndereve tuu Acabe rakykue rupi kavaju áry jaa jave hovai Senhor aipoeꞌi ma voiague re:


text:
“Kuee kaꞌaru Nabote haꞌe taꞌy kuery ruguy omoẽ rã aexa vaꞌekue rupi aipoaꞌe: Anhetẽ haꞌe vaꞌe mbaꞌety py ae avi ꞌrã ambopaga”, heꞌiague re. Haꞌe nunga rupi eraa haꞌe vaꞌe mbaꞌety py ae emombo, Senhor ijayvuague rami vy — heꞌi. 


text:
Haꞌe nunga Judá pygua huvixa Acazias oexa vy onha ovy Bete-Hagã katy tape oo vaꞌe rupi. Haꞌe rami teĩ Jeú ma hakykue monha avi vy aipoeꞌi: — Pejuka avi — heꞌi ramo oipyxo ikaróxa py ae, Ibleão katyꞌi Gur katy ooa py. Haꞌe ramo Megido katy onhave vy haꞌe py mae omano.


text:
Haꞌe ramo karóxa pyve hembiguai kuery ogueraa Jerusalém py. Haꞌe vy onhono porã okuapy tetã Davi rekoague py, tamoĩ kuery rupa yvýry ae.


text:
Acabe raꞌy Jorão onze maꞌetỹ re ma huvixa oĩ rire Acazias omboypy vaꞌekue Judá kuery re opena aguã. 


text:
<n> Jezabel omanoague</n> Haꞌe gui Jezabel oendu omombeꞌua rã Jezreel py Jeú ovaẽ maa. Haꞌe rami vy onhemopytãmba guexa yvýry rupi, omoatyrõmba oꞌa, haꞌe vy janela gui omaꞌẽ hoꞌamy.


text:
Haꞌe gui ma huvixa roka rokẽ rupi Jeú oaxa ramo kunha vaꞌe aipoeꞌi: — O nderuvixa jukaare Zinri, jomeme reiko porãꞌi vy teve reju? <n>Jeú pe ma “Zinri” heꞌi omboetea rupi eꞌỹ, mbaꞌeta Zinri ma ymave rupi nguvixa ojuka avi, haꞌe gui sete ára eteꞌi rire ojukaa avi vaꞌekue (1 Reis 16.8-20). 


text:
Haꞌe ramo Jeú yvate katy omaꞌẽ janela oĩ vaꞌe re. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Mavaꞌe tu xea katygua peiko? Mavaꞌe tu? — heꞌi. Haꞌe ramo mokoĩ eꞌỹ vy mboapy tembiguai ikuai vaꞌe omaꞌẽ okuapy hexe. 


text:
Haꞌe kuery pe aipoeꞌive ju: — Pemombo ke kunha vaꞌe upe gui yvy katy — heꞌi. Haꞌe ramo kunha vaꞌe omombo okuapy yvy katy. Haꞌe vy oo mbotya re huguy hayvipa, haꞌe kavaju kuery re voi, hiꞌáry rupi Jeú ogueroguata rã. 


text:
Haꞌe gui ma opy oike ma vy okaru haꞌe oyꞌu ma. Haꞌe rire mae ma aipoeꞌi: — Pepena ke kii heko vai vaꞌe retekue re. Peraa, penhono porã, huvixa rajykue ae ramo — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo ojeꞌoi okuapy onhono porã aguã. Haꞌe rami teĩ hetekue ma ndojouvei inhakãgue eꞌỹ vy, haꞌe gui ipykue haꞌe ipokue anhoꞌi. 


text:
Haꞌe kuery ojevy ju vy omombeꞌu okuapy ixupe. Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Haꞌe nunga ma Senhor ijayvuague rami ae oiko, guembiguai Tisbé pygua Elias rupi aipoeꞌi ukaague rami. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Jezreel yvy py jagua kuery hoꞌupa ꞌrã Jezabel retekue.


text:
Haꞌe gui Jezabel rete rembyrekue ma tepoxi rami rive ꞌrã opyta Jezreel yvy rupi. Haꞌe rami rire avave rei ‘Apy ma Jezabel itui’, ndaꞌeavei ꞌrã.” 


text:
<n> Acabe ro pygua kuery Jeú ojuka ukapaague</n> Samaria tetã py setenta ikuai Acabe raꞌy kuery. Haꞌe gui Jeú ma kuaxia ombopara vy omondouka haꞌe katy, tetã pygua huvixa kuery pe, nhomongeta vaꞌety haꞌe Acabe raꞌy kuery re opena vaꞌety kuery pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
“Peẽ kuerya py pereko penderuvixakue raꞌy kuery, haꞌe gui karóxa, kavaju, tetã ikorapa vaꞌe haꞌe tembiporu joe opuꞌãa pygua haꞌe javi. Haꞌe nunga rupi peẽ kuerya py kovaꞌe kuaxia para oguerovaẽa ramoveꞌi


text:
peiporavo penderuvixa raꞌykueꞌi vaꞌe kuery regua hiꞌaranduve haꞌe omboetevepy. Haꞌe vaꞌe ma pemoĩ ꞌrã penderuvixarã penderu rãgueꞌi rekovia, haꞌe gui peju xereve pejogueroꞌa aguã penderuvixa ro pygua kuery pepya rupi”, heꞌi uka. 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery okyje ete vy joupe-upe aipoeꞌi okuapy: — Mokoĩ huvixa voi ndaꞌipoꞌakai rakaꞌe hexe. Haꞌe nunga rupi mbaꞌexa tu nhande kuery nhandepoꞌaka ta hexe? — heꞌi joupe-upe. 


text:
Haꞌe rami vy huvixa ro re haꞌe tetã rupi opena vaꞌe kuery, nhomongeta vaꞌety haꞌe huvixa raꞌy kuery re opena vaꞌe kuery ombovai okuapy Jeú: — Ore ma nerembiguai kuery ae, haꞌe gui rejapo uka vaꞌe haꞌe javi tema ore kuery rojapo ꞌrã. Ore ma oreruvixarã noroiporavo reguai neĩ teĩve. Orereko tema ndee reipotaa rami — heꞌi uka okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Jeú ma kuaxia mboae ju ombopara haꞌe kuery pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Xapyꞌa rei xea katygua ae peiko vy, haꞌe xenheꞌẽ rendu ta ri vy ma peipeꞌa ꞌrã penderuvixakue raꞌy kuery akã. Haꞌe gui ma koꞌẽ rã kovaꞌe hora ojeupity ju jave peru xea py Jezreel py”, heꞌi. Haꞌe vaꞌe jave huvixakue raꞌy kuery setenta vaꞌe ma tetã pygua mongakuaa kuery yvatekuevea py ikuai.


text:
Haꞌe gui haꞌe kuerya py kuaxia para oguerovaẽa ramo nguvixakue raꞌy kuery ojopypa vy ojukapa setenta-ve. Haꞌe vy inhakãgue ajaka py omboyrupa vy ogueraa uka okuapy Jezreel katy. 


text:
Jeú oĩa py peteĩ tembiguai ou vy aipoeꞌi ixupe: — Oguerupaa ma huvixa raꞌy kuery akãgue. Haꞌe ramo ombovai: — Pemoĩ mokoĩ aty okẽ jaikeꞌia py, koꞌẽ rã peve. 


text:
Haꞌe gui ma koꞌẽgue haꞌe oo haꞌe py. Haꞌe vy opyta hoꞌamy vy aipoeꞌi heta vaꞌe kuery pe: — Kovaꞌe nunga ma peẽ kuery káuxa eꞌỹ oiko. Xee ae rima xeruvixa rovai anhembopyꞌa vy ajuka. Haꞌe rami teĩ mavaꞌe tu kovaꞌe kuery jukapaare?


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ peikuaa ma Senhor oayvu Acabe rovai omombeꞌu ma voi vaꞌekue ndoaxa rivei ꞌrãe, mbaꞌeta Senhor ojapo ma oayvu guembiguai Elias pe omombeꞌu ukaague — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Jeú ojukapa Jezreel tetã py Acabe ro pygua kuery okuave vaꞌekue, ixupegua yvatekueve ikuai vaꞌekue voi, irũ haꞌe sacerdote kuery guive. Neĩ peteĩꞌi ma voi ndoejai hembyre aguã. 


text:
Haꞌe gui ma Jeú oiko katu vy Samaria katy ojepeꞌa ovy. Tape rupi oo oiny vy, Bete-Equede dos Pastores tekoa py


text:
nhovaexĩ Judá pygua huvixakue Acazias retarã kuery reve. Haꞌe vy oporandu haꞌe kuery pe: — Mavaꞌe kuery peẽ? Haꞌe kuery ombovai: — Acazias rãgueꞌi retarã kuery roiko. Oreruvixakue raꞌy kuery roexa aguã rima rojeꞌoi, haꞌe ixykue piꞌa kuery voi — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Jeú ngupive ojeꞌoi vaꞌe pe — Pejopypa ke oikove reve — heꞌi. Haꞌe ramo oikove reve ojopypa vy ojukapa Bete-Equede ygua py ae. Quarenta e dois avakue ikuai vaꞌekue regua neĩ peteĩꞌi ma voi ndoejai hembyre aguã. 


text:
<n> Jonadabe reve Jeú nhovaexĩague</n> Haꞌe gui oove vy nhovaexĩ Recabe raꞌy Jonadabe reve, hexeve ovaexĩ aguã ae ou rã. Jeú oxarura reve oporandu ixupe: — Anhetẽ ete pa nekuraxõ py xea katy reiko, xee ma ndea katy anhenhandua rami? Jonadabe ombovai: — Tá, haꞌe rami ae ri aiko — heꞌi. Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Haꞌe rami ete ri reiko vy xepopyy — heꞌi ramo Jonadabe oipopyy. Haꞌe gui Jeú ma okaróxa py ombojeupi ngupive oo aguã.


text:
Haꞌe vy ixupe aipoeꞌi: — Jaa haꞌvy xerupive, haꞌe vy rexa ꞌrã Senhor pe ete aikoa rupi ajapo vaꞌe — heꞌi. Haꞌe rami vy Jeú ogueraa okaróxa py. 


text:
Haꞌe gui Samaria py Jeú ovaẽ ma vy ojukapa Acabe pegua kuery haꞌe py okuave vaꞌekue omomba peve, Elias pe Senhor ijayvuague rami vy. 


text:
<n> Baal mbojeroviaa kuery Jeú ojuka ukapaague</n> Haꞌe gui Jeú omboatypa heta vaꞌe kuery, haꞌe vy aipoeꞌi: — Acabe ma amongue py eteꞌi ombojerovia vaꞌekue Baal. Haꞌe rã xee Jeú ma opa mbaꞌe py ꞌrã ambojerovia.


text:
Haꞌe nunga rupi penoĩmba xea py Baal pegua profeta kuery, imbojeroviaa haꞌe ixupegua sacerdote ikuai vaꞌe haꞌe javi. Neĩ peteĩve ma voi toata eme, mbaꞌeta heta mbaꞌe areko Baal pe ameꞌẽ vaꞌerã. Haꞌe javi oata vaꞌe ma ndoikovevei ꞌrã — heꞌi. Haꞌe rami Jeú ijayvu nhombotavy vy, Baal mbojeroviaa kuery ojukapaxe vy. 


text:
Jeú aipoeꞌive ju: — Pejapo ke Baal pegua nhemboaty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã — heꞌi. Haꞌe ramo omombeꞌu okuapy. 


text:
Israel haꞌe javi rupi Jeú omondouka ayvu reraarã. Haꞌe ramo oupa okuapy Baal mbojeroviaa kuery haꞌe javi, neĩ peteĩꞌi ma voi ndou eꞌỹi. Haꞌe rami vy oikepa okuapy Baal pegua opy, haꞌe javi rupi omonyẽ. 


text:
Haꞌe gui ma ao re opena vaꞌety pe Jeú aipoeꞌi: — Erupa ke ao Baal mbojeroviaa kuery pegua, haꞌe kuery haꞌe javi onhemonde aguã — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe rami ojapo. 


text:
Haꞌe gui mae Jeú oike Baal ropy Recabe raꞌy Jonadabe reve. Haꞌe vy aipoeꞌi Baal mbojeroviaa kuery pe: — Peikuaa pota, pexa pota porã apy peẽ kuery mbyte Senhor rembiguai kuery ndoikoi pa raꞌe, Baal mbojeroviaa anho eꞌỹ vy mbaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery oike jogueravy mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ aguã. Haꞌe rã oka katy ma Jeú omoĩ ma voi vaꞌekue oitenta avakue. Haꞌe vaꞌe kuery pe “Avakue pendepo py amboaxa vaꞌekue regua oo jepe ri ramo hekovia aipeꞌa ꞌrã imondoukaare rekove”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Jeú mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽmba ma vy aipoeꞌi uka jopya haꞌe xondaro ruvixa kuery pe: — Peike ke, pejukapa. Pemondouka eme neĩ peteĩve voi — heꞌi. Haꞌe ramo ojukapa okuapy kyxe py, haꞌe jopya haꞌe xondaro ruvixa kuery omombopa oka py. Haꞌe vaꞌe rire oikeve jogueravy Baal raꞌangaa oĩaty opyve katy.


text:
Oguenoẽ avi Baal raꞌangaa omopuꞌã mbyre ae. Haꞌe rami vy oitypa okuapy Baal pegua oo oĩ vaꞌekue, haꞌe oĩague ma ojapo tepoxi rorã rive ju, aỹ peve guarã. 


text:
Haꞌe rami teĩ Jeú ae ma ndojepeꞌai tema Nebate raꞌy Jeroboão ojejavyague ramigua gui, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ma Israel kuery oguerojejavy aguã vaka raꞌy ouro guigua ojapo vaꞌekue, Betel haꞌe Dã py omoĩ vy.


text:
Senhor ijayvu Jeú pe: — Ndee ma xerenonde rupi haꞌevea ramigua rejapo vy xee anhembopyꞌaague haꞌe javi rupi remomba Acabe ro pygua kuery, haꞌe rami rire neramymino jevy-jevy ikuai vaꞌe voi oguapy ꞌrã Israel kuery ruvixa renda áry — heꞌi.


text:
Haꞌe rami teĩ Jeú ma opyꞌa haꞌe javi py eꞌỹ oiko Senhor Israel kuery ruete guigua lei rupi, neĩ ndojepeꞌai guive Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui. 


text:
<n> Jeú omanoague</n> Haꞌe vaꞌe ára guive Senhor omboypy Israel kuery yvy omokyrĩve aguã, Hazael ojukapa rire ijyvy haꞌe javi rupi,


text:
Jordão yakã guive kuaray oua katy peve, haꞌe Gileade yvy haꞌe javi. Haꞌe vaꞌe ma Gad, Rúben haꞌe Manassés regua yvy itui vaꞌekue Arnom yvyugua katyꞌi Aroer oĩ vaꞌe guive, Gileade haꞌe Basã yvy ae. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeú rekokue regua. Haꞌe rami avi ipoꞌakaague haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui ma Jeú ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa Samaria py. Haꞌe gui taꞌy Jeoacaz ju oĩ huvixarã nguu rekovia.


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Acazias xy Atalia oendu opiꞌa omano maa. Haꞌe vy opuꞌã vy ojukapa guemiarirõ kuery voi. <n>Guemiarirõ kuery ojukapa haꞌe ae onhembouvixaxe vy. 


text:
Haꞌe rã Acazias raꞌy Joás ma haꞌe kuery ojukaa ta jave Jorão rajy Jeoseba Acazias reindy vaꞌe ogueraa jepe huvixa raꞌy kuery mbyte gui. Haꞌe rami vy onhomi peteĩ opy mbyteve katy hexe opena vaꞌety reve. Atalia gui onhomi vy ndojuka ukai nho.


text:
Senhor pegua opy ae Jeoseba onhomi mboapy meme maꞌetỹ re. Haꞌe vaꞌe jave ma Atalia ae huvixa oĩ haꞌe vaꞌe yvy re. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui sete maꞌetỹa py Joiada oenoĩ uka Cária guigua kuery haꞌe harõa ikuai vaꞌe ruvixa kuery. <n>Joiada ma sacerdote yvateve vaꞌe haꞌe Jeoseba me, Nhanderuete pe ete oiko vaꞌe. Guaꞌyxy reve onhomi huvixa raꞌy Joás sete maꞌetỹ oguereko peve, haꞌe gui omoĩ uka huvixarã. Haꞌe vy oĩa py omoinge ukapa Senhor pegua opy ae. Haꞌe kuery reve jogueroayvu. Ojapo avi haꞌe kuery oura aguã Senhor ropy ae. Haꞌe vy mae haꞌe kuery pe oexa uka huvixa raꞌykue.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery pe ijayvu vy aipoeꞌi: — Peẽ kuery ma mboapy henda py ꞌrã pendekuai. Peteĩ regua ma sábado py peike vy pearõ ꞌrã huvixa ro py.


text:
Haꞌe gui amboae regua ma Sur Okẽ ꞌepy vaꞌe py ꞌrã pearõ. Haꞌe gui amboae regua ma okẽ jopya kuery ikuai vaꞌe rovai rupi ꞌrã pearõ. Haꞌe rami ꞌrã pearõ pekuapy kovaꞌe oo.


text:
Haꞌe rami vy huvixa yvýry ae ꞌrã pendekuai, peteĩ-teĩ pendepo py tembiporu pereko reve. Haꞌe gui mavaꞌe rã rei penderyxy vaꞌe mbyte rupi oaxa ta vaꞌe pejuka ꞌrã. Huvixa reve ae ꞌrã peiko oẽ ovy jave, haꞌe gui oike ouvy jave voi — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo cem ikuai vaꞌe-vaꞌe ruvixa kuery ojapo okuapy sacerdote Joiada ojapo uka vaꞌekue haꞌe javi. Haꞌe rami vy peteĩ-teĩ ogueraa guexevegua avakue sacerdote Joiada oĩa py, sábado ára py oike haꞌe oẽ ta vaꞌe kuery.


text:
Haꞌe ramo cem ikuai vaꞌe-vaꞌe ruvixa kuery pe sacerdote omboaxa huꞌy guaxu haꞌe huꞌy jokoa huvixa Davi mbaꞌekue, Senhor pegua opy omoĩ porã mbyre.


text:
Haꞌe ramo huvixa ro rarõa kuery ikuai, peteĩ-teĩ guembiporu reve, huvixa ro oiporu kuaa haꞌe oiporu kuaa eꞌỹa rupi, altar haꞌe templo peve. 


text:
Haꞌe gui mae ma Joiada oguenoẽ huvixa raꞌykue. Inhakã re coroa omoĩ vy ixupe omeꞌẽ kuaxia para Nhanderuete ayvu oĩa. Haꞌe rami vy nguvixarã omoĩ okuapy azeite oikyty reve. Haꞌe vy ojepopete-pete reve ojapukai okuapy: — Toiko riae nhanderuvixa! 


text:
<n><i> </i></n> Harõa haꞌe heta vaꞌe kuery ojapukai okuapy rã Atalia oendu vy haꞌe kuerya py ou Senhor pegua opy.


text:
Haꞌe py omaꞌẽ rã huvixa hiꞌaĩ ma oo yta yvýry huvixa vaꞌe nhavõ hiꞌaĩaty py ae. Huvixa renonde ikuai avi harõa kuery ruvixa haꞌe mimby guaxu monheꞌẽa kuery. Heta vaꞌe kuery haꞌe javi oguerovyꞌa okuapy, haꞌe omonheꞌẽa avi mimby guaxu. Haꞌe nunga Atalia oexa vy oao omondoro reve ojapukai: — Xerovaigua raꞌe! Xerovaigua raꞌe! — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo sacerdote Joiada ma xondaro ruvixa kuery pe ijayvu vy aipoeꞌi: — Kunha vaꞌe penoẽ ke heravy hyxy okuapy vaꞌe kuery mbyte rupi. Amongue hupive oo ta ramo pejuka ꞌrã kyxe py — heꞌi. Mbaꞌeta sacerdote ae “Pejuka eme Senhor pegua opy” heꞌiague rami.


text:
Haꞌe ramo ojopy okuapy kunha vaꞌe. Haꞌe rami vy kavaju rape oĩ vaꞌe rupi ogueraa huvixa ro peve. Haꞌe py mae ma ojuka. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Joiada ojapo Senhor pe ete haꞌe kuery ikuai aguã regua, haꞌe ae haꞌe heta vaꞌe kuery reve.


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery oyvy haꞌe javi gui ou vaꞌekue oike okuapy Baal pegua oo py, haꞌe vy ombovaipa. Ixupegua altar ikuai vaꞌekue omopẽmba okuapy, taꞌangaa ikuai vaꞌe voi. Baal pegua sacerdote Matã voi ojuka altar yvyꞌiry. Haꞌe gui sacerdote Joiada omoĩ Senhor pegua oo rarõarã kuery.


text:
Haꞌe rami vy ogueraapa Cária guigua kuery ruvixa, harõa kuery ruvixa kuery haꞌe heta vaꞌe kuery oyvy haꞌe javi gui ou vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe kuery haꞌe javi reve ogueraa huvixa Senhor pegua oo gui. Haꞌe rami vy nhoarõa kuery rokẽ rupi tape oo vaꞌe rupi oguenovaẽ huvixa ro py ae. Haꞌe ramo Joás oguapy oiny tenda huvixa vaꞌe nhavõ openaaty áry.


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery oyvy gui ou vaꞌekue haꞌe javi ovyꞌa okuapy, tetã rupi voi haꞌeve rei vaꞌe ikuai, huvixa ro py Atalia kyxe py ojukaa ma rire.


text:
<n><i> </i></n> Israel pygua huvixa Jeú sete maꞌetỹ re ma oĩ rire Joás oĩ huvixarã. Haꞌe gui quarenta maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Berseba pygua Zíbia.


text:
Haꞌe rami teĩ ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe nombovaipai. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery mbaꞌemo omeꞌẽ okuapy haꞌe py, heakuã porã vaꞌe oapy avi teri okuapy. 


text:
Haꞌe gui Joás aipoeꞌi sacerdote kuery pe: — Pemonoꞌõ ꞌrã peráta ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe Senhor pe omeꞌẽ mbyre, imposto re peteĩ-teĩ omeꞌẽ vaꞌekue, amongue rekovia omeꞌẽ mbyre, haꞌe gui peráta peteĩ-teĩ onhenhanduaꞌi rami omeꞌẽ vaꞌekue Senhor ropy guarã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma sacerdote ikuai vaꞌe ae ꞌrã ojopy, peteĩ-teĩ oirũ kuery gui. Haꞌe vaꞌe py haꞌe kuery omoatyrõ ꞌrã oo ivaipaa oĩa rupi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui vinte e três maꞌetỹ re ma huvixa Joás oĩ teĩ sacerdote kuery nomoatyrõi teri oo ivaipaague.


text:
Haꞌe ramo huvixa Joás oenoĩ sacerdote Joiada haꞌe sacerdote kuery mboae. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Mbaꞌe re tu napemoatyrõi ri oo ivaipaa oĩa rupi? Aỹ gui ma ndapejopyvei ma ꞌrã peráta peneirũ kuery gui. Haꞌe rami ꞌrãgue py pemboaxapa ꞌrã oo moatyrõarã kuery pe — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo sacerdote kuery ojou porã okuapy heta vaꞌe kuery gui peráta ojopy veꞌỹ aguã, oo ivaipaa oĩa rupi haꞌe kuery ae omoatyrõ veꞌỹ aguã. 


text:
Haꞌe ramo sacerdote Joiada ma peteĩ hyru ojopy uka vy ombokua uka imbotya re. Haꞌe vy altar yvýry omoĩ, Senhor ropy oike vaꞌe kuery oiporu kuaa regua re. Haꞌe rami vy haꞌe py ae sacerdote kuery okẽ rarõa ikuai vaꞌe omoĩ peráta Senhor pegua opy ogueru pyre haꞌe javi.


text:
Haꞌe gui hyru py heta ma peráta oĩ nhavõ oexa rã huvixa pegua kuaxia re opena vaꞌety oo kuerei ꞌrã sacerdote yvateve vaꞌe reve, haꞌe vy oipapa vy omboyrupa ꞌrã okuapy Senhor ropy peráta ogueru pyre.


text:
Haꞌe rami vy peráta opesapa rire omboaxapa ꞌrã Senhor pegua oo moatyrõa kuery re opena vaꞌe kuery po py. Haꞌe vaꞌe kuery ju opaga ꞌrã oo apoa haꞌe oo ivaipaague omoatyrõ vaꞌe kuery pe,


text:
ita re ombaꞌeapo haꞌe imboaꞌya kuery pe guive. Haꞌe ramo haꞌe kuery ojogua ꞌrã yvyra haꞌe ita omoatyrõ mbyre Senhor pegua oo ivaipaa oĩa rupi omoatyrõ aguã. Opaga avi Senhor pegua oo omoatyrõa py oiporua vaꞌerã haꞌe javi.


text:
Haꞌe gui peráta Senhor pegua oo py ogueru pyre gui ma ndojapoai hyꞌa prata guigua, neĩ tapyĩ araa, hyꞌa guaxu, mimby guaxu, neĩ hyru Senhor pegua oo pyguarã ndojapoai haꞌe vaꞌe ouro haꞌe prata gui.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py omboaxapa ombaꞌeapo vaꞌe kuery re opena vaꞌe kuery pe. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe py omoatyrõ okuapy Senhor pegua oo.


text:
Haꞌe ramive neĩ ndoikuaa potaavei avakue peráta jopyare re, ombaꞌeapo vaꞌe kuery pe omeꞌẽ vaꞌerã kuery re. Mbaꞌeta haꞌe kuery ma ojeroviapy meme ikuai ombaꞌeapoa py.


text:
Haꞌe rã peráta mbaꞌemo omboekovia aguã regua haꞌe jejavya regua omeꞌẽmby ma ndogueruai Senhor pegua oo py. Haꞌe vaꞌe ma sacerdote kuery peguarã anho. 


text:
Haꞌe vaꞌe jave ma Síria pygua huvixa Hazael opuꞌã vy jogueroꞌa Gate tetã ojopy aguã, haꞌe vy ipoꞌaka. Haꞌe vaꞌe rire Hazael kuery Jerusalém katy ooxe avi ojopy aguã.


text:
Haꞌe ramo Judá pygua huvixa Joás ma oipeꞌapa mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã guamoĩ kuery Judá pygua huvixa vaꞌe Senhor pe omboaxa vaꞌekue, Josafá, Jeorão haꞌe Acazias. Oipeꞌa avi ouro Senhor ropy haꞌe huvixa ropy omoĩ porã mbyre. Haꞌe vaꞌe ma Síria pygua huvixa Hazael pe omondouka. Haꞌe ramo nopenavei Jerusalém tetã re. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Joás rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Joás rembiguai kuery hovai opuꞌã vy oipyxo okuapy Milo ro py, Sila katy jaguejyꞌi javya py.


text:
Haꞌe vy hembiguai Simeate raꞌy Jozacar haꞌe Somer raꞌy Jozabate ae oipyxopa okuapy ramo omano. Haꞌe ramo onhono porãa tuu kuery rupa katyꞌi Davi rekoague py. Haꞌe gui taꞌy Amazias ju huvixarã oĩ nguu rekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Jeoacaz oĩ jave guare</n> Acazias raꞌy Joás vinte e três maꞌetỹ re ma Judá pygua huvixa oĩ rire Jeú raꞌy Jeoacaz oĩ Israel pygua huvixarã. Samaria py opena dezessete maꞌetỹ re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde, mbaꞌeta Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague rupi ae ju oiko, ndojepeꞌai guive haꞌe rami oikoague gui.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor poxya hendy Israel kuery rovai. Haꞌe rami vy omboaxapa Síria pygua huvixa Hazael haꞌe taꞌy Ben-Hadade po py, Jeoacaz oĩa pukukue re.


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor renonde Jeoacaz ojerure ramo oendu guive, mbaꞌeta oexa Síria pygua huvixa Israel kuery ombojexavai rã.


text:
Haꞌe rami vy Senhor peteĩ ombou Israel kuery reraa jepearã. Haꞌe ramo Israel kuery ma Síria kuery poꞌakaa gui oo jepe nho vy haꞌekue rami ae ju ikuai ngoogue rupi.


text:
Haꞌe rami teĩ ndojepeꞌai tema okuapy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui, haꞌe vaꞌekue rupi ae tema ikuai, ndoipeꞌai guive taꞌangaarã yvyra Samaria py omopuꞌã mbyre.


text:
Haꞌe ramo Jeoacaz pegua xondaro kuery ma Síria pygua huvixa omomba rire ndokuavei, cinqüenta kavaju árygua eteꞌi eꞌỹ vy, haꞌe dez karóxa haꞌe dez mil avakue yvy rupigua. Yvy kuꞌi rami ojapo omouꞌũmba vy. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeoacaz rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo opoꞌakaa rupi ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui ma Jeoacaz ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa Samaria py. Haꞌe ramo taꞌy Jeoás ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Jeoás oĩ jave guare</n> Judá pygua huvixa Joás trinta e sete maꞌetỹ re ma oĩ rire Jeoacaz raꞌy Jeoás oĩ Israel pygua huvixarã. Haꞌe gui Samaria py opena dezesseis maꞌetỹ re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹa ramigua ojapo oikovy Senhor renonde. Haꞌe rami vy ndojepeꞌai Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui. Haꞌe rami vy hekokue rupi ae oiko.


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeoás rekokue regua. Haꞌe rami avi Judá pygua huvixa Amazias rovai opuꞌãague, haꞌe mbaꞌemo opoꞌakaa rupi ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Jeoás ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa Samaria py ae, Israel pygua huvixa kuery rupa yvýry. Haꞌe gui hekovia ma oĩ Jeroboão. 


text:
<n> Eliseu opa vygua ayvu omombeꞌu rire omanoague</n> Haꞌe gui Eliseu ma ojexavai oupy mbaꞌeaxy gui, omano raiꞌi ma. Haꞌe ramo Israel pygua huvixa Jeoás ou oipou aguã. Haꞌe vy hexe ojaeꞌo vy aipoeꞌi: — Xeru, xeru! Haꞌvy Israel kuery karóxa haꞌe kavaju árygua kuery! 


text:
Haꞌe ramo ixupe Eliseu — Ejopy ke peteĩ guyrapa haꞌe huꞌy — heꞌi. Haꞌe ramo ojopy peteĩ guyrapa haꞌe huꞌy. 


text:
Aipoeꞌive ju Israel pygua huvixa pe: — Emoatã ke guyrapa — heꞌi ramo omoatã. Haꞌe gui ma huvixa po áry Eliseu omoĩ opo.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Peipeꞌa janela kuaray puku-a katygua. Haꞌe kuery oipeꞌa ramo Eliseu aipoeꞌive ju: — Emombo ke — heꞌi ramo omombo. Aipoeꞌive ju: — Haꞌe vaꞌe huꞌy ma Senhor ipoꞌakaa regua kuaa ukaarã, huꞌy Síria kuery re ipoꞌaka aguã regua, mbaꞌeta Afeca py reitypa ꞌrã Síria kuery remomba peve — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma aipoeꞌive teri: — Huꞌy rembyrekue ju ejopy — heꞌi ramo Israel pygua huvixa huꞌy ojopy jevy ramo aipoeꞌi ixupe: — Einupã ke yvy re — heꞌi. Haꞌe ramo mboapykue yvy re oinupã ma vy opytuꞌu. 


text:
Haꞌe rami rã ixupe Nhanderuete remimboꞌe ivai vaipa vy aipoeꞌi: — Cinco-kue eꞌỹ vy seis-kue reinupã vaꞌe rire Síria pygua kuery reity ete ꞌrãgue remomba peve. Haꞌe rami teĩ aỹ mboapykueꞌi ꞌrã reity Síria pygua kuery — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Eliseu omano. Haꞌe ramo onhono porãa. Haꞌe gui Moabe pygua kuery regua ma ára pyau ojeupity nhavõ ijyvy re jogueru jepi ꞌrã mbaꞌemo oipeꞌapa aguã.


text:
Haꞌe gui ma peteĩ ava retekue hetarã kuery ojaty jave oexa okuapy Moabe pygua kuery ou rã. Haꞌe rami vy hetekue ma Eliseu rupa py rive omombo okuapy. Haꞌe gui Eliseu kãgue re hetekue ojeꞌa ramove ava vaꞌe oikove jevy vy opuꞌã hoꞌamy. 


text:
Haꞌe ramo Senhor omboaxy nho oayvu vy. Haꞌe kuery re omaꞌẽ Abraão, Isaque haꞌe Jacó reve guexeve guarã ojapo vaꞌekue re imaꞌenduꞌa vy. Nomombaxe etei, guenonde gui nomomboi teri guive. 


text:
Jeoacaz oĩ jave hexeve Ben-Hadade jogueroꞌa vy ojopy ixupegua tetã ikuai vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe tetã ma Jeoacaz raꞌy Jeoás ju ojopypa Ben-Hadade poꞌakaa gui. Mboapykuea ma Jeoás oitypa vy ojopy Israel kuery retã ikuai vaꞌekue. 


text:
<n><i> </i></n> Jeoacaz raꞌy Jeoás mokoĩ maꞌetỹ re ma Israel pygua huvixa oĩ rire Joás raꞌy Amazias oĩ Judá pygua huvixarã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma vinte e cinco maꞌetỹ oguereko huvixa oĩ ypyꞌi jave py, haꞌe vinte e nove maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy rery ma Jeoadã, Jerusalém pygua ae.


text:
Haꞌe ma haꞌevea ramigua ojapo oikovy Senhor renonde rupi, teĩ guamoĩ Davi rami eteꞌỹ ju taꞌvy. Haꞌe rami vy nguu Joás ojapoague ramigua meme ojapo oikovy.


text:
Haꞌe rami avi ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe nombovaipai. Haꞌe rami vy haꞌe vaꞌe rupi teri heta vaꞌe kuery mbaꞌemo omeꞌẽ, haꞌe heakuã porã vaꞌe oapy okuapy.


text:
Haꞌe rã ijukaare raꞌy kuery ma ndojuka ukai, Moisés kuaxia re omboparaague rami vy, mbaꞌeta Senhor ojapo uka vy aipoeꞌi: “Tuu kuery ma ndojukaai ꞌrã taꞌy kuery ojapo vaiague re, taꞌy kuery voi ndojukaai ꞌrã tuu kuery ojapo vaiague re. Peteĩ-teĩ ojukaa ꞌrã haꞌe ae ojejavyague re”, heꞌiague rami. 


text:
<n><i> </i></n> Yvyugua Juky ꞌepy vaꞌe oĩa py Amazias ojuka Edom pygua kuery dez mil, haꞌe vy jogueroꞌaa py ojopy Sela tekoa. Haꞌe vaꞌe ma omboery ju Jocteel, aỹ peve guarã. 


text:
<n><i> </i></n> Israel pygua huvixa ma Jeoacaz raꞌy Jeoás, Jeú ramymino vaꞌe. Haꞌe vaꞌea katy Amazias omondouka ayvu mombeꞌuarã kuery. — Peju, jajogueroꞌa — heꞌi uka. 


text:
Haꞌe rami teĩ Israel pygua huvixa Jeoás ombovai Judá pygua huvixa Amazias: — Haꞌe gui Líbano yvy re ma je peteĩ juu rakuaendy hiꞌaĩ vaꞌe oayvu omondouka yary haꞌe py hiꞌaĩ avi vaꞌe pe: “Emeꞌẽ na nderajy xeraꞌy raꞌyxyrã”, heꞌi uka. Haꞌe rami teĩ juu rakuaendy re mymba kuery Líbano yvy regua opyrõmba rive. <n>“Juu rakua endy” heꞌia ma Amazias ombojaru reia rupi ijayvu vy, haꞌe rã “Yary hiꞌaĩ vaꞌe” heꞌia ma ojee ae ijayvu vy. 


text:
Haꞌe gui ndee ma anhetẽ ete Edom pygua kuery re ndepoꞌaka vaꞌekue, haꞌe rami vy nekuraxõ re oĩ renhemboyvate reixea. Haꞌe nungakue rerovyꞌa vy ndero py ae repyta ꞌrãgue. Mbaꞌe re tu rejeity ukaxe ri mbaꞌemo vai py, Judá pygua kuery reve? — heꞌi uka. 


text:
Haꞌe rami teĩ Judá pygua huvixa Amazias noendu potai. Haꞌe rami vy oo nho Judá regua Bete-Semes tekoa py joe opuꞌã aguã Israel pygua huvixa Jeoás reve.


text:
Haꞌe gui ma Israel kuery renonde rupi Judá pygua kuery oitypaa. Haꞌe vy peteĩ-teĩ onhamba ngoo katy.


text:
Haꞌe gui Bete-Semes py ae Israel pygua huvixa Jeoás ojopy Judá pygua huvixa Joás raꞌy Amazias, Acazias ramymino vaꞌe. Haꞌe rami vy Jerusalém py oo vy oitypa tetã kora rokẽ Efraim ꞌepy vaꞌe guive ojerea katyꞌi okẽ hiꞌaĩague peve, cento e oitenta metros vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Haꞌe rami vy oipeꞌapa ouro, prata haꞌe mbaꞌemo ryru Senhor ropy ikuai vaꞌekue, huvixa ro py mbaꞌemo omoĩ porã mbyre haꞌe javi guive. Ogueraa avi avakue mbaꞌemo re omboekovia vaꞌerã. Haꞌe gui mae ma ojevy ju Samaria katy. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Jeoás omanoague</n> Haꞌe gui oĩve rei tema Jeoás rekokue regua. Haꞌe rami avi Judá pygua huvixa Amazias re opuꞌãague, haꞌe mbaꞌemo opoꞌakaa rupi ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui ma Jeoás ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa Samaria py, Israel pygua huvixa kuery rupa yrýry ae. Haꞌe ramo taꞌy Jeroboão ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Jeoacaz raꞌy Jeoás Israel pygua huvixa omano ma rire Joás raꞌy Amazias Judá pygua huvixa oikove ranhe quinze maꞌetỹ re.


