# verses

text:
<n> Nhanderuete yvatekueve ombopaga aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui ma Nheꞌẽ xereupi vy xereraa Senhor pegua oo rokẽ kuaray oua katy oĩ vaꞌe py. Okẽ jaikeaꞌi py ikuai vinte e cinco avakue. Haꞌe kuery mbyte aexa heta vaꞌe kuery regua yvatekueve Azur raꞌy Jaazanias haꞌe Benaia raꞌy Pelatias.


text:
Haꞌe vy Senhor aipoeꞌi xevy: — Ava raꞌy, kovaꞌe avakue ma mbaꞌemo vairã re rive jogueroayvu, haꞌeveꞌỹa rupi nhomongeta okuapy kovaꞌe tetã py.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery aipoeꞌi okuapy: “Novaẽi teri ri tyꞌy oorã jajapo aguã? Mbaꞌeta kovaꞌe tetã ma oja rami oĩ, haꞌe rã nhande kuery ma xoꞌo rami”, heꞌi okuapy. <n>Haꞌe rami ijayvu okuapy ojee anho ojeroviaa rupi, Nhanderuete omomba ta maa ndogueroviai vy. Tetã pe “Oja” heꞌi mbaꞌeta oexaꞌã teĩ tetã kora mbaꞌemo vai ojoko aguã re. 


text:
Haꞌe gui xeꞌáry peve Senhor Nheꞌẽ oguejy vy aipoeꞌi xevy: — Emombeꞌu ke: Po rami Senhor ijayvu: Israel kuery, nami ae pendeayvu pekuapy, mbaꞌeta mbaꞌemo re penhembopyꞌaa ma xee aikuaapa ae ma.


text:
Haꞌe nunga rupi Nhanderuete aipoeꞌi: Pejuka haꞌe tetã mbyte rupi pemombo vaꞌekue ae rima xoꞌo rami, haꞌe rã tetã ma oja rami oĩ. Haꞌe rã peẽ kuery ma roipeꞌapa ꞌrã haꞌe gui.


text:
— Tetã mbyte gui xee roipeꞌa vy romboaxapa ꞌrã amboae regua kuery po py. Haꞌe rami py ꞌrã rombopaga.


text:
Haꞌe ramo pendereitya ꞌrã kyxe py. Israel yvy jave rupi ꞌrã rombopaga. Haꞌe ramo peikuaa aguã xee ae Senhor aikoa.


text:
Haꞌe gui kovaꞌe tetã ma oja rami eꞌỹ ꞌrã oĩ peẽ kuery pe, haꞌe tetã mbyte py xoꞌo rami eꞌỹ ꞌrã pendekuai. Mbaꞌeta rombopaga ꞌrã Israel yvy jave rupi.


text:
Haꞌe ramo ꞌrã peikuaa xee ae Senhor aikoa. Mbaꞌeta xeayvuague rupi eꞌỹ pendekuai, xee aipotaa ndapejapoi guive. Haꞌe rami ꞌrãgue py amboae regua kuery pendeyvýry rupi ikuai vaꞌe oipotaa rupi rive pendekuai — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui xeayvu teri reve Benaia raꞌy Pelatias omano xapyꞌa. Haꞌe ramo xerenapyꞌã re aĩ, xerova yvy re amovaẽ reve. Haꞌe vy ajapukai atã reve aipoaꞌe: — Ai Senhor Xeruete! Israel kuery haꞌe javi ri tyꞌy remomba ta? — haꞌe. 


text:
— Ava raꞌy, nderyvy kuery, neretarã kuery aeꞌi, haꞌe Israel kuery haꞌe javi pe Jerusalém pygua kuery aipoeꞌi okuapy: “Peẽ kuery ma Senhor gui pejepeꞌapa mombyrya py. Haꞌe rã orevy pe ma kovaꞌe yvy omeꞌẽ orekuai aguã”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Haꞌe kuery ma mombyry aipeꞌa amboae regua ikuaia rupi, haꞌe amboae yvy rupi amoaĩ teĩ haꞌe kuery pe xee ae aiko ꞌrã oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã, yvy mboae rupi ooague py xapyꞌaꞌi ikuaia ja.


text:
Aipoꞌreve ju: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Xee amonoꞌõmba ju ꞌrã amboae regua kuery ikuaia mbyte gui, arupa ju ꞌrã yvy araa ukaague gui. Haꞌe rami vy haꞌe kuery pe ae ju ꞌrã ameꞌẽ Israel yvy.


text:
Haꞌe py ojevypa ju ma vy haꞌe gui oipeꞌapa ꞌrã taꞌangaa ojou vaipy haꞌe ojeguarupy oguereko vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery pe ameꞌẽ ꞌrã peteĩꞌi rami ipyꞌa aguã, haꞌe kuery re amoĩ ꞌrã nheꞌẽ pyau. Haꞌe kuery gui amboi ꞌrã ikuraxõ ita guigua, haꞌe hekovia ameꞌẽ ꞌrã kuraxõ hoꞌo guigua,


text:
xeayvua rupi ju haꞌe kuery ikuai aguã, haꞌe xee aipotaa omoĩ porã vy ojapo ete aguã. Haꞌe kuery ikuai ꞌrã xevygua, haꞌe rã xee ma aiko ꞌrã Tuuete.


text:
Haꞌe rã amboae kuery opyꞌa py taꞌangaa ojou vaipy haꞌe ojeguarupy rive oguerovyꞌa vaꞌe ma ajapo ꞌrã inhakã re ae ikuaiague ojeapa aguã rami — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Haꞌe gui ma anjo ikuai vaꞌekue opepo oupi reve ojeupi, iruéra ikuai vaꞌe voi ojeupi avi ovy haꞌe kuery reve. Haꞌe rã haꞌe kuery áry oime Israel kuery ruete rexakãa yvateve rupi.


text:
Haꞌe gui tetã mbyte gui Senhor rexakãa ojeupi ovy vy opyta oiny tetã gui mombyryꞌi yvyty kuaray oua katy oĩ vaꞌe áry. 


text:
Haꞌe gui ma raꞌu rupi Nhanderuete guigua Nheꞌẽ xereupi ju vy xereraa henoiny Caldéia yvy re escravo-rã ogueraapa pyre ikuaia katy. Haꞌe gui ma xee ndaexavei mbaꞌemo oexa uka pyre.


text:
<n> Escravo-rã ogueraa pyre kuery ikuaia re ijayvuague</n> Haꞌe gui ma xevy Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, ndee ma xere opuꞌã vaꞌe kuery mbyte rupi reiko. Haꞌe kuery ma guexa oguereko omaꞌẽ aguã vaꞌeri ndoexai vaꞌe, oapyxa oguereko oendu aguã vaꞌeri noendui vaꞌe, mbaꞌeta xere opuꞌãa rupi ae ikuai.


text:
Haꞌe rã ndee ava raꞌy, ereko katu ke nembaꞌe rei-rei amboae katy reguata aguã merami. Haꞌe gui ára pyve eẽ haꞌe kuery oexaa py, amboae yvy katy reo aguã merami. Tereo nderekoa gui amboae katy haꞌe kuery oexaa py ju. Xapyꞌa rei ma haꞌe kuery oikuaa ꞌrã okuapy, xere opuꞌãa rupi ae ikuai vaꞌeri. <n>Ezequiel ma oguata ete aguã reꞌỹ ijayvu, haꞌe kuery pe Nhanderuete guigua oikuaa uka aguã rive. 


text:
Ara py ae eraa tape py haꞌe kuery oexaa py pendevoyirã reguata aguã. Haꞌe gui kaꞌaruꞌi jave tereo haꞌe kuery oexaa py, amboae yvy katy amongue oguata vaꞌe rami.


text:
Pavẽ oexaa py ꞌrã rejaxei. Pytũ raiꞌi reve ꞌrã reraa. Ejeova moꞌãmba eovy yvy reoa rexa eꞌỹ aguã. Mbaꞌeta ndee romoĩ Israel kuery nderexa vy oikuaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã xevy ojapo ukaague rami ae xee ajapo. Haꞌe rami vy ara py araa oka py amboae yvy katy araa vaꞌerã merami. Haꞌe gui kaꞌaruꞌi jave xepo py ae ambokua xero mbotya. Pytũ ma jave xee aẽ vy pavẽ oexaa py xekupe re amoĩmba xevoyi araa vaꞌerã. 


text:
— Ava raꞌy, Israel kuery xere opuꞌã okuapy vaꞌe noporandui teve ndevy: “Mbaꞌe tu ndee rejapo reiny?” ndeꞌi okuapy?


text:
Aipoꞌre haꞌe kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Kovaꞌe ma Jerusalém pygua huvixa haꞌe Israel kuery haꞌe javi oikuaa aguã.


text:
Aipoꞌre: Xee aikoa ma peẽ kuery peikuaa aguã. Xee ajapoague rami ae peẽ kuery re ojapoa ꞌrã. Haꞌe ramo escravo-rã pendereraa ꞌrã amboae yvy katy pendekuai aguã.


text:
Peẽ kuery ruvixa peẽ kuery mbyte oiko vaꞌekue voi ogueraa ꞌrã ovoyi okupe re ae. Pytũ jave ꞌrã oẽ. Haꞌe vaꞌe oo jepe aguã ma ombokuaa ꞌrã tetã kora. Ojeova moꞌãmba ꞌrã ovy yvy ooa oexa eꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ hiꞌáry rupi aipyo ꞌrã xekya, haꞌe ramo hoꞌa ꞌrã xenhuã py. Araa uka ꞌrã Babilônia yvy katy, caldeu kuery yvy re ae. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe yvy ndoexavei ꞌrã, omano peve haꞌe py ae oiko teĩ. <n>Huvixa Zedequias ndoexai rakaꞌe Babilônia yvy, mbaꞌeta haꞌe py ovaẽ eꞌỹ mbove hexa omombua . 


text:
Haꞌe rã hexevegua kuery oipytyvõa rupi ikuai vaꞌekue ma amoaĩmba ꞌrã yvytu ikuai vaꞌe oipejua katy, ixupegua xondaro kuery guive. Haꞌe kuery rakykue rupi aekyi uka ꞌrã kyxe.


text:
Haꞌe ramo oikuaa pavẽ ꞌrã xee ae Senhor aikoa, amboae regua ikuaia rupi araa uka vy amboae yvy rupi amoaĩmba ramo.


text:
Haꞌe rami avi amongue eteꞌi ꞌrã aeja kyxe gui oo jepe vaꞌekue, karuai haꞌe mbaꞌeaxy vaikue gui guive, amboae regua ikuaia rupi haꞌe kuery omombeꞌu aguã ojeguarupy ojapoague haꞌe javi. Haꞌe ramo oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa — heꞌi. 


text:
— Ava raꞌy, rekyje reve ꞌrã reꞌu reiny mbojape, haꞌe reryryipa haꞌe nanderekorãveia py reyꞌu ꞌrã yy.


text:
Haꞌe rami vy aipoꞌre ꞌrã yvy re ikuai vaꞌe kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu Israel yvy re Jerusalém pygua kuery haꞌe javi pe: Peꞌu ꞌrã mbojape napenderekorãveia py, haꞌe peyꞌu ꞌrã yy penhemondyipa reve, mbaꞌeta pendeyvy gui oipeꞌapaa ꞌrã mbaꞌemo ikuai vaꞌekue haꞌe javi, haꞌe pygua kuery ojapo vaiague haꞌe javi re.


text:
Haꞌe rami vy tetã ikuai vaꞌekue hoꞌapa ꞌrã ivaipa reve, yvy voi ombovaipa pyre ꞌrã opyta. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa — heꞌi. 


text:
— Ava raꞌy, mbaꞌe nunga ayvu tu nami peẽ kuery pemombeꞌu vaꞌety Israel yvy re? Mbaꞌeta aipopeje: “Are teri haꞌe vaꞌe ára ovaẽ aguã, ayvu Senhor ombou vaꞌekue ndojeupityi ꞌrãe guive”, peje.


text:
Haꞌe nunga rupi aipoꞌre haꞌe kuery pe: “Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Xee ajapo ꞌrã haꞌe vaꞌe ayvu rupi pendeayvu veꞌỹ aguã rami, Israel kuerya rupi nomombeꞌuavei ꞌrã. Mbaꞌeta ára ovaẽ ma ouvy xee Senhor ayvu haꞌe javi ojeupitypa aguã”, ꞌre haꞌe kuery pe.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery mbyte rupi ndoikovei ma ꞌrã anhetẽgua eꞌỹ oexa raꞌu vaꞌe, neĩ nhombotavya rupi imbaꞌekuaa vaꞌe.


text:
Mbaꞌeta xee Senhor ae xeayvu ꞌrã, haꞌe ramo ayvu xee amombeꞌu vaꞌe ma areꞌi eꞌỹ ꞌrã oiko. Mbaꞌeta xere pepuꞌã rei vaꞌe kuery, pekuave teri reve xeayvu ꞌrã, haꞌe ayvu amombeꞌu vaꞌekue oiko ꞌrã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ava raꞌy, maꞌẽ, Israel kuery aipoeꞌi okuapy: “Ezequiel pe oexa ukaa vaꞌekue ma mbovy rei eꞌỹ ára reguarã, ayvu omombeꞌu vaꞌe ma rakaꞌeve rã teri oiko vaꞌerã”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi aipoꞌre haꞌe kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Xeayvu peteĩve ma voi ndarei ꞌrã, haꞌe ayvu amombeꞌu vaꞌe oiko ꞌrãe — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Profeta kuery ramigua rive rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui ma xevy Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu Israel pygua profeta kuery rovai, mbaꞌeta haꞌe kuery ma oakã gui rive ayvu omombeꞌu vy “Pendu Senhor ayvu”, heꞌi ꞌrã okuapy.


text:
Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Ndaꞌevei ete ꞌrã profeta kuery hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe pe, mbaꞌeta haꞌe kuery ma onheꞌẽ ae gui ꞌrã ijayvu mbaꞌeve oexa eꞌỹ re.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery ma nomoatyrõi Israel kuery retã kora paꞌũ, neĩ kora ndojapo retavei guive peẽ kuery retã rupi, Senhor poxya ára py peẽ kuery re opuꞌã okuapy vaꞌe rovai peĩ atã aguã.


text:
Haꞌe kuery ma anhetẽ rupi eꞌỹ oexa raꞌu, haꞌe nhombotavya rupi imbaꞌekuaa ꞌrã okuapy. Mbaꞌeta “ Senhor ae ijayvu”, heꞌi ꞌrã okuapy xee namboui vaꞌeri. Haꞌe kuery oarõ okuapy teĩ oayvuague oiko aguã.


text:
Haꞌe kuery anhetẽ rupi eꞌỹ oexa raꞌu, nhombotavya rupi rive imbaꞌekuaa guive. Mbaꞌeta “ Senhor ae ijayvu”, heꞌi ꞌrã okuapy xee ndaxeayvui vaꞌeri. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Anhetẽ rupi eꞌỹ mbaꞌemo pexa raꞌu, haꞌe penhombotavya rupi penembaꞌekuaa ramo xee aiko peẽ kuery rovai, heꞌi Senhor Nhanderuete.


text:
Haꞌe gui xepo amokuaveꞌẽ ꞌrã profeta kuery anhetẽ rupi eꞌỹ oexa raꞌu haꞌe nhombotavya rupi imbaꞌekuaa vaꞌe rovai. Haꞌe rami rire haꞌe kuery nomongetavei ꞌrã xevygua kuery, hery noĩvei ꞌrã kuaxia Israel kuery rery oĩa re, neĩ ndoikevei ꞌrã guive Israel yvy re. Haꞌe rami rã peikuaa ꞌrã xee ae Senhor Penderuete aikoa.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery ma xevygua kuery mbotavypaa rupi ikuai. Haꞌe vy “Mbaꞌeve ndoikoi ꞌrã”, heꞌi ꞌrã okuapy, opa marãgua oiko ta vaꞌeri. Kora ojapoa nhavõ profeta kuery omoxiĩ rei rive ꞌrã.


text:
Haꞌe nunga rupi imoxiĩa kuery pe “Kora hoꞌapa ta ma” ꞌre. Mbaꞌeta oiko ꞌrã oky jaꞌea. Peẽ amandau kuery, peꞌa ke, haꞌe gui ndee yvytu guaxu, eipeju.


text:
Haꞌe gui neꞌexa, kora hoꞌa ma jave “Mamo tu opyta xiĩ vaꞌe haꞌe vaꞌe py pemoxiĩague?” ꞌea ꞌrã pendevy.


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Xepoxya rupi ambou ꞌrã yvytu guaxu, oky jaꞌea nhombopagaarã haꞌe amandau jojukapaarã, amomba aguã.


text:
Haꞌe rami vy aitypa ꞌrã kora pemoxiĩ vaꞌekue, ajapo ꞌrã yvy py rive itui aguã, haꞌe aexa uka ꞌrã ijytarã vaꞌekue. Kora hoꞌa ramo pekanhymba ꞌrã iguy rupi. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Haꞌe rami py aexa ukapa ꞌrã xepoxya kora rovai, pemoxiĩ rive vaꞌe kuery rovai guive. Haꞌe vy aipoaꞌe ꞌrã pendevy: “Kora ma noĩvei ma, imoxiĩare kuery okanhymba avi.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Israel pygua profeta kuery, mbaꞌeta Jerusalém tetã re mbaꞌeve ndoikoi ꞌrãa rami ijayvu, opa marãgua oiko ta vaꞌeri”, heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Kunhague profeta ramigua rive rovai ijayvuague</n> — Ava raꞌy, xevygua kunhague regua ma oakã gui rive omombeꞌu Senhor guigua. Eiko ke haꞌe kuery rovai, ndeayvu guive haꞌe kuery rovai,


text:
haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndaꞌevei ete ꞌrã peẽ kunhague opa marãgua poapy kuaa haꞌe tova moꞌãa joo rami eꞌỹ-eꞌỹ pajerã pejapo vaꞌe pe, nhonheꞌẽ pendea katy guarã pejopy aguã rive! Tyrã pa pemokanhyxe vi xevygua kuery nheꞌẽ, haꞌe rã amboae kuery ma peraaxe pendejeupe guarã?


text:
Peẽ kuery ma xevygua kuery mbyte naxemboetei pekuapy, peteĩ poꞌi cevada haꞌe peteĩ pẽgue mbojape rekovia rive. Haꞌe rami vy pejuka ꞌrã okuave aguã rami ikuai vaꞌekue, haꞌe rã omano aguã rami ikuai vaꞌekue ma ndapejukai. Xevygua kuery pe pendeapu rive, apu oenduxe vai okuapy ramo. 


text:
— Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Maꞌẽ, xee ma aiko pajerã pejapo vaꞌe rovai, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe py nhonheꞌẽ pejopy guyra mboꞌaa rami. Haꞌe rami vy aipeꞌapa ꞌrã pendepo gui, haꞌe guyra rami araa jepepa ꞌrã nhonheꞌẽ pejopy vaꞌekue.


text:
Pendegui amondoropa avi ꞌrã pendeova moꞌãa peiporu vaꞌety. Haꞌe rami vy xevygua kuery araa jepepa ꞌrã pendepo gui. Haꞌe rami rire haꞌe kuery nonhembojavei ꞌrã pendere pejopy veꞌỹ aguã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Pendeapua rupi pemomboriau heko porã vaꞌe kuery pyꞌa xee namomboriau ukai vaꞌeri, haꞌe rã heko vai vaꞌe po ma pemombaraete, haꞌe kuery tape vai gui ojepeꞌa eꞌỹ aguã, tekove oupity eꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi ndapexavei ꞌrã anhetẽ rupi eꞌỹgua, napenembaꞌekuaavei ꞌrã guive. Xevygua kuery araa jepepa ꞌrã pendepo gui. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Taꞌangaa mbojeroviaa kuery ombopaga aguã re ijayvuague</n> Haꞌe vaꞌe rire xea py ovaẽ Israel regua nhomongeta vaꞌety kuery. Haꞌe kuery ovaẽmba ma vy oguapy okuapy xerenonde.


text:
— Ava raꞌy, kovaꞌe avakue ma opyꞌa py ae omopuꞌã okuapy taꞌangaa ombojerovia aguã. Haꞌe nunga ma guenonde py oguereko riae teko vai py ojeity uka aguã. Xapyꞌa rei ndaꞌu xee aeja ꞌrã ri haꞌe kuery oporandu uka aguã xevy? Any.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery pe ndeayvu vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Israel kuery vaꞌe regua ma taꞌangaa omopuꞌã ꞌrã opyꞌa py ae, haꞌe gui haꞌe nunga teko vai py ojeity uka aguã oguereko teri reve ou ꞌrã profeta oĩa py oporandu aguã. Haꞌe kuery ou ramo xee Senhor ae ambovai vy xeayvu ꞌrã taꞌangaa mbovy rei eꞌỹ oguerekoa re.


text:
Haꞌe rami aiko ꞌrã xejeupe guarã ajopy ju aguã Israel kuery pyꞌa, taꞌangaa re ojeꞌoi vy xegui ojepeꞌapa rire. 


text:
— Haꞌe nunga rupi aipoꞌre Israel kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Pejeko rerova ke, haꞌe pejepeꞌa taꞌangaa pereko vaꞌe gui. Pendekupe ke ojeguarupy pereko vaꞌe haꞌe javi katy.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery vaꞌe regua, eꞌỹ vy Israel yvy re amboae regua ikuai vaꞌe teĩ xegui ojepeꞌa vy opyꞌa py ae omopuꞌã ꞌrã taꞌangaa, haꞌe gui ma teko vai py ojeity uka aguã oguereko teri reve ou ꞌrã profeta oĩa py ixupe oporandu uka aguã xevy. Haꞌe vaꞌe ma xee Senhor ae ꞌrã ambovai.


text:
Haꞌe vaꞌe avakue rovai arova ꞌrã xerova ajou vaia rupi. Haꞌe rami vy ajapo ꞌrã ojojai haꞌe ayvu vai pyrã, xevygua kuery mbyte gui aipeꞌa ꞌrã guive. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei peteĩ profeta mbaꞌemo omombeꞌu ꞌrã ojekorea rupi, haꞌe vaꞌe ma xee Senhor ae ambotavy uka rã ijayvu. Haꞌe rami teĩ hexe xepo amokuaveꞌẽ vy aipeꞌa ꞌrã xevygua Israel kuery mbyte gui.


text:
Haꞌe rami rã mokoĩve re ꞌrã oĩ ojejavyague re opaga aguã: xevy pe oporandu uka rive vaꞌe opaga ꞌrã, profeta ramigua opagaa rami avi.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery xea gui ojepeꞌa veꞌỹ aguã, nonhemongyꞌavei aguã gueko vaia haꞌe javi py. Haꞌe ramo xevygua ꞌrã ikuai, haꞌe rã xee ma Tuuete ꞌrã aiko — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Nhanderuete haꞌevea rami nhombopaga aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui teĩgue ju Senhor oayvu ombou xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, xapyꞌa rei peteĩ yvy regua kuery ojejavy ꞌrã xerovai ndaꞌevei ete vaꞌe ojapoa py. Haꞌe ramo haꞌe kuery rovai xepo amokuaveꞌẽ vy haꞌe kuery pe ndajou ukavei ꞌrã hoꞌu vaꞌerã. Haꞌe rami vy haꞌe kuery re ambou ꞌrã karuai avakue haꞌe mymba kuery amomba aguã haꞌe vaꞌe yvy gui.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy re mboapy avakue, Noé, Daniel haꞌe Jó ikuai teĩ guekove anho haꞌe kuery ogueraa jepe ꞌrãgue gueko porãa re — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe gui ma xapyꞌa rei haꞌe vaꞌe yvy re xee ambou ꞌrã mymba inharõ vaꞌe nhomombaarã. Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe yvy ombovaipa pyre ae ꞌrã opyta, haꞌe inharõ vaꞌe kuery gui avave rei ndoaxavei ꞌrã haꞌe rupi.


text:
Haꞌe gui anhetẽ ete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Haꞌe vaꞌe yvy re haꞌe vaꞌe mboapyve avakue ikuai teĩ ndogueraa jepei ꞌrãgue guaꞌy neĩ guajy kuery ma voi. Haꞌe kuery anhoꞌi ꞌrãgue oo jepe, haꞌe rã yvy ma ombovaipa pyre ꞌrãgue opyta — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami eꞌỹ vy xapyꞌa rei haꞌe vaꞌe yvy re kyxe ambou vy aipoaꞌe ꞌrã: “Kyxe, eaxa ke haꞌe vaꞌe yvy rupi, avakue haꞌe mymba kuery amomba aguã”, haꞌe ꞌrã.


text:
Anhetẽ ete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Haꞌe vaꞌe yvy re haꞌe vaꞌe mboapyve avakue ikuai teĩ ndogueraa jepei ꞌrãgue neĩ guaꞌy neĩ guajy kuery ma voi. Haꞌe kuery anhoꞌi ꞌrãgue oo jepe — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami eꞌỹ vy haꞌe vaꞌe yvy rovai xapyꞌa rei ambou ꞌrã mbaꞌeaxy vaikue, eꞌỹ vy anhoẽ ꞌrã xepoxya tuguy moẽarã ambou vy, haꞌe gui amokanhymba aguã avakue vaꞌe mymba kuery.


text:
Anhetẽ ete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Haꞌe vaꞌe yvy re Noé, Daniel haꞌe Jó ikuai teĩ ndogueraa jepei ꞌrãgue guaꞌy neĩ guajy kuery. Gueko porãa re guekove anho ꞌrãgue ogueraa jepe — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Mbaꞌeta Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Jerusalém tetã re katuve ma avakue haꞌe mymba kuery okanhy ꞌrã, nhombopagaarã irundyve regua ambou ramo: kyxe, karuai, mymba inharõ vaꞌe haꞌe mbaꞌeaxy vaikue. 


text:
Haꞌe rami teĩ hembyrekue opyta ꞌrã mbovyꞌi ete. Haꞌe vaꞌe kuery ma ogueraa jepe ꞌrã guaꞌy haꞌe guajy kuery. Haꞌe gui ma peẽ kuerya py ju ovaẽ ramo pexa ꞌrã haꞌe kuery reko mbaꞌemo vai ojapo rã. Haꞌe ramo pendepyꞌa porã ju ꞌrã mbaꞌemo vai Jerusalém re ambou vaꞌekue haꞌe javi gui.


text:
Haꞌe rami py haꞌe kuery penembopyꞌa porã ju ꞌrã pexa ramo haꞌe kuery reko mbaꞌemo vai ojapo rã. Haꞌe gui ma peikuaa ꞌrã rive eꞌỹ Jerusalém re mbaꞌemo vai ambouague — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ava raꞌy, yxypo ꞌygue ma amongue henda py ndaꞌu amboae yvyra kaꞌaguy re ikuai vaꞌe gui haꞌeveve vaꞌe?


text:
Yxypo ꞌygue ndaꞌu pejou ꞌrã mbaꞌemo pejapo aguã? Tyrã pa oo mbotya re pemoꞌã ꞌrã imoiny, mbaꞌemo peupi imoiny aguã?


text:
Any, yxypo ꞌygue ma tata py pemombo rive ꞌrã okai aguã. Haꞌe gui xapyꞌa rei ijapyꞌi jovaive re, haꞌe mbyte rupi voi okaipa ma ramo haꞌeve ꞌrã teve peiporu aguã mbaꞌemo pejapo aguã?


text:
Haꞌe nunga rupi neꞌexa, okai eꞌỹ mbove mbaꞌeverã ndovarei vaꞌekue ma tata py okai rire katuve ma ndovarei, tapyĩũ rive opyta rire. Haꞌe nungakue gui ndaꞌeve ꞌrã mbaꞌemo pejapo aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi yxypo ꞌygue yvyra kaꞌaguy rupi ikuai vaꞌe mbyte gui peru vaꞌekue tata py pemombo rivea rami avi xee voi ajapo ꞌrã Jerusalém pygua kuery re — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami vy haꞌe kuery re aikuaa pota ꞌrã ambopaga aguã. Xapyꞌa rei tata gui haꞌe kuery vaꞌe regua oo jepe teĩ tata omomba nho ꞌrã. Haꞌe rã peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa, haꞌe kuery re aikuaa pota ramo.


text:
Haꞌe rami vy ambovaipa ꞌrã haꞌe kuery yvy, teko vai rupi anho ikuai rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Jerusalém pygua kuery itavy reia re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi xevy: 


text:
Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu Jerusalém tetã pe: <n>Kovaꞌe capítulo py Jerusalém tetã re Nhanderuete ijayvu, peteĩ kunha re ombojoja vy. Cananeu kuery yvy re neramoĩ kuery ikuaia py ae reikoꞌi rakaꞌe. Nderu ma amorreu, haꞌe rã ndexy ma heteu rakaꞌe.


text:
Haꞌe gui ndetuiꞌia ára py ma nepuruꞌã ndojayaai rakaꞌe, yy py nanemoakỹai guive ndekyꞌaꞌo aguã, juky py nandekytyai, neĩ nanenhovãai rakaꞌe ajukue py.


text:
Avave rei nanemboaxyai vy ndere nomaꞌẽai rakaꞌe haꞌe rami opena aguã. Haꞌe rami ꞌrãgue py reikoꞌia ára py nemomboa rakaꞌe mbaꞌety rupi rive, ndegui ojeguaru pavẽ vy. 


text:
— Haꞌe nunga rupi ndeaꞌi rupi xee aaxa vy aexa nderuguy re remy-remyĩ rejupy rã. Haꞌe vy ndevy pe aipoaꞌe vaꞌekue: “Nderuguy re teri ndetui teĩ eikove. Tá, nderuguy re teri ndetui teĩ eikove tema”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui ma xee romboetave mbaꞌety henhoĩ pyaupaa rami. Haꞌe ramo ndeyvate, ndetuvixave reovy vy neporã ete. Nekãrã ojeapo, ndeꞌa voi ipuku. Haꞌe rami teĩ ndepire rei teri, nerenhemondei vy.


text:
Haꞌe gui ndea katyꞌi rupi aaxa avy vy roexa rã ovaẽ ma raꞌe rejoayvu aguã ára. Haꞌe ramo ndeꞌáry aipyo xeao puku apyꞌi, ndepire reia anhovã aguã. Haꞌe vy ndevy pe aura reve ajapo xereve guarã. Haꞌe rire xeraꞌyxyrã reiko — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Romonhemonde avi ao ombojegua pyre py, ndepy reguarã ameꞌẽ mbaꞌemo pirekue iporãve vaꞌe guigua, romokuꞌaxã ajukue ipererĩꞌi vaꞌe py, romonheovãmba guive ajukue seda guigua py.


text:
Nexĩ re ma rombojegua peteĩ ojereꞌi vaꞌe py, romonamixã, haꞌe neakã re ma akã regua iporã vaꞌe amoĩ.


text:
Haꞌe rami py ouro haꞌe prata py ndejeguapa. Ndeao ma ajukue pererĩꞌi, seda guigua haꞌe ombojegua pyre py. Romongaru trigo iporãve, ei haꞌe azeite py. Haꞌe ramo neporã ete vy huvixave raꞌyxy rami reiko.


text:
Yvy regua ikuaia rupi ndereko oendupaa neporã ete rã, mbaꞌeta ndevaikuea noĩ, ndere xerexakãa amoĩ rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami teĩ neporã reia re rive rejerovia vy ndetavy reia rupi reiko, ndereko pavẽ oendu rã. Haꞌe rami vy oaxa vaꞌe pe rei renhemeꞌẽ ixupe guarã rive.


text:
Haꞌe rami vy ajukue rereko vaꞌekue regua reiporu yvyꞌã áry ombojerovia atyrã joegua eꞌỹ-eꞌỹ pytã vaꞌe py rembojegua vy. Haꞌe py ma ndetavy rei. Haꞌe vaꞌe nunga ma ndaꞌevei ae oiko aguã.


text:
Ita porãgueve, ouro haꞌe prata ndejeguarã ameꞌẽ vaꞌekue remboi vy ava raꞌangaarã rejapo. Haꞌe rami vy rejejavy haꞌe nunga re.


text:
Haꞌe nunga ndeao ombojegua pyre remboi avi vy taꞌangaa renhovãmba. Haꞌe gui azeite haꞌe heakuã porã vaꞌe ameꞌẽ vaꞌekue ma taꞌangaa renonde py remoĩ.


text:
Haꞌe gui tembiꞌu ameꞌẽ vaꞌekue, trigo iporãve vaꞌe, azeite haꞌe ei romongaruague voi remoĩmba haꞌe nunga renonde py heakuã porãve vaꞌe reve. Haꞌe rami ete rejapo reikovy — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe ramigua áryve nememby kuery haꞌe ndepiꞌa kuery xeraꞌyague ae reraa avi vy rejuka uka taꞌangaa pe rive oapya py. Haꞌe rami ete ndetavy reia ndaꞌu mbaꞌe eꞌỹꞌi ri?


text:
Haꞌe rami ojeguarupy rejapoa haꞌe ndetavy reia haꞌe javi py nderexaraipa nekunhataĩ rã guare re, ndepire rei haꞌe nandeaoi reve nderuguy py remy-remyĩ rejupy jave guare re guive. 


text:
Senhor Nhanderuete aipoeꞌive ju: — Ndaꞌevei, ndaꞌevei ete ꞌrã ndevy! Mbaꞌeta opa marãgua haꞌeveꞌỹ vaꞌe rejapo ma rire


text:
Mbaꞌeta ndea py tape ojerea ikuai vaꞌe haꞌe javi rupi rejapo altar-rã, neporãague remongyꞌapa vy. Haꞌe rami vy oaxa vaꞌe pe rei tema reipeꞌa neretyma, tavy rei rejapove tema reovy vy.


text:
Ndetavy rei avi ndea katygua kuery Egito guigua raꞌy kuery hete guaxupa rei vaꞌe reve. Haꞌe rami py xembopoxy aguã rami remboetave tema ndetavy reia.


text:
Haꞌe nunga rupi ae nderovai amoĩ xepo ndeyvy namboetaive vy. Romboaxa avi filisteu kuery ndere ijaꞌeꞌỹ vaꞌe kuery pe, haꞌe kuery oipotaa rami rei nderereko aguã, opa marã rei reikoa gui haꞌe kuery ojeguaru rire.


text:
Assíria pygua raꞌy kuery reve voi ndetavy rei, haꞌe rami reiko aguã anho tema ndaꞌeveive vy. Haꞌe kuery reve ndetavy rei vaꞌeri nderepytuꞌuxei.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py Canaã yvy haꞌe javi rupi ndetavy reive tema Caldéia yvy peve. Haꞌe rami teĩ nderepytuꞌuxei ae tema. 


text:
Haꞌe gui ma Senhor Nhanderuete aipoeꞌive ju: — Haꞌe rami reikoa py ndepyꞌa re nekangya anho oĩ, kunha tavy rei oxĩ kuaa eꞌỹ vaꞌe rami reiko vy.


text:
Haꞌe rami vy tetã rupi jaikeaꞌi nhavõ rupi rejapo reikovy ombojerovia atyrã, haꞌe rã tetã mbyte rupi ma altar-rã rejapo. Haꞌe rami avi kunha tavy rei rami eꞌỹ guive reiko, mbaꞌeta peráta reꞌỹ ndetavy rei vy.


text:
Mbaꞌeta kunha tavy rei pe ma mbaꞌemo omeꞌẽa ꞌrã, haꞌe rã ndee ma mbaꞌemo remeꞌẽ rivepa jepi ꞌrã repenaa kuery pe, ndea katy opa rupi gui ou aguã ndereve itavy rei aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi ndetavy reia py kunha tavy rei rami eꞌỹ reiko, mbaꞌeta itavy rei aguã ndereka okuapy vaꞌe ndevy mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrãgue py ndee ae mbaꞌemo remeꞌẽ ꞌrã haꞌe kuery pe — heꞌi. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Repenaa kuery reve opa marã ndetavy rei reikovy ndepire reia rupi. Haꞌe gui taꞌangaa remopuꞌã vaꞌekue pe ojeguarupy anho rejapo, mbaꞌeta haꞌe nunga pe nememby kuery haꞌe ndepiꞌa kuery rejuka vy remoẽ huguykue.


text:
Haꞌe nunga rupi maꞌẽ, aỹ ma amboatypa ꞌrã ndere opena vaꞌekue haꞌe repenaa vaꞌekue haꞌe javi, ndere ijaꞌeꞌỹ vaꞌe kuery haꞌe javi reve. Nderovai ae ambou ꞌrã opa rupi gui. Haꞌe rami vy haꞌe kuery renonde py rombopire reipa ꞌrã haꞌe kuery pavẽ nderexa aguã.


text:
Haꞌe rami vy xee rombopaga ꞌrã itavy rei vaꞌe haꞌe jojukaare ombopagaa rami. Haꞌe vy romoingo axy ꞌrã xepoxy haꞌe ndaꞌevei etea rupi.


text:
Haꞌe rami vy romboaxa ꞌrã haꞌe kuery po py. Haꞌe ramo haꞌe kuery oitypa ꞌrã ombojerovia atyrã haꞌe altar-rã rejapo vaꞌekue. Omboipa ꞌrã ndeao, oipeꞌapa ꞌrã guive ita porãgueve ndejeguaague. Haꞌe rami vy ndereja ꞌrã ndepire rei haꞌe nandeaovei reve.


text:
Haꞌe gui ma haꞌe kuery heta ombou ꞌrã nderovai guarã. Haꞌe ramo ndeapipa ꞌrã okuapy ita py, kyxe py ndepyxo ꞌrã guive.


text:
Oapypa ꞌrã oo ndea py ikuai vaꞌe, haꞌe gui nembopaga ꞌrã mbovy eꞌỹ kunhague oexaa py. Haꞌe rami vy amombytuꞌupa ꞌrã ndetavy reiague, haꞌe ramo mbaꞌeve neremeꞌẽvei ma ꞌrã ndetavy rei aguã.


text:
Haꞌe rami vy mae anhenhandu porã ju ꞌrã ndevy xepoxyague haꞌe ndaꞌevei ete aikoague gui. Apytuꞌu ete ꞌrã, ndevy ndaxepoxyvei aguã rami.


text:
Mbaꞌeta nekunhataĩ rã guare re nanemaꞌenduꞌavei vy haꞌe rami ete xembopoxy rire, aỹ ndeꞌáry ambou ꞌrã reikoague rekovia, ojeguarupy rejapoague áryve rejapo veꞌỹ aguã haꞌe rami ete haꞌeveꞌỹ vaꞌe — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe gui aỹ gui ma ijayvuxe vaꞌe meme ꞌrã nderovai aipoeꞌi: “Oxy rami ae avi ꞌrã imemby voi oiko”, heꞌi ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta ndee ma ndexy ramigua ae ju, mbaꞌeta ndexy ma ome haꞌe omemby kuery gui ojeguaru rakaꞌe. Haꞌe ndekypyꞌy kuery rami ae avi reiko, mbaꞌeta haꞌe kuery ma ome haꞌe omemby kuery gui ojeguaru vaꞌekue meme. Ndexy ma heteu, haꞌe rã nderu ma amorreu rakaꞌe.


text:
Haꞌe gui nderyke ma Samaria tetã, kuaray apuꞌaꞌia katy hekoa omemby kuery reve. Haꞌe rã ndekypyꞌy ma Sodoma tetã, kuaray puku-a katy omemby kuery reve hekoa vaꞌe.


text:
Haꞌe gui ndee ma haꞌe kuery rami avi reiko haꞌe kuery ojeguarupy ojapoa haꞌe javi rupi. Haꞌe rami anho eꞌỹ, haꞌe kuery rami ete reikoa áryve ma haꞌe kuery gui renhemongyꞌave tema reikoa haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe nunga rupi anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Sodoma tetã omemby kuery reve ma ndaeko vai rakaꞌe ndee tyke nememby kuery reve pendereko vaia rami ete.


text:
Mbaꞌeta po rami ma ndekypyꞌy Sodoma heko vai: Omemby kuery reve ojejou porã reia rupi tembiꞌu ndoatai haꞌe ovyꞌa rei vaꞌeri peteĩve henda py noipytyvõi iporiaukueꞌi haꞌe ojexavai vaꞌe kuery.


text:
Haꞌe rami vy xerenonde rupi ojeguarupy anho ojapo okuapy ojejou porã reia rupi. Haꞌe ramo haꞌe nunga aexa vy aipeꞌapa vyvoi ikuaiague gui.


text:
Haꞌe gui Samaria tetã ma ndee rejejavya ramigua neĩ mbyte rupi peve ndojapoi. Mbaꞌeta ndee ma ndekypyꞌy kuery áryve rejapove tema heravy ojeguarupy, haꞌe rami vy ndejegui remboeko porãve ndekypyꞌy kuery, opa mbaꞌe vai rejapoa py rive.


text:
Haꞌe gui ma ndere oĩ ꞌrã ndetavyague gui rexĩ aguã. Rejapo ndekypyꞌy kuery nombopagaaive aguã rami, mbaꞌeta haꞌe kuery gui ojeguaruvepy py rejejavy rã ndegui haꞌe kuery heko porãve. Haꞌe nunga rupi rexĩ voi, ndere toĩ rexĩa, ndejegui ndekypyꞌy kuery nerembopaga ukaive rã. 


text:
— Haꞌe gui amoingo porã ju ꞌrã ndekypyꞌy kuery, Sodoma haꞌe imemby kuery reve, Samaria imemby kuery reve guive. Haꞌe kuery reve ndee voi romoingo porã ju ꞌrã,


text:
Haꞌe gui ndekypyꞌy kuery Sodoma haꞌe Samaria imemby kuery reve jypy ikuai porãague rami ae ju ikuai ramo ndee haꞌe nememby kuery voi pendekuai porã ju ꞌrã jypy pendekuaiague rami ae.


text:
ndereko vaia ndojekuaai teri jave. Haꞌe gui aỹ ma ndere voi haꞌe kuery re rami avi Síria haꞌe Filístia pygua kunhague ijayvu rei okuapy, ijyvýry rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi voi.


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Xee ma ndere ajapo ꞌrã ndee ae rejapoague rami, mbaꞌeta ndee ma remboyke rive aura vy xereve guarã ajapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ xemaꞌenduꞌa nho ꞌrã nekunhataĩ jave py xereve guarã ndevy ajapo vaꞌekue re. Haꞌe rami vy ndevy ajapo ju ꞌrã xereve guarã rakaꞌe rã peve oĩ vaꞌerã.


text:
Haꞌe vaꞌe ára py reikoague re nemaꞌenduꞌa vy rexĩmba ꞌrã ndekypyꞌy kuery removaẽ vy. Mbaꞌeta nderyke haꞌe ndekypyꞌy ikuai vaꞌekue ma ndevy ameꞌẽ ꞌrã nememby kuery rami, vaꞌeri xereve guarã ajapo vaꞌekue rami vy eꞌỹ taꞌvy.


text:
nemaꞌenduꞌa haꞌe rexĩmba aguã, haꞌe romoꞌyvyĩꞌi rire rejejou porã reia rupi veꞌỹ ndeayvu aguã, reikoague haꞌe javi gui roperdoapa rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Mbaꞌemo re ombojojaa rupi mokoĩ taguato haꞌe uvaꞌy omombeꞌuague</n> Haꞌe gui xevy Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: 


text:
Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Oiko peteĩ taguato tuvixa vaꞌe. Ipepo haꞌe hague ma ipuku, hague ma joo rami eꞌỹ-eꞌỹ pytã vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Líbano yvy re ou. Haꞌe vy oipeꞌa heravy yary rovapy.


text:
Yvyra rovapy omondo heravy vy ogueraa peteĩ yvy mbaꞌemo vendea ikuaia py. Mbaꞌemo vendea kuery retã py ae oeja ovy.


text:
Haꞌe gui henhoĩgue pendeyvy guigua ju ogueraa vy onhotỹ peteĩ yvy porãa py. Ojopy vy onhotỹ yy reia py, yy rembe rupi yvyra ikuai vaꞌe rami oiko porã aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma yvate vy uvaꞌy hovana rei vaꞌe oiko. Ndaꞌyvatei rei vaꞌeri hakã ma taguato-a katy ova oiny, iguy rupi hapo porã guive. Haꞌe rami vy uvaꞌy ete oiko, hakã porã haꞌe hoky pyau guive. 


text:
— Haꞌe gui oiko taguato tuvixa vaꞌe mboae. Haꞌe vaꞌe ma ipepo puku vaꞌe, hague reta guive. Haꞌe ramo haꞌe katy ju ova uvaꞌy rapo, hakã guive. Hiꞌyvypy guive oo haꞌea katy, onhemoakỹ uka vy.


text:
Yvy porãa py, haꞌe yy anho oĩa rupi onhotỹ hakã haꞌe hiꞌa reta aguã, haꞌe uvaꞌy iporãve vaꞌe oiko aguã.


text:
Aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Haꞌe vaꞌe uvaꞌy oiko porã ꞌrã teve? Taguato jypygua ou vy nomondoroi ꞌrã teve hapo, haꞌe ndojayai ꞌrã ri hiꞌa, hogue haꞌe ipyau jevy vaꞌekue ipirupa aguã? Mbaꞌeta imbaraete eꞌỹ vaꞌe, avakue mbovyꞌi ete teĩ oapoꞌopa ꞌrã.


text:
Haꞌe gui amboae henda py onhotỹ ramo haꞌe py ndaꞌu oiko porã ꞌrã ri? Any, mbaꞌeta yvytu kuaray oua katy oipeju ramo ipirupa rive ꞌrã. Hiꞌyvypy guive ꞌrã ipirupa ovy. 


text:
— Aỹ ma aipoꞌre xere opuꞌã rei vaꞌe kuery pe: Ndapeikuaai teve mbaꞌerã pa kovaꞌe nunga oikoa? Maꞌẽ, Babilônia pygua huvixa Jerusalém tetã re ou vy oipeꞌa heravy rakaꞌe huvixave haꞌe yvatekueve ikuai vaꞌekue. Babilônia tetã katy ogueraapa.


text:
Haꞌe vy huvixave raꞌy kuery regua peteĩ ojou vy hexeve ojapo peteĩ rami ikuai aguã, oura uka guive. Haꞌe gui ijyvy gui ogueraapa ipoꞌaka vaꞌekue


text:
openaa haꞌe javi rupi yvyĩveꞌi aguã nonhemboyvatevei aguã rami. Haꞌe rami avi peteĩ rami ikuai aguã regua ojapo vaꞌekue rami ikuai vaꞌe rire okuaveꞌi nho ꞌrãgue.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe huvixa ma Babilônia pygua huvixa rovai opuꞌã vy guembiguai kuery omondouka rakaꞌe Egito katy, kavaju haꞌe heta avakue ogueru aguã haꞌe gui. Haꞌe rami ete mbaꞌemo vai apoare ndaꞌu oo jepe ꞌrã ri? Peteĩ rami ikuai aguã ojapo pyre ombovaipa rire ndaꞌu oo jepe ꞌrã teve?


text:
Any, anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Haꞌe vaꞌe omano ꞌrã Babilônia yvy py, huvixarã moĩare yvy py ae, haꞌe oĩa py ae ꞌrã omano, ouraague haꞌe peteĩ rami ikuai aguã ojapoague ombovaipa rire.


text:
Haꞌe rã Egito pygua huvixa Faraó ma ixondaro haꞌe hexegua kuery heta teĩ noipytyvõi ꞌrã joe opuꞌãa py, mbaꞌeta tetã rovai yvy omboaty ꞌrã kora áry rupi oaxa aguã jojuka retaa rupi.


text:
Mbaꞌeta ouraague omboyke, haꞌe peteĩ rami ikuai aguã jopopyy ratã reve ojapo vaꞌekue ombovaipa vy haꞌe nunga haꞌe javi ojapo rakaꞌe. Haꞌe nunga rupi ae ndoo jepei ꞌrã.


text:
Haꞌe nunga rupi anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xerekove rupi aura vy aipoaꞌe: Xerery rupi ouraague omboykeague haꞌe peteĩ rami ikuai aguã ojapo vaꞌekue ombovaipaague ma ajapo ꞌrã inhakã re ae ojeapa aguã rami.


text:
Haꞌe rami vy hiꞌáry aipyo ꞌrã xekya, haꞌe vy amboꞌa ꞌrã xenhuã py. Babilônia yvy katy araa uka vy haꞌe py aikuaa pota ꞌrã xerovai opuꞌã reiague re.


text:
Hexeve ojava vaꞌekue, ixondaro kuery haꞌe javi reve ojukapaa ꞌrã kyxe py. Haꞌe rã okuaveꞌi vaꞌe ma amoaĩmba ꞌrã yvytu haꞌe javi oipejua katy. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee Senhor ae xeayvuague. 


text:
— Po rami Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: Xee ma teĩgue ju aipeꞌa ꞌrã peteĩ yary rovapy anhotỹ aguã. Hakã iporãvea gui ajaya ꞌrã ipyauvea oĩ vaꞌekue, haꞌe gui peteĩ yvyty yvateve haꞌe iporãve vaꞌe áry ju ꞌrã anhotỹ.


text:
Israel regua yvyty re ae ꞌrã anhotỹ. Haꞌe ramo hakã reta haꞌe hiꞌa porã ꞌrã. Haꞌe rami vy yary iporãve vaꞌe ꞌrã oiko. Iguýry ma opa marãgua mymba kuery ikuai ꞌrã. Hakã rupi ma kuarayꞌãa py opa marãgua guyra ju ꞌrã onhemboaity okuapy.


text:
Haꞌe rami rire yvyra ikuai vaꞌe haꞌe javi oikuaa ꞌrã xee Senhor ae yvyra yvatekueve reitya aiko, haꞌe rã yvyĩgueve ma amboꞌyvate vaꞌe. Yvyra pyau amombiru vaꞌe, haꞌe rã ipirukue ma ambopyau ju vaꞌe. Xee aipoaꞌeague xee Senhor ae ajapo ju. 


text:
<n> Peteĩ-teĩ gueko re ae oikuaa pota aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi xevy: 


text:
— Mbaꞌexa tu peẽ kuery Israel yvy re mbaꞌemo oiko vaꞌe pexa vy aipopeje: “Tuu kuery uva aky hoꞌu rire taꞌy kuery raĩ ju ndaꞌevei”, peje?


text:
Anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xerekove rupi aura vy aipoaꞌe: Povaꞌe ayvu ma napemombeꞌuvei ma ꞌrã Israel yvy rupi.


text:
Mbaꞌeta temimoingo nheꞌẽ haꞌe javi ma xevygua meme. Tuu kuery nheꞌẽ haꞌe taꞌy kuery nheꞌẽ voi xevygua ae. Ojejavy vaꞌe ae omano ꞌrã. 


text:
Haꞌe rami vy ndoꞌui ꞌrã xoꞌo yvyty áry rupi taꞌangaa pe omeꞌẽ mbyre, neĩ nomaꞌẽi ꞌrã guive Israel kuery taꞌangaa oguereko vaꞌe re, ndoguerojejavyi ꞌrã oirũ raꞌyxy, neĩ nonhembojai ꞌrã kunha gueko re oĩ vaꞌe re.


text:
Nombojexavai ꞌrã avave rei, mbaꞌemo oiporu vaꞌekue omeꞌẽ kuerei ꞌrã iporukaare pe, naꞌimondai ꞌrã, guembiꞌu ombojaꞌo ꞌrã okaruxe vaꞌe pe, haꞌe omonhemonde ꞌrã guive ijao eꞌỹ vaꞌe kuery.


text:
Haꞌe vaꞌe ma operáta oiporu uka rire nomboekovia retavei ꞌrã, hiꞌáryve ndojopyi ꞌrãe. Ojoko ꞌrã opo haꞌeveꞌỹa rami ojapo eꞌỹ aguã, haꞌe vy avakue re oikuaa potaa py haꞌevea rami meme ꞌrã joguereko anhetẽ ete rupi.


text:
Haꞌe vaꞌe xeayvu aeja vaꞌekue rupi vy ojapo ꞌrã aipota vaꞌe, haꞌevea rami meme ꞌrã oiko. Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe heko porã vaꞌe oikove ꞌrã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe gui xapyꞌa rei haꞌe vaꞌe oguereko ꞌrã guaꞌy imonda vaꞌe, jojukaa, eꞌỹ vy haꞌe nunga vaꞌe rei tema guyvy kuery pe ojapo vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ma peteĩve ojapo ꞌrã vaꞌekue ndojapoi. Haꞌe rami ꞌrãgue py hoꞌu ꞌrã xoꞌo yvyty áry rupi taꞌangaa pe rive omeꞌẽ mbyre, oguerojejavy ꞌrã oirũ raꞌyxy,


text:
ombojexavai ꞌrã iporiaukueꞌi haꞌe oipotapa rei vaꞌe, imondaa rupi ꞌrã oiko, nomeꞌẽvei ojerureague, taꞌangaa re rive omaꞌẽ, ojeguarupy anho ojapo,


text:
peráta oiporu uka rire ojopy retavexe ꞌrã guive. Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe ndaꞌu oikove ꞌrã? Ndoikovei ꞌrãe. Haꞌe ramigua ojeguarupy haꞌe javi ojapo rire ojukaa ꞌrã, haꞌe hexe ae ꞌrã oĩ huguy omoẽague re opaga aguã. 


text:
— Haꞌe gui aỹ ma, xapyꞌa rei oiko ꞌrã peteĩ taꞌy nguu ojejavy rã oexapa teĩ haꞌekue ramigua ndojapoi vaꞌe.


text:
Haꞌe rami vy ndoꞌui ꞌrã xoꞌo yvyty áry rupi taꞌangaa pe omeꞌẽ mbyre, nomaꞌẽi ꞌrã taꞌangaa Israel kuery oguereko vaꞌe re, oirũ raꞌyxy ndoguerojejavyi ꞌrã guive.


text:
Neĩ nanhomomboriau rei ꞌrã, nomeꞌẽ eꞌỹi ꞌrã ojerureague, naꞌimondai ꞌrã, guembiꞌu ombojaꞌo ꞌrã okaruxe vaꞌe pe, omonhemonde ꞌrã ijao eꞌỹ vaꞌe,


text:
opo ndoipeꞌa eꞌỹi ꞌrã iporiaukueꞌi pe, peráta oiporu uka rire nomboekovia retavei ꞌrã, hiꞌáryve ndojopyi ꞌrã, ojapo ꞌrã guive xee aipota vaꞌe xeayvuague rupi oiko vy. Haꞌe vaꞌe ma nomanoi ꞌrã nguu ojejavyague re. Oikove ꞌrãe.


text:
Haꞌe rã tuu ma ojukaa ꞌrã heko vaiague re, jokorea rupi oiko rire, oirũ kuery gui imondaa rupi, haꞌe heta vaꞌe kuery mbyte rupi haꞌeveꞌỹa ramigua ojapo guive rire. 


text:
— Haꞌe rami teĩ peporandu ꞌrã: “Mbaꞌe re tu taꞌy ndopagai ꞌrã nguu ojejavyague re?” peje ꞌrã. Haꞌe rami mbaꞌeta taꞌy ma teko porã haꞌe haꞌevea ramigua ojapo oikovy, haꞌe xeayvuague omoĩ porã vy ojapo avi oikovy. Haꞌe nunga rupi ae oikove ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta ojejavy vaꞌe ae ꞌrã omano. Taꞌy ma ndopagai ꞌrã nguu ojejavyague re, neĩ tuu ma voi ndopagai ꞌrã guaꞌy ojejavyague re. Heko porã vaꞌe re oĩ ꞌrã teko porã rekovia, haꞌe gui heko vai vaꞌe re ma oĩ ꞌrã gueko vaiague re opaga aguã. 


text:
— Haꞌe rami avi xapyꞌa rei ojejavy vaꞌekue ojeko rerova ꞌrã ojejavyague haꞌe javi gui, haꞌe xeayvuague omoĩ porãmba vy ojapo ꞌrã teko porã haꞌe haꞌevea ramigua. Haꞌe rami vy oikove ꞌrã, nomanoi ꞌrãe.


text:
Mbaꞌeta xee ndaꞌu arovyꞌa ri heko vai vaꞌe omano rã? Any, xee aipota ojejavyague gui ojeko rerova oikove aguã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami teĩ xapyꞌa rei heko porã vaꞌekue ma gueko porãague gui ojepeꞌa vy ojejavy ju ꞌrã, heko vai vaꞌe ojeguarupy ojapoa rami avi ojapo oikovy vy. Haꞌe vaꞌe ndaꞌu oikove ꞌrã teve? Any, mbaꞌeta teko porã rupi oikoague haꞌe javi re naꞌimaꞌenduꞌaavei ꞌrã. Haꞌe vaꞌe omano ꞌrã gueko vai haꞌe ojejavy reia py. 


text:
— Haꞌe rami teĩ aipopeje ꞌrã: “ Senhor reko ma haꞌeveꞌỹa ramigua”, peje ꞌrã. Aỹ ma Israel kuery, pendu ma: Xereko ndaꞌu haꞌeveꞌỹa ramigua teve? Peẽ kuery reko eꞌỹ teve ikarẽ-karẽ vaꞌe?


text:
Haꞌe nunga rupi xapyꞌa rei heko porã vaꞌekue ma gueko porãague gui ojepeꞌa vy teko vai rupi anho ri oiko vy omano ꞌrã haꞌe nunga py. Gueko vaia py ae ꞌrã omano.


text:
Haꞌe rami teĩ xapyꞌa rei heko vai vaꞌe ma gueko vaiague gui ojeko rerova vy teko porã haꞌe haꞌevea ramigua anho ri ojapo vy ojapo ꞌrã onheꞌẽ oikove aguã rami.


text:
Mbaꞌeta ojee ae oikuaa pota vy teko vai rupi oikoague gui ojeko rerova ri vy oikove ꞌrã, nomanovei ꞌrãe.


text:
Haꞌe rami teĩ Israel kuery ma “ Senhor reko ma haꞌeveꞌỹa ramigua”, heꞌi okuapy. Xereko ndaꞌu haꞌeveꞌỹa ramigua teve? Israel kuery, peẽ kuery reko eꞌỹ teve ikarẽ-karẽ vaꞌe? 


text:
— Haꞌe nunga rupi Israel kuery, xee roikuaa pota ꞌrã peteĩ-teĩ reko re — heꞌi Senhor Nhanderuete. — Pejeko rerova haꞌe pejepeꞌa ke pendeko vaia haꞌe javi gui. Haꞌe ramo ꞌrãe teko vai napendereityvei.


text:
Haꞌe rami vy peipeꞌa pendejegui pendereko vaia haꞌe javi, haꞌe gui pendejee pemoĩ uka penekuraxõ pyaurã haꞌe penenheꞌẽ pyaurã. Mbaꞌeta Israel kuery, mbaꞌe re ꞌrã tu pemano?


text:
Mbaꞌeta xee ma ndarovyꞌai peteĩve pemano rã. Haꞌe nunga rupi pejeko rerova peikove aguã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Guary re Israel kuery ombojojaague</n> — Haꞌe gui ndeayvu ke Israel regua yvatekueve pe omboaxy vaꞌe rami.


text:
Haꞌe vy aipoꞌre ꞌrã: Marã ramigua tu pendexy rakaꞌe? Peteĩ guary kunha guary kuery mbyte oiko, haꞌe guaꞌy kuery mbyte onheno oupy vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma omongakuaa guaꞌy kuery.


text:
Haꞌe ramo haꞌe nunga omombeꞌua rã yvy regua ikuai vaꞌe oendupa okuapy. Haꞌe rami vy omboꞌa yvykua haꞌe kuery ojapo vaꞌekue py. Haꞌe vy tyꞌaĩ re ogueraa Egito yvy katy.


text:
Haꞌe ramo ixy guary kunha vaꞌe ma guaꞌy oarõ vaꞌekue ogueraa rã ndaꞌevei oikovy. Haꞌe rami vy guaꞌy mboae ju omongakuaa.


text:
Avakue ojukaa rupi ojapo reta avi imeveꞌỹ aguã, haꞌe tetã ikuai vaꞌe omombytapa tekoa veꞌỹ. Haꞌe ramo okororõ rã yvy regua kuery oendu vy ndaekorãvei rei okuapy.


text:
Haꞌe rami vy yvy regua kuery haꞌea katy ikuai vaꞌe onhemboatypa okuapy hovai. Haꞌe rami vy hiꞌáry rupi kya omombo vy omboꞌa yvykua ojapo vaꞌekue py.


text:
Tyꞌaĩ py ojopy vy omboꞌa nhuã py. Haꞌe rami vy Babilônia pygua huvixaa py ogueraa. Haꞌe py ma omboty peteĩ henda ikorapa vaꞌe py, Israel regua yvyty rupi ijayvua noenduavei aguã. 


text:
<n> Uvaꞌy re ju ombojojaague</n> — Haꞌe gui pendexy ma uvaꞌy yakã yvýry onhotỹ mbyre rami oiko. Yy reia py onhotỹa rire hiꞌa porã, hakã reta guive.


text:
Hakã ma imbaraete raxa, huvixa po pyguarã. Haꞌe vy hakã haꞌe hoguepa reve yvateve ovy rã pavẽ rei oexa okuapy yvate etea.


text:
Haꞌe rami teĩ opoxy reve omondoroa, haꞌe yvy rupi oitya. Haꞌe ramo hiꞌa ma yvytu kuaray oua katy gui oipeju vaꞌe omombirupa. Hakã mbaraetekue ma omopẽmbaa rã ipirupa. Haꞌe gui tata py ju oapypaa.


text:
Haꞌe gui peteĩ hakã tuvixaveꞌi vaꞌe gui ma tata ou vy omomba hiꞌa. Haꞌe ramo hexe noĩvei hakã imbaraete vaꞌe huvixa po pyguarã — heꞌi. — Po rami ꞌrã reronhemboaxy, haꞌe peronhemboaxy pavẽ aguã. 


text:
<n> Egito yvy gui Israel kuery oo rire ojeguarupy rupi ae tema ikuaia re ijayvuague</n> Haꞌe gui sete maꞌetỹa haꞌe peteĩ nhiruĩ jaxya re, dez araa py ma Israel regua nhomongeta vaꞌety kuery jogueru xea py, Senhor pe oporandu uka aguã. Haꞌe rami vy oguapypa okuapy xerenonde.


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu ke Israel regua nhomongeta vaꞌety kuery pe. Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Peẽ kuery pa xevy peporandu ukaxe vy peju? Anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Ndaꞌevei peẽ kuery peporandu uka aguã xevy.


text:
Haꞌe gui ndee ava raꞌy, ndeayvu ta pa haꞌe kuery reko vaia re? Eikuaa uka ke haꞌvy tamoĩ kuery ojeguarupy ojapoague.


text:
Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Israel kuery xejeupe guarã aiporavo vy xepo aupi reve aura vaꞌekue Jacó ramymino kuery pe ajekuaa uka reve. Egito yvy re ikuai jave xepo aupi reve haꞌe kuery pe aura vy “Xee ma Senhor Penderuete”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe vaꞌe ára xepo aupi reve haꞌe kuery pe aura Egito yvy gui aipeꞌapa aguã re, peteĩ yvy haꞌe kuery peguarã aiporavoague py araa aguã, kamby haꞌe ei ndoataia haꞌe yvy jave gui iporãvea py.


text:
Haꞌe rami vy aipoaꞌe haꞌe kuery pe: “Peteĩ-teĩ peipeꞌa ꞌrã pendejegui mbaꞌemo ojeguarupy pexaxe vai vaꞌekue. Penhemongyꞌave eme Egito pygua taꞌangaa pembojeroviaa py. Mbaꞌeta xee ae ma Senhor Penderuete aiko”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery naxenheꞌẽ renduxei vy opuꞌãmba okuapy xerovai. Haꞌe rami vy mavaꞌeve rei ojegui ndoipeꞌai ojeguarupy oexaxe vai vaꞌe, ndojepeꞌai guive Egito pygua taꞌangaa ombojeroviaa gui. — Haꞌe ramo xee aipoaꞌe vaꞌekue haꞌe kuery áry xepoxya anhoẽ aguã re, haꞌe kuery pe xepoxya aexa ukapa peve Egito yvy re ikuaia py.


text:
Haꞌe rami teĩ amboae rami ju haꞌe kuery re ajapo xerery amboete ukaa rupi vy, xerery re yvy regua ijayvu rei eꞌỹ aguã haꞌe kuery yvy re xevygua kuery ikuaia rupi, mbaꞌeta yvy regua kuery oexaa py ae xevygua kuery pe ajekuaa uka rire Egito yvy gui aipeꞌapaa py.


text:
Haꞌe kuery pe ameꞌẽ xeayvua, aikuaa uka guive aipota vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma avakue ojapopa ri vy okuave ꞌrã haꞌe vaꞌe rupi.


text:
Haꞌe kuery rekorã ameꞌẽ avi sábado ára omboete aguã, xee aeko mboꞌe aguã, haꞌe gui haꞌe kuery oikuaa aguã xee Senhor ae ikyꞌaꞌoa aikoa.


text:
Haꞌe rami teĩ Israel kuery ma tekoa eꞌỹa py araa ague py ju opuꞌãmba okuapy xerovai. Haꞌe rami vy ndaꞌikuaixei xeayvuague haꞌe aipotaa aikuaa uka vaꞌekue rupi, haꞌe vaꞌe avakue ojapopa vy okuave ꞌrã vaꞌeri. Haꞌe rami vy opa mbaꞌe py omongyꞌa okuapy sábado ára pyguarã aeja vaꞌekue. Haꞌe nunga rupi tekoa eꞌỹ pyve xeayvu haꞌe kuery áry xepoxya anhoẽ aguã re, amokanhymba ete aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery re amboae rami ju ajapo xerery amboete ukaa rupi vy, xerery re yvy regua kuery ijayvu rei eꞌỹ aguã, haꞌe kuery yvy gui xevygua kuery aipeꞌapa rire.


text:
Haꞌe rami vy tekoa eꞌỹa py ju xepo aupi reve haꞌe kuery pe aura vaꞌekue ijyvyrã vaꞌekue py araa veꞌỹ aguã re, kamby haꞌe ei ndoataia haꞌe yvy jave gui iporãvea py.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery ndojapoxei okuapy xeayvuague, aipotaa rami ndaꞌikuaixei guive, sábado ára pyguarã amoĩ vaꞌekue voi omongyꞌapa, mbaꞌeta okuraxõ py taꞌangaa kuery re rive ojeꞌoixe.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery re amaꞌẽ aperdoaa rupi, amokanhymba ꞌrãgue py, namomba etei tekoa eꞌỹa rupi ikuaia py. 


text:
— Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery raꞌy kuery pe ma xeayvu tekoa eꞌỹa py. Haꞌe vy aipoaꞌe vaꞌekue: “Peiko eme penderu kuery ikuaiague rupi, pejapo eme haꞌe kuery oipotaa rami, penhemongyꞌa eme guive haꞌe kuery taꞌangaa oguereko vaꞌe rupi rive.


text:
Mbaꞌeta xee ae ma Senhor Penderuete aiko. Pendekuai ke xeayvuague rupi, haꞌe pemoĩ porã xee aipota vaꞌe pejapopa aguã.


text:
Pemboete sábado ára pyguarã aeja vaꞌekue, mbaꞌeta oĩ ꞌrã xee roeko mboꞌe aguã, xee ae Senhor Penderuete aikoa peikuaa aguã”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ taꞌy kuery voi opuꞌãmba okuapy xerovai. Haꞌe rami vy xeayvuague rupi ndaꞌikuai, nomoĩ porãi guive aipota vaꞌe, haꞌe vaꞌe avakue ojapopa vy okuave ꞌrã vaꞌeri. Haꞌe rami ꞌrãgue py omongyꞌapa rei okuapy sábado ára pyguarã aeja vaꞌekue. — Haꞌe rami rire xee xeayvu haꞌe kuery áry xepoxya anhoẽ aguã re, tekoa eꞌỹa py ikuaia py haꞌe kuery pe xepoxya aexa ukapa peve.


text:
Haꞌe rami teĩ xerery amboete ukaa rupi vy xepo ajoko vaꞌekue, xerery re yvy regua kuery ijayvu rei eꞌỹ aguã haꞌe kuery oexaa py xevygua kuery aipeꞌapa rire.


text:
Haꞌe rami vy tekoa eꞌỹa py xepo aupi reve haꞌe kuery pe aura yvy regua kuery ikuaia rupi amoaĩmba aguã re, ijyvy haꞌe javi rupi.


text:
Mbaꞌeta xevygua kuery ndojapoi karamboae xeayvuague, ndaꞌikuaixei aipotaa rami, omongyꞌapa sábado ára pyguarã aeja vaꞌekue, haꞌe taꞌangaa nguu kuery oguereko vaꞌekue oexa vy oendu avi ombojeroviaxea.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery pe aeja uka amboae regua ayvu iporã eꞌỹ vaꞌe rupi ikuai aguã, haꞌe heko mboaerã haꞌe vaꞌe rupi ikuai aguã vaꞌekueꞌỹ.


text:
Haꞌe rami vy aeja taꞌangaa pe mbaꞌemo omeꞌẽa py onhemongyꞌapa rei aguã, guaꞌy kuery oiko ypyꞌi vaꞌekue tata py oapya py. Haꞌe rami ikuai aguã aeja namboekorãvei aguã, xee ae Senhor aikoa oikuaa pavẽ aguã. 


text:
— Haꞌe nunga rupi ndee ava raꞌy, ndeayvu ke Israel kuery pe. Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Peneramoĩ kuery ma povaꞌe py ju opuꞌã rei okuapy xerovai.


text:
Mbaꞌeta yvy haꞌe kuery pe ameꞌẽ aguã re xepo aupi reve auraague py araa ma rire teĩ, haꞌe kuery peteĩ yvyꞌã yvate vaꞌe, eꞌỹ vy peteĩ yvyra hogue ana vaꞌe oexa nhavõ haꞌe py rive mbaꞌemo omeꞌẽ okuapy taꞌangaa pe, heakuã porã vaꞌe omoĩ haꞌe mbaꞌemo rykue onhoẽ okuapy xembopoxy aguã rami rive.


text:
Haꞌe ramo xee aipoaꞌe haꞌe kuery pe: “Mbaꞌe yvyty tu kovaꞌe, haꞌe katy peẽ kuery peo pekuapy aguã?” haꞌe vaꞌekue. Mbaꞌeta hery ma Yvyty Ombojeroviaaty oĩa, kovaꞌe ára peve.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ aipoꞌre Israel kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Peẽ kuery voi penhemongyꞌapa pekuapy, peneramoĩ kuery rami ae ju. Mbaꞌeta peẽ kuery ju pendetavy tema ojeguarupy haꞌe kuery oguereko vaꞌekue rupi peo vy.


text:
Mbaꞌeta aỹ peve penhemongyꞌapa ꞌrã taꞌangaa pe mbaꞌemo pemeꞌẽa py, penderaꞌy kuery ae peapy vy guive. Haꞌe rami teĩ Israel kuery, peju ri tyꞌy xevy peporandu uka vy? Anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xerekove rupi aura vy aipoaꞌe: Peẽ kuery ma ndaꞌevei ae xevy peporandu uka aguã.


text:
Peẽ kuery aipopeje: “Ore ma yvy regua kuery reko rami ꞌrã orekuai yvyra haꞌe ita guigua rive rombojeroviaa rupi, amboae yvy re ikuai vaꞌe reko rami”, peje. Haꞌe rami teĩ peneakã gui rive haꞌe rami pendekuaixea ndoikoi ꞌrãe.


text:
Mbaꞌeta anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xerekove rupi aura vy aipoaꞌe: Peẽ kuery re xepoꞌaka ꞌrã xepo aupi vy xepoꞌakaa aexa uka reve, xepoxya anhoẽa rupi.


text:
Haꞌe rami vy roipeꞌapa ju ꞌrã yvy regua kuery ikuaia mbyte romoaĩague gui, romboatypa ju ꞌrã yvy pendekuaiague gui. Xepo aupi vy xepoꞌakaa aexa uka reve ꞌrã ajapo, xepoxya anhoẽa rupi guive.


text:
Haꞌe rami vy yvy regua ikuaia katy ju rogueraa ꞌrã tekoa eꞌỹa katy rami. Haꞌe gui haꞌe py ma aikuaa pota ꞌrã peẽ kuery re, jova re nhamaꞌẽ reve.


text:
Mbaꞌeta Egito regua tekoa eꞌỹa rupi peneramoĩ kuery re aikuaa potaague rami ae ju peẽ kuery re voi aikuaa pota ꞌrã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ajapo ꞌrã xepopoka guýry rupi peaxa aguã rami. Haꞌe rami vy romoꞌarandu ꞌrã xereve guarã ajapo vaꞌekue rami vy.


text:
Penembyte gui aipeꞌapa ꞌrã xere opuꞌã haꞌe naxenheꞌẽ rendui vaꞌekue. Haꞌe kuery ikuaiague yvy gui aipeꞌa teĩ ndooi ꞌrã Israel yvy re. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
— Haꞌe rã peẽ Israel kuery pe xee Senhor Penderuete aipoaꞌe: Naxenheꞌẽ renduxei vy tapeo, peteĩ-teĩ pendekuai taꞌangaa pe rive aỹ haꞌe rakaꞌeveꞌi peve. Haꞌe rami teĩ pemongyꞌa reive eme xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, taꞌangaa pe mbaꞌemo pemeꞌẽa py.


text:
Mbaꞌeta xevygua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, Israel regua yvyty yvatevea áry ma Israel kuery haꞌe javi ꞌrã xembojerovia okuapy — heꞌi Senhor Nhanderuete. — Haꞌe vaꞌe yvy re ae ꞌrã haꞌe javive xembojerovia. Haꞌe py ma xee arovyꞌa ju ꞌrã. Haꞌe py ae aipota ꞌrã mbaꞌemo xevy pemeꞌẽ, mbaꞌemo pereko vaꞌe jypygua iporãgueve, mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe guive.


text:
Yvy regua kuery mbyte gui roipeꞌa vy peaĩmbaague gui romboatypa ju rire xee rojou porã ꞌrã heakuã porã vaꞌe rami. Haꞌe ramo yvy regua kuery oexaa py aikuaa uka ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa, peẽ kuery pendekuaia rupi. 


text:
Haꞌe gui Israel yvy re roguerupa ma ramo peikuaapa ꞌrã xee ae Senhor aikoa, haꞌe vaꞌe yvy xepo aupi reve peneramoĩ kuery pe ameꞌẽ aguã re auraague py ae.


text:
Haꞌe py ma penemaꞌenduꞌa ꞌrã mbaꞌemo vai rupi pendekuaia py penhemongyꞌapaague re. Haꞌe rami vy pejeguaru ꞌrã pekuapy pendejegui ae, pendereko vaia rupi pendekuaiague re.


text:
Haꞌe gui xerery amboete ukaa rupi vy romboaxy ju ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. Mbaꞌeta Israel kuery, pendeko vaiague re norombopagavei ꞌrã, opa marã pendekuaiague reꞌỹ guive — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Kuaray puku-a katygua kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou ju vy aipoeꞌi xevy: 


text:
— Ava raꞌy, emaꞌẽ kuaray puku-a katy, haꞌe vy ndeayvu haꞌe kuery rovai. Emombeꞌu xeayvu kaꞌaguy kuaray puku-a katygua rovai. <n>Apy ma profeta ijayvu Jerusalém tetã haꞌe Judéia yvy regua kuery re. 


text:
Haꞌe vy aipoꞌre haꞌe py ikuai vaꞌe pe: Pendu ke Senhor ayvu. Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Aỹ ma amoendy ꞌrã tata pendea py yvyra pyau haꞌe ipirukue haꞌe javi mokanhyarã. Ndoguevei ꞌrã tata rendy. Haꞌe rami ꞌrãgue py penderova okaipa ꞌrã kuaray puku-a katy guive ijapuꞌaꞌia katy peve.


text:
Haꞌe ramo xee aipoaꞌe: — Ai Senhor Xeruete! Haꞌe kuery ijayvu ꞌrã xere: “Haꞌe vaꞌe eꞌỹ ri tyꞌy ayvu rive mombeꞌuaty oiko?” heꞌi ꞌrã okuapy xevy — haꞌe. 


text:
— Ava raꞌy, emaꞌẽ Jerusalém katy. Haꞌe vy ndeayvu haꞌe kuery ombojeroviaaty ikuai vaꞌe rovai. Emombeꞌu xeayvu Israel yvy haꞌe javi rovai.


text:
Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Maꞌẽ, peẽ kuery rovai aiko. Haꞌe rami vy xekyxe aekyi ꞌrã hyru gui penembyte gui amomba aguã heko porã haꞌe heko vai vaꞌe guive.


text:
Mbaꞌeta penembyte gui amomba ꞌrã heko porã haꞌe heko vai vaꞌe. Xekyxe aekyi ꞌrã hyru gui temimoingo haꞌe javi rovai rupi, kuaray puku-a katy guive ijapuꞌaꞌia katy peve.


text:
Haꞌe ramo oikuaa pavẽ aguã xee Senhor ae hyru gui xekyxe aekyi vaꞌea, hyru py noĩ jevyvei ꞌrã guive. 


text:
— Haꞌe nunga rupi ndee ava raꞌy, nepoaẽ nhendu ke. Haꞌe kuery oendua py nepoaẽ nhendu ꞌrã ndepyꞌa py ndaꞌevei ete reve.


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery oporandu ꞌrã ndevy: “Mbaꞌe re tu haꞌe rami ete nepoaẽ ri?” heꞌi ꞌrã ndevy. Haꞌe ramo aipoꞌre ꞌrã: “Mbaꞌemo aendu ramoꞌi vaꞌekue re rima xepoaẽ. Mbaꞌeta haꞌe nunga oiko rã pavẽ opyꞌa py onhemondyipa ꞌrã, pavẽ po ikangypa, pavẽ rei onheꞌẽ py ndaekorãvei ꞌrã okuapy, pavẽ renapyꞌã yy rami rive ꞌrã opyta naꞌimbaraetevei vy. Haꞌe nunga ou ma oiny, ojeupity ꞌrãe, heꞌi Senhor Nhanderuete”, ꞌre ꞌrã. 


text:
— Ava raꞌy, emombeꞌu ju xeayvu. Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor ijayvu: Kyxe oaĩmbeꞌepa haꞌe omboverapa pyre oĩ.


text:
Jojuka aguã oaĩmbeꞌea, haꞌe overa vaꞌe rami ete omboveraa. — Haꞌe rami teĩ Israel kuery aipoeꞌi ꞌrã: “Javyꞌa nho ꞌrã jakuapy! Xeraꞌy po pygua ma yvyra amboae kuery oguereko vaꞌe gui ipoꞌakapave”, heꞌi ꞌrã okuapy. <n>Israel kuery “Xeraꞌy” heꞌia ma nguvixave re ijayvu vy, hexe anho rei ojeroviaa rupi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Nhanderuete ombovai: — Haꞌe vaꞌe kyxe ma omboveraa rei mbaꞌeta oiporua ꞌrãe. Oaĩmbeꞌe haꞌe omboverapaa ma jojukaarã po py amboaxa aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi ndee ava raꞌy, neraxẽ haꞌe nepoaẽ rei ke, mbaꞌeta xevygua kuery rovai ꞌrã oiporua, Israel regua yvatekueve haꞌe javi rovai guive. Haꞌe vaꞌe kuery ma amboaxapa ꞌrã kyxe revegua pe, xevygua kuery haꞌe javi reve. Haꞌe nunga rupi eipete-pete ndeꞌu rupi.


text:
Mbaꞌeta ou ꞌrã pendereko aꞌãarã. Haꞌe gui penderuvixa ipo pygua vaꞌe nhomoingo axy vaꞌekue noĩvei ramo mbaꞌexa ꞌrã tu peiko? — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe gui ndee ava raꞌy, emombeꞌu ke xeayvu, ejepopete-pete guive. Tove kyxe mokoĩgue tajopyxo, mboapykue peve tajojuka, jova-jovaive gui tou jojukaa rupi.


text:
Haꞌe kuery okuraxõ py onhemondyi rei aguã, haꞌe okẽ oẽaty haꞌe javi rupi heta hoꞌa aguã. Ajapo ꞌrã kyxe overa vaꞌe rami hexakã aguã. Mbaꞌeta jojuka aguã ae omboveraa haꞌe oaĩmbeꞌepaa.


text:
Haꞌe gui ndee kyxe, tereo reiporu kuaa katy nembaraetea haꞌe javi reve, haꞌe gui reiporu kuaa eꞌỹa katy ju tereo, reoa katy rei.


text:
— Ndee ava raꞌy, ejapo ke mokoĩ tape raꞌangaa, haꞌe vaꞌe regua peteĩ rupi Babilônia pygua huvixa okyxe reve ou aguã. Mokoĩve ma peteĩꞌi yvy gui ou vaꞌe. Haꞌe gui tetã oẽaty katyꞌi emoĩ avi mokoĩ yvyrapeꞌi tape rexa ukaa.


text:
Embopara imoiny peteĩ tape Amom kuery rekoa Rabá katy kyxe reve oo aguã, haꞌe rã amboae ma Judá haꞌe Jerusalém tetã ikorapa vaꞌe katy oo aguã.


text:
Mbaꞌeta Babilônia pygua huvixa opyta ꞌrã hoꞌamy tape rakãmby py, mokoĩ tape joa katy eꞌỹ oĩa py, nguu ete kuery pe ranhe imbaꞌekuaa aguã. Haꞌe rami vy huꞌy ombovava-vavaa ma ramo peteĩ oekyi ꞌrã, taꞌangaa ngoo gui ogueru vaꞌekue pe oporandu ꞌrã, haꞌe mbaꞌemo pyꞌakue rupi avi ꞌrã imbaꞌekuaa.


text:
Haꞌe gui imbaꞌekuaa rupi oikuaa ꞌrã oiporu kuaa regua re Jerusalém tetã katy ae oo aguã. Haꞌe rami vy oiko katu ꞌrã tetã rokẽ omopẽ aguã, jojuka aguã re ijayvu atã, joe opuꞌãa aguã re ojapukai, okẽ mopẽa py tetã rokẽ re ombota, tetã kora re yvy omboaty vy omovã, haꞌe torre ojapo aguã.


text:
Haꞌe gui judeu kuery hexeve peteĩ rami ikuai aguã re oura vaꞌekue ma haꞌe nunga oendu vy “Apu” heꞌi ꞌrã okuapy. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery reko vaiague re Nhanderuete oikuaa pota ꞌrã omboꞌa ukapa aguã. 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Anhetẽ ae peẽ kuery xemomaꞌenduꞌa pendereko vaia re aikuaa pota aguã, mbaꞌeta pendereko vaia ojekuaa porã, mbaꞌemo pejapoa haꞌe javi py pexa uka pejejavya. Haꞌe rami ete xemomaꞌenduꞌa rire romboꞌapa ꞌrã haꞌe nungakue re.


text:
Haꞌe gui ndee Israel kuery ruvixa opa marã rei ndereko vai ete vaꞌe, ovaẽ ma oiny ndeꞌára opaa py rombopaga aguã.


