# verses

text:
dicentes? Dominus Deus aspiciet veritatem, et consolabitur in nobis, quemadmodum in protestatione cantici declaravit Moyses? Et in servis suis consolabitur.


text:
Mortuo itaque illo primo hoc modo, sequentem deducebant ad illudendum? et, cute capitis ejus cum capillis abstracta, interrogabant si manducaret, priusquam toto corpore per membra singula puniretur.


text:
At ille respondens patria voce, dixit? Non faciam. Propter quod et iste, sequenti loco, primi tormenta suscepit?


text:
et in ultimo spiritu constitutus, sic ait? Tu quidem scelestissime in præsenti vita nos perdis? sed Rex mundi defunctos nos pro suis legibus in æternæ vitæ resurrectione suscitabit.


text:
et cum fiducia ait? E cælo ista possideo, sed propter Dei leges nunc hæc ipsa despicio, quoniam ab ipso me ea recepturum spero?


text:
ita ut rex, et qui cum ipso erant, mirarentur adolescentis animum, quod tamquam nihilum duceret cruciatus.


text:
Et cum jam esset ad mortem, sic ait? Potius est ab hominibus morti datos spem exspectare a Deo, iterum ab ipso resuscitandos? tibi enim resurrectio ad vitam non erit.


text:
dixit? Potestatem inter homines habens, cum sis corruptibilis, facis quod vis? noli autem putare genus nostrum a Deo esse derelictum?


text:
tu autem patienter sustine, et videbis magnam potestatem ipsius, qualiter te et semen tuum torquebit.


text:
Post hunc ducebant sextum, et is, mori incipiens, sic ait? Noli frustra errare? nos enim propter nosmetipsos hæc patimur, peccantes in Deum nostrum, et digna admiratione facta sunt in nobis?


text:
Supra modum autem mater mirabilis, et bonorum memoria digna, quæ pereuntes septem filios sub unius diei tempore conspiciens, bono animo ferebat propter spem quam in Deum habebat?


text:
singulos illorum hortabatur voce patria fortiter, repleta sapientia? et, femineæ cogitationi masculinum animum inserens,


text:
dixit ad eos? Nescio qualiter in utero meo apparuistis? neque enim ego spiritum et animam donavi vobis et vitam, et singulorum membra non ego ipsa compegi,


text:
sed enim mundi Creator, qui formavit hominis nativitatem, quique omnium invenit originem, et spiritum vobis iterum cum misericordia reddet et vitam, sicut nunc vosmetipsos despicitis propter leges ejus.


text:
Antiochus autem, contemni se arbitratus, simul et exprobrantis voce despecta, cum adhuc adolescentior superesset, non solum verbis hortabatur, sed et cum juramento affirmabat se divitem et beatum facturum, et translatum a patriis legibus amicum habiturum, et res necessarias ei præbiturum.


text:
Sed ad hæc cum adolescens nequaquam inclinaretur, vocavit rex matrem, et suadebat ei ut adolescenti fieret in salutem.


text:
Itaque inclinata ad illum, irridens crudelem tyrannum, ait patria voce? Fili mi, miserere mei, quæ te in utero novem mensibus portavi, et lac triennio dedi et alui, et in ætatem istam perduxi.


text:
Peto, nate, ut aspicias ad cælum et terram, et ad omnia quæ in eis sunt? et intelligas, quia ex nihilo fecit illa Deus, et hominum genus?


text:
ita fiet, ut non timeas carnificem istum, sed dignus fratribus tuis effectus particeps, suscipe mortem, ut in illa miseratione cum fratribus tuis te recipiam.


text:
Cum hæc illa adhuc diceret, ait adolescens? Quem sustinetis? non obedio præcepto regis, sed præcepto legis, quæ data est nobis per Moysen.


text:
Et si nobis propter increpationem et correptionem Dominus Deus noster modicum iratus est? sed iterum reconciliabitur servis suis.


text:
Tu autem, o sceleste, et omnium hominum flagitiosissime, noli frustra extolli vanis spebus in servos ejus inflammatus?


text:
Nam fratres mei, modico nunc dolore sustentato, sub testamento æternæ vitæ effecti sunt? tu vero judicio Dei justas superbiæ tuæ pœnas exsolves.


text:
Ego autem, sicut fratres mei, animam et corpus meum trado pro patriis legibus? invocans Deum maturius genti nostræ propitium fieri, teque cum tormentis et verberibus confiteri quod ipse est Deus solus.


text:
In me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira, quæ super omne genus nostrum juste superducta est.


text:
Judas vero Machabæus, et qui cum illo erant, introibant latenter in castella? et convocantes cognatos, et amicos, et eos qui permanserunt in Judaismo assumentes, eduxerunt ad se sex millia virorum.


text:
Et invocabant Dominum, ut respiceret in populum qui ab omnibus calcabatur, et misereretur templo quod contaminabatur ab impiis?


text:
misereretur etiam exterminio civitatis, quæ esset illico complananda, et vocem sanguinis ad se clamantis audiret?


text:
memoraretur quoque iniquissimas mortes parvulorum innocentum, et blasphemias nomini suo illatas, et indignaretur super his.