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Amazias rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo opoꞌakaa rupi ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe vaꞌe rovai Jerusalém py jogueroayvua ramo onha Laquis katy. Haꞌe rami teĩ hakykue omondoukaa avakue Laquis peve. Haꞌe rami vy haꞌe pyve ojuka.


text:
Haꞌe rami vy kavaju áry ogueru vy Jerusalém tetã py ae onhono porãa, tetã Davi rekoague py tuu kuery rupa yvýry. 


text:
Haꞌe gui taꞌy Uzias ma dezesseis maꞌetỹ oguereko reve Judá pygua kuery omoĩ okuapy tuu Amazias rekovia.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Elate tetã omoatyrõ ma vy ojapo Judá kuery rekoarã, tuu Amazias guamoĩ kueryague rami ndoikoveveiꞌi ma rire. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Jeroboão mokoĩa vaꞌe oĩ jave guare <n>Jeoás raꞌy Jeroboão pe ma “Jeroboão mokoĩa vaꞌe” ꞌea, mbaꞌeta jypygua Jeroboão Nabote raꞌy vaꞌe oĩ ae ma vaꞌekue Israel pygua huvixa. </n> Joás raꞌy Amazias Judá pygua huvixa quinze maꞌetỹ re ma oĩ jave Samaria py oĩ Jeoás raꞌy Jeroboão Israel pygua huvixarã. Haꞌe rami vy quarenta e um maꞌetỹ re oĩ huvixa.


text:
Haꞌe vaꞌe ma mbaꞌemo vai anho ojapo oikovy Senhor renonde rupi. Neĩ ruxãꞌi ma voi ndojepeꞌai Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Israel kuery omoĩ atã ju ijyvy apy rupi, Hamate py jaikeaty guive yvy joja reia regua yeꞌẽ rembe peve, Senhor Israel kuery ruete ijayvuague rami vy, guembiguai Amitai raꞌy profeta Jonas Gate-Hefer pygua ayvu rupi.


text:
Mbaꞌeta Senhor oexa rã Israel kuery opa mbaꞌe py ojexavai okuapy, ndoikoi guive Israel kuery repyarã, neĩ escravo haꞌe escravo eꞌỹ voi.


text:
Haꞌe vaꞌe jave ma Senhor ndaꞌijayvui teri Israel rery ombogue aguã re yva guy rupi gui. Haꞌe rami vy Jeoás raꞌy Jeroboão pe ogueraa jepe uka. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeroboão rekokue regua. Haꞌe rami avi joe opuꞌãa rupi Judá regua tetã Damasco haꞌe Hamate re ipoꞌakaague Israel rekoarã, haꞌe mbaꞌemo opoꞌakaa rupi ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Jeroboão ndoikoveveiꞌi ma nguu kuery Israel pygua huvixa ikuai vaꞌekue rami. Haꞌe ramo taꞌy Zacarias ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Vinte e sete maꞌetỹ re ma Israel pygua huvixa Jeroboão oĩ jave py Amazias raꞌy Azarias oĩ Judá pygua huvixarã. <n>Azarias rery mboae ma Uzias rakaꞌe (14.21, 15.13). 


text:
Haꞌe vaꞌe ma dezesseis maꞌetỹ oguereko jave py oĩ ypyꞌi huvixa, haꞌe vy cinqüenta maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Jecolias, Jerusalém pygua ae.


text:
Haꞌe rami teĩ nombovaipai guive ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe. Haꞌe rupi heta vaꞌe kuery mbaꞌemo omeꞌẽ teri, haꞌe heakuã porã vaꞌe guive oapy okuapy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Senhor omombaꞌeaxy huvixa. Haꞌe ramo lepra revegua oiko omano peve, oo haꞌe aeꞌi oĩ aguã py. Haꞌe ramo taꞌy Jotão ju opena oikovy hoo re, ijyvy pygua kuery re guive. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Azarias rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Azarias ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa tuu kuery rupa yvýry ae, Davi rekoague py. Haꞌe ramo taꞌy Jotão ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Zacarias oĩ jave guare</n> Trinta e oito maꞌetỹ re ma Azarias Judá pygua huvixa oĩ rire Jeroboão raꞌy Zacarias oĩ Israel pygua ruvixarã. Samaria py opena seis jaxy re eteꞌi.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde, nguu kuery ojapoague ramigua ae. Ndojepeꞌai Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui. Haꞌe rami vy hekokue rupi ae oiko.


text:
Haꞌe vaꞌe rovai opuꞌã Jabes raꞌy Salum. Heta vaꞌe kuery oexaa py oipyxo vy ojuka. Haꞌe vy haꞌe ju oĩ hekovia. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Zacarias rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe rami vy ojeupity Jeú pe Senhor ijayvuague: “Neramymino jevy kuery ikuaia peve haꞌe kuery oguapy ꞌrã tenda Israel kuery re openaaty áry”, heꞌiague rami ae oiko rakaꞌe. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Salum oĩ jave guare</n> Trinta e nove maꞌetỹ re ma Uzias Judá pygua huvixa oĩ rire Jabes raꞌy Salum oĩ Israel kuery ruvixarã. Haꞌe vaꞌe ma peteĩ jaxy eteꞌi opena Samaria py.


text:
Haꞌe gui ma Tirza tetã gui Gadi raꞌy Menaém Samaria py ou vy oipyxo Jabes raꞌy Salum, haꞌe vy ojuka. Haꞌe gui haꞌe ju oĩ hekovia. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Salum rekokue regua. Haꞌe rami avi nguvixa rovai opuꞌãague, haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe ramo Menaém ojukapa Tifsa pygua kuery, Tirza guive ikuai vaꞌekue haꞌe javi reve, ixupe guetã rokẽ ndoipeꞌai ramo rive. Haꞌe rami vy omomba haꞌe omondoro ukapa kunhague hye guaxuꞌi vaꞌekue rye. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Menaém oĩ jave guare</n> Trinta e nove maꞌetỹ re ma Judá pygua huvixa Azarias oĩ rire Gadi raꞌy Menaém oĩ Israel pygua ruvixarã. Haꞌe vy dez maꞌetỹ re opena Samaria py.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe anho ojapo oikovy Senhor renonde rupi. Ndojepeꞌai Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui. Haꞌe rami vy hekokue rupi ae oiko.


text:
Haꞌe ramo Síria pygua huvixa Pul ou ijyvy re opuꞌã aguã. Haꞌe vaꞌe Pul pe Menaém omeꞌẽ trinta e três toneladas prata guigua, onhembopoꞌaka ukavexe vy.


text:
Haꞌe vaꞌe peráta ma Israel haꞌe javi rupi gui Menaém ojopy Assíria pygua huvixa pe omeꞌẽ aguã. Ipoꞌakapa haꞌe oguerekopa vaꞌe peteĩ-teĩ gui ojopy cinqüenta hatãꞌi vaꞌe prata guigua. Haꞌe rire ma Assíria pygua huvixa oo ju oyvy katy, Israel yvy re ndopytavei. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Menaém rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
<n> Israel pygua huvixa Pecaías oĩ jave guare</n> Cinqüenta maꞌetỹ re ma Judá pygua huvixa Azarias oĩ rire Menaém raꞌy Pecaías oĩ Israel pygua huvixarã. Samaria py ae opena mokoĩ maꞌetỹa peve.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde rupi. Ndojepeꞌai Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui. Haꞌe rami vy hekokue rupi ae oiko.


text:
Ixupegua xondaro ruvixa ma Remalias raꞌy Peca. Haꞌe vaꞌe ma Pecaías re opuꞌã vy oipyxo Samaria tetã py, huvixa ro ikorapa vaꞌe py ae. Ojuka avi Argobe haꞌe Arié. Peca revegua ma cinqüenta avakue ikuai Gileade pygua meme. Haꞌe vy huvixa ojuka rire haꞌe ju oĩ hekovia. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Pecaías rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
<n> Israel pygua huvixa Peca oĩ jave guare</n> Cinqüenta e dois maꞌetỹ re ma Judá pygua huvixa Azarias oĩ rire Remalias raꞌy Peca oĩ Israel pygua ruvixarã. Samaria py ae opena vinte maꞌetỹ re.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde rupi. Ndojepeꞌai Nabote raꞌy Jeroboão Israel kuery oguerojejavyague ramigua gui. 


text:
Israel pygua huvixa Peca oĩ jave py ou Assíria pygua huvixa Tiglate-Pileser. Haꞌe vaꞌe ou vy ipoꞌaka Ijom re, Abel-Bete-Maaca, Janoa, Quedes, Hazor, Gileade, Galiléia haꞌe Naftali yvy haꞌe javi re. Haꞌe rupi ikuai vaꞌekue ogueraapa oyvy Assíria katy.


text:
Haꞌe gui ma Remalias raꞌy Peca rovai Elá raꞌy Oséias opuꞌã vy oipyxo, haꞌe vy ojuka. Haꞌe rami vy haꞌe ae ju oĩ hekovia, vinte maꞌetỹ re ma Uzias raꞌy Jotão Judá pygua huvixa oĩ rire. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Peca rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Israel pygua huvixa kuery rekokue oĩa re? 


text:
<n><i> </i></n> Mokoĩ maꞌetỹ re ma Remalias raꞌy Peca Israel pygua huvixa oĩ rire Uzias raꞌy Jotão oĩ Judá pygua ruvixarã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma vinte e cinco maꞌetỹ oguereko jave py oĩ ypyꞌi huvixarã. Haꞌe vy dezesseis maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Zadoque rajy Jerusa.


text:
Haꞌe rami teĩ nombovaipai ae tema ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe. Haꞌe rami rã yvyꞌã rupi heta vaꞌe kuery mbaꞌemo omeꞌẽ haꞌe heakuã porã vaꞌe oapy okuapy. Jotão ma ojapo uka Senhor pegua oo rokẽ yvate rupi guarã. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jotão rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe vaꞌe jave py Senhor omboypy Judá rovai guarã ombou aguã Síria pygua huvixa Rezim haꞌe Remalias raꞌy Peca.


text:
Haꞌe gui Jotão ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo tuu kuery rupa yvýry ae onhono porãa, Davi rekoague py. Haꞌe gui taꞌy Acaz ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Dezessete maꞌetỹ re ma Remalias raꞌy Peca Israel pygua huvixa oĩ rire Jotão raꞌy Acaz oĩ Judá pygua ruvixarã.


text:
Acaz ma oĩ ypyꞌi jave vinte maꞌetỹ ramoꞌi oguereko. Haꞌe gui dezesseis maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹa ramigua ojapo oikovy Senhor nguuete renonde rupi, guamoĩ Davi rami eꞌỹ.


text:
Mbaꞌeta Israel pygua huvixa kuery reko rami oiko. Haꞌe vy guaꞌy ae oapy nguuete ramigua pe, amboae regua kuery Israel kuery renonde gui Senhor oipeꞌa vaꞌekue ojeguarupy ojapo okuapyague rami.


text:
Ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe py voi mbaꞌemo omeꞌẽ oikovy, heakuã porã vaꞌe oapy avi yvyꞌã rupi, yvyra rogue ana ikuai vaꞌe guýry rupi guive. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Jerusalém tetã re jogueru nhoguenoiny Síria pygua huvixa Rezim haꞌe Israel pygua huvixa Remalias raꞌy Peca reve, haꞌe pygua re opuꞌã aguã. Ojoko okuapy Acaz oĩa teĩ ndaꞌipoꞌakai hexe.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py Síria pygua huvixa Rezim ipoꞌaka ju Elate tetã Síria reguarã. Haꞌe vaꞌe gui oipeꞌapa judeu ikuai vaꞌekue. Haꞌe gui Elate katy Síria pygua kuery ju oo vy haꞌe py ikuai aỹ peve. 


text:
Haꞌe ramo Acaz ma Assíria pygua huvixa Tiglate-Pileser pe omondouka ayvu mombeꞌuarã. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Xee ma nerembiguai haꞌe nderaꞌy aiko. Eju haꞌvy, xereraa jepe Síria haꞌe Israel pygua huvixa poꞌakaa gui, mbaꞌeta haꞌe kuery opuꞌã okuapy orerovai — heꞌi uka.


text:
Haꞌe rami vy prata haꞌe ouro guigua Senhor pegua templo ropy ikuai vaꞌekue Acaz oipeꞌa vy omondoukapa Assíria pygua huvixa pe, huvixa ro py ikuai vaꞌekue voi omboaxa ixupe.


text:
Haꞌe ramo Assíria pygua huvixa oendu vy Damasco tetã re ju oo opuꞌã aguã. Haꞌe vaꞌe tetã re ipoꞌaka ma vy haꞌe pygua kuery escravo-rã ogueraapa Quir katy. Haꞌe vy ojuka avi Rezim. <n>Damasco ma Síria hyvy re opena vaꞌe huvixa retã, aỹ peve voi. 


text:
<n><i> </i></n> Damasco tetã katy huvixa Acaz voi oo Assíria pygua huvixa Tiglate-Pileser reve joexa aguã. Haꞌe py ma peteĩ altar oexa vy sacerdote Urias pe omondouka oaꞌãmba haꞌe haꞌangaa ojapo uka vaꞌekue, haꞌe nunga haꞌe javiꞌi oĩa rami vy.


text:
Haꞌe ramo sacerdote Urias ojapo peteĩ altar huvixa Acaz Damasco tetã py oexa vaꞌekue ramigua, ojapo ukaague haꞌe javi rami. Damasco tetã gui huvixa Acaz ou jevy eꞌỹ re ma voi sacerdote Urias ojapopa.


text:
Haꞌe rami vy oapy mymba, mbaꞌemo aju guigua guive omeꞌẽ. Altar áry onhoẽ mbaꞌemo rykue, haꞌe hiꞌáry rupi omboayvipa avi mymba kuery ruguykue, peteĩ rami ikuai aguã regua omeꞌẽ vaꞌekue guigua.


text:
Haꞌe rã altar overa vaꞌe guigua Senhor renonde oĩ vaꞌekue ma oipeꞌa heravy oo rexei oĩague gui, Senhor pegua oo haꞌe ombaꞌe altar mbyte gui, haꞌe vy ombaꞌe altar yvyꞌiry ju oguerova, kuaray apuꞌaꞌia katy. 


text:
Haꞌe gui huvixa Acaz ojapo ukave ju sacerdote Urias pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Altar tuvixave vaꞌe áry ma eapy ajeꞌive nhavõ remeꞌẽ vaꞌe, haꞌe mbaꞌemo aju guigua kaꞌaru nhavõ remeꞌẽ vaꞌe guive, haꞌe xee huvixa mbaꞌemo apy uka vaꞌe, haꞌe mbaꞌemo aju guigua ameꞌẽ vaꞌe. Hiꞌáry rupi remboayvi ꞌrã mbaꞌemo oapya aguã omeꞌẽ mbyre ruguykue haꞌe javi. Haꞌe rã altar overa vaꞌe guigua ma xee ae aiporu ꞌrã xembaꞌekuaa aguã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui mbaꞌemo rendarã omoĩ mbyre gui ma huvixa Acaz ojaya imbotya oĩ vaꞌekue, haꞌe gui hiꞌáry gui omboi hyꞌa ikuai vaꞌekue. Haꞌe gui mbaꞌemo yy mbotya oĩ vaꞌe voi omboi vaka raꞌangaa overa vaꞌe guigua áry oĩague gui, haꞌe vy ita ombojopeague áry rive ju omboguejy.


text:
Omboi avi oo oikeaty aoꞌiarã omoĩ mbyre sábado py anhoꞌi oiporu vaꞌekue. Senhor ro roka katy gui omboi avi huvixa oikeaty. Haꞌe vaꞌekue ma omboipa, Assíria pygua huvixa oipotaa rami rive. 


text:
<n><i> , </i></n> Haꞌe gui oĩve rei tema Acaz rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Acaz ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa tuu kuery rupa yvýry, Davi rekoague py. Haꞌe ramo taꞌy Ezequias ju oĩ hekovia. 


text:
<n> Israel pygua huvixa Oséias oĩ jave guare</n> Doze maꞌetỹ re ma Acaz Judá pygua huvixa oĩ rire Elá raꞌy Oséias oĩ Israel pygua ruvixarã. Samaria py ae opena nove maꞌetỹ peve.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde rupi, teĩ huvixa ymavegua kuery rami eꞌỹ guive. 


text:
<n> Samaria tetã re ipoꞌakaa haꞌe Israel kuery escravo-rã ogueraapaa ague</n> Haꞌe gui ma Oséias rovai ou Assíria pygua huvixa Salmaneser. Haꞌe vaꞌe rembiguai Oséias oiko, ixupe mbaꞌemo omeꞌẽ oikovy guive.


text:
Haꞌe ramo Assíria pygua huvixa ojeupe “Xere Oséias opuꞌã” heꞌi, mbaꞌeta Egito pygua huvixa Sô oĩa katy ayvu mombeꞌuarã omondouka ramo, haꞌe jypy guare rami eꞌỹ nomeꞌẽvei kuerei mbaꞌemo huvixa Assíria pygua pe, maꞌetỹ nhavõ omeꞌẽague rami eꞌỹ. Haꞌe nunga rupi Assíria pygua huvixa ojokua vy omboty nhuã py.


text:
Mbaꞌeta huvixa Assíria pygua ma ijyvy jave rupi oiko vy Samaria tetã re ou vy mboapy maꞌetỹ re ojoko.


text:
Oséias nove maꞌetỹ re ma oĩ rire Assíria pygua huvixa ipoꞌaka Samaria re. Haꞌe vy ogueraapa Israel kuery oyvy Assíria katy. Haꞌe rami vy Hala tetã py ju omboekoa, Habar haꞌe Gozã yakã yvýry, haꞌe gui Média pygua kuery retã ikuai vaꞌe rupi. 


text:
<n> Mbaꞌe ojapo vai rã pa ogueraapaa ague</n> Haꞌe vaꞌe nunga oiko rakaꞌe mbaꞌeta Senhor nguuete pe Israel kuery ojejavypa ramo, Egito yvy gui oguerupa rire teĩ, Egito pygua huvixa Faraó poꞌakaa rupi ikuaiague gui. Haꞌe rami rire teĩ amboae regua tuuete ramigua kuery ju haꞌe kuery omboete okuapy.


text:
Yvy regua kuery reko rupi ikuai, Israel kuery renonde gui Senhor oipeꞌapa vaꞌekue rekokue rupi ae, haꞌe Israel pygua huvixa kuery amboae rami rei omboꞌeague rami.


text:
Haꞌe rami vy Senhor nguuete rovai Israel kuery ojapo haꞌeveꞌỹ vaꞌe. Haꞌe vy yvyꞌã rupi ojapo okuapy haꞌe kuery oikuaa rami rive ombojerovia atyrã, guekoa ikuai vaꞌe rupi, nhoarõa kuery ikuaia haꞌe tetã ikorapa vaꞌe haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe vy yvyꞌã rupi haꞌe yvyra rogueana ikuai vaꞌe haꞌe javi guýry rupi omopuꞌã avi imoꞌamy ita haꞌe yvyra taꞌangaarã.


text:
Ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi py oapy okuapy heakuã porã vaꞌe, haꞌe kuery renonde gui Senhor amboae regua oipeꞌapa vaꞌekue reko rami ae ju. Haꞌe vy opa marã ikuai Senhor ombopoxy aguã rami rive.


text:
Mbaꞌemo raꞌangaa pe rive ikuai. Haꞌe vaꞌe nunga re Senhor ijayvu vy aipoeꞌi: “Haꞌe ramigua peẽ kuery ndapejapoi ꞌrã”, heꞌi vaꞌekue ri.


text:
Mbaꞌeta profeta haꞌe imbaꞌekuaa vaꞌe kuery haꞌe javi rupi Senhor ijayvu vaꞌekue Israel haꞌe Judá kuery pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Pejepeꞌa nho ke tape vai rupi pendekuaia gui, haꞌe gui pemoĩ porã xee ajapo uka vaꞌe haꞌe ayvu aeja vaꞌekue, lei peneramoĩ kuery pe ambopara uka vaꞌekue xerembiguai profeta kuery pe”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery noendu potai okuapy. Haꞌe rami ꞌrãgue py inhakã ratãve tema ojeꞌoivy nonheꞌẽ renduxei vy, guamoĩ kuery Senhor nguuete re ndojeroviaiague rami ae ju.


text:
Haꞌe kuery noendu potai okuapy ayvu Senhor oeja vaꞌekue haꞌe guamoĩ kuery reve guexeve guarã ojapo vaꞌekue re, neĩ haꞌe kuery pe ijayvu ete jepiague re. Haꞌe rami ꞌrãgue py taꞌangaa ndovarei vaꞌe pe rive ikuai, haꞌe kuery ae ju ndovarei vaꞌe ikuai peve. Mbaꞌeta amboae regua kuery reko rupi ikuai, Senhor “Napendekuai ꞌrã haꞌe rami”, heꞌi vaꞌekue ri.


text:
Senhor nguuete ojapo uka vaꞌekue haꞌe kuery omboykepa vy haꞌe kuery oikuaa rami rive ojapo okuapy taꞌangaarã mbaꞌemo rykukue gui. Mokoĩ toro raꞌy raꞌangaarã ojapo, haꞌe yvyra omopuꞌã avi imoꞌamy mbaꞌemo raꞌangaarã rive. Haꞌe vy omboete okuapy yva re ikuai vaꞌe, haꞌe tuuete ramigua Baal pe rive ikuai.


text:
Guaꞌy haꞌe guajy kuery ae oapy okuapy nguuete ramigua pe omeꞌẽ vy. Haꞌe vy onhemboꞌe okuapy imbaꞌekuaa aguã re rive, oexaꞌã kuaa vaꞌe kuery re anho ojerovia vy. Senhor renonde rupi ojeko meꞌẽ okuapy haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo aguã, ombopoxy aguã rami rive.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor ojou vai ete Israel kuery, haꞌe vy guenonde gui oipeꞌapa. Omombytave ranhe vaꞌe ma Judá kuery anho. 


text:
Haꞌe rami teĩ Judá kuery voi nomoĩ porãi Senhor nguuete ojapo uka vaꞌekue. Haꞌe rami ꞌrãgue py Israel kuery ikuaia rami ae ju ikuai.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor oeja Israel kuery regua haꞌe javi. Omoingo axy rei vy omboaxapa hovaigua kuery po py, guenonde gui oipeꞌapa peve. 


text:
Mbaꞌeta Davi ramymino kuery po gui Senhor Israel kuery oipeꞌapa ma rire Nabote raꞌy Jeroboão nguvixarã haꞌe kuery omoĩ okuapy ramo haꞌe vaꞌe ojapo Israel kuery Senhor re ojeroviaague gui ojepeꞌa vy ojejavypa aguã rami.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery ikuai Jeroboão ojejavyague rupi anho, neĩ peteĩgueve ma voi ndojepeꞌai haꞌe rami ikuaia gui,


text:
Senhor guenonde gui Israel kuery oipeꞌapa peve, guembiguai profeta kuery rupi ijayvuague haꞌe javi rami vy. Haꞌe rami vy Assíria yvy katy escravo-rã ogueraa ukapa rakaꞌe Israel kuery, aỹ peve haꞌe py ae ikuai. 


text:
<n> Assíria pygua huvixa Samaria tetã py hekoa vaꞌerã ogueru rukaveague</n> Haꞌe gui ma huvixa Assíria pygua ogueru rukave ju Babilônia tetã pygua, Cuta, Ava, Hamate haꞌe Sefarvaim gui, Samaria tetã py hekoa vaꞌerã Israel kuery rekoague py. Haꞌe ramo Samaria tetã re haꞌe kuery ipoꞌaka ma vy onhemboekoa okuapy haꞌe katy tetã ikuai vaꞌe haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe kuery ikuai ypy jave Senhor renonde ojererokyjea rupi eꞌỹ ranhe ikuai. Haꞌe ramo haꞌe kuery mbyte rupi Senhor ombou guary haꞌe kuery vaꞌe regua jukaarã.


text:
Haꞌe ramo Assíria pygua huvixa pe omombeꞌua vy aipoꞌea: — Samaria tetã py hekoa aguã remondouka vaꞌekue ma ndoikuaai rei okuapy haꞌe vaꞌe yvy regua tuuete ombojerovia aguã. Haꞌe nunga rupi ae haꞌe kuery mbyte rupi ombou rima guary, haꞌe ramo ojukapa raiꞌi, haꞌe pygua tuuete nombojerovia kuaai okuapy ramo — ꞌea. 


text:
Haꞌe ramo Assíria pygua huvixa aipoeꞌi uka: — Peraa ju haꞌe katy peteĩ sacerdote haꞌe gui peru vaꞌekue, haꞌe katy oo vy haꞌe kuery omboꞌe oikovy aguã haꞌe pygua tuuete ombojerovia aguã re — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo oo ju peteĩ sacerdote Samaria gui ogueru pyre, haꞌe vy Betel py oiko. Haꞌe vaꞌe ma nhomboꞌe oikovy Senhor renonde ojererokyjea rupi ikuai aguã re. 


text:
<n> Samaria pygua kuery joo rami eꞌỹ-eꞌỹ rei ombojerovia okuapyague</n> Haꞌe rami teĩ peteĩ-teĩ regua ojapo teri okuapy haꞌe kuery ruete raꞌangaa rive tetã py ikuaia rupi, haꞌe omopuꞌã imoꞌamy yvyꞌã rupi ombojerovia atyrã Samaria pygua kuery ojapo vaꞌekue haꞌe javi py.


text:
Haꞌe rami vy Babilônia guigua kuery ojapo okuapy Sucote-Benote raꞌangaa, Cuta guigua ma Nergal raꞌangaa ojapo okuapy, Hamate guigua ma Asima raꞌangaa ojapo,


text:
Aveu kuery ma Nibaz haꞌe Tartaque raꞌangaa ojapo, haꞌe rã Sefarvaim guigua kuery ma guaꞌy haꞌe guajy kuery ae oapy okuapy tata py nguuete raꞌangaa Adrameleque haꞌe Anameleque peguarã.


text:
Haꞌe rami rei teĩ Senhor ojererokyjea rupi avi ikuai, vaꞌeri haꞌe kuery regua omoĩ avi okuapy sacerdote kuery ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe py, haꞌe pygua kuery re vy mbaꞌemo omeꞌẽ aguã.


text:
Haꞌe rami py Senhor ojererokyjea rupi ikuai vaꞌeri nguuete raꞌangaa ombojeroviaa rupi avi ju, haꞌe kuery ikuaiague pygua kuery reko rami vy. 


text:
Aỹ peve ma haꞌe kuery gueko ymague rupi ae tema ikuai. Senhor renonde ojererokyjea rupi eꞌỹ ikuai, oayvu haꞌe oipotaa oeja vaꞌekue rupi eꞌỹ guive, neĩ lei Jacó ramymino kuery pe Senhor ombopara uka vy ojapo uka vaꞌekue rupi. Haꞌe vaꞌe ma omboery ju Israel rakaꞌe.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery reve Senhor guexeve guarã ojapo vy aipoeꞌi vaꞌekue: “Pembojerovia eme tuuete mboae rive, neĩ haꞌe nunga renonde rupi peĩ eme penerenapyꞌã re, haꞌe kuery pe pendekuai eme, pemeꞌẽ eme mbaꞌemo guive.


text:
Senhor pe anho haꞌeve, Egito yvy gui opoꞌaka etea rupi haꞌe opo oupi reve penerenoẽ vaꞌekue pe ae. Henonde ma pejererokyjea rupi pendekuai, henonde penerenapyꞌã re peĩ ꞌrã guive, haꞌe ixupe ae ꞌrã pemeꞌẽ mbaꞌemo.


text:
Haꞌe gui oayvu haꞌe oipotaa oeja vaꞌekue, lei, haꞌe nunga pendevy ojapo uka vaꞌekue ma pemoĩ porã pota ꞌrã ára nhavõ. Haꞌe rã tuuete mboae ramigua ma pembojerovia eme.


text:
Senhor Penderuete renonde pejererokyjea rupi anho ꞌrã pendekuai. Haꞌe ramo pendereraa jepepa ꞌrã penderovaigua kuery po gui”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ndojapyxakai haꞌe nunga re. Haꞌe rami ꞌrãgue py gueko ymague rupi ae tema ikuai.


text:
Haꞌe rami py haꞌe vaꞌe regua kuery ma Senhor ojererokyjea rupi ikuai vaꞌeri ombojerovia avi okuapy taꞌangaarã haꞌe kuery ae ojapo vaꞌekue. Guamoĩ kuery ikuaiague rami ae ju taꞌy kuery haꞌe hamymino kuery voi ikuai, aỹ peve. 


text:
<n><i> , </i></n> Haꞌe gui mboapy maꞌetỹ re ma Elá raꞌy Oséias Israel pygua huvixa oĩ jave py Acaz raꞌy Ezequias oĩ Judá pygua ruvixarã.


text:
Haꞌe vaꞌe oĩ ypyꞌi jave vinte e cinco maꞌetỹ oguereko, haꞌe vy vinte e nove maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Zacarias rajy Abi.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌevea ramigua ojapo oikovy Senhor renonde rupi, guamoĩ Davi ojapoague haꞌe javi rami.


text:
Ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌekue ombovaipa vy omopẽmba ita omopuꞌã mbyre, oitypa guive taꞌangaarã yvyra omopuꞌã mbyre. Omboaꞌypa mboi raꞌangaa overa vaꞌe guigua Moisés ojapo vaꞌekue, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe jave haꞌe vaꞌe pe Israel kuery oapy ꞌrã okuapy heakuã porã vaꞌe, Neustã omboery vy.