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu ndevy: Emboi ke neakã regua haꞌe coroa, mbaꞌeta haꞌekue rami veꞌỹ ꞌrã oiko. Mbaꞌeta yvyĩgueveꞌi omboyvatea ꞌrã, haꞌe rã yvatekueve ma omoꞌyvyĩꞌia ꞌrã.


text:
Ivaipa, ivaipa ꞌrã! Aỹ ma xee ambovaipa ꞌrã neretã, haꞌe ramo noĩvei ꞌrã, opena kuaa vaꞌerã ou eꞌỹa ja. Haꞌe vaꞌe pe ma amboaxa ju ꞌrã. 


text:
— Haꞌe gui ndee ava raꞌy, emombeꞌu ke xeayvu. Po rami Senhor Penderuete ijayvu Amom pygua kuery ijayvu reia re. Haꞌe gui aipoꞌre ꞌrã: Kyxe, kyxe hyru gui oekyia ma, omboveraa jojuka aguã, nhomomba haꞌe overa vaꞌe rami hexakã aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe ma ojaya ꞌrã opa marã heko vai vaꞌe kuery ajuꞌy, mbaꞌeta ovaẽ ma hiꞌára opaa py ambopaga aguã, mbaꞌeta peẽ kuery rekorã oexaꞌãa rupi rive omombeꞌu rire, haꞌe kuery ae oexa raꞌuague rupi. 


text:
— Haꞌe gui emoĩ ju ndekyxe hyru py. Mbaꞌeta yvy reikoague py ae ju ꞌrã rombopaga. <n>Apy ma Babilônia pygua huvixa pe ju Nhanderuete ijayvu ombopaga aguã re. 


text:
Haꞌe rami vy ndeꞌáry ambou ꞌrã xepoxya, nderovai rupi aipeju ꞌrã tata rami xepoxya regua, haꞌe gui romboaxa ꞌrã avakue nhomboaxya rupi eꞌỹ nhomoingo axy raxa vaꞌe kuery po py.


text:
Haꞌe ramo reiko ꞌrã mbaꞌemo pirekue oapy pyrã rami. Nderuguy omoẽa ꞌrã ndeyvy re ae. Ndere naꞌimaꞌenduꞌaavei ꞌrã, xee Senhor ae xeayvu rire. 


text:
<n> Jerusalém pygua kuery ojeguarupy ojapo okuapya re ijayvuague</n> Haꞌe gui xevy Senhor oayvu ombou ju vy aipoeꞌi: 


text:
— Haꞌe gui ndee ava raꞌy, ndeayvu ta pa tetã pygua kuery jouguy omoẽague re? Ndeayvu ke haꞌvy ojeguarupy ojapo okuapya haꞌe javi re. <n>“Tetã” heꞌia ma Jerusalém ae (Mateus 23.37; Lucas 13.34). 


text:
Haꞌe gui aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndaꞌevei ete ꞌrã tetã jouguy moẽa ikuaia vaꞌe pe. Mbaꞌeta taꞌangaa pejapo vaꞌekue rupi penhemongyꞌa vy penderovairã ae pejapo pekuapy pepagaa ára pyguarã ovaẽ peve.


text:
Mbaꞌeta jouguy pemoẽa py pendepo ae pemongyꞌapa. Mbaꞌeta taꞌangaa peẽ ae pejapo vaꞌekue rupi penhemongyꞌa vy pejapo pepaga aguã ára ovaẽ aguã rami. Penemaꞌetỹa opa ta ma. Haꞌe nunga rupi ae xee ajapo amboae regua kuery yvy jave rupi ikuai vaꞌe pendejojai rei haꞌe penembojaru rei aguã rami.


text:
Pendea katyꞌi haꞌe mombyry rupi ikuai vaꞌe voi ijayvu vaikue rei ꞌrã okuapy pendere, mbaꞌeta oikuaa pavẽ opa marã rei pendekuaia. 


text:
— Haꞌe gui Israel regua yvatekueve voi, peteĩ-teĩ opoꞌakaa rupi mbaꞌeve ndojapoi ꞌrã jouguy omoẽ eꞌỹ vy.


text:
Haꞌe rami vy penembyte rupi haꞌe kuery nomboetei ꞌrã nguu haꞌe oxy, okorepa rei ꞌrã amboae regua, haꞌe haꞌeveꞌỹa rami ꞌrã oguereko tyreꞌỹ haꞌe imeveꞌỹ vaꞌe kuery.


text:
Penembyte rupi ikuai avi avakue jouguy omoẽ ukaxe vy joe ijayvu rei vaꞌerã. Penembyte rupi ae hoꞌu ꞌrã okuapy xoꞌo taꞌangaa pe omeꞌẽ mbyre yvyty áry rupi, opa marã rei ikuai vy.


text:
Amongue ma ojejavy ꞌrã oirũ raꞌyxy reve, amboae ma omongyꞌapa rei ꞌrã guaꞌy raꞌyxy ae, haꞌe rã amboae ma onheno ꞌrã gueindy nguu rajy reve ae.


text:
Pendekuaia rupi mbaꞌemo omeꞌẽa rã ojopy ꞌrã jouguy omoẽ aguã. Peráta oiporu uka rire oipeꞌa retave ꞌrã okorea rupi. Oirũ kuery ombotavypaa py oipeꞌapa ꞌrã oguereko vaꞌekue. Haꞌe ramia py naꞌimaꞌenduꞌavei okuapy xere — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Aỹ ma pejokore haꞌe jouguy pemoẽa py pendepo kyꞌapa ramo ajepopete ꞌrã xepoxya aexa uka vy. Haꞌe ramo penembaraete ꞌrã ri tyꞌy pendepyꞌa py?


text:
Pendepo imbaraete avi ꞌrã ri tyꞌy rombopaga vy ajua ára pyguarã? Mbaꞌeta xee Senhor xeayvu rire ajapo ꞌrãe.


text:
Haꞌe rami vy romoaĩmba ꞌrã yvy regua kuery ikuaia rupi, haꞌe rogueraa ukapa ꞌrã yvy mboae rupi. Haꞌe rami vy ꞌrãe pendegui aipeꞌa haꞌeveꞌỹa oĩ vaꞌe.


text:
— Ava raꞌy, xevy pe rã Israel kuery ikuai tata rupa py prata oikyꞌaꞌoa rã mbaꞌemo kyꞌakue opyta vaꞌe rami: overa vaꞌe, estanho, ferro haꞌe chumbo kyꞌakue rami rive.


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Mbaꞌemo kyꞌakue peẽ kuery pendekuai ramo aỹ xee romboatypa ꞌrã Jerusalém mbyte py.


text:
Mbaꞌeta prata, overa vaꞌe, ferro, chumbo haꞌe estanho ma omoĩmbaa ꞌrã tata rupa py, oipejua rã tata raku py hykupa aguã. Haꞌe rami ae avi xepoxya rupi rojou vai reve romonoꞌõmba vy haꞌe py roeja ꞌrã romboykupa aguã.


text:
Romonoꞌõague py peẽ kuery áry rupi aipeju ꞌrã xepoxya reve. Haꞌe ramo penderykupa ꞌrã Jerusalém mbyte py.


text:
Tata rupa py prata hykupaa rami avi peẽ kuery penderykupa ꞌrã haꞌe py. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee Senhor ae peẽ kuery áry xepoxya anhoẽague — heꞌi. 


text:
— Ava raꞌy, aipoꞌre haꞌe kuery yvy pe: Ndee yvy, nderejekyꞌaꞌo ukai rire xepoxya aexa ukaa ára ndaꞌokyi ꞌrã ndeꞌáry.


text:
Yvy mbyte rupi profeta kuery jogueroayvu ꞌrã nhonheꞌẽ mombaxe vy, guary okororõ reve guaĩ axĩ re guembia omoatãa rami. Mbaꞌeta oipeꞌapa ꞌrã joperáta haꞌe nhombaꞌe rei-rei. Haꞌe rami vy yvy mbyte rupi omboetave tema imeveꞌỹ vaꞌe kuery.


text:
Haꞌe kuery regua sacerdote kuery voi xeguigua lei rupi ndaꞌikuai, omongyꞌapa ꞌrã guive mbaꞌemo xevygua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe. Haꞌe kuery oikuaa rã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã omboaxa pyre haꞌe omboaxa pyreꞌỹ ma joo ramigua. Ndoikuaai merami haꞌeve vaꞌe haꞌe haꞌeveꞌỹ vaꞌe joo ramigua eꞌỹa. Haꞌe rami vy sábado ára aeja vaꞌekue py oiko vaꞌe gui omboty ꞌrã guexa. Haꞌe rami vy omboetepy eꞌỹ rami aiko haꞌe kuery mbyte.


text:
Haꞌe kuery regua yvatekueve ma aguaraꞌi guaĩ axĩ py guembia omoatãa rami avi omoẽ ꞌrã jouguy, nhonheꞌẽ omombaa rupi ojopy aguã jokoreague rive.


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery regua profeta kuery ma cal py haꞌe nunga haꞌe javi omoxiĩmba rive ꞌrã apu oexa raꞌuague omombeꞌua py. Mbaꞌeta ijapua rupi rive ayvu omombeꞌu vy aipoeꞌi ꞌrã: “ Senhor Nhanderuete ma po rami ijayvu”, heꞌi ꞌrã Senhor ijayvuague rupi eꞌỹ vaꞌeri.


text:
Haꞌe rami vy yvy re ikuai vaꞌe jokorea rupi ikuai, imondaa rupi oguereko axy ꞌrã ojexavai vaꞌe haꞌe iporiaukueꞌi, mbaꞌe reꞌỹ omoingo axy ꞌrã guive amboae guigua kuery.


text:
Haꞌe kuery mbyte xee aeka teĩ peteĩ ri jepe ava xerenonde py tetã kora omoatyrõ nho aguã, haꞌe rami eꞌỹ vy ipaꞌũ py oĩ aguã mbaꞌemo jokoarã, kovaꞌe yvy xee amokanhymba eꞌỹ aguã. Haꞌe rami teĩ ndajoui peteĩve.


text:
Haꞌe nunga rupi ae haꞌe kuery áry anhoẽ xepoxya tata rami, amokanhymba aguã ajou vaia rupi. Haꞌe rami vy haꞌe kuery áry ambou ikuaiague re opaga aguã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Kunhague itavy rei vaꞌe Oolá haꞌe Oolibá hery vaꞌe re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor ombou ju oayvu xevy pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma Egito yvy re ikuaia rupi itavy rei okuapy. Kunhataĩ teri reve itavy rei. Haꞌe rami rã okãmbiripaa, kunhataĩ teri reve okã rupi onhekuavã ukapa.


text:
Tyke ma Oolá hery vaꞌe, haꞌe rã ikypyꞌy ma Oolibá. Haꞌe vaꞌe kuery ma xembaꞌe ae, haꞌe ikuai avi ipiꞌa haꞌe imemby kuery. Haꞌe gui hery reikuaa porãve aguã Oolá ma Samaria, haꞌe rã Oolibá ma Jerusalém. 


text:
— Haꞌe gui Oolá ma xembaꞌe teri reve teĩ itavy rei. Haꞌe rami vy oendu avakue mboae reve itavyxea, haꞌe katyꞌi Assíria pygua kuery ikuai vaꞌe reve.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma hovy porã rei vaꞌe py anho onhemonde vaꞌe, huvixa joe opena vaꞌe kuery, avakue pyau omoaruãmby, kavaju árygua meme.


text:
Haꞌe vaꞌe avakue reve ae kunha vaꞌe itavy, Assíria pygua raꞌy kuery iporãve vaꞌe ramo. Haꞌe kuery haꞌe javi reve itavyxea oendu, haꞌe taꞌangaa oguereko vaꞌe rupi onhemongyꞌa avi.


text:
Haꞌe rami vy ndoejai ae ojeguarupy Egito gui ogueru vaꞌekue, mbaꞌeta kunhataĩ teri reve hexeve onhenoa vy okãmbiripaa rire, hexeve itavy reia py.


text:
Haꞌe nunga rupi Assíria pygua raꞌy kuery po py amboaxa hexeve itavy rei vaꞌe, haꞌe kuery reve itavyxea anho rei oendu ramo.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ombopire reipa okuapy haꞌe oipeꞌapa heravy ipiꞌa kuery haꞌe imemby kuery. Haꞌe rã kunha vaꞌe ma haꞌe kuery ojuka okuapy kyxe py. Haꞌe ramo ixupe “Kunhague pavẽ gui ayvu vaivepy”, ꞌea, ombopagaa rã. 


text:
— Haꞌe gui ikypyꞌy Oolibá ma haꞌe nunga oexapa teĩ guyke gui oenduve itavy reixea. Haꞌe rami vy guyke gui voi itavyve.


text:
Haꞌe rami vy itavyxe haꞌe katyꞌi rupi Assíria pygua raꞌy kuery ikuai vaꞌe reve, mbaꞌeta huvixa joe opena vaꞌe, ao hepyve vaꞌe py onhemonde vaꞌe, kavaju árygua, haꞌe avakue omoaruãmby meme ramo.


text:
Haꞌe gui ojejavyve tema, mbaꞌeta oo mbotya re oexa avakue caldeu kuery oo raꞌangaa pytã vaꞌe py ombopara pyre.


text:
Haꞌe kuery ma ikuꞌakuaa porã haꞌe inhakã regua vaꞌe. Haꞌe javi oexa rã Babilônia pygua raꞌy kuery yvatekueve rami, Caldéia yvy re ituiꞌi vaꞌekue meme.


text:
Haꞌe kuery raꞌangaa oexa vy itavy reixea anho oendu. Haꞌe rami vy Caldéia yvy katy omondouka oayvu reraa.


text:
Haꞌe ramo Babilônia pygua raꞌy kuery oupa kunha vaꞌe reve guarã. Avakue reve hupa onhenoaty py onhemboja vy omongyꞌapa okuapy itavy reia py. Haꞌe ramo kunha vaꞌe ma haꞌe kuery reve onhemongyꞌapa ma vy ojeguarupa. Haꞌe vy oejapa.


text:
Haꞌe vaꞌe ojekuaa uka haꞌe ipire reia rupi oiko rire ma xenheꞌẽ py aendu ndaxeaꞌeveia, tyke re ndaxeaꞌeveiague rami.


text:
Haꞌe rã ikypyꞌy ma heko vaive tema, mbaꞌeta imaꞌenduꞌa Egito yvy re kunhataĩ teri reve itavy rei oikovyague re.


text:
Haꞌe ramia py imaꞌenduꞌa kunhataĩ teri reve haꞌeveꞌỹ vaꞌe rupi anho oikoague re, Egito pygua kuery okãmbiripa jave guare re. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu Oolibá pe: — Aỹ ma xee ajapo ꞌrã avakue ndereve guare nderovai opuꞌãmba aguã rami. Haꞌe kuery re rejeguaru reve rejapa vaꞌekue ri nderovai arupa ju ꞌrã jova-jovai rupi gui.


text:
Haꞌe kuery ma Babilônia pygua raꞌy kuery, haꞌe caldeu kuery Pecode, Soa haꞌe Coa guigua, haꞌe gui haꞌe kuery reve ou avi ꞌrã Assíria pygua raꞌy kuery haꞌe javi, avakue pyau omoaruãmby, huvixa joe opena vaꞌe kuery, yvatekueve haꞌe omboetevepy, kavaju áry ou vaꞌe meme ꞌrã.


text:
Nderovai kuaray apuꞌaꞌia katy gui jogueru ꞌrã karóxa, mbaꞌeyru haꞌe heta vaꞌe reve. Nderovai ꞌrã ikuai jova-jovaive rupi huꞌy jokoa haꞌe imoꞌãa tuvixa vaꞌe, haꞌe gui ngora ratã reve. Haꞌe kuery pe xee rombopaga uka ramo nembopaga ꞌrã okuapy haꞌe kuery ae oikuaa rami vy.


text:
Nderovai aiko ꞌrã ndaꞌevei etea rupi, haꞌe ramo haꞌe kuery voi ndeavyky rei ꞌrã opoxya rupi. Haꞌe vy ojaya ꞌrã nexĩ haꞌe nenambi, haꞌe gui hembyrekue ma ojukapa ꞌrã kyxe py. Haꞌe vy nememby kuery haꞌe ndepiꞌa kuery oipeꞌapa ꞌrã heravy, haꞌe gui hembyrekue ma omokanhymba ꞌrã tata py.


text:
Haꞌe rami py amomba ꞌrã haꞌeveꞌỹ vaꞌe rupi Egito yvy guive reikoague, ndetavy reia rupi. Haꞌe rami rire neremaꞌẽvei ꞌrã Egito pygua kuery re, ijyvy re voi nanemaꞌenduꞌavei ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Aỹ ma xee romboaxa ꞌrã ndereayvuvei vaꞌe kuery po py, haꞌe kuery gui rejeguaru reve reja vaꞌekue.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery nderereko axy ꞌrã opoxya rupi, ndegui oipeꞌapa ꞌrã rembaꞌeapoague repy. Ndeao oipeꞌapa ma vy ndereja ꞌrã ndepire rei reve, ojekuaapa aguã ndetavy reiague, haꞌeveꞌỹ vaꞌe rupi anho reikoague haꞌe renhemongyꞌapa reiague.


text:
Haꞌe rami ete nderereko ꞌrã amboae regua kuery reve ndetavy rei rire, haꞌe kuery taꞌangaa oguereko vaꞌe reve renhemongyꞌapa rei rire guive.


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Reyꞌu ꞌrã nderyke peguare karo tuvixa haꞌe iporuxu vaꞌe gui. Haꞌe vaꞌe py heta oĩ ojojai reipy haꞌe ayvu vaipy anho.


text:
Haꞌe vaꞌe ma nemongaꞌu ꞌrã, nemoingo axy ꞌrã guive. Mbaꞌeta karo nderyke Samaria peguare ma nhomondyi rei haꞌe nhombovaipaarã.


text:
Haꞌe vaꞌe gui ma ndee reyꞌupa ꞌrã. Ikyꞌakue voi reꞌupa ꞌrã, haꞌe nekã rupi reikaraĩmba ꞌrã. Xee ae haꞌe rami xeayvu — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Xegui nderexarai vy xea katy ndekupe rive rerova rire ndere oĩ ꞌrã repaga aguã rejejou porã reiague haꞌe ndetavy reiague re — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌive ju xevy: — Ava raꞌy, aỹ ndeayvu ta pa Oolá haꞌe Oolibá reko vaia re? Eikuaa uka haꞌvy ojeguarupy haꞌe kuery ojapoague.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery itavy rei, ipo kyꞌapa ma guive jouguy omoẽague re. Taꞌangaa oguereko vaꞌe reve avi itavy rei, haꞌe omemby kuery xeraꞌy kueryrã oguereko vaꞌekue ri taꞌangaa kuery pe rive omeꞌẽ tata py omombaa py.


text:
Haꞌe gui ma po ramigua ju ojapo avi xerovai: Haꞌe vaꞌe árave ma voi omongyꞌapa xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, omboyke guive sábado ára pyguarã aeja vaꞌekue.


text:
Mbaꞌeta taꞌangaa pe omemby kuery haꞌe opiꞌa kuery oapy okuapy ma rire haꞌe vaꞌe árave ju xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re ou okuapy omongyꞌa rei aguã. Haꞌe rami ete ojapo okuapy xevygua opy rupi.


text:
Haꞌe gui oĩve teri, mbaꞌeta penoĩ uka avakue mombyry gui. Haꞌe vy haꞌe kuerya katy pemondouka pendeayvu reraa, haꞌe ramo ou okuapy. Haꞌe kuery reve pendetavy rei aguã ma pejau, penderexa rupi pemopytã, haꞌe penhembojegua porã rei.


text:
Haꞌe vy tenda iporãve vaꞌe áry peguapy peiny, peteĩ mesa oguereko katupa pyre yvýry. Haꞌe vaꞌe áry pemoĩ avi heakuã porã vaꞌe haꞌe azeite xevy guarã vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui kunhague yvýry rupi onhendu heta ete ovyꞌa reia rupi ikuai vaꞌe. Avakue ojou vaipy reve tekoa eꞌỹa gui oguerua okaꞌu vaꞌe regua. Haꞌe kuery ma kunhague po re omoĩ okuapy poapy regua, haꞌe gui inhakã re ma akã regua iporãgueve omoĩ.


text:
Haꞌe nunga rupi xee aipoaꞌe ymave guive itavy rei vaꞌe re: “Itavy reia rupi ae ta ri tyꞌy oiko?” haꞌe.


text:
Haꞌe ramo kunha vaꞌe re onhemboja pavẽ, kunha itavy rei vaꞌe reve joguereko vaꞌe rami. Haꞌe rami vy joguereko okuapy Oolá haꞌe Oolibá reve, kunhague itavy rei vaꞌe ae rã.


text:
Haꞌe gui avakue heko porã vaꞌe ma ombopaga ꞌrã kunhague tavy rei haꞌe jojukaa kuery ombopagaa rami. Mbaꞌeta kunhague itavy rei vaꞌe ikuai, haꞌe ipo kyꞌapa jouguy omoẽa py. 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe kunhague rovai ma heta ꞌrã ambou, mbaꞌeta opa marã oguereko vaꞌerã pe amboaxa ꞌrã, mbaꞌemo peꞌapaarã kuery pe guive.


text:
Haꞌe ramo heta ete vaꞌe ojapipa ꞌrã ita py, kyxe py oikyxĩmba ꞌrã guive. Ojukapa ꞌrã imemby kuery haꞌe ipiꞌa kuery, haꞌe oapypa ꞌrã hoo.


text:
 Haꞌe rami vy haꞌe kuery yvy gui amomba ꞌrã haꞌeveꞌỹ vaꞌe rupi anho ikuaiague, kunhague mboae kuery oexa vy onheangu aguã haꞌe vaꞌe kunhague ojejou porã reiague rami eꞌỹ ikuai aguã. Mbaꞌeta pendeꞌáry ou ꞌrã haꞌeveꞌỹ vaꞌe rupi anho peikoague re pepaga aguã, taꞌangaa reve pejejavyague re voi. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Mbaꞌemo re ombojoja vy oja omombeꞌuague</n> Haꞌe gui nove maꞌetỹa haꞌe dez jaxya vaꞌe, dez araa py Senhor ombou oayvu xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, embopara ke kovaꞌe ára rery. Mbaꞌeta kovaꞌe ára ae Babilônia pygua huvixa ou ꞌrã Jerusalém tetã re.


text:
Haꞌe nunga rupi kovaꞌe kuery naxenheꞌẽ rendui vaꞌe rovai emombeꞌu peteĩ ayvu mbaꞌemo re rembojoja vy. Haꞌe vy aipoꞌre haꞌe kuery pe: “Po rami Senhor ijayvu: Pemoĩ oja tata áry, pemoĩ ke aỹ, haꞌe gui pemoĩ avi yy.


text:
Haꞌe vaꞌe py pemoĩ avi xoꞌo raꞌykue. Iporãgueve anho pemoĩ, hiꞌugue haꞌe ijaxiꞌykue. Pemonyẽ ikãgue peiporavo vaꞌekue,


text:
penerymba kuery vexaꞌi gui iporãve vaꞌe regua anho. Haꞌe gui oja guýry rupi pemoĩ reta yxakã. Pemboaku opupu porã aguã rami, oja py ojypa porã aguã ikãgue”, ꞌre. 


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Ndaꞌevei ete ꞌrã kovaꞌe tetã jouguy moẽa kuery ikuaia pe, mbaꞌeta oja ikyꞌapa rei vaꞌe rami opyta, ndojekyꞌaꞌo ukai rire! Penoẽmba ke xoꞌo raꞌykue oja gui, peiporavo eꞌỹ re.


text:
Mbaꞌeta tetã mbyte rupi ikuai jouguy omoẽague re ipo kyꞌa vaꞌe. Itaova áry ae omoẽ, yvy rupi yvy kuꞌikue ojaoꞌi aguã rupi eꞌỹ.


text:
Haꞌe gui xee ma itaova áry rupi ju amoĩ tuguy ojaoꞌipaa eꞌỹ aguã py, opoxya rupi nhombopagaarã ambou aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndaꞌevei ete ꞌrã kovaꞌe tetã jouguy moẽa kuery ikuaia pe! Mbaꞌeta xee voi amoĩ reta ꞌrã yxakã.


text:
Yxakã amoĩ reta ma vy amoendy ꞌrã tata, xoꞌo ambojy haꞌe tykue amoana aguã, ikãgue ikuai vaꞌe okaipa peve.


text:
Haꞌe gui pemoĩ oja tapyĩ áry, hexakãmba peve haku aguã, haꞌe rami vy ikyꞌakue iporã eꞌỹague haꞌe javi oipa aguã.


text:
Mbaꞌeta pendekyꞌaa ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe rupi anho pendekuaia. Haꞌe gui xee roikyꞌaꞌoxe teĩ peẽ ma ndapejekyꞌaꞌo ukaxei. Haꞌe nunga rupi napendekyꞌaꞌoai ꞌrãe, pendevy xepoxya aexa ukapa eꞌỹa ja.


text:
Xee Senhor ae aipoaꞌe: Haꞌe rami ae ꞌrã oiko, xee ajapo ꞌrãe. Ndajevyi ꞌrã haꞌekue py, noromboaxyi ꞌrã, amboae rami ndajapoi ꞌrã guive. Mbaꞌeta rombopaga ꞌrã pendekuaiague haꞌe pejapo vaiague re — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ava raꞌy, maꞌẽ, ndegui aipeꞌa xapyꞌa ta reayvuve vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ ndepyꞌa vai eme, ejaeꞌo eme, neĩ nderexay eme guive.


text:
Nepoaẽ ꞌrã rekyrirĩ reve, erojaeꞌo eme omano vaꞌekue. Haꞌe rami ꞌrãgue py neakã re emoĩ akã regua, ndepy re ma py regua emoĩ, nerendyva voi taꞌipuku eme, haꞌe ipyꞌa vai vaꞌe pegua tembiꞌu oguerua teĩ heꞌu eme — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui koꞌẽgue ajeꞌiveꞌi reve heta vaꞌe kuery pe xeayvu rire kaꞌarukue xeraꞌyxy omano ma. Haꞌe gui koꞌẽ jevy ma Nhanderuete aipoeꞌiague rami aiko. 


text:
Aipoꞌre Israel kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Aỹ ma xee ae ajapo ꞌrã xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe nomboeteavei aguã rami, haꞌe vaꞌe perovyꞌave haꞌe pexaxeve vaꞌe, haꞌe pejou porã ete vaꞌe teĩ. Haꞌe gui penderaꞌy kuery haꞌe penderajy kuery haꞌe py peja vaꞌekue ojukapaa ꞌrã kyxe py.


text:
Haꞌe rire teĩ peẽ voi peiko avi ꞌrã xee aikoa rami. Haꞌe vy penerendyva ndapejai ꞌrã ipuku aguã rami, haꞌe ndapeꞌui ꞌrã tembiꞌu ipyꞌa vai vaꞌe pegua oguerua ramo voi.


text:
Peneakã re pereko ꞌrã akã regua, haꞌe pendepy re oĩ ꞌrã py regua. Napendepyꞌa vai ꞌrã, ndapejaeꞌoi ꞌrã. Haꞌe rami avi pepa ꞌrã peovy pejejavyague re, haꞌe vy peteĩ-teĩ penepoaẽ ꞌrã joa py.


text:
Mbaꞌeta Ezequiel ma nami oiko peikuaa aguã, haꞌe oikoa rami ae avi peẽ kuery voi pendekuai ꞌrã. Haꞌe nunga oiko ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa — heꞌi. 


text:
— Ava raꞌy, rakaꞌeve rã haꞌe kuery gui aipeꞌa ꞌrã ojou porãve haꞌe oguerovyꞌave vaꞌe, oexaxeve haꞌe onheꞌẽ py ogueroporaei vaꞌe. Aipeꞌa avi ꞌrã taꞌy kuery haꞌe tajy kuery.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma ndeayvu nho ꞌrã oo jepe vaꞌekue oĩa py. Ndeayvu ꞌrã, nerekyrirĩvei ꞌrã. Haꞌe rami reiko ꞌrã haꞌe kuery oikuaa aguã. Haꞌe ramo haꞌe kuery oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
Aipoꞌre Amom raꞌy kuery pe: Pendu ke Senhor Nhanderuete ayvu. Po rami ijayvu: Peẽ kuery ma xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe omongyꞌapaa rã “Haꞌevea rami!” peje vaꞌekue, Israel yvy ombovaipaa, haꞌe Judá kuery escravo-rã ogueraapaa ramo.


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ romboaxapa ꞌrã kuaray oua katygua kuery pe. Haꞌe ramo pendeyvy re haꞌe kuery ovaẽmba vy hekoa ꞌrã penembyte py. Haꞌe vy haꞌe kuery hoꞌu ꞌrã okuapy mbaꞌemo pemboaju vaꞌekue, oyꞌu ꞌrã guive kamby penoẽ vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui Rabá tetã ajapo ꞌrã camelo kuery ikuai atyrã, haꞌe Amom kuery rekoague ajapo ꞌrã vexaꞌi kuery korarã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
— Mbaꞌeta po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Peẽ kuery ma Israel yvy re pevyꞌa reia rupi pejepopete-pete haꞌe pendepy pembota-mbota vaꞌekue penenheꞌẽ py mbaꞌemo vai pereko vaꞌe haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe rami rire penderovai xepo aupi vy rojapo ꞌrã amboae regua kuery pendepeꞌapa aguã rami. Yvy regua mbyte gui roipeꞌa vy romokanhymba ꞌrã yvy gui. Romomba ete ꞌrã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Moabe pygua kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Moabe haꞌe Seir pygua kuery aipoeꞌi: “Maꞌẽ, Judá kuery ma yvy regua kuery haꞌe javi rami opyta ikangy vaꞌe”, heꞌi okuapy ramo


text:
aỹ aipeꞌa ꞌrã Moabe yvy jaꞌoa tetã oguerovyꞌave vaꞌe Bete-Jesimote, Baal-Meom haꞌe Quiriataim guive.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã amboaxapa ꞌrã kuaray oua katygua kuery rekoarã, Amom kuery re ajapoague rami avi, haꞌe kuery re naꞌimaꞌenduꞌaavei aguã yvy regua ikuaia rupi.


text:
Haꞌe rami vy ambou ꞌrã Moabe pygua kuery mbopagaarã. Haꞌe ramo haꞌe kuery voi oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Edom pygua kuery rovai ijayvuague</n> Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Edom pygua kuery ma Judá kuery rovai opuꞌãmba vy ipo kyꞌapa vaꞌekue haꞌe kuery re opuꞌãa py.


text:
Haꞌe rami rire Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: Edom pygua kuery rovai voi xepo aupi vy amomba ꞌrã avakue haꞌe hymba kuery, tekoa eꞌỹa ju oĩ aguã. Haꞌe vy Temã tetã guive Dedã peve ojukapaa ꞌrã kyxe py.


text:
Edom pygua kuery ambopaga uka ꞌrã xevygua Israel kuery pe. Haꞌe ramo haꞌe kuery ombopaga ꞌrã Edom kuery xepoxya haꞌe ajou vaia rupi. Haꞌe ramo Edom kuery xekuaa avi ꞌrã ambopaga rã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Filisteu kuery rovai ijayvuague</n> Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Filisteu kuery ma onheꞌẽ py Israel kuery jou vai etea rupi opuꞌã rei okuapy haꞌe kuery re, rakaꞌe rã peve guarã omomba aguã teĩ.


text:
Haꞌe ramo Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: Maꞌẽ, xepo aupi ꞌrã filisteu kuery rovai, queretita kuery amomba, aguã, haꞌe yeꞌẽ yvýry ikuai vaꞌe voi amokanhymba avi aguã.


text:
Opa marã ambopaga ꞌrã xepoxya rupi ajou vai reve. Haꞌe ramo haꞌe kuery ambopaga ma rire oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Tiro pygua kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui onze maꞌetỹa, jaxya ypyꞌia ára py Senhor ombou ju oayvu xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, Jerusalém tetã ombovaipaa rã Tiro pygua huvixa ijayvu: “Haꞌevea rami! Opẽmba ma tetã rokẽ yvy regua oikeaty. Haꞌe vy ojepeꞌa oiny xevy. Haꞌe ramo ajoupa ꞌrã mbaꞌemo, tetã ombovaipaa rire”, heꞌi.


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor Nhanderuete ijayvu po rami: Haꞌe gui Tiro pygua kuery, xee ma penderovai aiko. Haꞌe rami vy ajapo ꞌrã peneretã re heta regua opuꞌã aguã rami, yeꞌẽ rupi yai opuꞌã-puꞌãa rami.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery oitypa ꞌrã Tiro tetã kora, torre ikuai vaꞌe guive. Tetã gui xee aipeꞌa ukapa ꞌrã yvy kuꞌi peve, ita mbeju rive aejapa aguã.


text:
Haꞌe gui yeꞌẽ paꞌũ peĩague opyta ꞌrã pira mboꞌaa mombiru atyrã, haꞌe rami xeayvu ma voi rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. — Opyta ꞌrã yvy regua kuery mbaꞌemo oipeꞌapa aguã rive.


text:
Haꞌe rã peneretarã kuery yeꞌẽ rembe rupi ikuai vaꞌe ma kyxe py meme ꞌrã ojukapaa. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Mbaꞌeta Tiro tetã re ambou ꞌrã Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor, huvixa ikuai vaꞌe ruvixave vaꞌe. Haꞌe ramo kuaray apuꞌaꞌia katy gui ꞌrã ou kavaju reve, karóxa, kavaju árygua kuery haꞌe heta regua reve.


text:
Haꞌe rami peneretarã kuery yeꞌẽ rembe rupi ikuai vaꞌe haꞌe ojukapa ꞌrã kyxe py. Haꞌe gui peneretã rovaiꞌi ojapo ꞌrã torre, haꞌe tetã kora re xondaro kuery omboaty ꞌrã imoiny yvy, huꞌy jokoa tuvixakueve oꞌáry rupi oguereko reve.


text:
Haꞌe gui tetã kora re ombota-mbota ꞌrã yvyra aygue py. Torre ikuai vaꞌe voi oitypa ꞌrã ferro guigua py.


text:
Hymba kuery kavaju ma heta ete vy peneretã py oikepa vy ojaoꞌipa ꞌrã yvy kuꞌi py. Tetã rokẽ rupi kavaju árygua kuery, karóxa kyrĩve haꞌe tuvixakueve oike ramo tetã kora omyĩmba ꞌrã hevovo rei vaꞌe gui rive, tetã kora omopaꞌũague rupi oikepa ramo.


text:
Hymba kavaju opoapẽ py ma ombovaipa rive ꞌrã tetã rape ikuai vaꞌe. Hiꞌárygua kuery ma kyxe py ojukapa ꞌrã peneretarã kuery, haꞌe ita tuvixa vaꞌe pemopuꞌã vaꞌekue oitypa ꞌrã yvy rupi.


text:
Haꞌe gui ogueraapa ꞌrã mbaꞌemo porã pereko vaꞌekue, oipeꞌa ꞌrã mbaꞌemo pevende ꞌrã vaꞌekue, oitypa ꞌrã tetã kora haꞌe oo porãgueve penderekoa vaꞌekue. Haꞌe gui ita, yvyra haꞌe mbaꞌemo kuꞌikue pendea py ikuai vaꞌekue omombopa ꞌrã yeꞌẽ mbyte rupi.


text:
Peneretã aeja ꞌrã ita mbeju rive, pira mboꞌaa mombiru atyrã rive opyta aguã. Ndojapoavei ꞌrã guive, mbaꞌeta xee Senhor ae haꞌe rami xeayvu rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Haꞌe gui po rami Senhor Nhanderuete ijayvu Tiro pygua kuery pe: — Yeꞌẽ rembe rupi ikuai vaꞌe ma peneretã oitypaa rã hyapu rei vaꞌe gui ndoryryipai ꞌrã ri tyꞌy, penepoaẽ reia haꞌe tetã mbyte rupi pendejukapaa rã oendu avi vy?


text:
Haꞌe rami vy yeꞌẽ rembe rupigua huvixa ikuai vaꞌe ma oguejypa ꞌrã guenda openaaty gui, haꞌe ojegui omboipa ꞌrã kamixa puku haꞌe oao ombojeguapa pyre. Pendegui onhemondyipa rei vy oryryipa reve ꞌrã oguapypa yvy py, oryryipa rei anho ꞌrã oiny.


text:
Haꞌe rami vy ijayvu ꞌrã penereronhemboaxya rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã okuapy: “Ndee tetã omboetevepy haꞌe heta ikuaia reiko vaꞌekue, mbaꞌexa tu rekanhy xapyꞌa? Mbaꞌeta yy áry rupi ndea pygua kuery ojeꞌoia rupi pendepoꞌakapa vaꞌekue, haꞌe ndea katyꞌi ikuai vaꞌe kuery remongyjepa rei vaꞌekue!


text:
Haꞌe gui aỹ ma yeꞌẽ paꞌũ pygua kuery haꞌe javi oryryipa ꞌrã reꞌa rã oendu vy, ndaꞌevei ete ꞌrã ikuai nereĩvei ma ramo”, heꞌi okuapy. 


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Xee ma rojapo tetã oejapa pyre, tetã avave rei ndaꞌipoaveia rami, haꞌe gui pendeꞌáry rupi ambou yai, yy reta pendeaoꞌipa aguã.


text:
Ajapo avi ꞌrã peguejypa aguã rami, yvykua py oguejy vaꞌe kuery reve. Haꞌe rami vy ymagua kuery ikuaia py romoingo ꞌrã yvy guyvea py, tekoa eꞌỹa ymavea py pepyta aguã yvykua py oguejy vaꞌekue ikuaia py, penderekoague py ndaꞌikuaiavei aguã. Haꞌe rã temimoingo kuery ikuaia rupi ma ajapo ꞌrã mbaꞌemo porã ete.


text:
Rojapo ꞌrã nhomondyipaarã, mbaꞌeta napeĩvei ma ꞌrã. Penderekaa teĩ napendejouavei ꞌrã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Tiro tetã omboaxy vaipaa rupi ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu xevy ombou ju. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
Mbaꞌeta Tiro ma yeꞌẽ paꞌũ re oĩ, haꞌe tetã mboae yeꞌẽ yvýry rupi ikuai vaꞌe katy haꞌe kuery oo vaꞌekue mbaꞌemo vendea rupi. Aipoꞌre Tiro tetã pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndee Tiro aipoꞌre: “Xee ma kanoã guaxu opa mbaꞌe py iporãve vaꞌe rami aiko”, ꞌre.


text:
Mbaꞌeta anhetẽ yeꞌẽ mbyte rupi peve ndepoꞌaka, haꞌe ndeapoa kuery neporã aguã rami ete ndeapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami vy nderegua pyrõa ma yvyra cipreste Senir gui ogueru pyre gui ojapoa vaꞌekue. Nderegua ajukue ꞌyrã ma Líbano gui oguerua yary. <n>Apy ma Tiro tetã ombojoja kanoã guaxu re ajukue oipyo imoinya rami, mbaꞌeta haꞌe pygua kuery ma yeꞌẽ áry rupi ꞌrã oo mbaꞌemo vendea rupi. 


text:
Ndepykuiarã ma yvyra carvalho Basã gui ogueru pyre gui ojapo. Tendarã ma ojapo marfim gui, yvyra pinho yy paꞌũ Quitim gui ogueru pyre py ombojegua vy.


text:
Ndere ajukue oipyo vaꞌerã ma Egito guigua iperirĩꞌi vaꞌe haꞌe ombojeguapa pyre anho omoĩ, bandeira-rã guive. Ndeaoꞌiarã ma ajukue hovy haꞌe púrpura vaꞌe ogueru yy paꞌũ Elisá gui.


text:
Ndepykui vaꞌerã ma Sidom haꞌe Arvade pygua kuery ojou. Nemboguataarã ma ndee Tiro tetã pygua hiꞌarandukueve ae ojou.


text:
Ndere mbaꞌemo moatyrõarã ma Gebal pygua nhomongeta vaꞌety haꞌe hiꞌarandukueve ojou. Haꞌe gui ndere onhembojapa okuapy kanoã yeꞌẽ rupigua haꞌe imboguataa kuery haꞌe javi, mbaꞌemo rereko vaꞌe omboekoviaxe vy. 


text:
— Haꞌe gui ndevygua xondarorã ma Pérsia, Lídia haꞌe Pute gui ou vaꞌekue, ndevygua ikuai joe opuꞌã vaꞌe meme. Haꞌe kuery ma ombaꞌe huꞌy jokoa haꞌe ngora ratã oupipa imoiny tetã kora haꞌe javi rupi, ndepoꞌakaa oikuaa uka aguã.


text:
Haꞌe gui ndekora áry rupi nerarõa kuery ma ndea pygua ae, Arvade guigua xondaro kuery guive. Haꞌe gui torre ikuai vaꞌe py nerarõa kuery ma Gamade pygua. Haꞌe kuery voi tetã kora rupi oupipa imoiny huꞌy jokoa, nembojegua porãmba aguã. 


text:
— Opa mbaꞌe rerekopa ramo Társis pygua kuery voi mbaꞌemo omboekovia vaꞌekue ndereve. Mbaꞌemo rereko vaꞌe re omboekovia prata, ferro, estanho haꞌe chumbo.


text:
Javã, Tubal haꞌe Meseque tetã pygua kuery voi mbaꞌemo omboekovia vaꞌekue ndereve. Haꞌe kuery ma mbaꞌemo rereko vaꞌe re omboekovia vaꞌekue escravo kuery haꞌe tembiporu overa vaꞌe guigua.


text:
Haꞌe rã Togarma guigua kuery ma mbaꞌemo rereko vaꞌe rekovia omeꞌẽ kavaju, kavaju joe opuꞌãa rupigua haꞌe mburika.


text:
Dedã ramymino kuery voi mbaꞌemo omboekovia vaꞌekue ndereve. Heta ikuai vaꞌekue yeꞌẽ yvýry rupigua mbaꞌemo ndea py ojapo pyre joguaarã. Haꞌe nunga rekovia ogueru elefante raĩgue marfim haꞌe yvyra Ébano guigua.


text:
Síria pygua kuery voi omboekovia vaꞌekue mbaꞌemo ndea py ojapo pyre re. Haꞌe nunga rekovia omeꞌẽ vaꞌekue ita esmeralda, ajukue púrpura haꞌe iperirĩꞌi vaꞌe ombojegua pyre, haꞌe gui ita coral, ita hepykueve guive.


text:
Judá haꞌe Israel yvy regua kuery voi mbaꞌemo ojogua vaꞌekue ndegui. Mbaꞌemo rereko vaꞌe rekovia omeꞌẽ vaꞌekue trigo Minite guigua, tembiꞌu porãgueve, ei, azeite haꞌe yvyra bálsamo.


text:
Damasco pygua kuery voi mbaꞌemo ojogua reta vaꞌekue ndea py ojapo pyre. Opa mbaꞌe porã rereko vaꞌe rekovia omeꞌẽ vaꞌekue Helbom guigua vinho haꞌe Saar guigua vexaꞌi rague.


text:
Dã haꞌe Javã pygua kuery voi Uzal yvy gui ou vy mbaꞌemo rereko vaꞌe rekovia omeꞌẽ vaꞌekue ferro guigua, cássia haꞌe cálamo. Haꞌe ramigua reve ou mbaꞌemo ojogua aguã.


text:
Haꞌe gui Arábia haꞌe Quedar pygua yvatekueve ikuai vaꞌe voi ojogua vaꞌekue mbaꞌemo ndea py ojapo pyre. Haꞌe rami vy ndevy omeꞌẽ vaꞌekue vexaꞌi raꞌy, vexaꞌi haꞌe kavara ava. Haꞌe nunga re ndereve imbaꞌejogua vaꞌekue.


text:
Sabá haꞌe Ramá pygua kuery voi mbaꞌemo ojogua vaꞌekue ndegui. Mbaꞌemo rereko vaꞌe re omboekovia vaꞌekue heakuã porã vaꞌe, ita hepykueve vaꞌe haꞌe ouro.


text:
Ndereve mbaꞌemo re omboekovia avi vaꞌekue Harã, Cane haꞌe Éden pygua kuery, haꞌe gui Seba, Assíria haꞌe Quilmade pygua mbaꞌemo ojogua vaꞌety kuery voi.


text:
Haꞌe kuery ma ndereve omboekovia vaꞌekue ajukue púrpura ombojegua pyre, tapete joo rami eꞌỹ-eꞌỹ pytã vaꞌe, haꞌe ixã oipoka pyre ijy ete vaꞌe.


text:
Haꞌe gui kanoã Társis guigua ma ndea gui mbaꞌemo ogueraa vaꞌekue. Haꞌe ramo opa mbaꞌe rejoupa ramo yeꞌẽ rupigua kuery haꞌe javi oendupa vaꞌekue ndereko.


text:
Haꞌe ramo ndevygua kanoã pykuia kuery ma ndereraa yy jaꞌea áry rupi, teĩ kuaray oua katy gui yvytu ou vaꞌe nemopẽmba ꞌrã yy mbyte py.


text:
Haꞌe ramo opa mbaꞌe rereko vaꞌekue oikepa ꞌrã yy guy py. Hepykueve rereko vaꞌekue, mbaꞌemo rejapo haꞌe revende vaꞌekue, ndevygua yeꞌẽ rupigua kuery, kanoã mboguataa, mbaꞌemo moatyrõaty, mbaꞌemo vendeaty, xondaro kuery, haꞌe kanoã py oguata vaꞌekue haꞌe javi. Ndevaipa ramo yy guy py meme ꞌrã oike.


text:
Haꞌe gui kanoã mboguataa kuery haxẽmba rei rã yy rembe rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi oendu vy oryryipa ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe gui yy rupi ikuai vaꞌekue ma kanoã gui oguejypa vy yvy reia py ju ꞌrã ikuai: kanoã pykuia kuery, imboguata haꞌe yy rupigua haꞌe javi.


text:
Haꞌe rami vy pavẽ ꞌrã ojaeꞌo rei nhendu okuapy ndere. Oakã áry omombo-mombo ꞌrã yvy kuꞌi, haꞌe tanhimbu rupi onhembojere-jere ꞌrã okuapy.


text:
Ndere vy oꞌa onhopĩmba ꞌrã oakã gui. Onheꞌẽ py ndere ndaꞌeveia anho oendu vy onhemonde ꞌrã ajukue vaikue voxa guigua py rive, ojaeꞌo haꞌe ipyꞌa vai reve.


text:
Haꞌe rami vy ojaeꞌo reve nereronhemboaxy ꞌrã okuapy ndaꞌevei etea rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã: “Mavaꞌe kuery tu Tiro pygua kuery rami ikuai, yeꞌẽ mbyte py okyrirĩ aguã katy oguejy vaꞌekue rami? 


text:
Mbaꞌeta mbaꞌemo revende vaꞌerã yeꞌẽ rupi ogueraa jave ma heta regua kuery rejapo oguerekopa aguã rami, mbovy rei eꞌỹ rereko vaꞌe revendea rupi rejapo vaꞌekue yvy regua huvixa kuery ojoupa aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ ma yy mbyte py remopẽmbaa rã mbaꞌemo revende ꞌrã vaꞌekue oikepa ma yy typyvea py, nderevegua kuery haꞌe javi reve”, heꞌi ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe rami yeꞌẽ yvýry rupi ikuai vaꞌe onhemondyipa rei ꞌrã okuapy ndere. Haꞌe kuery regua huvixave kuery voi oryryipa reve ngova re oexa uka ꞌrã ndaꞌevei etea.


text:
Haꞌe kuery regua imbaꞌejogua vaꞌety kuery voi ndejojai rei ꞌrã jogueravy, nhomondyiarã rive repyta rire. Haꞌe vaꞌe rire nanemopuꞌãavei ꞌrã. 


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu Tiro pygua huvixa pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndepyꞌa py renhemboyvate rei, haꞌe vy aipoꞌre: “Xee ma tuuete aiko. Haꞌe rami vy tenda tuuete openaaty py ae aguapy ainy yeꞌẽ jova-jovai rupi oĩ vaꞌe mbyte”, ꞌre vaꞌeri ava rive reiko, tuuete eꞌỹ, xee Nderuete rami ndepyꞌa reikovy vaꞌeri.


text:
Haꞌe rami vy neꞌarandua haꞌe reikuaapaa rupi vy ndepoꞌaka haꞌe rejoupa vaꞌekue ouro haꞌe prata remoĩ porã aguã.


text:
Mbaꞌeta mbaꞌemo vendea rupi reiko kuaa vaꞌe vy rejoupave tema reovy vaꞌekue. Haꞌe rami vy ae renhemboyvate rei ndepyꞌa py. 


text:
maꞌẽ, aỹ ma ndere ambou ꞌrã amboae regua kuery pavẽ gui ijavaeteve vaꞌe. Haꞌe vaꞌe kuery ma okyxe oekyi ꞌrã okuapy neporã haꞌe neꞌarandupa reia rovai. Haꞌe vy ombovaipa ꞌrã ndepoꞌakaa haꞌe javi.


text:
Haꞌe ramo ndejuka ta vaꞌe pe ndaꞌu “Xee ma tuuete”, ꞌre ꞌrã ri tyꞌy? Mbaꞌeta ndejukaarã po py romboaxa ramo ava rive ꞌrã repyta, tuuete eꞌỹ.


text:
Haꞌe rami vy remano ꞌrã xevygua kuery omanoa rami, amboae regua po py, haꞌe rami ae xeayvu rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Teĩgue ju Tiro pygua huvixave omboaxy vaꞌe rami ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou ju xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu ke Tiro pygua huvixave re omboaxy vaꞌe rami. Haꞌe vy aipoꞌre ixupe: “Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndee ma pavẽ gui reiko porãve vaꞌekue, neꞌarandua haꞌe neporãa py.


text:
Nhanderuete pegua yvotyty Éden py ae reiko vaꞌekue. Ita iporãve vaꞌe anho ndejee remoĩ vaꞌekue: sárdio, topázio, diamante, berilo, ônix, jaspe, safira, carbúnculo haꞌe esmeralda. Ndejeguaarã ma ouro gui ojapoa. Nemoingoa ára guive ma voi haꞌe nunga ojapoa ndevy.


text:
Ndee ma anjo ipepo vaꞌe nhoarõarã roiporavo vaꞌekue, haꞌe rami aguã rami ae romoĩ. Haꞌe ramo Nderuete pegua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi reiko vaꞌekue, itaendy ikuaia rupi.


text:
Haꞌe gui ma mbaꞌemo vendea rupi reiko vy ndepyꞌa re remoĩ rejojukaa anho. Haꞌe rami vy rejejavy. Haꞌe rami rã romombo ꞌrã xevygua yvyty gui mombyry, renhemongyꞌapa rire. Itaendy ikuaia mbyte gui romokanhy ꞌrã, anjo ipepo vaꞌe nhoarõarã roiporavo rire teĩ.


text:
Mbaꞌeta neporã vaꞌe vy nekuraxõ py renhemboyvate, haꞌe nerexakãmba vaꞌe vy renhemongyꞌa neꞌarandupaa py. Haꞌe rami rire huvixa kuery ikuai vaꞌe renonde py romombo ꞌrã yvy katy, haꞌe kuery nderexa okuapy aguã.


text:
Opa mbaꞌe py rejejavya py, haꞌe mbaꞌemo vendea rupi rejoguereko axya py remongyꞌapa oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ndea py ikuai vaꞌekue. Haꞌe nunga rupi ndegui ae xee amoẽ tata romomba aguã. Haꞌe rami vy pavẽ oexaa py ajapo yvy re tanhimbu rive repyta aguã rami.


text:
Mbaꞌeta yvy regua nderexaaty kuery onhemondyipa ndegui. Nhomondyipaarã repyta, nerepuꞌãvei ꞌrã guive.” 


text:
Aipoꞌre ꞌrã: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Maꞌẽ, xee aiko peẽ Sidom pygua kuery rovai, haꞌe gui pendekuaia mbyte xemboetea ꞌrã. Haꞌe gui peneretã mbyte py rombopaga, haꞌe ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa aikuaa uka ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Mbaꞌeta peẽ kuery rovai ambou ꞌrã mbaꞌeaxy vaikue tape rupi tuguy onheẽ peve. Kyxe revegua jova-jovai gui ou ramo oipyxo pyre kuery hoꞌa ꞌrã peneretã mbyte rupi. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Haꞌe rã Israel kuery re ma imbojaru reia kuery ijyvýry ikuai vaꞌe regua ndouvei ꞌrã juu ikutuarã, neĩ juu rakuaendy rami. Haꞌe ramo haꞌe kuery voi oikuaa ꞌrã xee ae Senhor Tuuete aikoa. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Xee amonoꞌõmba ju ꞌrã Israel kuery yvy regua ikuaia rupi amoaĩague gui, haꞌe kuery mbyte rupi aikuaa uka ꞌrã guive ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa yvy regua kuery oexaa py. Haꞌe ramo haꞌe kuery ikuai ꞌrã oyvy re ae, xerembiguai Jacó pe ameꞌẽ vaꞌekue py.


text:
Haꞌe py ma ikuai porã ꞌrã, ojapo ꞌrã ngoorã, uva onhotỹ ꞌrã guive. Tá, haꞌe py ikuai porã ꞌrã, mbaꞌeta ijyvýry rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi ambopaga ꞌrã ombojaru reiague re. Haꞌe ramo oikuaa ꞌrã okuapy xee ae Senhor Tuuete aikoa. 


text:
<n> Egito pygua kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui dez maꞌetỹ haꞌe dez jaxya re, doze araa py ju Senhor oayvu ombou xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, emaꞌẽ Egito pygua huvixa Faraó-a katy, hovai ndeayvu aguã, Egito pygua kuery haꞌe javi rovai guive.


text:
Ndeayvu vy aipoꞌre ꞌrã: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Egito pygua huvixa Faraó, xee aiko nderovai. Ndee ma jakare tuvixa ete vaꞌe yy py itui vaꞌe rami reiko, mbaꞌeta aipoꞌre: “Kovaꞌe yy ma xembaꞌe ae, xejeupe guarã ae ajapo”, ꞌre.


text:
Haꞌe rami teĩ neraĩꞌykã re xee amoĩ rã pinda, haꞌe ajapo ꞌrã ndepekue re pira yakã rupigua ojapa aguã rami. Haꞌe rami vy yy reĩa mbyte gui xee roguenoẽ ꞌrã, ndepekue re pira ojapa vaꞌe haꞌe javi reve.


text:
Romombo ꞌrã tekoa eꞌỹ katy, ndee haꞌe pira ndere oja vaꞌe haꞌe javi reve. Haꞌe ramo yvy piru reia py ꞌrã reꞌa. Ndereruavei ꞌrã, nderetekue ndojatyai ꞌrã guive. Haꞌe rami ꞌrãgue py romboaxa ꞌrã mymba kuery yvy regua haꞌe guyra yva regua rembiꞌurã.


text:
Haꞌe ramo Egito pygua kuery oikuaapa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. Ndee ma Israel kuery pe repyta popoka takuaꞌi guigua rive.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery ma opo py takua ojopy vy ojepytaxo ramove ovo rive vy ijaxiꞌy peve oixuꞌupa. Haꞌe rami ae avi ndere haꞌe kuery ojeko rã ndee nemopẽa ramo haꞌe kuery oendu ꞌrã haxy vaꞌe, haꞌe guyepy rupi voi oryryipa ꞌrã okuapy. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Maꞌẽ, ndere ambou ꞌrã kyxe revegua, ndea gui avakue haꞌe mymba kuery mombaarã.


text:
Haꞌe ramo Egito yvy opyta ꞌrã ombovaipa pyre haꞌe tekoa veꞌỹ. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
— Mbaꞌeta ndee aipoꞌre vaꞌekue: “Yakã oĩ vaꞌe xembaꞌe ae, xee ae ajapo vaꞌekue”, ꞌre rire aỹ ma nderovai aiko, ndea py yakã ikuai vaꞌe rovai guive. Haꞌe rami vy ajapo ꞌrã Egito ombovaipa pyre yvy tekoa veꞌỹ opyta aguã rami Migdol guive Sevene peve, haꞌe Etiópia yvy apy peve.


text:
Haꞌe vaꞌe rupi ndoaxavei ꞌrã avakue neĩ mymba kuery ma voi, quarenta maꞌetỹ peve ꞌrã ndaekoavei ꞌrã haꞌe py.


text:
Mbaꞌeta ajapo ꞌrã Egito yvy ivaipa vaꞌe gui ivaipave aguã rami. Haꞌe vaꞌe re tetã ikuai vaꞌe voi tetã ivaipa vaꞌe gui ivaipave ꞌrã opyta, quarenta maꞌetỹ opa peve. Haꞌe rami vy Egito pygua kuery amoaĩmba ꞌrã yvy regua kuery ikuaia rupi, yvy jave rupi ꞌrã araa ukapa. 


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor Nhanderuete ma po rami ijayvu avi: — Quarenta maꞌetỹ opaa py ma Egito pygua kuery arupa ju ꞌrã yvy regua ikuaia rupi amoaĩague gui.


text:
Haꞌe rami vy amoingo porã ju ꞌrã. Patros yvy ojeꞌoiague re ju aru rukapa ꞌrã. Haꞌe py ma peteĩ tetã kyrĩꞌia py ꞌrã ikuai.


text:
Tetã mboae ikuai vaꞌe gui kyrĩꞌive ꞌrã opyta, neĩ amboae regua áryve nonhemboyvatevei ma ꞌrã. Xee amoꞌyvyĩꞌi ma rire ndaꞌipoꞌakavei ꞌrã amboae regua kuery re.


text:
Haꞌe rami rire haꞌe kuery re Israel kuery ndojeroviavei ꞌrã. Haꞌe rami ꞌrãgue py Egito kuery re ojerovia haꞌe onhepytyvõ ukaague re haꞌe kuery imaꞌenduꞌa nhavõ oikuaa ꞌrã ojejavyaague. Haꞌe rami vy oikuaa ꞌrã okuapy xee ae Senhor aikoa — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui sete maꞌetỹ haꞌe jypygua jaxya, jypyꞌia ára py ju Senhor oayvu ombou xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor ma Tiro tetã re oxondaro kuery omondoukaa py ombaꞌeapo vaipa vaꞌekue xevy. Mbaꞌeta peteĩ-teĩ akã rupi ipire rei, haꞌe peteĩ-teĩ kupe rupi haxypa. Haꞌe rami teĩ ixupe ma Tiro gui ndogueraa porãi ombaꞌeapoague repy, neĩ ixondaro kuery pe voi. 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Aỹ ma Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor pe amboaxave ju ꞌrã Egito yvy. Haꞌe ramo haꞌe gui ogueraapa ꞌrã haꞌe pygua kuery, oipeꞌapa ꞌrã imbaꞌe rei-rei vaꞌekue haꞌe javi, oxondaro kuery peguarã.


text:
Tiro tetã re ojeꞌoia py ombaꞌeapoague repyrã amboaxa ꞌrã Egito yvy, xevy pe ojapo rire — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe vaꞌe ára ma ajapo ꞌrã Israel kuery imbaraete ju aguã rami. Ndee voi rojapo avi ꞌrã haꞌe kuery mbyte rupi ndeayvu reikovy aguã rami. Haꞌe ramo haꞌe kuery oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Egito yvy re Babilônia pygua kuery ipoꞌaka aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui xevy Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, emombeꞌu ke xeayvu. Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Haꞌe vaꞌe ára re peẽ kuery penepoaẽ ꞌrã. <n>Apy ma Egito pygua kuery pe ijayvu. 


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára ovaẽ raiꞌi ma. Tá, ovaẽ raiꞌi ma Senhor ára. Araipa ꞌrã haꞌe vaꞌe ára, mbaꞌeta amboae regua kuery ikuai axy aguã ára.


text:
Haꞌe rami vy Egito yvy re ou ꞌrã kyxe revegua. Etiópia rupi voi ikuai axya ete ꞌrã, Egito rupi oipyxo pyre hoꞌapa jave. Mbaꞌeta haꞌe pygua kuery ogueraapaa ꞌrã escravo-rã, omombaa ꞌrã guive imbaraetekueve.


text:
Haꞌe ramo amboae regua kuery Egito reve onhemoirũ vaꞌekue hoꞌapa avi ꞌrã kyxe gui: Etiópia, Pute, Lude, Arábia pygua haꞌe javi, haꞌe Cube pygua kuery voi. 


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Egito yvy pygua pytyvõare kuery hoꞌapa ꞌrã, opoꞌakaa re ojejou porã reiague re omoꞌyvyĩꞌia rã. Migdol tekoa guive Sevene peve ꞌrã hoꞌa kyxe gui — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe ramo yvy mboae ivaipa vaꞌekue mbyte ombovaipa pyre ꞌrã opyta, haꞌe tetã mboae opa vaꞌekue rami avi ꞌrã omombaa tetã.


text:
Haꞌe ramo Egito yvy re tata amboja, haꞌe ipytyvõare kuery amokanhymba ma ramo haꞌe kuery oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma xerenonde rupi ayvu reraa kuery kanoã guaxu py ojeꞌoi ꞌrã Etiópia katy, haꞌe ramo omondyipa ꞌrã onheangu eꞌỹ rei vaꞌekue. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe yvy re voi ou ꞌrã teko vai, Egito pygua kuery ára py rami avi. Haꞌe nunga ou ae ma oiny — heꞌi. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor pe xee amomba uka ꞌrã Egito pygua kuery onhemboyvate reia.


text:
Haꞌe rami vy hexevegua kuery reve amondoukapa ꞌrã Egito yvy mombaarã, mbaꞌeta pavẽ regua gui ijavaeteve vaꞌe. Haꞌe ramo okyxe oekyi ꞌrã okuapy Egito yvy re, haꞌe yvy jave rupi omonyẽmba ꞌrã ojukapa vaꞌekue.


text:
Xee amboypa ꞌrã yakã ikuai vaꞌe, ijyvy voi amboaxapa ꞌrã heko vai vaꞌe kuery po py. Amboae kuery pe ambovaipa ukapa ꞌrã yvy, hexe ikuai vaꞌe haꞌe javi guive. Xee Senhor ae ma haꞌe rami xeayvu vaꞌe. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Amokanhymba avi ꞌrã haꞌe kuery ruete kuery raꞌangaa, taꞌangaa Mênfis py ikuai vaꞌekue voi amomba ꞌrã. Egito yvy re yvatekueve ndaꞌikuaivei ꞌrã. Ijyvy jave rupi ambou ꞌrã ndaekorãveia.


text:
Egito yvy jave rupi amboja ꞌrã tata. Haꞌe ramo Sim py oendua ꞌrã ojexavai etea, Nô py okanhymbaa ꞌrã, haꞌe ara py teĩ Mênfis rovaigua kuery ojekuaapa ꞌrã.


text:
Kunumigue Áven haꞌe Pi-Besete pygua hoꞌapa ꞌrã kyxe gui. Haꞌe vaꞌe tetã gui ma ogueraapaa ꞌrã escravo-rã.


text:
Tafnes py ma ára pytũmba ꞌrã, mbaꞌeta haꞌe py amopẽmba ꞌrã Egito pygua poꞌakaa, amomba avi ꞌrã opoꞌakaa re onhemboyvate reia. Peteĩ arai ojaoꞌipa ꞌrã, haꞌe rã tajy kuery ma escravo-rã meme ꞌrã ogueraapaa.


text:
Haꞌe rami ꞌrã anhombopaga Egito yvy rupi. Haꞌe ramo haꞌe kuery oikuaapa ꞌrã xee ae Senhor aikoa — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui onze maꞌetỹa, jypygua jaxya re, sete araa py ju pe Senhor ombou oayvu xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, xee amopẽ ma Egito pygua huvixa Faraó jyva. Haꞌe rami teĩ ndojokuaai, noipoanoai, neĩ nombojeꞌaa jevyi, haꞌe rami eꞌỹ rã imbaraete ma vy kyxe oiporu ju aguã. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Maꞌẽ, xee aiko Egito pygua huvixa Faraó rovai. Haꞌe rami vy ijyva rovai imbaraeteveague ju ꞌrã amopẽ, hovai amopẽ ma voiague rami. Haꞌe rami vy ajapo ꞌrã ipo gui kyxe hoꞌa aguã rami.


text:
Haꞌe rã Babilônia pygua huvixa jyva ma amombaraete ꞌrã, haꞌe ipo py amoĩ ꞌrã xekyxe. Haꞌe rã Faraó jyva ma amopẽ ꞌrã. Haꞌe ramo Babilônia pygua renonde ipoaẽ rei ꞌrã oipyxo pyre rami.


text:
Aupi ꞌrã Babilônia pygua huvixa jyva, haꞌe rã Faraó jyva ma hoꞌa rive ꞌrã. Haꞌe gui Babilônia pygua huvixa po py xekyxe amoĩ vaꞌekue Egito yvy rupi oiporu ramo oikuaapa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Mbaꞌeta Egito pygua kuery amoaĩmba ꞌrã yvy regua ikuaia rupi, araa ukapa ꞌrã yvy jave rupi. Haꞌe ramo oikuaa pavẽ ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Egito yvy re mbaꞌemo oiko aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui onze maꞌetỹa, mboapy jaxya re, ijypyꞌia ára py ju Senhor ombou oayvu xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, aipoꞌre Egito pygua huvixa Faraó haꞌe ixupegua kuery haꞌe javi pe: Mavaꞌe regua tu ndee rami ipoꞌakapa vaꞌe?


text:
Eikuaa pota haꞌvy Assíria yvy re oiko vaꞌekue re. Haꞌe kuery ma peteĩ yary Líbano py hiꞌaĩ vaꞌe rami ikuai vaꞌekue, mbaꞌeta hakã porã vaꞌe vy kaꞌaguy rupi kuarayꞌã porã vaꞌekue. Yvateve vaꞌe hiꞌaĩ, hovapy ma yvyra rovapy rogue áryve rupi ovaẽ vaꞌekue.


text:
Yvy guy katy gui yvu oĩ vaꞌe omoakỹ vy ojapo vaꞌekue yvate aguã rami. Ojapo avi ijyvypya gui yy omboxyry opa rupi, yvyra yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi omoakỹ aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi ae onhemboyvate vaꞌekue yvyra yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi áryve, hakã retave haꞌe ipukuve ovy guive, heta yy omoakỹ vy ombotuvixa ramo.


text:
Hakãꞌi ikuai vaꞌe rupi guyra ojeaity apo vaꞌekue, hakã guy rupi haꞌe javi mymba taꞌyꞌi okuapy, haꞌe ikuarayꞌã py ma yvy regua ipoꞌakakueve oguapypa okuapy vaꞌekue.


text:
Yary Nhanderuete pegua yvotyty rupi ikuai vaꞌe gui iporãve vaꞌekue. Yvyra cipreste voi haꞌe vaꞌe rami eꞌỹ hakã vaꞌekue, yvyra plátano voi haꞌe vaꞌe rami ndaokyi vaꞌe. Mbaꞌeta iporãa rami peteĩve yvyra Nhanderuete pegua yvotyty py hiꞌaĩ vaꞌe ndoikoi vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami ajapo vaꞌekue hakã reta vy iporã rei aguã rami. Yvyra Éden py Nhanderuete pegua yvotyty rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi ojou porãmba rei okuapy vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Senhor Nhanderuete ijayvuve ju: — Haꞌe vaꞌe yvyra yvateve tema ovy yvyra hovana vaꞌe áryve ramo okuraxõ py onhemboyvate rei.


text:
Haꞌe ramo xee amboaxa ꞌrã yvy regua ipoꞌakakueve po py, haꞌe kuery omoingo axy aguã heko vaia re. Haꞌe rami vy aipeꞌa ꞌrã oka katy.


text:
Haꞌe ramo amboae regua kuery pavẽ gui ijavaeteve vaꞌe ou vy oakeꞌo ꞌrã, oeja rive ꞌrã guive. Haꞌe ramo hakãgue hoꞌapa yvyty haꞌe yvyugua haꞌe javi rupi. Hoky voi omopẽmbaa ꞌrã yvy jave rupi yakã ikuai vaꞌe yvýry. Ikuarayꞌã py yvy regua ikuai vaꞌekue haꞌe javi ojepeꞌapa ꞌrã ojeꞌoivy.


text:
Hapytakue re ma haꞌe javi regua guyra ꞌrã ikuai, haꞌe rã hakãgue guy rupi ma haꞌe javi regua vixo ojeaity apo ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe rami yvate etea rami amboae yvyra yy rembe rupi ikuai vaꞌe onhemboyvate eꞌỹ aguã, amboae yvyra ikuai vaꞌe gui yvate veꞌỹ aguã, neĩ yy reta oĩa py yvateve hiꞌaĩ vaꞌe voi ojee ojerovia rei eꞌỹ aguã. Mbaꞌeta ojejou porã reia haꞌe javi ma okanhy aguã rami omboaxaa. Haꞌe ramo hoꞌapa ꞌrã yvykua vaikue py, avakue raꞌy kuery yvykua py omboguejy pyre mbyte py opyta aguã. 


text:
Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Haꞌe vaꞌe yvyra okanhy jave xee ajapo yvy jave re ipyꞌa vaia aguã rami. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe káuxa yvy guýry yvu ikuai vaꞌe ajaoꞌipa vy ajokopa yy oxyry vaꞌekue, yy heta veꞌỹ aguã. Ikáuxa ma Líbano yvy haꞌe javi rupi ajaoꞌipa ajukue huũ rei vaꞌe py, haꞌe ramo yvy re yvyra ikuai vaꞌe ipirupa.


text:
Haꞌe vaꞌe yvyra hoꞌa rã hevovo reia gui ajapo yvy regua haꞌe javi oendu vy okyjepa aguã, yvykua vaikue py omanogue mbyte amboguejy ramo. Haꞌe ramo yvyra hoꞌa vaꞌekue ovyꞌapa ju ꞌrã okuapy yvy guýry rupi ikuaia py, Éden pyguare, Líbano yvy regua iporãve vaꞌekue, haꞌe yy etaa rupi ikuai vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Haꞌe gui ma amboae regua kuery ipytyvõare haꞌe ikuarayꞌã py oguapy okuapy vaꞌekue voi oopa ꞌrã hexeve yvykua vaikue py kyxe py ojuka pyre reve opyta aguã. 


text:
— Haꞌe gui Faraó, ndee voi yvyra Éden py ikuai vaꞌe haꞌe javi gui neporãve haꞌe ndeyvateve vaꞌe. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery reve reguejy avi ꞌrã yvy guy katy. Haꞌe rami vy repyta ꞌrã opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue mbyte, kyxe py ojuka pyre kuery reve guive. Haꞌe rami vy Faraó haꞌe iporãague haꞌe javi okanhymba ꞌrã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Egito pygua huvixa Faraó omboaxy vaꞌe rami ijayvuague</n> Haꞌe gui doze maꞌetỹa, doze jaxya re ijypyꞌia ára py ju Senhor oayvu ombou. Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: 


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu ke Egito pygua huvixa Faraó pe omboaxy vaꞌe rami. Haꞌe vy aipoꞌre ꞌrã ixupe: Ndevy ma “Guary raꞌy yvy regua mondoroa”, ꞌea vaꞌeri peteĩ jakare yakã oĩa py opyrõmba reve yy omongyꞌapa rei vaꞌe rami rive reiko. 


text:
Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Ndeꞌáry amombo ꞌrã xekya yvy regua kuery mbyte, haꞌe ramo haꞌe kuery nemoatã ꞌrã heravy xekya py.


text:
Haꞌe rami vy xee roeja ꞌrã imoiny yvy py, romombo ꞌrã nhuũ reia py. Haꞌe vy ndeꞌáry ambou ꞌrã opa marãgua guyra, mymba yvy regua voi okaru ꞌrã okuapy nderoꞌo re.


text:
Xee rojuka ma vy ajaoꞌipa ꞌrã yva, jaxy-tata ikuai vaꞌe voi amopytũmba ꞌrã. Kuaray ma amoꞌãmba ꞌrã arai py, jaxy voi naexakãvei ꞌrã.


text:
Ndekáuxa ajapo ꞌrã yva re hexakã vaꞌekue pytũmba aguã rami, haꞌe nderekoague rupi ambou ꞌrã pytũ reia — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ajapo ꞌrã yvy regua heta rei ipyꞌa vai aguã rami, mbaꞌeta pavẽ regua oendu ꞌrã rekanhymba maa omombeꞌua rã, yvy reikuaa eꞌỹague rupi voi.


text:
Ndereko heta regua oendu vy onhemondyipa rei ꞌrã, huvixa kuery voi nderovai xekyxe aekyi rã oexa vy oryryipa ꞌrã. Ndee reꞌa ramo peteĩ-teĩ oryry-ryryipa ꞌrã, guekove oguerojeayvu vy. 


text:
Ndevygua kuery heta vaꞌekue teĩ ajapo ꞌrã ipyꞌa guaxukueve pavẽ regua gui ijavaeteve vaꞌe oitypa aguã rami okyxe py. Haꞌe ramo haꞌe kuery omomba ꞌrã Egito yvy re onhemboyvate vaꞌe ikuai vaꞌe, mbaꞌemo porã oĩ vaꞌekue haꞌe javi guive.


text:
Nerymba kuery ma amokanhymba ꞌrã yy heta ikuai vaꞌe rupi. Haꞌe gui avakue neĩ mymba ma voi nomongyꞌavei ꞌrã yy.


text:
Haꞌe rami vy yy haꞌe py ikuai vaꞌe ajapo ꞌrã itui porã ju aguã rami. Yakã ikuai vaꞌe ma ajapo ꞌrã azeite rami oxyry porã aguã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Mbaꞌeta ambovaipa uka ꞌrã Egito yvy, opa mbaꞌe ikuai vaꞌekue noĩvei aguã rami. Ajuka ukapa ꞌrã haꞌe py ikuai vaꞌekue. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Haꞌe rami yvy regua kuery ijayvu ꞌrã Egito yvy haꞌe mbaꞌemo porã oĩ vaꞌekue haꞌe javi ogueronhemboaxya rupi — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Egito pygua kuery amboae regua reve manoa py ikuai aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui doze maꞌetỹa haꞌe jypygua jaxya re, quinze araa py ju Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi xevy: 


text:
— Ava raꞌy, ejaeꞌo ke Egito yvy re heta ikuai vaꞌekue re, mbaꞌeta haꞌe kuery oguejypa ꞌrã yvy guyve katy, amboae regua kuery omboeteve pyre yvykua katy oguejy vaꞌe kuery reve.


text:
Peẽ ndaꞌu amboae gui peneporãve ri tyꞌy? Peguejy ke haꞌvy, haꞌe penheno pejupy opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue reve.


text:
Mbaꞌeta peẽ kuery voi peꞌa ꞌrã kyxe py ojuka pyre mbyte. Kyxe omboaxaa ma penderovaigua pe: “Pembovaipa ꞌrã Egito yvy, haꞌe py ikuai vaꞌekue haꞌe javive reve”, ꞌea ixupe.


text:
Haꞌe ramo ipyꞌa guaxukueve regua ipoꞌakave vaꞌekue haꞌe ipytyvõare kuery reve ma pendevy ojapukai ꞌrã okuapy manoa py ikuaia gui. Haꞌe py opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue oguejy vy onhonomba inony kyxe py ojukapa pyre. 


text:
— Haꞌe py ma itui Assíria pygua huvixa ojeupegua kuery haꞌe javi reve. Ijyvýry rupi ikuai kyxe py ojukaa rã onhono porãmba pyre, kyxe py hoꞌapa vaꞌekue meme.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery rupa ma yvykuapy rupi ikuai, haꞌe onhono porãague yvýry ikuai haꞌe pyguare kuery haꞌe javi. Kyxe py oipyxo vy ojuka pyre meme, okuave teri jave joyvy rupi nhomongyjepa rei vaꞌekue ri. 


text:
— Haꞌe py oĩ avi Elão pygua ojeupegua kuery haꞌe javi reve, onhono porã mbyre yvýry rupi. Haꞌe kuery ma kyxe py oipyxo vy ojuka pyre meme. Haꞌe rami vy opire nomboi ukai vaꞌekue oguejypa yvykua py. Okuave teri jave joyvy rupi nhomongyjepa rei vaꞌekue ri oxĩmba reve opytapa yvykua py oguejy vaꞌekue mbyte.


text:
Ojuka pyre kuery mbyte rupi ma ojapoa huparã, ojeupegua kuery haꞌe javi mbyte. Haꞌe kuery rupa ma ijyvýry rupi ikuai. Opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue meme, kyxe py ojukapa pyre. Okuave teri jave joyvy rupi nhomongyjepa rei vaꞌekue ri oxĩmba reve opytapa yvykua py oguejy vaꞌekue mbyte, ojuka pyre mbyte rupi onhono porãa. 


text:
— Haꞌe gui haꞌe py ma ikuai Meseque haꞌe Tubal pygua ojeupegua kuery haꞌe javi reve. Haꞌe kuery rupa ma ijyvýry rupi ikuai. Opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue meme, kyxe py ojukapa pyre, okuave teri jave joyvy rupi nhomongyjepa rei vaꞌekue ri.


text:
Haꞌe kuery ma ymave rupigua ipyꞌa guaxukueve mbyte rupi eꞌỹ ikuai, opire nomboi ukai vaꞌekue yvykua py oguejy vaꞌekue guembiporu joe opuꞌãa py oiporu vaꞌekue inhakã guýry omoĩa reve-reve ikuaia rupi eꞌỹ. Mbaꞌeta haꞌe kuery reko vaiague re opaga aguã ma inhakã re ae opyta. Okuave teri jave joyvy rupi ipyꞌa guaxukueve voi nomboekorãvei vaꞌekue ri.