text:
At Machabæus, congregata multitudine, intolerabilis gentibus efficiebatur? ira enim Domini in misericordiam conversa est.


text:
Et superveniens castellis et civitatibus improvisus, succendebat eas? et opportuna loca occupans, non paucas hostium strages dabat?


text:
maxime autem noctibus ad hujuscemodi excursus ferebatur, et fama virtutis ejus ubique diffundebatur.


text:
Videns autem Philippus paulatim virum ad profectum venire, ac frequentius res ei cedere propere, ad Ptolemæum ducem Cœlesyriæ et Phœnicis scripsit ut auxilium ferret regis negotiis.


text:
At ille velociter misit Nicanorem Patrocli de primoribus amicum, datis ei de permistis gentibus, armatis non minus viginti millibus, ut universum Judæorum genus deleret, adjuncto ei Gorgia viro militari, et in bellicis rebus experientissimo.


text:
Constituit autem Nicanor, ut regi tributum, quod Romanis erat dandum, duo millia talentorum de captivitate Judæorum suppleret?


text:
statimque ad maritimas civitates misit, convocans ad coëmptionem Judaicorum mancipiorum, promittens se nonaginta mancipia talento distracturum, non respiciens ad vindictam, quæ eum ab Omnipotente esset consecutura.


text:
alii vero si quid eis supererat vendebant, simulque Dominum deprecabantur ut eriperet eos ab impio Nicanore, qui eos priusquam cominus veniret, vendiderat?


text:
etsi non propter eos, propter testamentum tamen quod erat ad patres eorum, et propter invocationem sancti et magnifici nominis ejus super ipsos.


text:
Convocatis autem Machabæus septem millibus, qui cum ipso erant, rogabat ne hostibus reconciliarentur, neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem, sed fortiter contenderent,


text:
ante oculos habentes contumeliam, quæ loco sancto ab his injuste esset illata, itemque et ludibrio habitæ civitatis injuriam, adhuc etiam veterum instituta convulsa.


text:
Nam illi quidem armis confidunt, ait, simul et audacia? nos autem in omnipotente Domino, qui potest et venientes adversum nos, et universum mundum uno nutu delere, confidimus.


text:
Admonuit autem eos et de auxiliis Dei, quæ facta sunt erga parentes? et quod sub Sennacherib centum octoginta quinque millia perierunt?


text:
et de prælio, quod eis adversus Galatas fuit in Babylonia, ut omnes, ubi ad rem ventum est, Macedonibus sociis hæsitantibus, ipsi sex millia soli peremerunt centum viginti millia propter auxilium illis datum de cælo, et beneficia pro his plurima consecuti sunt.


text:
Constituit itaque fratres suos duces utrique ordini, Simonem, et Josephum, et Jonathan, subjectis unicuique millenis et quingentenis.


text:
Ad hoc etiam ab Esdra lecto illis sancto libro, et dato signo adjutorii Dei, in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore.


text:
Et facto sibi adjutore Omnipotente, interfecerunt super novem millia hominum? majorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere compulerunt.


text:
sed reversi sunt hora conclusi, nam erat ante sabbatum? quam ob causam non perseveraverunt insequentes.


text:
Arma autem ipsorum, et spolia congregantes, sabbatum agebant, benedicentes Dominum, qui liberavit eos in isto die, misericordiæ initium stillans in eos.


text:
Post sabbatum vero debilibus, et orphanis, et viduis diviserunt spolia? et residua ipsi cum suis habuere.


text:
His itaque gestis, et communiter ab omnibus facta obsecratione, misericordem Dominum postulabant, ut in finem servis suis reconciliaretur.


text:
Et ex his, qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes, super viginti millia interfecerunt, et munitiones excelsas obtinuerunt? et plures prædas diviserunt, æquam portionem debilibus, pupillis, et viduis, sed et senioribus facientes.


text:
Et cum arma eorum diligenter collegissent, omnia composuerunt in locis opportunis, residua vero spolia Jerosolymam detulerunt?


text:
et Philarchen, qui cum Timotheo erat, interfecerunt, virum scelestum, qui in multis Judæos afflixerat.


text:
Et cum epinicia agerent Jerosolymis, eum qui sacras januas incenderat, id est, Callisthenem, cum in quoddam domicilium refugisset, incenderunt, digna ei mercede pro impietatibus suis reddita.


text:
humiliatus auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat, deposita veste gloriæ, per mediterranea fugiens, solus venit Antiochiam, summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus.


text:
Et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Jerosolymorum, prædicabat nunc protectorem Deum habere Judæos, et ob ipsum invulnerabiles esse, eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas.


text:
Intraverat enim in eam, quæ dicitur Persepolis, et tentavit expoliare templum, et civitatem opprimere? sed multitudine ad arma concurrente, in fugam versi sunt? et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret.


text:
Elatus autem in ira, arbitrabantur se injuriam illorum qui se fugaverant posse in Judæos retorquere? ideoque jussit agitari currum suum sine intermissione agens iter, cælesti eum judicio perurgente, eo quod ita superbe locutus est se venturum Jerosolymam, et congeriem sepulchri Judæorum eam facturum.