text:
Ezequias ma ojerovia oikovy Senhor Israel kuery ruete re. Haꞌe oĩ rire ndaꞌipovei haꞌekue ramigua, Judá pygua huvixa kuery ma voi ndoikoi, neĩ haꞌe oiko eꞌỹ mbove voi.


text:
Mbaꞌeta Senhor pe ae ma voi oiko, ndojepeꞌai ixupe oikoa gui, haꞌe vy omoĩ porãmba Moisés rupi Senhor ojapo uka vaꞌekue.


text:
Haꞌe ramo hexeve Senhor oiko. Mamo rã rei ooa py tema haꞌevea ramigua meme ojapo. Assíria pygua huvixa rovai re opuꞌã, oipota vaꞌe ndojapoxevei vy.


text:
Ojukapa guive filisteu kuery Gaza haꞌe ijyvýry tekoa ikuai vaꞌe peve, harõa kuery oikuaa potaaty haꞌe tetã ikorapa vaꞌe py voi. 


text:
Haꞌe gui ma irundy maꞌetỹ re ma huvixa Ezequias oĩ jave, haꞌe sete maꞌetỹ re ma Elá raꞌy Oséias Israel pygua huvixa oĩ jave py ou Assíria pygua huvixa Salmaneser kuery Samaria tetã re, haꞌe vy ojokopa.


text:
Haꞌe gui mboapy maꞌetỹa py ipoꞌaka. Haꞌe vaꞌe jave py mboapy meme maꞌetỹ ma ojapo Ezequias oĩague, haꞌe nove maꞌetỹ ojapo Israel pygua huvixa Oséias oĩague.


text:
Assíria pygua huvixa ma oyvy katy ae ogueraapa Israel kuery haꞌe javi. Hala py ju omboekoa, Habor katyꞌi Gozã yakã yvýry, tetã Média pygua kuery rekoa ikuai vaꞌe rupi guive.


text:
Haꞌe nunga oiko mbaꞌeta Senhor nguuete haꞌe kuery nonheꞌẽ rendui okuapy rire. Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue rupi eꞌỹ ikuai, hembiguai Moisés ojapo uka vaꞌekue rupi eꞌỹ guive. Noendu potai, haꞌe ndojapoi guive okuapy. 


text:
<n><i> ; </i></n> Haꞌe gui catorze maꞌetỹa re ma huvixa Ezequias oĩ jave py ou Assíria pygua huvixa Senaqueribe. Haꞌe vaꞌe ma Judá regua tetã ikorapa vaꞌe haꞌe javi re opuꞌã vy ipoꞌaka. 


text:
Haꞌe ramo Judá pygua huvixa Ezequias ma Laquis tetã py omondouka guembiguai huvixa Assíria pygua oĩa katy. Haꞌe vy aipoeꞌi uka: — Haꞌeveꞌỹa rami aiko vaꞌekue. Ejepeꞌa ke xeyvy gui. Haꞌe gui opa mbaꞌe remeꞌẽ uka vaꞌe tema ameꞌẽmba ꞌrã ndevy — heꞌi uka. Haꞌe ramo huvixa Assíria pygua ojapo Judá pygua huvixa Ezequias dez mil quilos prata haꞌe mil quilos ouro omeꞌẽ aguã rami.


text:
Haꞌe ramo ixupe Ezequias omeꞌẽ prata Senhor ropy ojou vaꞌekue haꞌe javi, ngoo py ae omoĩ porã vaꞌekue guive.


text:
Haꞌe rami vy Senhor pegua templo rokẽ haꞌe ijyta oĩ vaꞌe gui Ezequias omboipa ouro Judá pygua huvixa ae omonheovãague. Haꞌe nunga haꞌe javi omeꞌẽ avi Assíria pygua huvixa pe. 


text:
Haꞌe ramive ma Assíria pygua huvixa Laquis tetã py oĩa gui omondouka reta xondaro kuery Jerusalém py huvixa Ezequias oĩa katy, Tartã, Rabe-Saris haꞌe Rabsaqué rupive. Haꞌe vaꞌe kuery ma Jerusalém tetã py oupa. Ovaẽmba ma vy ijatypa okuapy yy omboty pyre yvyꞌã re oĩ vaꞌe gui yy oxyry ouvyaty rovai katy, tape ao joiaty kuery yvy via yvýry.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery oenoĩ uka huvixa Ezequias. Haꞌe ramo haꞌe kuery ijaty okuapya py huvixa ombou uka guembiguai kuery Hilquias raꞌy Eliaquim huvixa ro re opena vaꞌety, kuaxia para re opena vaꞌe Sebna, haꞌe gui Asafe raꞌy Joá mbaꞌemo oiko vaꞌekue mboparaaty. 


text:
<n><i> ; </i></n> Haꞌe ramo haꞌe kuery pe Rabsaqué aipoeꞌi: — Aipopeje ke Ezequias pe: Po rami Assíria pygua huvixa yvateve vaꞌe ijayvu: Mbaꞌe nunga re tu rejerovia?


text:
Haꞌe ramo ndevy pe xeayvu: Ndee ore kuery re repuꞌã aguã re renhembopyꞌaa ma ayvu riveꞌi. Marã ramigua kuery re tu rejerovia reikovy, xerovai repuꞌã aguã?


text:
Egito pygua kuery re rima rejerovia, haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ma popoka takua ovopa vaꞌe ramigua rive, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe re amongue ojeko rã ipo py oixuꞌupa ꞌrã. Haꞌe ramigua ae ꞌrã oiko Egito pygua huvixa Faraó haꞌe hexe ojerovia vaꞌe kuery haꞌe javi re.


text:
Haꞌe rã xapyꞌa rei xevy aipopeje ꞌrã: “Ore ma Senhor Oreruete re ae rojerovia vaꞌe”, peje teĩ haꞌe vaꞌe peguare eꞌỹ teve ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe haꞌe altar Ezequias oitypa vaꞌekue? Mbaꞌeta haꞌe ma Judá haꞌe Jerusalém pygua kuery pe aipoeꞌi vaꞌekue: “Kovaꞌe altar Jerusalém py oĩ vaꞌe katy anho ꞌrã pembojerovia pekuapy”, heꞌi vaꞌekue pendevy.


text:
Haꞌe nunga rupi ejerure na xeruvixa Assíria pygua pe, haꞌe gui xee ma ameꞌẽ ꞌrã ndevy dois mil kavaju, xapyꞌa rei avakue hiꞌáry guarã rejou ri ramo.


text:
Mbaꞌe re tu rejerovia reikovy Egito pygua karóxa haꞌe kavaju árygua kuery re? Mbaꞌeta xeruvixa rembiguai yvyĩgueve teĩ nderakykue monha ꞌrã.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei xee ndaꞌu Senhor reveꞌỹ ri aju peneretã amomba aguã? Any, mbaꞌeta Senhor ae xevy aipoeꞌi: “Tereo ke, epuꞌã haꞌe kuery yvy re, haꞌe emomba”, heꞌi vaꞌekue xevy. 


text:
Haꞌe rami rã Rabsaqué pe Hilquias raꞌy Eliaquim, Sebna haꞌe Joá ombovai vy aipoeꞌi okuapy: — Rojerure ndevy: Ore nerembiguai kuery pe ndeayvu ke aramaico ayvu py anho, roendu kuaa rã. Ndeayvuve eme judeu kuery ayvu py, heta vaꞌe kuery tetã kora áry rupi ikuai vaꞌe oendu kuaa eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Rabsaqué ombovai: — Haꞌe gui pẽvy haꞌe penderuvixa remiendurã anho teve xeruvixa xembou xeayvu aguã? Avakue tetã kora áry rupi ikuai vaꞌe pe guive eꞌỹ teve xeayvu, mbaꞌeta peẽ kuery rami avi haꞌe kuery voi ikuai guepoxi hoꞌu haꞌe otyrai ae oyꞌu okuapy aguã rami — heꞌi. <n>Haꞌe rami ijayvu, mbaꞌeta tetã ojokopa haꞌe pygua kuery hoꞌu vaꞌerã haꞌe yy oyꞌu aguã ojou eꞌỹ aguã, tetã re ipoꞌakaxe vy. 


text:
Haꞌe rami vy Rabsaqué opuꞌã vy ijayvu atãve hoꞌamy judeu kuery ayvu py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Pejapyxaka ke Assíria pygua huvixa yvateve vaꞌe ayvu re.


text:
Po rami xeruvixa ijayvu: “Penhembotavy uka eme Ezequias pe, mbaꞌeta haꞌe ma napendereraa jepei ꞌrã xepo gui.


text:
Ezequias tapendeapo eme Senhor re pejerovia aguã rami, mbaꞌeta aipoeꞌi: ‘ Senhor nhandereraa jepe ꞌrãe, haꞌe vy kovaꞌe tetã nomboaxai ꞌrã Assíria pygua huvixa po py’, heꞌi ꞌrã.”


text:
Pejapyxaka eme Ezequias ayvu re. Mbaꞌeta po rami Assíria pygua huvixa ijayvu: “Pejapo ke xereve peteĩ rami nhandekuai aguã, haꞌe vy peju xea katy. Haꞌe rami vy peteĩ-teĩ pekaru ꞌrã penembaꞌe vinho haꞌe figoꞌa re, haꞌe penembaꞌe ygua gui ae ꞌrã peyꞌu pekuapy,


text:
xee pendeyvy re xee aju peve. Haꞌe gui ma xee rogueraa ꞌrã peteĩ yvy pendeyvy rami ae itui vaꞌe katy. Haꞌe vaꞌe yvy ma mbaꞌemo aju haꞌe uva rykue oikoa, mbojape haꞌe uva, oliveira ty haꞌe ei oata eꞌỹa, peiko puku aguã pemanomba eꞌỹ re. Haꞌe nunga rupi pejapyxa eme Ezequias ayvu re. Mbaꞌeta penembotavya rupi rive ‘ Senhor nhandereraa jepe ꞌrã’, heꞌi pẽvy.


text:
Mbaꞌeta yvy regua kuery ruete raꞌangaa ikuai vaꞌe ndaꞌu ogueraa jepe ri yvy Assíria pygua huvixa po gui?


text:
Mbaꞌeta mamo tu ikuai Hamate haꞌe Arpade pygua kuery ruete raꞌangaa? Mamo tu ikuai Sefarvaim, Hena haꞌe Iva pygua kuery ruete raꞌangaa? Haꞌe kuery ndaꞌu ogueraa jepe rakaꞌe Samaria tetã xepo gui?


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe yvy re ikuai vaꞌe ruete raꞌangaa regua mavaꞌe rei ogueraa jepe oyvy xepo gui. Mbaꞌexa ꞌrã tu haꞌvy Senhor ogueraa jepe Jerusalém xepo gui?” heꞌi. 


text:
Haꞌe rami heta vaꞌe kuery oendu teĩ okyrirĩmba okuapy, peteĩve ma voi nombovai, huvixa “Pembovai eme” heꞌi rire.


text:
Haꞌe ramo Hilquias raꞌy Eliaquim mbaꞌemo re opena vaꞌety, kuaxia re opena vaꞌety Sebna haꞌe Asafe raꞌy Joá mbaꞌemo oiko vaꞌekue ombopara vaꞌety jogueru ju Ezequias oĩa py. Oao omondoropa vaꞌekue reve ou vy ixupe omombeꞌu okuapy Rabsaqué ijayvuague haꞌe javi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe nunga huvixa Ezequias oendu vy omondoro oao, haꞌe ajukue voxa guigua py rive onheovãmba vy oike Senhor pegua oo py.


text:
Haꞌe rami vy Amoz raꞌy profeta Isaías oĩa katy omondouka ngoo re opena vaꞌety Eliaquim ajukue voxa guigua py onheovã vaꞌekue reve, kuaxia re opena vaꞌety Sebna haꞌe sacerdote kuery yvatekueve vaꞌe guive,


text:
Isaías pe haꞌe kuery aipoeꞌi aguã: — Po rami Ezequias aipoeꞌi: “Kovaꞌe ára ma jajexavai aguã haꞌe nhanembopagaa rã nhaxĩmba aguã ára, kunha oikuavãꞌi ta teĩ oguereko ete aguã naꞌimbaraetevei vaꞌe rami nhandekuai.


text:
Mbaꞌeta Assíria pygua huvixa remimbou Rabsaqué ijayvu vaꞌekue Nhanderuete oikove vaꞌe rovai. Ijayvua Senhor Nderuete oendu vy ijayvu ete ꞌrãgue. Haꞌe nunga rupi ejapukai ke ixupe jakuaveꞌi teri vaꞌe re”, heꞌi aguã. 


text:
Isaías aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Aipopeje ke penderuvixa pe: “Po rami Senhor ijayvu: Ekyje eme ayvu rendu vaꞌekue káuxa. Haꞌe vaꞌe ayvu rupi ma xerovai ae Assíria pygua huvixa rembiguai kuery ijayvu okuapy.


text:
Haꞌe rami teĩ hexe ambou ꞌrã peteĩ nheꞌẽ imongyjearã. Haꞌe ramo ixupe mbaꞌemo omombeꞌua rã oendu vy ojepeꞌa ju ꞌrã ovy oyvy katy ae. Haꞌe gui ma haꞌe py ajapo ꞌrã kyxe py ojukaa aguã rami”, heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Rabsaqué oo ju vy oikuaa Assíria pygua huvixa kuery Libna tetã re opuꞌã okuapya, mbaꞌeta oendu ma voi huvixa Laquis tetã re opuꞌãa gui ojepeꞌa ma ovyague.


text:
Assíria pygua huvixa oendu avi “Etiópia pygua huvixa Tiraca ma je ou oiny nderovai opuꞌã vy”, ꞌea ramo. Haꞌe rami vy peteĩgue ju Ezequias oĩa katy omondouka guembiguai kuery. Haꞌe vy aipoeꞌi uka haꞌe kuery pe: 


text:
— Po rami pendeayvu ꞌrã Judá pygua huvixa Ezequias pe: “Enhembotavy uka eme nderuete re rejeroviaa py. Mbaꞌeta aipoꞌre: ‘Jerusalém tetã ma nomboaxai ꞌrã Assíria pygua huvixa po py’, ꞌre.


text:
Ndee nerendui teve Assíria pygua huvixa kuery yvy jave re ojapo vaꞌekue? Mbaꞌeta omomba ete. Haꞌe nunga rupi ndee rexaꞌã ri tyꞌy reo jepe aguã?


text:
Mbaꞌeta yvy regua ruete raꞌangaa ikuai vaꞌe ndaꞌu ogueraa jepe ri rakaꞌe xeramoĩ kuery omomba aguã gui? Haꞌe vaꞌe kuery ma Gozã, Harã haꞌe Rezefe pygua, haꞌe Éden ramymino kuery Telassar py ikuai vaꞌekue.


text:
Haꞌe mamo tu oiko aỹ Hamate pygua huvixa, haꞌe Arpade, Sefarvaim tetã, Hena haꞌe Iva pygua huxixa kuery?” — heꞌi uka. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma tembiguai kuery po gui kuaxia para Ezequias ojopy vy ogueroayvu. Haꞌe rami vy Senhor pegua oo py oike vy oexa uka imoiny henonde.


text:
Haꞌe rami vy Senhor renonde ojapukai vy aipoeꞌi: — Senhor Israel kuery ruete, anjo kuery pepo áry rupi reguapy reiny vaꞌe repenaa py, ndee anhoꞌi reiko yvy jave regua kuery ruete. Ndee ma yva haꞌe yvy apoare.


text:
|yhwh{Senhor,} ejapyxaka rendu pota aguã. Eipeꞌa ke nderexa, rexa pota aguã. Haꞌe vy endu pota Senaqueribe ijayvuague haꞌe javi re, mbaꞌeta Oreruete reikove vaꞌe, nderovai ae ijayvu.


text:
Haꞌe gui |yhwh{Senhor,} anhetẽ ete ae Assíria pygua huvixa kuery omomba rakaꞌe yvy regua ikuai vaꞌe, haꞌe kuery yvy guive.


text:
Haꞌe gui oapypa guive haꞌe kuery ruete raꞌangaa oguereko vaꞌekue. Haꞌe rami avi haꞌe nunga ma tuuete eꞌỹ ae, avakue rembiapo, yvyra haꞌe ita guigua rive. Haꞌe nunga rupi ae omomba.


text:
Haꞌe ramo Senhor Oreruete, orereraa jepe ke ipo gui, yvy regua haꞌe javi oikuaa aguã ndee anho Senhor reikoa — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Amoz raꞌy Isaías oayvu ogueraa uka Ezequias pe: — Po rami Senhor Israel kuery ruete ijayvu: Assíria pygua huvixa Senaqueribe káuxa xevy rejerure ramo xee aendu ae ma.


text:
Haꞌe rami vy po rami xee Senhor xeayvu hexe. Ndere ma kunhataĩgueꞌi Sião pygua rajy kuery opuka rei okuapy. Nderakykue Jerusalém pygua rajy kuery oguerova-rova oakã.


text:
Mbaꞌeta mavaꞌe re tu ndeayvu vai? Mavaꞌe tu rejojai? Mavaꞌe rovai rupi tu ndeayvu haꞌe nderexa py remaꞌẽ vaikue rei? Xee Israel kuery ruete xekyꞌa eꞌỹ vaꞌe rovai ae.


text:
Mbaꞌeta nerembiguai kuery remboꞌe Senhor rovai ijayvu aguã re. Haꞌe vy aipoꞌre: “Xekaróxa reta vaꞌe vy ajeupi ꞌrã yvyty áry peve, Líbano yvy re mombyryvea rupi teĩ. Xee aitypa ꞌrã haꞌe py yary yvatekueve haꞌe cipreste iporãgueve ikuai vaꞌe, avaẽ ꞌrã mombyryvea py apyta aguã, kaꞌaguy inhanavea py peve.


text:
Haꞌe gui yvy ajoꞌo vy ayꞌu amboae regua kuery pegua yy gui, haꞌe Egito yvy re apyrõ vy rive amombirupa yakã ikuai vaꞌe”, ꞌre vaꞌekue. 


text:
— Haꞌe rami teĩ nerendui teve yma rupi ma voi xee ae amoĩ haꞌe vaꞌe nunga oiko aguã, ymave guive anhembopyꞌa ae ma haꞌe rami aguã re? Haꞌe rami vy aỹ ma amoingo ete ma haꞌe nungakue. Xee ae aipotaa rami vy ndee rembovaipa karamboae tetã ikorapa vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi ae haꞌe pygua kuery ikangypa, okyjepa haꞌe oxĩmba rei rakaꞌe. Haꞌe rami vy okanhymba vyvoi nhuũ rami rive, eꞌỹ vy jai rogue pyau, nhuũ oo aoꞌia áry henhoĩ rive vaꞌe rami, eꞌỹ vy mbaꞌemo onhotỹ mbyre ijaju eꞌỹ re okaipa vaꞌe rami rive.


text:
Haꞌe rã xee ma aikuaa porã reguapy reiny rã, repuꞌã reovy haꞌe reike ju rejuvy nhavõ, haꞌe gui xerovai repuꞌã reia guive.


text:
Haꞌe ramo xerovai repuꞌã reia haꞌe renhemboyvate reia aendupa ma vy aỹ ma nexĩ re amoĩ ꞌrã tyꞌaĩ ndereruarã, ndejuru re amoĩ avi ꞌrã juru xã, haꞌe rami vy ajapo ꞌrã rejuague rupi ae ju rejevy aguã rami. 


text:
— Haꞌe gui ndee Ezequias reikuaa aguã ma povaꞌe ꞌrã oiko: Aỹ kovaꞌe maꞌetỹ ma peẽ kuery pekaru ꞌrã mbaꞌemo haꞌe ae gui henhoĩ vaꞌekue re, haꞌe gui amboae maꞌetỹ ma haꞌe vaꞌekue gui ikuai vaꞌekue re ju ꞌrã pekaru. Haꞌe rã mboapy maꞌetỹa py ma penhotỹ ju ꞌrã mbaꞌemo, haꞌe gui pemonoꞌõ ꞌrã. Penhotỹ ꞌrã uva, hiꞌa peꞌu aguã.


text:
Haꞌe gui Judá regua rembyre oo jepe vaꞌekue ma hapo ju ꞌrã yvy katy, haꞌe vy hiꞌárykue ma hiꞌa ju ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta Jerusalém tetã py ikuai ꞌrã okuave vaꞌe, Sião yvyty re ikuai ꞌrã oo jepe vaꞌekue. Senhor ixondaro reta vaꞌe ae ꞌrã ojapo, nhanderayvu etea rupi. 


text:
— Mbaꞌeta po rami Senhor ijayvu Assíria pygua huvixa rekorã re: “Haꞌe ma kovaꞌe tetã py ndoikei ꞌrãe, neĩ peteĩve huꞌy nomomboi ꞌrã tetã katy, huꞌy jokoa reve nonhembojai ꞌrã ouvy, neĩ yvy nomboꞌyvatei ꞌrã guive tetã kora áry rupi ojeupi aguã.


text:
<n><i> , ; </i></n> Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe pyavyve anjo Senhor-a guigua ou vy Assíria pygua kuery ijatya rupi ojuka cento e oitenta e cinco mil. Koꞌẽgue okuaveꞌi vaꞌe ovy vy oexa rã hetekue rive ikuai.


text:
Haꞌe gui ma nguuete raꞌangaa Nisroque pegua opy omboetea py oĩ jave taꞌy kuery ae Adrameleque haꞌe Sarezer ojuka kyxe py. Haꞌe vy onhamba jogueravy Ararate yvy katy. Haꞌe ramo taꞌy Esar-Hadom ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> ; </i></n> Haꞌe vaꞌe jave py huvixa Ezequias imbaꞌeaxy vy omano ta ma oupy. Haꞌe ramo oĩa py ou Amoz raꞌy profeta Isaías. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Po rami Senhor ijayvu: “Emoatyrõ mbaꞌemo ndero py ikuai vaꞌe, mbaꞌeta remano ꞌrã, ndereikovevei ta ma”, heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Ezequias ojere vy ngoo mbotya re ngova omboja oupy. Haꞌe vy Senhor pe ojerure vy aipoeꞌi: 


text:
— Senhor, ajerure ndevy. Nemaꞌenduꞌa ke nerenonde rupi haꞌevea rami aikoague re, xepyꞌa haꞌe javi py. Haꞌevea ramigua ajapo aikovy vaꞌekue nerenonde rupi — heꞌi. Haꞌe vy ojaeꞌo vaipa oupy. 


text:
Haꞌe gui Isaías ma tetã mbyte gui oo eꞌỹ mbove ma voi ixupe Senhor ombou ju oayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ejevy ke, haꞌe vy aipoꞌre xevygua kuery ruvixa Ezequias vaꞌe pe: Po rami Senhor neramoĩ Davi ruete vaꞌe ijayvu: “Xee aendu ma renhemboꞌea, nderexay aexa guive. Maꞌẽ, xee romonguera ꞌrã. Haꞌe ramo mboapy araa py reo ꞌrã Senhor pegua oo py.


text:
Haꞌe vy amoĩve ꞌrã ndeꞌára quinze maꞌetỹ peve ju, haꞌe rogueraa jepe ꞌrã Assíria pygua huvixa po gui, kovaꞌe tetã guive. Aepy ꞌrã kovaꞌe tetã xejee haꞌe xerembiguai Davi re amaꞌẽ vy”, heꞌi. 


text:
Isaías aipoeꞌive ju: — Peru ke peteĩ figo ruꞌũgue — heꞌi ramo haꞌe kuery ogueru vy omoĩ huvixa ai re. Haꞌe ramo okuera ju. 


text:
Ezequias aipoeꞌi Isaías pe: — Mbaꞌexagua hexa pyrã tu aexa ꞌrã aikuaa aguã Senhor xemonguera ete ꞌrãa, mboapy araa py Senhor pegua oo py aa aguã? 


text:
Isaías ombovai: — Povaꞌe nunga Senhor oexa uka ꞌrã ndevy, reikuaa aguã oayvuague ojapo ꞌrãa. Mavaꞌe pa reipotave? Escada rupi kuarayꞌã tenonde katy oove ma voi ꞌrã dez pyrõa, tyrã pa hakykue katy? 


text:
Haꞌe ramo Ezequias aipoeꞌi: — Ndaxyiꞌi ae guive dez pyrõa kuarayꞌã tenonde katy oove vyvoi. Haꞌe rami aguã ma ndaꞌevei. Haꞌe rami ꞌrãgue py tojevy ju dez pyrõa hakykue katy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Senhor pe profeta Isaías ojapukai ramo escada Acaz ojapo vaꞌekue rupi ojapo dez pyrõa hakykue katy ju ojevy aguã rami. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe vaꞌe jave py Babilônia pygua huvixa Baladã raꞌy Merodaque-Baladã vaꞌe ma “Huvixa Ezequias haxy oupy” ꞌea rã oendu vy oĩa katy ombou kuaxia para, mbaꞌemo omeꞌẽ vaꞌerã reve.


text:
Haꞌe ramo herua kuery ovaẽ rã Ezequias oguerovyꞌa vy haꞌe kuery pe oexa uka mbaꞌemo omoĩ porãaty py oguereko vaꞌe haꞌe javi: prata, ouro, tembiꞌu irũrã, azeite iporãve vaꞌe haꞌe tembiporu joe opuꞌãa pygua. Omoĩ porãaty py ikuai vaꞌe haꞌe javi oexa uka. Neĩ peteĩꞌi voi Ezequias ndoexa ukai haꞌe kuery pe, ngoo py ae, neĩ openaa haꞌe javi rupi oguereko vaꞌe. 


text:
Haꞌe ramo huvixa Ezequias oĩa py profeta Isaías ou vy oporandu ixupe: — Mbaꞌe nunga re tu avakue ou vaꞌekue ijayvu okuapy raꞌe? Magui tu ou okuapy ndea py? Ezequias ombovai: — Peteĩ yvy mombyryvea gui ou, Babilônia gui ae — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo oporanduve ju: — Mbaꞌe tu haꞌe kuery oexa okuapy ndero py? Ezequias ombovai: — Xero py oexa okuapy mbaꞌemo ikuai vaꞌe haꞌe javi. Xembaꞌe amoĩ porãaty py oĩ vaꞌe regua neĩ peteĩve ndaexa ukai haꞌe kuery pe — heꞌi. 


text:
“Ovaẽ ꞌrã ára ndero py ikuai vaꞌe haꞌe javi Babilônia yvy katy oguerapaa aguã, ymave guive neramoĩ kuery omoĩ porã vaꞌekue kovaꞌe ára peve. Ndoejaai ꞌrã neĩ peteĩ regua ma voi”, heꞌi Senhor.


text:
Nderaꞌy kuery rereko vaꞌekue ae voi ogueraapaa avi ꞌrã okuapy, Babilônia pygua huvixa ro py oaꞌyĩjo pyre meme ikuai aguã — heꞌi. <n>Haꞌe vaꞌe jave ma huvixave kuery oaꞌyĩjo uka ꞌrã guembiguai kuery ngoo rupi guarã. 


text:
Haꞌe ramo Ezequias aipoeꞌi Isaías pe: — Povaꞌe ayvu Senhor guigua remombeꞌu vaꞌe ma haꞌeve vaꞌe — heꞌi, ojeupe ae “Xee aikuaa rã aikovea ja mbyꞌa porã anho haꞌe haꞌevepa reiꞌi ta merami”, heꞌi vy. 


text:
<n><i> , </i></n> Haꞌe gui oĩve rei tema Ezequias rekokue regua. Haꞌe rami avi yy omboty vy tetã mbyte peve yy ogueru aguã haperã ojapoague, haꞌe mbaꞌemo opoꞌakaa rupi ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Ezequias ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo taꞌy Manassés ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Manassés ma doze maꞌetỹ oguereko jave py oĩ huvixarã. Haꞌe vy cinqüenta e cinco maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy rery ma Hefzibá.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapo oikovy Senhor renonde rupi, amboae regua kuery Israel kuery renonde gui Senhor oipeꞌapa vaꞌekue ikuaiague rami ae ju.


text:
Haꞌe rami vy omoatyrõmba ju ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe nguu Ezequias ombovaipa vaꞌekue, altar Baal peguarã ojapo reta guive. Omopuꞌã avi imoꞌamy taꞌangaarã yvyra guigua Israel pygua huvixa Acabe omopuꞌã vaꞌekue ramigua. Haꞌe vy guenapyꞌã re oĩ yva re jaxy-tata ikuaia katy omboetea rupi.


text:
Senhor pegua opy rupi eteve voi ojapo altar-rã, Senhor aipoeꞌiague: “Jerusalém py amoĩ ꞌrã xerery”, heꞌiague py.


text:
Senhor pegua oo roka mokoĩve oĩ vaꞌe rupi ojapo avi altar jaxy-tata yva re ikuai vaꞌe haꞌe javi peguarã.


text:
Haꞌe rami vy guaꞌy ae oapy reve omeꞌẽ, haꞌe arai rupi rive imbaꞌekuaa haꞌe oexaꞌã oikovy. Oporandu uka oikovy omanogue mboayvua haꞌe imbaꞌevyky vaꞌe kuery pe rive. Haꞌe rami vy Senhor renonde rupi ojapo oikovy haꞌeveꞌỹ vaꞌe meme, ombopoxy aguã rami rive.


text:
Haꞌe vy yvyra gui taꞌangaarã ojapo uka vaꞌekue omoĩ avi opy Davi haꞌe taꞌy Salomão pe Senhor aipoeꞌiague vaꞌe py: “Kovaꞌe oo haꞌe Jerusalém tetã aiporavo Israel regua haꞌe javi gui, haꞌe py xerery amoĩ aguã rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Mbaꞌeta xee ajapo uka vaꞌekue haꞌe lei xerembiguai Moisés ijayvuague haꞌe javi rupi Israel kuery ikuai ramo xee namoxẽvei ꞌrã tuu kuery yvyrã ameꞌẽ vaꞌekue gui oguata rei aguã rami”, heꞌiague py ae.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery noendu potai okuapy. Haꞌe rami vy Manassés oguerojejavy ramo amboae regua Israel kuery renonde gui Senhor omomba vaꞌekue gui heko vaive okuapy. 


text:
<n> Judá kuery ombopaga aguã re ijayvuague</n> Haꞌe nunga rupi Senhor ijayvu guembiguai kuery profeta ikuai vaꞌe rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Haꞌe rami ete Judá pygua huvixa Manassés ojeguaru pyrã ojapo oikovy. Haꞌe vaꞌe oĩ eꞌỹ mbove amorreu kuery ikuaiague gui ndaꞌeveive vaꞌe ojapo taꞌangaa oguereko vaꞌe rupi Judá kuery voi ojejavy aguã rami.


text:
Haꞌe rire Senhor Israel kuery ruete aipoeꞌi: “Maꞌẽ, Jerusalém haꞌe Judá re ambou ꞌrã mbaꞌemo vai, haꞌe nunga oendu vaꞌe rei ijapyxa jovaive nheꞌẽmba ꞌrã nhemondyi gui.


text:
Haꞌe rami vy Jerusalém áry rupi amoatã ꞌrã ixã haꞌãarã, Samaria haꞌe Acabe ro pygua kuery aaꞌãague rami avi. Haꞌe rami vy Jerusalém tetã gui aipeꞌapa ꞌrã ikuai vaꞌe, hyꞌa oikyꞌaꞌo vy ombovapy vaꞌe rami.


text:
Haꞌe rami vy aejapa ꞌrã xevygua kuery rembyrekue, hovaigua kuery po py amboaxapa vy. Haꞌe ramo hovaigua kuery ojuka haꞌe ogueraa aguã rami rive ꞌrã ikuai,


text:
mbaꞌeta xerenonde rupi haꞌe kuery ojapo okuapy haꞌeveꞌỹ vaꞌe xembopoxy aguã rami rive, jypy tuu kuery Egito yvy gui oupaa ára guive aỹ peve.


text:
Haꞌe rami ae avi Manassés omoẽ reta ojejavy eꞌỹ vaꞌe ruguy, Jerusalém haꞌe javi rupi omonyẽmba peve. Oguerojejavypa avi Judá kuery, Senhor renonde rupi haꞌeveꞌỹ vaꞌe ojapoa py.” 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui oĩve rei tema Manassés rekokue regua. Haꞌe rami avi ojejavyague, haꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Manassés ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo onhono porãa hoo py yvotyty ituia py, Uzá py ae. Haꞌe gui taꞌy Amom ju oĩ nguu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Amom ma vinte e dois maꞌetỹ oguereko huvixa oĩ ypyꞌi jave py. Haꞌe gui mokoĩ maꞌetỹ re eteꞌi opena Jerusalém py. Ixy ma Mesulemete, Jotbá pygua Haruz rajy.


text:
Nguu oikoague haꞌe javiꞌi rupi oiko, mbaꞌemo raꞌangaa tuu ojerovaiague re ae ju ojerovia, omboete guive.


text:
Haꞌe rã ijyvy re ae ikuai vaꞌe ju ojukapa huvixa Amom jukaare kuery. Haꞌe rami vy taꞌy Josias ju omoĩ okuapy hekovia. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Amom rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
<n><i> , </i></n> Josias ma oito maꞌetỹ oguereko huvixa oĩ ypyꞌi jave py. Haꞌe vy trinta e um maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Jedida, Bozcate pygua Adaías rajy.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Senhor renonde rupi haꞌevea ramigua ojapo oikovy, guamoĩ Davi ojapoague haꞌe javi rupi. Haꞌe vy ndojepeꞌai oiporu kuaa katy, neĩ oiporu kuaa eꞌỹa katy ma voi. 


text:
<n><i> </i></n> Huvixa Josias dezoito maꞌetỹ re ma oĩ jave py omondouka kuaxia re opena vaꞌety Azalias raꞌy Safã, Mesulão ramymino vaꞌe Senhor pegua oo katy.