text:
Haꞌe gui peẽ Egito pygua kuery voi penemopẽmbaa avi ꞌrã opire omboi uka eꞌỹ vaꞌe kuery mbyte py, penenhono porãa ꞌrã guive kyxe py ojuka pyre kuery mboae reve. 


text:
— Haꞌe py ma Edom pygua huvixa kuery haꞌe yvatekueve haꞌe javi ikuai. Haꞌe kuery ipoꞌakapa vaꞌekue ri omboguejypaa kyxe py ojuka pyre-pyre reve. Haꞌe ramo opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue reve onhonoa yvykua py omboguejy pyre haꞌe javi reve. 


text:
— Haꞌe py ikuai avi kuaray apuꞌaꞌia katygua yvatekueve. Haꞌe kuery ma Sidom pygua kuery oipyxo pyre reve omboguejya avi, oxĩmba reve ikuai, opoꞌakaa py nanhomboekorãvei vaꞌekue ri. Haꞌe py opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue reve ikuai, kyxe py ojuka pyre kuery oxĩmba rei reve yvykua py omboguejypaa vaꞌekue mbyte. 


text:
— Faraó ma haꞌe kuery haꞌe javi oexa vy ovyꞌapa ꞌrã ojeupegua kuery reve. Tá, Faraó haꞌe ixondaro kuery haꞌe javi ꞌrã ovyꞌa, kyxe py ojukaa avi vaꞌekue mbyte onhono porãa ramo — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Mbaꞌeta Faraó haꞌe ixondaro kuery haꞌe javi ma nhomondyipaarã amoĩ vaꞌekue okuave vaꞌe kuery yvy re. Vaꞌekue ri haꞌe voi onhono porãa ꞌrã opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue kyxe py ojuka pyre mbyte py — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Tetã rarõa oikuaa pota porã aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou ju xevy. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu ke neretarã kuery pe. Haꞌe vy aipoꞌre haꞌe kuery pe: Peteĩ yvy re kyxe revegua ambou ramo haꞌe pygua kuery oiporavo ꞌrã peteĩ ava haꞌe pygua ae, haꞌe vy omoĩ ꞌrã guetã rarõarã.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ma yvy re kyxe revegua ou rã oexa vy mimby guaxu omonheꞌẽ ꞌrã guetarã kuery omonheangu aguã.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei mimby guaxu nheꞌẽ amongue oendu teĩ nonheangui rei ramo kyxe revegua ou vy ojuka ꞌrã. Haꞌe rami rã hexe ae ꞌrã oĩ huguy omoẽague re opaga aguã,


text:
mbaꞌeta mimby guaxu nheꞌẽ oendu teĩ nonheangui rire. Hexe ae ꞌrã oĩ huguy omoẽague re opaga aguã. Haꞌe rã mimby nheꞌẽ oendu vy onheangu vaꞌe ma ogueraa jepe ꞌrã guekove.


text:
Haꞌe rami teĩ xapyꞌa rei tetã rarõarã omoĩ mbyre ma kyxe revegua ou rã oexa teĩ mimby guaxu nomonheꞌẽi tetã pygua kuery omonheangu aguã. Haꞌe gui kyxe revegua ou vy oipeꞌapa ꞌrã tetã pygua rekove. Xapyꞌa rei ojuka pyre heko vaia reve ꞌrã ojukaa teĩ huguy omoẽague re ambopaga ꞌrã tetã rarõa. 


text:
— Haꞌe gui ma ndee ava raꞌy, xee romoĩ Israel kuery rarõarã, ayvu xejuru guigua ndee rendu vy haꞌe kuery pe ju remombeꞌu aguã.


text:
Xapyꞌa rei heko vai vaꞌe kuery pe aipoaꞌe ꞌrã: “Ndee ndereko vai vaꞌe, anhetẽ ete remano ꞌrã”, haꞌe teĩ ndee haꞌe kuery pe nandeayvui ꞌrã ikuaiaty gui ojepeꞌa aguã re. Haꞌe rami rã haꞌe kuery omano ꞌrã gueko vaiague py teĩ huguy onheẽague re ndee ꞌrã rombopaga.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei heko vai vaꞌe kuery pe ndeayvu ikuaiaty gui ojepeꞌa aguã re, vaꞌeri haꞌe kuery ndojeko rerovai vy ma omano ꞌrã gueko vaia py ae. Haꞌe rã ndee ma reo jepe ꞌrã. 


text:
— Haꞌe gui ndee ava raꞌy, ndeayvu ke Israel kuery pe. Haꞌe vy aipoꞌre ꞌrã: Peẽ kuery aipopeje: “Nhandeapua haꞌe jajejavya nhandere oĩ vaꞌe káuxa ae japa javy. Mbaꞌexa ꞌrã tu haꞌvy jaikove?” peje.


text:
Aipoꞌre haꞌe kuery pe: Anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: “Xee ndavyꞌai heko vai vaꞌe kuery omano rã, haꞌe rã gueko vaiaty gui ojeko rerova vy oikove ju ramo anho. Haꞌe nunga rupi Israel kuery, pejeko rerova, pejeko rerova ke pendeko vaia gui. Mbaꞌerã tu pemano rive?” haꞌe. 


text:
— Haꞌe nunga rupi ava raꞌy, aipoꞌre ꞌrã neretarã kuery pe: Xapyꞌa rei heko porã vaꞌekue heko vai ri ramo ymave rupi teko porã rupi oikoague ndogueraa jepei ꞌrã. Haꞌe rami ae avi heko vai vaꞌekue ojeko rerova ri ramo ymave rupi teko vai rupi oikoague ma nomokanhyi ꞌrã. Haꞌe rami ae avi heko pora vaꞌekue ri ojejavya ára py heko porãague rive ndojapoi ꞌrã oikove aguã rami.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei heko porã vaꞌe pe “Anhetẽ ete reikove riae ꞌrã” haꞌe teĩ haꞌe vaꞌe ma gueko porãa re rive ojeroviaa rupi ojejavy ramo xee naxemaꞌenduꞌavei ꞌrã teko porã rupi oikoague re. Haꞌe rami ꞌrãgue py omano ꞌrã gueko vaia py ae.


text:
Haꞌe rami ae avi xapyꞌa rei heko vai vaꞌe pe “Anhetẽ remano ꞌrã” haꞌe teĩ ojejavyaty gui ojeko rerova vy haꞌevea rami haꞌe teko porã rupi anho ju ꞌrã oiko.


text:
Haꞌe rami vy haꞌe vaꞌe heko vai vaꞌekue omboekovia ju ꞌrã mbaꞌemo oiporu uka vaꞌekue, opaga ꞌrã ju mbaꞌemo re imondaague repy, haꞌe ayvu tekove meꞌẽa rupi oiko, heko vaiague rupi ꞌrãgue py. Haꞌe rami ri vy oikove ꞌrã, nomanovei ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta heko vaiague re naxemaꞌenduꞌavei ꞌrã hovai. Haꞌevea rami haꞌe teko porã rupi ju oiko vy oikove ꞌrã. 


text:
— Haꞌe rami teĩ neretarã kuery aipoeꞌi: “ Senhor ma haꞌeveꞌỹa rami nhanderereko”, heꞌi vaꞌeri haꞌe kuery ae haꞌeveꞌỹa rami ikuai vaꞌe.


text:
Mbaꞌeta heko porã vaꞌekue ma xapyꞌa rei teko porã gui ojepeꞌa vy teko vai rupi ju oiko vy ma omano ꞌrã gueko vaia káuxa rive.


text:
Haꞌe rã heko vai vaꞌekue ma heko vaiaty gui ojeko rerova vy haꞌevea rami haꞌe teko porã rupi ju oiko vy ma oikove ꞌrã.


text:
Haꞌe ramive ma peẽ kuery aipopeje: “ Senhor ma haꞌeveꞌỹa rami nhanderereko”, peje. Haꞌe nunga rupi peẽ Israel kuery, xee aikuaa pota ꞌrã peteĩ-teĩ peikoa re. 


text:
<n> Israel kuery ojee rive ojeroviaa re ijayvuague</n> Haꞌe gui doze maꞌetỹ re ma escravo-rã nhandereraa ague py nhandekuai jave, dez jaxya haꞌe cinco araa py ma peteĩ ava ou xea py Jerusalém gui onha vaꞌekue. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tetã oipeꞌaa ma — heꞌi.


text:
Neꞌexa, haꞌe vaꞌe kaꞌaru ma xere Senhor po oĩ vaꞌekue, onha vaꞌekue ovaẽ eꞌỹ mbove. Haꞌe rami vy koꞌẽgue ju haꞌe vaꞌe ava xea py ou eꞌỹ mboveꞌi xejuru oipeꞌa ju. Haꞌe ramo xeayvuve ju, nakyrirĩvei. 


text:
— Ava raꞌy, Israel kuery regua tetã ombovaipa pyre rupi ikuai vaꞌe ijayvu vy aipoeꞌi okuapy: “Abraão ma haꞌe aeꞌi oiko vaꞌeri ipo py omboaxaa rakaꞌe kovaꞌe yvy. Neꞌexa, nhande kuery katuve ma nhandereta ete ramo kovaꞌe yvy omeꞌẽa ae nhandekuai aguã”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami teĩ aipoꞌre haꞌe kuery pe: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Peẽ kuery ma xoꞌo haꞌe huguy revegua peꞌu, haꞌe tuuete raꞌangaa pereko vaꞌe re pemaꞌẽ, jouguy pemoẽ pekuapy guive. Haꞌe nunga rupi peẽ kuery ndaꞌu penderekoa ꞌrã teve yvy re?


text:
Peẽ kuery ma pendekyxe re rive pejeroviave vaꞌe, ojeguarupy pejapo, peneirũ kuery raꞌyxy reve guive pejejavy. Haꞌe nunga rupi ndaꞌu yvy re penderekoa ꞌrã teve? 


text:
— Aipoꞌre haꞌe kuery pe: Anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Tetã ombovaipa pyre ikuai vaꞌe ojukaa ꞌrã kyxe py, haꞌe rã tetã rovai rupi ikuai vaꞌe ma amboaxa ꞌrã mymba nharõ omondoropa haꞌe hoꞌupa aguã. Haꞌe gui onhemiaty haꞌe itakua rupi onhemi vaꞌe ma mbaꞌeaxy gui ꞌrã omano.


text:
Mbaꞌeta pendeyvy xee ambovaipa uka ꞌrã tekoa veꞌỹ opyta aguã, haꞌe ramo pendepoꞌakaa pejou porã ꞌrãgue py penemoꞌyvyĩꞌia ꞌrã. Israel regua yvyty ikuai vaꞌe rupi voi jipoavei ꞌrã avave rei, haꞌe rupi ndoaxaavei ꞌrã guive.


text:
Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa, pendeyvy tekoa veꞌỹ opyta aguã xee ambovaipa uka ramo, ojeguarupy pejapoa rupi pendekuaia re. 


text:
— Haꞌe gui ndee ava raꞌy, tetã kora haꞌe ngoo rokẽ rupi neretarã kuery ijayvu okuapy ndere. Joupe-upe ꞌrã ijayvu peteĩ-teĩ guyvy haꞌe guykeꞌy kuery reve. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã: “Ajerure pẽvy, peju ke, jaa nhaendu aguã Senhor ayvu omombeꞌua rã”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami vy haꞌekue rami ae ꞌrã ou ndea py, haꞌe nerenonde rupi oguapypa ꞌrã okuapy xevygua kuery rami. Haꞌe vy ndeayvua oendu ꞌrã teĩ ndaꞌikuaixei haꞌekue rami. Ojuru py porayvu vaꞌe rami ijayvu, haꞌe rã opyꞌa py ma jokorepaa rupi anho ikuai.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery pe rã ndee mborayvu rupi oporai vaꞌe rami reiko, amongue oporai porã haꞌe imbaꞌepu kuaa vaꞌe rami rive. Mbaꞌeta ndeayvua oenduxe vai merami teĩ ndaꞌikuaixei haꞌekue rami.


text:
Haꞌe nunga haꞌe javi oiko, ojeupitypa ramo haꞌe kuery oikuaa ꞌrã haꞌe kuery mbyte rupi profeta oiko raꞌeague. 


text:
<n> Israel kuery re nopena porãi vaꞌe kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi xevy: 


text:
— Ava raꞌy, ndeayvu ke Israel kuery re opena vaꞌe kuery rovai. Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete. Ndaꞌevei ete ꞌrã Israel kuery re opena vaꞌerã omoĩ mbyre vaꞌeri ojee ae rive opena vaꞌe kuery pe! Xevygua vexaꞌi kuery re opena vaꞌerã omoĩ mbyre eꞌỹ teve?


text:
Mbaꞌeta xoꞌo ikyra-kyrave vaꞌe peꞌupa pekuapy, hague py ma penhemonde, haꞌe pemongyrapa vaꞌekue ma pejuka tema pekuapy. Haꞌe rami teĩ vexaꞌi kuery re ma napepenai.


text:
Mbaꞌeta ikangykue napemombaraetei, imbaꞌeaxy vaꞌe napeipoanoi, opẽ vaꞌekue napembojeꞌai, ojepeꞌa vaꞌekue ndaperu jevyi, haꞌe okanhygue ma voi ndapeka jevyi. Haꞌe rami ꞌrãgue py pereko poyi, pemboaxya rupi eꞌỹ.


text:
Xerymba kuery re opena porã vaꞌe ndoikoi ramo oaĩmba ojeꞌoivy, haꞌe mymba inharõ vaꞌe nhuũndy rupigua rembiꞌurã rive ikuai.


text:
Haꞌe ramo xerymba kuery ma opa rupi ikuai yvyty haꞌe yvyꞌã ikuai vaꞌe áry rupi. Yvy jave rupi oaĩmba okuapy, hekaarã haꞌe heru jevyarã ndoikoi ramo. 


text:
Anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Xevygua vexaꞌi kuery pemboaxapa hiꞌuarã kuery pe, haꞌe ramo mymba inharõ vaꞌe nhuũndy rupigua kuery rembiꞌurã ikuai, opena vaꞌerã ndoikoi ramo, mbaꞌeta joe opena vaꞌerã amoĩ vaꞌekue ndoekai okuapy xevygua kuery, ojee ae rive opena okuapy, xevygua kuery reꞌỹ.


text:
Po rami ijayvu Senhor Penderuete: Neꞌexa, xee ma aiko joe opena vaꞌe kuery rovai, haꞌe rami vy haꞌe kuery po py ndaejavei ꞌrã xevygua vexaꞌi kuery. Amomba ꞌrã joe openaa, ojee ae rive nopenavei aguã. Haꞌe kuery juru gui xee araa jepepa ꞌrã xevygua vexaꞌi kuery, hoꞌu vaꞌerã rive ikuai veꞌỹ aguã. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Neꞌexa, xee ae aeka ꞌrã xevygua kuery, arupa ꞌrã guive.


text:
Mbaꞌeta mymba kuery re opena vaꞌe ma haꞌe kuery oaĩmba rã oexa vy oguerupa ju ꞌrã. Haꞌe rami ae avi xee voi aru ꞌrã xevygua kuery. Araipa haꞌe pytũmbaa ára py haꞌe kuery omoaĩague haꞌe javi rupi gui xee araa jepe ꞌrã.


text:
Opa rupi yvy regua ikuaia gui aipeꞌa vy amboatypa ꞌrã, haꞌe vy ijyvy re ae ju ꞌrã aru. Amongaru ꞌrã Israel regua yvyty ikuai vaꞌe rupi, yakã ikuai vaꞌe yvýry, tekoa rupi guive.


text:
Nhuũndy porãa rupi ꞌrã areko, Israel regua yvyty yvateve vaꞌe ikuaia rupi. Haꞌe ramo onheno ꞌrã okuapy nhuũndy porã reia rupi Israel regua yvyty re.


text:
— Haꞌe rami vy aeka ꞌrã okanhygue, ojavy vaꞌekue ma arupa ju ꞌrã, opẽgue haꞌe ikangykue ma amombaraete ju ꞌrã. Haꞌe rã ikyra rei vaꞌe haꞌe ipoꞌakakueve ma amomba ꞌrã. Mbaꞌeta teko porã rupi ꞌrã apena. 


text:
— Haꞌe gui peẽ kuery xevygua pendekuai vaꞌe re ma po rami Senhor Penderuete ijayvu: Neꞌexa, aikuaa pota ꞌrã xerymba kuery haꞌe javi re, vexaꞌi ava haꞌe kavara ava re guive.


text:
Peẽ kuery peguarã nhuũndy porã reia ameꞌẽ vaꞌe ndaꞌu ndaꞌevei ri? Mbaꞌexa tu haꞌvy nhuũndy mboae rupi voi pepyrõmba rei rive? Peẽ kuery pe ndaꞌevei ri tyꞌy yy porã ameꞌẽ vaꞌekue? Mbaꞌexa tu haꞌvy yy mboae voi pepyrõ vy pemongyꞌapa rei?


text:
Mbaꞌeta xerymba kuery ma nhuũ pepyrõmbaague rupi rive okaru, haꞌe yy pemongyꞌapa vaꞌekue oyꞌu okuapy. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu joguereko axya kuery pe: — Neꞌexa, xee ae aikuaa pota ꞌrã vexaꞌi kuery ikyrakueve haꞌe iporiaukue re.


text:
Mbaꞌeta peẽ kuery ma pendeaxiꞌy py penhomoanha-anha heravy, haꞌe penderakua py peikutu pekuapy ikangykueꞌi, pemoxẽmba peve.


text:
Haꞌe rã xee ma araa jepepa ꞌrã xevygua kuery hoꞌupa pyrã rive ikuai eꞌỹ aguã, vexaꞌi ikuai vaꞌe re aikuaa potaa py.


text:
Haꞌe kuery pe peteĩ ambou ꞌrã opena vaꞌerã omongaru porã aguã. Xerembiguai Davi ae ꞌrã omongaru haꞌe opena.


text:
Xee aiko ꞌrã haꞌe kuery ruete, haꞌe rã xerembiguai Davi ma haꞌe kuery mbyte rupi ꞌrã oiko huvixave. Xee Senhor ae xeayvu haꞌe rami. 


text:
— Haꞌe gui haꞌe kuery pe ajapo ꞌrã xereve ikuai porã aguã. Haꞌe rami vy amomba ꞌrã mymba nharõ yvy re ikuai vaꞌekue. Haꞌe ramo xevygua kuery tekoa eꞌỹa rupi ikuai, haꞌe kaꞌaguy rupi oke teĩ mbaꞌeve ndoikoi ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta xee amoingo porã ꞌrã, xevygua yvyty yvýry rupi voi. Haꞌe rami vy hiꞌára py porã ꞌrã ambou oky amoingo porãa rupi.


text:
Haꞌe gui yvyra ikuai vaꞌe hiꞌapa ꞌrã, haꞌe yvy re oiko ꞌrã mbaꞌemo aju pyau. Haꞌe ramo yvy re haꞌe kuery ikuaia rupi mbaꞌeve ndoikoi ꞌrã. Haꞌe kuery oikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa, mbaꞌeta haꞌe kuery re canga omoĩ mbyre amopẽmba vy aipeꞌapa ꞌrã escravo-rã ogueraa vaꞌekue po gui.


text:
Haꞌe rami rire haꞌe kuery ndaꞌikuaivei ma ꞌrã amboae regua kuery omokõ vaꞌerã, mymba yvy re ikuai vaꞌe voi nomondorovei ꞌrã. Haꞌe rami ꞌrãgue py ikuai porã ꞌrã, imondyiarã ndoikoi rã.


text:
Haꞌe kuery pe ajapo ꞌrã onhotỹ vaꞌekue oiko porã ete aguã, haꞌe ramo yvy re ikuai teri reve karuai omomba veꞌỹ aguã. Noenduvei ꞌrã guive amboae regua kuery ojojai reia.


text:
Haꞌe ramo oikuaa ꞌrã haꞌe kuery reve xee Senhor tuuete aikoa, haꞌe rã Israel kuery ae xevygua ikuaia — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Peẽ xerymba vexaꞌi kuery pendekuai vaꞌe ma avakue peiko, haꞌe rã xee ma Penderuete — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Seir yvyty re ikuai vaꞌe kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui xevy Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi: 


text:
— Ava raꞌy, emaꞌẽ na Seir yvyty katy, haꞌe vy ndeayvu ke haꞌe kuery rovai. <n>Seir yvyty ma Edom kuery ikuaia. Haꞌe kuery ma Israel kuery rovaigua ikuai rakaꞌe. 


text:
Aipoꞌre haꞌe kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: Neꞌexa Seir yvyty re pendekuai vaꞌe, xee ma penderovai aiko. Haꞌe rami vy penderovai xepo aupi vy ajapo ꞌrã pekanhymba aguã rami nhomondyipaarã.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery re napendeaꞌei riae vy pemboaxa kyxe py ojuka vaꞌerã pe, haꞌe kuery opaa py omoingo axya ete jave.


text:
Haꞌe nunga rupi anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Peẽ kuery voi xee romboaxa ꞌrã penderuguy moẽarã pe, penderakykue monha aguã. Jouguy pexaxe vai rire penderuguy moẽarã ju ꞌrã ou penderakykue.


text:
Haꞌe vaꞌe yvyty amonyẽ ꞌrã oipyxo pyre anho. Mbaꞌeta kyxe py oipyxo pyre hoꞌa ꞌrã pendeyvy rupi yvyty, yvyugua haꞌe yakã ikuai vaꞌe yvýry.


text:
Haꞌe rami vy pendekuaia ma rakaꞌeve rã peve ajapo ꞌrã tekoa veꞌỹ oĩ aguã rami, peneretã py noĩavei aguã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
— Mbaꞌeta aipopeje vaꞌekue: “Mokoĩ regua haꞌe mokoĩve yvy opyta ꞌrã xembaꞌe ae. Xee ae ꞌrã aiko haꞌe py, Senhor haꞌe py oiko avi teĩ”, peje vaꞌekue. <n>“Mokoĩ regua” heꞌia ma Judá haꞌe Israel kuery re ijayvu vy. 


text:
Haꞌe nunga rupi anhetẽ ete xee Senhor Penderuete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Xee rombopaga ꞌrã joupe pendepoxy haꞌe joe napendeaꞌeia rami ae, mbaꞌeta pendevai rei reve pereko axy vaꞌekue xevygua kuery. Haꞌe gui peẽ kuery re aikuaa pota ramo haꞌe kuery voi oikuaa ꞌrã xereko.


text:
Israel regua yvyty re pendeayvu vai vy aipopeje: “Ombovaipaa ma ramo nhandevy pe ju opyta ꞌrã nhuũndyrã rive”, peje vaꞌekue. Haꞌe rami pendeayvu rã xee Senhor aendupa, haꞌe peẽ voi peikuaa ꞌrã xee aenduague.


text:
Mbaꞌeta peẽ kuery ma pendeayvu py penhemboyvate reive vaꞌekue xerovai, xere pendeayvu rei vaipa. Haꞌe ramo xee aendupa.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Penderuete ijayvu po rami: Yvy jave rupi ovyꞌa pavẽ jave teĩ peẽ kuery ma xee romokanhymba ꞌrã.


text:
Israel kuery omokanhymbaa jave pevyꞌa reiague rami ae ꞌrã xee ju ajapo pendere. Mbaꞌeta peẽ Seir yvyty re Edom kuery pendekuai vaꞌe, penemokanhymbaa katuĩꞌi ꞌrã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Israel regua yvyty ikuai vaꞌe pe ijayvuague</n> — Ndee ava raꞌy, emombeꞌu ke xeayvu Israel regua yvyty ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoꞌre: Israel regua yvyty pendekuai vaꞌe, pendu ke Senhor ayvu.


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Penderovaigua kuery pendevy aipoeꞌi: “Haꞌevea rami! Tekoa imarã eꞌỹ vaꞌekue ma nhandevy meme opyta”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami rã ndee Ezequiel, emombeꞌu ke xeayvu, haꞌe vy aipoꞌre yvyty ikuai vaꞌe pe: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Amboae regua kuery penemomba haꞌe jova-jovai katy gui penemombaxe ojeupe ju penemombyta aguã, xevygua kuery re ijayvu vai guive ojojai reia rupi.


text:
Haꞌe rami teĩ, peẽ Israel regua yvyty pendekuai vaꞌe, pendu ke Senhor Nhanderuete ayvu. Po rami Senhor ijayvu yvyty haꞌe yvyꞌã ikuai vaꞌe pe, yakã haꞌe yvyugua ikuai vaꞌe pe, haꞌe tekoa eꞌỹa ombovaipa pyre, haꞌe tetã oeja pyre ikuai vaꞌe pe, mbaꞌeta haꞌe katyꞌi rupi amboae regua kuery ikuai vaꞌe oipeꞌapa, ojojai rei okuapy guive.


text:
Haꞌe rami teĩ po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Anhetẽ xee ndaꞌevei etea hendy vaꞌe rupi xeayvu yvy regua kuery haꞌe Edom pygua haꞌe javi pe, mbaꞌeta xeyvy haꞌe kuery ojopy vaꞌekue ombaꞌerã, okuraxõ py ovyꞌa rei haꞌe onheꞌẽ py xejojai rei reve. Haꞌe rami vy oipeꞌapa hekoa vaꞌekue, ogueraapa guive imbaꞌe rei-rei vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi emombeꞌu xeayvu Israel yvy re. Haꞌe vy aipoꞌre yvyty haꞌe yvyꞌã, yakã haꞌe yvyugua ikuai vaꞌe pe: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Neꞌexa, xee ma ndaꞌevei etea haꞌe xepoxya rupi xeayvu, mbaꞌeta yvy regua kuery pendejojai rei okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Xepo aupi reve xee aura yvy regua kuery pendejojai reiague ma pendeyvýry rupi ikuai vaꞌe áry ae ju ꞌrã ojeapa. 


text:
— Haꞌe rã peẽ Israel regua yvyty pendekuai vaꞌe, pendere ikuai nho ꞌrã yvyra hakã haꞌe hiꞌa vaꞌe xevygua Israel kuery pe, mbaꞌeta haꞌe kuery ou ju aguã rami ikuai.


text:
Mbaꞌeta neꞌexa, xee aiko ꞌrã pendereve. Ajevy ꞌrã pendea py. Haꞌe ramo pendeꞌáry rupi yvy oikaraĩa haꞌe omaꞌetỹa ju ꞌrã.


text:
Pendeꞌáry amboeta ju ꞌrã avakue, Israel kuery haꞌe javi regua, tá, haꞌe javi ꞌrã ikuai. Haꞌe ramo haꞌe kuery ma guetã rupi ae ju ꞌrã ikuai, mbaꞌeta ivaipaague py ojapo ju ꞌrã ngoorã.


text:
Pendeꞌáry rupi amboeta ꞌrã avakue haꞌe mymba kuery. Haꞌe kuery heta haꞌe taꞌy reta ꞌrã ovy. Jypy guare gui xee romoingo porãve ꞌrã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Pendeꞌáry rupi ajapo ꞌrã xevygua Israel kuery oguata ju aguã rami. Pepyta ꞌrã haꞌe kuery pegua, ndapejapovei ꞌrã guive taꞌy kuery okanhy aguã rami. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu haꞌe kuery yvy pe: — Ndevy pe aipoꞌea: “Ndee ma yvy avakue mombaa, haꞌe taꞌy kuery okanhymba aguã rami rejapo vaꞌe”, ꞌea vaꞌekue teĩ.


text:
Haꞌe nunga rupi ndee neremombavei ma ꞌrã avakue, nderejapovei ꞌrã ndea pygua raꞌy kuery okanhymba aguã rami — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Xee ma amboae regua kuery pe ndorojojai rei ukavei ꞌrã rendu aguã, haꞌe ramo nerenduvei ꞌrã yvy regua kuery nembojaru reia, nderejapovei ꞌrã guive ndea pygua kuery ojejavy aguã rami — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ava raꞌy, Israel kuery oyvy re ikuai teri reve opa marã ikuai haꞌe mbaꞌemo ojapoa py omongyꞌapa rei vaꞌekue. Kunha gueko re oiko vaꞌe rami haꞌe kuery voi haꞌeveꞌỹ vaꞌekue xerenonde.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery re ambou xepoxya, haꞌe kuery yvy re jouguy omoẽ okuapy haꞌe mbaꞌemo raꞌangaa py omongyꞌapaague re.


text:
Haꞌe rami vy amoaĩmba vaꞌekue yvy regua kuery ikuaia rupi, araa ukapa yvy jave rupi. Xee ambopaga opa marã ikuai haꞌe mbaꞌemo ojapoague re.


text:
Haꞌe rami py yvy regua kuery ikuaia py mamo rã haꞌe kuery ojeꞌoia rupi ojapo okuapy xerery ikyꞌa vaꞌea rami rive oikuaa aguã rami, mbaꞌeta haꞌe kuery pe aipoꞌea: “Pevaꞌe kuery ma Senhor pegua vaꞌeri ijyvy gui omoxẽmba vaꞌekue”, ꞌea.


text:
Haꞌe rami rã Israel kuery ojeꞌoia rupi ojapo okuapy yvy regua kuery xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe nomboetei aguã rami. Haꞌe rami teĩ xee amboete uka nho. 


text:
— Haꞌe nunga rupi aipoꞌre Israel kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Peẽ Israel kuery re amaꞌẽ vy eꞌỹ haꞌe nunga ajapo, haꞌe rã xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe amboete ukaa rupi vy, mbaꞌeta pee kuery ma yvy regua kuery mbyte rupi peoa py xerery napemboete ukai ramo. 


text:
Haꞌe nunga rupi amboete uka ju ꞌrã xerery yvate haꞌe ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, yvy regua kuery mbyte peoa rupi pemongyꞌa uka vaꞌekue ri. Haꞌe ramo yvy regua kuery oikuaa ꞌrã xee Senhor ae aikoa, haꞌe kuery renonde ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa aexa uka ramo — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami vy yvy regua kuery mbyte gui xee roguenoẽ ꞌrã, haꞌe yvy jave rupi gui pendeyvy py ae ju rogueru vy romboaty ꞌrã haꞌe py.


text:
Haꞌe vy pendeꞌáry rupi amboayvi ꞌrã yy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, napendekyꞌavei aguã. Haꞌe rami vy roikyꞌaꞌo ꞌrã haꞌeveꞌỹa haꞌe mbaꞌemo raꞌangaa pereko vaꞌekue haꞌe javi gui.


text:
Pendevy ameꞌẽ ꞌrã kuraxõ pyau, pendere amoĩ ꞌrã nheꞌẽ pyau. Pendegui aipeꞌa ꞌrã kuraxõ ita guigua, haꞌe vy hekovia amoĩ ꞌrã penderoꞌo guigua.


text:
Pendere amoĩ ꞌrã Xenheꞌẽ ae, ajapo ꞌrã guive xeayvu rupi pendekuai aguã, xee aipota vaꞌe pemoĩ porã vy pejapopa aguã rami.


text:
Haꞌe ramo pendekuai ꞌrã pendeyvyrã peneramoĩ kuery pe ameꞌẽ vaꞌekue re. Peiko ꞌrã xevygua kuery, haꞌe rã xee ma aiko ꞌrã Penderuete.


text:
Rogueraa jepe ꞌrã haꞌeveꞌỹa haꞌe javi gui. Trigo voi ambou reta ꞌrã, haꞌe rã karuai ma nambouvei ꞌrã pendere.


text:
Ajapo ꞌrã yvyra hiꞌa porã haꞌe mbaꞌety rupi ipyau vaꞌe oiko porã aguã rami, karuai káuxa yvy regua kuery pendejojai rei veꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe ramo penemaꞌenduꞌa ꞌrã haꞌeveꞌỹa rami pendekuaiague haꞌe haꞌeveꞌỹ vaꞌe pejapoague re. Pendejegui ae ꞌrã pejeguaru pendereko vai haꞌe penhemongyꞌapaague káuxa.


text:
Peikuaa porã pota ke: pendere amaꞌẽ vy eꞌỹ haꞌe nunga ajapo. Israel kuery, pexĩmba ke haꞌe perovyꞌave eme pendekuaiague — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Pendereko vaia haꞌe javi gui roikyꞌaꞌo vy ajapo avi ꞌrã peneretã rupi pendekuai ju aguã rami. Haꞌe ramo penderorã pejapopa ju ꞌrã tekoa eꞌỹague rupi.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py aipoꞌea ꞌrã: “Kovaꞌe yvy oeja pyre ma Éden yvotyty rami ju iporã. Tetã tekoa eꞌỹa, oeja pyre haꞌe ombovaipa pyre voi ikorapa haꞌe oĩmbaa ju”, ꞌea ꞌrã.


text:
Haꞌe ramo yvy regua kuery pendeyvýry rupi okuave vaꞌe oikuaa ꞌrã xee Senhor ae tetã ombovaipa pyre ajapo juague, haꞌe pendeyvy oeja pyre rupi amaꞌetỹ juague. Xee Senhor haꞌe rami aguã re xeayvu rire ajapopa ꞌrã. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Israel kuery haꞌeve ju ꞌrã xevy ojerure aguã mymba kuery rami amboetave aguã.


text:
Haꞌe ramo tetã oeja pyre rupi heta ju ꞌrã xevy guarã omboaxa pyre, Jerusalém tetã py ngaru oiko jave py mymba kuery heta vaꞌekue rami. Haꞌe ramo oikuaapa ꞌrã xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Yvyugua py ikãgue pirukue ikuai vaꞌe oexaague</n> Haꞌe gui xere Senhor opo omoĩ vy xereraa Onheꞌẽ rupi. Haꞌe vy xemoĩ peteĩ yvyugua ikãgue anho ikuaia mbyte py.


text:
Haꞌe vy ojapo ikãgue yvýry rupi aguata aguã rami. Ikãgue heta ete ikuai yvyugua rupi, ipiru ratã guive. 


text:
Haꞌe gui ma oporandu xevy: — Ava raꞌy, kovaꞌe ikãgue ndaꞌu okuave ju ꞌrã? Xee ambovai: — Senhor Xeruete, ndee ae ꞌrã reikuaa — haꞌe. 


text:
Aipoeꞌive ju xevy: — Ndeayvu na kovaꞌe ikãgue ikuai vaꞌe pe, haꞌe vy aipoꞌre: Ikãgue ymague, pendu ke Senhor ayvu.


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu ikãgue ikuai vaꞌe pe: Neꞌexa, peẽ kuery re amoĩ ꞌrã Xenheꞌẽ peikove ju aguã.


text:
Haꞌe gui pendere amoĩ ꞌrã hajykuerã, ajapo ꞌrã guive penderoꞌo haꞌe pendepirepa ju aguã rami. Haꞌe gui ma pendere amoĩ ꞌrã Nheꞌẽ. Haꞌe ramo peikove ju ꞌrã, haꞌe peikuaa ꞌrã xee ae Senhor aikoa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo ijayvuague rami ae xeayvu. Xeayvu teri reve hevovo rei nhendu vaꞌe aendu, peteĩ-teĩ kãgue joe onhembota-mbota vy oparãgue rei. Haꞌe rami vy peteĩ-teĩ kãgue onhembojeꞌapa joe.


text:
Haꞌe ramo amaꞌẽ rã ikãgue ikuai vaꞌe hajy haꞌe hoꞌopa ma. Ipire voi ojekuaa, haꞌe rã inheꞌẽrã ma noĩ teri. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi xevy: — Ava raꞌy, Nheꞌẽ pe ju ndeayvu. Ndeayvu vy aipoꞌere ixupe: “Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Ndee Nheꞌẽ, eju irundy henda yvytu oipejua katy gui. Haꞌe vy ke eipeju kovaꞌe omanogue áry rupi, okuave ju aguã rami”, ꞌre — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo ijayvuague rami xeayvu ramo ikãgue ikuai vaꞌe re ou Nheꞌẽ. Haꞌe ramo oikovepa jevy vy opuꞌãmba ju joguerokuapy, xondaro kuery rami mbovy rei eꞌỹ ikuai. 


text:
Haꞌe gui ma aipoeꞌive ju xevy: — Ava raꞌy, kovaꞌe kãgue ma Israel kuery ikuai. Mbaꞌeta aipoeꞌi okuapy: “Orekãgue ma ipirupa ma, haꞌe vy roarõ rokuapya voi opa ma. Noĩvei ma orerekovea”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi ndeayvu ke. Aipoꞌre haꞌe kuery pe: “ Senhor Nhanderuete ma po rami ijayvu: Neꞌexa xevygua kuery, aipeꞌapa ju ꞌrã penderupa penhono porãague, haꞌe rami vy roguenoẽmba ju ꞌrã haꞌe gui, Israel yvy re rogueru aguã.


text:
Haꞌe gui ma pendere amoĩ ꞌrã Xenheꞌẽ, haꞌe gui peikove ju ꞌrã. Rogueru ꞌrã pendeyvy re ae pendekuai aguã. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã xee Senhor ae haꞌe rami aguã re xeayvu haꞌe ajapo ete guive”, heꞌi Senhor. 


text:
<n> Judá haꞌe Israel kuery reve peteĩꞌi regua ju ikuai aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oayvu ombou vy aipoeꞌi xevy: 


text:
— Ndee ava raꞌy, ejou ke peteĩ yvyraꞌi, haꞌe vaꞌe re embopara po rami: Judá kuery regua, haꞌe gui haꞌe kuery reve Israel kuery onhemoirũ vaꞌekue regua guive. Haꞌe gui ma amboae yvyraꞌi ju ejopy vy haꞌe vaꞌe re embopara: José haꞌe Efraim regua, haꞌe gui haꞌe kuery reve Israel kuery onhemoirũ vaꞌekue regua guive.


text:
Haꞌe gui ma neretarã kuery oporandu ꞌrã ndevy. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã: “Emombeꞌu ke orevy mbaꞌerã heꞌia pa nami rejapo vaꞌe?” heꞌi ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe ramo ndee aipoꞌre ꞌrã haꞌe kuery pe: “Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Neꞌexa, xee ajopy ꞌrã José regua yvyraꞌi Efraim po py oĩ vaꞌekue, haꞌe gui haꞌe kuery reve Israel kuery onhemoirũ vaꞌekue regua guive. Haꞌe gui haꞌe vaꞌe ma ambojeꞌa ꞌrã yvyraꞌi Judá regua reve, peteĩꞌi yvyra rami areko aguã, mbaꞌeta peteĩꞌi ꞌrã ojeapo xepo py”, ꞌre.


text:
— Haꞌe gui aipoꞌre ꞌrã haꞌe kuery pe: Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Neꞌexa, xee anoẽmba ꞌrã Israel kuery yvy regua kuery mbyte haꞌe kuery ooague gui, opa rupi gui ꞌrã amboatypa. Haꞌe rami vy arupa ju ꞌrã ijyvy re ae.


text:
Haꞌe vy haꞌe vaꞌe yvy re ajapo ꞌrã peteĩꞌi regua ikuai aguã, Israel regua yvyty re. Peteĩꞌi ꞌrã oĩ avi haꞌe kuery haꞌe javi ruvixaverã. Mokoĩ regua veꞌỹ ma ꞌrã ikuai. Rakaꞌeve rã teĩ ndojaꞌovei ꞌrã mokoĩ reguarã.


text:
Nonhemongyꞌavei ꞌrã guive taꞌangaa oguereko vaꞌekue py rive, neĩ ojeguarupy haꞌe teko vai rupi ikuaia py ma voi. Mbaꞌeta araa jepepa ꞌrã xegui ojepeꞌaa rupi ojejavyague gui, haꞌe gui aikyꞌaꞌopa ju ꞌrã. Haꞌe rami vy ikuai ꞌrã xevygua kuery, haꞌe rã xee aiko ꞌrã Tuuete. 


text:
— Haꞌe kuery re xerembiguai Davi ae ꞌrã opena. Peteĩꞌi ꞌrã oiko haꞌe kuery re opena vaꞌe. Haꞌe ramo xee aipotaa rami anho ꞌrã ikuai, omoĩ porã ꞌrã okuapy xeayvu ojapo ete aguã.


text:
Haꞌe kuery ikuai ꞌrã yvy xerembiguai Jacó pe ameꞌẽague re, tamoĩ kuery ikuaiague re ae. Haꞌe py ae ꞌrã hekoa, taꞌy kuery haꞌe hamymino kuery voi, rakaꞌeve rã peve. Huvixaverã ma xerembiguai Davi ae ꞌrã oiko rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Haꞌe kuery pe ajapo ꞌrã xereve ikuai porã aguã regua rakaꞌe rã peve guarã. Amoingo porã, amboetave ꞌrã guive. Haꞌe kuery mbyte amoĩ ꞌrã xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Haꞌe kuery mbyte ae ꞌrã oĩ xembojerovia aty. Xee aiko ꞌrã Tuuete, haꞌe rã haꞌe kuery ma ikuai ꞌrã xevygua. 


text:
Yvy regua kuery voi oikuaa ꞌrã okuapy xee Senhor ae Israel kuery kyꞌaꞌoa aikoa, haꞌe kuery mbyte xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe oĩ ramo rakaꞌeve rã peve. 


text:
— Ava raꞌy, emaꞌẽ Magogue pygua huvixa Gogue oĩa katy. Haꞌe vaꞌe ma Rôs, Meseque haꞌe Tubal pygua kuery re opena vaꞌe. Ndeayvu ke hovai,


text:
haꞌe vy aipoꞌre: Senhor Nhanderuete po rami ijayvu: Ndee Gogue, Rôs, Meseque haꞌe Tubal pygua kuery ruvixa reiko vaꞌe, xee ma nderovai aiko.


text:
Xee rojapo ꞌrã rejere aguã rami. Ndejuru py pinda amoĩ reve rogueraa ꞌrã mombyry, nexondaro kuery haꞌe javi reve. Kavaju haꞌe hiꞌárygua kuery hembiporupa vaꞌe meme, heta ꞌrã ojeꞌoi huꞌy jokoa haꞌe imoꞌãa tuvixa vaꞌe reve, opo py kyxe reve guive.


text:
Haꞌe kuery irũrã ojeꞌoi avi ꞌrã Pérsia, Etiópia haꞌe Pute pygua kuery, huꞌy jokoa haꞌe ngora ratã revegua meme.


text:
Ojeꞌoi avi ꞌrã Gômer pygua oxondaro kuery haꞌe javi reve, haꞌe kuaray ijapuꞌaꞌia katy gui jogueru ꞌrã Togarma pygua oxondaro kuery haꞌe javi reve. Heta ete ꞌrã ojeꞌoi nderupive. 


text:
— Haꞌe nunga rupi Gogue, eiko katu ke. Epuꞌã ke nderupivegua kuery haꞌe javi reve, haꞌe vy epena haꞌe kuery re.


text:
Mbaꞌeta hare ma rire roenoĩ ꞌrã. Maꞌetỹa opaa py ma reo ꞌrã peteĩ yvy kyxe gui ndokyjeaveia katy. Haꞌe vaꞌe kuery ma yvy regua ikuaiague gui onoꞌõmba ꞌrã jogueruvy Israel regua yvyty hare ma ivaipa vaꞌekue áry. Haꞌe kuery ma yvy regua kuery mbyte gui oipeꞌaa heruvy rire ikuai porãmba ju ꞌrã mbaꞌeve gui okyje rei eꞌỹ re.


text:
Haꞌe gui ma haꞌe kuery rovai peju ꞌrã yvytu atã rami. Peju ꞌrã arai yvy ojaoꞌipa vaꞌe rami, nexondaro kuery haꞌe mbovy eꞌỹ regua nderupive ou vaꞌe reve. 


text:
Haꞌe vy aipoꞌre ꞌrã: “Aa ꞌrã peteĩ yvy tekoa ikora eꞌỹ vaꞌe re apuꞌã aguã, aa ꞌrã opytuꞌu rei vaꞌe kuery rovai. Haꞌe kuery ma ikuai porã rei tekoa ikora eꞌỹ vaꞌe rupi, okẽ neĩ okẽ jokoa noĩa rupi”, ꞌre ꞌrã.


text:
Haꞌe rami vy reo ꞌrã imbaꞌe rei-rei reipeꞌa aguã, mbaꞌemo reraapa haꞌe haꞌe kuery rovai ndepo reupi aguã, mbaꞌeta yvy oeja pyre py haꞌe kuery hekoa ꞌrã yvy regua mbyte gui onoꞌõ jogueruvy rire. Haꞌe kuery ma guymba haꞌe ombaꞌe rei-rei oguerekopa, haꞌe yvy mbyte py ikuai vaꞌe.


text:
Ndevy pe Sabá haꞌe Dedã pygua kuery oporandu ꞌrã okuapy, Társis tetã py mbaꞌemo vendea haꞌe huvixa mbaꞌemo peꞌaaty kuery voi. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã okuapy ndevy: “Nhombaꞌe rei-rei peraa aguã pa peju? Mbaꞌemo peipeꞌa aguã pa nderupivegua kuery remboatypa? Peipeꞌa ta pa prata haꞌe ouro, peraa ta pa mymba kuery haꞌe mbaꞌe rei-rei? Peipeꞌapa ete ꞌrã teve?” heꞌi ꞌrã okuapy. 


text:
<n> Israel yvy re Gogue kuery ou aguã re ijayvuague</n> — Haꞌe gui ava raꞌy, ndeayvu ke Gogue pe, haꞌe vy aipoꞌre: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Haꞌe vaꞌe ára xevygua Israel kuery ikuai porã jave ndee Gogue ndaꞌu ndereikuaai ꞌrã ri ndere oiko vaꞌerã?


text:
Mbaꞌeta kuaray ijapuꞌaꞌia katy nderekoa gui reju ꞌrã mbovy eꞌỹ regua reve. Kavaju árygua meme ꞌrã peju, xondaro kuery heta rei haꞌe imbaraete vaꞌe meme reve.


text:
Haꞌe vy peju ꞌrã xevygua kuery Israel regua rovai, arai yvy ojaoꞌipa vaꞌe rami avi. Opaa ára rogueru ꞌrã xeyvy rovai guarã pavẽ regua xekuaa aguã, mbaꞌeta haꞌe kuery oexaa py aexa uka ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa, ndee Gogue re mbaꞌemo ajapoa py. 


text:
Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Nderekorã re yma ma voi xeayvu vaꞌekue, xeremimboꞌe kuery Israel regua profeta ikuai vaꞌe rupi, mbaꞌeta haꞌe kuery mbovy eꞌỹ rei maꞌetỹ re ijayvu vaꞌekue xevygua kuery rovai guarã xee rogueru aguã re — heꞌi. 


text:
Senhor Nhanderuete aipoeꞌive ju: — Haꞌe vaꞌe ára Israel yvy re Gogue ou ramo aexa uka ete ꞌrã xepoxya.


text:
Mbaꞌeta xee ndaꞌevei ete haꞌe xepoxya hendy vaꞌe rupi aipoaꞌe: Haꞌe vaꞌe ára amboryryipa ꞌrã Israel yvy jave rupi.


text:
Haꞌe ramia gui xerenonde oryryipa ꞌrã pira yeꞌẽ rupigua, guyra yva regua, mymba yvy regua, yvy rupi otyryry vaꞌe, haꞌe avakue yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi. Yvyty ikuai vaꞌe hoꞌapa ꞌrã yvyꞌã guy katy, itaova haꞌypa ꞌrã, haꞌe tetã kora ikuai vaꞌekue voi hoꞌapa ꞌrã yvy py. 


text:
Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Haꞌe gui Gogue kuery rovai ambou ꞌrã kyxe, yvyty re haꞌe kuery ikuaia rupi. Haꞌe ramo peteĩ-teĩ okyxe oiporu ꞌrã oirũ kuery rovai ae.


text:
Mbaꞌeta ambopaga ꞌrã mbaꞌeaxy haꞌe huguy moẽarã py. Hiꞌáry ambou ꞌrã oky jaꞌea, amandau tuvixa vaꞌe haꞌe tata enxofre revegua. Haꞌe nunga hoꞌa ꞌrã ixondaro kuery haꞌe hexevegua yvy regua kuery heta ikuai vaꞌe áry.


text:
Haꞌe rami vy xee anhemboyvate ꞌrã, aexa uka ꞌrã guive ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa. Pavẽ regua oexaa py ꞌrã ajekuaa uka. Haꞌe ramo pavẽ ꞌrã oikuaa xee ae Senhor aikoa. 


text:
<n> Gogue kuery oitypaa aguã re ijayvuague</n> — Haꞌe nunga rupi ndee ava raꞌy, ndeayvuve ju Gogue rovai. Haꞌe vy aipoꞌre: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Neꞌexa Gogue, xee aiko nderovai, Rôs, Meseque haꞌe Tubal pygua ruvixa reiko vaꞌe.


text:
Xee rojapo ꞌrã rejere aguã rami, kuaray ijapuꞌaꞌia katy gui roguenoẽ ꞌrã heruvy Israel regua yvyty ikuai vaꞌe re.


text:
Haꞌe ramo reꞌa ꞌrã Israel regua yvyty re nexondaro kuery haꞌe yvy regua kuery nderupive ou vaꞌekue haꞌe javi reve. Haꞌe ramo romboaxapa ꞌrã opa marãgua guyra haꞌe mymba yvy regua pe pendeꞌu aguã.


text:
— Amboja ꞌrã tata Magogue yvy re haꞌe yeꞌẽ yvýry okyje eꞌỹ re ikuai vaꞌekue re. Haꞌe ramo oikuaa pavẽ ꞌrã xee ae Senhor aikoa.


text:
Xevygua Israel kuery mbyte rupi aikuaa uka ꞌrã xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, namongyꞌa ukavei ma ꞌrã guive. Haꞌe ramo yvy regua kuery oikuaapa ꞌrã Israel kuery mbyte rupi xee Senhor ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa.


text:
— Haꞌe gui ma Israel regua tetã pygua kuery oẽmba jogueruvy vy oapypa ꞌrã ngovaigua kuery rembiporukue: huꞌy jokoa, imoꞌãa tuvixa vaꞌe, guyrapa, huꞌy, yvyra raimbe haꞌe huꞌy guaxu. Sete maꞌetỹ peve ꞌrã ogueraa haꞌe nunga haꞌe javi oapypa aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe jave ma ndoguerui ꞌrã yxakã mbaꞌety gui neĩ kaꞌaguy gui, mbaꞌeta tembiporukue gui ae ꞌrã ojapo tata. Haꞌe rami vy ogueraapa ju ꞌrã mbaꞌemo reraa are kuery mbaꞌekue, oipeꞌapa ju ꞌrã mbaꞌemo peꞌaare kuery mbaꞌekue — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Gogue pegua xondaro kuery reꞌõgue ojatypaa ague</n> — Haꞌe vaꞌe ára Gogue kuery pe ameꞌẽ ꞌrã Israel yvy re heꞌõgue ruparã rive, yvyugua yeꞌẽ regua kuaray oua katy oguataaty rupi. Haꞌe py ma ojatya ꞌrã Gogue ixondaro kuery haꞌe javi reve. Haꞌe rami rire omboerya ꞌrã yvyugua Gogue kuery ikuaia.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy regua kuery haꞌe javi ꞌrã ojaty. Haꞌe kuery imaꞌenduꞌa riae ꞌrã xee anhemboyvatea ára re — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe gui oiporavoa ꞌrã avakue yvy jave rupi oiko-oiko tema vaꞌerã, oeka vy amboae guigua reꞌõgue ojaty pyrã, yvy oikyꞌaꞌopa ju aguã. Sete jaxy rire mae ma omboypy ꞌrã teꞌõgue oeka aguã.


text:
Haꞌe kuery ma yvy jave rupi oiko-oiko temaa rupi ava kãgue oexa nhavõ omarka ꞌrã ijyvýry rupi, haꞌe gui ijatyarã ju ou vy ojaty aguã yvyugua Gogue kuery ikuaia py.


text:
— Haꞌe gui ndee ava raꞌy, endu ke. Po rami Senhor Penderuete ijayvu. Aipoꞌre ꞌrã guyra ikuai vaꞌe haꞌe mymba kaꞌaguy regua pe: Penoꞌõmba pejogueruvy, opa rupi gui peju ajuka uka vaꞌekue peꞌupa aguã. Pendevy pe areko katu, Israel regua yvyty ikuai vaꞌe rupi ajuka uka reta. Haꞌe ramo peꞌu ꞌrã xoꞌo haꞌe peyꞌu ꞌrã tuguy.


text:
Mbaꞌeta peꞌu ꞌrã ipoꞌakapa vaꞌe roꞌokue, haꞌe peyꞌu ꞌrã yvy regua yvatekueve ruguy, vexaꞌi ava haꞌe taꞌyꞌi, kavara haꞌe vaka raꞌy Basã yvy re omongyra pyre roꞌokue ramigua.


text:
Xee ajuka uka vaꞌekue, pendevy pe areko katu vaꞌekue gui peꞌu ꞌrã ikyrakue penevyatãmba peve, haꞌe peyꞌu ꞌrã huguy pekaꞌupa peve.


text:
Ngaru ajapoa py peꞌu ꞌrã pekuapy kavaju haꞌe ija kuery, ipyꞌa guaxukueve haꞌe joe opuꞌãa rupigua roꞌokue — heꞌi Senhor Nhanderuete. <a href="b66.19.1">Apocalipse 19</a> 


text:
— Haꞌe rami vy aexa uka ꞌrã xerexakãa yvy regua kuery mbyte, haꞌe ramo pavẽ regua ꞌrã oexa xee aikuaa pota rã, haꞌe kuery áry xepo aupi ramo.


text:
Yvy regua kuery voi oikuaa ꞌrã okuapy Israel kuery ojejavyague py ae escravo-rã ogueraapaague, mbaꞌeta xere ndojeroviai rã haꞌe kuery gui amoꞌã vaꞌekue xerova. Hovaigua kuery po py amboaxapa ramo ojukapa kyxe py.


text:
Haꞌe nunga rupi po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Haꞌe rami teĩ aỹ ma ambopyau ju ꞌrã Jacó kuery ikuaia, amboaxypa ju ꞌrã Israel kuery, xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe amboete uka ju vy.


text:
Haꞌe gui oyvy re ae ju ikuaia py imondyiarã ndoikoi ramo haꞌe kuery hexaraipa ꞌrã oxĩmbaague haꞌe xere ojerovia eꞌỹa rupi naxenheꞌẽ rendui okuapyague re.


text:
Mbaꞌeta arupa ju ꞌrã yvy regua kuery ikuaia mbyte rupi gui, amboatypa ju ꞌrã heruvy hovaigua kuery yvy gui. Haꞌe rami vy haꞌe javi regua oexaa py xee aexa uka ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aikoa, haꞌe kuery mbyte.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery oikuaa ꞌrã xee ae Senhor Tuuete aikoa, oexa vy yvy regua ikuaia rupi araa uka rã, haꞌe gui oyvy katy ju amonoꞌõ ukapa heruvy rã guive, haꞌe kuery vaꞌe regua neĩ peteĩve aeja eꞌỹ re.


text:
Haꞌe kuery pe xee ndajexa uka veꞌỹi ma ꞌrã. Haꞌe rami ꞌrãgue py Israel kuery áry ambou ꞌrã Xenheꞌẽ — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Templo pyau oexaague</n> Haꞌe gui vinte e cinco maꞌetỹ re ma amboae yvy re orereraapaa rire, maꞌetỹ ypyꞌi jaxya haꞌe dez araa py, catorze maꞌetỹ re ma Jerusalém tetã oipeꞌaa rire, haꞌe vaꞌe ára py ae xere Senhor opo omoĩ vy xereraa haꞌe katy.


text:
Mbaꞌemo xevy oexa ukaa rupi Nhanderuete xereraa Israel yvy katy. Haꞌe vy xemopuꞌã imoꞌamy peteĩ yvyty yvateve vaꞌe áry. Haꞌe vaꞌe re ma kuaray puku-a katy ojekuaa oo guaxu tetã regua. 


text:
Haꞌe katy ae ju xereraa rã oĩ peteĩ ava overa vaꞌe rami hexakãmba vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma oo kora rokẽ py hiꞌaĩ, haꞌe opo py oguereko ixã ipoꞌiꞌi vaꞌe, haꞌe gui peteĩ yvyraꞌi mbaꞌemo aꞌãarã. 


text:
Haꞌe gui ava vaꞌe aipoeꞌi xevy: — Ava raꞌy, exa mbaꞌemo nderexa py, haꞌe endu ndeapyxa py. Haꞌe rami vy ndepyꞌa re emoĩmba ke aexa uka ta vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe rami aguã ae ndererua apy peve. Haꞌe gui ma Israel kuery pe ju emombeꞌu rexa vaꞌekue haꞌe javi — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui aexa oo roka haꞌe javi rupi peteĩ kora ojere oiny vaꞌe. Ava vaꞌe opo py yvyraꞌi mbaꞌemo aꞌãarã oguereko vaꞌe ma mboapy metros ipuku-a, mbaꞌeta mbaꞌemo nhaaꞌãaty ipukuveꞌi. Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe py oaꞌã oiny ikora. Haꞌe rã ikora po guaxua ma peteĩ yvyra, haꞌe rã yvatea voi peteĩ yvyra avi.


text:
Haꞌe gui ma okẽ kuaray oua katy oĩ vaꞌe py ju ovaẽ vy ojeupi ovy pyrõa oĩ vaꞌe rupi. Haꞌe vy okẽ oĩ vaꞌe oaꞌã rã peteĩ yvyra ipya, haꞌe amboae voi haꞌe rami ae avi peteĩ yvyra ipya vaꞌe.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe ma peteĩ yvyra ipuku-a haꞌe peteĩ yvyra ipya joo rami meme. Haꞌe rã opy jaꞌoꞌi mboae gui ma mboapy metros. Haꞌe rã okẽ oguy puku regua pya ma peteĩ yvyra.


text:
Okẽ rexei opy jaꞌoꞌi oĩ vaꞌe oaꞌã avi rã irundy metros ipya, haꞌe rã ijyta po guaxua ma peteĩ metro meme. Oguy puku ma opy guive okẽ peve oo.


text:
Haꞌe gui okẽ kuaray oikea katy oĩ vaꞌe jova-jovai rupi ikuai mboapy opy jaꞌoꞌi joo rami meme tuvixa vaꞌe. Ijyta jovaive rupi ikuai vaꞌe voi joo rami meme tuvixa vaꞌe.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe renonde rupi ma meio metro vaꞌe meme. Peteĩ-teĩ opy jaꞌoꞌi ma mboapy metros ipya haꞌe ipuku-a.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi rokẽ ikuai vaꞌe ma joexeiꞌi meme. Oaꞌã rã peteĩ opy jaꞌoꞌi rokẽ guive amboae oĩa peve ma doze metros raxaꞌi ipya.


text:
Oo yta ikuaia peve oaꞌã rã trinta metros. Opy jaꞌo mbyte pygua ma oo yta okẽ yvýry hiꞌaĩ vaꞌe peve ovaẽ ovy.


text:
Ikuai avi janela yvyra poꞌiꞌi reve oo mbotya re yvate rupi, opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe haꞌe opy jaꞌo okẽ rexei oĩ vaꞌe mbotya jerea rupi. Haꞌe vaꞌe re ma pindo raꞌangaa hiny. 


text:
Haꞌe gui ma oka oĩ vaꞌe py ju xereraa. Haꞌe vaꞌe yvýry oĩ opy jaꞌoꞌi, haꞌe oka haꞌe javi rupi ita itui pyrõarã. Haꞌe vaꞌe rexei rupi ikuai avi trinta opy jaꞌoꞌi.


text:
Haꞌe gui ipya ju oaꞌã okẽ yvyĩve vaꞌe guive opy jaꞌo mbyte pygua peve, kuaray oua katy haꞌe ijapuꞌaꞌia katy rupi ma cinqüenta metros meme. 


text:
Jovaive re mboapy opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe ma jypygua rami tuvixa vaꞌe, ijyta voi. Haꞌe okẽ rexei opy jaꞌo oĩ vaꞌe ma jypygua rami avi tuvixa vaꞌe. Ipuku-a ma vinte e cinco metros, haꞌe rã ipya ma doze raxaꞌi.


text:
Haꞌe gui janela ikuai vaꞌe, oguy puku haꞌe pindo raꞌangaa ojapo pyre ma kuaray oua katy okẽ oĩ vaꞌe regua rami tuvixa vaꞌe. Okẽ rexei ma sete pyrõa oĩ, opy jaꞌo voi.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌo mbyte pygua rokẽ ma okẽ kuaray ijapuꞌaꞌia katy haꞌe kuaray oua katygua rexeiꞌi oĩ. Mokoĩve okẽ mbyte rupi oaꞌã rã cinqüenta metros. 


text:
Haꞌe gui kuaray puku-a katy ju xereraa. Haꞌe py ma aexa peteĩ okẽ kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe. Haꞌe vaꞌe yta haꞌe oguy puku oaꞌã rã haꞌekue rami ae tuvixa.


text:
Opy jaꞌo ikuai vaꞌe jerea rupi ikuai avi janela, janela aexa ypy vaꞌekue ramigua. Opy jaꞌo puku-a ma vinte e cinco metros, haꞌe rã ipya ma doze raxaꞌi.


text:
Okẽ rexei oĩ sete pyrõa, haꞌe henonde ma oguy puku oĩ. Ijyta jovaive re hiꞌaĩ vaꞌe re hiny pindo raꞌangaa.


text:
Haꞌe gui kuaray puku-a katy oĩ avi peteĩ okẽ opy jaꞌo mbyte pygua re. Haꞌe ramo kuaray puku-a katy rupi oaꞌã rã cinqüenta metros peteĩ okẽ guive amboae peve. 


text:
Haꞌe gui ma okẽ kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe rupi xereraa ju opy jaꞌo mbyte pygua py. Okẽ kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe oaꞌã rã haꞌekue rami ae tuvixa vaꞌe.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi, ijyta haꞌe oguy puku ikuai vaꞌe ma jypygua reve joo rami meme tuvixa avi. Oka jerea rupi ikuai avi janela. Oka puku-a ma vinte e cinco metros, haꞌe rã ipya ma doze raxaꞌi.


text:
Oguy puku oĩ vaꞌe ma opy jaꞌo mbyte pygua katy oo, oka katy. Ijyta re hiny pindo raꞌangaa, haꞌe rã pyrõa oito oĩ vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui ma kuaray oua katy ju xereraa opy jaꞌo mbyte pygua py. Haꞌe py ma okẽ oaꞌã rã haꞌekue rami ae tuvixa vaꞌe.


text:
Opy jaꞌoꞌi, ijyta haꞌe oguy puku ikuai vaꞌe voi haꞌekue rami ae ju tuvixa. Oka jerea rupi ikuai avi janela. Oguy puku-a ma vinte e cinco metros, haꞌe rã ipya ma doze raxaꞌi.


text:
Oguy puku ma opy jaꞌo mbyte pygua katy oo, oka katy ae. Ijyta jovaive re hiny pindo raꞌangaa. Okẽ rexei pyrõa oito oĩ vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui ma okẽ kuaray ijapuꞌaꞌia katy oĩ vaꞌe katy ju xereraa vy oaꞌã avi haꞌe py. Haꞌe rã haꞌekue rami ae tuvixa.


text:
Opy jaꞌoꞌi, ijyta haꞌe oguy puku, haꞌe gui ojerea rupi janela ikuai vaꞌe oaꞌã avi rã oguy puku-a ma vinte e cinco metros, haꞌe rã ipya ma doze raxaꞌi.


text:
Ijyta ikuai vaꞌe ma opy jaꞌo mbyte pygua katy opyta. Ijyta jovaive re hiny pindo raꞌangaa. Okẽ rexei pyrõa oito oĩ vaꞌe. 


text:
Haꞌe vaꞌe regua opy jaꞌoꞌi haꞌe oikeaty ma oka py ijyta ikuai vaꞌe rexeiꞌi opyta, mymba oapy reve omeꞌẽ mbyrã ojoiaty oĩa py ae.


text:
Okẽ rexei oguy puku oĩ vaꞌe jovaive re ma mokoĩ mesa oĩ. Haꞌe vaꞌe áry ma ojukaa ꞌrã mymba kuery, oapy vy omeꞌẽ mbyrã, haꞌe gui jejavya regua haꞌe mbaꞌemo omboekovia aguã regua omeꞌẽ mbyrã.


text:
Haꞌe gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy okẽ oĩ vaꞌe rexei ma mokoĩ mesa oĩ, oikeaty rexei pyrõa oĩ vaꞌe yvýry. Okẽ rexei oka oĩ vaꞌe rovai re ma mokoĩ ju mesa oĩ.


text:
Haꞌe rami vy jovaive re ma irundy mesa ikuai. Okẽ rexei ma haꞌe javi vy oito mesa ikuai mymba kuery ojuka vy onhono aty.


text:
Irundy mesa mymba kuery oapy reve omeꞌẽ mbyrã ojukaaty ma itape gui ojapo pyre. Ipuku-a haꞌe ipya ma meio metro raxaꞌi, haꞌe rã yvatea ma meio metro eteꞌi. Haꞌe vaꞌe áry omoĩa ꞌrã kyxe mymba oapy reve omeꞌẽ mbyrã ojuka aguã.


text:
Oo mbotya jerea rupi ikuai tyꞌaĩ peteĩ po ipuku vaꞌe. Haꞌe rã mesa áry ma omoĩa ꞌrã xoꞌo omeꞌẽ mbyrã. 


text:
Haꞌe gui okẽ opyve katy oĩ vaꞌe rovai mokoĩ opy jaꞌoꞌi opyta oporai vaꞌe ikuai atyrã, opy jaꞌo mbyte pygua py. Peteĩ ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy okẽ oĩ vaꞌe rexei, haꞌe rã amboe ma okẽ kuaray puku-a katy oĩ vaꞌe rexei.


text:
Haꞌe gui ava vaꞌe aipoeꞌi xevy: — Kovaꞌe opy jaꞌoꞌi kuaray puku-a katy ojepeꞌa vaꞌe ma templo rarõa sacerdote kuery pegua.


text:
Haꞌe rã opy jaꞌoꞌi kuaray ijapuꞌaꞌia katy ojepeꞌa vaꞌe ma altar rarõa sacerdote kuery pegua. Haꞌe vaꞌe kuery ma Zadoque ramymino ikuai, Levi ramymino kuery regua Senhor renonde rupi ombaꞌeapo vaꞌerã — heꞌi.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌo mbyte pygua oaꞌã rã ipuku-a haꞌe ipya ma cinqüenta metros meme. Haꞌe rã altar ma templo rexei oĩ. 


text:
Haꞌe gui ma templo rupi oguy puku oĩ vaꞌe py ju xereraa vy oaꞌã ijyta ikuai vaꞌe. Jovaive re ma mokoĩ metros raxaꞌi. Haꞌe rã okẽ pya ma mokoĩ metros raiꞌi jovaive re.


text:
Haꞌe rã oguy puku-a ma dez metros, haꞌe rã ipya ma mboapy meme. Pyrõa oĩ vaꞌe rupi jaike. Okẽ yta ikuai vaꞌe yvýry ma oo yta ikuai jovaive re. 


text:
Haꞌe gui ma templo ropy ju xereraa vy oaꞌã okẽ yta, mboapy metros ipya vaꞌe meme, ombojerovia aty pya rami ae.


text:
Oikeaty pya ma cinco metros, haꞌe rã ijyke jovaive pya ma mokoĩ metros raxaꞌi meme. Oikea rupi oaꞌã avi rã vinte metros, haꞌe rã ipya ma dez.


text:
Haꞌe gui oike ma vy templo rokẽ yta ju oaꞌã rã peteĩ metro ipo guaxua. Oikea yvatea ma mboapy metros, haꞌe rã ipya ma mboapy raxaꞌi.


text:
Ipuku-a oaꞌã avi rã dez metros, haꞌe gui ipya ma dez avi templo renonde rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: — Kovaꞌe ma henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma templo mbotya po guaxua oaꞌã rã mboapy metros. Haꞌe gui ijyke rupi opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe ma mokoĩ metros meme, templo jerea haꞌe javi rupi.


text:
Ijerea rupi opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe ma mboapy henda rupi yvate ikuai. Peteĩ-teĩ pyrõa re ma trinta ikuai. Templo mbotya jerea rupi oĩ opy jaꞌoꞌi pyrõa yta rendarã, templo mbotya rupi omoĩa eꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi yvateve ikuai vaꞌe ma ipyve ꞌrã ovy yvyĩve rupigua gui, templo mbotya jerea rupi ipoꞌiꞌive ovya rami. Haꞌe rami py templo ropy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe ma yvatevea rupi ipyve vaꞌe ꞌrã. Haꞌe gui opy rupi oĩ peteĩ tape pyrõ-pyrõaꞌi yvy guive yvatevea katy peve nhaẽ aguã.


text:
Haꞌe gui templo yvýry rupi aexa pyrõa yvateve vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe yta rendarã opyta. Yvatea ma peteĩ yvyra pukukue mboapy metros vaꞌe.


text:
Haꞌe rã opy jaꞌoꞌi ijerea rupi ikuai vaꞌe mbotya oka katygua po guaxua ma mokoĩ metros raxaꞌi. Haꞌe gui templo ropy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe guive


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi oikea ma oka katy opyta mokoĩ, kuaray ijapuꞌaꞌia katy haꞌe ipuku-a katy. Opy ma mokoĩ metros raxaꞌi ijerea rupi. 


text:
Haꞌe gui oĩ avi peteĩ oo haꞌe aeꞌia py, kuaray oikea katy. Haꞌe vaꞌe ma trinta e cinco metros ipya vaꞌe. Oo mbotya po guaxua ma mokoĩ metros raxaꞌi ijerea rupi, haꞌe rã ipuku-a ma quarenta e cinco metros.


text:
Haꞌe gui ma oaꞌã templo. Ipuku-a ma cinqüenta metros, oka haꞌe oo mbotya reve joo rami ipuku cinqüenta metros meme.


text:
Haꞌe gui kuaray puku-a katy rupi templo mbotya ma cinqüenta metros avi, oka puku-a rami avi, ijapy ikuai vaꞌe mbyte. 


text:
Haꞌe gui templo rovai oo haꞌe aeꞌia py oĩ vaꞌe oaꞌã rã cinqüenta metros avi ipuku, jovaive re oguy ikuai vaꞌe reve. Templo ropy rupi ete ma ojaoꞌipaa, henda ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe haꞌe opy jaꞌo mbyte pygua jerea haꞌe javi rupi voi.


text:
Haꞌe vaꞌe mboapyve henda yvýry rupi ma janela ikuai, yvyra poꞌiꞌi reve. Opy haꞌe javi rupi ma oo mbotya ojaoꞌia yvyrape py, pyrõa guive janela ikuaia peve. Ikuai avi janela mbotyarã.


text:
Okẽ áry rupi haꞌe templo jerea rupi ikuai mbaꞌemo raꞌangaa ojapo pyre, oo mbotya haꞌe javi rupi, opy katy haꞌe oka katy voi,


text:
anjo ipepo vaꞌe haꞌe pindo raꞌangaa hiny. Pindo raꞌangaa nhavõ ma mokoĩ anjo raꞌangaa mbyte oĩ. Haꞌe rã anjo ma mokoĩ hova vaꞌe meme.


text:
Peteĩ hova ava rova ramigua ma omaꞌẽ ꞌrã pindo raꞌangaa oyke katy, haꞌe ꞌrã amboae guary raꞌy rova ramigua ma pindo mboae katy ꞌrã omaꞌẽ. Haꞌe rami tema ojapoa oo mbotya haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe rã altar ma yvyrape gui ojapo pyre. Yvatea ma mokoĩ metros raiꞌi, haꞌe rã ipuku-a ma peteĩꞌi. Ijapy, henda haꞌe imbotya ma yvyra guigua meme. Haꞌe vy ava vaꞌe aipoeꞌi xevy: — Kovaꞌe mesa ma Senhor renonde ꞌrã oĩ — heꞌi.


text:
Templo rokẽ re ma ojapoa avi anjo ipepo vaꞌe haꞌe pindo raꞌangaa, oo mbotya rupi ojapoague rami avi. Oĩ avi okẽ aoꞌiarã yvyra guigua, oguy puku oka katy oĩ vaꞌe re.


text:
Haꞌe gui oguy puku jovaive rupi, templo ropy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe rupi haꞌe okẽ aoꞌia rupi ikuai janela, yvyra ipoꞌiꞌi vaꞌe haꞌe pindo raꞌangaa py ombojegua pyre. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy oka oĩ vaꞌe py ju ava vaꞌe xereraa, opy jaꞌoꞌi kuaray ijapuꞌaꞌia katy ikuaia peve. Haꞌe vaꞌe opy jaꞌoꞌi ma oo haꞌe aeꞌia py oĩ vaꞌe rexei, kuaray ijapuꞌaꞌia katy oo ojepeꞌa vaꞌe rexei.


text:
Haꞌe vaꞌe oo kuaray ijapuꞌaꞌia katy ojepeꞌa vaꞌe ma cinqüenta metros ipuku vaꞌe, haꞌe rã ipya ma vinte e cinco.


text:
Haꞌe py ma opy jaꞌoꞌi ikuai mboapy henda rupi yvatea py, oka dez metros vaꞌe renonde rupi, haꞌe opy jaꞌo mbyte pygua pyrõa rexei.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi ikuaia rupi oĩ peteĩ oguy puku cinco metros ipya vaꞌe opy rexeiꞌi, haꞌe cinqüenta metros ipuku, opy katy rupi oo vaꞌe. Opy jaꞌoꞌi rokẽ ikuai vaꞌe ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy meme ojepeꞌa.


text:
Opy jaꞌoꞌi yvatevea py ikuai vaꞌe ma ipoꞌiveꞌi vaꞌe, mbaꞌeta oguy puku oĩ vaꞌe ma opy katy oove iguyvea rupi haꞌe mbyte rupi oĩ vaꞌe gui.


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe opy jaꞌoꞌi ma mboapy henda rupi yvate. Ijytarã ma noĩ, opy jaꞌo mbyte pygua rami eꞌỹ. Haꞌe nunga rupi ae yvatevea py oĩ vaꞌe ma mbyte haꞌe iguyve rupi oĩ vaꞌe gui ipoꞌiveꞌi.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe rexeiꞌi oĩ oka kora. Haꞌe vaꞌe ma oka yvýry rupi oĩ, opy jaꞌoꞌi rexeiꞌi, vinte e cinco metros ipuku vaꞌe.


text:
Mbaꞌeta opy jaꞌoꞌi oka katy ikuai vaꞌe puku-a ma vinte e cinco metros ae. Haꞌe rã templo renonde rupi oka oĩ vaꞌe ma cinqüenta metros vaꞌe.


text:
Haꞌe gui kuaray oua katy oka oĩ vaꞌe kora rupi ikuai avi opy jaꞌoꞌi, oo haꞌe aeꞌia py oĩ vaꞌe rexeiꞌi.


text:
Oĩ avi peteĩ oguy puku. Opy jaꞌoꞌi kuaray ijapuꞌaꞌia katy ikuai vaꞌe rami ae avi ojapoa, ipuku-a haꞌe ipya ma joo rami ae, oẽaty voi joo rami ae, opa mbaꞌe py joo rami ae. Oikeaty voi


text:
opy jaꞌoꞌi kuaray puku-a katy hokẽ ikuai vaꞌe rami ae avi, mbaꞌeta oguy puku kuaray oua katy oĩ vaꞌe apy rupi gui ꞌrã oikea haꞌe vaꞌe opy jaꞌoꞌi py. 


text:
Haꞌe gui ma ava vaꞌe aipoeꞌi xevy: — Kuaray ijapuꞌaꞌia katy haꞌe ipuku-a katy oka haꞌe aeꞌia py oĩ vaꞌe rexei opy jaꞌoꞌi ikuai vaꞌe ma ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe meme, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe rupi sacerdote kuery Senhor renonde ombaꞌeapo vaꞌe okaru ꞌrã okuapy, mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe omoĩ porã aguã. Haꞌe vaꞌe ma mbaꞌemo aju guigua omeꞌẽ mbyre, jejavya regua haꞌe mbaꞌemo omboekovia aguã regua omeꞌẽ mbyre. Haꞌe nunga rupi haꞌe vaꞌe henda ma ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe py sacerdote kuery oike vy ma oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui noẽi ꞌrã oka katy oao ombaꞌeapoa py onhemondea oejapa eꞌỹ re, ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ramo. Amboae regua ao py onhemonde ma vy ꞌrã oẽ heta vaꞌe kuery ikuaia katy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ava vaꞌe templo oaꞌãmba ma rire kuaray oua katy okẽ oĩ vaꞌe rupi ju xerenoẽ. Haꞌe vy oka ju oaꞌã ijyvýry rupi.


text:
Haꞌe rami py irundy henda katy rupi oaꞌãmba. Oka yvýry rupi kora oĩ vaꞌe ma quinhentos yvyra ipuku haꞌe ipya, ombojaꞌo aguã mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã omboaxa pyre, haꞌe omboaxa pyreꞌỹ. 


text:
Haꞌe ramo amaꞌẽ rã kuaray oua katy gui tape ou vaꞌe rupi ou jekuaa Israel kuery ruete rexakãa. Ijayvua ma heta yy revovo rami, haꞌe rã hexakãa ma yvy rupi omoexakãmba.


text:
Aexa vaꞌe ma jypy rã Jerusalém tetã ombovaipa aguã ou jave aexa vaꞌekue ramigua, haꞌe Quebar yakã yvýry aexa vaꞌekue rami avi. Haꞌe rami vy ajeroꞌa, yvy re xerova amovaẽ peve.


text:
Haꞌe gui Nheꞌẽ xereupi heravy opy jaꞌo mbyte pygua oĩ vaꞌe katy. Haꞌe ramo aexa rã Senhor rexakãa templo ropy rupi omonyẽmba. 


text:
Haꞌe ramo peteĩ ayvu aendu templo mbyte gui onhendu vaꞌe. Haꞌe ramo ava vaꞌe opuꞌã hoꞌamy xeyvýry, haꞌe Senhor aipoeꞌi xevy: 


text:
— Ava raꞌy, kovaꞌe henda ma xerenda apenaaty oĩa, apyrõ ainyaty guive, Israel kuery mbyte rupi aiko riae aguã. Haꞌe gui ma Israel kuery nomongyꞌavei ꞌrã xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, neĩ huvixa kuery voi, mbaꞌeta itavy reia rupi neĩ ombojeroviaaty py nguvixa kuery reꞌõgue ojatya rupi veꞌỹ ꞌrã ikuai.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery ngoorã ojapo vy ngokẽ ombojeꞌa vaꞌekue xevygua oo rokẽ re rive, ijyta voi ombojeꞌa vaꞌekue xero yta re, haꞌe kuery haꞌe xee aĩa mbyte peteĩ oo mbotya rive oĩ aguã. Haꞌe rami ojeguarupy anho ojapo okuapy vy xerery omongyꞌapa rei vaꞌekue. Haꞌe nunga rupi xee amomba vaꞌekue xepoxya rupi.


text:
Haꞌe gui aỹ ma haꞌe kuery tomombopa xea gui mombyry itavy reiague haꞌe nguvixa kuery reꞌõgue mboetea rupi ikuaiague. Haꞌe rami rã haꞌe kuery mbyte rupi aiko riae ꞌrã. 


text:
<n> Altar mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ atyrã re ijayvuague</n> — Haꞌe gui ndee ava raꞌy, Israel kuery pe exa uka ke kovaꞌe templo, gueko vaia gui oxĩmba aguã. Haꞌe kuery ju templo raꞌangaa aexa uka vaꞌekue oaꞌã vy toikuaa pota porã.