text:
Sed qui universa conspicit Dominus Deus Israël, percussit eum insanabili et invisibili plaga. Ut enim finivit hunc ipsum sermonem, apprehendit eum dolor dirus viscerum, et amara internorum tormenta?


text:
et quidem satis juste, quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera, licet ille nullo modo a sua malitia cessaret.


text:
Super hoc autem superbia repletus, ignem spirans animo in Judæos, et præcipiens accelerari negotium, contigit illum impetu euntem de curru cadere, et gravi corporis collisione membra vexari.


text:
Isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare, supra humanum modum superbia repletus, et montium altitudines in statera appendere, nunc humiliatus ad terram in gestatorio portabatur, manifestam Dei virtutem in semetipso contestans?


text:
ita ut de corpore impii vermes scaturirent, ac viventis in doloribus carnes ejus effluerent, odore etiam illius et fœtore exercitus gravaretur?


text:
et qui paulo ante sidera cæli contingere se arbitrabatur, eum nemo poterat propter intolerantiam fœtoris portare.


text:
Hinc igitur cœpit ex gravi superbia deductus ad agnitionem sui venire, divina admonitus plaga, per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus.


text:
Et cum nec ipse jam fœtorem suum ferre posset, ita ait? Justum est subditum esse Deo, et mortalem non paria Deo sentire.


text:
Et civitatem, ad quam festinans veniebat ut eam ad solum deduceret, ac sepulchrum congestorum faceret, nunc optat liberam reddere?


text:
et Judæos, quos nec sepultura quidem se dignos habiturum, sed avibus ac feris diripiendos traditurum, et cum parvulis exterminaturum dixerat, æquales nunc Atheniensibus facturum pollicetur?


text:
templum etiam sanctum, quod prius expoliaverat, optimis donis oranturum, et sancta vasa multiplicaturum, et pertinentes ad sacrificia sumptus de redditibus suis præstaturum?


text:
super hæc, et Judæum se futurum, et omnem locum terræ perambulaturum, et prædicaturum Dei potestatem.


text:
Sed non cessantibus doloribus (supervenerat enim in eum justum Dei judicium), desperans scripsit ad Judæos in modum deprecationis epistolam hæc continentem?


text:
Optimis civibus Judæis plurimam salutem, et bene valere, et esse felices, rex et principes Antiochus.


text:
Et ego in infirmitate constitutus, vestri autem memor benigne reversus de Persidis locis, et infirmitate gravi apprehensus, necessarium duxi pro communi utilitate curam habere?


text:
Respiciens autem quod et pater meus, quibus temporibus in locis superioribus ducebat exercitum, ostendit qui post se susciperet principatum?


text:
ut si quid contrarium accideret, aut difficile nuntiaretur, scientes hi qui in regionibus erant, cui esset rerum summa derelicta, non turbarentur.


text:
Ad hæc, considerans de proximo potentes quosque, et vicinos temporibus insidiantes, et eventum exspectantes, designavi filium meum Antiochum regem, quem sæpe recurrens in superiora regna multis vestrum commendabam? et scripsi ad eum quæ subjecta sunt.


text:
Ora itaque vos, et peto memores beneficiorum publice et privatim, ut unusquisque conservet fidem ad me et ad filium meum.


text:
Igitur homicida et blasphemus pessime percussus, et ut ipse alios tractaverat, peregre in montibus miserabili obitu vita functus est.


text:
Transferebat autem corpus Philippus collactaneus ejus? qui, metuens filium Antiochi, ad Ptolemæum Philometorem in Ægyptum abiit.


text:
et purgato templo, aliud altare fecerunt, et de ignitis lapidibus igne concepto sacrificia obtulerunt post biennium, et incensum, et lucernas, et panes propositionis posuerunt.


text:
Quibus gestis, rogabant Dominum prostrati in terram, ne amplius talibus malis inciderent? sed et, siquando peccassent, ut ab ipso mitius corriperentur, et non barbaris ac blasphemis hominibus traderentur.


text:
Qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat, contigit eadem die purificationem fieri, vigesima quinta mensis qui fuit Casleu.


text:
Et cum lætitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum, recordantes quod ante modicum temporis diem solemnem tabernaculorum in montibus, et in speluncis more bestiarum egerant.


text:
Propter quod thyrsos, et ramos virides, et palmas præferebant ei, qui prosperavit mundari locum suum.


text:
Nunc autem de Eupatore Antiochi impii filio, quæ gesta sunt narrabimus, breviantes mala, quæ in bellis gesta sunt.


text:
Hic enim suscepto regno, constituit super negotia regni Lysiam quemdam, Phœnicis et Syriæ militiæ principem.


text:
Nam Ptolemæus, qui dicebatur Macer, justi tenax, erga Judæos esse constituit, et præcipue propter iniquitatem, quæ facta erat in eos, et pacifice agere cum eis.


text:
Sed ob hoc accusatus ab amicis apud Eupatorem, cum frequenter proditor audiret, eo quod Cyprum creditam sibi a Philometore deseruisset, et ad Antiochum Nobilem translatus etiam ab eo recessisset, veneno vitam finivit.


