# verses

text:
Nin ca la mijicj qjuis Jepa Dios qjuis tjijyü'ta mpes. Tjijyü'ta:<pb/>‘Jipj jaw jinwá judiopan tulucj jilal, nin la tjejay napj.<pb/>Mpes yupj jun ta'á ca sin mü'üsüs 'onin ne nin la mijicj ne yupj 'ücj ca mpatjam Dios lal.<pb/>Ca sin mü'üsüs jipj ca mvelen mpes,’ nin tjevele Dios.” 


text:
<pb/>Judiopan tulucj niná tjepjyacan̈ na, 'ücj jisas tepyala. Tjowelepj po 'üsüs way qjuis Jepa Dios tjevelá. Püna Dios lis t'ya yupj sin popa nepenowá jis la püt'üs lovin jupj lal. Pjü way yupj topon Jesucristo po'ó. 


text:
Yupj tapatja nt'a tjowelepj pülücj jilal Dios tjevelá mpes. Nin p'iyá la tjajay ne'aj p'in tapatja nt'a. 


text:
<pb/>Judiopan ma jisastsja niná. Yupj tjowelepj niyom noypan jilal pülücj patja nt'a, nequem noypan jilal 'ots'ipj. Nequem nenem nin p'iyá yólatsja judiopan jinwá Dios po'ó. Judiopan tjowelepj malala la tjajay Pablo, Bernabé 'ots'ipj. Mpes noypan nenem, ts'a tji'in Pablo lal, Bernabé lal wa. Malala nyuca la tjajay yupj jilal. Tjüjütütj yupj ca campa mal yupj mpe. 


text:
Pablo, Bernabé, yupj jis tsjam palá tjowowopj, palá tinca pjüpjüs. Mpes ne'aj tapatja sin tji'yüsa yupj nin yólatsja yupj ne'aj tapatja Dios ma japon jinwá lajaytsja. Pablo, Bernabé, tjil quinam Iconio nt'a. 


text:
Newa nin, Jesucristo lal japon Antioquía po'o tapatjá lovin 'ücj jisas tapatja, lovin la tjajaytsja Dios Cjües tjevele jinwá.<pb/>


text:
Iconio nt'a Pablo, Bernabé, tjil judiopan 'a si mulú nt'a. Wama tjil, tjowelepj yupj jilal ne'aj. Pajal 'üsüs tjowelepj, mpes pajal pülücj topon Jesucristo po'ó. Pülücj judiopan, pülücj judiopan tulucj 'ots'ipj, topon yupj Jesucristo po'ó. 


text:
Mop'in nin, judiopan la p'a ma quelel japontsja Jesucristo po'ó. Tjowelepj judiopan tulucj jilal ne'aj tapatja sin popé. Tjowelepj Pablo, Bernabé, malala la tjajay. Mpes judiopan tulucj nenem po ma jisastsja Pablo, ma wa jisastsja Bernabé. 


text:
<pb/>Püs way tapatja yupj Iconio nt'a. Ne'aj tjowelepj Jesucristo po'ó. Tjowelepj Dios pajal 'üsüs la tjiji gente mpes. Ma lacj jeyaptsja jis la veles yupj jilal. Sin tji'yüsa lis tjajay t'üc' way tjowelepj yupj. Yupj pajal 'üsüs way la tjajaytsja, niyom p'in ma polel lajay jinwá, mpes la p'a wa jus nlaytsja t'üc' tjowelepj yupj. Ne'aj tapatja pajal yólatsja yupj 'üsüs la tjajaytsja mpes. 


text:
<pb/>Ne'aj tapatja ma yuwal yólatsja. Pülücj nin p'iyá yólatsja judiopan yólatsja jin p'iyá. La p'a pülücj way p'a casá yólatsja. Apostolpan yólatsja jinwá yólatsja yupj. 


text:
Judiopan tulucj nepenowá, judiopan nepenowá 'ots'ipj, yupj jis jepapan 'ots'ipj, malala nyuca quelel lajaytsja Pablo lal, Bernabé lal wa. Pe quelel la ts'itsja, jis la 'ünan. 


text:
P'a witjacj jis wala tjowelepj niná Pablo lal, Bernabé lal wa tjowelepj yupj nin quelel lajaytsja. Mpes len̈ way tjil. Tjil p'a nt'a pülücj patja nt'a Licaonia po'ó. Ne'aj pülücj patja nt'a Listra lotsja. P'a nt'a pülücj patja nt'a ne'aj Derbe lotsja. 


text:
Ne'aj newa tjowelepj pülücj jis walap'a'á tsjan niná Jesucristo 'üsüs la tjiji gente mpes. Listra po'o patja pe noypan la ts'i la 'ünan Pablo. 


text:
<pb/>Listra nt'a yom pjaní ne'aj tjá'asatsja, tüic' ma polel 'utanatsja, ma polel wínetsja. Janmacj nin waytsja jupj, tjemya'na pepes. 


text:
Pablo tjevele na, yom niná tjapjaca. Pablo jupj wola jus tjinyúcatsja. Ma wínetsja pyónatsja Dios polel 'yü'sa liji. Pablo jus nléyatsja nin pyónatsja jupj. 


text:
Mpes Pablo yümücj tjevele: —Jin tjijyünsa. Tjevele na, ma wínetsja len̈ way jas nisa, tjuwine jupj. 


text:
<pb/>Pülücj tjunuc Pablo la tjijá. Mpes yümücj tjowelepj, yupj jis tin mpes. Tjowelepj: —Dios witjacj cupj nt'a tjiquil. Niyom jinwá jin yustapj lay jis tepyala —nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Yupj jis dios pjaní Zeus ló. Yupj tjowelepj Bernabé Zeus p'iyá jupj. Yupj jis dios p'a wa Hermes lotsja. Tjowelepj Pablo Hermes p'iyá jupj. Tjowelepj Pablo ne Hermes p'iyá, jupj más pülücj way véletsja mpes. 


text:
<pb/>Wo tón̈catsja ne'aj, wa mo'o gente tjowelepj Zeus lal. Wo nenem ne'aj way p'intsja ne'aj tapatja jis wa lejen̈tsja nt'a. Zeus sacerdote buey witjacj jis ticyuna jun vilicj nt'a, ne'aj patja t'asiyú tjüwücj nt'a. Buey jis men polol mpes tsyú'patsja. Sacerdote niná, la p'a wa pülücj 'ots'ipj, buey quelel ja'ünantsja, ja'ayapj Pablo mpes, Bernabé mpes wa. Yupj topontsja Pablo, Bernabé dios witjacj yupj, mpes nin quelel lajaytsja yupj. 


text:
La p'a wa jis wala tjowelepj Pablo, Bernabé jis lal, nin quelel lajaytsja. Mpes yupj sin quip la tequeman̈; malálatsja Dios lal yupj ne'aj tapatja topon Pablo, Bernabé, dios witjacj yupj. Len̈ way yupj ts'equenen̈ gente pülücj lejen̈tsja nt'a, yümücj tjowelepj: 


text:
<pb/>—¿'Onin ne nin lojí? Cupj niyom p'in, nun jinwá. Tjiquilaca nun jis walap'a'a la veles Jesucristo po'ó. Qjuisas nun ma ca jisas nsem dios witjacj, yupj ne Dios tulucj. Janucun tulucj yupj, 'üsüs tulucj yupj. Dios t'üc' way lal mponé. Pü'ü jupj. Nosis la tjiji. Tsjun po'ó la tjiji wa. 'Üsǘ püné la tjiji wa. Pjü way ne'aj patja la tjiji wa. 


text:
Püna pjü gente nosis casá patja yupj p'iyá jisastsja jin la tjajay. T'üc' way ma salejeptsja. Dios ma ts'i tji'ina yupj jis lal. 


text:
Mop'in nin, jupj la tjiji gente 'ücj sin tji'yüsa jupj t'üc' way pü'ü. Jun ta'á wine. 'Üsüs la tjiji gente jis lal. Lovin 'üsüs la tjíjitsja gente jis lal. La tjiji wa jüwüs. Siná na, cyojo, vyala wa Dios nin liji. Pülücj nu 'yaya la las. 'Ücj nujisas nu pyala jupj nin liji —Pablo, Bernabé, nin tjowelepj yupj jilal. 


text:
<pb/>Newa nin, ne'aj patja po quelel ja'ünantsja buey, la 'ayas yupj mpes. Pablo, Bernabé, la pülücj tjowelepj ma jis la 'ünan, ma jis la 'ayas. Mpes ma nin la tjajay; newa nin quelel ja'ayaptsja yupj. 


text:
<pb/>Yacjaya judiopan nepenowá tjiquil Antioquía mpe, Iconio mpe 'ots'ipj. Malala nyuca tjowelepj Pablo po'ó, Bernabé po'ó wa. 'A jis tjimyula witjacj topon yupj tjowelepj, mpes ts'a tji'in Pablo lal, Bernabé lal wa. Yupj pjü way pe noypan jay la ts'i, la 'ünan Pabló. La tjolocjocj jupj pülücj patja mpe. Tepe'e jin yólatsja. 


text:
Locopyaya Jesucristo lal japon jupj jüp'üy t'asiyú 'a jis tjimyula. Nin la tjajay na, jas tjijyünsa jupj. Ma tepe'e. Tjemey niswá pülücj patja nt'a. Ya tjemey Bernabé lal Derbe nt'a. 


text:
<pb/>Ne'aj Pablo, Bernabé, tjowelepj yupj jis walap'a'á tsjan niná Jesucristo 'üsüs la tjiji gente mpes. Pülücj topon Jesucristo lal, mpes yupj quelel sa con̈ watsja jupj. T'üc' sin tji'yüsa lis tjajay na, Pablo, Bernabé, tjil Listra nt'a niswá, Iconio nt'a 'ots'ipj, Antioquía nt'a 'ots'ipj. 


text:
Ne'aj tjil jis capj la p'acj 'ücj jis la pon Jesucristo po'ó. Tjowelepj más 'ücj lovin mponecj ca Dios tjevelá. Tjowelepj quina nin ca malala qjuis mpalas. Nosis casá patja na, gente ca malala nyuca lis mijicj. Nin qjuesé palá mpes, 'ücj Dios si jütüta popa qjuesé palá. 


text:
Pablo, Bernabé, lis t'apj niyom nepenowá, yupj co'müypan nsem Dios ts'uyupj jilal. Nin la tjajay pjü Dios ts'uyupj mpes, Dios mpes 'a jis tjimyula witjactsja yupj. Yupj tapatja nt'a 'a jis tjimyula yupj. Dios lal tjowelepj wa pjü Dios ts'uyupj mpes. Dios lal tjowelepj na, ma tjalá, más 'ücj jis la velestsja Dios lal yupj mpes. Tjowelepj yupj jilal: “Nun nasa toponé qjuis Jepa Jesucristo lal. Qjuisas jupj lovin nu majamas”, nin tjowelepj. Pablo, Bernabé, tjil niswá Antioquía nt'a Siria po'ó. 


text:
<pb/>Locopyaya Pablo, Bernabé, tjil Antioquía mpe, ne'aj pülücj pátjatsja Pisidia mo'ó. Tjil Perge nt'a, pülücj patja nt'a Panfilia mo'ó. 


text:
Ne'aj tjowelepj gente jis walap'a'á Jesucristo po'ó. T'üc' tjowelepj na, tjil Atalia nt'a, pülücj patja nt'a. 


text:
Barco mpes tjil niswá Antioquía nt'a Siria mo'ó. Antioquía nepé Dios ts'uyupj sin tjajam yupj püna p'in. La p'a nt'a sin tjajam, ne'aj tsji' la tjajay Dios mpes. Püna la tjomon Dios lal jupj ca 'üsüs jis majamas yupj. Nasa t'üc' la tjajay Pablo, Bernabé, mpes tjil niswá Antioquía nt'a. 


text:
Tjil na, la tjomon Dios ts'uyupj 'a jis mulus ca yupj jilal. 'A jis tjimyula na, Pablo, Bernabé tjowelepj Dios pajal 'üsüs la tjiji p'a nt'a yupj ne'aj tjil mpes. 'Üsüs polel lajaytsja Dios jis capj tjep'ya'sa mpes. Tjowelepj judiopan tulucj topon Jesucristo tjevelá, Dios la tjiji mpes. 


text:
Niyom nepénowa tjiquil Antioquía nt'a Judea mpe. Sin tji'yüsa la tjajaytsja Dios ts'uyupj ne'aj. Tjowelepj: “Püna Moisés tjevele Dios jos jupj sa con̈ jat'ǘ cocoypan, nin jat'ǘ yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú. Ma nin la jay, ma ca mpatjam Dios lal”, nin tjowelepj. 


text:
Pablo, Bernabé, tjowelepj nin tulucj niyom nenem tjowelepj. Mpes yupj la tjowelel Pablo, Bernabé jilal. Mpes Dios ts'uyupj tjowelepj más 'ücj Pablo, Bernabé, jil Jerusalén nt'a, yupj jis pülücpan p'a wa jilal. Tjowelepj apostolpan, co'müypan Dios ts'uyupj jilal, ca mvelecj pjacj t'üc' way javelepj. 


text:
Mpes Dios ts'uyupj sin tjajam yupj nt'a. Fenicia jin tjil, Samaria jin tjil wa. Ne'aj pülücj jilal tjowelepj judiopan tulucj jisastsja wa Jesucristo. Mpes jis pülücpan pjü way 'ücj jisas tepyala yupj tjowelepj mpes. 


text:
<pb/>Tjil na Jerusalén nt'a, Dios ts'uyupj ne'aj 'ücj jisas jis tepyala yupj tjiquil mpes. Apostolpan 'ots'ipj 'ücj jisas tepyala. Co'müypan 'ots'ipj 'ücj jisas tepyala. Pablo, Bernabé, tjowelepj pjü way jilal Dios pajal 'üsüs la tjiji p'a nt'a yupj ne'aj tjil mpes. 'Üsüs polel lajaytsja Dios jis capj tjep'ya'sa mpes. 


text:
Fariseopan nepenowá játjatsja yupj jilal. Nas topon wa yupj Jesucristo po'ó. Sin tjüjünsüpj, tjowelepj: —Judiopan tulucj jisastsja wa Jesucristo. Dios jos t'yüjücj yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú. Dios jos cupj jis wala velecj más 'ücj nin lajay pjü way Moisés tjijyü'ta püná —nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Mpes apostolpan pjü way, co'müypan, pjü way, 'a jis tjimyula niswá, jis la veles. Quelel sin 'yǘsatsja ncu Dios jos jat'ǘ judiopan tulucj. Quelel sin 'yǘsatsja ncu Dios jos judío tulucj lajay pjü way Moisés tjijyü'tá. 


text:
Püs way yuwá p'in tjowelepj. Yacjaya Pedro jas tjijyünsa, tjevele: —Natjampan, nun solejé püna p'in Dios la t'ya pjacj nun popa mveles judiopan tulucj jilal, ca nin mveles tsjan niná Jesucristo 'üsüs la tjiji gente mpes. Jupj la ntjet'á napj ca nin mveles, ca yupj mponecj wa. 


text:
Dios selé pjü yola mpes. Dios yupj jis tje'yaya jupj Cjües. Cupj qjuis tje'yaya jinwá jis tje'yaya wa yupj. Mpes selecj Dios jos wa judiopan tulucj. 


text:
Dios quelel la qjuisiji. Nin p'iyá quelel la siji. Tepyonecj na, jupj perdonar la qjuis tjiji malala nyuca la tjijicj. Nin p'iyá, yupj topon na, perdonar lis tjiji malala nyuca la tjajay. 


text:
¿'Onin ne nin nujola discipulopan nenem 'üsüs tulucj custjay Dios lal? Nin nujola mpes nun nujisas yupj ca la mijicj wa Moisés tjijyü'tá, judiopan jinwá. Po 'in costa way yupj nin lajay. Judiopan püna tapatja ma polel nin la tjajaytsja, ma wa polel lijictsja cupj niná. Dios ma jos pajal costa nsem yupj sa con̈ Dios. Nasa nusin tji'yüsa la tjiji niná. ¿Tsjan mpes ma poné Dios lal? 


text:
Napj velé nun jilal cupj pyonecj qjuis Jepa Jesucristo 'üsüs la tjiji cupj qjuilal. Qjuisastsja jupj, mpes ca mpatjaquecj Dios lal lovin. Nin p'iyá yupj jis lal. Pyonecj Jesucristo 'üsüs la tjiji wa judiopan tulucj jilal. Jisastsja wa jupj, ne ca mpatjam wa Dios lal —Pedro nin tjevele yupj jilal. 


text:
<pb/>Pjü lyájasa jis tepyala. Tjepjyacan̈tsja p'in Bernabé tjevele, Pablo tjevele wa. Yupj tjowelepj Dios pajal jis capj tjep'ya'sa, mpes 'üsüs polel la tjajaytsja judiopan tulucj nt'a, niyom p'in ma polel lajay jinwá. Gente tjunuc na niná la tjajay, pajal yólatsja 'onin ne nin la qjuijicj niná. 


text:
Simón cupj qjuilal tjevele tsjan tepyalá Cornelio wo nt'a. Mpes selecj Dios jos quinam judiopan tulucj. 


text:
Profetapan tapatja na, tjowelepj wa Dios ca la nt'as judiopan tulucj. Profeta pjaní tepyaca qjuis Jepa Dios nin tjevele. 


text:
Tepyaca:<pb/>‘P'a jawasa ncuwis niswá.<pb/>David püna tüpü'ü, jépatsja jupj. Judiopan quina lyawun̈, yupj David popa p'iyá püs naya patjá.<pb/>Yupj ma se jütütj yuwá quinam.<pb/>Niswa tjacuwis na, yupj popa pjaní niswa ca müjü'tüs, nin ca la mejay napj.<pb/> 


text:
Nin tepyala na, judiopan tulucj ca la ma palacj wa. Yupj ca quelel la ma jicj wa. Napj Jepa Püné.<pb/>Judiopan tulucj ca jisas nsem napj 'ots'ipj. Napj lis t'ya yupj.<pb/> 


text:
Qjuis Jepa Dios nin tjevele. Lovin seletsja nin ca mpalas. Quina niná qjuisin 'yüsa liji.’ Profeta pjaní nin tepyaca. 


text:
<pb/>Jacobo véletsja custjay. Tjevele: —Nin mpes napj pyon más 'ücj judiopan tulucj nenem ma lajay pjü way Moisés tjijyü'tá. Más 'ücj ma jis müjü'tücj pjü way nin lajay. 


text:
'Ücj papel ca mpaquecj, nin ca jis müjü'tücj más 'ücj ma ca nlajacj pwisis la p'a wa tja'ayapj jis dios witjacj mpes. Ca jis müjü'tücj niyom ca ma ma'nucj sejats'om tulucj. Ca jis müjü'tücj nequem ma ca mal jis vayum tulucj jilal. Ca jis müjü'tücj ma nlajá pwisis 'os jüp'üy mo'o ton̈ca custjay. 'Os pje'á tjemey na, 'ücj. Ca müjü'tücj ma myü'ün̈ 'osis. 


text:
Niná 'ücj ca jis müjü'tücj. Pjü sábado na judiopan lovin mo'o tjoweleptsja Moisés tjijyü'ta qui. Lovin mo'o tjoweleptsja niná yupj 'a si mulú nt'a. Pjü pülücj patja nt'a nin javelepj Moisés tjevelá. Pajal püna nintsja. Newa nin —Jacobo nin tjevele. 


text:
<pb/>Jacobo tjevelá 'üctsja apostolpan jilal, 'üctsja wa co'müypan jilal wa, 'üctsja wa pjü Dios ts'uyupan jilal ne'aj. Yupj popa mat'e lis t'apj, ca mal Antioquía nt'a Pablo lal, Bernabé lal wa. Pjaní way Silas lotsja. P'a Judas lotsja. P'a ló watsja jupj, Barsabás lotsja wa. Yupj noypan waytsja ne'aj Dios ts'uyupj jilal. 


text:
Papel tapac jas lo jam yupj jilal. Tapac: Nepénowa cupj apostolpan. Nepénowa cupj co'müypan qui'á Dios ts'uyupj jilal. Papel pyaquecj nun mpes Antioquía po'o potjaqué, Siria po'o potjaqué 'ots'ipj, Cilicia po'o potjaqué 'ots'ipj. Nun judiopan tulucj. Mop'in nin, nun qjuis catjampan quinam. Papel niná quelel pyaquecj nun mpes. 


text:
Qjuisin tji'yüsa cupj sin popa nepenowá tjil nun nt'a. Yupj tjowelepj mpes nun ma solejé tsjan más 'ücj lojí. Pajal nujola tepyala yupj tjowelepj mpes. Cupj ma sin tjejyamacj yupj nun nt'a. 


text:
Mpes 'a qjuis tjimyula, qjuisin popa mát'eya lis t'yacj ca mal nun nt'a la veles cupj mpes. Niná 'üsüstsja cupj qjuilal pjü way. Mpes sin majamacj Judas, Silas 'ots'ipj nun nt'a. Cupj tepyaquecj, niná nin p'iyá ca mvelecj yupj nun jilal. Ca mal Bernabé lal, Pablo lal 'ots'ipj. Po quelel lijicj Bernabé, Pablo 'ots'ipj. La p'a quelel ja'ünantsja yupj, Jesucristo sa con̈tsja mpes. Ma lacj jeyaptsja yupj. 


text:
Dios Cjües jos ma lojí pjü way Moisés tjijyü'ta jin. Jupj tjevele cupj qjuilal tsjan jostsja jupj, nin p'iyá velecj nun jilal. 


text:
Mpes ma nlajá pwisis la p'a tja'ayapj jis dios witjacj mpes. Ma müsiqué 'osis. Ma nlajá pwisis 'os jüp'üy mo'o ton̈ca custjay. Niyom, ma ca jis ma'nú nun sejats'om tulucj. Nequem, ma nlawú nun jis vayum tulucj jilal. Nin lojí na cupj tjevelecj jinwá, 'üsüs ca nsem nun. T'üc' tepyaquecj quinam. Nin tapac yupj. 


text:
<pb/>Mpes quina sin tjajam niyom nenem Antioquía nt'a. Ne'aj tjil na, tjüjütütj Dios ts'uyupj 'a jis mulus, ne papel niná tja'ayapj yupj. 


text:
Judas, Silas 'ots'ipj, profetapan waytsja yupj. Mpes pülücj jis wala tjowelepj ne'aj. Ne'aj tapatja 'ücj jisas jis tepyala Dios lal yupj tjowelepj mpes. Yupj más 'in 'üsüs la tjajaytsja Jesucristo tjevelá, yupj tjowelepj mpes. 


text:
Judas, Silas, tsjicj way tapatja ne'aj. Locopyaya tjowelepj yupj ca mal niswá Jerusalén nt'a. Mpes yupj ne'aj tapatja tjowelepj 'üsüs lowa nun. Sin tjajam ne tjil. 


text:
Pablo, Bernabé ma wa tjil yupj. Tapatja wa Antioquía nt'a. Yupj sin tji'yüsa la tjajay Dios tjevelá mpes. La p'a wa pajal pülücj nin p'iyá la tjajay. Lovin tjowelepj Jesucristo po'ó gente jis walap'a'á. Pablo tjemey niswá la p'a nt'a, la veles Jesucristo po'ó. 


text:
<pb/>P'a jawasa Pablo tjevele Bernabé lal: “Tjeleque pülücj nt'a, tjevelecj yupj jis walap'a'á Dios tjevelá. Niswá 'alas yupj nt'a. Ca qjuisin mü'üsüs ncu jisas custjay Jesucristo.” 


text:
Pablo ma jostsja. Jupj tjevele más 'ücj Marcos ma jis capj cyon̈ca. Tsji' la tjajaytsja na Jesucristo mpes Panfilia po'ó, Marcos tjemey yupj mpe. Mpes Pablo jostsja ma jis capj ncon̈cos quinam. 


text:
Pablo, Bernabé, la tjowelel Marcos mpes. Ma yuwal yólatsja Marcos mpes. Mpes ma 'a mulú tjil yupj. Bernabé tjemey Marcos lal. Tjil Chipre nt'a barco mpes. 


text:
Pablo jostsja Silas ca mim jupj lal. Dios ts'uyupj tjowelepj Dios lal yupj mpes. La tjomon Dios pasal 'üsüs way ca jis majamas yupj. Tjil yupj. 


text:
Tjil Dios ts'uyupj nt'a, pjü way Siria po'o patja nt'a, Cilicia po'o patja nt'a 'ots'ipj. Yupj la tjajay ne Dios ts'uyupj ne'aj más 'üsüs way sa con̈tsja Jesucristo.<pb/>


text:
Tjil quinam Derbe nt'a, tjil Listra nt'a 'ots'ipj. Listra nt'a tjamacjas Jesucristo lal pyona tüpü'ü ne'aj, Timoteo lotsja jupj. Jupj popay judío tuluctsja. Jamay judío waytsja. Jamay po tepyona Jesucristo tjevelá. 


text:
Timoteo po 'üsüstsja pjü Dios ts'uyupj jilal Listra po'ó, Iconio po'ó 'ots'ipj. Yupj pjü way 'üsüs tjowelepj jupj po'ó. 


text:
Pablo jostsja Timoteo jis capj ncon̈cos. Yupj quelel jiltsja judiopan pülücj pátjatsja nt'a. Ne'aj tapatja salejeptsja Timoteo popay judío tuluctsja. Mpes Pablo jostsja yom nt'üjüs Timoteo pjoloc' tsjicj way t'asiyú, judiopan lajay jinwá, mpes nin la tjiji. 


text:
Locopyaya pjaní pjaní way ne'as tjil, pülücj patja nt'a. Tjowelepj Dios ts'uyupj jilal tsjan tjowelepj apostolpan, co'müypan 'ots'ipj, Jerusalén mo'o patjá. Tjowelepj tsjan jisastsja yupj judiopan tulucj ca nin la mijicj. 


text:
Nin mpes Dios ts'uyupj más 'üsüs way topon Jesucristo po'ó, yupj tjowelepj mpes. Pjü jyawca más pülücj jisastsja Jesucristo, más pülücj 'a jis tjimyula jupj mpes. Pablo jus tjinyuca yomen Macedonia mpe 'esepj. 


text:
<pb/>Dios Cjües jostsja yupj ma mvelecj Dios po'ó Asia nt'a. Mpes yupj tjil Frigia po'ó, Galacia po'ó 'ots'ipj. 


text:
Tjil wa Misia po'ó. Locopyaya quelel jiltsja Bitinia po'ó. Mop'in ma tjil. Jesús Cjües jostsja ma jil ne'aj. 


text:
Püste na Dios la tjiji Pablo tjinyuca yomen. Jun si tsicyaca jinwá tjinyuca jupj. Macedonia mpe 'eseptsja yom niná. Ne'aj tón̈catsja, Pablo lal la tjemyona: “Macedonia nt'a was, qjuis capj mp'a'san”, nin la tjemyona. 


text:
Niná tjinyuca mpes, len̈ way quelel léquetsja Macedonia nt'a. Qjuiyólatsja Dios la qjuis t'ya la veles yupj jis walap'a'á tsjan niná Jesucristo 'üsüs la tjiji gente mpes. Pablo, Silas tjil Filipos nt'a Macedonia po'ó. 


text:
<pb/>Mpes tjeleque Troas mpe barco mpes. La t'as way casá tjeleque Samotracia nt'a. Samotracia 'amá 'üsǘ t'asiyú. Yaya Neápolis nt'a ne'as tjeleque. 


text:
Barco mpe palá tjeleque. Tjeleque Filipos nt'a Macedonia po'ó. Pülücj pátjatsja ne'aj, Filipos nt'a. Romanopan tapátjatsja ne'aj. Municipio jinwá jupj. Tepyatjaquecj ne'aj ts'ac' nepenowá. 


text:
Pjü sábado judiopan ne'aj tapatjá 'a jis tjimyula 'üsǘ la nt'a. 'A si mulutsja la veles Dios lal. Mpes cupj tjeleque ne'aj. Nequem nepenowá nasa 'a jis tjimyula ne'aj. 'Etjelequecj na, tjevelecj yupj jilal Dios tjevelá. 


text:
Pjaní way yupj sin popé Lidia lotsja. Judío tuluctsja jupj. Tiatira mpe 'eseptsja jupj. Pülül vender la tjíjitsja, tüpü'ü jupj. Pülül niná je waytsja, te jin jústatsja. 'Üsüstsja pülül. Lidia po jólatsja Dios püné. 'Üsüs tjapjácatsja Pablo tjevelá. Qjuis Jepa Jesucristo cus tjep'ya'sa, mpes tepyona jupj. 


text:
Bautizar la tjajay jupj. Bautizar lis tjajay wa jupj wo nt'a tapatjá. Nin tepyala na, jupj tjevele cupj qjuilal: “Nun poné napj t'üc' way pyon Jesucristo po'ó. Mpes mas napj lal nawá nt'a, mpatjaqué”, nin tjevele. La pülücj la tjemyona cupj qjuilal, mpes tjeleque jupj lal. 


text:
<pb/>P'a jawasa quelel léquetsja niswá, judiopan 'a si mulú nt'a, la veles Dios lal. Tjeleque na, tsjücjüim jus tjinyucucj. Esclavo waytsja jupj. Lapanen pǘ'ütsja tsjücjüim jos mo'ó, mpes 'ücj véletsja tsjan ca mpalas p'a jawasa la p'a jilal. Mpes la p'a wa jaylacj la tjajay ca jupj mveles yupj mpes. Tsjücjüim patrón witjacj t'emel pülücj natj yupj. 


text:
Tsjücjüim niná Pablo cjüil tjac' lovin, cupj qjuis qjuil tjac' wa. Lovin yümücj tjevele: —Dios más püné pjü jilal. Niyom nenem Dios jomozopan. Javelepj nun jilal 'oyn nyuca 'ücj ca mpatjaqué Dios lal —nin tjevele. 


text:
<pb/>Nin la tjiji ts'ac' nepenowá jyawca mpes. Pablo pajal jólatsja tsjücjüim mpes, ma jostsja nin líjitsja jupj. Mpes tyantaná, la tjijyu'ya, tjinyuca, tjevele lapanen lal: —Jesucristo más püné pjü jilal. Mpes 'i jütütj Jesucristo mpes, jutja tsjücjüim jos mpe. Mpes len̈ way lapanen tjemey jupj jos mpe. 


text:
<pb/>Tsjücjüim patrón witjacj jus nlaytsja lapanen tjemey jupj mpe, mpes quina jupj ma polel véletsja tsjan ca mpalas la p'a jilal. Mpes quina la p'a ma ca t'emel ma'ayacj jupj líjitsja mpes. Ts'a tji'in, ne jis ntji'lin̈ Pablo, Silas 'ots'ipj, la tjolocjocj yupj jepapan jatja nt'a. Ne'aj patja jis wa pülücj culupwen nt'a tjatja yupj. 


text:
Tjowelepj jepapan jilal: —Niyom nenem judiopan. Malala lajay qui'á; pjü way p'a casá yola jis tepyala yupj lajay mpes. 


text:
Jisas nin lijicj yupj jajütütj jinwá. Malala nin. Cupj ne romanopan, mpes malala lijicj yupj jajütütj jin —nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Mpes pjü ne'aj 'a jis tjimyula witjacj pajal ts'a tji'in Pablo lal, Silas lal wa. Yupj jis jepapan jis tjüjütütj sin la 'ipj, jis la süp, ne nin la tjajay yupj. 


text:
La pülücj yümücj jis süp. T'üc' mo'o süp na, cawilta mo'o jis tjo'onsopj. Jepapan tjüjütütj cawilta jyama lal, 'üsüs way jis majamas yupj. 


text:
Mpes cawilta jyama jis tje'yonsa yupj campa way 'in jun vilicj mpe. Yo casá tüpüntüpj, tsjom la tsupapj. 


text:
<pb/>Püste culupwen nt'a, Pablo, Silas tjoweleptsja Dios lal. Tjenejets'en̈ Dios 'üsüs. La p'a wa cawilta mo'o pátjatsja, pjü way pjyacan̈tsja yupj. 


text:
Len̈ way nosis jus tiquits'e. Cawilta pasal jus tiquits'e wa. Jun vilicj pjü way jun tjocjol tepyala. Pjü way tsyu'pa játjatsja cadena mpes, quina pjü way yupj jis cadena palá tinca. 


text:
Cawilta jyama tsyülümǘ. Tjinyuca pjü jun tjocjol lejen̈ jun vilicj. Jólatsja pjü tjil, len̈tsja quinam. Mpes polomay syults'a, quelel tsjyaca jupj p'iyá, la mas. 


text:
Pablo ma jostsja nin la qjuijis jupj. Yümücj tjevele: —Po ma tji'yü'na jipj sin, qui'á jyatjaquecj custjay. 


text:
<pb/>Cawilta jyama lámpara la tjemyona la nuc. Len̈ way cawilta wama tjemey. Pajal lecj jéyatsja nin tepyala mpes, cyücüyütsja. Tüic' jin tjüjünsü Pablo, Silas jis walap'a'á. 


text:
<pb/>Wola tjowelepj: —Tepyona qjuis Jepa Jesucristo po'ó, ne jipj mpü'üm ca Dios lal. Wya nt'a patja, pjü way, mpatjam wa Dios lal —nin wola tjowelepj. 


text:
Pǘstetsja custjay, newa püste cawilta jyama jis tjemyana jun jis la patsj t'yancanan̈ nt'a. T'üc' jun tapatsj na, bautizar la tjajay jupj, bautizar la tjajay wa jupj jats'om, jupj ts'uyupj 'ots'ipj. 


text:
Cawilta jyama jis tjemyana Pablo, Silas, jupj wo nt'a, jis tje'yaya jis la las. Po 'ücj jos tepyala Dios lal tepyona mpes. Jupj jats'om, jupj ts'uyupj 'ots'ipj, po 'ücj jisas tepyala wa Dios lal topon mpes. 


text:
<pb/>Yaya jepapan sin tjajam niyom nepenowá cawilta nt'a. Pülücj patja nt'a jajamapj yupj. Tjowelepj cawilta jyama lal, 'ücj Pablo, Silas jil quinam. 


text:
Mpes cawilta jyama tjevele Pablo lal: —Jepapan tjüjütütj 'ücj lowú quinam. Mpes pje'á nculá quinam, 'üsüs nlawú quinam. 


text:
<pb/>Pablo ma quelel jámatsja custjay. Jupj tjevele niyom nenem jilal: —Cupj ne romanopan. Yupj malala la tjajay cupj qjuilal. Mo'o qjuis süp, ne'aj lejen̈ pjü tjunuc. Ma quelel jus nlaytsja ncu t'üc' way malala la tjijicj. Yupj sin nin cawilta mo'o tjo'onsopj cupj. Quina jisas cupj pje'á leque, pjü ma januc na. Malala nin. Tjowelé ncul, yupj pje'á la nts'iyacj cupj cawilta mpe —Pablo nin tjevele yupj jilal. 


text:
<pb/>Mpes niyom nenem tjowelepj jepapan jilal Pablo tjevele mpes. Lacj tjeyapj yupj. Ma salejeptsja Pablo, Silas romanopan yupj. 


text:
Tjil cawilta nt'a. Tjowelepj: “Malala nyuca la tjijicj nun jilal. Po ma ts'i mi'iná cupj qjuilal”, nin tjowelepj. Pje'á tucuman, la tjomon ca mal yupj patja mpe. 


text:
Mpes tjil Lidia wo nt'a. Tjowelepj Dios ts'uyupj jilal ne'aj. 'Ücj jisas jis tepyala Dios ts'uyupj, yupj tjowelepj mpes. T'üc' tjowelepj na, tjil.<pb/>


text:
Quina Pablo, Silas, la coló tjil Anfípolis mpe, Apolonia mpe 'ots'ipj. Ne'as tjil Tesalónica nt'a. Wo ton̈ca ne'aj judiopan 'a si mulú nt'a. 


text:
Pablo lovin tjemeytsja judiopan 'a si mulú nt'a. Mpes Tesalónica po'o nin p'iyá la tjiji. Tjemey judiopan 'a si mulú nt'a. Sábado cont'e mpes ne'aj tjemey. Tjevele yupj jilal Dios Popel tjevelá. Jostsja pjü sin mü'üsüs Jesucristo po'ó. 


text:
Tjevele: “Nun solejé yom pjaní jac' jis capj la p'acj judiopan, Dios nin tjevele ca nin nsem. Dios tjevele ca malala mpalas jupj, mpa'is. Tepe'e na, ca jas müjünsüs la püt'üs niswá. T'üc' yom pjaní tjac' quinam jis capj la p'acj judiopan. T'üc' way malala tepyala jupj lal. Tepe'e na, jas tjijyünsa, tüpü'ü niswá. Jesucristo jupj”, nin tjevele. 


text:
Mpes judiopan nepenowá ne'aj jisastsja wa Jesucristo. Topon quinam Jesucristo po'ó. Judiopan tulucj pülücj pátjatsja ne'aj 'ots'ipj, yupj pülücj way po jisastsja Dios. Topon wa Jesucristo po'ó quinam. Nequem noypan nepenowá topon wa Jesucristo po'ó. 


text:
<pb/>Judiopan p'a wa ts'a tji'in pülücj topon Pablo lal. La tjejyamanan̈ yupj. Mpes 'a jis tjimyula niyom malala witjacj. Niyom nenem pajal se pjasatsja yupj, lovin ma tsji' la tjajaytsja. Quina yümücj pjac la tjajay. Malala tjowelepj mpes, pülücj ne'aj tapatja ts'a tji'in Pablo lal, Silas lal wa, mpes 'a jis tjimyula malala jis la jay. Pjü way ts'equenen̈ Jasón wo nt'a. Wama tjil, jis la pal Pablo, Silas 'ots'ipj. Quelel pje'á jacumantsja yupj, pülücj tjelejen̈tsja nt'a. 


text:
Ma yus tjunuc. Mpes Jasón p'in la tjolocjocj noypan nt'a, ne'aj tapatja sin popé. Ne'aj la tjolocjocj wa Dios ts'uyupj la p'a wa nepenowá. Yümücj tjowelepj Pablo, Silas po'ó. Tjowelepj: “Niyom nenem malala nyuca sin tji'yüsa la tjajay jun ta'á. Gente p'a casá yola tepyala la tjajay yupj. Tjiquil quinam cupj pyatjaquecj nt'a, nin p'iyá la tjajay qui'á. 


text:
Jasón 'ücj jostsja yupj tapátjatsja jupj lal. Yupj pjü way lovin ma lajay jepa romano jyü'ta jin. Yupj javelepj jepa más püné já'asa jepa romano lal, Jesucristo ló jupj”, nin tjowelepj. 


text:
Tjüjütütj Jasón jaylacj la mijis pje'á la winin nepé. La p'a wa jaylacj la tjajay wa. Noypan tjowelepj ca jis ma'ayacj yupj jis t'emel Pablo tjemey na, Silas tjemey wa na. Jaylacj la tjajay na, sin tjajam. Pülücj po 'ücj jisas tepyala Berea nt'a, Pablo tjevele mpes. 


text:
<pb/>Püste na Dios ts'uyupj sin tjajam Pablo, Silas 'ots'ipj Berea nt'a, pülücj patja nt'a. Ne'as tjil na, tjil judiopan 'a si mulú nt'a. 


text:
Tesalónica nt'a ts'a tji'in Pablo tjevele mpes. Nin tuluctsja Berea nt'a. Ne'aj po quelel pjyacan̈tsja Pablo tjevelá. Po 'ücj jisas tepyala jupj tjevele mpes. Lovin mo'o tjowelepj Dios Popel. Quelel sin 'yǘsatsja ncu t'üc' way véletsja Pabló. 


text:
Mpes pülücj topon Jesucristo po'ó. Judiopan tulucj nepenowá topon wa Jesucristo po'ó. Noypan watsja yupj. Nequem judío tulucj nepenowá topon wa. Noypan watsja yupj, nequem nenem. 


text:
<pb/>Judiopan Tesalónica po'o patja jus nlay Pablo véletsja pülücj jis walap'a'á Berea po'ó Dios tjevelá. Mpes tjiquil yupj Berea nt'a, malala tjowelepj Pablo po'ó. Mpes pülücj ne'aj ts'a tji'in wa Pablo lal, yupj tjowelepj mpes. 


text:
Len̈ way Dios ts'uyupj jas tjajam Pablo 'üsǘ püné nt'a, campa way. Ma sin tjajam Silas custjay. Ma wa sin tjajam Timoteo. Pátjatsja custjay Berea mo'ó. 


text:
Niyom nepénowa tjil Pablo lal Atenas nt'a, pülücj patja nt'a. Locopyaya niyom nenem tjil niswá Berea nt'a. Pablo taná tjevele Silas lal, Timoteo lal wa jupj jostsja yupj len̈ way ca mal Atenas nt'a cus la con̈ jupj. Pablo tjevele Jesucristo mpes Atenas nt'a. 


text:
<pb/>Pablo li nucutsja lo cuwis Silas, Timoteo 'ots'ipj. Li nucutsja na pajal jólatsja jupj ne'aj tapatja mpes. Yupj jis dios witjacj pülücj yus tjinyuca ne'aj, Dios t'üc' way tuluctsja yupj. Ne'aj tapatja japontsja yupj t'üc' way noypan. 


text:
Mpes Pablo la pülücj tjevele Dios mpes judiopan jilal, judiopan tulucj jilal 'ots'ipj. Judiopan 'a si mulú nt'a tjevele yupj jilal. Judiopan tulucj nenem po jisastsja wa Dios. Pjü ts'ac' jawas Pablo tjevele wa vender lajay nt'a. Pülücj ne'aj tjelyawun̈ jilal tjevele Dios mpes. 


text:
<pb/>Nepénowa ne'aj sin tji'yüsa epicureopan yólatsja jin pajal püna. La p'a wa sin tji'yüsa estoicopan yólatsja jin. Yupj tjowelepj Pablo lal. Nepénowa jupj jas tjowelepj. Niná tjowelepj: “Yom niná pajal pülücj vele. Püné tulucj jupj. ¿Tsjan quelel qjuisin 'yüsa liji jupj?” nin la tjü'üy. La p'a wa tjowelepj: “Jupj vele p'a dios witjacj mpes ca nacj”. Pablo tjevele Jesucristo po'ó yupj jis walap'a'á, mpes nin tjowelepj. Pablo tjevele Dios ca sin müjünsüs tecya'lin̈, ca yupj mpatjam niswá. 


text:
Yupj tjaman jupj noypan 'a si mulú nt'a ne'aj. Tjowelepj Pablo lal: —Niná jipj sin 'yüsa lejay seyasa way custjay cupj qjuilal. Cupj quelel qjuisin 'yüsa tsjan mpes nin velen. 


text:
Pajal seyasa way cupj qjuilal niná jipj velen. Lovin ma tjepjya'aquecj niná. Mpes quelel qjuisin 'yüsa tsjan niná jipj velen —nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Atenas mpe ne'espan, la p'a mpe ne'espan ne'aj tapatja wa, lovin quelel javeleptsja tsjan seyasa mpes, lovin quelel pjyacan̈tsja niná. 


text:
<pb/>Mpes Pablo jas tjijyünsa, yupj culupwen nt'a tón̈catsja. Tjevele: —Napj selé nun po quelel lojí nun jis dios witjacj. 


text:
Napj tjuwinis na nun potjaqué nt'a, tjinyuc nun jis dios witjacj, nun yupj jilal welé nt'a. Nujola yupj noypan. Tjum, yus tjinyuc nun jis dios witjacj. Pjaní ton̈ca nt'a mo'o tjevelé: ‘Dios pjaní pü'ü ma qjuisin tji'yüsa pjacj ne jupj. Niná jupj juts'a'á’, nin mo'o tjevelé. Nun welé jupj lal, newa ma solejé pjacj jupj niná. Mpes napj ca nusin mü'üsüs la mejay jupj po'ó. 


text:
<pb/>”Jupj la tjiji nosis. Pjü la tjiji nosis casa'á. Jupj jyü'ta nosis nt'a, tsjun po'ó 'ots'ipj jyü'ta jupj. Dios ma wa mo'ó pü'ü, wosis nenem gente la tjajay. 


text:
Gente ma polel 'üsüs lajay jupj mpes, ma polel ja'ayapj jupj mpes. Pjü way ma jos jupj. Jupj p'iyá se 'aya patja pjü. Pjü jisas se 'aya. 


text:
<pb/>”Püna jupj la tjiji yom mwalá. Yom niná püna tüpü'ü, gente pjü way jupj popa p'iyá püs naya patja yupj. Nin tepyala Dios la tjiji mpes. Jun ta'á tjil jis la püt'üs la tjiji Dios. Jupj tjevele 'ona mpatjam, ne ca mpatjam jupj jos na. Jupj tjevele ca'aj mpatjam, ne ne'aj ca mpatjam yupj. 


text:
Jupj la tjiji pjü gentas, jostsja yupj ca la mpalacj jupj. Jostsja yupj ca sin mü'üsüs pjacj ne jupj. Jostsja yupj mponecj jupj lal. Jupj ma campa já'asa pjü jilal. 


text:
Jupj qjuesé 'aya pyatjaquecj. Nun popa pjaní jas tji'yüsa jupj, tjevele: ‘Cupj jupj ts'uyupj wa’, nin tjevele. 


text:
<pb/>”T'üc' way jupj qjuis tje'yaya pyatjaquecj. Mpes malala nin nun poné jupj oro jinwá, plata jinwá ca nacj, pe jinwá ca nacj. Niyom p'in lajay jinwá tulucj jupj. Niyom p'in yola jinwá tulucj jupj. 


text:
Püna p'in t'üc' way gente ma sin tji'yüsa Dios po'ó. Dios ma ts'i tji'ina yupj jilal. P'a casá tepyala quinam. Quina Dios vele pjü jilal jun ta'á jupj jos 'aplijila way nsem malala nyuca la tjajay mpes. Jupj jos 'üsüs la mijicj quinam jupj jos jinwá. 


text:
Dios jos pjü nin lajay. P'a jawas 'a jis mulus ca pjü way jupj nt'a. Jupj selé tsjan jawas ca nsem. Ne'aj Yom pjaní ca mveles pjü jilal. Mveles ca ncu 'üsüs la tjajay. Dios la t'ya jupj nin la veles yupj jilal. Ca mveles t'üc' way pjü jilal. Selecj Dios la t'ya Yom niná, nin la mijis jupj. Yom niná tepe'e na Dios jas tjijyünsa jupj, tüpü'ü niswá. Nin mpes Dios pjü way sin tji'yüsa la tjiji jupj ca nin la mijis —Pablo nin tjevele yupj jilal. 


text:
<pb/>Pablo tjevele Dios jas tjijyünsa Jesucristo, tüpü'ü niswá. Niná tjepjyacan̈ na, nepénowa la tjüpjüts'ün Pablo lal. La p'a wa 'üsüs tjepjyacan̈. Tjowelepj: —Qjuisas jipj mvelen ca niswá nin p'iyá cupj qjuilal p'a jawasa. 


text:
Niyom nepénowa topon Pablo tjevele, jisastsja Jesucristo quinam. Yupj popa pjaní Dionisio lotsja. Pünetsja jupj ne'aj. P'a wa Dámaris lotsja, quepj waytsja jupj. La p'a witjacj nepenowá topon wa yupj.<pb/>


text:
Locopyaya Pablo tjemey Atenas mpe. Nepé tjemey Corinto nt'a. Pajal pülücj pátjatsja ne'aj, Corinto nt'a. 


text:
Ne'aj jus tjinyuca Aquila. Judío waytsja jupj. Ponto mpe 'eseptsja jupj. Nawaja'a p'in tjac' Roma mpe, Roma Italia po'o p'iyá jupj. Aquila Corinto nt'a tjac' jats'om lal, jats'om Priscila lotsja. Jepa romano, Claudio ló, tjijyü'ta pjü judiopan ca mal Roma mpe, mpes tjil yupj. Nin mpes Aquila ne'aj pǘ'ütsja Corinto nt'a jats'om lal. Pablo tjemey yus tjinyuca. 


text:
Lovin jis wa pülül pülücj la tjajay, gente mo'o pátjatsja mpes. Ninana vender la tjajay. Pablo nin p'iyá la tjiji. Mpes jupj tüpü'ü yupj jilal, tsji' la tjiji yupj jilal. 


text:
Pjü sábado na Pablo tjemey judiopan 'a si mulú nt'a. Tjevele yupj jilal ne'aj, judiopan tulucj jilal tjevele wa. Po jostsja mponecj Jesucristo po'ó, mpes 'üsüs way tjevele yupj jis lal tsjan mpes 'ücj jis la pon niná. 


text:
<pb/>Silas, Timoteo tjiquil quinam Macedonia mpe. Tjiquil na, Pablo lovin tjevele judiopan jilal Jesucristo po'ó. Mpes jis wa pülül ma la tjiji quinam, lovin tjevele p'in gente jis lal. Tjevele: “Nun pasal lu nucú Jepa Püné ncuwim jis capj la p'acj judiopan. T'üc' way tjac' jupj quinam. Jesucristo jupj”, nin tjevele jupj yupj jilal. 


text:
Ma topon jupj tjevelá. Tjowelepj ma t'üc' way tjevele. Malala nyuca tjowelepj Pablo po'ó. Mpes Pablo jupj jas quip jas tjewyawojo jinwá la tjiji. Mpes jupj sin tji'yüsa la tjiji Dios ma japon jinwá yupj quinam. Sin tji'yüsa la tjiji ma ca mveles niswá yupj jilal. Pablo tjevele: “'Üsüs la tjejay napj nun jilal. Najastsja nusin mü'üsüs Jesucristo po'ó. Nun p'in ma nujisas. Mpes nun ma mpatjaqué ca Dios lal. Nin ca nsem nun ma poné mpes. Quina mis la veles judiopan tulucj jilal”, nin tjevele. 


text:
<pb/>Tjemey yupj mpe. Tjemey Ticio Justo wo nt'a la püt'üs. Justo lovin jólatsja Dios püné. Wosis judiopan 'a si mulú nt'a, t'empe wo jupj. 


text:
Jepa judiopan 'a si mulú nt'a tepyona wa Jesucristo lal. Crispo lotsja jupj. Jupj wo nt'a patja, pjü topon wa Jesucristo po'ó. La p'a wa pülücj Corinto po'o tapatja tjepjyacan̈ Pablo tjevelá. Mpes yupj pülücj topon wa Jesucristo po'ó. Topon na, bautizar lis tjajay yupj. 


text:
<pb/>Qjuis Jepa Jesucristo tjevele Pablo lal. Jupj la tjiji Pablo jun si tsicyaca jinwá jus tjinyuca püste na. Tjevele: “Po ma lecj tjeyá jipj quinam. Newa 'üsüs mvelen napj nin po'ó. Ma najas lyájasa nsem jipj. 


text:
Napj mop'in cyapj cyon̈. Pjü ma ca mya süpücj. Gente pajal pülücj qui'á ca mponecj napj lal”, qjuis Jepa Jesucristo nin tjevele Pablo lal. 


text:
Mpes Pablo tüpü'ü Corinto po'ó año pjaní, mes séisiya mpes. Sin tji'yüsa lis tjiji lovin Dios tjevelá Jesucristo po'ó. 


text:
<pb/>P'a jawas, Galión jépatsja na Acaya po'ó, judiopan 'a jis tjimyula, ntji'lin̈ Pablo. Tjaman jupj Galión nt'a. Jupj tjá'asatsja jupj silla casá, niná casá tjá'asa la veles ncu cus la tül. 


text:
Judiopan tjowelepj Galión lal: —Yom niná vele la p'a jilal 'onin lajay ne 'üsüs mvelecj Dios lal. Romanopan jis jepapan tjüjütütj jinwá tulucj jin vele jupj —nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Pablo quelel véletsja, mop'in ma tjevele. Galión mwalá way tjevele. Tjevele yupj jilal: —Yom pasal malala nyuca la tjiji na, 'ücj pjocas la p'a javelepj na jupj malala la tjiji mpes. Nin p'iyá 'ücj wa pjocas 'ots'ots' way p'in malala la tjiji mpes. Nin tulucj yom niná lal. Jupj ma malala la tjiji. 


text:
Ma nujisas jupj velá la p'in. Ma nujisas jupj vele niyom nepenowá po'ó la p'in. So velelé jupj lal judiopan tjüjütütj mpes. Más 'ücj nun p'in 'ücj la tjüjí niná, nujisas jin. Napj ma ca mvelé jupj malala nyuca la tjiji —Galión nin tjevele. 


text:
Tjil na, ntji'lin̈ Sóstenes. Jupj jépatsja judiopan 'a si mulú nt'a. Mo'o süp jupj, Galión já'asatsja wolap'a'á mo'o süp jupj. Galión jus tjinyuca, mop'in ma jólatsja. Pablo tjemey niswá Antioquía nt'a. 


text:
<pb/>Pablo tsjicj way p'in tüpü'ü quinam Dios ts'uyupj jilal Corinto po'ó. Locopyaya tjemey. Quelel jámatsja Siria nt'a. Priscila, Aquila 'ots'ipj, cus tocon̈, tjil jupj lal. Mwalá way tjil Cencrea nt'a, 'üsǘ püné la nt'a. Ne'aj Pablo la tjemyona jupj ts'üil nt'üjücj. Nawaja'a Dios lal tjevele ca nin la mijis, mpes nin la tjiji jupj. 


text:
Nin la tjiji na, tjil Efeso nt'a barco mpes. Ne'aj Pablo wama tjemey judiopan 'a si mulú nt'a, tjevele yupj jilal tsjan mpes 'ücj jis la pon Jesucristo lal. Nepénowa yupj sin popé la tjomon Pablo tsjicj way mpü'üm ne'aj yupj jis lal. Jisastsja niswá mveles yupj jilal. Pablo ma quelel pǘ'ütsja ne'aj quinam. Tjevele mim ca quinam. Dios jos ncuwim, ncuwim ca niswá, nin tjevele yupj jilal. Tjemey barco mpes. Priscila, Aquila, ma cus tocon̈ quinam. Efeso po'o tapatja yupj. 


text:
<pb/>Pablo ne'as tjemey na Cesarea nt'a, palá tjemey barco mpe. Tjemey Jerusalén nt'a yus la nuc Dios ts'uyupj. Yus tjinyuca na, tjemey Antioquía nt'a. 


text:
Püs way 'in tüpü'ü ne'aj. Locopyaya tjemey Galacia po'ó, Frigia po'ó 'ots'ipj. Ne'aj jun ta'á tjevele Jesucristo lal japon jilal. Más 'üsüs cus tocon̈ Jesucristá, Pablo tjevele mpes. Apolos tjevele wa Jesucristo po'ó Efeso mo'ó. 


text:
<pb/>Apolos judío p'a waytsja jupj. Tjemey jupj Efeso nt'a. Alejandría mpe 'eseptsja jupj. 'Üsüs jas tji'yüsa Dios Popel mpes. Po 'üsüs polel véletsja. 


text:
'Üsüs jas tji'yüsa Dios po'ó. 'Üsüs sin tji'yüsa la tjiji wa Jesucristo po'ó. Lovin quelel sin 'yüsa la síjitsja Jesucristo po'ó. Mop'in ma pjü way jas tji'yüsa custjay. Juan el Bautista sin tji'yüsa la tjiji, nin p'in seletsja jupj. Apolos seletsja tsjan mpes Juan el Bautista bautizar lis tjiji malala lajay. Ma seletsja p'am. 


text:
Apolos tjevele judiopan jilal, yupj 'a si mulú nt'a. Ma lecj jéyatsja. Priscila, Aquila, tjepjyacan̈ jupj tjevelá. Yupj jus nlay jupj ma pjü way jas tji'yüsa. Mpes la p'a nt'a tjaman jusapj, más 'in 'üsüs way jas tji'yüsa la tjajay Jesucristo po'ó. 


text:
Locopyaya, p'a jyawca na, Apolos quelel jámatsja Acaya nt'a. 'Üsüstsja Dios ts'uyupj jilal ne'aj ca mim jupj, mpes papel tapac, jas tjajam popelses jupj lal. Papel niná Jesucristo lal japon mpestsja Acaya mo'ó. Tapac yupj jisastsja 'ücj jisas nsem yupj, Apolos yupj nt'a tjemey mpes. Nepénowa ne'aj tapatja nasa topon Jesucristo lal. Dios pajal 'üsüs la tjiji yupj jilal. Apolos pajal jis capj tjep'ya'sa. 


text:
Pajal 'üsüs tjevele judiopan jilal Jesucristo mpes. La p'a pülücj tjepjyacan̈ jupj tjevelá. Judiopan ma salejeptsja tsjan wola la veles. Pajal 'üsüs sin tji'yüsa la tjiji Dios Popel mpes. Sin tji'yüsa la tjiji Jesucristo Yomen niná Dios tjevele jupj ca jas majamas jis capj la p'acj judiopan.<pb/>


text:
Apolos Corinto po'o pǘ'ütsja na, Pablo tjac' Efeso nt'a. Jümücj casá joc' mo'o tjac' jupj, mpes tjac' Efeso nt'a. Ne'aj yus tjinyuca Jesucristo lal japon nepenowá. 


text:
La tji'yüya: —Nun toponé na Jesucristo lal, ¿ncu nujisas mo'o tjemey Dios Cjües? Wola tjowelepj: —Ma mo'o tjemey. Ma selecj pjacj cuscú. 


text:
<pb/>Pablo la tji'yüya: —¿Tsjan mpes nin nujisastsja bautizar la nutjajay? Wola tjowelepj: —Juan el Bautista tjevele mpes qjuisastsja bautizar la qjuis tjajay. 


text:
<pb/>Mpes Pablo tjevele: —Gente 'aplijila jis tepyala na, malala nyuca la tjajay mpes, Juan bautizar lis tjiji. Tjevele ca 'üsüs la mijicj quinam Dios jos jinwá. Tjevele wa yom p'a wa ncuwim p'a jawas. Jis lal tjevele mponecj yom niná lal. T'üc' way tjac' quinam jupj. Jesucristo waytsja jupj —Pablo nin tjevele yupj jilal. 


text:
Nin jis tepyala yupj. Niyom dóceya witjactsja yupj. Locopyaya Pablo sey po la tje'yot'a, tjevele Dios lal yupj mpes. Nin la tjiji na, Dios Cjües jisas mo'o tjemey. P'a jis tin tjowelepj, yupj p'iyá ma salejeptsja. Dios Cjües mpes nin la tjajay p'in. Dios mpes tjowelepj wa yupj. 


text:
<pb/>Locopyaya Pablo wama tjemey judiopan 'a si mulú nt'a, tjevele wa yupj jilal. Mes cont'e mpes la pülücj way tjevele yupj jilal. Ma lecj jéyatsja jupj. Tjevele 'oyn liji, jyü'ta Dios. Pülücj topon jupj tjevelá. 


text:
Mop'in nepénowa ma jisastsja niná. Ma quelel japontsja jupj lal. Malala nyuca tjowelepj Jesucristo po'ó, gente 'a jis tjimyula nt'a. Mpes Pablo tjemey yupj mpe, Jesucristo lal japon jilal tjemey. Pjü ts'ac' tjejyawca na, tjevele Jesucristo lal japon jilal. Nin la tjiji p'a wo nt'a, Tirano sin 'yüsa liji nt'a. 


text:
Año mat'e mpes, Pablo lovin sin tji'yüsa la tjiji ne'aj. Mpes pjü judiopan Asia mo'o tapatja sin tji'yüsa Jesucristo po'ó. Pjü way judiopan tulucj sin tji'yüsa wa. 


text:
Pablo pajal 'üsüs la tjiji, yom p'in ma polel liji jinwá. Lovin ma januctsja nenem jupj la tjijá. Dios cus tjep'ya'sa 'ücj pajal 'üsüs polel líjitsja jupj. 


text:
Mpes gente po la tjo'otj jupj yupj jis pañuelo mpes, yupj jis pülül wolapé velan̈ mpes 'ots'ipj. Tjat' nenem, po la tjo'otj malala jisas pülül nenem mpes, ne jis tji'yü'sa yupj. Pülül nenem mpes po la tjo'otj wa lapanenpan jatatsja, mpes lapanenpan tjil jisas mpe. 


text:
<pb/>Judiopan nepenowá ne'aj tapatja sin popé lovin lyawun̈tsja, jajütütsja lapanenpan ca mal gente jisas mpe. Quina jisastsja lapanenpan ca mal gente jisas mpe, Jesucristo ló tjowelepj na. Mpes tjowelepj lapanenpan jilal: “Pablo pülücj jis walap'a'a vele Jesucristo po'ó. Jesucristo mpes nu jyü'tücj lowa nun”, nin jis tjüjütütj yupj. 


text:
<pb/>Niyom siete witjactsja yupj. Esceva jatjampan waytsja yupj. Esceva judío waytsja. Sacerdote noypan sin popa pjaní waytsja jupj. 


text:
Lapanen pjaní jis wala tjevele: “Napj si nuctsja Jesucristo. Napj selé wa pjacj cuscú Pabló. ¿Pjacj ne nun?” nin jis la tji'yüya. 


text:
<pb/>Yom lapanen tyá'atsja, yupj casá ntolo, ne jis tyü'na yupj. Pasal jis tyüla, mpes t'yancanan̈ la tjiji. Yupj sin quip pajal yümücj palá la tjelyo'cja. Mpes ts'equenen̈ pje'á tjil, sin pjütpjütsja tjil wo mpe. 'As jis tepyala tjil. 


text:
Nin tepyala Efeso nt'a. Pjü judiopan jus nlaytsja niná jis tepyalá, jus nlay watsja pjü judiopan tulucj. Pajal lacj jeyaptsja niná tepyala mpes. Nin mpes pülücj 'üsüs tjowelepj qjuis Jepa Jesucristo po'ó. 


text:
Nepénowa yupj sin popé p'a casá polel la tjajaytsja, lapanenpan jis capj tjap'acj mpes. Gente nenem ma quelel lajaytsja niná quinam. La p'a wa ma salejeptsja 'onin ne 'ücj jis la jaytsja niná. Libro jatatsja. Libro witjacj mpes sin tji'yüsa tsjan la mijicj ne ca p'a casá polel la mijicj gente p'in ma polel lajay jin. Quina yupj jis libro tucutj, tjü'üm pülücj yus tjunuc nt'a. Quelel sin 'yǘsatsja nol jaylacj libro pjü, mpes sin tapac. Libro pjü cincuenta mil t'emel c'a plata jaylactsja. Pjü way tjü'üm. 


text:
<pb/>'Üsüs tepyala ne'aj, mpes más pülücj tjepjyacan̈ qjuis Jepa Jesucristo po'ó, más pülücj jisastsja jupj quinam. 


text:
<pb/>Pjü way niná tepyala na, Pablo quelel jámatsja Jerusalén nt'a. Mwalá way quelel jámatsja Macedonia nt'a, Acaya nt'a 'ots'ipj. Tjevele: “Jerusalén nt'a tjum na, nola Dios jos napj ca mis wa Roma nt'a”, nin tjevele. 


text:
Niyom mát'eya sin tjejyama Macedonia nt'a, yupj sa p'actsja jupj lovin. Pjaní Timoteo waytsja. Ma'ajapj Erasto lotsja. Pablo tsjicj way quelel pǘ'ütsja custjay Asia po'ó. Efeso po'o tapatja ts'a tji'in yupj, yümücj pjac la tjajay. 


text:
<pb/>Pablo custjay ma tjemey na p'in, pülücj way Efeso po'o tapatja po ts'a tji'in. Ma jisastsja pülücj topontsja Pablo tjevelá Jesucristo po'ó. 