text:
Haꞌe vy ixupe aipoeꞌi: — Tereo ke sacerdote yvateve vaꞌe Hilquias-a katy, reipapa aguã peráta Senhor pegua opy ogueru pyre. Haꞌe vaꞌe peráta ma heta vaꞌe kuery omeꞌẽ rã okẽ rarõa kuery omonoꞌõ vaꞌekue.


text:
Haꞌe kuery tomboaxapa Senhor pegua opy rupi ombaꞌeapo vaꞌe kuery re opena vaꞌe kuery po py. Haꞌe kuery ju omboekovia aguã Senhor pegua opy rupi ombaꞌeapo vaꞌe kuery pe. Haꞌe rami vy ꞌrãe opy rupi ivaipaague ikuai vaꞌe omoatyrõmba okuapy.


text:
Yvyra gui mbaꞌemo ojapo vaꞌe, oo apoa haꞌe ita re ombaꞌeapo vaꞌe kuery pe ꞌrã omboekovia. Haꞌe gui ojogua ꞌrã yvyra haꞌe ita omoatyrõ mbyre, opy rupi ivaipaague omoatyrõmba aguã — heꞌi.


text:
Ombaꞌeapo vaꞌe kuery ma opa mbaꞌe py ojeroviapy ikuai ramo ndoikuaa potavei haꞌe kuery po py peráta omboaxa pyre re. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui sacerdote yvateve vaꞌe Hilquias aipoeꞌi kuaxia re opena vaꞌety Safã pe: — Senhor pegua opy xee ajou kuaxia para lei oĩa — heꞌi. Haꞌe rami vy Safã pe Hilquias omeꞌẽ ramo ogueroayvu. 


text:
Haꞌe gui kuaxia re opena vaꞌety Safã ma huvixaa py ou vy ixupe omombeꞌu. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Nerembiguai kuery oipapapa ma peráta Senhor pegua opy omoĩ porã mbyre, haꞌe omboaxapa ma Senhor pegua opy rupi ombaꞌeapo vaꞌe kuery re opena vaꞌe kuery po py. 


text:
Haꞌe gui Safã omombeꞌuve ju huvixa pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Sacerdote Hilquias ma xevy omeꞌẽ kovaꞌe kuaxia para — heꞌi. Haꞌe rami vy huvixa renonde py Safã ogueroayvu. 


text:
Haꞌe rami vy huvixa ijayvu sacerdote Hilquias, Safã raꞌy Aicão, Micaías raꞌy Acbor, nhomongeta vaꞌety Safã haꞌe guembiguai Asaías pe. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: 


text:
— Tapeo ke, peporandu uka Senhor pe xereko re, haꞌe heta vaꞌe kuery Judá regua haꞌe javi re. Mbaꞌeta nhanderovai Senhor poxya hendy vaipa, mbaꞌeta kovaꞌe kuaxia para re ayvu oĩ vaꞌe re nhaneramoĩ kuery ndojapyxaka potai, neĩ nhanderekorã re ipara oĩ vaꞌe haꞌe javi re ma voi rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo sacerdote Hilquias, Aicão, Acbor, Safã haꞌe Asaías ojeꞌoi Jerusalém tetã yvyꞌã guy katy profeta kunha Hulda oikoa py. Haꞌe vaꞌe ma Harás raꞌy Ticvá raꞌy Salum sacerdote kuery ao re opena vaꞌety raꞌyxy. Haꞌe gui kunha vaꞌe pe haꞌe kuery omombeꞌu okuapy oiko vaꞌekue. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery pe kunha vaꞌe aipoeꞌi: — Po rami Senhor Israel kuery ruete aipoeꞌi uka: “Aipopeje ava xea py penembouare pe:


text:
Po rami Senhor ijayvu: Maꞌẽ, mbaꞌemo vai ambou ꞌrã kovaꞌe tekoa haꞌe apy ikuai vaꞌe re, kuaxia para Judá pygua huvixa ogueroayvu uka vaꞌekue haꞌe javi rami vy.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery xerejapa vy amboae regua tuuete ramigua kuery pe oapy okuapy heakuã porã vaꞌe, opo py mbaꞌemo ojapo vaꞌekue py xembopoxy aguã rami rive. Haꞌe nunga rupi xepoxya hendy ma kovaꞌe tekoa áry, ndoguei ꞌrã guive”, heꞌi.


text:
Haꞌe rã Judá pygua huvixa Senhor pe peporandu uka aguã penembou vaꞌekue pe pemombeꞌu ꞌrã: “Po rami Senhor Israel kuery ruete ijayvu, ayvu rendu vaꞌekue omombeꞌu porãve vy:


text:
‘Ndee ma rendu kovaꞌe tekoa haꞌe apy hekoa vaꞌe kuery amomba aguã re xeayvu vai rã, haꞌe rami vy xee Senhor renonde py renhemoꞌyvyĩꞌi vy ndeao remondoro haꞌe rejaeꞌo vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma xee ju aendu’, heꞌi Senhor.


text:
‘Haꞌe nunga rupi xee romombytuꞌu ꞌrã neramoĩ kueryague rami, haꞌe rã nenhono porãa ꞌrã, nderexa py rexa eꞌỹ aguã mbaꞌemo vai kovaꞌe tekoa re ambou rã’, heꞌi.” Haꞌe ramo kunha vaꞌe ombovaiague haꞌe kuery omombeꞌu okuapy huvixa pe. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma huvixa oenoĩ uka ijayvu nhomongeta vaꞌety kuery Judá re haꞌe Jerusalém py ikuai vaꞌe oĩa py onhemboatypa okuapy aguã.


text:
Haꞌe gui Judá regua avakue, Jerusalém pygua, sacerdote, profeta haꞌe heta vaꞌe kuery haꞌe javi reve huvixa oo Senhor pegua oo katy. Yvyĩgueve haꞌe yvatekueve guive ojeꞌoi. Haꞌe rami vy haꞌe kuery oendu pavẽa py huvixa ogueroayvu kuaxia para Senhor pegua opy ojou pyre. Guexeve guarã ojapo vaꞌekue regua ayvu oĩ vaꞌe haꞌe javi ogueroayvu.


text:
Haꞌe vy oo yta hiꞌaĩ vaꞌe yvýry huvixa opuꞌã hoꞌamy vy Senhor renonde ojapo ixupe anho haꞌe kuery ikuai aguã, opyꞌa haꞌe onheꞌẽ haꞌe javi py ojapopa okuapy aguã Senhor ojapo uka vaꞌekue, ijayvua haꞌe oipotaa, haꞌe rami vy ayvu kuaxia para re oĩ vaꞌe rupi ikuai aguã, Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue rupi anho. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery haꞌe javi onhemboayvu okuapy haꞌe vaꞌe ayvu rupi ikuai aguã re. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma huvixa ijayvu sacerdote yvateve vaꞌe Hilquias, sacerdote yvyĩgueve haꞌe okẽ rarõa kuery pe, Senhor pegua templo ropy gui haꞌe kuery oipeꞌapa aguã tembiporu Baal peguarã ojapo pyre, haꞌe gui taꞌangaarã yvyra omopuꞌã mbyre haꞌe yva re jaxy-tata ikuai vaꞌe peguarã ojapo pyre haꞌe javi. Haꞌe rami vy Jerusalém gui mombyrya py oapypa, Cedrom nhuũndy py, haꞌe gui tanhimbukue ma ogueraa Betel katy.


text:
Oipeꞌapa guive sacerdote kuery Judá rupi haꞌe Jerusalém yvýry ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe peguarã Judá pygua huvixa kuery omoĩ vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe kuery ma tuuete ramigua pe heakuã porã vaꞌe oapy vaꞌekue, Baal pe, kuaray, jaxy, koꞌẽ mbija haꞌe jaxy-tata haꞌe javi pe.


text:
Haꞌe rami vy Senhor pegua opy gui oipeꞌa avi taꞌangaarã yvyra omopuꞌã mbyre, haꞌe vy Jerusalém gui mombyrya py ogueraa Cedrom yvyugua peve. Haꞌe vaꞌe ma oapypa vy omonguꞌipa, haꞌe vy haꞌe pyguare rupa ikuai vaꞌe áry rupi omombopa.


text:
Oitypa avi Senhor pegua oka py oo avakue ombojeroviaa rupi itavy rei okuapyague. Haꞌe vaꞌe opy rupi kunhague ojapo vaꞌekue ooꞌi ajukue guigua taꞌangaarã yvyra omopuꞌã vaꞌekue rorã.


text:
Haꞌe gui ma ogueru rukapa sacerdote kuery Judá regua tetã py ikuaiague gui, haꞌe vy omongyꞌapa ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe haꞌe kuery heakuã porã vaꞌe oapyaty vaꞌekue, Geba guive Berseba peve. Haꞌe vy oitypa avi altar tetã rokẽ py oĩ vaꞌekue, tetã re opena vaꞌety Josué pegua okẽ regua oiporu kuaa eꞌỹa re.


text:
Haꞌe rã ombojeroviaaty yvyꞌã rupi sacerdote kuery ikuai vaꞌekue pe ma mbaꞌeve ndoapy ukai Senhor pegua altar Jerusalém py oĩ vaꞌe áry, mbojape mbovua revegua eꞌỹ guyvy kuery reve hoꞌu okuapy vaꞌeri. 


text:
Haꞌe gui huvixa omongyꞌapa avi Hinom raꞌy kuery yvyugua re Tofete oĩ vaꞌekue, haꞌe py avave rei guaꞌy eꞌỹ vy guajy kuery ndoapyavei aguã taꞌangaa Moloque peguarã.


text:
Oipeꞌapa avi kavaju Judá pygua huvixa kuery kuaray re ojeroviaa rupi omboaxa vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma Senhor pegua oka py opyta vaꞌekue jaikeaty rexei, opy rupi opena vaꞌety Natã-Meleque renda katyꞌi rupi. Haꞌe rã karóxa kuaray peguarã omboaxa vaꞌekue ma oapypa.


text:
Huvixa oipeꞌapa avi Acaz rendakue yrýry rupi altar ikuai vaꞌekue, oo áry rupi. Haꞌe vaꞌe altar ma Judá pygua huvixa kuery haꞌe Manassés ojapo vaꞌekue Senhor pegua oka mokoĩ oĩ vaꞌe rupi. Haꞌe vaꞌe omboaꞌypa vy oipeꞌapa heravy. Haꞌe vy ikuꞌikue ma omombo Cedrom yakã áry rupi.


text:
Huvixa omongyꞌapa avi ombojeroviaaty Jerusalém katyꞌi yvyꞌã rupi ikuai vaꞌekue, yvyty mbaꞌemo omombaaty katyꞌi ijaxu eꞌỹa re. Haꞌe vaꞌe ma Sidom pygua kuery haꞌeveꞌỹ vaꞌe Astarote pe ojapo atyrã Israel pygua huvixa Salomão omopuꞌã vaꞌekue, haꞌe Moabe pygua kuery Camo pe, haꞌe gui Amom raꞌy kuery ruete ramigua ojeguarupy Milcom pe ojapo atyrã vaꞌekue voi.


text:
Haꞌe rami ae avi omboaꞌypa ita omopuꞌã mbyre, taꞌangaarã yvyra omopuꞌã mbyre voi ojayapa. Haꞌe vy haꞌe nunga ikuaiague rupi omonyẽmba imoiny avakue kãgue. 


text:
<n> Betel py altar oĩ vaꞌekue ju omongyꞌapa haꞌe oitypaague</n> Huvixa oity avi altar Betel py oĩ vaꞌekue, haꞌe yvyꞌã rupi ombojerovia atyrã Nebate raꞌy Jeroboão ojapo vaꞌekue Israel kuery oguerojejavy aguã. Ombovaipa ombojeroviaaty yvyꞌã re oĩ vaꞌekue, altar oĩ vaꞌekue ma omonguꞌipa, haꞌe oapypa taꞌangaarã yvyra omopuꞌã mbyre.


text:
Haꞌe gui huvixa Josias omaꞌẽ-maꞌẽ vy oexa yvyra rupa yvyꞌã re ikuai vaꞌe. Haꞌe vaꞌe gui ma ikãgue ikuai vaꞌekue oguenoẽ ukapa vy oapypa altar oĩ vaꞌe áry. Haꞌe vy omongyꞌapa, Senhor ayvu Nhanderuete remimboꞌe omombeꞌu ma voiague rami vy. <n>Haꞌe vaꞌe ayvu jaexa ꞌrã 1 Reis 13.1-32 py. 


text:
Haꞌe gui huvixa oporandu: — Mavaꞌe rupa markaague tu pe py xee aexa vaꞌe? Haꞌe rã tetã pygua avakue ombovai okuapy: — Pevaꞌe ma ava Nhanderuete remimboꞌe Judá gui ou vaꞌekue rupa. Haꞌe vaꞌe ma omombeꞌu ma voi vaꞌekue Betel py altar oĩ vaꞌe ndee remongyꞌa ꞌrãa — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Josias aipoeꞌi: — Tove haꞌvy taꞌitui. Avave rei topena eme ikãgue re — heꞌi. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe kãgue ma haꞌe kuery oeja okuapy, Samaria gui profeta ou vaꞌekue kãgue haꞌe py oĩ vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe gui Samaria re tetã ikuai vaꞌe rupi ju Josias ombovaipa yvyꞌã rupi ombojerovia atyrã Israel pygua huvixa kuery ojapo vaꞌekue Senhor ombopoxy aguã rami rive. Haꞌe vaꞌe re ju ojapo Betel rupi ojapoague haꞌe javi rami.


text:
Haꞌe vy altar haꞌe py ikuai vaꞌe áry ae ojukapa sacerdote kuery ombojeroviaaty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe peguare, haꞌe vy ikãgue ma oapypa hiꞌáry. Haꞌe gui mae ma ojevy ju Jerusalém katy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma heta vaꞌe kuery haꞌe javi pe huvixa omombeꞌu uka vy aipoeꞌi: — Páscoa ára pejapo ngaru Senhor Penderuete peguarã, kuaxia para re guexeve guarã ojapo vaꞌekue oĩa rami vy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Páscoa ára ngaru ojapo okuapy vaꞌe ramigua ma neĩ peteĩgueve ma voi ndojapoai teri Israel rerekoa kuery opena jave, neĩ Israel haꞌe Judá pygua huvixa kuery opena jave ma voi.


text:
Huvixa Josias dezoito maꞌetỹ re ma oĩa py ojapo okuapy Páscoa ára ngaru Senhor peguarã, Jerusalém py. 


text:
<n> Josias Nhanderuete pe ete oikoague</n> Josias omomba avi omanogue mboayvua haꞌe imbaꞌevyky vaꞌe kuery, opy rupi taꞌangaa ikuai vaꞌekue, taꞌangaa mboae, haꞌe Judá yvy re haꞌe Jerusalém py ojeguarupy ikuai vaꞌekue-ekue. Haꞌe rami oiko ojapopa aguã kuaxia para Senhor ropy sacerdote Hilquias ojou vaꞌekue re lei oĩa rami vy.


text:
Haꞌe oĩ eꞌỹ mbove ma ndoikoi teri huvixa haꞌe ramigua, mbaꞌeta opyꞌa, onheꞌẽ haꞌe ombaraetea haꞌe javi py Senhor pe ojeko meꞌẽ vaꞌe, Moisés lei ombopara vaꞌekue haꞌe javi rami vy. Haꞌe vaꞌe rire ma haꞌekue ramigua ete ju ndoikovei guive. 


text:
Haꞌe rami avi Senhor ndaꞌipoxy veꞌỹi guive Judá rovai, Manassés opa marã ombopoxy aguã rami ojapo vai rire.


text:
Haꞌe rami vy Senhor aipoeꞌi: — Judá regua voi aipeꞌapa ꞌrã xerenonde gui, Israel regua aipeꞌaague rami ae ju. Haꞌe rami vy aeja ꞌrã kovaꞌe tetã Jerusalém xejeupe guarã aiporavo vaꞌekue ri, xevygua oo “Haꞌe py oĩ ꞌrã xerery”, haꞌeague voi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui oĩve rei tema Josias rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Josias oĩ teri jave ma Egito pygua huvixa Faraó-Neco oo Eufrates yakã katy Assíria pygua huvixa rovai. Haꞌe ramo Neco rovai ju Josias oo vy hexe opuꞌã ramo ojuka, Megido py.


text:
Hetekue ma hembiguai kuery ogueru okuapy peteĩ karóxa py. Jerusalém py oguerovaẽ ma vy onhono porã okuapy huparã oĩ vaꞌekue py ae. Haꞌe rire ma haꞌe vaꞌe yvy re ikuai vaꞌe kuery Josias raꞌy Jeoacaz ogueraa vy omoĩ okuapy nguvixarã tuu rekovia. 


text:
<n><i> </i></n> Jeoacaz oĩ ypyꞌi jave py ma vinte e três maꞌetỹ oguereko, haꞌe gui mboapy jaxy re eteꞌi opena Jerusalém py. Ixy ma Hamutal, Libna pygua Jeremias rajy.


text:
Haꞌe ramo Faraó-Neco omboꞌa uka imoiny Ribla py Hamate yvy re, Jerusalém py opena veꞌỹ aguã. Haꞌe vy ijyvy re ikuai vaꞌe gui okobra três mil e trezentos quilos prata haꞌe trinta e três quilos ouro guigua.


text:
Huvixarã ma Faraó-Neco omoĩ Josias raꞌy Eliaquim, tuu Josias rekovia opena aguã. Haꞌe vy hery oguerova vy Jeoaquim ju omboery. Haꞌe rã Jeoacaz ma Egito yvy katy ju ogueraa. Haꞌe ramo omano haꞌe py. 


text:
Haꞌe gui ma Jeoaquim prata haꞌe ouro omboaxa Faraó pe. Haꞌe rami vy oyvy jave rupi omeꞌẽ uka, Faraó ijayvuague rami vy ixupe omboaxapa aguã. Oyvy re ikuai vaꞌe prata haꞌe ouro omeꞌẽmba aguã rami ojapo, peteĩ-teĩ gui oipeꞌa haꞌe ae omeꞌẽ ukaa rami vy, Faraó-Neco pe omboaxa aguã. 


text:
<n><i> </i></n> Jeoaquim ma vinte e cinco maꞌetỹ oguereko jave py huvixa oĩ ypy. Haꞌe gui onze maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Zebida, Ruma pygua Pedaías rajy.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe anho ojapo oikovy Senhor renonde rupi, guamoĩ kuery ojapoague haꞌe javi rami. 


text:
Jeoaquim oĩ jave py Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor ou hexe opuꞌã aguã. Haꞌe ramo mboapy maꞌetỹ peve Jeoaquim oiko hembiguai. Haꞌe vaꞌe rire ma Jeoaquim ju opuꞌã hexe.


text:
Haꞌe ramo Jeoaquim rovai Senhor ombou caldeu kuery, Síria pygua, Moabe pygua haꞌe Amom raꞌy kuery. Judá yvy re ombou ombovaipa aguã, guembiguai profeta kuery rupi Senhor ijayvuague rami vy.


text:
Haꞌe nunga oiko Judá kuery re Senhor ijayvuague rami vy ae, guenonde gui oipeꞌapa aguã, Manassés opa marã ojejavyague káuxa,


text:
ojejavy eꞌỹ vaꞌe kuery ruguy omoẽague káuxa guive, Jerusalém tetã haꞌe javi rupi huguy omoẽ rire. Haꞌe rami ete ojejavyague ma Senhor nomboguexei. 


text:
Haꞌe gui oĩve rei tema Jeoaquim rekokue regua. Haꞌe rami avi mbaꞌemo ojapo vaꞌekue haꞌe javi noĩ ꞌrã teve kuaxia Judá pygua huvixa kuery rekokue oĩa re?


text:
Haꞌe gui Jeoaquim ndoikoveveiꞌi ma guamoĩ kueryague rami. Haꞌe ramo taꞌy Joaquim ju oĩ nguu rekovia.


text:
Haꞌe rã Egito pygua huvixa ma neĩ peteĩgue ma voi noẽvei oyvy gui. Mbaꞌeta mbaꞌemo oguereko vaꞌekue haꞌe javi Babilônia pygua huvixa oipeꞌapa ma, Egito katyꞌi yakãꞌi oĩ vaꞌe guive Eufrates yakã peve. 


text:
<n><i> </i></n> Joaquim ma dezoito maꞌetỹ oguereko jave py huvixa oĩ ypy. Haꞌe gui mboapy jaxy re eteꞌi opena Jerusalém py. Ixy ma Neústa, Jerusalém pygua Elnatã rajy.


text:
<n> Jerusalém gui yvatekueve Nabucodonosor escravo-rã ogueraapaague</n> Haꞌe vaꞌe jave py ma Jerusalém katy ou Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor rembiguai kuery. Haꞌe vy ojokopa tetã.


text:
Haꞌe ramo Judá pygua huvixa Joaquim oo Babilônia pygua huvixa reve nhovaexĩ aguã. Ngupive ogueraa oxy, guembiguai kuery, ojeupegua yvatekueve haꞌe joe opena vaꞌety kuery. Haꞌe ramo Babilônia pygua huvixa ogueraa escravo-rã, oito maꞌetỹ re ma oĩ jave py.


text:
Ogueraa avi Senhor pegua opy mbaꞌemo omoĩ porã mbyre haꞌe javi, huvixa ro gui guive. Senhor ijayvuague rami vy omboaꞌypa tembiporu Israel pygua huvixa Salomão ojapo vaꞌekue, ouro guigua Senhor pegua templo ropy guarã vaꞌekue meme.


text:
Haꞌe rami py oipeꞌapa Jerusalém py ikuai vaꞌekue haꞌe javi. Yvatekueve, avakue ipyꞌa guaxukue, mbaꞌemo apoa haꞌe ferro re ombaꞌeapo vaꞌe kuery haꞌe javi vy ma dez mil ogueraa. Avave rei ndopytai yvy re, iporiaukueꞌi eꞌỹ vy.


text:
Babilônia katy ogueraa Joaquim. Jerusalém gui escravo-rã ogueraa avi huvixa xy, taꞌyxy kuery haꞌe hembiguai kuery haꞌe javi.


text:
Avakue ipyꞌa guaxukueve sete mil ikuai vaꞌe, mbaꞌemo apoa haꞌe ferro re ombaꞌeapo vaꞌe kuery mil ikuai vaꞌe joe opuꞌã kuaa vaꞌekue meme ma Babilônia pygua huvixa ogueraapa escravo-rã. 


text:
Haꞌe gui Joaquim rekovia ma Babilônia pygua huvixa omoĩ tuvyꞌi Matanias. Haꞌe vaꞌe rery oguerova vy Zedequias ju omboery. 


text:
<n><i> ; </i></n> Zedequias ma vinte e um maꞌetỹ oguereko jave py oĩ ypy huvixa. Haꞌe gui onze maꞌetỹ re opena Jerusalém py. Ixy ma Hamutal, Libna pygua Jeremias rajy.


text:
Haꞌe vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe anho ojapo oikovy Senhor renonde rupi, Joaquim ojapoague haꞌe javi rami. 


text:
<n><i> ; <a href="b24.52.3-11">52.3-11</a></i></n> Haꞌe nunga oiko Jerusalém tetã haꞌe Judá pygua kuery rovai Senhor ipoxy ramo, guenonde gui oipeꞌapa aguã. Haꞌe gui ma huvixa Zedequias opuꞌã Babilônia pygua huvixa rovai. 


text:
Zedequias nove maꞌetỹ re ma huvixa oĩ jave, dez jaxya re dez araa py ma Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor ou Jerusalém py, oxondaro kuery haꞌe javi reve. Tetã re ipoꞌakaxe vy ojokopa okuapy jovaive re.


text:
Irundy jaxya re nove araa py ma tetã haꞌe javi rupi karuai oiko rã haꞌe pygua kuery ndojouvei hoꞌu vaꞌerã.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py oitya tetã kora. Haꞌe ramo haꞌe pygua avakue joe opuꞌãa pygua onhamba pyávy. Mokoĩ kora paꞌũ okẽ oĩ vaꞌe rupi ojeꞌoi huvixa mbaꞌe yvotyty oĩ vaꞌe yvýry tape oĩ vaꞌe rupi, caldeu kuery tetã jovaive re ikuai teĩ. Haꞌe rã huvixa ma yvy joja reia rupi tape oĩ vaꞌe rupi onha. <n>Caldeu kuery ma Babilônia pygua kuery ae. Haꞌe gui caldeu kuery ruvixa ma Nabucodonosor (versículo 1). 


text:
Haꞌe ramo caldeu regua xondaro kuery ma huvixa Zedequias rakykue ojeꞌoi vy oupity Jericó tetã katyꞌi yvy joja reia oĩ vaꞌe py. Hexevegua xondaro kuery oaĩmba vy oejapa ojeꞌoivy.


text:
Haꞌe ramo ojokua reve ogueraa Ribla py Babilônia pygua huvixa oĩa py. Haꞌe ramo ijayvu opaga aguã re.


text:
Haꞌe rami vy Zedequias oexaa py ae ojukapa taꞌy kuery. Haꞌe gui ma hexa omombupa. Mokoĩ corrente overa vaꞌe guigua py ojokua reve ogueraa okuapy Babilônia katy. 


text:
<n><i> ; ; <a href="b24.52.12-27">52.12-27</a></i></n> Dezenove maꞌetỹ re ma Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor oĩ jave py, peteĩ nhiruĩ jaxya re sete araa py ma peteĩ ou Jerusalém peve, Babilônia pygua huvixa rembiguai, jopya kuery ruvixa Nebuzaradã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma oapypa Senhor pegua oo, huvixa rogue haꞌe Jerusalém tetã rupi oo ikuai vaꞌekue haꞌe javi. Oo iporãgueve ikuai vaꞌe oapypa.


text:
Haꞌe rami vy jopya kuery ruvixa reve caldeu regua xondaro kuery ou vaꞌekue oitypa okuapy Jerusalém tetã yvýry rupi kora oĩ vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui jopya kuery ruvixa Nebuzaradã ma heta ogueraa escravo-rã: tetã rupi ikuai vaꞌekue, Babilônia pygua huvixa pe ojejopy uka vaꞌekue, heta vaꞌe kuery regua guive.


text:
Caldeu kuery omopẽmba okuapy Senhor pegua oo ytarã overa vaꞌe guigua mokoĩve hiꞌaĩ vaꞌekue, mbaꞌemo renda haꞌe yy mbotyarã overa vaꞌe gui ojapo pyre, Senhor pegua opy oĩ vaꞌekue. Haꞌe vy overa vaꞌe oĩ vaꞌekue ogueraapa Babilônia katy.


text:
Ogueraa avi oja, pá, tapyĩ araa, heakuã porã vaꞌe ryrukue, tembiporurã overa vaꞌe gui ojapo pyre, haꞌe mbaꞌemo omboetea rupi oiporua vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Haꞌe gui mokoĩve oo yta hiꞌaĩ vaꞌekue, mbaꞌemo ojoiaty haꞌe mbaꞌemo rendarã Salomão ojapo vaꞌekue Senhor pegua opy rupi guarã, haꞌe vaꞌe tembiporu re overa vaꞌe oĩ vaꞌekue haꞌe javi ma jaipapapa vaꞌerã eꞌỹ.


text:
Peteĩ-teĩ oo yta yvatekuea ma oito metros, haꞌe gui hiꞌáry ma oĩ ju overa vaꞌe guigua mokoĩ metro yvatea vaꞌe. Hiꞌárygua yvýry rupi imbojeguaarã kya corrente guigua haꞌe yvyraꞌa raꞌangaa oĩ vaꞌekue ma overa vaꞌe guigua meme. Haꞌe rã hovai re ijyta hiꞌaĩ vaꞌe reve ma joegua, kya imbojeguaarã oĩ vaꞌe voi. 


text:
Jopya kuery ruvixa ogueraa avi sacerdote yvateve vaꞌe Seraías, sacerdote yvyĩve vaꞌe Sofonias, haꞌe gui okẽ rarõa kuery mboapy ikuai vaꞌekue.


text:
Tetã gui ogueraa avi peteĩ xondaro kuery ruvixa oĩ vaꞌekue, haꞌe gui peteĩ nhiruĩ avakue huvixa mongetaaty tetã py ojou vaꞌekue, haꞌe xondarorã haꞌe py ikuai vaꞌe rery ombopara vaꞌety, haꞌe gui sessenta avakue haꞌe py hekoa vaꞌekue tetã rupi ojou vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma jopya kuery ruvixa Nebuzaradã ojokua reve ogueraapa Ribla py Babilônia pygua huvixa oĩa py. 


text:
Haꞌe ramo Ribla py ae Babilônia pygua huvixa oipyxo uka vy ojuka ukapa, Hamate yvy re. Haꞌe rami py Judá kuery ijyvy gui ogueraapaa escravo-rã.


text:
Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor ma Safã raꞌy Aicão raꞌy Gedalias omoĩ Judá yvy re oeja vaꞌekue re opena vaꞌerã. 


text:
<n> Ismael Gedalias ojukaague</n> Haꞌe gui xondaro ruvixa kuery, hexevegua avakue reve oendu okuapy Babilônia pygua huvixa Gedalias ju huvixarã omoĩague. Haꞌe rami vy Mispa py Gedalias oĩa py haꞌe kuery ou okuapy oikuaa porãve aguã. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma Netanias raꞌy Ismael, Careá raꞌy Joanã, netofatita Tanumete raꞌy Seraías haꞌe maacatita raꞌy Jazanias. Guexevegua avakue reve ou okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Gedalias onhemboayvu haꞌe kuery pe haꞌe hexevegua avakue ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Pekyje eme caldeu kuery gui. Pepyta tema nhandeyvy re, haꞌe penheꞌẽ rendu Babilônia pygua huvixa. Haꞌe ramo peẽ kuery pendekuai porã ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ sete jaxya py ou Netanias raꞌy Ismael, Elisama ramymino vaꞌe, ipoꞌakave vaꞌe raꞌy. Hexeve ou avi dez avakue. Haꞌe vaꞌe kuery Gedalias oipyxo ramo omano, judeu haꞌe caldeu kuery Mispa py hexeve ikuai vaꞌekue voi.


text:
Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery haꞌe javi caldeu kuery gui okyje vy opuꞌãmba ojeꞌoivy, yvyĩgueve haꞌe yvatekueve, xondaro ruvixa kuery voi ojeꞌoi Egito yvy katy. 


text:
<n><i> </i></n> Judá pygua huvixa Joaquim dezessete maꞌetỹ ma escravo-rã ogueraague ojapo rire, doze jaxya re vinte e sete araa py ma Evil-Merodaque oĩ Babilônia pygua huvixarã. Haꞌe vaꞌe ma Judá pygua huvixa Joaquim opoi nhuã py omboꞌaague gui.


text:
Haꞌe vy hexeve haꞌeve reiaꞌi rupi ijayvu vy omboyvateve amboae huvixa kuery Babilônia py hexeve ikuai vaꞌe gui.


text:
Haꞌe ramo Joaquim oao nhuã py oiporu vaꞌekue omboekovia vy huvixa renonde ae okaru oikovy koꞌẽ nhavõ, oikoa pukukue re.


text:
<n>Jypya Crônicas huvixa kuery rekokue oĩa</n> <n> Adão ramymino kuery rery oĩa</n> <n><i> </i></n> Adão, haꞌe gui Sete, Enos,


text:
Héber raꞌy kuery ma mokoĩ oiko: Peteĩ rery ma Pelegue, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe oiko jave py yvy ombojaꞌoa. <n>Tery Pelegue ma “Mbojaꞌo” ꞌea. Haꞌe rã tyvy rery ma Joctã.