text:
Judæi vero, qui tenebant opportunas munitiones, fugatos ab Jerosolymis suscipiebant, et bellare tentabant.


text:
Hi vero, qui erant cum Machabæo, per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adjutor, impetum fecerunt in munitiones Idumæorum?


text:
multaque vi insistentes, loca obtinuerunt, occurrentes interemerunt, et omnes simul non minus viginti millibus trucidaverunt.


text:
Quidam autem, cum confugissent in duas turres valde munitas omnem apparatum ad repugnandum habentes.


text:
Machabæus ad eorum expugnationem, relicto Simone, et Josepho, itemque Zachæo? eisque qui cum ipsis erant satis multis, ipse ad eas, quæ amplius perurgebant, pugnas conversus est.


text:
Hi vero, qui cum Simone erant, cupiditate ducti, a quibusdam, qui in turribus erant, suasi sunt pecunia? et septuaginta millibus didrachmis acceptis, dimiserunt quosdam effugere.


text:
Cum autem Machabæo nuntiatum esset quod factum est, principibus populi congregatis, accusavit, quod pecunia fratres vendidissent, adversariis eorum dimissis.


text:
Armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti millia peremit.


text:
At Timotheus, qui prius a Judæis fuerat superatus, convocato exercitu peregrinæ multitudinis, et congregato equitatu Asiano, advenit quasi armis Judæam capturus.


text:
Machabæus autem, et qui cum ipso erant, appropinquante illo, deprecabantur Dominum, caput terra aspergentes, lumbosque ciliciis præcincti,


text:
ad altaris crepidinem provoluti, ut sibi propitius, inimicis autem eorum esset inimicus, et adversariis adversaretur, sicut lex dicit.


text:
Et ita post orationem, sumptis armis, longius de civitate procedentes, et proximi hostibus effecti resederunt.


text:
Primo autem solis ortu utrique commiserunt? isti quidem victoriæ et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes? illi autem ducem belli animum habebant.


text:
Sed cum vehemens pugna esset, apparuerunt adversariis de cælo viri quinque in equis, frenis aureis decori, ducatum Judæis præstantes?


text:
ex quibus duo Machabæum medium habentes, armis suis circumseptum incolumem conservabant? in adversarios autem tela et fulmina jaciebant, ex quo et cæcitate confusi, et repleti perturbatione, cadebant.


text:
At hi qui intus erant, loci firmitate confisi, supra modum maledicebant, et sermones nefandos jactabant.


text:
Sed cum dies quinta illucesceret, viginti juvenes ex his qui cum Machabæo erant, accensi animis propter blasphemiam, viriliter accesserunt ad murum, et feroci animo incedentes ascendebant?


text:
sed et alii similiter ascendentes, turres portasque succendere aggressi sunt, atque ipsos maledicos vivos concremare.


text:
Per continuum autem biduum præsidio vastato, Timotheum occultantem se in quodam repertum loco peremerunt? et fratrem illius Chæream et Apollophanem occiderunt.


text:
Quibus gestis, in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum, qui magna fecit in Israël, et victoriam dedit illis.


text:
Sed parvo post tempore, Lysias procurator regis, et propinquus, ac negotiorum præpositus, graviter ferens de his quæ acciderant,


text:
congregatis octoginta millibus, et equitatu universo, veniebat adversus Judæos, existimans se civitatem quidem captam gentibus habitaculum facturum,


text:
templum vero in pecuniæ quæstum, sicut cetera delubra gentium, habiturum, et per singulos annos venale sacerdotium?


text:
nusquam recogitans Dei potestatem, sed mente effrenatus in multitudine peditum, et in millibus equitum, et in octoginta elephantis confidebat.


text:
Ingressus autem Judæam, et appropians Bethsuræ, quæ erat in angusto loco, ab Jerosolyma intervallo quinque stadiorum, illud præsidium expugnabat.


text:
Ut autem Machabæus, et qui cum eo erant, cognoverunt expugnari præsidia, cum fletu et lacrimis rogabant Dominum, et omnis turba simul, ut bonum angelum mitteret ad salutem Israël.


text:
Et ipse primus Machabæus, sumptis armis, ceteros adhortatus est simul secum periculum subire, et ferre auxilium fratribus suis.


text:
Cumque pariter prompto animo procederent, Jerosolymis apparuit præcedens eos eques in veste candida, armis aureis hastam vibrans.


text:
Tunc omnes simul benedixerunt misericordem Dominum, et convaluerunt animis? non solum homines, sed et bestias ferocissimas, et muros ferreos parati penetrare.


text:
Leonum autem more impetu irruentes in hostes, prostraverunt ex eis undecim millia peditum, et equitum mille sexcentos?


text:
universos autem in fugam verterunt, plures autem ex eis vulnerati nudi evaserunt. Sed et ipse Lysias turpiter fugiens evasit.


text:
Et quia non insensatus erat, secum ipse reputans, factam erga se diminutionem, et intelligens invictos esse Hebræos, omnipotentis Dei auxilio innitentes, misit ad eos?