text:
Pjaní way yupj sin popé Demetrio lotsja. Plata ts'yawa mpes tüpü'ü jupj. Efeso po'ó wosis pajal püné tón̈catsja, gente wama tjil la veles yupj jis dios lal, yupj jis dios Artemisa ló. Demetrio la tjiji wa tsjictjacj, wosis pones jinwá yustaptsja. Plata waytsja yupj jis wa tsjictjacj. Pülücj vender la tjiji. Mpes Demetrio jomozopan t'emel pülücj natj, jis wa tsjictjacj la tjajay mpes. 


text:
Niyom p'a wa pátjatsja Efeso mo'ó, nin p'iyá tsji' lajaytsja. Demetrio jis lal tjevele 'a jis mulus jupj nt'a. Tjevele jupj jomozopan 'a jis mulus wa jupj nt'a. Tjevele: —Nun solejé t'emel pülücj t'e'enquecj, wa tsjictjacj lijicj mpes. 


text:
Jus nlayé tsjan la tjiji Pablo Efeso po'ó, nasa way nin p'iyá liji jun ta'á Asia po'ó. Jupj nin vele dios witjacj niyom lis tjajay malala, dios witjacj tulucj yupj. Pülücj topon jupj lal, mpes quina ma jisas Artemisa. 


text:
Malala nin. Ca nacj pjü ca ma jaylacj la mijicj quinam wa tsjictjacj cupj lijicj. Ca mvelecj ca Artemisa wo malala ca nacj. Jupj dios püné. Pjü Asia po'o patja po yola jupj püné. Pjü jun ta'á patja po yola wa jupj püné. Ma jisas nsem jupj quinam ca nacj, Pablo liji mpes —Demetrio nin tjevele yupj jilal. 


text:
<pb/>Tjepjyacan̈ na pasal ts'a tji'in Pablo lal, jupj la tjiji mpes. Yümücj tjowelepj: —Pajal püné Artemisa. Jupj yupj jis dios pjü way mpes Efeso po'o patjá —niná yümücj tjowelepj yupj. 


text:
<pb/>Len̈ way la p'a wa ne'aj tapatja pajal yümücj pjac la tjajay wa. Pjü way nintsja yupj, Efeso po'o patjá. Ntji'lin̈ Gayo, ntji'lin̈ wa Aristarco. Niyom nenem Macedonia mpe tjiquil. Cus tocon̈tsja Pablo. Jis ntji'lin̈, la tjolocjocj yupj gente 'a si mulutsja nt'a. 


text:
Pablo quelel jámatsja la veles 'a jis tjimyula jilal. Mop'in ma tjemey. Jesucristo lal japon po ma jisastsja jupj ca mim ne'aj. 


text:
Asia nt'a tapatja jis jepapan nepenowá taná tjowelepj wa Pablo lal ma la winin gente 'a jis tjimyula nt'a. Jepapan nenem Pablo jomicapan waytsja. 


text:
<pb/>Gente 'a jis tjimyula nt'a, pasal yümücj pjac la tjajay. Ma yuwal javeleptsja. Pülücj yupj sin popé ma salejeptsja tsjan mpes 'a jis tjimyula. 


text:
Nepénowa topon Alejandro tjijyü'ta 'a jis mulus. Judiopan tjaman jupj pjü januc nt'a, mpes yólatsja jupj mpes 'a jis tjimyula. Alejandro jupj mos jas tjijyünsa, jostsja pjü mpjacan̈ jupj lal. Quelel véletsja yupj 'a jis tjimyula judiopan la tjajay mpes tulucj. 


text:
Len̈ way sin tji'yüsa Alejandro judío waytsja jupj, mpes yupj 'a mulú yümücj tjowelepj: —Pasal püné Artemisa. Jupj yupj jis dios pjü mpes Efeso po'o patjá —niná yümücj tjowelepj yupj. Lovin nin tjowelepj hora mat'e mpes. 


text:
<pb/>Hora mat'e tepyala na, lyájasa tepyala lis tjiji yupj jis jepa pjaní Efeso mpe. Tjevele yupj jilal: —Pjü salejepj Artemisa wo ton̈ca Efeso po'ó. Salejepj jyamacj jupj wo. Pasal püné jupj, Artemisa. Pjü salejepj wa jyamacj pwen niná Artemisa jin justa, pwen niná tsjun po'o nepé palá tjeyaca. 


text:
T'üc' way pjü salejepj. Mpes más 'ücj lyájasa nu mpalas nun. Po ma malala la müjí nun ts'u 'inyá mpes. 


text:
Jis tucuman niyom nenem. Yupj ma tepequen̈ dios jis wa nt'a. Ma wa malala nyuca tjowelepj Artemisa po'ó. 


text:
Demetrio ma jos niyom nepenowá lajay ca nacj. Niyom la p'a wa Artemisa wo tsjictjacj lajay, ma wa jisas niyom nenem ca nacj. Más 'ücj mvelecj jepapan jilal. Nun solejé tsjan jawas 'ücj lowú la veles yupj jilal. 


text:
Ca nacj quelel welé p'a mpes. Más 'ücj pjü 'a jis mulus la veles niná. Quina ma polel lojí niná. Nun solejé gente quelel 'a jis mulus na, jepapan javelepj ncu 'ücj 'a jis mulus. 


text:
Yacjaj malala la tjijicj. Pasal yümücj pjac la tjijicj, pülücj ts'a tji'in. Nun niyom nenem tucumaná, ma malala la tjajay yupj. Jepapan ma tjowelepj 'ücj 'a qjuisí mulú. Romanopan jis jepapan 'ücj ca qjuis capj ntülücj niná la tjijicj mpes yacjaj. T'üc' way malala la tjijicj —jepa pjaní Efeso mpes nin tjevele. 


text:
Mpes pjü tjil quinam. Ma yümücj pjac lajaytsja quinam. Pablo tjijyü'ta Jesucristo lal japon 'a jis mulus. 'Ücj jisas tepyala yupj jupj tjevele mpes. Nin jawas tjevele wa nasa ca mim jupj. Tjemey Macedonia nt'a. 


text:
Macedonia po'o tjuwine na, tjemey yus la nuc Dios ts'uyupj. Pablo pajal 'üsüs tjevele yupj jis lal, ca 'ücj jisas nsem yupj Jesucristo mpes. Nin la tjiji na, tjemey Grecia nt'a. 


text:
Mes cont'e tüpü'ü jupj ne'aj. Locopyaya quelel jámatsja Siria nt'a barco mpes. Quelel jámatsja na, jupj wola tjowelepj judiopan nepenowá la nuctsja la 'ünan jupj. Mpes ma tjemey barco nt'a. Jólatsja más 'ücj niswá mim Macedonia nt'a. Mpes ne'aj tjemey. 


text:
Sópater tjemey jupj lal, Aristarco 'ots'ipj, Segundo 'ots'ipj. Gayo tjemey wa jupj lal, Timoteo 'ots'ipj. Tíquico tjemey 'ots'ipj, Trófimo 'ots'ipj. Sópater Berea mpe 'eseptsja. Pirro jatjam waytsja jupj. Aristarco, Segundo 'ots'ipj, Tesalónica mpe ne'espan waytsja yupj. Gayo Derbe mpe 'eseptsja. Tíquico, Trófimo 'ots'ipj, Asia mpe ne'espan waytsja yupj. 


text:
<pb/>Yupj pjü way ne'as tjil Filipos nt'a. Mwalá tjil quinam cupj qjuilal. La qjuesé nuctsja Troas mo'ó. 


text:
Ma tjeleque cupj custjay. Judiopan fiesta lajaytsja quinam, ne nin. Fiesta niná mpes pan levadura cjuwá tjelyajacj. Fiesta t'üc' tepyala na, tjeleque Filipos mpe barco mpes. Ts'ac' cinco na ne'as tjeleque Troas nt'a. Qjuis catjampan la nyüjüsüquecj niswá. Ts'ac' siéteya tepyatjaquecj ne'aj. Pablo tjevele Dios ts'uyupj jilal Troas mo'ó. 


text:
<pb/>Troas mo'ó Dios ts'uyupj pjü way 'a jis tjimyula sábado jawas, t'yaja na. Pan 'a mulú tjalá, ne yola jis tepyala Jesucristo yupj mpes tepe'e. Pablo tjevele yupj jis walap'a'á. Yaya quelel jámatsja, mpes mwalá way p'in püs way tjevele. Püste culupwen nt'a véletsja custjay, ne t'üc' tjevele quinam. 


text:
Yupj tapatja cuarto viyapa mo'ó, pajal campányatsja jupj. Lámpara pülücj játjatsja, sin jyawca yupj. 


text:
Tjamacjas ventana casá já'asatsja. Eutico lotsja jupj. Pablo véletsja na, pajal ja vyatsja. Tjejyá, mpes palá tjeyaca pje'á, 'amá nt'a, pajal campanya mpe. Mo'o játjatsja ne'aj tjil, tjamanun jupj. Tepe'e quinam jupj. 


text:
Pablo palá tjac' wa. Tüic' jin tjüjünsü, tepe'e t'empe nt'a, t'asiyú ntjüi'le, col tjevyala jupj. Tjevele: “Ma nujola t'as. Nyucunú tepyala niswá.” 


text:
<pb/>Viyá tjil niswá, pjü way. Tjalá. T'üc' tjalá na, Pablo püs way tjevele niswá. Tjejyawca na véletsja custjay, ne t'üc' tjevele quinam. Tjemey quinam Troas mpe. 


text:
Nepénowa tjaman tjamacjas jupj wo nt'a. Pajal 'ücj jisastsja, nyucunú tepyala niswá. Pablo tjemey Mileto nt'a. 


text:
<pb/>Ncupj mwalá way tjeleque Pablo lal. Barco mpes tjeleque Asón nt'a. Pablo quelel jámatsja Asón nt'a 'amá casá. Tjevele ne'aj ca la müjüsüm cupj. No'oj mpe 'a mulú quelel léquetsja barco mpes. 


text:
Yaya tjeleque niswá barco mpes. Quío mpe ne'aj p'in tjeleque. Yaya sipé ne'as tjeleque Samos po'ó. Ts'ac' cont'e tepyala na, ne'as tjeleque Mileto po'ó. 


text:
Ma tjeleque Efeso nt'a; Pablo ma püs way quelel pǘ'ütsja Asia po'ó. Len̈ way quelel ne'as jámatsja Jerusalén nt'a. Ne'aj quelel já'asatsja, judiopan 'a si mulú na fiesta mpes, yupj jis fiesta Pentecostés ló. Co'müypan tjiquil Efeso mpe; Pablo tjevele Dios ca jis majamas. 


text:
<pb/>Pablo tjá'asa na Mileto po'ó, sin tjejyama jis lal la cuwis co'müypan Efeso mpe, yupj ne tsji' lajaytsja Dios mpes Dios ts'uyupj jilal. 


text:
Tjiquil na, Pablo tjevele yupj jilal. Ninana tjevelá: “Nun solejé 'oyn nyuca la tjejay napj nun jilal Asia po'o tjacuwis na. Solejé lovin 'üsüs la tjejay nun jilal. 


text:
Solejé napj la tjejay qjuis Jepa Jesucristo jostsja jinwá. Ma püné jin nólatsja napj p'iyá. Pasal nólatsja la p'a po'ó; najastsja pjü ca jisas nsem qjuis Jepa Jesucristo. Solejé malala ntepalá, judiopan quelel na 'ünantsja mpes. 


text:
Ma lecj tjeyá la velestsja nun jilal, nucopj la p'acj cus la con̈ Jesucristo. Nusin tji'yüsa la tjejay 'a qjuis tjimyula na. Nusin tji'yüsa la tjejay nun jis wa nt'a 'ots'ipj. 


text:
Judiopan jilal tjevelé, judiopan tulucj jilal tjevelé 'ots'ipj. Tjevelé: ‘'Aplijila way t'as nun, malala nyuca la tjüjí mpes. Dios jos jin la müjí quinam. Toponé qjuis Jepa Jesucristo lal’, nin tjevelé yupj jilal. 


text:
Nin p'in selé: Dios Cjües lovin vele napj lal yupj ca ma 'onsocj cawilta mo'ó, malala ca ma palas ne'aj. 


text:
Ma nin nola ncu ma pats' ca. 'Ücj wa napj lal napj ni pü'í Jesucristo mpes, jupj jos jin t'üc' lejay mpes. Jupj cupj qjuis Jepa Püné. Jupj jos napj mvelé la p'a jis walap'a'á napj selé. Ca yupj jis lal mvelé Dios pajal 'üsüs la tjiji gente mpes. Po quelel jis capj p'ya'sa jupj. 'Üsüs ca nin mvelé, 'ücj jis la pon yupj. Niná ntje'aya ca nin la mejay la p'a mpes. 


text:
<pb/>”Nun jis walap'a'a tjevelé 'oyn liji Dios ne jyü'ta. Nasa t'üc' nusin tji'yüsa la tjejay. Tjum na, ma ca nus nucú niswá. 


text:
'In tjajamá nun, lovin la müjí Dios tjevelá. Tjajamá Dios ts'uyupan. Dios Cjües la nu t'ya, ca pastorpan nsem nun, mpes nun ca jis majamá yupj jupj mpes. Yupj Dios juts'a'á. Jupj Jatjam tepe'e yupj mpes, ne nin. 


text:
<pb/>”Napj selé napj tjum na, gente pasal malala ncul ca, ca mal nun nt'a 'a nu mulus na. La ntsawilicj ca nun jilal. Ca jisas nsem nun ma ca cus ncon̈có quinam Jesucristá. 


text:
Nun sin popa nepenowá ca nin la mijicj. Ca la ntsawilicj wa Dios ts'uyupj jilal. Jesucristo lal japon nepenowá ca mponecj yupj jilal. Nin ca la mijicj yupj javelepj jinwá. 


text:
Mpes 'in tjajamá. Ma toponé yupj javelepj. Nujola tapalas año cont'e mpes lovin t'üc' way nusin tji'yüsa la tjejay. Po nólatsja nun mpes. Najastsja nin la müjí Dios tjevele jinwá. 


text:
<pb/>”Najas Dios lovin ca nucopj ncon̈cos. Nun solejé pasal 'üsüs way liji Dios nun jilal. Nasa nusin tji'yüsa jupj tjevelá, mpes solejé niná. Dios tjevele jupj ca nu majamas nun. Dios polel nucopj p'ya'sa más 'üsüs la müjí, jupj jos jinwá. Dios polel liji nun ca mpatjaqué lovin jupj lal, pjü way jupj lal japon jinwá, yupj ne jupj juts'a'á. 


text:
Solejé tsji' la tjejay, mpes jaylacj la tjejay pjü way napj najastsja. Jis tje'yá wa ncapj tocon̈ jilal. 


text:
Mpes napj nusin tji'yüsa la tjejay Dios jos yümücj tsji' la müjí, ne jis capj mp'a'sá jis t'emel cjuwá. Nujola tapalas qjuis Jepa Jesucristo tjevelá. Tjevele: ‘'Ücj nujisas pyala la p'a nu ja'ayapj na. Más 'ücj nujisas nsem nun 'oyá na la p'a jilal’ ”, Pablo nin tjevele co'müypan jilal. Yupj ne co'müypan waytsja Dios ts'uyupj jilal Efeso po'ó. 


text:
Pasal 'aplijila jis tepyala jupj tjevele mpes. Tjevele ma ca jus nucucj niswá. T'üc' tjowelepj na, cus tocon̈ barco nt'a.<pb/>


text:
Nasa leque tjevelecj, ne barco mo'o tjeleque. La t'as way tjeleque Cos nt'a. Yaya tjeleque wa Rodas nt'a. Yaya sipé Pátara nt'a tjeleque wa. 


text:
Chipre li'inyampe tjeleque. Tiro mo'o ne'as tjeleque. Tiro Siria po'ó jupj. Barco mo'o tjat' quelel palá jat'olontsja ne'aj. Nin mpes 'ücj pje'á tjeleque barco mpe. 


text:
Jesucristo lal japon la tepyalactsja. Yus tjinyucucj na, semana pjaní tepyatjaquecj ne'aj yupj jis lal. Yupj tjowelepj Pablo lal: “Ma jutja Jerusalén mo'ó”. Dios Cjües sin tji'yüsa la tjiji malala ca mpalas Pablo lal Jerusalén po'ó, mpes nin tjowelepj yupj. 


text:
<pb/>Barco tjemyana quelel jámatsja na, tjeleque. Pjü way Jesucristo po'o japontsja, qjuis capj tocon̈ yupj tapatja mpe. 'Üsǘ la nt'a tjil cupj qjuis lal. Yupj sejats'om, yupj jis ts'uyupj qjuis capj tocon̈ 'ots'ipj. Qjuis tic' jin tjijyünsüquecj 'üsǘ püné la nt'a, tjevelecj Dios lal. T'üc' tjevelecj na, nasa leque tjevelecj. 


text:
<pb/>Tiro mpe tjeleque quinam. Tjeleque Tolemaida nt'a. Ne'aj la tjelyapanacj Dios ts'uyupj jilal. Ts'ac' pjaní tepyatjaquecj yupj jilal. 


text:
Yaya tjeleque Cesarea nt'a. Felipe wo nt'a tjeleque, tsjicj way tepyatjaquecj jupj lal. Jupj lovin tjevele la p'a jilal Jesucristo pajal 'üsüs la tjiji pjü gente mpes. Jupj ne niyom siéteya sin popetsja apostolpan lis t'apj püná. Lis t'apj ca jis ma'ayacj jis la las jis vayum tulucj. 


text:
Ts'ac' nepenowá tepyatjaquecj ne'aj. Ne'aj tepyatjaquecj na Agabo tjac' Judea mpe. Profeta watsja jupj. 


text:
Tjac' wa jupj cupj nt'a. Mos tsyu'pa, tsjom tsyu'pa wa Pablo col tsyu'pa mpes. Tjevele: —Dios Cjües vele judiopan Jerusalén po'o patja nin p'iyá ca la mijicj. Yupj yom niná ntsu'pacj, jupj ne col tsyu'pa pülül niná mpes. Ca ma'ayacj jupj judiopan tulucj jilal cus la tül jupj —nin tjevele. 


text:
<pb/>Jupj tjevele tjepjya'aquecj na, la tjemyonacj Pablo lal ma ca mim Jerusalén nt'a. Cesarea po'o pátjatsja nin p'iyá la tjomon Pablo lal. 


text:
Pablo jis la tji'yüya: —¿Tsjan mpes 'aplijila jotjaqué? Nun nin lojí mpes 'aplijila wa ne palá napj. Ma lecj jeyá yupj ntsu'pacj napj Jerusalén nt'a tjum na. Ma lecj jeyá ni pü'í Jesucristo mpes, jupj cupj qjuis Jepa Püné —Pablo nin tjevele cupj qjuilal. 


text:
<pb/>Jupj ma quelel líjitsja cupj qjuisastsja jin, mpes ma la tjemyonacj niswá. Tjevelecj p'in: —Qjuisas qjuis Jepa Dios jos jinwá mpalas. 


text:
Jesucristo po'o japon nepenowá, Cesarea po'o tapatja sin popé, tjil wa cupj qjuilal. Mnosán wo nt'a qjuis tjaman, ne'aj tepyatjaquecj püste mpes. Mnosán Chipre mpe 'eseptsja. Mwalá way topon sin popé waytsja jupj. Ntji'lin̈ Pablo Jerusalén nt'a. 


text:
Yaya Pablo tjemey cupj qjuilal, cus tjinyucucj Jacobo. Dios ts'uyupj co'müypan 'a jis tjimyula ne'aj 'ots'ipj. 


text:
Pablo jis la tjelyapaná yupj. Tjevele tsjan la tjiji pjü way judiopan tulucj jilal. Dios püné mpes la tjiji. 


text:
<pb/>Tjepjyacan̈ na, 'üsüs tjowelepj Dios po'ó. Tjowelepj Pablo lal: “Qjuis catjam, jipj jus nley judiopan pülücj topon quinam Jesucristo po'ó. Newa javelepj Dios po jos nin lijicj Moisés tjijyü'ta püná. 


text:
La p'a wa jis wala tjowelepj jipj sin 'yüsa lejay judiopan, judiopan tulucj patja nt'a. Yupj tjowelepj jipj sin 'yüsa lejay más 'ücj ma lajay Moisés tjijyü'tá. Tjowelepj jipj sin 'yüsa lejay más 'ücj ma jat'ǘ yupj sejatjampan tsjictjacj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú. Tjowelepj jipj velen más 'ücj yupj ma lajay judiopan lovin la tjajay jinwá. 


text:
Mpes más 'ücj nin la mijin cupj velecj mpes. T'üc' way yupj ca jus nlayecj jipj tjacuy Jerusalén nt'a. 


text:
Mpes cupj qjuisas jipj la mijin cupj velecj jinwá. Cupj sin popa yulupjana way quina t'üc' lajay Dios lal tjowelepj ca nin la mijicj. 


text:
Yupj jilal ca mim, ca nin la mijin Moisés popel jyü'ta jinwá, ca salá jinwá mya palas Dios lal. Jaylacj la mijin yupj jisas mpes 'ots'ipj, ca pjü jaylacj la mijicj 'ücj t'üc' la qjuijicj yupj tjowelepj Dios lal. Tja'ayapj na, 'ücj ca sey ts'üil nt'üjücj t'üc' la tjajay mpes. Nin lejay na, judiopan Jesucristo po'o japon witjacj ca nucucj jipj nin la tjejay. Ca jus nlayecj nepénowa ma t'üc' way tjowelepj jipj po'ó. Ca sin mü'üsüs jipj lejay wa Moisés tjijyü'tá. 


text:
<pb/>”Judiopan tulucj p'a casá lajay 'in. Judiopan tulucj Jesucristo po'o topon wa, mpes papel tepyaquecj, jas tjejyamacj yupj nt'a. Papel tjevele más 'ücj Jesucristo lal japon ma jalá pwisis p'a tja'ayapj yupj jis dios witjacj mpes. Más 'ücj ma jalá pwisis 'os jüp'üy mo'o ton̈ca custjay. Más 'ücj ma myü'ün̈ 'osis. Más 'ücj niyom ma jamanun yupj sejats'om tulucj. Más 'ücj nequem ma jil yupj jis vayum tulucj jilal. Nin tjevele papel niná cupj jas tjejyamacj yupj mpes. Judiopan jus nlay niná cupj tjevelecj judiopan tulucj jis lal”, nin tjowelepj Pablo lal. 


text:
<pb/>Mpes yaya Pablo nin la tjiji yupj tjowelepj jin. Tjemey niyom yulupjana nenem jilal. Moisés tjijyü'ta jin la tjajay, ca salá jinwá cüpalas Dios lal. Tjil Dios wo nt'a, tjowelepj ne'aj tsji' lajay jilal. Tjowelepj ts'ac' siete tepyala na, t'üc' nsem pjü ts'ac' jawas yupj salá jis mpalas mpes. Ts'ac' siete tepyala na ncul, yupj pjü way animal ca ma'ayacj Dios mpes, Moisés popel jyü'ta jinwá. 


text:
<pb/>Ts'ac' siete cyawájatsja na, judiopan nepenowá jus tjunuc Pablo, tón̈catsja jupj Dios wo mo'ó. Yupj Asia mpe ne'espan. Ma jisastsja Pablo. Malala tjowelepj Pablo po'ó, mpes judiopan pülücj ts'a tji'in jupj lal. Ntji'lin̈ jupj. 


text:
Yümücj tjowelepj: “Israelpan, nculá qjuis capj mp'a'sá. Yom niná malala vele judiopan po'ó jun ta'á. Vele yupj jilal más 'ücj ma lajay Moisés tjijyü'tá. Vele yupj jilal Dios wo malala. Jis ticyuna judiopan tulucj. Dios wo mo'ó tjil yupj. Mpes pasal malala nyuca la tjiji jupj Dios wo lal”, nin tjowelepj. 


text:
Nawaja'a yupj jus tjunuc Trófimo ne'aj tjuwine Pablo lal Jerusalén po'ó. Mpes yupj yólatsja Pablo tjemyana Trófimo Dios wo mo'ó. Trófimo judío tulucj, Efeso mpe 'eseptsja jupj. 


text:
<pb/>Pjü Jerusalén po'o tapatja ts'a tji'in Pablo lal yupj tjowelepj mpes. Len̈ way 'a jis tjimyula Dios wo nt'a, ntji'lin̈ Pablo. Pje'á la tjolocjocj jupj. Jun t'olon. 


text:
Quelel ja'ünantsja jupj. Quelel ja'ünantsja na, jepa püné romanopan jis militarpan mpes jas tji'yüsa pjü way Jerusalén nt'a patja 'a jis tjimyula. Ts'a tji'intsja, yümücj pjac tjowelepj quinam. 


text:
Mpes len̈ way ts'üequené 'a jis tjimyula nt'a. Tjemey militarpan nepenowá jilal, militarpan jis jepapan nepenowá jilal 'ots'ipj. Gente tjunuc jiquiltsja yupj, mpes ma mo'o süp quinam Pabló. 


text:
<pb/>Militarpan jis jepa püné tjac' na, ntjüi'le Pabló. Jis tjijyü'ta militarpan la tsupapj jupj cadena mpes. La tji'yüya pjacj niná. La tji'yüya tsjan la tjíjitsja niná. 


text:
Gente pasal yümücj pjac tjowelepj Pablo malala. Ma yuwal tjowelepj. Mpes militarpan jis jepa püné ma jas tji'yüsa tsjan la tjiji Pabló. Jis tjijyü'ta militarpan la man jupj militarpan patja nt'a. 


text:
Jümücj ne'as tjil na, Dios wo wolap'a'á, judiopan pajal ts'a 'in jis tepyala. Nasa way quelel ja'ünantsja Pablo. Mpes militarpan len̈ way ntji'lin̈ jupj, campanya tjaman jupj, judiopan ma malala jis la jay jupj. 


text:
<pb/>Ne'as tjil quinam militarpan tapatja nt'a. Wama quelel jiltsja na Pablo lal, Pablo la tji'yüya militarpan jis jepa püné lal: —¿Ncu 'ücj velé jipj lal? Jepa wola tjevele: —Napj ma seletsja griego velen jipj. 


text:
Nólatsja jipj Egipto mpe 'esepj ca nacj. Egipto mpe 'esepj niyom pülücj 'a jis tjimyula la tjiji jupj nawaja'a, quelel le palánatsja jepapan jis lal. Yulupjana mil waytsja yupj. 'Ücj yupj jilal ja'ünan la p'a. Egipto mpe 'esepj jis tjemyana wa cjuwá nt'a. Nintsja jipj, nin nólatsja napj. 


text:
<pb/>Pablo wola tjevele: —Nin tulucj napj. Judío napj. Püna tüpü'üs Tarso nt'a Cilicia po'ó. Selen Tarso nt'a pülücj patja, selen yupj jis jepapan jajütütj p'a nt'a patja wa. Napj la 'e mon ma'ayan mvelé gente jis lal —Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Militarpan jis jepa püné tjevele 'ücj mveles yupj jilal. Mpes Pablo jas nisa, tón̈catsja jis wa wolap'a'á. Jupj pjwel jas tjijyünsa, la syüpjünǘ; jostsja judiopan mpjacan̈ jupj mveles. Lyájasa tepyala. Pablo tjevele yupj jilal; yupj jis tin hebreo ló mpes tjevele yupj jis lal. Tjevele:<pb/>


text:
“Judiopan, co'müypan 'ots'ipj, najas nusin mü'üsüs ma malala la tjejay napj. Nin mpes quelel velé nun jilal”, nin tjevele. 


text:
“Judío napj. Ntjamanuna Tarso nt'a Cilicia po'ó. Mop'in ntjit'ünǘ qui'á Jerusalén po'ó. Gamaliel nin tji'yüsa la tjiji. 'Üsüs nin tji'yüsa pjü way Moisés tjijyü'tá. Judiopan püna tapatja la tjajay, niná 'üsüs nin tji'yüsa. Napj selé nun lovin quelel lojí Dios jos jinwá. Nin p'iyá la tjejaytsja napj. 


text:
Pasal malala nyuca la tjejay napj Jesucristo po'o japon jilal. Tsyupaptsja yupj, jis tje'yonsó wa cawilta mo'ó. Nepénowa tecya'lin̈ napj la tjejay mpes. 


text:
Sacerdote más püné selé napj nin la tjejay. Pjü judiopan jis jepapan, co'müypan 'ots'ipj, salejepj napj nin la tjejay. Papel ntja'ayapj judiopan mpes Damasco po'o patja. Yupj ne cupj qjuis catjampan. Papel niná tjetsja napj Damasco nt'a. Papel tjevele 'ücj napj tsyupapj Jesucristo po'o japon ne'aj, 'ücj si cuman Jerusalén nt'a, jis capj la tül. Pablo tjevele 'oyn tepyala ne jostsja Jesucristo. 


text:
<pb/>”Lots'ac' culupwen nt'a já'asa na, ne'as tjumtsja, ne'aj way p'in Damasco. Len̈ way pajal jaw tepyala tsjun po'ó. Napj nt'a pasal jaw tepyala wa, napj t'asiyú tjejyawca. 


text:
Mpes ntitülǘ, tüpü'üstsja napj. Nepé vele pjactsja tjapjacas. Tjevele: ‘Saulo, ¿tsjan mpes malala nyuca lejay napj lal?’ 


text:
Napj la tji'yüy: ‘¿Pjacj vele napj lal?’ Nawala tjevele: ‘Jesucristo napj, Nazaret mpe 'esepj napj. Jipj malala nyuca lejay napj jisas lal. Mpes malala nyuca lejay wa napj lal’, nin tjevele. 


text:
Napj tjevelé: ‘¿Tsjan jyas napj la mejay?’ Qjuis Jepa Jesucristo nawala tjevele: ‘Jin ni'isa, mim Damasco nt'a. Ne'aj yom p'a wa mveles ca jipj lal tsjan niná napj najas ca jipj la mijin’, nin tjevele. 


text:
Ma polel tjinyuc, tjejyawca la tjiji mpes. Mpes niyom ncapj tocon̈tsja namas ntji'lin̈, ntjaman napj Damasco nt'a. 


text:
<pb/>”Ne'aj Damasco nt'a pü'ü watsja Ananías. Po 'üsüs la tjíjitsja Moisés tjijyü'tá. Po 'üsüs waytsja jupj pjü judiopan jilal ne'aj. 


text:
Tjac' napj nt'a, tjevele: ‘Saulo, jipj ne napj natjam Dios mpes. Quina nucun ca niswá’, tjevele. Len̈ way tjinyuc, jupj nin tjevele na. Jus tjinyuc jupj. 


text:
Tjevele: ‘Cupj ne judiopan püna tapatja sin popa p'iyá püs naya pyatjaquecj. Yupj po jisastsja Dios. Dios niná quina jos jipj jus nlayen tsjan ca la mijis jupj. Jupj jostsja jipj tjinyuc jupj Jatjam, jupj Yom 'Üsüs Dios Lal. Dios jostsja wa jipj tjapjac' Jatjam tjevelá. Mpes nin tepyala. 


text:
Mpes quina mvelen ca gente pjü way jilal jupj mpes. Pjü tjinyuc mpes mvelen ca yupj jilal. Pjü tjapjac' mpes mvelen wa yupj jilal. 


text:
Ma la 'unuca quinam. Mas, bautizar ca la mya jay. La monan jipj Dios perdonar la mya jis jipj, malala nyuca la tjejay. La monan ca nin la mijis Jesucristo mpes, ne nin la mijis’, Ananías nin tjevele napj lal. Pablo tjevele 'oyn tepyala ne tjemey judiopan tulucj nt'a. 


text:
<pb/>”Niswa tjacuwis na Jerusalén nt'a, tjum Dios wo nt'a la veles jupj lal. Nan si tsicyacj jinwá ntepalá, ne tjinyuc napj. 


text:
Nejepa Jesucristo jus tjinyuc. Napj lal tjevele: ‘Len̈ way jutja Jerusalén mpe. Jipj velen napj nin po'ó ma ca mponecj yupj.’ 


text:
Wola tjevelé: ‘Nejepa, yupj salejepj napj tjum pjü yupj jis wa nt'a, judiopan 'a si mulú nt'a. Tjum la tjilil jipj lal topon. Salejepj cawilta mo'o jis tje'yonsó, mo'o süp yupj 'ots'ipj. 


text:
Salejepj 'üsüs waytsja napj lal yupj tjü'ünan Esteban, jupj ne la p'a jilal tjevele jipj mpes. Tjum yupj jis lal Esteban tjü'ünan na. Napj tjejyamá yupj sin quip pje'apa, tjü'ünan na.’ 


text:
Nin tjevelé napj jupj lal. Mop'in nin Nejepa Jesucristo tjevele: ‘Jutja. Jin jyam pasal campa nt'a, judiopan tulucj nt'a’, nin tjevele napj lal.” Militarpan jis jepa püné jis tjijyü'ta militarpan mo'o la süp Pablo. 


text:
<pb/>Pablo tjevele na judiopan tulucj mpes, yupj ne'aj lejen̈tsja pajal yümücj pjac tjowelepj. Tjowelepj: “Tjü'ü'ná jupj. Más 'ücj ma pü'ü”, nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Newa yümücj pjac tjowelepj. Sin quip pje'apa len̈ way sin tjü'ipj, la ts'i yupj. 'Amá jay la p'a'a la tocoy wa. Nin la tjajay yupj pajal ts'a tji'in mpes. 


text:
Militarpan jis jepa püné tjinyuca na yupj nin la tjajay, jis tjijyü'ta militarpan jilal jis la cuwis Pablo lal militarpan patja nt'a. Tjijyü'ta mo'o la süp jupj, ca jupj mveles tsjan la tjijá. Jepa quelel si 'üsütsja tsjan mpes judiopan pasal ts'a tji'in Pablo lal. 


text:
Mpes militarpan tüpüntüpj jupj, tsupapj la süp jupj. Custjay süpǘ secj na p'in, Pablo tjevele militarpan jis jepa pjaní way lal. Tjevele: —Malala ca ma süpücj. Romano wa napj. Ma nusin tji'yüsa custjay ncu t'üc' way malala la tjejay napj —Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Niná jepa militar tjapjaca na Pablo tjevelá, lecj tjeyá jupj. Tjemey militarpan jis jepa püné nt'a. La tji'yüya: —¿Ncu selen yom niná romano jupj? Malala syüpücj jupj —nin tjevele. 


text:
<pb/>Mpes militarpan jis jepa püné tjac' Pablo nt'a, la tji'yüya: —¿Ncu t'üc' way romano jipj? Pablo wola tjevele: —Nin. 


text:
<pb/>Militarpan jis jepa püné tjevele: —Pasal pülücj jaylacj la tjejay napj, romano ntepalá mpes. Pablo tjevele: —Mpapay románotsja jupj, mpes wa romano napj —nin wola tjevele. 


text:
<pb/>Mpes militarpan ma süp jupj. Len̈ way tjil. Militarpan jis jepa püné lecj tjeyá malala la tjiji mpes. Malala nin, jupj tjijyü'ta la tsupapj romano. Militarpan jis jepa püné tjemyana Pablo judiopan jis jepapan nt'a, co'müypan nt'a wa. 


text:
<pb/>Yaya militarpan jis jepa püné quelel seletsja custjay tsjan mpes judiopan tjat' tjowelepj Pablo po'ó. Mpes tjijyü'ta 'a jis mulus pjü sacerdote noypan, pjü judiopan jis jepapan 'ots'ipj. Syocte Pablo, ne tjemyana jupj yupj 'a jis tjimyula nt'a.<pb/>


text:
Pablo po jis wala tjinyuca judiopan jis jepapan. Tjevele: —Natjampan, napj pyon napj lovin la tjejay Dios jostsja jinwá. 


text:
<pb/>Ananías tjijyü'ta Pablo nt'a lejen̈tsja mo'o la tül jupj. Ananías sacerdote más püné waytsja jupj. 


text:
Pablo tjevele jupj lal: —Dios ca cyapj ntülüs. Jipj mvelen ca ncu malala la tjejay napj. Jipj p'iyá malala. Selen Moisés tepyacá, mpes 'ücj polel velen ncu malala la tjejay. Newa nin, jipj p'iyá ma lejay Moisés tepyaca jinwá. Tjijyütütj mo'o la tül napj, niná Moisés tjijyü'ta jin tulucj. 


text:
<pb/>Ne'aj lejen̈tsja tjowelepj: —Yom niná lal velen tsji' liji jupj Dios mpes. Jupj ne sacerdote más püné. Malala nin, jipj malala tjevelen jupj lal —nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Pablo jis wala tjevele: —Natjampan, ma seletsja napj jupj sacerdote más püné. T'üc' way Moisés tjijyü'ta: ‘Ma malala nyuca mvelé nun jis jepa po'ó’. 


text:
<pb/>Pablo jus nléyatsja nepénowa yupj ne'aj saduceopan waytsja yupj, la p'a wa fariseopan waytsja yupj. Ma yuwal yólatsja yupj. Mpes yümücj tjevele jupj pjü jilal: —Fariseo way napj. Mpapay fariseo waytsja jupj. Napj pyon Dios ca sin müjünsüs tecya'lin̈ jilal, mpatjam niswá. Nin mpes la velel napj lal —nin tjevele Pablo. 


text:
Fariseopan japon tecya'lin̈ ca sin müjünsücj, mpatjam niswá. Saduceopan ma nin japon. Fariseopan japon angelpan lyawun̈. Saduceopan ma nin japon. Fariseopan japon gente jis qjues lyawun̈. Saduceopan ma nin japon. Mpes saduceopan la tjowelel fariseopan jilal. 


text:
Pasal yümücj la tjowelel. Fariseopan sin popa nepenowá, Moisés popel sin 'yüsa lajay yupj, sin tjüjünsüpj yupj, yümücj tjowelepj. Ts'a 'intsja yupj. Tjowelepj: “Niná ma malala la tjiji. Cjües nin tjevele jupj lal ca nacj. Ángel nin tjevele jupj lal ca nacj.” 


text:
Fariseopan, saduceopan, po ma yuwal yólatsja yupj. Pajal la tjowelel. Pasal yümücj la tjolocjoctsja Pablo pjwel manas. Mpes militarpan jis jepa püné lecj jéyatsja jupj pjwel ca nt'ancanan̈. Mpes jis tjijyü'ta militarpan jis la tjilil Pablo, ca len̈ way manucj jupj militarpan patja nt'a. 


text:
<pb/>Püste na, qjuis Jepa Jesucristo tjac', tón̈catsja Pablo nt'a. Tjevele: “Po ma lecj tjeyá. Qui'á Jerusalén nt'a tjevelen yupj jilal napj nin po'ó jipj selen mpes. Nin p'iyá ca mvelen Roma nt'a 'ots'ipj”, nin tjevele. Judiopan quelel ja'ünantsja Pablo. 


text:
<pb/>Yaya judiopan cuarénteya 'a jis tjimyula la veles Pablo po'ó. Más 'in pülücj waytsja yupj cuarenta lal. Quelel ja'ünantsja jupj. Tjowelepj: “Más 'ücj 'yü'nacj jupj. Laja secj ca nsem, müsü secj ca nsem, jupj tji'yü'nacj nas. Dios pjoca cupj velecj. Mpes ca nin la mijicj cupj tjevelecj jinwá.” 


text:
Tjil sacerdote noypan nt'a, co'müypan nt'a wa. Tjowelepj yupj jilal: —Ca mü'ü'nacj Pablo. Laja secj nsem, jupj tji'yü'nacj nas. Dios tjapjaca tjevelecj, mpes nin ca la mijicj cupj tjevelecj jinwá. 


text:
Qjuisas lo moná militarpan jis jepa püné lal jupj ca lal ncuwim Pablo nun nt'a. Tjowelé más 'üsüs quelel nusin 'yüsa tsjan la tjiji jupj. Nin p'iyá mvelecj wa pjü way judiopan jis jepapan. Jümücj nt'a ca la nucum. Tjac' na, mü'ü'nacj ca jupj —nin tjowelepj sacerdote noypan jilal, co'müypan jilal wa. 


text:
<pb/>Mop'in ma nin tepyala yupj jisastsja jinwá. Pablo quelev jas tji'yüsa yupj quelel lajaytsja niná. Mpes tjemey militarpan patja nt'a, tjevele Pablo lal. 


text:
Mpes Pablo la tjemyona jepa militar la cuwis jupj nt'a. Tjac' na, la tjemyona: —Militarpan jis jepa püné nt'a tjemyana tsjicj niná. Jupj lal quelel vele jupj. 


text:
<pb/>Mpes tjemyana Pablo quelev militarpan jis jepa püné nt'a. Tjevele: —Pablo la tjemyona napj ca ncuwis jupj nt'a. Jupj ne tsyu'pa já'asa tjum na, la tjemyona tsjicj niná lal ca mis jipj nt'a. Quelel véletsja jipj lal —nin tjevele militarpan jis jepa püné lal. 


text:
<pb/>Mpes militarpan jis jepa püné tsjicj mos ntjüi'le, lal tjemey yusapj nt'a. La tji'yüya: —¿Tsjan quelel velentsja? 


text:
<pb/>Pablo quelev wola tjevele: —Yaya judiopan ca la monacj jipj ca jas majaman Pablo judiopan jis jepapan nt'a. Ca mvelecj yupj más 'üsüs quelel sin 'yüsa tsjan la tjiji jupj. La tsuwil yupj. 


text:
Po ma mponen ca yupj mvelecj. Yupj sin popa cuarénteya la nucucj ca jümücj nt'a la 'ünan Pabló. Más 'in pülücj waytsja yupj cuarenta lal. Nasa tjowelepj Dios tjapjaca yupj tjowelepj, mpes nin ca la mijicj yupj tjowelepj jinwá. Quina quelel jus nlay ncu jas majaman. 


text:
<pb/>Mpes militarpan jis jepa püné tjevele tsjicj lal: —Po ma mvelen la p'a jilal nin tjevelen napj lal. 'Ücj mim quinam. Militarpan jis jepa püné jas tjejyama Pablo Félix nt'a. 


text:
<pb/>Nin tjevele na, militarpan jis jepa püné tjijyü'ta militarpan jis jepapan mát'eya jis la cuwis. Tjevele yupj jilal: —Militarpan tjüjü'tǘ 'ücj la mijicj nlawú Cesarea nt'a. Najas püste nlawú, las nueve tepyala na. Najas militarpan cien mat'e jis tsjam mpes ca mal. P'a wa setenta cavayú casá ca mal, najas. Najas p'a cien mat'e ca mal wa, nt'acj ca yo campa, sey ts'ülül lejen̈. 


text:
Najas ca manú Pablo jepa romano auxiliar nt'a, Félix ló jupj. Ma najas malala mpalas Pablo lal. Cavayú 'ücj la müjí Pablo casá lo 'osos —militarpan jis jepa püné nin jis tjijyü'ta. 


text:
Félix, jipj jepa romano auxiliar, mpes quelel pyac jipj mpes. Pasal püné jipj. Napj ne Claudio Lisias. 


text:
Judiopan ntji'lin̈ yom niná. Quelel ja'ünantsja jupj. Napj nin tji'yüsa romano waytsja jupj. Mpes tjum yupj nt'a napj militarpan jilal, pje'á la ts'iyacj jupj yupj mpe. 


text:
Napj quelel nin 'yǘsatsja tsjan mpes ntji'lin̈ jupj. Quelel nin 'yǘsatsja tsjan mpes ts'a tji'in jupj lal. Mpes napj tjemyan jupj judiopan jis jepapan nt'a. 


text:
Nin mpes napj jus nley yupj ts'a tji'in jupj lal jupj ma judiopan tjüjütütj jinwá liji mpes. Malala mo'm quelel ja'ünan. Malala wa quelel ja'onsopj cawilta mo'ó. Napj pyon ma malala la tjiji jupj. 


text:
P'a wa tjevele napj lal t'üc' way judiopan ca mü'ü'nacj jupj. Mpes len̈ way quelel se jamtsja jupj jipj nt'a. Tjevelé ts'a tji'in jilal más 'ücj yupj ca mal 'ots'ipj, mvelecj jipj lal 'oyn nyuca la tjiji ne ts'a tji'in yupj. T'üc' tepyac quinam. Nin way p'in. 


text:
<pb/>Militarpan la tjajay yupj jis jepa püné tjijyü'tá. Püste na tjaman jupj Antípatris nt'a, pülücj patja nt'a. 


text:
Yaya militarpan cavayú casá tjiltsja tjaman Pablo Cesarea nt'a. Militarpan la p'a tjil Jerusalén nt'a niswá, yupj tapatja nt'a. 


text:
Cabayú casá tjil Cesarea nt'a ne'as tjil. Papel tja'ayapj jepa romano auxiliar. Pablo lal tjil wa jupj nt'a, ca jupj majamas. 


text:
Jepa papel mo'o tjevele na, la tji'yüya ca'ampe 'esepj Pablo. Pablo tjevele Cilicia po'o tüpü'ü jupj. 


text:
Jepa püné auxiliar tjevele: “Jipj mpes jat' javelepj tjiquil na, mpjacas mvelen ca, mpjacas wa yupj javelepj. Tjapjacas na, mvelé ca ncu malala la tjejay jipj”, nin tjevele. Tjijyü'ta 'üsüs majamacj Pablo, Herodes wo püné nt'a.<pb/>


text:
Ts'ac' cinco tepyala na, Ananías tjac' Cesarea nt'a. Jupj ne sacerdote más pünetsja. Tjac' co'müypan nepenowá jilal. Ticyuna wa Tértulo la veles yupj mpes jepa romano auxiliar lal. Tjil jepa niná nt'a. Tjowelepj 'oyn la tjiji Pablo ne ts'a tji'in yupj. 


text:
Pablo tjajamapj tucuman wa jupj quinam. Pablo tucuman na Tértulo jas tjevele jepa lal Pablo po'ó. Jepa niná Félix lotsja. Tértulo tjevele: —Félix, pasal püné jipj. Jipj la tjejay mpes cupj ma le palanacj la p'a nt'a patja jilal. Jipj la tjejay mpes más 'üsüs tepyala pjü jilal cupj pyatjaquecj nt'a. Mpes wi'iquecj jipj lal. 


text:
Ma quelel pajal pülücj velé napj. Nin p'in po le mon jipj mpjacam napj velé. Tsjicj way p'in mvelé ca. 


text:
Qjuisin tji'yüsa yom niná pasal malala vele gente jis lal. Jun ta'á judiopan patja nt'a ts'a 'in se palá la p'a wa judiopan jilal, niná sin 'yüsa liji mpes. Jupj püné Nazareno lal japon jilal. Yupj nin japon Jesucristo tjevelá. 


text:
Yom niná malala quelel líjitsja Dios wo lal. Mpes ntjiliquecj jupj. Quelel velectsja malala la tjiji. Cupj selecj Moisés tjijyü'tá, mpes 'üsüs polel velectsja ncu malala la tjiji. 


text:
Nin lijictsja na, Lisias tjac', jupj ne militarpan jis jepa püné. Jupj, jupj militarpan 'ots'ipj, pja'as la qjuis tjajay, ntji'lin̈ Pablo, tjaman jupj cupj mpe. 


text:
Lisias tjijyü'ta cupj ca nlaca jipj nt'a la veles 'oyn nyuca la tjiji niná ne ma qjuisas. Niná lal velen na, ca jin mü'üsüs t'üc' tjevelecj jupj po'ó —Tértulo nin tjevele jepa romano auxiliar lal. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan tjowelepj wa jepa lal. Nin p'iyá tjowelepj Tértulo tjevele jinwá. Tjowelepj Tértulo t'üc' way tjevele Pablo po'ó. 


text:
<pb/>Jepa romano auxiliar jostsja Pablo mveles ca quinam. Ninana Pablo tjevelá: —Quelel velé ma malala la tjejay napj. Po 'ücj najas velé jipj lal; püs way nasa jepa tjactsja jipj judiopan jilal. Püs way tjevelentsja ncu gente malala la tjajay. 


text:
Nawaja'a, ts'ac' doce nasa, napj tjum Jerusalén nt'a la veles Dios lal. Palá tüpwi'tjis Dios wolap'a'á, tjevelé jupj pajal püné. T'üc' way velé napj, jipj 'ücj jus cülayé niná la p'a javelepj mpes. 


text:
Ma la tjevelel la p'a jilal Dios wo nt'a. Ma wa la tjevelel judiopan 'a si mulú nt'a. Jas tüpwes ma la tjevelel napj Jerusalén mo'ó. Gente ma la tapalan napj la tjejay mpes. 


text:
<pb/>”Napj quelel velé jipj lal napj nin lejay Dios tjijyü'tá. Ninana p'iyá tjevele, judiopan püna tapatja nin la tjajay. Cupj yupj sin popa p'iyá püs naya pyatjaquecj. Napj pyon pjü way Moisés tepyacá. Napj pyon wa pjü way profetapan tapac. Napj lejay Dios tjevelá, pjü way Jesucristo po'o japon nin lajay jinwá. Niyom nenem javelepj malala p'in niná Jesucristo po'o japon mpes. Niná nin lejay napj. 


text:
Napj pyon p'a jawasa Dios ca sin müjünsüs tecya'lin̈, mpatjam ca niswá. Sin müjünsüs 'üsüs witjacj, malala witjacj 'ots'ipj. Nenem qui'á lejen̈ japon wa Dios nin ca la mijis. 


text:
Napj pyon mpes, lovin quelel lejay Dios jos jinwá. Lovin 'üsüs quelel lejay la p'a jilal. Mpes napj selé 'üsüs lejay. 


text:
<pb/>”Año nepénowa mpes tüpü'üs napj la p'a nt'a. Nawaja'a p'in tjum Jerusalén nt'a. Tjum jis la 'ayas t'emel cjuwá jilal. Tjum la 'ünan animal witjacj, la 'ayas Dios mpes. 


text:
Napj la tjejay Moisés popel jyü'ta jinwá, ca salá jinwá nsem napj Dios lal. Nin mpes 'ücj jumtsja Dios wo mo'ó. Napj 'yatsja Dios mpes ne'aj. Pülücj 'a jis tjimyula tulucj nin jawas, la veleltsja tulucj yupj. Nin p'in judiopan nepenowá Asia mpe tjiquil, nus tjunuc yupj. 


text:
Más 'ücj yupj jiquil jis la veles jipj lal. Yupj polel javelepj ncu malala la tjejay napj. Napj selé yupj jus nlay ma malala la tjejay napj. 


text:
Mop'in len̈ yupj qui'á. Nenem qui'á lejen̈ nin yola napj malala la tjejay. Nin tulucj. Pjü judiopan jis jepapan napj lal tjowelepj na, yupj sin tji'yüsa t'üc' way ma malala la tjejay. Niyom nenem jat' javelepj, salejepj wa t'üc' way velé napj. 


text:
Pjaní p'in malala la tjejay. Napj lal tjowelepj na, yümücj tjevelé: ‘Napj pyon Dios ca sin müjünsüs tecya'lin̈, mpatjam ca niswá. Nin mpes ncapj lo velelé yacjaj’, nin tjevelé. 


text:
<pb/>Félix seletsja tsjan japontsja Jesucristo po'o japon. Mpes jupj ma quelel véletsja ncu malala la tjiji Pabló. Mpes tjevele: —Militarpan jis jepa püné, Lisias, tjac' na, napj mvelé ca ncu niná malala la tjiji —nin tjevele. 


text:
<pb/>Jupj tjijyü'ta jepa militar ca majamas Pablo. Tjevele Pablo 'ücj pje'á mwinim jupj jos na. Tjevele wa Pablo jomicapan 'ücj ncul jis la veles jupj lal, jis la 'ayas jupj jos 'ots'ipj. 


text:
<pb/>P'a jawasa, ts'ac' nepénowa tjejyawca na, Félix tjac' niswá Cesarea nt'a. Tjac' jats'om lal, Drusila lotsja jupj. Judío waytsja jupj, jats'om. Félix tjijyü'ta la cuman Pablo. Pablo tjevele yupj jilal tsjan japon Jesucristo po'o japon. 


text:
Pablo tjevele Dios jos pjü way 'üsüs lajay Dios jinwá. Tjevele Dios jos pjü 'in jajamapj ne nin lajay Dios jos jinwá. Tjevele p'a jawasa Dios mveles ca ncu malala la tjijicj. Pjü jilal nin mveles ca. Félix lecj tjeyá Pablo tjevele mpes. Félix tjevele: “Najas jay quinam. P'a jawasa, napj liji secj na, müjütütj ca lya cuman jipj niswá napj nt'a.” 


text:
Félix jostsja Pablo t'emel ma'ayas, jupj ca len̈ way jas majamas cawilta mpe. Mpes Félix la pülücj tjijyü'ta la cuman Pablo, la veles jupj lal. Mop'in nin, Pablo lovin ma tje'yaya t'emel. 


text:
Año mat'e tepyala na, p'a jepa tjá'asa tepyala. Porcio Festo lotsja jupj. Félix jostsja judiopan 'ücj jisas mpalas jupj lal. Mpes ma tjijyü'ta 'ücj la winin quinam Pablo cawilta mpe.<pb/>


text:
Mpes Festo tjac' quinam Cesarea nt'a, jepa romano auxiliar nsem jupj. Ts'ac' cont'e tepyala na, tjemey jupj Jerusalén nt'a. 


text:
Ne'aj sacerdote noypan, niyom p'a wa noypan witjacj judiopan jilal, tjiquil wa jis la veles Festo lal. Tjowelepj Pablo pasal malala la tjiji. 


text:
La tjomon Festo lal jupj 'üsüs la mijis yupj jilal. Jisastsja jupj ca müjü'tüs la cuman Pablo Jerusalén nt'a. Jümücj nt'a quelel la nuctsja la 'ünan Pablo, jümücj casá jac' na. 


text:
Festo jis wala tjevele Pablo cawilta mo'o ca ma'ajam Cesarea po'ó. Tjevele: “Len̈ way jum Cesarea nt'a. 


text:
'Ücj nun jis jepapan ncapj jacon̈ jil. Nun poné niná malala la tjiji. Cesarea po'o tjil na, yupj 'ücj mvelecj ca napj lal tsjan niná jupj la tjijá”, nin tjevele. 


text:
<pb/>Ts'ac' ocho, ts'ac' diez ca nacj, tüpü'ü jupj Jerusalén nt'a. Locopyaya tjemey Cesarea nt'a niswá. Yaya 'etjele la veles ncu malala la tjiji Pablo. Tjijyü'ta la cuman jupj. 


text:
Judiopan tjiquil Festo lal Jerusalén mpe. Pablo tjac' na, 'a jis tjimyula yupj Pablo t'asiyú. Tjowelepj Festo lal. Tjowelepj Pablo pasal la pülücj malala la tjiji. Tjowelepj mpes Festo ma jas tji'yüsa ncu t'üc' way malala la tjiji Pabló. 


text:
Pablo tjevele ma t'üc' way tjowelepj. Tjevele: —Lovin ma malala tjevelé napj judiopan tjüjütütj po'ó. Dios wo lal ma wa malala la tjejay napj. Ma wa malala la tjejay romanopan jis jepa lal —Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Festo jostsja judiopan 'ücj jisas mpalas jupj lal. Mpes la tji'yüya Pablo lal: —¿Ncu 'ücj jipj lal leque Jerusalén nt'a? Judiopan qui'á jatja, javelepj pasal malala la tjejay jipj. Jerusalén nt'a napj ca mvelé ncu t'üc' way malala la tjejay jipj —Festo nin tjevele. 


text:
<pb/>Pablo wola tjevele: —Qui'á jüs jipj lal. Jipj tsji' lejay romanopan jis jepa mpes. Más 'ücj qui'á mvelen ca ncu malala la tjejay napj. Ma malala la tjejay judiopan jilal. Jipj selen t'üc' way ma malala la tjejay yupj jilal. 


text:
Gente pasal malala nyuca lajay na, 'ücj la p'a ja'ünan yupj, malala la tjajay mpes. Napj malala la cüjaytsja yupj jinwá, 'ücj ma 'ü'nacj napj. Nin tulucj. Napj ma nin la tjejay yupj jinwá. Napj selé ma malala la tjejay napj. Judiopan nenem jat' javelepj pasal malala la tjejay napj, mop'in ma t'üc' way tjowelepj yupj. Mpes pjü ma polel jajütütj ne ni tjililin̈. Napj le mon jipj nin majaman jepa nt'a Roma po'ó. Jupj mveles ca ncu malala la tjejay napj —Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Nin mpes Festo tjevele se jap'actsja jilal. 'A mulú tjowelepj tsjan más 'ücj la mijicj Pablo lal. T'üc' tjowelepj na, Festo tjevele Pablo lal: —Jipj la tjemyon napj lal napj ca jin majam jepa nt'a Roma po'ó. Mpes jin majam ca jupj nt'a. Festo tjevele Agripa lal Pablo po'ó. 


text:
<pb/>P'a jawasa, ts'ac' nepénowa tepyala na, tjac' wa Agripa, Berenice lal, Cesarea nt'a ca jus nucus Festo. Agripa jepa püné waytsja jupj. 


text:
Tsjicj way tapatja ne'aj. Festo tjevele Agripa lal Pablo po'ó. Tjevele: —Yom püs way já'asa cawilta mo'ó. Félix ma jas tjejyama, jupj p'iyá jépatsja na. Yom niná já'asa custjay ne'aj. 


text:
Jerusalén nt'a tjum na, sacerdote noypan tjiquil, judiopan jis co'müypan tjiquil 'ots'ipj, tjowelepj yom niná pasal malala nyuca la tjiji. La tjomon napj müjütütj lo 'ünan jupj. 


text:
Jis wala tjevelé: ‘Ma polel jyütütj napj niná. Malala romanopan jilal napj nin jyütütj la 'ünan jupj. Nun welé yom niná malala la tjiji. P'a casá vele jupj. Jupj vele ma malala la tjiji. Romanopan javelepj más 'ücj yom niná lal 'a nu mulus mwalá way p'in. Jupj ca mveles 'onin ne nin pyona ma malala la tjiji’, niná jis wala tjevelé. 


text:
<pb/>”Yupj tjiquil 'a jis tjimyula qui'á. Mpes ma la tjinyuc. Yaya napj 'etjel la veles ncu malala la tjiji yom niná. Tjijyütütj militarpan la cuman jupj. 


text:
Judiopan nenem sin tjüjünsüpj la veles tsjan la tjiji jupj. Napj nólatsja yupj mvelecj ca pasal malala nyuca la tjiji. P'a p'in tjowelepj. 


text:
Nin tji'yüsa yupj japon malálatsja Dios lal niná la tjijá. Japon wa yom pjaní, Jesucristo ló, nasa tepe'e jupj. Pablo p'a casá vele. Vele pü'ü jupj. 


text:
Mpes ma seletsja tsjan más 'ücj la mejay. Napj la tji'yüy Pablo lal: ‘¿Ncu 'ücj jipj lal leque Jerusalén nt'a? Judiopan nenem javelepj pasal malala nyuca la tjejay. Jerusalén nt'a mvelé ca ncu t'üc' way malala la tjejay jipj’. 


text:
Pablo ma jostsja. Jupj la tjemyona napj ca jas majamas jupj jepa nt'a Roma po'ó, jupj mveles ca ncu t'üc' way malala la tjiji. Mpes napj tjijyütütj militarpan cawilta mo'o mo'onsocj ca jupj niswá. Napj tjevelé p'a jawasa ca jas majam jepa nt'a Roma po'ó —Festo nin tjevele Agripa lal. 


text:
<pb/>Agripa tjevele: —Quelel velé yomen lal. Mpes Festo wola tjevele: —'Ücj. Ya 'ücj ca mvelen jupj lal. Pablo tjevele Agripa lal ma malala la tjiji. 


text:
<pb/>Mpes yaya Agripa, Berenice lal, tjac' pülücj 'a si mulú nt'a, wo pünetsja ne'aj. Sin quip pajal 'üsüs yustapj sin quípetsja. 'Üsüs way tjowelepj gentas yupj sin po'ó. Wosis püné wama tjil. Militarpan jis jepa noypan jis capj tocon̈, jepapan ne'aj tapatja sin popé 'ots'ipj, jis capj tocon̈ tjil. Festo tjijyü'ta militarpan jis la cuman Pabló. 


text:
Festo tjevele: —Agripa, jepa püné jipj, quelel velé jipj lal, pjü jilal qui'á jatja jilal quelel velé 'ots'ipj. 'Unuca yomen. Pjü judiopan tjowelepj napj lal pasal malala nyuca la tjiji. Nin tjowelepj Jerusalén nt'a, qui'á 'ots'ipj. Jisas napj jyütütj militarpan jis la 'ünan jupj. 


text:
Malala waytsja niná napj lal. Napj pyon ma malala la tjiji. Mpes ma tjijyütütj jis la 'ünan jupj. Jupj la tjemyona napj lal napj ca jas majam jupj jepa nt'a Roma po'ó, jupj mveles ca ncu t'üc' way malala la tjiji. Mpes tjevelé 'ücj se jam. 


text:
Se jam na, papel se jam wa jepa mpes. Custjay ma selé tsjan más 'ücj pyac jupj mpes; napj nola yom niná ma malala la tjiji. Mpes napj tjijyütütj militarpan jis la cuman niná cupj nt'a pjü way qjuis walap'a'á. Najas jipj mvelen jupj lal, jin mü'üsüs ca tsjan la tjiji jupj. Jin tji'yüsa mpes, papel ca mpac ne jas majam ca jepa nt'a Roma po'ó. 


text:
Malala se jam yomen Roma nt'a, papel tepyac tulucj. Más 'ücj papel pyac jupj la tjiji mpes. Nin mpes quina najas jipj jin mü'üsüs tsjan la tjijá, ne ninana ca mpac napj.<pb/>


text:
Agripa tjevele Pablo lal: —'Ücj mvelen ca quinam. Mpes Pablo jupj mos jas tjijyünsa; pjü ne'aj tjatja mpjacan̈ jostsja jupj. Tjevele: 


text:
<pb/>—Agripa, jepa püné jipj, mpes quelel velé jipj lal. Judiopan qui'á lejen̈ tjowelepj pajal la pülücj malala nyuca la tjejay napj. Najas jin 'yüsa ma t'üc' way javelepj. Mpes 'ücj najas napj polel velé jipj lal. 


text:
Jipj selen pjü way niná judiopan japon. Selen pjü way yupj lajay. Selen wa yupj lovin la velel mpes. Nin mpes po 'ücj najas napj polel velé jipj lal. Po le mon mpjacam ca pjü velé. 


text:
<pb/>”Judío napj. Lovin tüpü'üs judiopan jilal p'a nt'a tüpü'üs na. Tüpü'üs Jerusalén po'ó 'ots'ipj. Mpes pjü la tjejay nin salejepj judiopan. Lovin 'üsüs la tjejay tsjictsja mpe. 


text:
Salejepj fariseo waytsja napj. Salejepj pjü la tjejay fariseopan lajay jinwá. Fariseopan más 'üsüs lajay pjü jilal judiopan jajütütj jinwá. Püs way mpes judiopan lovin nus tjunuc. Yupj 'ücj javelepj t'üc' way velé. Ma ca nin mvelecj ca nacj. 


text:
<pb/>”Püna Dios tjevele judiopan jilal jupj ca sin müjünsüs tecya'lin̈, mpatjam ca niswá. Cupj judiopan nenem sin popa p'iyá püs naya pyatjaquecj. Napj pyon Dios ca nin la mijis niná. Pyon mpes p'in, judiopan jisas jipj mvelen malala la tjejay napj. 