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Abraão raꞌyxy jevy Quetura opiꞌa kuery oikuavãꞌi vaꞌekue ma Zinrã, Jocsã, Medã, Midiã, Isbaque haꞌe Suá. Jocsã raꞌy kuery ma Sabá haꞌe Dedã.


text:
Midiã raꞌy kuery ma Efá, Efer, Enoque, Abida haꞌe Elda. Haꞌe vaꞌe kuery ma Quetura piꞌa kuery meme. 


text:
<n><i> </i></n> Povaꞌe kuery ma Edom yvy re huvixave oĩ vaꞌekue, Israel kuery ruvixave oĩ eꞌỹ teri jave: Beor raꞌy Bela. Haꞌe vaꞌe retã openaaty ma Dinabá.


text:
Husão omano rire hekovia oĩ Bedade raꞌy Hadade. Haꞌe vaꞌe ma oitypa Midiã pygua kuery Moabe yvy re. Hetã openaaty ma Avite.


text:
Baal-Hanã omano rire hekovia oĩ Hadade. Haꞌe vaꞌe retã openaaty ma Paí. Haꞌe rã taꞌyxy ma Matrede memby Meetabel, Me-Zaabe remiarirõ vaꞌe.


text:
<n> Judá ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Judá raꞌy kuery ma Er, Onã haꞌe Selá. Haꞌe vaꞌe kuery mboapy ma Canaã pygua Bate-Sua piꞌa ikuai rakaꞌe. Haꞌe gui Judá raꞌy jypygua Er ma Senhor renonde rupi heko vai ramo ojuka.


text:
Haꞌe rã guaꞌy raꞌyxy Tamar re Judá taꞌyague ma Perez haꞌe Zera. Judá raꞌy kuery haꞌe javi vy ma peteĩ nhiruĩ ikuai. 


text:
Carmi raꞌy ma Acar. Haꞌe vaꞌe ma Israel kuery ikuai axy aguã rami ojapo haꞌeveꞌỹ vaꞌe py ojejavy vy.


text:
Haꞌe vaꞌe reindy kuery ma Zeruia haꞌe Abigail. Zeruia piꞌa kuery ma mboapy: Abisai, Joabe haꞌe Asael.


text:
Haꞌe gui Hezrom raꞌy Calebe ma guaꞌy kuery oguereko guaꞌyxy Azuba haꞌe gui Jeriote re. Haꞌe vaꞌe piꞌa kuery ma Jeser, Sobabe haꞌe Ardom.


text:
Haꞌe gui Hezrom ma Gileade ru Maquir rajy re omenda, sessenta maꞌetỹ ma oguerekoa py. Haꞌe ramo oikuavãꞌi Segube.


text:
Haꞌe rami teĩ Jair pegua tekoa ikuai vaꞌekue ma Gesur haꞌe Arã oipeꞌapa, Quenate yvýry tekoaꞌi ikuai vaꞌe haꞌe javi guive, haꞌe javi vy ma sessenta tekoa ikuai. Haꞌe vaꞌe kuery haꞌe javi ma Gileade ru Maquir raꞌy kuery meme.


text:
Haꞌe gui povaꞌe ma Hezrom raꞌy jypygua Jerameel raꞌy kuery: jypygua Rão, haꞌe gui Buna, Orém, Ozém haꞌe Aías.


text:
Haꞌe gui Sesã ma ndataꞌyi, tajy kuery anho. Haꞌe rami avi Sesã oguereko peteĩ guembiguai Egito guigua, Jara hery vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Calebe raꞌy jypygua, Jerameel rykeꞌy vaꞌe ma Maressa. Haꞌe vaꞌe ma Zife ru oiko. Maressa raꞌy ma Abi-Hebrom.


text:
Maaca oikuavãꞌi avi Madmana rurã Saafe, haꞌe gui Macbena haꞌe Gibeá rurã Seva. Haꞌe gui Acsa ma Calebe rajy ae.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Calebe raꞌy kuery meme. Haꞌe gui Efrata raꞌy jypygua Hur raꞌy kuery ma Quiriate-Jearim rurã Sobal,


text:
Haꞌe gui Quiriate-Jearim pygua kuery regua ikuai vaꞌe ma itrita kuery, puteu, sumateu haꞌe misraeu kuery. Haꞌe vaꞌe kuery guigua ma zoratita haꞌe estaoleu kuery. 


text:
Haꞌe gui Salma raꞌy kuery ma Belém netofatita kuery reve, Atrote-Bete-Joabe haꞌe Hazi-Hamanaati, zoreu vaꞌe.


text:
Lei re nhomboꞌe vaꞌety kuery Jabez py ikuai vaꞌe regua ma tiratita, simeatita haꞌe sucatita kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ae ma queneu kuery Hamate gui ou vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma Recabe regua kuery ru ae. 


text:
<n><i> </i></n> Povaꞌe ma Davi raꞌy kuery Hebrom tetã py ituiꞌi vaꞌekue. Jypygua ma Jezreel pygua Ainoã piꞌa Amnom. Mokoĩa ma Carmelo pygua Abigail piꞌa Daniel.


text:
Mboapya ma Gesur pygua huvixave Talmai rajy Maaca piꞌa Absalão. Haꞌe gui irundya ma Hagite piꞌa Adonias.


text:
Haꞌe vaꞌe mboapy meme taꞌy kuery Hebrom tetã py ituiꞌi vaꞌekue, haꞌe py sete maꞌetỹa haꞌe mboapy meme jaxy re huvixave oĩ jave. Haꞌe vaꞌe rire ma Jerusalém tetã py ju trinta e três maꞌetỹa re oĩ.


text:
Povaꞌe ma Jerusalém py taꞌy kuery ituiꞌi vaꞌekue: Siméia, Sobabe, Natã haꞌe Salomão. Haꞌe vaꞌe irundy ma Amiel rajy Bate-Seba piꞌa kuery.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Davi raꞌy kuery meme, taꞌyxy jevy piꞌa kuery rery oĩ eꞌỹ re. Haꞌe gui Tamar ma haꞌe kuery reindy ae avi. 


text:
<n> Salomão ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Salomão raꞌy ma Roboão, Roboão raꞌy ma Abias, Abias raꞌy ma Asa, Asa raꞌy ma Josafá,


text:
Haꞌe gui Josias raꞌy kuery ma povaꞌe: taꞌy jypygua ma Joanã, mokoĩa ma Jeoaquim, mboapya ma Zedequias, irundya ma Salum.


text:
Pedaías raꞌy kuery ma Zorobabel haꞌe Simei. Zorobabel raꞌy kuery ma Mesulão haꞌe Hananias. Haꞌe vaꞌe kuery reindy ma Selomite.


text:
Haꞌe gui Hananias raꞌy kuery ma Pelatias haꞌe Jesaías. Ikuai avi Refaías raꞌy kuery, Arnã raꞌy kuery, Obadias raꞌy kuery haꞌe Secanias raꞌy kuery.


text:
Secanias raꞌy ma Semaías. Haꞌe rã Semaías raꞌy kuery ma Hatus, Igal, Barias, Nearias haꞌe Safate, mboapy meme ikuai haꞌe javi vy.


text:
Elioenai raꞌy kuery ma Hodavias, Eliasibe, Pelaías, Acube, Joanã, Delaías haꞌe Anani, sete ikuai haꞌe javi vy. 


text:
<n> Judá ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Judá raꞌy kuery ma Perez, Hezrom, Carmi, Hur haꞌe Sobal.


text:
Sobal raꞌy Reaías raꞌy ma Jaate. Jaate raꞌy kuery ma Aumai haꞌe Laade. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma zoratita ikuai. 


text:
Ikuai avi Gedor ru Penuel haꞌe Husa ru Ezer. Povaꞌe kuery ma Hur raꞌy kuery meme. Haꞌe vaꞌe ma Efrata raꞌy jypygua, haꞌe Belém pygua kuery ru.


text:
Jabez ma guyvy kuery gui omboeteave vaꞌe. Ixy Jabez omboery vy aipoeꞌi: “Mbaꞌeta haxy ete py aikuavãꞌi vaꞌekue”, heꞌi. <n>Haꞌe kuery ayvu py ma tery Jabez “Haxy vaꞌe” ꞌea rami onhendu. 


text:
Haꞌe gui Jabez ma ojerure Israel kuery ruete pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xemoingo porã tamo raꞌe, haꞌe emoĩve xeyvyrã. Tove xereve riae toĩ ndepo, haꞌe xepeꞌa mbaꞌemo vai gui, xemoingo axyarã ou eꞌỹ aguã rami — heꞌi. Haꞌe ramo Nhanderuete ojapo ojerureague. 


text:
Estom raꞌy ma Bete-Rafa, Paséia haꞌe Ir-Naás pygua kuery rurã Teína. Haꞌe vaꞌe avakue ma Reca pygua meme.


text:
Meonotai raꞌy ma Ofra, haꞌe Seraías raꞌy ma Joabe. Haꞌe vaꞌe ma yvyugua py mbaꞌemo ojapo kuaa vaꞌe kuery retã ojapo ypy vaꞌekue, haꞌe py mbaꞌemo ojapoa rupi ikuai vaꞌe meme.


text:
Ezra raꞌy kuery ma Jéter, Merede, Efer haꞌe Jalom. Haꞌe gui Merede ma guaꞌyxyrã ogueraa Faraó rajy Bitia. Haꞌe vaꞌe piꞌa kuery ma Miriã, Samai haꞌe Estemoa rurã Isbá.


text:
Haꞌe gui taꞌyxy Judá regua vaꞌe oikuavãꞌi Gedor pygua kuery rurã Jerede, Socó pygua kuery rurã Héber, haꞌe gui Zanoa pygua kuery rurã Jecutiel.


text:
Haꞌe gui Hodias raꞌyxy Naã reindy vaꞌe piꞌa kuery ma Garmi pygua Abiqueila, haꞌe Maacá pygua Estemoa.


text:
Simão raꞌy kuery ma Amnom, Rina, Ben-Hanã haꞌe Tilom. Haꞌe gui Isi raꞌy kuery ma Zoete haꞌe Bene-Zoete.


text:
Haꞌe gui Judá raꞌy Selá raꞌy kuery ma Leca pygua kuery rurã Er haꞌe Maressa pygua kuery rurã Lada. Selá ma linho re ombaꞌeapo vaꞌe kuery ru avi, Asbéia py hekoa vaꞌe.


text:
Oiko avi Joquim, Cozeba pygua kuery, Joás haꞌe Sarafe pygua kuery Moabe re ipoꞌaka vaꞌe, Jasubi-Leém pygua kuery guive. Haꞌe vaꞌe ma ymavegua kuery rery ombopara pyre.


text:
Haꞌe kuery ma nhaeꞌũ re ombaꞌeapo vaꞌe, Netaim haꞌe Gedera py hekoa vaꞌe. Haꞌe py ae ikuai nguvixave pe ombaꞌeapo aguã. 


text:
<n> Simeão ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Simeão raꞌy kuery ma Nemuel, Jamim, Jaribe, Zerá haꞌe Saul.


text:
Simei raꞌy kuery ma dezesseis ikuai, haꞌe rã tajy kuery ma mboapy meme. Haꞌe rã tyvy kuery ma ndataꞌy retaive meme rei, ndaetaive guive Judá ramymino kuery rami eꞌỹ.


text:
Bete-Marcabote, Hazar-Susim, Bete-Biri haꞌe Saaraim py. Haꞌe vaꞌe tetã py ikuai Davi huvixave oĩ peve.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã yvýry rupi tekoa ikuai vaꞌe haꞌe javi, Baal peve. Haꞌe py ae haꞌe kuery ikuai, haꞌe oguereko avi kuaxia guamoĩ kuery rery oĩa.


text:
haꞌe gui Sifi raꞌy Ziza. Sifi ma Alom raꞌy, Alom ma Jedaías raꞌy, Jedaías ma Sinri raꞌy, Sinri ma Semaías raꞌy.


text:
Haꞌe rami vy Gedor yvy re ovaẽ ovya peve ojeꞌoi, yvyugua gui kuaray oua katy ojeꞌoi nhuũ oeka vy guymba kuery vexaꞌi omongaru aguã.


text:
Haꞌe py ma ojou nhuũndy oata eꞌỹ vaꞌe, haꞌeve reia, haꞌe yvy voi tuvixaa ojou, mbaꞌeve noĩa, haꞌe ovyꞌa rei aguã vaꞌe. Haꞌe py ma Cam ramymino kuery rekoague.


text:
Haꞌe gui hery ombopara pyre ma oupa okuapy Judá pygua huvixa Ezequias oĩ jave py. Haꞌe rami vy haꞌe py oo ikuai vaꞌe oitypa vy ojukapa meunita kuery haꞌe py ojou vaꞌe rei. Omomba ete aỹ peve guarã. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ikuaiague py ae ikuai, mbaꞌeta haꞌe py oĩ nhuũndy hymba kuery vexaꞌi okaru aguã. 


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery vaꞌe regua ae, Simeão ramymino kuery, quinhentos avakue ojeꞌoi Seir yvyty katy. Haꞌe vaꞌe kuery rerekoa kuery ma Pelatias, Nearias, Refaías haꞌe Uziel, Isi raꞌy kuery vaꞌe meme.


text:
Haꞌe rami vy ojukapa nho amalequita kuery gui oo jepe vaꞌekue. Haꞌe vy haꞌe kuery ju ikuai haꞌe py, aỹ peve. 


text:
<n> Rúben ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Rúben ramymino kuery ju. (Haꞌe vaꞌe ma Israel raꞌy jypygua vaꞌeri otekoavy nguu rupa py ae. Haꞌe nunga rupi taꞌy jypygua oikoa regua ixugui oipeꞌaa vy Israel raꞌy José pe ju omboaxaa. Haꞌekue rami ju jypygua oikoa omombeꞌua py ma hery noĩ. <n>Rúben ma nguu Israel pe otekoavy taꞌyxy jevy reve (Gênesis 35.22, 49.3-4). 


text:
Haꞌe rami avi Judá anhetẽ guyvy haꞌe guykeꞌy kuery gui ipoꞌakave vaꞌe, haꞌe hamymino oiko huvixarã, vaꞌeri José pe ae omboaxaa jypygua pegua.) 


text:
Baal raꞌy ma Beera, Assíria pygua huvixa Tiglate-Pileser escravo-rã ogueraa vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma Rúben ramymino kuery ruvixa oiko. 


text:
Haꞌe gui tyvy kuery rery omboparaa avi hamymino kuery ikuaia rami, peteĩ-teĩ oo pygua rery oĩa. Haꞌe vaꞌe kuery akãrã omoĩ mbyre ma Jeiel, haꞌe gui Zacarias,


text:
Azaz raꞌy Bela, Sema ramymino haꞌe Joel ramymino kuery regua. Haꞌe vaꞌe kuery ma Aroer py hekoa vaꞌekue, Nebo haꞌe Baal-Meom peve ojeꞌoi.


text:
Ikuai avi vaꞌekue kuaray oua katy, tekoa eꞌỹa re ovaẽ ovya peve. Ijyvy oo ꞌrã Eufrates yakã peve, hymba kuery Gileade yvy re heta-etave ramo.


text:
Haꞌe gui Saul huvixave oĩ jave py ma haꞌe kuery opuꞌã okuapy Agar regua kuery rovai. Haꞌe rami vy haꞌe kuery rogue haꞌe javi rupi ju hekoa okuapy, Gileade katyꞌi rupi, kuaray oua katy. 


text:
<n> Gade ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Gade ramymino kuery ma hekoa avi rakaꞌe haꞌe kuery ikuaia rexeiꞌi rupi, Basã yvy re, Salca peve.


text:
Joel ma haꞌe kuery re opena vaꞌerã omoĩ mbyre yvateve vaꞌe, haꞌe gui jevy guare ma Safã omoĩa. Janai haꞌe Safate ikuai vaꞌekue Basã py.


text:
Haꞌe rã tyvy kuery ma povaꞌe, tuu ro pygua kuery rery rami: Micael, Mesulão, Seba, Jorai, Jacã, Zia haꞌe Héber, haꞌe javi vy sete ikuai.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Abiail ramymino kuery ae. Haꞌe vaꞌe ma Huri raꞌy, Huri ma Jaroa raꞌy, Jaroa ma Gileade raꞌy, Gileade ma Micael raꞌy, Micael ma Jesisai raꞌy, Jesisai ma Jado raꞌy, haꞌe Jado ma Buz raꞌy.


text:
Haꞌe kuery ma Gileade py ae hekoa vaꞌekue, Basã py, haꞌe ijyvýry rupi tekoa ikuai vaꞌe py, haꞌe Sarom yvýry tekoa ikuai vaꞌe haꞌe javi rupi peve.


text:
Haꞌe kuery rery haꞌe javi ma omboparaa rakaꞌe, Judá pygua huvixave Jotão haꞌe Israel kuery ruvixave Jeroboão oĩ jave py. 


text:
<n> Jordão yakã rovaigua rupi ikuai vaꞌe kuery rekokue oĩa</n> Haꞌe gui Rúben, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ma avakue ipyꞌa guaxukueve meme ikuai rakaꞌe. Haꞌe kuery ma ojee omoĩ ꞌrã okuapy huꞌy jokoa haꞌe kyxe. Guyrapa voi oiporu kuaa, haꞌe joe opuꞌãa py ikuai kuaa vaꞌe. Haꞌe kuery vaꞌe regua ma quarenta e quatro mil setecentos e sessenta ikuai, joe opuꞌãa py ikuai kuaa vaꞌe meme.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery reve jogueroꞌaa py oipytyvõa, haꞌe ipo py omboaxapaa Agar kuery re ipoꞌaka aguã, imoirũa kuery haꞌe javi re guive, jogueroꞌaa py Nhanderuete pe ojapukai okuapy ramo. Hexe ojerovia ete okuapy ramo oendu.


text:
Haꞌe rami rã ogueraapa hymba kuery: cinqüenta mil camelo, duzentos e cinqüenta mil vexaꞌi haꞌe dois mil mburika. Ogueraa avi cem mil avakue.


text:
Heta ete avi ikuai kyxe py ojuka vaꞌekue, haꞌe kuery rovai opuꞌã okuapy aguã Nhanderuete gui ae ou ramo. Haꞌe rire hekoague py ae ju ikuai, escravo-rã heraapaa peve. 


text:
Haꞌe gui Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ma haꞌe py ae hekoa Basã yvy re, Baal-Hermom, Senir haꞌe Hermom yvyty peve. Haꞌe kuery heta-etave tema ovy.


text:
Povaꞌe ma hetarã kuery akã ikuai vaꞌekue: Efer, Isi, Eliel, Azriel, Jeremias, Hodavias haꞌe Jadiel. Haꞌe vaꞌe kuery ma joe opuꞌãa py ipyꞌa guaxukueve, avakue omboetevepy haꞌe hetarã kuery akã.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ojejavy nguu kuery ruete rovai. Haꞌe vy itavy rei haꞌe vaꞌe yvy regua kuery ruete pegua ikuaia rupi, henonde gui haꞌe vaꞌe kuery Nhanderuete omomba rire teĩ.


text:
Haꞌe nunga rupi ae Israel kuery ruete omokyreꞌỹ Assíria pygua huvixa Pul haꞌe Tiglate-Pileser. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ma escravo-rã ogueraapa Rúben, Gade haꞌe Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue. Hala katy ogueraa, Habor haꞌe Hara py, Gozã yakã peve. Haꞌe py ae haꞌe kuery ikuai aỹ peve. 


text:
Joanã raꞌy ma Azarias. Haꞌe vaꞌe ma sacerdote oĩ vaꞌekue Jerusalém py Salomão oorã ojapo vaꞌekue py.


text:
Haꞌe gui Jeozadaque ma escravo-rã heraa, Judá regua haꞌe Jerusalém pygua kuery Nabucodonosor pe Senhor ogueraa uka ramo. 


text:
Merari raꞌy kuery ma Mali haꞌe Musi. Haꞌe vaꞌe kuery ma Levi raꞌy kuery vaꞌe regua meme, tamoĩ kuery rery rami ae. 


text:
<n> Levi ramymino kuery oporaei vaꞌerã omoĩ mbyre rery oĩa</n> Povaꞌe kuery ma Davi omoĩ vaꞌekue jogueroporai vaꞌerã Senhor pegua oo py, ixupegua hyru ogueru ma imoiny rire.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ma oporaeia rupi ikuai onhemboaty oĩaty renonde, Jerusalém py Senhor peguarã oo Salomão ojapo eꞌỹa ja. Haꞌe rami vy ipara oĩa rami ojapo okuapy Senhor pe. 


text:
Povaꞌe kuery ma guaꞌy kuery reve ombaꞌeapo vaꞌekue. Coate ramymino kuery regua ma oporai vaꞌe Hemã. Haꞌe vaꞌe ma Joel raꞌy, Joel ma Samuel raꞌy,


text:
Haꞌe gui tyvy Asafe ma irũrã oĩ oiporu kuaa regua re. Asafe ma Berequias raꞌy, Berequias ma Siméia raꞌy,


text:
Haꞌe gui tyvy kuery Merari ramymino kuery ma ijaxua re ikuai. Haꞌe vaꞌe ma Quisi raꞌy Etã. Haꞌe gui Quisi ma Abdi raꞌy, Abdi ma Maluque raꞌy,


text:
Haꞌe gui tyvy kuery Levi ramymino ikuai vaꞌe ma omoĩa Nhanderuete pegua opy rupi opa mbaꞌe re ombaꞌeapo aguã. 


text:
<n> Arão ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Arão ma guaꞌy kuery reve mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrã okuapy altar mbaꞌemo oapyaty oĩ vaꞌe áry, heakuã porã vaꞌe oapyaty áry guive. Haꞌe kuery ma henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe py avi ikuai guetarã Israel kuery ojejavyague ojaoꞌi uka aguã Senhor pe, Nhanderuete guembiguai Moisés pe ojapo ukaague haꞌe javi rami vy.


text:
<n><i> </i></n> Povaꞌe py ma haꞌe kuery hekoa okuapy, haꞌe kuery rekoarã omeꞌẽague rami vy, ijapya peve: Arão ramymino kuery Coate regua pe ranhe xortea oexa ramo


text:
Arão ramymino kuery pe omeꞌẽa tetã jojukaarã gui onhemia aguã: Hebrom haꞌe Libna ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe reve, haꞌe gui Jatir haꞌe Estemoa ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe reve,


text:
haꞌe gui Benjamim regua gui omeꞌẽa Geba, Alemete haꞌe Anatote ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe reve. Haꞌe javi vy ma treze tetã omeꞌẽa haꞌe kuery vaꞌe regua ikuai aguã. 


text:
Haꞌe gui Coate ramymino kuery mboae pe ma xortea oexaague rami omeꞌẽa dez tetã Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ikuaia re.


text:
Haꞌe gui Gérson ramymino kuery pe ma treze tetã omeꞌẽa haꞌe kuery ikuai aguã, Issacar, Aser, Naftali haꞌe Manassés regua Basã yvy re ikuai vaꞌe.


text:
Haꞌe gui Merari ramymino kuery pe ma doze tetã omeꞌẽa Rúben, Gade haꞌe Zebulom regua, xortea oexaague rami vy.


text:
Haꞌe rami py Levi ramymino kuery pe Israel kuery omeꞌẽ haꞌe vaꞌe tetã haꞌe javi ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã peteĩ-teĩ rery rupi omeꞌẽa avi Judá, Simeão haꞌe Benjamim regua vaꞌekue, xorte oexaague rami.


text:
Haꞌe kuery pe omeꞌẽa avi tetã onhemia aguã, povaꞌe: Siquém yvyty Efraim regua re oĩ vaꞌe ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve, haꞌe gui Gezer,


text:
Haꞌe gui Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue yvy gui Coate ramymino kuery mboae pe omeꞌẽa Aner haꞌe Bileã ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve. 


text:
Haꞌe gui Gérson ramymino kuery pe ma omeꞌẽa Manassés regua mbytekue Basã yvy re oĩ vaꞌe Golã haꞌe Astarote ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve,


text:
Haꞌe gui Naftali regua Galiléia re ikuaia gui ma omeꞌẽa Quedes, Hamom haꞌe Quiriataim ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve.


text:
Haꞌe gui Merari ramymino kuery mboae pe ma omeꞌẽa Zebulom regua gui Rimono haꞌe Tabor ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve.


text:
Haꞌe gui Jordão yakã rovai, Jericó tetã rexei Jordão gui kuaray oua re oĩ vaꞌe voi omeꞌẽa avi Rúben regua gui Bezer haꞌe Jaza ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve,


text:
Haꞌe gui Gade regua Gileade re oĩ vaꞌe gui omeꞌẽa Ramote haꞌe Maanaim ijyvýry rupi yvy itui vaꞌe haꞌe javi reve,


text:
<n> Issacar ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Issacar raꞌy kuery ma Tola, Puá, Jasube haꞌe Sinrom, haꞌe javi vy irundy ikuai.


text:
Tola raꞌy kuery ma Uzi, Refaías, Jeriel, Jamai, Ibsão haꞌe Samuel, Tola ramymino kuery re opena vaꞌe, avakue ipyꞌa guaxukueve meme. Haꞌe kuery vaꞌe regua rery huvixa Davi oĩ jave ombopara pyre ma vinte e dois mil e setecentos ikuai.


text:
Haꞌe gui Uzi raꞌy ma Izraías. Haꞌe gui Izraías raꞌy kuery ma Micael, Obadias, Joel haꞌe Issias, haꞌe javi vy peteĩ nhiruĩ ikuai, huvixa meme.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua rery ombopara pyre ma trinta e seis mil avakue ikuai joe opuꞌãa pygua, mbaꞌeta haꞌe kuery vaꞌe regua heta ete avi ikuai kunhague haꞌe taꞌy kuery.


text:
Tyvy kuery Issacar ramymino kuery vaꞌe regua avakue ipyꞌa guaxukueve haꞌe javi vy ma oitenta e sete mil ikuai, hery ombopara pyre oĩa rami vy. 


text:
<n> Benjamim ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Benjamim raꞌy kuery ma Bela, Bequer haꞌe Jediael, haꞌe javi vy mboapy ikuai.


text:
Haꞌe gui Bela raꞌy kuery ma Esbom, Uzi, Uziel, Jerimote haꞌe Iri, haꞌe javi vy peteĩ nhiruĩ ikuai. Guetarã kuery re opena vaꞌe meme, avakue ipyꞌa guaxukueve. Vinte e dois mil e trinta e quatro ikuai hery ombopara pyre oĩa rami vy.


text:
Haꞌe gui Bequer raꞌy kuery ma Zemira, Joás, Eliézer, Elioenai, Onri, Jerimote, Abias, Anatote haꞌe Alemete, Bequer raꞌy kuery meme ikuai.


text:
Haꞌe javi vy vinte mil e duzentos ikuai guamoĩ jypygua kuery rery ombopara pyre oĩa rami. Guetarã kuery re opena vaꞌe, avakue ipyꞌa guaxukueve ikuai.


text:
Haꞌe gui Jediael raꞌy ma Bilã. Haꞌe rã Bilã raꞌy kuery ma Jeús, Benjamim, Eúde, Quenaana, Zetã, Társis haꞌe Aisaar.


text:
Haꞌe vaꞌe Jediael raꞌy kuery haꞌe javi ma ma guetarã kuery re opena vaꞌe. Avakue ipyꞌa guaxukueve ma dezessete mil e duzentos ikuai joe opuꞌãa py ikuai kuaa vaꞌe.


text:
<n> Manassés ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Manassés raꞌy ma Asriel, taꞌyxy jevy Síria guigua oguereko vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe oikuavãꞌi avi Gileade rurã Maquir.


text:
Haꞌe gui Maquir ma guaꞌyxyrã ojou Hupim haꞌe Supim reindy, Maaca hery vaꞌe. Haꞌe rã Maquir ryvy rery ma Zelofeade. Haꞌe vaꞌe ma guajy anho oguereko rakaꞌe.


text:
Haꞌe gui Maquir raꞌyxy Maaca ma peteĩ opiꞌa oguereko vy omboery Perez. Tyvy ma Seres hery vaꞌe. Haꞌe rã Perez raꞌy kuery ma Ulão haꞌe Requém.


text:
Ulão raꞌy ma Bedã. Haꞌe kuery ae Gileade ramymino ikuai. Haꞌe vaꞌe ma Maquir raꞌy, Manassés ramymino.


text:
<n> Efraim ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Efraim raꞌy ma Sutela. Haꞌe gui Sutela raꞌy ma Berede, Berede raꞌy ma Taate, Taate raꞌy ma Eleada, haꞌe Eleada raꞌy ma Taate avi.


text:
Haꞌe gui Taate raꞌy ma Zabade, haꞌe Zabade raꞌy ma Sutela. Haꞌe rã Ezer haꞌe Eleade ma avakue Gate pygua ae ojuka, haꞌe vaꞌe kuery rymba re imonda aguã ojeꞌoi ramo.


text:
Haꞌe nunga rupi mbovy ára re rei eꞌỹ tuu Efraim ojaeꞌo oiny haꞌe kuery re. Haꞌe ramo tykeꞌy kuery ou ombopyꞌa porã ju aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma guaꞌyxy reve joguereko ramo oguerekoꞌi vy oikuavã peteĩ opiꞌa. Haꞌe ramo tuu omboery Berias, hoo py mbaꞌemo vai oiko ramo. <n>Haꞌe kuery ayvu py tery Berias ma “Mbaꞌemo vai” ꞌea rami onhendu. 


text:
Haꞌe gui tajy ma Seerá, Bete-Horom tetã ojapo vaꞌerã, yvyꞌã guy katy haꞌe yvyꞌã katy voi. Ojapo avi Uzém-Seerá.


text:
Haꞌe kuery yvy haꞌe hekoa ma povaꞌe: Betel ijyvýry rupi tekoaꞌi ikuai vaꞌe reve, haꞌe gui kuaray oua katy Naarã oĩ, haꞌe rã kuaray oikea katy oĩ vaꞌe ma Gezer, Siquém haꞌe Aia peve, ijyvýry rupi tekoaꞌi ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe gui Manassés ramymino kuery rekoa rexei rupi ma Bete-Seã ijyvýry rupi tekoaꞌi ikuai vaꞌe reve, Taanaque, Megido haꞌe Dor ijyvýry rupi tekoaꞌi ikuai vaꞌe reve. Haꞌe vaꞌe tetã haꞌe javi rupi Israel raꞌy José ramymino kuery ikuaia. 


text:
<n> Aser ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Aser raꞌy kuery ma Imna, Isvá, Isvi haꞌe Berias. Haꞌe rã Sera ma haꞌe kuery reindy oiko.


text:
Haꞌe kuery haꞌe javi ma Aser ramymino kuery ikuai, guetarã kuery re opena vaꞌerã oiporavo pyre, avakue ipyꞌa guaxukueve, huvixa yvatekueve ikuai, hetarã kuery rery oĩa py hery omboparaa joe opuꞌãa rupi ikuai vaꞌerã. Haꞌe javi vy ma vinte e seis mil avakue ikuai rakaꞌe. 


text:
<n> Benjamim ramymino kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Benjamim raꞌy ma Bela jypygua vaꞌe. Mokoĩa ma Asbel, mboapya ma Aará,


text:
Povaꞌe kuery ma Eúde ramymino kuery. Haꞌe kuery ma Geba pygua kuery re opena vaꞌekue ri haꞌe gui oguerovapaa Manaate py ju ikuai aguã.


text:
Elpaal raꞌy kuery ma Héber, Misã haꞌe Semede. Haꞌe vaꞌe ma ojapo Ono haꞌe Lode, haꞌe ijyvýry rupi tekoa ikuai vaꞌerã.


text:
Haꞌe gui Berias haꞌe Sema ma Aijalom py hetarã kuery akã ikuai. Haꞌe kuery ma Gate py hekoa vaꞌekue omoxẽmba. 


text:
Haꞌe kuery ma Jerusalém tetã py guetarã kuery re opena vaꞌe, haꞌe kuery vaꞌe regua rery oĩa rami vy. 


text:
Haꞌe gui Ner raꞌy ma Quis, Quis raꞌy ma Saul, Saul raꞌy ma Jônatas, Malquisua, Abinadabe haꞌe Esbaal.


text:
Acaz raꞌy ma Jeoada, haꞌe Jeoada raꞌy kuery ma Alemete, Azmavete haꞌe Zinri. Haꞌe gui Zinri raꞌy ma Mosa,


text:
Haꞌe gui Azel raꞌy kuery ma mboapy meme ikuai rakaꞌe. Haꞌe kuery rery ma Azricão, Bocru, Ismael, Searias, Obadias haꞌe Hanã. Haꞌe vaꞌe kuery haꞌe javi ma Azel raꞌy ikuai.


text:
Ulão raꞌy kuery ma avakue ipyꞌa guaxukueve, guyrapa oiporu kuaa vaꞌe. Haꞌe gui heta avi taꞌy haꞌe hamymino kuery, haꞌe javi vy cento e cinqüenta ikuai. Haꞌe kuery haꞌe javi ma Benjamim ramymino kuery meme. 


text:
<n> Escravo ikuai rire Jerusalém py ju ikuai vaꞌe kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Israel kuery haꞌe javi rery omboparapaa imoiny kuaxia Israel kuery ruvixa rekokue oĩa re. Haꞌe gui Judá regua kuery ma ojejavy okuapya re Babilônia katy ogueraapaa escravo ikuai aguã py.


text:
Haꞌe vaꞌe rire amongue ou ju oyvy re, haꞌe tetã ikuaiague py ae ju hekoa. Ou ypy vaꞌekue ma Israel regua sacerdote kuery, levita kuery haꞌe templo py ombaꞌeapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui amongue Judá ramymino kuery, Benjamim, Efraim haꞌe Manassés ramymino kuery Jerusalém py ae ikuai vaꞌe ma povaꞌe:


text:
Utai ma Amiúde raꞌy, Amiúde ma Onri raꞌy, Onri ma Inri raꞌy, Inri ma Bani raꞌy, Bani ma Judá raꞌy Perez ramymino kuery vaꞌe regua.


text:
Benjamim ramymino kuery regua ma Salu, haꞌe vaꞌe ma Mesulão raꞌy, Mesulão ma Hodavias raꞌy, haꞌe Hodavias ma Hassenuá raꞌy.


text:
Ou avi Jeroão raꞌy Ibnéias, haꞌe gui Uzi raꞌy Elá, Micri ramymino, haꞌe gui Sefatias raꞌy Mesulão, Mesulão ma Reuel raꞌy, Ibnijas ramymino.


text:
Haꞌe gui tyvy kuery ma haꞌe kuery rery oĩa rami vy novecentos e cinqüenta e seis haꞌe javi vy. Haꞌe vaꞌe avakue haꞌe javi ma hetarã kuery akã ikuai peteĩ-teĩ oo rupi. 


text:
haꞌe Azarias. Haꞌe vaꞌe ma Hilquias raꞌy, Hilquias ma Mesulão raꞌy, Mesulão ma Zadoque raꞌy, Zadoque ma Meraiote raꞌy, Meriaote ma Aitube raꞌy, haꞌe Aitube ma Nhanderuete pegua opy rupi openaa py yvateve vaꞌe.


text:
Ou avi Jeroão raꞌy Adaías, Jeroão ma Pasur raꞌy, Pasur ma Malquias raꞌy. Ou avi Adiel raꞌy Masai, Adiel ma Jazera raꞌy, Jazera ma Mesulão raꞌy, Mesulão ma Mesilemite raꞌy, haꞌe Mesilemite ma Imer raꞌy.


text:
Ou avi tyvy kuery hetarã kuery akã ikuai vaꞌe, haꞌe javi vy mil setecentos e sessenta ikuai, avakue Nhanderuete pegua ropy rupi ombaꞌeapo kuaa vaꞌe meme. 


text:
Haꞌe gui levita kuery regua ou vaꞌekue ma Semaías. Haꞌe vaꞌe ma Hassube raꞌy, Hassube ma Azricão raꞌy, Azricão ma Hasabias raꞌy, Hasabias ma Merari ramymino kuery regua.


text:
Ou avi Baquebacar, Heres, Galal haꞌe Matanias. Haꞌe vaꞌe ma Mica raꞌy, Mica ma Zicri raꞌy, haꞌe Zicri ma Asafe raꞌy.


text:
Ou avi Semaías raꞌy Obadias, Semaías ma Galal raꞌy, Galal ma Jedutum raꞌy, Jedutum ma Berequias raꞌy, Berequias ma Asa raꞌy, Asa ma Elcana netofatita kuery yvy re hekoa vaꞌe raꞌy. 


text:
Haꞌe gui okẽ rarõa kuery ma Salum, Acube, Talmom haꞌe Aimã, haꞌe tyvy kuery guive. Salum ma haꞌe kuery ruvixa oiko.


text:
Aỹ peve haꞌe kuery huvixa rokẽ rarõa rupi ae ikuai, kuaray oua yke katy. Haꞌe vaꞌe kuery ae Levi ramymino kuery rekoa kora rokẽ rarõa rupi ikuai vaꞌe.


text:
Salum ma Coré raꞌy, Coré ma Ebiasafe raꞌy, haꞌe Ebiasafe ma Corá raꞌy. Tyvy kuery nguu ro pygua ikuai vaꞌe reve ma Coré regua kuery omoĩa ixupe ombaꞌeapo vaꞌerã haꞌe ombojerovia aty rokẽ rarõarã. Tamoĩ kuery ma Senhor pegua kuery ikuaia re opena, haꞌe tekoa rokẽ rarõa rupi ikuai vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe okẽ rarõarã oiporavo pyre kuery haꞌe javi vy ma duzentos e doze ikuai. Tamoĩ kuery rery oĩa py haꞌe kuery rery omboparaa peteĩ-teĩ rekoa py ae. Davi haꞌe profeta Samuel ae omoĩ vaꞌekue peteĩ-teĩ rembiaporã.


text:
Haꞌe rami rire haꞌe kuery, guaꞌy kuery reve oarõ ꞌrã okuapy Senhor pegua rokẽ, oo py oikea ikuai vaꞌe.


text:
Okẽ rarõa kuery ma irundy henda yvytu oipejua katy ikuai: kuaray oua katy, oikea katy, apuꞌaꞌia katy haꞌe kuaray puku-a katy.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe jave py ikuai riae ꞌrã irundy okẽ rarõa yvatekueve Levi ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe kuery ae opena ꞌrã Nhanderuete pegua oo jaꞌo ikuai vaꞌe re, haꞌe peráta omoĩ porã mbyre re.


text:
Haꞌe kuery ma oke ꞌrã Nhanderuete pegua oo yvyꞌiry rupi ae, opena vaꞌerã omoĩa rire, haꞌe koꞌẽ nhavõ okẽ oipeꞌa aguã. 