text:
Annuit autem Machabæus precibus Lysiæ, in omnibus utilitati consulens? et quæcumque Machabæus scripsit Lysiæ de Judæis, ea rex concessit.


text:
Nam erant scriptæ Judæis epistolæ a Lysia quidem hunc modum continentes? Lysias populo Judæorum salutem.


text:
Joannes et Abesalom, qui missi fuerant a vobis, tradentes scripta, postulabant ut ea, quæ per illos significabantur, implerem.


text:
De ceteris autem per singula verbo mandavi et istis, et his, qui a me missi sunt, colloqui vobiscum.


text:
Patre nostro inter deos translato, nos volentes eos qui sunt in regno nostro sine tumultu agere, et rebus suis adhibere diligentiam,


text:
audivimus Judæos non consensisse patri meo ut transferrentur ad ritum Græcorum, sed tenere velle suum institutum, ac propterea postulare a nobis concedi sibi legitima sua.


text:
Volentes igitur hanc quoque gentem quietam esse, statuentes judicavimus templum restitui illis, ut agerent secundum suorum majorum consuetudinem.


text:
Bene igitur feceris, si miseris ad eos, et dexteram dederis? ut cognita nostra voluntate, bono animo sint, et utilitatibus propriis deserviant.


text:
Ad Judæos vero regis epistola talis erat? Rex Antiochus senatui Judæorum, et ceteris Judæis salutem.


text:
ut Judæi utantur cibis, et legibus suis, sicut et prius? et nemo eorum ullo modo molestiam patiatur de his quæ per ignorantiam gesta sunt.


text:
Miserunt autem etiam Romani epistolam, ita se habentem? Quintus Memmius et Titus Manilius legati Romanorum, populo Judæorum salutem.


text:
De quibus autem ad regem judicavit referendum, confestim aliquem mittere, diligentius inter vos conferentes, ut decernamus, sicut congruit vobis? nos enim Antiochiam accedimus.


text:
Sed hi qui resederant, Timotheus, et Apollonius Gennæi filius, sed et Hieronymus, et Demophon super hos, et Nicanor Cypriarches, non sinebant eos in silentio agere et quiete.


text:
Joppitæ vero tale quoddam flagitium perpetrarunt? rogaverunt Judæos, cum quibus habitabant, ascendere scaphas, quas paraverant, cum uxoribus et filiis, quasi nullis inimicitiis inter eos subjacentibus.


text:
Secundum commune itaque decretum civitatis, et ipsis acquiescentibus, pacisque causa nihil suspectum habentibus? cum in altum processissent, submerserunt non minus ducentos.


text:
Quam crudelitatem Judas in suæ gentis homines factam ut cognovit, præcepit viris qui erant cum ipso? et invocato justo judice Deo,


text:
venit adversus interfectores fratrum, et portum quidem noctu succendit, scaphas exussit, eos autem qui ab igne refugerant, gladio peremit.


text:
Jamnitis quoque nocte supervenit, et portum cum navibus succendit? ita ut lumen ignis appareret Jerosolymis a stadiis ducentis quadraginta.


text:
Inde cum jam abiissent novem stadiis, et iter facerent ad Timotheum, commiserunt cum eo Arabes quinque millia viri, et equites quingenti.


text:
Cumque pugna valida fieret, et auxilio Dei prospere cessisset, residui Arabes victi, petebant a Juda dextram sibi dari, promittentes se pascua daturos, et in ceteris profuturos.


text:
Judas autem arbitratus vere in multis eos utiles, promsit pacem? dextrisque acceptis, discessere ad tabernacula sua.


text:
Aggressus est autem et civitatem quamdam firmam pontibus murisque circumseptam, quæ a turbis habitabatur gentium promiscuarum? cui nomen Casphin.


text:
Hi vero qui intus erant, confidentes in stabilitate murorum, et apparatu alimoniarum, remissius agebant, maledictis lacessentes Judam, et blasphemantes, ac loquentes quæ fas non est.


text:
Machabæus autem, invocato magno mundi Principe, qui sine arietibus et machinis temporibus Jesu præcipitavit Jericho, irruit ferociter muris?


text:
et capta civitate per Domini voluntatem innumerabiles cædes fecit, ita ut adjacens stagnum stadiorum duorum latitudinis sanguine interfectorum fluere videretur.


text:
Inde discesserunt stadia septingenta quinquaginta, et venerunt in Characa ad eos, qui dicuntur Tubianæi, Judæos?


text:
et Timotheum quidem in illis locis non comprehenderunt, nulloque negotio perfecto regressus est, relicto in quodam loco firmissimo præsidio.


text:
Dositheus autem et Sosipater, qui erant duces cum Machabæo, peremerunt a Timotheo relictos in præsidio, decem millia viros.


text:
At Machabæus, ordinatis circum se sex millibus, et constitutis per cohortes, adversus Timotheum processit, habentem secum centum viginti millia peditum, equitumque duo millia quingentos.