text:
Judiopan pjü qjuis tribu dóceya sin popé japon wa Dios ca sin müjünsüs tecya'lin̈. Jupj nin tjevele, mpes japon. Mpes lovin jisas Dios, lovin lajay Dios jos jinwá. Napj pyon wa Dios ca sin müjünsüs tecya'lin̈, mpatjam ca niswá. Pyon mpes p'in, judiopan jat' javelepj napj nin po'ó. 


text:
<pb/>”Püna p'in napj tepyon 'üsüstsja malala la tjejay Jesucristo jisastsja jilal, jupj ne Nazaret mpe 'esepj. 


text:
Nin mpes Jerusalén nt'a malala la tjejay Jesucristo jisastsja jilal. Pülücj jilal nin la tjejay. Cawilta mo'o jis tje'yonsó. Sacerdote noypan tjowelepj 'ücj napj nin la mejay niná, ne nin la tjejay. Quelel ja'ünantsja na Jesucristo jisas, napj tjevelé 'üctsja niná napj lal. 


text:
La pülücj malala la tjejay Jesucristo jisastsja jilal judiopan 'a si mulú nt'a. Napj jis tjijyütütj malala mvelecj Jesucristo po'ó. Pasal ts'i 'intsja yupj jilal. Tjum wa pülücj patja nt'a, ne'aj judiopan tulucj patja nt'a, malala la tjejay wa judiopan jilal ne'aj. 


text:
<pb/>”Quelel jumtsja Damasco nt'a nin p'iyá la mejay. Malala quelel lejaytsja wa ne'aj Jesucristo jisas jilal. Sacerdote noypan tjowelepj 'ücj ca nin la mejay napj. Papel ntja'ayapj, papel tjevele 'ücj ca nin mejay napj. 


text:
Mpes tjum. Lots'ac' culupwen nt'a tjá'asa na, jümücj casá jumtsja na, tsjun po'o pajal jaw tepyala tjinyuc. Más 'üsüs tjejyawca jaw lal. Napj nt'a pajal jaw tepyala, napj t'asiyú tjejyawca. Ncapj tocon̈tsja nt'a tjejyawca wa. 


text:
Palá qjuis tyü'na, tepyatjaquectsja. Nepé vele pactsja jin tjapjacas. Napj ntin tjevele, hebreo tjevele. Nla tji'yüya: ‘Saulo, ¿tsjan mpes malala nyuca lejay napj lal? Napj buey tsjyac jinwá lejay jipj lal. Buey tsjyaca na ma jama, más yümücj ntsjacas jupj lal. Buey niná jinwá lejay jipj. Malala 'e palá nin lejay jipj.’ 


text:
<pb/>”Napj la tji'yüy: ‘¿Pjacj vele napj lal?’ Qjuis Jepa Jesucristo nawala tjevele: ‘Napj ne Jesucristo. Malala nyuca le jay napj jisas lal. Mpes malala nyuca lejay wa napj lal. 


text:
Jin tjijyünsa. Najas tsji' lejay napj mpes. Nin mpes lay ntepalá jipj nt'a. Najas nin ca mvelen la p'a jilal quina tjinyuc mpes. Napj ca lay ma palas jipj nt'a niswá, p'a jawas. Nin mpes ca mvelen wa. 


text:
Ca jin majam judiopan tulucj nt'a. Judiopan ca quelel mya süpücj, judiopan tulucj ca nin p'iyá la mijicj, newa napj ca majamá jipj. 


text:
Ca sin mü'üsüs la mijin judiopan tulucj. Ca sin mü'üsüs mpes ma ca newa la mijicj Satanás jyü'ta jinwá. Püste nt'a patja jinwá yupj malala lajay mpes. Jipj ca sin mü'üsüs la mijin Dios mpes, ne ca yupj la mijicj Dios jos jinwá. Nin mpes jaw nt'a patja jinwá nsem yupj. T'üc' way napj lal mponecj ca yupj, mpes ma nola nsem malala nyuca la tjajay. Yupj Dios juts'a'á nsem ca jis mpalas. Napj 'üsüs ca jis ma'ayá, la p'a napj lal japon jinwá’, niná Jesucristo nawala tjevele. 


text:
Mwalá way napj tjevelé Damasco po'o patja jis lal. Jerusalén po'o patja jis lal tjevelé 'ots'ipj. Nin tjevelé jun ta'á Judea po'ó. Tjevelé judiopan tulucj jilal 'ots'ipj. Pjü jilal tjevelé: ‘Dios jos 'aplijila nsem nun malala nyuca la tjüjí mpes. Dios quelel la müjí. Dios jos jinwá la müjí, ne la p'a ca jus nlayecj t'üc' way nujisas Dios’, nin tjevelé yupj jilal. 


text:
Dios lovin ncapj tjep'yá'satsja ne ma nin la tjajay. Yacjaj jipj wyalap'a'á jüs, velé jipj lal. Nepénowa qui'á noypan, nepénowa noypan tulucj. Nin p'iyá velé pjü jilal. Profetapan tjowelepj jinwá ca mpalas. Moisés tjevele jin mpalas wa. Nin p'iyá velé. La p'a mpes velé tulucj. 


text:
Yupj p'iyá tjowelepj Yom pjaní ncuwim perdonar lis mijis malala nyuca la tjajay. Tjowelepj malala ca mpalas jupj lal. Tjowelepj jupj ca jas müjünsüs tecya'lin̈ mpe, mpü'üm niswá. La p'a wa ma sin tjüjünsüpj tecya'lin̈ mpe. Jupj ca mwalá way jas müjünsüs tecya'lin̈ mpe. Ca sin mü'üsüs la mijis judiopan, judiopan tulucj 'ots'ipj. Yupj ca sin mü'üsüs tsjan la mijicj ne ca 'ücj mpatjam Dios lal. Nin tjevele profetapan. Nin tjevele wa Moisés. 


text:
<pb/>Pablo véletsja custjay, jostsja Agripa ca jas mü'üsüs ma malala la tjiji. Custjay véletsja na, Festo yümücj tjevele: —Pablo, ¡mele velen! Pasal pülücj jin tji'yüsa, mpes mele velen 'e tepalá. 


text:
Jepa püné niná selé t'üc' way tjevelé. Mpes ma lecj jeyá nin la veles jupj lal. Napj nola jupj selé pjü tjevelé pjü nin tepyala. T'üc' way nin tepyala, pülücj tjunuc. 


text:
<pb/>Agripa tjevele: —¿Ncu pyon len̈ way napj ca najas nsem Jesucristo, jipj tjevelen mpes? Nin tulucj. 


text:
<pb/>Pablo tjevele: —Napj najas Jesucristo. Napj le mon Dios lal jipj ca jyas nsem Jesucristo, pjü qui'á jatja 'ots'ipj, ca jisas nsem Jesucristo napj jinwá. Len̈ way japon jupj po'ó, 'ücj. P'a jawasa japon, 'ücj wa. Nin p'in najas ma cawilta mo'o mya 'onsocj, napj lal la tjajay jinwá —Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Quina jepa püné jas nisa. Jepa romano auxiliar jas nisa wa, Berenice 'ots'ipj, pjü játjatsja yupj jilal, pjü sin tjüjünsüpj. 


text:
P'a nt'a tjil jis la veles. Tjowelepj: —Niná ma malala la tjiji. Malala yupj tjo'onsopj jupj cawilta po'ó. Cupj ca ma müjü'tücj militarpan jis la 'ünan jupj. 


text:
<pb/>Agripa tjevele Festo lal: —'Ücj napj lal syoctecj jupj ne jama. Quina ma polel nin li jicj. Jupj la tjemyona jipj lal jipj ca jas majaman jupj jepa nt'a Roma po'ó, jupj ne'aj mveles ca ncu t'üc' way malala la tjiji. Mpes nin ca nsem.<pb/>


text:
Mpes tjowelepj ca jas majamacj Pablo Roma nt'a Italia po'ó. Ca jas majamacj barco mpes. Tjum Pablo lal. La p'a wa cawilta mo'o játjatsja sin tjajam 'ots'ipj. Tjowelepj militar jepa lal 'üsüs way ca jis majamas pjü, Pablo 'ots'ipj. Niná jepa militar Julio lotsja. Jupj jépatsja militar cien witjacj jilal. Jepa romano militarpan waytsja yupj. 


text:
Barco pjaní ne'aj tjac', nawaja'a Adramitio mpe. Barco niná quelel jámatsja la p'a nt'a patja nt'a, 'üsǘ la nt'a Asia po'ó. Mpes cupj wama tjeleque barco niná mo'ó, tjeleque Cesarea mpe. Aristarco tjemey cupj lal. Jupj Tesalónica mpe 'esepj, Tesalónica nt'a pülücj patja Macedonia po'ó. 


text:
Yaya ne'as tjeleque Sidón nt'a. Julio 'üsüs way la tjiji Pablo lal. Tjevele 'ücj pje'á la winin la nuc jomicapan ne'aj. Tjemey na jomicapan cus tjap'acj. 


text:
Tjeleque niswá barco mpes. Wola mpe jactsja lüpjǘ, ne ma 'üsüs polel léquetsja. Mpes tjeleque Chipre li'inyampe. Lüpjǘ ma wola mpe tjac' ne'aj, mpes 'ücj tjeleque. Chipre 'amá 'üsǘ t'asiyú. 


text:
Cilicia jin tjeleque, Panfilia jin tjeleque 'ots'ipj. Ma qjuis tyantaná ne'aj. Mira nt'a ne'as tjeleque, ne'aj qjuis tyantaná. Mira nt'a pülücj patja Licia po'ó. Pje'á tjiquilaca barco mpe. 


text:
<pb/>Jepa militar barco p'a wa jus tjinyuca. Niná tjac' Alejandría mpe. Quina quelel jámatsja Italia nt'a. Jepa militar tjijyü'ta wama ca nlaca barco niná mo'ó. 


text:
Mpes tjeleque niswá barco mpes. Lüpjǘ wola mpe, t'em mpe tjactsja, mpes ma len̈ way polel léquetsja. Püs way tepyala na, tjeleque ne'aj way p'in Gnido mpe. Lüpjǘ pünetsja custjay, wola mpe, t'em mpe jactsja custjay, ne ma 'üsüs polel léquetsja. Mpes tjeleque Creta nt'a. 'Ücj polel léquetsja ne'aj; lüpjǘ tjactsja barco cjüipepé, t'em mpe. Creta 'amá 'üsǘ t'asiyú. Creta nancupwepe tjeleque. Lüpjǘ ma pünetsja ne'aj. Mwalá way Salmón jin tjeleque Creta po'ó, ma qjuis tyantaná ne'aj. 


text:
'Üsǘ la nt'a ne'aj way p'in mpe tjeleque. Lüpjǘ barco wola mpe tjactsja niswá, mpes tülü way tjeléquetsja. Buenos Puertos ne'as tjeleque. Ne'aj way p'in pülücj patja nt'a, Lasea ló ne'aj. 


text:
<pb/>Ts'ac' pülücj tülü way tjeléquetsja. Mpes año quelel cyawájatsja quinam. T'üc' tepyala ts'ac' judiopan ma jalá. Mpes t'üc' way año len̈ way quelel cyawájatsja. Mpes malala barco mim quinam; lüpjǘ pajal püné mpalas ca, 'üsǘ yümücj mim ca. Pablo tjevele yupj jilal más 'ücj ma jil quinam barco mpes. 


text:
Tjevele: “Napj quelel velé nun jilal. Malala nin cupj leque quinam barco mpes. Napj nola malala ca qjuis mpalas. Barco mo'o jatja pjü ncawajas ca. Malala ca mpalas wa barco lal. Cupj pjü ca nca'lequecj ca nacj. Mpes más 'ücj ma leque quinam”, tjevele Pablo. 


text:
Militar jepa ma quelel la tjíjitsja Pablo tjevele jin. Barco juts'a'á p'a casá tjevele, jepa 'ots'ipj barco mpes, p'a casá tjevele wa. Militar jepa quelel la tjíjitsja yupj tjowelepj jin. 


text:
Buenos Puertos nt'a malala barco mpü'üm ne'aj jive na. Pasal yümücj jas nlapjünüs ca, pasal pülücj majawus ca ne'aj. Pülücj way nin yólatsja más 'üctsja jil p'a nt'a. Fenice nt'a pülücj patja nt'a Creta po'o polel jiltsja ca nacj, nin yólatsja yupj. Fenice nt'a ma yümücj si lapjüna ne'aj. Mpes 'ücj barco mpü'üm ne'aj jive na. Nin yólatsja yupj. 'Üsǘ nt'a lüpjǘ pasal püné tjelyapjünǘ, yümücj tjemey wa 'üsǘ. 


text:
<pb/>'Üsǘ mpe tsjicj way jas tjelyapjünǘ. 'Amá nt'a jas tjelyapjünǘ. Mpes 'üctsja yupj jilal yupj ca mal quinam. Mpes fierro püné viyá la tjolocjocj, barco casá tjo'onsopj, ne tjeleque. 'Üsǘ la nt'a ne'aj way p'in mpe tjeleque. 


text:
Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ barco po'ó. 'Üsǘ la nt'a ne'aj way p'in mpe quelel léquetsja custjay, mop'in ma polel tjeleque ne'aj. Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ barco po'ó 'amá mpe. Mpes cupj qjuis barco la tjijyu'yuctsja, barco cjüip'a'a mpe yümücj jas tjelyapjünǘ quinam. Campa tjeleque 'amá mpe yümücj jas tjelyapjünǘ mpes. 


text:
Yacjaya 'amá p'a wa ne'aj way p'in tjeleque. 'Amá niná Cauda ló. 'Üsǘ t'asiyú jupj. Cauda nancupwepe tjeleque. Ne'aj ma pasal yümücj si lapjǘnatsja, 'ots'ots' way yümücj si lapjǘnatsja. Barco lovin la tjelyó'cjatsja barco tsjicj way. Quina viyá quelel le locjoctsja niná, barco casá ca mo'onsocj. Nin la tjijicj. Costa way viyá la tjelyo'cjocj, tje'yonsocj. 


text:
Nin la tjijicj na, barco t'asiyú tsupapj 'üpǘ püné mpes. Yólatsja ma lo lepta quinam barcas. Lacj tjeyaptsja barco ca mim Sirte nt'a. Ne'aj 'üsǘ campwila tulucj sus mpes. Lacj tjeyaptsja barco ca po ntsjacas, tantan mpalas sus mpes. Mpes barco cjüip'a'a yo püné 'üsǘ mo'o tjo'onsopj, ne ma wü jámatsja quinam, barcas. Nin la tjijicj ne tjeleque quinam; barco cjüipepé jas tjelyapjünǘ custjay. 


text:
<pb/>Yaya yümücj jas tjelyapjünǘ custjay, 'üsǘ pajal yümücj jámatsja. Barco mo'o tjajam popa, pülücj 'üsüs mo'o la tocoy. Mpes barco más 'in jampjaptsja quinam, ma ca campwila mim quinam ca nacj. 


text:
Yaya p'a wa 'üsǘ mo'o la tocoy. 'Üpǘ la tocoy wa. Pülül püné velan̈ barco mo'ó, mpes si lapjüna na, 'ücj jama barcas. Pülül nenem nepenowá la tocoy wa 'üsǘ mo'ó. Yo mat'e pülül la valas palá la tocoy wa 'üsǘ mo'ó. 


text:
Ts'ac' pülücj mpes te tón̈catsja. Püste pülücj mpes ma polel nyucuctsja pjulacj. Pasal püné tjive. Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ. Pasal yümücj tjemeytsja 'üsǘ. Qjuiyólatsja pjü cupj nca'lequecj ca. 


text:
<pb/>Ts'ac' pülücj ma tjalá barco mo'o tsji' la tjajay. Mpes Pablo quina jin ni'isa la veles yupj jilal. Tjevele: “Quelel velé nun jilal. Nawaja'a nun jilal tjevelé más 'ücj ma leque Creta mpe. Ma la tjüjí napj tjevelé jin. Mpes malala tepyala barco lal. Barco mo'o tjajam popa 'üsǘ mo'o la tocoyé. Malala nin. 


text:
Najas ma pajal nin nujola nsem. Pasal malala mpalas ca barco lal. Ncawajas ca jupj. Mop'in ma nca'liqué ca nun. Pjü way mpatjaqué. 


text:
Niná tjevele: ‘Po ma lecj tjeyá. Dios jos jipj ca mim jepa nt'a Roma nt'a. Mpes Dios ca nu majamas nun pjü way. Ma ca mya pats'; cyapj jacon̈ ma wa nca'lin̈ ca’, jupj nin tjevele napj lal. 


text:
Mpes ma nujola t'as nun. Napj pyon Dios lal. Ángel tjevele, t'üc' way nin ca mpalas, nin pyon napj. 


text:
Nin p'in, lüpjǘ mpes barco yümücj mim ca 'amá nt'a, ca po ntsjacas 'amá 'üsǘ t'asiyú nt'a”, Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Semana mat'e nas pasal yümücj jas tjelyapjünütsja, yümücj jámatsja 'üsǘ. Newa 'üsǘ mo'o tjeleque, niná 'üsǘ Adriático ló. Pasal yümücj jas tjelyapjünǘ custjay barco cjüipepé. Püste culupwen nt'a tjá'asa na, barco mo'o tsji' lajaytsja yólatsja ne'aj way p'in momas. 


text:
'Üpǘ, acero tü lal tsyu'pa, 'üsǘ mo'o la ts'i tjuvú, tjunuc ncu campwila 'üsǘ. Campwílatsja, treinta y seis metros campwílatsja jupj. Tsjicj way tjil na, tjuvú niswá. Veintisiete metros campwílatsja 'üsüs. Más 'in pja waytsja. 


text:
Yólatsja barco pe püné mpes ca ntsjacas. Mpes barco cjüip'a'a nt'a fierro püné yulupjana 'üsüma la ts'i, 'üpǘ mpes tsupapj yupj. Campwila tjil, barco ma ca mim quinam yupj pajal tü way mpes. Yupj po jisastsja len̈ way majawaques, ca 'ücj nucucj. 


text:
Barco mo'o tsji' lajaytsja po quelel jiltsja 'amá niná nt'a. Barco wola nt'a barco tsjicj palá tjo'onsopj 'üsǘ mo'ó 'üpǘ mpes. Tjowelepj p'a fierro püné 'üsüma palá nts'iyacj. Nin lajaytsja tulucj. Quelel jiltsja 'amá nt'a barco tsjicj mpes. 


text:
Pablo tjevele militar jepa lal, militarpan jilal 'ots'ipj. Tjevele: “Niyom nenem quelel jil 'amá nt'a. Yupj jil, nca'liqué ca nun. Más 'ücj ma jil.” 


text:
<pb/>Quina quelel jyáwcatsja. Pablo yupj jilal tjevele más 'ücj ca nlajacj yupj pjü. Tjevele: “Ts'ac' catorce mpes po nujólatsja nun, ne ma tjalajá. 


text:
Mpes po najas quina lojá. Nusin napnapj tepyala. Mpes tjalajá nun, ne ma nca'liqué. Ma malala nyuca nu mpalas ca nun”, Pablo nin tjevele yupj jilal. 


text:
Nin tjevele na, nt'ya pansas. Tjüwüi'i Dios lal pansas mpes, pjü ne'aj tjepjyacan̈. Pan tjelepta, tjelyaja. 


text:
T'üc' tjalá na, barco más 'in jampjapj la tjajay niswá. Trigo barco mo'o tjajam la tocoy 'üsǘ mo'ó, mpes más jampjapj tepyala. Barco yümücj tsjyaca sus, la tju'u'na jupj. 


text:
<pb/>Tjejyawca na 'amá tjunuc yupj. Ma salejeptsja tsjan momas niná. 'Üsǘ la nt'a yumal tjunuc, sus p'intsja ne'aj, ma yümücj jámatsja 'üsǘ ne'aj. Mpes tjowelepj: “'Ücj leque ne'aj ca nacj, 'ücj barco ca po ntsjacas sus ne'aj.” 


text:
Mpes 'üpǘ t'ü fierro püné po'o tsyú'patsja. Fierro püné ma jisastsja quinam. Ma jisastsja wa yo püné barco cjüip'a'a tón̈catsja. Yo püné nenem tsupapj tón̈catsja, quina soc yupj. Nin la tjajay na, pülül püné tjovalapj barco wolap'a'á, mpes jas tjelyapjünǘ pülül mo'ó quinam ne barco tjemey. Mpes 'ücj tjeléquetsja quinam, quelel léquetsja 'üsǘ la nt'a. 


text:
Ma ne'as tjeleque. 'Üsǘ campwila tuluctsja sus mpes. Ma tjinyucucj sus niná. Mpes barco wola tsjyaca sus mpes, ne ma polel jámatsja. 'Üsǘ la tjepjetpjets'é, newa yümücj tjemey barco casá, mpes barco la tju'ú'natsja. 


text:
<pb/>Niyom nepénowa cawilta po'o tjatja, militarpan tjajamaptsja yupj custjay. Quina militarpan quelel ja'ünantsja yupj, Pablo quelel ja'ünantsja 'ots'ipj, yupj ma ca na'aj ntolon̈, ma ca mal 'amá nt'a. Ma jisastsja nts'equenen̈ yupj. 


text:
Mop'in ma jis tjü'ünan. Militar jepa tjijyü'ta ma mü'ü'nacj yupj. Jostsja Pablo ma pe'e. T'üc' tjijyü'ta na, tjevele: “Nepénowa 'ücj 'üsüma la may jil. Mpes 'üsǘ nt'a ntoloqué nun, lowa 'amá nt'a. 


text:
La p'a ma polel la may, cjüil ca mal, nepénowa tabla casá ca mal, nepénowa barco la tju'u'na casá ca mal”, nin tjevele jupj. Mpes pjü way cupj 'ücj ne'as tjeleque 'amá nt'a.<pb/>


text:
Pjü way cupj 'ücj ne'as tjeleque ne'aj 'amá nt'a. Qjuisin tji'yüsa Malta lotsja momas. Malta 'üsǘ t'asiyú pü'ü. 


text:
Ne'aj tapatja 'üsüs la tjajay cupj mpes. Pajal jívetsja, pajal tsjojósetsja, mpes 'awa jus t'ol qjuis la sis. 


text:
Pablo yo pjwel teque'e, 'owus mo'o tepya'ta. Nin la tjiji na, latsj tjac' 'awa mpe 'yawa mpes. Tjelyaja Pablo mos, mos po'o jálatsja. 


text:
Ne'aj tapatja tjunuc latsj jupj mos po'o jálatsja, tjowelepj: “T'üc' way yom niná tji'yü'na la p'a, mpes nin tepyala. Ma tepe'e 'üsǘ mo'ó. Mpes 'ücj cupj dios lal jupj pe'e quinam, malala la tjiji mpes”, nin tjowelepj. 


text:
Nin tuluctsja. Pablo latsj la syüpjünǘ, 'awa mo'o la ts'iya. Ma malala tepyala Pablo lal, 'üctsja jupj. 


text:
Ne'aj tapatja yólatsja Pablo ca nt'ünt'ünüs ca nacj. Len̈ way mpa'is ca nacj, nin topon. 'Üctsja jupj. Püs tepyala na, newa ma t'yünt'ünǘ, 'ücj tjuwine jupj. Mpes p'a casá yólatsja quinam. Tjowelepj diospan popa pjaní jupj. 


text:
<pb/>Jepa Malta po'ó, Publio lotsja. 'Amá tyá'atsja jupj ne'aj way p'in cupj tepyatjaquecj nt'a. Jostsja cupj ca nlaca jupj wo nt'a. Mpes tjeleque. Ts'ac' cont'e tepyatjaquecj ne'aj. 'Üsüs way la tjiji cupj mpes. 


text:
Publio popay malala jostsja. Cjonicj casa'á pǘ'ütsja. Si 'áwatsja jupj, 'üsǘ pwé'etsja wa. Pablo tjemey jus la nuc. Dios lal tjevele jupj mpes. Jay pjucj po la tje'yot'a, tji'yü'sa jupj. 


text:
Tji'yü'sa na, malala jisas pjü way Malta po'o tapatja tjiquil wa Pablo nt'a. Jis tji'yü'sa la tjiji wa. 


text:
Yupj pasal 'üsüs way la tjajay cupj mpes. P'a jawasa tjeleque na p'a barco mpes, qjuis tja'ayapj pjü way cupj qjuisastsja. Pablo tjemey Roma nt'a. 


text:
<pb/>Mes cont'e mpes tepyatjaquecj Malta po'ó. Barco p'a wa já'asatsja ne'aj. Pajal jívetsja mpes ma tjemey. Tjac' Alejandría mpe. Tjeleque barco niná mpes. Barco niná la tjajay na, wola po'o tüpüntüpj yo jas tiquilil, sey pjucj mat'e jin jústatsja. Pjaní Cástor jay pjucj jin jústatsja. P'a wa Pólux jay pjucj jin jústatsja. Gente yólatsja dios witjactsja yupj. La pjaní tjemya'na mát'eya jinwatsja yupj. 


text:
<pb/>Mwalá way tjeleque barco mpes Siracusa nt'a, pülücj patja nt'a. Ts'ac' cont'e tepyatjaquecj ne'aj. 


text:
Locopyaya nepé tjeleque Siracusa mpe, 'üsǘ la nt'a ne'as way p'in tjeleque lovin. Tjeleque Regio nt'a, pülücj patja nt'a wa. Yaya jas tjelyapjünǘ barco cjüipepé. Mpes tjeleque niswá. Yaya sipé ne'as tjeleque Puteoli nt'a, 'ots'ots' way pülücj patja nt'a. 


text:
Ne'aj yus tjinyucucj Dios ts'uyupj nepenowá. Jisastsja cupj mpatjaquecj yupj jilal. Mpes tepyatjaquecj yupj jilal semana pjaní mpes, ne tjeleque niswá. Qjuis tsjam mpes tjeleque quinam, ma barco mpes tjeleque. 


text:
<pb/>Dios ts'uyupj Roma po'o tapatja sin tji'yüsa léquetsja cupj Roma nt'a. Mpes tjiquil la nyüjüsün̈ jümücj nt'a. Nepénowa la nyüjüsün̈ cupj Foro de Apio nt'a, cámpatsja ne'aj. Nepénowa la nyüjüsün̈ cupj Tres Tabernas nt'a, nin p'iyá cámpatsja. Pablo yus tjinyuca na, tjüwüi'i Dios lal, po 'ücj jos tepyala. 


text:
Ne'as tjeleque quinam Roma nt'a. Pablo jusapj tüpǘ'ütsja; 'üsüs waytsja niná romanopan jis jepapan jilal. Militar pjaní p'in se cón̈catsja jupj, ma nts'equenem. 


text:
<pb/>Ts'ac' cont'e tepyala na, Pablo la tjemyona judiopan jis jepapan 'a jis mulus jupj lal. 'A jis tjimyula na, Pablo tjevele: —Natjampan, napj quelel velé nun jilal. Ma malala la tjejay judiopan jilal. Judiopan püna tapatja sin popa p'iyá püs naya pyatjaquecj cupj. Ma malala tjevelé yupj la tjajay mpes. Yupj sin nin judiopan Jerusalén po'o patja ntjitjililin̈ napj. Ntjaman romanopan jis jepapan nt'a. 


text:
Yupj tjowelepj napj lal. Yupj jus nlaytsja ma malala la tjejay napj. Mpes ma jis tjüjütütj militarpan jis la 'ünan napj. 'Üctsja yupj jilal soctsja napj. 


text:
Judiopan ma jisastsja niná. Mpes napj la tjemyon Festo lal jupj ca nin majamas jepa nt'a Roma po'ó, jupj la veles ncu malala la tjejay napj. Mpes yupj ntucuman qui'á. Ma ca mvelé judiopan malala nyuca la tjajay. Nin p'in najas jepa püné mveles ca ncu malala la tjejay napj. 


text:
Mpes napj la tjemyon nun 'a nusí mulú napj lal, quelel veletsja nun jilal. Qui'á tsupapj 'os cadena mpes. Judiopan la nuc Yom pjaní jac' jis capj mp'a'sas. Napj pyon jupj nasa tjac'. Nin mpes p'in tsupapj 'os cadena mpes —Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Yupj wola tjowelepj: —Judea po'o patja ma papel tapac jipj mpes. Ma jas tjajam papel cupj nt'a jipj mpes. Judiopan nepenowá tjiquil; ma wa malala tjowelepj jipj po'ó. 


text:
Newa nin quelel pjyaquecj jipj jele p'in. Qjuisin tji'yüsa Jesucristo po'o japon nepenowá. Jun ta'á pülücj javelepj malala lajay yupj. Quelel pjyaquecj jipj jele mpes —nin tjowelepj Pablo lal. 


text:
<pb/>Yupj tjowelepj tsjan jawas más 'ücj Pablo mveles ca yupj jilal. Nin jawas püstapj tjiquil Pablo pǘ'ütsja nt'a. Pasal pülücj tjiquil. Mpes Pablo tjevele yupj jilal. Ts'ac' pjaní tjevele. Sin tji'yüsa la tjiji 'onin ne jyü'ta Dios. Tjevele Moisés tjijyü'ta mpes. Tjevele wa profetapan tapac mpes. Jostsja sin mü'üsüs t'üc' way véletsja jupj Jesucristo po'ó. 


text:
Pülücj ma jisastsja yupj tjepjyacan̈. Sin tjüjünsüpj, quelel jiltsja quinam. Mpes Pablo tjevele yupj jilal: “Isaías t'üc' tjevele judiopan püna tapatja jilal. Profétatsja jupj, Isaías. Dios Cjües tjevele jupj lal, Isaías nin p'iyá tjevele yupj jilal. Nun yupj sin popa p'iyá quina potjaqué, nin p'iyá lojí yupj la tjajay jinwá. 


text:
Dios Cjües tjevele:<pb/>‘Jipj ca mim judiopan nt'a, mvelen:<pb/>“Lovin ca mpja'aqué, newa ma ca nusin mü'üsüs.<pb/>Lovin ca nucú, newa ma ca jus nlayé tsjan nucú.<pb/> 


text:
Gente niná ma quelel sin 'yüsa Dios jos jin, nin jis tepyala yupj.<pb/>Jis pjat la topj jinwá yupj quinam. Yun jatsicyacj jinwá yupj.<pb/>Ma quelel salejepj tsjan niná yupj januc. Ma quelel sin 'yüsa pjyacan̈.<pb/>Nin mpes ma sin 'yüsa tsjan niná yupj januc. Mpes wa ma jus nlay tsjan niná yupj pjyacan̈.<pb/>Nin mpes ma t'üc' way sin 'yüsa yupj.<pb/>Yupj newa ma quelel sa con̈ Dios, mpes napj ma polel lejay yupj ca 'üsüs jis mpalas Dios lal.” ’ Dios Cjües nin tjevele Isaías lal. 


text:
Mpes najas nusin 'yüsa Dios jos cupj velecj judiopan tulucj jilal 'ots'ipj Jesucristo po'ó. Ca sin mü'üsüs 'onin lajay ne 'ücj mpatjam Dios lal. Po jisas nsem cupj velecj”, Pablo nin tjevele. 


text:
<pb/>Pablo t'üc' tjevele na, judiopan tjil. Nepénowa pajal la tjowelel yuwá. Nepénowa topon Pablo lal, la p'a ma topon. 


text:
<pb/>Pablo año mat'e mpes tüpü'ü Roma po'ó. Jupj tüpü'ü nt'a, t'emel tje'yaya wo juts'a'á lal ne 'ücj polel pǘ'ütsja ne'aj. Pülücj tjiquil jus la nuc. 'Ücj jos tepyala yupj tjiquil, pjü way. 


text:
Tjevele yupj jilal 'onin ne nin liji, jyü'ta Dios. Sin tji'yüsa lis tjiji qjuis Jepa Jesucristo po'ó. Pablo ma lecj jéyatsja nin la veles. Romanopan jis jepapan ma ts'a tji'in jupj lal jupj nin tjevele mpes.<pb/>


text:
Napj Pablo. Apóstol napj, Dios nin tjejyama la veles jupj mpes. Jos napj velé Jesucristo po'ó. Timoteo já'asa wa napj lal. Jupj cupj qjuis catjam Jesucristo mpes. 


text:
Nun Dios ts'uyupj, Colosas nt'a potjaqué. Nun so con̈có Jesucristo. Nun cupj qjuis catjampan Jesucristo mpes. Nun lojí jupj jos jin. Quina ca mpaquecj nun mpes. Dios cupj qjuis Papay. Qjuisas jupj 'üsüs liji nun mpes. Qjuisas ma nin nujola pjü mpes, Dios nin la nusiji. Dios ts'uyupj Colosas nt'a tapatja, Pablo tjüwüi'i Dios lal yupj mpes. 


text:
<pb/>Dios lal velecj na nun mpes, lovin wi'iquecj jupj lal nun mpes. Dios Jesucristo Popay. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. 


text:
La p'a wa qjuis wala tjowelepj nun po poné Jesucristo lal. Tjowelepj nun quelel la sojí Dios ts'uyupj pjü way. Niná tjowelepj mpes, lovin wi'iquecj Dios lal. 


text:
Nun Jesucristo jisas, nun quelel la sojí Dios ts'uyupj; solejé p'a jawasa Dios ca 'üsüs la numijis jupj pü'ü nt'a, ne nin. Nusin tji'yüsa niná tjapja'aqué na Dios tjevelá. Dios tjevele, t'üc' way. Jupj tjevele 'üsüs la tjiji gente jis lal Jesucristo mpes. 


text:
T'üc' way nepénowa tjiquil nun nt'a, nun jis wala tjowelepj Dios tjevelá. Nin p'iyá, nepénowa jun ta'á nin javelepj p'a jilal Dios tjevelá. Mpes más pülücj más 'üsüs nin yola Dios jos jinwá, nin se palá. Más pülücj jisas Jesucristo quinam. Tjapja'aqué na Dios tjevelá, toponé wa nun. Mpes nin p'iyá nun jilal. Más 'üsüs nin nujola Dios jos jinwá. Nusin tji'yüsa Dios 'üsüs liji gente mpes. T'üc' way nusin tji'yüsa. 


text:
<pb/>Epafrodito mwalá way nusin tji'yüsa la nutjiji niná. Pasal quelel lijicj jupj. Jupj tsji' liji wa Jesucristo mpes. Lovin 'üsüs liji Jesucristo jos jin. Cupj ma polel léquetsja nun nt'a. Mpes ma polel nusin tji'yüsa la nutjijicj. Epafrodito nin la tjiji; tjemey nun nt'a. Nusin tji'yüsa la tjiji. 'Üsüs nin. 


text:
<pb/>Mpes niná qjuis wala tjevele na, tjevelecj Dios lal nun mpes. Lovin tjevelectsja Dios lal nun mpes. Newa nin velecj Dios lal custjay. Qjuisas 'üsüs nusin 'yüsa, Dios Cjües nusin 'yüsa liji mpes. Mpes nun ca jus nlayé pjü way niná Dios jos nun la müjí. Nin velecj Dios lal nun mpes. 


text:
Qjuisas lovin nin ca la müjí qjuis Jepa Jesucristo jos jinwá. Nun jupj juts'a'á, mpes ca nin la müjí. Qjuisas jupj lovin 'ücj jos nsem nun lojí mpes. Qjuisas nun pasal 'üsüs lojí la p'a mpes. Qjuisas lovin más pülücj nusin 'yüsa Dios mpes. Niná nin le monacj Dios lal nun mpes. 


text:
Qjuisas nun 'üsüs polel lojí Dios jos jin. Nin polel la müjí Dios nucopj p'ya'sa mpes. Jupj pasal püné. Mpes malala nu pyala na, newa ca 'üsüs la müjí Dios jos jin. La p'a malala lajay na nun jis lal, newa 'üsüs la müjí. Nun 'ücj ca jisas nsem. 


text:
Ca mwi'iqué qjuis Papay lal. Dios pasal ca 'üsüs la mijis jupj ts'uyupj mpes. Dios ts'uyupj jaw nt'a patja jinwá yupj. Nun Dios ts'uyupj nu tepyala wa, jupj la tjiji. Mpes 'üsüs ca la mijis wa nun mpes. 


text:
<pb/>Yas nam püste nt'a tepyatjaquecj jinwatsja cupj, ma qjuisin tji'yüsa mpes. Diablo cupj qjuis jépatsja. Dios qjuis capj tjep'ya'sa mpes nin tulucj quinam. Quina Dios Jatjam cupj qjuis Jepa. Dios pasal quelel liji jupj. 


text:
Dios Jatjam 'os mpes, cupj ca 'üsüs nsem lovin Dios lal. Dios Jatjam mpes, Dios perdonar la qjuis tjiji malala nyuca la tjijicj. Quina cupj 'üsüs Dios lal, Jesucristo nin la qjuis tjiji. 


text:
<pb/>Pjü ma jus tjunuc Dios lovin. Mop'in 'ücj tjinyucucj Jesucristo; Jesucristo mpes 'ücj nyucucj 'oyn nyuca liji Dios. Mpes selecj Dios 'üsüs. Püna, pjü cjuwatsja na, Jesucristo pǘ'ütsja. Jupj más püné pjü la tjiji jilal. 


text:
Pjü la tjiji jay la p'a'á, tsjun po'ó 'ots'ipj. Pjü la tjiji nosis nt'a. Pjü nyucucj, pjü la tjiji. Pjü ma nyucucj, pjü la tjiji wa. Ángel noypan la tjiji wa. Yupj nepénowa jepapan yupj. Nepénowa 'ücj jajütütj. Nepénowa auxiliarpan jinwá. Pjü nenem jupj la tjiji wa. Pjü la tjiji la p'a ca jus cülayecj jupj pajal püné. 


text:
Jesucristo Jepa Dios ts'uyupj mpes. Dios ts'uyupj Jesucristo jüp'üy jinwá, jupj yupj jisas mo'o já'asa mpes. Si jütüta jupj. Jesucristo la tjiji mpes wa patja yupj. Jesucristo tepe'e, jas tjijyünsa niswá. Mwalá way jas tjijyünsa pjü jilal. Dios jostsja Jesucristo más püné nsem pjü jilal; nin mpes nin tepyala. Jesucristo más püné pjü jilal. 


text:
Jesucristo Dios watsja jupj, jupj Popay jin p'iyá; jupj Popay jostsja ca nin nsem. Jesucristo mpes 'ücj nyucucj 'oyn nyuca liji Dios. 


text:
Dios jostsja pjü way jupj jomicapan nsem Jesucristo mpes. Pjü nosis nt'a, pjü jay la p'a'a nt'a 'ots'ipj, jupj jomicapan nsem, jostsja Dios. Jesucristo tepe'e cruz po'ó, 'os tepyala jupj, mpes 'ücj Dios jomicapan se palá pjü. 


text:
Mop'in Dios 'üsüs la tjiji nun mpes. Jesucristo tepe'e, mpes quina nun Dios jomicapan, nin la nutjiji. Mpes p'a jawas 'ücj ca polel nlawú Dios nt'a. Ne'aj nun Dios juts'a'á nsem. Ne'aj ca 'ücj majatjaqué. Pjü ma polel mvelecj ca malala nun. 


text:
Nin ca nsem nun newa poné mpes. Nun ca nin p'iyá nujola Jesucristo po'ó, püna nujólatsja jinwá. Ma ca p'a casá nujola quinam. Nun tjapja'aqué Dios pajal 'üsüs ca la mijis nun mpes p'a jawas. Niná nusin tji'yüsa la p'a nun jis walap'a'a tjowelepj na Jesucristo po'ó. Tjowelepj tsjan niná jupj 'üsüs la tjiji gente mpes. Nin p'iyá tjowelepj gente pajal pülücj jis walap'a'á, p'a nt'a patja jis walap'a'á 'ots'ipj. Napj ne pjaní wa nin velé wa gente jis lal. Pablo napj. Püna ma nin lejaytsja; quina nin lejay. Pablo tepyaca Dios ts'uyupj jilal jupj líjitsja mpes. 


text:
<pb/>Napj tjevelé judiopan tulucj jilal Jesucristo mpes. La p'a wa malala la ntjajay tjevelé mpes. Mop'in 'ücj najas nin pyala mpes. Pasal malala tepyala Jesucristo lal. T'üc' way malala se palá wa Dios ts'uyupj jilal, Jesucristo lal malala tepyala jinwá. Dios ts'uyupj Jesucristo jüp'üy jinwá yupj. P'a jawas ncawajas ca, ma malala mpalas niswá. Newa ma tecyawaja custjay, malala se palá custjay. Nin jawas más len̈ way mpalas, quina malala pyala mpes. Mpes po 'ücj najas. 


text:
Dios nin tjejyama jis capj lo p'acj jupj ts'uyupj. Nin tjejyama 'üsüs nu lo pal. Pjü way Dios tjevelá nun mpes, nin tjejyama la veles niná. 


text:
Yas nam pjü ma salejeptsja tsjan quelel líjitsja Dios. Quina niná sin tji'yüsa la tjiji jupj ts'uyupj. Nun jupj ts'uyupj, nin nu tepyala. 


text:
Gente jisas na Jesucristo, Jesucristo ca mpü'üm yupj jisas mo'ó, Dios nin la siji. P'a jawas ca 'ücj polel mal Dios nt'a jis la püt'üs. Po 'üsüs way. Niná gente ma salejeptsja yas nam. Dios nin quelel sin 'yüsa líjitsja judiopan tulucj jilal. Nin la tjiji. Judiopan tulucj nun. Nusin tji'yüsa la tjiji, pasal 'üsüs way niná. 


text:
<pb/>Nin velecj pjü jis walap'a'á Jesucristo po'ó. Yupj sin 'yüsa lijicj jupj po'ó. Jis wala velecj más 'ücj yupj ca jisas nsem Jesucristo. Cupj selecj tsjan niná Dios jos cupj velecj, ne nin velecj. Qjuisas yupj ca cus ncon̈cocj Jesucristo, mpes nin velecj cupj. Jupj mpes ca 'ücj mpatjam Dios lal. Ca yola nsem Dios jos jinwá. 


text:
Najas ca nin jis mpalas yupj, mpes yümücj tsji' lejay. 'Üsüs nin polel lejay Jesucristo mpes. Pasal püné way jupj, pjü way 'ücj liji. Pajal 'üsüs ncapj p'ya'sa jupj.<pb/>


text:
Najas nun jus nlayé yümücj tsji' la tjejay nucopj la p'acj. Yümücj tsji' la tjejay jis capj la p'acj wa Dios ts'uyupj Laodicea mo'ó. Dios ts'uyupj pülücj lovin ma nus tjunuc. Yupj mpes 'ots'ipj yümücj tsji' la tjejay jis capj la p'acj. 


text:
Napj najas yupj más 'üsüs mponecj Dios lal, mpes nin lejay. Pasal quelel la sajay na yuwá, ca nin nsem. Najas t'üc' way ca sin mü'üsüs Dios sin 'yüsa liji. Najas yupj jus nlay wa t'üc' way sin tji'yüsa quinam. Mpes ca jus nlayecj tsjan niná Dios 'üsüs liji gente jis lal Jesucristo mpes. Yas nam Dios ma sin tji'yüsa lis tjiji niná pjü jilal. 


text:
Dios jos qjuisin 'yüsa, niná Jesucristo qjuisin 'yüsa liji. Len̈ la p'a qjuisin 'yüsa la qjuijis. Ninana Dios jos cupj selecj, pajal 'üsüs way. 


text:
<pb/>Najas ma mponé la tsuwilpan javelepj, mpes nun jis wala velé niná. Yupj 'üsüs jin javelepj, mpes pülücj len̈ way japon yupj javelepj. Mop'in t'üc' tulucj javelepj yupj. 


text:
Len̈ napj nun jotjaqué nt'a, mop'in nun mpes nola napj lovin, mpes nun jis lal 'os jinwá. La p'a wa nawala tjowelepj nun pjü way nin p'iyá nin nujola, nun poné Jesucristo tjevelá. 'Üsüs pyala na, nin p'iyá; malala pyala na, nin p'iyá. Nin mpes pajal 'ücj najas. Pjü way la müjí, Jesucristo tjevele jin. 


text:
<pb/>T'üc' way nujisastsja Jesucristo. Jupj cupj qjuis Jepa Püné. Lovin nujisas t'as jupj. Lovin la müjí jupj jos jin. 


text:
Nujisas t'as Jesucristo lovin nucopj ncon̈cos. Nusin tjü'üsüs tsjan jos jupj. Ninana jupj jos, niná pjü la müjí. Po toponé nun, pjü tjevelá. Nusin tji'yüsa, más 'ücj nin lojí. Po tjüwüi'iqué Dios lal. 


text:
<pb/>Nepénowa la tsuwil yupj. Yupj javelepj malala, t'üc' tulucj. Püna tapatja nepenowá sin tji'yüsa la tjajay niná. La tsuwilpan quina patja nin p'iyá sin 'yüsa la sajay. Sin 'yüsa la sajay, gente javelepj la p'in nosis mpes. Ma Jesucristo tjevele mpes sin 'yüsa la sajay. 'In tjajama nun, ma mponé nun. 


text:
Jesucristo mpes nun 'üsüs Dios lal, nin la tjiji Dios nun mpes. Pjü way Dios nin liji jupj ts'uyupj mpes, nin p'iyá nin liji nun mpes. Jesucristo más püné pjü jajütütj jilal. Jesucristo más püné pjü noypan jilal. 


text:
<pb/>Judiopan niyom jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú jat'ǘ. Nin lajay cocoy tsjictjacj jilal. Ma nin t'ü nun jilal. Nun Jesucristo juts'a'á, mpes p'a casá la tjiji jupj nun mpes. Jupj la tjiji mpes, nun ma malala quelel lojí quinam. 


text:
Bautizar nu tepyala na, taca'liqué jinwá nu tepyala Jesucristo lal. Mpes quina ma nin lojí püna la tjüjí jinwá. Taca'liqué jinwá quinam, mop'in nusin tjijyünsa jinwá nu tepyala wa, 'üsǘ mpe nusin tjijyünsa na. Mpes niswa tapatjaqué jinwá nu tepyala, Jesucristo lal tepyala jinwá. Mpes quina nun lojí Jesucristo jos jin. Nun poné Dios püné, ne pajal 'üsüs liji; nin mpes nin tepyala nun jis lal. Dios püné, mpes 'ücj jas tjijyünsa Jesucristo la püt'üs tepe'e na. 


text:
<pb/>Yas nam nun taca'liqué jinwatsja Dios lal. Lovin ma la tjüjí Dios jostsja jin, mpes nintsja nun. Nun Dios gente popa tuluctsja. Nin tulucj quinam. Quina nujisas Dios. Jisas pjü jupj velá. Lovin ca mpatjaqué, Dios nin la nutjiji. Nin la nutjiji Jesucristo mpes. Jesucristo jas tjijyünsa, tüpü'ü niswá, ne nin nu tepyala quinam. Dios perdonar la qjuis tjiji cupj malala nyuca la tjijicj. 


text:
Yas nam ma la tjijicj Moisés tjijyü'tá. Papel já'asatsja, malala la tjijicj véletsja jupj. Tsjay malala nyuca la tjijicj véletsja. Quina Dios la tjiji tecyawaja popelses. Ma vele quinam. Ma si nuc. Nin la tjiji Jesucristo cruz po'o tjovalapj mpes. 


text:
Dios la tjiji tsjictjacj jis tepyala lapanenpan jis jepapan. Püné tulucj jis tepyala yupj. Dios la tjiji pjü tjunuc niná. Jesucristo cruz po'o tepe'e mpes, Dios la tjiji yupj pajal tsjictjacj jis tepyala jupj lal. Nujisas t'as Dios 'yayá. 


text:
<pb/>Gente ca mvelecj malala lojí. Nin ca mvelecj lojá mpes, müsiqué mpes 'ots'ipj. Yupj ca mvelecj malala nun ma 'a nusí mulú pjü way judiopan jis fiesta mpes. Nun solejé fiesta lajay pjü año. Solejé lovin fiesta lajay mümüy len̈ tepyala na. T'üc' way gente ca mvelecj malala lojí wa, nun lojí mpes sábado jawas. Dios la tjiji püné tulucj tepyala diablú quinam, mpes ma nin nujola t'as yupj javelepj mpes. 


text:
Selecj nin tepyala Jesucristo tjac' na. Dios jostsja judiopan nin lajaytsja Moisés tjijyü'tá; jostsja ca sin mü'üsüs ca nin mpalas Jesucristo tjac' na, nin mpes jostsja niná. Jesucristo nasa tjac'. Mpes 'ücj ma lijicj quinam pjü way Moisés tjijyü'tá. 


text:
T'üc' way gente malala javelepj nun po'ó. Ma nujola t'as. Yupj jisas la p'a wa mponecj yupj 'üsüs yola, tsjicj jin yola yupj p'iyá, nin jisas la p'a mponecj. Mop'in po yola yupj p'iyá noypan. Yupj javelepj más 'ücj nun welé angelpan jilal, Dios lal welé jinwá. Yupj javelepj tjijinan̈, malala tjunuc. Javelepj 'üsüs sin tji'yüsa tjunuc mpes. Yola noypan yupj. T'üc' tulucj. Yupj yola gente jinwá. Ma Dios mpes nin yola. 


text:
Ma jisas Jesucristo quinam. Jesucristo jüp'üy jay pjucj jinwá. Cupj jüp'üy jinwá. Jüp'üy jos, jay pjucj 'yaya niná. Jüp'üy 'a mulú jupj jut'um witjacj mpes, tsjüitsjim witjacj mpes 'ots'ipj. Jüp'üy 'ücj t'yüna jay pjucj mpes. Mpes 'ücj pyala jüp'üy lal. Nin p'iyá, 'üsüs qjuesé palá Jesucristo mpes. Dios jos niná qjuesé palá, mpes nin qjuesé palá. 


text:
<pb/>Jesucristo qjuisastsja na, tecya'lequecj jinwá Jesucristo lal. Mpes quina ma pyonecj gente javelepj na nosis mpes. ¿Tsjan mpes nin lojí Jesucristo ma jisas jinwá? ¿Tsjan mpes lojí yupj javelepj jin? 


text:
Nun jis wala javelepj tsjan ma polel la las. Nun jis wala javelepj tsjan ma sya'ma jis la nuc. Javelepj tsjan ma polel po lo 'ot'é. ¿Tsjan mpes lojí niná yupj javelepj jin? 


text:
Javelepj la las mpes. Cupj lyajacj ncawajas ca; tjelyajacj na, cyawaja. Dios la tjiji ca nin nsem. Gente nenem sin 'yüsa lajay gente p'a wa tjowelepj p'in; Dios tjevele mpes sin 'yüsa lajay tulucj. Jajütütj gente p'a wa tjüjütütj mpes; Dios tjijyü'ta jinwá jajütütj tulucj. 


text:
Yupj lajay mpes, pülücj japon yupj la pülücj javelepj Dios lal. Pülücj japon yupj yola Dios püné. Yupj lajay mpes, pülücj japon yupj yola yupj p'iyá tsjicj way. Nin tulucj. Ma tsjicj jin yola yupj p'iyá. Ma 'üsüs lajay yupj p'iyá jilal. Mpes pülücj japon yupj javelepj pasal 'üsüs. Yupj lajay 'üsüs tulucj. Mpes lovin yola gente p'in yola jinwá. Ma Dios jinwá yola yupj. Newa nin lajay yupj p'iyá jisas jin.<pb/>


text:
Nun taca'liqué jinwá nu tepyala, mop'in nusin tjijyünsa jinwá, tapatjaqué jinwá, Jesucristo lal tepyala jinwá. Mpes po nujisas t'as Dios nu 'yayá. Jupj pü'ü tsjun po'ó. Ne'aj já'asa Jesucristo, Dios li'inyampe. Ne'aj já'asa, jupj püné way mpes. 


text:
Nun taca'liqué jinwá nu tepyala quinam Jesucristo lal, ne nin. Quina ma nin lojí püna la tjüjí jinwá. Quina 'a mulú potjaqué Jesucristo lal, jupj ne Dios lal pü'ü. La p'a ma januc niná, ma jus nlay nun Jesucristo lal potjaqué. 


text:
Jesucristo mpes ca mpatjaqué Dios lal. Jesucristo niswa tjac' na, pjü ca jus nucucj. Nin jawas, pjü ca nucucj wa nun jupj lal potjaqué. Ca nucucj jupj pajal 'üsüs, pajal püné; ca nucucj wa pajal 'üsüs nu tepyala jupj mpes. Quina más 'ücj lojí Dios ts'uyupj lajay jinwá. 


text:
<pb/>Mpes po ma la tjüjí niswá, Dios ma jisas lajay jinwá. Tecya'lin̈ ma nin lajay. Nun taca'liqué jinwá Jesucristo lal. Mpes ma la müjí Dios ma jisas lajay jinwá. Niyom nenem jamanun sejats'om tulucj. Nequem nenem jil jis vayum tulucj jilal. Lovin pasal quelel nin lajay. Ninana lajay Dios jos ma la mijicj niná. Lovin malala quelel lajay yupj. Po jisas la p'a jatatj. La p'a jatatj po jisas; ma jisas Dios. Mpes po ma quelel la müjí niná niswá, yupj lajay jinwá. 


text:
<pb/>P'a wa Dios jos ma lojí nun quinam. Ma len̈ way ts'u tji'inyá nun la p'a jilal. Ma newa ts'u tji'inyá mpatjaqué. Ma nujisas t'as malala se palá la p'a jilal. Ma la ntsawilí nun la p'a la tjajay mpes. Ma lapj way tjowelé, la p'a jis la wic'. 


text:
Ma la ntsawilí nunwá. Taca'liqué jinwá nu tepyala Jesucristo lal, mpes ma ca malala la müjí püna la tjüjí jinwá. Ma quelel nin lojí quinam. 


text:
Quina nujisas Jesucristo. Mpes nun quelel lojí Dios ts'uyupj quelel lajay jinwá. Dios nin la tjiji nun mpes. Lovin más 'üsüs nujola Dios jinwá, nin pyala, la nusiji jupj. Mpes lovin más 'üsüs nusin 'yüsa Dios po'ó. 


text:
<pb/>Pjü way Jesucristo jisas, pjü way nin p'iyá yupj Dios lal. Judiopan pülücj jisas Jesucristo. Judiopan tulucj pülücj jisas wa jupj. Gente p'a nt'a patja, p'a jis tin javelepj. Yupj pülücj jisas wa Jesucristo. Gente pülücj campa patja. Yupj pülücj way jisas wa Jesucristo. Esclavopan pülücj jisas wa jupj. Esclavopan tulucj pülücj wa jisas wa jupj. Pjü nenem nin p'iyá yupj Dios lal Jesucristo mpes. Yupj pjü way mo'ó já'asa Jesucristá. 


text:
<pb/>Dios la nu t'ya nun. Nun Dios juts'a'á. Jupj quelel la nusiji. Dios niná la nutjiji mpes, po jis capj mp'a'sá la p'a wa, malala se palá na. La p'a jilal 'üsüs la müjí, jisas na. Ma nin nujola nsem nun püné. Ma la tjowe'lé la p'a jilal. Ma len̈ way ts'u tji'inyá la p'a jilal. 


text:
Nenéyawa ma ca nujisas nsem nun sejatjam lijá. Ma ts'u tji'inyá nun. Najas nun perdonar lojí jupj. Qjuis Jepa Jesucristo perdonar la nutjiji malala nyuca la tjüjí. Mpes perdonar lis müjí la p'a, malala lajay mpes. 


text:
<pb/>Dios jos wa p'a wa lojí nun. Jos quelel lojí nunwá. Nin lojí na, pasal yuwal ca nujola nsem, nin mpalas. Nin jos Dios. 


text:
Ma nujola t'as pjü mpes. Jesucristo nin polel la nusiji, ne ma nujola nsem pjü mpes. Lovin nujisas t'as Jesucristo nin la nusiji. Nun pjü way jüp'üy pjaní jinwá. Dios jos pjü nun ma nin nujola nsem pjü mpes. Lovin tjüwüi'iqué Dios lal. 


text:
Más 'ücj nun lovin po nujisas nsem Jesucristo tjevelá. Sin tjü'üsüs lis müjí la p'a wa. Ma nin lajay na Dios jos jin, jis wala tjowelé. Nusin tjü'üsüs tsjan niná Dios jos nun welé, ne nin tjowelé yupj jilal. Püna Dios mpes tjenejets'en̈ mo'o tapac, niná tjünüejets'equé nun. Tjünüejets'equé Dios po'ó. Nüejets'equé na, po wüi'iqué Dios lal. 


text:
Nun welé na, Jesucristo mpes tjowelé. Mpes la p'a ca sin mü'üsüs jupj mpes. Pjü nin lojí, la müjí niná Jesucristo mpes. Mpes la p'a ca sin mü'üsüs jupj mpes. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. Tjüwüi'iqué Dios lal, jupj cupj qjuis Papay. Nujola t'as, Jesucristo mpes Dios pjoca, jupj lal welé na. Pablo tepyaca tsjan jos Dios cupj ca la mijicj la p'a jilal. 


text:
<pb/>Tsjictjacj, lovin la müjí nun jis papay javelepj jin. Lovin la müjí wa nun sejamay javelepj jin. Nin lojí na, 'ücj jos pyala qjuis Jepa Jesucristo. 


text:
<pb/>Niyom, nequem, ma lovin jis capj tjowe'lé nun jis ts'uyupj jilal. Lovin jis capj velelé, yupj ca yola nsem yupj p'in malala. 


text:
<pb/>Esclavopan, nun jis patrón witjacj nu jajütütj qui'á, nosis casá. Nin la müjí pjü way yupj javelepj. Esclavopan nepénowa yümücj tsji' lajay yupj jis patrón witjacj yus januc na. Ma yümücj tsji' lajay ma yus januc na. Po ma ca nin la müjí yupj jin p'iyá. Po jisas t'as nun ca nin la müjí nun jis patrón witjacj jisas jinwá. Nin jos qjuis Jepa Jesucristo. Ma lojí na jupj jos jin, locj tjeyá nun jupj polel nucopj tyüla mpes. 


text:
Nun jis patrón mpes tsji' lojí na, lovin 'üsüs tsji' la müjí. Nujola t'as nin lojí qjuis Jepa Jesucristo mpes. 


text:
Nun solejé qjuis Jepa Jesucristo tsjay 'üsüs ca la mijis Dios ts'uyupj mpes. Nun nin lojí jupj tjevele jin, mpes ca nin la mijis nun mpes. Jesucristo mpes tsji' lojí. Jupj nun jis Jepa Püné; Dios jas tjejyama jupj, qjuis capj la p'acj. 


text:
Malala lajay, malala ca jis mpalas, malala la tjajay mpes. Dios nin p'iyá liji pjü jilal, mpes nin ca nsem pjü malala lajay jilal.<pb/>


text:
Nun nepénowa patrón witjacj. 'Üsüs la müjí nun jis esclavopan mpes. Yupj 'üsüs lajay na, ma malala la müjí yupj jilal. Nujola t'as, nun jis Jepa nu jyü'ta wa nun. Tsjun po'o já'asa jupj. 


text:
<pb/>Más 'ücj nun pjü way la pülücj welé Dios lal. Jupj lal welé na, jupj po'o po nujola t'as. Ma nin nujola t'as la p'a mpes. Dios lal welé na, lovin tjüwüi'iqué jupj lal. 


text:
Tjowelé Dios lal cupj mpes 'ots'ipj. La moná ca jupj ca nin la mijis ne cupj lovin ca polel mvelecj la p'a jilal jupj tjevelá. Mpes ca polel mvelecj la p'a jilal Dios tjevelá Jesucristo po'ó. Niná pjü ma salejeptsja yas nam. Niná la p'a jilal nin jis wala tjevelé, mpes cawilta mo'o 'os quinam. 


text:
La moná Dios lal 'üsüs ca nin mvelé la p'a jilal. La moná ca len̈ way sin mü'üsüs niná. Nin jos Dios. 


text:
<pb/>'Üsüs la müjí wa Dios ts'uyupj tulucj jilal. Mpes yupj ma malala mvelecj Dios po'ó nun lojí mpes. Jesucristo po'ó polel welé na, nin mvelé. 


text:
Lovin tülü way mvelé yupj jilal. Dios jos jinwá mvelé nun yupj jilal. Mpes yupj quelel sin 'yüsa na Dios po'ó, nun lovin ca jus nlayé tsjan más 'ücj welé yupj jilal. Pablo tecyawaja tepyaca. 


text:
<pb/>Tíquico nun jis wala mveles tsjan ne palá qui'á. Jupj cupj qjuis catjam Jesucristo mpes. Pasal quelel lijicj jupj. Solejé jupj tsji' liji wa qjuis Jepa Jesucristo mpes. Lovin tsjay 'üsüs tsji' liji qjuis Jepa jos jin. Pjü nin ne palá, jupj ca nun jis wala mveles. 


text:
Mpes se jam jupj nun nt'a. Najas jus nlayé ncu 'üsüs pyatjaquecj ncupj. Najas nun ca 'ücj jisas nsem jupj vele mpes. 


text:
Onésimo se jam wa jupj lal. Jupj cupj qjuis catjam 'ots'ipj. Tsjay 'üsüs way nin liji wa qjuis Jepa Jesucristo jos jin. Pasal quelel lijicj wa jupj. Jupj nun popa p'iyá. Yupj ca nun jis wala mvelecj 'oyn nyuca pyala qui'á. Pjü way pyalá ca nin mvelecj yupj. 


text:
<pb/>Aristarco cawilta mo'o já'asa wa napj lal. Süs wa la tjiji jupj. Marcos süs wa la tjiji wa. Jupj Bernabé primo hermano. Marcos ca mim nun nt'a ca nacj. Nun nt'a jama na, tjüwüi'iqué. Püna p'in nun jis wala tjevelé niná. 


text:
Jesús süs wa la tjiji wa. Jupj p'a ló tya'a wa; Justo ló wa. Jupj cupj qjuis catjam Jesucristo mpes. Aristarco, Marcos, Justo, conas tsji' lajay wa napj lal Dios mpes. Salejepj wa tsjan niná Dios jyü'tá. Judiopan yupj. Judiopan p'a wa ma tsji' lajay napj lal. Pasal 'ücj najas 'os, yupj 'üsüs la ntjajay mpes. 


text:
Epafras süs wa la tjiji wa. Jupj nun popa p'iyá. Jupj lovin Jesucristo mozo. Jupj lovin vele Dios lal nun mpes. Jupj jos nun lovin nujola nsem Dios jos jinwá. Jupj jos lovin ca jus nlayé tsjan jos Dios ca nun la müjí. Pajal jola jupj nun mpes. 


text:
Napj selé t'üc' way jupj lovin po vele Dios lal nun mpes, Dios ts'uyupj Laodicea nt'a patja mpes 'ots'ipj, Dios ts'uyupj Hierápolis nt'a patja mpes 'ots'ipj. 


text:
<pb/>Süs wa la müjí Dios ts'uyupj Laodicea po'ó. Süs wa la müjí wa Ninfa lal. Dios ts'uyupj ne'aj 'a si mulú jupj wo nt'a. Süs wa la müjí wa yupj jilal. 


text:
Papel niná mo'o tjowelé na, jas majamá Laodicea nt'a, Dios ts'uyupj ne'aj mo'o jis la veles wa 'a si mulú na. P'a papel tepyac wa yupj mpes. Niná yupj ca jas majamacj nun nt'a. Najas niná mo'o ca mvelé nun 'a nu tjimyula na. 


text:
Cupj qjuis Jepa Jesucristo jos Arquipo tsji' liji jupj mpes. Wola mvelé Arquipo lal, más 'ücj jupj ca nin la mijis qjuis Jepa Jesucristo jos jinwá, pjü way. 