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei haꞌe kuery gueko vaia haꞌe javi gui oxĩmba ri ramo haꞌe kuery pe eikuaa ukapa kovaꞌe oo mbaꞌexa pa oĩa, mamo pa mbaꞌemo ikuaia, oẽaty haꞌe oikeaty ikuai vaꞌe, mbaꞌemo ikuai vaꞌe haꞌe javi, haꞌe gui hexegua ayvu, aipota vaꞌe haꞌe lei oĩ vaꞌe haꞌe javi. Embopara ke haꞌe nunga haꞌe javi haꞌe kuery oexaa py, ayvu oĩ vaꞌe haꞌe lei aeja vaꞌekue re oikuaa pota vy ojapopa ete aguã.


text:
Po rami ma templo regua lei. Yvyty templo oĩa áry haꞌe ijyvýry rupi ma ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe meme ꞌrã. Haꞌe rami ma lei templo regua. 


text:
— Po rami ma altar oaꞌãague, mbaꞌemo peaꞌãaty raxaꞌi py. Ijyvýry rupi guarã pejoꞌo ꞌrã meio metro ipy puku-a, haꞌe ipya ma meio metro vaꞌe avi ꞌrã. Haꞌe rã hembe haꞌe javi rupi ma peteĩ po ꞌrã yvatea. Haꞌe vaꞌe opyta ꞌrã altar yvýry rupi.


text:
Haꞌe gui yvy guive iguy rupi ita ombojoꞌaa peve ma peteĩ metro. Haꞌe rã ipya ma meio metro. Ita kyrĩgueveꞌi ombojoꞌaa gui tuvixakueve ombojoꞌaa peve ma mokoĩ metros. Haꞌe rã ipya ma meio metro.


text:
Tata rendarã oĩ vaꞌe ma mokoĩ metros yvatea vaꞌerã. Haꞌe gui tata renda áry ma omoĩ avi ꞌrã irundy hakua vaꞌe.


text:
Ita ombojoꞌaa puku-a haꞌe ipya ma sete metros meme ꞌrã, ijapy irundyve oĩa rupi. Ijyvýry rupi hemberã oĩ vaꞌe ma peteĩ po pukukue. Altar yvýry rupi ojoꞌoague ma meio metro eteꞌi ꞌrã. Haꞌe gui kuaray oua katy ꞌrã oĩ pyrõa yvate katy oo vaꞌe. 


text:
<n> Altar Nhanderuete pe omboaxaa aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi xevy: — Ava raꞌy, po rami Senhor Penderuete ijayvu: Po rami pejapo vaꞌerã altar pemboaxaa ára, hiꞌáry mbaꞌemo peapy reve pemeꞌẽ, haꞌe hiꞌáry rupi tuguy pemboayvi aguã.


text:
Sacerdote kuery levita regua Zadoque ramymino ikuai vaꞌe ma xea katy onhemboja ꞌrã xevy pe mbaꞌemo ojapo aguã. Haꞌe kuery pe remeꞌẽ ꞌrã peteĩ vaka raꞌy haꞌe kuery ojejavyague regua omeꞌẽ vaꞌerã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe gui ma huguy reru vy altar áry ꞌrã remoĩ irundy hakua ikuai vaꞌe re, ita ombojoꞌaa irundyve apy re, haꞌe gui hembe ojerea haꞌe javi rupi voi. Haꞌe rami ꞌrã reikyꞌaꞌo altar pejejavyague rejaoꞌi uka vy.


text:
Haꞌe gui jejavya regua vaka raꞌy omeꞌẽ mbyre ma oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui mombyryꞌi ꞌrã reraa peteĩ henda oo oĩ vaꞌe py oapya aguã.


text:
Haꞌe gui mokoĩ araa py ma remeꞌẽ ꞌrã peteĩ kavara ava ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe jejavya regua. Haꞌe gui altar peikyꞌaꞌo ju ꞌrã vaka raꞌy py peikyꞌaꞌoague rami ae.


text:
Senhor renonde py ae ꞌrã remeꞌẽ. Hiꞌáry ma sacerdote kuery juky omoĩ vy omeꞌẽ ꞌrã Senhor pe oapy reve.


text:
Haꞌe gui sete ára re ma koꞌẽ nhavõ reru ꞌrã peteĩ kavara ava pejejavya regua pemeꞌẽ vaꞌerã. Peru avi ꞌrã peteĩ vaka raꞌy haꞌe peteĩ vexaꞌi ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ára haꞌe nunga sacerdote kuery ojapopa ma vy oito araa guive altar áry mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrã oapy reve, haꞌe gui Nhanderuete reve peteĩ rami ju ikuaia regua guive. Haꞌe ramo xee roguerovyꞌa ꞌrã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi ombaꞌeapo vaꞌerã kuery omoĩ jevyague</n> Haꞌe gui ma oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rokẽ py ju ava vaꞌe xereraa kuaray oua katy, oka katy ojepeꞌa vaꞌe py. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe okẽ onhemboty raꞌe.


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi xevy: — Kovaꞌe okẽ ma onhemboty ae ꞌrã oiny, ndojepeꞌaai ꞌrãe. Avave rei ndoikeai ꞌrã haꞌe rupi, haꞌe rupi Senhor Israel kuery ruete oike rire. Haꞌe rami rire onhemboty ae ꞌrã oiny.


text:
Haꞌe rã huvixave ma haꞌe py oguapy ꞌrã Senhor renonde okaru aguã, huvixave ae vy. Okẽ regua oguy puku rupi ꞌrã oike haꞌe oẽ ju ꞌrã ovy — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy oo rokẽ oĩ vaꞌe py ju ava vaꞌe xereraa. Haꞌe py ma amaꞌẽ rã Senhor rexakãa omonyẽmba raꞌe ixupegua opy rupi. Haꞌe ramo ajeroꞌa yvy re xerova amovaẽ peve.


text:
Haꞌe ramo Senhor aipoeꞌi xevy: — Ava raꞌy, eikuaa pota porã ke. Exa nderexa py, haꞌe endu ndeapyxa py Senhor pegua oo re xeayvu ramo, haꞌe vaꞌe regua lei haꞌe javi re guive. Eikuaa pota porã ke mavaꞌe pa templo py oike aguã haꞌevea re, haꞌe oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py oike aguã ndaꞌeveia re guive.


text:
Haꞌe gui ma aipoꞌre Israel kuery naxenheꞌẽ rendui vaꞌe pe: Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: Israel kuery, haꞌeve ma pendekuai ojeguarupy pejapoa rupi!


text:
Mbaꞌeta xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py peroike vaꞌekue amboae regua kuery, ngoꞌo py haꞌe opyꞌa py opire omboi uka eꞌỹ vaꞌekue. Haꞌe rami vy pemongyꞌapa rei xevygua oo, xevy pe mbojape, mbaꞌemo kyrakue haꞌe tuguy pemeꞌẽ teĩ. Opa marãgua ojeguarupy pejapo vy xereve guarã ajapo vaꞌekue rupi eꞌỹ pendekuai vaꞌekue.


text:
Pendevy mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe xevy omboaxa pyre regua ayvu aeja teĩ haꞌe vaꞌe rupi eꞌỹ pendekuai vaꞌekue. Haꞌe rami ꞌrãgue py amboae regua rive pemoĩ xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re opena vaꞌerã. 


text:
— Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: Amboae regua Israel kuery mbyte rupi ikuai vaꞌe neĩ peteĩ ma voi ndoikevei ꞌrã xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py, opyꞌa py haꞌe ngoꞌo py opire omboi uka vaꞌeꞌỹ vy.


text:
Haꞌe rã levita kuery ma xegui ojepeꞌapa vaꞌekue Israel kuery haꞌeveꞌỹ rami ikuai vy taꞌangaa re ojeꞌoia rupi xegui mombyry ojepeꞌapa vaꞌe reve. Haꞌe rire levita kuery re ꞌrã oĩ ojejavyague re opaga aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ma haꞌeve nho ꞌrã xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi ombaꞌeapo aguã. Haꞌe rami vy templo rokẽ rarõa rupi ꞌrã ikuai, opy rupi voi. Haꞌe kuery ojuka ꞌrã guive mymba oapy reve omeꞌẽ vaꞌerã heta vaꞌe kuery rekovia. Heta vaꞌe kuery renonde ꞌrã ikuai mbaꞌemo ojapoa py.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery mbaꞌemo raꞌangaa ombojerovia vaꞌe reve haꞌe kuery voi ombojerovia avi vaꞌekue, haꞌe rami vy nhomonhepyxangaarã ikuai vaꞌekue mbaꞌemo vai ojapoa py. Haꞌe nunga rupi xepo aupi reve aura haꞌe kuery re oĩ aguã gueko vaiague re opaga aguã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe rami vy sacerdote rami eꞌỹ haꞌe kuery nonhembojavei ꞌrã xere, neĩ novaẽi ꞌrã guive peteĩve ma voi mbaꞌemo xevygua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re. Haꞌe rami ꞌrãgue py ojee ae meme ꞌrã ogueraa ojeguarupy anho ojapoague re oxĩmba aguã.


text:
<n> Sacerdote kuery mbaꞌemo ojapo aguã re ijayvuague</n> — Haꞌe gui levita regua sacerdote kuery Zadoque ramymino ikuai vaꞌe, xegui Israel kuery ojepeꞌapa teĩ haꞌe kuery ma xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe regua ojapopa ete vaꞌekue. Haꞌe rami rire haꞌe kuery onhemboja ꞌrã xere, xevy pe ombaꞌeapo aguã. Haꞌe kuery ma xerenonde ꞌrã ikuai mbaꞌemo kyrakue haꞌe tuguy omeꞌẽ aguã — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe kuery ma xevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py oike vy onhemboja ꞌrã xe-mesa re, xevy pe ombaꞌeapo haꞌe ajapo uka vaꞌekue ojapopa aguã.


text:
Haꞌe rami avi opy jaꞌo mbyte pygua rokẽ rupi haꞌe kuery oike vy ma ao iporãve vaꞌe py anho ꞌrã onhemonde. Vexaꞌi rague guigua ma ojee nomoĩ ꞌrã templo ropy rupi opy jaꞌo mbyte pygua py ombaꞌeapo aguã.


text:
Onheakã jokua ꞌrã ajukue iporãve vaꞌe py, kaxõ iporãve vaꞌe py ꞌrã onhemonde guive. Nonheovãi ꞌrã imboyꞌaipaarã py.


text:
Haꞌe gui opy jaꞌo mbyte pygua gui haꞌe kuery oẽ ju vy heta vaꞌe kuery ikuaia katy oka katy, haꞌe vy omboipa ꞌrã ao ombaꞌeapo aguã onhemondeague, haꞌe vy omoĩ porã ju ꞌrã opy jaꞌoꞌi ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py. Haꞌe rami vy amboae ao py ju ꞌrã onhemonde, jypygua ao py heta vaꞌe kuery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rami rive opyta eꞌỹ aguã.


text:
Nomendai ꞌrã guive imeveꞌỹ vaꞌe re, neĩ opoi pyre re. Haꞌe rami ꞌrãgue py guaꞌyxyrã ogueraa ꞌrã Israel regua kunhataĩꞌi, eꞌỹ vy sacerdote raꞌyxykueꞌi.


text:
Haꞌe kuery omboꞌe ꞌrã xevygua kuery mbaꞌemo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã omboaxa pyre haꞌe omboaxa pyreꞌỹ reve joo rami eꞌỹa oikuaa aguã rami, haꞌeve vaꞌe haꞌe haꞌeveꞌỹ vaꞌe guive.


text:
Haꞌe gui jojoko-jokoa ramo haꞌe kuery oikuaa potaa rupi ꞌrã ikuai. Xeguigua teko porã rupi anho ꞌrã oikuaa pota. Haꞌe gui ngaru oiko nhavõ py ojapo uka ꞌrã xeguigua lei haꞌe xeayvu aeja vaꞌekue. Ojapo ꞌrã guive xevygua sábado ára ikyꞌa eꞌỹ vaꞌea oikuaa pavẽ aguã rami.


text:
Nonhembojai ꞌrã omanogue re onhemongyꞌa eꞌỹ aguã. Nguu eꞌỹ vy oxy ae, guaꞌy, guajy, guyvy, gueindy imeveꞌỹ vaꞌe ae rã tema haꞌeve onhemongyꞌa aguã.


text:
Haꞌe gui mae ma toike ju henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py ombaꞌeapo aguã, opy jaꞌo mbyte pygua py ae. Haꞌe rami vy omeꞌẽ ꞌrã jejavya regua — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Haꞌe vaꞌe yvy ombojaꞌoa aguã re ijayvuague</n> — Sacerdote kuery pe ma oĩ ae ꞌrã imbaꞌerã, mbaꞌeta xee ae aiko haꞌe kuery mbaꞌe. Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery pe napemeꞌẽi ꞌrã ijyvyrã Israel yvy re. Xee ae aiko haꞌe kuery pegua.


text:
Haꞌe kuery hoꞌu ꞌrã mbaꞌemo aju guigua omeꞌẽ mbyre gui, jejavya regua haꞌe mbaꞌemo rekovia regua guive. Israel kuery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã omboaxa vaꞌekue ma haꞌe kuery mbaꞌe meme ꞌrã.


text:
Haꞌe rami vy sacerdote kuery mbaꞌerã opyta ꞌrã mbaꞌemo aju jypygua haꞌe mbaꞌemo omeꞌẽ mbyre gui iporãgueve haꞌe javi. Sacerdote kuery pe pemeꞌẽ avi ꞌrã jypygua trigo guigua, penderopy oĩ aguã penemoingo porãarã.


text:
Haꞌe rã mymba omano rive vaꞌekue ma sacerdote kuery ndoꞌui ꞌrã, neĩ guyra eꞌỹ vy mymba omondoropa vaꞌekue guive. 


text:
— Haꞌe gui yvy ma xortea rami ꞌrã pembojaꞌo peteĩ-teĩ mbaꞌerã peikuaa aguã. Haꞌe jave py ma Senhor pe ranhe pemboaxa ꞌrã peteĩ henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã. Haꞌe vaꞌe puku-a ma doze quilômetros raxaꞌi ꞌrã, haꞌe rã ipya ma dez ꞌrã. Haꞌe javi rupi oĩ ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe rã oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ma ipuku-a haꞌe ipya joo rami, duzentos e cinqüenta metros meme. Ijyvýry rupi oĩ ꞌrã yvy vinte e cinco metros ipya vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe puku-a ma doze quilômetros raxaꞌi ꞌrã, haꞌe rã ipya ma cinco ꞌrã. Haꞌe py ae ꞌrã oĩ oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe. Haꞌe vaꞌe henda ma ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe.


text:
Haꞌe gui yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ma sacerdote kuery rekoarã itui, mbaꞌeta oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re opena vaꞌe, haꞌe Senhor re onhemboja ꞌrã ombaꞌeapo aguã. Haꞌe vaꞌe henda ma haꞌe kuery pe pemeꞌẽ ꞌrã hoo ikuai aguã, oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe oĩ aguã guive.


text:
Haꞌe rã levita kuery oo re opena vaꞌe pe ma pemeꞌẽ avi ꞌrã yvy doze quilômetros raxaꞌi ipuku-a, haꞌe cinco ipya vaꞌe, haꞌe kuery rekoarã vinte ikuai aguã.


text:
Haꞌe rã tetã yvýry rupi guarã ma pemeꞌẽ ꞌrã yvy dois quilômetros raxaꞌi ipya, haꞌe gui doze quilômetros raxaꞌi ipuku-a vaꞌe. Haꞌe rã tetã ma yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rexeiꞌi ꞌrã oĩ, Israel regua haꞌe javi ikuai aguã.


text:
Haꞌe rã huvixave yvyrã ma yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe tetã yvýry rupigua jovaive re, kuaray oikea katy haꞌe oua katy. Ipuku-a ma peteĩ regua yvy oĩ vaꞌe reve joo rami ꞌrã, kuaray oikea katy guive oua katy peve.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma huvixave mbaꞌe ꞌrã itui Israel yvy re. Haꞌe gui xevygua yvatekueve ma nombojexavaivei ꞌrã xevygua kuery. Haꞌe rami ꞌrãgue py ombojaꞌopa ꞌrã Israel kuery yvyrã, peteĩ-teĩ regua ikuaia rami vy. 


text:
<n> Yvatekueve ikuai vaꞌe pe ijayvuague</n> Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Peẽ Israel kuery yvatekueve, haꞌeve ma pejoguereko axy. Pejepeꞌa pejojukaa haꞌe penhombojexavaia gui, haꞌe vy pejapo haꞌevea ramigua haꞌe teko porã. Pekoreve eme ma xevygua kuery — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Haꞌe gui ajaka renyẽ ma oja guaxu reve joo rami ꞌrã. Haꞌe rã peteĩ ômer ma dez oja guaxu renyẽ, haꞌe dez ajaka renyẽ ꞌrã oĩ. Ômer py ae ꞌrã mbaꞌemo peaꞌã kuaa.


text:
Haꞌe gui peteĩ hatãꞌi vaꞌe ma doze gramas ꞌrã ipoyi. Haꞌe rã peteĩ hatãꞌi vaꞌe ovareve vaꞌe ma sessenta hatãꞌi vaꞌe mboae rami ꞌrã ipoyia. 


text:
— Po rami ꞌrã ma peru pemeꞌẽ vaꞌerã: trigo ma dez oja guaxu nhavõ gui mboapy litros ꞌrã peru, cevada ma haꞌe rami ae avi mboapy litros ꞌrã peru.


text:
Haꞌe gui azeite ma mbaꞌemo pirekue renyẽ nhavõ gui mokoĩ litros ꞌrã peru, mbaꞌeta mbaꞌemo pirekue ma peteĩ ômer rami avi ꞌrã dez oja guaxu renyẽ vaꞌe.


text:
Haꞌe gui vexaꞌi kuery ma peteĩ-teĩ kora duzentos ikuaia nhavõ gui peteĩ peipeꞌa ꞌrã Israel re nhuũndy porãvea rupi pemongaru vaꞌekue anho. Haꞌe nunga haꞌe javi pemeꞌẽ ꞌrã mbaꞌemo aju guigua, oapy revegua, eꞌỹ vy Nhanderuete reve peteĩ rami ju pendekuaia reguarã. Haꞌe rami vy ꞌrã pejaoꞌi uka heta vaꞌe kuery ojejavyague — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
Haꞌe rã huvixave ma ogueru ꞌrã mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ mbyrã, mbaꞌemo aju guigua haꞌe mbaꞌemo rykue, jaxy pyaua ára py ngaru pyguarã, sábado ára nhavõ, haꞌe ngaru Israel kuery peguarã oaꞌangapy oiko nhavõ. Ogueru avi ꞌrã jejavya regua, mbaꞌemo aju guigua, mbaꞌemo oapy revegua mymba haꞌe Nhanderuete reve peteĩ rami ju pendekuaia reguarã, Israel kuery ojejavyague ojaoꞌi uka aguã. 


text:
<n> Ára pyau py mbaꞌemo omeꞌẽa aguã re ijayvuague</n> Po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Jypygua jaxya haꞌe jypyꞌi araa py ma peru ꞌrã peteĩ vaka raꞌy ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe, haꞌe vaꞌe py oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe peikyꞌaꞌo aguã.


text:
Huguykue ma sacerdote ogueru vy templo rokẽ yta ikuai vaꞌe rupi ꞌrã omoĩ, haꞌe gui altar irundy henda py ijapy ikuai vaꞌe py, haꞌe opy jaꞌo mbyte pygua rokẽ yta rupi guive.


text:
Haꞌekue rami ju ꞌrã pejapo sete araa py. Potae vy eꞌỹ, peikuaa vy eꞌỹ pejejavyague re ꞌrã pejapo. Haꞌe rami py ꞌrã peikyꞌaꞌo templo. 


text:
<n> Páscoa ára pyguarã re ijayvuague</n> — Haꞌe gui jypygua jaxya haꞌe catorze araa py ma pejapo ꞌrã ngaru Páscoa. Sete ára re ꞌrã pejapo. Mbojape imbovua revegua eꞌỹ ꞌrã peꞌu.


text:
Haꞌe vaꞌe árave ma huvixave ogueru ꞌrã peteĩ vaka raꞌy haꞌe ae ojejavyague reguarã, yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi pe guive.


text:
Haꞌe gui sete ára re ngaru oikoa ja ma ogueru ꞌrã Senhor pe oapy reve omeꞌẽ mbyrã, sete vaka raꞌy haꞌe sete vexaꞌi raꞌy ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe, sete ára pyguarã. Haꞌe gui koꞌẽ nhavõ omeꞌẽa ꞌrã peteĩ kavara jejavya re.


text:
Oguereko katu avi ꞌrã mbaꞌemo aju guigua omeꞌẽ mbyrã. Vaka raꞌy nhavõ reve guarã ogueru ꞌrã peteĩ ajaka, vexaꞌi nhavõ guive, haꞌe gui peteĩ galão azeite ju ajaka mbaꞌemo aju oĩ nhavõ.


text:
Haꞌe gui sete jaxya haꞌe quinze araa guive haꞌekue rami ae tema ꞌrã ojapo sete ára re ngaru oikoa ja. Jejavya regua ꞌrã omeꞌẽ haꞌekue rami ae, mbaꞌemo oapy revegua, mbaꞌemo aju guigua haꞌe azeite guive. 


text:
<n> Sábado ára haꞌe jaxy pyau nhavõ ngaru oiko jave pyguarã re ijayvuague</n> Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Opy jaꞌo mbyte pygua rokẽ kuaray ou katy oĩ vaꞌe ma onhemboty tema ꞌrã pembaꞌeapoa ára mboapy meme vaꞌe re. Sábado ára anho ꞌrã ojepeꞌa, haꞌe gui jaxy pyau jave ngaru oikoa ára py guive.


text:
Haꞌe gui huvixave ma oka katy gui oike ꞌrã okẽ regua oguy puku rupi. Okẽ yvýry opyta ꞌrã hoꞌamy. Haꞌe ramia ja sacerdote kuery ma mbaꞌemo oguereko katu ꞌrã oapy reve omeꞌẽ vaꞌerã huvixave ogueru vaꞌekue, Nhanderuete reve peteĩ rami ikuaia regua guive. Haꞌe ramo huvixave ombojerovia ꞌrã okẽ py hiꞌaĩ reve, haꞌe gui oẽ ju ꞌrã. Kaꞌaru eꞌỹa ja okẽ nombotyai ꞌrã.


text:
Haꞌe vaꞌe okẽ rexei ae avi yvy re ikuai vaꞌe kuery ombojerovia ꞌrã okuapy Senhor renonde, sábado haꞌe jaxy pyau ngaru oikoa ára py guive.


text:
Sábado ára ma huvixave oapy reve omeꞌẽ ꞌrã Senhor pe mboapy meme vexaꞌi raꞌy haꞌe peteĩ vexaꞌi ava ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe meme.


text:
Mbaꞌemo aju guigua ma vexaꞌi ava omeꞌẽ nhavõ omeꞌẽ avi ꞌrã peteĩ ajaka. Haꞌe rã vexaꞌi raꞌy ikuai vaꞌe reve guarã ma omeꞌẽxeaꞌi py ꞌrã omeꞌẽ. Haꞌe gui mbaꞌemo aju peteĩ ajaka omeꞌẽ nhavõ omeꞌẽ avi ꞌrã mboapy litros azeite.


text:
Haꞌe rã jaxy pyau jave ngaru oikoa ára py ma peteĩ vaka raꞌy ꞌrã omeꞌẽ mboapy meme vexaꞌi raꞌy haꞌe peteĩ vexaꞌi ava reve, ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe meme.


text:
Vaka raꞌy haꞌe vexaꞌi ava omeꞌẽ nhavõ ogueru avi ꞌrã peteĩ ajaka mbaꞌemo aju guigua. Haꞌe rã vexaꞌi raꞌy ikuai vaꞌe reve guarã ma omeꞌẽxeaꞌi py ꞌrã omeꞌẽ. Haꞌe gui mbaꞌemo aju peteĩ ajaka omeꞌẽ nhavõ omeꞌẽ avi ꞌrã mboapy litros azeite.


text:
<n> Mbaꞌemo omeꞌẽmby re ijayvuague</n> — Ngaru oikoa py |yhwh{ma} yvy re ikuai vaꞌe ou ꞌrã okuapy Senhor renonde omboete aguã. Haꞌe kuery vaꞌe regua kuaray ijapuꞌaꞌia katy okẽ oĩ vaꞌe rupi oike vaꞌekue ma kuaray puku-a katy ju ꞌrã oẽ, haꞌe rã kuaray puku-a katy gui oike vaꞌekue ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy ꞌrã oẽ jogueravy. Okẽ oikeague rupi eꞌỹ ju ꞌrã oẽ, hovai re ꞌrã oẽ.


text:
Haꞌe kuery oike jogueruvy jave huvixave voi oike ꞌrã haꞌe kuery mbyte rupi. Haꞌe gui ma haꞌe kuery oẽ jogueravy jave ma haꞌe voi oẽ ju ꞌrã ovy.


text:
Nhemboaty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe ngaru oiko vaꞌe py ma vaka raꞌy haꞌe vexaꞌi ava omeꞌẽ nhavõ mbaꞌemo aju guigua peteĩ ajaka omeꞌẽa avi ꞌrã. Haꞌe rã vexaꞌi raꞌy ikuai vaꞌe reve guarã ma omeꞌẽxeaꞌi py ꞌrã omeꞌẽ. Haꞌe gui mbaꞌemo aju peteĩ ajaka omeꞌẽ nhavõ omeꞌẽ avi ꞌrã mboapy litros azeite.


text:
Xapyꞌa rei huvixave omeꞌẽxeaꞌi py ꞌrã Senhor pe ogueru mbaꞌemo oapy reve, eꞌỹ vy hexeve peteĩ rami ikuaia reguarã. Haꞌe ramo ixupe oipeꞌaa ꞌrã okẽ kuaray oua katy oĩ vaꞌe, mbaꞌemo oapy reve omeꞌẽ aguã, hexeve peteĩ rami ikuaia regua guive, sábado ára py ojapoaty rami ae. Haꞌe gui oẽ ma ramo okẽ ombotya ju ꞌrã. 


text:
— Koꞌẽ nhavõ Senhor pe pemeꞌẽ ꞌrã peteĩ vexaꞌi raꞌy peteĩ maꞌetỹ vaꞌe ivaikue rei eꞌỹ vaꞌe peapy reve. Koꞌẽ nhavõ tema ꞌrã pemeꞌẽ.


text:
Haꞌe vaꞌe reve guarã ma koꞌẽ nhavõ pereko katu avi ꞌrã mbaꞌemo aju guigua Senhor pe pemeꞌẽ vaꞌerã. Mboapy litros ꞌrã pereko katu, azeite peteĩ litro raxaꞌi reve, trigo reve omoapomoa aguã. Haꞌe vaꞌe ayvu ma koꞌẽ nhavõ ꞌrã pejapo rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Haꞌe rami ae koꞌẽ nhavõ jepi ꞌrã pereko katu vexaꞌi raꞌy, mbaꞌemo aju guigua haꞌe azeite, oapy reve omeꞌẽ mbyrã. 


text:
Po rami ijayvu Senhor Nhanderuete: — Amongue py huvixave peteĩ yvy oguereko vaꞌe omeꞌẽ ꞌrã guaꞌy kuery pe. Haꞌe ramo taꞌy kuery mbaꞌe ae ꞌrã opyta, rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Haꞌe rã guembiguai kuery pe ri yvy omeꞌẽ ramo imbaꞌe opyta ꞌrã maꞌetỹ jubileu ꞌepy vaꞌe oiko peveꞌi. Haꞌe ramo huvixave pe ae ju ꞌrã opyta, mbaꞌeta taꞌy kuery mbaꞌerã ae.


text:
Huvixave ma neĩ ruxãꞌi ma voi ndogueraai ꞌrã guembiguai kuery pegua oĩ vaꞌe, ndoipeꞌai ꞌrã guive ijyvy gui. Oyvy gui ae ꞌrã omeꞌẽ guaꞌy kuery pe, xevygua kuery peteĩ-teĩ ijyvy gui ndoipeꞌaai aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ava xereraa vaꞌe ma oikeaty yke katy okẽ oĩ vaꞌe rupi ju xereraa. Kuaray ijapuꞌaꞌia katy xereraa sacerdote kuery pegua opy jaꞌoꞌi ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py. Haꞌe vy ijapy kuaray oikea katy oĩ vaꞌe re oexa uka peteĩ henda.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: — Kovaꞌe henda py ma sacerdote kuery ombojy ꞌrã mbaꞌemo omboekovia aguã regua omeꞌẽ mbyre, jejavya regua haꞌe mbaꞌemo aju guigua guive, oka katy amboae henda py heta vaꞌe kuery ikuaia py ogueraa eꞌỹ aguã, heta vaꞌe kuery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rami rive opyta eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma oka katy oguy oĩ vaꞌe py ju xereraa, irundy henda py oguy apy ikuai vaꞌe rupi. Haꞌe gui ijapy oĩ vaꞌe py oguy mboae aexa avi.


text:
Mbaꞌeta oguy apy ikuai vaꞌe re oguy kyrĩveꞌi vaꞌe ju oĩ, vinte metros ipuku-a haꞌe quinze ipya vaꞌe. Haꞌe vaꞌe oguy irundyve vaꞌe ma joo rami ae tuvixa.


text:
Haꞌe gui oguy ikuai vaꞌe nhavõ rupi oĩ ikora, irundyve rupi. Kora yvyꞌiry haꞌe javi rupi ikuai tata rupa.


text:
Haꞌe ramo xevy pe aipoeꞌi: — Koropi ma templo re opena vaꞌe kuery ombojy ꞌrã heta vaꞌe kuery mbaꞌemo omeꞌẽ vaꞌekue. 


text:
<n> Yy mbaꞌemo kyꞌaꞌoarã oxyry vaꞌe re ijayvuague</n> Haꞌe vaꞌe rire ma teĩgue ju xereraa templo rokẽ py. Haꞌe py aexa templo rokẽ guy rupi yy oẽ oiny rã. Kuaray oua katy oxyry. Mbaꞌeta templo ma kuaray oua katy ae ojepeꞌa oiny. Haꞌe gui yy ma iguy oiporu kuaa regua gui oẽ ouvy, altar regua kuaray puku-a katy gui. 


text:
Haꞌe gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy okẽ ojepeꞌa vaꞌe py ju xereraa, haꞌe vy oka katy xererojere heravy, kuaray oua katy okẽ oĩ vaꞌe peve. Aexa rã yy oxyry oiny oiporu kuaa regua rupi. 


text:
Haꞌe gui ava vaꞌe ma kuaray oua katy ju oẽ ovy, opo py ixã mbaꞌemo aꞌãarã oguereko reve. Haꞌe vy quinhentos metros oaꞌãa py xemboaxa yy rupi. Haꞌe rã yy ovaẽ ouvy xepy nhuꞌã peve.


text:
Haꞌe vy quinhentos metros ju oaꞌãvea py ma teĩgue ju xemboaxa yy rupi. Haꞌe ramo xerenapyꞌã peve yy ovaẽ. Haꞌe gui quinhentos metros ju oaꞌãa py ma yy rupi xemboaxa rã xekuꞌa peve ovaẽ.


text:
Haꞌe gui quinhentos metros ju oaꞌãa py ma yakã ete ma oxyry, aaxa aguã ndaꞌevei vaꞌe, mbaꞌeta yakã ma typy raxa jaꞌyta reve jaaxa aguã haꞌeve vaꞌe, avave rei oaxaa vaꞌerã nunga eꞌỹ.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: — Kovaꞌe yy ma kuaray oua katy oẽ vy oxyry ꞌrã ovy yvy joja reia rupi, haꞌe gui Yeꞌẽ Manoa ꞌepy vaꞌe py ꞌrã ovaẽ. Haꞌe ramo yy haꞌe py voi iporã rei ju ꞌrã.


text:
Kovaꞌe yakã oxyry oinya rupi rei ma temimoingo kuery omyĩ vaꞌe heta ete ikuai, pira voi. Mamo rã rei yy ovaẽa py ma yeꞌẽ rupi teĩ yy porã ete ꞌrã opyta. Yakã oaxaa rupi ma opa marãgua ikuai.


text:
Hembe rupi ma pira mboꞌaa kuery ikuai. En-Gedi guive En-Eglaim peve oĩ ꞌrã pira mboꞌaa omomboa aguã. Pira peteĩ-teĩ regua ikuai vaꞌe ma yeꞌẽ tuvixa vaꞌe py rami heta ete.


text:
Yakã rembe jovaive rupi ma yvyra ikuai. Opa marãgua hiꞌa vaꞌe ikuai, jaꞌu vaꞌerã meme. Hogue naꞌixorĩ ꞌrã, ndaiꞌa eꞌỹi ꞌrã guive. Jaxy nhavõ ꞌrã hiꞌa, oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui yy oẽ rire. Hiꞌa ma jaꞌu vaꞌerã, haꞌe rã hogue ma moã meme. 


text:
<n> Israel yvy apy re ijayvuague</n> Haꞌe gui po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Po rami ꞌrã yvy pembojaꞌo Israel kuery regua doze ikuai vaꞌe peguarã. José kuery ma mokoĩ henda py ꞌrã ojopy. <n>José ma mokoĩ taꞌy rakaꞌe, Efraim haꞌe Manassés, haꞌe José pe omeꞌẽa taꞌy jypygua pegua . Haꞌe nunga rupi guyvy kuery gui ojopyve, mokoĩ henda py. 


text:
Peteĩ-teĩ regua pe pembojaꞌo ꞌrã joo rami guarã. Mbaꞌeta xepo aupi reve aura ae ma karamboae peneramoĩ kuery pe ameꞌẽ aguã. Haꞌe rami rire pendevy pe ju kovaꞌe yvy omeꞌẽa ꞌrã. 


text:
— Po rami ꞌrã oĩ pendeyvy apy. Kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi oo ꞌrã yakã guaxu guive Hetlom tetã via rupi Zedade py nhavãea peve.


text:
Haꞌe gui ma Hamate rupi, Berota, Sibraim tetã (haꞌe vaꞌe ma Damasco haꞌe Hamate mbyte oĩ vaꞌe), Hazer-Haticom tetã Haurã yvy apy katyꞌi oĩ vaꞌe rupi voi oo.


text:
Haꞌe rami py yeꞌẽ guive Hazar-Enom peve ꞌrã oo, Damasco tetã katyꞌi peve. Haꞌe gui kuaray ijapuꞌaꞌia katyve opyta ꞌrã Hamate yvy. Haꞌe rami ꞌrã opyta yvy apy kuaray ijapuꞌaꞌia katy rupi oo vaꞌe.


text:
Haꞌe gui kuaray oua katy rupi ma Haurã haꞌe Damasco guive oo ꞌrã Gileade haꞌe Israel yvy mbyte rupi, Jordão yakã rupi ae. Haꞌe gui kuaray ijapuꞌaꞌia katy oĩ vaꞌe guive yeꞌẽ kuaray oua katygua peve ꞌrã peaꞌã.


text:
Kuaray puku-a katy rupi ma Tamar guive ꞌrã oo Meribá-Cades regua yy peve, haꞌe yakã Egito katyꞌi oĩ vaꞌe guive yeꞌẽ tuvixa vaꞌe peve. Haꞌe rami ꞌrã yvy apy kuaray puku-a katygua oĩ.


text:
Haꞌe rã yvy apy kuaray oikea katygua ma yeꞌẽ tuvixa vaꞌe guive Hamate tetã py nhavãea peve. Haꞌe rami ꞌrã kuaray oikea katygua oĩ. 


text:
Xortea pexaa rupi ꞌrã pemeꞌẽ peẽ kuery pe ae haꞌe amboae regua penembyte ikuai vaꞌe taꞌy vaꞌe kuery pe. Pendevy rã haꞌe kuery Israel kuery mbyte ikuai ꞌrã haꞌe pygua ae rami avi. Peẽ kuery reve avi ojopy ꞌrã oyvyrã Israel regua ikuai vaꞌe mbyte rupi.


text:
<n> Sete regua haꞌe sacerdote kuery yvyrã re ijayvuague</n> — Po rami ma Israel regua rery oĩ. Dã regua yvy apy ma kuaray ijapuꞌaꞌia katy guive oo ꞌrã Hetlom rupi Hamate yvy re nhavaẽa haꞌe Hazar-Enom peve, haꞌe gui Damasco yvy apy kuaray ijapuꞌaꞌia katygua rupi Hamate peve, kuaray oua katy guive oikea katy peve.


text:
Haꞌe gui Judá yvy re ma ojeꞌa ꞌrã yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe pembojaꞌo vaꞌerã, kuaray oua katy guive oikea katy peve. Israel regua yvy rami avi ꞌrã doze quilômetros raxaꞌi ipya haꞌe ipuku-a, kuaray oua katy guive oikea katy peve. Mbyte py oĩ ꞌrã oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy sacerdote kuery pegua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe puku-a ma doze quilômetros raxaꞌi ꞌrã kuaray ijapuꞌaꞌia haꞌe ipuku-a katy rupi, haꞌe rã ipya ma cinco quilômetros ꞌrã kuaray oikea haꞌe oua katy rupi. Mbyte py oĩ ꞌrã Senhor pegua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy opyta ꞌrã Zadoque ramymino kuery sacerdote-rã oikyꞌaꞌo pyre peguarã, mbaꞌeta haꞌe kuery ma ojapo ꞌrã vaꞌekue ojapo ete rakaꞌe, Israel kuery mboae opa marã rei ikuai teĩ, levita kuery eteve voi.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe mbyte py oĩ ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe, haꞌe ojeꞌa ꞌrã levita kuery yvy re. 


text:
<n> Levita kuery yvyrã re ijayvuague</n> — Haꞌe gui levita kuery yvy ma sacerdote kuery yvy re ojeꞌa ꞌrã. Ipuku-a ma doze quilômetros raxaꞌi, haꞌe rã ipya ma cinco. Haꞌe rami ꞌrãe ipuku-a haꞌe ipya.


text:
Haꞌe kuery ma neĩ peteĩve henda py novendei ꞌrã, nomboekoviai, neĩ yvy porãa nomboaxai ꞌrã amboae kuery peguarã, Senhor pe ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ramo. 


text:
<n> Tetã oĩ aguã re ijayvuague</n> — Haꞌe gui yvy rembyrekue dois quilômetros raxaꞌi ipya haꞌe doze raxaꞌi ipuku-a vaꞌe ma opyta ꞌrã tetã pygua kuery ikuai aguã, tetã yvýry rupi guarã. Haꞌe rã tetã ma mbyte py ꞌrã opyta.


text:
Po rami ꞌrã tuvixaa oĩ: dois quilômetros raxaꞌi ꞌrã oo kuaray ijapuꞌaꞌia katy, ipuku-a katy, oua katy haꞌe oikea katy.


text:
Haꞌe rã tetã yvýry rupigua ma cento e vinte cinco metros ꞌrã oo kuaray ijapuꞌaꞌia katy, ipuku-a katy, oua katy haꞌe oikea katy.


text:
Haꞌe gui yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re ojeꞌa vaꞌe rembyrekue ma cinco quilômetros peve ꞌrã oo kuaray oua katy haꞌe oikea katy, yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe apy peve. Haꞌe vaꞌe rupi mbaꞌemo aju oiko vaꞌe opyta ꞌrã tetã py ombaꞌeapo vaꞌe kuery peguarã.


text:
Haꞌe vaꞌe yvy ma doze quilômetros raxaꞌi jova-jovaive re, yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe tetã yvýry rupigua reve. 


text:
<n> Huvixave yvy re ijayvuague</n> — Yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe tetã yvýry rupigua rembyrekue ma huvixave pe ꞌrã opyta. Huvixave pegua ma yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe doze quilômetros raxaꞌi ipya vaꞌe regua kuaray oua katy haꞌe oikea katy oo, Israel regua kuery yvy ooa rami avi. Haꞌe vaꞌe mbyte py ꞌrã oĩ yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe templo regua.


text:
Haꞌe rami vy Judá haꞌe Benjamim regua yvy mbyte oĩ vaꞌe ma huvixave peguarã ꞌrã opyta, mbyte py levita kuery pegua haꞌe tetã oĩ vaꞌe reveꞌỹ vy. 


text:
<n> Peteĩ nhiruĩ regua kuery pegua yvy re ju ijayvuague</n> — Haꞌe gui Israel regua kuery mboae pegua yvy ju peikuaa aguã, Benjamim kuery yvy ma kuaray oua katy guive oikea katy peve ꞌrã oo.


text:
Haꞌe vy Gade yvy apy ma kuaray puku-a katy rupi oo ꞌrã Tamar guive Meribá-Cades regua yy ituia peve, haꞌe Egito katyꞌi yakã oĩ vaꞌe pukukue rupi yeꞌẽ tuvixave vaꞌe peve ju.


text:
Haꞌe rami ae ꞌrã itui yvy xortea pexaa rupi Israel regua kuery pe pembojaꞌo vaꞌerã, peteĩ-teĩ regua ikuaia rami vy — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> Tetã kora rokẽ re ijayvuague</n> — Haꞌe gui tetã kora rokẽ ma po rami ꞌrã opyta: Kuaray ijapuꞌaꞌia katygua dois quilômetros raxaꞌi oo vaꞌe re ma


text:
mboapy okẽ ꞌrã ikuai: Rúben rokẽ, Judá haꞌe Levi rokẽ, mbaꞌeta tetã rokẽ ikuai vaꞌe ma Israel kuery rery rupi ꞌrã omboerya.


text:
Haꞌe gui kuaray oua katygua dois quilômetros raxaꞌi oo vaꞌe re ma mboapy okẽ ju ꞌrã ikuai, José, Benjamim haꞌe Dã rokẽ.


text:
Kuaray puku-a katygua dois quilômetros raxaꞌi oo vaꞌe re ma mboapy okẽ ju ꞌrã ikuai, Simeão, Issacar haꞌe Zebulom rokẽ.


text:
Haꞌe gui kuaray oikea katygua dois quilômetros raxaꞌi oo vaꞌe re ma mboapy okẽ ju ꞌrã ikuai, Gade, Aser haꞌe Naftali rokẽ.


text:
Tetã ojerea haꞌe javi vy ma nove quilômetros. Haꞌe vaꞌe ára guive tetã omboerya ꞌrã “Haꞌe py Senhor oĩ” ꞌea. 


text:
<n>Daniel ayvu oĩa</n> <n> Daniel haꞌe irũ kuery oeko aꞌãa ague</n> Mboapy maꞌetỹ re ma Judá pygua huvixa Jeoaquim oĩ jave, Babilônia pygua huvixa Nabucodonosor ou Jerusalém tetã py. Haꞌe vy ojokopa tetã.


text:
Ipo py Senhor omboaxa Judá pygua huvixa Jeoaquim, Nhanderuete pegua opy mbaꞌemo ryru ikuai vaꞌekue guive. Haꞌe ramo Sinar yvy re mbaꞌemo ryru ogueraapa nguuete pegua oo oĩ vaꞌe pyguarã. Haꞌe vy omoĩ porãmba nguuete pegua vaꞌe py. 


text:
Haꞌe gui huvixa aipoeꞌi tembiguai kuery rerekoa Aspenaz pe, ogueru avi aguã amongue Israel kuery regua, huvixa raꞌy kuery, yvatekueve,


text:
kunumigue ivaikue reia peteĩ henda py ma voi oĩ eꞌỹ vaꞌe, hova porã rei vaꞌe, ꞌarandua haꞌe javi re omboꞌe pyre, mbaꞌemo ojapo kuaa vaꞌe guive huvixave ro py ombaꞌeapo aguã, caldeu kuery reko haꞌe ijayvu re omboꞌe porãa ma ramo. <n>Caldeu kuery ma Babilônia pygua ae. Babilônia rery mboae ma Sinar (versículo 2). 


text:
Haꞌe vaꞌe kunumingue pe ma koꞌẽ nhavõ huvixave omeꞌẽ uka ꞌrã tembiꞌu iporãve vaꞌe anho, huvixave hoꞌu vaꞌe regua ae. Omeꞌẽ uka avi vinho haꞌe oyꞌu vaꞌe regua, mboapy maꞌetỹ re haꞌe kuery ikuai aguã haꞌe nunga re, haꞌe vaꞌe ára opaa py huvixave ro py ombaꞌeapo aguã.


text:
Haꞌe kuery rery ma tembiguai kuery rerekoa oguerova ju, po rami: Daniel ma Beltessazar, Hananias ma Sadraque, Misael ma Mesaque, haꞌe rã Azarias ma Abede-Nego. <n>Nguuete ramigua rery rupi omboery oayvu py ae, Israel kuery ayvu py Nhanderuete rery rupi ꞌrãgue py. Tery Daniel ma “Nhanderuete xerepya” ꞌea rekovia omboery Beltessazar “Bel oeko repya” ꞌea nguuete ramigua Bel rery rupi. Haꞌe gui tery Hananias “ Senhor nhanemboaxy” ꞌea rekovia omboery Sadraque “Aku rembiguai” ꞌea nguuete ramigua Aku rery rupi. Haꞌe gui tery Misael “Nhanderuete rami oiko vaꞌe” ꞌea rekovia omboery Mesaque “Aku rami oiko vaꞌe” ꞌea nguuete ramigua Aku rery rupi ae. Haꞌe gui Azarias “ Senhor oipytyvõ vaꞌe” ꞌea rekovia ma omboery Abede-Nego “Nego pegua” ꞌea nguuete ramigua Nego rery rupi. 


text:
Haꞌe rami teĩ Daniel opyꞌa re omoĩ onhemongyꞌa eꞌỹ aguã huvixave hoꞌu vaꞌe haꞌe vinho oyꞌu vaꞌe regua py. Haꞌe vy tembiguai kuery rerekoa pe ojerure onhemongyꞌa eꞌỹ aguã.


text:
Tembiguai kuery rerekoa ombovai Daniel pe: — Haꞌe rami avi xee ma xeruvixa gui akyje, peꞌu haꞌe peyꞌu vaꞌerã omeꞌẽ uka rire. Mbaꞌexa ꞌrã tu peẽ kuery pendejavegua kunumigue ikuai vaꞌe gui penderova re penekangyve oexa aguã? Haꞌe rami vy pendekáuxa huvixave ojaya ꞌrã xeakã — heꞌi. 


text:
Oiko avi peteĩ ava Daniel, Hananias, Misael haꞌe Azarias mongaruarã tembiguai kuery rerekoa omoĩ vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe pe ju Daniel ojerure vy aipoeꞌi: 


text:
— Xee ajerure ndevy ore nerembiguai kuery oreraꞌanga aguã dez ára peve, haꞌe rami vy roꞌu vaꞌerã remeꞌẽ aguã mbaꞌemo rogue rive, haꞌe yy royꞌu aguã guive.


text:
Haꞌe gui mae ma reikuaa pota ꞌrã orerova re, kunumigue huvixave tembiꞌu hoꞌu vaꞌe regua hoꞌu vaꞌe rova re guive. Haꞌe gui rexa kuaa rami ꞌrã orerereko nerembiguai kuery rami — heꞌi.


text:
Dez ára opaa py ma haꞌe vaꞌe oexa rã haꞌe kuery rova iporãve kunumigue huvixave rembiꞌu hoꞌu vaꞌe kuery gui, imbaraetepave okuapy guive.


text:
Haꞌe rami rã tembiꞌu mbojya haꞌe kuery pe nomeꞌẽvei tembiꞌu iporã rei vaꞌe regua hoꞌu vaꞌerã neĩ vinho oyꞌu vaꞌerã vaꞌekue. Mbaꞌemo rogueꞌi anho omeꞌẽ haꞌe kuery pe hoꞌu aguã. 


text:
Haꞌe vaꞌe irundy kunumigue pe ma Nhanderuete omeꞌẽ oiko kuaa aguã, mbaꞌemo ojapo kuaa aguã guive guekorã ombopara pyre haꞌe ꞌarandua haꞌe javi py. Haꞌe rã Daniel pe ma omoꞌaranduve, mbaꞌemo oexa uka pyre haꞌe oexa raꞌu pyre oikuaa aguã. 


text:
Haꞌe gui ma huvixave ogueru ruka aguã ára oaꞌangaague ovaẽ ma ramo tembiguai kuery rerekoa oguerupa Nabucodonosor renonde.


text:
Haꞌe kuery reve huvixave ijayvu vy oikuaa pavẽ gui Daniel, Hananias, Misael haꞌe Azarias hiꞌaranduve vaꞌea. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ma huvixave ro py ikuai mbaꞌemo ojapoa py.


text:
Mbaꞌeta opa mbaꞌe py haꞌe kuery oikuaa haꞌe hiꞌarandu aguã re huvixave oporandu vy oikuaa haꞌe kuery dez-kue hiꞌaranduvea imbaꞌekuaa haꞌe mbaꞌemo oikuaa vaꞌe kuery openaa rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi gui.


text:
<n> Nabucodonosor oexa raꞌuague mbaꞌerã paa Daniel omombeꞌu porãveague</n> Huvixave Nabucodonosor mokoĩ maꞌetỹ re ma oĩa py peteĩ mbaꞌe oexa raꞌu. Haꞌe vy onheꞌẽ py onhemondyi rei vy ndoke kuaavei.


text:
Haꞌe rami vy huvixave oenoĩ uka imbaꞌekuaa vaꞌe kuery, hexa pyrã apoa, imbaꞌevyky vaꞌe haꞌe caldeu kuery, huvixa oexa raꞌu vaꞌekue omombeꞌu porãve aguã. Haꞌe kuery oupa ma vy huvixave renonde ojexa uka okuapy.


text:
Huvixa aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Xee aexa raꞌu kuri peteĩ. Xenheꞌẽ py ndaꞌeveia aendu guive aikuaaxe vy teĩ. 


text:
Haꞌe ramo huvixa pe caldeu kuery aipoeꞌi okuapy aramaico ayvu py: — Toikove huvixa rakaꞌe rã peve! Emombeꞌu ke haꞌvy rexa raꞌu vaꞌekue ore nerembiguai kuery pe. Haꞌe ramo romombeꞌu porãve ꞌrã ndevy — heꞌi okuapy. 


text:
Huvixa ombovai vy aipoeꞌi caldeu kuery pe: — Peteĩ mbaꞌe ma xee po rami aikuaa: Jypy xevy pemombeꞌu ꞌrã aexa raꞌuague, haꞌe gui mbaꞌerã paa guive. Haꞌe nunga napemombeꞌu porãi ri ramo pendeayapaa ꞌrã, pendero voi ombovaipaa ꞌrã.


text:
Haꞌe rã xapyꞌa rei aexa raꞌu vaꞌekue ranhe pemombeꞌu porã, haꞌe guive mbaꞌerã paa guive pemombeꞌu ri ramo mbaꞌemo porã ete ameꞌẽ ꞌrã pẽvy, romboete uka ꞌrã guive. Haꞌe nunga rupi pemombeꞌu xevy aexa raꞌu vaꞌekue, haꞌe gui mbaꞌerã paa guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui mokoĩguea ma ombovai vy — Oreruvixave, ore nerembiguai kuery pe jypy remombeꞌu ꞌrãgue rexa raꞌu vaꞌekue. Haꞌe ramo ma romombeꞌu ꞌrã mbaꞌerã paa — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe gui ma huvixa ijayvu vy aipoeꞌi: — Xee aikuaa pemboare rivea teĩ, mbaꞌeta peikuaa xeayvuague oiko ete ꞌrãa,


text:
po rami: Aexa raꞌu vaꞌekue napemombeꞌui ri ramo peteĩgueꞌi pyve rombopagapa ꞌrã. Mbaꞌeta apu rupi pejogueroayvu raꞌe, xerenonde xembotavya rupi pendeayvu teĩ, pemboare xemboexaraixe vy. Ndaꞌevei. Pemombeꞌu na aexa raꞌu vaꞌekue. Haꞌe ramo mae ma aikuaa ꞌrã mbaꞌerã paa voi pemombeꞌu porã kuaa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixave renonde caldeu kuery ombovai vy aipoeꞌi: — Haꞌe rami avi oreruvixave, yvy re jipoi ndee remombeꞌu uka vaꞌe omombeꞌu kuaa vaꞌerã. Mbaꞌeta huvixa yvatekueve haꞌe ipoꞌakapave vaꞌe teĩ ae ma, peteĩve ma voi povaꞌe ramigua nomombeꞌu ukaai ꞌrã guembiguai kuery imbaꞌekuaa vaꞌe pe, hexa pyrã apoa, neĩ caldeu kuery pe guive.


text:
Oreruvixave, ndeayvua ma haxy vai ete vaꞌe. Avave rei jipoi ndevy omombeꞌu kuaa vaꞌerã, tuuete kuery eꞌỹ vy. Haꞌe rami avi haꞌe vaꞌe kuery ma nhande kuery reve ndoikoi — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami rã huvixave ivai vy ipoxy vaipa. Haꞌe vy oayvu omondouka imbaꞌekuaa vaꞌe kuery Babilônia py ikuai vaꞌe haꞌe javi ojukapaa aguã.


text:
Haꞌe ramo ijayvuague imbaꞌekuaa vaꞌe kuery ojukapaa aguã regua oikuaa pavẽ ramo Daniel haꞌe irũ kuery voi oekaa avi ojuka aguã. 


text:
Babilônia pygua imbaꞌekuaa vaꞌe kuery jukapaarã oo vaꞌe ma huvixave pegua xondaro ruvixa Arioque hery vaꞌe. Haꞌe vaꞌe reve ma Daniel oꞌarandua haꞌe oiko kuaa rupi jogueroayvu.


text:
Haꞌe vy huvixave rembiguai Arioque pe Daniel aipoeꞌi: — Mbaꞌe re tu po rami ete huvixave ijayvu? — heꞌi. Haꞌe ramo Arioque ombovai vy Daniel pe omombeꞌu mbaꞌemo oiko vaꞌekue.


text:
Haꞌe ramo huvixavea py Daniel oo vy ixupe ojerure oaꞌanga pukuveꞌi ju aguã re, huvixave pe omombeꞌu porã aguã oexa raꞌu vaꞌekue mbaꞌerã paa. 


text:
Haꞌe kuery reve Nhanderuete yva pygua pe ojerure okuapy, omboaxy vy oikuaa eꞌỹ pyre oikuaa uka aguã re, Babilônia py imbaꞌekuaa vaꞌe kuery ojukapaa py Daniel haꞌe irũ kuery ojukaa avi eꞌỹ aguã. 


text:
Haꞌe ramo oikuaa eꞌỹ pyre Daniel pe oikuaa uka pyávy mbaꞌemo oexa ukaa py. Haꞌe ramo Nhanderuete yva pygua re Daniel imaꞌenduꞌa porã.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Tove Nhanderuete rery re taꞌimaꞌenduꞌa porãa rakaꞌe rã peve, mbaꞌeta ixuguigua ae ou ꞌarandu haꞌe poꞌakaa.


text:
Haꞌe ae ma oguerova ꞌrã ára, hiꞌára py porã mbaꞌemo ojapoa aguã. Oipeꞌa ꞌrã huvixa kuery, haꞌe gui amboae ju ꞌrã omoĩ huvixarã. Omoꞌaranduve ꞌrã hiꞌarandu vaꞌe, mbaꞌeta oendu kuaa vaꞌe pe oikuaa ukave ꞌrã mbaꞌemo.


text:
Haꞌe rami vy oikuaa uka ꞌrã ndoikuaai pyre haꞌe onhomi mbyre voi. Haꞌe ma pytũa py mbaꞌemo oĩ vaꞌe voi oikuaa vaꞌe. Haꞌe gui hendy vaꞌe ma hexegua ae.


text:
Xeru kuery ruete, ndee ae roguerovyꞌa haꞌe romboete, mbaꞌeta xevy pe remeꞌẽ xeꞌarandurã haꞌe xembaraete aguã. Ange reikuaa uka kuri huvixave oexa raꞌu vaꞌekue xee rojerureague — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma Babilônia py imbaꞌekuaa vaꞌe kuery jukapaarã omoĩ mbyre Arioque vaꞌea py ju Daniel oo. Haꞌe py oike vy aipoeꞌi ixupe: — Ejuka eme imbaꞌekuaa vaꞌe kuery Babilônia pygua. Xereroike huvixave renonde, haꞌe ramo huvixave pe xee amombeꞌu ꞌrã oexa raꞌu vaꞌekue mbaꞌerã paa — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Arioque ma huvixave renonde ogueroike pojava Daniel. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Peteĩ ava ajou Judá gui escravo-rã jaru vaꞌekue regua. Haꞌe vaꞌe ma omombeꞌu ꞌrã rexa raꞌu vaꞌekue mbaꞌerã paa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixave ombovai vy Daniel Beltessazar hery mboae vaꞌe pe aipoeꞌi: — Ndee pa remombeꞌu ta aexa raꞌu vaꞌekue, haꞌe gui mbaꞌerã paa? 


text:
Haꞌe ramo huvixave renonde Daniel oĩa py ombovai: — Xeruvixa, oikuaa eꞌỹ pyre remombeꞌu uka teĩ avave rei nomombeꞌu kuaai ꞌrã ndevy, imbaꞌekuaa vaꞌe kuery, hexa pyrã apoa, neĩ imbaꞌevyky vaꞌe kuery voi.


text:
Haꞌe rami teĩ peteĩ oiko Nhanderuete yva re. Haꞌe vaꞌe ae ma oikuaa uka ꞌrã ndajaikuaai vaꞌe. Haꞌe rami vy xeruvixa Nabucodonosor, ndevy pe oikuaa uka opaa ára mbaꞌemo oiko vaꞌerã. Haꞌe gui ma nderupa py reke rejupya py ndeke rupi rexa raꞌu vaꞌekue ma po rami:


text:
Xeruvixa, nderupa rupi ndetui reve repẽxa rejupy vaꞌekue rakaꞌeve rã mbaꞌemo oiko vaꞌerã re. Haꞌe ramo ndajaikuaai vaꞌe kuaa ukaa ae oikuaa uka ndevy mbaꞌemo oiko vaꞌerã.


text:
Haꞌe gui ma xevy pe ju oikuaa uka, pavẽ hiꞌarandu vaꞌe gui xeꞌaranduve ramo eꞌỹ guive, haꞌe rã ndee xeruvixa pe amombeꞌu aguã mbaꞌerã paa, ndee reikuaa porãve aguã ndeke rupi repẽxa reiague. 


text:
— Haꞌe gui xeruvixa, ndee rexa rã peteĩ ava raꞌangaa tuvixa vaꞌe ojekuaa. Haꞌe vaꞌe ma tuvixa ete, overaa ndaꞌevei ete vaꞌe opuꞌã hoꞌamy nerenonde, jaexa rã nhanemongyje rei vaꞌe.


text:
Inhakã ma ouro guigua. Ipexo haꞌe ijyva ma prata guigua. Hye haꞌe hiꞌu rupi peve ma overa vaꞌe guigua.


text:
Remaꞌẽ rã peteĩ ita oi ouvy oĩague gui, avave rei omboia ramo eꞌỹ. Haꞌe vaꞌe ma ipy ferro haꞌe yapo guigua áry hoꞌa vy omonguꞌipa.


text:
Haꞌe rami vy taꞌangaa haꞌe javi ikuꞌipa vyvoi: ferro guigua, yapo, overa vaꞌe, prata haꞌe ouro guigua. Ikuꞌipa vy mbaꞌemo pirekue aty ramigua rive ojeapo rã yvytu oguerovevepa heravy. Oĩague py haꞌe nungakue jipovei. Haꞌe rã ita ava raꞌangaa ombovaipa vaꞌekue ma yvyty guaxu ojeapo vy yvy jave re omonyẽ. 


text:
Xeruvixa, ndee ae ma huvixa ikuai vaꞌe ruvixave reĩ. Ndevy pe Nhanderuete yva pygua omeꞌẽ huvixa reĩ aguã. Haꞌe rami vy nembopoꞌaka, nemombaraete haꞌe nemboyvate.


text:
Ndepo py omboaxa guive avakue opa rupigua, mymba nhuũndy rupi ikuai vaꞌe, haꞌe guyra oveve vaꞌe, haꞌe kuery haꞌe javi re ndepoꞌaka aguã. Ndee ae ma inhakã ouro guigua.


text:
Haꞌe gui ndee ndereikovei ma ramo nderekovia amboae ju ꞌrã ipoꞌaka ndegui iporiauve vaꞌerã. Haꞌe gui peteĩ ju ꞌrã opuꞌã mboapya ipoꞌaka aguã. Haꞌe vaꞌe ma overa vaꞌe guigua, yvy jave re ipoꞌaka avi vaꞌerã.


text:
Haꞌe vaꞌe gui irundya ipoꞌaka vaꞌe ma ferro rami ete ꞌrã imbaraete, ferro nhomopẽmbaa haꞌe nhomboaꞌypaa rami ꞌrã joguereko. Ferro opa mbaꞌe omopẽmbaa rami haꞌe vaꞌe voi nhomopẽmba haꞌe nhomboaꞌypa ꞌrã.


text:
Haꞌe rami avi ipy haꞌe ipyxã rexa vaꞌekue ma amongue henda py yapo guigua, haꞌe rã amboae henda py ma ferro guigua ꞌrã oĩ, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe openaa ma ojaꞌo ꞌrã. Haꞌe rami teĩ hexe oĩ ꞌrã ferro rami oĩ atã aguã, ferro haꞌe yapo re irũ vaꞌe rexaague rami.


text:
Ipyxã ma ferro guigua haꞌe yapo guigua reve ikuaia rami avi haꞌe vaꞌe poꞌakaa voi amongue henda py imbaraete ꞌrã, haꞌe rã amboae rupi ma ikangy ꞌrã.


text:
Haꞌe gui ferro yapo re irũ vaꞌe rexaague rami haꞌe vaꞌe kuery voi amboae regua re omenda vy irũmba ꞌrã okuapy teĩ joe nonhembojai ꞌrã guive, ferro yapo re ndojeꞌaia rami.


text:
Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe huvixave kuery oĩ jave Nhanderuete yva pygua peteĩ omoĩ ꞌrã ipoꞌakapa vaꞌe omomba pyrã eꞌỹ. Haꞌe vaꞌe poꞌakaa ma amboae regua pe ndoaxai ꞌrã. Haꞌe rami ꞌrãgue py omboaꞌypa haꞌe ombovaipa ꞌrã amboae kuery poꞌakaa haꞌe javi, haꞌe vy haꞌe ae oĩ ꞌrã rakaꞌe rã peve.


text:
Haꞌe rami vy yvyty gui ita omboia ramo eꞌỹ oi ouvy vaꞌe rexa vaꞌekue ma omboaꞌypa ꞌrã: ferro guigua, overa vaꞌe, yapo, prata haꞌe ouro guigua haꞌe javi. Haꞌe rami xeruvixa, ndevy pe Nhanderuete yvate ete vaꞌe oikuaa uka raꞌe rakaꞌeve rã oiko vaꞌerã. Povaꞌe ae rexa raꞌu vaꞌekue, haꞌe mbaꞌerã paa voi haꞌe rami ae, oguerovia pyrã meme — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma huvixave Nabucodonosor guenapyꞌã re oĩ Daniel renonde, ngova yvy re omovaẽ reve. Haꞌe vy ijayvu tembiꞌu haꞌe heakuã porã vaꞌe ixupe oguerua aguã re.


text:
Huvixave aipoeꞌi Daniel pe: — Anhetẽ ete peẽ kuery ruete ma tuuete ikuai vaꞌe gui yvateve vaꞌe, huvixave ikuai vaꞌe ruvixa, oikuaa eꞌỹ pyre kuaa ukaa guive, mbaꞌeta aikuaa eꞌỹ vaꞌekue reikuaa uka xevy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo huvixave omboyvate Daniel. Haꞌe vy ixupe omeꞌẽ reta iporã ete vaꞌe, omoĩ guive Babilônia katyꞌi rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi re opena aguã, Babilônia py imbaꞌekuaa vaꞌe kuery haꞌe javi ruvixarã guive omoĩ.


text:
Daniel ojerure rã huvixave irũ kuery omoĩ avi Babilônia py mbaꞌemo ikuai vaꞌe re opena aguã: Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego hery vaꞌe. Haꞌe rã Daniel ma huvixave ro py ae oiko. 


text:
<n> Daniel irũ kuery tata gui oo jepeague</n> Huvixave Nabucodonosor ojapo uka peteĩ taꞌangaa ouro guigua. Yvatea ma trinta metros, haꞌe rã ipya ma mboapy metros. Haꞌe vaꞌe ma Dura nhuũndy py omopuꞌã imoꞌamy, Babilônia katyꞌi.


text:
Haꞌe gui huvixave Nabucodonosor omboaty ukapa huvixa kuery mboae, tetã haꞌe estado re opena vaꞌe, nhomboayvu vaꞌety, peráta re opena vaꞌe, joe opena vaꞌe, nhomongeta vaꞌety, haꞌe openaa rupi guembiguai ikuai vaꞌe haꞌe javi, haꞌe kuery ou vy huvixave Nabucodonosor taꞌangaa omopuꞌã uka vaꞌekue omboete ypy aguã.


text:
Haꞌe ramo huvixa kuery ijatypa okuapy, tetã haꞌe estado re opena vaꞌe, nhomboayvu vaꞌety, peráta re opena vaꞌe, joe opena vaꞌe, nhomongeta vaꞌety, haꞌe openaa rupi hembiguai ikuai vaꞌe haꞌe javi. Haꞌe kuery ijatypa okuapy huvixave Nabucodonosor taꞌangaa omopuꞌã uka vaꞌekue omboete ypy aguã. Haꞌe vy opuꞌãmba okuapy taꞌangaa Nabucodonosor omopuꞌã uka vaꞌekue renonde rupi. 


text:
Haꞌe gui ma huvixa ayvu mombeꞌua ijayvu atã vy aipoeꞌi: — Peẽ kuery pe ma po rami huvixa ojapo uka, heta vaꞌe kuery, amboae yvy regua haꞌe ayvu mboae py pendeayvu vaꞌe haꞌe javi pe:


text:
Mimby guaxu pendu vy, mimby, ixã reta vaꞌe, mbaraka ixã irundy vaꞌe, mbaraka, gaita haꞌe opa marãgua mbaꞌepu ombopua rã pendu vy ma pejeroꞌapa ꞌrã pekuapy yvy re, taꞌangaa ouro guigua huvixave Nabucodonosor omopuꞌã uka vaꞌekue pemboete aguã.


text:
Haꞌe rã peteĩ vaꞌe rei xapyꞌa rei ndojeroꞌai haꞌe nomboetei vaꞌe ma haꞌe ramove omomboa ꞌrã tata rupa haku ratãvea py — heꞌi.


text:
Haꞌe rami rã haꞌe kuery haꞌe javi ma mimby guaxu, mimby, ixã reta vaꞌe, mbaraka ixã irundy vaꞌe, mbaraka, gaita haꞌe opa marãgua mbaꞌepu ombopua rã oendu vy ojeroꞌapa okuapy: heta vaꞌe kuery, amboae yvy regua haꞌe ayvu mboae py ijayvu vaꞌe haꞌe javive. Haꞌe vy omboetepa okuapy taꞌangaa ouro guigua huvixave Nabucodonosor omopuꞌã uka vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui oreruvixave, po rami ndeayvu vaꞌekue: avakue haꞌe javive mimby guaxu oendu vy, mimby, ixã reta vaꞌe, mbaraka ixã irundy vaꞌe, mbaraka, gaita haꞌe opa marãgua mbaꞌepu ombopua rã oendu vy ojeroꞌapa reve taꞌangaa ouro guigua omboete aguã.


text:
Haꞌe gui apy ikuai amongue avakue judeu regua Babilônia katyꞌi rupi ikuai vaꞌe re opena vaꞌerã remoĩ vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe kuery ma Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego. Oreruvixave, haꞌe vaꞌe avakue ma nanemboetei. Mbaꞌeta ndojeroviai nderuete kuery rereko vaꞌe re, nomboetei guive taꞌangaa ouro guigua remopuꞌã uka vaꞌekue — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe rami Nabucodonosor oendu vy ivai haꞌe ipoxy vaipa. Haꞌe rami vy oenoĩ uka Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego. Haꞌe rã huvixave renonde oguerua.


text:
Haꞌe ramo Nabucodonosor aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego, anhetẽ teve peẽ ndapejeroviai xeruete kuery re, neĩ napemboetei guive taꞌangaa ouro guigua amopuꞌã uka vaꞌekue?


text:
Haꞌe gui aỹ ma pendu pota ꞌrãgue mimby guaxu, mimby, ixã reta vaꞌe, mbaraka ixã irundy vaꞌe, mbaraka, gaita haꞌe opa marãgua mbaꞌepu ombopua rã, pejeroꞌa vy taꞌangaa ajapo uka vaꞌekue pemboete aguã. Mbaꞌeta napemboetei ramo haꞌe ramoveꞌi penemomboa ꞌrã tata rupa haku ratãvea py. Haꞌe vaꞌe rire mavaꞌe tuuete ꞌrã tu pendereraa jepe xepo gui? — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego ombovai huvixave pe: — Oreruvixa Nabucodonosor, haꞌe nunga py ma ore kuery rombovai eꞌỹ teĩ haꞌeve.


text:
Haꞌe rami eꞌỹ teĩ oreruvixave, eikuaa pota ke povaꞌe re: Ore ma nderuete kuery pe ndoroikoi ꞌrã, noromboetei ꞌrã guive taꞌangaa ouro guigua remopuꞌã uka vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Nabucodonosor ipoxy vaipa vy Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego pe hova vaikuepa. Haꞌe rami vy tata rupa py omoendy jepiaty áryve sete-kue omoendy ukave vy


text:
ijayvu oxondaro kuery imbaraeteve vaꞌe pe ojokuapa aguã Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego, haꞌe gui tata rupa haku ratãvea py omombopa aguã.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery ijao puku, kamixa, xapeo haꞌe ijao mboae reve-reve ojokuapa vy omombo tata mbyte py.


text:
Huvixave ojapo uka vyvoi, haꞌe tata kua py hendy guaxu oiny ramo hendy vuku vaꞌe ojukapa avakue Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego momboa kuery.


text:
Haꞌe rã mboapy avakue Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego ma ojokuapaa ague reve meme hoꞌapa tata mbyte py. 


text:
Haꞌe gui ma huvixave Nabucodonosor omaꞌẽ vy onhemondyi, haꞌe opuꞌã pojava ovy vy aipoeꞌi ojeupegua nhomongeta vaꞌety kuery pe: — Mboapy avakue eꞌỹ ri tyꞌy ojokua pyre tata py nhamombo vaꞌekue? Ombovai okuapy huvixave pe: — Anhetẽ ma oreruvixa — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ijayvuve ju vy aipoeꞌi: — Mbaꞌexa tu haꞌvy irundy avakue aexa ojokua pyre eꞌỹ tata mbyte rupi oguata okuapy rã, mbaꞌeve py ikuai axy eꞌỹ re. Irundya ma tuuete kuery raꞌy rami ojekuaa — heꞌi. 


text:
Nabucodonosor onhembojave ovy tata rupa py hendy oiny vaꞌe rokẽ katyveꞌi. Haꞌe vy ojapukai vy aipoeꞌi: — Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego, tuuete yvateve vaꞌe rembiguai kuery, peẽ ke upe gui, peju! — heꞌi. Haꞌe ramo Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego ma tata mbyte gui oẽmba jogueruvy.


text:
Haꞌe ramo ikuaia py onoꞌõmba okuapy huvixa mboae kuery, tetã haꞌe estado re opena vaꞌe, haꞌe huvixave pegua nhomongeta vaꞌety kuery. Haꞌe kuery oexa okuapy rã mboapy avakue re mbaꞌeve py tata ndojapo vai raꞌe, hiꞌa inhakã áry ndoverei, oao oguereko vaꞌe amboae rami ndopytai, neĩ tata pixe noĩ raꞌe haꞌe kuery re. 


text:
Haꞌe rami rã Nabucodonosor ijayvu vy aipoeꞌi: — Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego ruete re, mbaꞌeta ojeupegua anjo ombou vy ogueraa jepe guembiguai kuery. Haꞌe kuery ma hexe ojerovia vy huvixave ayvu rupi eꞌỹ ikuai. Amboae ramigua tuuete re ojerovia haꞌe omboete ꞌrãgue py omboaxa guete, nguuete pe anho ikuai vy.


text:
Haꞌe nunga rupi xee ma po rami ajapo uka: Xapyꞌa rei heta vaꞌe kuery regua, amboae regua haꞌe ayvu mboae py ijayvu vaꞌe ma Sadraque, Mesaque haꞌe Abede-Nego ruete re ijayvu vai ramo ojayapaa ꞌrã, hoo ombovaipaa ꞌrã guive. Mbaꞌeta tuuete mboae jipoi kovaꞌe rami nhandereraa jepe vaꞌerã — heꞌi.


text:
<n> Huvixa Nabucodonosor naꞌinhakã porãvei ranhe oikovyague re ijayvua</n> Haꞌe gui huvixave Nabucodonosor oayvu omondouka yvy regua kuery haꞌe javive pe, amboae regua haꞌe ayvu mboae py ijayvu vaꞌe yvy jave re ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Toĩ pendekuai porã ete aguã!


text:
Peẽ kuery pe xee amombeꞌuxe hexa pyrã haꞌe iporã ete vaꞌe Nhanderuete yvate ete vaꞌe xere ojapo vaꞌekue.


text:
Mbaꞌeta ixuguigua hexa pyrã haꞌe oexa uka vaꞌe ma tuvixa ete. Nhomondyipaarã omoingo vaꞌe py oexa uka ipoꞌakaa. Ipoꞌakaa ma opa vaꞌerã eꞌỹ, openaa voi rakaꞌe rã peve guarã. 


text:
Haꞌe gui ma peteĩ aexa raꞌu vaꞌe xemondyi. Xerupa rupi xetui jave apẽxaa haꞌe xeke rupi aexa vaꞌe xembopyꞌa eta rei.


text:
Haꞌe rami vy aenoĩ ukapa imbaꞌekuaa vaꞌe Babilônia py ikuai vaꞌe haꞌe javi, xevy pe omombeꞌu aguã aexa raꞌu vaꞌekue mbaꞌerã paa.


text:
Haꞌe ramo oike okuapy imbaꞌekuaa vaꞌe kuery, hexa pyrã apoa, caldeu haꞌe imbaꞌevyky vaꞌe kuery haꞌe javi. Haꞌe kuery pe amombeꞌu aexa raꞌu vaꞌekue, vaꞌeri haꞌe kuery ma nomombeꞌu kuaai mbaꞌerã paa.


text:
Opaa py ma ou Daniel. Haꞌe vaꞌe ma Beltessazar hery vaꞌe xeruete rery rupi ae. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe re ma oĩ Nhanderuete ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe Nheꞌẽ. Haꞌe ramo ixupe aexa raꞌu vaꞌekue amombeꞌu vy aipoaꞌe:


text:
‘Beltessazar, imbaꞌekuaa vaꞌe kuery ruvixa, xee ma aikuaa ndere oĩa Nhanderuete ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe Nheꞌẽ. Haꞌe nunga rupi oikuaa eꞌỹ pyre teĩ ndevy pe ndaxyi ꞌrã. Po rami ma xeke rupi aexa raꞌu vaꞌekue. Emombeꞌu ke mbaꞌerã paa.


text:
Xerupa rupi xetui vy xeke rupi aexa vaꞌekue ma po rami: Xee amaꞌẽ vy peteĩ aexa yvy mbyte yvyra hiꞌaĩ vaꞌe, yvate ete vaꞌe.


text:
Hogue ma iporã, hiꞌa reta guive. Hexe oĩ opa marãgua rembiꞌurã. Hiꞌyvypy rupi ma mymba nhuũndy rupigua ojou kuarayꞌã. Hakã re ma guyra oveve vaꞌe onhemboaity okuapy. Hexe ma temimoingo kuery haꞌe javi okaru.


text:
Xerupa rupi xetui vy aexa raꞌu vaꞌe py ma peteĩ ju aexa mbaꞌemo rarõa ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma oguejy ouvy yva gui.


text:
Ijayvu atã ete vy aipoeꞌi: “Peakeꞌo ke yvyra, hakã pejayapa guive. Pemboipa hogue, hiꞌa voi pemombopa. Pemondyipa mymba iguy gui, haꞌe rã hakã gui ma pemondyi imondovy guyra kuery.


text:
Haꞌe rã hapytakue ma yvy re topyta hapo reve. Pejokua ke ferro haꞌe overa vaꞌe guigua corrente py, nhuũndy mbyte oĩa py ae. Yxapy yva guigua tomoakỹ, haꞌe mymba ikuai vaꞌe rami tokaru oikovy jai rogue yvy re ikuai vaꞌe re.


text:
Amboae rami taꞌikuraxõ, avakue regua kuraxõ oĩ veꞌỹ aguã rami. Haꞌe rami ꞌrãgue py ixupe tomeꞌẽa kuraxõ mymba regua. Haꞌe nunga toĩ hexe sete maꞌetỹ oaxa peve”, heꞌi. <n>Apy ma huvixave ojee ae ijayvu vy “Yvyra” heꞌi. Mbaꞌeta Nhanderuete oipeꞌa ranhe huvixa oĩague gui, Nhanderuete ipoꞌakapa vaꞌea oikuaa peve. 


text:
Haꞌe rami ae mbaꞌemo rarõa kuery ijayvuague, ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery oayvu omondouka vaꞌekue, haꞌe ramo okuave vaꞌe haꞌe javi oikuaa aguã avakue ipoꞌaka vaꞌe gui Yvate ete vaꞌe ipoꞌakapave vaꞌea. Haꞌe rami vy ombopoꞌakaxe vaꞌe rei ꞌrã ombopoꞌaka, avakue regua yvyĩꞌigueve teĩ omoĩ ꞌrã pavẽ re opena aguã.


text:
Haꞌe nunga ma xee huvixave Nabucodonosor aexa raꞌu vaꞌekue. Haꞌe gui ndee Beltessazar, emombeꞌu ke mbaꞌerã paa, mbaꞌeta imbaꞌekuaa vaꞌe kuery apenaa rupi ikuai vaꞌe haꞌe javi nomombeꞌu kuaai. Haꞌe rã ndee ma remombeꞌu kuaa ꞌrã, mbaꞌeta ndere oĩ Nhanderuete ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe Nheꞌẽ’, haꞌe. 


text:
“Haꞌe ramo Daniel Beltessazar hery avi vaꞌe onhemondyi rei reve opyta are ranhe, opẽxa haꞌe ipyꞌa eta reia py. Haꞌe rami rã xee huvixave teĩgue ju xeayvu vy aipoaꞌe ixupe: ‘Beltessazar, ndepyꞌa eta rei eme aexa raꞌuague gui, neĩ mbaꞌerã paa re voi’, haꞌe. “Haꞌe ramo Beltessazar ombovai vy aipoeꞌi: ‘Xeruvixa, rexa raꞌuague ma ndere ijaꞌe eꞌỹ vaꞌe kuery re oiko vaꞌe rire, mbaꞌerã paa voi oiko vaꞌe rire nderovaigua kuery re anho.


text:
Hogue porã, hiꞌa reta guive pavẽ hoꞌu vaꞌerã vaꞌe re. Iguy py ma mymba nhuũndy rupigua ojou kuarayꞌã, haꞌe hakã re ma guyra oveve vaꞌe onhemboaity okuapy.


text:
Haꞌe vaꞌe yvyra ma ndee ae, xeruvixa. Mbaꞌeta ndeyvateve reovy, nembaraete guive. Ndeporiau eꞌỹa ma yva re peve ojekuaave ovy, ndepoꞌakapaa yvy apy re peve oendua.


text:
Haꞌe gui ndee xeruvixa rexa avi mbaꞌemo rarõa ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe yva gui oguejy ouvy rã. Haꞌe vaꞌe aipoeꞌi: “Peakeꞌo ke yvyra, pembovaipa ete. Haꞌe rã hapytakue ma yvy re topyta hapo reve, nhuũndy mbyte oĩa py ae topyta ferro haꞌe overa vaꞌe guigua corrente py pejokua reve. Yxapy yva guigua tomoakỹ, haꞌe tokaru oikovy mymba nhuũndy rupi ikuai vaꞌe okarua rami, sete maꞌetỹ oaxa peve”, heꞌi.


text:
Xeruvixa, po rami ma mbaꞌerã paa, povaꞌe ma Yvate ete vaꞌe oikuaa uka vaꞌekue. Haꞌe nunga ma ndere ae ꞌrã ou, xeruvixa.