text:
Cognito autem Judæ adventu, Timotheus præmisit mulieres, et filios, et reliquum apparatum, in præsidium, quod Carnion dicitur? erat enim inexpugnabile, et accessu difficile propter locorum angustias.


text:
Cumque cohors Judæ prima apparuisset, timor hostibus incussus est, ex præsentia Dei, qui universa conspicit, et in fugam versi sunt alius ab alio, ita ut magis a suis dejicerentur, et gladiorum suorum ictibus debilitarentur.


text:
Ipse vero Timotheus incidit in partes Dosithei et Sosipatris? et multis precibus postulabat ut vivus dimitteretur, eo quod multorum ex Judæis parentes haberet, ac fratres, quos morte ejus decipi eveniret.


text:
Et cum fidem dedisset restituturum se eos secundum constitutum, illæsum eum dimiserunt propter fratrum salutem.


text:
Post horum fugam et necem, movit exercitum ad Ephron civitatem munitam, in qua multitudo diversarum gentium habitabat? et robusti juvenes pro muris consistentes fortiter repugnabant? in hac autem machinæ multæ, et telorum erat apparatus.


text:
Sed cum Omnipotentem invocassent, qui potestate sua vires hostium confringit, ceperunt civitatem? et ex eis, qui intus erant, viginti quinque millia prostraverunt.


text:
Contestantibus autem his, qui apud Scythopolitas erant, Judæis, quod benigne ab eis haberentur, etiam temporibus infelicitatis quod modeste secum egerint?


text:
gratias agentes eis, et exhortati etiam de cetero erga genus suum benignos esse, venerunt Jerosolymam die solemni septimanarum instante.


text:
Dositheus vero quidem de Bacenoris eques, vir fortis, Gorgiam tenebat? et, cum vellet illum capere vivum, eques quidam de Thracibus irruit in eum, humerumque ejus amputavit? atque ita Gorgias effugit in Maresa.


text:
At illis, qui cum Esdrim erant, diutius pugnantibus et fatigatis, invocavit Judas Dominum adjutorem, et ducem belli fieri?


text:
Judas autem collecto exercitu venit in civitatem Odollam? et cum septima dies superveniret, secundum consuetudinem purificati, in eodem loco sabbatum egerunt.


text:
Et sequenti die venit cum suis Judas, ut corpora prostratorum tolleret, et cum parentibus poneret in sepulchris paternis.


text:
Invenerunt autem sub tunicis interfectorum de donariis idolorum, quæ apud Jamniam fuerunt, a quibus lex prohibet Judæos? omnibus ergo manifestum factum est, ob hanc causam eos corruisse.


text:
atque ita ad preces conversi, rogaverunt ut id quod factum erat, delictum oblivioni traderetur. At vero fortissimus Judas hortabatur populum conservare se sine peccato, sub oculis videntes quæ facta sunt pro peccatis eorum qui prostrati sunt.


text:
Et facta collatione, duodecim millia drachmas argenti misit Jerosolymam offerri pro peccatis mortuorum sacrificium, bene et religiose de resurrectione cogitans


text:
(nisi enim eos, qui ceciderant, resurrecturos speraret, superfluum videretur, et vanum, orare pro mortuis),


text:
et quia considerabat quod hi qui cum pietate dormitionem acceperant, optimam haberent repositam gratiam.


text:
Anno centesimo quadragesimo nono, cognovit Judas Antiochum Eupatorem venire cum multitudine adversus Judæam,


text:
et cum eo Lysiam procuratorem, et præpositum negotiorum, secum habentem peditum centum decem millia, et equitum quinque millia, et elephantos viginti duos, currus cum falcibus trecentos.


text:
Commiscuit autem se illis et Menelaus? et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum, non pro patriæ salute, sed sperans se constitui in principatum.


text:
Sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem? et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum, jussit (ut eis est consuetudo) apprehensum in eodem loco necari.


text:
Erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum, aggestum undique habens cineris? hæc prospectum habebat in præceps.


text:
Et quidem satis juste? nam quia multa erga aram Dei delicta commisit, cujus ignis et cinis erat sanctus? ipse in cineris morte damnatus est.


text:
Quibus Judas cognitis, præcepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent, quo, sicut semper, et nunc adjuvaret eos?


text:
quippe qui lege, et patria, sanctoque templo privari vererentur? ac populum, qui nuper paululum respirasset, ne sineret blasphemis rursus nationibus subdi.


text:
Omnibus itaque simul id facientibus, et petentibus a Domino misericordiam cum fletu, et jejuniis, per triduum continuum prostratis, hortatus est eos Judas ut se præpararent.


text:
Ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Judæam, et obtineret civitatem, exire, et Domini judicio committere exitum rei.


text:
Dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori, et exhortatus suos ut fortiter dimicarent, et usque ad mortem pro legibus, templo, civitate, patria, et civibus starent, circa Modin exercitum constituit.


text:
Et dato signo suis Dei victoriæ, juvenibus fortissimis electis, nocte aggressus aulam regiam, in castris interfecit viros quatuor millia, et maximum elephantorum cum his qui superpositi fuerant?


text:
et Bethsuræ, quæ erat Judæorum præsidium munitum, castra admovebat? sed fugabatur, impingebat, minorabatur.