text:
<pb/>Napj Pablo. Niná napj p'iyá pyac nun mpes. Najas nujola nsem cawilta mo'o 'os custjay. Najas Dios lovin 'üsüs way liji nun mpes.<pb/>


text:
Napj Pablo. Apóstol napj. Dios nin tjejyama la veles jupj mpes. Jos Jesucristo po'o velé. Nun Dios ts'uyupj, ne'aj potjaqué Efeso po'ó. Nun so con̈có Jesucristo, ne nin lojí jupj jos jin. Quina ca mpac nun mpes. 


text:
Dios cupj qjuis Papay. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. Najas yupj pajal 'üsüs lajay nun mpes. Najas ma nujola nun pjü mpes, nin la nusejay. Dios 'üsüs la qjuisiji mpes, lovin más 'üsüs qjuiyola Dios jos jinwá. 


text:
<pb/>Najas 'üsüs velecj Dios po'ó. Jupj Jesucristo Dios. Jupj Jesucristo Popay. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. Cupj se con̈cocj Jesucristo, mpes Dios 'üsüs la tjiji cupj mpes. Mpes ca 'ücj polel qjuiyola nsem Dios jos jinwá. Ca 'ücj nlaca Dios pü'ü nt'a. 


text:
Nosis cjuwatsja na, Dios la qjuis t'ya. La qjuis t'ya Jesucristo mpes. Mpes cupj Dios juts'a'á. Jupj vele ma malala ncupj. Dios quelel la qjuis tjiji, 


text:
mpes cupj Dios ts'uyupj qjuis tepyala, jupj la tjiji. Nin la tjiji nosis cjuwatsja na. Nin la tjiji Jesucristo mpes. Nin quelel la tjíjitsja, ne nin. 


text:
<pb/>Dios pajal 'üsüs la qjuis tjiji, mpes más 'ücj 'üsüs velecj jupj po'ó. Jupj la tjiji po 'üsüs. Pajal quelel líjitsja niná cupj mpes, ne nin la tjiji. Nin la tjiji Jesucristo la tjiji mpes. Dios pasal quelel liji jupj. 


text:
Jesucristo 'os mpes, lovin ca 'üsüs nsem cupj Dios lal. Jesucristo 'os mpes, Dios perdonar la qjuisiji malala la tjijicj. Dios pasal 'üsüs la tjiji cupj mpes jupj quelel la qjuisiji mpes. 


text:
<pb/>P'a casá 'üsüs la tjiji wa. Pülücj qjuisin tji'yüsa, Dios la qjuis tjiji. Mpes lovin selecj tsjan más 'üsüs way la mijicj. 


text:
Qjuisin tji'yüsa la qjuis tjiji wa tsjan ca la mijis jupj p'a jawasa. Yas nam pjü ma salejeptsja niná. Mop'in jupj jostsja cupj nin selecj. Ninana Dios quelel liji, nin la mijis ca Jesucristo mpes. 


text:
Dios ca ncawajas la mijis jupj jos jin, pjü nin tepyala na jupj jos jin. Dios ca la mijis Jesucristo ca pjü müjü'tüs. Jesucristo ca Jepa nsem pjü jilal nosis nt'a, Jepa nsem wa pjü jilal tsjun po'ó, jay la p'a'á nt'a 'ots'ipj. 


text:
<pb/>Dios la tjiji cupj jupj gente quinam Jesucristo mpes. Nin la tjiji nosis cjuwatsja na, nin quelel líjitsja mpes. Dios tjevele jupj jos ca nin mpalas. Pjü nin tjevele, nin liji ca nin mpalas. 


text:
Dios jostsja ca cupj mvelecj püné way jupj, mpes nin la qjuis tjiji. Cupj mwalá way tepyonecj ca 'üsüs qjuis mpalas Jesucristo mpes. 


text:
<pb/>Nin wa nun jilal. Toponé wa. La p'a t'üc' way nun jis wala tjowelepj. Tjowelepj pasal 'üsüs. Tjowelepj mpes, nusin tji'yüsa 'onin ne 'ücj mpatjaqué Dios lal. T'üc' way Jesucristo po'o toponé. Mpes nun Dios juts'a'á nu tepyala, nin la tjiji jupj. Jupj tjevele ca jis ma'ayas jupj Cjües Jesucristo lal japon jis lal. Jupj nin la tjiji nun mpes, mpes solejé t'üc' way nun Dios juts'a'á. 


text:
Dios tjevele nin ca la mijis jupj gente mpes. Selecj t'üc' way Dios ca nin la mijis, jupj Cjües tya'acj mpes. Nin mpes selecj jupj ca perdonar la qjuis mijis, ne ca lovin 'üsüs nsem cupj jupj lal. Cupj jupj juts'a'á. Mpes más 'ücj velecj pasal püné way Dios. Pablo tjevele Dios lal Efeso mo'o patja mpes. 


text:
<pb/>Dios 'üsüs la nutjiji mpes, lovin wüi'is Dios lal nun mpes. Napj nin tji'yüsa nun po poné Jesucristo lal. Nin tji'yüsa pasal quelel la sojí Dios ts'uyupj pjü way. Napj velé Dios lal nun mpes. 


text:
Napj le mon Dios lal jupj ca nusin mü'üsüs la mijis. Mpes lovin ca jus nlayé tsjan jos jupj ca nun la müjí. Le mon Dios lal, más pülücj nusin 'yüsa liji. Mpes más pülücj ca nusin mü'üsüs Dios po'ó. Dios cupj qjuis Papay, pasal 'üsüs way, pasal püné way jupj. Jupj Jesucristo Dios. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. 


text:
Napj le mon Dios lal nun ca 'üsüs nusin mü'üsüs jupj jos jinwá. Jupj la nu t'ya, nucopj tjep'ya'sa toponé, mpes nun jupj ts'uyupj quinam. Nin mpes pasal 'üsüs ca nu mpalas. Najas nun ca jus nlayé tsjan niná jupj ca la mijis nun mpes. Ca jus nlayé pasal 'üsüs ca la mijis nun mpes. Jupj tjevele nin ca la mijis jupj ts'uyupj mpes. Jupj pajal pülücj se 'aya, pajal 'üsüs se 'aya jupj. 


text:
Ca jus nlayé Dios pjü 'ücj liji cupj mpes, pajal 'üsüs liji jupj. Pasal püné jupj pjü jis lal. Nin liji pjü way cupj mpes, Jesucristo lal pyonecj mpes. Pajal qjuis capj p'ya'sa jupj. T'üc' way Dios pasal püné way jupj, 'ücj pjü lo jütütj. 


text:
Solejé pasal 'üsüs way la tjiji Dios Jesucristo mpes. Jesucristo tepe'e na, Dios jas tjijyünsa jupj, tüpü'ü niswá. Dios tjevele 'ücj Jesucristo ma'ajam jupj pjwel li'inyampe tsjun po'ó, mpes selecj Jesucristo pajal püné way. 


text:
Nin mpes pajal püné Jesucristo pjü jis lal. Más püné jupj pjü jepapan jis lal tsjun po'ó, más püné jupj jay la p'a'a nt'a jajütütj jis lal 'ots'ipj, nosis nt'a jajütütj jis lal 'ots'ipj. Más püné jupj pjü noypan jis lal, pjü jepapan jis lal wa. Len̈ p'a más püné. Nin quinam. Lovin ca nin nsem. 


text:
Jesucristo jyü'ta pjü jilal. Nin polel liji, Dios la tjiji. Jesucristo Jepa Dios ts'uyupj jilal; nin tepyala, Dios la tjiji mpes. 


text:
Jesucristo pü'ü Dios ts'uyupj jisas mo'ó, si jütüta yupj; mpes Jesucristo jüp'üy jinwá yupj. Jesucristo jun ta'á pü'ü lovin. Jyü'ta pjü jilal.<pb/>


text:
Dios la tjiji nun ca mpatjaqué jupj lal. Püna nin tuluctsja nun. Yas nam nun ma la tjüjí Dios jostsja jin. Pasal malala la tjüjí. Nun ma nujisastsja Dios, mpes taca'liqué jinwatsja nun jupj lal. 


text:
Pasal malala la tjüjí püna p'in, nosis casá patja lajay jinwá. Nin la tjüjí diablo tjijyü'ta jin. Diablo jyü'ta malalapan jay la p'a'á. Jyü'ta wa gentas, yupj ne ma quelel lajay Dios vele jin. 


text:
T'üc' way yupj jin p'iyá la tjijicj pjü way cupj. Cupj qjuisastsja, nin la tjijicj. Ma la tjijicj Dios jostsja jin. Gente quelel lajay, pasal malala. Lovin nin la tjijicj wa cupj. Dios ca jis capj ntülüs ninana lajay. Yupj jin p'iyatsja cupj; gente wa cupj, ma qjuisastsja Dios custjay. Mpes malala watsja ncupj Dios lal. 


text:
Dios vele tecya'lequecj jinwatsja cupj; ma qjuisastsja Dios, ne nin. Ma la tjijicj Dios jostsja jin. Nin tulucj quinam. Quina qjuisas Dios. Qjuisas pjü way jupj velá. Dios la tjiji cupj lovin ca mpatjaquecj. Jesucristo jas tjijyünsa, tüpü'ü niswá, mpes nin la qjuis tjiji Dios. Dios quelel la nutjiji, mpes ca mpatjaqué jupj lal. 


text:
Tecya'lequecj na, ca qjuisin müjünsücj la püt'üs niswá, Dios nin la tjiji. Jesucristo jas tjijyünsa, tüpü'ü niswá, mpes nin la tjiji Dios cupj mpes. Dios nin la tjiji cupj ca mpatjaquecj Jesucristo lal tsjun po'ó. Nin la tjiji Jesucristo se con̈cocj mpes. 


text:
Dios pasal 'üsüs la qjuis tjiji Jesucristo mpes. Dios pjü seyasa liji na, jupj jos pjü ca jus nlayecj jupj pajal quelel la qjuis tjiji; nin mpes nin la tjiji jupj. 


text:
<pb/>Dios 'üsüs liji nun mpes, jupj quelel la nusiji mpes; nin mpes ca mpatjaqué Dios lal. Jesucristo po'o toponé, mpes nin la nusiji jupj. Nun p'iyá la tjüjí mpes nin liji tulucj. Nin la nusiji, jupj jos mpes p'in. 


text:
Ma nun p'iyá la tjüjí mpes ca mpatjaqué lovin Dios lal. Mpes ma polel welé nun p'iyá la tjüjí mpes ca nin nsem. 


text:
Dios la tjiji mpes nin qjuis tepyala. Jupj la qjuis tjiji p'a casá lijicj quinam. Cupj se con̈cocj Jesucristo, mpes nin lijicj quinam. Dios jostsja cupj 'üsüs la mijicj la p'a mpes, ne nin la qjuis tjiji jupj. Püna Dios tjevele nin jostsja ca cupj la mijicj. Judiopan nin p'iyá quinam judiopan tulucj jilal. 


text:
<pb/>Nujola t'as nun judiopan tulucj. Nun popay, nun sejamay wa, judiopan tulucj yupj, mpes nin. Judiopan javelepj na nun po'ó, javelepj nun Dios gente tulucj. Javelepj na yupj p'iyá po'ó, javelepj yupj Dios gente. Yupj jat'ǘ niyom jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú, judiopan püna la tjajay jinwá, mpes javelepj yupj ne Dios gente. Nin la tjajay Dios tjevele mpes. Mop'in nin, yupj ma Dios gente se palá, jis pjoloc' jat'ǘ mpes la p'in. 


text:
Nun judiopan tulucj, mpes yas nam ma lu nucutsja Yom pjaní ncuwim nucopj lo p'acj. Najas nin nujola pyala nun. Dios lis t'ya judiopan. Jupj tjevele nin la mijis yupj mpes. Niná ma nun jilal tjevele Dios. Nosis nt'a potjaqué, newa ma solejetsja tsjan ca nu mpalas, taca'liqué na. Dios ma nucopj cyón̈catsja. 


text:
Nun campa way tapatjaqué Dios pü'ü mpe. Quina nun so con̈có Jesucristo. Mpes ne'aj way p'in Dios pü'ü mpe potjaqué quinam. Jesucristo 'os mpes, nun potjaqué quinam ne'aj way p'in Dios pü'ü mpe. 


text:
<pb/>Judiopan tulucj pülücj jisas Jesucristo quinam. Yupj jilal judiopan 'üsüs quinam. Judiopan pülücj jisas wa Jesucristo quinam. Yupj jilal judiopan tulucj 'üsüs quinam. Judiopan nin p'iyá quinam judiopan tulucj jilal Jesucristo mpes. Jesucristo mpes, yuwal yola quinam. 


text:
Quina 'ücj judiopan ma lajay pjü way Moisés tjijyü'ta jin püná, mpes nin tepyala. 'Ücj ma nin lajay, Jesucristo cruz po'o tepe'e mpes. Mpes pjü way Jesucristo jisas, pjü nenem nin p'iyá se palá. Nepénowa judiopan waytsja yupj. Nepénowa judiopan tuluctsja yupj. Nin tulucj quinam. Pjü nenem Dios gente quinam. Pjü yuwal nin yola quinam, nin pyala. 


text:
Jesucristo tepe'e cruz po'ó, mpes quina judiopan tulucj nenem ma ts'a 'in judiopan jilal. Judiopan nenem ma wa ts'a 'in yupj judiopan tulucj jilal. Nin p'iyá yupj, Dios lis tjiji. Jesucristo tepe'e cruz po'ó, mpes pjü nenem Dios jomicapan quinam, Dios la tjiji. 


text:
<pb/>Jesucristo jos pjü ma ts'a 'in p'a jilal. Jupj tjac', tjevele tsjan más 'ücj la mijicj cupj, ne ma ts'i mi'inacj mpalas. Jis walap'a'a tjevele judiopan tulucj jilal, yupj ne campa tapátjatsja Dios pü'ü mpe. Jis walap'a'a tjevele wa judiopan jilal, yupj ne Dios pü'ü mpe ne'aj p'in tapátjatsja. 


text:
Jesucristo la tjiji mpes, judiopan pjü, judiopan tulucj wa pjü, 'ücj polel javelepj qjuis Papay lal, ne pjoca jupj. Dios Cjües já'asa judiopan jisas mo'ó, já'asa wa judiopan tulucj jisas mo'ó, mpes nin polel lajay yupj pjü. 


text:
<pb/>Nun judiopan tulucj. Nun Dios juts'a'á tuluctsja yas nam. Quina nun Dios juts'a'á, Dios ts'uyupj way nun, la p'a jinwá. Ca mpatjaqué jupj lal. 


text:
<pb/>Judiopan Dios ts'uyupj yupj, mwalá way nin jis tepyala. Yupj Dios wo jinwá Dios lal. Apostolpan tjowelepj, profetapan tjowelepj wa, 'amá yumal jinwá niná, wosis la jünsüs. Wo ton̈ca 'amá yumal mo'ó. Judiopan Dios ts'uyupj jis tepyala, topon mpes. Topon apostolpan tjowelepj, topon profetapan tjowelepj wa. Yupj ne nin tjowelepj Dios tjevelá. Jesucristo pe tsjomis jinwá. Pe wosis pe tsjomis casá ton̈ca. 


text:
Jupj wo 'ücj ton̈ca tsjomis mpes. Dios ts'uyupj patja Jesucristo mpes. Dios ts'uyupj Dios wo yupj, yupj qjuis Jepa Jesucristo juts'a'á mpes. Lovin más pülücj Dios ts'uyupj se palá yupj, Jesucristo nin liji. 


text:
Nun Dios ts'uyupj nu tepyala wa, Jesucristo la tjiji mpes. Mpes nun, pjü Dios ts'uyupj jilal, Dios wo nun. Ne'aj pü'ü Dios Cjües.<pb/>


text:
Nin mpes napj Dios lal velé nun mpes. Napj cawilta mo'o 'os, Jesucristo mpes tsji' lejay ne. Cawilta mo'o 'os, napj tjevelé mpes judiopan tulucj jilal. Nun p'in judiopan tulucj. 


text:
Napj pyon nun jus nlayé Dios nin tjejyama nin la veles nun jilal. Dios nin tjejyama 'üsüs nu lo pal. 


text:
Dios nin tji'yüsa la tjiji tsjan quelel líjitsja jupj. Yas nam pjü ma salejeptsja niná. Quina tsjicj way tepyac niná po'ó. 


text:
Mo'o welé na napj tepyac, ca nusin mü'üsüs napj nin tji'yüsa jinwá. Napj nin tji'yüsa tsjan niná Dios gente jis lal la siji. Jesucristo la tjiji mpes, nin liji niná. 


text:
Püna Dios ma sin tji'yüsa la tjiji pjü jilal tsjan niná jupj quelel líjitsja. Quina Dios Cjües sin tji'yüsa la tjiji jupj apostolpan, jupj profetapan 'ots'ipj. Yupj ne jupj juts'a'á. 


text:
<pb/>Quina ca mpac tsjan niná Dios sin tji'yüsa la tjiji. Judiopan pülücj topon quinam Jesucristo lal. Judiopan tulucj pülücj topon wa. Dios 'üsüs jis ma'ayas ca judiopan jilal yupj topon na. Nin p'iyá ca jis ma'ayas wa judiopan tulucj jilal. Judiopan nenem Dios ts'uyupj jis tepyala. Judiopan tulucj Dios ts'uyupj jis tepyala wa yupj topon na. Yuwal yupj. Dios tjevele ca 'üsüs la mijis judiopan jilal Jesucristo mpes. Nin p'iyá ca la mijis judiopan tulucj jilal. 


text:
Niná Dios sin tji'yüsa la tjiji apostolpan, profetapan 'ots'ipj. Dios nin tjejyama niná la veles p'a jilal. 'Üsüs la tjiji napj lal. Napj la tjejay mpes tulucj nin tjejyama. Napj nin polel lejay jupj jos jin, jupj nin la niji mpes. Pasal püné way jupj. 


text:
<pb/>Napj más tsjicj pjü Dios ts'uyupj jilal; mop'in nin, Dios nin tjejyama la veles judiopan tulucj jis walap'a'á, jupj p'iyá jostsja mpes. Nin tjejyama jis lal la veles Jesucristo po'ó. Pasal 'üsüs way liji Jesucristo yupj mpes, jupj jisas na. 


text:
Dios quina quelel liji, jostsja niná sin 'yüsa lejay napj pjü gente jis lal. Dios quina quelel liji, lovin ma sin tji'yüsa la tjiji yas nam. Dios pjü la tjiji, mpes jatja yupj. 


text:
Dios pü'ü nt'a, angelpan jatja ne'aj, jajütütj yupj. Angelpan p'a wa jatja ne'aj, noypan yupj. Yupj pjü way tsji' lajay Dios mpes. Dios jos yupj januc jupj pajal 'üsüs liji jupj ts'uyupj jilal. Jupj angelpan sin 'yüsa liji jupj selé tsjan más 'üsüs la mijis. Jupj selé mpes pajal 'üsüs liji jupj lovin. 


text:
Püna, pjü cjuwatsja na, Dios quelel líjitsja niná. Quina nin liji, ne nin pyala jupj jos jin, jupj la tjiji mpes Jesucristo lal. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. 


text:
'Ücj velecj Dios lal, Jesucristo lal pyonecj mpes. Ma lecj meyacj nin velecj. Selecj ca mpjacam jupj. 


text:
Mpes po najas nun ma 'aplijila nu pyala, cawilta mo'o 'os mpes. Cawilta mo'o 'os, nun jis wala tjevelé mpes Jesucristo po'ó. 'Üsüs nu pyala, cawilta mo'o 'os mpes. Jesucristo pasal quelel la qjuisiji. 


text:
Pjü Dios ts'uyupj Dios pü'ü nt'a, nosis nt'a 'ots'ipj, yupj jis pülücpan pjü. Nin jis tepyala qjuis Papay Dios mpes. 


text:
Dios tsjay 'üsüs polel la qjuisiji. Napj le mon jupj lal, ca jupj po'o nujola nsem lovin. Napj le mon jupj Cjües ca nucopj mp'a'sas, mpes nun ca 'ücj nusin la 'üsüs Dios po'ó. 


text:
Le mon Dios lal, Jesucristo lovin ca ma'ajam nujisas mo'ó, jupj lal poné mpes. Mpes nun pajal 'üsüs ca quelel lis mijicj la p'a lovin. 


text:
Le mon Dios lal, nun ca polel nusin mü'üsüs Jesucristo pasal quelel la qjuisiji. Le mon Dios lal jupj ts'uyupj pjü way ca 'ücj sin mü'üsüs niná. 


text:
Costa way qjuisin 'yüsa Jesucristo pasal quelel la qjuisiji. Ma polel nin qjuisin 'yüsa cusapj. Nin mpes le mon Dios lal nun ca jus nlayé Jesucristo pasal quelel la qjuisiji. Niná solejé na, ca nujola nsem Dios jos jinwá, nin ca nu mpalas. 


text:
<pb/>Más 'ücj 'üsüs way velecj Dios po'ó. Le monacj Dios lal; newa nin, jupj más 'üsüs polel liji cupj le monacj lal. Más 'üsüs polel liji cupj qjuiyola lal. Nin polel liji, jupj tsjay püné mpes. Tsjay pülücj way liji cupj mpes. Nin liji, jupj püné mpes. 


text:
Dios ts'uyupj sa con̈ Jesucristo; más 'ücj pjü way nenem lovin tsjay 'üsüs javelepj Dios po'ó. Más 'ücj nin javelepj lovin. Najas nin pyala.<pb/>


text:
Qjuis Jepa Jesucristo mpes tsji' lejay mpes qui'á 'os cawilta mo'ó. Nun Dios juts'a'á, nin nu tepyala. Mpes najas nin la müjí jupj jos jin. Dios jostsja nin lojí, la nu t'ya na. Jos nin lojí custjay. 


text:
Ma noypan jin nujola t'as nun p'iyá. Ma lo velelé p'a jilal. Ma ts'u tji'inyá yupj jilal. Nenéyawa ma nujisas nsem la p'a lajay. Po ma nujola t'as. Lovin nin quelel lis müjí yupj. 


text:
Yuwal nujola t'as lovin, pjü way nun. Nin mpalas ca, nin lojí na Dios Cjües jos jin. Nin lojí na, ma la mve'lé ca nunwá. 


text:
Cupj Dios ts'uyupj. Cupj pjü way qjuis pülücpan. Dios Cjües pjaní p'in, pjü qjuisas mo'o pü'ü jupj. Nun Dios ts'uyupj nu tepyala pjü way, Dios la nu t'ya mpes. Jupj nin tjevele pjü way cupj ca nlaca jupj pü'ü nt'a. 


text:
Cupj qjuis Jepa Püné pjaní p'in. Pjaní mpes p'in gente 'üsüs se palá yupj Dios lal. Jesucristo lal japon na, 'üsüs nsem yupj Dios lal. Dios ts'uyupj pjü way bautizar se palá Jesucristo lal japon na. Jisas nin se palá, jisas pjü way sin 'yüsa quinam yupj sa con̈ Dios. 


text:
Dios pjaní p'in. Jupj cupj qjuis Papay. Pjü cupj jupj ts'uyupj. Jupj si jütüta pjü way. Jun ta'á wine. Wama jama pjü way mo'ó. 


text:
<pb/>Jesucristo pasal 'üsüs la qjuis tjiji pjü way cupj mpes. Mpes pjü cupj nin polel lijicj jupj jos jin. Niná polel lijicj, niná qjuesé 'aya mpes. Ma yuwal lijicj; jupj jos jin lijicj p'in. 


text:
Dios Popel vele:<pb/>“Tsjun casapa tjemey na, ntjüi'le jilal tjemyana jupj.<pb/>Jis tje'yaya gente polel tsji' lajay Dios mpes. Niná polel lajay, nin jis tje'yaya.” Dios Popel nin vele. 


text:
Dios tjevele Jesucristo viyá tjemey. Mpes selecj mwalá way la palá tjac'. Selecj tjuwine nosis nt'a. Dios tjevele viyá tjemey, mpes selecj nosis mpe tjemey. 


text:
Palá tjac' nosis nt'a. Jupj p'iyá viyá tjemey tsjun casapa nt'a. Tjemey Jepa Püné la 'osos, pjü si jütüta mpes. 


text:
<pb/>Ninana cupj polel lijicj, jupj qjuis tje'yaya niná. Nepénowa 'ücj polel jil Dios mpes, la veles Jesucristo po'ó. Nin polel lajay, Dios jis tje'yaya mpes. Apostolpan yupj. P'a wa 'ücj polel javelepj p'a jilal Dios tjevelá mpes. Nin polel lajay, Dios jis tje'yaya mpes. Profetapan yupj. P'a wa 'ücj polel jil p'a nt'a, sin 'yüsa lajay Jesucristo po'ó. Nin polel lajay wa, Dios jis tje'yaya mpes. P'a wa lajay mpes, Dios ts'uyupj más 'üsüs sa con̈ Dios. Nin polel lajay, Dios jis tje'yaya mpes. Dios ts'uyupj sin 'yüsa lajay. 


text:
Dios jostsja jupj ts'uyupj más 'üsüs polel tsji' lajay jupj mpes, ne nin jis tje'yaya yupj 'ücj nin lajay. Nin lajay mpes Dios ts'uyupj pjü way más 'üsüs ca cus ncon̈cocj Dios. 


text:
Pjü cupj nin p'iyá ca mponecj Dios Jatjam po'ó, nin ca mpalas. Pjü cupj nin p'iyá ca jus nlayecj Dios Jatjam mpes. Ca qjuiyola nsem Dios jos jinwá. Ca qjuisas nsem Dios, Jesucristo jostsja jinwá jupj Popay Dios. 


text:
Mpes ma ca mponecj la tsuwilpan javelepj. Pülücj lyawun̈ la tsuwil. Pülücj mpes sin 'yüsa la sajay. Nepénowa t'üc' way tulucj yola yupj quinam, la tsuwilpan javelepj topon mpes. La tsuwilpan nenem pasal yola tsjan más 'ücj javelepj; po jisas gente mponecj ca yupj javelepj mpes. Tsjictjacj len̈ way japon yupj javelepj. Mop'in cupj ma ca tsjictjacj jinwá nsem. Ma ca mponecj cupj la tsuwilpan jilal. 


text:
Dios jos t'üc' way velecj. Nin velecj na p'a jilal, Dios jos quelel la sijicj yupj. Dios jos cupj ca nin p'iyá qjuiyola Jesucristo jola jinwá. Jupj jos ca nin qjuis mpalas cupj. Jesucristo jyü'ta, mpes jüp'üy jay pjucj jinwá. 


text:
Cupj Jesucristo jüp'üy jinwá, jupj qjuisí jütüta mpes. Jüp'üy jas tüpwes 'a mulú; pjü way cupj jupj jüp'üy pjaní jinwá. Newa nin, Dios ts'uyupj jüp'üy pjaní yupj. Jüp'üy jas tüpwes 'üsüs na, yupj nin lajay jay pjucj jyü'ta jin. Mpes jüp'üy 'ücj t'yüna. Jüp'üy jas tüpwes nin liji jay pjucj jos jin. Nin p'iyá, Dios ts'uyupj lajay na Jesucristo jyü'ta jin, ca yola nsem Jesucristo jos jinwá. Pajal ca quelel lis mijicj Dios ts'uyupj pjü way. Dios jos jupj ts'uyupj nin lajay, nin p'iyá la müjí. 


text:
<pb/>Mpes nun jis wala velé, po ma malala la müjí niswá, Dios ma jisas jinwá. Malala yola yupj. Ma 'üsüs se palá, malala yola mpes. Qjuis Jepa Jesucristo jos napj nun jis wala velé niná. 


text:
Yupj ma sin 'yüsa Dios po'ó. Dios lal ca mpatjam tulucj. T'üc' way ma sin tji'yüsa, mpes nin. Yupj p'iyá ma quelel sin 'yüsa. 


text:
Ma se mayca yupj lajay mpes. Yupj sin nin lajay yupj jisas jin. Pjü malala, pjü quelel lajay. Lovin quelel malala nyuca lajay yupj. 


text:
Nun tjapja'aqué Jesucristo po'ó. Nun jisastsja Jesucristo. T'üc' way nusin tji'yǘsatsja Jesucristo po'ó. Jesucristo t'üc' way tjevele. 


text:
Nun Jesucristo ma nujisastsja na p'in, lovin malala quelel la tjüjitsja. Nin la tjüjí nun jisastsja mpes. Nujólatsja 'ücj nujisas nsem nin la tjüjí mpes. Nin tulucj. Malala nu pyálatsja nin la tjüjitsja mpes. Ninana ma la müjí niswá. 


text:
Quina nujisas Jesucristo. Mpes Dios ts'uyupj quelel lajay, nin p'iyá la müjí. Yupj quelel 'üsüs lajay, Dios sin tji'yüsa lis tjiji mpes. Mpes 'üsüs ca la mijicj, Dios jinwá. Ma malala quelel la mijicj. 


text:
<pb/>Lovin ma la ntsawilí niswá. Nun sejatjampan pjü way Jesucristo juts'a'á, mpes lovin t'üc' way tjowelé yupj jilal. Cupj 'a mulú, jüp'üy pjaní jinwá ncupj. 


text:
“Nenéyawa ca ts'i mi'iná nun. Nin tepyala na, ma malala la tjüjí.” Len̈ way nu tjü'ü'süs la müjí, ts'u 'inyá mpes. Malala way ts'u 'inyá custjay quelel t'yaja na. 


text:
Ts'u 'inyá na, nun ca malala la müjí ca nacj diablo jos jin. Mpes len̈ way nu tjü'ü'süs la müjí, ts'u 'inyá na. 


text:
<pb/>Nepénowa tepequen̈tsja. Po ma mpe'qué quinampa. Más 'ücj tsji' lojí. Mpes ca nta'á nujisas mpes. Ca 'ücj polel ma'ayá wa cjuwá jilal. 


text:
Po ma malala tjowelé p'a jilal. P'a jilal welé na, 'üsüs tjowelé yupj jilal. Mpes 'ücj jisas ca jis mpalas. Nenéyawa gente 'aplijila jatja, jisas 'üsüs mvelecj yupj jilal. Nin lijicj na, 'üsüs se palá, velecj mpes. 


text:
<pb/>Ma la müjí ne Dios Cjües 'aplijila mpalas. Dios nu tje'yaya jupj Cjües. Jupj Cjües nujos mo'o pü'ü mpes, nun solejé nun Dios juts'a'á. Solejé nun 'üsüs quinam Dios lal, jupj perdonar la nutjiji mpes. Nin mpes p'a jyawca na ca mpatjaqué jupj lal. 


text:
<pb/>Ma malala nujola t'as nun sejatjampan sin po'ó, yupj la tjajay mpes nun jilal. Po ma ts'u tji'inyá yupj jilal. Ma jilal la tjowe'lé nun. Ma la ntsawilí la p'a la tjajay mpes. Ma nujisas t'as malala se palá yupj. 


text:
'Üsüs la tjüjí nun sejatjampan mpes. Malala se palá na, nujola t'as yupj mpes. Jesucristo mpes, Dios perdonar la nutjiji malala nyuca la tjüjí. Nin p'iyá perdonar lis müjí nun sejatjampan malala nyuca la nutjajay mpes.<pb/>


text:
Más 'ücj lovin quelel lis müjí la p'a, Jesucristo quelel la qjuisiji jinwá. Jupj tje'yaya jupj p'iyá Dios lal. Jupj jostsja cupj 'üsüs nsem Dios lal, mpes 'üctsja jupj lal la p'a tjü'ünan jupj. Tsjay 'ücj jos Dios Jesucristo la tjiji mpes. 


text:
<pb/>Cupj Dios ts'uyupj. Dios jos yom ma mya'na jats'om tulucj. Dios jos quepj ma jama voyum tulucj lal. Dios jos ma lojí niná, mpes ma ca nin la müjí. Ma nujisas t'as la p'a jatatj. Ma nin mvelé ninana mpes. Nin welé, nin p'iyá ca quelel la müjí ca nacj. Pjü way nun lovin la müjí Dios tjevelá. 


text:
Ma lapj way mvelé yom ne'aj mya'na jupj jats'om. Ma mvelé nun ma yola jinwá. Ma lapj way mvelé, la p'a jus lo wic'. Dios ts'uyupj nin javelepj na, pasal malala Dios lal. Más 'ücj cupj wi'iquecj Dios lal, jupj la tjiji mpes cupj qjuilal. 


text:
T'üc' way niyom nepenowá jamanun sejats'om tulucj. T'üc' way nequem pje'á lyawun̈ jis vayum tulucj jilal. T'üc' way gente lyawun̈ ma lajay Dios jos jinwá. T'üc' way gente lyawun̈, jisas p'a gente jatatj. Po jisas p'a yuts'a'á; yola niná más 'üsüs Dios lal. Pjü nenem ma ca mpatjam Jesucristo jyü'ta nt'a, jupj Popay Dios jyü'ta nt'a wa. Yupj ma la mijicj malala lajay mpatjam ne'aj. Niná po najas nun jus nlayé ca. 


text:
<pb/>Napj nun jis wala tjevelé Dios jos ma lijicj mpes. Nepénowa ca mvelecj 'ücj nin lojí. La tsuwil yupj. Jisas nun ca mponé yupj jis lal. T'üc' tulucj javelepj. Ma mponé nun. Yupj lajay mpes, p'a jawas Dios ca jis capj ntülüs. Ma lajay Dios tjevelá. 


text:
<pb/>Yas nam nun ma la tjüjí Dios jostsja jin. Nun püste nt'a tapatjaquetsja jinwá. Nin tulucj quinam. Qjuis Jepa Jesucristo mpes, quina nin lojí Dios jos jinwá. Jaw nt'a potjaqué jinwá nun quinam. Nin mpes 'üsüs la müjí lovin. 


text:
Jaw nt'a patja jinwá lojí, 'üsüs lojí la p'a jis lal, 'üsüs nyuca lojí lovin Dios jos jin, nin welé wa t'üc' way. 


text:
<pb/>Malala lajay, püste nt'a patja jinwá yupj. Ma 'üsüs se palá yupj lajay mpes. Lovin ma la müjí yupj lajay jinwá. Más 'ücj sin 'yüsa lojí tsjay malala niná yupj lajay. 


text:
T'üc' way jaw jinwá. T'üc' mpes, yupj ca nucucj yupj lajay malala. T'üc' mpes, yupj ca sin mü'üsüs yupj lajay malala. Mpes ca nacj ca jisas nsem Jesucristo tjevelá. Jupj tjevele t'üc' way. 


text:
Yom pjaní nin tjevele püste nt'a lyawun̈ sin po'ó. Tjevele: “'I tipü'í jinwá jipj. Tsyülümǘ jipj. Was jipj tecya'lin̈ patja jinwá mpe. Ca majawaques jipj nt'a, Jesucristo jin 'yüsa la mijis mpes.” Nin tjevele jupj. 


text:
<pb/>Mpes lovin 'in tjajama nun lojí mpes. Ma la müjí ma yola lajay jinwá. Más 'ücj lojí 'üsüs yola lajay jinwá. 


text:
Po ma nu tjomonas nun. Se maná pasal malala lajay, malala se palá yupj. Más 'ücj nun jisas Dios Cjües lovin já'asa nujos mo'ó. Más 'ücj lovin quelel lojí Dios Cjües nu jyü'ta jin. 


text:
Püna Dios mpes tjenejets'en̈ tapac, niná mpes tjowelé nun p'iyá jilal. Najas nüejets'equé Dios po'ó. Nin p'iyá tjowelé nun p'iyá jilal. Po tjünüejets'equé qjuis Jepa Jesucristo mpes, pjoca jupj. Pasal nujisas t'as ne nin la müjí. 


text:
Lovin tjüwüi'iqué Dios lal pjü mpes. Dios cupj qjuis Papay. Solejé Dios pjoca nun welé. Pjoca Jesucristo mpes. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. Nequem ca nin la mijicj jis vayum javelepj jin. 


text:
<pb/>Tsjay 'üsüs nujola nun Jesucristo po'ó. Mpes jupj jos nucopj p'o'sá nunwá. Jos nun poné nun más 'üsüs tulucj la p'a jilal. 


text:
<pb/>Nequem, nin la müjí nuvoyum javelepj jin. T'üc' way nin lojí Nujepa Jesucristo vele jin. Nin p'iyá la müjí wa nuvoyum javelepj jin. 


text:
Jesucristo Jepa Dios ts'uyupj mpes. Jesucristo la tjiji yupj 'ücj ca mpatjam Dios lal. Nenem Jesucristo jüp'üy jinwá. Nin p'iyá niná, nun nuvoyum nun jis jepapan. 


text:
Dios ts'uyupj lajay Jesucristo vele jin. Nin p'iyá, más 'ücj nin lojí pjü way, nuvoyum javelepj jin. Niyom ca quelel la mijicj yupj sejats'om. 


text:
<pb/>Niyom, quelel lis müjí nun sejats'om, Jesucristo Dios ts'uyupj quelel lis tjiji jinwá. 'Üctsja jupj lal la p'a tjü'ünan jupj, ca gente Dios ts'uyupj jis mpalas yupj. 


text:
Jupj jostsja Dios ts'uyupj Dios juts'a'á ca jis mpalas, mpes 'üctsja jupj lal nin tepyala jupj lal. Dios ma jola jupj ts'uyupj malala nyuca la tjajay mpes. Jesucristo tjevelá topon, mpes nin. Yupj 'üsǘ mpes tje'yas'ün̈ jinwá yupj. Salá jinwá jis tepyala quinam. 


text:
Jesucristo jostsja Dios ts'uyupj tsjay 'üsüs nsem yupj, mpes niná nin la tjiji cupj mpes. Yupj pülül 'üsüs jinwá nsem. Pülül 'üsüs te tulucj. Ma jus mulumulú tepyala. Pülül 'üsüs ma la tücüeme custjay. Nin p'iyá 'üsüs nsem Dios ts'uyupj. Yupj ca nlüjün̈ Jesucristo lal, jupj p'iyá ca nin la mijis. Dios juts'a'á nsem yupj. Dios ma mveles ca malala yupj. 


text:
<pb/>Nin p'iyá más 'ücj nun quelel la sojí nun sejats'om. Nun p'iyá quelel lojí jinwá ca quelel lis müjí yupj. Yom jupj jats'om lal jüp'üy pjaní jinwá yupj, mpes ca quelel lis müjí. Yom quelel liji na jats'om, jupj quelel liji wa jupj p'iyá. Jupj, jupj jats'om lal, jüp'üy pjaní jinwá yupj, ne nin. 


text:
T'üc' way pjü gente quelel la sajay yupj p'iyá. Ja'ayapj yupj p'iyá la las. Jajamapj yupj p'iyá. Yupj lajay jin p'iyá liji wa Jesucristo Dios ts'uyupj mpes. 


text:
Dios Popel vele: “Yom ca mim popay mpe, jamay mpe, jats'om lal lo püt'üs. Ca quelel la mijis jupj. Manas ca jüp'üy pjaní jinwá nsem yupj.” Nin vele Dios Popel. 


text:
<pb/>Niná costa way 'in qjuisin 'yüsa. Mop'in najas nusin 'yüsa niná. Napj nin pyac Jesucristo po'ó, Dios ts'uyupj po'ó 'ots'ipj. Dios ts'uyupj Jesucristo jüp'üy jinwá. 


text:
Nin mpes Dios jos nun pjü way quelel la sojí nun sejats'om. Quelel lis müjí nun quelel lojí nun p'iyá jinwá. Dios jos nequem lovin yola jis vayum 'üsüs yupj. Jos yupj lovin lajay jis vayum javelepj jin.<pb/>


text:
Tsjictjacj, nin la müjí nun jis papay javelepj jin. La müjí nun sejamay javelepj jin. Nujepa Jesucristo so con̈có, mpes nin la müjí. Dios jos nin la müjí. 


text:
Dios Popel vele: “'Üsüs la müjí nun jis papay lal, nun sejamay lal wa. Nujola nsem noypan yupj nun jis lal.” Niná lojí na, 'üsüs ca nu mpalas, Dios nin tjevele. 


text:
Tjevele: “'Üsüs nujola na nun jis papay mpes, nun sejamay mpes 'ots'ipj, 'üsüs mpatjaqué ca. Püs way mpatjaqué nosis casá.” Yas nam ma nin tjevele 'üsüs ca jis mpalas lajay na jupj tjevele jin. 


text:
<pb/>Pülücj way nun, nuts'uyupj tjanapj. Ma lovin jis capj tjowe'lé nun. Lovin jis capj velelé, malala. Tsjictjacj ts'i mi'inacj nin lojí mpes. Más 'ücj sin tjü'üsüs la müjí, ne lovin ca jus nlayecj tsjan 'üsüs lajay. Sin tjü'üsüs la müjí qjuis Jepa Jesucristo jos mpes. Esclavopan ca 'üsüs la mijicj wa. 


text:
<pb/>Esclavopan, nun tsji' lojí nun jis patrón mpes nosis casá. Nin la müjí yupj jajütütj jin. Nujola t'as noypan yupj. Ma lojí na yupj jajütütj, locj tjeyá nun. Más 'ücj nun quelel t'üc' la müjí yupj jajütütj jin. Nun lojí Jesucristo vele jin. Nin p'iyá, la müjí wa nun jis patrón javelepj jin. 


text:
Esclavopan nepénowa yümücj tsji' lajay yupj jis jepapan januc na. Ma yümücj tsji' lajay ma januc na. Ma la müjí yupj jinwá. Dios jos nun lovin quelel lojí nun jis patrón witjacj javelepj jin. Nun tsji' lojí Jesucristo mpes, ne ca nin la müjí. 


text:
Nun jis patrón mpes tsji' lojí na, nujola t'as Jesucristo mpes tsji' lojí. Mpes 'ücj nujisas t'as tsji' lojí yupj mpes. 


text:
Nun solejé gente 'üsüs lajay na, qjuis Jepa Jesucristo 'üsüs ca la mijis yupj mpes. Nin la mijis esclavopan jilal, esclavopan tulucj jilal 'ots'ipj. Yupj esclavopan jamanun ca 'üsüs la mijicj yupj jis lal. 


text:
<pb/>Yupj esclavopan jamanun mpes ca mpac quinam. Nin p'iyá, más 'ücj 'üsüs lojí nun jis esclavopan mpes. Ma tjowelé malala ca lis müjí malala lajay na. Nujola t'as, nun jis Jepa tsjun po'o pü'ü, yupj jis Jepa p'iyá. Jupj vele nun más 'üsüs tulucj yupj jilal. Jupj vele nun, nun jis esclavopan jilal, yuwal p'in. Dios quelel nu 'yaya, pjü way nt'a. Mpes diablo ma ca polel malala la nu mijis. 


text:
<pb/>Quina ca p'a wa mpac, ne ncawajas ca. Lovin la müjí qjuis Jepa Jesucristo jos jinwá. Lovin ma locj tjeyá nun. Nin polel lojí qjuis Jepa Jesucristo nu 'yaya mpes. 


text:
Diablo li tsuwile nun jilal. Jupj jos nin lojí jupj jos mpes. Dios nu 'yaya, pjü way nt'a nun, mpes diablo ma ca malala polel la nu mijis. Mpes ca 'üsüs way polel la müjí Dios jos jin. Ma ca la müjí diablo jos jin. 


text:
T'üc' way la p'a la palan cupj qjuilal. Gente tulucj niná. Malalapan la palan cupj qjuilal. Tsjay malala yupj. Lyawun̈ jay la p'a'á. Jepapan yupj nepenowá, 'ücj jis la jütütj. Noypan nepenowá, sin tjiyocj yupj. Nepénowa jajütütj nosis casá. Püste jinwá nosis casá quinam yupj pajal malala lajay mpes. Malalapan nenem jajütütj qui'á. Yupj la palan cupj qjuilal; ma jisas 'üsüs quelel lijicj cupj. 


text:
<pb/>Niyom militar la palan na, yupj p'a casá sin jacüipap. Niná sin jacüipap mpes, ma malala se palá. Nin p'iyá niná Dios nu 'yaya lal. Nun Dios militarpan jinwá, mpes pjü way nt'a nun jupj nu 'yaya. Niná mpes, ma ca mponé diablo velá. T'üc' way p'a jawas diablo ncuwim ca la ntsawilis nun jilal. Mpes pjü way nt'a nun, Dios nu 'yayá. Niná mpes la p'in, ma ca mponé jupj li tsuwile na. Niná mpes la p'in, 'ücj ca polel la müjí Dios jos jin. 


text:
<pb/>Militarpan la palan na, jis col tantan jatsupapj; pülül tsjoc' malala. Nin lajay mpes más 'in 'ücj la palan. Nin p'iyá niná, t'üc' way welé na, nun jis col tantan tsu'pá jinwá. Mpes ma ca la müjí diablo jos jinwá. Militarpan la palan na, yupj jisas suna c'a mpes japwijitj, mpes la p'a ma polel jatsjac yupj. Nin p'iyá niná, 'üsüs lojí na Dios jos jin, nujisas suna c'a mpes pwi'tjí jinwá. Mpes ma ca la müjí diablo jos jinwá. 


text:
<pb/>Militarpan la palan na, jis tsjam japwijitj, mpes ma malala pyala jis tsjam. Nin p'iyá niná, más 'ücj nun welé p'a jilal tsjan niná Jesucristo 'üsüs liji gente mpes. Niná japon, 'üsüs nsem yupj Dios lal. Nin welé na, nun jis tsjam pwi'tjí jinwá. Mpes ma ca la müjí diablo jos jinwá. 


text:
<pb/>Militarpan la palan na, p'a wa jatatj yupj. Yupj jat' mpes, yupj jis enemigo yo jay ts'ülül palá tinca. Yupj jat' jas t'ünt'ün, la pjocotj wa, püné wa. Nin mpes yupj jis enemigo yo jay ts'ülül ma jatsjac yupj jis p'üy. Nin p'iyá niná, nun poné na pjü way Dios tjevelá, nun ca nt'a wa yupj jat' jinwá. Diablo po quelel malala liji nun jis lal. Yo jay ts'ülül wolaqué jinwá tya'a jupj, malala la mijis mpes. Newa ma ca malala la mijis nun jis lal nun Dios lal poné na. 


text:
<pb/>Militarpan la palan na, sombrero c'a sey jatja. Mpes p'a jasüp na yupj sey pjucj, ma cya'lin̈. Nin p'iyá niná, nun nujisas na ca Dios lal mpatjaqué, sombrero c'a nun sey jatja jinwá niná. Mpes ma ca la müjí diablo jos jinwá. Militarpan la palan na, polomay campa jatatj wa, sey jam yupj, 'ücj la tsjac. Nin p'iyá niná, nun solejé na Dios tjevelá, polomay to'á jinwá niná. Mpes 'üsüs ca polel la müjí Dios mpes, jupj Cjües nin ca la mijis. 


text:
<pb/>Lovin tjowelé Dios lal. La tjomoná pjü nujisas. Dios Cjües jos jin tjowelé. Nin lojí na, 'in tjajama. Diablo jos ma welé Dios lal. Lovin tjowelé Dios lal jupj ts'uyupj mpes, pjü way yupj mpes tjowelé. 


text:
Tjowelé Dios lal napj mpes 'ots'ipj. Dios 'üsüs way liji pjü gente mpes Jesucristo la tjiji mpes. Niná napj ca mvelé custjay la p'a jilal. Yas nam pjü ma salejeptsja niná. Najas Dios lovin nawala mveles tsjan niná jupj jos napj velé. Ma quelel lecj meyá napj nin la veles. 


text:
Dios nin tjejyama la p'a jilal la veles Jesucristo po'ó. Cawilta mo'o 'os nin tjevelé mpes. La tjomoná Dios lal lovin ma lecj meyá, 'ücj mvelé ca. Dios jos lovin ma lecj jeyá napj. Pablo tecyawaja tepyaca. 


text:
<pb/>Najas jus nlayé tsjan ne palá quinam. Najas jus nlayé ncu 'ücj pü'üs. Mpes napj ca jas majam Tíquico nun nt'a. Jupj cupj qjuis catjam. Po quelel lijicj jupj. Jupj lovin pasal tsji' liji qjuis Jepa Jesucristo mpes. Pjü way ca nun jis wala mveles. 


text:
Mpes napj se jam nun nt'a. Najas jus nlayé ncu 'üsüs pyatjaquecj ncupj. Nun ca 'ücj jisas nsem jupj mveles mpes. 


text:
<pb/>Dios cupj qjuis Papay. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. Le mon yupj jilal, ma nujola nsem pjü mpes. Le mon wa yupj jilal nun lovin ca quelel la müjí nunwá. Le mon wa nun lovin ca mponé Dios lal. 


text:
Pülücj pasal quelel lajay Jesucristo. Jupj cupj qjuis Jepa Püné. Lovin ca quelel la mijicj jupj. Le mon Dios lal jupj 'üsüs la mijis nenem jilal, pjü way.<pb/>


text:
Napj Pablo. Apóstol napj. Jesucristo nin tjejyama la veles p'a jilal jupj mpes. Dios qjuis Papay nin tjejyama wa. Jesucristo tepe'e na, Dios jas tjijyünsa jupj, tüpü'ü niswá. Gente tulucj nin tjajam napj. Len̈ pjacj tjiquil nin la jam. Dios p'in, Jesucristo p'in, nin tjajam. 


text:
Dios ts'uyupj nepénowa jatja napj lal quinam. Nin pyaquecj nun mpes. Nun Dios ts'uyupj Galacia po'ó. 


text:
<pb/>Dios cupj qjuis Papay. Jesucristo cupj qjuis Jepa Püné. Qjuisas yupj pajal 'üsüs lajay nun mpes. Qjuisas ma nujola nun pjü mpes, nin la nusejay. 


text:
Cupj malala nyuca la tjijicj. Jesucristo ma jostsja malala qjuesé palá nin la tjijicj mpes; nin mpes 'üctsja jupj lal la p'a tjü'ünan jupj. Jupj jostsja Dios si jütüta popé nsem cupj, ne nin tepyala quinam. Diablo si jütüta popa tulucj cupj; diablo jyü'ta nosis po'ó quinam. Dios jostsja Jesucristo nin la tjiji cupj mpes, Dios ne cupj qjuis Papay. 


text:
<pb/>Napj pasal nola nun la tjüjí mpes. 'In lacasana nun jisastsja Dios. Quina nun ma jisas jupj. Dios nucopj tjep'ya'sa nu la pon Jesucristo lal. Jesucristo pasal 'üsüs la tjiji nun mpes, jupj quelel la nutjiji mpes. Mop'in malala nujola quinam. Quina nun poné la p'a javelepj. Yupj p'a casá javelepj, ma nin p'iyá javelepj Jesucristo 'üsüs la tjiji po'ó. 


text:
'Üsüs tulucj, malala, nin javelepj. Napj selé pasal nujola yupj javelepj mpes. Nin mpes napj velé nun jis lal. Dios tjevele 'üsüs qjuis tepyala Jesucristo mpes. Yupj p'a casá javelepj. 


text:
Cupj nun jis walap'a'a tjevelecj 'üsüs qjuis tepyala Jesucristo mpes. Nepénowa ma nin p'iyá javelepj Jesucristo po'ó, nun jis walap'a'a javelepj na. Najas Dios jis capj ntülüs. Cupj p'iyá p'a casá nun jis walap'a'a cüvelecj Jesucristo po'ó, najas wa ca Dios qjuis capj ntülüs. Angelpan p'a casá nun jis walap'a'a cüvelecj Jesucristo po'ó, najas wa ca Dios jis capj ntülüs. 


text:
Püna tjevelecj jin p'iyá velé niswá. Nun toponé Dios tjevelá. Jupj tjevele 'üsüs qjuis tepyala Jesucristo mpes. Nepénowa p'a casá javelepj nun jis walap'a'á Jesucristo po'ó, najas Dios jis capj tyüla nin lajay mpes. 


text:
<pb/>Napj ma nola ncu 'ücj jisas gentá napj velé mpes. Najas Dios 'ücj jos nsem napj velé mpes. Ma nola ncu 'üsüs yola gentá napj nin po'ó. Najas 'üsüs nsem napj Dios lal. Nin mpes tsji' lejay napj Jesucristo mpes; napj jupj jomozo. Dios la t'ya Pablo tsji' la mijis jupj mpes. 


text:
<pb/>Nun napj natjampan. Nun jis walap'a'a tjevelé Dios tjevele mpes. Jupj tjevele tsjan niná Jesucristo 'üsüs la tjiji nun mpes. Gente p'in tjowelepj jin tjevelé tulucj. Najas nun ca jus nlayé niná. 


text:
Ninana la p'a jilal jis wala velé, gente p'in ma nin nawala tjowelepj. Gente tulucj nin tji'yüsa la tjajay niná, napj velé mpes. Jesucristo nin tji'yüsa la tjiji niná. 


text:
<pb/>La p'a nun jis wala tjowelepj tsjan niná napj la tjejay yas nam. Napj lovin nin la tjejay judiopan lajay jinwá. Nusin tji'yüsa tsjay malala la tjejay Dios ts'uyupan jilal. Napj lovin ma 'üsüs la tjejay yupj jilal. Najastsja len̈ nsem pjü. 


text:
Judiopan püna tapatja jin p'iyá la tjejay napj lovin. Napj tjamacjastsja na, niná más 'üsüs la tjejaytsja napj, la p'a judío tjamacjaspan jilal. Lovin nin quelel la tjejaytsja napj, judiopan püna tapatja la tjajay jinwá. Mpes nin la tjejay napj. Cupj yupj popa p'iyá püs naya pyatjaquecj. 


text:
<pb/>Mop'in Dios la ntjet'á, napj p'a casá la mejay. Napj custjay monuna secj p'in, la ntjet'á. Jupj jostsja napj tsji' lejay jupj mpes. Mpes pasal 'üsüs la tjiji napj mpes. 


text:
Dios la tjiji ne napj jus tjinyuc jupj Jatjam. Dios jostsja napj velé Jesucristo po'ó judiopan tulucj jis walap'a'á, mpes nin la tjiji jupj napj lal. Nin ntepalá na, ma len̈ way tjum gente p'a wa nt'a. Napj ma tjevelé pjü jilal nin ntepalá mpes. 


text:
Ma tjum Jerusalén nt'a la veles apostolpan jilal ne'aj. Apostolpan mwalá waytsja yupj. Quina apóstol way napj 'ots'ipj. Len̈ way tjum Arabia po'ó. Locopyaya Damasco nt'a tjacuwis niswá. 


text:
Año cónt'eya tepyala na, tjum Jerusalén nt'a. Tjumtsja Pedro jus la nuc. Ts'ac' quince mpes la p'in tüpü'üs jupj lal. 


text:
Mop'in nin, la p'a lovin jis wala tjoweleptsja napj nin po'ó. Tjowelepj: “Malala la tjiji cupj qjuilal yas nam. Quina t'üc' way vele p'a jis walap'a'á Jesucristo po'ó. Yas nam jupj jostsja len̈ nsem Jesucristo lal japon. Quina ma nin jos”, nin tjoweleptsja. 


text:
Año catorce tepyala na, niswa tjum Jerusalén nt'a. Bernabé tjemey napj lal. Tito lal tjevelé, ne tjemey wa jupj napj lal. 


text:
Napj tjum Dios nin tjejyama mpes. Tjum la veles Dios ts'uyupj jilal; nepénowa más 'in 'üsüs sin 'yüsa jis lal quelel veletsja. Jis wala tjevelé tsjan niná napj velé judiopan tulucj jilal, niná napj jis walap'a'a velé Jesucristo 'üsüs la tjiji gente mpes. Niná jis wala tjevelé; najastsja yupj mvelecj ncu 'üsüs way napj velé judiopan tulucj jilal. Ma quelel malala velé, ne napj quelel seletsja ncu napj tjevelé t'üc'. Nin mpes nasapj tjevelé yupj jis lal. 


text:
Tito ncapj tecyon̈ca, tjac' wa. Judío tulucj jupj. T'üc' way jepapan Dios ts'uyupj jilal ma tjüjütütj t'yüjü jupj pjoloc' tsjicj way t'asiyú, judiopan lajay jinwá. 


text:
Nepénowa quelel jajütütsja nin la mijis jupj. Yupj tjowelepj yupj Dios ts'uyupj, cupj jinwá. Nin tuluctsja yupj. Yupj tjiquil 'a qjuis tjimyula na jis la nuc. Jesucristo lal japon tulucj. Ma nin selectsja cupj. Cupj Jesucristo se con̈cocj, mpes 'ücj ma pjü way lijicj judiopan tjüjütütj mpes. Yupj quelel sin 'yǘsatsja tsjan ma lijicj ncupj. Jisastsja pjü way lijicj judiopan tjüjütütj jin p'iyá. 


text:
Lovin ma la tjijicj yupj jisastsja jinwá; qjuisas nun lovin solejé t'üc' way niná nun jis wala tjevelecj Jesucristo po'ó. Cupj tjevelecj jupj 'üsüs la tjiji nun mpes. 


text:
<pb/>Dios ts'uyupj pülücj sin 'yüsa witjacj ma p'a wa ntjijütütj la veles judiopan tulucj jilal. Püna veletsja 'üsüstsja yupj jilal. Niyom pülücj sin 'yüsa witjacj, yupj pasal noypantsja, nin tjowelepj la p'a yupj sin po'ó. Napj ma nola yupj tjowelepj niyom nenem mpes. Pjü gente nin p'iyá Dios lal. 


text:
Niyom nenem jus nlaytsja Dios nin tjejyama la veles judiopan tulucj jilal Jesucristo po'ó. Nin velé yupj jis lal Jesucristo 'üsüs la tjiji gente mpes. Jus nlaytsja Dios jas tjejyama Pedro la veles niná judiopan jilal. 


text:
Tsjay 'üsüs liji Dios judiopan jilal, Pedro jis wala vele na Jesucristo po'ó. Pedro apóstol jupj. Tsjay 'üsüs way nin liji wa Dios judiopan tulucj jilal, napj jis wala velé na Jesucristo po'ó. 


text:
Jacobo, Pedro 'ots'ipj, Juan 'ots'ipj, conas jepa noypan yupj ne'aj Dios ts'uyupj jilal. Sin tji'yüsa Dios jostsja napj velé Jesucristo mpes judiopan tulucj jilal. Mpes yupj qjuis mas quelel tji'lin̈tsja napj lal, Bernabé lal 'ots'ipj. Yupj yuwal yólatsja cupj qjuilal, mpes nin. 'Üctsja yupj jilal napj jum judiopan tulucj nt'a. 'Üctsja yupj jilal yupj jil judiopan nt'a. 


text:
Pjaní p'in la tjomon cupj qjuilal. Jisastsja lovin jis capj p'ya'sacj jis t'emel cjuwá. Lovin nin quelel lejaytsja napj. Pablo tepyaca tsjan tjevele jupj Pedro lal Antioquía po'ó. 


text:
<pb/>Locopyaya Pedro Antioquía nt'a tjac' na, wola tjevelé napj. Wola tjevelé jupj la tjiji malálatsja. 


text:
Püna jupj tjelyájatsja judiopan tulucj jilal. 'Üctsja nin. Locopyaya, p'a jyawca na, Jacobo sin tjejyama niyom nepenowá Antioquía nt'a Jerusalén mpe. Tjiquil na, Pedro lecj tjeyatsja. Jólatsja yupj mvelecj malala nin líjitsja, mpes ma tjelyaja niswá judiopan tulucj jilal. Malala nin. Jacobo mpe tjiquil lovin javeleptsja más 'ücj judiopan tulucj jat'ǘ jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú, judiopan lajay jinwá, mpes nin jólatsja Pedrú. Judiopan tulucj ma nin la tjajay. 


text:
Judiopan p'a wa Antioquía nt'a, nin la tjajay Pedro jinwá. Salejeptsja 'ücj jalá judiopan tulucj jilal, newa ma nin la tjajay la p'a judiopan ne'aj játjatsja na. Malala nin. Yupj mpes Bernabé ma wa quelel lyájatsja judiopan tulucj jilal. 


text:
Yupj t'üc' way sin tji'yüsa Jesucristo po'ó. Yupj salejepj niná Dios tjevele Jesucristo 'üsüs la tjiji mpes. Yupj salejepj tsjan más 'ücj lajay. Newa nin, napj tjinyuc p'a casá lajaytsja. Mpes 'a jis tjimyula na, napj tjevelé Pedro lal. Pjü tjepjyacan̈. Tjevelé: “Judío jipj, mop'in nin la tjejaytsja judiopan tulucj lajay jinwá. Ma nin la tjejaytsja judiopan lajay jinwá. ¿Tsjan mpes jis wala velen judiopan tulucj jilal más 'ücj nin lajay judiopan jinwá? Malala nin velen”, nin tjevelé napj jupj lal. Judiopan, judiopan tulucj wa, 'üsüs Dios lal se palá, Jesucristo jisas na. 


text:
<pb/>Cupj qjuis papay, qjuis camay wa, judiopan waytsja yupj. Mpes judiopan cupj. Judiopan tulucj jin tulucj cupj. Judiopan tulucj ma lajay Moisés tjijyü'ta jin. 


text:
Mop'in nin, cupj selecj gente ma 'üsüs se palá Dios lal Moisés tjijyü'ta jin lajay mpes. Gente 'üsüs se palá Dios lal Jesucristo po'o japon na. 'Üsüs se palá Dios lal Jesucristo jisas na. T'üc' way cupj Jesucristo po'o tepyonecj wa. Mpes Dios la qjuis tjiji cupj 'üsüs quinam jupj lal, Jesucristo qjuisas mpes. T'üc' way la tjijicj Moisés tjijyü'ta jin. Nin mpes tulucj, 'üsüs cupj Dios lal. Gente ma 'üsüs se palá Dios lal, Moisés tjijyü'ta jin lajay mpes. 


text:
<pb/>Po qjuisas 'üsüs nsem cupj Dios lal, Jesucristo lal qjuisas mpes la p'in. Mop'in nin, malala la mijicj p'a jawas ca nacj. ¿Ncu nujola Jesucristo vele 'ücj niná nin lijicj? ¡Nin tulucj! 


text:
<pb/>Napj tjevelé Jesucristo mpes 'ücj ma lijicj pjü way Moisés tjijyü'tá. Ma ca mvelé más 'ücj nin lijicj pjü way Moisés tjijyü'tá. Nin cüvelé, tsjay malala nsem niná. Ma nin ca mvelé. 


text:
'Üsüs nin tji'yüsa Moisés tjijyü'tá. Moisés tjijyü'ta mpes, nin tji'yüsa cupj 'üsüs tulucj Dios lal, niná nin lijicj na. Mpes ma nola pjü way Moisés tjijyü'ta mpes. Dios jostsja pjü lejay quinam nin lejay jupj mpes, nin mpes nin ntepalá. 


text:
Napj ntipü'í jinwá Jesucristo lal, jupj tepe'e na cruz po'ó. Mpes ma najas napj la tjejay yas nam. T'üc' way napj pü'üs, mop'in Jesucristo quina pü'ü najas mo'ó. Po pyon Dios Jatjam lal. Quina nin 'yüsa liji tsjan más 'ücj lejay, ne nin lejay. Jupj quelel la niji. Jupj jostsja 'üsüs ne palá, mpes 'üctsja jupj lal la p'a tjü'ünan jupj. 


text:
Pülücj javelepj custjay gente 'üsüs se palá Dios lal nin lajay na Moisés tjijyü'ta jin. Nin javelepj na, javelepj Dios ma 'üsüs liji cupj qjuilal Jesucristo mpes. T'üc' way Jesucristo tepe'e cupj mpes, mpes ma ca nin mvelé napj yupj javelepj jinwá. Cupj 'üsüs Dios lal Jesucristo mpes. Gente ma 'üsüs nsem Dios lal Moisés tjijyü'ta jin lajay na.<pb/>


text:
Ma yola jinwá nun. La p'a wa nujus tsawil, mpes ma 'üsüs nujola quinam. Ma poné tsjan t'üc' way. Yas nam 'üsüs nusin tji'yüsa tsjan mpes Jesucristo tepe'e cruz po'ó. 