text:
Mbaꞌeta nemoxẽa ꞌrã avakue ikuaia gui. Haꞌe ramo mymba nhuũndy rupi ikuai vaꞌe mbyte ju ꞌrã nderekoa. Ndevygua ma nhuũ vaka hoꞌua rami reꞌu reiny aguã. Neakỹ ꞌrã yxapy yva guigua py. Haꞌe nunga ma sete maꞌetỹ re oiko ꞌrã ndere, avakue ipoꞌaka vaꞌe gui Yvate ete vaꞌe ipoꞌakapave vaꞌea reikuaa peve, mbaꞌeta ombopoꞌakaxe vaꞌe rei ombopoꞌaka ꞌrã.


text:
Haꞌe gui “Hapytakue peja ꞌrã hapo reve”, heꞌia ma haꞌekue rami ae nembopoꞌaka ju aguã re ijayvu vy, Yva pygua ipoꞌakapave vaꞌea reikuaa ma rire.


text:
Haꞌe nunga rupi xeruvixa, ejapyxaka ke xeayvu re, haꞌe teko porã rupi vy ejepeꞌa rejejavya haꞌe ndereko vaia gui, iporiaukueꞌi remboaxya rupi ju reiko aguã. Haꞌe rami ri reiko vy reiko porã pukuve ꞌrã’, heꞌi Daniel xevy. 


text:
xeayvu vy aipoaꞌe: ‘Kovaꞌe Babilônia tetã tuvixa vaꞌe eꞌỹ teve xerekoarã ajapo vaꞌekue, xepoꞌakaa haꞌe xeyvate etea aexa uka aguã?’ heꞌi.


text:
Haꞌe rami xee huvixave xeayvu teri reve yva gui oguejy peteĩ ayvu aipoeꞌi vaꞌe: ‘Huvixave Nabucodonosor, ndevy aipoꞌea: Ndegui oaxa ma ndepoꞌaka reinyague.


text:
Haꞌe rami vy nemoxẽa ꞌrã avakue ikuaia gui, haꞌe mymba nhuũndy rupi ikuai vaꞌe reve ju ꞌrã reiko. Ndere omoĩa ꞌrã vaka rami nhuũ reꞌu aguã. Haꞌe nunga ma sete maꞌetỹ re oiko ꞌrã ndere, reikuaa peve avakue ipoꞌaka vaꞌe gui Yvate ete vaꞌe ipoꞌakapave vaꞌea, mbaꞌeta ombopoꞌakaxe vaꞌe pe rei ombopoꞌaka ꞌrã’, heꞌi.


text:
Haꞌe ramove ojeupity xee Nabucodonosor regua ayvu. Haꞌe rami vy xemoxẽa avakue ikuaia gui. Haꞌe ramo vaka rami haꞌu aikovy nhuũ. Xerete ma yxapy yva guigua py inhakỹ. Xeꞌa ma taguato rague rami ipuku, haꞌe rã xepoapẽ ma guyra poapẽ rami opyta. 


text:
“Haꞌe vaꞌe ára opaa py ma xee Nabucodonosor yva re amaꞌẽ ramo oĩ ju xeꞌarandua. Haꞌe vy Yvate ete vaꞌe re xemaꞌenduꞌa porã, arovyꞌa guive rakaꞌe rã peve oikove vaꞌerã, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe openaa ma opa vaꞌerã eꞌỹ, ipoꞌakaa ma rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Ixupe rã yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi ma mbaꞌeverã ndovarei. Haꞌe oipotaa rami ae ꞌrã opena oxondaro kuery yva re ikuai vaꞌe re, yvy regua kuery re guive. Avave rei jipoi hexe opo omoĩ vaꞌerã, neĩ ixupe ‘Mbaꞌe tu rejapo?’ heꞌi vaꞌerã.


text:
Haꞌe gui xeꞌarandua ou jevy ramove ou avi huvixa rami apena ju aguã, apenaague haꞌe javi re. Xeyvatea haꞌe xeporãa voi ou xere pavẽ oikuaa aguã rami. Xevygua nhomongetaaty kuery haꞌe huvixa kuery xea py oupa ju okuapy. Haꞌe rami py xemoĩa ju huvixave aĩ aguã. Haꞌe vy xeyvateve ete.


text:
Haꞌe gui aỹ ma xee Nabucodonosor arovyꞌa haꞌe ambojerovia Huvixave yva pygua. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe mbaꞌemo ojapo vaꞌe ma anhetẽ meme, oikoa voi haꞌevea rami meme. Omoꞌyvyĩꞌi kuaa avi ꞌrã onhemboyvate vaꞌekue”, heꞌi. 


text:
<n> Oo mbotya re ipara vaꞌe ojekuaa ague</n> Haꞌe gui huvixave Belsazar ojapo peteĩ ngaru tuvixa vaꞌe mil huvixa kuery pe. Haꞌe vy mil vaꞌe oexaa py oyꞌu oiny vinho. <n>Belsazar ma Nabucodonosor ramymino rakaꞌe. Daniel tujaꞌi ma jave oĩ Babilônia pygua huvixave. 


text:
Belsazar vinho oyꞌuxea rupi oyꞌu tema oiny vy imaꞌenduꞌa mbaꞌemo ryru ouro haꞌe prata guigua Jerusalém py templo oĩague gui tuu Nabucodonosor ogueru vaꞌekue re. Haꞌe vaꞌe ma ogueru ruka huvixave haꞌe hexeve huvixa kuery ikuai vaꞌe haꞌe vaꞌe py oyꞌu okuapy aguã, taꞌyxy haꞌe taꞌyxy jevy kuery reve.


text:
Haꞌe ramo oguerua mbaꞌemo ryru ouro guigua Nhanderuete pegua oo Jerusalém py oĩague gui ogueru pyre. Haꞌe vaꞌe py ma huvixave haꞌe hexeve huvixa ikuai vaꞌe oyꞌu okuapy, taꞌyxy haꞌe taꞌyxy jevy kuery reve.


text:
Vinho oyꞌu reve omboete okuapy nguuete kuery ouro guigua, prata, overa vaꞌe, ferro, yvyra haꞌe ita guigua rive. 


text:
Haꞌe ramove peteĩ ojekuaa ava po. Haꞌe vaꞌe ma huvixave ro mbotya xiĩa re ombopara oiny tataendy rexei. Haꞌe rã huvixa oexa oiny ipo ombopara vaꞌe.


text:
Haꞌe ramo huvixave ndaekorãvei vy onhemondyi rova vyvoi. Ijaxiꞌy okuꞌea, henapyꞌã voi onhembotapa rei joe.


text:
Haꞌe gui huvixave ojapukai reve ijayvu oguerupaa aguã hexa pyrã apoa kuery, caldeu haꞌe imbaꞌevyky vaꞌe kuery. Oguerua rã huvixave aipoeꞌi Babilônia pygua imbaꞌekuaa vaꞌe kuery pe: — Peteĩ vaꞌe rei kovaꞌe ipara ogueroayvu haꞌe mbaꞌerã paa xevy omombeꞌu porã vaꞌe ma amonhemonde ꞌrã púrpura py, haꞌe ijajuꞌy reguarã oguerua ꞌrã mboꞌy ouro guigua. Haꞌe gui xee reve mboapya ꞌrã oĩ apenaa re ipoꞌakaa py — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixave pegua imbaꞌekuaa vaꞌe kuery oike vaꞌekue ndogueroayvu kuaai, neĩ mbaꞌerã paa nomombeꞌu kuaai guive huvixave pe.


text:
Haꞌe ramo huvixave Belsazar onhemondyi ete vy hova mboaepa vaipa. Hexeve huvixa kuery ikuai vaꞌe voi onhemondyipa okuapy. 


text:
Haꞌe gui ma huvixave haꞌe hexeve ikuai vaꞌe re mbaꞌemo oiko rã ixy oendu vy oike avi okaruaty py. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Xeruvixa, tereikove riae! Ndepyꞌa eta rei eme, nderova mboae rei eme guive.


text:
Mbaꞌeta repenaa re ma oiko peteĩ ava. Hexe ma oĩ Nhanderuete ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe Nheꞌẽ. Nderu oĩ jave py ma roikuaa hexe oĩa mbaꞌemo oikuaa aguã, haꞌe hiꞌarandu haꞌe imbaꞌekuaa nguuete ꞌarandua rupi. Haꞌe nunga rupi nderu rãgueꞌi huvixave Nabucodonosor oĩ jave omoĩa imbaꞌekuaa vaꞌe kuery ruvixarã, hexa pyrã apoa kuery, caldeu haꞌe imbaꞌevyky vaꞌe kuery haꞌe javi ruvixarã guive.


text:
Mbaꞌeta Daniel re nheꞌẽ oĩ vaꞌe ma omoꞌarandu porã ꞌrã mbaꞌemo oikuaa aguã, oexa raꞌu pyre omombeꞌu aguã, haꞌe oikuaa eꞌỹ pyre haxyve vaꞌe teĩ oikuaa uka aguã. Haꞌe vaꞌe reryrã nderu rãgueꞌi omoĩ vaꞌekue ma Beltessazar. Haꞌe nunga rupi enoĩ uka Daniel. Haꞌe ramo ndevy pe omombeꞌu ꞌrã mbaꞌerã paa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixave renonde omoingea Daniel. Huvixa ijayvu vy aipoeꞌi Daniel pe: — Ndee pa Daniel, Judá pygua escravo-rã xeru rãgueꞌi huvixave oĩ jave Judá gui ndereru vaꞌekue?


text:
Haꞌe gui xee aendu omombeꞌua rã ndere Nhanderuete Nheꞌẽ oĩa, mbaꞌemo reikuaa aguã, neꞌarandu haꞌe nembaꞌekuaa ete aguã guive.


text:
Angeꞌi xerenonde ogueroikea imbaꞌekuaa vaꞌe haꞌe hexa pyrã apoa kuery, kovaꞌe ipara vaꞌe haꞌe kuery ogueroayvu vy xevy pe omombeꞌu aguã mbaꞌerã paa. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ma kovaꞌe ayvu mbaꞌerã paa nomombeꞌu kuaai.


text:
Haꞌe rã ndere imaꞌenduꞌaa rã xee aendu remombeꞌu kuaa vaꞌea mbaꞌerã paa, haꞌe mbaꞌemo haxyve vaꞌe teĩ remombeꞌu porãve vaꞌea. Aỹ ma, xapyꞌa rei kovaꞌe ipara vaꞌe reroayvu vy mbaꞌerã paa xevy remombeꞌu ramo nemonhemondea ꞌrã púrpura py, rereko ꞌrã mboꞌy ouro guigua ndeajuꞌy re, haꞌe xee rire mboapya ꞌrã reĩ apenaa re ndepoꞌakaa py — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã Daniel ombovai vy aipoeꞌi huvixave renonde: — Mbaꞌemo remeꞌẽ aguã ndeayvuague ma ndereve ae topyta, eꞌỹ vy emeꞌẽ amboae pe. Haꞌe rami avi ndevy pe xee aroayvu ꞌrã ipara vaꞌe, mbaꞌerã paa amombeꞌu ꞌrã guive.


text:
Xeruvixa, neꞌexa! Nderu rãgueꞌi Nabucodonosor pe Nhanderuete yvate ete vaꞌe omeꞌẽ vaꞌekue huvixave oĩ aguã, ipoꞌaka, iporã haꞌe yvate aguã guive.


text:
Ipoꞌaka aguã omeꞌẽ rire ma henonde heta regua, amboae yvy regua haꞌe ayvu mboae py ijayvu vaꞌe kuery oryryi reve ojererokyjepa okuapy. Mbaꞌeta ojukaxe vaꞌe rei ojuka rakaꞌe, haꞌe rã omoingovexe vaꞌe ma omoingove. Omboyvate omboyvatexe vaꞌe, haꞌe rã omoꞌyvyĩꞌixe vaꞌe ma omoꞌyvyĩꞌi rakaꞌe.


text:
Haꞌe rami avi opyꞌa py onhemboyvate ete, onheꞌẽ py guive ndoikuaa potavei haꞌe ojejou porãve rive. Haꞌe rami rã oipeꞌaa rakaꞌe huvixave oĩa gui, ixupe oaxapa guive mbaꞌemo oguerovyꞌaague.


text:
Omoxẽa rakaꞌe avakue mbyte gui. Ikuraxõ ma ojapoa mymba kuraxõ rami, haꞌe omboekoaa mburika kaꞌaguy rupi ikuai vaꞌe reve. Vaka pe rami omeꞌẽa nhuũ hoꞌu aguã, omoakỹ guive yxapy yva guigua py, oikuaa peve Nhanderuete yvate ete vaꞌe avakue poꞌakaa haꞌe javi re ipoꞌaka vaꞌea, haꞌe ombopoꞌakaxe vaꞌe rei ombopoꞌaka ꞌrã avakue re opena vaꞌerã.


text:
Haꞌe gui ndee Belsazar ma taꞌy reiko vy haꞌe nunga haꞌe javi reikuaapa teĩ ndepyꞌa py nerenhemoꞌyvyĩꞌi.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py repuꞌã rakaꞌe Senhor yva pygua rovai. Haꞌe rami vy hoo gui nerenonde mbaꞌemo ryru oguerua ramo haꞌe vaꞌe py ndee haꞌe huvixa kuery ndereve ikuai vaꞌe peyꞌu pekuapy vinho, penderaꞌyxy haꞌe penderaꞌyxy jevy kuery reve. Haꞌe rami avi remboete tuuete ramigua kuery prata guigua, ouro, overa vaꞌe, ferro, yvyra haꞌe ita guigua rive, haꞌe nunga omaꞌẽ eꞌỹ vaꞌe, noendui vaꞌe, neĩ mbaꞌeve ndoikuaai vaꞌe teĩ. Nhanderuete po py reikovea oĩ vaꞌeri neremboetei. 


text:
Haꞌe rã mbaꞌerã paa ma po rami: “ |yhwh{Mene}” heꞌia py ma ndepoꞌakaa Nhanderuete oipapa vy omomba maa, reikuaa aguã.


text:
Haꞌe rã “ |yhwh{Peres}” heꞌia py ma ndepoꞌakaa ombojaꞌoa ma, haꞌe Média haꞌe Pérsia pygua kuery pe ju omboaxa maa, reikuaa aguã — heꞌi. <n>Ayvu |yhwh{mene, mene, tequel} haꞌe |yhwh{parsim} heꞌia ma “Oipapa, oipapa, opeja haꞌe ombojaꞌo” ꞌea. Haꞌe gui Média haꞌe Pérsia pygua kuery ma Babilônia pygua kuery rovaigua ikuai rakaꞌe. 


text:
Haꞌe rami rã Belsazar ijayvu Daniel omonhemondea aguã púrpura py, haꞌe ijajuꞌy re mboꞌy ouro guigua omoĩa aguã, haꞌe gui omombeꞌua aguã haꞌe openaa re ipoꞌakaa py mboapya oĩa rami.


text:
<n> Yvykua guary ikuaia py Daniel omomboa ague</n> Haꞌe gui huvixave Dario ma oipotaa rami omoĩ rakaꞌe cento e vinte huvixarã, haꞌe kuery opena aguã huvixave openaa haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery áry mboapy ju omoĩ huvixa yvatekueverã. Haꞌe vaꞌe kuery regua ma Daniel. Haꞌe vaꞌe kuery ma huvixa kuery mboae re opena, huvixave pegua nomeꞌẽa eꞌỹi aguã.


text:
Haꞌe rã Daniel ma huvixa yvatekueve haꞌe huvixa kuery mboae gui hiꞌaranduve, mbaꞌeta hexe nheꞌẽ oĩ vaꞌe ma imoꞌarandu porã etea. Haꞌe nunga rupi huvixave onhembopyꞌa openaa haꞌe javi re ombopoꞌaka aguã. 


text:
Haꞌe ramo huvixa yvatekueve haꞌe huvixa mboae kuery ma Daniel openaa re oikuaa pota okuapy hexe ijayvu reixe vy. Haꞌe rami teĩ hexe ndojoui haꞌeveꞌỹa rami oikoa. Daniel ojeroviapy ramo hexe ndojoui ojavya, neĩ ojejavya.


text:
Haꞌe gui ma haꞌe vaꞌe avakue joupe-upe aipoeꞌi okuapy: — Mbaꞌeve py ndajajoui ꞌrã Daniel re nhandeayvu aguã, nguuete guigua lei rupi oikoa py eꞌỹ vy — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo huvixa yvatekueve haꞌe huvixa mboae kuery ma huvixavea py jogueraa. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Oreruvixa Dario, tereikove rakaꞌe rã peve.


text:
Repenaa py huvixa orekuai vaꞌe haꞌe javi, tetã haꞌe estado re ropena vaꞌe, huvixa mboae haꞌe ronhomongeta vaꞌety kuery rojerure ndee oreruvixa remombeꞌu uka aguã peteĩ ayvu, po ramigua rejapo uka aguã: Avakue haꞌe javive ma trinta ára peve ojerure eꞌỹ aguã nguuete vaꞌe pe rei, neĩ avakue vaꞌe pe rei, haꞌe rã ndevy pe anho. Haꞌe rami eꞌỹ rã ndee oreruvixa remombo ꞌrã yvykua guary ikuaia py.


text:
Haꞌe gui aỹ ma ndee oreruvixave, embopara uka ke ndeayvu, nderery emoĩ guive avave rei oguerova eꞌỹ aguã, mbaꞌeta Média haꞌe Pérsia pygua kuery pegua lei ma oguerova pyrã eꞌỹ ae — heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe gui Daniel ma ombopara haꞌe guery omoĩ maa oendu vy ngoo py ranhe oike. Haꞌe rami vy opy jaꞌo yvate oĩ vaꞌe py oo, okẽꞌi Jerusalém katy ojepeꞌa vaꞌe oĩa py. Haꞌe py ma ára nhavõ mboapykue kuerei ꞌrã guenapyꞌã re oĩ. Haꞌe py ae onhemboꞌe oiny haꞌe oguerovyꞌa nguuete, jepiaty rami ae. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe avakue jogueraa vy oexa okuapy Daniel nguuete pe onhemboꞌe haꞌe ojerure oiny rã.


text:
Haꞌe rami vy huvixavea py ju oo vy huvixave omomaꞌenduꞌa oayvu omombeꞌu uka vaꞌekue re. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Oreruvixa, nerembopara ukai ri tyꞌy haꞌe javive avakue nguuete vaꞌe pe rei eꞌỹ vy avakue pe ojerure ramo yvykua guary ikuaia py omomboa aguã, haꞌe rã ndevy pe anho? Huvixave ombovai: — Haꞌe vaꞌe ayvu ma anhetẽ, Média haꞌe Pérsia pygua kuery pegua lei oguerova pyrã eꞌỹ ae — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery aipoeꞌi huvixave pe: — Haꞌe gui Oreruvixave, Judá gui escravo-rã heru pyre Daniel ma nanemboetei, neĩ ayvu rembopara uka vaꞌekue guive ndojapoi. Haꞌe rami ꞌrãgue py ára nhavõ mboapykue kuerei ꞌrã ojerure oikovy — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe nunga huvixave oendu vy onhemboaxy ete vy haꞌe ae onhembopyꞌa Daniel ogueraa jepe aguã re. Haꞌe vy kuaray oike peve onheaꞌã teĩ oikovy ogueraa jepexe vy.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe avakue ma huvixavea py ojevy vy aipoeꞌi okuapy ixupe: — Haꞌe rami avi Oreruvixa, ndeayvuague ma Média haꞌe Pérsia pygua kuery pegua lei oguerova pyrã eꞌỹ ae. Haꞌe nunga rupi ndaꞌevei ae oaxa rive aguã — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo mae ma huvixave ijayvu Daniel heru haꞌe omomboa aguã yvykua guary ikuaia py. Huvixa aipoeꞌi Daniel pe: — Tove nderuete renheꞌẽ rendu reikovy vaꞌe tandereraa jepe — heꞌi.


text:
Haꞌe gui ma peteĩ ita oguerua vy omboty guary ikuaia rokẽ. Ombojaague py ma huvixave okuã regua py ae hery omoĩ, ixupegua yvatekueve voi haꞌe rami ae avi ojapo okuapy, Daniel oguenoẽa eꞌỹ aguã haꞌe gui.


text:
Haꞌe gui huvixave ngoo katy oo vy okaru eꞌỹ re oaxa pytũ, guenonde mbaꞌepu ndogueru rukai guive. Ndoke kuaavei ae. 


text:
Haꞌe py ovaẽ vy Daniel pe ojapukai ndaꞌevei ete reve. Po rami huvixave ijayvu Daniel pe: — Daniel, Nhanderuete oikove vaꞌe rembiguai, nderuete renheꞌẽ rendu vaꞌe ndaꞌu ndereraa jepe ri raꞌe guary kuery gui? 


text:
Xeruete ma ojea pygua anjo ombou vaꞌekue guary kuery juru omboty aguã xere ojapo vai eꞌỹ aguã, henonde ojejavy eꞌỹ vaꞌe aiko ramo. Ndee xeruvixa rovai voi xee ndajapo vai mbaꞌeve — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo huvixave ovyꞌa ete vy yvykua gui oguenoẽ uka. Haꞌe gui Daniel oguenoẽa ramo neĩ peteĩ henda py ma voi hexe ndojouai guary raĩgua, nguuete re ojerovia ramo.


text:
Haꞌe ramo huvixave ma teĩgue ju ijayvu vy ogueru ruka avakue Daniel re ijayvu rei vaꞌekue. Haꞌe ramo yvykua guary kuery ikuaia py omombo ukapa, taꞌy kuery haꞌe taꞌyxy kuery reve. Haꞌe gui yvy py ovaẽ eꞌỹ re guary kuery ojukapa, ikãgue omopẽmba guive. 


text:
Haꞌe ramo huvixave Dario ombopara heta regua kuery pe, amboae regua haꞌe ayvu mboae py ijayvu vaꞌe yvy jave re ikuai vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Toĩ peẽ kuery re pendekuai porã aguã!


text:
Xee ma po rami ajapo uka: Apenaa haꞌe javi rupi avakue oryryipa reve tojererokyje Daniel ruete renonde. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe tuuete anho ma oikove vaꞌe, rakaꞌe rã peve oiko vaꞌerã guive. Ipoꞌakaa ma nombovaipaai ꞌrã, openaa ma ndopai ꞌrã.


text:
Haꞌe ma joepy haꞌe jogueraa jepe ꞌrã. Yva haꞌe yvy re ojapo avi ꞌrã hexa pyrã haꞌe nhomondyipaarã”, heꞌi. 


text:
Haꞌe rire Daniel ma huvixave Dario oĩa pukukue re oiko porã ae tema, haꞌe gui Pérsia pygua huvixa Ciro oĩ jave voi. 


text:
<n> Irundy mymba Daniel oexa raꞌuague</n> Peteĩ maꞌetỹ re ma Babilônia pygua huvixave Belsazar oĩ jave Daniel ngupa rupi itui vy oexa raꞌu peteĩ. Haꞌe rami vy oexa raꞌu vaꞌekue ombopara vyvoi, omombeꞌupa.


text:
Daniel ijayvu vy aipoeꞌi: — Haꞌe gui pyávy xevy pe oexa ukaa rã aexa raꞌu irundy henda gui yvytu oipeju vaꞌe yeꞌẽ tuvixa vaꞌe omomyĩmba rã.


text:
Haꞌe gui yeꞌẽ gui oẽ jogueruvy irundy mymba tuvixa vaꞌe joo ramigua eꞌỹ-eꞌỹ. <n>Apocalipse 13.1 py oĩa rami mymba yeꞌẽ gui ou vaꞌe oexa. Haꞌe gui amongue py “Yeꞌẽ” heꞌia py Nhanderuete rovai opuꞌã vaꞌe kuery re ijayvu vy . 


text:
Jypygua ma guary rami ojekuaa, taguato pepo rami ipepo vaꞌe guive. Xee amaꞌẽ rã ipepo oguereko vaꞌekue omboipaa. Haꞌe vy yvy gui omopuꞌã imoꞌamy ipy mokoĩꞌi re, ava rami ae. Ixupe omeꞌẽa avi ava rami hiꞌarandu aguã.


text:
Amaꞌẽve tema. Haꞌe vy ma mokoĩa mymba ju aexa, kaguare-jagua ramigua. Haꞌe vaꞌe ma opy jovaive re opuꞌã ouvy. Ojuru py ma guaĩ re ogueru mboapy inharukãgue. Haꞌe rã ixupe aipoꞌea: “Epuꞌã ke, heꞌu porã xoꞌo”, ꞌea.


text:
Haꞌe vaꞌe rire amaꞌẽve tema. Haꞌe vy amboae ju aexa xivi pytã ramigua. Haꞌe vaꞌe kupe re ma irundy guyra pepo oĩ. Haꞌe vaꞌe mymba ma inhakã irundy vaꞌe. Ixupe omeꞌẽa joe ipoꞌaka aguã.


text:
Haꞌe vaꞌe rire amaꞌẽve tema pyávy aexa vaꞌe re. Haꞌe vy mymba irundya ju aexa ndaꞌevei ete vaꞌe, nhomondyiarã haꞌe imbaraete vaipa vaꞌe. Haĩ ma tuvixa vaꞌe, ferro guigua meme. Nhomondoropa, nhomboaꞌypa, haꞌe rã hembyrekue re ma opyrõmba ꞌrã. Mymba kuery mboae ojekuaa ma vaꞌekue rami eꞌỹ ojekuaa vaꞌe, dez hakua vaꞌe guive. 


text:
— Hakua ikuai vaꞌe re xee aikuaa pota vy aexa mbyte gui hakua kyrĩꞌi vaꞌe ju oẽ oiny rã. Haꞌe vaꞌe renonde gui ma mboapy hakua jypy guare omboia. Haꞌe vaꞌe hakua re ma oĩ hexa ava rexa ramigua, haꞌe rã ojuru py ma onhemboyvatea rupi ijayvu. 


text:
— Amaꞌẽve tema vy aexa tenda omoĩa rã huvixa kuery opena atyrã. Haꞌe vaꞌe áry ma Jypyꞌi guive guare ranhe oguapy oiny. Ijao ma yroꞌy rami xiĩ vaꞌe. Hiꞌa inhakã regua ma vexaꞌi rague rami ete. Henda ma tata rendy, iruéra ikuai vaꞌe voi hendy oiny. <n>Apy ma ijayvu Nhanderuete renda oexa ukaague re. Karóxaꞌi tata rendy ramigua ojekuaa, iruéra vaꞌe (Ezequiel 1). 


text:
Henonde gui ma tata oẽ ouvy yakã rami. Henonde ma heta ete ikuai ixupegua kuery, jaipapapa aguã rami eꞌỹ. Haꞌe gui ma nhomboayvu vaꞌerã kuery ju oguapypa. Oipeꞌaa avi kuaxia para ikuai vaꞌe. 


text:
Haꞌe ramo amaꞌẽve tema vy hakua oẽ vaꞌekue aendu onhemboyvate etea rupi ijayvu rã. Amaꞌẽ vy aexa mymba ojukaa rã. Haꞌe gui heꞌõgue ma ombovaipaa vy tata py omombo okaipa aguã.


text:
Haꞌe gui mymba kuery mboae gui ma oipeꞌaa ipoꞌakaague. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery pe omeꞌẽa avi ikuaive ranhe aguã, oaꞌangaague ára ovaẽ eꞌỹa ja. 


text:
— Pyávy oexa ukaa vaꞌe re amaꞌẽ ajupy vy peteĩ ju aexa arai reve yva gui ou ramo, ava raꞌy rami ojekuaa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Jypyꞌi guive guare oĩa py oo ramo omonhemboja. <n>Mateus 24.30 haꞌe 26.64 py oĩa rami oexa Jesus Cristo Ava raꞌy ojeapo vaꞌekue ipoꞌaka aguã ou ramo (Apocalipse 11.15, 14.14). 


text:
Ombopoꞌaka haꞌe omboyvate ete huvixave oĩ aguã, ixupe heta ikuai aguã, amboae regua kuery haꞌe ayvu mboae py ijayvu vaꞌe guive. Ipoꞌakaa ma opa vaꞌerã eꞌỹ, ndoaxai ꞌrãe, openaa nombovaipaai ꞌrã guive. , ; , ; ; ,  


text:
— Haꞌe gui xee Daniel ma xepyꞌa py aendu xenheꞌẽ onhemondyi rã, xeke rupi aexa vaꞌekue ndaꞌevei rei ramo.


text:
Haꞌe gui ma haꞌeꞌi py ikuai vaꞌe regua peteĩ re anhemboja vy ixupe ajerure haꞌe nunga haꞌe javi omombeꞌu porãve aguã re. Haꞌe ramo po rami omombeꞌu xevy, haꞌe nunga mbaꞌerã paa omombeꞌu porãve vy.


text:
Haꞌe rami teĩ Yvate ete vaꞌe pegua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery pe ꞌrã omeꞌẽ ipoꞌaka aguã. Haꞌe rã haꞌe kuery ma ipoꞌaka riae ꞌrã rakaꞌe rã peve.


text:
Haꞌe gui mymba irundya vaꞌe reko ju aikuaa porãvexe. Haꞌe vaꞌe ma amboae kuery ramigua eꞌỹ, mbaꞌeta nhomongyje ete vaꞌe, haĩ ferro guigua vaꞌe, ipoapẽ overa vaꞌe guigua, nhomondoropa, nhomboaꞌypa haꞌe hembyrekue re opyrõmba vaꞌe.


text:
Haꞌe gui ma inhakã re dez hakua oĩ vaꞌekue reko aikuaaxe avi, amboae ju oẽ vaꞌekue guive, haꞌe vaꞌe renonde mboapy oitya vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe hakua re ma hexa oĩ, haꞌe ojuru py ojejou porã reia rupi ijayvu, haꞌe aexa rã jypy guare kuery gui imbaraeteve vaꞌe.


text:
Amaꞌẽ vy aexa rã haꞌe vaꞌe hakua ma ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery rovai opuꞌã vy ipoꞌaka ete haꞌe kuery re, , ; 


text:
Jypy guive guare ou peve. Haꞌe vaꞌe ma ou vy oepy ꞌrã Yvate ete vaꞌe pegua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery. Haꞌe gui ovaẽ ꞌrã haꞌe kuery ju ipoꞌaka aguã ára. 


text:
— Haꞌe ramo anjo aipoeꞌi: “Irundya mymba ma irundya ae ꞌrã ipoꞌaka yvy re. Haꞌe vaꞌe ma amboae poꞌakaague rami eꞌỹ ꞌrã ipoꞌaka. Haꞌe vy omondoropa ꞌrã yvy jave re ikuai vaꞌe, opyrõmba haꞌe omboaꞌypa ꞌrã.


text:
Haꞌe gui dez hakua ikuai vaꞌe ma dez huvixave ikuai vaꞌerã haꞌe vaꞌe jave py ae. Haꞌe vaꞌe kuery oaxapa ma rire amboae ju ꞌrã oiko. Haꞌe vaꞌe ma jypy guare rami eꞌỹ vaꞌe vy oity ꞌrã mboapy huvixa. 


text:
Yvate ete vaꞌe re voi ijayvu vai ꞌrã, ixupegua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery ojavyky rei ꞌrã guive. Oguerova ꞌrã mbaꞌemo ojapoaty ára haꞌe lei. Ipo py ma peteĩ maꞌetỹ re omboaxapaa ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery, haꞌe gui mokoĩ maꞌetỹ re ju, irundya maꞌetỹ mbyte peve. <n>Apy ma três anos e meio re ijayvu (Daniel 12.7; Apocalipse 11.2-3, 12.14). 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe rire ma nhomboayvu vaꞌerã kuery ou vy oipeꞌa ꞌrã ipoꞌakaague. Haꞌe rami vy omomba haꞌe omokanhy ꞌrã rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Haꞌe gui ma Yvate ete vaꞌe pegua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery pe ju omeꞌẽ ꞌrã ipoꞌaka aguã yva guy haꞌe javi rupi ikuai vaꞌe re. Haꞌe kuery pe omeꞌẽ avi ꞌrã opena haꞌe yvateve aguã. Mbaꞌeta Yvate ete vaꞌe ma rakaꞌe rã peve ꞌrã ipoꞌaka. Ixupe ma haꞌe javi regua ꞌrã ikuai, onheꞌẽ rendu pavẽ ꞌrã okuapy”, heꞌi. 


text:
— Haꞌe rami py opa aexa haꞌe aendu vaꞌekue. Haꞌe gui xee Daniel ma ndaꞌevei rei ete ranhe aiko, xerova voi xiĩmba rei. Haꞌe rami teĩ haꞌe nunga haꞌe javi amoĩ porã herekovy xepyꞌa re. 


text:
<n> Vexaꞌi ava haꞌe kavara tuja oexaague</n> Mboapy maꞌetỹ re ma huvixave Belsazar oĩ jave xee Daniel peteĩ ju aexa raꞌu, jypyꞌi aexa raꞌu vaꞌe rire.


text:
Haꞌe gui aexa raꞌu vy Susã tetã ikorapa vaꞌe py merami aiko, Elão yvy re. Haꞌe vy amaꞌẽ rã Ulai yakã yvyꞌiry merami haꞌã.


text:
Haꞌe gui amaꞌẽ vy peteĩ vexaꞌi ava aexa yakã rembe re hiꞌaĩ vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma mokoĩ hakua vaꞌe. Haꞌe gui mokoĩ hakua oguereko vaꞌe ma yvate ovy vaꞌeri peteĩ ma amboae gui yvateve. Haꞌe rami vy takykue yvate ovy vaꞌe ma yvateve.


text:
Aexa rã vexaꞌi ma guakua py jopyxo oikovy kuaray oikea katy, ijapuꞌaꞌia katy haꞌe ipuku-a katy guive. Haꞌe vaꞌe re ma peteĩve mymba ikuai vaꞌe ndaꞌipoꞌakai, ipoꞌakaa gui ndoo jepe kuaai guive. Haꞌe rami vy haꞌe ae oipotaa rami ojapo oikovy, imbaraeteve tema ovy guive. 


text:
Xee aexa pota vy peteĩ aexa kavara tuja, kuaray oikea katy gui ou oiny rã. Yvy jave áry rupi ou vaꞌeri yvy re opyrõ vy eꞌỹ. Haꞌe vaꞌe kavara ma peteĩ guakua oguereko ngova mbyte re.


text:
Kavara ma vexaꞌi hakua mokoĩ vaꞌea katy oo oiny, yakã rembe re hiꞌaĩ rã aexa vaꞌekuea py. Haꞌe vy onha ovy opoꞌakaa rupi ipoxy reve.


text:
Aexa rã vexaꞌia py ovaẽ vy ixupe ipoxy etea rupi ombota. Haꞌe vy omopẽ hakua mokoĩve. Haꞌe rã vexaꞌi ma naꞌimbaraetevei hexe opuꞌã aguã. Haꞌe ramo kavara oity yvy rupi, opyrõmba hexe. Jipoi avi ipoꞌakaa gui vexaꞌi reraa jepearã.


text:
Kavara ma ipoꞌakave ete. Haꞌe rami teĩ onhemombaraetea pyve hakua tuvixa vaꞌe omopẽa. Hakua opẽague gui irundy ju oẽ tuvixa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe nunga joa katy eꞌỹ-eꞌỹ ojeꞌoi irundy henda yvytu oipejua katy. 


text:
Hakua ikuai vaꞌe regua peteĩ oĩ hakua kyrĩꞌi vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma imbaraete ete oiny kuaray puku-a yke katy haꞌe kuaray oẽa katy, yvy porãa katy guive.


text:
Yvate ete vy oupity yva pygua kuery poꞌakaa peve. Haꞌe vy oity yva pygua regua yvy rupi, amongue regua jaxy-tata guive. Haꞌe vy opyrõmba.


text:
Tá, yva pygua ruvixa rami ete onhemboyvate vy omomba ixupe guarã oapy jepiaty vaꞌe. Ixupegua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe voi oity yvy katy.


text:
Onheꞌẽ raxavea py hakua vaꞌe pe yva pygua kuery omboaxapaa, mbaꞌemo omeꞌẽ jepi vaꞌe regua guive. Haꞌe ramo oity yvy rupi anhetẽ vaꞌe ae, mbaꞌemo ojapo vaꞌe haꞌe javi oiko porã guive.


text:
Haꞌe vaꞌe rire aendu ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery regua peteĩ ijayvu rã. Haꞌe rã amboae ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aipoeꞌi: — Arakaꞌe peve ndaꞌu oĩ ꞌrã oexa raꞌu pyre ojeupitypa aguã, mbaꞌemo omeꞌẽ jepi vaꞌe haꞌe onheꞌẽ raxavea py nhomombaarã vaꞌe regua? Mbaꞌeta oexa raꞌua ague rami vy oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe omboaxaa ꞌrã, yva pygua kuery guive, opyrõmbaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo xevy pe ju ombovai: — Dois mil e trezentos kaꞌaru haꞌe koꞌẽ jevy peve ꞌrã oo. Haꞌe rire ma oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe oikyꞌaꞌoa ju ꞌrã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo xee Daniel aikuaaxe aexa raꞌu vaꞌekue mbaꞌerã paa. Haꞌe rã peteĩ ou xea py ava rami hova vaꞌe. 


text:
Haꞌe gui peteĩ ava aendu Ulai yakã rembe gui ijayvu nhendu rã. Haꞌe vaꞌe ma ojapukai vy aipoeꞌi: — Gabriel, upe vaꞌe pe eikuaa uka na oexa raꞌu vaꞌekue mbaꞌerã paa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo xee aĩa katyꞌi ou. Ovaẽ ramo xee akyje. Haꞌe vy xerenapyꞌã re aĩ, xerova yvy re amovaẽ reve. Haꞌe rami teĩ aipoeꞌi xevy: — Ava raꞌy, endu kuaa ke, mbaꞌeta rexa raꞌu vaꞌekue ma opaa pyguarã — heꞌi. 


text:
Xereve ijayvu ramo haꞌa vy ndaikuaavei ranhe ajupy, xerova yvy re amovaẽ reve. Haꞌe ramo xere opoko reve xemopuꞌã imoꞌamy xeꞌaĩague py.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Neꞌexa, ndevy pe xee aikuaa uka ta poxya opaa ára py mbaꞌemo oiko vaꞌerã. Mbaꞌeta rexa raꞌu vaꞌekue ma opaa pyguarã.


text:
Haꞌe rã kavara tuja hague vuku vaꞌe ma Grécia pygua huvixave. Hova mbyte re hakua tuvixa vaꞌe oĩ vaꞌe ma jypygua huvixave.


text:
Haꞌe vaꞌe omopẽa ague gui irundy ju oẽ vaꞌe ma irundy huvixave haꞌe vaꞌe regua ae. Haꞌe vaꞌe kuery opuꞌã avi ꞌrã teĩ jypygua imbaraeteague rami haꞌe kuery imbaraete vaꞌerã eꞌỹ taꞌvy.


text:
Haꞌe rã haꞌe vaꞌe huvixave kuery openaa ára opa ramo, haꞌe anhetẽ rupi eꞌỹ ikuai vaꞌe opa ma ramo peteĩ ju opuꞌã ꞌrã huvixave ipoxy ete reve, nhombotavy kuaapa vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ma ipoꞌaka ete ꞌrã, vaꞌeri haꞌe ae opoꞌakaa rupi eꞌỹ guive. Opa rupi ombovaipa ꞌrã oikovy mbaꞌemo, haꞌe imbaraeteve ovy vy ojapoxea rami rei ꞌrã ojapo. Ojukapa ꞌrã ipoꞌakakueve vaꞌekue, ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery guive.


text:
Ijapua rupi onhemoꞌarandu oikovy vy ojapo ꞌrã apu ipoꞌakave aguã rami. Opyꞌa py onhemboyvate ꞌrã, haꞌe mbovy eꞌỹ ojuka ꞌrã ikuai riveꞌi vaꞌe. Opuꞌã ꞌrã yvatekueve re Ipoꞌaka vaꞌe rovai. Haꞌe rã omopẽa ꞌrã avakue poꞌakaa py eꞌỹ taꞌvy.


text:
Kaꞌaru haꞌe koꞌẽ rã guarã rexa vaꞌekue amombeꞌu porãvea ma anhetẽ vaꞌe meme. Haꞌe rami teĩ emoĩ porã rexa vaꞌekue, mbaꞌeta heta ete ára guarã teri — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui ma xee Daniel xekangy vy mbovy ára rei eꞌỹ xembaꞌeaxy. Haꞌe gui apuꞌã ju vy apena aikovy huvixave pegua ikuai vaꞌe re. Aexa raꞌu vaꞌekue gui anhemondyi rei aikovy, oikuaa ete vaꞌerã jipoi ramo. 


text:
<n> Guetarã kuery re Daniel ojerureague</n> Peteĩ maꞌetỹ re ma Média pygua Assuero raꞌy Dario oĩ jave caldeu kuery ruvixa,


text:
haꞌe vaꞌe ma peteĩ maꞌetỹ re ma opena jave xee Daniel aikuaa mbovy maꞌetỹ re pa Jerusalém tetã ombovaipa pyre opyta ꞌrãa, kuaxia para profeta Jeremias pe Senhor ijayvuague oĩa rami vy. Haꞌe rami vy setenta maꞌetỹ ꞌrãa aikuaa. <n>Apy 70 maꞌetỹ re ijayvu (Jeremias 25.11-12, 29.10). Mbaꞌeta Jerusalém pygua kuery Senhor pe ojejavy ramo ombovaipa uka tetã (2 Crônicas 36.11-21). 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Nhanderuetea katy amaꞌẽ reve anhemboꞌe haꞌe ajerurea rupi aeka aguã, akaru eꞌỹ re, ao voxa gui guare py anhemonde haꞌe tanhimbu xejee amongure-ngure reve guive. 


text:
Haꞌe rami vy anhemboꞌe Senhor xeruete pe. Anhemombeꞌu vy aipoaꞌe: — Xe- Senhor! Xeruete ndepoꞌakapa haꞌe okyjevepy vaꞌe, ndereve guarã rejapo vaꞌekue rupi reiko vaꞌe, renhomboaxya re ndeayvuague re nderexarai eꞌỹ vaꞌe.


text:
Ore kuery ma rojejavy, teko vai rojapo. Orereko vaia rupi orekuai, orekuai vaikue rei nderovai, rejapo uka vaꞌekue haꞌe ndereve guarã rejapo vaꞌekue gui rojepeꞌapa vy.


text:
Nerembiguai profeta kuery re ndorojapyxakai guive, haꞌe kuery nderery rupi ijayvu teĩ oreruvixa kuery pe, yvatekueve, oreru kuery haꞌe yvy jave re ikuai vaꞌe pe guive.


text:
|yhwh{Senhor,} ndere ma oĩ teko porã. Haꞌe rã orere ma oĩ roxĩmbaa rive oĩ, aỹ ojekuaa rami. Mbaꞌeta ore Judá pygua avakue haꞌe javi re oĩ, Jerusalém py orekuai vaꞌekue re, Israel kuery haꞌe javi, haꞌeꞌi rupi haꞌe mombyry orekuai vaꞌe, yvy jave re mamo rã rei oremomboague rupi orekuai vaꞌe re guive oĩ roxĩmbaa, haꞌeveꞌỹa rami nderovai orekuaiague re.


text:
Senhor, orere ma roxĩmba reia oĩ, oreruvixa kuery re, yvatekueve haꞌe oreru kuery re, nderovai rojejavypa rire.


text:
Haꞌe rã Senhor Oreruete, ndere ma oĩ oremboaxy haꞌe oreperdoa aguã, mbaꞌeta ndere ore kuery ropuꞌã rei.


text:
Senhor Oreruete, ndorojapoi ndeayvua, ndeguigua lei rupi ndorekuai vy, nerembiguai profeta kuery rupi orerekorã reja vaꞌekue ri.


text:
Tá, Israel kuery haꞌe javive ma ndeguigua lei ndojapoi okuapy, ojepeꞌapa guive ndeayvu oendu eꞌỹ aguã. Haꞌe nunga rupi ae orere ayvu vai ou nderovai rojejavya re. Mbaꞌeta Oreruete, nerembiguai Moisés lei ombopara vaꞌekue re oĩa rami vy ae oiko mbaꞌemo vai. 


text:
Mbaꞌeta ndee rejapo ndeayvu ojeupitypa aguã rami, orerovai haꞌe oreruvixa oremboayvu vaꞌety kuery rovai ndeayvuague. Haꞌe rami vy mbaꞌemo vai ete rembou oreꞌáry. Mbaꞌeta yva guy jave rupi oiko vaꞌeꞌỹ teri Jerusalém tetã re oiko vaꞌekue ramigua.


text:
Moisés rupigua lei re oĩa rami vy haꞌe ramigua ete ou oreꞌáry. Haꞌe rami teĩ ore ma ndee Senhor Oreruete pe ndorojerurei rokuapy orepytyvõ aguã, orereko vaia gui rojeko rerova aguã, neĩ ndeguigua anhetẽ vaꞌe rupi orekuai aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi ae |yhwh{Senhor,} renhembopyꞌaague rami vy rembou oreꞌáry. Mbaꞌeta ndee Senhor Oreruete ma ndereko porã ete vaꞌe opa mbaꞌe rejapoa py. Haꞌe rã ore ma noronheꞌẽ rendui.


text:
Senhor Oreruete, anhetẽ Egito yvy gui ndevygua kuery renoẽ rakaꞌe ndepoꞌakaa rexa uka vy, nemboete pavẽ aguã rami rejapo aguã guive, aỹ peve ojekuaa rami. Haꞌe rã ore ma rojejavy, haꞌeveꞌỹa rami ete orekuai.


text:
|yhwh{Senhor,} opa mbaꞌe py ndereko porãa rupi eipeꞌa nho ke ndepoxya haꞌe ndevaia ndevygua tetã Jerusalém haꞌe ndevygua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re rembou vaꞌekue. Rojejavy haꞌe oreru kuery voi heko vai rire orea katyꞌi rupi ikuai vaꞌe ojojai okuapy Jerusalém tetã, ore ndevygua kuery guive.


text:
Haꞌe gui aỹ ma Oreruete, xee nerembiguai anhemboꞌe haꞌe ajerure ramo endu. Haꞌe vy |yhwh{Senhor,} ndeporayvua rupi vy tove nderova tomoexakã ju ndevygua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ombovaipa pyre áry.


text:
Xeruete, ejapyxaka ke haꞌe endu. Eipeꞌa nderexa, haꞌe emaꞌẽ orekuai axya re, tetã nderery oĩa re guive, mbaꞌeta ore kuery ma ore ae reko porãa rupi eꞌỹ rojerure nerenonde haꞌe rami, haꞌe rã ndee renhomboaxy ete vaꞌe ramo anho.


text:
|yhwh{Senhor,} endu ke. |yhwh{Senhor,} oreperdoa ke. |yhwh{Senhor,} eikuaa pota orere, haꞌe orepytyvõ. Xeruete, emboare eme guive, ndee ae renhemboete uka aguã. Mbaꞌeta ndevygua tetã haꞌe ndevygua kuery re ma nderery oĩ — heꞌi. 


text:
<n> Setenta vezes sete maꞌetỹ re ijayvuague</n> Haꞌe rami xeayvu ainy, haꞌe anhemboꞌe vy amombeꞌu ainy xee ae ajejavyague, xeretarã Israel kuery ojejavyague guive. Haꞌe vy Senhor Xeruete renonde ajerure ainy Xeruete pegua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re.


text:
Xee xeayvu haꞌe anhemboꞌe teri ainy reve ava rami aexa raꞌu ypy vaꞌekue ou pojava, Gabriel hery vaꞌe. Oveve ouvy vy opoko xere. Haꞌe rami oiko kaꞌarukuegua omeꞌẽa jave.


text:
Haꞌe vaꞌe ma xereve ijayvu xemboꞌe vy. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Daniel, aỹ ma apy aju, ndevy pe amombeꞌu porãve aguã haꞌe nunga mbaꞌerã paa.


text:
Rejerure ypy ramove xemboua. Haꞌe ramo xee aju amombeꞌu aguã ndevy, hayvupy ete reiko ramo. Haꞌe ramo eikuaa pota haꞌe nunga re, mbaꞌemo rexa vaꞌekue reikuaa aguã. 


text:
— Setenta vezes sete maꞌetỹ teri oata neretarã kuery haꞌe peneretã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe renonderã oaꞌangaague, teko vai omombaa aguã, ojejavya opa aguã, ojapo vaiague gui oikyꞌaꞌoa aguã, teko porã opa eꞌỹ vaꞌe oguerua aguã, oexa raꞌu pyre haꞌe profeta kuery ijayvuague ojeupitypa aguã, haꞌe Ikyꞌa eꞌỹ ete vaꞌe huvixarã omoĩa aguã. <n>Apy “setenta vezes sete maꞌetỹ” heꞌi, versículo 2 py setenta maꞌetỹ re Daniel oikuaa potaague, haꞌe vaꞌe rire rakaꞌeve rã guarã omombeꞌu vy . Haꞌe javi py ma 490 maꞌetỹ oaꞌangaa. 


text:
Endu ke haꞌvy reikuaa porã aguã. Jerusalém tetã omoatyrõa haꞌe ojapopaa ju aguã re ijayvua ára guive huvixarã Omoĩ mbyrã oiko peve ma sete vezes sete maꞌetỹ oiko ꞌrã, haꞌe gui sessenta e duas vezes sete ju. <n>Apy ma ijayvu 483 maꞌetỹ re (7x7=49 mais 62x7=434). Haꞌe gui versículo 27 py omombeꞌu porãve sete maꞌetỹ opaa pygua ju, haꞌe javi vy 490 maꞌetỹ ojapo aguã. Haꞌe gui “Huvixarã Omoĩ mbyrã” heꞌia ma Cristo re ae ijayvu vy, hebraico ayvu py “Messias” ꞌea. Tape ikuai vaꞌe haꞌe tetã kora ma teĩgue ju ꞌrã omoatyrõmbaa, ikuai axy ete ma jave taꞌvy.


text:
Haꞌe gui sessenta e duas vezes sete maꞌetỹ oaxa ma rire ojukaa ꞌrã huvixarã Omoĩ mbyre, haꞌe ramo noĩvei ꞌrã ranhe. Haꞌe rã huvixa oiko teri vaꞌerã retã pygua kuery ju ou vy omomba ꞌrã Jerusalém tetã, oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe guive. Imombaarã ma yy rami ꞌrã ou xapyꞌa. Haꞌe gui opaa ára peve oiko ꞌrã joe opuꞌã vaꞌe. Mbaꞌemo mombaarã ou aguã vaꞌekue avi ꞌrã ou.


text:
Haꞌe gui haꞌe vaꞌe ma heta vaꞌe kuery reve ojapo ꞌrã peteĩ rami oguereko aguã sete maꞌetỹ peve guarã. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe jave mbyte py ma haꞌe kuery pe nomeꞌẽ ukavei ꞌrã mymba neĩ mbaꞌemo aju guigua. Mbaꞌemo ojeguarupy reve ꞌrã ou nhomombaarã, hexe ju ou peve imombaarã vaꞌekue. <n>Daniel 11.36 py oĩa rami ijayvu templo py mbaꞌemo vai nhomokanhyarã ou aguã re . 


text:
<n> Tigre yakã yvýry Daniel mbaꞌemo oexaague</n> Mboapy maꞌetỹ re ma Pérsia pygua huvixa Ciro oĩ jave peteĩ ayvu oikuaa ukaa xee Daniel Beltessazar xerery mboae vaꞌe pe. Haꞌe vaꞌe ayvu ma anhetẽ vaꞌe, joe heta opuꞌã aguã regua guive. Xee aendu kuaa aguã rami ayvu ou, mbaꞌemo oexa ukaa reve.


text:
Tembiꞌu haꞌuxe vai vaꞌety regua ndaꞌuvei, xoꞌo neĩ vinho namoĩ xejuru py. Neĩ azeite ma voi ndaikytyi xejee, mboapy semana oaxapa peve. 


text:
xerova yva vy amaꞌẽ. Haꞌe vy peteĩ ava aexa ajukue perirĩꞌi py onhemonde vaꞌe. Ijaxiꞌy rupi ma ouro ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe guigua oĩ, Ufaz gui heru pyre.


text:
Hete ma itaendy berilo rami hendy. Hova ma overa vaꞌe rami, hexa ma tataendy rami ojekuaa. Ipo haꞌe ipy ma overa vaꞌe guigua ombovera pyre rami overa rei. Haꞌe rã ijayvu vy mbovy eꞌỹ ikuai vaꞌe ayvu rami onhendu. 


text:
Xee Daniel anhoꞌi aexa haꞌe nunga. Haꞌe rã avakue xereve ikuai vaꞌe ma mbaꞌeve ndoexai. Haꞌe rami avi haꞌe kuery okyje ete aguã ou xapyꞌa rã onhamba, onhemimba okuapy.


text:
Haꞌe gui ma xee aeꞌi apyta. Haꞌe rami vy aexave tema haꞌe vaꞌe iporã ete vaꞌe ojekuaa rã. Haꞌe vy naxembaraeteveia aendu. Naxembaraetevei vy xerova xiĩguepa rei, haꞌekue rami veꞌỹ oĩ.


text:
Haꞌe rami teĩ aendu porã ijayvu nhendu vaꞌe. Aendu vyve haꞌa, xerova yvy re amovaẽ reve ndaikuaavei ranhe ajupy. 


text:
<n> Daniel omombaraetea juague</n> Haꞌe gui peteĩ ou vy xere opoko. Xemomy-momyĩ vy xerenapyꞌã haꞌe xepo re xemoĩ.


text:
Haꞌe vaꞌe ma aipoeꞌi xevy: — Daniel ava oayvupy ete vaꞌe, ejapyxaka ke ayvu re ndevy pe aipoaꞌe rã. Epuꞌã ke heꞌamy, mbaꞌeta ndea py xemboua — heꞌi. Po rami xereve ijayvu ramo xee apuꞌã haꞌamy aryryipa reve. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌive ju xevy: — Daniel, ekyje eme, mbaꞌeta ndepyꞌa re reikuaaxea remoĩ. Haꞌe ramo Nderuete renonde renhemoꞌyvyĩꞌi ypya ára guive oendu ndeayvu. Haꞌe gui ndeayvua rupi vy ae aju.


text:
Haꞌe rã Pérsia yvy re ipoꞌaka vaꞌe ma xejoko ranhe vinte e um ára peve. Haꞌe rami teĩ anjo yvateve vaꞌe Miguel ou vy xepytyvõ. Haꞌe ramo mae ma xepoꞌaka Pérsia pygua huvixa kuery re.


text:
Aỹ ma aju ndevy pe aikuaa uka aguã neretarã kuery opaa ára py oiko vaꞌerã. Mbaꞌeta mbaꞌemo rexa vaꞌekue ma rakaꞌe rã ete guarã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui peteĩ ava raꞌy ramigua opoko xejuru re. Haꞌe ramo xeayvu jevy vy aipoaꞌe xerenonde hiꞌaĩ vaꞌe pe: — Xeruvixa, ange mbaꞌemo aexa rire ou xere haxy vaꞌe. Haꞌe ramo naxembaraetevei ete.


text:
Haꞌe nunga rupi Xeruvixa, mbaꞌexa ꞌrã tu ndereve Senhor rembiguai aiko vaꞌe xeayvu? Mbaꞌeta xere noĩvei ete xembaraetea, neĩ xepytuẽ aguã ma voi noĩvei ma — haꞌe. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ava oayvu etepy, ekyje eme. Evyꞌa ju. Nembaraete ke, nembaraete. Po rami ijayvu ramove xembaraete. Haꞌe vy aipoaꞌe: — Xeruvixa, ndeayvu ke aỹ, xembaraete ju rire — haꞌe. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi: — Reikuaa pa mbaꞌe re pa aju ndea py? Mbaꞌeta aa ju ta Pérsia pygua huvixa re apuꞌã aguã. Haꞌe gui xee aa ma rire Grécia pygua huvixa ju ꞌrã ou.


text:
Haꞌe rã ndevy amombeꞌu porãve ꞌrã ipara re anhetẽ vaꞌe oĩa rami. Haꞌe gui haꞌe vaꞌe kuery rovai apuꞌãa py jipoi avave rei xereve guarã, peẽ kuery re opena vaꞌe Miguel eꞌỹ vy. 


text:
<n> Huvixa kuery kuaray ijapuꞌaꞌia katy haꞌe ipuku-a katygua re anjo ijayvuague</n> — Peteĩ maꞌetỹ re ma Média pygua huvixa Dario oĩ jave xee apuꞌã amombaraete haꞌe amokyreꞌỹ aguã. 


text:
— Aỹ ma amombeꞌu porã ta ndevy anhetẽ vaꞌe. Neꞌexa, mboapy huvixa teri ꞌrã ikuai Pérsia pygua. Haꞌe gui irundya ma pavẽ gui oguerekopave ꞌrã. Haꞌe vaꞌe ma iporiau eꞌỹ vaꞌe vy imbaraeteve ꞌrã ovy. Haꞌe rami vy opa mbaꞌe py ꞌrã opuꞌã Grécia pygua huvixa re. <n>Apy ma omombeꞌu porãve ju Pérsia haꞌe Grécia pygua huvixa kuery joe opuꞌã aguã (capítulo 8 py voi). 


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma peteĩ huvixa ju oiko ꞌrã ipoꞌaka vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma ipoꞌaka etea rupi ꞌrã joguereko. Haꞌe vy oiko ꞌrã haꞌe ae oipotaa rami rei.


text:
Haꞌe rã ipoꞌakapave ma jave openaa ombojaꞌoa, haꞌe omboaxaa ꞌrã irundy henda yvytu oipejua katy ikuai vaꞌe pe. Vaꞌeri taꞌy kuery pe eꞌỹ ꞌrã omboaxaa, haꞌe ipoꞌakaague rami eꞌỹ ipoꞌaka vaꞌe kuery opena ꞌrã, mbaꞌeta ipoꞌakaague oipeꞌaa vy amboae kuery pe ju ꞌrã omboaxaa, taꞌy kuery pe ꞌrãgue py. 


text:
— Haꞌe gui kuaray puku-a katygua huvixa ma imbaraete ꞌrã, peteĩ hembiguai yvateve vaꞌe voi. Haꞌe vaꞌe ma herekoare gui voi imbaraeteve ꞌrã. Haꞌe vy haꞌe ju ꞌrã oĩ huvixa, openaa tuvixa ꞌrã guive.


text:
Haꞌe gui oĩa maꞌetỹ opaa py ma haꞌe kuery onhemoirũ ꞌrã joe. Haꞌe rami vy kuaray ijapuꞌaꞌia katygua huvixa ma omenda ꞌrã kuaray puku-a katygua huvixa rajy re, peteĩ rami ikuai aguã. Haꞌe rami teĩ kunha vaꞌe ma ndajoguereko kuaai ꞌrã, ime voi ndaꞌipoꞌaka pukui ꞌrã. Mbaꞌeta kunha vaꞌe ma omboaxaa ꞌrã joupe, heruare kuery guive, tuu haꞌe ojeupe guarã heruare voi.


text:
Haꞌe rã hemiarirõ kuery vaꞌe regua peteĩ oĩ ꞌrã hekovia. Haꞌe vaꞌe ma kuaray ijapuꞌaꞌia katygua huvixa xondaro kuery re opuꞌã vy oike ꞌrã haꞌe kuery onhemiaty py. Haꞌe kuery re opuꞌã vy ipoꞌaka ꞌrã.


text:
Haꞌe kuery nguuete ramigua oguereko vaꞌe haꞌe javi voi ogueraapa ꞌrã Egito yvy katy ojeupe guarã, mbovy eꞌỹ taꞌangaa mbaꞌemo rykukue gui ojapo pyre, mbaꞌemo hepyve vaꞌe haꞌe ouro guigua guive. Haꞌe gui ma mbovy maꞌetỹ re rei eꞌỹ nopuꞌãvei ꞌrã kuaray ijapuꞌaꞌia katygua huvixa re.


text:
Haꞌe vaꞌe rire mae ma ou vy opuꞌã kuaray puku-a katygua huvixa re. Haꞌe rami teĩ ojevy rive ju ꞌrã oyvy katy. 


text:
— Haꞌe gui ma taꞌy kuery ju joe opuꞌãa rupi ꞌrã ikuai. Haꞌe vy mbovy eꞌỹ xondaro kuery omonoꞌõ. Haꞌe kuery vaꞌe regua peteĩ ma ou pojava ꞌrã. Opa marãgua ombovaipa ma vy oove ꞌrã guenonde katy. Haꞌe vy joe opuꞌã ju ꞌrã ovy kuaray puku-a katygua huvixa onhemiaty oĩa peve.


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ipoxy reve oo ꞌrã opuꞌã aguã huvixa kuaray ijapuꞌaꞌia katygua re. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe ma heta ete ogueraa ꞌrã hexe opuꞌã aguã py teĩ hexeve oo vaꞌekue omboaxapaa ꞌrã ipo py.


text:
Huvixa kuaray puku-a katygua ma heta vaꞌe kuery omomba vy onhemboyvate ꞌrã opyꞌa py. Mbovy eꞌỹ ojuka ꞌrã teĩ ndaꞌipoꞌakai ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta hexe kuaray ijapuꞌaꞌia katygua huvixa ou jevy vy jypy guare gui hetave ꞌrã ogueru joe opuꞌã aguã. Haꞌe gui mbovy rei eꞌỹ maꞌetỹ opaa py ma ou pojava ꞌrã mbovy eꞌỹ xondaro kuery haꞌe mbaꞌemo oiporu vaꞌety reve.


text:
Haꞌe jave ma mbovy eꞌỹ ꞌrã opuꞌã huvixa kuaray puku-a katygua re. Neretarã kuery vaꞌe regua ojerovia rei vaꞌe voi hexe opuꞌã ꞌrã profeta ijayvuague ojeupity aguã rami. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ndaꞌipoꞌakai ꞌrã.


text:
Haꞌe gui huvixa kuaray ijapuꞌaꞌia katygua ou vy omopuꞌã ꞌrã tetã kora áry rupi ojeupi aguã. Haꞌe rami vy oipeꞌa ꞌrã tetã ikorapa vaꞌe. Haꞌe rã kuaray puku-a katygua ipoꞌakakueve teĩ ndojoko kuaai ꞌrã. Haꞌe kuery vaꞌe regua oiporavo pyre voi ndaꞌipoꞌakai ꞌrã ojoko aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi hovaigua ou vaꞌe ma oipotaa rami ete ꞌrã ojapo. Avave rei ndojoko kuaai ꞌrã. Yvy porãa py ma voi opyta ꞌrã, ipo py opa mbaꞌe omboaxaa ramo.


text:
Openaa jave rupi ojeupegua ipoꞌakakueve oenoĩ vy ogueru vy huvixa kuaray puku-a katygua reve ojapo ꞌrã peteĩ rami ikuai aguã. Haꞌe rami vy ixupe omeꞌẽ ꞌrã peteĩ kunhataĩ omenda aguã, ipoꞌakaa ombovaipa aguã. Haꞌe rami teĩ haꞌe nunga oaxa rive ꞌrã, ixupe ndovarei ꞌrã mbaꞌeverã.


text:
Haꞌe vaꞌe rire ma yeꞌẽ yvýry ju ꞌrã oo joe opuꞌã aguã, haꞌe vy heta re ipoꞌaka ꞌrã. Haꞌe rami teĩ peteĩ yvateve vaꞌe omomba ꞌrã ojerovia reia. Haꞌe vy ojapo ꞌrã ojerovia reiague hiꞌáry ae ju ojeapa aguã rami.


text:
Haꞌe ramo ojevy rive ꞌrã oyvy re onhemiaty oĩ vaꞌe katy. Vaꞌeri onhepyxanga vy hoꞌa ꞌrã. Haꞌe vaꞌe rire ma ndojouavei ꞌrã. 


text:
— Haꞌe vaꞌe rire ma hekovia oĩ ju ꞌrã peteĩ. Haꞌe vaꞌe ma oyvy iporãvea rupi omondouka ꞌrã peteĩ guembiguai imposto re nhombopagaa rupi oiko aguã. Haꞌe rami teĩ are eꞌỹ re omomba ꞌrã, ixupe ivaia py eꞌỹ, neĩ hexe opuꞌã reia rupi eꞌỹ guive.


text:
Haꞌe vaꞌe rire haꞌe vaꞌe rekovia oĩ ju ꞌrã peteĩ ava heko vai ete vaꞌe, huvixarã nomoĩai vaꞌeri. Haꞌe rami ꞌrãgue py okyrirĩ reve ou vy nhemi rupi ꞌrã oĩ huvixarã.


text:
Henonde ma xondaro kuery heta ou teĩ omokanhymba ꞌrã. Omomba ete ꞌrã, guexeve peteĩ rami omoingo vaꞌekue regua yvateve vaꞌe voi.


text:
Haꞌe vaꞌe reve peteĩ rami ikuai aguã ojapoa ramive ma ombotavy ꞌrã. Haꞌe rami vy mbovyꞌi reve vaꞌeri opuꞌãve vy ipoꞌakave ꞌrã ovy.


text:
Okyrirĩ rei reve ovaẽ avi ꞌrã oguerekopave ete vaꞌe rekoa rupi. Haꞌe rami py ojapo vai ꞌrã tuu kuery haꞌe tamoĩ kuery ojapoague ramigua eꞌỹ. Haꞌe rami vy mbaꞌemo oipeꞌa vy ombojaꞌo ꞌrã ojeupegua kuery pe, imbaꞌe rei-rei vaꞌekue haꞌe javi. Haꞌe gui onhembopyꞌa ꞌrã oo ikorapa vaꞌe re voi opuꞌã aguã, teĩ xapyꞌaꞌi guarã rive.


text:
Haꞌe gui onhemombaraete haꞌe onhembopyꞌa guaxu ꞌrã huvixa kuaray puku-a katygua re opuꞌã aguã, oxondaro kuery imbaraetekueve mbovy eꞌỹ ogueraa vy. Haꞌe rami teĩ ndaꞌipoꞌakai ꞌrã, hovai opuꞌãa nhemi ramo.


text:
Haꞌe gui ma hembiꞌu gui okaru vaꞌe kuery omokanhy ꞌrã. Oitypa ꞌrã okuapy ixondaro kuery, haꞌe ramo heta ete hoꞌa ꞌrã oipyxopa rã.


text:
Haꞌe vaꞌe huvixa kuery mokoĩve ma mbaꞌemo vai ojapo aguã rami anho ꞌrã ikuai. Peteĩꞌi mesa pyve oguapya py ijapu ꞌrã oiny joupe. Haꞌe rami teĩ haꞌe nunga oaxa rive ꞌrã, mbaꞌeta oaꞌangaague ára py ou ꞌrã imombaarã.


text:
Haꞌe ramo ava heko vai ete vaꞌe ojevy ꞌrã oyvy katy. Oguerekopa vy ovyꞌa reve ꞌrã ou. Haꞌe gui onhembopyꞌa ꞌrã omomba aguã Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi ikuai vaꞌe, haꞌe vy ojapoxea rami rei ojapo ranhe ꞌrã guive. Haꞌe gui mae ma ojevy ju ꞌrã oyvy katy. 


text:
— Haꞌe gui oaꞌangaague ára ovaẽ ramo oo ju ꞌrã kuaray puku-a katygua yvy re opuꞌã aguã. Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe jave ma jypy guare rami eꞌỹ ꞌrã oiko.


text:
Mbaꞌeta hovai heta ꞌrã ou Quitim gui kanoã guaxu py. Haꞌe ramo ndaꞌipyꞌa guaxuvei ꞌrã. Haꞌe rami vy ojevy vy ipoxy ꞌrã Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rupi ikuai vaꞌe pe. Haꞌe ae oipotaa rami ꞌrã oiko. Ojevy ma ramo Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui amongue ojepeꞌa ramo oguerovyꞌa ꞌrã.


text:
Ixupegua imbaraetekueve oo vy omongyꞌa rei ꞌrã oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, oo yvate vaꞌe guive. Haꞌe vy koꞌẽ nhavõ omeꞌẽ mbyrã vaꞌekue oipeꞌa vy omoĩ ꞌrã ojeguarupy nhomokanhyarã. <n>Apy haꞌe Daniel 9.27 py “Ojeguarupy nhomokanhya” heꞌia ma Jesus omombeꞌu porãve Mateus 24.15 haꞌe Marcos 13.14 py. 


text:
Ombotavy ꞌrã Nhanderuete guexeve guarã ojapo vaꞌekue ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui ojepeꞌa vaꞌe kuery, ijayvu porãꞌia rupi rive. Haꞌe rã Nguuete oikuaa vaꞌe kuery ma imbaraete vy ojapo ꞌrã okuapy mbaꞌemo.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua hiꞌarandu vaꞌe ma omboꞌe ꞌrã heta vaꞌe kuery. Haꞌe rami teĩ ojukaa ꞌrã kyxe haꞌe tata py, escravo-rã ogueraa rupi, haꞌe ogueraa rive-rivea rupi. Are peve ꞌrã haꞌe nunga oiko.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua hoꞌa ramo ma xapyꞌaꞌi oipytyvõa ꞌrã. Haꞌe rã haꞌe kuery re heta onhemoirũ ꞌrã anhetẽ rupi eꞌỹ.


text:
Mbaꞌeta hiꞌarandu vaꞌe regua hoꞌa ꞌrã oeko aꞌãa aguã, oikyꞌaꞌoa haꞌe omoxiĩa aguã opa rã guarã, mbaꞌeta oaꞌangaague ára py haꞌe nunga oiko ꞌrãe. 


text:
— Haꞌe gui huvixa ma haꞌe ae oipotaa rami ꞌrã oiko. Haꞌe vy opuꞌã vy onhemboyvateve ꞌrã tuuete ramigua ikuai vaꞌe haꞌe javi áry. Tuuete ikuai vaꞌe gui Nhanderuete yvateve vaꞌe rovai eteve voi ꞌrã ijayvu ndaꞌevei etea rupi. Haꞌe rami teĩ mbaꞌemo ojapo kuaapa ranhe ꞌrã, ixupe ipoxya aguã ojeupity peve. Mbaꞌeta hexe ijayvuague oiko ꞌrãe. <n>Nhanderuete re ijayvu vaia re Apocalipse 13.6 py voi ijayvu avi. 


text:
Haꞌe vaꞌe ma nomboetei ꞌrã nguu kuery ruete, neĩ kunhague ojou porãve vaꞌe, neĩ tuuete ramigua vaꞌe rei guive, pavẽ áry onhemboyvate vaꞌe vy.


text:
Tuuete ramigua ikuai vaꞌe omboete ꞌrãgue py omboete ꞌrã imbaraete vaꞌe ruete ramigua anho, haꞌe nunga tuuete ma tuu kuery ndoikuaai vaꞌekue ri. Ouro py ꞌrã ombojerovia, prata py, ita hepyve vaꞌe haꞌe mbaꞌemo iporãve vaꞌe py guive.


text:
Haꞌe gui amboae regua ruete pe onhepytyvõ uka vy opuꞌã ꞌrã oo ikorapa vaꞌe re. Haꞌe gui amongue omovaẽ porã ramo omboete uka ete ꞌrã. Haꞌe vy omoĩ ꞌrã mbovy eꞌỹ re ipoꞌaka aguã, haꞌe kuery pe ombojaꞌo ꞌrã guive yvy. 


text:
— Haꞌe gui opa aguã ára ovaẽ ramo hexe opuꞌã ꞌrã huvixa kuaray puku-a katygua. Huvixa kuaray ijapuꞌaꞌia katygua voi opuꞌã ꞌrã hexe karóxa haꞌe kavaju árygua kuery reve, haꞌe mbovy eꞌỹ kanoã guaxu py ikuai vaꞌe reve. Heta yvy re haꞌe kuery ovaẽ vy omonyẽmba ꞌrã, haꞌe gui amboae katy ju ꞌrã oo.


text:
Yvy porãa re voi ovaẽ avi vy heta ꞌrã oity. Haꞌe rã ipoꞌakaa gui amongue oo jepe ꞌrã, Edom, Moabe haꞌe Amom pygua yvatekueve anho.


text:
Oipeꞌapa ꞌrã ouro haꞌe prata guigua, hepykueve Egito yvy re ikuai vaꞌe guive. Líbia haꞌe Etiópia pygua kuery voi ojeꞌoi ꞌrã hembiguairã.


text:
Haꞌe rami teĩ kuaray oua katy haꞌe ijapuꞌaꞌia katy gui mbaꞌemo omombeꞌua rã oendu vy onhemondyi ꞌrã. Haꞌe vy oove ju ꞌrã ipoxy reve, mbaꞌemo ombovaipa haꞌe ojuka reta aguã.


text:
Haꞌe rami vy yeꞌẽ paꞌũ py oupi ꞌrã ngoorã tuvixa ete vaꞌe, yvyty porã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe rovai. Haꞌe rami teĩ ovaẽ ꞌrã imombaarã, haꞌe ndoikoi ꞌrã heraa jepearã. 


text:
<n> Opaa ára py guarã re ijayvuague</n> — Haꞌe vaꞌe jave ma anjo yvateve vaꞌe Miguel opuꞌã avi ꞌrã, neretarã kuery repya vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ára ma ikuai axy ete aguã. Haꞌe ramigua oiko vaꞌeꞌỹ teri, haꞌe kuery vaꞌe regua ikuai ypya ára guive haꞌe vaꞌe ára peve. Haꞌe rami teĩ haꞌe jave py neretarã kuery ogueraa jepe ꞌrã, kuaxia re hery oĩ vaꞌe haꞌe javive.


text:
Yvy re onhono porã mbyre heta ꞌrã onhemboete ju okeague gui. Amongue oo ꞌrã tekove marã eꞌỹ oupity aguã katy, haꞌe rã amboae kuery ma oxĩmba haꞌe rakaꞌe rã peve ikuai axy aguã katy ꞌrã oo.


text:
ꞌArandua rupi ikuai vaꞌekue ma hexakã ꞌrã yva re ikuai vaꞌe rami. Teko porã katy jogueraa reta vaꞌekue ma jaxy-tata rami ꞌrã hexakã riae, rakaꞌe rã peve. 


text:
Haꞌe gui ndee Daniel, emoĩ porã haꞌe vaꞌe ayvu, emboja guive kuaxia mbojaa py, opaa ára py guarã. Heta oikuaa pota ꞌrã, haꞌe oikuaave ꞌrã ojeꞌoivy — heꞌi. <n>Apocalipse 10.4 py oĩa rami avi profeta kuery pe nomombeꞌu ukapaai ayvu oendu vaꞌekue, ára novaẽi teri ramo. 


text:
Haꞌe ramo xee Daniel amaꞌẽ vy mokoĩ ju aexa hiꞌaĩ vaꞌe. Peteĩ ma yakã kyvõgua re, haꞌe rã amboae ma hovaigua re hiꞌaĩ.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua peteĩ ma aipoeꞌi yy áry ava hiꞌaĩ vaꞌe ajukue perirĩꞌi py onhemonde vaꞌe aexa vaꞌekue pe: <n>“Ava ajukue perirĩꞌi py onhemonde vaꞌe” heꞌia vaꞌe ma Daniel oexa ma voi vaꞌekue . — Rakaꞌe tu ojeupity ꞌrã haꞌe vaꞌe nhomondyipaarã? — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo yy áry ava hiꞌaĩ vaꞌe ajukue perirĩꞌi py onhemonde vaꞌe ombovai rã xee aendu. Mbaꞌeta yva re opo oiporu kuaa haꞌe oiporu kuaa eꞌỹa regua oupi vy oura rakaꞌe rã peve oiko vaꞌerã vaꞌe rery rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Haꞌe nunga oiko ꞌrã peteĩ maꞌetỹ, haꞌe gui mokoĩ maꞌetỹ ju, haꞌe irundy maꞌetỹa mbytea py. Ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery poꞌakaa ombovaipaa ma jave mae ojeupity ꞌrã haꞌe nunga haꞌe javi — heꞌi. <n>Apy ma três anos e meio re ijayvu (Daniel 7.25 haꞌe Apocalipse 12.14 py oĩa rami). 


text:
Haꞌe rami xee aendu vaꞌeri naendu kuaai. Haꞌe vy xee aporandu: — Xeruvixa, opaa py haꞌe nunga oiko ramo mbaꞌexa tu ꞌrã oiko orere? 


text:
Ombovai: — Tereo Daniel, mbaꞌeta povaꞌe ma nomombeꞌu porãavei ꞌrã ranhe. Omoĩ porãa ma opaa ára peve guarã.


text:
Heta ꞌrã oikyꞌaꞌoa, omoxiĩa haꞌe oeko aꞌãa guive. Haꞌe rã heko vai vaꞌe kuery ma heko vaive tema ꞌrã, haꞌe kuery vaꞌe regua neĩ peteĩve noendu kuaai ꞌrã. Haꞌe rã ꞌarandua rupi ikuai vaꞌe ma oendu kuaapa ꞌrã.


text:
Haꞌe rami avi mymba koꞌẽ nhavõ omeꞌẽ jepiaty omombaa ma rire, haꞌe ojeguarupy nhomokanhyarã omoĩa ma rire mil duzentos e noventa ára ju ꞌrã oaxa.


text:
Haꞌe rã ndee ma tereo tema tape reikoa vaꞌe rupi ae, opa peve. Mbaꞌeta repytuꞌu ꞌrã, haꞌe gui opaa ára py repuꞌã ju ꞌrã ndevygua oĩ vaꞌe rejopy aguã — heꞌi. 


text:
<n>Oséias ayvu oĩa</n> <n> Oséias omenda aguã re ijayvuague Israel kuery ndojeroviaia oikuaa uka aguã</n> Beeri raꞌy Oséias pe Senhor oayvu ombou vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ayvu ma Judá pygua huvixa kuery Uzias, Jotão, Acaz haꞌe Ezequias ikuai jave ombou, Israel pygua huvixa Joás raꞌy Jeroboão oĩ jave guive. 


text:
Oséias pe oayvu omombeꞌu uka aguã Senhor ijayvu ypyꞌi vy aipoeꞌi: — Tereo, nderaꞌyxyrã eraa peteĩ kunha itavy rei vaꞌerã, itavy reia rupi omemby oguereko vaꞌerã, mbaꞌeta pendeyvy re ikuai vaꞌe Senhor gui opoipa vy itavy rei avi okuapy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo oo vy guaꞌyxyrã ojou Diblaim rajy Gômer. Haꞌe rã haꞌe vaꞌe oguerekoꞌi vy oikuavã peteĩ avaꞌi. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌive ju Oséias pe: — Pemboery ꞌrã Jezreel, mbaꞌeta are eꞌỹ re ambopaga ꞌrã Jeú ramymino kuery Jezreel tetã py jouguy omoẽague re. <n>Jezreel tetã py ma Jeú jojuka vy ojopy vaꞌekue Israel kuery re ipoꞌaka aguã (2 Reis 9.14-27). Haꞌe gui Jeroboão versículo 1 py ijayvua ma Jeú ramymino. Haꞌe rami vy amomba ꞌrã Israel kuery re ipoꞌakaa.


text:
Haꞌe gui taꞌyxy oguerekoꞌi vy kunhaꞌi ju oikuavã. Senhor aipoeꞌi Oséias pe: — Haꞌe vaꞌe ma pemboery ꞌrã Omboaxypy eꞌỹ, mbaꞌeta xee namboaxyvei ꞌrã Israel kuery, aperdoaa rupi veꞌỹ ꞌrã areko. 


text:
Haꞌe rã Judá kuery ma amboaxy ꞌrã. Haꞌe rami vy araa jepe ꞌrã xee Senhor Tuuete poꞌakaa rupi ae. Guyrapa rupi eꞌỹ ꞌrã araa jepe, kyxe rupi eꞌỹ, joe opuꞌãa rupi eꞌỹ, kavaju rupi eꞌỹ, neĩ kavaju árygua kuery rupi eꞌỹ guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Senhor aipoeꞌi Oséias pe: — Haꞌe vaꞌe ma pemboery ꞌrã Xevygua eꞌỹ, mbaꞌeta xevygua eꞌỹ peẽ kuery pendekuai, haꞌe xee voi Penderuete eꞌỹ ꞌrã aiko.


text:
Haꞌe rami avi Israel kuery ma yeꞌẽ rembe rupi ita kuꞌi oĩa rami ꞌrã heta, mbaꞌeta ita kuꞌi oaꞌãa vaꞌerã eꞌỹ, neĩ oipapa kuaa vaꞌerã eꞌỹ guive. Haꞌe gui “Peẽ ma xevygua eꞌỹ” ꞌea ꞌrãgue py “Nhanderuete oikove vaꞌe raꞌy kuery”, ꞌea ꞌrã pẽvy. 