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua amongue ma tembiporu re openaa rupi ikuai. Haꞌe kuery ma oipapapa ꞌrã ogueraa haꞌe oguerua jevy rã.


text:
Ikuai avi amboae kuery tenda haꞌe mesa ikuai vaꞌe re opena vaꞌerã, haꞌe henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe pygua tembiporu ikuai vaꞌe re, haꞌe gui trigo, vinho, azeite, heakuã porã vaꞌe haꞌe irũrã oguereko vaꞌe re.


text:
Haꞌe gui peteĩ levita vaꞌe regua oiko Matitias hery vaꞌe, Salum raꞌy jypykue, Coré ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe ma mbojape apoa kuery re opena.


text:
Haꞌe rã tyvy kuery Coate ramymino kuery vaꞌe regua ma sábado nhavõ ojapo ꞌrã mbojape Senhor renonde omoĩ mbyrã. 


text:
Haꞌe gui oporai vaꞌe kuery ma levita regua kuery akã ikuai vaꞌe meme. Haꞌe kuery ma templo ropy jaꞌo ikuai vaꞌe py ae ꞌrã ikuai. Amboae rupi nombaꞌeapoi ꞌrãe, mbaꞌeta ara py haꞌe pyávy ombaꞌeapo ꞌrã okuapy hembiaporã omeꞌẽ mbyre rupi ae.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma levita regua kuery akã ikuai, ojavegua kuery ruvixa. Jerusalém py ae hekoa vaꞌe meme. 


text:
Haꞌe gui Miclote raꞌy ma Siméia. Haꞌe vaꞌe kuery ma Jerusalém py ae hekoa vaꞌekue, guyvy kuery reve joa katyꞌi ikuai.


text:
Ner raꞌy ma Quis, Quis raꞌy ma Saul, haꞌe Saul raꞌy kuery ma Jônatas, Malquisua, Abinadabe haꞌe Esbaal.


text:
Haꞌe gui Acaz raꞌy ma Jaerá, haꞌe rã Jaerá raꞌy kuery ma Alemete, Azmavete haꞌe Zinri. Haꞌe rã Zinri raꞌy ma Mosa,


text:
Haꞌe rã Azel raꞌy kuery ma mboapy meme ikuai. Hery ma Azricão, Bocru, Ismael, Searias, Obadias haꞌe Hanã. Haꞌe kuery haꞌe javi ma Azel raꞌy kuery meme. 


text:
Haꞌe gui Saul aipoeꞌi huꞌy jokoa reraa pe: — Ekyi ndekyxe haꞌe xepyxo, haꞌe kuery opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue ou vy xejojai rei eꞌỹ aguã — heꞌi. Haꞌe rami teĩ huꞌy jokoa reraa okyje vaipa vy ndoipyxoxei. Haꞌe ramo Saul ae kyxe ojopy vy onhemombo hakua re.


text:
Haꞌe gui avakue Israel regua yvyugua rupi hekoa vaꞌe oexa okuapy oirũ kuery onhambaa, haꞌe Saul guaꞌy kuery reve omanomba maa. Haꞌe rami vy haꞌe kuery voi guekoa oejapa vy onhamba avi ojeꞌoivy. Haꞌe gui filisteu kuery ou vy haꞌe py ju ikuai. 


text:
<n><i> </i></n> Koꞌẽ jevy filisteu kuery ou omanogue mbaꞌekue ogueraapa aguã. Haꞌe rami vy ojou Saul haꞌe taꞌy kuery mboapyve retekue Gilboa yvyꞌã re hoꞌapaague py.


text:
Haꞌe rami vy Saul akãgue ojaya vy hembiporukue ogueraapa. Filisteu yvy haꞌe javi rupi omondouka ayvu mombeꞌuarã, haꞌe nungakue omombeꞌu aguã taꞌangaa pegua oo ikuai vaꞌe rupi, haꞌe guetarã kuery haꞌe javi pe.


text:
Saul rembiporukue ogueraa nguuete kuery pegua oo py. Haꞌe rã inhakãgue ma nguuete Dagom pegua oo re omboja imoiny. 


text:
Haꞌe rami vy avakue ipyꞌa guaxukueve vaꞌe opuꞌãmba vy omboi heruvy Saul haꞌe taꞌy kuery retekue. Jabes tetã py ogueru vy ojatypa haꞌe py, yvyra ikuai vaꞌe guy py. Haꞌe vy sete ára re okaru eꞌỹ re ikuai.


text:
Haꞌe rami py Saul omano Senhor rovai ojejavyague re, Senhor ijayvua noenduxei rire, omanogue mboayvua pe rive oporandu ramo guive,


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Israel regua kuery haꞌe javi ou okuapy Hebrom tetã py Davi oĩa py. Hexeve jogueroayvu vy aipoeꞌi okuapy: — Ore kuery voi ma nderegua kuery ae avi.


text:
Yma Saul oiko teri vy orere opena jave py ndee ae reo haꞌe rejevy ꞌrã vaꞌekue Israel regua xondaro kuery reve. Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi ndevy: “Ndee repena ꞌrã xevygua Israel kuery re, haꞌe reiko ꞌrã haꞌe kuery ruvixa”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe rami vy Israel regua nhomongetaa kuery haꞌe javi ou okuapy Hebrom py huvixa reve jogueroayvu aguã. Haꞌe ramo Hebrom py, Senhor renonde haꞌe kuery reve huvixa Davi ojapo oguereko porã aguã regua. Haꞌe rã omoĩ okuapy Davi nguvixarã Israel kuery haꞌe javi re opena aguã, Samuel ayvu rupi Senhor aipoeꞌiague rami vy. <n>Davi huvixave oĩ aguã Samuel oikuaa ukaague omombeꞌu 1 Samuel 16.1-13 py. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Davi haꞌe Israel kuery haꞌe javi reve ojeꞌoi Jerusalém tetã hery mboae Jebus vaꞌe katy, mbaꞌeta haꞌe py ae jebuseu kuery haꞌe vaꞌe yvy regua rekoa.


text:
Haꞌe ramo Jebus py hekoa vaꞌe kuery aipoeꞌi Davi pe: — Apy ma ndereikei ꞌrã — heꞌi okuapy. Haꞌe rami teĩ Davi oipeꞌa oo ikorapa vaꞌe Sião py oĩ vaꞌe. Haꞌe vaꞌe pe ma “Davi rekoa” ꞌea.


text:
Mbaꞌeta Davi aipoeꞌi ma voi vaꞌekue: “Amongue vaꞌe rei jypyꞌi jebuseu kuery oity vaꞌe amoĩ ꞌrã xondaro kuery ruvixarã”, heꞌi vaꞌekue. Haꞌe ramo Zeruia piꞌa Joabe haꞌe ranhe opuꞌã ovy haꞌe kuery re. Haꞌe ramo omoĩ xondaro ruvixarã.


text:
Haꞌe vaꞌe yvýry rupi mbaꞌemo ojapo avi. Milo guive tetã omoatyrõ heravy omboypyague py ovaẽ peve. Haꞌe rã tetã rembyre ma Joabe ju omoatyrõmba.


text:
<n><i> </i></n> Povaꞌe kuery ma Davi pegua ipyꞌa guaxukueve yvateve vaꞌe. Haꞌe kuery ma Israel kuery haꞌe javi reve oipytyvõ okuapy huvixave oĩ aguã, haꞌe vaꞌe kuery reko re Senhor ijayvuague rami vy.


text:
Po rami ma Davi pegua kuery ipyꞌa guaxukueve rery: hacmonita Jasobeão ma trinta ikuai vaꞌe ruvixa. Haꞌe vaꞌe ma guembiporu huꞌy reve trezentos ikuai vaꞌe rovai opuꞌã vy peteĩgueꞌi pyve ojukapa vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma Dodô raꞌy Eleazar, Aoí ramymino. Haꞌe vaꞌe ma mboapyve ipyꞌa guaxukueve vaꞌe regua oiko.


text:
Haꞌe gui haꞌe vaꞌe kuery ma Pas-Damim py Davi reve ikuai filisteu kuery ijaty okuapy jave py. Haꞌe py peteĩ yvy cevada-ty oĩa py xondaro kuery onhamba filisteu kuery renonde gui.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy mbyte py haꞌe kuery opuꞌã vy ojoko nho, oitypa filisteu kuery. Haꞌe rami py Senhor ogueraa jepepa rakaꞌe. 


text:
Haꞌe gui trinta yvatekueve ikuai vaꞌe regua mboapy ojeꞌoi avi Adulão itakua py Davi onhemia py. Haꞌe vaꞌe jave py filisteu regua xondaro kuery voi ijaty okuapy Refains yvyugua py.


text:
Haꞌe gui Davi ijyꞌuvei etea rupi aipoeꞌi: — Mavaꞌe tu xemboyꞌu ta ygua Belém rokẽ py oĩ vaꞌe gui? — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe mboapyve ma filisteu kuery ijaty okuapya rupi ojeꞌoi vy ygua Belém kora rokẽ py oĩ vaꞌe gui yy oguenoẽ, haꞌe Davi oĩa py ogueru. Haꞌe rã haꞌe ndoyꞌuxei vy Senhor renonde onhoẽ ixupe guarã.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — |yhwh{Senhor,} ndaꞌevei ete xee haꞌe vaꞌe ayꞌu aguã! Xee ayꞌu ꞌrã ri ndaꞌu avakue ojeayvu veꞌỹkue py ojeꞌoi vaꞌekue ruguy rami? Mbaꞌeta haꞌe kuery ndojeayvuveikue py ogueru okuapy vaꞌekue — heꞌi vy ndoyꞌuxei. Haꞌe ramigua ae mboapy ipyꞌa guaxukueve ojapo vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Joabe rykeꞌy Abisai ma trinta ikuai vaꞌe akã. Haꞌe vaꞌe ma guembiporu huꞌy guaxu reve opuꞌã trezentos ikuai vaꞌe rovai, haꞌe vy ojukapa. Haꞌe rami vy mboapyve tenonde re ikuai vaꞌe rami ete imaꞌenduꞌa porãmby oiko.


text:
Haꞌe ma trinta ikuai vaꞌe gui yvateve vaꞌe vy haꞌe kuery akã oiko, vaꞌeri mboapyve tenonde re ikuai vaꞌe regua eꞌỹ guive. 


text:
Haꞌe gui Joiada raꞌy Benaia ma ipyꞌa guaxuve vaꞌe avi Cabzeel pygua, mbaꞌemo tuvixa vaꞌe ojapo avi vaꞌe. Haꞌe rami vy ojuka mokoĩ Moabe pygua joe opuꞌã kuaave vaꞌekue. Yroꞌy apĩ hoꞌa jave ma itakua py oguejy vy guary okua py oĩ vaꞌekue ojuka.


text:
Ojuka avi peteĩ ava Egito pygua mokoĩ metros raxaꞌi yvate vaꞌekue. Egito pygua ma huꞌy guaxu ajukue popẽa ꞌy rami ipo guaxu vaꞌe reve ou rã Benaia ma popoka py rive opuꞌã ovy vy ipo gui huꞌy guaxu oguereko vaꞌekue oipeꞌa vy haꞌe vaꞌe py ae ju ojuka.


text:
Haꞌe vaꞌe ma trinta ikuai vaꞌe gui omboetevea vaꞌeri mboapyve tenonde re ikuai vaꞌe regua ndoikoi guive. Haꞌe gui Davi omoĩ guarõa kuery re opena vaꞌerã. 


text:
<n> Davi pegua xondaro kuery re ijayvua</n> Povaꞌe kuery ma Davi-a katy ou vaꞌekue Ziclague py Quis raꞌy Saul gui onhaague py. Haꞌe vaꞌe kuery ma ipyꞌa guaxukueve joe opuꞌãa rupi ikuai vaꞌe regua.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery rembiporu ma guyrapa. Oiporu kuaa regua re haꞌe oiporu kuaa eꞌỹa re oiporu ita momboa, huꞌy voi omombo ꞌrã guyrapa py. Haꞌe vaꞌe kuery ma Saul regua ae, Benjamim ramymino kuery.


text:
Haꞌe kuery ruvixa ma Gibeá pygua Semaá raꞌy kuery Aiezer haꞌe Joás, haꞌe gui Azmavete raꞌy kuery Jeziel haꞌe Pelete, Beraca, Anatote guigua Jeú,


text:
Gibeão guigua Ismaías ma trinta ipyꞌa guaxukueve ikuai vaꞌe regua, haꞌe kuery akã avi oiko, haꞌe gui Jeremias, Jaaziel, Joanã haꞌe Gedera pygua Jozabade,


text:
Gade regua kuery voi oaxa Davi-a katy, tekoa eꞌỹa py oo ikorapa vaꞌe py oĩ jave. Haꞌe vaꞌe avakue ma ipyꞌa guaxukueve joe opuꞌã kuaa vaꞌe meme. Hembiporu ma huꞌy jokoa haꞌe imoꞌãa tuvixa vaꞌe. Hova ma guary rami, haꞌe guaxu yvyty áry rupi onhaa rami inhakuã vaꞌe.


text:
Haꞌe kuery Gade ramymino ma xondaro kuery ruvixa ikuai. Haꞌe vaꞌe regua yvyĩve vaꞌe ma cem avakue rami ovare vaꞌe opuꞌãa py, haꞌe rã yvateve vaꞌe ma mil avakue rami ovare vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Jordão yakã rupi oaxa vaꞌekue jaxy ijypya re, hembe haꞌe javi áry rupi yy ojaoꞌi teĩ. Haꞌe rami vy omonhamba yvyugua rupi ikuai vaꞌekue haꞌe javi, kuaray oua katy haꞌe kuaray oikea katy guive. 


text:
Haꞌe ramo Davi ovaexĩ aguã oo vy ijayvu haꞌe kuery reve. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xapyꞌa rei rã peẽ kuery xepytyvõ aguã ri peju ramo xepyꞌa py anhemoirũ ꞌrã peẽ kuery reve. Haꞌe gui pẽvy ajapo vai eꞌỹ teĩ xerovaigua kuery pe xemboaxa aguã rive ri peju ramo ma tove nhaneramoĩ kuery ruete ae toexa pota, haꞌe vy taꞌijayvu pẽvy — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo trinta vaꞌe akã Amasai re Nheꞌẽ oĩ ramo aipoeꞌi: — Haꞌe rami avi ore kuery ma ndevygua ae, Davi! Jessé raꞌy, ndereve ete ꞌrã orekuai! Tereiko porã, nepytyvõa kuery voi taꞌikuai porã! Mbaꞌeta Nderuete ma nepytyvõ ꞌrã — heꞌi ramo Davi omovaẽ imbokuapy vy xondaro kuery ruvixarã omoĩ. 


text:
Haꞌe gui Manassés vaꞌe regua voi Davi-a katy oaxa, filisteu kuery reve haꞌe ou jave Saul reve haꞌe kuery jogueroꞌa aguã katy. Haꞌe rami teĩ haꞌe noipytyvõi vaꞌekue filisteu kuery, mbaꞌeta haꞌe kuery vaꞌe regua huvixa kuery jogueroayvuague rami vy nomondoukai. Haꞌe vy aipoeꞌi okuapy: — Nguvixave Saul-a katy ri Davi oaxa ramo ma nhaneakã ojayapaa ꞌrã — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe ramo Ziclague tetã katy Davi ojevy ju ramo haꞌea katy oaxapa okuapy Manassés ramymino kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ma Adna, Jozabade, Jediael, Micael, Jozabade, Eliú haꞌe Ziletai, Manassés regua mbovy rei eꞌỹ ruvixa kuery ikuai vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma oipytyvõ Davi hexe opuꞌã vaꞌe mbovy rei eꞌỹ ikuai vaꞌe rovai, avakue ipyꞌa guaxukueve haꞌe xondaro ruvixa meme ikuai vaꞌe vy.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py koꞌẽ nhavõ ou retave ꞌrã Davi pytyvõarã. Haꞌe rami py mbovy eꞌỹ ikuai ixondaro kuery, Nhanderuete pegua xondaro kuery hetaa rami. 


text:
<n> Hebrom tetã py xondaro kuery Davi nguvixaverã omoĩ okuapyague</n> Povaꞌe avakue ma joe opuꞌã aguã katy guarã hembiporu vaꞌe Davi Hebrom py oĩa py ou vaꞌekue, Saul rekovia haꞌe ju nguvixaverã omoĩ aguã, Senhor ijayvuague rami vy.


text:
Haꞌe gui Judá ramymino kuery regua huꞌy jokoa haꞌe imoꞌãa tuvixa vaꞌe oguereko vaꞌe haꞌe javi vy ma seis mil e oitocentos ou, joe opuꞌã aguã katy guarã hembiporu vaꞌe meme.


text:
Haꞌe gui Zadoque ma kunumi teri vaꞌeri ava ipyꞌa guaxu vaꞌe vy ogueru avi vinte e dois huvixa kuery nguu ro py ikuai vaꞌekue.


text:
Benjamim ramymino kuery regua, Saul regua kuery ma três mil ou. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe jave py heta teri ikuai Saul-a katygua.


text:
Efraim ramymino kuery regua ma vinte mil e oitocentos avakue ipyꞌa guaxukueve haꞌe omboetevepy nguu ro py ikuai vaꞌekue.


text:
Manassés regua mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue ma dezoito mil ikuai hery rupi oiporavo pyre Davi nguvixaverã omoĩ aguã ou vaꞌekue.


text:
Issacar ramymino kuery regua ou haꞌe vaꞌe ára Israel kuery mbaꞌe pa ojapo aguã re oikuaa pota kuaa vaꞌe. Haꞌe rami vy ou duzentos huvixa kuery, guyvy kuery hembiguai ikuai vaꞌe meme reve.


text:
Haꞌe gui Zebulom regua joe opuꞌãa katy oo vaꞌe, opa marãgua tembiporu oguereko vaꞌe ma cinqüenta mil ikuai. Haꞌe kuery ma jogueroꞌa aguã py ikyreꞌỹ vaꞌe, ndokyje kuaai guive.


text:
Naftali rekoa gui ma mil xondaro ruvixa ou. Haꞌe vaꞌe kuery reve ou avi trinta e sete mil huꞌy jokoa haꞌe huꞌy guaxu tuvixa vaꞌe revegua.


text:
Dã ramymino kuery regua ma vinte e oito mil e seiscentos ou joe opuꞌã aguã katy guarã hembiporu vaꞌe.


text:
Jordão yakã rovai guigua Rúben, Gade haꞌe Manassés regua kuery mboae ma cento e vinte mil ou okuapy opa marãgua tembiporu oguereko vaꞌe joe opuꞌã aguã. 


text:
Haꞌe vaꞌe avakue joe opuꞌã aguã omboꞌe pyre ma Hebrom tetã py ou okuapy Davi omoĩ aguã Israel kuery haꞌe javi ruvixaverã. Haꞌe gui Israel kuery ndoui vaꞌe voi peteĩ rami Davi omoĩxe avi okuapy nguvixaverã.


text:
Haꞌe py ma ikuai mboapy ára re Davi oĩa py. Haꞌe rami vy okaru haꞌe oyꞌu okuapy haꞌe py, hoꞌu vaꞌerã tyvy kuery omeꞌẽmba rire.


text:
Haꞌe rami ae haꞌeꞌi rupi ikuai vaꞌe, Issacar, Zebulom haꞌe Naftali guigua kuery ogueru avi okuapy tembiꞌu. Mburika áry, camelo, kavaju haꞌe vaka áry ogueru farinha, figo haꞌe uvaꞌa pirukue, vinho, azeite, vaka haꞌe vexaꞌi guive, mymba kyrĩgueveꞌi voi ogueru oata aguã rami eꞌỹ, mbaꞌeta Israel kuery ovyꞌa ete okuapy. 


text:
<n> Davi Jerusalém py lei ryru ogueru aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui ma Davi jogueroayvu huvixa kuery mil haꞌe cem re opena vaꞌe kuery, haꞌe yvatekueve ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vy Israel kuery haꞌe javi pe aipoeꞌi onhemboatya py: — Xapyꞌa rei pejou porã ri ramo, haꞌe Senhor Nhanderuete guigua ri ramo ma nhamondouka pojava ꞌrã ayvu mombeꞌuarã nhanderyvy kuery Israel yvy haꞌe javi rupi ikuai vaꞌe pe, sacerdote kuery pe, haꞌe Levi regua kuery tetã haꞌe ijyvýry rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi pe, haꞌe kuery onoꞌõmba avi aguã nhande reve.


text:
Aỹ gui ma jaru ju ꞌrã Nhanderuete ayvu ryru nhanderekoa py. Mbaꞌeta Saul oĩ teri jave py haꞌe vaꞌe re nanhapenavei ranhe vaꞌekue — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo onoꞌõmba vaꞌe haꞌe javi ojou porã okuapy haꞌe rami ae ojapo aguã, iporã vaꞌea oikuaa pavẽ vy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Davi omboaty Israel kuery haꞌe javi Egito yvy re Sior oĩ vaꞌe guive Hamate py nhavãea peve, Nhanderuete ayvu ryru ogueru aguã Quiriate-Jearim py oĩa gui.


text:
Haꞌe rami vy Israel kuery haꞌe javi reve Davi ojeꞌoi Baalá Quiriate-Jearim hery mboae vaꞌe, Judá re oĩ vaꞌe py, Nhanderuete ayvu ryru ogueru aguã haꞌe gui. Haꞌe vaꞌe renonde ma Senhor rery re imaꞌenduꞌaa riae, anjo kuery ipepo vaꞌe ikuai vaꞌe áry oguapy oiny vaꞌe re.


text:
Haꞌe rami vy Nhanderuete pegua hyru omoĩ okuapy peteĩ karóxa ipyau vaꞌe áry. Abinadabe ro gui ogueru okuapy. Uzá haꞌe Aiô ojeꞌoi karóxa reraarã.


text:
Israel kuery haꞌe javi reve Davi ovyꞌa ovy Nhanderuete renonde rupi ombaraetea haꞌe javi reve, oporaei okuapya py, ixã reta vaꞌe pu reve, mbaraka, pandeiro haꞌe hyꞌa pu py, mimby guaxu omonheꞌẽa py guive. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára Nhanderuete gui Davi okyje vy aipoeꞌi: — Mbaꞌexa vy ndaꞌu aru ꞌrã Nhanderuete ayvu ryru? — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Davi ndogueruxevei Senhor ayvu ryru guekoa katy. Haꞌe rami ꞌrãgue py Gate guigua Obede-Edom vaꞌe ro py ranhe ogueraa uka.


text:
Mboapy jaxy re Nhanderuete ayvu ryru opyta Obede-Edom kuerya py. Haꞌe rã Senhor omoingo porã Obede-Edom ro pygua kuery haꞌe mbaꞌemo oguereko vaꞌe haꞌe javi. 


text:
<n><i> , </i></n> Davi oĩa py Tiro pygua huvixa Hirão ombou ayvu mombeꞌuarã. Ogueru ruka avi yvyra yary, oo apoa haꞌe ita re ombaꞌeapo vaꞌe kuery, hoorã ojapo vaꞌerã.


text:
Haꞌe ramo Davi oikuaa Senhor omoĩ atãvea Israel re opena aguã, haꞌe ombopoꞌakave ojeupegua kuery re omaꞌẽ vy. 


text:
<n><i> ; </i></n> Jerusalém tetã py Davi ojouve kunhague guaꞌyxy jevyrã. Haꞌe vy ikuaive ju taꞌy haꞌe tajy kuery.


text:
<n><i> </i></n> Filisteu kuery oendu avi okuapy Davi omoĩa Israel kuery haꞌe javi ruvixarã. Haꞌe vy ojeꞌoipa ojopy aguã Davi. Haꞌe nunga Davi oendu vy haꞌe voi oo avi haꞌe kuery ovaexĩ aguã.


text:
Davi ma Senhor pe oporandu vy aipoeꞌi: — Taa pa filisteu kuery rovai? Remboaxa ꞌrã teve xepo py? Senhor ombovai: — Tereo, mbaꞌeta amboaxa ꞌrã ndepo py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi Baal-Perazim py oo vy oitypa haꞌe py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Senhor xepo rupi omoaĩmba xerovaigua filisteu kuery ryxya xerenonde py ikuai vaꞌekue, yy mbaꞌemo ogueroxyry heravya rami — heꞌi. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe tekoa oenoĩa Baal-Perazim. <n>Tery Baal-Perazim ma “Senhor omoaĩmba” ꞌea. 


text:
Peteĩgue ju Nhanderuete pe Davi oporandu ramo ombovai: — Tereo eme hakykue rupi. Haꞌe rami ꞌrãgue py hakykue katy rupi ranhe ꞌrã pejeapa, haꞌe gui ma haꞌe kuery re pepuꞌã ꞌrã amora ikuai vaꞌe guy rupi.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei rendu ꞌrã amora ty rovapy rupi opyrõ-pyrõ nhendu vaꞌe. Haꞌe vaꞌe rendu ramove peẽ ꞌrã haꞌe kuery re pepuꞌã aguã. Haꞌe vaꞌe ma nerenonde Nhanderuete oo nhendua, filisteu kuery ijaty okuapy vaꞌe jukapaarã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy haꞌe vaꞌe yvy jave rupi Davi rery re imaꞌenduꞌaave ovy, mbaꞌeta Senhor ojapo Davi gui pavẽ regua okyje aguã rami. 


text:
<n> Levita kuery lei ryru reraarã omoĩague</n> Haꞌe gui Davi pegua tetã ꞌepy vaꞌe py ojapo ngoorã. Oguereko katu avi Nhanderuete ayvu ryru oĩ aguã, haꞌe hiꞌáry guarã ma peteĩ ooꞌi ojapo.


text:
Haꞌe gui Davi aipoeꞌi: — Avave rei ndaꞌevei Nhanderuete ayvu ryru ogueru aguã levita kuery eꞌỹ vy, Senhor ae omoĩ rire oayvu ryru reraarã, haꞌe ixupe anho ombaꞌeapo riae aguã rakaꞌeve rã peve guarã — heꞌi. 


text:
Haꞌe nunga rupi Jerusalém tetã py Davi omboatypa Israel kuery haꞌe javi, Senhor ayvu ryru ogueru aguã oĩ aguã ojapo vaꞌekue py.


text:
Davi oenoĩ avi sacerdote kuery vaꞌe regua Zadoque haꞌe Abiatar, haꞌe gui levita kuery Uriel, Asaías, Joel, Semaías, Eliel haꞌe Aminadabe.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Peẽ kuery ma levita kuery akã peiko. Pejekyꞌaꞌo uka ke haꞌvy penderyvy kuery reve, Senhor Israel kuery ruete ayvu ryru peru aguã hendarã areko katu vaꞌekue py.


text:
Mbaꞌeta jypy peẽ kuery ndaperui ramo Senhor Nhanderuete ipoxy vaꞌekue nhande kuery rovai, ojapo ukaague rami eꞌỹ jaru rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã sacerdote kuery ojekyꞌaꞌo uka okuapy, levita kuery guive, Senhor Israel kuery ruete ayvu ryru ogueru aguã.


text:
Haꞌe rami vy levita kuery ogueru okuapy Nhanderuete ayvu ryru oaxiꞌy áry, hiꞌyrã omoĩ vaꞌekue reve, Senhor ijayvuague rami vy Moisés ojapo ukaague rami vy. 


text:
<n> Imbaꞌepua rupi ikuai vaꞌerã omoĩague</n> Haꞌe gui Davi aipoeꞌi levita ruvixa kuery pe guyvy kuery regua omoĩ aguã oporaei vaꞌerã. Haꞌe vaꞌe kuery ma mbaꞌepu reve, mbaraka, mbaꞌepu ixã reta vaꞌe haꞌe hyꞌa pu reve ovyꞌaa rupi oporaei aguã pavẽ oendu aguã rami.


text:
Haꞌe ramo levita kuery oiporavo Joel raꞌy Hemã tyvy kuery regua Berequias raꞌy Asafe reve, Merari ramymino kuery vaꞌe regua Cusaías raꞌy Etã guive.


text:
Haꞌe kuery reve ma tyvy kuery yvyĩgueve avi. Haꞌe vaꞌe kuery ma Zacarias, Bene, Jaaziel, Semiramote, Jeiel, Uni, Eliabe, Benaia, Maaséias, Matitias, Elifeleu haꞌe Micnéias, haꞌe gui Obede-Edom haꞌe Jeiel ma okẽ raroãrã ikuai.


text:
Haꞌe rã Zacarias, Aziel, Semiramote, Jeiel, Uni, Eliabe, Maaséias haꞌe Benaia ma mbaraka reve ꞌrã oporaei yvatea py.


text:
Matatias, Elifeleu, Micnéias, Obede-Edom, Jeiel haꞌe Azazias ma oporaeia py ombojoguy ꞌrã ixã reta vaꞌe, irundy meme xã oĩa peve.


text:
Haꞌe gui Quenanias levita kuery oporaeia re opena vaꞌe ma jogueroporaeiarã omoĩ mbyre, haꞌe rami aguã oikuaave vaꞌe ramo.


text:
Haꞌe rã Sebanias, Josafá, Natanael, Amasai, Zacarias, Benaia haꞌe Eliézer sacerdote ikuai vaꞌe ma omonheꞌẽ ꞌrã okuapy mimby guaxu, Nhanderuete ayvu ryru renonde py. Haꞌe gui Obede-Edom haꞌe Jeías ma hyru oĩa rokẽ rarõa avi ikuai. 


text:
<n> Jerusalém tetã py lei ryru ogueru okuapyague</n> Haꞌe gui ma Davi haꞌe Israel regua nhomongetaa kuery reve ojeꞌoi, xondaro kuery ruvixa ikuai vaꞌe reve. Ovyꞌaa rupi jogueraa Obede-Edom ro gui ogueru aguã Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru.


text:
Haꞌe gui levita kuery hyru oguerua rupi Nhanderuete oipytyvõ ramo ixupe omeꞌẽ okuapy sete vaka raꞌy haꞌe sete vexaꞌi ojuka vy.


text:
Haꞌe rã Davi ma onhemonde ovy peteĩ ao puku xiĩ porã rei haꞌe ipererĩꞌi vaꞌe py. Haꞌe rami ae avi levita kuery hyru reraa voi onhemonde okuapy, haꞌe oporaei vaꞌe kuery, hyru reraa kuery haꞌe oporaei vaꞌe kuery re opena vaꞌe Quenanias guive. Davi onhemonde avi manto sacerdote pegua, ajukue ipererĩꞌi vaꞌe guigua.


text:
Haꞌe rami py Israel kuery haꞌe javi ovyꞌa reve ogueru okuapy Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru, mimby haꞌe mimby guaxu omonheꞌẽ reve, haꞌe hyꞌa pu, mbaraka haꞌe ixã reta vaꞌe omonhendu ratãa rupi. 