text:
Enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de judaico exercitu, qui requisitus comprehensus est, et conclusus.


text:
commisit cum Juda, superatus est. Ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiæ, qui relictus erat super negotia, mente consternatus, Judæos deprecans, subditusque eis, jurat de omnibus quibus justum visum est? et reconciliatus obtulit sacrificium, honoravit templum, et munera posuit?


text:
Ut autem venit Ptolemaidam, graviter ferebant Ptolemenses amicitiæ conventionem, indignantes ne forte fœdus irrumperent.


text:
Tunc ascendit Lysias tribunal, et exposuit rationem, et populum sedavit, regressusque est Antiochiam? et hoc modo regis profectio et reditus processit.


text:
Sed post triennii tempus, cognovit Judas, et qui cum eo erant, Demetrium Seleuci cum multitudine valida, et navibus, per portam Tripolis ascendisse ad loca opportuna,


text:
Alcimus autem quidam, qui summus sacerdos fuerat, sed voluntarie coinquinatus est temporibus commistionis, considerans nullo modo sibi esse salutem, neque accessum ad altare,


text:
venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno, offerens ei coronam auream, et palmam, super hæc et thallos, qui templi esse videbantur. Et ipsa quidem die siluit.


text:
Tempus autem opportunum dementiæ suæ nactus, convocatus a Demetrio ad consilium, et interrogatus quibus rebus et consiliis Judæi niterentur,


text:
respondit? Ipsi qui dicuntur Assidæi Judæorum, quibus præest Judas Machabæus, bella nutriunt, et seditiones movent, nec patiuntur regnum esse quietum?


text:
primo quidem utilitatibus regis fidem servans, secundo autem etiam civibus consulens? nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur.


text:
Sed oro his singulis, o rex, cognitis, et regioni et generi, secundum humanitatem tuam pervulgatam omnibus, prospice?


text:
Talibus autem ab hoc dictis, et ceteri amici hostiliter se habentes adversus Judam, inflammaverunt Demetrium.


text:
datis mandatis ut ipsum quidem Judam caperet? eos vero, qui cum illo erant, dispergeret, et constitueret Alcimum maximi templi summum sacerdotem.


text:
Tunc gentes, quæ de Judæa fugerant Judam, gregatim se Nicanori miscebant, miserias et clades Judæorum prosperitates rerum suarum existimantes.


text:
Audito itaque Judæi Nicanoris adventu, et conventu nationum, conspersi terra rogabant eum qui populum suum constituit, ut in æternum custodiret, quique suam portionem signis evidentibus protegit.


text:
Simon vero frater Judæ commiserat cum Nicanore? sed conterritus est repentino adventu adversariorum.


text:
Nicanor tamen, audiens virtutem comitum Judæ, et animi magnitudinem, quam pro patriæ certaminibus habebant, sanguine judicium facere metuebat.


text:
Et cum diu de his consilium ageretur, et ipse dux ad multitudinem retulisset, omnium una fuit sententia amicitiis annuere.


text:
Præcepit autem Judas armatos esse locis opportunis, ne forte ab hostibus repente mali aliquid oriretur? et congruum colloquium fecerunt.


text:
Morabatur autem Nicanor Jerosolymis, nihilque inique agebat, gregesque turbarum, quæ congregatæ fuerant, dimisit.


text:
Rogavitque eum ducere uxorem, filiosque procreare. Nuptias fecit? quiete egit, communiterque vivebant.


text:
Alcimus autem, videns caritatem illorum ad invicem, et conventiones, venit ad Demetrium, et dicebat Nicanorem rebus alienis assentire, Judamque regni insidiatorem successorem sibi destinasse.


text:
Itaque rex exasperatus, et pessimis hujus criminationibus irritatus, scripsit Nicanori, dicens graviter quidem se ferre de amicitiæ conventione, jubere tamen Machabæum citius vinctum mittere Antiochiam.


text:
Quibus cognitis, Nicanor consternabatur, et graviter ferebat, si ea, quæ convenerant, irrita faceret, nihil læsus a viro?


text:
At Machabæus, videns secum austerius agere Nicanorem, et consuetum occursum ferocius exhibentem, intelligens non ex bono esse austeritatem istam, paucis suorum congregatis, occultavit se a Nicanore.


text:
Quod cum ille cognovit, fortiter se a viro præventum, venit ad maximum et sanctissimum templum? et sacerdotibus solitas hostias offerentibus, jussit sibi tradi virum.


text:
juravit, dicens? Nisi Judam mihi vinctum tradideritis, istud Dei fanum in planitiem deducam, et altare effodiam, et templum hoc Libero patri consecrabo.


text:
Et his dictis abiit. Sacerdotes autem protendentes manus in cælum, invocabant eum qui semper propugnator esset gentis ipsorum, hæc dicentes?


text:
Et nunc, sancte sanctorum, omnium Domine, conserva in æternum impollutam domum istam, quæ nuper mundata est.


text:
Razias autem quidam de senioribus ab Jerosolymis delatus est Nicanori, vir amator civitatis, et bene audiens? qui pro affectu pater Judæorum appellabatur.