text:
Haꞌe rami vy Judá haꞌe Israel kuery reve ju ꞌrã nhomoirũmba. Peteĩꞌi ꞌrã omoĩ okuapy nguvixarã. Haꞌe rami vy yvy pendekuaia gui peopa ju ꞌrã, mbaꞌeta iporã vaipa ꞌrã Jezreel ára py. <n>Tery Jezreel ma “Nhanderuete omoaĩ vaꞌe” ꞌea. Jypy ma Nhanderuete omoaĩmba ijyvy gui omoxẽ vy, haꞌe gui opaa py ma mbaꞌemo raꞌyĩgue nhamoaĩa rami ju omoaĩ ꞌrã heruvy omboetave aguã (2.22-23). 


text:
— Haꞌe gui penderyvy kuery pe “Xevygua kuery” peje ꞌrã, haꞌe rã penereindy kuery pe ma “Omboaxypy” peje. 


text:
<n> Haꞌe kuery ndojeroviai teĩ Nhanderuete ojeroviapy oikoa re ijayvuague</n> — Pendeayvu pendexy pe, pendeayvu ete ixupe, mbaꞌeta xeraꞌyxy veꞌỹ ma oiko, xee voi imeveꞌỹ ma. Haꞌe rami ajapo ojegui oipeꞌa aguã itavy reia, okã mbyte gui gueko vaia oipeꞌa aguã guive. <n>“Pendexy” heꞌia py ma Israel kuery re ae ijayvu vy. 


text:
Haꞌe rami eꞌỹ rã xee aeja ꞌrã ipire rei vaꞌe, oiko ramoꞌi jave guare rami ae. Haꞌe rami tekoa eꞌỹa rami amoingo ꞌrã, yvy piru reia rami ete ajapo ꞌrã yuvei py ajuka vy.


text:
Mbaꞌeta ixy ma itavy rakaꞌe, ikuavãare gueko vaia rupi anho oiko. Haꞌe rami vy aipoeꞌi: “Xee aa ꞌrã apena vaꞌe kuery rakykue. Haꞌe ramo haꞌe kuery ma xevy pe omeꞌẽ ꞌrã mbojape, yy, vexaꞌi rague, ajukue perirĩꞌi, azeite haꞌe ayꞌu vaꞌerã”, heꞌi.


text:
Haꞌe rami teĩ xee ajoko ꞌrã hape rupi juu amoĩ vy. Hovai ajapo ꞌrã kora, tape oo aguã ojou eꞌỹ aguã.


text:
Haꞌe ramo opena vaꞌekue rakykue oo teĩ ndoupityi ꞌrã. Oeka tema teĩ ndojoui ꞌrã. Haꞌe rami vy aipoeꞌi ꞌrã: “Aa ꞌrã, xeme ypya py ae ju ajevy, mbaꞌeta aỹgua gui haꞌeveve xevy guare”, heꞌi.


text:
Mbaꞌeta ndoikuaai xee ae trigo, vinho, azeite haꞌe nunga omeꞌẽ vaꞌekuea. Ixupe guarã xee ae amboetave vaꞌekue prata haꞌe ouro. Haꞌe rã haꞌe ma Baal raꞌangaa pe rive omeꞌẽ vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi xee ma trigo omonoꞌõa ára, vinho ojapoa ára aju vy aipeꞌapa ju ꞌrã ixugui. Aipeꞌapa ju ꞌrã vexaꞌi rague haꞌe ajukue perirĩꞌi, haꞌe nunga opire reia ojaoꞌi aguã ameꞌẽ vaꞌekue.


text:
Amomba ꞌrã ovyꞌaague haꞌe javi, jaxy pyau nhavõ ngaru ojapo jepiague, sábado nhavõ ijatyague, haꞌe ngaru oaꞌanga vaꞌekue haꞌe javi.


text:
Ambovaipa ꞌrã haꞌe kuery mbaꞌe uvaty haꞌe figoty aipoeꞌia vaꞌe: “Kovaꞌe ma apena vaꞌe kuery opaga vy xevy omeꞌẽ vaꞌekue”, heꞌia. Haꞌe nunga ma xee ajapo ꞌrã kaꞌaguy rive, haꞌe ramo kaꞌaguy regua mymba nharõ kuery hoꞌupa ꞌrã.


text:
Xee ambopaga ꞌrã Baal raꞌangaa pe heakuã porã vaꞌe oapy okuapyague re. Haꞌe vaꞌe jave ojereꞌi vaꞌe haꞌe ita hepykueve py onhembojegua vy opena vaꞌe kuery rakykue oo. Haꞌe rã xegui ma hexaraipa — heꞌi |yhwh{Senhor.} 


text:
— Haꞌe rami teĩ ajapo ꞌrã xere ju imaꞌenduꞌa aguã rami. Haꞌe rami vy tekoa eꞌỹa katy araa vy xeayvu porãꞌi ꞌrã opyꞌa py oendu vaꞌerã re.


text:
Haꞌe gui ma ameꞌẽ ju ꞌrã uvaty oguereko vaꞌekue ramigua. Ixupe Acor yvyugua ajapo ꞌrã peteĩ okẽ rami, haꞌe vaꞌe rupi oaxa vy oendu ju aguã oarõ oikovy aguã. <n>Tery Acor ma “Jexavaia” ꞌea. Yma Acor yvyugua py Israel kuery Egito gui ovaẽ jave ojejavy ramo ombopagaa rakaꞌe . Haꞌe rami teĩ aỹ haꞌe vaꞌe rupi oaxa jevy vy ojou ꞌrã oarõ vaꞌe. Haꞌe ramo xererovyꞌa ju ꞌrã, kunhataĩ jave Egito yvy gui oẽ jave guare rami.


text:
— Mbaꞌeta haꞌe kuery juru gui anoẽmba ꞌrã Baal rery, hery re imaꞌenduꞌa veꞌỹ aguã rami. <n>Tery Baal ma “Nhandererekoa” ꞌea. Nhanderuete ndoipotavei haꞌe vaꞌe rery rupi ojapukai okuapy. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára haꞌe kuery re amaꞌẽ vy mymba kaꞌaguy re ikuai vaꞌe ajapo ꞌrã haꞌe kuery pe inharõ veꞌỹ aguã rami, guyra yvate rupi oveve vaꞌe haꞌe vixo yvy rupi onhembotyryry vaꞌe guive. Haꞌe gui haꞌe kuery yvy gui ma aipeꞌa ꞌrã guyrapa haꞌe kyxe oiporu pyre haꞌe javi, joe opuꞌãa veꞌỹ aguã. Haꞌe rami vy xevygua kuery ajapo ꞌrã opytuꞌu okuapy aguã rami, mbaꞌeve oiko eꞌỹa py.


text:
Xejee ae romomenda ju ꞌrã rakaꞌe rã peve. Teko porã rupi roguereko vy romomenda ꞌrã xejee, haꞌevea rami aikuaa potaa py, roguereko porãꞌia haꞌe romboaxya rupi guive.


text:
Senhor aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ára py ma xee rombovai ꞌrã roayvu porã vy. Yva voi aroayvu porã rã omoingo porã ju ꞌrã yvy.


text:
Haꞌe gui yvy ju omoingo porã ꞌrã trigo, vinho haꞌe azeite. Haꞌe ramo haꞌe nunga omoingo porã ꞌrã xevygua kuery Jezreel pygua kuery.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery yvy jave rupi xee amoaĩ ꞌrã mbaꞌemo raꞌyĩ rami, xevy guarã. Amboaxy aguã rupi eꞌỹ ikuai vaꞌekue pe xee aexa uka ju ꞌrã amboaxya. “Xevygua eꞌỹ” haꞌe vaꞌekue pe aipoaꞌe ꞌrã: “Ndee ma xevygua ae!” Haꞌe ramo ombovai vy “Ndee ma Xeruete!” heꞌi ꞌrã xevy. 


text:
<n> Nhanderuete nhomboaxy aguã re ijayvuague</n> Senhor aipoeꞌive ju xevy: — Teĩgue ju tereo, eayvu ju kunha neirũ oayvu vaꞌekue itavy rei teĩ. Senhor Israel kuery oayvua rami eiko, haꞌe kuery ma nguuete ramigua pe mbojape uva pirukue revegua omeꞌẽxe vai vaꞌeri — heꞌi. <n>Apy ma Nhanderuete ijayvu Oséias guaꞌyxy ogueru ju aguã re, haꞌe ae nhandererua rami avi jajejavy vaꞌeri. Guaꞌyxy escravo oikoague gui Oséias ojogua, nhande voi jejavya pe jaikoague gui Nhanderuete nhandejoguaague rami. 


text:
Haꞌe ramo xee ma xeraꞌyxyrã ju ajogua, quinze hatãꞌi vaꞌe prata guigua haꞌe quinze voxa cevada ameꞌẽ vy.


text:
Haꞌe vy ixupe aipoaꞌe: — Haꞌe gui ndee ma heta ára re teri ꞌrã xerarõve. Ndetavy reive eme, amboae ava reve eiko eme guive. Haꞌe ramo xee voi roarõ ꞌrã aikovy — haꞌe.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery ma heta maꞌetỹ re ꞌrã ikuai nguvixa eꞌỹ re, opena vaꞌe eꞌỹ re, Nhanderuete pe mbaꞌemo omeꞌẽ eꞌỹ re, taꞌangaarã ita omopuꞌã vaꞌekue eꞌỹ re, sacerdote i-manto vaꞌe eꞌỹ re, haꞌe mbaꞌemo raꞌangaa ngoo rupi oguereko vaꞌekue eꞌỹ re guive.


text:
Haꞌe vaꞌe rire Israel kuery ojevypa vy oeka ju ꞌrã okuapy Senhor nguuete haꞌe Davi nguvixarã. Haꞌe rami vy opaa ára haꞌe kuery oryryipa reve ꞌrã onhemboja jogueruvy Senhor re onhemboaxy uka vy. 


text:
<n> Israel kuery opa mbaꞌe py ojejavya re ijayvuague</n> — Peẽ Israel kuery, pendu ke Senhor ayvu, mbaꞌeta Senhor oguereko yvy regua kuery re oikuaa pota aguã, mbaꞌeta haꞌe kuery re ma anhetẽ vaꞌe noĩ, neĩ mborayvu, neĩ Nhanderuete oikuaaxea guive.


text:
Haꞌe kuery oguerovyꞌave vaꞌe ma oura rivea, apu, jojukaa, imondaa haꞌe tavy reia rive. Haꞌe rami vy joo oipeꞌa rive ꞌrã, haꞌe jojuka vyve jojuka vyvoi ju ꞌrã.


text:
Haꞌe nunga rupi ae ijyvy ndaꞌevevei, hexe ikuai vaꞌe voi ikangypa okuapy, mymba nhuũndy rupi ikuai vaꞌe, guyra yvate rupi oveve vaꞌe guive. Pira yeꞌẽ rupi ikuai vaꞌe voi omanomba. 


text:
— Haꞌe rami teĩ mavaꞌeve ndoikuaa potai, nanhomongetaai guive. Mbaꞌeta peẽ kuery ma sacerdote kuery ojou vaipy rami pendekuai.


text:
Mbaꞌeta ara py teĩ penhepyxanga ꞌrã, pendereve profeta kuery ikuai vaꞌe voi onhepyxanga ꞌrã pyávy. Haꞌe nunga rupi xee amomba ꞌrã pendexy.


text:
Xevygua kuery ma hiꞌarandurã vaꞌekue noĩ ramo omombaa ma heravy. Ndee sacerdote, ꞌarandua reja rire xee ju roeja ꞌrã, xerenonde sacerdote reiko veꞌỹ aguã. Nderuete guigua lei gui nderexarai ramo xee voi xerexarai ꞌrã nderaꞌy kuery gui.


text:
Haꞌe kuery heta-etave ovya ramive ma xerovai ojejavyve tema ꞌrã ojeꞌoivy. Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery omboetepy ikuai ꞌrãgue py xee ajapo ꞌrã oxĩmba aguã rami.


text:
Haꞌe kuery ma xevygua kuery ojejavya re rive ꞌrã onhemongaru, opa marã rei ikuai rã oexa vy rive ꞌrã ovyꞌa.


text:
Haꞌe nunga rupi heta vaꞌe kuery xee areko ꞌrã sacerdote kuery arekoa rami avi. Mbaꞌeta mokoĩve ambopagapa ꞌrã heko vaiague re, ameꞌẽ ꞌrã ikuaiague repy ae.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery okaru teĩ naevyatãi ꞌrã. Itavy reia rupi ikuai vaꞌeri ndaetave ovyi ꞌrã, Senhor ombojeroviaa gui ojepeꞌapa rire.


text:
Xevygua kuery oporandu ꞌrã yvyra raꞌykue oguereko vaꞌe pe rive, haꞌe ramo yvyra ipoꞌiꞌi vaꞌe ju ombovai ꞌrã. Nheꞌẽ imbotavy reia pe onhembotavy uka vy Nguuete gui hexaraipa okuapy itavy reia rupi.


text:
Yvyꞌã yvate vaꞌe-vaꞌe rupi rive ꞌrã omeꞌẽ okuapy mbaꞌemo, heakuã porã vaꞌe voi oapy ꞌrã yvyꞌã-vyꞌãꞌi rupi, yvyra carvalho, choupo haꞌe terebinto ikuai vaꞌe guy rupi guive, kuarayꞌã porã rei ramo rive. Haꞌe nunga rupi ae penderajy kuery itavy rei okuapy, penderaꞌy raꞌyxy kuery voi. 


text:
— Haꞌe rami teĩ penderajy kuery ma xee nambopagai ꞌrã itavy reia re, neĩ penderaꞌy raꞌyxy kuery guive. Mbaꞌeta avakue ae ojeꞌoi ꞌrã kunhague tavy rei reve itavy rei aguã, haꞌe kuery regua reve mbaꞌemo omeꞌẽ ꞌrã taꞌangaa pe. Haꞌe rami vy hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe kuery ma okanhy aguã katy oo. 


text:
— Haꞌe gui peẽ Israel kuery, pendetavy reia rupi tema peoxe teĩ tove Judá tojejavy eme haꞌe nunga py. Too eme Gilgal py, too eme Bete-Áven py, neĩ ouraa rupi “ Senhor oikove vaꞌe rupi aura” teꞌi eme. <n>Tery Bete-Áven ma “Jejavya ro” ꞌea. Haꞌe vaꞌe tery py Betel “Nhanderuete ro” ꞌea vaꞌe re ijayvu, mbaꞌeta haꞌe katyꞌi huvixa omopuꞌã rire vaka raꞌy raꞌangaa haꞌe ombojerovia atyrã (10.5,8). Jaikuaa porãve aguã jaexa avi ꞌrã 1 Reis 12.28-33 py. 


text:
Mbaꞌeta vaka oja rovai opuꞌã vaꞌe rami Israel kuery opuꞌã okuapy xere. Mbaꞌexa ꞌrã tu haꞌvy Senhor omongaru herekovy nhuũndy tuvixave vaꞌe rupi, vexaꞌi raꞌyꞌi rami?


text:
Haꞌe kuery okaꞌupa rei vy itavy reia rupi ju ꞌrã ikuai. Yvatekueve voi oxĩmba reia rupi rive ikuaixeve.


text:
Haꞌe rami rire yvytu atã ogueraapa ꞌrã opepo py. Haꞌe ramo oxĩmba ꞌrã taꞌangaa pe mbaꞌemo omeꞌẽague re. 


text:
<n> Sacerdote kuery haꞌe yvatekueve pe ijayvu atãague</n> — Sacerdote kuery, pendu ke. Israel kuery, pejapyxaka. Huvixave ro py pendekuai vaꞌe, pejapyxaka avi. Mbaꞌeta povaꞌe ayvu ma penderovai ae. Mispa tetã py nhuã pejayvy, haꞌe Tabor yvyty áry rupi guyraꞌi mboꞌaa ramigua peipyo.


text:
Aikuaa Efraim kuery reko haꞌe javi, Israel kuery nonhemi ꞌrã xegui. Mbaꞌeta aỹ Efraim kuery, pendetavya py Israel kuery haꞌe javi voi onhemongyꞌapa rei.


text:
Haꞌe rami ikuai riae vy ndaꞌevevei Nguuete pe ojevy aguã. Haꞌe kuery mbyte nheꞌẽ imbotavyarã oĩ ramo ndoikuaavei okuapy Senhor. 


text:
— Israel kuery onhemboyvatea py ae onhemoĩ vai. Israel haꞌe Efraim kuery ma haꞌe kuery reko vaia re ae ꞌrã hoꞌa, Judá kuery voi hoꞌa avi ꞌrã haꞌe kuery reve.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma guymba kuery vexaꞌi haꞌe vaka omeꞌẽ vaꞌerã reve ꞌrã oo Senhor reka vy merami teĩ ndojoui ꞌrã, haꞌe kuery gui ojepeꞌa ma rire.


text:
Senhor pe eꞌỹ haꞌe kuery ikuaia rupi kyrĩgue oguereko vaꞌe omendaa py eꞌỹ. Aỹ jaxy pyau re ngaru ojapoa py omokanhymbaa ꞌrã, ijyvy guive. 


text:
— Tombopua mimby guaxu Gibeá py, Ramá tetã py voi tonhendu! Tojapukaia Bete-Áven py! Penheangu ke, Benjamim kuery!


text:
Efraim kuery opaga aguã ára py ivaipa ete ꞌrã. Israel kuery mbyte rupi aikuaa uka ma mbaꞌemo oiko vaꞌerã.


text:
Judá regua yvatekueve ma yvy markaa oguerova rive vaꞌe rami ikuai. Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery áry anhoẽ ꞌrã xepoxya yy rami.


text:
Efraim kuery ambopaga rã ikuai axy, iporiaupa rei guive, ovare eꞌỹ vaꞌe re ndaꞌeveia rupi ikuai rire.


text:
Efraim kuery oikuaa ombaꞌeaxya, haꞌe Judá kuery voi oai vaikue oexa vy Efraim kuery ma Assíria katy oo. Haꞌe pygua huvixave pe ojerure oipytyvõ aguã. Haꞌe rami teĩ nomonguera kuaai imbaꞌeaxya gui, neĩ ijai gui guive.


text:
Mbaꞌeta Efraim kuery amomba ꞌrã guary rami, Judá kuery guive amomba ꞌrã guary raꞌy rami. Xee, xee ae amopẽmba, aejapa ꞌrã guive. Xee aipeꞌapa heravy ramo ndaꞌipoai ꞌrã xegui ogueraa jepea vaꞌerã. 


text:
<n> Anhetẽ rupi eꞌỹ ojeko rerova okuapya re ijayvuague</n> — Haꞌe rami vy xee aa ju ꞌrã aikoaty py ranhe apyta aguã, haꞌe kuery ojejavya omombeꞌu vy xereka peve. Mbaꞌeta haꞌe kuery ojexavai vy xereka voi ꞌrã. Aipoeꞌi: 


text:
“Peju, jajevy ju Senhor pe. Mbaꞌeta nhanemopẽmba teĩ nhanemonguera ju ꞌrã. Nhanemboaipa teĩ nhanepoano ju ꞌrã.


text:
Mokoĩ ára rire nhanemombaraete ju ꞌrã. Mboapy araa py ma nhanemopuꞌã ꞌrã. Haꞌe ramo teĩgue ju ꞌrã nhandekuai henonde rupi.


text:
Jaikuaa ke |yhwh{Senhor,} nhanheaꞌã tema jaikuaa ete peve. Mbaꞌeta ou ꞌrã kuaray oua rami. Nhandere oguejy ꞌrã oky rami, ára pyau jave oky ou vy yvy omoakỹ vaꞌe rami”, heꞌi okuapy. 


text:
— Efraim kuery, mbaꞌe ꞌrã tu ajapo pendere? Haꞌe vy peẽ Judá kuery, mbaꞌe ꞌrã tu ajapo pendere? Mbaꞌeta peẽ kuery ma koꞌẽmbaꞌi arai ojekuaa rive ouvy vaꞌe rami xerayvu, haꞌe yxapy koꞌẽ rai ramove ipirupa ovy vaꞌe rami guive.


text:
Haꞌe nunga rupi xee roitypa ꞌrã profeta kuery ayvu py rive. Xejuru gui ayvu oẽ vaꞌe py ae rojuka, rombopaga aguã ma hexakã vaꞌe rami ojekuaa.


text:
Mbaꞌeta xee aipota vaꞌe ma penhomboaxya, mbaꞌemo rive xevy pe pemeꞌẽ ndaꞌei. Mbaꞌemo peapy reve pemeꞌẽa gui aipotave Nhanderuete peikuaa ete. ,  


text:
— Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ma Adão rami ae avi ndaꞌikuaixei xereve guarã ajapo vaꞌekue rami. Xerovai haꞌe kuery ikuai anhetẽ rupi eꞌỹ.


text:
Sacerdote kuery voi ikuai tape rupi oguata ou vaꞌe ojukaxe vy omaꞌẽ mbegue vaꞌe rami, mbaꞌeta Siquém katy tape oo vaꞌe py jojuka ma. Haꞌe rami vy ojapo okuapy ojeguarupy.


text:
Peteĩ mbaꞌe aexa ndaꞌevei ete vaꞌe Israel kuery ikuaia mbyte. Haꞌe py oĩ Efraim kuery itavy rei okuapya. Haꞌe vaꞌe gui ma Israel kuery haꞌe javi onhemongyꞌapa.


text:
<n> Huvixa kuery haꞌe yvatekueve ojejavy okuapya re ijayvuague</n> — Xevygua kuery aipytyvõ ta haꞌe Israel kuery amonguera ta nhavõ ojekuaa kuerei Efraim kuery ojejavya haꞌe Samaria pygua kuery reko vai, mbaꞌeta anhetẽ vaꞌe rupi eꞌỹ ikuai. Opy rupi imonda vaꞌe anho ikuai, oka rupi voi jojuka vaꞌe kuery imonda ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe kuery opyꞌa py aipo ndeꞌi: “Nhandereko vaia re Nhanderuete oikuaa pota ꞌrã”, ndeꞌi. Haꞌe nunga rupi aỹ haꞌe kuery ojapo vaia ae ojoko, xerenonde voi ojekuaapa.


text:
Itavy reia rupi meme ikuai. Mbojape apoa imbojyaty py omoendyague rami hakupa. Mbaꞌeta omoendy ma vy omoapomo oiny jave omoendy veꞌỹ ranhe teĩ haꞌeve mbojaperã ovu porã peve.


text:
Huvixave pegua ngaru oikoa ára py yvatekueve imbaꞌeaxy rai okuapy vinho py okaꞌua gui. Huvixa eteve voi onhemoirũ nhombojaru rei vaꞌe kuery reve.


text:
Haꞌe rã haꞌe kuery opyꞌa re omoĩ mbojape mbojyaty ramigua, joe omaꞌẽ mbegue okuapy vy. Pyávy ipoxya opytuꞌu teĩ koꞌẽgue hendy ju ꞌrã tataendy rami.


text:
Haꞌe kuery haꞌe javi ma tata rami inhakã raku vy omomba nguvixa kuery. Haꞌe ramo huvixa ikuai vaꞌekue omanomba. Haꞌe rami teĩ peteĩve ma xevy pe ndojapukaiai. 


text:
— Haꞌe gui ma Efraim kuery onhemoirũ ꞌrã okuapy amboae regua kuery reve. Mbojape ombojere eꞌỹ re oexy pyre rami ndovarei.


text:
Imbaraetea ma amboae regua kuery ombovaipa teĩ ndoikuaai rei. Ijapyte rupi hiꞌa xiĩmba ma teĩ ndoikuaa potai.


text:
Israel kuery onhemboyvatepa rei pavẽ oexaa py. Haꞌe rami teĩ Senhor Nguuete pe ndojevyi. Haꞌe kuery re haꞌe rami ete oiko teĩ ndoeka potai okuapy.


text:
Mbaꞌeta Efraim kuery ma apykaxu ombotavy pyre rami ndoiko kuaai rei okuapy. Egito kuery pe oenoĩ ꞌrã onhepytyvõ uka vy, Assíria yvy katy avi ꞌrã oo.


text:
Haꞌe katy oo ramo haꞌe kuery áry rupi xee aipyo ꞌrã xekya, amboꞌapa ꞌrã guyra yvate rupi oveve vaꞌe rami. Haꞌe rami vy ambopaga ꞌrã, haꞌe kuery ijatya py ayvu aendu ukaague rami vy ae.


text:
Ndaꞌevei ete ꞌrã haꞌe kuery pe, xegui ojepeꞌa rire! Xere opuꞌã rei rire hiꞌáry hoꞌa ꞌrã imombaarã! Xee aepy ꞌrãgue teĩ xerovai ijapu okuapy.


text:
Ngupa py onheno oupya py haxẽ rive okuapy teĩ opyꞌa py eꞌỹ ojapukai xevy. Trigo haꞌe vinho ojouxe vy onhemboaty, haꞌe rã xere ma opuꞌã rei ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe kuery ma Yvate ete vaꞌea katy eꞌỹ ojevy. Guyrapa ikarẽ rive vaꞌe rami ikuai. Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery vaꞌe regua yvatekueve ojukapaa ꞌrã kyxe py, onhemboyvatea rupi rei ijayvu rire. Egito yvy re oo teĩ haꞌe pygua kuery ojojai rei ꞌrã okuapy. 


text:
<n> Opagaa aguã ovaẽ rai maa re ijayvuague</n> — Pemoĩ pendejuru py mimby guaxu! Mbaꞌeta xee Senhor pegua oo re hovaigua kuery ou oiny taguato rami, <n>“Taguato rami ou vaꞌe” heꞌia ma Assíria pygua kuery re ijayvu vy. xereve guarã ajapo vaꞌekue rupi haꞌe kuery ndaꞌikuaixei rire, xeguigua lei rovai rupi rive ikuai.


text:
Haꞌe kuery ma nguvixaverã omoĩ teĩ xegui eꞌỹ ojou. Nguvixa kueryrã omoĩ teĩ xee aikuaa ukaa rupi eꞌỹ. Ojeupegua mbaꞌemo raꞌangaarã ojapo prata haꞌe ouro gui. Haꞌe ramia py onhemokanhy uka rive. heꞌia


text:
Samaria pygua kuery vaka raꞌy raꞌangaa omboete vaꞌe ma xee ndajou porãi. Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery rovai xepoxya hendy. Rakaꞌe peve ꞌrã tu haꞌe kuery ndojekyꞌaꞌo ukaxei okuapy?


text:
Mbaꞌeta haꞌe nunga ma Israel kuery rembiapo ae, hembiapo kuaa vaꞌe ojapo vaꞌekue rive, xee eꞌỹ aĩ. Haꞌe ramo vaka raꞌy raꞌangaa Samaria py oĩ vaꞌe omboaꞌypaa ꞌrã. 


text:
— Yvytu haꞌe kuery onhotỹ rire yvytu vaikue ꞌrã omonoꞌõ. Ndoikoi ꞌrã mbaꞌemo aju omonoꞌõ aguã. Trigo rembypy gui ndoikoi ꞌrã ikuꞌikuerã. Haꞌe rami eꞌỹ vy oiko teĩ amboae guigua kuery hoꞌupa ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta Assíria yvy katy haꞌe kuery oo mburika yvyꞌã regua haꞌe aeꞌi oiko vaꞌe rami. Efraim kuery opaga okuapy opena vaꞌety repyrã.


text:
Haꞌe rami avi ojereraa jepe ukaxe vy amboae regua ikuaia rupi oo teĩ xee ae amboatypa ꞌrã. Huvixa haꞌe yvatekueve omoingo axy rã mboapyꞌive ma ovy.


text:
Xapyꞌa rei xeguigua lei dez mil ayvu py xee ambopara vaꞌe rire haꞌe vaꞌe pe “Mbaꞌemo rei rive” heꞌi ꞌrãgue.


text:
Haꞌe kuery ojukaxe vai mymba xevy omeꞌẽ aguã. Haꞌe rami avi mymba ojuka ꞌrã xoꞌo hoꞌuxe vai vy rive. Haꞌe kuery hoꞌu rã xee Senhor ndajou porãi. Aỹ ma haꞌe kuery reko vaia re aikuaa pota vy ambopaga ꞌrã ojejavya re. Haꞌe ramo haꞌe kuery ma Egito katy ju ꞌrã ojevypa.


text:
Mbaꞌeta Israel kuery ma imoingoare gui hexarai vy ngoo tuvixa vaꞌerã rive ojapo. Judá kuery voi heta-etave ojapo heravy guetã ikorapa vaꞌerã. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery retã re xee ambou ꞌrã tata. Haꞌe vaꞌe tata ma oapypa ꞌrã oo guaxu haꞌe kuery ojapo vaꞌekue. 


text:
<n> Israel kuery ombopagaa maague re ijayvuague</n> Israel kuery, pevyꞌa eme, amboae kuery rami eꞌỹ pevyꞌa eme. Mbaꞌeta pendetavya py pejepeꞌa Penderuete gui. Peipotave vaꞌe ma pendetavya repy mbaꞌemo raꞌyĩgue ojykyaty haꞌe javi rupi pejopy vaꞌe.


text:
Haꞌe rami avi ndaꞌevei pekaru riae aguã mbaꞌemo raꞌyĩgue haꞌe vinho re rive. Mbaꞌeta opa ꞌrã vinho pyau.


text:
Napendekuai riaei ꞌrã Senhor pegua yvy re. Haꞌe rami ꞌrãgue py Efraim kuery ma Egito katy ꞌrã ojevy. Assíria yvy re voi hoꞌu ꞌrã okuapy haꞌeveꞌỹ vaꞌe imongyꞌaarã.


text:
Haꞌe py ma Senhor pe napenhoẽvei ꞌrã uva rykue. Mymba kuery ixupe pemeꞌẽ vaꞌe voi ndoguerovyꞌai ꞌrã. Mbojape peꞌu vaꞌe ma ipyꞌa vai vaꞌe rembiꞌu, haꞌe vaꞌe re okaru vaꞌe ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe ꞌrã ikuai. Haꞌe vaꞌe mbojape ma peẽ kuery ae ꞌrã peꞌu, mbaꞌeta Senhor pegua opy pemeꞌẽ aguã ndaꞌevei. <n>Haꞌe rami ijayvu mbaꞌeta amboae yvy re escravo-rã ogueraa ague py jipoi ꞌrã Nhanderuete pegua oo, haꞌe py mbaꞌemo omeꞌẽ aguã. 


text:
Mbaꞌeta imombaarã ou vaꞌe gui penetarã kuery oopa vaꞌeri Egito pygua kuery ju ꞌrã omboꞌapa. Haꞌe rami vy Mênfis tetã py ꞌrã ojatypaa. Prata guigua hepykueve haꞌe kuery oguereko vaꞌekue ma pynondy mbyte rive ꞌrã opyta. Haꞌe kuery rekoague rupi ma juu rive ꞌrã ikuai.


text:
Ovaẽ ma haꞌe kuery re oikuaa potaa haꞌe opaga aguã ára. Haꞌe nunga oiko rã Israel kuery oikuaa ꞌrã. Israel kuery, pendeko vai riae haꞌe joe napendeaꞌevei ete vy profeta kuery pe “Oikuaa eꞌỹ rei vaꞌe” peje, haꞌe avakue Nheꞌẽ oĩa vaꞌe pe “Inhakã porã eꞌỹa vaꞌe” peje.


text:
Mbaꞌeta ore profeta kuery ma Efraim kuery reko re ijayvu vaꞌerã oremoĩa vaꞌekue, Xeruete rami ae avi. Haꞌe rami teĩ ore kuery roo aguã haꞌe javi rupi omoĩa guyraꞌi mboꞌaa ramigua, Nguuete pegua opy rupi eteve voi ikuai ore kuery re opuꞌã rei vaꞌe.


text:
Opa mbaꞌe py heta vaꞌe kuery onhemongyꞌa Gibeá py ojapoague rami ae ju. <n>Gibeá py ojapo vaꞌekue mbaꞌemo vai ete . Haꞌe kuery reko vaia re Senhor oikuaa pota vy ombopaga ꞌrã ojejavyague re. 


text:
Senhor aipoeꞌi: — Israel kuery ajou ypy vy uva rembypy tekoa eꞌỹa py ojou vaꞌe rami arovyꞌa rakaꞌe. Peneramoĩ kuery aexa vy figoꞌy hiꞌa ramoꞌi vaꞌe ojou vaꞌe rami rakaꞌe. Haꞌe rami teĩ Baal-Peor raꞌangaa katy haꞌe kuery oopa vy taꞌangaa imoxĩa pe rive ikuai. Haꞌe rami vy ojeguarupy ikuai, taꞌangaa omboete vaꞌe rami avi.


text:
Mbaꞌeta Efraim kuery mbaꞌemo oguerovyꞌave vaꞌe ma guyra oveve vaꞌe rami ꞌrã okanhymba vyvoi. Ndoikovei ma ꞌrã imembya, imemby ryruꞌi vaꞌe, neĩ kyrĩ vaꞌe oguerekoꞌi vaꞌe ma voi.


text:
Guaꞌy kuery omongakuaa teĩ xee aipeꞌapa ꞌrã, neĩ peteĩve ava oikove aguã rami eꞌỹ. Haꞌe kuery gui ajepeꞌa ramo ndaꞌevei ete ꞌrã haꞌe kuery pe!


text:
Xee anhembopyꞌaague rami vy Tiro tetã rami Efraim tetã voi iporãvea py mbaꞌemo renhoĩ onhotỹ mbyre rami oĩ. Haꞌe rami teĩ guaꞌy kuery ae Efraim kuery ogueraa ꞌrã ojukaa aguã katy — heꞌi. 


text:
Haꞌe nunga rupi |yhwh{Senhor,} emeꞌẽ haꞌe kuery pe... mbaꞌe tu haꞌevea rami remeꞌẽ ꞌrã? Ejapo haꞌe kuery imemby eꞌỹ vaꞌerã, haꞌe ikãry eꞌỹ vaꞌe ikuai aguã rami. 


text:
Senhor aipoeꞌi: — Gilgal py haꞌe kuery heko vai okuapy rã haꞌe py aendu ndaxeaꞌeveia. Haꞌe kuery ojapo vai rei okuapy ramo aipeꞌapa ꞌrã xevygua oo gui, ndayvuvei ma ꞌrã guive. Haꞌe kuery vaꞌe regua yvatekueve ma xenheꞌẽ rendu eꞌỹ vaꞌe meme.


text:
Efraim kuery ma imbaꞌeaxy okuapy, mbaꞌemo renhoĩ hapo guive ipirupa vaꞌe rami ikuai. Ndaiꞌavei ma ꞌrã. Guaꞌy kuery, guajy kuery oguereko teĩ hyruꞌi pyve xee ajuka uka ꞌrã, oayvuve vaꞌe voi — heꞌi. 


text:
Xeruete xeretarã kuery nonheꞌẽ renduvei ramo oejapa ꞌrã. Haꞌe ramo oguata rei vaꞌe rami ꞌrã ikuai yvy regua ikuaia rupi. 


text:
<n> Israel kuery mbaꞌemo vai onhotỹ rire imombaarã omonoꞌõ aguã re ijayvuague</n> — Israel kuery ma uva rembypy porã hiꞌa riae vaꞌe rami ikuai vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ hiꞌa retaa rami heta avi ojapo altar. Haꞌe kuery yvy iporãvea rupi heta-etave tema omopuꞌã avi ita ombojerovia aguã.


text:
Haꞌe kuery ma anhetẽ rupi eꞌỹ ipyꞌa vaꞌe. Haꞌe nunga rupi ipo kyꞌa vaꞌe ikuai. Altar ojapo vaꞌekue Senhor omopẽmba ꞌrã, oitypa avi ꞌrã ita ombojerovia atyrã ojapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ aỹ haꞌe kuery aipoeꞌi: “ Senhor renonde jajererokyjea rupi eꞌỹ nhandekuai rire ndajarekovei huvixave. Haꞌe gui nhanderuvixa oĩ vaꞌe rire mbaꞌexa haꞌvy nhanepytyvõ ꞌrãgue?” heꞌi okuapy.


text:
Ayvu rive rupi ijayvu: oura rive ꞌrã okuapy, amboae regua reve nhopytyvõ aguã ojapo guive. Haꞌe nunga rupi joekokue re oikuaa pota vaꞌe oiko jepi, mbaꞌety rupi mbaꞌemo rogue jojukaarã oikoa rami avi. 


text:
— Bete-Áven py Samaria pygua kuery vaka raꞌy raꞌangaa omboete vaꞌety oipeꞌaa ramo okyjepa rei ꞌrã okuapy. <n>Kovaꞌe ayvu omombeꞌu porãve 4.15 py. Iporã etea okanhy ramo ixupe guare kuery ojaeꞌo ꞌrã, taꞌangaa pegua sacerdote kuery voi oryryipa ꞌrã okuapy.


text:
Vaka raꞌy raꞌangaa oipeꞌaa vy heraa ꞌrã Assíria yvy katy huvixave pe omeꞌẽ vaꞌerã. Haꞌe ramo Efraim kuery oendu ꞌrã oxĩmbaa anho, Israel kuery oxĩmba ꞌrã haꞌe kuery oipotaa rami rive ikuai rire.


text:
Áven tetã katyꞌi yvyꞌã áry ombovaipaa avi ꞌrã ombojeroviaaty Israel kuery ojejavyaty. Haꞌe py altar ojapo vaꞌekue áry ma jaia haꞌe juutya anho ꞌrã ikuai. Haꞌe ramo yvyty pe aipoeꞌi ꞌrã okuapy: “Oreaoꞌi!” Haꞌe yvyꞌã-vyꞌã pe ma “Peꞌa oreꞌáry!” heꞌi avi ꞌrã okuapy. <n>Haꞌe rami ijayvu ꞌrã ojeayvua oendu vy (Lucas 23.30; Apocalipse 6.16). 


text:
— Israel kuery, Gibeá py pejejavyague ára guive pejejavya re ae tema pendekuai. Haꞌe rami rire Gibeá pyve eꞌỹ ꞌrã teve penderupity heko vai vaꞌe mbopagaarã?


text:
Mbaꞌeta xee aipotaa rami ae ꞌrã anhombopaga. Mokoĩ rupi haꞌe kuery ojejavy rire ambopaga ramo yvy regua haꞌe javi ꞌrã ijaty haꞌe kuery rovai.


text:
Mbaꞌeta Efraim kuery ma vaka raꞌy kunha omboꞌea pyre trigo oipiroa rupi ombaꞌeapoxe vai vaꞌe rami ikuai vaꞌekue. Haꞌe gui aỹ ijajuꞌy porãa re kanga amoĩ vy karóxa re amoxã ꞌrã Efraim kuery. Judá kuery voi oikaraĩ ꞌrã yvy, Jacó guigua kuery haꞌe javi oikaraĩ ꞌrã heravy yvy atãa.


text:
Haꞌe gui xee aipoaꞌe: “Mbaꞌemo raꞌyĩgue rami pemoaĩ peikovy pendereko porãrã, haꞌe rami vy ꞌrãe pemonoꞌõ penemboaxya. Peikaraĩ yvy pemaꞌetỹague rupi eꞌỹ. Mbaꞌeta ovaẽ ma Senhor peka aguã, haꞌe ou vy oky rami pendere teko porã omboguejy peve”, haꞌe vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ peẽ ma teko vai rive penhotỹ aguã yvy peikaraĩ rire teko vaia anho pemonoꞌõ. Haꞌe rami vy apuaꞌa rive peꞌu, mbaꞌeta pendekaróxa re ae pejerovia vy, penderegua ipyꞌa guaxukueve re guive.


text:
Haꞌe rami teĩ pendekuaia py voi onhendu ꞌrã joe opuꞌã vaꞌe. Haꞌe rami vy oitypa ꞌrã peneretã ikorapa vaꞌekue haꞌe javi, joe Salmã opuꞌã vy Bete-Arbel tetã oitypaague rami avi. Haꞌe jave py ma ixy kuery ojukapaa imemby kuery reve.


text:
Haꞌekue ramigua ae ju ꞌrã ojapoa peẽ Betel pygua kuery re voi, pendereko vaia tuvixa ramo. Koꞌẽ raiꞌi jave hexakãa oaxa ouvya rami avi ojukaa ꞌrã Israel pygua huvixa. 


text:
<n> Nhanderuete oayvu ete vaꞌeri Israel kuery ndoikuaaxeia re ijayvuague</n> — Israel kyrĩ teri reve xee ayvu vy Egito yvy gui aenoĩ rakaꞌe xeraꞌy. 


text:
Haꞌe rami aguã aenoĩvea ramive ma ojepeꞌave tema xegui. Haꞌe rami vy Baal raꞌangaa pe rive omeꞌẽ okuapy mbaꞌemo, heakuã porã vaꞌe guive oapy taꞌangaa ojapo pyre pe.


text:
Haꞌe ramive ma Efraim kuery xee amboꞌe rakaꞌe oguata aguã re, xejyva py aikuavã guive teĩ ndoikuaa potai okuapy xee apena aikovya re.


text:
Haꞌe kuery aru rakaꞌe ixã avakue oendu vaꞌe nunga py, ayvua py ae. Haꞌe kuery ajuꞌy gui kanga oipeꞌa vaꞌe rami aiko, ajeroꞌa guive hoꞌu vaꞌerã ameꞌẽ aguã. 


text:
— Haꞌe kuery ndojevyi ꞌrã Egito yvy katy. Haꞌe rami ꞌrãgue py Assíria pygua ae ꞌrã huvixarã, ndojeko rerovaxei rire.


text:
Haꞌe kuery retã re ou ꞌrã kyxe. Haꞌe rami vy omopẽmba ꞌrã okẽ jokoa, omomba ete ꞌrã, haꞌe kuery oipotaa rami ae ikuai rire.


text:
Mbaꞌeta xevygua kuery ma xegui ojepeꞌa aguã rami ae ikuai. Yvate ete vaꞌe pe ojapukai aguã re omboꞌea teĩ ae ma avave rei ndojapoi. 


text:
— Haꞌe rami teĩ Efraim kuery, mbaꞌexa tu ꞌrã xee roeja? Israel kuery, mbaꞌexa tu ꞌrã romboaxa joupe? Mbaꞌexa vy ꞌrã tu rojapo Admá eꞌỹ vy Zeboim tetã re ajapoague rami teve? Xekuraxõ omyĩ nhendu, xee romboaxya aendu xapyꞌa hendy vaꞌe rami.


text:
Haꞌe rami vy xepoxya rupi veꞌỹ ma ꞌrã aiko. Efraim kuery, xee noromombavei ma ꞌrã, mbaꞌeta xee ma Penderuete, ava eꞌỹ aiko, Ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe aiko penembyte. Xepoxya rupi ndajuvei ꞌrã pendere. 


text:
— Haꞌe vaꞌe kuery oguata ꞌrã Senhor rakykue rupi. Senhor onhendu ꞌrã guary rami. Haꞌe rami onhendu rã taꞌy kuery oryryipa reve ꞌrã ou kuaray oikea katy gui.


text:
Oryryipa reve ꞌrã ou Egito yvy gui, guyraꞌi rami, apykaxu rami ꞌrã ou Assíria gui. Haꞌe ramo ajapo ꞌrã ngoo py ae ju ikuai aguã rami — heꞌi Senhor. 


text:
— Efraim kuery xembojere vaꞌekue oapua rupi, Israel kuery nhombotavya aendu vaꞌekue jovaive rupi gui. Haꞌe rã Judá ma Nguuete reve vy ipoꞌaka nho ꞌrã, ojeroviapy teri ꞌrã ikuai Ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe reve. 


text:
<n> Jacó rekokue rupi Israel kuery omboꞌeague</n> Efraim kuery ma yvytu re rive onhemongaru, ára pukukue re oo ꞌrã yvytu kuaray oikea katy guigua rakykue rive. Ijapu haꞌe nhomombave tema ovy. Haꞌe rami vy Assíria kuery reve ojapo nhopytyvõ aguã, Egito katy guive ogueraa azeite.


text:
Judá kuery re voi Senhor oguereko oikuaa pota aguã. Ombopaga ꞌrã Jacó kuery heko vaia re. Ojapo vaiague repy ae ꞌrã omboaxa. 


text:
Mbaꞌeta guyruꞌi py Jacó oĩ teri jave ojopy oiny guykeꞌy pya re. Haꞌe gui tuja haꞌe imbaraete ma vy Nhanderuete reve ju jogueroꞌa.


text:
Haꞌe rami vy anjo reve jogueroꞌaa py ipoꞌaka rakaꞌe. Ojaeꞌo reve ojerure omboaxy aguã re. Betel py ma ojou rakaꞌe Nhanderuete. Haꞌe ramo nhandereve Nhanderuete ijayvu rakaꞌe haꞌe py. <n>Jacó Israel hery mboae vaꞌe rekokue omombeꞌu Gênesis 28-31 py. 


text:
Ejeko rerova Nderuete peguarã reiko aguã. Eiko mborayvu haꞌe teko porã rupi. Haꞌe vy earõ riae Nderuete. 


text:
Haꞌe gui Efraim kuery ma mbaꞌemo vendea rupi ikuai. Opo py oguereko mbaꞌemo opejaa jokorearã. Nhombojexavaia rupi anho ikuaixeve.


text:
Haꞌe rami teĩ aipoeꞌi: “Anhetẽ arekopa, heta ma ajogua rire. Haꞌe rami aguã rami anho anheaꞌã teĩ xere ndojouai teko vai, ajejavya noĩ”, heꞌi. 


text:
— Haꞌe rami ndeayvu teĩ xee ma Senhor Nderuete, Egito yvy gui rogueruague ára guive. Teĩgue ju ajapo ꞌrã ooꞌi py reĩ aguã rami, ngarua ára javegua rami.


text:
Xeayvu ambou profeta kuery pe, mbaꞌemo aexa uka jepi guive. Mbaꞌemo re ambojojaa rupi guive xeayvu amombeꞌu uka profeta kuery pe. 


text:
— Gileade py ikuai ojejavy vaꞌe, mbaꞌeta ndovarei vaꞌe meme ae. Gilgal py ikuai avi vaka ojuka reve omeꞌẽ vaꞌe, teĩ altar oguereko vaꞌe ma mbaꞌety rupi ita omboaty pyre rami rive ꞌrã opyta.


text:
Jacó Israel hery vaꞌe ma Assíria yvy katy ojava vy, peteĩ kunha re ombaꞌeapo oikovy vaꞌekue. Hexe omenda aguã mymba kuery re opena oikovy vaꞌekue.


text:
Haꞌe gui Senhor ma peteĩ profeta pe oguenoẽ uka rakaꞌe Israel kuery Egito yvy gui, profeta pe guive opena uka haꞌe kuery re.


text:
Haꞌe rami teĩ Efraim kuery ma ombopoxy vaipa. Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery re Senhor oeja ꞌrã jouguy omoẽ vaꞌekue opaga aguã, ojapo ꞌrã guive haꞌe kuery re ae ju joapo vaiague ojeapa aguã rami. 


text:
<n> Nhombopaga aguã re ijayvuague</n> — Efraim ijayvu ramo oryryipaa vaꞌekue, Israel kuery voi omboetepa vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ Baal raꞌangaa pe oikoa rupi onhemongyꞌa vy omano rakaꞌe.


text:
Aỹ ma haꞌe kuery ojejavyve tema ojeꞌoivy. Haꞌe rami vy prata oguereko vaꞌe ryku gui ojapo ꞌrã taꞌangaa, mbaꞌemo raꞌangaa haꞌe kuery ojapo oikuaa rami rive. Haꞌe nunga haꞌe javi ma avakue ojapo kuaa vaꞌe rembiapo rive. Haꞌe gui ma joupe-upe “Pemeꞌẽ mbaꞌemo haꞌe nunga pe”, heꞌi ꞌrã okuapy. Haꞌe ramo avakue oova rayvu ꞌrã okuapy vaka raꞌy raꞌangaa!


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery okanhy ꞌrã ovy ajeꞌiveꞌi arai ojekuaa vaꞌe rami, yxapy koꞌẽmbaꞌi ramove ipirupa vyvoi vaꞌe rami, mbaꞌemo pirukue oka gui omomboa rive vaꞌekue, haꞌe hataxĩ janela rupi oẽ ovya rami.


text:
Haꞌe rã xee ma Senhor Nderuete, Egito yvy re pendekuaia ára guive. Haꞌe nunga rupi amboae tuuete ramigua ndapeikuaai ꞌrã xee eꞌỹ vy, mbaꞌeta xee eꞌỹ vy pendereraa jepea ndoikoi. 


text:
Nhuũ ikuaia ja ma haꞌe kuery hevyatãmba. Haꞌe gui hevyatãmba vy onhemboyvate opyꞌa py. Haꞌe rami vy xegui hexaraipa okuapy.


text:
Haꞌe rami rã xee ma guary rami ꞌrã ajekuaa uka haꞌe kuery pe, xivi ipara vaꞌe tape py omaꞌẽ mbegue oiny vaꞌe rami.


text:
Urso kunha taꞌyꞌi re imondaa pyre rami avi xee haꞌe kuery aroꞌa vy amondoropa ꞌrã ipyꞌa ryru guive. Guary rami amokõmba ꞌrã haꞌe py, inharõ vaꞌe kaꞌaguy rupi ikuai vaꞌe omboaꞌypaa rami avi.


text:
Mamo tu aỹ penderuvixa oĩ, peneretã haꞌe javi rupi pendereraa jepe aguã? Haꞌvy pendererekoa kuery, haꞌe kuery pe “Pejou nhanderuvixaverã haꞌe yvatekueve vaꞌerã kuery” pejeague vaꞌe?


text:
Haꞌe kuery re ou ꞌrã kunha kyrĩ vaꞌe oguereko raiꞌi rã haxya ramigua. Taꞌy hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe ikuai, guyruꞌi gui hexakãa py noẽ kuaai vaꞌe rami avi, ituiꞌi aguã ovaẽ ma teĩ.


text:
Xee araa jepe ꞌrã tata ogueꞌỹ vaꞌe poꞌakaa gui, aepy ꞌrã manoa gui. Ndee manogue, mamo tu oĩ renhomoingo axy aguã? Haꞌvy ndee tata ogueꞌỹ vaꞌe, mamo tu oĩ renhomomba aguã? Teĩve henda py xee ndaexai anhomboaxy aguã. 


text:
Guyvy kuery gui haꞌe kuery imbaraeteve teĩ kuaray oikea katy gui ou ꞌrã yvytu Senhor-a guigua. Tekoa eꞌỹa gui ou vy omombirupa ꞌrã ijyvy re yakã ikuai vaꞌe, omombirupa ꞌrã yvu haꞌe py. Oipeꞌa ukapa ꞌrã guive mbaꞌemo porã omoĩ porãaty py oguereko vaꞌekue.


text:
Samaria pygua kuery re oĩ ꞌrã ojejavyague re opaga aguã, Nguuete rovai opuꞌã rire. Haꞌe kuery hoꞌapa ꞌrã kyxe py, taꞌy kuery omboaꞌypaa ꞌrã, haꞌe taꞌyxy kuery imemby ryruꞌi vaꞌe rye oipeꞌãa ꞌrã guive. 


text:
<n> Joperdoa aguã re ijayvuague</n> — Israel kuery, pejevy ju Penderuete pe, mbaꞌeta pejejavya ae pendereity.


text:
Pejeko rerovaa rupi pendeayvu reve pejeko meꞌẽ Senhor pe. Aipopeje: “Embogue ke rojejavya haꞌe javi haꞌe oremovaẽ porã ju, mbaꞌeta vaka raꞌy ꞌrãgue py ayvu orejuru py roguereko vaꞌe romeꞌẽ ndevy.


text:
Assíria kuery ma ndorereraa jepei ꞌrã. Kavaju áry ore ndoroovei ꞌrã haꞌe katy. Orepo py rojapo vaꞌekue pe ‘Ndee ma oreruete’ ndoroꞌevei ꞌrã guive. Ndere anho tyreꞌỹ kuery ojou ꞌrã imboaxyarã”, peje. 


text:
— Haꞌe rami rã xee romonguera ꞌrã pejeroviaa rupi eꞌỹ pendekuaiague gui. Xejegui ae roayvu ju ꞌrã, mbaꞌeta peẽ kuery pe xepoxyague oaxapa ma.


text:
Israel kuery pe xee aiko ꞌrã yxapy rami. Haꞌe rami vy amoingo porã ꞌrã yvoty lírio rami, haꞌe Líbano regua yary rami avi hapove ovy aguã rami.


text:
Haꞌe rami vy hakã ipukupave ꞌrã ovy, olivaꞌy rami ete ꞌrã iporã, haꞌe Líbano regua yary rami ꞌrã heakuã porã.


text:
Haꞌe gui ma Israel kuarayꞌã py oguapy vaꞌekue ojevypa ju ꞌrã. Mbaꞌemo aju rami ꞌrã ikuai porã ju, ipotypa ju ꞌrã uva rakã rami avi. Uva rykue Líbano guigua rami oikuaa pavẽ ꞌrã. 


text:
— Haꞌe gui Efraim kuery, mbaꞌe tu xee areko mbaꞌemo raꞌangaa reve? Pendeayvua xee aendu vy apena ꞌrã pendere. Yvyra pyau rami xee aiko, mbaꞌeta xere anho oĩ pendekuai porã aguã. 


text:
<n> Opa vy ijayvuague</n> — Hiꞌarandu vaꞌe kuery toikuaa kovaꞌe nunga. Oiko kuaa vaꞌe kuery toikuaa avi. Mbaꞌeta Senhor reko ma tape hiꞌyvi porã vaꞌe meme. Haꞌe vaꞌe rupi anho ꞌrã heko porã vaꞌe kuery oo. Haꞌe rã heko vai vaꞌe kuery ma hoꞌapa ꞌrã haꞌe py. 


text:
<n>Joel ayvu oĩa</n> <n> Tuku-karu haꞌe ndaꞌokyveia pukukue gui ikuai axypaa re ijayvuague</n> Ayvu Senhor guigua Petuel raꞌy Joel pe ombou vaꞌekue.


text:
Peẽ tujakue, pendu povaꞌe. Nhandeyvy re pendekuai vaꞌe, pejapyxaka pavẽ. Oiko ma pa haꞌe ramigua pendekuai jave? Tyrã pa penderu kuery ikuai jave oiko?


text:
Pemombeꞌu haꞌe nunga penderaꞌy kuery pe, haꞌe penderaꞌy kuery ju tomombeꞌu guaꞌy kuery pe, haꞌe gui taꞌy kuery jevy pe guive.


text:
Mbaꞌeta tuku mbaꞌemo ayaa ndoꞌupai vaꞌekue ma tuku oguata vaꞌe hoꞌu, haꞌe tuku oguata vaꞌe ndoꞌupai vaꞌekue ma tuku mbaꞌemo ꞌua hoꞌu, haꞌe gui tuku mbaꞌemo ꞌua ndoꞌupai vaꞌekue ma tuku mbaꞌemo mbovaipaa hoꞌu. <n>Apy ijayvu irundy regua tuku haꞌe py ikuai vaꞌe re. Haꞌe nunga ombovaipa haꞌe kuery yvy, hoꞌupa mbaꞌemo rogue, uva rogue, haꞌe yvyra pire guive. Nhanderuete ombou ojejavya re, rakaꞌeve rã Senhor ára py mbaꞌemo vai ombou vaꞌerã rami avi. 


text:
Pekaꞌu rei vaꞌe, pemyĩ ke, haꞌe pejaeꞌo. Vinho peyꞌu peikovy vaꞌe haꞌe javi penhendu ratã vinho pyau káuxa, mbaꞌeta pendejuru pyguarã vaꞌekue oipeꞌaa.


text:
Mbaꞌeta xeyvy rovai guarã ou oiny peteĩ regua imbaraetekue mbovy eꞌỹ vaꞌe. Haĩ ma guary raĩ rami, guary kunha rami ete haĩ apĩ vaꞌe. <n>“Guary rami haĩ vaꞌe” heꞌia ma tuku-karu re ijayvu vy, mbaꞌemo ꞌua ramo. 


text:
Xeyvy re haꞌe kuery ombovaipa uva rembypy onhotỹ mbyre, figoꞌy guive omomba. Oipiropa vy ipirekue rive omombo yvy re, rire hakã haꞌe javi ma ojepiropa rei vaꞌe opyta.


text:
Haꞌe gui Senhor pegua oo py ndaꞌipovei mbaꞌemo aju haꞌe mbaꞌemo rykue pemeꞌẽ ꞌrã vaꞌekue, rire Senhor rembiguai sacerdote kuery voi iporiaupa rei okuapy.


text:
Mbaꞌety ikuai vaꞌe ivaipa, yvy ipirupa oiny guive, mbaꞌemo aju ivaipa, uva rembypy ipirupa, haꞌe oliveiraꞌa huꞌũmba.


text:
Mbaꞌety rupi peiko vaꞌe, pexĩmba ke. Haꞌe uva re pepena vaꞌe, penhendu ratã, trigo haꞌe cevada re guive, mbaꞌeta okanhymba ma pemonoꞌõ ꞌrã vaꞌekue.


text:
Uva rembypy ikuai vaꞌe ipirupa, figoꞌy naꞌiporãvei, romã rogue, pindo haꞌe maçã ꞌy voi. Yvyra yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi ipirupa. Haꞌe vaꞌe gui noĩvei ma avakue raꞌy kuery ovyꞌa aguã.


text:
Sacerdote kuery, penhemonde ke ajukue voxa guigua py, haꞌe pejaeꞌo. Penhendu ratã, altar rupi pembaꞌeapo vaꞌe. Xeruete ropy rupi pendekuai vaꞌe haꞌe javi ke peju. Voxa guigua py penhemonde pytũ mbukukue re, mbaꞌeta Nhanderuete pegua oo py mbaꞌemo aju haꞌe mbaꞌemo rykue ndogueruavei ramo.


text:
Pavẽ pe pendu ukapa okaru eꞌỹ re ikuai aguã, pejapo nhemboaty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, penoĩmba yvatekueve haꞌe nhandeyvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi Senhor Nhanderuete ropy oupa aguã. Haꞌe gui pejapukai Senhor pe. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma haꞌe rami ete ꞌrã! Mbaꞌeta ovaẽ raiꞌi ma Senhor ára. <n>Apy “ Senhor ára” heꞌia py ma rakaꞌeve rã Senhor nhombopaga aguã re ijayvu vy (Ezequiel 30.1-3; Joel 2.1-2; Amós 5.18-20; Obadias 15-17; Sofonias 1.7-18; 2 Pedro 3.10-13). Mbaꞌemo mbovaipaa rami ꞌrã ou Ipoꞌakapa vaꞌe gui.


text:
Pexaa py eꞌỹ ri tyꞌy peꞌu ꞌrã vaꞌekue okanhymba? Haꞌe Nhanderuete ro gui voi ndoipeꞌaai ꞌrã ri tyꞌy javyꞌaa haꞌe mbyꞌa porã?


text:
Mbaꞌeta mbaꞌemo raꞌyĩgue ma ipirupa oiny yvy guýry. Mbaꞌemo moĩ porãaty ivaipa, mbaꞌemo pemonoꞌõ vaꞌekue moĩ porãaty hoꞌapa, pemonoꞌõ ꞌrã vaꞌekue okanhymba ramo.


text:
Nhuũ ndaꞌipovei rã vaka kuery iporiaupa okuapy, penerymba kuery haꞌe javi ndaꞌevevei rei ikuai. Vexaꞌi kuery voi okanhymba ojeꞌoivy. 


text:
|yhwh{Senhor,} ndevy pe ajapukai, mbaꞌeta nhuũndy ikuai vaꞌe ma tata oapypa, yvyra voi tata omotapyĩmba.


text:
Yy ipirupa rã haꞌe javi mymbaꞌi nhuũndy rupigua onheꞌẽ rei okuapy ndevy pe ipoaẽ vy, haꞌe nhuũndy ikuai vaꞌekue tata omomba rire guive. 


text:
Pemonheꞌẽ ke mimby guaxu Sião py, pemonhendu atã xevygua yvyty áry. Senhor ára ou oiny ramo toryryipa yvy re ikuai vaꞌe, mbaꞌeta ovaẽ raiꞌi ma.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma pytũmba ꞌrã, arai huũmba rei ꞌrã. Yvyty áry koꞌẽ jekuaa ouvya rami avi peteĩ regua ou ꞌrã heta haꞌe imbaraete ete vaꞌe. Haꞌe ramigua ma yma guive oiko vaꞌekueꞌỹ teri, neĩ haꞌe vaꞌe rire voi ndoikovei ꞌrã guive, ikuai jevy-jevy vaꞌe pe voi.


text:
Haꞌe kuery renonde oo oiny tata nhomombaarã, haꞌe rã hakykue ma tataendy joapy vaꞌe ou. Henonde ma Éden yvotyty rami yvy itui, haꞌe rã hakykue ma yvy mbovaipaa. Avave rei ndoo jepeai ꞌrã. 


text:
Omoparãgue rei jogueruvy karóxa kavaju regua rami. Yvyty áry rupi oaxa, ombopororo-roro ꞌrã jogueravy kaꞌaguy okai vy opororo-roroa rami, avakue heta vaipa ete joe opuꞌã aguã katy ojeꞌoi vaꞌe rami avi.


text:
Haꞌe kuery ma ipyꞌa guaxukueve rami ꞌrã onha. Avakue jogueroꞌaa py ikuai vaꞌe rami ꞌrã ojeupi tetã ikuai vaꞌe kora áry. Peteĩ-teĩ ojeꞌoi ꞌrã guape rupi ae, hyxy jogueravya gui ndojepeꞌai ꞌrã.


text:
Nanhomoanha-anhai ꞌrã guive, peteĩ-teĩ ma oo aguã vaꞌekue rupi ae ꞌrã oo. Ndopyta rive-rivei ꞌrã tape rupi.


text:
Ojeꞌoi pojava ꞌrã tetã re opuꞌã vy. Onha ꞌrã kora áry rupi, ojeupi ꞌrã oo ikuai vaꞌe oipeꞌaxe vy, imonda vaꞌe rami ꞌrã oike janela rupi.


text:
Haꞌe kuery renonde yvy oryryi ꞌrã, yva omyĩ ꞌrã guive. Kuaray haꞌe jaxy pytũmba ꞌrã. Jaxy-tata voi naendyvei ꞌrã.


text:
Senhor ma guembiguai kuery heta raxa ikuai vaꞌe renonde ijayvu ratã ꞌrã. Mbaꞌeta ijayvua rupi ikuai vaꞌe ma ipoꞌaka ete. Tá, Senhor ára ma ipoyi ete ꞌrã, ivaikue raxa ꞌrã guive! Mavaꞌe tu ogueropoꞌaka ꞌrã? 


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor aipoeꞌi: — Aỹꞌi ma voi pejeko rerova pendepyꞌa haꞌe javi py, xevygua eterã. Pekaru eꞌỹ re pendekuai, pejaeꞌo haꞌe penhemboaxy rei reve.


text:
Pemondoro pendepyꞌa, pendeao eꞌỹ — heꞌi. Haꞌe rami vy pejeko rerova Senhor peguarã. Mbaꞌeta nhomboaxy kuaa haꞌe poroayvu vaꞌe oiko. Ndaꞌivai rive-rivei ꞌrã, nhanderayvu ete haꞌe mbaꞌemo vai gui ojejoko vaꞌe.


text:
Xapyꞌa rei ma nhandere Senhor ojevy vy ndojapovei ꞌrã ojapo ꞌrã vaꞌekue, haꞌe rami ꞌrãgue py oeja ꞌrã nhanemoingo porãarã, haꞌe ramo mbaꞌemo aju haꞌe mbaꞌemo rykue teĩgue ju jajou aguã Senhor Nhanderuete pe nhameꞌẽ vaꞌerã.


text:
Haꞌe nunga rupi mimby guaxu pemonheꞌẽ Sião py, peikuaa uka aguã pekaru eꞌỹ re pendekuai haꞌe nhemboaty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe pejapo aguã.


text:
Pemboaty ke heta vaꞌe kuery haꞌe javi, peikyꞌaꞌo ukapa guive onhemboaty vaꞌe. Pemonoꞌõ tujakueve, pemboaty penderaꞌy kueꞌiry, okambuꞌi vaꞌe guive. Tou ava omenda ramo vaꞌe, taꞌyxy voi toẽ ouvy opy jaꞌo oĩague gui.


text:
Senhor rembiguai sacerdote kuery avi tojaeꞌo templo rokẽ haꞌe altar mbyte rupi ikuaia py. Tojerure po rami: “ Senhor, emomba uka eme ndevygua kuery. Emboaxa eme ndevygua kuery ijaꞌe eꞌỹ vaꞌe pe ojojai rei aguã, amboae regua kuery ‘Mamo tu Penderuete oĩ?’ heꞌi eꞌỹ aguã”, teꞌi. 


text:
Haꞌe rami vy ombovai vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Neꞌexa, pendevy ambou ꞌrã mbaꞌemo aju, uva rykue haꞌe azeite. Haꞌe vaꞌe gui penerevyatã ju ꞌrã. Peẽ kuery noromboaxavei ꞌrã amboae regua kuery pe pendejojai rei aguã.


text:
Haꞌe rã kuaray ijapuꞌaꞌia katy gui xondaro kuery ou vaꞌekue ma peẽ kuerya gui aipeꞌapa ju ꞌrã mombyry. Peteĩ yvy piru reia katy ꞌrã amondouka, tekoa eꞌỹa re. Henondevegua kuery amondouka ꞌrã kuaray oua katy yeꞌẽ oĩ vaꞌe re, haꞌe rã hakykuegua kuery ma yeꞌẽ kuaray oikea katy ꞌrã. Heꞌõgue ma heakuã vaikue ꞌrã, xepoꞌakaa rupi roepy rire — heꞌi. 


text:
Haꞌe mymba nhuũndy rupi pendekuai vaꞌe, pekyjeve eme mbaꞌeta nhuũ iporãmba ju ꞌrã tekoa eꞌỹa rupi, yvyra ikuai vaꞌe voi hiꞌapa ju ꞌrã, figo haꞌe uva voi hiꞌa porãmba ꞌrã.


text:
Peẽ Sião pygua kuery, pevyꞌa avi ke, perovyꞌa Senhor Penderuete, mbaꞌeta omboꞌoky ju ꞌrã haꞌevea rupi. Haꞌekue rupi ae ju ꞌrã omboꞌoky pemaꞌetỹ jave, haꞌe gui henhoĩmba jave guive.


text:
Mbaꞌemo raꞌyĩgue ykya ma tynyẽ ju ꞌrã trigo, haꞌe mbaꞌemo ryru ikuai vaꞌe tynyẽmba ꞌrã uva rykue haꞌe azeite. 


text:
— Pendevy amboekovia ꞌrã maꞌetỹ oaxa vaꞌekue py tuku oguata vaꞌe hoꞌupa vaꞌekue, haꞌe tuku mbaꞌemo mbovaipaa, tuku mbaꞌemo ayaa hoꞌu vaꞌekue guive, mbaꞌeta xevygua xondaro kuery penderovai ambou vaꞌekue meme.


text:
Haꞌe ramo pekaru porã ju ꞌrã penevyatãmba peve. Haꞌe rami vy perovyꞌa ꞌrã Senhor Penderuete rery, penderereko porã ramo. Haꞌe vaꞌe rire xevygua kuery nomoxĩmbaavei ma ꞌrã.


text:
Haꞌe gui peikuaa ꞌrã Israel kuery mbyte aĩa, haꞌe xee Senhor Penderuete aikoa, mbaꞌeta ndoikoi amboae. Haꞌe ramo xevygua kuery nomoxĩmbaavei ma ꞌrã rakaꞌe rã peve. 


text:
<n> Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ ombou aguã re ijayvuague</n> — Arakaꞌeve rã avakue haꞌe javi re anhoẽ ꞌrã imbouvy Xenheꞌẽ. Haꞌe ramo penderaꞌy haꞌe penderajy kuery ijayvu ꞌrã xegui. Kakuaakueve ma oexa raꞌu ꞌrã mbaꞌemo, ipyaukueve pe voi aexa uka ꞌrã.


text:
Senhor ára opa mbaꞌe py ndaꞌevei vaꞌe ou ta ramo kuaray pytũmba ꞌrã, haꞌe rã jaxy ma tuguy rami ꞌrã ojekuaa.


text:
Haꞌe ramo haꞌe javi Senhor rery rupi ojapukai vaꞌe oo jepe ꞌrã. Sião yvyty re haꞌe Jerusalém tetã py ikuai ꞌrã oo jepe vaꞌe, Senhor ijayvuague rami. Okuave vaꞌe haꞌe javi ꞌrã ikuai Senhor oenoĩ vaꞌekue. <n>Kovaꞌe ayvu rupi ijayvua Pentecostes ára py (Atos 2.1-21, 38-40). Haꞌe gui “ Senhor rery rupi ojapukai vaꞌe oo jepe ꞌrã” heꞌia ma Romanos 10.12-13 py omombeꞌu porãve avi. 


text:
<n> Ngovaigua kuery Nhanderuete ombopaga aguã re ijayvuague</n> — Neꞌexa, haꞌe vaꞌe ára, haꞌe vaꞌe jave ma ambopyau ju ꞌrã Judá haꞌe Jerusalém pygua kuery ikuaia.


text:
Amonoꞌõmba avi ꞌrã haꞌe javi regua, ajapo ꞌrã Josafá yvyugua py oguejypa aguã rami. Haꞌe py ma ambopagapa ꞌrã xevygua kuery káuxa, mbaꞌeta xevygua Israel kuery haꞌe kuery omoaĩmba rire amboae regua ikuaia rupi, xeyvy guive jomeme ombojaꞌo-jaꞌo vaꞌekue.


text:
Xevygua kuery re haꞌe kuery oexa okuapy vaꞌekue oxortea. Avakueꞌi haꞌe kuery omboekovia itavy rei vaꞌe re, haꞌe kunhagueꞌi ma vinho oyꞌu vaꞌerã re rive omboekovia vaꞌekue.


text:
Tiro haꞌe Sidom pygua, haꞌe Filístia pygua haꞌe javi, mbaꞌe tu pereko xereve? Pepuꞌãxe ri tyꞌy xere? Haꞌe ramo areꞌỹ re xee ajapo ꞌrã pendevaia peneakã re ae ju ojeapa aguã rami.


text:
haꞌe Judá haꞌe Jerusalém pygua kuery ma peráta re pevendepa vaꞌekue grego kuery pe, oyvy gui mombyry ikuai aguã rami.


text:
Neꞌexa, xee arupa ju ꞌrã pemboaxaague gui. Haꞌe vy pendevaia ajapo ꞌrã peneakã re ae ju ojeapa aguã rami.


text:
Penderaꞌy kuery haꞌe penderajy kuery ju amboaxa ꞌrã Judá regua kuery pe. Haꞌe gui haꞌe vaꞌe kuery ju omeꞌẽ ꞌrã sabeu kuery mombyry raxa ikuai vaꞌe pe, Senhor ae ijayvu rire. 


text:
— Peikuaa uka povaꞌe nunga amboae regua kuery pe: “Pemombeꞌu joe pepuꞌã aguã, penoĩmba ipyꞌa guaxukueve. Haꞌe ramo avakue joe opuꞌãa pygua tovaẽmba, haꞌe toẽmba ju ojeꞌoivy.


text:
Yvy karaĩa pereko vaꞌe gui pejapo kyxerã, haꞌe mbaꞌemo ꞌygue gui pejapo huꞌyrã. Tove ikangy vaꞌe ‘Xee ma xembaraete vaꞌe’, teꞌi.


text:
Ijyvýry pendekuai vaꞌe haꞌe javi, pejapura pejuvy, penhemboatypa”, peje. Haꞌe gui |yhwh{Senhor,} haꞌe py embou avi ke ndeguigua ipyꞌa guaxukueve. 


text:
— Topuꞌã yvy regua kuery, Josafá yvyugua katy toupa. Mbaꞌeta haꞌe py ma xee aguapy ꞌrã ainy yvy regua kuery ambopaga aguã.


text:
Pejopy pavẽ ke foice, mbaꞌety ijajupa ma ramo. Peju, pepyrõ, mbaꞌeta uva rykue oumbiriaty py tynyẽ ma hiꞌa, hyru ikuai vaꞌe tynyẽmba guive, haꞌe kuery ojejavyague tuvixa ete rire. <n>Haꞌe vaꞌe jave py haꞌe kuery oumbiri ꞌrã uva opyrõ vy. Haꞌe rami avi apy ijayvu Nhanderuete nhombopaga aguã re . 


text:
Haꞌe gui heta-etave ꞌrã ou yvyugua ombopagaa aguã katy! Mbaꞌeta Senhor ára ovaẽ raiꞌi ma yvyugua nhombopaga aguã py.


text:
Haꞌe gui Senhor ijayvu atã ꞌrã Sião gui, Jerusalém gui oendu uka ꞌrã. Haꞌe ramo yva haꞌe yvy oryryipa ꞌrã. Haꞌe rami teĩ Senhor oiko ꞌrã ixupegua kuery onhemi atyrã, Israel kuery pegua oo imbaraete vaꞌe ꞌrã oiko. 


text:
— Haꞌe ramo mae peikuaa ꞌrã xee Senhor Penderuete aikoa, haꞌe xevygua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe Sião py aĩ vaꞌea. Haꞌe gui Jerusalém tetã ndaꞌikyꞌavei ꞌrã. Haꞌe rupi ndoaxavei ma ꞌrã amboae regua. 


text:
<n> Israel kuery omoingo porã ju aguã re ijayvuague</n> — Haꞌe vaꞌe ára ma yvyty ikuai vaꞌe gui oxyry ꞌrã oiny uva rykue. Yvyꞌã áry gui oxyry avi ꞌrã kamby. Haꞌe ramo Judá regua yakã haꞌe javi tyguaxupa ꞌrã. Haꞌe gui Senhor pegua oo gui yy oxyry ouvy vy omoakỹmba ꞌrã Sitim yvyugua haꞌe javi rupi.


text:
Haꞌe rã Egito yvy ma ombovaipaa ꞌrã, Edom voi yvy piru reia oejapa pyre ꞌrã opyta, Judá regua kuery jukaa rupi ikuaiague re, oyvy re huguy omoẽ rire mbaꞌe reꞌỹ teĩ.


text:
<n>Amós ayvu oĩa</n> <n> Yvy regua kuery rovai ijayvuague</n> Kovaꞌe ayvu ma Amós pe mbaꞌemo oexa ukaa rupi ombou pyre. Haꞌe vaꞌe ma Tecoa tetã pygua, vexaꞌi re opena vaꞌety kuery vaꞌe regua. Israel kuery reko re ijayvu Judá pygua huvixa Uzias haꞌe Joás raꞌy Israel pygua huvixa Jeroboão oĩ jave, mokoĩ maꞌetỹ teri yvy oryryi aguã oata jave guive.


text:
Haꞌe gui ma aipoeꞌi: Senhor onhendu atã ꞌrã Sião gui, Jerusalém tetã guive oendupaa aguã ijayvua. Haꞌe ramo nhuũndy vexaꞌi re openaaty overepa ꞌrã, Carmelo yvyty apyte peve ꞌrã ipirupa. 


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Mboapykue, irundykue Damasco pygua kuery ojapo vaiague re nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, mbaꞌeta ferro guigua py haꞌe kuery omouꞌũmba rire Gileade pygua kuery.


text:
Haꞌe nunga rupi amboja ꞌrã tata Hazael ro re. Haꞌe rami vy oapypa ꞌrã Ben-Hadade ro tuvixa vaꞌe haꞌe javi. <n>Hazael haꞌe Ben-Hadade ma Síria yvy regua huvixa ikuai rakaꞌe. Haꞌe kuery retã ma Damasco. 


text:
Amopẽmba ꞌrã Damasco kora rokẽ jokoa. Amomba avi ꞌrã Biqueate-Áven ikuai vaꞌe, Bete-Éden re opena vaꞌe guive. Haꞌe gui Síria pygua kuery escravo-rã ogueraapaa ꞌrã Quir katy — heꞌi Senhor. 


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Gaza pygua kuery ju mboapykue, irundykue ojapo vaiague re xee nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, tetã re ikuai vaꞌe haꞌe javi escravo-rã ogueraapa rire Edom pygua kuery po py omboaxapa aguã.


text:
Amomba ꞌrã Asdode pygua kuery, Asquelom re opena vaꞌe guive. Haꞌe gui Ecrom rovai ju ꞌrã apuꞌã xepoꞌakaa rupi. Haꞌe ramo filisteu kuery rembyrekue omanomba ꞌrã — heꞌi Senhor. 


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Tiro tetã pygua kuery ju mboapykue, irundykue ojapo vaiague re xee nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, haꞌe kuery ma nhomboꞌa vy omboaxapa rire Edom pygua kuery po py. Naꞌimaꞌenduꞌai okuapy joegua kuery reve ikuai porã aguã ojapo vaꞌekue re.


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Edom pygua kuery voi mboapykue, irundykue ojapo vaiague re xee nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, haꞌe kuery ma guyvy kuery ae kyxe reve omonha rire, omboaxya noendui guive. Haꞌe rami ꞌrãgue py opoxya anho oendu vy nhomboaꞌypa tema, haꞌe nunga anho oendu, rakaꞌe rã peve guarã.


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Amom pygua kuery ju mboapykue, irundykue ojapo vaiague re xee nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, haꞌe kuery ma Gileade pygua kuery memby ryruꞌi omondoropa rire oyvyrã ombotuvixave aguã rive.


text:
Haꞌe nunga rupi Rabá tetã kora re amboja ꞌrã tata oo tuvixakueve ikuai vaꞌe mbovaipaarã, joe opuꞌã vaꞌe ojapukaia reve, ára vai py yvytu vaikue ramigua.