text:
<n><i> </i></n> Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru Davi rekoa py ogueroikea jave ma Saul rajykue Mical janela gui omaꞌẽ hoꞌamy. Haꞌe rami vy huvixa Davi ovyꞌaa rupi ojeroky oikovy rã oexa vy ndojou porãi opyꞌa py. 


text:
<n> Mbaꞌemo omeꞌẽ okuapyague</n> Haꞌe rire ma Nhanderuete pegua hyru ogueroike vy omoĩ ooꞌi Davi ojapo vaꞌekue mbyte py. Nhanderuete renonde py ogueru avi okuapy mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ vaꞌerã, hexeve peteĩ rami ju ikuaia regua guive.


text:
Haꞌe gui opa ma oapy vaꞌerã haꞌe hexeve peteĩ rami aguã regua Davi omeꞌẽmba ma vy Senhor rery rupi ogueroayvu porã heta vaꞌe kuery haꞌe javi.


text:
Haꞌe gui ma Israel kuery avakue haꞌe kunhague ikuai vaꞌe peteĩ-teĩ pe ombojaꞌo peteĩ mbojape, xoꞌo raꞌykue jaꞌea-ꞌea haꞌe uvaꞌa pirukue. 


text:
Omoĩ avi levita kuery vaꞌe regua Senhor ayvu ryru renonde rupi ikuai vaꞌerã, Senhor Israel kuery ruete oguerovyꞌa, ogueroporaei haꞌe omboete aguã. Haꞌe vaꞌe kuery ma povaꞌe:


text:
huvixa Asafe, haꞌe gui mokoĩa ma Zacarias, haꞌe vaꞌe rire ma Jeiel, Semiramote, Jeiel mboae, Matitias, Eliabe, Benaia, Obede-Edom haꞌe Jeiel mboapya mbaraka haꞌe ixã reta vaꞌe reve guarã. Haꞌe gui Asafe ma omonhendu ratãve ꞌrã hyꞌa pu.


text:
Haꞌe gui sacerdote kuery Benaia haꞌe Jaaziel ma mimby guaxu omonheꞌẽa rupi riae ꞌrã ikuai Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru oĩa renonde rupi. 


text:
<n><i>Salmos 105</i></n> Haꞌe vaꞌe ára ma Davi omoĩ ypyꞌi Asafe haꞌe tyvy kuery Senhor pe oporaeia rupi oguerovyꞌa aguã. Aipoeꞌi: 


text:
 Penemaꞌenduꞌa ke mbaꞌemo porã ojapo vaꞌekue re, <PI2>nhomondyipaa haꞌe oipota vaꞌe re ijayvuague re, 


text:
 Imaꞌenduꞌa riae ꞌrã guexeve guarã ojapo vaꞌekue re, <PI2>mbovy rei eꞌỹ ikuai vaꞌerã peve guarã ayvu omeꞌẽ vaꞌekue re, 


text:
 Haꞌe rami teĩ avave rei pe haꞌe ndoguereko axy ukai. <PI2>Haꞌe kuery re omaꞌẽ vy ijayvu ete huvixave ikuai vaꞌe pe. 


text:
 Haꞌe vy aipoeꞌi: “Emoĩ eme ndepo xerembiporavo kuery re, <PI2>pereko axy eme xevygua profeta kuery”, heꞌi. 


text:
 Mbaꞌeta Senhor ma yvate ete vaꞌe. <PI2>Haꞌevea rami ixupe japoraeia, tuuete ikuai vaꞌe gui okyjevepy oiko. 


text:
 Mbaꞌeta yvy regua kuery ruete haꞌe javi ma mbaꞌemo raꞌangaa rive. <PI2>Haꞌe rã Senhor ma yva apoare. 


text:
 Henonde ma guexakãa haꞌe ijyvatea oexa uka. <PI2>Ipoꞌakaa haꞌe iporãa ojekuaa ixupegua henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py. 


text:
 Peroporaei Senhor rery iporã ete ramo. <PI2>Pemeꞌẽ vaꞌerã peru vy peroike ixupegua roka py. Pembojerovia Senhor ikyꞌa eꞌỹa rexakãa py. 


text:
 Haꞌe nunga rupi tovyꞌa yva haꞌe yvy. <PI2>Yvy regua kuery ikuaia rupi “ Senhor ma huvixave oĩ”, peje. 


text:
 Tovyꞌapa yvyra kaꞌaguy re ikuai vaꞌe Senhor renonde, <PI2>mbaꞌeta ou ꞌrã yvy regua kuery re oikuaa pota aguã. 


text:
 Haꞌe gui aipopeje: “Oreruete orereraa jepea, orereraa jepe ke! <PI2>Oremboatypa ju, orereraa jepe ke yvy regua kuery gui, nderery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi roguerovyꞌa aguã, haꞌe rovyꞌaa rupi rogueroporaei aguã.” 


text:
 Imaꞌenduꞌa porãmby toiko Senhor Israel kuery Ruete <PI2>aỹ, haꞌe rakaꞌe rã peve! — heꞌi. Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery “Amém!” heꞌi vy ogueroporaei okuapy Senhor. 


text:
Haꞌe ramo Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru oĩa renonde py ae Davi omoĩ Asafe tyvy kuery reve, haꞌe kuery opena riae aguã henonde py, koꞌẽ nhavõ opena ukaague rami vy.


text:
Omoĩ avi Obede-Edom tyvy kuery haꞌe javi reve, sessenta e oito haꞌe javi vy. Jedutum raꞌy Obede-Edom haꞌe Hosa ma omoĩ okẽ re opena vaꞌerã.


text:
Haꞌe rã sacerdote Zadoque haꞌe tyvy sacerdote ikuai vaꞌe ma omoĩ ooꞌi Senhor pegua Gibeão yvyꞌã re oĩ vaꞌe renonde rupi ikuai vaꞌerã,


text:
altar oĩ vaꞌe áry Senhor pe mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ riae aguã, ajeꞌivekue haꞌe kaꞌarukue. Haꞌe rami ikuai Israel kuery pe Senhor lei oeja vaꞌekue re ipara oĩa haꞌe javi rami.


text:
Haꞌe kuery reve omoĩ avi Hemã haꞌe Jedutum, ikuaive ju hery rupi oiporavo pyre Senhor pe oporaei vaꞌerã, mbaꞌeta nhanemboaxya rupi oiko riae ꞌrã rakaꞌe rã peve.


text:
Haꞌe kuery reve ikuai avi Hemã haꞌe Jedutum mimby guaxu omonheꞌẽ aguã, haꞌe hyꞌa pu haꞌe mbaꞌepu Nhanderuete pe ombopu aguã. Haꞌe rã Jedutum raꞌy kuery ma okẽ rarõa ikuai. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire mae ma onhemboaty vaꞌekue peteĩ-teĩ ngoo katy ojeꞌoi. Davi voi oo ju ngoo pygua kuery ogueroayvu porã aguã. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui huvixa Davi ngoo py ae oiko vy aipoeꞌi profeta Natã pe: — Maꞌẽ, xee ma xero ainy yary guigua py, haꞌe rã Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru ma ooꞌi py rive oĩ. 


text:
Natã ombovai huvixa pe: — Tereo, ejapo ndepyꞌa re rendu vaꞌe haꞌe javi, mbaꞌeta ndereve Nhanderuete oiko — heꞌi. 


text:
— Tereo haꞌe aipoꞌre xerembiguai Davi pe: “Po rami Senhor ijayvu: ‘Ndee ma oo xee aĩ aguã apoarã eꞌỹ reiko.


text:
Mbaꞌeta neĩ peteĩve oo py ma voi xee naĩ teri Israel kuery Egito gui arupa guive aỹ peve. Haꞌe rami ꞌrãgue py ooꞌi py rive aiko vaꞌe, xembojerovia aty py ae mamo rã oĩa rupi rei.


text:
Opa rupi Israel kuery aru herekovya rupi ndaꞌu xeayvu ri rakaꞌe amongue herekoa pe, eꞌỹ vy xevygua kuery re apena uka vaꞌekue pe ndaꞌu aipoaꞌe: “Mbaꞌe re tu nderejapoi peteĩ xerorã yary guigua?” haꞌe teve?’


text:
Haꞌe gui aỹ ma po rami ꞌrã ndeayvu xerembiguai Davi pe: ‘ Senhor ixondaro reta vaꞌe aipoeꞌi: Xee roiporavo karamboae vexaꞌi kuery re repenaa gui, haꞌe hakykue reikoa gui, huvixarã xevygua Israel kuery re ju repena aguã.


text:
Xee aa avi karamboae ndereve, reoa rupi tema. Nderovaigua kuery amomba nerenonde gui, amboyvate guive nderery, ipoꞌakakueve anho ikuaia rami.


text:
Areko katu avi xevygua Israel kuery ikuai aguã, amboekoapa guive haꞌe py, mavaꞌeve omoangekoave eꞌỹ aguã, haꞌe heko vai vaꞌe ombojexavaive eꞌỹ aguã jypy guare rami eꞌỹ,


text:
xevygua Israel kuery rerekoarã amoĩa ára guive. Haꞌe rami avi nderovaigua kuery aitypa, haꞌe aikuaa uka povaꞌe: Xee Senhor ae ꞌrã ajapo oo ndevy. <n>Oo ojapo aguã re Senhor ijayvua py ma rakaꞌeve rã Davi ramymino kuery regua huvixarã omoingo aguã re ijayvu . Haꞌe vaꞌe regua Jesus Cristo ae oiko (Lucas 1.32-33,69; Atos 13.23). Haꞌe rami avi “Israel ro” heꞌia ma Israel ramymino kuery re ijayvu vy. 


text:
Mbaꞌeta nderekovea opa rã nderu kuery ooague py ndereraa avi ma jave nderekovia amoingo ꞌrã ndeguigua, nderaꞌy kuery ramymino vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe ma ajapo ꞌrã ipoꞌakaa oĩ atã aguã rami.


text:
Haꞌe vaꞌe ae ma ojapo ꞌrã peteĩ oo xevy guarã, haꞌe rã xee ajapo ꞌrã rakaꞌe rã peve huvixave oĩ aguã rami.


text:
Xee ma tuu ꞌrã, haꞌe rã haꞌe ma xeraꞌy ꞌrã oiko. Haꞌe rami vy ixugui ndaipeꞌai ꞌrã amboaxya, ndee reĩ eꞌỹ mbove guare gui aipeꞌa vy namboaxyveiague rami eꞌỹ. 


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py haꞌe vaꞌe amoĩ atãve ꞌrã xero re opena aguã, haꞌe huvixave oĩ riae aguã rami. Haꞌe ramo huvixave oĩ riae ꞌrã rakaꞌe rã peve’, heꞌi.” 


text:
Xeruete, haꞌe nunga tu ndevy pe mbaꞌeꞌỹ rima, ndeayvu ma voi guive xee nerembiguai ro pygua rakaꞌe rã guarã re. Senhor Xeruete, haꞌe rami xereroayvu porã avakue omboetevepy rami.


text:
Xee nerembiguai Davi nami xemboete uka rire mbaꞌe taꞌeve ju ndevy? Mbaꞌeta ndee ma xee nerembiguai xekuaa porã.


text:
|yhwh{Senhor,} nerembiguai remboaxya haꞌe ndepyꞌa re rendua rami vy rejapo kovaꞌe nunga tuvixa vaꞌe haꞌe javi, oikuaa pavẽ aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Xeruete, ndoikoi ndee ramigua eteꞌi, ndoikoi guive Oreruete mboae ndee eꞌỹ vy, oreapyxa py ae roenduague rami.


text:
Mavaꞌe regua tu ndevygua Israel kuery ikuaia ramigua? Xeruete, haꞌe kuery anhoꞌi ae yvy re ikuai vaꞌe mbyte gui ndejeupe guarã reipeꞌa vaꞌekue. Mbaꞌemo porã ete rejapoa py ndejeupe ae rejapo aguã nderery re imaꞌenduꞌaa aguã rami. Mbaꞌeta yvy regua kuery remoxẽmba rakaꞌe, ndevygua kuery Egito gui renoẽmba vaꞌekue renonde gui.


text:
Israel kuery ndejeupe guarã ae remoingo rakaꞌe rã peve, haꞌe gui |yhwh{Senhor,} ndee ju renhemoingo Tuuete.


text:
Haꞌe gui aỹ ma Senhor, haꞌe vaꞌe ayvu xee nerembiguai rekorã re aipoꞌreague, haꞌe xero pygua re voi, toĩ atãve. Ejapo ndeayvuague rami ae.


text:
Nderery toikuaa pavẽ, tomboetea riae, haꞌe vy aipo taꞌea: “ Senhor ixondaro reta vaꞌe ma Israel kuery Ruete, Israel kuery pegua ae”, taꞌea. Haꞌe ramo xee Davi nerembiguai ro ma oĩ atã riae ꞌrã nerenonde.


text:
Mbaꞌeta Xeruete, xee nerembiguai pe reikuaa uka xevy pegua oorã rejapo ꞌrãa. Haꞌe nunga rupi ae xee nerembiguai xepyꞌa guaxu nami anhemboꞌe aguã ndevy.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ, emoingo porã nerembiguai ro pygua kuery, nerenonde rupi orekuai riae aguã rami. Mbaꞌeta Senhor, ndee orereroayvu porã rire rakaꞌe rã peve ꞌrã roiko porã — heꞌi. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe rire ma Davi filisteu kuery oitypa vy ipoꞌaka haꞌe kuery re. Haꞌe kuery po gui oipeꞌa avi Gate tetã haꞌe ijyvýry rupi tekoa ikuai vaꞌe.


text:
Oitypa avi Moabe pygua kuery. Haꞌe rire Davi rembiguairã ikuai, ixupe mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrã okuapy guive. 


text:
Haꞌe gui Zobá pygua huvixa Hadadezer ma yakã Eufrates re ipoꞌaka ju aguã oo jave hexe voi Davi ipoꞌaka Hamate peve.


text:
Ixupegua kavaju árygua kuery regua ma Davi ogueraa mil e setecentos, vinte mil avakue yvy rupigua reve. Davi ojayapa avi kavaju karóxa regua pytaxã, cem eteꞌi ojaya eꞌỹ re oeja.


text:
Haꞌe ramo Síria pygua avakue ou Damasco gui, huvixa Zobá pygua Hadadezer pytyvõarã. Haꞌe rami teĩ Síria guigua ma Davi ojuka vinte e dois mil.


text:
Haꞌe gui Síria Damasco regua py Davi omoĩ harõarã kuery. Síria pygua kuery voi Davi rembiguairã ikuai vy mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrã okuapy ixupe. Davi ooa nhavõ rupi Senhor ombopoꞌakave tema.


text:
Hadadezer rembiguai kuery yvatekueve huꞌy jokoa ouro guigua oguereko vaꞌekue Davi ojopy vy oguerupa Jerusalém py.


text:
Hadadezer pegua tetã Tibate haꞌe Cum gui voi huvixa Davi oipeꞌave tema overa vaꞌe guigua. Haꞌe vaꞌe overa vaꞌe gui ma Salomão ojapo ꞌrã yy mbotya, oo ytarã haꞌe tembiporu. 


text:
Haꞌe gui Hamate pygua huvixa Toú oendu Zobá pygua huvixa Hadadezer pegua xondaro kuery Davi oitypaague.


text:
Haꞌe vy Davi-a py huvixa ombou guaꞌy Hadorão oxarura vy oguerovyꞌa aguã Hadadezer reve jogueroꞌaa py oitypaague re (mbaꞌeta Toú reve Hadadezer jogueroꞌa avi tema rire). Hadorão ou vy ogueru mbaꞌemo ouro, prata haꞌe overa vaꞌe guigua omeꞌẽ vaꞌerã.


text:
Haꞌe nunga huvixa Davi ojopy vy omboaxapa Senhor peguarã, haꞌe javi regua gui prata haꞌe ouro ojopy vaꞌekue reve: Edom guigua, Moabe, Amom ramymino kuery, filisteu kuery haꞌe Amaleque guigua guive. 


text:
Edom re voi omoĩ harõarã kuery. Haꞌe ramo Edom pygua kuery haꞌe javi ikuai Davi rembiguairã. Davi ooa nhavõ rupi Senhor ombopoꞌakave tema. 


text:
<n><i> ; <a href="b10.20.23-26">20.23-26</a></i></n> Haꞌe rami vy Davi opena Israel kuery haꞌe javi re. Mbaꞌemo re oikuaa potaa py haꞌevea rami meme oguereko.


text:
Sacerdote ma Aitube raꞌy Zadoque, haꞌe gui Abiatar raꞌy Abimeleque ju. Kuaxia re opena vaꞌety ma Sausa.


text:
Huvixa ro rarõa kuery ruvixa ma Joiada raꞌy Benaia. Haꞌe rã huvixa Davi revegua yvatekueve ma taꞌy kuery ae. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi: — Naás raꞌykue Hanum pe aexa uka ꞌrã ayvua, tuu xerayvu rire — heꞌi. Haꞌe rami vy Davi omondouka guembiguai kuery ombopyꞌa porã ju aguã tuu omanoague gui. Haꞌe gui Davi rembiguai kuery ovaẽ Amom kuery yvy re, Hanum ombopyꞌa porã aguã. 


text:
Haꞌe rami teĩ Amom regua yvatekueve aipoeꞌi okuapy Hanum pe: — Rexaꞌã teve Davi nderu rãgueꞌi omboetea rupi guembiguai ombou nembopyꞌa porãarã? Xapyꞌa rei ma ndea py merami guembiguai kuery ombou vy neretã re oikuaa pota haꞌe nhandeyvy re oexa pota rire ombovaipa aguã eꞌỹ teve? — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã Hanum omboty Davi rembiguai kuery, haꞌe vy onhopĩ hendyva, ijao ojaya guive hevi roꞌo ojekuaa peve. Haꞌe rire ma omondouka ju. 


text:
Haꞌe ramo amongue ojeꞌoi vy Davi pe omombeꞌupa hembiguai kuery re oiko vaꞌekue. Haꞌe kuery omoxĩmbaa rire huvixa ombou ayvu mombeꞌuarã haꞌe kuery ovaexĩ aguã. Aipoeꞌi uka: — Pepyta ranhe Jericó tetã py, penerendyva ipukupa ju peve. Haꞌe rire ma peju ju — heꞌi uka. 


text:
Amom kuery oikuaa okuapy Davi ndaꞌijaꞌevei aguã rami ojapoa. Haꞌe rami vy Hanum haꞌe Amom kuery omondouka trinta e três mil quilos prata guigua, Mesopotâmia gui ojeupe guarã ogueru ruka aguã karóxa haꞌe kavaju árygua kuery, Síria pygua kuery Maaca haꞌe Zobá gui guive.


text:
Haꞌe rami vy ojeupe guarã ogueru ruka trinta e dois mil karóxa haꞌe Maaca pygua huvixa ixupegua kuery reve. Haꞌe kuery haꞌe javi ou vy Medeba tetã rexeiꞌi ikuai. Amom kuery voi guetã ikuai vaꞌe haꞌe javi gui ou vy onoꞌõmba avi. Haꞌe rami vy mae ma ojeꞌoi joe opuꞌã aguã katy.


text:
Haꞌe nunga Davi oendu vy haꞌe kuery rovai ombou Joabe oxondaro kuery ipyꞌa guaxukueve haꞌe javi reve.


text:
Amom kuery ojeꞌoi vy oarõ okuapy tetã kora rokẽ py joe opuꞌã aguã. Haꞌe rã huvixa kuery ipytyvõarã ou vaꞌekue ma amboae rupi ranhe ikuai nhuũndy rupi. 


text:
Haꞌe gui Joabe oexa hovaigua kuery henonde haꞌe hakykue katy gui voi oarõ okuapy rã, haꞌe rami vy Israel kuery ikuai vaꞌe gui opuꞌã kuaave vaꞌe oiporavo vy omboyxy imbokuapy Síria pygua kuery rovai.


text:
Haꞌe rã hembyrekue ma guyvy Abisai po py omboaxa, haꞌe rã haꞌe ma Amom kuery rovai ju omboyxy imbokuapy.


text:
Ixupe Joabe aipoeꞌi: — Xapyꞌa rei Síria pygua kuery xegui imbaraeteve ramo ndee reo ꞌrã xepytyvõ aguã. Haꞌe rã Amom kuery ri ndegui imbaraeteve ramo xee aju ꞌrã roipytyvõ vy.


text:
Nhanembaraete ke haꞌvy. Jajogueroꞌa nhandepyꞌa guaxua rupi nhaneretarã kuery haꞌe Nhanderuete pegua tetã ikuai vaꞌe jaepya rupi. Haꞌe Senhor tojapo ojou porãa rami — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Joabe guexevegua kuery reve ojeꞌoi vy jogueroꞌa okuapy Síria pygua kuery reve. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe kuery onhamba henonde gui.


text:
Síria pygua kuery onhamba maa Amom kuery oexa vy haꞌe kuery voi onhamba avi Joabe ryvy Abisai renonde gui. Haꞌe rami vy onhemimba ju guetã py. Haꞌe ramo Joabe ojevy ju Amom kuery reve joe opuꞌãague gui, haꞌe vy oopa ju Jerusalém katy. 


text:
Haꞌe gui Síria pygua kuery ma Israel kuery renonde oitypaa oexa okuapy vy omondouka ayvu reraarã guetã pygua kuery yakã rovai re hekoa vaꞌe oupa avi aguã. Haꞌe kuery renonde ou oiny Sofaque, Hadadezer pegua xondaro kuery rerekoarã.


text:
Haꞌe nunga Davi pe omombeꞌua rã omboatypa Israel kuery haꞌe javi, haꞌe vy Jordão yakã oaxa ma vy haꞌe kuery ikuaia katy ojeꞌoi jogueroꞌa aguã. Síria pygua kuery rovai jogueroꞌa aguã Davi kuery ojeꞌoi ramo haꞌe kuery voi opuꞌã jogueruvy hovai.


text:
Haꞌe rami teĩ Israel kuery renonde gui Síria pygua kuery onhamba ju. Haꞌe ramo Síria pygua kuery vaꞌe regua avakue ma Davi ojuka sete mil karóxa pygua haꞌe quarenta mil yvy rupigua. Ojuka avi xondaro kuery ruvixa Sobaque.


text:
Hadadezer rembiguai kuery oitypa ae maa oexa okuapy vy Davi reve ojapo ikuai porã aguã, haꞌe vy hembiguai ju ikuai. Haꞌe rami rire Síria pygua kuery neĩ rakaꞌe ramo voi noipytyvõxevei Amom kuery. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui peteĩ maꞌetỹa opaa py, huvixa kuery joe opuꞌã aguã katy oo ꞌrã jave py ma Joabe ogueraa xondaro kuery. Haꞌe rami vy Amom kuery yvy ombovaipa vy Rabá tetã peve ou haꞌe ojokopa okuapy. Haꞌe rã Davi ma Jerusalém tetã py opyta. Haꞌe gui Joabe kuery ma Rabá re opuꞌã vy omomba ete okuapy.


text:
Haꞌe pygua kuery ruvixa akã gui Davi omboi coroa. Haꞌe gui opejaa rã oikuaa trinta e três quilos ouro guigua ipoyia. Hexe oĩ avi ita rexakã iporãve vaꞌe. Haꞌe rami vy Davi akã re ju omoĩa. Tetã gui imbaꞌe rei-rei vaꞌekue ogueraa reta avi.


text:
Haꞌe pygua kuery ogueraa avi vy omombaꞌeapo yvyra ayaa py, picareta haꞌe haxa ferro guigua py. Haꞌe rami ae Davi ojapo Amom kuery retã haꞌe javi re. Haꞌe gui ojeupegua kuery haꞌe javi reve Davi ojevy ju Jerusalém katy. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe vaꞌe rire ma Gezer py jogueroꞌa okuapy filisteu kuery reve. Haꞌe vy Husa pygua Sibecai ojuka gigante ramymino Sipai. Haꞌe rami vy ipoꞌaka okuapy filisteu kuery re. 


text:
Haꞌe gui filisteu kuery reve ju jogueroꞌa okuapy. Haꞌe vy Jair raꞌy Elanã ojuka Gate pygua Golias ryvy Lami. Haꞌe vaꞌe guembiporu huꞌy guaxu oguereko vaꞌekue ma ajukue popẽa ꞌy rami tuvixa vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui teĩgue ju opuꞌã okuapy joe, Gate py ae. Haꞌe py oiko peteĩ ava yvate ete vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma mboapy meme ikuã haꞌe ipyxã voi, haꞌe javi vy vinte e quatro ikuã haꞌe ipyxã oguereko. Haꞌe vaꞌe voi gigante ramymino regua.


text:
Haꞌe vaꞌe avakue ma gigante ramymino ikuai Gate py. Haꞌe rami teĩ Davi haꞌe ixondaro kuery oitypa rakaꞌe. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui Israel kuery rovai Satanás opuꞌã vy Davi pyꞌa re omoĩ Israel kuery oipapapa aguã. <n>Davi oipapa uka avakue joe opuꞌã kuaa vaꞌe. Haꞌe nunga py ojejavy, oxondaro kuery re ojerovia vy, Nhanderuete re ꞌrãgue py. 


text:
Haꞌe rami vy Davi aipoeꞌi Joabe haꞌe heta vaꞌe kuery ruvixa ikuai vaꞌe pe: — Tapeo, peipapapa Israel kuery ikuai vaꞌe, Berseba guive Dã peve. Haꞌe vy peikuaa vaꞌekue peru ju xea py, xee voi aikuaa aguã mbovy pa ikuaia — heꞌi. 


text:
Joabe ombovai: — Haꞌe rami avi tove Senhor Nderuete tomboetave cem-kue ju. Haꞌe rami teĩ Xeruvixa, haꞌe kuery haꞌe javi eꞌỹ teve nerembiguai ikuai? Mbaꞌe re tu haꞌe rami ete rejapoxe? Xeruvixa, mbaꞌe re tu haꞌe rami ete rejapo Israel kuery haꞌe javi re jejavya ou aguã rami? — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami teĩ huvixa ayvu Joabe ijayvua gui ipoyive ramo Joabe oo vy Israel yvy haꞌe javi rupi oikuaa pota. Haꞌe gui mae ma ojevy ju Jerusalém katy,


text:
haꞌe Davi pe omombeꞌu heta vaꞌe kuery mbovy pa ikuaia. Israel re avakue kyxe oiporu kuaa vaꞌe ma um milhão e cem mil ikuai raꞌe. Haꞌe rã Judá py ma quatrocentos e setenta mil ikuai avakue kyxe oiporu kuaa vaꞌe.


text:
Haꞌe rã haꞌe kuery reve Levi haꞌe Benjamim regua ma Joabe ndoipapai, huvixa ayvu ndojou porãi ete vy. 


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Nhanderuete pe: — Ajejavy vaipa raꞌe haꞌe rami ajapoa py. Haꞌe rami teĩ aỹ Senhor, ajerure xee nerembiguai ajejavyague rembogue aguã, inhakã porã veꞌỹ vaꞌe rami aiko rire — heꞌi. 


text:
— Tereo aipoꞌre Davi pe: “Po rami Senhor ijayvu: ‘Mboapy regua vaꞌe peteĩ ma ambou ꞌrã ndere. Haꞌe vaꞌe regua peteĩ eiporavo ajapo aguã’, heꞌi.” 


text:
Haꞌe ramo Davi oĩa py Gade ou vy aipoeꞌi ixupe: — Senhor ma po rami ijayvu: “Eiporavo reipota vaꞌe rei:


text:
Mboapy maꞌetỹ re karuai oiko aguã, tyrã pa mboapy maꞌetỹ re nderovaigua kuery nhandereity aguã kyxe nderupitya py, tyrã pa mboapy ára re Senhor okyxe ae oiporu aguã. Haꞌe vaꞌe ma mbaꞌeaxy vaikue oiko aguã ndeyvy re, Israel haꞌe javi rupi Senhor-a guigua anjo nhomokanhymba aguã.” Eikuaa pota porã ke aỹ, xembouare pe ambovai kuaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Davi ombovai Gade pe: — Xee ma ajexavai vaipaa aendu. Haꞌeveve Senhor po py anhemboaxa uka rã, mbaꞌeta haꞌe ma opa eꞌỹ vaꞌe nhanemboaxy vaꞌe. Haꞌe rã avakue po py ma xee nanhemboaxa ukaxei — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Senhor ombou mbaꞌeaxy vaikue Israel haꞌe javi rupi. Haꞌe ramo Israel kuery vaꞌe regua setenta mil avakue omano.


text:
Jerusalém tetã py voi Nhanderuete ombou peteĩ anjo nhomombaarã. Haꞌe rami teĩ omomba ta ma ramo Senhor omaꞌẽ vy opytuꞌu ma mbaꞌemo vai omoingoa gui. Haꞌe vy aipoeꞌi anjo nhomombaarã ombou vaꞌekue pe: — Haꞌeve ma, emboguejy ju ndepo — heꞌi. Haꞌe vaꞌe jave ma anjo hiꞌaĩ jebuseu regua Ornã mbaꞌemo moaꞌyĩaty yvyꞌiry. 


text:
Haꞌe gui Davi omaꞌẽ vy oexa anjo Senhor-a guigua yvy haꞌe yva mbyte opyta rã, opo py kyxe oekyi vaꞌekue oupi hoꞌamy Jerusalém rovai. Haꞌe ramo Davi haꞌe nhomongeta vaꞌety kuery hexeve ikuai vaꞌe ajukue vaikue py onhemonde reve ojeroꞌapa vy yvy re ngova omovaẽ okuapy.


text:
Haꞌe ramo Davi aipoeꞌi Nhanderuete pe: — Xee ae eꞌỹ ri tyꞌy heta vaꞌe kuery aipapa aguã re xeayvu vaꞌekue? Xee rima ajejavy, xee ae haꞌeveꞌỹ vaꞌe ajapo. Haꞌe rã kovaꞌe vexaꞌi kuery, mbaꞌe tu haꞌe kuery ojapo? Senhor Xeruete, xerovai anho eupi ndepo, haꞌe xeru ro pygua kuery rovai. Haꞌe rã ndevygua kuery ma embopaga eme. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe gui ma Senhor-a guigua anjo aipoeꞌi Gade pe: — Davi too peteĩ altar Senhor peguarã tojapo, jebuseu regua Ornã mbaꞌemo moaꞌyĩaty py — heꞌi.


text:
Ornã ma haꞌe vaꞌe jave trigo moaꞌyĩa rupi oiko. Haꞌe gui ojere vy oexa anjo hiꞌaĩ rã. Haꞌe ramo hexeve taꞌy kuery irundy ombaꞌeapo okuapy vaꞌe onhemimba jogueravy. 


text:
Haꞌe gui Ornã oĩa py Davi ovaẽ ouvy ramo omaꞌẽ. Oexa kuaa vy mbaꞌemo moaꞌyĩaty gui oẽ vy Davi renonde py oĩ guenapyꞌã re, ngova yvy re omovaẽ reve.


text:
Davi aipoeꞌi Ornã pe: — Xevy pe emeꞌẽ kovaꞌe yvy peteĩ altar Senhor peguarã ajapo aguã, mbaꞌeaxy vaikue heta vaꞌe kuery áry ombou vaꞌekue opytuꞌu aguã. Emboaxa xevy, haꞌe rã hepy xee ameꞌẽ ꞌrã haꞌevea rami. 


text:
Haꞌe rã Ornã aipoeꞌi Davi pe: — Xeruvixa, ejopy tema ndejeupe guarã, haꞌe ejapo reipota vaꞌe rei. Apy ma vaka ikuai, ameꞌẽ reapy reve remeꞌẽ vaꞌerã. Ameꞌẽ avi yvyrape mbaꞌemo moaꞌyĩaty regua yxakãrã, haꞌe trigo raꞌyĩgue guive remeꞌẽ vaꞌerã irũrã. Ameꞌẽmba rive — heꞌi. 


text:
Huvixa Davi ombovai Ornã: — Any, haꞌe rami ꞌrãgue py ndevy pe xee amboekovia ꞌrã hepyrã porã re. Mbaꞌeta ndepo gui ndaꞌevei ajopy rive aguã Senhor pe ameꞌẽ vaꞌerã. Omeꞌẽ rive pyre ma xee nameꞌẽ reguai — heꞌi.


text:
Haꞌe py ma Davi ojapo altar Senhor peguarã. Hiꞌáry ma omeꞌẽ mymba oapy reve, hexeve peteĩ rami ju ikuaia regua guive. Haꞌe gui Senhor pe ojapukai ramo ombovai tata yva gui altar áry ombou vy.


text:
<n> Templo oĩ aguã py mbaꞌemo omeꞌẽague</n> Haꞌe jave py Davi oexa rã jebuseu Ornã mbaꞌemo omoaꞌyĩaty py Senhor ombovai. Haꞌe rami vy mbaꞌemo omeꞌẽ ixupe haꞌe py.