text:
Napj selé nun solejé tsjan mpes Dios Cjües nujisas mo'o tjemey. Solejé Dios Cjües nujisas mo'o tjemey, t'üc' way Jesucristo po'o tjapja'aqué na. Tjapja'aqué toponé na nin tepyala. Solejé Dios Cjües ma mo'o jama gente jisas mo'ó yupj lajay na Moisés tjijyü'tá. 


text:
Ma yola jinwá nun. Jesucristo nujisastsja na, nun 'üsüs Dios lal nu tepyala, jupj Cjües la nutjiji. ¿Tsjan mpes quina lojí Moisés tjijyü'ta jin? ¿Ncu quina poné 'üsüs nun Dios la nusiji, lojí na Moisés tjijyü'ta jin? 


text:
T'üc' way Dios Cjües 'üsüs la tjiji nun mpes. Quina ¿ncu ma nujisas jupj la tjijá? Nun mpes nin la tjiji na, napj selé nun solejetsja tsjay 'üsüs nin la tjiji nun mpes. 


text:
Dios nu tje'yaya jupj Cjües. Nun nt'a pajal 'üsüs liji. Nin liji, jupj p'in polel liji. ¿Ncu nujola Dios nin liji, Moisés tjijyü'ta jin lojí mpes? Nin tulucj. T'üc' way Jesucristo po'o tjapja'aqué, toponé, mpes nin liji jupj. 


text:
<pb/>Nujola tapalas Abraham po'ó. Dios Popel vele: “Jupj tepyona Dios lal. Mpes Dios tjevele jupj 'üsüstsja.” 


text:
Abraham püna tüpü'ü. Gente quina patja, Abraham popa p'iyá yupj. Nepénowa Abraham jinwá tulucj yupj; ma japon Abraham jinwá. Japon Dios lal, t'üc' way Abraham jinwá yupj. Najas nun ca jus nlayé niná. 


text:
Püna Dios Popel tjevele judiopan tulucj 'üsüs nsem Dios lal, tjevele Dios ca nin la mijis yupj topon na. Dios nin tjevele Abraham lal nin la mijis jupj. Dios Popel vele jupj tjevelá. Tjevele: “'Üsüs ca la mejay pjü gente jis lal jipj mpes”. 


text:
Abraham tepyona Dios lal. Mpes Dios 'üsüs la tjiji Abraham mpes. Nin p'iyá pjü jis lal. Japon Dios lal, nin p'iyá liji Dios yupj mpes. 'Üsüs liji yupj mpes, Abraham lal la tjiji jinwá. 


text:
<pb/>T'üc' way gente nepénowa lajay Moisés tjijyü'ta jin p'in. Yola nin mpes 'üsüs nsem yupj Dios lal. Nin tulucj. Dios ca jis capj ntülüs. Pjü Moisés tjijyü'ta mpes, pjü ma polel nin lajay. Mpes ca Dios jis capj ntülüs. Dios Popel vele: “Ma lajay pjü Moisés tjijyü'ta mpes, Dios ca jis capj ntülüs”. 


text:
Gente lajay na Moisés tjijyü'ta p'in, selecj yupj ma 'üsüs Dios lal nin lajay mpes. Dios Popel nin vele: “Gente japon na Dios lal, 'üsüs yupj jupj lal. Yupj ca mpatjam Dios lal.” 


text:
Moisés popel ma nin vele 'oyn nyuca 'ücj la püt'üs Dios lal, jupj lal poné mpes. Nin vele: “Niná lajay na pjü way Moisés tjijyü'tá, 'ücj ca mpatjam Dios lal”. 


text:
<pb/>Ma polel lijicj pjü way Moisés tjijyü'ta jin. Mop'in Jesucristo 'üsüs la tjiji mpes, Dios perdonar la qjuisiji, ne ca 'üsüs nsem cupj jupj lal lovin. Nin mpes Dios ma ca qjuis capj ntülüs. Jesucristo jostsja Dios ca cus ntülüs jupj cupj malala la tjijicj mpes. Mpes Dios nin la tjiji. Dios Popel vele: “Nepénowa cya'lin̈ yo po'o javalapj mpes. Dios jis capj tyüla, ne nin lajay yupj jis lal.” 


text:
Jesucristo la tjiji mpes, quina Dios 'üsüs liji judiopan tulucj jilal. Dios nin wola tjevele Abraham lal 'üsüs la mijis pjü gente jis lal. Mpes Dios qjuis tje'yaya jupj Cjües, jupj lal tepyonecj mpes. Tjevele nin ca qjuis ma'ayas. Dios newa liji jupj tjevelá Abraham lal. 


text:
<pb/>Natjampan, napj quelel velé nun jilal tsjan mpes ca jus nlayé niná t'üc' way. Mwalá way, gente lajay mpes ca mvelé. Niyom mat'e yuwal yola na yupj lajay mpes, papel japac. Papel vele 'oyn nyuca la mijicj yupj. Locopyaya p'a ma polel vele papel nenem malala. Locopyaya pjü ma polel p'a casá japac papel nenem po'ó. 


text:
Najas nusin 'yüsa Dios tjevele Abraham lal nin la mijis mpes. Abraham ts'uyupj popa p'iyá püs naya tüpü'ü, pjaní lal tjevele wa Dios. Ma “nepénowa jilal”, Dios Popel vele. “Pjaní lal”, vele. Pjaní lal p'in Dios tjevele. Lal tjevelá Jesucristo waytsja jupj. 


text:
Najas nusin 'yüsa Dios tjevele Abraham lal jupj ca la mijis mpes. Tjevele nin la mijis tjevele mpes. Locopyaya, año cuatrocientos treinta tepyala na, Dios tjevele Moisés lal. Tjevele tsjan niná jupj jostsja ca gente la mijicj. Newa nin, Dios ca la mijis custjay jupj tjevele jin Abraham lal. 


text:
Gente ma 'üsüs nsem Dios lal, sin nin lajay na Moisés tjijyü'ta jin. Gente 'üsüs nsem Dios lal, jupj lal japon na, Dios nin tjevele. Abraham lal Dios tjevele gente 'üsüs nsem jupj lal jupj lal japon na. Tjevele ca nin la mijis. Jupj 'üsüs, ne nin. Mpes t'üc' way Dios ca nin la mijis, jupj tjevele mpes p'in. 


text:
<pb/>Püs tepyala na Dios tjevele Moisés lal tsjan jostsja judiopan la mijicj. Jupj jostsja judiopan ca jus nlayecj yupj lajaytsja malala, mpes nin tjevele jupj. Dios tjevele Moisés lal nin jostsja judiopan lajay, ne ca perdonar lis mijis malala la tjajay mpes. Jesucristo tjac' na, 'ücj judiopan ma nin la tjajaytsja quinam pjü way Dios tjevele Moisés lal. Jesucristo ne Abraham ts'uyupj popa p'iyá püs naya tüpü'ü. Dios tjevele 'ücj lis mijis pjü gente jis lal Jesucristo mpes. Dios sin tjejyama angelpan jis la veles Moisés lal. Tjowelepj tsjan jostsja Dios judiopan ca la mijicj. Mpes Moisés tjevele judiopan jilal niná Dios jostsja ca yupj la mijicj. Dios tjevele, judiopan mpestsja, pülüctsja yupj. Jas tjejyama Moisés la veles yupj jilal. 


text:
Dios Abraham lal tjevele na, nin tjevele jupj mpes, pjanitsja jupj. Mpes Dios p'iyá tjevele Abraham lal. La p'a ma jas tjejyama la veles jupj lal. Dios tjevele Abraham lal nin la mijis, tjevele jupj p'in ca nin la mijis. Pablo tepyaca tsjan mpes Dios jas tjejyama Moisés la veles judiopan jilal. 


text:
<pb/>T'üc' way Dios tjevele Moisés lal. Tjevele tsjan niná jupj jostsja gente ca nin la mijicj. Newa nin, Dios ca la mijis custjay Abraham lal tjevele jin. Gente ma polel mpatjam Dios lal Moisés tjijyü'ta jin lajay na. Mpes t'üc' way gente ma 'üsüs nsem Dios lal Moisés tjijyü'ta jin lajay mpes. Ma polel lajay pjü way jupj tjijyü'tá. 


text:
Dios Popel vele pjü malala quelel lajay. Mpes nin lajay. 'Üsüs se palá Jesucristo mpes. Gente japon na, Dios tjevele mpes Jesucristo po'ó, 'üsüs yupj Dios lal nin se palá, Dios nin liji. Dios nin tjevele Abraham lal, gente 'üsüs nsem jupj lal, jupj lal japon na. 


text:
<pb/>Püna Jesucristo ma tjac' custjay. Mpes gente ma polel japontsja Dios lal custjay Jesucristo po'ó. Salejeptsja Moisés tjijyü'ta mpes. Mop'in nin, yupj ma 'üsüstsja Dios lal, la tjajay na Moisés tjevele jin. Cawilta mo'o jatja jinwá pátjatsja yupj. 'Üsüs tulucj se palatsja. Locopyaya Jesucristo tjac'. Dios qjuisin tji'yüsa la tjiji cupj 'üsüs polel nsem jupj lal, pyonecj na jupj tjevelá Jesucristo po'ó. 


text:
Moisés tjevele mpes, qjuisin tji'yüsa tsjan más 'ücj lijicj. Jupj tjevele mpes, lovin qjuiyólatsja Dios mpes. Más 'üsüs tepyala Jesucristo mpes. Jesucristo tjac' na, 'üsüs cupj Dios lal qjuis tepyala, Jesucristo po'o tepyonecj mpes. 


text:
'Ücj polel pyonecj quinam Dios tjevelá Jesucristo po'ó. Moisés tjevele 'üsüs. Mop'in más 'üsüs tya'acj quinam. Quina Jesucristo qjuisin 'yüsa liji. Más 'ücj nin. 


text:
Quina pjü way Jesucristo juts'a'á nun, mpes pjü nin p'iyá. Nun nepénowa judiopan. Nun nepénowa judiopan tulucj. Nun nepénowa esclavopan. Nun nepénowa esclavopan tulucj. Nun nepénowa niyom. Nun nepénowa nequem. Quina nun pjü way nin p'iyá, nin nu tepyala Jesucristo mpes. 


text:
T'üc' way Abraham ts'uyupj popa p'iyá püs naya tapatja newa patja. Yupj sin popa pülücj Abraham jin tulucj yupj. Nun p'in Abraham jinwá, nun Jesucristo juts'a'á mpes. Mpes Dios nin la nusiji Abraham lal tjevele ca nin la mijis.<pb/>


text:
Newa quelel pyac napj. Quelel nusin 'yüsa lejay, niná pyac mpes. P'a jawas tsjicj ca nt'anques popay juts'a'á. Tsjicj na p'in, ma t'e'enca. T'üc' way p'a jawas popay juts'a'á ca nt'anques jupj. Tsjicj na, esclavo jinwá jupj. Ma polel liji jupj p'iyá jos jin. 


text:
Tsjicj na, la p'a jajamapj jupj. Jupj ca nt'anques p'a jawas, niná jajamapj wa. Popay vele tsjan jawas 'ücj nt'anques ca niná, ne jupj juts'a'á nsem. Nin jawas 'ücj t'e'enca popay juts'a'á. 


text:
<pb/>Nin p'iyá cupj qjuilal. Yas nam tsjictjacj jinwatsja cupj. Mpes esclavopan jinwatsja cupj. Mwalá way qjuisin tji'yüsa Dios po'ó, ni way ni p'in qjuisastsja. Mwalá way qjuis tjüjütütj, ni way ni p'in la tjijicj. La p'a wa Dios po'o ma qjuisin tji'yüsa. 


text:
Locopyaya, nin jawas Dios jostsja na p'in, Jatjam jas tjejyama nosis nt'a. Tjemya'na, yom tepyala jupj. Judío waytsja jupj. Mpes jupj la tjiji Moisés tjijyü'tá. 


text:
Jupj la tjiji mpes, Dios 'ücj perdonar la siji gente malala nyuca la tjajay, ne 'üsüs nsem yupj Dios lal quinam. Nin mpes 'ücj yupj ma pjü way lajay quinam Moisés tjijyü'ta jin. 'Ücj ma lajay wa judiopan tjüjütütj jin. Jesucristo la tjiji mpes, Dios ts'uyupj qjuis tepyala. Dios jostsja cupj jupj ts'uyupj ca qjuis mpalas; nin mpes jupj Jesucristo jas tjejyama nosis nt'a. 


text:
<pb/>Dios jos t'üc' way solejé nun jupj ts'uyupj, nin nu tepyala. Mpes jupj jas tjejyama jupj Cjües cupj qjuisas mo'ó. Jupj Cjües cupj nt'a jac' jupj Jatjam mpe. Cupj nin velecj Dios “qjuis Papay”, Dios Cjües nin liji mpes. 


text:
Mpes nun esclavopan tulucj jinwá quinam. Nun Dios ts'uyupj. Dios la tjiji nun jupj ts'uyupj nu tepyala, mpes jupj ca nin nu ma'ayas niná jupj se 'aya jupj ts'uyupj pjü way mpes. Pablo jólatsja yupj mpes. 


text:
<pb/>T'üc' way yas nam nun ma cus tocon̈có Dios. Nun jisastsja p'a witjacj, Dios tulucj yupj. Nun nin la tjüjitsja yupj jisastsja jin. Nun yupj jis esclavopan waytsja. 


text:
Nin tulucj quinam. Quina Dios so con̈có nun. Más 'ücj velé, Dios nucopj cyon̈ca. Mop'in malala nujola quinam. Quina nun esclavopan jinwá, nin nu pyala niswá. Gente pülücj ma jatatj Dios Cjües. Nun nin lojí yupj lajay jinwá. Yupj japon yupj 'üsüs Dios lal yupj nin lajay mpes. Nin tulucj. ¿'Onin ne nina way quelel lojí niswá? Nun ma 'üsüs nsem Dios lal, nin lojí na. 


text:
Nun lowú judiopan 'a si mulú nt'a sábado na. Ne'aj lowú wa 'a nusí mulú fiesta mpes. Fiesta lajay mes pjü way mpes. Fiesta lajay wa pjü año mpes. P'a fiesta lajay wa yupj. Nun lovin lowú yupj nt'a 'a si mulú na. Nujola fiesta niná 'üsüs yupj. Nujola Dios ca mveles nun 'üsüs, ne'aj lowú na yupj jis fiesta nt'a. Nin tulucj. 


text:
Napj pasal nin nola nun mpes. Nusin tji'yüsa la tjejay t'üc' way. Ca nacj quina nun ma jisas niná nusin tji'yüsa la tjejay. 


text:
<pb/>Po le mon nun jilal nun la müjí napj lejay jinwá. Ma la müjí judiopan lajay jinwá. Nujola tapalas judío napj. Mop'in nun jinwá la tjejay napj, nun ne judiopan tulucj. Nun jilal tüpü'üs na, nun ma malala la ntjüjí. 


text:
Nujola pyala mwalá way p'in nun jis walap'a'a tjevelé na Jesucristo po'ó. Nun jis lal tjevelé tsjan niná Jesucristo 'üsüs liji gente mpes. Malala najastsja mpes napj tüpü'üs nun jilal. 


text:
Costa waytsja nun ntjajamá napj, malala najastsja na. Newa nun ma ts'u tji'inyá, napj nun jilal tüpü'üs mpes. Nun ma nin tjajamá p'a nt'a. 'Ücj nujisastsja tjacuwis na nun nt'a. Ángel lal wüi'iqué jinwá tjüwüi'iqué napj lal, napj tjacuwis na. Jesucristo lal wüi'iqué jinwá tjüwüi'iqué napj lal, napj tjacuwis na. 


text:
Tüpü'üs na nun jilal, tsjay 'ücj nujisastsja nun. ¿'Onin ne ma nujisas napj quinam? Nun jilal tüpü'üs na, nun 'ücj ma'ayatsja pjü najastsja. 'Üctsja nun jilal cü'ayá nun jis jun napj mpes. Ma polel nin lojitsja la p'in. Napj selé niná t'üc' way. 


text:
<pb/>Nepénowa ne'aj po jisas nun poné p'in yupj javelepj mpes. T'üc' way ma quelel nucopj jap'acj. Yupj jisas nun ma poné napj nun jis wala tjevelé. Jisas nun lowú yupj 'a si mulú nt'a la p'in. Yupj jilal p'in poné jisas yupj. 


text:
Gente quelel nucopj jap'acj na, 'ücj jil nun nt'a. 'Ücj nusin 'yüsa lajay. 'Ücj jil wa nun nt'a napj pü'üs na nun nt'a. 'Ücj wa jil nun nt'a napj len̈ na. Mop'in ma najas malala javelepj. Nun jis lal tjowelepj, ma quelel nucopj jap'actsja yupj. 


text:
Nun napj ts'uyupj jinwá. Pajal nola napj nun mpes; nun ma nujola Jesucristo jinwá, ne nin. Jesucristo jinwá nujola na, ma ca nola nsem nun mpes. 


text:
Po quelel 'os quinam nun jilal. Nola más 'ücj polel velé ne'aj nun jilal. Quina ma selé tsjan más 'ücj pyac nun mpes. Pablo tepyaca Agar po'ó, Sara po'ó 'ots'ipj. 


text:
<pb/>Nun sin popa pülücj nin nujola más 'ücj nin lojí Moisés tepyaca jin. Nun jis wala quelel velé napj, ma 'üsüs nusin tji'yüsa jupj tepyacá. 


text:
Napj ca mvelé tsjan mpes ca jus nlayé napj velé t'üc' way. Moisés tepyaca Abraham mat'e ts'uyuptsja jupj. Jatjam pjaní jupj esclavo tjemya'na. Jatjam ma'ajapj jupj jats'om tjemya'na. 


text:
Yuwal tulucj yupj. Jatjam pjaní tjac' esclavo mpes. Jupj tjac' pjü tsjictjacj jiquil jinwá. Jupj jamay tsjücjüim waytsja, tsjictjacj polel myá'natsja custjay. Jatjam ma'ajapj tjac' Abraham jats'om mpes. Abraham, jats'om 'ots'ipj, tsjyóncatsja yupj. Jats'om tsjicj ma polel myá'natsja quinam. Dios tjevele mpes tepyala p'in. Dios tjevele tsjicj nta'acj ca yupj, cocoy nsem jupj. Mpes Abraham jats'om tjemya'na tsjiquis, cocoy waytsja jupj. 


text:
<pb/>Cupj polel qjuisin 'yüsa nin tepyala mpes. Lama Dios tjevele tsjan la mijis gente jis lal. Nequem nenem, yupj Dios tjevele jinwá. La pjaní Dios tjevele joc' püné nt'a, joc' niná Sinaí lotsja. Abraham esclavo, jupj Dios tjevele jinwá ne'aj. Agar lotsja Abraham esclavo. Agar ts'uyupj esclavopan waytsja 'ots'ipj. Gente lajay na Dios Sinaí nt'a tjevele, esclavopan jinwá yupj. 


text:
Agar esclavo waytsja jupj, mpes Sinaí jinwá jupj. Sinaí joc' jupj Arabia mo'ó. Agar Jerusalén jinwá 'ots'ipj. Judiopan Jerusalén mo'o patja esclavopan jinwá yupj. Newa lajay Dios tjevelá Sinaí po'ó. Yupj yola yupj ma 'üsüs nsem Dios lal ma nin lajay. Mpes lajay jupj tjevelá. 


text:
P'a casá ca nsem Jerusalén seyasa. Cupj nepé p'iyá. Cupj esclavopan tulucj. Jerusalén niná qjuis camay jinwá. 


text:
Dios Popel vele:<pb/>“Lovin ts'uyupj tuluctsja jipj. Lovin vyaja tuluctsja jipj, tsjicj lovin ma tjemyanun mpes.<pb/>¡'Ücj jyas t'as quinam! ¡Yümücj tjevele 'ücj jyas mpes! Pülücj ca ts'uyupj nsem.<pb/>Quepj p'a wa, voyum jana jupj. Jipj más ca pülücj popa nsem jupj lal.” Dios Popel nin vele. 


text:
<pb/>Natjampan, Dios tjevele Abraham lal jupj jats'om ca ma'nus tsjicj way; cocoy nsem jupj. Isaac lotsja. Nun Isaac jinwá. Dios tjevele nun Dios ts'uyupj nsem, jupj lal poné na. Dios tjevele mpes, Abraham jats'om tjemya'na Isaac. Nin p'iyá nu tepyala. Dios tjevele mpes, nun Dios ts'uyupj nu tepyala. 


text:
Ismael Abraham jatjam p'a waytsja. Dios ma nin tjevele jamay ca ma'nus jupj. Jupj sin nin tjemya'na jupj, pjü tsjictjacj se jamanun jinwá. Isaac Abraham jatjam ma'ajapj. Dios Cjües tjevele jamay ca ma'nus jupj. Ismael po ma jostsja Isaac, quelel malala líjitsja jupj lal. Nin p'iyá nin pyala quinam cupj qjuis lal. Dios Cjües mpes pyatjaquecj cupj; nin mpes nepénowa ma jisas cupj. 


text:
¿Ncu solejé Dios Popel nin vele? Vele: “Jas majaman mim jipj esclavo, jupj jatjam jas majaman wa. Malala esclavo jatjam nt'anques popay juts'a'á. 'Ücj jupj jats'om jatjam nt'anques jupj juts'a'á”, Dios Popel nin vele. 


text:
Jesucristo mpes 'ücj ma lijicj pjü way Moisés tepyaca jin. Mpes ma nin nujola t'as quinam pjü way Moisés tepyaca mpes. Ma la müjí niswá esclavopan lajay jinwá. Nun quelel lojí pjü way Moisés tepyaca jin, esclavopan jinwá nun. 


text:
<pb/>Napj p'iyá nin velé. Nusin tjü'üsüs napj pyac. Nujisas ca nacj nun jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú jat'ǘ, Moisés tjevele jin. Mpes ma nin poné 'üsüs polel nsem nun Dios lal Jesucristo la tjiji mpes p'in. Niná nin nujola, t'üc' way ma 'üsüs nsem nun Dios lal. 


text:
Niná napj pyac nun mpes, t'üc' way niná. Nun sin popé nepénowa jisas nun jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú jat'ǘ. Mpes más 'ücj nin lajay pjü way Moisés tjevelá; Dios Popel vele ma pjü way lajay Moisés tjevele jin, ca Dios jis capj ntülüs. 


text:
Nun ma jisas quinam Jesucristo. Quelel lojí Moisés tjijyü'ta jin. Nujisas 'üsüs nsem nun Dios lal nin lojí mpes. Quina ma poné Dios 'üsüs la siji gente jis lal Jesucristo la tjiji mpes la p'in. 


text:
<pb/>Nin tulucj cupj qjuis lal. Cupj popa pülücj pyonecj Dios lal. Dios Cjües mpes selecj 'üsüs nsem cupj Dios lal. Po li nucucj ca nin nsem. 


text:
Jesucristo sa con̈ ca 'üsüs nsem Dios lal, Dios lal japon mpes. Yupj quelel la sajay la p'a. T'üc' way niyom nepenowá yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú t'ü jis tepyala. Mop'in yupj ma 'üsüs nsem Dios lal nin t'ü mpes. Niyom p'a wa yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú t'ü tulucj. Yupj ma wa 'üsüs nsem Dios lal jis pjoloc' ma t'ü mpes. Dios lal japon p'in ca 'üsüs nsem yupj jupj lal. 


text:
<pb/>'Üsüs way nusin 'yǘsatsja Jesucristo po'ó. Nusin tji'yüsa t'üc' way. Po quina malala nujola la p'in. Quina ma quelel lojí nusin tji'yüsa mpes. ¿Pjacj la nutjiji ne ma quelel nin lojí? 


text:
La p'a malala javelepj, ne levadura liji jinwá pyala nun nt'a. Levadura tsjicj way mpes, pan püm pjü way t'yüna. Nin p'iyá pyala yom pjaní p'in malala vele mpes. Jupj nun pjü way jilal ca polel nujus ntsawilis. 


text:
Newa nin, napj selé nun ma ca mponé li tsuwile na. Napj selé nun ca mponé napj pyon jinwá. Qjuis Jepa Jesucristo mpes nin selé. Ma selé pjacj li tsuwile cuscú. Mop'in nin, Dios selé; Dios ca cus ntülüs jupj. 


text:
<pb/>Natjampan, nun solejé napj ma velé gente 'üsüs nsem Dios lal yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú jat'ǘ na. Nin cüvelé, judiopan ma malala la qjuijicj napj lal. T'üc' way malala la najay. Mpes jus nlayé niná ma velé napj. Napj velé gente 'üsüs nsem Dios lal Jesucristo tepe'e mpes cruz po'ó. Yupj ma japon ca nin cüpalas, ma japon jepa cüpa'is cruz po'ó. 


text:
<pb/>Natjampan, Dios la nu t'ya, mpes 'ücj ma lojí pjü way Moisés tjevele jin. T'üc' way 'ücj ma lojí pjü way Moisés tjevele jin. Mop'in ma nujola nsem 'ücj polel lojí nun p'iyá nujisas jinwá. Más 'ücj nun quelel lojí nunwá. Más 'ücj nucopj p'o'sá nunwá. 


text:
Dios Popel vele: “Quelel lis mijin ne'aj patja popa p'iyá. Jipj p'iyá quelel la 'ejay jinwá, ca quelel lis mijin yupj”, nin tjevele Moisés. Nin lojí na, lojí pjü way Moisés tjijyü'tá. 


text:
Ma malala la müjí nunwá. Ma malala tjowelé la p'a wa po'ó. Po ma ts'i mi'iná nunwá. Nin lojí na, nun tsjiyó la lajan jinwá. Pablo tepyaca Dios Cjües jos 'üsüs lijicj. 


text:
<pb/>Nusin tjü'üsüs napj pyac. Lovin la müjí Dios Cjües jos jinwá. Mpes ma ca la müjí Dios ma jisas lajay jinwá. 


text:
Ma jisas Dios, ne yupj malala lajay. Niná Dios Cjües po ma jos, t'üc' way. Ma jisas Dios, ne yupj ma jisas Dios Cjües jos jin. Ma jisas Dios, ne yupj jisas malala. Dios Cjües jos 'üsüs way p'in. Mpes lojí na Dios Cjües jos jin, ma polel lojí Dios ma jisas lajay jinwá. 


text:
<pb/>Pjü salejepj 'oyn nyuca lajay Dios ma jisas. Niyom nenem jamanun sejats'om tulucj. Nequem nenem jil jis vayum tulucj jilal. Más malala quelel lajay wa nequem jilal. Más malala quelel lajay wa niyom jilal. La pülücj nin quelel lajay, ne nin lajay. 


text:
Ma quelel lajay Dios. Quelel lajay p'a dios witjacj. Yupj Dios t'üc' way tulucj. Yupj lajay mpes lapanenpan jis capj jap'acj. Po ma jisas gente la p'a. La velel yupj. Jyamanan̈ yupj. Len̈ way ts'a 'in, ne yümücj javelepj yupj. Ts'isin̈ yupj. Gente ma yuwal yola yupj lajay mpes. Yupj japon yupj p'in t'üc' way salejepj. 


text:
Yupj jisas la p'a juts'a'á. 'Üsǘ myü'ün̈, se maná yupj. Fiesta lajay yupj, se maná, ne yümücj pjac lajay yupj. La p'a wa malala lajay yupj. Gente lajay na yupj jinwá, ma ca mal Dios jyü'ta nt'a. Ma ca mal, Dios la mijis. Yas nam niná nun jis wala tjevelé. Quina nin p'iyá pyac nun mpes. 


text:
<pb/>Gente lajay na Dios Cjües jos jinwá, p'a casá lajay. Quelel la sajay la p'a. 'Ücj jisas yupj. Ma yola pjü mpes. Ma ts'a 'in la p'a jilal. Malala se palá na la p'a jis lal, jis capj jap'acj. 'Üsüs lajay la p'a mpes. Tjowelepj jinwá, nin lajay yupj. 


text:
Ma sa velel yupj p'a. Ma lajay yupj p'iyá jisas jinwá; lajay Dios jos jinwá. Ninana Dios Cjües jos nin lajay yupj. Jepapan pjü way lovin ma tjowelepj ninana malala. 


text:
<pb/>Jesucristo juts'a'á ncupj. Tecya'lequecj jinwá qjuis tepyala Jesucristo lal, jupj cruz po'o tepe'e na. Mpes quina ma quelel lijicj püna la tjijicj jin p'iyá. Püna p'in quelel la tjijicj, malálatsja. 


text:
Dios Cjües mpes quina ma quelel lijicj püna la tjijicj jinwá. La p'a p'in quelel lijicj quinam. Mpes más 'ücj lovin la müjí Dios Cjües jos jin. 


text:
Ma tjowelé nun 'üsüs. Gente ma ca jisas nsem nun, nin welé na. Ca la mve'lecj nun jilal. Po ma la tjajamanaqué la p'a jilal.<pb/>


text:
Natjampan, nenéyawa nun popa pjaní ca malala la mijis ca nacj. Nun sin popa pülücj nin lajay Dios Cjües jos jin. Dios jos nenem cus mp'a'sacj ne ma malala la mijis malala lijá. 'Üsüs way tjowelé, ma cus tjowe'lé nun. Mop'in 'in tjajama nun. Ma jomá, ca nacj nun ca malala quelel la müjí 'ots'ipj. 


text:
Nepénowa noypan jin yola yupj p'iyá ca nacj, mop'in noypan tulucj yupj. Malala nin. T'üc' way noypan tulucj yupj. Yus tsuwil yupj p'iyá. 


text:
Pjü way ne'aj, po nujola t'as nun lojí mpes. Nin nujola t'as ncu 'ücj lojí. 'Ücj lojí, 'ücj jisas t'as lojí mpes. Ma mvelé p'in nun más 'üsüs malala lajay jilal. Más 'ücj nujola t'as ncu t'üc' way nun p'iyá 'ücj lojí. 


text:
Dios jos cupj pjü way nin lijicj jupj jos jin. Nin polel lijicj jupj jos jin, jupj nin qjuis tje'yaya mpes. Yuwal tulucj nin lijicj. Newa nin, jupj jos cupj pjü way nin lijicj jupj jos jin. 


text:
<pb/>La p'a wa nusin 'yüsa liji na Dios Popel mpes, más 'ücj nun 'oyá jupj lal. Mpes jupj ca nta'as lo las 'ots'ipj. 


text:
<pb/>Najas nun ca jus nlayé pjü ma polel la tsuwil Dios lal. Dios selé pjü lojí mpes. Malala lajay, Dios ca jis capj ntülüs. 'Üsüs lajay, Dios ca 'üsüs lis mijis. 


text:
Gente yupj jisas p'in lajay na, t'üc' way nca'lin̈ ca, ma Dios nt'a mpatjam yupj. Gente p'in quelel lajay, pasal malala niná. Gente lajay na Dios Cjües jos jin, lovin mpatjam ca Dios lal, jupj Cjües ca nin lis mijis. 


text:
Mpes más 'ücj lovin 'üsüs quelel lijicj cupj. Más 'ücj lovin nin lijicj. Mpes p'a jawas Dios tsjay 'üsüs ca la mijis cupj mpes, nin ca mpalas. 


text:
Mpes 'üsüs polel lijicj na la p'a jilal, más 'ücj nin lijicj. 'Üsüs polel lijicj na Dios ts'uyupj jilal, más 'ücj nin lijicj yupj jilal. Pablo tecyawaja tepyaca. 


text:
Nepénowa ne'aj nu jajütütj niyom jat'ǘ mpes, jisas niyom jat'ǘ jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú. Yupj jisas judiopan 'ücj jisas nsem yupj jilal. Nin mpes nin nu jajütütj. Ma javelepj gente 'üsüs se palá Dios lal Jesucristo tepe'e mpes cruz po'ó. Jisas judiopan ma malala lis mijicj yupj jilal, mpes ma nin javelepj yupj. 


text:
T'üc' way nepénowa nun sin popé yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú t'ü jis tepyala quinam. Yupj p'iyá ma wa lajay pjü way Moisés tjijyü'ta jin. Newa nin, jisas nun jis pjoloc' tsjicj way jat'ǘ wa. Nin tepyala na, ca mvelecj yupj p'iyá 'üsüs. Nun la tjüjí na yupj tjowelepj jin, ca nin mvelecj. Mpes po ma la tjüjí yupj javelepj jin. 


text:
<pb/>Napj lovin ma mvelé ca napj 'üsüs way. Mop'in ca mvelé po 'üsüs way Jesucristo tepe'e cruz po'ó, jupj cupj qjuis Jepa Püné. Jesucristo tepe'e cruz po'ó, mpes napj ntipü'í jinwá nosis nt'a. Nepénowa ma jisas Dios; yupj jisas jin p'iyá po ma najas napj. Napj najas jin p'iyá ma wa jisas yupj. 


text:
Niyom pülücj yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú t'ü jis tepyala. Ma 'üsüs yupj Dios lal nin t'ü mpes. Niyom p'a wa pülücj yupj jis pjoloc' tsjicj way t'asiyú t'ü tulucj, ma nin jis tepyala. Ma wa 'üsüs yupj Dios lal ma t'ü mpes. Mop'in gente p'a wa nasa topon Dios lal. Gente p'a jinwá yupj quinam, p'a casá quelel lajay quinam, Dios la tjiji mpes. 


text:
Najas nijina lajay ma nin yola pjü mpes; Dios mpes ca nin nsem. Najas Dios lovin jis capj p'ya'sa yupj, malala se palá na. T'üc' way nenem israelpan Dios lal. Dios lis t'ya yupj. 


text:
<pb/>Ma quelel nola niswá nun lojí mpes. Mpes najas nun lovin ca la müjí Dios jos jin. T'üc' way napj tsji' lejay Jesucristo mpes. T'üc' way t'yancanan̈ la tjajay napj mp'üy po'ó, mpes solejé napj tsji' lejay Jesucristo mpes. 


text:
<pb/>Natjampan, najas Jesucristo lovin 'üsüs way liji nun mpes. Jupj cupj qjuis Jepa Püné. Najas nin ca mpalas. Amén.<pb/>


text:
Püna Dios tjevele profetapan jilal tsjan la veles judiopan jilal. Tjevele yupj jilal tsjan niná jupj jostsja judiopan ca jus nlayecj. Nin tjevele profetapan pülücj jilal. La pülücj way nin tjevele yupj jilal. 


text:
Nasa tecyawaja tjevele quinam yupj jilal. Quina p'a casá la tjiji. Jupj Jatjam lal tjevele jupj la veles cupj qjuilal. Jupj Jatjam cupj qjuilal tjevele jupj Popay Dios jostsja jin. Jupj Jatjam mpes, pjü way la tjiji nosis casá. Pjü la tjiji wa tsjun po'ó. Dios la t'ya Jatjam, ca pjü way jupj juts'a'á nsem. 


text:
Cupj selecj lots'ac' pajal jaw; nosis casá jyawca lots'ac' mpes. Nin p'iyá, cupj selecj Dios pasal püné; jus tjinyucucj jupj Jatjam, püné way jupj. Dios Jatjam, jupj Popay jin p'iyá jupj. Pjü way 'ücj patja nosis casá Dios Jatjam nin liji mpes. Nin p'iyá tsjun po'ó. Püné jyü'ta ne pjü nin pyala. 'Ücj Dios perdonar la qjuisiji cupj malala la tjijicj, jupj Jatjam la tjiji mpes. Nin la tjiji na, 'etjele jupj Dios li'inyampe tsjun po'ó. Dios pasal püné; jupj Jatjam ne'aj já'asa jupj li'inyampe, jupj püné wa mpes. Dios Jatjam más püné angelpan jilal. 


text:
<pb/>Cupj selecj angelpan pajal noypan yupj. Dios Jatjam más püné angelpan jilal, nin la tjiji Dios. Dios Jatjam way jupj, nin vele Dios. Mpes qjuisin 'yüsa jupj más püné way angelpan jilal. 


text:
Selecj Dios Jatjam más püné angelpan jilal Dios jupj lal tjevele mpes:<pb/>“Jipj napj Natjam.<pb/>Yacjaj jipj Pyapay ntepalá napj.” Nin tjevele Jatjam lal. Niná angelpan jilal tjevele tulucj. Tjevele wa:<pb/>“Jupj Popay ca nsem napj.<pb/>Jupj napj Natjam nsem.” Niná angelpan po'o tjevele tulucj. 


text:
Dios jas tjejyama jupj Jatjam mwalá way nosis nt'a. Jas tjejyama na, tjevele:<pb/>“Najas napj angelpan pjü way nin javelepj jupj püné way”, nin tjevele Dios. 


text:
<pb/>Dios tjevele wa angelpan sin po'ó. Tjevele:<pb/>“Lüpjǘ way jac', jama wa. 'Awa campanya wolaqué, wotaqué wa.<pb/>Nin p'iyá niná, angelpan jiquil, len̈ way jil, mop'in tsji' lajay napj mpes, nin lajay napj najas jin”, nin tjevele jupj. 


text:
P'a casá tjevele Jatjam po'ó. Tjevele:<pb/>“Jipj ne Dios. Ca müjü'tün lovin. Jyütütj ne 'üsüs.<pb/> 


text:
Jipj jyas 'üsüs p'in napj najas jin. Jipj lovin ma malala lejay.<pb/>Mpes napj la 'e tjet'á la jütütj. Napj ne jipj Dios. Jipj más 'ücj jyas nsem cyapj jacon̈ jilal.” Dios nin tjevele. 


text:
<pb/>Tjevele wa:<pb/>“Jepa Püné way jipj. Pjü cjuwatsja na, nosis la tjejay jipj.<pb/>Myas mpes pjü nin la tjejay tsjun po'ó, jay la p'a'á nt'a 'ots'ipj.<pb/> 


text:
P'a wa jyawca na, ncawajas ca nosis. Ncawajas ca wa pjü way tsjun po'ó.<pb/>Nin tulucj jipj lal. Jipj lovin ca mpü'üm. Pülül pül way pyala. Nin p'iyá, nosis pül way nsem. Pjü way tsjun po'ó pül way nsem wa.<pb/> 


text:
Yom jupj pülül pül way pyala na, ma jos niná. P'a pülül mpes ca jas nqui'pas.<pb/>Nin p'iyá ca mpalas nosis lal, pjü way jilal wa tsjun po'ó. Pül way nsem.<pb/>Mpes nosis seyasa ca la mijin. Seyasa way ca la mijin wa tsjun po'ó.<pb/>Jipj p'iyá pül jinwá tulucj. Jipj lovin nin p'iyá. Tsjyonca way 'e palá tulucj.<pb/>Lovin ca mpü'üm.” Dios nin tjevele Jatjam lal. 


text:
<pb/>Tjevele wa jupj lal:<pb/>“Nt'i'isa jipj napj li'inyampe.<pb/>Jipj ca müjü'tün napj lal. Napj ca la mpalan jipj enemigopan jis lal.<pb/>Napj ca la mejay jipj enemigopan tsjyam 'alá jatja jinwá.<pb/>Nin ca la mejay jipj mpes, jipj napj lal jac' na.” Niná angelpan jilal tjevele tulucj. 


text:
Angelpan cjües witjacj yupj, tsji' lajay yupj Dios mpes. Gente nepénowa ca mpatjam Dios lal, Dios nin liji ca nin nsem. Dios jupj angelpan sin jyama yupj nt'a jis capj la p'acj nosis casá.<pb/>


text:
Cupj nasa tjepjya'aquecj Dios Jatjam tjevelá. Dios Jatjam pajal püné way, mpes 'ücj más 'ücj qjuisin 'yüsa jupj tjevelá. Ma 'üsüs qjuisin 'yüsa, p'a jawas ca mponecj la p'a velá ca nacj, ne ma ca mponecj t'üc' way Dios Jatjam po'ó. 


text:
Püna angelpan tjowelepj Moisés lal. Tjowelepj tsjan niná Dios jostsja judiopan ca nin la mijicj. Mpes Moisés niná tjevele judiopan jilal. Angelpan tjowelepj tsjan ca mpalas p'a jawas. T'üc' way nin tepyala p'a jawasá. Gente ma la tjajay na yupj tjowelepj jinwá, Dios lovin jis capj tyüla. 


text:
Mpes t'üc' way nin ca mpalas wa qjuis Jepa Jesucristo tjevele jinwá; jupj más püné angelpan jilal. Jupj tjevele cupj 'ücj ca mpatjaquecj Dios lal jupj la tjiji mpes la p'in. Niná ma qjuiyola na, t'üc' way Dios ca qjuis capj ntülüs. Qjuis Jepa Jesucristo mwalá way sin tji'yüsa la tjiji 'ücj mpatjaquecj Dios lal jupj la tjiji mpes la p'in. La p'a wa nin tjepjyacan̈ jupj tjevelá, p'a jawas yupj qjuisin tji'yüsa la tjajay wa t'üc' way niná jupj tjevelá. 


text:
Qjuilal tjowelepj na, Dios qjuisin tji'yüsa la tjiji yupj t'üc' tjowelepj. Jupj jis capj tjep'ya'sa mpes pajal 'üsüs way polel lajaytsja, niyom p'in ma polel lajay jinwá. Yupj nin la tjajay qjuisin 'yüsa la tjajay t'üc' way tjowelepj. Pasal qjuiyólatsja yupj la tjajay mpes. Dios jis capj tjep'ya'sa jupj Cjües la tjiji mpes wa. Jupj Cjües jis capj tjep'ya'sa 'ücj tsji' la tjajay jupj mpes. Dios Jatjam mpes, cupj 'ücj mpatjaquecj lovin Dios lal. 


text:
<pb/>P'a jawas pjü way pajal 'üsüs way nsem nosis casá. Niná mpes nin pyac. Dios Jatjam ca müjü'tüs qui'á, nin tjevele Dios. Angelpan ca nosis müjü'tücj tulucj. 


text:
Dios Popel nin vele yom pjaní tjevelá. Tjevele:<pb/>“Dios, jipj ne pajal püné. Gente, gente p'in yupj. ¿Tsjan mpes jele jipj yupj mpes? ¿Tsjan mpes jipj jyaman yupj?<pb/> 


text:
Quina yupj más 'in tsjicj way angelpan jilal, nin la tjejay jipj.<pb/>Newa nin, yupj más 'in noypan pjü way jilal nosis casá, nin la tjejay jipj. Jipj pajal 'üsüs la tjejay yupj mpes.<pb/>Pjü way jatja, nin la tjejay jipj. Mop'in nin jis tje'yaya ne gente 'ücj polel jajütütj pjü way niná.<pb/> 


text:
Nin jis tje'yaya ne yupj 'ücj polel jajütütj pjü.” Dios Popel nin vele yom pjaní tjevelá. Dios tjevele gente 'ücj polel jajütütj pjü. Pjü 'ücj jajütütj, Dios la tjiji. Newa nyucucj ma pjü way jajütütj custjay. 


text:
<pb/>Mop'in ma nin qjuiyola. Cupj selecj Jesús mpes tjevele niná. Mpes selecj t'üc' way niná jupj tepyacá, niná ne Dios Popel. Jesús tjac' na, jupj más tsjicj waytsja angelpan jilal, Dios la tjiji. Jupj jostsja Jesús mpa'is pjü mpes, ne nin la tjiji jupj. Dios quelel la qjuisiji, ne nin. Malala tepyala Jesús lal, tepe'e, mpes Dios la tjiji jupj pajal püné tepyala, tjevele wa jupj pajal 'üsüs. 


text:
<pb/>Nin jostsja Dios. Dios la tjiji pjü; pjü la tjiji jupj p'iyá mpes. Dios quelel se manú jupj ts'uyupj jupj pü'ü nt'a, jupj ts'uyupj pülücj way. Mpes 'üsüs way malala tepyala Jesús lal. Malala tepyala jupj lal, mpes gente 'ücj mpatjam ca Dios lal, Dios nin la tjiji. Jesús mpes gente 'ücj ca mpatjam Dios lal. 


text:
Yupj Dios juts'a'á ca jis mpalas, Jesús nin liji. Dios yupj jis Papay. Dios Jesús Popay 'ots'ipj. Mpes Jesús ma myayca la veles yupj jupj pülücpan. 


text:
Selecj Dios Popel po'ó jupj tjevele yupj jupj pülücpan. Tjevele Dios lal:<pb/>“Napj ca mvelé napj mpülücpan jilal jipj po'ó.<pb/>Jipj mpes 'a si mulú na, napj 'üsüs ca mvelé jipj po'ó yupj jilal”, jupj nin tjevele Dios lal. 


text:
<pb/>Tjevele wa:<pb/>“Napj ca mpon Dios ncapj p'ya'sa”. Tjevele wa:<pb/>“Qui'á pü'üs Dios ts'uyupj jilal. Dios ntje'aya yupj; jupj jos napj jyamá yupj.” 


text:
<pb/>Jesús jüp'üy jánatsja wa, gente jinwá. Yom waytsja jupj yupj jinwá. Dios jostsja ca nin nsem; jostsja Jesús tepe'e, jostsja Jesús jas tjijyünsa la püt'üs niswá. Nin tepyala mpes, diablo tsjicj way tepyala. Diablo mpes p'in gente cya'lin̈. 


text:
Gente lovin lacj jeyaptsja cya'lin̈ mpes. Nin tulucj quinam. Jesús yom tepyala jupj, tepe'e, jas tjijyünsa, tüpü'ü niswá. Dios ts'uyupj ma lacj jeyapj cya'lin̈ quinam, jupj la tjiji mpes. 


text:
<pb/>Jesús tjac' gente jis capj la p'acj. Jupj tjac' angelpan jis capj la p'acj tulucj. Mpes jupj ángel tepyala tulucj. Cupj 'ücj jus nlayecj Jesús quelel jis capj p'yá'satsja gentá, mpes yom tepyala jupj. Abraham pajal püna tüpü'ü, gente pülücj jupj popa p'iyá tapatja, püs tepyala na. Jesús más quelel jis capj tjep'yá'satsja yupj pjü jilal. 


text:
Mpes más 'üctsja Jesús yom tepyala jupj, cupj jinwá. Cupj jupj pülücpan ne nin. Cupj jinwatsja jupj, mpes 'üctsja sacerdote más püné tepyala jupj cupj mpes; jupj polel vele Dios lal cupj mpes. Nin liji jupj Popay Dios nt'a. Newa ca qjuis capj mp'a'sas lovin. Po jola cupj mpes. Dios perdonar la qjuisiji malala la tjijicj, Jesús la tjiji mpes. 


text:
Nenéyawa diablo jac' cupj nt'a, malala qjuis lal vele; jupj jos ma lijicj Dios jos jin. Jesús 'ücj qjuis capj p'ya'sa, ne ma malala lijicj. Nin p'iyá tepyala jupj lal, mpes 'ücj qjuis capj p'ya'sa. Diablo malala tjevele wa jupj lal, jostsja jupj ma la mijis Dios jos jin. Pajal malala tepyala Jesús lal. Mop'in Jesús ma la tjiji diablo jostsja jin.<pb/>


text:
Natjampan, nun Dios juts'a'á. Jupj la nu t'ya nun. Pjü way napj tjevelé Jesús po'ó, pjü way nujola t'as lovin. Dios jas tjejyama jupj cupj nt'a la veles Dios po'ó. Jesús sacerdote más püné way jupj; jupj jama Dios nt'a la veles cupj mpes. Niná pyonecj jupj po'ó. 


text:
Dios la t'ya Jesús, ne Jesús la tjiji pjü way Dios jostsja jin. Jesús nin p'iyá la tjiji Moisés la tjiji jinwá, Moisés ne tsjay püna tüpü'ü jupj. Moisés la tjiji wa Dios jostsja jin Dios gente jis lal. 


text:
Mop'in Jesús más 'üsüs Moisés lal. Napj ca mpac tsjan mpes ca jus nlayé más 'üsüs jupj Moisés lal. Yom wa si jünsa más 'üsüs way wosis lal; jupj p'iyá la tjiji wosis. Nin p'iyá, Jesús más 'üsüs Moisés lal. 


text:
Wosis p'iyá jupj sin nin jas tjijyünsa tulucj. Gente sin jajünsüpj yupj jis wa. Nin p'iyá niná, gente yupj sin nin patja tulucj. Dios lis tjiji. Dios lis tjiji pjü way. 


text:
<pb/>Moisés pjü way la tjiji Dios jostsja jin Dios lal japon jis lal. Moisés yupj jilal tjevele tsjan ca sin mü'üsüs la mijis Dios p'a jawas. Moisés 'üsüs tsji' la tjiji Dios mpes; newa mozo way p'intsja jupj. 


text:
Cristo la tjiji wa pjü Dios jostsja jin Dios lal japon jis lal. Nin p'in más 'üsüs way jupj Moisés lal. Cristo Dios Jatjam jupj, mozo tulucj jupj. Moisés mozo p'intsja jupj. Cristo se jamá Dios ts'uyupj pjü way. Cupj pyonecj Dios po'ó, Cristo po'ó 'ots'ipj; velecj la p'a jilal pyonecj mpes. Dios jos lovin nin lijicj. Selecj p'a jawas 'üsüs ca qjuis mpalas Dios mpes. Dios jos lovin 'ücj qjuisas nsem niná mpes. Lijicj na jupj jos jinwá, t'üc' way cupj jupj gentá. Dios lal japon ca mpatjam Dios lal. 


text:
<pb/>Nujola tapalas Dios Cjües tjevelá Dios Popel po'ó. Tjevele:<pb/>“Yacjaj, niná pjo'oqué na Dios velá, 


text:
nusin tjü'üsüs niná, la müjí wa jupj vele jin.<pb/>Judiopan püna tapatja ma nin la tjajay tjelyawun̈ na wa cjuwá nt'a.<pb/>Yupj ma quelel la tjajaytsja Dios tjevele jinwá. Dios jay pjucj tjevyaja jinwá tepyala la tjajay yupj.” 


text:
Dios tjevele:<pb/>“Nun solejé tsjan la tjajay yupj. Nenem püna tapatjá, nun yupj sin popa p'iyá püs naya potjaqué. Año cuarenta mpes yupj tjunuc pajal 'üsüs la tjejay napj yupj mpes.<pb/>Newa nin, malala la tjajaytsja, yólatsja napj ma jis capj ntül yupj. Nay pjucj tjevyaja jinwatsja yupj mpes.<pb/> 


text:
Po ma najastsja yupj la tjajay.<pb/>Napj tjevelé: ‘Yupj lovin ma jisas napj najas jinwá. La p'a wa quelel lajay p'in. Ma quelel sin 'yǘsatsja tsjan najastsja napj.’<pb/> 


text:
Po ma najastsja yupj malala la tjajay. Mpes napj nin tjevelé tsjan ca la mejay.<pb/>Tjevelé: ‘Püs way mpes pajal malala jis tepyálatsja wosis cjuwá nt'a. Napj quelel se 'atsja momas, 'ücj jis la püt'üs ne'aj. Quina yupj ma polel ne'as jil 'amá niná nt'a, nin ca la mejay napj.’ ” Dios nin tjevele jupj Popel po'ó. 


text:
<pb/>Natjampan, 'in tjajama. Ma la müjí yupj la tjajay jinwá; pajal malala la tjajay yupj. Lovin mponé Dios lal, jupj ne pü'ü lovin. Ma poné Dios lal, ma so con̈có jupj. 


text:
Lovin nin mvelé niná nunwá. Lovin la müjí Dios jos jinwá. Nin polel lojí custjay, Cristo ma niswa tjac' na p'in. Mpes malala lojí na, ca jus nlayé 'üsüs tulucj nu mpalas nin la tjüjí mpes, ne ma malala ca quelel la müjí niswá. 


text:
Püna qjuisastsja na Cristá, t'üc' way pajal tepyonecj jupj po'ó. Más 'ücj lovin nin pyonecj. Mpes nin ca qjuis mpalas pjü way Dios tjevelá. Nin ca qjuis mpalas Cristo se con̈cocj mpes. 


text:
<pb/>Dios Popel vele:<pb/>“Yacjaj, niná pjo'oqué na Dios velá, nusin tjü'üsüs niná, la müjí wa jupj vele jin.<pb/>Judiopan püna tapatja ma nin la tjajay, tjelyawun̈ na wa cjuwá nt'a.<pb/>Dios jay pjucj tjevyaja jinwá tepyala la tjajay yupj.” 


text:
Nun solejé pjacj ma quelel la tjajaytsja Dios jostsja jin, Dios lal tjepjyacan̈ na. Moisés jis ticyuna Egipto mpe, yupj p'iyá pjü way ma quelel la tjajaytsja Dios jostsja jin. 


text:
Año cuarenta mpes nin la tjajay Dios ma jostsja jin. Nun solejé pjacj cuscú ninatsja. Yupj ne niná malala la tjajay wosis cjuwá nt'a. Yupj tecya'lin̈ ne'aj. 


text:
Dios tjevele:<pb/>“Püs way mpes pajal malala jis tepyálatsja wosis cjuwá nt'a. Napj quelel se 'atsja momas, 'ücj jis la püt'üs ne'aj.<pb/>Mop'in yupj ma polel ne'as jil 'amá niná nt'a, nin ca la mejay napj.” Nun solejé pjacj jilal Dios nin tjevele niná. Ma la tjajay jupj tjevele jin, yupj jilal nin tjevele. 


text:
Dios tjevele cupj 'ücj polel jyatjaquecj wa, la mijis jupj. Nin p'iyá custjay, püna tjevele jinwá. Más 'ücj 'in jyamacj cupj, lovin mponecj Dios lal. Mpes t'üc' way 'üsüs majatjaquecj ca cupj, nin ca la qjuis mijis. 


text:
La p'a wa tjowelepj cupj qjuis walap'a'á Dios tjevelá. Jupj tjevelá pajal 'üsüs. Judiopan püna tjelyawun̈tsja wosis cjuwá nt'a, nin p'iyá tjepjyacan̈. Tjepjyacan̈, newa ma 'üsüs jis tepyala, yupj ma topon mpes. 


text:
Nin tulucj cupj qjuilal. Cupj tepyonecj, mpes cupj 'üsüs ca majatjaquecj, Dios ca la qjuis mijis. Wa cjuwá nt'a tjelyawun̈ witjacj, malala jis tepyala. Dios tjevele yupj sin po'ó. Tjevele:<pb/>“Po ma najastsja yupj malala lajaytsja. Mpes napj tjevelé tsjan ca la mejaytsja.<pb/>Tjevelé: ‘Püs way mpes pajal malala jis tepyálatsja wosis cjuwá nt'a. Napj quelel se 'atsja momas, 'ücj jis la püt'üs ne'aj. Mop'in yupj ma polel ne'as jil 'amá niná nt'a, nin ca la mejay napj.’ ” Dios nin tjevele jupj Popel po'ó. Tsjay püna Dios nosis t'üc' la tjiji na, jupj seletsja ca nin quelel la mijis yupj mpes. Jostsja yupj ca mal 'amá niná nt'a. Yupj p'iyá ma topon, mpes ma polel tjil 'amá niná nt'a, nin la tjiji Dios. 


text:
<pb/>Dios Popel po'ó yom pjaní tjevele sábado mpes, ts'ac' niná semana pjaní cyawaja na. Tjevele: “Dios pjü la tjiji. T'üc' la tjiji na, 'etjele jupj. Semana tecyawaja na, 'etjele.” 


text:
Jupj Popel vele wa:<pb/>“Napj quelel se 'atsja momas, 'ücj jis la püt'üs ne'aj.<pb/>Mop'in yupj ma polel ne'as jil 'amá niná nt'a, nin ca la mejay napj.” Wa cjuwá nt'a tjelyawün̈ sin po'ó nin tjevele. 


text:
<pb/>Yupj tjepjyacan̈ Dios tjevelá, jupj tjevelá pajal 'üsüs, newa ma polel tjil 'amá niná nt'a; ma la tjajay Dios tjijyü'ta jinwá. P'a casá ca nsem la p'a jilal. Dios ca mveles ca 'ücj polel mal jupj pü'ü nt'a, 'ücj majatjum ne'aj. 


text:
Selecj niná t'üc' way. Jupj tjevele p'a jawasa jyawca mpes. Locopyaya, año pülücj tepyala na, Dios tjevele David lal jupj jostsja jupj ca mpaques nin jawas po'ó. Napj nasa tepyac jupj tepyacá. Tepyaca:<pb/>“Yacjaj, niná pjo'oqué na Dios velá, nusin tjü'üsüs niná, la müjí wa jupj vele jin”. Nin mpes jus nlayecj jupj tjevele yacjaj polel leque jupj pü'ü nt'a, 'ücj polel majatjaquecj ne'aj. 


text:
Josué jis tjemyana israelpan yupj jis 'amá nt'a, newa ma 'üsüs játjatsja ne'aj. Mpes locopyaya Dios tjevele p'a jawasa jyawca mpes; tjevele gente ca mal jupj nt'a, majatjum yupj. 


text:
Newa nin quinam. Dios gente polel majatjum ca custjay. Majatjum ca Dios nt'a, Dios tjá'asatsja jinwá pjü way t'üc' la tjiji na. 


text:
Gente jil na Dios pü'ü nt'a, ca majatjum yupj. Tsji' la tjajaytsja Dios mpes; quina 'ücj majatjum ca. Majatjum Dios tjá'asatsja jinwá, pjü way t'üc' la tjiji na. 


text:
Mpes más 'ücj lovin pyonecj Dios lal; más 'ücj lovin lijicj jupj jos jin, mpes 'ücj ca nlaca Dios pü'ü nt'a, majatjaquecj. Wa cjuwá nt'a tjelyawun̈tsja ma la tjajay Dios jostsja jin. Mpes ma polel tjil yupj jis 'amá nt'a, ma polel játjatsja ne'aj. Ma ca nin la müjí nun yupj la tjajay jinwá. 


text:
<pb/>Lovin nin pyala Dios vele jinwá. Jupj jos ca nin mpalas, nin pyala jupj nin vele mpes p'in. Dios tjevelá polomay pjoye jinwá. Polomay t'em manas cjyo'la, pajal pjoye jupj, más 'in len̈ way mo'o jama jupj tsjyaca nt'a. Dios tjevelá mo'o jama jinwá liji qjuisas mo'ó. Mo'o jama jinwá qjuis qjues mo'ó. Nin qjuesé palá Dios velá pjya'aquecj na. Mpes selecj ncu 'üsüs qjuiyola, selecj wa ncu malala qjuiyola. Dios tjevele mpes selecj ncu t'üc' way quelel 'üsüs lijicj. 


text:
Pjü way ma polel mpja'nen̈ Dios lal. Pjü jatja, pjü la tjiji Dios, ne pjü way yus nyuca jupj. Jupj selé pjü way cupj lijicj. Jupj pjü way selé cupj qjuiyola. P'a jawas ca mvelecj Dios lal cupj la tjijicj mpes, ca mvelecj wa cupj qjuiyólatsja mpes 'ots'ipj. Jesús sacerdote más püné cupj mpes. 


text:
<pb/>T'üc' way pjü way niná. Po 'üsüs way Jesús. Sacerdote más püné way jupj cupj mpes. Nasa tjemey Dios pü'ü nt'a. Ne'aj vele Dios lal cupj mpes. Jupj Dios Jatjam. Mpes más 'ücj lovin qjuisas nsem Jesús. Cupj t'üc' way pyonecj Jesús po'ó, niná velecj wa la p'a jilal. 


text:
La pülücj malala nyuca quelel lijicj, ne nin lijicj. Malala quelel lijicj na, Jesús po jola cupj mpes; jupj selé costa way nin lijicj Dios jos jin. Diablo malala tjevele wa Jesús lal, jostsja malala la mijis. Mop'in Jesús ma malala la tjiji. Jesús cupj qjuis sacerdote más püné, vele Dios lal cupj mpes. 


text:
Más 'ücj ma lecj jeyacj la veles Dios lal. Jupj 'üsüs la mijis cupj qjuilal. Cupj selecj jupj perdonar la qjuis mijis malala nyuca la tjijicj, nin le monacj na jupj lal. Selecj wa jupj ca qjuis capj mp'a'sas, ma malala la mijicj. Qjuis capj mp'a'sas nin qjuisas na.<pb/>


text:
Cupj selecj judiopan jis sacerdote más püné witjacj gente popa p'iyá yupj. Dios jos yupj javelepj jupj lal gente mpes. Gente ja'ayapj na Dios mpes, niná ja'ayapj sacerdotepan nenem jilal, yupj ca ma'ayacj niná Dios mpes. Gente animal jacuman na Dios mpes, ja'ayapj yupj sacerdote nenem jilal. Sacerdote nenem sa 'ünan, sin ja'üm animal witjacj. Nin lajay na, Dios perdonar la siji gente nenem malala nyuca la tjajay yupj. 


text:
Nenéyawa gente ma salejepj malala nyuca lajay. Sacerdote más püné witjacj 'üsüs polel javelepj yupj jilal, ma jis capj javelel; sacerdote más püné witjacj gente p'in wa yupj, mpes yupj p'iyá malala quelel lajay wa neneyawá. T'üc' way malala lajay yupj neneyawá. Mpes yupj salejepj tsjan mpes gente malala lajay. 


text:
Sacerdote más püné witjacj t'üc' way malala nyuca la tjajay wa, la p'a jinwá. Mpes Dios jos yupj animal ja'ayapj, ja'üm wa. Nin la tjajay na, Dios perdonar ca lis mijis malala nyuca la tjajay. Dios jyü'ta yupj nin lajay yupj p'iyá mpes, gente la p'a mpes 'ots'ipj. 


text:
<pb/>Sacerdotepan más püné witjacj ma la t'apj yupj p'iyá. Dios lis t'ya yupj, sacerdote más püné witjacj nsem yupj. Aarón la t'ya jinwá püná, nin p'iyá lis t'ya yupj. 


text:
Nin tepyala Cristo lal. Jupj ma la t'ya jupj p'iyá. Jupj p'iyá ma tjevele jupj sacerdote más püné, ne ca püné nsem jupj. Dios la t'ya jupj. Dios p'in tjevele jupj lal:<pb/>“Jipj napj Natjam. Yacjaj jipj Pyapay ntepalá napj.” 


text:
P'a wa tjevele wa Dios jupj lal, nin qjuisin 'yüsa wa Dios Popel mpes. Tjevele:<pb/>“Napj la 'e tjet'á jipj, sacerdote nsem lovin.<pb/>Jipj sacerdote Melquisedec jinwá, pajal püné waytsja jupj.” Dios nin tjevele Cristo lal. 


text:
<pb/>Jesús yom tepyala jupj, tüpü'ü nosis casá. Jupj tjevele jupj Popay Dios lal. Pajal jólatsja, la tjemyona jupj lal jupj ca cus mp'a'sas quelel pé'etsja na. Yümücj pjac la tjemyona, la tipiya wa. Jesús seletsja jupj Popay Dios püné jupj, mpes 'ücj polel cus mp'a'sas, ma mpa'is, gente quelel ja'ünantsja na jupj. Dios 'üsüs way tjapjaca jupj. Jesús lovin t'üc' la tjiji Dios tjevelá, mpes jupj Popay Dios tjapjaca jupj. 


text:
T'üc' way jupj Dios Jatjam. Newa nin, Dios jostsja Jesús ca nin la mijis wa jupj Popay Dios jostsja jin. Malala tepyala na, newa nin la tjiji Jesús. Tsjay 'üsüs way la tjiji Dios jostsja jin. 