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Moabe pygua kuery voi mboapykue, irundykue ojapo vaipaague re xee nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, haꞌe kuery ma Edom pygua huvixa kãgue oapypa rire, ikuꞌikue rive opyta peve.


text:
Haꞌe nunga rupi Moabe yvy re amboja ꞌrã tata, Queriote tetã py oo tuvixakueve ikuai vaꞌe mbovaipaarã. Haꞌe ramo Moabe pygua kuery omanomba ꞌrã yapu rei, tevovo rei haꞌe mimby guaxu omonheꞌẽa mbyte py.


text:
Haꞌe kuery mbyte gui amomba ꞌrã joguerekoa, ajuka ukapa avi ꞌrã ixupegua yvatekueve haꞌe javi — heꞌi Senhor. 


text:
<n> Judá kuery rovai ijayvuague</n> Po rami Senhor ijayvu: — Haꞌe gui Judá kuery ju mboapykue, irundykue ojapo vaiague re nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, haꞌe kuery ma Senhor guigua lei rupi ndaꞌikuaixei vy ovapa rire ojapo uka vaꞌekue gui. Haꞌe gui anhetẽ vaꞌe rupi eꞌỹ ombojeroviaa rupi ju onhembotavy uka okuapy, guamoĩ kuery ikuaiague rami ae.


text:
<n> Israel kuery rovai ijayvuague</n> Po rami Senhor ijayvu: — Haꞌe gui Israel kuery ju mboapykue, irundykue ojapo vaiague re nambopaga eꞌỹvei ma ꞌrã, mbaꞌeta joguerekoa kuery ma peráta re rive omoingo axy heko porã vaꞌe, iporiaukueꞌi omboꞌapa ꞌrã py regua repy re rive.


text:
Haꞌe kuery ombojexavai ꞌrã iporiaukueꞌi oakã áry yvy kuꞌi omombo peve, haꞌe oiko riveꞌi vaꞌe pe omokarẽ tape. Taꞌy peteĩ kunhataĩ ogueronheno vaꞌekue ae tuu ju ꞌrã ojopy. Haꞌe rami vy omongyꞌa rive okuapy xerery ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe gui altar oĩ vaꞌe yvýry onheno ꞌrã oupy ajukue nhomborevea rupi ojopy vaꞌekue áry. Nguuete ropy eteve voi oyꞌu ꞌrã okuapy vinho jokorepaa rupi oipeꞌa vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery renonde gui amomba vaꞌekue amorreu kuery yary rami yvate vaꞌekue teĩ, yvyra carvalho rami imbaraete vaꞌekue. Amomba vaꞌekue yvy guy hapo oĩa guive hovapy rupi hiꞌa ikuaia peve.


text:
Haꞌe rami ae avi Egito yvy gui xee roguerupa vy quarenta maꞌetỹ re roguereko vaꞌekue tekoa eꞌỹa rupi, amorreu kuery yvy re penderekoa aguã.


text:
Penderaꞌy kuery vaꞌe regua amoĩ vaꞌekue profeta-rã, haꞌe peneramymino kuery ju amoĩ nazireu regua ikuai vaꞌerã. Haꞌe rami eꞌỹ ri tyꞌy Israel kuery? — heꞌi Senhor. <n>Nazireu ma Nhanderuete pe anhoꞌi oiko aguã rami onhemboayvu vaꞌekue. Haꞌe rami vy ndojayai ꞌrã oꞌa, haꞌe ndoyꞌui ꞌrã vinho . 


text:
— Haꞌe rami teĩ nazireu kuery pe peẽ kuery peyꞌu uka vinho, haꞌe profeta kuery pe pendeayvu vy “Pemombeꞌuve eme na ayvu”, peje.


text:
Haꞌe nunga rupi neꞌexa, yvy amboryryipa ꞌrã peẽ kuerya rupi, karóxa mbaꞌemo aju ojokuapaa rã tynyẽ vy ovava rei ovya rami.


text:
Peneakuãve vaꞌe teĩ ndaꞌevei ꞌrã pejava aguã, imbaraetekueve voi ndaꞌevei ꞌrã ombaraetea rupi ikuai aguã, neĩ ipyꞌa guaxukueve ma voi ndoo jepei ꞌrã.


text:
Hapa vaꞌe ma nopuꞌã kuaavei ꞌrã joe, ipojava vaꞌe voi ndoo jepei ꞌrã, kavaju árygua eteve voi ndoo jepei ꞌrã.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma ojeroviakue ipyꞌa guaxukueve ikuai vaꞌekue ma opire rei reve rive ꞌrã onhamba — heꞌi Senhor. 


text:
<n> Israel kuery ojapo vaia re ombopaga aguã re ijayvuague</n> Peẽ Israel kuery, pendu ke Senhor penderovai ijayvu rã, Egito yvy gui pendererupa vaꞌekue haꞌe javi avi. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Yvy regua kuery haꞌe javi gui peẽ kuery anhoꞌi aiporavo vaꞌekue ri rombopaga ꞌrã pejejavypa reia re.


text:
Xivi ndaꞌu mbaꞌeve ojou eꞌỹ re ri okororõ rei ꞌrã kaꞌaguy rupi? Haꞌe xivi raꞌy ndaꞌu guaity py ikuaia py hevovo rei ꞌrã ri hoꞌu vaꞌerã oguereko eꞌỹ vy?


text:
Guyraꞌi ndaꞌu yvy py rive hoꞌa ꞌrã ri nhuãꞌi ojayvya eꞌỹ re? Nhuã yvy py oĩ vaꞌe ovy xapyꞌa ꞌrã ri mbaꞌemo hoꞌa eꞌỹ re?


text:
Tetã rupi mimby guaxu omonheꞌẽa ꞌrã ndaꞌu haꞌe pygua kuery oryryipa eꞌỹ re? Tetã re oiko ꞌrã ndaꞌu mbaꞌemo vai ete Senhor ombou eꞌỹ re?


text:
Mbaꞌeta jaikuaa porã Senhor Nhanderuete mbaꞌeve ndojapoi ꞌrã guembiguai profeta kuery pe ranhe onhembopyꞌaa oikuaa uka eꞌỹ re.


text:
Xivi okororõ rã ndaꞌu ndokyjeai ꞌrã? Haꞌe Senhor Nhanderuete oayvu ombou rã mavaꞌe profeta ndaꞌu nomombeꞌui ꞌrã? 


text:
— Povaꞌe nunga ke pendu uka Asdode py haꞌe Egito yvy re hoo tuvixakueve ikuaia rupi. Haꞌe vy aipopeje uka ꞌrã: “Penhemboatypa ke pejogueruvy Samaria regua yvyty ikuai vaꞌe áry. Haꞌe vy pexa ꞌrã haꞌe kuery hevovo rei haꞌe nhomoingo axya rupi ikuai vaꞌe.”


text:
Mbaꞌeta Israel kuery ma ndoikuaai haꞌevea ramigua. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ngoo tuvixa vaꞌe py omoĩ porã ꞌrã jojukaa rupi ojou vaꞌekue, mbaꞌemo mbovaipaa rupi guive — heꞌi Senhor. 


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Penderovaigua kuery peteĩ regua ojokopa ꞌrã pendeyvy. Haꞌe rami vy penhemiaty ikorapa vaꞌekue oity vy oipeꞌapa ꞌrã heravy mbaꞌemo pendero tuvixakueve py oĩ vaꞌekue. 


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Xivi juru gui vexaꞌi re opena vaꞌe ogueraa jepe ꞌrã ipykue mokoĩve, haꞌeꞌỹ vy inambi apyrekueꞌi, haꞌe rami ae ꞌrã Israel kuery Samaria py ikuai vaꞌe voi amongueꞌi oo jepe ngupa pẽgueꞌi reve, eꞌỹ vy okeaty raꞌykueꞌi rive.


text:
— Israel kuery ojejavyague re ambopagaa ára py ma Betel py altar ojapo vaꞌekue re avi ꞌrã aikuaa pota. Haꞌe ramo altar apy ikuai vaꞌe ojayaa rã hoꞌapa ꞌrã yvy rupi.


text:
Aity ꞌrã oo yroꞌy jave ikuai aguã, kuaray aku pygua guive. Marfim gui oo ojapo pyre okanhymba ꞌrã, oo guaxu ikuai vaꞌe ivaipa ꞌrã — heꞌi Senhor. 


text:
<n> Samaria pygua kunhague pe ijayvuague</n> — Vaka kunha Basã pygua rami Samaria yvyty re pendekuai vaꞌe, pendu ke povaꞌe ayvu: Pereko axy rei iporiaukueꞌi, pemokanhy inhembyayiꞌi vaꞌe, peneme kuery pe “Eruve na vinho jayꞌu aguã”, peje guive.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Nhanderuete okyꞌa eꞌỹa rupi ae oura vy aipoeꞌi: — Pendere ovaẽ ꞌrã ára pinda py rami tetã gui penerenoẽmbaa heravy aguã, haꞌe penerembyrekue ma pira renoẽa py ꞌrã pendereraa.


text:
Peteĩ-teĩ peẽ ꞌrã pejeꞌoivy tetã kora paꞌũ ikuai vaꞌe gui. Haꞌe rami teĩ Hermom katy ꞌrã penemombopaa — heꞌi Senhor. 


text:
<n> Israel kuery onheꞌẽ py ára revegua eꞌỹ rami ikuaia re ijayvuague</n> — Pejejavyxe vy tapeo haꞌvy Betel py, Gilgal py voi peo pejejavyve aguã py rive. Koꞌẽ nhavõ peru mymba kuery pemeꞌẽ vaꞌerã, haꞌe mboapy ára rire kuerei ꞌrã peru dízimo. <n>Betel haꞌe Gilgal py haꞌe kuery ombojeroviaaty oĩ, teĩ Nhanderuete pe ikuaixea rupi eꞌỹ oo haꞌe py, onhemboeko porãxe vy rive. 


text:
Mbojape mbovua revegua peru perovyꞌaa rupi pemeꞌẽ vaꞌerã, pemombeꞌupa rive ꞌrã mbaꞌemo pemeꞌẽxeaꞌi py pemeꞌẽ vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe rami anho rive peikoxeve, peẽ Israel kuery — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Haꞌe nunga rupi ae peneretã ikuai vaꞌe rupi ajapo tembiꞌu pejou veꞌỹ aguã rami, penderekoa nhavõ rupi mbojape oata ramo. Haꞌe rami teĩ xevy peguarã ndapejeko rerovai — heꞌi |yhwh{Senhor.} 


text:
— Haꞌe rami rã mboapy jaxy re namboꞌokyvei pendeꞌáry, mbaꞌemo pemonoꞌõ aguã ára eꞌỹ mbove. Amongue tetã rupi amboꞌoky, haꞌe rã amboae tetã rupi ma namboꞌokyi. Amongue mbaꞌety áry oky, haꞌe rã amboae áry ma ndaꞌokyi rã ipirupa.


text:
Mokoĩ, mboapy tetã pygua kuery pejogueraa tetã mboae py yy peyꞌuxe vy, teĩ ndaꞌevei peyꞌu porã aguã. Haꞌe rami ete teĩ ndapejeko rerovai xevy guarã — heꞌi Senhor. 


text:
— Xee romoingo axy vaꞌekue mbaꞌemo rogue verepa haꞌe imouꞌũmbaarã ambou vy. Mbaꞌemo rogueꞌi pereko vaꞌe tuku hoꞌupa, uvaty, figoty haꞌe oliveira-ty voi. Haꞌe rami teĩ ndapejeko rerovai xevy guarã — heꞌi Senhor. 


text:
— Pendere ambou mbaꞌeaxy Egito py pendu vaꞌekue ramigua. Penderaꞌy kuery avi ajuka uka kyxe py. Penerymba kavaju araa ukapa guive. Haꞌe rami ete ajapo pendekuaia rupi heakuã vaikue peetũ aguã rami. Haꞌe rami teĩ ndapejeko rerovai xevy guarã — heꞌi Senhor. 


text:
— Penembyte gui amokanhy amongue, Sodoma haꞌe Gomorra amokanhyague rami ae. Peẽ kuery ma tata gui tataꞌy oguenoẽ mbyre rami pepyta vaꞌekue ri ndapejeko rerovai xevy guarã — heꞌi Senhor. 


text:
— Haꞌe nunga rupi peẽ Israel kuery, po rami ꞌrã rojapo. Haꞌe po rami ete rojapo ta ma ramo peiko katu ke Penderuete pe pejexa uka aguã — heꞌi.


text:
Mbaꞌeta Nhanderuete ae yvyty onhono vaꞌekue, yvytu omoingo, haꞌe avakue pe oikuaa uka opyꞌa re oĩ vaꞌe haꞌe javi. Koꞌẽ jave teĩ omopytũmba ꞌrã, haꞌe yvyty áry rupi opyrõ ꞌrã ovy. Senhor Nhanderuete ixondaro reta vaꞌe ae hery vaꞌe. 


text:
<n> “Peka Nhanderuete peikove aguã”, heꞌiague</n> Peẽ Israel kuery, pendu ke povaꞌe ayvu peẽ kuery re ndaꞌeveia rupi xeayvu rã.


text:
Mbaꞌeta hoꞌa ma Israel kuery kunhataĩgue rami ikuai vaꞌekue, nopuꞌã kuaavei ma guive. Oyvy re ae hoꞌa oupy, haꞌe ndoikoi imbovyarã.


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor Nhanderuete ijayvu: — Tetã gui mil Israel regua joe opuꞌãa katy ojeꞌoi teĩ cem eteꞌi ju ꞌrã ojevy, haꞌe cem oo vaꞌekue regua ma dez eteꞌi ꞌrã ojevy. 


text:
Peka eme mbaꞌemo Betel py oĩ vaꞌe, neĩ Gilgal haꞌe Berseba katy ma voi tapeove eme. Mbaꞌeta Gilgal pygua kuery ma ogueraapaa ꞌrã escravo-rã, Betel tetã voi ombovaipaa ꞌrã — heꞌi. 


text:
Peka ke Senhor anho peikove aguã. Haꞌe rami eꞌỹ rã José kuery ikuaia py ou ꞌrã tata rami imokanhymbaarã. Haꞌe vaꞌe mboguearã ma ndoikoi ꞌrã Betel tetã py.


text:
Peẽ kuery ma haꞌevea rami pejoguerekoa gui pejepeꞌa vy penhombojexavai, yvy py rive peity vy teko porã rupi pejoguereko aguã vaꞌekue.


text:
Peka ke jaxy-tata Eixu haꞌe Órion apoare, haꞌe koꞌẽ ju aguã pytũ reia oguerova vaꞌe, haꞌe pytũ aguã ju ára oguerova vaꞌe. Haꞌe ma yeꞌẽ ogueru vy yvy áry rupi ju onhoẽ vaꞌe. Senhor ma hery vaꞌe.


text:
Haꞌe rã peẽ kuery ma napenduxei tetã rokẽ py penemongetaa rã, anhetẽ rupi ijayvua rã pejou vai guive. <n>Haꞌe kuery reko rami vy tetã rokẽ py huvixa kuery nhomongeta haꞌe mbaꞌemo re oikuaa pota rakaꞌe. 


text:
Haꞌe nunga rupi iporiaukueꞌi re pepyrõmba rei vy haꞌe kuery pe trigo pendejeupe guarã ae pemeꞌẽ uka rire napeĩvei ꞌrã penderorã ita gui pejapo vaꞌekue py, ndapeyꞌuvei ꞌrã guive vinho uva porãgueve penhotỹ vaꞌekue guigua.


text:
Mbaꞌeta xee aikuaa mbovykue rei eꞌỹ pendeko vai rã, opa marã rei pejejavy ramo guive. Mbaꞌeta pembojexavai heko porã vaꞌe, haꞌeveꞌỹa rami guarã pejopy peráta, haꞌe tetã rokẽ py iporiaukueꞌi ojerure rã peẽ kuery napepenai.


text:
Peka ke mbaꞌemo porã peikove aguã, mbaꞌemo vai ndaꞌei. Haꞌe ramo ꞌrãe Senhor oiko peẽ kuery reve, aipopejeaty rami ae.


text:
Pejeguaru ke mbaꞌemo vai gui, perovyꞌa iporã vaꞌe anho. Haꞌevea rami pota ke pejoguereko tetã rokẽ py. Haꞌe ramo José ramymino kuery pekuaveꞌi vaꞌe, xapyꞌa rei Senhor Nhanderuete ixondaro reta vaꞌe penemboaxy nho ꞌrã. 


text:
Mbaꞌeta po rami Senhor nhandererekoa ijayvu, Nhanderuete ixondaro reta vaꞌe: — Tetã mbyte haꞌe javi rupi onhendu ꞌrã ojaeꞌo vaꞌe. Tape ikuai vaꞌe rupi “Ai! Ai!” ꞌea ꞌrã. Ombaꞌeapo vaꞌe kuery voi oenoĩmbaa ꞌrã ojaeꞌo aguã, ojaeꞌo kuaa vaꞌe kuery reve.


text:
Uvaty haꞌe javi rupi ikuai ꞌrã ojaeꞌo vaꞌe, pendekuaia mbyte rupi aaxa ramo — heꞌi Senhor. <n>Nhanderuete Egito pygua kuery ombopaga vy haꞌe kuery mbyte rupi oaxa ovy vaꞌekue, haꞌe rã ojeupegua kuery áry rupi ma oaxa rive ogueraa jepe vy . Haꞌe rã apy ma ijayvu Israel kuery mbyte rupi ombopaga vy oaxa aguã re. 


text:
Ndaꞌevei ete ꞌrã Senhor ára pearõ vaꞌe pe! Mbaꞌerã tu pearõ pekuapy Senhor ára? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára ma pytũmba rive ꞌrã, hexakã ꞌrã eꞌỹ.


text:
Mbaꞌeta oiko ꞌrã xivi gui ava onha rã urso ju ojoua rami, haꞌeꞌỹ vy ngoo py oike vy oo mbotya re opoko hoꞌamy ramo mboi oixuꞌua rami.


text:
Senhor ára ma hexakã aguã eꞌỹ, pytũ vaikue anho ꞌrã. Haꞌe javi ete rupi pytũmba ꞌrã, hexakã vaꞌe peteĩve henda py ojekuaa eꞌỹ re. 


text:
<n> “Nhanderuete oipota mbaꞌemo nhameꞌẽ ꞌrãgue py haꞌevea rami jajoguereko”, heꞌiague</n> Senhor aipoeꞌi: — Xee ndajou porãi, ajou vai ete ngaru pejapo pekuapya, peteĩ henda py ma voi xevy guarã nhemboaty pejapo vaꞌe ndarovyꞌai guive.


text:
Xevy pe mbaꞌemo peapy vaꞌerã peru, mbaꞌemo aju guigua guive teĩ haꞌe nunga xee ndarovyꞌai, xereve peteĩ rami pendekuaia regua mymba iporãgueve pemeꞌẽ teĩ xee namaꞌẽi ꞌrã haꞌe nunga re.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py toĩ haꞌevea rami pejoguerekoa yy oxyry vaꞌe rami, toĩ pendereko porãa yakã oxyry riae vaꞌe rami.


text:
Haꞌe gui peẽ Israel kuery, quarenta maꞌetỹ re tekoa eꞌỹa rupi pendekuai jave py xevy pe teve pemeꞌẽ rakaꞌe mymba haꞌe mbaꞌemo aju guigua?


text:
Mbaꞌeta Sicute raꞌangaa rive peraa vaꞌekue penderuvixarã, Quium raꞌangaa, jaxy-tata raꞌangaa guive penderueterã peẽ ae pejapo vaꞌekue.


text:
Haꞌe nunga rupi xee ma Damasco tetã rovai peve rogueraa ukapa ꞌrã escravo-rã — heꞌi Senhor Nhanderuete ixondaro reta vaꞌe hery vaꞌe. 


text:
<n> Israel kuery opa marã ikuaia re omokanhymba aguã re ijayvuague</n> Ndaꞌevei ete ꞌrã Sião py haꞌe kuery ae oipotaa rami ikuai vaꞌe pe, Samaria tetã py mbaꞌeve gui okyje eꞌỹa rupi ikuai vaꞌe pe voi. Peẽ kuery ma omboetevepy pendekuai yvatekueve regua, peẽ kuerya katy anho ꞌrã ou Israel kuery!


text:
Peaxa haꞌvy Calné py pexa aguã. Haꞌe gui ma tetã guaxu Hamate py ju tapeo, haꞌe gui filisteu kuery rekoa Gate py ju tapeo pexa pota. Haꞌe vaꞌe kuery rekoa teve peẽ kuery rekoa gui iporãve? Haꞌe kuery yvy teve pendeyvy gui tuvixave?


text:
Peke pekuapy tupa marfim guigua áry, peneateꞌỹ rei ꞌrã pejupy hiꞌáry. Pekaru ꞌrã vexaꞌi haꞌe vaka raꞌy iporãgueve roꞌo re anho.


text:
Vinho peyꞌu ꞌrã pekuapy karo iporã-porãve vaꞌe py, haꞌe pendejee peikyty ꞌrã azeite iporãve vaꞌe. Haꞌe rami teĩ José regua kuery ojexavai rã pexa vy napemboaxyi.


text:
Haꞌe nunga rupi ae aỹ peneranhe pendereraapaa ꞌrã escravo-rã ogueraa vaꞌe kuery reve. Haꞌe ramo ndoikovei ꞌrã peneateꞌỹa rupi pekaru guaxua. 


text:
Mbaꞌeta Senhor Nhanderuete ixondaro reta vaꞌe guery rupi ae oura vy aipoeꞌi: — Ambojeguaru Jacó kuery onhemboyvatepa reia, ajou vai ete haꞌe kuery ro tuvixakueve vaꞌe ojapo rã. Haꞌe rami vy napenavei ꞌrã hetã re, neĩ haꞌe py ikuai vaꞌe re guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui xapyꞌa rei ovaẽ ꞌrã hetarã aeꞌi hetekue oapy aguã. Haꞌe vy hetekue oka katy ogueraa aguã oupi vy oporandu ꞌrã opy rupi okuave vaꞌe pe rei: “Oĩa pa ndee reve?” heꞌi rã ombovai vy “Noĩavei” heꞌi ramo ixupe ju aipoeꞌi ꞌrã: “Ekyrirĩ haꞌvy, ndeayvu eme Senhor rery rupi”, heꞌi ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta maꞌẽ, Senhor ojapo ukaague rami vy ombovaipaa ꞌrã oo guaxu ikuai vaꞌekue, omboaꞌypaa avi ꞌrã oo kyrĩꞌi vaꞌe. 


text:
Itaova áry rupi ndaꞌu kavaju kuery onha ꞌrã? Haꞌe rami eꞌỹ vy vaka kuery ndaꞌu yvy oikaraĩ ꞌrã ri haꞌe rupi? Haꞌe rami teĩ peẽ kuery ma pejoguereko porã ꞌrãgue py pemeꞌẽ veneno, haꞌe teko porã ꞌrãgue py penhombojexavai.


text:
Peẽ kuery ma Lo-Debar tetã peity vy pevyꞌa rei vaꞌekue. Aipopeje avi: “Nami ma Carnaim re voi nhandepoꞌakapa nhande ae mbaraetea py”, peje.


text:
Haꞌe rami teĩ Senhor Nhanderuete ixondaro reta vaꞌe aipoeꞌi: — Peẽ Israel kuery, penderovai xee ambou ꞌrã peteĩ regua penembojexavai arã, Hamá tetã re oikea guive Arabá yakã oĩa peve — heꞌi. 


text:
<n> Tuku-karu, tata haꞌe ixã oexaague</n> Haꞌe gui povaꞌe Senhor oexa uka xevy. Xee aexa rã omoingo tuku-karu mbaꞌemo roky henhoĩ ngypaꞌi jave, huvixave pegua omonoꞌõmbaa ma rire henhoĩ jave.


text:
Haꞌe gui tuku-karu ma mbaꞌemo renhoĩ yvy gui oiko vaꞌekue haꞌe javi hoꞌupa ma ramo xee aexa vy aipoaꞌe: — Senhor Oreruete, oreperdoa ke, ajerure. Haꞌe rami eꞌỹ rã mbaꞌexa ꞌrã tu ore Jacó kuery rokuave? Mbaꞌeta mbovyꞌi ete orekuai — haꞌe. 


text:
Haꞌe gui peteĩ ju Senhor Nhanderuete oexa uka xevy. Aexa rã Senhor Nhanderuete ombou tata nhombopagaarã. Haꞌe vaꞌe ma omboypa yvy guýry yy oĩ vaꞌekue. Omomba avi heravy Senhor pegua yvy itui vaꞌekue.


text:
Haꞌe ramo xee aipoaꞌe: — Senhor Oreruete, haꞌeve ma. Mbaꞌexa ꞌrã tu ore Jacó kuery rokuave? Mbaꞌeta mbovyꞌi ete orekuai — haꞌe. 


text:
Haꞌe gui ma povaꞌe nunga avi oexa uka. Aexa rã Senhor hiꞌaĩ peteĩ ikora hiꞌyvi porã vaꞌe áry. Opo py omboguejy hoꞌamy peteĩ ixã oo mbotya raꞌãarã.


text:
Senhor aipoeꞌi xevy: — Amós, mbaꞌe tu rexa? Xee ambovai vy — Peteĩ ixã oo mbotya raꞌãa — haꞌe. Haꞌe ramo Senhor aipoeꞌi ju xevy: — Neꞌexa, ixã py xee aaꞌã ꞌrã xevygua Israel kuery reko. Haꞌe vaꞌe rire xee ndaaxa rivevei ma ꞌrã haꞌe kuery mbyte rupi.


text:
Mbaꞌeta ambovaipa ꞌrã Isaque ramymino kuery ombojerovia aty yvyꞌã rupi ikuai vaꞌe, Israel kuery pegua henda ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe voi amomba ꞌrã. Jeroboão ro pygua kuery rovai avi ꞌrã apuꞌã kyxe reve — heꞌi. 


text:
<n> “Amós ma je huvixa rovai ijayvu”, heꞌiague</n> Haꞌe gui Betel pygua sacerdote Amazias omombeꞌu uka Israel pygua huvixa Jeroboão pe: — Amós ma je nderovai ijayvu vai raꞌe Israel kuery mbyte. Haꞌe vaꞌe ijayvua ma ndaꞌevei nhandeyvy pe.


text:
Mbaꞌeta po rami Amós ijayvu: “Jeroboão oiko vai ꞌrã kyxe py. Haꞌe gui Israel kuery ma escravo-rã ogueraapaa ꞌrã oyvy gui mombyry”, heꞌi vaꞌekue. 


text:
Haꞌe gui Amós pe ju Amazias aipoeꞌi: — Ndee profeta, ejepeꞌa ke apy gui. Enha Judá yvy katy. Haꞌe py ju ekaru haꞌe ayvu emombeꞌu eikovy.


text:
Haꞌe rã apy Betel py ma aỹ guive emombeꞌuve eme ayvu. Mbaꞌeta apy ma oĩ huvixa pegua oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe orerekoa pygua templo — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Amós ombovai vy aipoeꞌi Amazias pe: — Xee ma profeta eꞌỹ aiko vaꞌekue, neĩ profeta remimboꞌe eꞌỹ guive. Haꞌe rami ꞌrãgue py mymba re apenaa rupi aiko vaꞌekue, sicômoroꞌa monoꞌõa rupi guive.


text:
Vaꞌeri mymba re apenaa gui Senhor xepeꞌa vy aipoeꞌi xevy: “Tereo ke xeayvu emombeꞌu xevygua Israel kuery pe”, heꞌi karamboae.


text:
Haꞌe nunga rupi endu ke Senhor ayvu. Ndee aipoꞌre: “Emombeꞌuve eme ayvu Israel kuery rovai regua, Isaque ramymino kuery rovai ndeayvu eme guive”, ꞌre.


text:
Haꞌe rã Senhor ma aipoeꞌi ndevy: “Nderaꞌyxy ma itavy rei ꞌrã oikovy tetã rupi. Haꞌe gui nderaꞌy kuery haꞌe nderajy kuery oiko vai ꞌrã kyxe py. Ndeyvy rereko vaꞌekue ma ombojaꞌopaa ꞌrã ixã py oaꞌãa vy. Haꞌe vy remano ꞌrã peteĩ yvy haꞌeveꞌỹ vaꞌe oĩa re. Haꞌe gui Israel kuery ma herapaa ꞌrãe, escravo-rã ogueraapaa ꞌrã oyvy gui mombyry”, heꞌi. 


text:
<n> Ajaka yvyraꞌa oĩa oexa ukaague</n> Haꞌe gui xevy pe Senhor oexa uka avi peteĩ ajaka yvyraꞌa kuaray aku javegua oĩa.


text:
Haꞌe vy oporandu xevy: — Amós, mbaꞌe tu rexa? Xee ambovai vy — Peteĩ ajaka yvyraꞌa kuaray aku javegua oĩa aexa — haꞌe. Haꞌe rã Senhor aipoeꞌi: — Ovaẽ ma xevygua Israel kuery opa aguã ára. Haꞌe kuery rupi xee ndaaxa rivevei ma ꞌrã.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma templo haꞌe kuery oporaeiaty py taxẽmbei ꞌrã oiko. Mbaꞌeta haꞌe kuery reꞌõgue heta-etave ꞌrã ovy. Opa rupi omombopaa ꞌrã oka rupi. Haꞌe gui nonhenduavei ꞌrã mavaꞌeve rei — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
<n> “Israel kuery okanhymba aguã ovaẽ raiꞌi ma”, heꞌiague</n> Peẽ kuery ma pekore iporiaukueꞌi, haꞌe yvy haꞌe javi rupi pemokanhymba ojexavai rei vaꞌe. Haꞌe nunga rupi pendu ke povaꞌe.


text:
Mbaꞌeta aipopeje: “Topa voi ngaru jaxy pyau regua, jaa vy mbaꞌemo aju nhavende ju aguã. Haꞌe sábado ára topa voi avi, trigo omoĩ porãaty jaipeꞌa aguã. Haꞌe rami vy nhaaꞌã ajaka kyrĩꞌi vaꞌe py hepyrã jajopyve aguã, haꞌe mbaꞌemo opejaa haꞌeveꞌỹa ramigua py jajokore aguã.


text:
Haꞌe rami vy peráta re rive ꞌrã jajogua iporiaukueꞌi, haꞌe gui py regua repy re rive ꞌrã jajogua ojexavaiꞌi vaꞌe kuery, trigo ipire kuꞌikue revegua nhavendea py”, peje.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor Nhanderuete oura guery Jacó oguerovyꞌa vaꞌety rupi ae: — Xee ma rakaꞌe rã peve teĩ ndaxerexarai ꞌrã pejapo vaia re!


text:
Haꞌe nunga gui yvy oryryipa ꞌrã. Haꞌe ramo hexe ikuai vaꞌe ipyꞌa vai ꞌrã okuapy. Mbaꞌeta yvy haꞌe javi omy-omyĩ vy opuꞌã-puꞌã ꞌrã Nilo yakã rami, haꞌe gui typa ꞌrã Egito katyꞌi yakã oĩ vaꞌe rami.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma ajapo ꞌrã kuaray mbyte teĩ oike aguã rami. Haꞌe rami vy ara py teĩ amopytũmba ꞌrã yvy jave rupi — heꞌi Senhor Nhanderuete. 


text:
— Ngaru pejapo vaꞌety xee amboekovia ꞌrã pendepyꞌa vai aguã. Peporaeia amboekovia ꞌrã pejaeꞌo anho aguã. Romonhemonde ꞌrã ajukue voxa guigua py, peneakã penhopĩmba reve. Haꞌe rami romoingo ꞌrã guaꞌy peteĩꞌi vaꞌekue re ipyꞌa vai vaꞌe rami. Haꞌe gui opaa py ma oiko ꞌrã pyꞌa vai etea ára. 


text:
Senhor Nhanderuete aipoeꞌi: — Neꞌexa, ovaẽ ouvy ára yvy jave re karuai ambou aguã, tembiꞌu re okaruxea eꞌỹ, neĩ yy re ijyꞌuveia eꞌỹ guive, haꞌe rã Senhor ayvu oenduxea regua ae.


text:
Haꞌe ramo Senhor ayvu oenduxe vaꞌe oguata ꞌrã yeꞌẽ nhavõ rupi, kuaray ijapuꞌaꞌia katy guive kuaray oua katy peve. Opa rupi ꞌrã ikuai ayvu rekaa rupi teĩ ndojoui ꞌrã.


text:
Samaria py taꞌangaa oĩ vaꞌe rupi oura vaꞌekue voi hoꞌapa ꞌrã, “Anhetẽ Ete Dã eꞌỹ vy Berseba pygua tuuete ramigua rekove rupi aura”, heꞌi vaꞌekue. Haꞌe kuery ma hoꞌapa ma vy ndovyvei ꞌrã — heꞌi. 


text:
<n> Nhombopagaarã Nhanderuete ombou aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui aexa altar yvýry Senhor hiꞌaĩ rã. Haꞌe vy aipoeꞌi xevy: — Emboguai na oo yta ikuai vaꞌe, okẽ pyrõa peve omyĩmba aguã. Emboaꞌypa, opy ikuai vaꞌe akã áry hoꞌapa aguã rami. Mbaꞌeta haꞌe kuery ajukapa katuĩꞌi ꞌrã kyxe py. Peteĩve ndojavai ꞌrã, peteĩve ma voi ndoo jepei ꞌrã.


text:
Yvykua vaikue py haꞌe kuery oo teĩ haꞌe gui anoẽ ꞌrã xepo py ae. Yva re peve oo teĩ haꞌe gui voi amboguejy ju ꞌrã.


text:
Carmelo yvyty áry onhemi aguã oo teĩ hakykue aa ꞌrã haꞌe gui aru aguã, aipeꞌapa ꞌrã ikuaia gui. Yeꞌẽ guýry xegui onhemi aguã oo teĩ haꞌe py ambou ꞌrã mboi ixuꞌupaarã.


text:
Escravo-rã hovaigua kuery ogueraapa ramo haꞌe py voi ajuka ukapa ꞌrã kyxe py. Haꞌe kuery re amaꞌẽ ꞌrã amoingo axy aguã, amoingo porã aguã eꞌỹ — heꞌi. 


text:
Mbaꞌeta Nhandererekoa Senhor ixondaro reta vaꞌe ma yvy re opoko ramo hykupa rive ꞌrã, yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi ojexavai ꞌrã okuapy. Opuꞌã-puꞌã ꞌrã Nilo yakã rami, haꞌe gui typa ꞌrã Egito katyꞌigua yakã rami.


text:
Nhanderuete ma yva re ojapo oĩ aguã, haꞌe rã yvy re ma ijytarã omoĩ vaꞌekue. Haꞌe gui yeꞌẽ gui yy oĩ vaꞌe oenoĩ vy onhoẽmba ꞌrã yvy re. Senhor ae hery vaꞌe. 


text:
Senhor aipoeꞌi: — Peẽ Israel kuery, Etiópia pygua kuery arekoague rami avi eꞌỹ ri tyꞌy xee roguereko? Mbaꞌeta Israel kuery ma Egito yvy gui anoẽ vaꞌekue, filisteu kuery Caftor yvy gui, haꞌe Síria pygua kuery Quir yvy gui anoẽague rami avi.


text:
Neꞌexa, xee Senhor aiko kovaꞌe kuery ojejavypa vaꞌe rovai. Haꞌe rami vy amomba ꞌrã yvy gui. Haꞌe rami teĩ namokanhymbai ꞌrã Jacó kuery — heꞌi Senhor. 


text:
— Mbaꞌeta xeayvu rã ombovavaa ꞌrã yvy regua mbyte rupi Israel kuery ikuaia, yrupẽ py trigo raꞌyĩgue omboguaa rami avi, peteĩve raꞌyĩꞌi yvy py hoꞌa eꞌỹ re.


text:
Xevygua Israel kuery vaꞌe regua ojejavy vaꞌekue ma omanomba ꞌrã kyxe py, “Mbaꞌemo vai nanhanderupityi ꞌrã, nhandere ndoikoi ꞌrãe!” heꞌi okuapy vaꞌekue ri. 


text:
<n> Nheꞌẽ rupi Israel kuery ikuai vaꞌe omoingo porã ju aguã re ijayvuague</n> — Haꞌe vaꞌe ára ma ajapo ju ꞌrã Davi rogue hoꞌa vaꞌekue, amoatyrõmba ju ꞌrã ovoague. Hoꞌaague gui amopuꞌãmba vy jypy guare rami ju ꞌrã ajapo,


text:
xevygua kuery oguereko aguã Edom pygua kuery okuaveꞌi vaꞌe, amboae regua kuery xerery rupi oenoĩmby haꞌe javi guive — heꞌi Senhor haꞌe nunga apoarã vaꞌe. <n>Kovaꞌe ayvu rupi Tiago ijayvu Atos 15.16-18 py. Haꞌe gui “Davi rogue hoꞌa vaꞌekue” heꞌia ma Davi ramymino kuery naꞌimbaraetei vaꞌe re ijayvu vy, mbaꞌeta Nhanderuete omoatyrõ uka ju ꞌrã, haꞌe amboae regua voi ogueru avi ꞌrã. 


text:
Senhor aipoeꞌi: — Neꞌexa, ovaẽ ma ouvy ára yvy karaĩa kuery oupity aguã mbaꞌemo monoꞌõa kuery, haꞌe uva umbiria kuery oupity aguã haꞌyĩgue nhotỹa kuery. Yvyty gui uva rykue oxyry ꞌrã ouvy, yvyꞌã ikuai vaꞌe gui oxyrypa ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta ambopyau ꞌrã xevygua Israel kuery ikuaia. Haꞌe ramo ojapo ju ꞌrã guetã ombovaipa pyre, haꞌe gui ikuai ju ꞌrã haꞌe py. Onhotỹ ju ꞌrã uva, haꞌe oyꞌu ꞌrã hykue. Onhotỹ avi ꞌrã yvyra hiꞌa vaꞌerã, haꞌe gui hoꞌu ꞌrã hiꞌa.


text:
Mbaꞌeta haꞌe kuery voi xee anhotỹ ju ꞌrã ijyvy re. Haꞌe rami rire ijyvyrã ameꞌẽ vaꞌekue gui ndoipeꞌaavei ꞌrã — heꞌi Senhor Penderuete.


text:
<n>Obadias ayvu oĩa</n> <n> Edom pygua kuery ojejavyague re ombopaga aguã re ijayvuague</n> <n><i> </i></n> Kovaꞌe ma Obadias pe oexa uka pyre oĩa. Haꞌe gui Senhor Nhanderuete ijayvu Edom yvy re. <n>Israel kuery re Babilônia pygua kuery opuꞌã jave ma Edom pygua kuery voi haꞌe kuery re opuꞌã avi, Israel kuery reve joeguaꞌi ae vaꞌeri (versículos 10-14; 2 Crônicas 28.17; Salmo 137.7; Amós 1.11-12). Haꞌe nunga rupi Edom pygua kuery pe Senhor ijayvu ombopaga aguã re (Isaías 34.5-15; Jeremias 49.7-22). Roendu ma Senhor po rami ijayvu rã: — Amboae regua kuery pe peteĩ omboua ayvu mombeꞌuarã, “Pepuꞌã ke, Edom yvy re nhapuꞌã jajojuka aguã”, heꞌi vaꞌerã.


text:
Neꞌexa, Edom pygua kuery, peẽ kuery rojapo amboae regua gui peneꞌyvyĩꞌive aguã rami, ijaꞌepy eꞌỹ guive.


text:
Mbaꞌeta pendepyꞌa py penhemboyvate reia oĩ vaꞌe penembotavy. Yvatea py itaova paꞌũ rupi penderekoa vaꞌe vy pendepyꞌa py “Mavaꞌe tu xereity ꞌrã yvy katy?” peje.


text:
Haꞌe rami avi taguato rami pendeyvate peovy teĩ, haꞌe jaxy-tata mbyte peve pejeaity apo vaꞌe rire haꞌe gui voi xee roity ꞌrãgue — heꞌi Senhor. 


text:
— Peẽ ma omomba pyrã pendekuai! Mbaꞌeta pyávy imonda vaꞌe kuery oo py ovaẽ vy nhombaꞌe rei-rei oiporavopa ꞌrã iporãgueve anho ogueraa vy. Uva re imonda vaꞌe voi ou vy ndoejai ꞌrã teve amongue uvaꞌa xã ri jepe?


text:
Haꞌe rami teĩ Esaú kuery, mbaꞌexaꞌvy tu penembaꞌe rei-rei ogueraapaa! <n>Edom pe “Esaú” heꞌi, mbaꞌeta Esaú ma haꞌe kuery ramoĩ oiko rakaꞌe . Mbaꞌexaꞌvy peráta penhomi vaꞌekue ojoupaa?


text:
Mbaꞌeta peneirũ vaꞌekue ae pendepeꞌa penderekoa gui. Pendereve peteĩ rami ikuai vaꞌekue penembotavy vy ipoꞌaka okuapy pendere. Pendereve okaru vaꞌekue ae omoĩ nhuã pendepy rupi penemboꞌa aguã. Haꞌe rami teĩ Edom yvy re ndoikoi ꞌrã haꞌe nunga oikuaa vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ára amomba ꞌrã Edom pygua hiꞌarandukueve, Esaú yvyty re ikuai vaꞌe ꞌarandua guive — heꞌi Senhor. 


text:
Penderyvy Jacó ramymino kuery rovai pejapo vai rakaꞌe. Haꞌe ramo pexĩmba haꞌe penemokanhya ꞌrã rakaꞌeve rã peve.


text:
Haꞌe vaꞌe jave Israel kuery mbaꞌe rei-rei amboae regua ogueraapa teĩ peẽ kuery ma peĩ rive rei pekuapy. Mombyry guigua kuery Jerusalém rokẽ rupi oike vy oexa okuapy oxortea mbaꞌemo ogueraa aguã. Haꞌe kuery reve peẽ kuery voi penhemoirũ vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami avi penderyvy kuery ojexavaia ára ndaperovyꞌa rei vaꞌe rire, Judá ramymino kuery omombaa ára. Haꞌe kuery iporiau reia ára haꞌe kuery re napendeayvui vaꞌe rire pekaru porã rei reve.


text:
Xevygua kuery ikuai axya ára ma hetã rokẽ rupi ndapeikei, haꞌe perovyꞌa rei reve ikuai axya re napemaꞌẽi, neĩ imbaꞌe rei-rei ndapeipeꞌai heravy rakaꞌe vaꞌe rire.


text:
Tape rakãmby haꞌe kuery regua onha vaꞌe pejukaxe vy napearõi, neĩ joupe okuaveꞌi vaꞌe napemboaxai rakaꞌe vaꞌe rire haꞌe kuery ojexavaia ára. 


text:
<n> Israel kuery ikuai porã haꞌe ovyꞌapa ju aguã re ijayvuague</n> Mbaꞌeta Senhor ára ou ma oiny haꞌe javi regua áry. Haꞌe rami vy joe pejapoague ramigua pendere ae ju ꞌrã oiko. Joupe pejapo vaiague peneakã re ae ju ꞌrã ojeapa,


text:
mbaꞌeta xevygua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe áry pekaꞌu pekuapy rakaꞌe. Haꞌe rami ae ju haꞌe javi regua oyꞌupa ꞌrã okuapy. Haꞌe kuery oyꞌu tema ꞌrã hevyatãmba peve. <n>“Oyꞌu” heꞌia ma haꞌe kuery opaga aguã re ijayvu vy (Isaías 51.17; Habacuque 2.16; Apocalipse 14.10). Haꞌe rami vy opyta ꞌrã ndoikoi ae vaꞌekue rami. 


text:
Haꞌe rã Sião yvyty re ikuai vaꞌe pe ma ojekuaa ꞌrã oo jepe aguã. Haꞌe vaꞌe yvyty ma ikyꞌa vaꞌerã eꞌỹ. Haꞌe gui Jacó kuery ojopy ꞌrã ojeupe guarã vaꞌekue.


text:
Jacó kuery ma tata rami ꞌrã, haꞌe José kuery ma hendy ꞌrã, haꞌe rã Esaú kuery ma mbaꞌemo pirekue rami ꞌrã ikuai. Haꞌe gui haꞌe kuery omoendy ꞌrã Esaú kuery, oapypa ꞌrã. Haꞌe ramo mavaꞌeve ndoikovei ꞌrã Esaú regua, haꞌe rami aguã re Senhor ijayvu rire.


text:
Haꞌe rire Esaú yvyty ma Neguebe pygua kuery pe ꞌrã itui. Haꞌe rã filisteu kuery yvy ma yvy joja reia rupi ikuai vaꞌe pe ꞌrã itui. Haꞌe kuery ipoꞌaka avi ꞌrã Efraim haꞌe Samaria nhuũndya re, haꞌe rã Benjamim kuery ma Gileade regua re ꞌrã ipoꞌaka. <n>Apy ma ijayvu Israel kuery hovaigua kuery rekoague re ipoꞌaka aguã re. Haꞌe vaꞌe ma Senhor ipoꞌaka ramo ꞌrã oiko (versículo 21). 


text:
Israel kuery escravo-rã ogueraa pyre ma cananeu kuery rekoa re ipoꞌaka ꞌrã Sarepta peve. Haꞌe rã Jerusalém guigua kuery escravo-rã ogueraa pyre Sefarade tetã py ikuai vaꞌe ma tetã kuaray puku-a katy ikuai vaꞌe re ꞌrã ipoꞌaka.


text:
Haꞌe rami vy jogueraa jepea kuery oẽ ꞌrã Sião yvyty áry, Esaú yvyty regua kuery re oikuaa pota aguã. Haꞌe gui opoꞌakaa rupi opena vaꞌe ma Senhor ae ꞌrã oĩ.


text:
<n>Jonas rekokue oĩa</n> <n> Nhanderuete Jonas oenoĩ rã ojava ramo omoingo axyague</n> Senhor oayvu ombou Amitai raꞌy Jonas pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Eiko katu ke haꞌe tereo tetã guaxu Nínive katy. <n>Nínive tetã ma Assíria regua tuvixave vaꞌe. Haꞌe pygua kuery ma Israel kuery rovaigua ikuai, nhomboaxy kuaa eꞌỹ vaꞌe guive. Ndeayvu haꞌe kuery rovai, mbaꞌeta xea py peve heko vaia onhendu — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Jonas oiko katu vaꞌeri Senhor renonde gui oo aguã Társis katy ojava vy. Haꞌe rami vy Jope py ovaẽ vy ojou peteĩ kanoã guaxu Társis katy oo vaꞌerã. Oo aguã repy opaga ma vy haꞌe vaꞌe py oĩ haꞌe kuery reve ojeꞌoi aguã Társis katy, Senhor renonde gui mombyry. 


text:
Haꞌe gui ma yeꞌẽ áry haꞌe kuery ooa rupi Senhor ombou peteĩ yvytu atã. Yvytu vaikue omoingo yeꞌẽ áry rupi. Haꞌe ramo kanoã opẽmba aguã rami ma oo.


text:
Haꞌe ramo kanoã mboguataa kuery onhemondyipa vy peteĩ-teĩ ojapukai nguuete ramigua pe. Haꞌe rami vy kanoã py mbaꞌemo ipoyikueve oĩ vaꞌekue omombopa yy py ivevuive aguã. Haꞌe rã Jonas ma yapy py oguejy ma vy oke rei oupy. 


text:
Haꞌe ramo Jonas ituia py kanoã ja kuery ruvixa ou vy aipoeꞌi ixupe: — Mbaꞌe tu oiko ndereve? Reke porã rei ri tyꞌy rejupy? Epuꞌã ke, ndee voi ejapukai avi nderuete pe. Xapyꞌa rei nderuete nhandere imaꞌenduꞌa nho ꞌrã nhakanhymba eꞌỹ aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui haꞌe kuery joupe-upe aipoeꞌi: — Peju ke, jaexa xorte, mavaꞌe káuxa pa guĩ nunga ndaꞌevei ete vaꞌe oiko jaikuaa aguã — heꞌi. Haꞌe vy oexa okuapy xorte. Xorte oexaa py oikuaa okuapy Jonas re ae. 


text:
Haꞌe ramo aipoeꞌi okuapy ixupe: — Aỹ ma enhemombeꞌu porã orevy. Mavaꞌe káuxa tu kovaꞌe nunga ete ou nhandeꞌáry? Mbaꞌe nunga rupi tu ndee reiko? Mamo gui tu reju? Mamo ndeyvy vaꞌe tu? Mavaꞌe regua tu ndee? 


text:
Haꞌe ramo ombovai vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe: — Xee ma hebreu, Senhor re ae ajerovia vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma Nhanderuete yva pygua, yeꞌẽ haꞌe yvy apoare — heꞌi. 


text:
Haꞌe rami rã avakue okyje vaipa ete okuapy. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Mbaꞌe tu haꞌvy rejapo? — heꞌi. Mbaꞌeta oikuaa okuapy Senhor renonde gui ojava ovya, haꞌe kuery pe omombeꞌu ae rire. 


text:
Haꞌe gui yeꞌẽ opuꞌã-puꞌãve tema ovy ramo aipoeꞌive ju okuapy ixupe: — Mbaꞌe haꞌvy torojapo ndere yeꞌẽ opytuꞌu aguã? 


text:
Ombovai: — Xejopy haꞌe xemombo yeꞌẽ py. Haꞌe ramo yeꞌẽ opytuꞌupa ꞌrã. Mbaꞌeta xee aikuaa xekáuxa ae haꞌe rami etegua yvytu vaikue oikoa — heꞌi.


text:
Haꞌe rami teĩ avakue oipykui atãve tema okuapy, onheaꞌãve tema yvyꞌã re ovaẽ aguã. Haꞌe rami teĩ ndaꞌevei, mbaꞌeta yeꞌẽ ndaꞌeveive tema ovy haꞌe kuery oove eꞌỹ aguã. 


text:
Haꞌe ramo mae ma ojapukai okuapy Senhor pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Haꞌe gui |yhwh{Senhor,} rojerure ndevy kovaꞌe ava káuxa rokanhymba eꞌỹ aguã. Orere emoĩ eme kovaꞌe ava ruguy onheẽague re ropaga aguã, mbaꞌeta orevy rã mbaꞌeve py ndojapo vai. Mbaꞌeta ndee Senhor rejapo reipotaa rami anho oiko aguã rami — heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Jonas ojopy okuapy vy omombo yeꞌẽ py. Haꞌe ramo yeꞌẽ ma porã opuꞌã-puꞌãa gui opytuꞌupa porã.


text:
Haꞌe rami rã haꞌe kuery okyje ete okuapy Senhor gui. Haꞌe vy Senhor pe mbaꞌemo omeꞌẽ okuapy, onhemboayvu guive mbaꞌemo ojapo aguã re. 


text:
Haꞌe gui Nhanderuete ma peteĩ pira guaxu ombou Jonas omokõ aguã. Haꞌe ramo pira rye py ma Jonas oĩ mboapy ára haꞌe mboapy pytũ re. 


text:
<n> Pira rye py Jonas oĩa gui ojapukaiague</n> Haꞌe gui Jonas ma pira rye py oĩa gui ojerure Senhor Nguuete pe.


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi: <PI2>— Ajexavai vy ajapukai Senhor pe. <PI2>Haꞌe ramo xembovai. Pytũ vaikue reia gui ajapukai ramo ndee rendu xeayvua. 


text:
 Mbaꞌeta ndee ae xemombo uka yeꞌẽ typya py, <PI2>yeꞌẽ mbyte py. Haꞌe ramo yy oxyry atã vy xejoko. Ndeguigua yai opuꞌã-puꞌã vy oaxa tema xeꞌáry rupi. 


text:
 Haꞌe ramo xee aipoaꞌe: <PI2>“Xemombo ma rexaa gui mombyry. Xapyꞌa rei ndaꞌu aexa ju ꞌrã ri ndevygua templo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe?” 


text:
 Yvyꞌã guy py peve aguejy avy, <PI2>yvy peve ete aguejy. Haꞌe nunga rakaꞌe rã peve xeꞌáry rupi xejokopa ta vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ omanogue ikuaia gui ndee renoẽ ju xerekovea, Senhor Xeruete. 


text:
 Xeryepy py xenheꞌẽ oĩ vaꞌe ikangy ramo <PI2>xemaꞌenduꞌa Senhor re. <PI2>Haꞌe vy ajerurea re aromaꞌenduꞌa ndea py, Ndevygua templo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py ae. 


text:
 Haꞌe rã xee ma avyꞌaa amonhendu reve <PI2>ameꞌẽ ꞌrã mbaꞌemo ndevy, haꞌe ajapo ꞌrã vaꞌekue ajapopa nho ꞌrã — heꞌi. 


text:
<n> Nínive tetã py Nhanderuete ayvu Jonas omombeꞌuague</n> Haꞌe gui teĩgue ju Senhor oayvu ombou Jonas pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Eiko katu ke, haꞌe tereo tetã guaxu Nínive katy. Emombeꞌu ke haꞌe kuery pe aipoaꞌe uka vaꞌe ndevy — heꞌi.


text:
Haꞌe ramo Jonas ma Senhor ijayvuague rami vy opuꞌã vy oo Nínive tetã katy. Nínive tetã ma tuvixa ete itui Nhanderuete renonde. Haꞌe javi rupi mboapy ára mae ma jaexapa ꞌrã. 


text:
Haꞌe gui Jonas omboypy tetã rupi oiko aguã. Peteĩ ára re oguata oikovy. Ayvu omombeꞌu oikovy vy aipoeꞌi: — Quarenta araa py Nínive tetã omombaa ꞌrã — heꞌi. 


text:
<n> Nínive pygua kuery ojeko rerova okuapyague</n> Haꞌe gui ma Nínive pygua kuery ojerovia okuapy Nhanderuete re. Haꞌe rami vy ojapo okaru eꞌỹ re ikuai aguã. Onhemonde okuapy ajukue voxa guigua py, yvatekueve, yvyĩgueve guive. <n>Haꞌe kuery ma haꞌe rami ikuai onhemboaxya rupi. 


text:
Haꞌe rami ikuaia Nínive pygua huvixa voi oendu. Haꞌe rami vy guenda openaaty gui opuꞌã hoꞌamy vy omboi oao huvixa pegua, haꞌe vy ajukue vaikue voxa guigua py ju onhemonde, tanhimbu py oguapy oiny guive.


text:
Haꞌe rami vy Nínive tetã haꞌe javi rupi omondouka po rami omombeꞌu vaꞌerã: “Huvixa haꞌe ixupegua yvatekueve ojapo ukaa rami vy avakue, mymba kuery vaka haꞌe vexaꞌi kuery voi ndoꞌui ꞌrã mbaꞌeve, ndaperaai ꞌrã okaruaty py, neĩ yy ndoyꞌui ꞌrã guive.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py avakue haꞌe javi tonhemonde ajukue voxa guigua py, mymba kuery voi. Pejapukai atã ke Nhanderuete pe. Peteĩ-teĩ pejeko rerova ke haꞌeve eꞌỹa rami rei peikoa gui, mbaꞌemo vai pendepo py pejapoaty gui guive.


text:
Xapyꞌa rei nhiꞌã Nhanderuete amboae rami onhembopyꞌa vy ojepeꞌa ꞌrã ojapo taa gui, haꞌe vy ndaꞌipoxyvei ꞌrã nhamanomba eꞌỹ aguã”, heꞌi. 


text:
Haꞌe rami haꞌe kuery ikuai ramo Nhanderuete oexa, mbaꞌeta haꞌeve eꞌỹa rami ikuaia gui ojeko rerova okuapy. Haꞌe ramo Nhanderuete nomoingoi mbaꞌemo vai ombou ꞌrã vaꞌekue, ndojapoi oayvuague. 


text:
<n> Jonas ndovyꞌaiague</n> Haꞌe rã Jonas ma haꞌe rami haꞌe kuery ikuaia ndojou porãi ete vy ivai oiny.


text:
Haꞌe rami vy onhemboꞌe Nhanderuete pe. Aipoeꞌi: — Ai Senhor! Po rami eꞌỹ teve xeayvu vaꞌekue xeyvy re teri aiko reve? Haꞌe nunga rupi ae aa pojava vaꞌekue Társis katy ajava vy, mbaꞌeta aikuaa ndee Nhanderuete poroayvu vaꞌe reikoa, renhomboaxy, nandevai voi, haꞌe opa mbaꞌe py rejapo porã vaꞌea. Haꞌe rami vy aikuaa mbaꞌemo vai rejapo taa gui rejepeꞌa ꞌrãa.


text:
Haꞌe nunga rupi |yhwh{Senhor,} ndevy pe ajerure, eipeꞌa na xerekove, mbaꞌeta aikove ꞌrãgue py haꞌeveve amano aguã — heꞌi. <n>Jonas ndovyꞌai mbaꞌeta ndoipotai Nhanderuete omboaxy vy ogueraa jepe Nínive pygua kuery, hovaigua ikuai ramo. Haꞌe rã Nhanderuete ma nhomboaxy vaꞌe vy ndoipotai okanhy (Ezequiel 33.11; João 3.16; 2 Pedro 3.9). 


text:
Haꞌe gui ma tetã gui Jonas ojepeꞌa vy mombyryꞌi oguapy oiny kuaray oua katy. Haꞌe py ojapo ngoguyrã, iguy py opytuꞌu aguã kuarayꞌã py, mbaꞌemo tetã re oiko vaꞌe oexaxe vy. 


text:
Haꞌe ramo Nhanderuete ojapo mbaꞌemo roky henhoĩ aguã rami. Haꞌe vaꞌe ma ojeupi ovy Jonas áry, inhakã áry rupi omokuarayꞌã, omeꞌẽ aguã opytuꞌu aguã. Haꞌe ramo Jonas ma mbaꞌemo roky oexa vy ovyꞌa ete oiny. 


text:
Koꞌẽ jevy rã kuaray oẽ ovy jave Nhanderuete ombou avi peteĩ mbii. Haꞌe vaꞌe ma mbaꞌemo roky hoꞌu rã ipirupa.


text:
Kuaray yvateve ovy ramo Nhanderuete ombou avi peteĩ yvytu aku kuaray oẽa katy gui oipeju vaꞌe. Jonas akã re kuaray ojope ratã ramo ikangypaa oendu. Haꞌe rami vy omano aguã re ojerure. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Aikove ꞌrãgue py haꞌeveve amano aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Nhanderuete oporandu Jonas pe: — Haꞌevea rami ri tyꞌy evoko rami ete ndevai reiny mbaꞌemo roky re rive? Ombovai: — Anhetẽa rupi xevai vy amanoxe guive — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Senhor aipoeꞌi: — Ndee ma remboaxy ri mbaꞌemo rokyꞌi rembaꞌeapo ramo eꞌỹ henhoĩ vaꞌekue, haꞌe remboꞌyvate vaꞌekueꞌỹ teĩ. Haꞌe nunga ma peteĩ pytũ re henhoĩ rire amboae pytũ ju okanhy ju vaꞌe.


text:
Haꞌe gui xee ma haꞌevea rami eꞌỹ teve tetã guaxu Nínive amboaxy? Haꞌe py ma cento e vinte mil raxa ikuai opo oiporu kuaa regua haꞌe oiporu kuaa eꞌỹa oikuaa eꞌỹ vaꞌe. Heta avi ikuai mymba kuery — heꞌi. 


text:
<n>Miquéias ayvu oĩa</n> <n> Israel haꞌe Judá kuery rovai opuꞌã okuapya re ijayvuague</n> Moresete pygua Miquéias pe Senhor oayvu ombou vaꞌekue. Judá pygua huvixa Jotão, Acaz haꞌe Ezequias ikuai jave ijayvu Samaria haꞌe Jerusalém tetã re. 


text:
Yvy regua kuery haꞌe javi, pendu ke. Ndee yvy, ejapyxaka avi ke, haꞌe yvy re pendekuai vaꞌe haꞌe javi. Senhor Nhanderuete ijayvu ta penderovai, ojeupegua templo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui ae.


text:
Iguýry yvyty ikuai vaꞌe ma hykupa ꞌrã, yvyugua voi ovopa ꞌrã tata raku py iraity omoĩ mbyre hykua rami, yvyꞌã guy katy yy oxyry atã vaꞌe rami guive.


text:
Haꞌe nunga haꞌe javi oiko ꞌrã Jacó kuery heko vaia re, Israel kuery ojejavya re ae. Haꞌe gui mavaꞌe kuery tu ikuai Jacó regua heko vai vaꞌe? Samaria pygua kuery eꞌỹ teve? Haꞌe mamo tu oĩ yvyty áry Judá kuery taꞌangaa mbojerovia atyrã ojapo vaꞌekue? Jerusalém tetã py eꞌỹ teve? 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor aipoeꞌi: — Samaria tetã ma xee ajapo ꞌrã mbaꞌety mbyte ita omboaty pyre rami rive, haꞌe uva onhotỹa aguã. Mbaꞌeta haꞌe py ita ombojoja pyre ambojerepa ꞌrã heravy yvyꞌã guy katy, oo renda ojekuaapa peve.


text:
Haꞌe gui taꞌangaa ojapo pyre ma omboaꞌypaa ꞌrã, onhemongyꞌa reia repy oapypaa ꞌrã, haꞌe taꞌangaa oguereko vaꞌe haꞌe javi xee ambovaipa ꞌrã. Mbaꞌeta haꞌe kuery itavy reia repykue re rive ojou rire haꞌe rami ikuai vaꞌe pe ae ju ꞌrã ogueraa uka — heꞌi. 


text:
Haꞌe nunga rupi xee ajaeꞌo, anhendu ratã aikovy, xeporiaua rupi aiko xepire rei reve. Jagua-tuvy nheꞌẽ rami ajaeꞌo aikovy, haꞌe guyra-nhandu rami xepyꞌa vai nhendu.


text:
Mbaꞌeta xeretarã kuery ai ma okuera veꞌỹ ae vaꞌe. Mbaꞌemo vai ete ou Judá re, ovaẽ ma xeretarã kuery rekoa Jerusalém rokẽ peve ete. 


text:
— Haꞌe nunga pemombeꞌu eme Gate tetã py, pejaeꞌo eme guive. <n>Profeta Miquéias ndoipotai hovaigua kuery Gate py ikuai vaꞌe haꞌe nunga oendu, ojojai rei eꞌỹ aguã. Bete-Leafra py penhembojere-jere yvy kuꞌi rupi.


text:
Peẽ Safir pygua kuery, pendepire rei haꞌe pexĩmba reve ꞌrã peo. Zaanã pygua kuery voi ndoo jepei ꞌrã. Bete-Ezel pygua kuery ojaeꞌo reia pendu vy peikuaa ꞌrã napenepytyvõvei ꞌrãa.


text:
Mbaꞌeta Jerusalém tetã rokẽ peve Senhor guigua mbaꞌemo vai ou ramo Marote pygua kuery oarõ okuapy mbaꞌemo porã oiko ꞌrã.


text:
Haꞌe gui Laquis pygua kuery, pemoxãmba kavaju kuery karóxa re. Mbaꞌeta peẽ kuery ranhe pejapo Sião pygua kuery ojejavy aguã rami, pendere oĩ raꞌe Israel kuery heko vai aguã.


text:
Haꞌe Moresete-Gate pygua kuery pe ma pemeꞌẽ ꞌrã mbaꞌemo oxẽ ta ma ramo. Aczibe py oo ikuai vaꞌe ma Israel pygua huvixa kuery ojekore aguã rive opyta.


text:
Haꞌe gui Maressa pygua kuery, pendea py voi ambou ꞌrã pendere ipoꞌaka vaꞌerã. Adulão peve voi ovaẽ ꞌrã Israel regua yvatekueve.


text:
Pejayapa pendeꞌa hiꞌyvypyꞌi rupi penderaꞌy kuery perovyꞌa vaꞌekue re pendepyꞌa vai vy. Pendeapyte rupi penhopĩmba ke xapirẽ rami, pendegui haꞌe kuery oipokuaa reve ogueraapaa ta ma ramo. 


text:
<n> “Joguereko axya kuery pe ndaꞌevei ete ꞌrã”, heꞌiague</n> Ndaꞌevei ete ꞌrã ngupa py oĩa py ojejavy aguã anho opyꞌa re omoĩ vaꞌe kuery pe. Haꞌe vaꞌe kuery ma koꞌẽgueve haꞌekue rami ae ꞌrã ikuai, haꞌe rami aguã ipoꞌaka vaꞌe vy.


text:
Haꞌe kuery ma nhombaꞌety ojopyxea oendu vy oipeꞌa ꞌrã, joo voi ojopy ꞌrã. Haꞌe rami vy omokanhy ꞌrã avakue haꞌe hoo py ikuai vaꞌe guive. Omomba ꞌrã hoo vaꞌe imbaꞌe rei-rei reve.


text:
Senhor aipoeꞌi: — Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery re ambou ꞌrã mbaꞌemo vai. Haꞌe vaꞌe gui ma ndapeo jepevei ꞌrã. Penhemboyvatea rupi veꞌỹ ꞌrã pendekuai, mbaꞌemo vai oikoa ára.


text:
Haꞌe vaꞌe ára penderovai omombeꞌua ꞌrã peteĩ ayvu penereronhemboaxya rupi merami. Haꞌe vy aipoꞌea ꞌrã: “Nhanemokanhymba ma! Nhanderuete joupe omboaxapa ma xeretarã kuery yvy oguereko vaꞌekue! Xegui voi oipeꞌapa! Nhande kuery mbaꞌety ikuai vaꞌekue ma anhetẽ rupi eꞌỹ ikuai vaꞌe pe ju omboaxa”, ꞌea ꞌrã.


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor pegua kuery teĩgue ju ijaty okuapy teĩ pendeyvyrã oaꞌã vaꞌerã ma ndoikoi ꞌrã, xorte oexaa rupi, neĩ ixã omoatãa rupi voi. 


text:
<n> Profeta ramigua rive re ijayvuague</n> Haꞌe rã heta vaꞌe kuery ma aipoeꞌi okuapy xevy: — Ndeayvuve eme haꞌe rami, ndeayvu riae eme. Mbaꞌeta orere ndoui ꞌrã roxĩmba aguã.


text:
Jacó kuery re ma ndoui ꞌrã remombeꞌu reikovy vaꞌe. Tyrã pa Senhor Nheꞌẽ ivai vi nhandevy? Po ramigua ae ꞌrã teve ojapo? — heꞌi okuapy. Senhor ombovai: — Tá, teko porã rupi ikuai vaꞌe pe ma xeayvu ojapo porã ꞌrã.


text:
Haꞌe rã xevygua kuery ma kueꞌi teri xere opuꞌã okuapy xerovaigua rami. Haꞌe rami vy pendea rupi oaxa riveꞌi ovy vaꞌe gui peipeꞌa ꞌrã ijao, i-capa voi, pendere opuꞌã aguã re onhembopyꞌa eꞌỹ teĩ.


text:
Xevygua kunhague gui voi peipeꞌa ngoo py ovyꞌa aguã vaꞌekue. Imemby kuery gui voi peipeꞌa mbaꞌemo porã rakaꞌe rã peve guarã ameꞌẽ aguã vaꞌekue.


text:
Pepuꞌã ma haꞌvy, tapeopa, mbaꞌeta peĩague py ndaꞌevei pepytuꞌuve aguã. Tapeo, mbaꞌeta penhemongyꞌapaague ojapo penemokanhymba aguã rami, penemokanhya ꞌrãe.


text:
Haꞌe gui penembyte xapyꞌa rei oiko ꞌrã yvytu rami rive ijapu vy aipoeꞌi vaꞌe: “Xee ma vinho haꞌe ngaꞌua rupigua rive amombeꞌu vaꞌe”, heꞌi. Haꞌe vaꞌe rive ꞌrã haꞌeve peẽ kuery pegua profeta oiko aguã. 


text:
— Haꞌe gui peẽ Jacó regua kuery ma xee romonoꞌõmba ju ꞌrã. Amboatypa ꞌrã Israel kuery okuaveꞌi vaꞌe. Joa py meme ꞌrã romoĩ, vexaꞌi kuery ma kora py, eꞌỹ vy nhuũndy mbyte py ikuai vaꞌe rami. Haꞌe ramo heta ete ju ikuai vy onhendu ratã rei ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe kuery renonde rupi peteĩ oo ꞌrã tape apoarã. Haꞌe ramo haꞌe kuery oẽmba ꞌrã, okẽ rupi oike haꞌe oẽ ju ꞌrã jogueravy. Haꞌe kuery renonde rupi oo ꞌrã Huvixave ae. Tá, Senhor ae ꞌrã oo haꞌe kuery renonde rupi — heꞌi. 


text:
<n> Huvixa, sacerdote haꞌe profeta kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui xee aipoaꞌe: — Peẽ Jacó akã haꞌe Israel kuery ruvixa pendekuai vaꞌe, pendu ke aỹ. Peẽ kuery eꞌỹ teve haꞌevea rami joguerekoarã penemoingoa pyre?


text:
Mbaꞌeta peẽ kuery ma ndaperovyꞌai ꞌrã iporã vaꞌe, haꞌe rã mbaꞌemo vai rive pejou porã. Haꞌe rami vy peipiropa ꞌrã heta vaꞌe kuery, hoꞌo voi pemboi ꞌrã ikãgue gui.


text:
Haꞌe rami vy peꞌu ꞌrã xevygua kuery roꞌokue, ipire pemboipa ꞌrã, haꞌe ikãgue ma pemopẽmba rive ꞌrã. Haꞌe vy pemboꞌipa ꞌrã hoꞌokue oja py, oja ixã vaꞌe pyguarã guive.


text:
Haꞌe rami rire Senhor pe pejapukai ramo noendui ꞌrã pendeayvua. Haꞌe rami ꞌrãgue py haꞌe vaꞌe jave peẽ kuery pe ndojexa ukavei ꞌrã, haꞌeve eꞌỹa rami pendekuai ramo. 


text:
Haꞌe gui profeta ramigua kuery xeretarã kuery oguerojejavy ramo po rami Senhor ijayvu avi haꞌe kuery re. — Peẽ kuery ma peꞌu vaꞌerã omeꞌẽa ja “Haꞌevepa rei ꞌrã” peje. Haꞌe rã peꞌu vaꞌerã nomeꞌẽi vaꞌe kuery pe ma “Ou ꞌrã pendere opuꞌã vaꞌerã” peje.


text:
Haꞌe nunga rupi peẽ kuery áry ou ꞌrã pytũ mbaꞌeve ndapexavei aguã, oiko ꞌrã pytũ reia mbaꞌeve penembaꞌekuaa eꞌỹ aguã. Profeta kuery pe ma kuaray oike xapyꞌa ꞌrã, haꞌe kuery pe ara py teĩ pytũmba ꞌrã.


text:
Haꞌe ramo mbaꞌemo oexa vaꞌety kuery oxĩmba ꞌrã, imbaꞌekuaa vaꞌe kuery ndoikuaavei rei ꞌrã. Tá, haꞌe kuery ojoko ꞌrã ojuru, Nhanderuete mbaꞌeve py nombovai ramo — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã xere ma Senhor Nheꞌẽ poꞌakaa anho oĩ. Haꞌe rami vy xere oĩ haꞌevea rami ajoguereko aguã haꞌe xembaraeterã, Jacó kuery pe amombeꞌu porã aguã heko vaia, haꞌe Israel kuery ojejavya. 


text:
Peẽ Jacó akã haꞌe Israel kuery ruvixa peiko vaꞌe, pendu ke aỹ, mbaꞌeta haꞌeveꞌỹa rami pejoguereko, haꞌe haꞌevea ramigua pe “Ndaꞌevei vaꞌe” peje.


text:
Peẽ kuery ma tuguy pemoẽa rupi rive pejapove oorã Sião tetã re, mbaꞌemo vai rupi anho pejapo Jerusalém re.


text:
Haꞌe pygua huvixa pendekuai vaꞌe ma peráta pejopy vy rive ꞌrã peikuaa pota mbaꞌemo re, sacerdote kuery ma nhomboꞌe ꞌrã mbaꞌemo ojouxe vy rive, haꞌe profeta kuery ma peráta re rive ꞌrã imbaꞌekuaa. Haꞌe rami teĩ Senhor re pejeroviaa rupi merami pendeayvu vy “Nhanembyte eꞌỹ teve Senhor oĩ? Haꞌe ramo nhandere ndoui ꞌrã mbaꞌemo vai”, peje rive ꞌrã.


text:
Haꞌe nunga rupi pendekáuxa Sião tetã ombovaipaa ꞌrã mbaꞌetyrã yvy oikaraĩa rami, Jerusalém opyta ꞌrã mbaꞌemo raꞌykue aty rive. Yvyty templo oĩa voi opyta ꞌrã yvyꞌãꞌi jaipa vaꞌe rive. 


text:
<n><i> </i></n> Haꞌe rami teĩ opaa ára py ma yvyty Senhor pegua oo oĩa vaꞌe omboꞌyvateve ꞌrã yvyty haꞌe yvyꞌã ikuai vaꞌe áry. Haꞌe ramo yvy regua kuery ojeꞌoi ꞌrã haꞌe katy.


text:
Heta vaꞌe regua kuery oo vy aipoeꞌi ꞌrã joupe-upe: “Peju ke, jajeꞌoi Senhor pegua yvyty re, Jacó kuery Ruete pegua oo oĩa katy. Haꞌe ramo nhanemboꞌe ꞌrã oikoa re, haꞌe vaꞌe rupi nhande kuery voi nhandekuai aguã”, heꞌi ꞌrã okuapy. Mbaꞌeta Sião gui ma oikuaa ukaa ꞌrã lei, Jerusalém gui onhendu ꞌrã Senhor ayvu. 


text:
Haꞌe gui ma Senhor oikuaa pota ꞌrã yvy regua mbovy eꞌỹ ikuai vaꞌe re, omoꞌarandu ꞌrã yvy regua ipoꞌakave vaꞌe haꞌe mombyrya rupigua. Haꞌe ramo haꞌe kuery kyxe gui ojapo ꞌrã yvy karaĩarã, haꞌe huꞌy guaxu gui ojapo ꞌrã kyxe yvyra rakã ayaarã. Mbaꞌeta yvy regua kuery ndoguerojeroviavei ꞌrã kyxe, neĩ joe opuꞌã aguã voi ndoikuaavei ma ꞌrã.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py peteĩ-teĩ oguapy ꞌrã okuapy ombaꞌe uva rembypy, eꞌỹ vy figoꞌy guy rupi, mbaꞌeta ndoikovei ꞌrã imondyiarã, Senhor ixondaro reta vaꞌe ojuru py ae ijayvu rire.


text:
Yvy regua kuery ma nguuete ramigua rery rupi peteĩ-teĩ ikuai. Haꞌe rã nhande ma Senhor Nhanderuete rery rupi ꞌrã nhandekuai, rakaꞌe rã peve. 


text:
Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ára ma arupa ꞌrã oguata vaikueꞌi vaꞌe kuery, amonoꞌõmba avi ꞌrã ambopagaa rupi araa uka vaꞌekue.


text:
Oguata vaikueꞌi vaꞌe amoingo ꞌrã peteĩ regua okuave vaꞌe, haꞌe mombyry ogueraa pyre ma amoingo ꞌrã ipoꞌakave vaꞌe. Haꞌe rami vy haꞌe kuery re apena ꞌrã Sião yvyty áry, aỹ guive rakaꞌe rã peve.


text:
Haꞌe gui ndee torre vexaꞌi kuery rarõaty, Sião yvyty, tá, ndea py ꞌrã ou jypy guare rami ipoꞌaka vaꞌerã, Jerusalém pygua ae ipoꞌaka ju aguã. 


text:
Haꞌe gui aỹ ma, mbaꞌe re tu haꞌe rami ete peneraxẽ? Noĩ teve penderuvixave? Penemongeta vaꞌety okanhy ae teve? Pendere teve imemby raxy vaꞌe rami haxy vaꞌe ou?


text:
Peẽ Sião pygua kuery, aỹ pejexavai reve penheaꞌã peiny imemby raxy vaꞌe rami, mbaꞌeta aỹ peo ꞌrã peneretã gui hovai rupi rive pendekuai aguã. Babilônia tetã peve ꞌrã peo. Haꞌe rami teĩ penemondoukaa ju ꞌrã haꞌe gui, mbaꞌeta haꞌe gui Senhor pendereraa jepe ꞌrã penderovaigua kuery po gui. 


text:
Aỹ ma heta ete ikuai yvy regua kuery pendere opuꞌã okuapy vaꞌe. Haꞌe kuery aipoeꞌi: “Sião tetã tomongyꞌapaa, nhanderexa py ae tajaexa jaipota vaꞌe, haꞌe pygua kuery re oiko rã”, heꞌi okuapy.