text:
Hic multis temporibus continentiæ propositum tenuit in Judaismo, corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia.


text:
Volens autem Nicanor manifestare odium, quod habebat in Judæos, misit milites quingentos, ut eum comprehenderent.


text:
Turbis autem irruere in domum ejus, et januam dirumpere, atque ignem admovere cupientibus, cum jam comprehenderetur, gladio se petiit?


text:
eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri peccatoribus, et contra natales suos indignis injuriis agi.


text:
Sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset, et turbæ intra ostia irrumperent, recurrens audacter ad murum, præcipitavit semetipsum viriliter in turbas?


text:
et cum adhuc spiraret, accensus animo, surrexit? et cum sanguis ejus magno fluxu deflueret, et gravissimis vulneribus esset saucius, cursu turbam pertransiit?


text:
et stans supra quamdam petram præruptam, et jam exsanguis effectus, complexus intestina sua, utrisque manibus projecit super turbas, invocans dominatorem vitæ ac spiritus, ut hæc illi iterum redderet? atque ita vita defunctus est.


text:
Nicanor autem, ut comperit Judam esse in locis Samariæ, cogitavit cum omni impetu die sabbati committere bellum.


text:
Judæis vero, qui illum per necessitatem sequebantur, dicentibus? Ne ita ferociter et barbare feceris, sed honorem tribue diei sanctificationis, et honora eum qui universa conspicit?


text:
At ille ait? Et ego potens sum super terram qui impero sumi arma, et negotia regis impleri. Tamen non obtinuit ut consilium perficeret.


text:
et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum, sed in mente haberent adjutoria sibi facta de cælo, et nunc sperarent ab Omnipotente sibi affuturam victoriam.


text:
Et allocutus eos de lege et prophetis, admonens etiam certamina quæ fecerant prius, promptiores constituit eos?


text:
Singulos autem illorum armavit, non clypei et hastæ munitione, sed sermonibus optimis, et exhortationibus, exposito digno fide somnio, per quod universos lætificavit.


text:
Erat autem hujuscemodi visus? Oniam, qui fuerat summus sacerdos, virum bonum et benignum, verecundum visu, modestum moribus, et eloquio decorum, et qui a puero in virtutibus exercitatus sit, manus protendentem, orare pro omni populo Judæorum.


text:
Post hoc apparuisse et alium virum ætate et gloria mirabilem, et magni decoris habitudine circa illum.


text:
Respondentem vero Oniam dixisse? Hic est fratrum amator, et populi Israël? hic est qui multum orat pro populo, et universa sancta civitate, Jeremias propheta Dei.


text:
Exhortati itaque Judæ sermonibus bonis valde, de quibus extolli posset impetus, et animi juvenum confortari, statuerunt dimicare et confligere fortiter? ut virtus de negotiis judicaret, eo quod civitas sancta et templum periclitarentur.


text:
Erat enim pro uxoribus, et filiis, itemque pro fratribus, et cognatis, minor sollicitudo? maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi.


text:
Et cum jam omnes sperarent judicium futurum, hostesque adessent, atque exercitus esset ordinatus, bestiæ equitesque opportuno in loco compositi,


text:
considerans Machabæus adventum multitudinis, et apparatum variam armorum, et ferocitatem bestiarum, extendens manus in cælum, prodigia facientem Dominum invocavit, qui non secundum armorum potentiam, sed prout ipsi placet, dat dignis victoriam.


text:
Dixit autem invocans hoc modo? Tu Domine, qui misisti angelum tuum sub Ezechia rege Juda, et interfecisti de castris Sennacherib centum octoginta quinque millia?


text:
et nunc, dominator cælorum, mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui,


text:
manu quidem pugnantes, sed Dominum cordibus orantes, prostraverunt non minus triginta quinque millia, præsentia Dei magnifice delectati.


text:
Præcepit autem Judas, qui per omnia corpore et animo mori pro civibus paratus erat, caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam, Jerosolymam perferri.


text:
Quo cum pervenisset, convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare, accersiit et eos qui in arce erant.


text:
Et ostenso capite Nicanoris, et manu nefaria, quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei, magnifice gloriatus est.


text:
Linguam etiam impii Nicanoris præcisam jussit particulatim avibus dari? manum autem dementis contra templum suspendi.


text:
Omnes igitur cæli benedixerunt Dominum, dicentes? Benedictus, qui locum suum incontaminatum servavit.


text:
habere autem celebritatem tertiadecima die mensis Adar, quod dicitur voce syriaca, pridie Mardochæi diei.


text:
Igitur his erga Nicanorem gestis, et ex illis temporibus ab Hebræis civitate possessa, ego quoque in his faciam finem sermonis.


text:
Et si quidem bene, et ut historiæ competit, hoc et ipse velim? sin autem minus digne, concedendum est mihi.


text:
Sicut enim vinum semper bibere, aut semper aquam, contrarium est ; alternis autem uti, delectabile? ita legentibus si semper exactus sit sermo, non erit gratus. Hic ergo erit consummatus.