text:
Jupj pjü way la tjiji Dios jostsja jinwá. Mpes jupj mpes gente 'ücj mpatjam lovin Dios lal, nin lajay na jupj jos jin. Gente lajay na Jesús jos jin, yupj pjü way mpatjam ca Dios lal. 


text:
Dios la t'ya jupj sacerdote más püné ma'ajam jupj, ne nin mpes Jesús vele Dios lal cupj mpes quinam. Jupj sacerdote waytsja, Melquisedec sacerdote jinwatsja püná; püné waytsja jupj. 'In tjajama, lovin mponé Dios lal. 


text:
<pb/>Pülücj quelel velecj nun jilal niná mpes. Mop'in pajal costa way nusin 'yüsa lijicj; nun ma 'üsüs quelel nusin 'yüsa, nin nu tepyala. 


text:
Nun Dios ts'uyupj; püna nin nu tepyala. Más 'ücj nun nepenowá sin 'yüsa lojí quinam la p'a wa Dios tjevelá mpes. Newa ma nin tepyala. Nun ma quelel sin 'yüsa lojí la p'a wa; nun p'iyá ma 'üsüs nusin tji'yüsa Dios tjevelá. Nusin tji'yüsa Dios po'ó püná, niná más 'ücj la p'a nusin 'yüsa lajay niswá. Nun tsjictjacj jinwá, nun tso'ó jinwá custjay. Ma polel lojá jinwá custjay. 


text:
Nusin tji'yüsa püná, niná tsots' jinwá, costa tulucj. Ninana nujisas custjay, nun tsjictjacj jinwá custjay. Mpes nun ma polel nusin tji'yǘsatsja la p'a wa Dios po'ó. Nun ma polel nusin tji'yǘsatsja tsjan t'üc' way 'üsüs. 


text:
Tsjictjacj si t'ünǘ na, ve jalá. Najas nin jinwá ca nsem nun jilal. Nepénowa pülücj sin tji'yüsa Dios po'ó. Lovin 'ücj sin 'yüsa Dios tjevelá. Mpes yupj lovin salejepj tsjan niná Dios jos, tsjan niná Dios ma jos 'ots'ipj. Najas nin jinwá nsem nun.<pb/>


text:
Mpes más 'ücj qjuisin 'yüsa la p'a wa Dios tjevelá. Mpes ca qjuiyola nsem Dios jos jinwá. Mwalá way qjuisin tji'yüsa Cristo po'ó püná, 'üsüstsja niná. Newa ma pjü qjuisin tji'yüsa. Quina más 'ücj cupj p'a qjuisin 'yüsa Cristo po'ó. Napj ca mpac tsjan niná qjuisin tji'yüsa püná. Qjuisin tji'yüsa tsjan la tjijicj Dios ma jos. Nin lijicj na, cupj ma 'üsüs qjuesé palá Dios lal. Más 'ücj cupj 'aplijila nsem, nin la tjijicj mpes; más 'ücj lijicj quinam Dios jos jinwá. Más 'ücj pyonecj Dios tjevelá. 


text:
Qjuisin tji'yüsa 'üsüs way bautizar qjuesé palá. Qjuisin tji'yüsa más 'ücj la p'a wa sey pjucj po le 'et'ecj, velecj Dios lal yupj mpes. Qjuisin tji'yüsa tecya'lin̈ ca sin müjünsücj, mpatjam niswá. Qjuisin tji'yüsa wa Dios ca mveles pjacj 'ücj ca mal jupj nt'a, ca mpatjam ne'aj lovin. Qjuisin tji'yüsa wa Dios ca mveles pjacj ca mal 'awa püné nt'a. Yupj ne'aj ca mpatjam lovin. 


text:
'Üsüs way niná sin 'yüsa lijicj. Mop'in 'üsüs wa la p'a sin 'yüsa lijicj 'ots'ipj. Más 'ücj sin 'yüsa lijicj la p'a wa Dios tjevelá. Dios qjuis capj p'ya'sa, nin ca la mijicj. 


text:
<pb/>T'üc' way gente nepénowa jisastsja Jesús yas nam; quina ma jisas jupj. Len̈ pjacj ca 'ücj la qjuijis ne yupj niswa ca quelel la mijicj jupj. T'üc' way yas nam yupj jus nlaytsja Dios tjevelá t'üc' way. Dios pajal 'üsüs la tjiji yupj mpes. Dios jis tje'yaya jupj Cjües. 


text:
Yupj jus nlaytsja Dios tjevelá pajal 'üsüs. P'a jyawca na Dios Cjües pajal 'üsüs la mijis ca, jupj pjü 'ücj liji mpes. Gente nenem nasa sin tji'yüsa tsjay püné way Dios Cjües. 'Üsüs way la tjiji wa yupj mpes. 


text:
Locopyaya malala yola jis tepyala. Quina ma jisas Dios Jatjam. Len̈ pjacj ca 'ücj la qjuijis ne yupj niswa ca quelel la mijicj jupj. Yupj ma jisas Dios Jatjam, mpes yupj niswa cruz po'o tjü'ünan jupj jinwá la tjajay. Yupj lajay mpes gente la p'a malala javelepj jupj po'ó. 


text:
<pb/>Malala ca jis mpalas malala lajay. Nasa ca mpac 'oyn nyuca pyala gente jis lal. 'Amá jinwá yupj. Yom sine 'amá nt'a. Jive na, 'üsǘ mo'o jama, 'its'its' pyala. Jupj sine si t'ünǘ. Mpes p'a jawas 'amá nt'a vyala la las. Dios 'üsüs la tjiji niná momas mpes. Gente nepénowa niná 'amá jinwá. Pjyacan̈ Dios tjevelá. Dios tjevelá yupj jisas mo'o jama jinwá. Yupj yola Dios jos jinwá. Mpes Dios tsjay 'üsüs liji yupj mpes. 


text:
P'a 'amá nt'a jül p'in lejen̈, malala ne'aj. Niná 'amá malala. Mpes jupj moma jac', 'yüma jülün. Gente nepénowa 'amá niná jinwá. Pjyacan̈ Dios tjevelá. Mop'in Dios tjevelá yupj jisas mo'o ma jama jinwá yupj. 'Amá jül p'in vyala jinwá yupj. Mpes Dios ca jis capj ntülüs. 


text:
<pb/>Qjuis catjampan, gente nepénowa ma jisas Dios Jatjam. Nin tepyaquecj tsjan ca jis mpalas. Ma ca nin nsem nun jis lal. Cupj pyonecj nun ma nujola nsem yupj jinwá. Cupj pyonecj nun más 'üsüs nujola Dios jos jinwá. 'Üsüs way lojí; t'üc' way nun ca mpatjaqué Dios lal, mpes nin lojí. 


text:
Nun po tsji' la tjüjí Dios mpes. Nun quelel la tjüjitsja jupj. Dios 'üsüs. Niná la tjüjí lovin ma ca jo' mpa'is jupj. Nun jis capj tjap'a'sá la p'a wa Dios ts'uyupj. Nin lojí custjay; quelel lojí jupj custjay, mpes nin lojí. Niná Dios ma ca jo' mpa'is. 


text:
Nun solejé 'üsüs ca nu mpalas taca'liqué na, jupj nt'a lowú na. Mpes lovin la müjí niná la tjüjitsja jinwá, mpes t'üc' way niná ca nu mpalas. Nin qjuisas ncupj. 


text:
Ma nu pjyasa jinwá t'as. 'Üsüs lajay jinwá t'as. T'üc' way gente nepénowa japon Dios tjevelá. Malala se palá na, newa 'üsüs lajay Dios jos jin. Nin mpes Dios pjü ca la mijis yupj mpes pjü way jupj tjevelá. Lovin nin la müjí nun, yupj lajay jinwá. T'üc' way nin ca mpalas Dios tjevelá. 


text:
<pb/>Abraham la tjiji jinwá la müjí nun. Jupj lovin seletsja Dios ca nin la mijis jupj tjevelá jinwá. Dios tjevele Abraham lal tsjan ca la mijis jupj. Tjevele t'üc' way ca la mijis. Gente javelepj na yupj ca t'üc' la mijicj yupj javelepj, nenéyawa javelepj Dios pjoca. Jisas la p'a ca jus nlayecj t'üc' way ca nin la mijicj. Dios más püné pjü jilal, mpes javelepj jupj ló. Dios p'iyá tjevele Abraham lal jupj ca nin la mijis. Len̈ pjacj püné Dios jinwá. Mpes jupj tjevele jupj p'iyá Dios, ne ca nin la mijis jupj tjevelá. Mpes Abraham seletsja t'üc' way Dios ca la mijis jupj tjevelá. 


text:
Dios tjevele: “T'üc' way pajal 'üsüs ca la mejay jipj lal. Jipj ts'uyupj popa p'iyá püs naya patja, tsjay pülücj nsem, nin ca la mejay jipj mpes.” Dios nin tjevele Abraham lal. 


text:
Abraham seletsja Dios ca la mijis jupj tjevele jinwá. Mpes la tjinyuca Dios ca nin la mijis. Ma jólatsja Dios ma ca nin la mijis. Mpes t'üc' way nin tepyala jupj lal, Dios tjevele jinwá. 


text:
<pb/>Nenéyawa gente mát'eya la velel. Pjaní ma quelel le velele quinam ca nacj. Mpes vele: “T'üc' way velé, Dios selé”. Dios más püné jupj lal mpes jupj vele Dios ló. Jupj jos la p'a mpones jupj lal. Jos la p'a ma le velele quinam. 


text:
Nin p'iyá, Dios tjevele 'üsüs ca la mijis gente mpes. Jos yupj ca jus nlayecj t'üc' way tjevéletsja. Mpes tjevele: “Napj ne Dios, len̈ la p'a püné. T'üc' way velé, t'üc' way ca la mejay napj tjevelé jinwá.” Jupj jostsja yupj ca mponecj jupj nin ca la mijis jupj tjevelá, mpes nin tjevele jupj. 


text:
<pb/>Dios tjevele 'üsüs ca la mijis gente mpes. Tjevele wa t'üc' way tjevéletsja. Jupj jos cupj 'ücj qjuisas ca qjuis mpalas, mpes nin tjevele manas. T'üc' way la mijis jupj tjevele jinwá. Ma polel li tsuwile jupj. Cupj nasa tjevelecj jupj lal qjuisas jupj ca qjuis majamas. Jupj tjevele ca 'üsüs la qjuis mijis, mpes selecj nin ca la mijis jupj. 


text:
<pb/>Selecj Dios 'üsüs ca la mijis cupj mpes, ne ma qjuiyola. Cupj selecj 'üsüs ca qjuis mpalas. Nin selecj Jesús mpes. Jesús nin p'iyá liji quinam cupj mpes, sacerdote más püné liji jinwá. Sacerdote más püné jama Dios wo mo'ó, pülül jala na'aj po'ó, ne'aj vele Dios lal gente mpes. Jesús nin p'iyá liji. Jupj tjemey Dios nt'a tsjun po'ó, ne'aj vele Dios lal cupj mpes. 


text:
Nasa tjemey jupj. Mpes p'a jyawca na, cupj 'ücj ca nlaca Dios nt'a Jesús mpes. Jesús sacerdote más püné tepyala cupj mpes. Sacerdote más püné nsem janmacj cupj mpes. Vele Dios lal cupj mpes. Jupj sacerdote más püné Melquisedec jinwatsja püná.<pb/>


text:
Melquisedec püna tüpü'ü, jepa pünetsja jupj Salem nt'a, pülücj pátjatsja nt'a. Sacerdote watsja jupj, tsji' la tjiji Dios mpes, Dios ne más püné pjü jilal. Melquisedec tjevele Dios lal gente mpes. Nujola tapalas la p'a wa jepapan la tapalan Abraham lal, newa Abraham más 'üsüs la tepya'na yupj jilal. Melquisedec tjemey la nüjüsü Abraham, jupj jactsja na la tepya'na mpe. Melquisedec tjevele Dios lal Abraham mpes, la tjemyona Dios 'üsüs la mijis Abraham lal. 


text:
Abraham más 'üsüs la tepya'na la p'a jepapan jilal, mpes yupj yuts'a'á nt'ya teque'e jupj. Lovin nin la tjajaytsja püna tapatjá. Pjü diez popé jupj teque'e popé, pjaní tje'yaya Melquisedec lal Dios mpes. Melquisedec ló “Lovin 'üsüs la tjiji”, nin velecj cupj qjuis tin. Jupj jépatsja wa Salem po'ó. “Salem” tjowelepj yupj jis tin. Cupj velecj: “Pjü 'ücj patja, ma ts'a 'in la p'a jilal”. Nin velecj “Salem” mpes. Nin mpes selecj jupj pajal 'üsüstsja. 


text:
<pb/>Cupj velecj Melquisedec lovin sacerdote nsem. Pjü ma salejepj pjacj ne jupj popaytsja, pjü ma salejepj wa pjacj ne jupj jamaytsja. Pjü ma salejepj tsjan yupj jis lá püna tapatjá, ne Melquisedec yupj sin pópatsja, püs naya tüpǘ'ütsja. Pjü ma wa salejepj 'ona tjemya'na, ma wa salejepj 'ona tepe'e. Mpes cupj velecj jupj lovin sacerdote nsem. Jupj Dios Jatjam jinwatsja, sacerdote ca nsem jupj lovin. 


text:
<pb/>Najas nun ca jus nlayé pajal püné waytsja Melquisedec. Nun solejé Abraham püné waytsja. Judío mwalá waytsja jupj. Mop'in Abraham tequé'etsja popé tje'yaya jupj. Pjü diez popé, pjaní tje'yaya Melquisedec mpes. Tje'yaya tsjan más 'üsüs way. Melquisedec más püné waytsja jupj lal, mpes tje'yaya niná. 


text:
Abraham popa p'iyá püs naya tüpü'ü waytsja Leví. Leví ts'uyupj popa p'iyá püs naya tapatja way sacerdotepan. Yupj judiopan. Sacerdotepan jat'anquepj la p'a wa judiopan ja'ayapj. Pjü diez popé judiopan jatatj sin popé, pjaní jat'anquepj. Judiopan pjü way Abraham ts'uyupj popa p'iyá püs naya patja. Sacerdotepan jat'anquepj yupj ja'ayapj Moisés popel nin tjijyü'ta mpes. 


text:
Melquisedec Leví ts'uyupj popa p'iyá tulucj. Melquisedec mwalá way tüpü'ü Leví lal. Mop'in qjuisin 'yüsa pajal püné waytsja jupj; jupj nt'ya Abraham juts'a'á Dios mpes. Pjü diez popé, pjaní nt'ya jupj. Mpes qjuisin 'yüsa pajal püné waytsja Melquisedec. Dios nasa tjevele Abraham lal jupj 'üsüs ca la mijis. Mop'in Melquisedec más pünetsja Abraham lal. Jupj tjevele Dios lal Abraham mpes, la tjemyona Dios 'üsüs la mijis jupj lal. 


text:
Gente javelepj na niná la p'a mpes, selecj yupj más püné la p'a lal. Niná t'üc' way. Mpes qjuisin 'yüsa Melquisedec más püné waytsja Abraham lal, Abraham p'iyá ne püné way watsja jupj. 


text:
<pb/>Sacerdotepan jat'anquepj gente ja'ayapj Dios mpes. Pjü diez popé, pjaní jat'anquepj. Pjü way sacerdotepan nenem, nca'lin̈ ca. Melquisedec pjü diez popé, pjaní nt'ya wa jupj Dios mpes. Mop'in Dios Popel ma vele tepe'e jupj. Mpes 'ücj la veles newa pü'ü jupj. Mpes wa qjuisin 'yüsa Melquisedec más püné waytsja pjü sacerdotepan jilal. 


text:
<pb/>Leví nt'ya gente tja'ayapj, sacerdotepan natsja wa gente tja'ayapj Dios mpes; pjü diez popé, pjaní way tja'ayapj gentas. Mop'in Leví tje'yaya wa, sacerdotepan tja'ayapj wa yupj yuts'a'á Melquisedec lal; pjü diez popé, pjaní way tja'ayapj wa jinwá la tjajay yupj. Yupj Abraham ts'uyupj popa p'iyá püs naya tapatja yupj, ne nin. Abraham nin la tjiji, mpes yupj nin la tjajay jinwatsja. Abraham pjaní tje'yaya pjü diez popé Melquisedec lal. 


text:
Melquisedec la nüjüsü na Abraham, t'üc' way Leví len̈tsja custjay, ma tjemya'na custjay. Sacerdotepan len̈ waytsja wa custjay. Po 'in püs way tepyala na, jis tjamanun yupj. Abraham popa p'iyá püs way tepyala na tapatja yupj. Mpes yupj tja'ayapj wa jinwatsja Melquisedec lal. Mpes qjuisin 'yüsa Melquisedec más püné Abraham lal, Leví lal 'ots'ipj, sacerdotepan jilal 'ots'ipj. 


text:
<pb/>Moisés tjevele gente jilal tsjan niná Dios jostsja yupj ca nin la mijicj. Ninana Dios tjijyü'tá. Yupj jilal tjevele na, pülücj tjevele sacerdotepan mpes. Dios jostsja sacerdotepan pajal 'üsüs la mijicj gente mpes. Yupj Leví popa p'iyá püs naya tapatja. 'Üsüstsja yupj; newa nin, yupj ma polel la tjajay ne gente 'üsüstsja janmacj Dios lal. Nin mpes más 'üctsja sacerdote p'a wa tjac'; sacerdote seyasa waytsja jupj, jupj sacerdote Melquisedec jinwatsja. Aarón Leví popa p'iyatsja püs naya tüpü'ü, sacerdote pajal püné waytsja jupj. Niná sacerdote seyasa way, Aarón jin tulucj. Más püné way jupj Aarón lal. 


text:
Sacerdote seyasa tjac', Melquisedec jinwá jupj, mpes Dios quina jos la p'a sacerdotepan ma lajay quinam püna la tjajay jinwá. Yas nam Moisés jis tjijyü'ta gente nin lajay, 'ücj Dios lal ma nin lajay quinam. P'a casá tepyala quinam. 


text:
<pb/>Dios Popel sacerdote seyasa po'ó vele. Niná sacerdote seyasa ne cupj qjuis Jepa Jesucristo. Leví ts'uyupj popa p'iyá tulucj jupj. Judá ts'uyupj popa p'iyá püs naya tüpü'ü jupj, niná pjü nin salejepj. Judá ts'uyupj sin popa p'iyá püs naya tapatja sacerdote tuluctsja yupj lovin. Moisés lovin ma tjevele sacerdotepan nsem yupj. T'üc' way sacerdote niná já'asa, Melquisedec jinwá jupj. 


text:
<pb/>Yas nam Moisés jis tjijyü'ta gente ca nin la mijicj, 'ücj Dios lal ma nin lajay quinam. Niná más 'in 'ücj qjuisin 'yüsa sacerdote seyasa tjac' mpes. Ninana sacerdote Melquisedec jinwatsja. 


text:
Sacerdote tepyala jupj, Moisés popel tjevele jinwá tulucj. Jupj popel tjevele locopyaya patja Leví sin popa p'iyá sacerdotepan nsem yupj. Nin tuluctsja Jesucristo lal. Jupj sacerdote tepyala jupj lovin ma pe'e mpes; pjü 'ücj liji jupj, mpes nin. 


text:
Dios Popel vele:<pb/>“Napj la 'e tjet'á jipj, sacerdote nsem lovin.<pb/>Jipj sacerdote Melquisedec jinwá, pajal püné waytsja jupj.” 


text:
<pb/>Moisés tjijyü'ta sacerdotepan mpes. Yas nam Moisés jis tjijyü'ta tsjan niná gente ca nin la mijicj; 'ücj Dios lal ma nin lajay quinam. Sacerdotepan ma polel lajay ne gente 'üsüs nsem Dios lal. P'a casá tepyala. Más 'üsüs way tepyala. Niná sacerdote seyasa mpes, selecj 'üsüs ca qjuis mpalas. Jupj mpes cupj 'ücj polel leque ne'aj p'in Dios nt'a. 


text:
<pb/>Cupj velecj jupj sacerdote; Dios p'iyá tjevele wa sacerdote nsem jupj. Dios tjevele t'üc' way nin ca mpalas. Niná ma nin tjevele p'a sacerdote po'ó. 


text:
La p'a sacerdotepan Leví ts'uyupj popa p'iyá püs naya tapatja yupj, nin mpes sacerdotepan jis tepyala yupj. Jesús sacerdote tepyala Dios tjevele mpes. Dios tjevele sacerdote nsem jupj. Tjevele Jesús lal:<pb/>“Qjuis Jepa Dios tjevele nin la mijis jupj, tjevele t'üc' way nin ca la mijis.<pb/>Ma ca p'a casá mveles p'a jyawca na.<pb/>Tjevele: ‘Napj la 'e tjet'á jipj, sacerdote nsem lovin’.” Dios nin tjevele Jesús lal. 


text:
<pb/>Yas nam Dios tjevele judiopan 'üsüs se palá Dios lal, nin la tjajaytsja na Moisés lal tjevele jinwá. Quina tjevele gente 'üsüs se palá jupj lal Jesús mpes. Ninana más 'üsüs. Selecj niná t'üc' way ca nin mpalas Jesús mpes. Dios tjevele Jesús lovin ca sacerdote nsem. 


text:
<pb/>Yas nam sacerdotepan pülücj way tjelyawun̈tsja. Yupj lovin tecya'lin̈tsja, mpes gente lovin la p'a sacerdotepan jisastsja. 


text:
Jesús polel jis capj p'ya'sa gentá, yupj lovin ca 'üsüs nsem Dios lal. Yupj quelel jil ne'aj p'in Dios nt'a, 'ücj ne'aj jil Jesús mpes. Jesús nin polel liji jupj lovin ma pe'e mpes. Jupj vele Dios lal yupj mpes lovin, ne nin. 


text:
<pb/>Cupj qjuisastsja Jesús cupj qjuis sacerdote más püné nsem jupj. Jupj Dios juts'a'á. Cus tüpwes ma la pjaní way malala la tjiji. Lovin 'üsüs la tjíjitsja p'in. Dios tjemyana jupj malala lajay mpe, tjemyana jupj pü'ü nt'a. 


text:
La p'a sacerdote más püné witjacj tja'ayapj animal witjacj Dios mpes pjü jyawca na; jis tjü'üm yupj. Nin jostsja Dios, mpes perdonar lis tjiji malala nyuca la tjajay. Nin la tjajay yupj p'iyá malala la tjajay mpes. Nin la tjajay na, Dios perdonar lis tjiji malala la tjajay. Pjü jyawca na nin p'iyá la tjajay wa gente mpes, yupj malala la tjajay mpes wa. Mop'in Jesús la tjiji ne sacerdotepan 'ücj ma ja'ayapj animal witjacj quinam Dios mpes. 'Ücj ma ja'ayapj quinam Jesús nasa tje'yaya mpes. Jesús jupj p'iyá tje'yaya Dios mpes, ma tje'yaya animal witjacj. 'Üctsja jupj lal yupj tjü'ünan jupj; jupj jostsja Dios lovin ca perdonar lis mijis gente malala nyuca la tjajay. 


text:
Moisés tjijyü'ta mpes, niyom nepénowa sacerdote más püné witjacj jis tepyala. Newa nin, pjü way niná malala nyuca la tjajay neneyawá. P'a casá tepyala quinam. P'a jyawca na Dios la t'ya jupj Jatjam, ca sacerdote nsem jupj. Jupj sacerdote tepyala, Moisés tjevele mpes tulucj. Dios tjevele jupj lovin ca sacerdote nsem. Tjevele t'üc' ca nin mpalas. Jupj Jatjam lovin ma malala la tjiji. Lovin ca la mijis pjü way Dios jos jinwá.<pb/>


text:
Napj nin tepyactsja nun mpes. Quina ca mpac tsjan niná napj najas nusin 'yüsa. Cupj selecj cupj qjuis sacerdote más püné pü'ü. Jupj 'etjele Dios li'inyampe, Dios já'asa nt'a tsjun po'ó. Dios pajal püné. Cupj qjuis sacerdote más püné já'asa Dios li'inyampe, jupj p'iyá pajal püné wa mpes. 


text:
Ne'aj cupj qjuis sacerdote más püné vele Dios lal cupj mpes. T'üc' way Dios já'asa ne'aj. Ne'aj t'üc' way ton̈ca Dios wo. Dios la tjiji wosis niná; gente ma nin la tjajay. Cupj qjuis sacerdote más püné nin liji sacerdote más püné witjacj la tjajay jinwá yas nam. 


text:
<pb/>Dios jostsja la p'a sacerdote más püné witjacj natj gente tucutj, jostsja niná ma'ayacj jupj mpes. Dios jostsja yupj natj animal witjacj, gente animal witjacj tucuman na. Jostsja jis tjü'ünan, jis tjü'üm. Nin la tjajay na, Dios perdonar lis tjiji yupj malala nyuca la tjajay. Dios jostsja cupj qjuis sacerdote más püné 'yaya wa jupj mpes. 


text:
<pb/>Sacerdote más püné niná tsjun po'o já'asa. Ma polel sacerdote já'asa jupj nosis casá; p'a wa niyom patja qui'á sacerdote way yupj, yupj Dios mpes ja'ayapj gente jacutj. Nin lajay Moisés tjijyü'ta jinwá. 


text:
Cupj nyucucj sacerdotepan nin lajay qui'á, mpes cupj 'ots'ots' way qjuisin 'yüsa tsjan niná Jesús lijá tsjun po'ó cupj mpes. Püna Dios tjevele Moisés lal wosis la mijicj, ne'aj sacerdotepan 'ücj jis la veles Dios lal gente mpes. Wa niná Moisés quelel si jǘnsatsja na, Dios tjevele jupj lal: “'In tjejyama. Niná t'üc' way 'üsüs la mijin, jipj lal tjevelé jinwá, jipj lal tjevelé na joc' mo'ó.” Dios nin tjevele Moisés lal. Jupj wo niná, wo tsjun po'o ton̈ca jinwatsja, qjuisin 'yüsa. Nyucucj tsjan niná sacerdotepan lajay ne'aj, mpes 'ots'ots' way qjuisin 'yüsa tsjan niná Jesús nin liji cupj mpes tsjun po'ó. 


text:
Mop'in Jesús más 'üsüs liji cupj mpes; Dios tje'yaya nin polel liji jupj. Quina Dios tjevele gente 'üsüs nsem jupj lal; nin se palá Jesús mpes. Niná más 'üsüs way; niná Dios tjevele mpes, más 'üsüs qjuesé palá. 


text:
<pb/>T'üc' way ma 'üsüs jis tepyala Dios lal, nin la tjajay na Moisés tjevelá. Ma polel la tjajay pjü way Moisés tjevelá. Mpes 'üctsja Dios p'a casá la tjiji; 


text:
gente malálatsja custjay jupj lal, ne nin. Püna Dios tjevele ca 'üsüs la mijis yupj mpes. Tjevele:<pb/>“P'a jyawca na,<br/>p'a casá ca la mejay, mpes israelpan, judiopan 'ots'ipj, 'üsüs nsem yupj napj lal, nin ca jis mpalas.<pb/> 


text:
Jipj jele pyala tsjan tjevelé napj negente jilal jis tjemyan na Egipto mpe.<pb/>Ma ca nin p'iyá mvelé napj quinam. Yupj ma la tjajay napj tjevelé jin. Mpes tjum yupj mpe.<pb/> 


text:
Mpes p'a jyawca na, p'a casá ca la mejay israelpan mpes. Quina ca mvelé tsjan quelel lejay.<pb/>Yupj lovin ca yola nsem napj tjevelé mpes, nin ca la mejay.<pb/>Yupj 'ücj jisas nsem napj tjevelé mpes, nin ca la mejay.<pb/>Ca pajal jisas nsem napj tjevelé, ca la mejay napj.<pb/>Napj yupj jis Dios nsem. Yupj napj negente nsem.<pb/> 


text:
Mpes p'a jawas yupj pjü way ca mvelecj napj ne yupj jis Dios.<pb/>Ne'aj p'in patja jilal ma ca mvelecj nusin tjü'üsüs jupj ne Dios jupj.<pb/>Jis pülücpan jilal ma wa ca mvelecj niná.<pb/>Yupj pjü way nin ca mvelecj napj ne yupj jis Dios, ne nin.<pb/>Tsjictjacj nin ca mvelecj, noypan nin p'iyá ca mvelecj.<pb/> 


text:
<pb/>Yas nam Dios tjevele gente 'üsüs se palá jupj lal, nin lajay na pjü Moisés tjevelá. Nin tulucj quinam. Quina 'ücj ma lijicj pjü way Moisés tjevelá. Dios tjevele p'a casá ca la mijis. Tjevele gente 'üsüs nsem jupj lal Jesús mpes. Mpes quina 'ücj ma qjuiyola pjü way Moisés tjijyü'ta mpes.<pb/>


text:
Tsjicj way quelel pyac Dios Moisés lal tjevelá mpes. Lal tjevele tsjan niná jupj jostsja gente la mijicj, ne yupj ca cus ncon̈cocj Dios. Jis tjijyü'ta yupj wosis müjünsücj pülül p'omp'om mpes, ne'aj ca mvelecj Dios lal. Niná Dios wo lotsja. 


text:
Mpes wo pülül niná jas tjüjünsüpj. Cuarto mát'eya tyá'atsja jupj. Cuarto mwalá way nt'a tja'ayapj Dios mpes, jupj pajal püné way mpes. Niná cuarto po'ó, yam casá lejen̈ tón̈catsja, mesa ton̈ca watsja. Sacerdotepan pansas tja'ayapj na Dios mpes, tjo'onsopj pansas niná mesa casá. 


text:
Wa culupwen nt'a, pülül p'omp'om jálatsja, mpes cuarto mat'e tepyala. Cuarto ma'ajapj Dios mpestsja la p'in, jupj pajal püné way mpes. 


text:
Niná cuarto po'ó, tsjo'oy jinwá tón̈catsja, oro jas tjocjolol waytsja jupj. Tsjo'oy mo'ó ts'ülüc' tüpüntüpj 'üsüs cjúmsutsja, 'yǘmatsja. P'a wa já'asatsja niná cuarto po'ó. Cajón tabla mpes la tjajay, ne'aj já'asatsja, oro jas tjocjolol watsja jupj pje'á. Niná cajón mpes, judiopan yola jis tepyala Dios tjevele jin ca la mijis jupj yupj mpes. Niná cajón mo'ó, maná tsjicj way já'asatsja jarro mo'ó, jarro niná oro watsja jupj. Aarón tjacjaj cajón wa mo'ó pü'ü watsja. Nujola tapalas tjacjaj niná pjwel popa le cojon̈tsja. Wa mo'ó pe t'em patja watsja, casá tepyácatsja Dios tjijyü'tá ca gente la mijicj. 


text:
Cajón casá ángel jin yustapj tjelejen̈, mát'etsja yupj, ne'aj tjelejen̈tsja. Oro mpes watsja yupj. Querubines jis latsja yupj. Jis pam jana, la pactsja cajón casá. Querubines mpes, gente salejeptsja Dios já'asatsja yupj jilal. Gente tjowelepj: “Ne'aj Dios perdonar la siji gente malala nyuca la tjajay”. Nun solejé niná popé. Ma quelel pülücj pyac niná mpes; p'a mpes quelel pyac quinam. 


text:
<pb/>Pjü way niná tjo'onsopj wa pülül mo'ó. T'üc' tjo'onsopj na, pjü jyawca na sacerdotepan wama tjil cuarto mwalá way mo'ó. Ne'aj nin la tjajay Dios tjevele jinwá; yupj p'in nin polel la tjajaytsja. 


text:
Mop'in nin, ma wama tjil cuarto ma'ajapj nt'a. Pjü año na la pjaní p'in, sacerdote más püné jusapj wama tjemey cuarto ma'ajapj mo'ó. Jupj t'ya animal 'osis. 'Os niná cajón casá la t'yu. Solejé tsjan mpes la tjiji. Nenéyawa sacerdote más püné, la p'a wa gente 'ots'ipj, ma salejeptsja malala nyuca la tjajay. Dios ma nin jólatsja niná la tjajay, sacerdote más püné la tjiji mpes cuarto ma'ajapj nt'a. 


text:
Dios Cjües qjuisin 'yüsa liji yupj ma polel wama jiltsja cuarto ma'ajapj mo'ó, ne'aj Dios já'asatsja nt'a, cuarto mwalá way jatatsja na p'in. 


text:
'Ücj qjuisin la 'üsüs niná. T'üc' way gente quina patja nin p'iyá lajay. Ma ne'as jil Dios já'asa nt'a nin lajay na. Yupj jacutj, ja'ayapj Dios mpes. Animal witjacj jacuman, ca mü'ümücj sacerdotepan. Newa nin, yupj lovin yola malala nyuca la tjajay mpes. Lovin nintsja gente tja'ayapj na Dios lal. 


text:
Nin lajay, yupj jis p'üy mpes p'in nin lajay. Nin lajay na, newa ma 'üsüs yola yupj Dios jos jinwá. Püna tapatja jis tjüjütütj tsjan 'ücj jis la las, tsjan 'ücj jis la müs 'ots'ipj. Jis tjüjütütj 'onin ne yupj p'iyá jis la patsj. Nin p'in. T'üc' way yupj nin la tjajay, mop'in p'a jawas Dios p'a casá la tjiji, ne 'ücj niná ma lajay quinam püna jis tjüjütütj jinwá. 


text:
<pb/>T'üc' way Cristo tjac'. Sacerdote más püné jupj. Jupj mpes tsjay 'üsüs ca qjuis mpalas p'a jyawca na. Dios wo nosis casá ton̈ca p'in tulucj, ne'aj wama tjemey. Jupj wama tjemey tsjun po'ó. Niná t'üc' way Dios wo. Ninana más 'üsüs way, ninana gente ma nin la tjajay, ma ton̈ca nosis casá. 


text:
Cabro 'os mpes tulucj 'ücj wama tjemey, vaca tsjicj 'os mpes tulucj, jupj 'ücj wama tjemey Dios pü'ü nt'a. 'Ücj wama tjemey Dios pü'ü nt'a jupj p'iyá tepe'e mpes, jupj p'iyá 'os tepyala mpes. La pjaní wama tjemey, ne'aj já'asa custjay. Cristo mpes Dios perdonar la qjuisiji malala nyuca la tjijicj, ne ca 'üsüs nsem cupj lovin jupj lal. 


text:
Nun solejé nenéyawa gente jis p'üy te jinwá Dios lal yupj malala la tjajay mpes. Mpes nenéyawa sacerdotepan cabro 'os la t'upj yupj jis capá nt'a. Nenéyawa vaca cocoy 'os la t'upj wa yupj jis capá nt'a. Nenéyawa vaca tsjicj ja'üm. 'Üpjǘ tepyala na, yupj jis capá nt'a la coy 'üpjǘ niná. Nin mpes 'üsüs se palá yupj Dios lal niswá, yupj jis p'üy salá jinwá. 


text:
Quina más 'üsüs pyala Cristo 'os mpes. Pajal 'üsüs waytsja jupj, lovin ma malala la tjiji. Cristo tje'yaya jupj p'iyá Dios lal la mas, jupj 'os tepyala cupj mpes. Dios Cjües, lovin pü'ü jupj, cus tjep'ya'sa, mpes Cristo nin polel la tjíjitsja. Cristo 'os mpes selecj Dios perdonar la qjuisiji malala la tjijicj. Mpes cupj lovin ca ma qjuiyola nsem malala la tjijicj, ne cupj 'ücj polel lijicj quinam Dios jos jin, Dios ne pü'ü lovin. Nin qjuis tepyala animal 'os mpes tulucj. 


text:
<pb/>Solejé Dios tjevele jupj ca seyasa la mijis, mpes gente 'ücj ca 'üsüs jis mpalas jupj lal. Cristo mpes Dios nin liji jupj tjevele jin. Dios lis t'ya gente nepénowa, ne jis capj tjep'ya'sa jis la pon jupj lal. Jupj nin liji yupj lovin ca mpatjam jupj lal. Nin ca mpalas jupj tjevele mpes. Püna p'in Dios tjevele gente 'üsüs nsem jupj lal nin la tjajay na Moisés lal tjevelá. Mop'in gente ma la tjajay jupj tjijyü'ta jin. Dios lis t'ya witjacj, nin p'iyá ma nin la tjajay yupj. Locopyaya 'üsüs lis tjiji. Cristo tepe'e, mpes Dios perdonar la siji malala la tjajay, ne ca 'üsüs nsem yupj lovin jupj lal. 


text:
<pb/>Quina ca mpac tsjan mpes nin velé. Yom jos jupj juts'a'á nt'anques jatjam, yom niná tepe'e na. Mpes jupj pü'ü na, papel pyaca jupj nin jos mpes. Tepe'e na, jupj juts'a'atsja jatjam nt'anques ca. 


text:
Yom niná pü'ü na, jupj jatjam ma ca nt'anques. Yom tepe'e na p'in, nin ca mpalas jupj jostsja jin. Mpes qjuisin 'yüsa tsjan mpes 'üsüs qjuis tepyala Cristo tepe'e mpes. 


text:
<pb/>Püna, nin p'iyá tepyala Dios tjevele na Moisés lal. Dios tjevele tsjan la mijis ca gente mpes, yupj nin lajay na jupj tjevele jin. Moisés tepyaca na niná, casá la t'yu animal 'osis. Animal tepe'e mpes, Dios t'üc' la tjiji jupj tjevelá. 


text:
Nujola pyala Moisés tjevele gente jis lal. Tjevele pjü way Dios jostsja yupj ca la mijicj. Niná t'üc' tjevele na, jupj nt'ya yo pjwel, hisopo lotsja, oveja ts'üilin je way 'ots'ipj. Vaca tsjicj 'os tazón mo'o tón̈catsja, cabro 'os mo'o ton̈ca watsja, 'üsǘ lal la süpjütj. Hisopo mo'o ts'yuca, oveja ts'üilin mo'o ts'yuca wa, la t'yu tepyacá casá. Gente sey pjucj pjü way mo'o la t'yu wa. 


text:
Tjevele: “Niná 'os mpes, solejé t'üc' way Dios ca la mijis jupj tjevelá, nin lojí na jupj tjijyü'ta jinwá”. Moisés nin tjevele gente jis lal. 


text:
Nin p'iyá, Moisés 'os la t'yu wo pülül casá, niná Dios wotsja jupj. Mo'o játjatsja sacerdotepan jisastsja Dios mpes tsji' la tjajay mpes; niná la t'yu wa. Ninana jisastsja tjowelepj na Dios lal gente mpes. 


text:
Dios tjevele Moisés lal tsjan tjijyü'ta jupj. Jupj tjevele mpes, cupj polel velecj nasa way pjü way salá jinwá jis tepyala 'os mpes. 'Üsüs jis tepyala Dos lal 'os mpes. Mpes sacerdotepan 'ücj tjoweleptsja ne'aj Dios lal gente mpes. 'Os cjuwá, 'üsüs tulucj jis tepyala Dios lal. 'Os cjuwá, Dios ca jola nsem custjay gente malala la tjajay. Yupj malala nsem custjay. Cristo tepe'e, mpes 'ücj mpatjaquecj Dios nt'a. 


text:
<pb/>Qjuisin 'yüsa Dios jostsja nin lajaytsja jupj wo lal, jupj wo mo'o já'asa lal 'ots'ipj, ca salá jinwá jis cüpalas Dios lal. Jupj wo nosis nt'a ton̈ca jupj wo tsjun po'o ton̈ca jinwá 'in. Nin mpes nin lajaytsja. Tsjun po'o jatja salá jinwá jis tepyala Dios lal Jesucristo más 'üsüs way tje'yaya mpes. Jupj tje'yaya jupj 'osis. 


text:
<pb/>Wa pülül nosis casá, niyom p'in la tjajay; Cristo ma wama tjemey ne'aj. Wo niná Dios pü'ü nt'a ton̈ca jinwatsja jupj, nin p'in Dios wo lata tsjun po'o ton̈ca p'in. Ne'aj wama tjemey Cristo. Ne'aj ton̈ca Dios wolap'a'á, vele jupj lal cupj mpes. 


text:
Sacerdote más püné pjü año na la pjaní wama tjemey cuarto pjyapja mo'ó wo pülül mo'ó. Cuarto niná Dios mpestsja la p'in, jupj pajal püné way mpes. Sacerdote t'ya animal 'osis ne'aj tjemey na. Cristo ma liji niná. La pjaní wama tjemey Dios já'asa nt'a. La pjaní jupj p'iyá tje'yaya Dios lal la mas; jupj 'os p'iyá tepyala. Nin tepyala na jupj 'ücj wama tjemeytsja Dios já'asa nt'a. 


text:
Mpes 'ücj ma mpa'is niswá, 'ücj jupj 'os ma pyala niswá. Püna Dios nosis la tjiji. Püna pajal. Mop'in nin, 'ücj Cristo ma la pülücj tepe'e. Cristo nasa tjac' la pjaní 'ücj lo mas, jupj 'os tepyala. Nin la tjiji quinam, nosis quelel cyawaja na. Wama tjemey Dios já'asa nt'a. Jupj 'os mpes, Dios perdonar la qjuisiji malala la tjijicj. 


text:
<pb/>T'üc' way wa gente pjü way la pjaní nca'lin̈. Nin tepyala na, t'üc' way wa Dios ca mveles yupj jilal ncu 'üsüs yupj jupj lal. 


text:
Nin p'iyá, Cristo la pjaní tepe'e wa. Jupj tje'yaya jupj p'iyá Dios lal la mas, mpes Dios ca perdonar lis mijis malala la tjajay pajal pülücj. Cristo ca ncuwim niswá. Ncuwim, niswa mpa'is mpes tulucj. Ncuwim pülücj jis manus, yupj ca mpatjam jupj lal. T'üc' way nepénowa la nuc jupj ncuwim. Yupj ca jis manus jupj.<pb/>


text:
'Üsüs way gente nin la tjajay Moisés tjijyü'ta jinwá. Mop'in nin, gente ma polel 'üsüs nsem Dios lal nin lajay mpes. Pjü año gente jiquil Dios wo nt'a. Sacerdote más püné 'yü'na animal witjacj, li t'e 'osis. Newa nin, gente ma lovin 'üsüstsja Dios lal; yupj lovin malala nyuca la tjajay, ne nin. Sacerdotepan 'ots'ots' way la tjajay Cristo la mijis jinwá. Nin la tjajay 'üsüs waytsja; mop'in nin, Cristo la tjiji pajal 'üsüs way yupj la tjajay lal. Gente lovin 'üsüs Dios lal se palá Cristo la tjiji mpes. 


text:
Nin tulucj sacerdotepan la jay mpes. Sacerdotepan pjü año nin la tjajay. Gente ma 'üsüs jis tepyala Dios lal sacerdotepan la tjajay mpes, ne lovin nin la tjajay yupj. Lovin pajal yólatsja custjay malala nyuca la tjajay mpes. 


text:
Nasa sacerdotepan nin la tjajay na, gente yola tepyala malala nyuca la tjajay. Jus nlaytsja yupj 'üsüs tuluctsja Dios lal. 


text:
<pb/>Mpes Cristo tjac' na nosis nt'a, tjevele Dios lal:<pb/>“Gente jacuman animal witjacj jipj mpes, yupj jis 'as se palá. Ma jyas jipj niná.<pb/>La p'a way jacutj wa jipj mpes. Ma wa jyas jipj.<pb/>Mpes jipj napj mp'üy la tjejay. Mp'üy mpa'is, na'as mpalas.<pb/>Na'as mpes ma jele nsem pjü way malala nyuca la tjajay gentá.<pb/> 


text:
Quina gente se jacuman animal witjacj jipj mpes, yupj jis 'as pyala, yupj jas tüpwes sa 'üm animal witjacj.<pb/>Jisas jipj ma jele nsem malala nyuca la tjajay. Mop'in jipj ma 'ücj jyas 'e tepalá yupj lajay mpes.<pb/> 


text:
Mpes napj tjevelé: ‘Dios, qui'á 'os. Jipj jyas jinwá ca la mejay napj. Jipj Pyapel vele jin ca la mejay napj. T'üc' way ca la mejay napj.’ ” 


text:
<pb/>Nin tjevele Cristá. Tjevele: “Gente jacuman animal witjacj jipj mpes, animal jis 'as se palá. La p'a way jacutj wa jipj mpes. Animal jas tüpwes sa 'üm, jisas jipj ma jele nsem malala nyuca la tjajay. Niná ma jyas jipj. Jipj ma 'ücj jyas tepyala yupj lajay mpes.” Nin tjevele Cristá. T'üc' way nin lajay Moisés tjijyü'ta jin lajay, mop'in Dios ma 'ücj jos tepyala nin la tjajay na. 


text:
Niná Cristo t'üc' tjevele na, tjevele: “Qui'á 'os. Jipj jyas jinwá ca la mejay napj”, nin tjevele Popay Dios lal. Cristo mpes, 'ücj ma ja'ünan quinam animal witjacj. Dios quina perdonar la siji gente malala nyuca la tjajay, Cristo tjü'ünan mpes. 


text:
Jesucristo tje'yaya jupj jüp'üy p'iyá la mas, jupj 'os tepyala, mpes cupj lovin Dios juts'a'á nsem. Ninana Cristo la pjaní la tjiji, cupj lovin ca 'üsüs nsem Dios lal. Nin jos Dios. 


text:
<pb/>Pjü jyawca sacerdotepan pjü way lejen̈ yupj animal ja'ayapj nt'a Dios mpes. Pjü jyawca gente animal witjacj se jacuman sacerdotepan nt'a, ja'ayapj Dios mpes. Nin p'iyá lajay pjü jyawca. Newa nin, gente ma 'üsüs se palá Dios lal nin lajay mpes. 


text:
Cristo mpes p'in 'üsüs se palá. Cristo tje'yaya jupj p'iyá Dios lal la mas, jupj 'os tepyala. La pjaní p'in nin la tjiji. Jupj la tjiji mpes Dios lovin ma nin jola mpalas gente malala nyuca la tjajay. Cristo nin la tjiji na, 'etjele Dios li'inyampe. 


text:
Ne'aj Cristo já'asa. Pülücj po ma jisas jupj. Jupj li nucú jupj Popay Dios ca la mpa'nas jupj enemigopan jis lal. Jupj ca la mijis Jesús enemigopan jupj tsjom 'alá jatja jinwá. 


text:
<pb/>Qjuisin 'yüsa Cristo la pjaní tje'yaya jupj p'iyá Dios lal la mas, 'os tepyala. Qjuisin 'yüsa cupj lovin 'üsüs Dios lal, jupj la tjiji mpes. Nin p'iyá Dios juts'a'á sin popé pjü way. 


text:
<pb/>Ninana t'üc' way nin selecj, Dios Cjües ninana qjuisin 'yüsa liji mpes. Jupj mwalá way tjevele:<pb/> 


text:
“Jipj lal nin ca mvelé tsjan niná napj ca la mejay yupj mpes.<pb/>T'üc' way, p'a jyawca na ca nin la mejay.<pb/>Yupj ca jisas nsem napj tjevelé mpes, nin ca la mejay.<pb/>Ca 'ücj jisas nsem napj tjevelé mpes, nin ca la mejay.<pb/>Lovin ca yola nsem napj tjevelé mpes, nin ca la mejay.” Dios Cjües nin tjevele. Niná tjevele na, tjevele:<pb/> 


text:
“Lovin ma ca nola nsem yupj la tjajay mpes. Pajal malala nyuca la tjajay, ma la tjajay napj tjijyütütj jin.” Dios Cjües nin tjevele. 


text:
<pb/>Mpes qjuisin 'yüsa 'ücj sacerdotepan animal ma ja'ayapj niswá. 'Ücj yupj jis 'as ma se palá niswá; Dios nasa perdonar la qjuis tjiji, ma jola lovin, malala nyuca la tjijicj mpes. 'Ücj se con̈cocj Dios quinam. 


text:
<pb/>Natjampan, Jesús tepe'e, jupj 'os tepyala. Nin mpes ma lecj jeyacj la veles Dios lal. Niná lijicj, jupj wo mo'ó leque jinwá Dios pü'ü nt'a. 


text:
Yas nam, Dios wo pülül nt'a, pülül p'omp'om jálatsja, mpes cuarto mat'e tepyala. Gente ma polel tjiltsja pülül na'aj po'ó Dios já'asatsja nt'a. Sacerdote más püné p'in 'ücj polel jámatsja ne'aj pjü way año na la pjaní. La p'a casá tepyala quinam. Cupj pjü way Dios pü'ü nt'a wama polel leque jinwá, Jesús tepe'e mpes. Quina jupj pü'ü niswá. 


text:
<pb/>Mpes más 'ücj se con̈cocj Dios. Nin lijicj na, más 'ücj Dios qjuisas la p'in. Más 'ücj pyonecj Dios ca pjü la mijis jupj tjevelá. Cupj 'üsüs Dios lal quinam, salá jinwá, Cristo la tjiji mpes. Püna selectsja cupj malala nyuca la tjijicj; quina selecj cupj 'üsüs Dios lal. Bautizar qjuis tepyala na, la p'a sin tji'yüsa lis tjijicj cupj salá jinwá quinam Dios lal. 


text:
Selecj ca 'üsüs qjuis mpalas, Dios ca nin la mijis, jupj tjevele jinwá. Nin pyonecj, nin velecj niná p'a jilal. Más 'ücj niná lovin nin pyonecj. Dios lovin nin liji jupj vele jinwá. 


text:
Más 'ücj lovin quelel lijicj cupj qjuisin popa, cupj ne Jesucristo lal pyonecj. Más 'ücj lovin 'üsüs lijicj yupj jilal. Mpes nusin tjü'üsüs 'oyn nyuca 'üsüs way welé cupj qjuisin popa Jesucristo lal japon witjacj jis lal, ne niná la müjí. 


text:
Lovin 'a nu tjumulus nun. Malala ma 'a nusí mulú. Nun popa nepénowa ma quelel 'a si mulú. Nun 'a nusí mulú na, nun p'iyá pajal ca jisas nsem Dios, ca jisas nsem Jesús; nin nu pyala 'a nusí mulú mpes. Más 'ücj lovin nin lijicj quinam, Jesús len̈ way ncuwim mpes. 


text:
<pb/>Nusin tji'yüsa t'üc' way Jesús po'ó; nasa nujisas Jesús. Mop'in nin, ca nacj nun nepénowa malala quelel lojí niswá. Solejé malala niná nin lojí, newa nin lojí. Ma p'a wa mpa'is nun mpes. Dios ca jola nsem malala nyuca la tjüjí. 


text:
Más 'ücj nun ca jus nlayé p'a jawas malala ca nu mpalas. Más 'ücj ca locj meyá Dios ca mveles gente jis lal ncu 'üsüs way yupj jupj lal. Ma jisas Dios, ca mal 'awa püné nt'a. 


text:
<pb/>Nun solejé pülücj way ma la tjajay Moisés tjevelá. Nun solejé tsjan tepyala yupj jilal. Jepapan jis tjü'ünan yupj. Niyom mat'e, cont'e ca nacj, tjowelepj na la p'a ma la tjiji Moisés tjevelá, jepapan tjü'ünan jupj. Lovin ma tjowelepj ma nujola t'as malala la tjüjí, lowa. 


text:
Selecj malala jis tepyala ma la tjajay na Moisés tjevelá. Mop'in más malala ca mpalas la p'a jilal. T'üc' way pülücj jisastsja Dios Jatjam, quina ma jisas jupj. Mpes más malala ca jis mpalas. Lovin po ma jisas quinam Dios Jatjam. T'üc' way yupj Dios juts'a'á jis tepyala, Jesús tepe'e mpes, jupj 'os tepyala mpes. Dios tjevele gente 'üsüs jupj lal se palá Jesús 'os mpes. Mop'in nenem quina ma japon, quina ma jisas Jesús 'os tepyala yupj mpes. Dios Cjües tsjay 'üsüs la tjiji yupj mpes. Yupj sin nin po ma jisas jupj quinam. Mpes Dios pajal yümücj ca jis capj ntülüs. 


text:
Selecj Dios tjevelá. Tjevele: “Malala la tjajay, mpes malala ca jis mpalas; nin ca la mejay napj. Napj p'iyá ca nin la mejay.” Dios nin tjevele. Selecj p'a wa tjevele wa jupj. Tjevele: “Nun jis Jepa Dios ca mveles jupj gente jis lal. Ca mveles cana 'üsüs witjacj, cana malala witjacj”, nin tjevele jupj. 


text:
Más 'ücj niná ca jus nlayecj. Más 'ücj ca lacj meyacj Dios polel nin la mijis mpes yupj jilal. Dios pü'ü, pajal püné way jupj. 


text:
<pb/>Nujola pyala t'üc' way nusin tji'yüsa na Jesús po'ó. Nujola pyala tsjan nu tepyala. Nenéyawa costa waytsja cus tocon̈cotsja Jesús, malala nu tepyálatsja mpes, nun Dios ts'uyupj mpes. Newa nin, lovin cus tocon̈có Jesús, lovin nujisastsja jupj. 


text:
Nenéyawa gente la tjüpjüts'ün nun jilal, nun Jesús jisastsja mpes. Pülücj nin tjepjyacan̈ yupj la tjüpjüts'ün nun jilal. Yupj malala la tjajay wa nun jilal. Nenéyawa nin p'iyá tepyala wa la p'a wa Dios ts'uyupj jilal. Nin jis tepyálatsja na, po nujólatsja nun. 


text:
Dios ts'uyupj nepenowá cawilta po'o tjátjatsja, Jesús jisas mpes. Nin p'iyá, nun pajal nujólatsja yupj mpes, jis capj tjap'a'sá. Nujisas Jesús, mpes nenéyawa gente la p'a natj nun nuts'a'á. Nin la tjajay na, nun 'ücj jisas tapatjaquetsja lovin; nun solejé más 'üsüs way ca nta'á ne'aj Dios pü'ü nt'a. Ne'aj nta'á ma ca ncawajas. 


text:
<pb/>T'üc' way Dios nin tjevele ca nu ma'ayas niná. Najas lovin mponé niná ca ma'ayas. Nin poné, Dios ca nu ma'ayas tsjan pasal 'üsüs way. 


text:
Más 'ücj newa 'üsüs lojí malala pyala na. Nin jos Dios. Mpes Dios jos jin la tjüjí na, jupj ca nin la mijis nun mpes jupj tjevele jin. 


text:
<pb/>Más 'ücj lovin nin la müjí. Dios Popel vele:<pb/>“Yom pjaní se jam napj, pajal len̈ way ncuwim. T'üc' way len̈ way ncuwim jupj.<pb/> 


text:
Gente japon na napj tjevelé, yupj 'üsüs napj lal nin se palá. Ca mpatjam napj lal japon mpes.<pb/>Gente la p'a quina ma quelel japon napj lal. Yas nam nin topon. Pajal malala way napj lal ma nin japon quinam.” Dios nin tjevele. 


text:
T'üc' way nepénowa ma quelel japon quinam Dios lal. Yas nam topon jupj lal. Cupj yupj sin popa tulucj. Yupj len̈ ca nsem, Dios ca la mijis. 'Awa püné nt'a ca mal. La p'a japon Dios tjevelá. Cupj yupj sin popa, mpes ca mpatjaquecj Dios lal.<pb/>


text:
Dios tjevele tsjan ca la mijis cupj mpes. Dios lal pyonecj na, selecj nin ca mpalas jupj tjevelá. Ma tjinyucucj nin ca mpalas; nin p'in selecj nin ca mpalas cupj pyonecj mpes. 


text:
Cupj selecj püna way gente pülücj 'üsüstsja Dios lal, Dios lal topon mpes. Napj quelel pyac yupj nepénowa sin po'ó. 


text:
<pb/>Cupj pyonecj Dios lal. Dios tjevele jupj la tjiji nosis. Tjevele pjü la tjiji tsjun po'ó. Jupj sin nin tjevele na, nin tepyala. Selecj nin tepyala jupj tjevele jin, mpes qjuisin 'yüsa tsjan tepyala nosis casá. Ma nyucucj niná tsjan mpes Dios la tjiji nosis, tsjan mpes pjü way la tjiji wa tsjun po'ó. 


text:
<pb/>Pajal püna Abel tepyona Dios lal. Abel ticyuna tsjan la 'ayas Dios. Caín teque'e wa tsjan la 'ayas Dios. Abel tje'yaya más 'üsüstsja; jupj tepyona Dios tjevelá, ne nin. Caín ma la tjiji jupj jinwá. Abel tepyona Dios lal, ne Dios 'ücj jos tepyala tje'yaya mpes. Mpes Dios tjevele Abel 'üsüstsja jupj lal. Abel püna tepe'e; newa qjuisin 'yüsa Dios po'ó jupj la tjiji mpes. 


text:
<pb/>Locopyaya Enoc po tepyona Dios lal, mpes jupj ma tepe'e. Dios tjemyana jupj tsjun po'ó, nyucunú tjemey jupj. Len̈tsja jupj nosis casá Dios tjemyana mpes. Dios Popel vele jupj tüpü'ü na nosis casá, Dios 'ücj jostsja jupj lal. 


text:
Gente ma japon na Dios lal, Dios 'ücj jos tulucj yupj jilal. Napj ca mpac pjacj ne 'ücj sa con̈ Dios. Japon Dios pü'ü, 'ücj sa con̈ Dios. Japon Dios 'üsüs liji gente mpes, yupj po quelel sa con̈ na jupj, 'ücj yupj sa con̈ Dios. 


text:
<pb/>Locopyaya Noé tepyona wa Dios lal. Dios tjevele jupj lal tsjan ca mpalas p'a jawas. (Tjevele 'üsǘ lal mpit'as nosis jas tüpwes, ca la mijis jupj, pjü nca'lin̈ ca.) Noé ma polel tjinyúcatsja nin ca mpalas. Nin p'in tepyona Dios lal, po 'üsüs way jólatsja jupj po'ó. Mpes jupj la tjiji Dios tjevelá. Barco püné la tjiji, 'üsǘ casapa la winin. Mpes jupj ma tepe'e; jupj jats'om 'ots'ipj, jupj jatjampan 'ots'ipj, jupj nuerapan 'ots'ipj, ma wa tecya'lin̈ yupj. Jupj la tjiji mpes, qjuisin 'yüsa t'üc' way gente la p'a 'üsüs tuluctsja Dios lal. Noé p'in 'üsüs Dios lal tepyala; Dios nin la tjiji jupj mpes, jupj Dios lal tepyona mpes. 


text:
<pb/>Locopyaya Abraham tepyona wa Dios lal. Dios tjevele jupj lal jupj ca mim la p'a 'amá nt'a. Dios tjevele niná 'amá p'a jawas ca ma'ayas jupj. Abraham la tjiji Dios tjevelá. Pje'á tjemey tüpü'ü mpe; newa ma seletsja ca'aj jámatsja. 


text:
Abraham ne'aj tjemey Dios jostsja nt'a. Ne'aj tüpǘ'ütsja Dios lal tepyona mpes. Yas nam Dios tjevele t'üc' way niná 'amá ca ma'ayas jupj. Niná tjevele na, p'a wa gente pátjatsja ne'aj. Niná 'amá yupj yuts'a'atsja custjay, Abraham juts'a'atsja tulucj. Abraham wo pülül mo'o tüpü'ü, nin p'iyá tapatja jupj sa con̈tsja witjacj, jis wa pülül p'in tapátjatsja yupj. 'Üctsja jupj lal Dios lal tepyona mpes. Locopyaya Isaac tüpü'ü custjay wo pülül mo'ó. Isaac Abraham jatjam waytsja jupj. Locopyaya Jacob tüpü'ü wa custjay wa pülül mo'ó. Jacob Abraham cüicj waytsja jupj. Dios tjevele Abraham lal tsjan ca la mijis jupj mpes. Tjevele nin p'iyá la mijis wa Isaac mpes, Jacob mpes 'ots'ipj. Abraham ma jólatsja wa pülül mo'o tüpü'ü la p'in; 


text:
seletsja p'a jawas ne'aj ca mim, mpü'üm Dios lal, ne'aj wa pülücj lejen̈ nt'a. Jis wa ne'aj Dios p'in sin tjijyünsa. Ne'aj Dios la tjiji. Ne'aj ma ca ncawajas. 


text:
<pb/>Sara tepyona Dios lal, mpes 'ücj way tsjicj tecyálatsja. Pajal co'müytsja jupj. Jupj voyum, Abraham, co'müytsja 'ots'ipj. Newa nin, Sara seletsja Dios ca la mijis jupj tjevelá. Nin mpes jupj jatjam pjaní tjemya'na. 


text:
Abraham pajal co'müytsja, mop'in ma juts'uyupj cyálatsja. Tepyona mpes p'in, p'a jawas jupj popa pjaní tepyala. Mpes quina gente pülücj patja, yupj ne Abraham popa p'iyá, püs naya patja. Pajal pülücj way yupj, pjulacj pülücj tsjun po'o jatja jinwá. Pajal pülücj way yupj, sus pe tsjicj way pajal pülücj way jatja jinwá. Pajal pülücj way yupj, ma polel sin la pac. 


text:
<pb/>Abraham tüpü'ü na, Isaac, Jacob, tapatja watsja na, lovin topontsja yupj Dios lal. Yupj p'iyá tapatja na, pjü way ma nin tepyala Dios tjevelá. Nin p'in, janmacj salejeptsja p'a jawas Dios la mijis ca pjü way jupj tjevelá; 'ücj jisastsja Dios ca nin la mijis mpes. Nin tjowelepj la p'a jilal 'amá cjuwatsja yupj, jis wa cjuwatsja nosis casá. Tjowelepj nosis nt'a patja sin popa p'in tuluctsja yupj. Ma yólatsja niná mpes. 


text:
Gente newa nin javelepj na, t'üc' way yupj salejepj p'a jawas ca mpatjam la p'a nt'a. Yupj salejepj p'a nt'a yupj yuts'a'á nsem. 


text:
Abraham seletsja jupj ma jámatsja la püt'üs püna tüpü'ü nt'a. Isaac, Jacob, salejeptsja wa, ne'aj ma mpatjam ca. 'Üctsja jis la winin jis la patj ne'aj, mop'in ma tjil. Salejeptsja la p'a nt'a mpatjam ca yupj. 


text:
Yupj po quelel pátjatsja más 'üsüs nt'a. Salejeptsja mpatjam ca tsjun po'ó. Mpes Dios ma myayca yupj jilal. 'Ücj Dios lal jupj yupj jis Dios. Dios 'ücj la tjiji tsjun po'ó yupj 'ücj jis la patj ne'aj. Wa pülücj la tjiji ne'aj. 


text:
<pb/>Abraham p'a casá la tjiji wa Dios lal tepyona mpes. Tepyona Dios ca la mijis püna tjevele jinwá. Dios nasa tjevele jupj lal Abraham popa p'iyá püs naya patja pülücj way nsem yupj. Locopyaya Dios tjevele Abraham lal jupj jostsja Abraham ma'ayas ca jupj jatjam Isaac jupj lal, sacerdote animal 'yaya jinwá. Dios quelel seletsja ncu t'üc' way Abraham ca la mijis jupj tjevelá. Abraham tepyona Dios lal, mpes 'üsüs waytsja jupj lal jupj jatjam ma'ayas Dios mpes, jupj jatjam pjaní waytsja p'in. Nujola pyala Dios tjevele Abraham lal tsjan ca la mijis. 


text:
Püna nasa tjevele: “Gente jipj popa p'iyá püs naya mpatjam Isaac mpes. Yupj la p'in jipj popa p'iyá nsem.” 