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ndoikuaai Senhor opyꞌa re oguereko vaꞌe, ndoikuaai onhembopyꞌaague mbaꞌemo aju jokuaa ojykya aguã py rami omonoꞌõmba aguã.


text:
Haꞌe nunga rupi Sião pygua kuery, pepuꞌã ke haꞌe pejyky. Haꞌe rami aguã ameꞌẽ penderakuarã ferro guigua, haꞌe penepoapẽrã overa vaꞌe guigua. Haꞌe ramo heta ꞌrã pejyky yvy regua kuery. <n>Haꞌe jave py ma mbaꞌemo raꞌyĩ haꞌe kuery ojyky ꞌrã vaka opyrõa rupi. Haꞌe gui apy ma Jerusalém pygua kuery pe Nhanderuete ijayvu guymba pe rami, yvy regua kuery ombopaga aguã. Haꞌe rã haꞌe kuery oguereko vaꞌekue ma pemboaxapa ꞌrã Senhor pe, imbaꞌe rei-reikue pemeꞌẽ ꞌrã Senhor yvy jave re ipoꞌaka vaꞌe pe. 


text:
Haꞌe nunga rupi aỹ pemboatypa ke pendea pygua xondaro kuery. Mbaꞌeta nhandejokoa ꞌrã okuapy, haꞌe yvyra py oinupã ꞌrã Israel kuery rerekoa rova rupi. 


text:
Haꞌe gui ndee Belém tekoa Efrata ꞌepy vaꞌe, ndee ma kyrĩꞌi ete Judá regua ikuai aguã teĩ ndegui ae ꞌrã ou xevygua Israel kuery re opena vaꞌerã. Haꞌe vaꞌe ma yma guive ijypy vaꞌe, ijypy ete ára guive. <n>Belém tekoa ma huvixa Davi ituiꞌiague (Rute 1.2; 1 Samuel 17.12). Haꞌe nunga rupi Belém pe “Davi rekoague” ꞌea . Haꞌe gui kovaꞌe ayvu rupi vy Jesus voi ituiꞌi rakaꞌe Belém py . 


text:
Haꞌe rami teĩ haꞌe vaꞌe kuery Senhor omboaxa ꞌrã ranhe, imemby raxy vaꞌe oikuavãꞌia ára peve. Haꞌe vaꞌe jave py ma tyvy kuery mboae ojevypa ju ꞌrã Israel kuery ikuaia py.


text:
Haꞌe gui guetarã kuery re opena vaꞌe oĩ atã vy Senhor poꞌakaa rupi ꞌrã opena oikovy, Senhor nguuete rery iporã ete vaꞌe rupi. Haꞌe ramo haꞌe kuery ikuai porã ꞌrã, mbaꞌeta haꞌe jave py huvixa pe “Yvate ete vaꞌe” ꞌea ꞌrã yvy apy peve.


text:
Haꞌe ae ꞌrã oiko nhanemoingo porãarã. Haꞌe gui Assíria pygua kuery ma nhandeyvy re ou vy huvixa ro ikuai vaꞌe rupi oaxa jogueravy ramo nhande kuery vaꞌe regua opuꞌã ꞌrã haꞌe kuery rovai, sete joe opena vaꞌe haꞌe irundy meme avakue rerekoa ꞌrã opuꞌã.


text:
Haꞌe vaꞌe kuery ma kyxe py ombovaipa ꞌrã Assíria haꞌe Ninrode yvy, haꞌe kuery ropy ae. Haꞌe rami py nhandereraa jepe ꞌrã Assíria pygua kuery gui, haꞌe kuery nhandeyvy re ou vy nhanderekoa re opyrõ ramo. 


text:
Haꞌe gui Jacó regua rembyrekue ma yvy regua kuery mbyte rupi ꞌrã ikuai Senhor guigua yxapy rami, jai rogue áry oky rayvi hoꞌa vaꞌe rami guive, mbaꞌeta haꞌe nunga ma avakue reꞌỹ oarõ vaꞌe, avakue raꞌy kuery reꞌỹ ojeko vaꞌe.


text:
Haꞌe rami vy Jacó regua kuery rembyrekue ma amboae regua kuery mbyte rupi ikuai ꞌrã mymba kuery kaꞌaguy regua mbyte rupi guary oiko vaꞌe rami. Yvy regua kuery ikuaia rupi ikuai ꞌrã vexaꞌi kuery ikuaia rupi guary raꞌy oiko vaꞌe rami, mbaꞌeta guary oaxaa rupi joe opyrõ reve omboaꞌypa ꞌrã, heraa jepearã ndoikoi rã guive. 


text:
Senhor aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ára ma penembyte gui aipeꞌapa ꞌrã penerymba kavaju kuery, haꞌe ambovaipa ꞌrã penerenda karóxa joe opuꞌãa pygua. <n>Haꞌe kuery ma joe opuꞌã aguã anho oguereko vaꞌekue kavaju. 


text:
Peẽ kuery mbyte gui aipeꞌa ꞌrã mbaꞌemo raꞌangaa pejapo vaꞌekue, haꞌe ita pembojerovia aguã pemopuꞌã vaꞌekue. Haꞌe rami rire ndapejeroꞌavei ꞌrã pendepo py ae pejapo vaꞌekue renonde.


text:
Penembyte gui aipeꞌapa ꞌrã taꞌangaarã yvyra pemopuꞌã vaꞌekue, haꞌe ambovaipa ꞌrã peneretã ikuai vaꞌe.


text:
<n> Ojeupegua kuery re oikuaa pota aguã re Nhanderuete ijayvuague</n> Pendu ke aỹ Senhor ayvu. Aipoeꞌi: — Pepuꞌã ke, yvyty ikuai vaꞌe renonde pemombeꞌu pendereko, yvyꞌã ikuai vaꞌe oendu aguã pendeayvua. <n>Apy ma Nhanderuete ojeupegua kuery oenoĩ guenonde ojexa uka aguã, haꞌe kuery omboayvu aguã. Haꞌe gui yvyty haꞌe yvyꞌã ikuai vaꞌe oenoĩ avi henduarã rami. 


text:
Haꞌe peẽ yvyty pendekuai vaꞌe voi ke pendu Senhor oikuaa vaꞌe omombeꞌu rã, haꞌe peẽ yvy yta ymagua peiko vaꞌe reve. Mbaꞌeta Senhor oguereko ojeupegua kuery regua omombeꞌu vaꞌerã, Israel kuery omboayvu aguã. 


text:
Mbaꞌeta Egito yvy gui roguenoẽ vaꞌekue, escravo pendekuaiague gui roepy vy. Haꞌe gui penerenonderã amondouka rakaꞌe Moisés, Arão haꞌe Miriã.


text:
Xevygua kuery, penemaꞌenduꞌa ke aỹ Moabe pygua huvixa Balaque penemombaxeague re, haꞌe ixupe Beor raꞌy Balaão ombovaiague re. Penemaꞌenduꞌa avi Sitim guive Gilgal peve pendere oiko vaꞌekue re, peikuaa aguã Senhor haꞌevea rami meme pendererekoague — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui Senhor pe ajexa ukaxe vy mbaꞌe nunga ꞌrã tu aru, xerenapyꞌã re aĩ aguã Nhanderuete yvate ete vaꞌe renonde? Henonde aju vy mbaꞌemo aapy reve ameꞌẽ vaꞌerã teve ꞌrã aru? Vaka raꞌy peteĩ maꞌetỹ vaꞌe aru ꞌrã teve?


text:
Senhor oguerovyꞌa ꞌrã teve mbovy eꞌỹ vexaꞌi, haꞌe eꞌỹ vy dez mil yakãꞌi azeite anho tynyẽ vaꞌe? Xereko vaiague re ameꞌẽ ꞌrã teve xeraꞌy peteĩꞌi vaꞌekue, xerete guigua aeꞌi teve ameꞌẽ ꞌrã xepyꞌa guive ajejavyague rekovia?


text:
Any avakue, mbaꞌeta pendevy pe Senhor omombeꞌu ae ma iporã vaꞌe oipota vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma haꞌevea rami pejoguereko aguã, penhomboaxya rupi pejoayvu aguã, haꞌe Penderuete reve penhemboyvate reia rupi eꞌỹ peiko aguã. 


text:
<n> Haꞌeveꞌỹa rami joguerekoa kuery ombopaga aguã re Nhanderuete ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor oenoĩ ꞌrã tetã pygua kuery. Haꞌe ramo hiꞌarandu vaꞌe kuery ma hery oendu vy ojererokyjea rupi ꞌrã ikuai. Haꞌe gui ma Senhor aipoeꞌi: — Yvy regua kuery, pendu ke penerenoĩa.


text:
Xee amboeko porã ꞌrã teve mbaꞌemo opejaa haꞌeveꞌỹ ramigua peiporu rã, eꞌỹ vy poyia jokore aguã regua hyru gui penoẽ rã?


text:
Mbaꞌeta tetã py oguerekopa rei vaꞌe kuery jojukaa rupi anho ikuai, haꞌe pygua kuery haꞌe javi ijapu vaꞌe meme, nhombotavya rupi anho ae ꞌrã ijayvu.


text:
Haꞌe ramo mbaꞌemo peꞌu teĩ napenhandui ꞌrã, penderye py pendu riae ꞌrã penenhembyayia. Penembaꞌe rei-rei pemoĩ porãmba teĩ ndapejouvei ꞌrã. Haꞌe rã mbaꞌemo pejou nho vaꞌe ma xee amboaxa ꞌrã kyxe revegua pe.


text:
Mbaꞌemo penhotỹ teĩ napemonoꞌõi ꞌrã. Azeitona reumbiri teĩ azeite ndaperekoi ꞌrã pendejee peikyty vaꞌerã. Uva voi peumbiri teĩ ndapeyꞌui ꞌrã vinho.


text:
Mbaꞌeta huvixa Onri ojapo uka vaꞌekue rupi rive pendekuai, Acabe ro pygua kuery ikuaiague haꞌe nhomongetaa rami guive. <n>Huvixave Onri haꞌe Acabe ma pavẽ gui heko vaive vaꞌe (1 Reis 16.25, 30). Haꞌe nunga rupi xee romokanhymba ꞌrã. Peneretã ikuai vaꞌe ajapo ꞌrã ojojai rei pyrã. Haꞌe rami vy ajapo ꞌrã yvy regua kuery pendejou vai aguã rami. 


text:
<n> Israel kuery opa marã ikuaia re ijayvuague</n> Ndaꞌevei ete ꞌrã xevy, mbaꞌeta xee ma kuaray puku jave mbaꞌemoꞌa omonoꞌõmbaague rupi ndojouvei vaꞌe rami aiko, haꞌe rami eꞌỹ vy uva omonoꞌõmbaa ma rire ivaikue anho ojou vaꞌe rami avi, mbaꞌeta ndaꞌipovei ma hiꞌa oipyte pyrã, neĩ figo jypygua jaꞌuxe vai vaꞌe nunga voi.


text:
Mbaꞌeta yvy gui okanhymba ma porayvu vaꞌekue. Avakue ikuai vaꞌe regua peteĩve jipoi heko porã vaꞌerã. Pavẽ rei omaꞌẽ mbegue ꞌrã okuapy jouguy omoẽ aguã. Peteĩ-teĩ ma kya py rami guyvy kuery ae omboꞌaa rupi ꞌrã ikuai.


text:
Haꞌe kuery opo py ojapo ꞌrã mbaꞌemo vai anho, onheaꞌã ꞌrã guive ojapo ete peve. Huvixa ma nhombopagaxea rupi anho oiko, joe oikuaa pota vaꞌe kuery ma peráta re anho ojapo, yvatekueve ma ijayvu ꞌrã okuapy opyꞌa py ojapo vaixea oĩ vaꞌe re. Haꞌe rami vy peteĩ rami ete ꞌrã ikuai mbaꞌemo vai apoa rupi.


text:
Haꞌe kuery vaꞌe regua heko porãve vaꞌe ma juu rami nhomoingo axy vaꞌe, haꞌevevea ramive merami ikuai vaꞌe ma juuty gui ndaꞌeveive vaꞌe. Haꞌe nunga rupi ovaẽ ma ára peneretã rarõa kuery omombeꞌu vaꞌekue, pejexavai aguã ára ae. Ovaẽ ma haꞌe kuery ndoikuaavei rei aguã.


text:
Pejerovia eme peneirũ re, pejerovia eme peneirũ kuery re. Pejoko ke pendejuru pendepexo re ojeroꞌa vaꞌe pe eteve voi mbaꞌeve pemombeꞌu eꞌỹ aguã.


text:
Mbaꞌeta taꞌy kuery ndoayvuvei ꞌrã nguu kuery, tajy kuery voi opuꞌã ꞌrã oxy kuery rovai, ipiꞌa raꞌyxy kuery voi ome xy kuery rovai ꞌrã opuꞌã. Haꞌe rami vy peteĩ-teĩ rovaigua kuery ma ngoo pygua ae ꞌrã ikuai. 


text:
Haꞌe rã xee ma amaꞌẽ tema ꞌrã Senhor re, arõ ꞌrã Nhanderuete xereraa jepea. Haꞌe ramo Xeruete oendu ꞌrã xeayvua. 


text:
Haꞌe gui xerovaigua kuery, pevyꞌa rei eme xere. Xee haꞌa rire teĩ apuꞌã ju ꞌrã. Pytũ rupi aiko teĩ Senhor omoexakã ꞌrã aikoaꞌi rupi.


text:
Senhor pe ajejavy rire ajexavai ꞌrã ipoxya gui, teĩ xereko re oikuaa pota vy xemboeko porã peveꞌi. Haꞌe rami vy xerenoẽ ju ꞌrã guexakãa py, haꞌe ramo xee aexa ꞌrã haꞌevea rami xererekoa.


text:
Haꞌe nunga xerovaigua okuapy oexa vy oendu ꞌrã oxĩmbaa, xevy pe “Mamo tu Senhor Nderuete oĩ?” heꞌi rire. Haꞌe nunga oiko rã aexa ꞌrã xerexa py ae, tape rupi yapo oĩ vaꞌe rami opyrõa ramo. 


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma pendea py jogueru ꞌrã Assíria guive Egito peve ikuai vaꞌekue, haꞌe Egito tetã guive Eufrates yakã peve, yeꞌẽ guive yeꞌẽ mboae peve, haꞌe yvyty oĩa guive yvyty mboae peve ikuai vaꞌekue.


text:
Epena ke ndevygua kuery re ndepopoka py. Haꞌe kuery ma nerymba rami ikuai. Haꞌe kuery aeꞌi ikuai yvyraty reia rupi, yvy porã reia mbyte. Tove yma guare rami tokaru okuapy Basã haꞌe Gileade yvy rupi. 


text:
— Haꞌe ramo peẽ kuery pe xee aexa uka ꞌrã mbaꞌemo porã, Egito yvy gui roguenoẽ jave guare rami — heꞌi. 


text:
Yvy regua kuery haꞌe nunga oexa vy oxĩmba ꞌrã okuapy ipoꞌakaa gui. Ojuru ojoko ꞌrã opo py, ijapyxa voi opyta ꞌrã oendu veꞌỹ vaꞌe.


text:
Mboi rami oere ꞌrã nhoguenoiny yvy kuꞌi. Mboi minha yvy rupi otyryry vy onhemiague gui oryryipa reve oẽ vaꞌe rami avi haꞌe kuery voi oryryipa reve ꞌrã ojexa uka Senhor Nhanderuete renonde, ixugui okyje vaipa reve. 


text:
Oreruete, mavaꞌe tu oiko ndee rami ete? Ndee ma remboguepa ꞌrã orereko vaiague, nderexaraipa ꞌrã guive ndevygua kuery rokuave vaꞌe orereko vaiague re. Mbaꞌeta Senhor nhomboaxyxe vai vaꞌe vy riae eꞌỹ ꞌrã oĩ ivaia.


text:
Haꞌe rami vy nhanemboaxy ju ꞌrã, opyrõmba ꞌrã nhandereko vaiague re, jajejavyague omombopa ꞌrã yeꞌẽ typyvea py.


text:
Haꞌe ramo Jacó kuery pe oexa uka ꞌrã anhetẽ rupi oikoa, Abraão kuery pe oexa uka ꞌrã omboaxya, yma guive nhaneramoĩ kuery pe ouraague rami vy. 


text:
<n>Naum ayvu oĩa</n> <n> Nhanderuete poxya haꞌe nhomboaxya re ijayvua</n> Nínive tetã pygua kuery rovai ayvu oĩa. <n>Nínive tetã ma Assíria yvy regua tuvixave vaꞌe. Haꞌe katy Nhanderuete omondouka Jonas ojeko rerova aguã regua omombeꞌu aguã. Haꞌe kuery ojeko rerova vaꞌeri haꞌekue rami ae ikuai, nanhomboaxyi vy amboae regua omokanhymbaa rupi. Kovaꞌe kuaxia para re oĩ Elcos pygua Naum pe oexa uka pyre. 


text:
Senhor Nhanderuete ma ndaꞌevei etea haꞌe opoxya oexa uka vaꞌe. Opoxya rupi nhombopaga ꞌrã opa mbaꞌe py. Ngovaigua kuery pe Senhor ipoxy vy ombopaga ꞌrã ijaꞌe eꞌỹ vaꞌe.


text:
Senhor ma ndaꞌivai ma rei ꞌrã vaꞌeri ipoꞌakapa vaꞌe vy nomboeko porãi ꞌrã heko vai vaꞌe. Yvytu jere haꞌe yvytu atãa rupi Senhor oguata vaꞌe, haꞌe arai re opyrõ ꞌrã yvy kuꞌi rupi rami.


text:
Yeꞌẽ pe ijayvu vy omboypa, yakã ikuai vaꞌe voi omboypa kuaa vaꞌe. Haꞌe ramo Basã haꞌe Carmelo yvy rupi ipirupa. Líbano yvy re yvoty ikuai vaꞌe voi ixorĩmba ꞌrã.


text:
Henonde ma yvyty ikuai vaꞌe oryryipa, yvyꞌã ikuai vaꞌe voi okanhymba. Henonde rupi yvy opuꞌã ꞌrã hoꞌamy, yvy haꞌe javi, haꞌe yvy re ikuai vaꞌe voi.


text:
Senhor ipoxy rã mavaꞌe ꞌrã tu ogueropoꞌaka kuaa? Mavaꞌe tu oikoveve ꞌrã opoxy etea oexa uka vaꞌe renonde? Mbaꞌeta ipoxya ma tata rami ꞌrã ou, itaova ikuai vaꞌe omboaꞌypa ꞌrã guive.


text:
Senhor ma poroayvu vaꞌe. Jajexavaia ára ma nhanhemi aguã oiko, mbaꞌeta oikuaa hexe onhemi vaꞌe kuery haꞌe javi.


text:
Haꞌe rã Nínive tetã ma Senhor omomba vyvoi ꞌrã, yy tuvixa vaꞌe oua rami. Ngovaigua kuery oakykue monha ꞌrã pytũ rupi.


text:
Mbaꞌexa tu penhembopyꞌa pekuapy Senhor rovai? Haꞌe ae ꞌrã penemomba vyvoi. Penembojexavaiarã ou vy peteĩgueꞌi pyve penemokanhymba ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta peẽ kuery ma juuty mbyte py penhemimba, haꞌe okaꞌu vaꞌe rami vinho pendejee penhoẽmba teĩ penemokanhymba ꞌrã mbaꞌemo pirekue okaia rami. 


text:
Nínive tetã pygua kuery, pendea gui peteĩ oo Senhor rovai onhembopyꞌa vaꞌe, haꞌeveꞌỹa rami nhomongeta vaꞌe.


text:
Po rami Senhor ijayvu: — Penembaraete haꞌe pendereta teĩ penemombaa ꞌrã. Haꞌe rami vy pekanhymba ꞌrã. Xee ae ꞌrã rombojexavai, haꞌe gui ma norombojexavaivei ꞌrã.


text:
Haꞌe gui peẽ Judá kuery, pendeꞌáry gui ma amopẽmba ꞌrã haꞌe kuery canga omoĩ vaꞌekue. Amondopa ꞌrã ixã pendejokuaague.


text:
Haꞌe rã peẽ Assíria pygua kuery, Senhor ijayvuague rami vy ndaꞌipoavei ꞌrã peneramymino kuery penderery rupi oenoĩ mbyrã. Penderuete ramigua kuery pegua oo gui ma amomba ꞌrã taꞌangaa ikuai vaꞌe, mbaꞌemo ryku guigua guive. Pendereko vai ramo ajapo ꞌrã yvykua py penenhonoa aguã rami. — heꞌi. 


text:
Neꞌexa, yvyty áry rupi ou oiny ayvu porã mombeꞌua, pendekuai porã aguã regua omombeꞌu vaꞌerã. Haꞌe nunga rupi Judá kuery, pejapo ju ngaru, haꞌe pejapo penhemboayvuague, mbaꞌeta pendea py avakue heko vai vaꞌe ndouvei ma ꞌrã. Haꞌe vaꞌe kuery ma omokanhymbaa ae ma. 


text:
<n> Nínive tetã ojokoa vy ipoꞌakaa ete aguã re ijayvuague</n> Nínive tetã pygua kuery, ou ma oiny penemokanhyarã. Penhangareko oo ikorapa vaꞌe re, pearõ tape, pemombaraete pendekupe, pemonoꞌõmba pendexondaro kuery teĩ. <n>Apy ma Nhanderuete omombeꞌu uka ma voi Nínive tetã re hovaigua kuery opuꞌã okuapy ꞌrãa. 


text:
(Haꞌe rami avi Senhor omoĩmba ju ꞌrã Jacó kuery poꞌakaa, Israel kuery poꞌakaa omoĩ ju ꞌrãa rami ae avi, imbaꞌe rei-rei oguereko vaꞌekue oipeꞌapaa haꞌe uvaꞌy ikuai vaꞌekue ombovaipaa rire teĩ.)


text:
Nínive pygua kuery vaꞌe regua imbaraetekueve ma oguereko huꞌy jokoa pytã vaꞌe, avakue ipyꞌa guaxukueve ma pytã vaꞌe py ꞌrã onhemonde, karóxa oguereko katupa ára py aço oĩ vaꞌe overapa, huꞌy guaxu voi overa rei vaꞌe.


text:
Tape ikuai vaꞌe rupi karóxa oaxa-axa vaꞌe ma oo atã, haꞌe tetã mbyte rupi joaxa-axa ꞌrã inhakuã reve. Tataendy rami ꞌrã onha, overa vaꞌe rami. 


text:
Haꞌe pygua yvatekueve oenoĩ ukapaa vaꞌeri haꞌe kuery onhepyxangapa ꞌrã ouvy tape rupi. Tetã kora yvýry ovaẽ aguã ojapura jogueravy teĩ nhovaexĩ ꞌrã ngovaigua kuery ojerovia rei haꞌe hembiporupa vaꞌe reve.


text:
Nínive tetã ma huvixa kunha rami opyta vaꞌekue ri ijayvuague rami vy ixugui oipeꞌapaa mbaꞌemo, haꞌe pygua kuery escravo-rã ogueraapaa guive. Haꞌe ramo hembiguai kunhataĩgue apykaxu rami ojaeꞌo okuapy opexo re oipete-pete reve.


text:
Nínive tetã ma oiko ypy guive yy omboty pyre rami ae tema oĩ vaꞌekue ri aỹ ma okanhymba ma ovy. Ojapukai reve “Pepyta! Pepyta!” ꞌea teĩ mavaꞌeve ndojevyai.


text:
Haꞌe gui “Peipeꞌa na prata haꞌe ouro oĩ vaꞌe, mbaꞌeta mbaꞌemo omoĩ porã mbyre ndogueraapaai teri. Oĩ reta teri opa mbaꞌe oipotapy”, ꞌea.


text:
Haꞌe gui ma “Aikore! Mbaꞌeve noĩvei ma, ivaipa vaꞌe anho, ombovaipaa ma!” ꞌea. Haꞌe rami vy haꞌe kuery pyꞌa hykupa, henapyꞌã ryryipa rei guive, pavẽ ryepy rupi ojexavaia anho oendu, haꞌe javi rova xiĩguepa rei guive. 


text:
Mamo tu oĩ aỹ guary kuery kua haꞌe taꞌyꞌi kuery okaruaty? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe rupi guary oiko-ikoaty, guary kunha taꞌyꞌi reve mavaꞌeve omondyi eꞌỹ re oiko vaꞌekue. <n>Nínive tetã pygua huvixa kuery pe ma “Guary kuery” ꞌea rakaꞌe. 


text:
Guary ojuka reta vaꞌekue guaꞌy kueꞌiry hoꞌu vaꞌerã, guaĩ py ojuka vaꞌekue guary kunha pe ombojaꞌo vaꞌerã. Itakua oĩaty omonyẽmba vaꞌekue ojuka vaꞌekue-ꞌekue reꞌõgue, xoꞌo anho ikua rupi oĩ vaꞌekue. 


text:
Senhor ixondaro reta vaꞌe aipoeꞌi: — Neꞌexa, xee ma nderovai aiko. Haꞌe rami vy aapypa ꞌrã ndekaróxa hataxĩ reta reve, kyxe py ajuka ukapa ꞌrã nderaꞌy kueꞌiry, haꞌe ndeyvy gui aipeꞌa ukapa ꞌrã nerembia. Haꞌe ramo noenduavei ma ꞌrã ndeayvu reraa kuery — heꞌi. 


text:
<n> Nínive tetã ombovaipaa aguã re ijayvuague</n> Ndaꞌevei ete ꞌrã tetã jouguy moẽa anho ikuaia vaꞌe pe. Ijapua haꞌe mondaa tynyẽ vaꞌe, haꞌe mbaꞌemo oipeꞌaague oĩ riaea!


text:
Neꞌexa, kavaju árygua kuery ogueronha atã, kyxe hexakãmba, huꞌy guaxu overapa, oikutu pyre heta ikuai, manogueaty, manogue opa eꞌỹ vaꞌe. Omanogue ikuai vaꞌe re onhepyxangapaa rive.


text:
Haꞌe nunga haꞌe javi ma kunha tavy reia iporã vaꞌe káuxa. Haꞌe vaꞌe ma mbaꞌevyky ja avi. Ovende amboae regua otavya py, oo pygua kuery ovende avi ombaꞌevykya py. <n>Nínive tetã pe ae “Kunha tavy reia” heꞌi profeta. 


text:
Senhor ixondaro reta vaꞌe aipoeꞌi: — Neꞌexa, xee aiko nderovai. Aupi ꞌrã ndetupyja hapy gui nderova áry peve. Haꞌe rami vy amboae regua kuery pe aexa uka ꞌrã ndepire reia, haꞌe tetã ikuai vaꞌe pe aexa uka ꞌrã rexĩa.


text:
Haꞌe ramo nderexaa kuery onhamba ꞌrã ndegui. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã: “Nínive tetã ivaipa ma. Mavaꞌe tu omboaxy ꞌrã? Magui tu ajou ꞌrã heronhemboaxyarã?” heꞌi ꞌrã. 


text:
Nínive tetã, ndee teve Nô-Amom gui haꞌeveve vaꞌe? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe tetã ma Nilo yakã haꞌe yy omboty pyre mbyte py oĩ vaꞌekue. Jovaive rupi yy oĩ. Haꞌe rami vy tetã kora ꞌrãgue py yeꞌẽ oĩ vaꞌekue hovaigua jokoarã. <n>Nô-Amom ma tetã guaxu Egito yvy re oĩ vaꞌekue ri Assíria pygua kuery ombovaipa rakaꞌe. 


text:
Etiópia haꞌe Egito yvy pygua opa mbaꞌe py oipytyvõ aguã rami ikuai vaꞌekue. Pute haꞌe Líbia yvy pygua voi ipytyvõarã ikuai avi vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami teĩ ogueraapaa rakaꞌe escravo-rã. Taꞌy kuery voi ojukapa tape ojerea ikuai vaꞌe rupi. Yvatekueve re oexaa okuapy xortea, haꞌe ipoꞌakakueve voi omboꞌapaa corrente py ojokua reve. 


text:
Haꞌe rami ae avi Nínive tetã, ndee voi neakanhy vy renhemi ꞌrã. Ndee reka avi ꞌrã nderovaigua kuery gui renhemi aguã.


text:
Ndea py oo ikorapa vaꞌe haꞌe javi ma ára pyau jave figoꞌa rami rive opyta. Mbaꞌeta ombovavaa ramo rive hoꞌapa ꞌrã hiꞌuxea kuery juru py.


text:
Neꞌexa, ndea py xondaro kuery ikuai vaꞌe ma kunhague rami meme opyta. Ndeyvy rupi tetã kora rokẽ ikuai vaꞌe ojepeꞌapa ꞌrã nderovaigua kuery oikepa aguã, okẽ jokoa okaipa rire. 


text:
Penoẽ yy peneretã ojokoa jave guarã, pemombaraeteve pendero ikorapa vaꞌe. Tapeo yapo py, pepyrõ yapo hapomo rei re, yvy jykue ombojoꞌaague pemoatyrõ aguã.


text:
Haꞌe rami teĩ penemombaa ꞌrã tata py, kyxe py guive pendejukaa ꞌrã. Tuku rami ꞌrã penemokanhymba. Tuku rami pendereta, tuku-karu gui penderetave teĩ,


text:
jaxy-tata yva re ikuai vaꞌe gui mbaꞌemo vendea kuery pereko vaꞌe hetave teĩ tuku-karu oike ꞌrã pendea py, haꞌe gui oẽ ju ꞌrã oveve reve.


text:
Penderegua yvatekueve ma tuku rami ikuai, haꞌe pendea py joe opena vaꞌe kuery ma tuku tuvixakueve rami, mbaꞌeta yroꞌy jave py onhemi ꞌrã oo mbotya re, vaꞌeri kuaray yvateꞌi ramo ovevepa ꞌrã ojeꞌoivy. Haꞌe ramo ndoikuaavei ꞌrã ooague. 


text:
Ndee Assíria pygua huvixave, ndevygua joe opena vaꞌe kuery okepa okuapy, yvatekueve voi. Ndevygua kuery oaĩmba ma yvyꞌã ikuai vaꞌe katy, haꞌe ndoikoi imonoꞌõ jevyarã.


text:
Ndeai pegua moã ma ndoikoi, okuera eꞌỹ vaꞌerã ae. Nderekokue oendu vaꞌe kuery ojepopetepa ꞌrã nderovai. Mbaꞌeta haꞌe javi regua re rembou vaꞌekue imoingo axyarã. 


text:
<n>Habacuque ayvu oĩa</n> <n> Judá kuery reko vaia re ijayvuague</n> Kovaꞌe ayvu ma profeta Habacuque pe oikuaa uka vaꞌekue. 


text:
|yhwh{Senhor,} rakaꞌe peve ꞌrã tu ndevy ajapukai teĩ ndee nerendui? Ndevy ajapukai vy “Jogueroꞌa reia rupi ikuai!” haꞌe teĩ ndee ma ndorereraa jepei.


text:
Mbaꞌe re tu xevy pe rexa uka heko vaia, haꞌe xeapo nhombojexavaia aexa aguã rami? Mbaꞌeta xerenonde oĩ riae mbaꞌemo mbovaipaa haꞌe jogueroꞌa reia. Jojoko-joko reia rupi ikuai, nhombojovake kuerei ꞌrã.


text:
Haꞌe nunga rupi lei rupi veꞌỹ joguerekoa, haꞌevea rami joguerekoa ndojekuaavei ma. Heko vai vaꞌe kuery heko porã vaꞌe ojokopa rei ramo haꞌeveꞌỹa rami joguereko. 


text:
<n> Judá pygua kuery heko vai ramo Nhanderuete ombopaga uka aguã re ijayvuague</n> Senhor aipoeꞌi: — Pexa pota haꞌvy yvy regua kuery re ajapo taa re. Pemaꞌẽ vy penhemondyipa rei ꞌrã peneakanhymba peve. Mbaꞌeta peikove teri reve voi ajapo ꞌrã mbaꞌemo, pendevy omombeꞌua teĩ perovia vaꞌerã nunga eꞌỹ. 


text:
Mbaꞌeta ambou ꞌrã caldeu kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ma nhomoingo axy etea haꞌe ivai ja. Yvy haꞌe javi rupi oguataa rupi oipeꞌapa ꞌrã okuapy amboae kuery rekoa.


text:
Haꞌe kuery ma nhomongyje haꞌe ijavaeteve vaꞌe. Haꞌe kuery ae guekorã oeja, haꞌe onhemboyvate rei okuapy.


text:
Hymba kavaju kuery ma xivi para gui inhakuãve vaꞌe. Kavaju árygua kuery voi guary pytũ rupigua gui inharõve vaꞌe, opa rupi ogueronhaa rupi. Haꞌe vaꞌe regua kavaju árygua kuery mombyry gui ovaẽ xapyꞌa vy oveve merami jogueruvy, taguato hoꞌu vaꞌerã re hoꞌa xapyꞌa vaꞌe rami avi.


text:
Haꞌe kuery ma jogueroꞌa reia rupi anho ꞌrã ou. Ngova re onheaꞌã rei ꞌrã oove tema aguã, haꞌe escravo-rã ojou vaꞌekue ma ita kuꞌi reia rami heta.


text:
Haꞌe kuery ma huvixave kuery mbojaru reia rupi ikuai. Yvatekueve teĩ ojojai rive ꞌrã okuapy. Ojojai avi ꞌrã oo ikorapa vaꞌe haꞌe javi, mbaꞌeta yvy omboaty vy oipeꞌa kuaa.


text:
Haꞌe gui yvytu oipejua rami oopa ju ꞌrã. Ipo kyꞌapa vaꞌe meme, haꞌe ae poꞌakaa pe rive “Nhanderuete” heꞌi guive. 


text:
<n> Heta vaꞌe kuery re profeta ojerureague</n> Haꞌe gui Senhor Xeruete ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, ndee ma jypyꞌi guivegua eꞌỹ teve reiko? Haꞌe ramo ore kuery noromanoi ꞌrã. Senhor, ndee reiporavo Babilônia pygua kuery orembopaga aguã ae. Xeꞌitaova, ndee ae rembou oremoꞌarandu aguã.


text:
Nderexa kyꞌa eꞌỹ vaꞌe vy ndaꞌevei mbaꞌemo vai rexa aguã, nhombojexavaia re ndaꞌevei remaꞌẽ rive aguã. Mbaꞌe re ꞌrã tu haꞌvy nerembopagai anhetẽ rupi eꞌỹ ikuai vaꞌe, mbaꞌe re rekyrirĩ ꞌrã heko vai vaꞌe omokanhy ramo haꞌe kuery gui heko porãve vaꞌe?


text:
Mbaꞌe re tu remoingo uka avakue pira yeꞌẽ rupigua rami, haꞌe eꞌỹ vy yvy rupi onhembotyryry vaꞌe rami? Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe kuery ma nguvixa ndoguerekoi.


text:
Mbaꞌeta avakue haꞌe javi re hovaigua kuery pinda reve opuꞌã ovy vy oguenoẽ atã ꞌrã. Pira mboꞌaa py omonoꞌõmba ꞌrã. Haꞌe nunga anho haꞌe kuery oguerovyꞌa vy ovyꞌa rei ꞌrã okuapy.


text:
Haꞌe nunga rupi ombaꞌe pira mboꞌaa pe ae ꞌrã haꞌe kuery omeꞌẽ mbaꞌemo ombojeroviaa rupi, pira renoẽa pe rive ꞌrã oapy okuapy heakuã porã vaꞌe. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe rupi ae ꞌrã ojouve tema ovy. Haꞌe rami vy guembiꞌu mbaꞌemo kyrakue py omoirũ reve ꞌrã hoꞌu okuapy.


text:
Haꞌe rami ete pira mboꞌaa py haꞌe kuery nhoguenoẽ tema ꞌrã teve? Nhomboaxya rupi eꞌỹ ojuka tema ꞌrã teve yvy regua kuery? 


text:
Haꞌe gui xee ma apuꞌã ꞌrã haꞌamy aarõaty torre py. Oo ikorapa vaꞌe áry aĩaty py amaꞌẽ ꞌrã aikuaa pota aguã ajerurea Nhanderuete ombovai vy mbaꞌe heꞌi pa raꞌea re. 


text:
Haꞌe gui Senhor xembovai vy aipoeꞌi: — Embopara ndevy aexa uka ta vaꞌe. Yvyrape re emboparapa, onha reve oaxa vaꞌe teĩ oexa kuaa aguã.


text:
Mbaꞌeta aexa uka vaꞌe ma rakaꞌe rã teri ojeupity vaꞌerã, hiꞌára py porã. Oo pojava guive ojeupitypa aguã, ndoaxa rivei ꞌrã. Hare teĩ earõ tema, mbaꞌeta anhetẽ ou ꞌrãe are eꞌỹ re.


text:
Peikuaa pota ke onhemboyvate rei vaꞌe kuery re! Haꞌe kuery nheꞌẽ ma haꞌeve eꞌỹa rami oĩ. Haꞌe rã heko porã vaꞌe ma ojeroviaa rupi ꞌrã ikuai. 


text:
Haꞌe gui vinho nhombotavya rami ae avi onhemboyvate vaꞌe kuery voi noĩ riaei ꞌrã. Haꞌe kuery hoꞌupaxe vy ojuru oipeꞌa yvyra rupa rami, manoa rami ae avi “Haꞌeve ma” ndeꞌi kuaai vaꞌe. Haꞌe kuery voi ojeupe guarã oguerupa ꞌrã yvy regua kuery, amboae regua haꞌe javi re ꞌrã ipoꞌaka. 


text:
<n> Caldeu kuery pe “Ndaꞌevei ete ꞌrã pendekuai” heꞌiague</n> Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery rovai amboae kuery ijayvu ꞌrã okuapy porojojai vaꞌe ayvu rupi. Haꞌe vy aipoeꞌi ꞌrã okuapy: “Ndaꞌevei ete ꞌrã imondaague omboaty vaꞌe pe, haꞌe oreve vaꞌekue ombopagaa rupi rive oguerekopa vaꞌe pe! Rakaꞌe peve ꞌrã tu haꞌe rami reiko?


text:
Mbaꞌeta oreve vaꞌe kuery opuꞌãmba ꞌrã ndere. Haꞌe kuery omyĩ vy nemondyipa xapyꞌa ꞌrã. Haꞌe ramo mbaꞌemo rereko vaꞌe opyta ꞌrã haꞌe kuery oipeꞌapa vaꞌerã.


text:
Yvy regua heta vaꞌe mbaꞌe rei-rei reipeꞌapa rire amboae regua kuery ju oipeꞌapa ꞌrã ndea gui, avakue ruguy remoẽague haꞌe ijyvy rembovaipaague re, tetã haꞌe tetã pygua kuery haꞌe javi guive. 


text:
“Ndaꞌevei ete ꞌrã jokorea rupi oipeꞌa vaꞌekue ngoo py omboaty vaꞌe pe. Yvatea py renhemixe teĩ mbaꞌemo vai gui reo jepe aguã.


text:
Mbaꞌeta Senhor ixondaro reta vaꞌe gui ae povaꞌe ou: Yvy re ikuai vaꞌe ombaꞌeapoa rupi mbaꞌemo ojou vaꞌekue ma tata oapypa vaꞌerã meme. Haꞌe nunga rupi haꞌe javi regua haxypa rive ꞌrã.


text:
“Ndaꞌevei ete ꞌrã oirũ kuery omongaꞌupa vaꞌe pe, haꞌe vinho reve ndaꞌevei vaꞌe omoirũ vy oirũ kuery oxĩa oexaxe vaꞌe pe.


text:
Mbaꞌeta nemboetepaa ꞌrãgue py rexĩmba ꞌrã. Ndee voi reyꞌu ꞌrã haꞌe nunga, haꞌe rexa uka ꞌrã ndepire regua remboi uka eꞌỹ vaꞌekue reikoa. Mbaꞌeta ovaẽ ꞌrã ndee voi reyꞌu aguã karo Senhor oiporu kuaa regua py omeꞌẽ vaꞌe gui. Haꞌe ramo rexĩmbaa ojaoꞌipa ꞌrã ndepoꞌakaague.


text:
Mbaꞌeta Líbano yvy rembovaipaague rekovia ndeaoꞌi ꞌrã, mymba inharõ vaꞌe rejukaague regua voi nemongyje rei ꞌrã, avakue ruguy remoẽague re, haꞌe yvy, tetã haꞌe tetã pygua kuery remokanhymbaague re guive. 


text:
“Mbaꞌerã tu ovare mbaꞌemo raꞌangaa, ijapoa kuery ae ojapo rire? Taꞌangaa mbaꞌemo ryku guigua voi apu ja meme. Mbaꞌexa ꞌrã tu ijapoare ojerovia haꞌe ae ojapo vaꞌekue re, mbaꞌeta taꞌangaa ijayvu eꞌỹ vaꞌe rive ojapo rire? 


text:
“Ndaꞌevei ete ꞌrã yvyra guigua pe rive ‘Evy ke!’ heꞌi vaꞌe kuery pe, haꞌe ita ijayvu eꞌỹ vaꞌe pe ‘Endu ke!’ heꞌi vaꞌe pe guive. Taꞌangaa rive ndaꞌu nhanderekomboꞌe ꞌrã? Neꞌexa, ouro haꞌe prata py ojaoꞌipaa vaꞌeri iguýry ma ipytuẽa noĩ.


text:
Haꞌe rã Senhor ma ojeupegua templo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe py oĩ. Tove yvy jave re ikuai vaꞌe tokyrirĩmba henonde.” 


text:
<n> Nhanderuete pe Habacuque onhemboꞌeague</n> Po rami ma profeta Habacuque onhemboꞌe mboraei ojapo reve. 


text:
 |yhwh{Senhor,} ndeayvua aendu vy <PI2>aendu avi anhemondyia. |yhwh{Senhor,} ore kuery ára py ju ejapo ymave rupi rejapo vaꞌekue ramigua. Oreꞌára py ju ejapo haꞌe nunga oikuaapaa aguã rami. Ndepoxya ramive ma nemaꞌenduꞌa avi ke renhomboaxy aguã re. 


text:
 Nhanderuete ma ou oiny Temã gui, <PI2>Parã yvyty gui ou Ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe. Hexakãa omonyẽ yva, yvy voi tynyẽ ogueroporai vaꞌe. 


text:
 Haꞌe opyta vy rive ojapo yvy oryryipa aguã rami. <PI2>Omaꞌẽ hoꞌamy vy rive ombojaity yvy regua kuery. Haꞌe ramo yvy jypygua vaꞌe ikuꞌipa, yvyꞌã oĩ riae ꞌrã vaꞌekue voi hoꞌapa. Haꞌe rã Nhanderuete oikoa ma imarã eꞌỹ vaꞌe. 


text:
 Cusã yvy re aexa oguy py ikuai vaꞌe ojexavai rã, <PI2>haꞌe Midiã yvy re ijaty vaꞌe kuery oryryipa. 


text:
 |yhwh{Senhor,} yakã pe teve ndepoxy? <PI2>Yakãꞌi ikuai vaꞌe pe teve, eꞌỹ vy yeꞌẽ pe ndevai? Mbaꞌeta reguata reovy nerymba kavaju áry, ndekaróxa py reju ndepoꞌakaa rexa uka vy. 


text:
 Yvyty ikuai vaꞌe nderexa vy ojeroꞌa okuapy, <PI2>haꞌe vy ojapo yvyꞌã guy katy yy oxyry atã aguã rami. Yeꞌẽ voi typyvea guive hevovo nhendu, haꞌe yvate katy oupi opo. 


text:
 Kuaray haꞌe jaxy ma oĩa py ae opyta <PI2>nderuꞌy onheꞌẽ ovy vaꞌe hexakãmba rã, haꞌe nderuꞌy guaxu hexakã vaꞌe overa gui. 


text:
 Ndejeupegua kuery reraa jepe vy ae reo, <PI2>huvixarã remoĩ vaꞌekue reraa jepe aguã. Haꞌe rami vy rembovaipa heko vai vaꞌe kuery ro aoꞌia, hoo yta voi remboipa. 


text:
 Nderovaigua xondaro kuery ruꞌy py ae reikutu inhakã rupi, <PI2>haꞌe kuery yvytu atã rami xemokanhy aguã ou jave. Ovyꞌa reve ou vaꞌekue nhemi rupi iporiaukueꞌi omokanhymbaa rami. 


text:
 Haꞌe gui ndee ma yeꞌẽ áry rupi reguata rejuvy nerymba kavaju kuery reve, <PI2>yy ojeꞌapa vaꞌe rupi ae. 


text:
 Haꞌe nunga aendu vy anhemondyipa. <PI2>Ndeayvua gui xerembe ryryipa. Xekãgue huꞌũmba rei, xerenapyꞌã voi ikangypa. Haꞌe rami teĩ akyrirĩ reve ꞌrã arõ aikovy jexavaia ára ovaẽ aguã, mbaꞌeta ou ꞌrãe orere opuꞌã rei vaꞌe kuery áry. 


text:
 Xapyꞌa rei figoꞌy ndaꞌipoty porãi ꞌrã, <PI2>haꞌe uvaꞌy re hiꞌa noĩ, oliveira ndaiꞌa porãi, haꞌe mbaꞌety rupi voi jaꞌu vaꞌerã ndoikoi, vexaꞌi kuery oipeꞌapaa ꞌrã heravy ikora gui, haꞌe vaka voi ikora py ndaꞌipovei teĩ, 


text:
 Senhor Nhanderuete ma anhemiaty oĩ. <PI2>Haꞌe ojapo xepy oĩ atã aguã rami guaxu rami ae, yvate rupi aiko aguã. Jogueroporaei vaꞌe pe ombopara pyre, mbaraka ixã vaꞌe py ombojoguy reve guarã. 


text:
<n>Sofonias ayvu oĩa</n> <n> Judá haꞌe Jerusalém pygua kuery rovai ijayvuague</n> Senhor oayvu Sofonias pe ombou vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe ma Cusi raꞌy, Cusi ma Gedalias raꞌy, Gedalias ma Amarias raꞌy, haꞌe Amarias ma Ezequias raꞌy. Amom raꞌy Josias Judá pygua huvixa oĩ jave py oayvu ombou. 


text:
Amomba ꞌrã avakue haꞌe mymba, guyra yvate rupi oveve vaꞌe haꞌe pira yeꞌẽ rupigua. Amomba avi ꞌrã nhomboeko kyꞌaa rupi ikuai vaꞌe, heko vai reve. Yvy gui amokanhymba ꞌrã avakue — heꞌi Senhor. 


text:
— Aupi ꞌrã xepo Judá kuery haꞌe Jerusalém pygua kuery rovai. Haꞌe vaꞌe gui amomba ꞌrã Baal raꞌangaa pegua haꞌe javi, taꞌangaa pe mbaꞌemo meꞌẽa kuery rery, taꞌangaa pegua sacerdote ikuai vaꞌekue guive.


text:
Amomba avi ꞌrã oo áry yva re ikuai vaꞌe mbojeroviaa kuery, haꞌe Senhor ombojerovia vy hexe oura reve tuuete ramigua Milcom re voi oura avi vaꞌe.


text:
Amomba avi ꞌrã Senhor gui ojepeꞌa vaꞌe, haꞌe Senhor oeka eꞌỹ, neĩ ixupe noporandui vaꞌe kuery guive — heꞌi. 


text:
Pekyrirĩ Senhor Nhanderuete renonde, mbaꞌeta ovaẽ raiꞌi ma Senhor ára. Mbaꞌeta Senhor oguereko katu mbaꞌemo ojuka vy ixupe omeꞌẽa aguã, oikyꞌaꞌopa ma guive haꞌe py ou aguã oenoĩ vaꞌekue.


text:
Senhor aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe ára ma ambopaga ꞌrã joe opena vaꞌe, huvixave raꞌy kuery, haꞌe amboae regua ao py onhemonde vaꞌe haꞌe javi.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ambopaga avi ꞌrã taꞌangaa pegua opy oike vaꞌe haꞌe javi, haꞌe opatõ kuery ro py jojukaa haꞌe jokorea rupi rive ikuai vaꞌe.


text:
Haꞌe vaꞌe ára peteĩ haxẽ vaꞌe onhendu ꞌrã Pira vendeaty rokẽ oĩa guive, ojaeꞌo nhendu ꞌrã tetã yvyꞌã guyve rupi guive, hevovo rei nhendu ꞌrã yvyꞌãꞌi ikuai vaꞌe guive — heꞌi Senhor. 


text:
— Mactés tetã pygua kuery, peneraxẽ avi, mbaꞌeta Canaã yvy pygua kuery haꞌe javi omokanhymbaa ma, prata opeja vaꞌe kuery guive omombaa.


text:
Haꞌe vaꞌe jave ma Jerusalém tetã haꞌe javi rupi aikuaa pota ꞌrã aikovy tataendy reve, ambopaga aguã avakue vinho gui okaꞌupa rei vy opyꞌa py “ Senhor ma iporã vaꞌe moingoa eꞌỹ, neĩ mbaꞌemo vai omoingo vaꞌeꞌỹ guive”, heꞌi vaꞌe kuery.


text:
Haꞌe nunga rupi haꞌe kuery mbaꞌe rei-rei oipeꞌapaa ꞌrã, hoo ombovaipaa ꞌrã guive. Haꞌe kuery ngoorã ojapo ju teĩ noĩ ꞌrã haꞌe py, uva onhotỹ teĩ ndoyꞌui ꞌrã vinho. 


text:
Ovaẽ raiꞌi ma Senhor ára ijavaete vaꞌe. Ovaẽ raiꞌi ma, ou atã oiny. Pejapyxaka ke! Senhor ára ma nhomoingo axy aguã, avakue ipoꞌakapa vaꞌe voi haxẽmba rei aguã guive.


text:
Haꞌe vaꞌe ára ma opoxya oexa uka rã ojexavaia aguã ára, ndaꞌikuai kuaavei rei haꞌe okanhymbaa aguã ára, pytũ vaikue rei ete ꞌrã, arai haꞌe pytũ vaipaa ára,


text:
mimby guaxu omonheꞌẽa aguã, haꞌe gui tetã ikorapa vaꞌe haꞌe torre yvateve vaꞌe re opuꞌã vaꞌe kuery ojapukai aguã ára.


text:
Senhor aipoeꞌi: — Avakue ikuai vaꞌe re ambou ꞌrã imbojexavaiarã. Senhor rovai haꞌe kuery ojejavy rire ára revegua eꞌỹ rami ꞌrã ikuai. Haꞌe kuery ruguy onhoẽa ꞌrã yvy kuꞌi rami, haꞌe rã hoꞌokue ma mbaꞌemo repoxi rami ꞌrã omomboa — heꞌi.


text:
Haꞌe kuery prata haꞌe ouro oguereko vaꞌekue ma Senhor opoxya oexa ukaa ára ndogueraa jepei ꞌrã. Mbaꞌeta ndaꞌevei etea rupi yvy ombovaipa ꞌrã tata nhombopagaarã py. Anhetẽ ete omokanhymba vyvoi ꞌrã yvy re ikuai vaꞌe haꞌe javi. 


text:
<n> Filisteu kuery rovai ijayvuague</n> Peẽ pexĩ kuaa eꞌỹ vaꞌe, penhemboaty ke haꞌe peikuaa pota porã pendereko re, 


text:
oaꞌangaague ára ovaẽ eꞌỹ mbove, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára ou ma oiny mbaꞌemo pirekue oveve ovya rami. Pendeꞌáry Senhor opoxya oexa uka aguã ou eꞌỹ mbove peikuaa pota pendejee, tá, pendere ou eꞌỹ mbove Senhor opoxya oexa uka aguã ára.


text:
Haꞌe gui peẽ yvy re peiko riveꞌia rupi Senhor ayvu pejapopa vaꞌe, peka pota ke Senhor. Teko porã rupi pota ke pendekuai, peiko riveꞌia rupi reve. Haꞌe rami rã Senhor poxya ára py xapyꞌa rei penenhomi ꞌrã.


text:
Mbaꞌeta Gaza tetã ma oejaa ꞌrã, Asquelom voi opyta ꞌrã tekoa eꞌỹa. Asdode gui ma kuaray mbyte jave py omoẽmbaa ꞌrã, haꞌe Ecrom gui ma oipeꞌapaa ꞌrã.


text:
Ndaꞌevei ete ꞌrã Quere pygua kuery yeꞌẽ yvýry ikuai vaꞌe pe. Haꞌe gui ndee Canaã yvy filisteu kuery ikuaia, nderovai Senhor ijayvu vy “Xee romomba ꞌrã, hekoa vaꞌekue ndoikoavei peve”, heꞌi ꞌrã.


text:
Yeꞌẽ yvýry ma opyta ꞌrã nhuũndy vexaꞌi okaru atyrã rive, vexaꞌi re opena vaꞌe rekoarã, haꞌe vexaꞌi kuery kora oĩ aguã.


text:
Yeꞌẽ yvýrygua ma Judá kuery mbaꞌerã opyta ꞌrã. Haꞌe py omongaru ꞌrã guymba kuery, haꞌe kaꞌaru nhavõ onhenomba ꞌrã Asquelom tetã py oo ikuai vaꞌe py, mbaꞌeta haꞌe kuery re Senhor Tuuete oikuaa pota vy ombopyau ꞌrã ikuaia. 


text:
<n> Moabe haꞌe Amom pygua kuery rovai ijayvuague</n> — Xee aendu ma Moabe pygua kuery nhombojaru reia rupi ijayvu vaꞌe, Amom pygua kuery jojojai reia guive. Xevygua kuery rovai ijayvu rei okuapy, ijyvy re guive.


text:
Haꞌe nunga rupi anhetẽ ete xee ae rekove rupi aura vy aipoaꞌe: Moabe opyta ꞌrã Sodoma tetã rami, haꞌe Amom pygua kuery ma Gomorra pygua rami ꞌrã opyta, pynondyrã, ygua juky rei vaꞌerã haꞌe ombovaipa pyre rakaꞌe rã peve guarã. Haꞌe rã xevygua kuery rembyrekue ma mbaꞌemo oipeꞌapa ꞌrã haꞌe gui, xevygua kuery okuave vaꞌe ojopy ꞌrã ombaꞌerã — heꞌi Senhor ixondaro reta vaꞌe, Israel kuery Ruete.


text:
Haꞌe kuery re haꞌe nunga oiko ꞌrã onhemboyvate reiague re, mbaꞌeta ojojai reia rupi onhemboyvate rei okuapy Senhor ixondaro reta vaꞌe pegua kuery rovai.


text:
Haꞌe ramo haꞌe kuery rovai Senhor oexa uka ꞌrã oavaetea, yvy gui tuuete ramigua ikuai vaꞌe omokanhymba vy. Haꞌe rami rire yy paꞌũ rupi ikuai vaꞌe kuery ombojerovia ꞌrã okuapy, peteĩ-teĩ guekoa py ae. 


text:
<n> Etiópia haꞌe Assíria pygua kuery rovai ijayvuague</n> Haꞌe gui peẽ Etiópia pygua kuery ma pendejukapaa ꞌrã Senhor guigua kyxe py.


text:
Kuaray ijapuꞌaꞌia katy opo oupi vy ombovaipa avi ꞌrã Assíria yvy. Haꞌe rami vy Nínive tetã ombovaipa ramo yvy piru reia ꞌrã opyta mbaꞌeve jipovei rã.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã mbyte py vexaꞌi kuery opytuꞌu ꞌrã okuapy, mymba kuery mboae ijaty avi ꞌrã. Oo ytakue ikuai vaꞌe áry ma oko guaxu haꞌe kuĩꞌi onhemboaity ꞌrã. Janela ikuaiague rupi onhendu ꞌrã guyra nhendua, haꞌe rã okẽ py ma yty rive ꞌrã opyta, yvyrape yary guigua oipeꞌapaa rire.


text:
Haꞌe vaꞌe tetã py ma ovyꞌa rei haꞌe okyjea rupi eꞌỹ ikuaia vaꞌekue. Haꞌe pygua kuery ojeupe ae “Xee ma peteĩꞌi vaꞌe aiko, xee rami etegua jipoi avave”, heꞌi vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ tetã ombovaipa pyre opyta, kaꞌaguy rupigua opytuꞌu atyrã rive! Oaxa vaꞌe kuery ojojai reia rupi otuvy nheꞌẽ haꞌe okuaveꞌẽ ꞌrã jogueravy. 


text:
<n> Jerusalém pygua kuery re ijayvuague</n> Haꞌe gui ndaꞌevei ete ꞌrã nhomoingo axya kuery retã pe, mbaꞌeta nonheꞌẽ rendui haꞌe ikyꞌapa vaꞌe ikuaia.


text:
Haꞌe kuery ma nomboetei avave rei, onhemoꞌarandu ukaxe eꞌỹ vaꞌe, Senhor re ojerovia eꞌỹ vaꞌe, neĩ Nguuete re onhembojaxe eꞌỹ vaꞌe.


text:
Haꞌe pygua yvatekueve ma guary okororõ vaꞌe rami joguereko. Nhomboayvua kuery ma aguaraꞌi pytũ guýry jogueroꞌaa rami ikuai, ikãgue riveꞌi ma voi koꞌẽgue jevy guarã ndoejai vaꞌe rami.


text:
Haꞌe pygua profeta kuery voi hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe, anhetẽ rupi eꞌỹ ikuai vaꞌe meme. Haꞌe pygua sacerdote kuery ma omongyꞌapa ꞌrã oo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, lei rupi eꞌỹ ikuai vy.


text:
Haꞌe rã Senhor ma heko porã ete vaꞌe oiko haꞌe kuery mbyte, teko vai ojapo vaꞌeꞌỹ. Koꞌẽ nhavõ ꞌrã oexa uka teko porã rupi oikoa. Haꞌe ma ndojapo eꞌỹi oayvuague. Haꞌe rã heko vai vaꞌe kuery ma noxĩ kuaai. 


text:
Haꞌe nunga rupi Senhor aipoeꞌi: — Amokanhymba yvy regua, haꞌe kuery pegua torre ikuai vaꞌekue voi ambovaipa ma. Hetã mbyte rupi ajapo noĩavei aguã rami, haꞌe rupi oaxa vaꞌerã jipoi ramo. Haꞌe kuery retã ikuai vaꞌekue ambovaipa ma, mavaꞌeve ete noĩavei aguã.


text:
Haꞌe rire xee aipoaꞌe: “Aỹ ma ri nhiꞌã peẽ kuery xerenonde pejererokyjea rupi ꞌrã pendekuai, xevy pe penhemoꞌarandu uka ꞌrã guive, penderekoa ombovaipaa eꞌỹ aguã, ambovaipa aguã re xeayvu teĩ”, haꞌe. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery koꞌẽ rai reve ovy vy onhemongyꞌapa reive okuapy. 


text:
<n> Jerusalém pygua kuery ogueraa jepe aguã re ijayvuague</n> Haꞌe nunga rupi Senhor aipoeꞌi: — Xerarõ ke pekuapy, anhomokanhymba aguã apuꞌãa ára peve. Mbaꞌeta xepyꞌa re amoĩ yvy regua kuery amonoꞌõmba aguã. Haꞌe rami vy amboatypa ꞌrã peteĩ-teĩ regua, haꞌe kuery re xeayvu vaiague amoingo aguã, xepoxya haꞌe javi guive. Mbaꞌeta tata py amomba ꞌrã kovaꞌe yvy haꞌe javi, ndaꞌevei etea aexa uka vy.


text:
Haꞌe gui ma yvy regua kuery pe ameꞌẽ ju ꞌrã ijuru ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã, Senhor rery rupi ojapukai haꞌe hexeve peteĩ rami ikuai aguã.


text:
Haꞌe ramo Etiópia yvy regua yakã ikuai vaꞌe rovai rupi ikuai avi xemboetea kuery, amoaĩmba vaꞌekue ramymino kuery. Haꞌe vaꞌe kuery voi xevy pe ogueru ꞌrã omeꞌẽ vaꞌerã.


text:
Haꞌe vaꞌe ára xee noromoxĩmbai ꞌrã mbaꞌemo pejapoague gui, naxenheꞌẽ rendui rire teĩ. Mbaꞌeta penembyte gui aipeꞌapa ꞌrã onhemboyvatea rupi ovyꞌa rei vaꞌe. Haꞌe rami rire napenhemboyvatevei ma ꞌrã xevygua yvyty ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe áry.


text:
Haꞌe rami ꞌrãgue py penembyte aeja ꞌrã ikuai riveꞌi haꞌe onhemoꞌyvyĩꞌi kuaa vaꞌe, xee Senhor rery rupi ojerovia vaꞌerã.


text:
Haꞌe ramo Israel kuery rembyrekue ndojejavyvei ma ꞌrã, neĩ ndaꞌijapuvei ma ꞌrã. Haꞌe kuery juru py noĩvei ꞌrã apekũ nhombotavya rupi ijayvu vaꞌe, mbaꞌeta arupa ꞌrã mymba kuery nhuũndy rupi onhenomba vaꞌe rami ikuai aguã, haꞌe jipoavei ꞌrã imondyiarã. 


text:
Sião pygua kuery, peporaei ke. Israel pygua kuery, pevyꞌa vaipa ke. Jerusalém pygua kuery, pevyꞌa ke pendepyꞌa haꞌe javi py, pevyꞌa.


text:
Mbaꞌeta Senhor omboguepa ae ma pepaga aguã vaꞌekue, omoxẽ ma guive penderovaigua kuery. Penembyte oĩ Senhor Israel kuery ruvixa vaꞌe. Haꞌe ramo mbaꞌemo vai ndouvei ma ꞌrã pexa aguã.


text:
Mbaꞌeta penembyte rupi oiko Senhor Penderuete. Haꞌe ma ipoꞌakapa vaꞌe pendereraa jepe aguã, pendererovyꞌa ete ꞌrã guive. Penderayvua rupi vy penembopyau ꞌrã, pendererovyꞌa ꞌrã oporaeia rupi”, ꞌea ꞌrã. 


text:
Senhor aipoeꞌi: — Xevygua ngaru oiko aguã py ndoo reguai vy iporiaupa vaꞌekue ma xee arupa ju ꞌrã. Haꞌe vaꞌe kuery ma penderegua ae teĩ ojojai poyi pyrã ikuai vaꞌekue.


text:
Neꞌexa, haꞌe vaꞌe jave py ambopagapa ꞌrã penembojexavaiare kuery. Haꞌe rã oguata vaikueꞌi vaꞌe ma xee araa jepe ꞌrã, omoxẽ mbyre arupa ju ꞌrã. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ajapo ꞌrã omboetepaa haꞌe hery re imaꞌenduꞌaa aguã rami, yvy haꞌe javi oxĩmba rei okuapyague nhavõ rupi ae.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py xee roguerupa vy romonoꞌõmba ju ꞌrã. Haꞌe rami vy anhetẽ ete ajapo ꞌrã yvy regua kuery haꞌe javi gui penderery re imaꞌenduꞌa porãave haꞌe penemboeteave aguã rami, pexaa py pendekuaia ambopyau ramo — heꞌi Senhor.


text:
<n>Ageu ayvu oĩa</n> <n> Guetarã kuery pe Ageu ijayvuague templo ojapo ju aguã re</n> Mokoĩ maꞌetỹ re ma huvixa Dario oĩ jave, mboapy meme jaxya, ijypyꞌia ára py ma Senhor ombou oayvu. Profeta Ageu rupi ombou Salatiel raꞌy Judá pygua huvixa Zorobabel pe, Jozadaque raꞌy sacerdote yvateve vaꞌe Josué pe guive. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: Kovaꞌe kuery aipoeꞌi: “Novaẽi teri Senhor pegua oo jajapo ju aguã”, heꞌi okuapy. <n>Haꞌe vaꞌe eꞌỹ mbove ma Nhanderuete pegua oo haꞌe kuery ojapo aguã omboypy teĩ hovaigua kuery omombytuꞌu ojapopa ete aguã gui (Esdras 3.8–4.5, 24). Haꞌe gui apy ma Ageu rupi Nhanderuete ijayvu ojapopa ete aguã re. 


text:
— Haꞌevea rami teve xevygua oo ivaipa oiny teri reve peẽ kuery ro yvyrape py penhovã porãmba vaꞌekue py peĩ aguã?


text:
Neꞌexa haꞌvy. Po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: Peikuaa pota nho ke pendere mbaꞌemo oiko vaꞌe-vaꞌe re.


text:
Mbaꞌeta mbaꞌemo penhotỹ vaipa vaꞌeri mbovyꞌi rive pemonoꞌõ. Pekaru vaꞌeri napenhandu kuaai. Peyꞌu vaꞌeri pendu teri yuvei. Penhemonde vaꞌeri peteĩve henda py napenderete rakui. Perataꞌi pejou vaꞌeri pendevoko opukue py merami pemboyru. 


text:
Aỹ ma tapeo, yvyty gui peru yvyra xevygua oorã pejapo aguã. Haꞌe vaꞌe ma arovyꞌa ꞌrã, xemboyvatea ꞌrã guive — heꞌi. 


text:
Senhor ixondaro reta vaꞌe aipoeꞌive ju: — Mbaꞌemo pemonoꞌõ vaꞌerã pearõ reta teĩ mbovyꞌi ete oiko. Haꞌe gui mbovyꞌi vaꞌekue pendero py peraa ramo ma xee aipeju vy rive amoaĩmba imondovy. Mbaꞌe re tu oiko haꞌe rami? Mbaꞌeta xevygua oo ivaipa teri oiny, haꞌe rã peẽ kuery peteĩ-teĩ pendero re anho ndaꞌeveive peovy.


text:
Pendeyvy haꞌe yvyty ikuai vaꞌe rupi amombirupa. Mbaꞌemo aju ikuai vaꞌe re, vinho, azeite, haꞌe yvy gui mbaꞌemo oiko ꞌrã vaꞌekue haꞌe javi re ambou ipirupa aguã, avakue re guive, mymba kuery haꞌe pendepo py pejapo vaꞌe haꞌe javi re guive. 


text:
Haꞌe ramo Salatiel raꞌy Zorobabel haꞌe Jozadaque raꞌy sacerdote yvateve vaꞌe Josué onheꞌẽ rendu okuapy Senhor Nguuete heta vaꞌe kuery haꞌe javi reve, profeta Ageu pe Senhor oayvu omombeꞌu uka vaꞌekue ojapopa vy. Haꞌe rami vy haꞌe kuery ojererokyjea rupi ikuai Senhor renonde. 


text:
Haꞌe gui Senhor remimbou Ageu ijayvu heta vaꞌe kuery pe. Senhor ijayvuague omombeꞌu vy aipoeꞌi: — Senhor aipoeꞌi: “Xee aiko peẽ kuery reve”, heꞌi.


text:
Haꞌe rami vy Senhor omokyreꞌỹ Salatiel raꞌy Judá pygua huvixa Zorobabel haꞌe Jozadaque raꞌy sacerdote yvateve vaꞌe Josué, heta vaꞌe kuery haꞌe javi guive. Haꞌe ramo haꞌe kuery oupa vy onhemoĩ ju okuapy oo ojapoa rupi Nguuete Senhor ixondaro reta vaꞌe peguarã.


text:
<n> Mokoĩa templo omoexakã aguã re Nhanderuete ijayvuague</n> Haꞌe gui mokoĩ maꞌetỹ re ma huvixa Dario oĩ jave py, sete jaxya haꞌe vinte e um araa py profeta Ageu pe Senhor ombou ju oayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Ndeayvu ke aỹ Salatiel raꞌy Judá pygua huvixa Zorobabel pe, Jozadaque raꞌy sacerdote yvateve vaꞌe Josué pe, haꞌe heta vaꞌe kuery haꞌe javi pe guive. Haꞌe vy aipoꞌre:


text:
“Mavaꞌe peẽ kuery aỹ peve pekuave vaꞌe regua pa pexa rakaꞌe kovaꞌe oo jypy guare iporãmba teri jave? Haꞌe gui aỹ ma mbaꞌexa tu pexa? Mbaꞌeverã ndovarevei vaꞌe rami eꞌỹ teve opyta aỹ?” 


text:
Haꞌe rami teĩ po rami aỹ Senhor ijayvu: “Zorobabel, ndepyꞌa guaxu ke. Jozadaque raꞌy sacerdote yvateve vaꞌe Josué, ndee voi ke ndepyꞌa guaxu. Haꞌe heta vaꞌe kuery pendeyvy re pendekuai vaꞌe voi ke pendepyꞌa guaxu pembaꞌeapo aguã, mbaꞌeta peẽ kuery reve xee aiko”, heꞌi Senhor ixondaro reta vaꞌe.


text:
“Egito yvy gui pejupa jave xereve guarã ajapo vaꞌekue rami vy Xenheꞌẽ oiko ꞌrã penembyte rupi. Pekyje eme haꞌvy.”


text:
Mbaꞌeta po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: “Teĩgue ju amboryryipa ꞌrã yva haꞌe yvy, yeꞌẽ haꞌe yvy yy eꞌỹa guive. 


text:
Amboryryi ꞌrã yvy regua haꞌe javi. Haꞌe ramo yvy regua haꞌe javi oguerupa ꞌrã mbaꞌemo ojou porãve vaꞌe. Haꞌe rã kovaꞌe oo xee amonyẽmba ꞌrã hexakã vaꞌe”, heꞌi Senhor ixondaro reta vaꞌe.


text:
“Kovaꞌe oo ma jypy guare gui hexakãmbave ꞌrã. Haꞌe rami vy kovaꞌe henda re ambou ꞌrã pendekuai porã aguã”, heꞌi Senhor ixondaro reta vaꞌe. 


text:
<n> Heta vaꞌe kuery ndojeroviai ramo ijayvu eteague</n> Haꞌe gui mokoĩ maꞌetỹ re ma huvixa Dario oĩ jave py, nove jaxya haꞌe vinte e quatro araa py Senhor peteĩgue ju oayvu ombou profeta Ageu pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
— Po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: Eporandu ke sacerdote kuery ikuai vaꞌe pe lei re oĩ vaꞌe re. Haꞌe vy aipoꞌre:


text:
“Xapyꞌa rei amongue xoꞌo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌerã omboaxa pyre onhovãa ꞌrã heravy oao py. Haꞌe gui xapyꞌa rei xoꞌo ombovya rive ꞌrã mbojape, tembiꞌu ombojy pyre, vinho ryru, azeite ryru, haꞌeꞌỹ vy tembiꞌu oĩ vaꞌe re rei. Haꞌe rami rã haꞌe vaꞌe tembiꞌu voi ndaꞌu opyta ꞌrã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe?” ꞌre. Haꞌe rami sacerdote kuery pe aporandu rã ombovai: — Any — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo Ageu oporanduve ju: — Haꞌe gui xapyꞌa rei amongue mbaꞌemo reꞌõgue re opoko vy haꞌeveꞌỹ vaꞌe opyta rire ma kovaꞌe nunga ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re ju ojopy ꞌrã. Haꞌe rami rã kovaꞌe nunga ju ndaꞌu opyta ꞌrã haꞌeveꞌỹ vaꞌe? Sacerdote kuery ombovai: — Tá, opyta ꞌrã ri haꞌeveꞌỹ vaꞌe — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo Ageu aipoeꞌive ju: — Senhor aipoeꞌi: “Haꞌe rami ae avi kovaꞌe kuery ikuai, mbaꞌeta kovaꞌe regua ma haꞌeveꞌỹ vaꞌe meme ikuai xerenonde. Haꞌe rami ae ju opyta opo py mbaꞌemo ojapo vaꞌe, xevy pe omeꞌẽ vaꞌe voi. Ikyꞌa vaꞌe meme opyta. <n>Haꞌe kuery reko rami vy mbaꞌemo ikyꞌa vaꞌe amboae regua re ombovy rive teĩ haꞌe vaꞌe voi opyta ꞌrã ikyꞌa vaꞌe. Haꞌe kuery voi Nhanderuete nonheꞌẽ renduia rupi ikuai vy ixupe ikyꞌa vaꞌe opyta. 


text:
Aỹ ma peikuaa porã pota haꞌe vaꞌe ára jave guive pendere oiko vaꞌekue haꞌe javi re. Mbaꞌeta templo Senhor peguarã pejapo aguã ita pembojoja ypy eꞌỹ mbove,


text:
haꞌe vaꞌe jave eꞌỹ mbove ma vinte ryru mbaꞌemo pemoĩ porãague py peo vy dez eteꞌi ꞌrã pejou vaꞌekue. Vinho voi cinqüenta ryru pemboyruague py peo peraa aguã vy ma vinte eteꞌi ꞌrã pejou vaꞌekue.


text:
Haꞌe rami avi peẽ kuery re xee ambou yvytu raku, mbaꞌemo ruꞌũ haꞌe amandau, pendepo py pejapo vaꞌe haꞌe javi áry. Haꞌe ramive ma peẽ kuery neĩ peteĩve ndapejeko rerovai xevy guarã”, heꞌi Senhor. 


text:
“Xee xeayvu ju: Aỹ guive peikuaa porã pota, nove jaxya haꞌe vinte e quatro ára guive, Senhor pegua templo pejapo aguã pemboypya ára guive, peikuaa pota haꞌe nunga haꞌe javi pendere oiko vaꞌekue re.


text:
Mbaꞌeta jipovei ma mbaꞌemo raꞌyĩgue pemoĩ porãague py. Uvaꞌy ndaiꞌavei avi, figo voi, romã, neĩ oliva voi. Haꞌe rami teĩ kovaꞌe ára guive xee romoingo porã ꞌrã”, heꞌi. 


text:
Haꞌe gui nove jaxya haꞌe vinte e quatro araa pyve Senhor teĩgue ju ombou oayvu Ageu pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
Aity ꞌrã huvixa ikuai vaꞌe poꞌakaague, ambovaipa ꞌrã yvy regua kuery imbaraeteague. Ambovaipa ꞌrã karóxa, ogueroguata vaꞌe kuery guive. Haꞌe ramo kavaju haꞌe hiꞌárygua kuery hoꞌapa ꞌrã kyxe py peteĩ-teĩ jokutu vy.” 


text:
— Senhor aipoeꞌive ju: “Haꞌe gui ndee Salatiel raꞌy Zorobabel xerembiguai reiko vaꞌe, haꞌe vaꞌe ára py rogueru vy roguereko ꞌrã xekuã regua xerery oĩa vaꞌe rami, xee ae roiporavo rire”, heꞌi Senhor ixondaro reta vaꞌe. 


text:
<n>Zacarias ayvu oĩa</n> <n> “Pejeko rerova ke”, heꞌiague</n> Mokoĩ maꞌetỹa haꞌe oito jaxya re ma huvixave Dario oĩ jave py Senhor ombou oayvu Berequias raꞌy profeta Zacarias, Ido ramymino vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: 


text:
Haꞌe nunga rupi aipoꞌre neretarã kuery pe: Po rami Senhor ixondaro reta vaꞌe ijayvu: Pejevy ju ke xevy. Haꞌe ramo xee voi aiko ju ꞌrã peẽ kuery reve.


text:
Pendekuaive eme peneramoĩ kuery ikuaiague rami. Mbaꞌeta haꞌe kuery pe ma profeta kuery yma guare ijayvu vy aipoeꞌi vaꞌekue: “Po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: Pejeko rerova ke aỹ opa marã rei pendekuaia haꞌe mbaꞌemo vai pejapoa gui”, heꞌi vaꞌekue ri haꞌe kuery noendui, naxenheꞌẽ rendui guive — heꞌi Senhor. 


text:
Haꞌe rã xeayvu haꞌe aipota vaꞌe xerembiguai profeta kuery pe aikuaa uka vaꞌekue ma ojeupitypa ma peneramoĩ kuery ambojexavaia py. Haꞌe gui ma haꞌe kuery ojeko rerova vy aipoeꞌi: “ Senhor ixondaro reta vaꞌe ma nhanembopaga aguã re onhembopyꞌa rakaꞌe nhandereko vaiague haꞌe mbaꞌemo vai jajapoague re. Haꞌe rami vy ojapo ae ma”, heꞌi okuapy. 


text:
<n> Jypy kavaju kuery oexaague</n> Haꞌe gui mokoĩ maꞌetỹa haꞌe onze jaxya sebate ꞌepy vaꞌe, vinte e quatro araa py, huvixa Dario mokoĩ maꞌetỹa re ma oĩ jave py Senhor oayvu ombou ju Berequias raꞌy profeta Zacarias, Ido ramymino vaꞌe pe. 


text:
Haꞌe ramo peteĩ pytũ aexa raꞌu rã ojekuaa peteĩ ava kavaju pytã vaꞌe árygua. Haꞌe vaꞌe ma peteĩ yvyugua puku py oĩ, yvyra murteira ikuai vaꞌe mbyte. Hakykue re ojekuaave ju kavaju pytã vaꞌe, xiĩ raiꞌi vaꞌe haꞌe xiĩ vaꞌe guive.


text:
Haꞌe ramo xee aporandu: — Xeruvixa, marã ramigua tu pevaꞌe? Haꞌe ramo anjo xereve ijayvu vaꞌe ombovai: — Xee aikuaa uka ꞌrã marã ramigua paa — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo yvyra ikuai vaꞌe mbyte ava oĩ vaꞌe ju ombovai. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Haꞌe vaꞌe kuery ma yvy jave rupi oguata vaꞌerã Senhor ombou vaꞌekue — heꞌi. 


text:
Haꞌe gui haꞌe vaꞌe kuery ju ijayvu Senhor pegua anjo yvyra ikuai vaꞌe mbyte oĩ vaꞌe pe. Haꞌe vy aipoeꞌi: — Ore ma yvy jave rupi roikopa ma. Haꞌe ramo haꞌe pygua kuery opytuꞌupa, yvy haꞌe javi rupi ikuai porãmba guive — heꞌi okuapy. 


text:
Haꞌe ramo anjo Senhor pegua ombovai: — Senhor nexondaro reta vaꞌe, rakaꞌe peve ꞌrã tu remboaxya nderexa ukavei Jerusalém tetã pygua kuery pe, neĩ Judá regua tetã ikuai vaꞌe pygua kuery pe? Mbaꞌeta haꞌe kuery re setenta maꞌetỹ re ma ndepoxya oĩ — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo haꞌe vaꞌe ju ijayvu xevy: — Emombeꞌu atã ke: Po rami Senhor ixondaro reta vaꞌe ijayvu: Xee ma ndaꞌevei etea aendu Jerusalém haꞌe Sião pygua kuery re.


text:
Haꞌe rã amboae regua kuery pe ma xepoxy ete, mbaꞌeve gui okyje eꞌỹ re ikuai vaꞌe pe. Mbaꞌeta haꞌe kuery pe amongue py eteꞌi xepoxy vaꞌekue ri aỹ ma haꞌe kuery xembopoxyve ete.


text:
Haꞌe nunga rupi po rami Senhor ijayvu: Xee ma Jerusalém tetã re ajevy ju ꞌrã anhomboaxya rupi. Haꞌe gui xevygua oo ma ojapoa ju ꞌrã haꞌe py. Teĩgue ju ixã mbaꞌemo aꞌãa omoatãa ꞌrã Jerusalém tetã rupi — heꞌi Senhor ixondaro reta vaꞌe. 


text:
— Haꞌe gui teĩgue ju remombeꞌu atã vy aipoꞌre ꞌrã: Po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: “Xevygua tetã ikuai vaꞌe tynyẽ nho ꞌrã mbaꞌemo porã”, heꞌi. Mbaꞌeta Senhor ombopyꞌa guaxu nho ꞌrã Sião pygua kuery, Jerusalém tetã oiporavo ju ꞌrã guive. 


text:
Haꞌe rami vy aporandu anjo xereve ijayvu vaꞌe pe: — Mbaꞌe nunga tu pevaꞌe? Haꞌe rã xembovai: — Pevaꞌe vaka rakuakue ma Judá, Israel haꞌe Jerusalém pygua kuery moaĩmbaare — heꞌi. 


text:
Haꞌe rã xee aporandu: — Haꞌvy pevaꞌe kuery, mbaꞌerã tu ou? Ombovai: — Vaka rakuakue ma yvy regua kuery Judá kuery rovai opuꞌã vy opoꞌakaa rupi omoaĩmba vaꞌekue, neĩ avave rei oakã nomopuꞌã kuaavei aguã rami. Haꞌe gui kovaꞌe ferro re ombaꞌeapo vaꞌe kuery ma vaka rakuakue mongyjearã haꞌe heitypaarã ou — heꞌi. 


text:
<n> Jerusalém tetã rupi mbaꞌemo aꞌãarã oexaague</n> Haꞌe gui amaꞌẽ vy peteĩ ava hiꞌaĩ vaꞌe ju aexa. Haꞌe vaꞌe ma opo py oguereko peteĩ ixã mbaꞌemo aꞌãa.


text:
Haꞌe ramo aporandu ixupe: — Marã katy reo? Ombovai: — Jerusalém tetã raꞌã vy aa, ipya haꞌe ipuku-a aikuaa aguã — heꞌi. 


text:
Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe: — Tereo pojava ke, haꞌe emombeꞌu pevaꞌe kunumi vaꞌe pe: “Jerusalém tetã re heta ete avakue haꞌe mymba kuery ikuai ramo tekoaꞌi rami ꞌrã opyta ikora veꞌỹ vaꞌe”, ꞌre.


text:
Mbaꞌeta Senhor aipoeꞌi: “Xee ae ꞌrã aĩ tetã korarã tata guigua rami. Xee aiko ꞌrã haꞌe kuery mbyte rupi imoexakãarã”, heꞌi. 


text:
<n> Sião tetã katy ju Israel kuery ojevy aguã re ijayvuague</n> Haꞌe gui Senhor aipoeꞌi: — Pendu ke! Pendu ke! Pevapa ke peovy aỹ kuaray ijapuꞌaꞌia katy yvy oĩ vaꞌe gui, irundy henda katy yvytu yva rupi oipejua katy xee romoaĩmba rire teĩ.


text:
Mbaꞌeta Senhor ixondaro reta vaꞌe po rami Senhor ijayvu: “ Senhor onhemboete ukaa rupi xembou yvy regua penembaꞌe rei-rei peꞌapaare kuery rovai, mbaꞌeta ixupe rã penderovai opo oupity vaꞌe ma hexa raꞌyĩ re opoko vaꞌe reve ndaꞌeveia rami.


text:
Maꞌẽ, haꞌe kuery rovai xee xepo aupi ramo hembiguai ikuai vaꞌekue ae ju ꞌrã oipeꞌapa imbaꞌe rei-rei. Haꞌe ramo peikuaa ꞌrã Senhor ixondaro reta vaꞌe ae xembouague”, heꞌi. <n>Apy ma Senhor ae ijayvu vy “ Senhor xembou”, heꞌi. Mbaꞌeta Senhor remimbou hexeve joo rami ete, Marcos 12.35-37 py Jesus ojee ae ijayvua rami. 


text:
Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ára ma heta regua ꞌrã onhemboaty xee Senhor re, xevy guarã. Haꞌe gui penembyte aiko ramo peikuaa ꞌrã Senhor ixondaro reta vaꞌe ae pendea py xembouague.


text:
Haꞌe vaꞌe jave py Senhor ojeupe guarã ogueru ꞌrã Judá kuery. Yvy ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe re jevy ꞌrã ogueru, haꞌe teĩgue ju oiporavo ꞌrã Jerusalém tetã.


text:
Haꞌe nunga rupi peẽ avakue haꞌe javi, pekyrirĩmba ke Senhor renonde, mbaꞌeta oꞌamba ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe gui opuꞌã ma ouvy. 


text:
<n> Sacerdote yvateve vaꞌe Josué oexaague</n> Haꞌe gui xevy pe Nhanderuete oexa uka sacerdote yvateve vaꞌe Josué, Senhor guigua anjo renonde hiꞌaĩ rã. Haꞌe vaꞌe oiporu kuaa regua re Satanás hiꞌaĩ avi hovai ijayvu aguã.


text:
Haꞌe rã Senhor ma aipoeꞌi Satanás pe: — Satanás, Senhor taꞌijayvu ete ndevy. Tá, Senhor Jerusalém tetã poravoare taꞌijayvu ete ndevy. Mbaꞌeta pevaꞌe ava ma tataꞌy tata py okaia gui oipeꞌa pyre rami — heꞌi.


text:
Haꞌe gui ma anjo ju ijayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi guenonde ikuai vaꞌe pe: — Pemboi ijao ikyꞌapa rei vaꞌe — heꞌi. Josué pe aipoeꞌi avi: — Neꞌexa, ndegui aipeꞌapa ma ndereko vaiague, haꞌe gui ao porãgue py ju ꞌrã romonhemonde — heꞌi. 


text:
Haꞌe ramo xee ju aipoaꞌe: — Inhakã re ma pemoĩ avi akã regua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe — haꞌe. Haꞌe ramo inhakã re omoĩ akã regua ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe, ao haꞌevea ramigua py omonhemonde guive. <n>Sacerdote yvateve vaꞌe Josué ma anjo renonde hiꞌaĩ guetarã kuery rekovia ojejavya ombogue uka aguã, teĩ haꞌe voi ikyꞌa vaꞌe py onhemonde hoꞌamy ojejavy vaꞌe vy. Satanás haꞌe py hiꞌaĩ avi Josué ojejavya rami ijayvu aguã. Haꞌe rami teĩ anjo Senhor rery rupi oĩ vaꞌe ma ojejavyague ombogue vy ao porã py ju omonhemonde, Nhanderuete pe oiko aguã sacerdote-rã . Kovaꞌe Josué ma Moisés irũ eꞌỹ, amboae ava Jesua hery avi vaꞌe, Esdras haꞌe Neemias javegua sacerdote yvateve vaꞌe (Esdras 2.2; Neemias 7.7). Haꞌe gui ma Senhor guigua anjo hiꞌaĩ vaꞌe ju


text:
— Po rami ijayvu Senhor ixondaro reta vaꞌe: Xee aikoa rupi ndee reiko, haꞌe ajapo uka vaꞌe rejapopa ri vy ndee repena ꞌrã xevygua oo re, xevygua oguy ikuai vaꞌe re avi ꞌrã renhangareko. Haꞌe gui ajapo ꞌrã apy ikuai vaꞌe rami avi ndee voi xere renhemboja aguã rami.