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe jave py ma ooꞌi Senhor peguarã tekoa eꞌỹa py Moisés ojapo vaꞌekue ma Gibeão yvyꞌã re teri oĩ, altar mbaꞌemo oapyaty voi.


text:
Haꞌe katy ndaꞌevei Davi oo aguã Nhanderuete pe oporandu aguã, Senhor-a guigua anjo kyxe oguereko vaꞌe gui okyje vy. 


text:
<n> Templo ojapoa rã guarã Davi mbaꞌemo oguereko katuague</n> Haꞌe gui Davi aipoeꞌi: — Apy ae ojapoa ꞌrã oo Senhor Nhanderuete peguarã, altar Israel kuery mbaꞌemo oapy aguã guive — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Davi omboaty uka amboae guigua kuery Israel yvy haꞌe javi rupi hekoa vaꞌe. Haꞌe kuery vaꞌe regua omoĩ ita re ombaꞌeapo vaꞌerã, ita omoatyrõ aguã oo Senhor peguarã ojapoa rã guarã.


text:
Ikaravorã ma Davi ojou uka reta avi ferro, okẽ re omoĩ aguã ijaoꞌia haꞌe hexe guarã. Overa vaꞌe voi ojou uka oata aguã rami eꞌỹ, opejapaa rei aguã rami eꞌỹ guive,


text:
yary aygue guive heta avi. Haꞌe nunga ma Sidom haꞌe Tiro pygua kuery ogueru okuapy Davi pe oata aguã rami eꞌỹ.


text:
Mbaꞌeta Davi aipoeꞌi: “Xeraꞌy Salomão ma kunumiꞌi teri vy mbaꞌemo ojapo kuaa vaꞌeꞌỹ teri. Haꞌe gui oo Senhor peguarã ojapo pyrã ma iporãve ete vaꞌe ꞌrã, haꞌe vaꞌe re imaꞌenduꞌa porãa aguã rami yvy jave re. Haꞌe nunga rupi xee areko katupa ma voi ꞌrã mbaꞌemo ojapo vy oiporu vaꞌerã”, heꞌiague rami Davi omano eꞌỹ mbove voi oguereko katupa oata aguã rami eꞌỹ. 


text:
<n> Salomão pe Davi templo-rã ojapo ukaague</n> Haꞌe ramo Davi oenoĩ guaꞌy Salomão. Haꞌe vy ixupe ojapo uka oo Senhor Israel kuery ruete peguarã.


text:
Haꞌe rami teĩ xevy Senhor ombou avi oayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Ndee ma tuguy ndopavei aguã rami remoẽ vaꞌekue, joe repuꞌãa py rejogueroꞌaa rupi. Haꞌe rami vy ndee ndaꞌevei ꞌrã rejapo aguã oo xerery oĩ aguã, mbovy eꞌỹ tuguy remoẽ rire kovaꞌe yvy re, xerenonde rupi.


text:
Neꞌexa, oiko ꞌrã peteĩ nderaꞌy. Haꞌe vaꞌe ma joe opuꞌãa rupi eꞌỹ ꞌrã oiko, mbaꞌeta amombytuꞌu ꞌrã hovaigua kuery haꞌe javi gui. Haꞌe ma Salomão hery vaꞌerã. Haꞌe oĩ jave ma ajapo ꞌrã Israel kuery ikuai porã aguã rami, mbaꞌeve ndoikoi rã.


text:
Haꞌe vaꞌe ae ꞌrã ojapo oo xerery oĩ aguã. Xeraꞌy rami ae ꞌrã oiko, haꞌe rã xee ma tuu rami ꞌrã aiko. Haꞌe gui rakaꞌe rã peve amoĩ atã ꞌrã Israel kuery re opena aguã”, heꞌi vaꞌekue xevy.


text:
Haꞌe gui aỹ ma xeraꞌy, tove Senhor toiko ndereve, reiko porã aguã, Senhor Nderuete peguarã oo rejapo aguã rami, nderekorã re ijayvuague rami vy.


text:
Tove Senhor tomeꞌẽ neꞌarandurã haꞌe reiko kuaa aguã, Israel kuery re repenaa ja Senhor Nhanderuete guigua lei rami ete reiko aguã rami.


text:
Haꞌe rami vy ꞌrãe reiko porã, nekyreꞌỹa rupi Israel kuery rekorã Senhor Moisés pe ombopara uka vaꞌekue rejapopa aguã. Nembaraete ke haꞌvy, ndepyꞌa guaxu, ekyje eme guive nekangy eꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe gui neꞌexa, xee ma ambaꞌeapo vaipaa rupi anho areko katu ma oo Senhor peguarã três milhões e trezentos mil quilos ouro guigua, haꞌe trinta e três milhões de quilos prata guigua, haꞌe gui overa vaꞌe haꞌe ferro oata aguã rami eꞌỹ, neĩ ndopejaai guive. Haꞌe gui yvyra haꞌe ita voi areko katu avi vaꞌekue. Haꞌe rami avi ndee ju rejou retave aguã haꞌeve.


text:
Haꞌe gui ndevy guarã ikuaive ju ombaꞌeapo vaꞌe kuery heta ete, ita moatyrõa, ita re ombaꞌeapo vaꞌe, oo apoa kuery, haꞌe opa mbaꞌe ojapo kuaa vaꞌe,


text:
ouro haꞌe prata guigua, overa vaꞌe haꞌe ferro guigua re ombaꞌeapo vaꞌe mbovy eꞌỹ. Haꞌe nunga rupi nekyreꞌỹ ke rejapopa aguã. Haꞌe tove Senhor toiko ndereve — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Davi ijayvu avi Israel kuery ruvixa ikuai vaꞌe guaꞌy Salomão oipytyvõ aguã re. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Senhor Penderuete peẽ kuery reve oiko ojapo jova-jovai rupi pendere nopuꞌãavei aguã rami. Mbaꞌeta xepo py omboaxapa ma nhandeyvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi. Haꞌe rami rire haꞌe kuery Senhor rembiguai ikuai, ixupegua kuery rembiguai guive.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ penekyreꞌỹ ke pendepyꞌa haꞌe penenheꞌẽ haꞌe javi py Senhor Penderuete peka aguã. Pejapo ete oo Senhor Nhanderuete pegua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã, haꞌe py hery oĩ aguã, haꞌe Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru peru aguã, tembiporu ixupegua ikuai vaꞌe guive — heꞌi. 


text:
<n> Levita kuery peteĩ-teĩ regua ombaꞌeapo aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Davi tujaꞌi ma, haꞌe hiꞌára opa raiꞌi ma ramo omoĩ guaꞌy Salomão Israel kuery ruvixarã. 


text:
Levita kuery trinta maꞌetỹ vaꞌe guive tujakue peve oipapaa rã haꞌe javi vy trinta e oito mil avakue ikuai.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua ma vinte e quatro mil ikuai Senhor pegua oo py ombaꞌeapo vaꞌe kuery re opena vaꞌerã, haꞌe gui seis mil ju ikuai huvixarã mbaꞌemo re oikuaa pota vaꞌerã.


text:
Quatro mil ikuai okẽ rarõarã, haꞌe gui quatro mil ju ikuai Senhor pe oporaei vaꞌerã, mbaꞌepu Davi haꞌe rami aguã ojapo uka vaꞌekue ombojoguy reve.


text:
Haꞌe kuery Levi ramymino ikuai vaꞌe ma Davi ombojaꞌo taꞌy kuery rery rupi peteĩ-teĩ regua ikuai aguã: Gérson, Coate haꞌe Merari. 


text:
Simei raꞌy kuery ma Selomite, Haziel haꞌe Harã, mboapy ikuai. Haꞌe kuery ma Ladã ramymino kuery re opena vaꞌe meme.


text:
Jaate ma huvixa oiko, haꞌe rã Ziza ma mokoĩa. Haꞌe gui Jeús haꞌe Berias ma ndataꞌy reta vaipai. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe mokoĩve ramymino kuery ma peteĩꞌi regua rive ikuai. 


text:
Anrão raꞌy kuery ma Arão haꞌe Moisés. Haꞌe gui Arão ma omoĩa henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi ombaꞌeapo aguã, hamymino kuery voi, rakaꞌe rã peve, haꞌe gui Senhor renonde py oapy aguã heakuã porã vaꞌe, ixupe ombaꞌeapo aguã, haꞌe hery rupi jogueroayvu porã aguã, rakaꞌe rã peve.


text:
Eliézer raꞌy ma huvixa Reabias. Ndaꞌipoi ae taꞌy kuery mboae. Haꞌe rami avi Reabias ramymino kuery ma heta-etave ojeꞌoivy.


text:
Hebrom raꞌy kuery ma huvixa Jerias, mokoĩa ma Amarias, mboapya ma Jaaziel, haꞌe gui irundya ma Jecameão.


text:
Eleazar ma taꞌy eꞌỹ re omano vaꞌeri tajy kuery ikuai. Haꞌe kuery re ikyvy kuery Quis raꞌy ikuai vaꞌe omenda okuapy.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Levi ramymino kuery meme, peteĩ-teĩ regua re opena vaꞌe kuery reve. Peteĩ-teĩ oipapaa hery rupi. Haꞌe gui vinte maꞌetỹ vaꞌe guive tujakue peve omoĩa Senhor pegua oo rupi ombaꞌeapo vaꞌerã.


text:
Mbaꞌeta Davi aipoeꞌiague rami: “ Senhor Israel kuery ruete ojapo ojeupegua kuery re nopuꞌãavei aguã rami, Jerusalém py hekoa riae aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi Levi ramymino kuery ndogueraavei ꞌrã ooꞌi, neĩ tembiporu oiporu vaꞌerã ma voi”, heꞌi vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi Davi opa vy ijayvuague rami vy oipapapaa Levi ramymino kuery vinte maꞌetỹ vaꞌe guive tujakue peve.


text:
Haꞌe kuery omoĩa Arão ramymino kuery oipytyvõ aguã Senhor pegua opy rupi ombaꞌeapo ramo, oka rupi, opy jaꞌo ikuai vaꞌe rupi, mbaꞌemo oikyꞌaꞌoa rupi, haꞌe Nhanderuete pegua opy ombaꞌeapoa haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe kuery opena ꞌrã mbojape Senhor renonde omoĩmby re, trigo kuꞌi mbaꞌemo irũ omeꞌẽ mbyrã oĩ vaꞌe re, mbojape imbovua revegua eꞌỹ ojapoa re, mbaꞌemo oexy haꞌe oxyryrya re, haꞌe mbaꞌemo opejaa haꞌe oaꞌãa haꞌe javi re.


text:
Koꞌẽ nhavõ ajeꞌiveꞌi reve ikuai aguã Senhor oguerovyꞌaa rupi oporaei aguã, kaꞌarukue voi haꞌekue rami ae ju ꞌrã ikuai,


text:
haꞌe gui Senhor pe mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ aguã, sábado ára haꞌe jaxy ipyauꞌia ára nhavõ ngaru oikoa py, ngaru aguã ára oaꞌanga pyre ojeupity nhavõ. Senhor renonde py ombaꞌeapo ꞌrã oipapaague rami vy.


text:
Haꞌe rami vy opena ꞌrã onhemboaty aty re, henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re guive. Oipytyvõ avi ꞌrã guexegua Arão ramymino kuery Senhor pegua opy rupi ombaꞌeapoa py. 


text:
<n> Sacerdote kuery peteĩ-teĩ regua ombaꞌeapo aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Arão ramymino kuery ju ombojaꞌo-jaꞌopaa peteĩ-teĩ regua rami. Arão raꞌy kuery ma Nadabe, Abiú, Eleazar haꞌe Itamar.


text:
Haꞌe gui Nadabe haꞌe Abiú ma nguu omano eꞌỹ mbove omano rakaꞌe taꞌy eꞌỹ re. Haꞌe vaꞌe rire ma Eleazar haꞌe Itamar ju sacerdote ikuai.


text:
Haꞌe gui Davi ma Eleazar ramymino Zadoque haꞌe Itamar ramymino Aimeleque reve ombojaꞌo peteĩ-teĩ regua ombaꞌeapoa py ojapo ꞌrã vaꞌekue rami.


text:
Haꞌe rami vy ombojaꞌo vy oikuaa Itamar ramymino kuery ikuai vaꞌe gui Eleazar ramymino kuery re opena vaꞌe hetave raꞌea. Mbaꞌeta Eleazar ramymino kuery re opena vaꞌe ma dezesseis, haꞌe rã Itamar ramymino kuery regua ma oito eteꞌi ikuai.


text:
Haꞌe gui xortea oexa vy ombojaꞌopa peteĩ-teĩ regua rami ikuai aguã. Haꞌe rami py Eleazar haꞌe Itamar ramymino kuery vaꞌe regua ma henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re haꞌe mbaꞌemo Nhanderuete pegua ikuai vaꞌe re opena vaꞌerã ikuai.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe kuery rery Semaías omboparapa imoiny. Haꞌe vaꞌe ma levita Natanael raꞌy kuaxia mboparaa rupi oiko vaꞌe. Huvixave oexaa py ombopara, haꞌe gui huvixa kuery, sacerdote Zadoque haꞌe Abiatar raꞌy Aimeleque, haꞌe gui sacerdote haꞌe levita kuery akã ikuai vaꞌe haꞌe javi oexaa py guive. Haꞌe rami py xortea oexa vy jorire-rire oiporavo heravy Eleazar haꞌe Itamar ramymino vaꞌe regua. 


text:
Haꞌe rami hery ikuaia rami peteĩ-teĩ Senhor pegua opy oike ꞌrã ombaꞌeapo aguã, guamoĩ Arão haꞌe Senhor Israel kuery ruete ojapo ukaague rami. 


text:
Haꞌe gui Levi ramymino kuery mboae ikuai vaꞌe ruvixa kuery rery ma po rami: Anrão raꞌy kuery vaꞌe regua Subael, Subael raꞌy kuery vaꞌe regua Jedias,


text:
Hebrom raꞌy kuery vaꞌe regua jypygua ma Jerias, mokoĩa ma Amarias, mboapya ma Jaaziel, haꞌe gui irundya ma Jecameão,


text:
Musi raꞌy kuery vaꞌe regua Mali, Éder haꞌe Jerimote. Haꞌe vaꞌe kuery ma Levi ramymino kuery meme, peteĩ-teĩ regua ikuaia rami.


text:
Haꞌe kuery voi guyvy kuery Arão ramymino ikuai vaꞌe ojapoague rami ae ju oexa okuapy xortea. Guetarã kuery re opena vaꞌe haꞌe yvyĩgueve voi oexa okuapy xortea huvixa Davi oexaa py, Zadoque haꞌe Aimeleque, haꞌe gui sacerdote haꞌe levita kuery akã ikuai vaꞌe haꞌe javi oexaa py guive. 


text:
<n> Oporaei vaꞌe kuery ombaꞌeapo aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Davi haꞌe ombaꞌeapo vaꞌe kuery ruvixa ikuai vaꞌe reve omoĩ Asafe, Hemã haꞌe Jedutum raꞌy kuery regua ombaꞌeapo aguã. Haꞌe vaꞌe kuery ma ikuai ayvu omombeꞌu aguã mbaꞌepu ixã reta vaꞌe reve, mbaraka haꞌe hyꞌa pu reve. Haꞌe rami aguã omoĩ vaꞌekue rery ma po rami:


text:
Asafe raꞌy kuery ma Zacur, José, Netanias haꞌe Asarela. Asafe raꞌy kuery meme ikuai, haꞌe ae opena haꞌe kuery ombaꞌeapoa re. Haꞌe rã Asafe ombaꞌeapoa re ma huvixave ae opena oikovy.


text:
Haꞌe gui Jedutum raꞌy kuery ma Gedalias, Zeri, Jesaías, Hasabias haꞌe Matitias, haꞌe javi vy mboapy meme ikuai. Haꞌe kuery ombaꞌeapoa re tuu Jedutum ae opena oikovy. Mbaꞌepu ixã reta vaꞌe reve omombeꞌu ꞌrã ayvu, Senhor oguerovyꞌaa rupi oporaeia py.


text:
Haꞌe gui Hemã raꞌy kuery ma Buquias, Matanias, Uziel, Sebuel, Jerimote, Hananias, Hanani, Eliata, Gidalti, Romanti-Ézer, Josbecasa, Maloti, Hotir haꞌe Maaziote.


text:
Haꞌe kuery ma Hemã raꞌy kuery meme. Haꞌe rã haꞌe ma huvixave pegua profeta oiko. Nhanderuete oayvuague rami vy omombaraete, haꞌe vy ixupe omeꞌẽ catorze taꞌy haꞌe mboapy tajy kuery.


text:
Haꞌe kuery peteĩ-teĩ ombaꞌeapoa re tuu ae opena oikovy. Senhor pegua opy oporaei ꞌrã hyꞌa pu reve, mbaraka haꞌe ixã reta vaꞌe reve Nhanderuete pegua oo rupi ombaꞌeapo vy. Haꞌe rã tuu Asafe, Jedutum haꞌe Hemã ombaꞌeapoa re ma huvixave ae opena oikovy.


text:
Haꞌe kuery ryvy kuery ma Senhor pe oporaei aguã re omboꞌea rã oporaei kuaa vaꞌe meme. Haꞌe javi vy duzentos e oitenta e oito ikuai.


text:
Haꞌe kuery oexa okuapy oxortea peteĩ-teĩ regua ombaꞌeapo aguã oikuaa aguã, yvyĩgueve haꞌe yvatekueve, nhomboꞌea haꞌe hemimboꞌe kuery guive. 


text:
Jypy xortea oexa vy oikuaa Asafe raꞌy kuery vaꞌe regua José. Mokoĩa ma Gedalias. Haꞌe vaꞌe ma guyvy haꞌe guaꞌy kuery reve vy doze ikuai.


text:
<n> Okẽ rarõarã kuery omoĩague</n> Haꞌe gui okẽ rarõarã omoĩa avi. Haꞌe kuery vaꞌe regua ma Coré ramymino kuery. Meselemias ma Coré raꞌy, Asafe ramymino kuery vaꞌe regua.


text:
Meselemias raꞌy kuery ma jypygua Zacarias, mokoĩa ma Jediael, mboapya ma Zebadias, irundya ma Jatniel,


text:
Obede-Edom raꞌy kuery ma jypygua Semaías, mokoĩa ma Jeozabade, mboapya ma Joá, irundya ma Sacar, peteĩ nhiruĩa ma Natanael,


text:
mboapy memea ma Amiel, sete-a ma Issacar, haꞌe oito-a ma Peuletai, mbaꞌeta Nhanderuete haꞌe rami aguã omoingo porã rire.


text:
Haꞌe gui taꞌy Semaías raꞌy kuery avi ikuai. Haꞌe kuery ma nguu ro re opena okuapy, avakue ipyꞌa guaxukueve meme.


text:
Semaías raꞌy kuery ma Otni, Rafael, Obede haꞌe Elzabade. Tyvy kuery Eliú haꞌe Semaquias ma avakue ipyꞌa guaxukueve meme.


text:
Haꞌe kuery haꞌe javi ma Obede-Edom ramymino meme. Taꞌy haꞌe tyvy kuery reve vy ma sessenta e dois ikuai, avakue mbaraetekue haꞌe ombaꞌeapo kuaa vaꞌe meme.


text:
Haꞌe gui Merari ramymino Hosa raꞌy ma Sinri. Haꞌe vaꞌe ma huvixarã tuu omoĩ vaꞌekue, jypygua eꞌỹ teĩ.


text:
Haꞌe gui mokoĩa ma Hilquias, mboapya ma Tebalias, haꞌe irundya ma Zacarias. Hosa raꞌy kuery, tyvy kuery reve vy ma treze ikuai. 


text:
Haꞌe vaꞌe okẽ rarõarã omoĩ mbyre ruvixa kuery pe omeꞌẽa ojapo vaꞌerã, guexegua kuery rami ombaꞌeapo aguã Senhor pegua opy rupi.


text:
Peteĩ-teĩ okẽ ikuai vaꞌe rarõarã re oexa okuapy oxortea, yvyĩgueve haꞌe yvatekueve ojapo vaꞌerã oikuaa aguã, peteĩ-teĩ regua ikuaia rami vy.


text:
Haꞌe rami vy okẽ kuaray oua katygua rarõarã omoĩ Selemias xortea oexaa rami vy. Haꞌe vaꞌe rire ma xortea oexa jevy vy omoĩ taꞌy Zacarias. Haꞌe vaꞌe ma nhomongetaa py ijayvu porã kuaa vaꞌe. Haꞌe ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy okẽ oĩ vaꞌe rarõarã oiko.


text:
Obede-Edom ma kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe rarõarã oiko. Haꞌe gui taꞌy kuery ma mbaꞌemo omoĩ porãaty rarõarã ikuai.


text:
Supim haꞌe Hosa ma kuaray oikea katy oĩ vaꞌe rarõarã ikuai, okẽ Salequete ꞌea vaꞌe rexeiꞌi rupi, tape yvyꞌã katy oo vaꞌe regua yvýry. Jovaive rupi harõarã ikuai.


text:
Haꞌe gui kuaray oua yke katy ma mboapy meme Levi regua kuery ikuai oarõa py. Haꞌe gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy haꞌe ipuku-a katy irundy ꞌrã ikuai ára nhavõ. Haꞌe gui oo mbaꞌemo omoĩ porãaty jovaive re ikuai ꞌrã mokõ-mokoĩ oarõa py.


text:
Haꞌe gui oka kuaray oikea katy oĩ vaꞌe rarõarã ikuai irundya tape joaxa vaꞌe py, haꞌe gui oka katyveꞌi ma mokoĩ ju.


text:
<n> Hepyve vaꞌe rarõarã kuery omoĩague</n> Tyvy kuery levita vaꞌe regua ma omoĩa mbaꞌemo hepyve vaꞌe Nhanderuete pegua opy ikuai vaꞌe haꞌe mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe omoĩ porã mbyre rarõarã.


text:
Jeieli raꞌy kuery ma Zetã haꞌe tyvy Joel. Haꞌe vaꞌe kuery ma opena hepyve vaꞌe Senhor pegua opy ikuai vaꞌe re.


text:
Gérson raꞌy Sebuel, Moisés ramymino. Haꞌe vaꞌe ma oiko hepyve vaꞌe omoĩ porã mbyre rarõa kuery re openaa rupi.


text:
Tyvy kuery ma Eliézer, haꞌe taꞌy Reabias, Reabias raꞌy ma Jesaías, Jesaías raꞌy ma Jorão, Jorão raꞌy ma Zicri, Zicri raꞌy ma Selomite.


text:
Haꞌe gui Selomite haꞌe tyvy kuery reve omoĩa oarõ aguã mbaꞌemo hepyve vaꞌe Nhanderuete pe omboaxa pyre. Haꞌe vaꞌe ma huvixa Davi, guetarã kuery re opena vaꞌe kuery, haꞌe xondaro kuery mil haꞌe cem ikuai vaꞌe ruvixa kuery omboaxa vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami ae avi opa mbaꞌe profeta Samuel omeꞌẽ vaꞌekue, haꞌe gui Quis raꞌy Saul, Ner raꞌy Abner, Zeruia piꞌa Joabe, haꞌe kuery haꞌe javi omboaxa vaꞌekue ma Selomite haꞌe tyvy kuery oarõ okuapy. 


text:
<n> Yvatekueve haꞌe mbaꞌemo re oikuaa pota vaꞌerã kuery omoĩague</n> Isar ramymino kuery regua Quenanias haꞌe taꞌy kuery avi omoĩa Israel kuery re opena vaꞌerã, yvatekueve mbaꞌemo hovai rupi oiko vaꞌe re oikuaa pota aguã.


text:
Hebrom ramymino kuery vaꞌe regua ma omoĩa Hasabias haꞌe tyvy kuery reve. Haꞌe vaꞌe kuery ma avakue ipyꞌa guaxukueve, mil e setecentos ikuai. Haꞌe kuery ma Israel kuery re openaa rupi ikuai, Jordão yakã rovai kuaray oikea katy. Senhor pe ombaꞌeapoa rupi ikuai, huvixave mbaꞌemo oguereko vaꞌe re openaa rupi guive.


text:
Hebrom ramymino kuery ruvixa ma Jerias oĩ. Haꞌe kuery vaꞌe regua tamoĩ kuery haꞌe hamymino kuery rery haꞌe javi re oikuaa potaa, quarenta maꞌetỹa re ma Davi huvixave oĩ jave py. Haꞌe rami vy haꞌe kuery vaꞌe regua ojoua avakue ipyꞌa guaxukueve Jazer pygua Gileade yvy re.


text:
Haꞌe vaꞌe ryvy kuery ma dois mil e seiscentos ikuai avakue ipyꞌa guaxukueve, guetarã kuery re opena vaꞌe meme. Haꞌe vaꞌe kuery ma huvixa Davi omoĩ Rúben, Gade haꞌe Manassés ramymino kuery ojaꞌo vaꞌekue re opena vaꞌerã. Opena avi ꞌrã mbaꞌemo Nhanderuete pegua re, huvixave mbaꞌemo oguereko vaꞌe haꞌe javi re guive. 


text:
<n> Peteĩ-teĩ jaxy re huvixave pegua xondaro ikuai vaꞌerã omoĩague</n> Israel ramymino kuery mbovy pa ikuaia rami vy peteĩ-teĩ regua re opena vaꞌe rery, haꞌe mil haꞌe cem ikuai vaꞌe ruvixa kuery rery oĩa. Haꞌe vaꞌe kuery ma nguvixave pe ombaꞌeapo ꞌrã mbaꞌemo ojapoa rupi, mbaꞌeta peteĩ-teĩ jaxy re oike ꞌrã haꞌe vaꞌe jaxy reguarã, haꞌe rã amboae kuery ma oẽ ꞌrã ojeꞌoivy, haꞌe rami ae tema ikuai maꞌetỹa pukukue re. Haꞌe peteĩ-teĩ regua ma vinte e quatro mil ikuai.


text:
Haꞌe gui jypygua, jaxy ijypya re ikuai vaꞌe kuery ruvixa ma Zabdiel raꞌy Jasobeão. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil ikuai.


text:
Haꞌe vaꞌe ma Perez ramymino kuery vaꞌe regua, jaxy ijypya re xondaro kuery ikuai vaꞌe ruvixa kuery re opena vaꞌerã omoĩ mbyre.


text:
Haꞌe gui mokoĩ jaxya re ikuai vaꞌe re opena vaꞌe ma Aoí ramymino Dodai. Haꞌe vaꞌe pytyvõarã oiko Miclote. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Haꞌe gui mboapya xondaro kuery ruvixa, mboapy jaxya re ikuai vaꞌe re opena vaꞌe ma Benaia. Haꞌe vaꞌe ma huvixa oiko, sacerdote Joiada raꞌy. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Haꞌe vaꞌe Benaia ae trinta avakue ikuai vaꞌe regua ipoꞌakave vaꞌe, haꞌe kuery akã oiko. Haꞌe rami vy ojeupegua kuery re opena uka guaꞌy Amizabade vaꞌe pe.


text:
Haꞌe gui irundya, irundy jaxya re ikuai vaꞌe re opena vaꞌe ma Joabe ryvy Asael. Haꞌe vaꞌe rire ma oiko taꞌy Zebadias. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Peteĩ nhiruĩa huvixa, peteĩ nhiruĩ jaxya re ikuai vaꞌe re opena vaꞌe ma Isar ramymino Samute. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Mboapy memea huvixa, mboapy meme jaxya reguarã ma Tecoa pygua Iques raꞌy Ira. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Sete-a huvixa, sete jaxya reguarã ma Pelom pygua Heles, Efraim ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Oito-a huvixa, oito jaxya reguarã ma Husa pygua Sibecai, Zera ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Nove-a huvixa, nove jaxya reguarã ma Anatote pygua Abiezer, Benjamim ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Dez-a huvixa, dez jaxya reguarã ma Netofa pygua Maarai, Zera ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Onze-a huvixa, onze jaxya reguarã ma Piratom pygua Benaia, Efraim ramymino vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai.


text:
Doze-a huvixa, doze jaxya reguarã ma Netofa pygua Heldai, Otniel ramymino kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma vinte e quatro mil avi ikuai. 


text:
<n> Israel kuery peteĩ-teĩ regua ruvixa kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Israel kuery peteĩ-teĩ regua rerekoa ma po rami: Rúben ramymino kuery re opena vaꞌe ma Zicri raꞌy huvixa Eliézer. Simeão ramymino kuery re opena vaꞌe ma Maaca raꞌy Sefatias.


text:
Levi ramymino kuery re opena vaꞌe ma Quemuel raꞌy Hasabias. Arão ramymino kuery re opena vaꞌe ma Zadoque.


text:
Judá ramymino kuery re opena vaꞌe ma Davi rykeꞌy Eliú. Issacar ramymino kuery re opena vaꞌe ma Micael raꞌy Onri.


text:
Zebulom ramymino kuery re opena vaꞌe ma Obadias raꞌy Ismaías. Naftali ramymino kuery re opena vaꞌe ma Azriel raꞌy Jerimote.


text:
Efraim ramymino kuery re opena vaꞌe ma Azazias raꞌy Oséias. Manassés ramymino kuery mbyte rupi ojaꞌo vaꞌekue re opena vaꞌe ma Pedaías raꞌy Joel.


text:
Haꞌe rã Manassés ramymino kuery mboae Gileade yvy re hekoa vaꞌe re opena vaꞌe ma Zacarias raꞌy Ido. Benjamim ramymino kuery re opena vaꞌe ma Abner raꞌy Jaasiel.


text:
Dã ramymino kuery re opena vaꞌe ma Jeroão raꞌy Azarel. Haꞌe vaꞌe kuery ma Israel kuery peteĩ-teĩ regua ruvixa kuery ikuai vaꞌekue meme.


text:
Haꞌe gui Davi ma ndoipapa ukai vinte maꞌetỹ teri ndoguerekoi vaꞌe, mbaꞌeta Senhor ijayvu ae ma rire jaxy-tata yva re ikuai vaꞌe rami Israel kuery omboetave aguã re.


text:
Haꞌe gui Zeruia piꞌa Joabe ma omboypy heta vaꞌe kuery oipapa aguã teĩ ndoipapapai, oipapaa káuxa Israel kuery áry poxya ou ramo. Haꞌe nunga rupi ae oipapaague nomboparaai huvixa Davi rekokue oĩa re. 


text:
<n> Davi mbaꞌemo oguereko vaꞌe re opena vaꞌe kuery rery oĩa</n> Adiel raꞌy Azmavete ma huvixave mbaꞌe hepyve vaꞌe omoĩ porãaty re opena vaꞌe. Haꞌe rã yvy ituia rupi oguereko vaꞌe re, tetã mboae rupi, tekoa haꞌe oo imbaraete vaꞌe ikuaia rupi oguereko vaꞌe re opena vaꞌe ma Uzias raꞌy Jônatas.


text:
Uva onhotỹ mbyre re opena vaꞌe ma Ramá pygua Simei. Haꞌe gui vinho omoĩ porã mbyre re opena vaꞌe ma Sifã pygua Zabdi.


text:
Oliveira haꞌe sicômoro rembypy mbaꞌety rupi ikuai vaꞌe re opena vaꞌe ma Gedera pygua Baal-Hanã. Haꞌe gui azeite omoĩ porã mbyre re opena vaꞌe ma Joás.


text:
Mymba kuery Sarom yvýry rupi okaru okuapy vaꞌe re opena vaꞌe ma Sarom pygua Sitrai. Haꞌe rã yvyugua rupi mymba ikuai vaꞌe re opena vaꞌe ma Adlai raꞌy Safate.


text:
Mymba camelo kuery re opena vaꞌe ma Ismael ramymino Obil. Mburikaꞌi kuery re opena vaꞌe ma Meronote pygua Jedias.


text:
Haꞌe rã mymba kyrĩgueveꞌi re opena vaꞌe ma hagareno regua Jaziz. Haꞌe vaꞌe kuery ma huvixa Davi mbaꞌemo oguereko vaꞌe haꞌe javi re opena vaꞌekue meme. 


text:
<n> Huvixave mongetaa kuery rery oĩa</n> Haꞌe gui Davi ruvyꞌi Jônatas ma nhomongetaa rupi oiko. Haꞌe vaꞌe ma lei re nhomboꞌe vaꞌety hiꞌarandu vaꞌe. Haꞌe rã Hacmoni raꞌy Jeiel ma huvixa raꞌy kuery re opena oikovy.


text:
Haꞌe gui Aitofel noĩvei ma rire Benaia raꞌy Joiada ju oĩ, Abiatar guive. Haꞌe gui Joabe ma huvixave pegua xondaro kuery ruvixa. 


text:
<n> Davi rekovia Salomão ju oĩ aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Davi oenoĩmba Israel regua yvatekueve, peteĩ-teĩ regua ruvixa kuery, ojeupegua xondaro kuery ruvixa kuery, xondaro mil haꞌe cem ikuai vaꞌe re opena vaꞌe, mbaꞌemo haꞌe ae haꞌe taꞌy kuery oguereko vaꞌe re opena vaꞌe, guembiguai yvatekueve haꞌe ipoꞌakave vaꞌe, haꞌe avakue ipyꞌa guaxukueve haꞌe javi. Jerusalém tetã py onhemboaty aguã oenoĩ.


text:
Haꞌe rami vy Davi opuꞌã hoꞌamy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Pendu ke, xeretarã kuery haꞌe xevygua kuery. Xee anhembopyꞌa vaꞌekue teĩ ajapo aguã peteĩ oo Senhor guexeve guarã ojapo vaꞌekue ryru oĩ aguã, haꞌe Nhanderuete py rendarã. Haꞌe rami vy xee areko katupa ma ajapo aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ Nhanderuete aipoeꞌi xevy: “Ndee ma ndaꞌevei rejapo aguã oo xerery rendarã, mbaꞌeta ndee ma joe repuꞌãa py jouguy remoẽ vaipa vaꞌekue”, heꞌi.


text:
Haꞌe rami avi Senhor Israel kuery ruete xeporavo xeru ro pygua kuery haꞌe javi gui, Israel kuery ruvixarã aĩ aguã rakaꞌe rã peve guarã. Mbaꞌeta oiporavo rakaꞌe Judá regua huvixarã, haꞌe gui Judá regua mbyte gui ju oiporavo xeru ro pygua kuery, haꞌe gui xeru raꞌy kuery ikuai vaꞌe gui xeporavo, Israel kuery haꞌe javi ruvixaverã xemoĩ aguã.


text:
Haꞌe gui xeraꞌy kuery haꞌe javi gui — mbaꞌeta heta ete ikuai xeraꞌy kueryrã Senhor omeꞌẽ vaꞌekue — haꞌe kuery vaꞌe regua peteĩ vaꞌe oiporavo Salomão, Senhor pegua tenda Israel kuery re openaaty áry oĩ aguã.