text:
Abraham seletsja Dios 'ücj polel si jünsa tepe'á, mpü'üm niswá. Jupj jólatsja Isaac mpa'is ca. Mop'in ma tepe'e. Isaac jas tjijyünsa jinwá, niswa tüpü'ü jinwá jin jólatsja Abraham. 


text:
<pb/>Locopyaya Isaac tepyona wa Dios lal. Mpes tjevele jupj jatjam Jacob lal, jupj jatjam Esaú lal wa, Dios 'üsüs la mijis ca yupj mpes p'a jyawca na. 


text:
<pb/>Locopyaya Jacob tepyona wa Dios lal. Mpes nasa quelel pé'etsja na, tjevele cüicpan jilal; José jatjampan waytsja yupj. Manas jilal tjevele ca 'üsüs la mijis Dios yupj mpes. Tón̈catsja tjacjaj lal, jupj co'müytsja mpes, ne palá nipí'tjetsja Dios wolap'a'á, tjevele Dios pajal püné. Seletsja Dios ca la mijis jupj tjevelá. 


text:
<pb/>Locopyaya José tepyona wa Dios lal. Nasa quelel pé'etsja na, tjevele t'üc' way Dios 'üsüs la mijis ca jupj gente mpes, ca jis manus Egipto mpe. Tjevele tsjan niná jupj jostsja yupj ca la mijicj jupj cjüele jilal nepé tjil na. 


text:
<pb/>Locopyaya Moisés jamay, popay wa, topon wa Dios lal. Jepa püné Egipto po'ó tjijyü'ta jis la 'ünan pjü way israelpan niyom tsjictjacj, nasa jis tjamanun na. Moisés jamay, popay wa, ma nin la tjajay. Salejeptsja Dios ca jis capj mp'a'sas. Mpes ma lacj tjeyapj jepa püné tjijyü'ta mpes. Moisés tjemya'na na, yupj jus nlaytsja 'üsüs way jústatsja jupj. Mpes yupj tjapjalen Moisés mes cont'e mpes Dios lal topon mpes. 


text:
<pb/>Locopyaya Moisés tepyona wa Dios lal. Mpes jupj t'yüna na, jupj ma jostsja gente mvelecj jupj ne jepa püné jucucus jatjam. 'Üsüs tepyálatsja jupj lal, jupj jepa püné jucucus jatjam waytsja mpes. Newa ma jostsja jupj niná. Jupj seletsja israelpan pópatsja jupj, jostsja yupj sin popa pjaní nsem jupj. 


text:
Pajal malala jis tepyálatsja yupj jis lal, yupj ne Dios gente. Mop'in nin, Moisés quelel jis capj tecyón̈catsja. Ma jólatsja malala tepyala wa jupj lal. Ma quelel tüpǘ'ütsja quinam Dios gente tulucj tapatja nt'a. Dios gente tulucj 'ücj jisas tapatja malala la tjajay mpes. Moisés ma jostsja niná. Tsjicj way mpes wa ma quelel pǘ'ütsja ne'aj. Más 'üctsja jupj lal lovin malala pyálatsja jupj lal, Dios gente se cón̈catsja mpes. Seletsja malálatsja Dios lal jis capj cyon̈ca Dios gente tulucj, mpes tjemey. 


text:
Malala tepyala Cristo lal Dios jostsja jinwá la tjiji mpes. Nin p'iyá tepyala Moisés lal. Malala tepyala Dios jostsja jinwá la tjiji mpes, mop'in 'üsüs waytsja niná jupj lal. Egipto po'o patja pasal pülücj way tatsja; Moisés ma jólatsja niná. Jupj seletsja Dios tsjan 'üsüs way ma'ayas ca jupj p'a jyawca na. Moisés nin jostsja jupj. 


text:
<pb/>Moisés tepyona Dios lal. Mpes tjemey Egipto mpe. Jepa püné ts'i tji'ínatsja Moisés lal; newa nin, Moisés ma lecj tjeyatsja. Pjü ma polel januc Dios, mop'in Moisés seletsja Dios cus tecyón̈catsja. Mpes lovin la tjíjitsja Dios jostsja jinwá. 


text:
Moisés p'a casá la tjiji wa Dios lal tepyona mpes. Dios tjevele jupj lal jupj ca jas majamas ángel pjaní la 'ünan egiptopan sejatjampan mwalá way witjacj. Dios tjevele jupj jostsja israelpan oveja 'os ca la nt'ucj yupj jis wa jun vilicj t'asiyú. Tjevele yupj nin la tjajay na, ángel niná yupj jis capa nipj ca mim, ma ca jis mü'ü'nas israelpan sejatjampan mwalá way. Moisés tepyona Dios lal, mpes ninana tjevele israelpan jis lal. Mpes yupj la tjajay Dios jostsja jinwá. Ma tecya'lin̈. 


text:
<pb/>Selecj israelpan topon wa Dios lal yupj la tjajay mpes p'a jawasa. Egipto mpe tjil na, ne'as tjil Mar Rojo nt'a. 'Üsǘ mo'ó jümücj tjapjaja tepyala la tjiji Dios, yupj 'ücj jis la winin. Nin mpes yupj polel 'üsǘ na'aj po'ó tjil topon mpes. Egiptopan quelel la nyüjüsün̈tsja yupj, jis la tjilil yupj. 'Üsǘ niswa jun t'yo'na, ne yupj pjü way jis qjues t'anca, tecya'lin̈. 


text:
<pb/>P'a jawas israelpan p'a casá la tjajay wa, mpes selecj topon Dios lal, tjelejen̈tsja na Jericó po'ó, pülücj pátjatsja nt'a. Pjü jyawca na Jericó po'o tapatja t'asiyú tjil Dios jis tjijyü'ta jinwá. Ts'ac' siéteya tepyala na, yupj tapatja nt'a t'asiyú tjüwücj tyüla jupj, ne israelpan wama polel jiltsja. Yupj nin la tjajay Dios tjevelá topon mpes. 


text:
<pb/>Rahab tüpǘ'ütsja Jericó po'ó, tepyona wa Dios lal. Nujola pyala Rahab tjuwine niyom pülücj jilal yas nam, yupj jaylacj la tjajay jupj nin la tjiji mpes. Nujola pyala wa israelpan mát'eya tjil Jericó nt'a sin la 'üsüs 'onin ne israelpan 'ücj ca la mpa'nacj ne'aj pátjatsja jilal. Rahab 'üsüs la tjiji israelpan jis lal, tjevele wama culá. Jis capj tjep'ya'sa, jis tjepjya'na, mpes Jericó po'o pátjatsja ma polel jis tjü'ünan. Jericó po'o pátjatsja lovin ma la tjajaytsja Dios jostsja jin. Yupj tapatja nt'a t'asiyú tjüwücj tyüla na, israelpan tjü'ünan pjü way Jericó po'o pátjatsja. Mop'in ma tjü'ünan Rahab, jupj Dios lal tepyona mpes. 


text:
<pb/>Napj ca 'ücj mpac gente pülücj sin po'ó, yupj topon wa Dios lal. Nin la cüjay, püs way naya ca cüpac. Mpes ma nin ca mpac tsjan la tjajay yupj pjü way. Gedeón tepyona wa Dios lal, Barac 'ots'ipj, Sansón 'ots'ipj, Jefté 'ots'ipj. David tepyona wa Dios lal, Samuel 'ots'ipj. Profetapan topon wa Dios lal. 


text:
Nenem pjü way topon Dios lal, mpes polel la tjajaytsja Dios tjevele jinwá. Nepénowa la tapalan la p'a nt'a tapatja jilal. Más 'ücj la tapalantsja, mpes jis tjüjütütj tepyala. Nepénowa pajal 'üsüs way jis tjüjütütj la p'a jilal. Dios tjevele nepénowa jilal tsjan ca la mijis yupj mpes, ne nin la tjiji yupj topon mpes. Jepapan la ts'i yupj nepenowá león tjelyawun̈ nt'a, león jis la las. León ma polel tjalá yupj, Dios lal topon mpes. 


text:
Jepapan 'awa mo'o la ts'i nepenowá jis la 'ünan. Ma tecya'lin̈ yupj; 'ücj pje'á tjil, ma tepen̈ yupj. Yupj jis enemigopan quelel jis tjü'ünan nepenowá polomay mpes. Dios lal topon 'ücj polel tjil. Nepénowa pajal 'üsüs polel la tjajay, yupj yusapj ma polel lajaytsja jinwá. Nepénowa 'üsüs way polel la tapalan yupj jis enemigo militarpan jilal. Yupj jis enemigopan ts'equenen̈ yupj mpe. Pjü way niná nin tepyala Dios lal topon mpes. 


text:
<pb/>P'a wa tepyala wa yupj topon mpes. Pajal 'üsüs way jis tepyala nequem nepenowá jis lal. Yupj sejatjam tecya'lin̈ na, sin tjüjünsüpj, tapatja niswá; nequem nenem nin tjunuc. Malala jis tepyala nepenowá jilal, Dios lal topon mpes. Gente yümücj mo'o süptsja yupj. Tjowelepj: “Nun poné malala. Ma mponé niná, ne 'ücj nlawú.” Newa ma la tjajay yupj tjowelepj. Mpes yümücj mo'o süptsja, tecya'lin̈. Ma nin yólatsja cya'lin̈ ca nacj; salejeptsja sin müjünsücj jis la püt'üs niswá, ca mal Dios nt'a. Más 'üsüs ne'aj. 


text:
<pb/>Malala jis tepyala wa la p'a jilal, Dios lal topon mpes. Gente la tjüpjüts'ün nepenowá jilal, mo'o süptsja yupj. Tsupaptsja yupj cadena mpes, tjo'onsopj yupj cawilta mo'ó. 


text:
Gente pe püné la ts'i nepenowá jis capá nt'a, tecya'lin̈ yupj. Jis tiquilil nepenowá, tecya'lin̈. Pajal malala la tjajay nepénowa jilal, jisastsja yupj mvelecj ma jisas Dios quinam. Polomay mpes jis tjü'ünan nepenowá. Nepénowa ts'equenen̈ la p'a pajal malala lis tjajay mpes. Yupj t'emel cjuwatsja. Oveja pjoloc' mpes p'in sin tücüipap, cabro pjoloc' mpes 'ots'ipj. Gente pajal malala la tjajay yupj jilal, yupj Dios lal topon mpes p'in. 


text:
Yupj cjuwatsja ca'aj 'ücj jis la püt'üs. Yupj sin nin tjelyawun̈tsja jis wa cjuwá nt'a, joc' mo'ó 'ots'ipj. Tjijinan̈ jomwen jul mo'ó, 'amá jul mo'ó 'ots'ipj. Yupj más 'üsüs waytsja gente la p'a wa jilal nosis casá. 


text:
<pb/>Pajal 'üsüs waytsja Dios lal yupj topon jupj lal. Newa nin, yupj tapatja na nosis casá, Dios ma pjü way la tjiji custjay yupj jilal, jupj tjevele jinwá. 


text:
Locopyaya quelel líjitsja, locopyaya más 'üsüs la mijis. Yupj lovin 'üsüs nsem Dios lal, nin ca la mijis jupj, nin p'iyá la qjuis mijis na. Nin jostsja Dios. Dios ma jostsja yupj yusapj 'üsüs nsem jupj lal. Cupj 'a mulú pjü way lovin 'üsüs nsem Dios lal, jupj nin la qjuis mijis.<pb/>


text:
Qjuisin 'yüsa pülücj topon Dios lal püná. Qjuisin 'yüsa yupj pajal 'üsüs topon jupj lal. Mpes más 'ücj cupj lovin nin lijicj pjü way Dios jos jinwá, yupj la tjajay jinwá. Nenéyawa p'a casá lijicj ca nacj, ma nin lijicj Dios jos jinwá. Ma nin la müjí nun. Nenéyawa malala lijicj ca nacj, lovin nin quelel lijicj ca nacj. Ma nin lijicj Dios jos jinwá. Ma nin la müjí nun. Lovin 'üsüs la müjí Dios jos jin. Lovin 'üsüs la mijicj cupj pjü way Dios jos jin. Malala pyala na, newa ca 'üsüs la müjí. 


text:
Más 'ücj lovin qjuiyola Jesús po'ó. Jupj la tjiji tepyonecj Dios po'ó. Jupj la mijis wa lovin ca mponecj Dios lal, jupj jos jinwá. Yupj jupj cruz po'o tjovalapj na la mas, 'üctsja jupj lal yupj nin la tjajay, jupj Popay Dios nin jostsja mpes. Yom javalapj na cruz po'ó, malala javelepj jupj po'ó. Jesús ma nin jólatsja nin tjowelepj mpes jupj po'ó. Seletsja t'üc' tepyala na 'ücj jos nsem jupj, pajal 'üsüs way ca mpalas mpes. T'üc' tepyala na, ne'as tjemey jupj Popay Dios nt'a. 'Etjele Dios jyü'ta nt'a, Dios li'inyampe. T'üc' way Dios la tjiji pajal püné way tepyala jupj, mpes 'etjele jupj ne'aj. 


text:
<pb/>Nujola tapalas tsjan la tjiji Jesús, malala tepyala na jupj lal. T'üc' way pülücj ma jisastsja jupj. Pajal malala la tjajay jupj lal, newa ma jólatsja. Mpes malala nu pyala na, ma 'aplijila t'as nun. Mop'in mponé Dios 'üsüs. 


text:
Jesús lal tepyala jinwá ma nu tepyala custjay. Yupj tjü'ünan jupj. Yupj ma tjü'ünan nun custjay. Nun ma malala quelel lojí. Po quelel lojí Dios jos jinwá. Mop'in nin la müjí. 


text:
Nun Dios ts'uyupj. ¿Ncu nujo' tepe'e Dios Popel velá? Dios Popel nun mpes nin vele. Vele mpes ma nujola nsem malala nu pyala na. Vele:<pb/>“Natjam, nenéyawa ma lejay qjuis Jepa Dios jos jinwá. Mpes jupj cyapj tyüla, jupj ca jin mü'üsüs la mijis jupj jos jinwá.<pb/>'Ücj jyas t'as jupj nin liji. Ma 'aplijila t'as jipj, jupj jin 'yüsa liji jipj malala la tjejay.<pb/> 


text:
Jupj quelel la 'iji, mpes jin 'yüsa liji malala la tjejay.<pb/>T'üc' way jipj jupj popa p'iyá mpes cyapj tyüla jupj.” Dios Popel nin vele. 


text:
<pb/>Mpes malala nu pyala na, ca nacj Dios Nupopay nucopj tyüla. Nin liji nusin lo 'üsüs, jupj jos 'üsüs la müjí nun. Mpes ma nujola t'as. Dios nin liji nun jupj ts'uyupj mpes p'in. Nun solejé t'üc' way niyom pjü way nenéyawa nin lajay yupj jis ts'uyupj jilal. 


text:
T'üc' way Dios jis capj tyüla wa jupj ts'uyupj pjü way neneyawá. Ca nacj nepénowa jatja ne'aj Dios ma jis capj tyüla lovin. Ma jis capj tyüla mpes selecj t'üc' way yupj Dios ts'uyupj tulucj. P'a p'in yupj. 


text:
<pb/>Nujola tapalas cupj tsjictsja na, qjuis papay qjuis capj tül. Selectsja más 'üctsja niná la tjajay cupj qjuilal. Más 'ücj cupj jus nlayecj wa 'üsüs way Dios nin liji cupj qjuilal, qjuis capj tyüla na. Jupj cupj qjuis Papay tsjun po'ó, mpes más 'ücj niná ca jus nlayecj cupj. Más 'ücj velecj Dios lal qjuisas nin liji cupj qjuilal. Mpes cupj lovin ca mpatjaquecj jupj lal, la mijis jupj. 


text:
Qjuis papay nosis casá patja qjuis capj tül neneyawá. Ma año pülücj mpes qjuis capj tül; cupj tsjictsja na ma año pülücj mpes qjuis t'yüna. Qjuis papay jisastsja qjuisin 'yüsa tsjan 'üsüs way la mijicj. La tjajay yupj jisastsja jin, lovin yólatsja 'üsüs la tjajay. Mop'in Dios más 'üsüs liji yupj jis lal. Dios qjuis capj tyüla, más 'üsüs qjuis mpalas. Nin liji mpes cupj 'üsüs nsem jupj jinwá. 


text:
T'üc' way nenéyawa Dios qjuis capj tyüla. Qjuis capj tyüla na, mwalá way p'in ma qjuisas niná, 'aplijila qjuesé palá. Locopyaya jus nlayecj 'üsüs qjuesé palá jupj la tjiji mpes. Nin quelel lijicj Dios jos jinwá; 'üsüs way niná. Mpes ma nin qjuiyola cupj. Ma mvelé nun ma nujisas Dios velá. 


text:
<pb/>Quina ca mpac 'oyn nyuca lojí nun. Yom mos sin tula, tüecj sin napnapj, jupj ma polel tsji' liji. Nin p'iyá nun jilal. Nun ma quelel tsji' lojí quinam Dios mpes, ne nun yom niná jinwá. 'Aplijila nun quinam, malala nu tepyala mpes. Más 'ücj nucopj mp'a'sá nunwá, 'ücj ca mponé Dios lal niswá. 


text:
Niswa ca mpac 'oyn nyuca lojí nun. Yom tüecj c'a, jupj jos la p'a ca cus mp'a'sas mwinim jümücj 'üsüs nt'a. Jupj jos jupj ma ntülüs ca, jupj tüecj cjüele ma cus nts'optes p'a wa cjüele lal. Tüecj 'ücj locopyaya way mü'ü'süs. Nun popa nepenowá yom niná jinwá. Jisas la p'a jis capj jap'acj, 'ücj ca mponecj niswá Dios lal. Jis capj mp'a'sá, ne locopyaya t'üc' way 'ücj ca mponecj niswá Dios lal. 


text:
<pb/>Lovin mwi'iqué la p'a jis lal, ma la mve'lé yupj jilal. Ma malala la müjí. Lovin 'üsüs la müjí Dios jos jin. Ma 'üsüs lajay jupj jos jin, ma ca jus nucucj qjuis Jepa Dios. 


text:
<pb/>Ca nacj nepénowa ma 'üsüs japon Dios lal. Jis capj mp'a'sá, ca mponecj niswá Dios lal, ca 'üsüs la mijicj niswá jupj jos jinwá. Mpes t'üc' way Dios 'üsüs la mijis yupj mpes. Ca nacj nepénowa t'üc' way tulucj sin 'yüsa lajay ne'aj. Jis capj mp'a'sá t'üc' way ca mponecj niswá. T'üc' way tulucj sin 'yüsa lajay na, yupj lajay la p'a ma japon Dios lal quinam. Yupj tuncuy jinwá. Malala se palá gente jis lal tuncuy jalá na. Nin p'iyá niná, malala se palá wa gente jis lal, yupj sin 'yüsa lajay mpes. 


text:
<pb/>Ca nacj nun popa nepénowa quelel ne'aj jamanun sejats'om tulucj. Ca nacj nequem nepénowa quelel lyawun̈ jis vayum tulucj jilal. ¡Ma la müjí niná, nun pjü way! Ca nacj nepénowa yupj sin nin ma jisas Dios jos jinwá. ¡Nujos t'as Dios jos jinwá! Ma la müjí Esaú la tjiji jinwá. Jupj ma jostsja Dios tje'yaya jupj lal. Dios tje'yaya jupj lal, Esaú vender la tjiji 'ücj lo las, la pjaní vecj pé'etsja na. 


text:
Nun solejé Esaú popay quelel pé'etsja na, Esaú jostsja jupj popay ma'ayas jupj lal niná jupj juts'a'atsja Dios tje'yaya mpes. Popay ma tje'yaya niná lovin. Po la tjemyona popay lal, la tipiya; newa nin, popay ma polel tje'yaya niná. Nasa tjevele niná ca la mijis jupj tsüipe mpes. 


text:
<pb/>Lovin nujisas t'as Dios nu tje'yayá. Nu tje'yaya 'ücj ca ne'aj nlawú Dios nt'a. Niná más 'üsüs way israelpan tjil nt'a lal. Püna israelpan ne'as tjil joc' nt'a, joc' niná Sinaí lotsja jupj. Nun ma tjalawiqué yupj jilal. Püna nin tepyala niná. Nun nujola pyala tsjan tepyalá ne'aj. Nasa ne'as tjelyawun̈ na, 'awa püné pwetsja. Pajal püste waytsja ne'aj. Yümücj jas tjelyapjünütsja ne'aj. 


text:
Yupj tjepjyacan̈ trompeta la tjipjyusa, yümücj pjactsja. Vele pjac tjepjyacan̈ wa. Vele pjac tjepjyacan̈ na, pajal la tjomon ma niswa mveles; 


text:
pajal lacj tjeyaptsja, pajal yólatsja yupj. Dios nasa tjijyü'ta: “Po ma po la tjo'ot'é joc' niná. Pjaní po le 'et'é na, najas pe la nts'iyá jupj po'ó, la 'ünan. Animal po le 'et'é na, najas pe la nts'iyá wa la 'ünan jupj”, nin tjevele. 


text:
Gente pajal lacj tjeyaptsja nin tepyala mpes ne'aj. Moisés p'iyá tjevele: “Nin cyücüyǘ lecj jeyá mpes”. 


text:
<pb/>Más 'üsüs nu tepyala. Dios Jatjam 'üsüs la tjiji nun mpes, ne nun 'ücj ne'as nlawú Dios nt'a tsjun po'ó. Ne'aj Sión ló. Sión niná Jerusalén jin p'iyá tsjun po'ó. Wa pülücj lejen̈ ne'aj. Ne'aj pü'ü Dios, jupj ne pü'ü lovin. Ne'aj angelpan pajal pülücj ca nlüjün̈, yupj pjü way 'a mulú pajal 'üsüs ca mvelecj Dios po'ó. 


text:
Ne'aj Dios ts'uyupj pjü way 'a jis mulus ca. Pajal 'üsüs way ca la mijis Dios yupj pjü way mpes, yom liji jinwá jatjam mwalá way mpes. Dios jis lá tepyaca ne'aj, mpes yupj 'ücj mpatjam ne'aj. Dios pü'ü ne'aj. Ne'aj ca mveles pjü gente jis lal ncu 'üsüs way yupj, ncu malala way yupj. Dios la tjiji gente pülücj 'üsüs jupj lal, yupj pülücj way nasa tecya'lin̈ yupj. Yupj ne'aj patja quinam Dios lal. 


text:
Jesús ma'ajam wa ne'aj. Yas nam Dios tjevele gente 'üsüs jupj lal se palá, nin lajay na pjü Moisés tjevelá. Locopyaya más 'üsüs la tjiji Dios. Tjevele gente 'üsüs nsem jupj lal Jesús mpes. Abel 'os tepyala, tepe'e, jupj tsüipe malala la tjiji mpes. Solejé Abel pajal 'üsüs waytsja. Jupj 'os tepyala mpes, Dios cus tyüla jupj tsüipe. P'a casá tepyala Jesús 'os tepyala mpes. Dios 'üsüs la tjiji cupj mpes Jesús tepe'e mpes. Jupj 'os mpes, Dios perdonar la qjuis tjiji malala la tjijicj. Jupj 'os mpes, cupj 'üsüs Dios lal, nin qjuis tepyala. 


text:
<pb/>Mpes po nujos t'as nun Dios tjevelá. Ma nujos Dios tjevelá, t'üc' way Dios ca nucopj ntülüs. Püna Dios jis capj tyüla ma quelel pjyacan̈tsja mpes; ma jisastsja na Dios tjevelá. Yom p'in tjevele niná yupj jilal. Mpes t'üc' way pajal ca nucopj ntülüs wa, nun ma nujisas na jupj tjevelá. Jupj nasa tjevele nun jilal, tsjun po'o já'asa jupj. 


text:
Israelpan tjelyawun̈ na Sinaí nt'a, 'amá jus tiquits'e Dios tjevele na. 'Amá ca jus nquits'is niswá, nin ca la mijis Dios. Jupj Popel qjuisin 'yüsa liji jupj tjevelá. Tjevele: “La pjaní wa 'amá ca jus nquits'is niswá la mejay napj. Nin tepyala na, 'amá p'in tulucj ca jus nquits'is. Pjü way tsjun po'o ca jus nquits'is wa, nin ca la mejay napj.” 


text:
Tjevele la pjaní wa jupj ca nin la mijis niswá. Mpes qjuisin 'yüsa pjü way ca jus nquits'is, niná pjü way ncawajas ca. Pjü la tjiji Dios, niná pjü way ncawajas ca. Pjaní way já'asa ma ca jus nquits'is. Jos niná p'in ma ncawajas ca, mpes ca nin la mijis jupj. 


text:
<pb/>Dios jyü'tá ma ca jus nquits'is. Niná ma ncawajas ca. Cupj Dios juts'a'á, lovin ca mpatjaquecj jupj nt'a. Mpes más 'ücj wi'iquecj Dios lal. Más 'ücj 'üsüs tsji' lijicj jupj mpes. Tsji' lojí na jupj mpes, nujola t'as pajal 'üsüs way jupj. Lovin nujola tapalas jupj más püné pjü way jilal. Ninana 'üsüs way. 


text:
Más 'ücj lovin lijicj Dios jos jinwá. Nujola tapalas, 'awa pwe na pjü cyawaja pwe nt'a. Dios nin polel liji wa cupj ncawajas, cupj malala lijicj.<pb/>


text:
Nujola tapalas, nun Dios ts'uyupj, nun jis pülücpan nun pjü way. Nun quelel la tjüjitsja nunwá. Lovin nin la müjí. 


text:
Nenéyawa gente campa mpe jiquil, nun ma yus nucú. Jis tja'ayá jis la las, jis tja'ayá wa jis la püt'üs, jis la jas nun potjaqué nt'a. Nun solejé nepénowa nin la tjajay. Locopyaya jus nlaytsja ninana yupj nt'a tjiquil angelpan waytsja yupj, gente waytsja tulucj yupj. Mpes campa mpe jiquil na, 'üsüs la müjí yupj mpes. 


text:
<pb/>Dios ts'uyupj nepenowá cawilta mo'o jatja. Nujola t'as yupj mpes, jis ma'ayá yupj jisas. Najas jus nlayé malala way ne'aj. Mpes 'aplijila way t'as ne'aj way jatja yupj. T'üc' way gente malala lajay Dios ts'uyupj nepenowá jilal. Nujola t'as yupj mpes 'ots'ipj, jis capj mp'a'sá. Ca nacj p'a jyawca na nin p'iyá ca nu mpalas. Ca jisas nsem la p'a ca nucopj mp'a'sacj. Mpes jis capj mp'a'sá yupj quinam. 


text:
<pb/>'Üsüs way gente tjewyayin̈. Más 'ücj lovin ma lyawun̈ la p'a jilal. Dios jos niyom tjewyayin̈ lovin ma ne'aj jamanun la p'a nequem. Dios jos nequem tjewyayin̈ lovin ma lyawun̈ la p'a niyom jilal. T'üc' way nepénowa nin lajay, ne'aj jamanun la p'a nequem. Nequem nepénowa lyawun̈ la p'a niyom jilal. Ma tjewyayin̈ nepénowa nin p'iyá lajay. Ninana pajal malala way, Dios ca jis capj ntülüs nin lajay mpes. 


text:
<pb/>Nepénowa lovin yola t'emel mpes; t'emel pülücj jisas. Ma yupj jinwá nujola t'as. Más 'ücj 'üsüs way nujola nsem quina to'á mpes p'in. Dios tjevele:<pb/>“Lovin ma ca mis nun mpe. Nun ma ca nusapj nsem”, nin tjevele Dios. 


text:
Mpes cupj polel velecj:<pb/>“Nejepa Dios ncapj p'ya'sa. Ma lecj jeyá napj.<pb/>Ca nacj la p'a malala quelel la niji; newa nin, ma lecj jeyá, Nejepa Dios ncapj cyon̈ca, ne nin.” Selecj Dios t'üc' way qjuis capj cyon̈ca, mpes 'ücj nin velecj. 


text:
<pb/>Nujola pyala niyom tjiquil, nun jilal tjowelepj Dios Popel mpes. Pülücj way nusin tji'yüsa la tjajay. Yupj lovin 'üsüs topontsja Dios lal. Yupj newa japontsja Dios lal, nasa tecya'lin̈ na. Nujola t'as niná. Nin p'iyá la müjí yupj la tjajay jinwá. 


text:
Nun jilal tjowelepj Jesucristo po'ó. Tjowelepj t'üc' waytsja. Niná t'üc' way custjay. Lovin t'üc' way ca nsem. 


text:
<pb/>Nepénowa ne'as jil nun nt'a, p'a casá p'in javelepj yupj. Ma mponé nun. Ma la müjí yupj javelepj. Cupj polel lijicj Dios jos jinwá, Dios la tjiji mpes. Jupj qjuis capj tjep'ya'sa jupj sin nin jostsja mpes. Nepénowa javelepj más 'ücj nin lojí judiopan la tjajay jinwá püná. Javelepj pis ja'ayapj Dios lal; niná lojá na, 'üsüs nu mpalas, javelepj. T'üc' tulucj. 


text:
Sacerdotepan ja'ayapj Dios mpes, 'üsüs jis la pal gentá. Nin lajay Dios wo nt'a, qui'á nosis casá. Nin p'iyá qjuis tepyala Cristo tepe'e na cruz po'ó. Más 'üsüs way qjuis tepyala Cristo tepe'e mpes. Ninana ma se palá sacerdotepan jilal, yupj ninana ma japon mpes. 


text:
<pb/>Nujola pyala sacerdote más püné pjü año na la pjaní 'yü'na animal witjacj, animal jis 'as t'ya Dios wo mo'ó, cuarto pjyapja nt'a. Jis 'as li t'e ne'aj. Nin liji Dios ma ca jola nsem malala nyuca la tjajay israelpan. Nujola pyala niná animal tecya'lin̈ la locjocj gente patja mpe, ja'üm ne'aj. 


text:
Mpes nin p'iyá tepyala Jesús lal. Pje'á tjü'ünan wa Jesús gente tapatja mpe. Nin mpes, Dios quina perdonar la siji gente malala la tjajay, Jesús 'os mpes. Yupj lovin 'üsüs Dios lal, nin se palá. 


text:
<pb/>Mpes más 'ücj quina ma qjuisas sacerdotepan lajay. P'a casá tepyala, más 'üsüs tepyala. Más 'ücj se con̈cocj Jesús quinam. Nepénowa ma jisastsja Jesús. Ca nacj ma ca jisas nsem wa cupj, cupj Jesús se con̈cocj mpes. Ma nin nujola t'as. 


text:
Ma nin qjuiyola cupj; selecj p'a jawas ca mpatjaquecj pülücj patja nt'a tsjun po'ó. Pjü pülücj patja nt'a nosis casá ncawajas ca. Más 'üsüs tsjun po'ó. 


text:
<pb/>Cupj polel velecj Dios lal Jesús mpes. Mpes más 'ücj lovin 'üsüs velecj Dios po'ó. Nin velecj na, 'yayacj jinwá lijicj jupj lal. T'üc' way nin velecj jupj ne Dios. 'Üsüs velecj na jupj po'ó, 'yayacj jinwá lijicj jupj lal. 


text:
Lovin 'üsüs la müjí la p'a mpes. La p'a wa jisas, 'ücj so 'oyá wa yupj. Nin lojí na, Dios lal 'oyá jinwá niná. 'Ücj jos pyala jupj. 


text:
<pb/>Nepénowa nusin 'yüsa lajay Dios Popel mpes; la müjí yupj javelepj jinwá. Yupj pajal yola nun mpes, lovin nusin 'yüsa lajay 'üsüs way lojí. P'a jawas Dios ca mveles yupj jilal ncu 'üsüs la tjajay. La müjí yupj javelepj, mpes 'ücj jisas nsem nusin 'yüsa lajay na. Ma lojí na yupj javelepj jinwá, tsjay 'aplijila way nsem yupj. 'Üsüs tulucj ca nu mpalas. 


text:
<pb/>Qjuisas mvelé nun Dios lal cupj mpes. Selecj nin la tjijicj Dios jostsja jinwá. Qjuisas lovin 'üsüs la mijicj cupj. 


text:
Po najas nun welé Dios lal cupj mpes. Najas lo moná jupj len̈ way ca nin majamas, ca mis niswá nun nt'a. 


text:
<pb/>Cupj ma qjuiyola pjü mpes, Dios nin liji. Jupj Jesús jas tjijyünsa tecya'lin̈ mpe, tüpü'ü niswá. Dios tjevele jin ca la mijis cupj mpes. Nin la tjiji Jesús 'os mpes, cupj lovin 'üsüs nsem Dios lal. T'üc' way Jesús qjuis jyama cupj, yom jupj oveja jyama jinwá. Jesús pajal 'üsüs way, jupj cupj qjuis Jepa Püné. 


text:
Najas nun pjü way lojí Dios jos jinwá. Jupj 'üsüs way selé tsjan la mijis nun mpes, ne nun 'üsüs ca la müjí jupj jos jinwá. Najas jupj nin liji nun mpes. Najas jupj nin la qjuisiji jupj jos jinwá. Jupj nin liji cupj mpes, Jesucristo la tjiji mpes. Janmacj 'üsüs ca mvelecj Jesucristo po'ó. Amén. Tecyawaja tepyaca. 


text:
<pb/>Natjampan, po najas nun 'üsüs nusin 'yüsa napj tepyac mpes. Ma pülücj way tepyac. Najas 'ücj nujisas nsem, mpes tepyac. 


text:
<pb/>Najas nun ca jus nlayé yupj jas tjajam quinam Timoteo cawilta mpe, jupj ne cupj qjuis catjam. Ca nacj len̈ way ncuwim napj nt'a, mpes jupj ncapj ncon̈cos jum na nun nt'a. 


text:
<pb/>Süs wa la müjí pjü way nusin 'yüsa lajay jilal. Dios ts'uyupj pjü way ne'aj süs wa la müjí wa. Dios ts'uyupj nepénowa Italia mpe ne'espan qui'á jatja. Yupj pjü way süs wa la tjajay yupj. 


text:
Santiago napj. Napj Dios jomozo, Nejepa Jesucristo jomozo wa napj. Niná papel pyac napj nun mpes, nun judiopan, napj mpülücpan nun. Papel niná nun pjü way mpes, nun pjü jun ta'á tjalawú, p'a nt'a la püt'üs. Najas 'üsüs potjaqué nun. Malala pyala na, Dios ca nucopj mp'a'sas. 


text:
<pb/>Natjampan, nenéyawa malala nu pyala. P'a casá malala nu pyala lovin. Nin pyala na, pajal 'ücj nujos t'as. Nujola tapalas ninana 'üsüs ca nsem nun mpes. 


text:
Malala nu pyala na, nun ca nucú ncu t'üc' way poné nun Dios lal. Más 'in costa way poné Dios lal, malala pyala na. Niná nu pyala na, nusin 'yüsa 'onin ca 'üsüs la müjí lovin. Nun solejé niná 


text:
mpes newa 'üsüs la müjí malala pyala na. Nin lojí mpes nun ca nusin mü'üsüs pjü way niná Dios jos nusin 'yüsa. 'Ücj ca pjü la müjí Dios jos jinwá. Pjü nta'á ca pjü 'ücj la müjí nun. 


text:
<pb/>Ca nacj nun ma solejé tsjan más 'ücj la cüjí, malala pyala na. La mü'üyá nun Dios lal. Jupj ca nusin mü'üsüs la mijis. Pülücj way se 'aya pjü way jis lal, yupj la mon na. Ts'üise tulucj jupj. Ma jis capj velele la mon mpes. 


text:
Nun lo moná na Dios lal, mponé Dios ca nu ma'ayas nun la tjomoná. Malala 'ots'ots' way p'in poné. 'Ots'ots' way p'in japon, nenéyawa japon, nenéyawa ma japon. Mar lo pjets'epjets'e jinwá yupj, lüpjǘ mpes pajal lo pjets'epjets'e jinwá. 


text:
Nun popa pjaní 'ots'ots' way pyona, ma polel la ta'es qjuis Jepa Dios 'yayá. Más 'ücj ma jola Dios ca ma'ayas jupj ma pyona na. Dios ma ca ma'ayas jupj la tjemyona. 


text:
Nenéyawa pyona, nenéyawa ma pyona. Mop'in p'a casá jola jupj. Nin mpes ma polel 'üsüs liji Dios jos jinwá. Nenéyawa 'üsüs liji, nenéyawa malala liji jupj. Más 'ücj ma nin nujola t'emel mpes. 


text:
<pb/>Nenéyawa Dios ts'uyupan t'emel cjuwá yupj. 'Ücj jisas mpatjam wa yupj. Ca yola mpalas Dios lis tjiji yupj 'üsüs quinam, yupj noypan quinam la tjiji jupj. 


text:
Nenéyawa Dios ts'uyupan t'emel pülücj jatatj. Yupj ma noypan jin yola nsem yupj p'iyá t'emel pülücj jatatj mpes. Ca yola mpalas yupj tsjictjacj Dios lal, nin mpes ca 'ücj jisas nsem wa yupj. P'a jawasa nca'lin̈ wa yupj, tsjutsj ts'utus jinwá. 


text:
Pajal vyaja pwe mpes ts'üique tsjutsjum. Ts'utus palá yaca. 'Üsüs way jústatsja 'in lacasana way; locopyaya 'üsüs justa tulucj. Nin p'iyá gente pülücj jatatj nca'lin̈ wa ca. Custjay tsji' lajay na t'emel mpes, nca'lin̈ yupj. 'Üsüs la müjí malala pyala na. 


text:
<pb/>Nenéyawa malala nu pyala. Más 'ücj 'üsüs so con̈có Dios, malala nu pyala na. Nun popa pjaní nin liji, 'üsüs jos nsem jupj. Tecyawaja na malala tepyalá, Dios ca mveles jupj 'üsüs. Dios ca la mijis jupj lovin mpü'üm jupj lal. Pjü way Dios quelel lajay ca mpatjam Dios lal lovin. Dios tjevele ca nin la mijis yupj mpes. 


text:
Nenéyawa gente quelel malala lajay. Yupj quelel malala lajay na, más 'ücj ma javelepj Dios la tjiji yupj quelel malala lajay. Dios lovin ma quelel malala liji; lovin ma nin liji jupj. Ma wa liji la p'a wa quelel malala lajay. 


text:
Malala lajay, yupj sin nin quelel malala lajay. Yupj p'iyá po jisas mpes nin yola ca malala la mijicj. Yupj p'iyá yola pajal 'üsüs ca nsem malala lajay na. 


text:
Po jisas mpes, t'üc' way malala nyuca lajay locopyaya. T'üc' malala la tjajay na, Dios sa con̈ tulucj. Cya'lin̈ p'in malala la tjajay mpes. 


text:
<pb/>Natjampan, napj pajal quelel la nusejay nun. Nin mpes nin velé. Po ma nujus ntsawilí nun p'iyá. 


text:
Dios p'in 'yaya tsjan 'üsüs cupj mpes. Jupj 'yayá, mop'in 'üsüs, malala tulucj. Jaw la tjiji jupj. Pjü pjulacj la tjiji. Mümüy wa, lots'ac' wa la tjiji. Jupj más 'üsüs yupj jis lal. Yupj pjü way sa juyuy. Nenéyawa jyawca, nenéyawa püste, sa juyuy mpes. Dios nin tulucj. Mop'in 'üsüs way jupj. Jupj ma p'a casá pyala. 


text:
Jupj jostsja mpes cupj jupj ts'uyupan qjuis tepyala. T'üc' way tjevele cupj qjuis lal, mpes nin qjuis tepyala. Jupj jostsja ca nin nsem, jupj tjevele mpes p'in. Nin mpes pjü gente sin popé, cupj mwalá way se con̈cocj Dios. Cupj Dios juts'a'á, yom Dios lal 'yayá jinwá. Nin la müjí Dios Popel vele jinwá. 


text:
<pb/>Natjampan, napj quelel la nusejay nun. Nin mpes nin velé. Nusin tjü'üsüs niná. Tjapja'aqué nun p'a witjacj javelepj na. Nun quelel welé na, 'üsüs nujola t'as tsjan 'ücj la veles. Ma ca ts'i mi'iná len̈ way. 


text:
Mpes po ma malala nyuca la müjí quinam, püna la tjüjí jinwá. Püna nun po malala nyuca quelel la tjüjí. Pjü way niná, pjü ma ca la müjí quinam. Nasa solejé nun Dios tjevelá. Nujisas t'as niná jupj tjevelá, ne nin nujola t'as nun ca nin la müjí jupj tjevele jinwá, tsjictjacj jinwá. Dios tjevelá mpes ca jus nlayé 'onin ne 'ücj la püt'üs Dios lal. 


text:
<pb/>Lovin la müjí Dios Popel vele jinwá. Pjo'oqué p'in malala. Malala ma lojí jupj jyü'tá. Nun nujola pjo'oqué p'in 'üsüs ca nacj. Niná nujola na, nujus tsuwilí nun p'iyá. 


text:
Ca nacj yom pjaní Dios Popel pjoca la p'in, ne ma liji Dios jyü'ta jin. Jupj nin p'iyá liji yom wola te wine jinwá. Wola jus tjinyuca ca nacj espejo mo'ó. 


text:
Jupj tjinyuca wola te, mop'in ma wola la tepe'e. Tjemey la p'in. Len̈ way jo' tepe'e 'oyn nyuca jupj wola tjinyuca. 


text:
Nin tulucj yom p'a wa, jupj po 'üsüs way pjoca Dios tjijyü'tá. Jupj jola Dios tjijyü'ta mpes, ne nin liji Dios vele jin. Ma jo' pe'e jupj tjapjacá. Nin liji p'in, mpes 'üsüs ca mpalas jupj. Cusapj cupj malala lijicj newa. Dios Popel jyü'ta jin lijicj na, 'ücj ma malala lijicj. Dios Popel 'üsüs qjuisí jütüta, malala tulucj. Dios so con̈có na, 'üsüs lojí nun. 


text:
<pb/>Nepénowa yola yupj 'üsüs tsji' lajay quinam Dios mpes, malala yupj newá. Ma 'in jajamapj yupj javelepj, mpes malala javelepj. Nin mpes ma t'üc' way tsji' lajay Dios mpes. Yupj sin yus tsuwil yupj p'iyá. 


text:
Napj ca mvelé tsjan más 'ücj la mijicj cupj. Ninana 'üsüs Dios lal, malala tulucj. Ninana lijicj na, 'üsüs tsji' lijicj qjuis Papay Dios mpes. Dios jos cupj quelel la sijicj jis papay tulucj, malala jis tepyala mpes. Jupj jos quelel la sijicj wa jis vayum tecya'lin̈, malala jis tepyala na. Jis capj mp'a'sacj jos jupj. Dios jos cupj ma malala nyuca lijicj. Gente ma jisas Dios, malala nyuca lajay yupj; cupj ma ca nin la mijicj.<pb/>


text:
Natjampan, qjuis Jepa Jesucristo pajal 'üsüs way jupj, pajal püné way jupj. Dios jupj, ne nin. Nun nasa toponé jupj lal, mpes quelel lis müjí pjü way, pülücj jatatj 'ots'ipj, cjuwá 'ots'ipj, quelel lis müjí. Nin p'iyá la müjí pjü way mpes. 


text:
Nun 'a nu tjimyula nt'a, yom pjaní jac' ca nacj, pülücj tya'a jupj. 'Üsüs way justa jupj jas quip. Anillo jas jaw way mos po'o já'asa jupj. Yom p'a wa jac' ca nacj, t'emel cjuwá jupj. La ts'ücj jas quip. 


text:
Nun pajal quelel lojí yom jas quip 'üsüs way justa ca nacj. Nun welé jupj lal: “Nt'i'isa qui'á jipj, silla 'üsüs casa'á”. Nin welé tulucj yom ma'ajapj lal ca nacj, jupj ne jas quip la ts'ücj. Nun welé jupj lal: “Jutja, ntjojom jipj ne'aj”. Ca nacj nun welé: “Nt'i'isa jipj 'amá 'alá ntsjam nt'a”. 


text:
Malala nin. Nin lojí na, nun nujola nun p'iyá solejé cana nun popa más 'üsüs. Jepa malala nyuca jola jinwá lojí nun. 


text:
<pb/>Natjampan, napj quelel la nusejay. Nusin tjü'üsüs napj velé. Dios lis t'ya gente jis t'emel cjuwá witjacj. Nosis nt'a patja nin yola yupj cjuwá. Cjuwá tulucj yupj. Dios 'üsüs la tjiji yupj mpes. Jupj jostsja yupj pajal 'üsüs way mponecj jupj lal. Jupj jostsja yupj jupj jatjampan nsem, ne ca müjü'tücj wa yupj, jupj jyü'ta nt'a. Dios nasa tjevele ca nin nsem yupj jis lal. Tjevele pjü way quelel lajay jupj, pjü way yupj ca müjü'tücj wa jupj jyü'ta nt'a. 


text:
<pb/>Nun ma nujola Dios jola jinwá. Nun malala tjowelé cjuwá jis lal. ¿Tsjan mpes quelel lojí pülücj jatatj? Pülücj jatatj malala lajay nun jis lal. T'emel pülücj se palá yupj, nun pajal tsji' lojí mpes. Yupj jil wa jepapan nt'a, jat' javelepj nun mpes. 


text:
Yupj malala javelepj wa Jesucristo po'ó, jupj ne pajal 'üsüs way. Jupj la nu t'ya. Nin mpes malala nin nun nujola yupj pajal 'üsüs la p'a jis lal. 


text:
<pb/>Dios Popel vele: “Quelel lis mijin ne'aj patja popa p'iyá. Jipj p'iyá quelel la 'ejay jinwá, ca quelel lis mijin yupj.” Ninana qjuis Jepa Püné qjuis tjijyü'ta. Ninana lojí más 'üsüs pjü lojí lal. Ninana 'üsüs lojí na, 'ücj lojí. 


text:
Nun ma quelel lojí pjü way, t'emel cjuwá 'ots'ipj, pülücj jatatj 'ots'ipj, nun malala lojí. Ca nacj 'üsüs lojí pülücj jatatj mpes p'in. Nin lojí na, ma lojí Dios tjijyü'ta jinwá. Jupj Popel vele nun ma la tjüjí jupj tjijyü'tá. 


text:
Ca nacj nun 'üsüs lojí pjü way Dios Popel tjijyü'ta jinwá. Pjaní way p'in ma lojí. Pjaní ma lojí, pjü way ma lojí jinwá. Jas tüpwes ma lojí niná jupj tjijyü'tá. 


text:
Napj ca mvelé tsjan mpes nin velé. Dios tjijyü'ta yom ma ne'aj mya'na jats'om tulucj. Tjijyü'ta wa ma jis la 'ünan gentas. Ca nacj nun ma ne'aj mo'nú nun sejats'om tulucj; nun 'ü'ná p'a wa la p'in. Nun jupj tjü'ü'ná mpes, nun ma lojí Dios tjijyü'ta jinwá. 


text:
P'a jawasa Dios ca mveles ncu 'üsüs la tjüjí jupj Popel jyü'ta jinwá. Najas 'üsüs la müjí nun. Najas 'üsüs ca mvelé wa. Püna ma polel 'üsüs lijictsja. Más 'üsüs qjuis tepyala quinam. Dios Popel jyü'ta jin lijicj na, ma malala la qjuijicj. 


text:
Mpes nun popa pjaní ma cus tjep'ya'sa la p'a wa, jupj malala tepyala na, Dios ma wa ca cus mp'a'sas niná, nun popa pjaní. Dios ca mveles jupj malala. Más 'ücj jis capj p'o'sá la p'a. Nin lojí, Dios ma ca mveles nun malala. Dios ts'uyupan 'üsüs lajay yupj. 


text:
<pb/>Nepénowa javelepj yupj japon Dios lal, mop'in ma 'üsüs lajay yupj. Ma 'üsüs lajay, ma t'üc' way japon Dios lal. Nin mpes yupj ma polel mpatjam Dios lal. Dios ma perdonar lis tjiji yupj custjay. 


text:
Dios jos 'üsüs lajay wa yupj. Ma jos javelepj p'in. Ca nacj Dios lal japon popa pjaní pülül cjuwá. Yom jupj ca nacj, quepj jupj ca nacj. Ve cjuwá wa jupj ca nacj, nin jawas lo las. 


text:
Nin mpes nun popa pjaní nin vele jupj lal: “'Üsüs mim. 'Üsüs jin nqui'pan. 'Üsüs nlajan.” Nin vele jupj ca nacj, mop'in ma 'yaya jupj jos la püt'üs. Ma tje'yaya mpes ma t'üc' way cus tjep'ya'sa jupj. 


text:
Nin p'iyá nun poné na Dios lal. Poné p'in malala. Nun ma 'üsüs lojí wa, nun ma 'üsüs poné Dios lal. Ma tsji' lojí Dios mpes. 


text:
<pb/>La p'a wa p'a casá jola napj lal ca nacj. Jupj ca mveles: “Yom pjaní pyona p'in Dios lal, 'ücj nin. Yom p'a wa 'üsüs liji Dios jos jin, 'ücj wa niná. Manas 'ücj.” Nin tulucj. Nun ma 'üsüs lojí, napj ma selé ncu t'üc' way poné Dios lal. Nun 'ücj ca jus nlayé ncu napj t'üc' way pyon Dios lal. Napj 'üsüs lejay mpes ca jus nlayé. 


text:
Nun poné Dios pjaní way p'in jupj. 'Üsüs nin. Nin wa japon lapanenpan. Pajal lacj jeyapj Dios lal. Cyücüyün̈ lacj jeyapj mpes. Newa ma 'üsüs lajay yupj. 


text:
Nin p'iyá gente jis lal. Ma 'üsüs lajay, ma wa 'üsüs topon. ¿Ncu jyas napj jin 'yüsa lejay tsjan mpes 'ücj la pon napj velé? Jipj ma jele jinwá, ne ma jin 'yüsa niná. 


text:
Abraham pajal püna tüpü'ü, cupj ne jupj popa p'iyá püs naya pyatjaquecj. Pajal 'üsüs waytsja Abraham. Jupj tipyünta jupj jatjam Isaac pe casá, la 'ayas jupj Dios mpes. Nin la tjiji mpes, Dios tjevele 'üsüs way jupj. 


text:
Jupj la tjiji mpes, jipj ca jele mpalas jupj t'üc' way tepyona Dios lal. Ca jele mpalas wa jupj 'üsüs la tjiji. Manas mpes 'üsüs tepyala. Jupj 'üsüs la tjiji mpes, más 'in 'üsüs way tepyona tepyala jupj. 


text:
Nin mpes t'üc' tepyala Dios Popel tjevelá püná. Tjevele: “Abraham tepyona Dios tjevelá. Mpes 'üsüstsja jupj Dios lal; nin tepyala, Dios la tjiji.” Dios tjevele wa Abraham jupj jomica. 


text:
Nin mpes jipj ca jus nlayen más 'ücj gente 'üsüs lajay. 'Üsüs lajay mpes Dios vele yupj 'üsüs way. Japon mpes p'in, nin vele tulucj. 


text:
<pb/>Nin mpes wa Dios tjevele Rahab 'üsüs waytsja. Rahab niyom pülücj jis lal tjuwine. Ma 'üsüs waytsja jupj. Locopyaya Rahab 'üsüs way la tjiji. Jis capj tjep'ya'sa judiopan jis auxiliarpan nepenowá. Yupj tjiquil jis la nuc ncu judiopan 'ücj jis la palan yupj jis lal, pülücj patja nt'a. Rahab jis tje'yaya ca'aj jis la jas. Ne'aj sin tjejyama wa, yupj jis enemigopan ma jis la tjilil nt'a. Nin la tjiji mpes, Dios tjevele jupj 'üsüs. 


text:
Nin mpes nin velé. Ma 'üsüs lajay, ma 'üsüs way japon. Japon p'in ma tsji' lajay Dios mpes. Nin p'iyá jüp'üy cjües tulucj. Jüp'üy cjües tulucj, tepe'e. Ma tsji' liji.<pb/>


text:
Natjampan, ma najas pülücj way nun popa ca sin 'yüsa la mijicj p'a wa. Más 'ücj yupj ma ca yola nsem la mijicj niná. Nun solejé Dios ca mveles pjü way jis lal ncu 'üsüs la tjajay. Cupj sin 'yüsa lijicj la p'a wa, Dios jos más 'üsüs lijicj la p'a jis lal. Malala lijicj, Dios pajal ca nin jola nsem. 


text:
Pjü way ncupj malala lijicj neneyawá ma selecj mpes. Pülücj way cupj lijicj malala lijicj. Nun popa 'üsüs cüweles lovin, t'üc' way 'üsüs way catsja jupj pjü way liji mpes. Lovin 'üsüs cüweles, jupj 'ücj wa ma malala la qjuijis jas tüpwes. 


text:
Nin p'iyá pyala cabayú lal. Cupj freno lama pyüntücj cabayú, jupj ca nin la mijis cupj qjuisas jinwá. Freno lama pü'ü mpes 'ücj li jyu'yucj cabayú. 


text:
Nin p'iyá pyala wa barco witjacj jis lal. Noypan yupj pajal. Lüpjǘ yümücj si lapjüna mpes len̈ way jil barco witjacj 'üsǘ casá. Yo t'em barco 'alá ton̈ca, mpes 'ücj la man barcas. Yo niná tsjicj way jupj; mop'in yom 'ücj jay juyuya barcas yo tsjicj way mpes. 


text:
Nin p'iyá pyala qjuis pelam lal. Pwelam tsjicj way jüp'üy lal. Mop'in püné jinwá vele. 'Awa jinwá qjuis pwelam. 'Awa tsjicj, tsjicj way jupj; newa nin, malala liji. 'Awa tsjicj way 'iyó pülücj pwe jupj. 


text:
Cupj qjuis pelam 'awa jinwá, 'awa püné si müjü. Pjü way malala 'ücj polel lajay yupj. Cupj qjuis pelam cupj qjuis p'üy po'o patja, 'ücj malala la veles. Malala velecj na, malala lijicj wa. Nin mpes pajal malala qjuesé palá cupj pyatjaquecj na p'in. Cupj velecj diablo jos jinwá. 


text:
<pb/>'Ücj jis la tjilil, jis la manun animalpan, yupj ca nin la mijicj cupj qjuisas jinwá. Nasa way nin la tjajay nepenowá. Nosis casá lyawun̈ sa manun 'ots'ipj, jis pam mpes lyawun̈ 'ots'ipj, lotsjim 'ots'ipj, 'üsǘ mo'o lyawun̈ 'ots'ipj. Nin tulucj qjuis pelam lal. Yupj ma lajay cupj qjuisas jinwá. 


text:
Gente p'in ma polel 'üsüs way javelepj lovin, yupj jisas jinwá. Jis pelam quelel malala nyuca javelepj. Gente quelel 'üsüs javelepj na, ma polel nin lajay yupj. Ninana yupj javelepj veneno jinwá gente p'a wa jis lal. 


text:
Qjuis pelam mpes 'üsüs velecj nenéyawa, malala velecj nenéyawa. 'Üsüs velecj Dios po'ó. Cupj qjuis Jepa jupj, cupj qjuis Papay wa jupj. Malala nyuca velecj gente sin po'ó, nenem 'a Dios lis tjiji ne yupj jupj p'iyá jinwá nsem. 


text:
Natjampan, ts'oway ma olivo vyala jupj, ts'oway vyala p'in. Nin p'iyá 'anpüpj ma ts'oway vyala jupj; 'anpüpj vyala jupj. Nin p'iyá 'üsǘ vyaja lovin vyaja jupj, ma nenéyawa 'üsüs. Mpes ca jus nlayé gente malala javelepj p'a gente sin po'ó, ma polel 'üsüs mvelecj Dios po'ó. Dios ts'uyupan ca jus nlayecj tsjan 'üsüs la qjuijicj. 


text:
<pb/>Nun popa pjaní selé 'onin ne 'üsüs la qjuijis ca nacj. Jupj 'ücj sin 'yüsa liji ca nacj. Más 'ücj jupj p'iyá ca 'üsüs la mijis. Más 'ücj lyájasa jupj, nin liji na, tsjicj jinwá. Jupj t'üc' way si 'üsǘ 'onin ne 'üsüs la qjuijis, ma ca jola jupj p'iyá püné. 


text:
Jipj pajal ts'i 'in, jomam mpes, jipj ma polel velen jipj jin 'yüsa t'üc' way. Jipj jyas jipj p'iyá más püné way nsem la p'a wa jis lal, jipj ma polel velen jipj jin 'yüsa. Nin jinwá jele na, po ma tsyüpünǘ niná: 


text:
ma selen tsjan más 'ücj la cüjay. Dios ma jin tji'yüsa la tjiji jipj ca nin la cüjay. Nosis casá patja jinwá jele jipj, nin lejay na. Nosis casá patja yola yupj jisas mpes p'in, ma Dios po'o yola, mpes nin lajay yupj p'iyá yola jinwá. Diablo jin 'yüsa liji ca nin la mijin jipj. 


text:
Jipj jomam na, malala ca la mijin wa jipj. Jipj jyas más püné ca nsem jipj la p'a jis lal, malala ca la mijin jipj. Pajal ca la mve'len jipj. Pjü malala, pjü ca la mijin wa jipj. 


text:
P'a casá si 'üsǘ liji Dios. Jipj jin tji'yüsa na Dios mpes, jas tüpwes malala jele tulucj. Ma ca quelel la mpa'nan jipj, lovin ca jele nsem p'a wa mpes. Ma ca la mve'len p'a casá jele na. Jipj ca quelel jis capj mp'a'san p'a wa, malala se palá na, ne t'üc' way ca jis capj mp'a'san. 'Üsüs ca la mijin pjü way mpes, ne ca nin la mijin, jipj velen jin p'iyá. Nin ca la mijin jin tji'yüsa na Dios mpes. 


text:
Nin lovin. Gente quelel 'üsüs patja p'a wa jis lal, ma la velel yupj. Ma wa la palan. Nin lajay mpes, la p'a wa yupj nt'a ca quelel 'üsüs la mijicj 'ots'ipj Dios jos jin.<pb/>


text:
Napj ca mvelé tsjan mpes pajal püs way ts'u 'inyá nun p'a jilal. Ca mvelé tsjan mpes lo velelé p'a jilal. Nun po quelel to'á nujisas, nin mpes nin lojí. Ma polel to'á niná, pajal ts'u 'inyá nu pyala nun. 


text:
Nun quelel to'á, cjuwá nun newá. Mpes 'ü'ná nun, nun quelel to'á mpes. P'a juts'a'á nujisas nun, mop'in ma polel to'á jupj juts'a'á. Nun lo velelé p'a jilal, lo palaná wa yupj jis lal. Nujisas 'a cjuwá. Ma la tjomoná Dios lal, ne nin. 


text:
Nenéyawa nun lo moná Dios lal; newa nin, Dios ma nu 'yaya nun lo moná. Malala nujola nun lo moná na, mpes ma nu 'yaya jupj. Nun lo moná lo ta'es nun nujisas la p'in. 


text:
Nun ma t'üc' way quelel lojí Dios. Nun quelel lojí Dios ma jisas lajay jinwá. Nin lojí na, nun Dios enemigopan. ¿Ncu ma solejé niná? Nin lovin. Gente quelel lajay Dios ma jisas lajay jinwá, yupj Dios enemigopan. 


text:
Ca nacj nun nujola Dios Popel ma t'üc' way vele. Vele: “Dios la tjiji cupj. Jupj p'iyá qjuis tje'yaya qjuis qjues. Jupj jos cupj ca quelel la mijicj jupj. Ts'üise jupj cupj qjuis qjues mpes.” 


text:
Nin mpes jupj pajal 'üsüs quelel liji cupj mpes. Nin mpes jupj Popel vele:<pb/>“Nepénowa noypan jin yola yupj p'iyá. Dios ma se 'aya yupj ca nin la qjuijicj yupj jisas jinwá.<pb/>Nepénowa tsjictjacj jin yola yupj p'iyá. Dios jis capj p'ya'sa yupj, ne 'ücj ca la mijicj jupj jos jin.” 


text:
<pb/>Mpes Dios jyü'ta jin ca la müjí, jupj pajal püné mpes. Po ma la müjí diablo jos jin. Nun ma lojí jupj jos jin, jupj ca nts'equenem nun mpe. 


text:
Cus ncon̈có Dios. Nun so con̈có Dios, jupj ca nucopj ncon̈cos wa nun. Nun malala nyuca lojí. Po ma nin la müjí quinam. Malala nujola. Nujisas Dios; nun quelel lojí wa Dios ma jisas lajay jinwá. 'Üsüs nujola t'as quinam. Nujola t'as nun Dios juts'a'á. 


text:
'Aplijila t'as nun quinam. Nujola t'as nun malala la tjüjí mpes. La tupuyú nun püna la tjüjí mpes. Ma ca mwi'iqué quinam; ca la mpuyú la p'in. Ma ca 'ücj jisas nsem quinam; 'aplijila nsem la p'in. 


text:
Nujola t'as pajal tsjicj way nun Dios lal, jupj ne cupj qjuis Jepa Püné. Nin nujola na, nun más püné nsem ca la mijis jupj. Más 'ücj Dios ts'uyupan ma malala javelepj p'a po'ó. 


text:
<pb/>Mpülücpan, po ma malala tjowelé nun jis pülücpan sin po'ó. Nun malala welé nun jis pülücj mpes, nun ma lojí Dios jyü'ta jin. Nun nujola p'in nun jis pülücj malala, nun ma wa lojí Dios jyü'ta jin. Nin p'iyá nin welé malala Dios tjijyü'tá. Nun nujola Dios tjijyü'tá 'üsüs tulucj, nun ma nin lojí Dios jyü'ta jinwá. Nun nujola nun 'ücj welé ncu 'üsüs Dios tjijyü'tá. 


text:
T'üc' way pjaní way p'in jyü'ta. Pjaní way p'in polel vele ncu gente 'üsüs. Jupj p'in 'ücj jis capj p'ya'sa, mpes nepénowa ca mpatjam jupj lal. Jupj p'in polel liji pajal malala se palá nepenowá. Nin tulucj nun. Nun ma polel lojí niná. 'Ücj tulucj nun nujola p'a wa malala. Nun p'in ma solejé tsjan ca mpalas. 


text:
<pb/>Nun nepénowa welé: “Pülücj patja nt'a ca nlaca yacjaj ca nacj. Ne'aj año pjaní mpatjaquecj, qjuis t'emel ca mpülücüs.” Malala nin welé nun. Nusin tjü'üsüs niná: 


text:
nun ma solejé tsjan ca mpalas yayá. Tsjicj way p'in potjaqué nun. Myusca jinwá nun. Myusca tsjicj way lay pyala, locopyaya cyawaja jupj. 


text:
Más 'ücj nun welé: “Dios jos cupj ca mpatjaquecj, t'üc' way cupj ca mpatjaquecj”. 'Ücj wa nun welé: “Dios jos nin lijicj, nin ca la mijicj cupj”. 


text:
Solejé quinam Dios ma jos nin welé. Solejé na tsjan 'ücj la cüjí, más 'ücj ca nin la müjí. Lovin nin. Ma nin lojí, malala lojí Dios lal.<pb/>


text:
Nun pülücj to'á jilal velé quinam. Nun nepénowa pajal malala lojí. Nusin tjü'üsüs niná. Pajal malala ca nu mpalas malala la tjüjí mpes. ¡Yümücj la tupuyú! 


text:
Pülücj to'á nun. Nusin quip 'üsüs way yustapj wa, mop'in 'üsüs tulucj yupj. Nun to'á tjamaja jinwá. Nusin quip la jul jinwá, qjuelejoy mo'o tjalá jinwá. 


text:
Nun jis oro 'üsüs tulucj; nun jis plata 'üsüs tulucj wa. Jacalá tepyala jinwá 'üsüs tulucj yupj. Nun ts'üisiqué pajal. Nun to'á, nun mpes p'in tjo'onsó. Ma nujola la p'a mpes. Nosis quelel cyawaja quinam, mpes más 'ücj 'üsüs la müjí ca quinam. Nun ma 'üsüs la tjüjí la p'a mpes nun to'á lal. Nun to'á já'asa p'in, mojo p'in. Nin mpes ca jus nlayé malala la tjüjí. Nin mpes malala ca mpalas wa nun jis p'üy, nun to'á malala tepyala jinwá. Nun jis p'üy mü'ümücj jinwá ca mpalas. 


text:
Nusin tjü'üsüs niná. Dios selé nun ma jis tja'ayá yupj jis t'emel nun jis mozopan tsji' la tjajay mpes. Yupj 'amá la tje'el nun mpes. La tupuyupj yupj nun malala la tjüjí mpes. La tupuyupj na, Dios tjapjaca. Qjuis Jepa Dios pajal püné jupj. Pülücj way si jütüta jupj angelpan. 


text:
Nun pajal 'ücj nujisas tapatjaqué nosis nt'a. Nun to'á pajal 'üsüs yustapj yupj. Nun nujisas jinwá la tjüjí lovin. Ma ca nin nsem quinam. Malala ca nu mpalas quinam. Nun nu t'yünt'ünǘ, vaca t'yünt'ünǘ lajay jinwá. Quelel ja'ünan vacasas, nin mpes nin lajay. Nin p'iyá ca nsem nun jis lal. (Dios ca nucopj ntülüs.) 


text:
Niyom nepénowa 'üsüs la tjajay Dios jos jin, mop'in nun malala tjowelé yupj sin po'ó. Nun la tjüjí mpes tecya'lin̈ yupj. Nin la tjüjí na, yupj ma la tapalan nun jis lal. Malala la tjüjí nun pajal. Dios ts'uyupan la nuc Jesucristo jac'. 


text:
<pb/>Natjampan, nun solejé nin ca mpalas, mpes newa 'üsüs la müjí nun, yupj malala lajay na. La ntjunucú qjuis Jepa Jesucristo jac'. Nin p'iyá niná yom sine li nucú jinwá. Yom sine na, vyala li nucú jupj. Vyala po jos jupj. Nin mpes li nucú jupj mwalá way jive mpes. Niswa li nucú locopyaya jive mpes. Li nucú jupj sine ca nt'ünüs. 


text:
Nin p'iyá la ntjunucú nun. La p'a malala lajay na nun jis lal, newa 'üsüs la müjí Dios jos jin. Newa jus nlayé Dios ca 'üsüs la mijis nun mpes. Len̈ way jac' qjuis Jepa Jesucristo. 


text:
Nun sejatjampan ma 'üsüs lajay nujisas jinwá ca nacj. Po ma ts'u tji'inyá nujisas mo'ó yupj lajay mpes. Nun ts'u 'inyá nujisas mo'ó, malala nin Dios lal. Len̈ way ca ncuwim Jesucristo. Jupj p'iyá ca mveles gente sin po'ó ncu 'üsüs la tjajay, jupj jos jinwá. 


text:
Natjampan, 'üsüs la müjí nun, profetapan 'üsüs la tjajay jinwá. Qjuis Jepa Dios sin tjejyama yupj la veles jupj mpes. Malala jis tepyala wa yupj, malala nu tepyala jinwá. Newa ma ts'a tji'in yupj, malala tepyala na. Newa 'üsüs la tjajay Dios jos jin. 


text:
Yupj 'üsüs la tjajay malala tepyala na. Nin mpes cupj 'üsüs velecj yupj sin po'ó. Nun solejé niná. Nun solejé Job po'ó. Pajal malala tepyala jupj, newa 'üsüs la tjiji jupj. Solejé wa t'üc' malala tepyala na, Dios 'üsüs la tjiji jupj mpes. Nin mpes nun ca jus nlayé nin quelel líjitsja Dios janmacj. Nin jupj lovin. Qjuis Jepa Dios jola cupj mpes. Qjuis capj p'ya'sa jupj, malala qjuesé palá na. 


text:
<pb/>P'a wa quelel nu jyütütj napj. Po najas nin lojí napj jyütütj jinwá. Po ma jurar la müjí, malala pyala na, 'ücj jis la pon nun welé. Ma wa jurar la müjí tsjun po'ó mpes. 'Ücj tulucj lu tsuwilí niná welé mpes. Ma wa jurar la müjí nosis mpes. 'Ücj tulucj lu tsuwilí niná welé mpes. Jas tüpwes ma ca jurar la müjí. Más 'ücj nun t'üc' welé la p'in. T'üc' la müjí nun tjowelé. Nin lojí, Dios ma ca mveles nun malala nyuca la tjüjí. Más 'ücj Dios ts'uyupan Dios lal javelepj malala pyala na. 


text:
<pb/>Nun popa malala pyala na, más 'ücj Dios lal ca mveles jupj. Nun popa 'ücj jos na, más 'ücj ca nejets'em Dios 'üsüs. 


text:
Nun popa malala jos na, más 'ücj ca jis la monas jis la cuwis co'müypan Dios ts'uyupj sin popé. Qjuis Jepa Dios auxiliarpan yupj, mpes aceite ca jas ncjo'locj malala jos, qjuis Jepa Dios mpes. Nin la tjajay na ca mvelecj Dios lal malala jos mpes. 


text:
Yupj ca la monacj jupj ca mü'ü'süs. Yupj japon Dios ca mü'ü'süs la mijis jupj, mpes malala jos ca mü'ü'süs. Qjuis Jepa Dios ca jas müjünsüs jupj, tüpü'ü mpe. Ca nacj malala jos malala nyuca la tjiji püna p'in, ne nin mpes malala jos tepyala jupj ca nacj. Dios ca perdonar la mijis jupj. 


text:
Mpes lovin jis tjowelé nunwá tsjan malala nyuca la tjüjí. Lovin Dios lal mvelé nun p'a mpes nun popé. La moná Dios lal jupj ca jis mü'ü'süs la mijis malala jisas. Yom pjaní way p'in, 'üsüs jupj Dios lal ca nacj. Jusapj le moná Dios lal ca nacj. Jusapj p'in jupj polel 'üsüs liji pajal, jupj Dios lal vele mpes. Dios ca ma'ayas jupj le moná. 


text:
Nin tepyala Elías lal. Elías profeta waytsja jupj pajal püna. Yom p'intsja jupj, cupj jinwá, mop'in pajal 'üsüs tepyala jupj Dios lal la tjemyona mpes. Jupj po la tjemyona ma ca majawus. Nin mpes año cont'e, mes séisiya ma tjive nosis casá. 


text:
Locopyaya jupj la tjemyona Dios lal ca majawus niswá. Nin mpes tjive niswá, nin la tjiji Dios. Niswa tjevelan̈ nosis casá. Nin tepyala yom pjaní Dios lal tjevele mpes. 


text:
<pb/>Natjampan, nenéyawa nun popa pjaní ma ca quelel la mijis Dios Popel vele jin. Dios Popel vele t'üc' way. Más 'ücj p'a wa jupj lal ca mveles, mpes jupj ca 'üsüs la mijis niswá. 


text:
P'a wa jupj lal tjevele mpes, ma ca newa malala la mijis. P'a wa jupj lal tjevele na, cus tjep'ya'sa wa ma mpa'is malala la tjiji mpes. Dios ma ca jola quinam la pülücj malala la tjiji. Nujola tapalas niná.<pb/>


text:
Jesucristo vele cupj qjuis lal Dios po'ó.<pb/>Jupj p'iyá liji mpes qjuisin 'yüsa Dios mpes.<pb/>Jesucristo lovin pǘ'ütsja jupj. Pajal püna nosis cjuwatsja na, pues pjü cjuwatsja na, jupj newa tüpǘ'ütsja.<pb/>Jupj lovin Dios lal tüpü'ü, ne jupj p'iyá Dios watsja jupj.<pb/> 


text:
Jesucristo mpes pátjatsja pjü. Jupj se 'aya 'ücj jis la püt'üs. Jupj pü'ü mpes, nosis casá patja 'ücj sin 'yüsa wa Dios po'ó.<pb/> 


text:
Nosis püste jinwá malala nyuca lajay mpes.<pb/>Jesucristo jaw jinwá nosis nt'a. Sin 'yüsa liji Dios po'ó. Gente malala lajay ma jisas jupj. Newa ma sin 'yüsa Jesucristo po'ó.<pb/> 


text:
Juan tjac' la veles jupj seletsja po'ó. Jupj tjevele yom pjaní jyawca jinwá ca nsem cupj qjuilal, qjuisin 'yüsa la mijis Dios mpes.<pb/>Juan jostsja pjü ca mponecj yom niná po'ó.<pb/> 


text:
Jesucristo niná p'iyá, jyawca jinwatsja nosis nt'a. Juan p'a watsja. Jupj tjac' la veles Jesucristo po'ó, jupj seletsja mpes.<pb/> 


text:
Locopyaya Jesucristo nosis nt'a tjac' wa.<pb/>T'üc' way jupj jyawca jinwatsja nosis nt'a. Jupj pjü gente sin 'yüsa liji.<pb/> 


text:
Dios pjü la tjiji nosis nt'a jupj lal.<pb/>Jupj tüpü'ü nosis nt'a, mop'in nosis casá patja ma salejeptsja pjacj cuscú jupj.<pb/> 


text:
Nepénowa jisastsja jupj.<pb/>Yupj topon jupj mpes ca 'ücj mpatjam Dios lal. Nin mpes jupj jis tje'yaya 'ücj Dios ts'uyupj ca jis mpalas yupj.<pb/> 


text:
Dios p'iyá liji jupj ts'uyupj se palá yupj, mpes nin. Sejamay niswa se jamanun mpes tulucj. Jis papay, sejamay sin popa jisas mpes tulucj. Yom jos mpes tulucj; Dios p'iyá liji jupj ts'uyupj se palá Jesucristo lal japon.<pb/> 


text:
Jesucristo liji mpes qjuisin 'yüsa Dios po'ó.<pb/>Yom tepyala jupj püná. Jupj pǘ'ütsja ncupj pyatjaquecj nt'a wa. Tjinyucucj jupj pajal 'üsüs la tjiji, t'üc' way pünetsja jupj.<pb/>Jupj Popay Dios pjaní way Popa, mpes 'üsüs jupj pajal. Qjuis Papay Dios mpe tjac'.<pb/>Cupj 'üsüs tuluctsja, mop'in nin,<br/>jupj pajal 'üsüs la tjiji cupj mpes. Jupj t'üc' way qjuisin 'yüsa liji Dios po'ó. 


text:
<pb/>Juan seletsja mpes 'üsüs tjevele Jesucristo po'ó. Ninana jupj velá Jesucristo po'ó, pjü 'ücj jis la pjac: “Jupj ne niná yomen napj tjevelé po'ó. Napj tjevelé napj mwalá way tjacuwis; tjevelé yom p'a wa ncuwim p'a jawas nun jis lal la veles Dios po'ó. Más püné tepyala jupj napj lal. Jupj pajal püna tüpü'ü, mpes más püné jupj napj lal. 


text:
<pb/>”Jupj lovin pajal quelel la qjuisiji. Mpes jupj pajal 'üsüs la tjiji cupj mpes. Newa qjuesé 'aya, jupj quelel la qjuisiji mpes. Nin p'iyá pjü way ncupj qjuilal. 


text:
Moisés qjuis wala tjevele Dios tjijyü'tá, nin p'in. Jesucristo más 'üsüs Moisés lal. Jesucristo mpes Dios pajal 'üsüs la tjiji cupj mpes. Jesucristo mpes wa qjuisin 'yüsa liji t'üc' way jupj p'iyá po'ó. 


text:
Gente lovin ma jus tjunuc Dios, yupj yun lal. Dios Popa pjaní qjuisin 'yüsa liji 'onin niná Dios. Dios Popa pjaní jupj, p'a cjuwá. Lovin se con̈ca Popay. Quelel liji jupj pajal”, nin tjevele Juan Jesucristo po'ó. Juan 'üsüs way tjevele Jesucristo más püné jupj lal. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan Jerusalén nt'a tapatja. Yupj sacerdotepan sin tjajam Juan nt'a jis la veles jupj lal. Auxiliarpan sin tjajam wa yupj jis lal. Sin tjajam la tjü'üy, tjunuc tsjan mpes 'ücj bautizar la tjiji. Juan seletsja mpes tjevele jupj. 


text:
<pb/>Niná pajal tülü way jis wala tjevele Juan: —Dios tjevele püná jupj ca jas majamas Jepa Püné judiopan nt'a, jis capj la p'acj. Nam 'a jupj tulucj. 


text:
<pb/>Yupj tjowelepj Juan lal: —Jipj velen ninana tulucj jipj. ¿Pjacj ne jipj? ¿Ncu Elías jipj, jupj ne pajal püna tüpü'ü? Juan jis wala tjevele: —Napj Elías tulucj. Yupj la tjü'üy: —¿Ncu jipj profeta niná Dios tjevele ca jas majamas cupj nt'a la veles jupj mpes? Juan jis wala tjevele: —Jupj tulucj napj. 


text:
<pb/>Mpes jupj lal tjowelepj: —Qjuis wala mvelen pjacj jipj ne 'ücj nin la cüjay niná. Cupj quelel jis wala velecj ncupj qjuisin tjajam. ¿Tsjan velen jipj p'iyá po'ó? 


text:
<pb/>Jupj tjevele: —Isaías Dios mpes tjevele pajal püna. La pjaní napj nin po'ó tjevele jupj. Tjevele:<pb/>‘Yom niná wa cjuwá nt'a ca mim.<pb/>Pajal ca quelel mveles gente jilal napj mpes. Mpes yümücj ca mveles: “Malala nujola nun, jümücj la lu'ulú jinwá. Po ma malala nujola t'as quinam. 'Üsüs nujola t'as qjuis Jepa Püné jos jinwá.” ’ Nin tjevele Isaías ca nin mvelé napj —tjevele Juan. 


text:
<pb/>Yupj tjowelepj: —Jipj velen jipj Yom niná tulucj, Yom niná Dios tjevele ca jas majamas jis capj la p'acj judiopan. Jipj velen Elías tulucj jipj. Jipj velen jipj profeta niná tulucj, profeta niná Dios tjevele ca jas majamas la veles jupj mpes. ¿Tsjan pjucj bautizar la sejay jipj? 


text:
<pb/>Juan jis wala tjevele: —Napj bautizar la nusejay la p'in 'üsǘ mpes. Yom p'a wa wine nun potjaqué nt'a, nun ma solejé pjacj ne jupj. 


text:
Jupj jac' locopyaya napj lal, Dios Popel vele jin. Jupj ca mveles wa nun jis lal Dios mpes. Pajal püné jupj napj lal. Napj pajal tsjicj way jupj lal. Po 'üsüs napj lal tsji' lejay jupj mpes. Napj jupj caite syoc la p'in, 'ücj napj lal —nin tjevele Juan niyom jilal. 


text:
<pb/>Nin tepyala Betania mo'ó 'üsǘ na'aj po'ó. Jordán lotsja 'üsǘ püné. Juan bautizar líjitsja ne'aj. Juan tjevele Jesucristo Dios Cjües 'yaya. 


text:
<pb/>P'a jyawca Juan tjinyuca Jesús jactsja jupj nt'a. Mpes Juan tjevele ne'aj tjatja jis lal: “¡Tjunucú nun! Niná Dios jas tjejyama. Jupj ca mpa'is gente mpes. Jupj tepe'e na, Dios ca perdonar lis mijis malala nyuca la tjajay. 


text:
T'an̈ p'in jupj mpes tjevelé. ‘Yom pjaní jac' locopyaya napj lal —tjevelé—. Más püné way jupj napj lal. Mwalá way pǘ'ütsja napj lal, mpes más püné jupj napj lal’, nin tjevelé napj. 


text:
Napj quelel sin 'yüsa lejaytsja israelpan pjacj ne jupj. Nin mpes tjacuwis, bautizar la sejay 'üsǘ lal. Püna p'in napj p'iyá ma seletsja pjacj ne jupj”, tjevele Juan. 


text:
<pb/>Juan p'a wa jis wala tjevele wa Jesucristo po'ó. Tjevele: “Napj tjinyuc Dios Cjües sipipj jinwá tjac', jay la p'a'ape tjac'. Nayapé palá tjac' Jesús nt'a, ne Jesús casá já'asatsja. 


text:
Püna p'in napj p'iyá ma seletsja Jesús niná Dios jas tjejyama cupj nt'a. Dios nin tji'yüsa la tjiji niná. Jupj p'iyá nin tjejyama bautizar lis mejay napj. Jupj napj lal tjevele püna p'in: ‘Jipj ca nucun napj Neqjues palá ncuwim nayapé. Jupj yom pjaní nt'a ca mim lo püt'üs. Yom niná napj Neqjues se 'aya, gente jis lal la püt'üs, Dios Cjües ca jis capj ncon̈cos’, nin tjevele Dios napj lal. 


text:
Jupj tjevele jin tjinyuc napj. Napj tjinyuc mpes nin tjevelé yomen niná 'a Dios Jatjam jupj”, nin tjevele Juan. Juan discipulopan mát'eya Jesús nt'a tjil. 


text:
Jupj Jesús jus tjinyuca ne'aj tjemey. Mpes Juan tjevele jupj discipulopan jis lal: —Tjunuca nun. Niná Dios jas tjejyamá. Jupj ca mpa'is nosis casá patja mpes, oveja tsjicj jinwá. Jupj ca mpa'is malala nyuca la tjajay mpes, ca yupj mpatjam. 


text:
Jesús la nujuya, yus tjinyuca cjüil jiquiltsja. Tjevele yupj jis lal: —¿Tsjan nujisas nun? Yupj tjowelepj jupj lal: —Cupj quelel selecj ca'aj püt' jipj. Rabbí jipj. (Rabbí tjowelepj yupj jis tin; “jipj sin 'yüsa lejay”, velecj cupj.) 


text:
<pb/>Jupj tjevele yupj jis lal: —Nculá, nucú nun. Mpes tjil jupj lal. Tjunuc jupj tüpü'ü nt'a. Ts'ac' niná jupj lal tjatja yupj. Las cuatro t'yaja na tjil jis la nuc Jesús tüpü'ü nt'a. 


text:
<pb/>Mát'eya tjepjyacan̈ Juan tjevelá. Manas tjil cus la con̈ Jesús. Yupj popa pjaní Andrés lotsja. Andrés Simón Pedro tsüípetsja. 


text:
Andrés Jesús jus tjinyuca na, len̈ way tjemey la tepyala jupj tsüipe Simón. Jus tjinyuca, tjevele jupj lal: —Ncupj jus tjinyucucj Jepa niná Dios tjevele ca jas majamas cupj nt'a. Jupj ca qjuis capj mp'a'sas. ‘Cristo’ jupj velecj cupj. Nasa tjac' jupj —tjevele Andrés. 


text:
<pb/>Andrés tsüipe lal tjac' Jesús nt'a. Jesús Andrés tsüipe jus tjinyuca, tjevele: —Simón jipj, Jonás jatjam jipj. P'a wa ca lyá nsem jipj quinam. Cefas lyá nsem jipj. (Cefas “Pedro” javelepj ts'ecj. “Pe püné” velecj cupj.) Felipe, Natanael Jesús cus tocon̈ wa. 


text:
<pb/>Yaya Galilea nt'a quelel jámatsja Jesús. Mwalá way p'in, jupj Felipe jus tjinyuca, tjevele jupj lal: —Ncapj tecyon̈ca. Najas ncapj cyon̈ lovin. 


text:
<pb/>Felipe Betsaida mpe 'eseptsja jupj. Pülücj patja Betsaida nt'a. Andrés, Pedro 'ots'ipj, Betsaida mpe ne'espan watsja yupj. 


text:
Felipe Natanael la tepyala yacjaya. Jus tjinyuca na, jupj lal tjevele: —Moisés tjevele Dios ca jas majamas Yom pjaní cupj nt'a, jupj ca qjuis capj la p'acj. Nin tepyaca jupj popel mo'ó. Profetapan nin p'iyá tapac Dios mpes. Nas tjinyucucj yomen niná yupj tjowelepj po'ó. Jesús jupj, José jatjam jupj. Nazaret mpe 'esepj jupj. 


text:
<pb/>Natanael Felipe lal tjevele: —Ma pyon Nazaret mpe 'esepj ca 'üsüs nacj jupj. Felipe wola tjevele: —Was, nucun jipj. 


text:
<pb/>Locopyaya Jesús Natanael jus tjinyuca, jactsja na. Jupj mpes tjevele: —Israelpan popa t'üc' way jupj. Jupj Dios jos. Ma li tsuwile. 


text:
<pb/>Natanael tjevele jupj lal: —¿'Oyn ne selen nus nyuc? Jesús jupj wola tjevele: —Napj jis tjinyuc, ts'oway 'ala'á jactsja na. Napj jis tjinyuc Felipe custjay ma jipj lal tjevele na p'in. 


text:
<pb/>Jesús tjevele jupj lal: —Napj tjevelé jipj lal jis tjinyuc ts'oway 'ala'á, mpes jipj pyon napj Dios Jatjam. Jipj ca nucun wa napj más 'üsüs ca la mejay wa niná lal. 


text:
<pb/>Jesús tjevele wa jupj lal: —Nun ca nucú tsjun po'ó jun cjol, Dios pü'ü nt'a. T'üc' way velé. Ca nucú wa Dios angelpan viyá ca mal napj mpe, ca palá ncul wa niswá napj nt'a. Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyama —nin tjevele Jesús.<pb/>


text:
Ts'ac' mat'e tepyala na, pülücj 'a jis tjimyula Caná nt'a, Galilea mpe se jütütj nt'a. Ne'aj yom pjaní tjowaya. Nin mpes jupj popay pülücj jis la las la tjiji jüpülücpan mpes, jomicapan mpes 'ots'ipj. Lovin nin la tjajay yupj, tjewyayin̈ jis lal. Jesús jamay ne'aj wa já'asatsja. 


text:
Tjowaya popay tjevele Jesús ncuwim nlajas wa. Jupj discipulopan jis lal tjevele ca ncul wa jis la las yupj, mpes tjil yupj. 


text:
Ne'aj uva 'üsǘ nasa quelel pjojo na, Jesús jamay tjevele jupj lal: —Tjapjaja quinam uva 'üsǘ jis la müs. 


text:
<pb/>Jesús tjevele jamay lal: —Namay, ¿tsjan mpes velen niná napj lal? Quina 'a li nuc. Dios jos naya ca la mejay. 


text:
<pb/>Ne'aj tjelejen̈ jarro noypan séisiya, pe witjacj yupj. Judiopan jisastsja jarro nin jinwá, 'üsǘ jis la 'as'üs jis la pul. Judiopan jis popel tjijyü'ta 'onin ca 'üsüs ma'as'ün̈, ne ca salá jinwá nsem yupj Dios lal. Jarro pjü way veinte galón ca nacj, treinta galón ca nacj, noypan waytsja pajal. 


text:
Jesús tjevele mozopan jis lal: —'Üsǘ mo'o t'u jarras mo'ó, pues pjü way mo'o t'u, pit'a nas. Mpes tipit'a la tjajay quinam pjü way jarras. 


text:
T'üc' nin la tjajay na, Jesús tjevele yupj jis lal: —Mpulú quinam. Tja'ayá mü'üm auxiliar más püné, jupj pjü 'ücj liji pülücj jis la las mpes. Nin la tjajay yupj. 


text:
Auxiliar más püné tsjicj way tjümü'ü, tjinyuca 'üsǘ 'oyn sya'ma. 'Üsǘ tuluctsja quinam. Uva 'üsǘ tepyala nas. Auxiliar ma seletsja ca'aj mpe tucutj nenem. Mozopan salejeptsja la p'in. Yupj 'üsǘ tupul ne nin. Mpes auxiliar tjevele yom tjowaya lal: —Was jipj. 


text:
<pb/>Auxiliar tjevele jupj lal: —Niyom p'a witjacj uva 'üsǘ pajal 'ücj sya'ma ja'ayapj jis la müs mwalá way p'in. Locopyaya, pajal tjimyü'ün̈ na, uva 'üsǘ pjaní way jaylacj ja'ayapj jis la müs. Jipj ma nin la tjejay. Uva 'üsǘ niná se 'an, pajal 'üsüs mwalá way tje'yan lal —nin tjevele auxiliar más püné. 


text:
<pb/>Niná Caná nt'a nin la tjiji Jesús, Galilea mpe se jütütj nt'a. Mwalá way nenem Jesús pajal 'üsüs la tjiji sin la 'üsüs jis la jay Dios jas tjejyama jupj. Nin mpes wa sin 'yüsa lis tjiji wa jupj p'iyá pajal 'üsüs, pajal püné jupj. Nin la tjiji na, jupj discipulopan topon t'üc' way jupj Yom niná Dios jas tjejyama jis capj la p'acj judiopan. 


text:
<pb/>Locopyaya palavin tjemey Jesús Capernaum nt'a. Tjemey jamay lal, jüpülücpan jis lal wa, jupj discipulopan jis lal wa. Ne'aj tsjicj way tapatja yupj. Jesús pje'á lis ts'iya vender lajay Dios wo nepé. 


text:
<pb/>Nasa quelel fiesta pyálatsja. “Dios Qjuis Capa Nipj Tjemey” nin lotsja fiesta niná. Jesús tjemey Jerusalén nt'a fiesta niná mpes. 


text:
<pb/>Dios wo nt'a tjemey jupj. Ne'aj nepénowa jis tjinyuca vaca vender lajaytsja. Oveja vender wa lajaytsja, sipipj 'ots'ipj. Jis tjinyuca wa nepénowa judiopan jis t'emel vender lajaytsja romanopan jis t'emel mpes. 


text:
Jesús ma jostsja nin lajaytsja Dios wo nt'a. Mpes 'üpǘ tipi'ts'a jupj. 'Üpǘ lal mo'o la syüpjünǘ, pje'á sin tjejyama pjü way yupj Dios wo nepé, oveja 'ots'ipj, vaca 'ots'ipj. 'Amá 'alá la ts'iya wa yupj jis t'emel, t'emel vender la tjajay yuts'a'á. Jis mesa ts'eptaná wa. 


text:
Jesús tjevele sipipj vender lajay jis lal: —Pje'á la tocoyé nun jis caja quepé, sipipj jis wa. Mpapay wo niná. ¿Tsjan pjucj vender lojí nun qui'á? 


text:
<pb/>Jesús discipulopan yola jis tepyala 'oyn tsji Dios Popel. Vele: “Dios wo mpes nin nola, mpes ca malala nyuca ma palas napj”. Nintsja Jesús lal. 


text:
<pb/>Jesús pjü pje'á sin tjejyama mpes, judiopan jis jepapan nepenowá jupj wola tjowelepj: —¿Tsjan mpes 'ücj la cüjay niná jipj? Cupj qjuisas pajal 'üsüs la mijin, yom p'in ma polel liji jinwá, mpes ca jus nlayecj ncu Dios jin tjejyama jipj. 


text:
<pb/>Jesús jis wala tjevele: —Nin ca la mejay napj: nun malala lojí na Dios wo, ts'ac' cont'e tepyala na napj ca t'üc' jas müjünsǘ niswá. 


text:
<pb/>Mpes judiopan jis jepapan jupj wola tjowelepj: —Pajal püs way jas tjüjünsüpj Dios wo niná. Año cuarenta y seis mpes t'üc' jas tjüjünsüpj. ¿'Oyn jele ne 'ücj jas müjünsün ts'ac' cont'e p'in? 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan ma sin tji'yüsa Jesús tjevelá. Yólatsja wosis pe mpes ca jas müjünsüs. Nin tuluctsja. Jupj tjevele jupj jüp'üy po'ó. Jesús jüp'üy Dios wo wa. 


text:
Jesús tepe'e na, jas tjijyünsa niswá lo püt'üs. Nin tepyala na, jupj discipulopan yola jis tepyala nin tjevele Jesús. Nin mpes yupj topon Dios Popel tjevelá jupj po'ó. Topon wa Jesús tjevelá. Jesús selé 'oyn nyuca lajay pjü way. 


text:
<pb/>Ts'ac' nepenowá fiesta nt'a tüpü'ü Jesús, fiesta “Dios Qjuis Capa Nipj Tjemey” ló. Ne'aj tjá'asa na, Jesús pajal 'üsüs líjitsja sin la 'üsüs jis la jay Dios jas tjejyama jupj. Pajal pülücj tjunuc jupj pajal 'üsüs líjitsja, mpes yupj popa pülücj topon jupj lal. 


text:
Newa Jesús ma pjü tjevele yupj jis lal. Jupj seletsja yupj ma t'üc' way sa con̈tsja jupj. Jupj seletsja 'oyn nyuca yola pjü gente nosis nt'a. 


text:
La p'a jupj lal tjevele tulucj; jupj sin seletsja gente sin po'ó. Jupj p'iyá seletsja pjü yolá.<pb/>


text:
Nicodemo tüpü'ü wa Jerusalén nt'a, Jesús tjá'asa nt'a. Nicodemo jepa popa watsja judiopan jis lal. Fariseopan sin popa watsja jupj. Fariseopan jisastsja wa pjü lajay judiopan püna tapatja tjüjütütj jinwá. 


text:
Nicodemo Jesús nt'a tjac' püste na. Tjevele jupj lal: —Rabbí, cupj selecj Dios jin tjejyama qjuisin 'yüsa la mijin ncupj. Jipj pajal 'üsüs lejay, Dios liji jinwá lejay. Dios ma se con̈ca, ma polel lo jay pajal 'üsüsmpa jipj lejay jin. Mop'in ne nin p'in. 


text:
<pb/>Jesús jupj wola tjevele: —Niswá jis tjamanun ca mpatjam Dios jyü'ta nt'a. Ma niswa jis tjamanun, ma polel jis la nuc Dios jyü'ta nt'a. T'üc' velé. 


text:
<pb/>Nicodemo tjevele jupj lal: —Yom co'müy ma polel la 'osos jamay col mo'ó niswá, lo manun niswá. 


text:
<pb/>Jesús jupj wola tjevele: —Pjü se jamanun la pjaní sejamay mpes. Dios jos ca jis ma'nucj niswá jupj Cjües mpes. Jupj Cjües liji ca Dios lal mpatjam. Nin mpes p'in 'ücj jis la winin jis la püt'üs Dios jyü'ta nt'a. T'üc' niná. 


text:
Gente ts'uyupj gente p'in yupj. Ma polel patja Dios lal. Dios Cjües popa jis qjues wa yupj, jupj jinwá, mpes 'ücj mpatjam Dios lal. 


text:
Dios Cjües nin liji. Jipj ma ca jus nucun Dios Cjües lijá. Ma ca jus nlayen jupj nin lijá. Nin p'in ca jus nucun 'üsüs tepyalá Dios Cjües la tjiji mpes. Nin lovin Dios ts'uyupj jis lal. Dios Cjües liji mpes yupj Dios ts'uyupj se palá. Dios Cjües ma si nuc, lüpjǘ jinwá. Lüpjǘ jun ta'á si lapjüna. 'Ücj pjoc', newa ma selen ca'ampe tjac' lüpjüs. Ma wa selen ca'aj jama. 


text:
<pb/>Jesús la tji'yüya jupj lal: —¿Tsjan mpes ma jin 'yüsa napj velé? Israelpan sin 'yüsa lajay popa jipj. 


text:
Cupj way velecj, cupj selecj. T'üc' niná. Cupj velecj cupj tjinyucucj mpes. Newa nun ma quelel poné cupj tjevelecj. 


text:
Napj tjeveletsja nosis nt'a pyalá, ne nun ma toponé. Napj cüvelé tsjun po'o pyalá, más ca costa way nsem cüponé nun. 


text:
<pb/>”Len̈ pjacj ne'aj tjemey Dios pü'ü nt'a, 'ücj la veles nun lal 'oyn nyuca pyala ne'aj Dios pü'ü nt'a. Napj ne p'in tjacuwis nosis nt'a Dios pü'ü mpe. Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyamá. Mpes 'ücj velé 'oyn nyuca pyala Dios pü'ü nt'a. 


text:
<pb/>”Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyamá. Dios jos campanya ca nin müjünsücj, Moisés latsj jas tjijyünsa, tjevyala jinwá pajal püna. 


text:
Napj lal japon lovin ca Dios lal mpatjam. Malala jis mpalas tulucj tecya'lin̈ na —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Tjevele wa: —Dios pajal quelel lis tjiji nosis casá patjá, mpes Jatjam jis tje'yaya. Dios pjaní Jatjam. P'a len̈. Mpes Dios Jatjam lal japon na, malala jis mpalas tulucj tecya'lin̈ na. Lovin ca mpatjam Dios lal. 


text:
Nin mpes Dios jas tjejyama jupj Jatjam nosis nt'a. Dios jas tjejyama malala la tjajay la veles tulucj. Jas tjejyama jis capj la p'acj; jupj mpes 'ücj ca mpatjam Dios lal. 


text:
<pb/>”Dios Jatjam lal japon, Dios ma nin vele jupj ca jis capj ntülüs yupj. Ma japon Dios Jatjam lal, nasa way Dios nin vele jupj ca jis capj ntülüs. Yupj ma topon Dios Jatjam 'ücj jis capj p'ya'sa, mpes nin. Dios Popa pjaní way jupj. 


text:
¿Ncu selen tsjan mpes Dios nin vele gente malala lajay? Napj jyawca jinwá nosis nt'a. Napj sin 'yüsa lejay t'üc' way Dios po'ó. Newa nin, yupj ma jisastsja napj. Yupj p'iyá malala nyuca yólatsja, ninana jisastsja yupj. Lovin malala nyuca lajaytsja, mpes nin. 


text:
Malala nyuca lajay ma jisas jyawca. Nin mpes yupj ma quelel japon napj lal. Ma quelel jus nlayecj yupj malala nyuca lajay. 


text:
Nin tulucj Dios vele jin lajay jis lal. Dios vele t'üc' way. Yupj japon napj lal. Yupj jisas la p'a ca sin mü'üsüs yupj la tjajay, Dios jos jin la tjajay yupj. Juan 'ücj jostsja Jesucristo pajal püné jupj lal. 


text:
<pb/>Locopyaya Judea mo'o tjuwine Jesús jupj discipulopan jis lal. Ne'aj püs pǘ'ütsja jupj yupj jis lal. Ne'aj Jesús bautizar lis tjiji gentas. 


text:
Juan pülücj bautizar lis tjiji wa Aenón nt'a, ne'aj way p'in Salim mo'ó. Pajal 'üsǘ püné ne'aj, mpes bautizar lis tjiji ne'aj jupj. Ne'aj pülücj tjiquil watsja lovin Juan nt'a. Jupj lovin bautizar líjitsja nepenowá. 


text:
Juan discipulopan judío p'a lal la veleltsja judiopan la tjajay po'ó. Nin tjowelepj yupj 'onin ne 'üsüs se palá gentá Dios lal. 


text:
Tjil, tjowelepj Juan lal Jesucristo po'ó: —Rabbí, jupj cyapj tecyon̈ca wa 'üsǘ na'aj po'ó, 'üsǘ Jordán ló nt'a. Jipj 'a 'ücj velen jupj mpes lovin. Quina ma qjuisas jupj lijá. Jupj bautizar la siji wa quinam jipj jinwá, ne pjü jil jupj nt'a. Jipj nt'a ma jiquil quinam. 


text:
<pb/>Juan jis wala tjevele: —Dios ma 'yaya, cjuwá nempe. Nin lovin. Nin mpes ca jus nlayé Jesús tya'á, Dios tje'yaya mpes tya'a jupj niná. 


text:
Nun p'iyá tjapja'aqué napj tjevelé, mpes solejé tsjan tjevelé napj. Tjevelé Dios tjevele ca jas majamas Yom pjaní judiopan nt'a. Jupj ca jis capj mp'a'sas. Nam 'a jupj tulucj. Dios nin tjejyama 'ücj la mejay jupj locopyaya jac' mpes. 


text:
Nin p'iyá judío woya na, jupj jats'om lal jac' na. Jupj jomica se p'a'sa jupj. Se con̈ca jupj, pjoca jupj velá. Jomica pajal 'ücj jos yom woya vele mpes. Nin p'iyá napj lal. Pajal 'ücj najas 'os quinam pülücj Jesús lal japon quinam. 


text:
<pb/>”Jupj tsjun mpe tjac', mpes jupj más püné pjü jilal. Napj nosis nt'a patja popa p'in. Nosis nt'a pyala 'ücj velé. Jupj tsjun mpe tjac', mpes más püné jupj pjü jilal. 


text:
Jupj vele la p'a jilal jupj tjinyucá, jupj tjapjacá nin vele jupj. Newa pjü ma quelel japon jupj velá. 


text:
Pjaní p'in topon jupj tjevelá. Japon Jesucristo velá, mpes p'a witjacj ca jus nlayecj yupj japon wa Dios t'üc' way vele lovin. 


text:
Dios jas tjejyama Jesús. Jupj nin vele Dios velá. Mpes yupj japon na Jesús velá, japon wa Dios velá. Dios 'yaya jupj Cjües, pjü 'ücj la mijis jupj. Pues pjü way vele pjü 'ücj vele Dios Cjües se p'a'sa mpes. 


text:
Dios Jatjam mpes japon, lovin ca mpatjam Dios lal. P'a witjacj ma lajay Dios Jatjam vele jin, mpes yupj ma ca mpatjam Dios lal. Dios ma jos yupj malala nyuca lajay. Jupj newa nin jola jupj ca jis capj ntülüs —nin tjevele Juan el Bautista Jesucristo po'ó.<pb/>


text:
Fariseopan tjepjyacan̈ wa gente tjowelepj Jesús po'ó. Gente tjowelepj Jesús más pülücj sin 'yüsa líjitsja Juan lal. Más pülücj bautizar lis tjiji Juan lal, tjowelepj. 


text:
(Jesús p'iyá ma bautizar lis tjiji yupj. Jupj discipulopan bautizar lis tjajay jupj mpes. Mop'in nin, más pülücj sa con̈tsja Jesús Juan lal.) 


text:
Qjuis Jepa Jesús jus nleya fariseopan tjepjyacan̈ niná. Jus nleya na, tjemey jupj Judea mpe. Tjemey niswá Galilea po'ó. 


text:
Ne'aj Samaria mo'ó, jus tjevyanta pülücj patja nt'a ne'aj. Sicar lotsja pülücj patja nt'a. Po 'in ne'aj way p'intsja 'amá nt'a, 'amá niná Jacob tje'yaya jupj jatjam José pajal püna. 


text:
Ne'aj 'üsǘ muju tón̈catsja, niná 'üsǘ muju ton̈ca Jacob juts'a'á watsja pajal püna. Jesús jas túlatsja campa tjuwine mpes, ne 'üsǘ muju la nt'a 'etjele jupj. Lots'ac' culupwen nt'a já'asatsja quinam. 


text:
Ne'aj quepj tjac' 'üsǘ lo pul. Samaria mpe 'eseptsja jupj. —'Üsǘ ma 'en, mü'üs —tjevele Jesús jupj lal. 


text:
<pb/>Jesús discipulopan tjiltsja pülücj patja nt'a jaylacj jis la jay jis la las. Yupj len̈tsja ne'aj, mpes jupj 'üsǘ la tjemyona quepj lal. 


text:
Quepj Samaria mpe 'eseptsja jupj, mpes jupj tjevele Jesús lal: —Judío jipj. ¿Tsjan pjucj le mon 'üsüs napj lal? Samaria mpe 'esepj napj. Judiopan sejamicapan tulucj cupj. 


text:
<pb/>Jesús tjevele jupj lal: —Jipj ma selen Dios 'yayá. Ma wa selen pjacj tjevele jipj lal: ‘'Üsǘ ma 'en, mü'üs’. Ma selen pjacj napj. Napj 'ücj 'e 'á 'üsǘ p'a wa, niná 'üsǘ mpes 'ücj cüpü'üm jipj. Napj lal le mon, mya 'a ca niná. Ma selen, mpes ma la tjemyon napj lal. 


text:
Quepj tjevele jupj lal: —Jim 'a cjuwá tsjan mpes cüpul 'üsüs. Niná 'üsǘ muju ton̈ca pajal campwila. ¿Ca'aj mpe mpulun 'üsǘ 'ücj lo püt'üs? 


text:
Jacob püna tüpü'ü, cupj ne jupj popa p'iyá locopyaya pyatjaquecj. Jupj tyoca niná, 'üsǘ muju ton̈cá. Jupj qjuis tje'yaya niná. 'Üsüs pajal. Jupj 'üsǘ tjümü'ü wa nina popé, jupj sin popa tjimyü'ün̈ wa qui'á, jupj cabro 'ots'ipj, jupj oveja 'ots'ipj. ¿Ncu más püné way jipj Jacob lal? 


text:
Nin tulucj napj jis ma'ayá lal. 'Üsǘ tjimyü'ün̈ na, napj p'iyá jis ma'ayá, lovin ma ca 'üsǘ jis mvas niswá. 'Üsǘ napj se 'a, 'üsǘ 'amá popa pyacj jinwá nsem yupj jisas mo'ó. Lovin pyaca yupj jis qjues mpe, 'ücj jis la püt'üs la mijis lovin. 


text:
<pb/>Quepj tjevele jupj lal: —'Üsǘ que'e ma 'en niná popé, ne ca ma 'üsǘ mvas niswá. Ma ca qui'á ncuwis 'üsǘ lo pul. 


text:
<pb/>Quepj jupj wola tjevele: —Mvayum tulucj. Jesús tjevele jupj lal: —Jipj t'üc' velen vyayum tulucj. 


text:
Püna tapatja Dios cus tocon̈ witjacj Dios lal tjowelepj qui'á. Palá nipi'tjin̈ yupj Dios wolap'a'á qui'á, joc' niná mo'ó. Qui'á tjatja na, tjowelepj Dios pajal püné. Nun judiopan nin welé cupj ma polel nin lijicj quinam. Nun welé más 'ücj pjü gente Jerusalén nt'a jil, Dios lal la veles ne'aj. Nun welé más 'ücj Jerusalén nt'a p'in palá nipi'tjin̈ Dios wolap'a'á, más 'ücj ne'aj mal jis la veles Dios püné. 


text:
<pb/>Jesús jupj lal tjevele: —'Ücj la pon napj velé. P'a jyawca na, gente jun ta'á palá mpi'tjin̈ Dios wolap'a'á, yupj patja nt'a. Ca mvelecj Dios pajal püné, joc' niná nt'a p'in tulucj, Jerusalén nt'a p'in tulucj wa. 


text:
Nun Samaria mo'o potjaqué palá pwi'tjiqué wa Dios wolap'a'á, newa ma solejé nun 'oyn nyuca liji jupj. Nin tulucj cupj qjuis lal. Cupj judiopan, cupj palá nipi'tjiquecj wa Dios wolap'a'á, mop'in nin, cupj selecj 'oyn nyuca liji jupj. Dios ca la mijis gente 'ücj ca mpatjam jupj lal. Judiopan popa mpes nin liji jupj. 


text:
<pb/>Mop'in p'a casá ca nsem p'a jawas. P'a jawas Dios quelel lajay 'ücj ca palá mpi'tjin̈ Dios wolap'a'á jupj Cjües mpes. Jun ta'á, yupj patja nt'a, 'ücj ca nsem. 'Ücj ca mvelecj Dios pajal püné jupj Cjües mpes. Jupj Cjües sin 'yüsa liji t'üc' way Dios po'ó, mpes 'ücj quelel lajay jupj. Qjuis Papay Dios jos nin jina lajay quelel lajay jupj. Nin ca nsem p'a jawas. Nasa way nin tepyala quinam. 


text:
Cjües way Dios. Dios Cjües mpes p'in gente 'ücj palá mpi'tjin̈ Dios wolap'a'á. Dios Cjües mpes p'in 'ücj yola Dios püné. Dios Cjües sin 'yüsa la siji t'üc' way Dios po'ó, mpes 'ücj quelel lajay jupj. 


text:
<pb/>Quepj tjevele jupj lal: —Napj selé Dios ca jas majamas Jepa Püné cupj nt'a. Jupj ca qjuis capj mp'a'sas. (Cristo ló jupj cupj qjuilal.) Jac' na, jupj ca 'üsüs qjuisin mü'üsüs la mijis pjü way. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, jupj discipulopan tjiquil. Pajal nin yólatsja tsjan mpes quepj lal véletsja jupj. Newa ma la tjü'üy tsjan mpes nin la tjiji. Ma la tjü'üy tsjan mpes tjevele quepj lal. 


text:
Len̈ way tjemey quepan. Jupj jarro já'asa tjemey. Tjemey pülücj patja nt'a. Tjevele ne'aj tapatja jis lal: 


text:
<pb/>—Nculá nun. Jus nucú ca niná yomen. Jupj nawala tjevele pjü way napj la tjejay. Jupj ne ‘Cristo’ ca nacj. Dios jas tjejyama nosis nt'a. 


text:
Gente jiquiltsja na, Jesús discipulopan jupj lal la tjomon nlajas: —Rabbí, nlajan jipj —tjowelepj yupj. 


text:
<pb/>Ma quelel lyájatsja jupj quinam. Jupj tjevele yupj jis lal: —Nun ma solejé 'onin niná, napj lya popé. 


text:
<pb/>Jupj nin tjevele mpes discipulopan yuwá jis la tjü'üy ncu ne'aj patja sin popa teque'e, tje'yaya jupj la las. 


text:
<pb/>Yupj ma sin tji'yüsa, mpes Jesús 'üsüs tjevele yupj jis lal: —Dios nin tjejyama nosis nt'a. Pjü Dios jos, pjü way quelel t'üc' lejay napj —tjevele jupj—. Napj tsji' lejay jupj mpes, quelel t'üc' lejay niná. Niná lejay pajal 'üsüs napj lal, ve lya jinwá napj lal. 


text:
Nun welé mes yulupjana newa custjay, vyala mpes. Napj velé nin tulucj napj vyala lal. Gente napj jisin jinwá. Yupj topon napj jis capj p'yacj 'ücj jis la püt'üs Dios lal, yupj napj jisin popa vyala jinwá. Tjunuca nun gentas. Tjevyala nasa tji'yǘ jinwá yupj. Yupj nasa quelel japon. 


text:
Nun sin 'yüsa lojí na napj nin po'ó, yupj nepénowa ca mponecj. Nin lojí na, vyala co'á jinwá lojí napj mpes. Niná lojí na, nta'é ca nun, nun la tjüjí mpes. Dios ca la mijis wa yupj lovin ca mpatjam jupj lal yupj topon mpes. ”Namozopan jasin jinwá lajay neneyawá. Vyala jacutj jinwá lajay neneyawá. Namozo pjaní mwalá way jis lal vele Dios tjevelá, seyasa jin yola jupj tjevelá. Ma quelel japon custjay. Namozo setel sine jinwá la tjiji. P'a jawas p'a wa vele yupj jis lal Dios tjevelá, mpes yupj japon. Manas tjowelepj mpes topon. Manas ca 'ücj jisas nsem yupj topon mpes. 


text:
Napj nusin tjejyam la p'a jis lal la veles napj mpes. Nepénowa ca mponecj, mpes lovin ca mpatjam Dios lal. Püna ma sin 'yüsa lis tjüjí nun. La p'a sin 'yüsa lajaytsja. La p'a lajaytsja, nun cyawaja lojí quinam —tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Samaria po'o tapatja sin popa pülücj topon Jesús lal, yupj ne pülücj patja mpe ne'espan p'iyá. Quepj tjevele Jesús tjevelá, mpes topon yupj. Quepj tjevele: —Jupj nawala tjevele pjü way napj la tjejay. 


text:
<pb/>Mpes Samaria po'o tapatja Jesús nt'a tjiquil na, Jesús lal la tjomon la 'osos tsjicj way yupj jis lal. Mpes ts'ac' mat'e ne'aj tüpü'ü yupj jis lal. 


text:
Mpes yupj quepj lal tjowelepj: —Jipj velen mpes tulucj pyonecj quinam. Cupj p'iyá tjepjya'aquecj jupj tjevelá, mpes selecj t'üc' way jupj ca nin la mijis gente 'ücj ca mpatjam Dios lal —nin tjowelepj Samaria po'o tapatja Jesús po'ó. Jesús jepa auxiliar jatjam tji'yü'sa la tjiji. 


text:
(Jesús seletsja Galilea mo'o patjá ma ca quelel la mijicj jupj, mpes jupj p'iyá véletsja: “Profeta pü'ü nt'a ma quelel japon jupj pajal 'üsüs”.) 


text:
Jus tjevyanta na Galilea mo'ó, Galilea mo'o tapatja 'ücj jisastsja jupj tjac' mpes. Galilea mo'o tapatja tjil wa nawaja'a Jerusalén mo'ó. Fiesta nt'a tjil yupj, mpes tjunuc wa pjü way pajal 'üsüs la tjiji Jesús fiesta nt'a. Nin mpes 'ücj jisastsja yupj Jesús tjac' quinam. 


text:
<pb/>Newa Galilea mo'ó p'in, Caná ne'as tjemey Jesús niswá. Pülücj patja ne'aj. Püna pajal 'üsüs la tjiji ne'aj. 'Üsǘ p'in uva 'üsǘ tepyala la tjiji Jesús ne'aj. Ne'aj way p'in pǘ'ütsja jepa auxiliar, Capernaum nt'a. Jupj jatjam pajal malala jostsja. 


text:
La p'a wa tjowelepj auxiliar niná lal Jesús nasa tjac' Judea nepé, niswá tjac' Galilea mo'ó. Niná jus nleya na, tjemey Jesús nt'a. Pajal la tjemyona lo cuwis Jesús, lo 'ü'süs lo jay jatjam. Jatjam nasa way pé'etsja jupj. 


text:
Jesús tjevele jupj lal: —Napj pajal 'üsüs lejay, yom p'in ma polel liji jinwá. Nin lejay nusin 'yüsa la mejay Dios nin tjejyama napj. Ma nucú niná lejay, lovin ma cüponé napj lal. Malala nin. 


text:
<pb/>Auxiliar tjevele jupj lal: —Len̈ way was. Najas 'üsüs la mijin, ne ca ma mpa'is natjam tsjicj. 


text:
<pb/>Jesús tjevele auxiliar lal: —'Ücj la winin quinam. Jetjam ca mpü'üm ca nsem. Yom tepyona Jesús tjevelá, mpes wo nt'a tjemey yomen. 


text:
Newa ne'aj jámatsja custjay, jomozopan tjiquil la nyüjüsün̈. Jupj lal tjowelepj: —Ma tepe'e jetjam. 'Ücj já'asa quinam jupj. 


text:
<pb/>Mpes auxiliar jis la tji'yüya yupj 'ona tji'yü'sa. Yupj tjowelepj jupj lal: —T'an̈ t'awaná, la una na tji'yü'sa si 'awa. 


text:
<pb/>Tsjicj popay jus nléyatsja t'an̈ la una na p'in, Jesús tjevele jupj lal: “Jetjam ca mpü'üm ca nsem”. Nin mpes auxiliar tepyona Jesús Yom niná Dios tjevele ca jas majamas jis capj la p'acj judiopan. Nin p'iyá topon wa pjü way auxiliar wo nt'a tapatjá. 


text:
<pb/>Ninana Jesús la tjijá Galilea nt'a, Judea mpe tjac' na. Pajal 'üsüs la tjiji, sin tji'yüsa lis tjiji Dios jas tjejyama jupj. La miyá quinam pajal 'üsüs la tjiji Jesús Galilea mo'ó, gente p'in ma polel lajay jinwá.<pb/>


text:
Jerusalén nt'a 'üsǘ muju ton̈ca jis la 'as'üs. Pajal la püné, campwílatsja jupj. Judiopan jis tin “Betesda” ló niná 'üsǘ. Ne'aj way p'in jun vilicj püné oveja mpe wama jil Jerusalén mo'ó. 'Üsǘ muju ton̈ca t'asiyú cinco corredor witjacj lejen̈tsja. 


text:
Tsjojoca nt'a malala jisas pülücj tapatja ne'aj. Nepénowa yun tuluctsja, nepénowa ma polel jiltsja, nepénowa ma polel 'yutanan̈tsja. Yupj pjü way la tjunuc 'üsǘ lo pjets'epjets'e 'üsǘ muju ton̈ca mo'ó. 


text:
Ángel pjaní Dios mpe tjac' neneyawá, 'üsǘ muju ton̈ca nt'a tjemey, lo pjets'epjets'e la tjiji 'üsüs. Niná la tjiji na, malala jos pjaní way tji'yü'sa jupj. Mwalá way 'üsǘ mo'o tjemey, niná p'in tji'yü'sa. Pjü way malala jisas 'ücj jis tji'yü'sa 'üsǘ niná mpes. 


text:
<pb/>Yom pjaní ne'aj tüpü'ü, año pülücj malala jostsja jupj. Año treinta y ocho nas malala jostsja jupj. 


text:
Jesús jus tjinyuca, jus nleya yom niná pajal püs ne'aj tüpü'ü jupj, malala jos. Mpes la tji'yüya jupj lal: —¿Ncu quelel 'i 'ü'sa jipj? 


text:
<pb/>Yom malala jos lal tjevele Jesús lal: —Len̈ pjacj ncapj cüp'acj 'üsǘ mo'o mis. Nin mpes 'üsǘ lo pjets'epjets'e na, newa nasapj jum 'üsüs mo'ó. Newa jum, p'a wa mo'o jama mwalá way p'in napj lal. 


text:
<pb/>Len̈ way tji'yü'sa niná yomen. Jupj nt'ya jupj cobija, tjemey jupj. Sábado waytsja nin jawas, judiopan ma tsji' lajay jawastsja. 


text:
Mpes judiopan jis jepapan tjowelepj yomen tji'yü'sa lal: —Sábado yacjampa, ts'ac' niná ma tsji' lijicj jawas. Ma polel lya t'as jipj cobija. 


text:
<pb/>Jupj jis lal tjevele: —Yomen ntji'ü'sa la tjiji tjevele napj lal: ‘Nt'ya nt'an jipj cobija. Mwinim ca.’ 


text:
<pb/>Yomen ma seletsja pjacj tji'yü'sa la tjiji jupj. Len̈tsja quinam Jesús. Pülücj játjatsja ne'aj, ne Jesús yupj culupwen nipj tjemey jupj. 


text:
Yacjaya Jesús la nüjüsü yomen Dios wo nt'a. Jesús tjevele jupj lal: —Nin jele t'as nin mpes: 'i tjü'ü'sa jipj quinam. Po ma newa malala la mijin quinam jipj. Jipj newa malala nyuca lejay, más malala ca mya palas jipj. 


text:
<pb/>Tjemey yomen judiopan jis jepapan nt'a. Tjevele yupj jis lal tji'yü'sa la tjijá, Jesús waytsja jupj. 


text:
Judiopan jis jepapan pajal ts'a 'intsja Jesús 'yü'sa líjitsja sábado na, nin jawas judiopan ma tsji' lajay. Nin mpes quelel malala lajaytsja Jesús lal. Lovin malala lajaytsja jupj lal. 


text:
<pb/>Jesús yupj jis lal tjevele malala tulucj sábado na tji'yü'sa la tjiji. Tjevele: —Mpapay newa tsji' liji. Napj 'a newa tsji' lejay wa jupj jinwá. 


text:
<pb/>Niná tjevele mpes, judiopan jis jepapan po quelel ja'ünantsja Jesús. Más nin yólatsja quinam ca nin la mijicj. Jesús tji'yü'sa la tjiji sábado na, nin jawas yupj jajütütj ma ca tsji' la mijicj judiopan. Niná po 'in malálatsja yupj jis lal. Jupj tjevele wa Dios jupj Popay, mpes wa ts'a tji'in. Jupj tjevele mpes quelel véletsja jupj p'iyá püné jupj Popay Dios jinwá. Dios Jatjam nin p'iyá liji Popay lal. 


text:
<pb/>Yupj malala yólatsja mpes, Jesús tjevele yupj jis lal. Ninana tjevelá: “Napj lejay ma polel la cüjay nasapmpa, napj p'iyá quelel lejay mpes p'in. Napj Dios Jatjam. Napj nyuc Mpapay lijá, nin p'in 'ücj wa lejay napj. Napj nin p'iyá lejay Mpapay liji jinwá. T'üc' way niná. 


text:
Mpapay quelel la niji. Pjü jupj p'iyá lijá, jupj nin 'yüsa liji tsjan niná jupj lijá. Nasa pajal 'üsüs la tjiji jupj pajal püné mpes. Más 'üsüs ca la mijis jupj p'a jawasiyá. Nin liji na, ca nin mü'üsüs wa la mijis niná, ne nin ca la mejay napj. Nin ca la mijis jupj, mpes nun nujola mpalas ma nusin 'yüsa 'onin ne nin lejay napj. 


text:
Mpapay sin jyünsa tecya'lin̈, mpatjam liji jupj. Nin p'iyá lejay napj; napj patja la sejay napj najas mpatjam. 


text:
Mpapay ntje'aya wa 'ücj la veles pjü mpes pjacj ne 'üsüs nyuca la tjajay, pjacj ne malala nyuca la tjajay. Mpapay p'iyá ma ca nin la mijis. 


text:
Mpapay jos pjü pajal 'üsüs pjac javelepj napj mpes, jupj mpes 'üsüs javelepj jinwá. Nin mpes ne 'aya nin lejay napj. Ma 'üsüs pjac javelepj napj mpes, nin p'iyá ma wa 'üsüs pjac javelepj jupj mpes. Jupj nin tjejyama, mpes nin. 


text:
<pb/>”Nepénowa napj velé jin lajay, japon wa nin tjejyama lal. Ninana lajay, nasa way patja yupj, ne lovin ca mpatjam yupj Dios lal. Lovin ma ca mvelé malala nyuca la tjajay yupj. Püna tecya'lin̈ jinwatsja Dios lal. P'a casá way quinam, jupj lal topon mpes. Lovin ca Dios lal mpatjam. T'üc' way niná. 


text:
Dios lal ma japon, tecya'lin̈ jinwá yupj quinam. P'a jyawca na, yupj ca mpjacan̈ napj velé. Yupj sin popa nepenowá ca la mijicj napj velé jinwá. Napj velé jin lajay, mpatjam ca yupj lovin. Nin ca nsem p'a jawas. Nasa way nin tepyala quinam. Napj Dios Jatjam. T'üc' way niná. 


text:
Jupj ntje'aya 'ücj la veles gente po'ó pjacj ne 'üsüs nyuca la tjajay, pjacj ne malala nyuca la tjajay. Napj 'a yom, gente popa p'iyá, mpes ntje'aya 'ücj nin lejay napj. 


text:
Po ma nusey c'a t'as nun nin mpes. P'a jawas pjü tecya'lin̈, toc patja witjacj, ca mpjacan̈ napj velé. 


text:
Tjepjyacan̈ na, pje'á ncul ca yupj. 'Üsüs way la tjajay sin müjünsücj, ca mpatjam niswá. Malala nyuca la tjajay sin müjünsücj wa ca, mop'in malala ca jis mpalas yupj. Napj ca mvelé t'üc' way malala nyuca la tjajay yupj. P'a wa javelepj Jesús tjac' Dios mpe. 


text:
<pb/>”Napj lejay, ma polel la cüjay nasapj, napj p'iyá quelel lejay mpes p'in. Mpapay vele napj lal, niná napj nin velé p'in. Jupj jola jin velé ncu gente malala nyuca la tjajay. Nin mpes napj velé yupj po'ó t'üc' way. Napj ma quelel lejay napj quelel le jaympa p'in. Napj quelel lejay jupj jos jin. Nin tjejyama jupj. 


text:
Napj nasapj cüwelé nun lal napj selé napj p'iyá po'ó, ma ca polel jus cülayé ncu t'üc' way niná napj velé. 


text:
<pb/>”Juan niná napj nin velé po'ó. Nun p'iyá niyom sin tjajamá jis la veles Juan lal. Jupj seletsja mpes t'üc' way tjevele napj nin po'ó. 


text:
Napj ma nin nola ncu gente p'in javelepj Dios nin tjejyama. Napj najas nun ca mponé napj lal. Najas ca Dios lal mpatjaqué. Nin mpes nin tjevelé Juan 'üsüs tjevele napj mpes. 


text:
Juan pajal 'üsüs nusin tji'yüsa lis tjiji Dios po'ó. Jupj jyawca jinwatsja nun lal. 'Iyó je su müjǘ 'ücj la nuc. Nin p'iyá jupj tjevele mpes 'ücj nusin tji'yüsa Dios po'ó. Tsjicj way mpes 'ücj nujisastsja pajal, jupj nusin tji'yüsa la tjiji mpes. 


text:
<pb/>”Juan 'üsüs tjevele jupj seletsja napj nin po'ó. Pjaní waytsja jupj. P'a mpes wa nun ca jus nlayé Dios nin tjejyama. Niná más 'üsüs Juan vele lal. Niná napj pajal 'üsüs lejay Mpapay mpes. Jupj ntje'aya napj ca t'üc' la mejay, niná p'iyá lejay napj. Nin mpes wa nun ca jus nlayé Mpapay nin tjejyama. 


text:
<pb/>”Mpapay tjevele wa napj mpes jupj selé mpes. Nin tjejyama jupj. Newa ma tjapja'aqué jupj tjevelá. Ma wa tjunucú jupj. 


text:
Ma wa nujos jupj tjevelá. Nun ma quelel lojí jupj tjevelá. Nin tjejyama jupj, newa ma poné napj t'üc' velé. 


text:
Nun nujola Dios Popel nusin 'yüsa liji 'onin ne 'ücj la püt'üs Dios lal lovin. Nin mpes tülü way mo'o welé Dios Popel. Nun quelel nusin 'yüsa Dios tjevelá. T'üc' way Dios Popel p'iyá vele napj nin po'ó. 


text:
Newa nin, nun ma quelel poné napj lal. Nun ma quelel poné napj polel nucopj p'yacj, 'ücj nu la püt'üs Dios lal. 


text:
<pb/>”Ma nin nola gente p'in javelepj mpes napj nin po'ó. Ma nin nola ncu 'üsüs pjac javelepj napj nin po'ó. 


text:
Napj qui'á tjacuwis Mpapay qui'á nin tjejyama mpes. Newa nin, nun 'ücj jisas tulucj napj tjacuwis. P'a wa jupj sin nin 'ucuy, nun ca 'ücj jisas nsem jupj tjac'. 


text:
<pb/>”Nun ma polel poné napj lal. Nun po jisas p'a wa nun popa javelepj nun pajal 'üsüs. Nun ma nin nujola Dios ma nin vele nun 'üsüs. Dios pjaní jupj, más püné jupj pjü jis lal. 


text:
Napj p'iyá ma ca malala mvelé nun po'ó Mpapay wolap'a'á. Ma nin nujola t'as. Dios Popel Moisés tepyacá malala mveles ca nun po'ó. Nun nujola nun lojí Moisés tjijyü'tá, ca 'üsüs nu mpalas. 


text:
Jupj tepyaca wa napj mpes. Nun cüponé Moisés tepyacá, cüponé catsja napj t'üc' tjevelé wa. Mpes jupj popel ca mveles nun malala nyuca la tjüjí. 


text:
Locopyaya 'üsǘ na'aj po'o tjemey Jesús. 'Üsǘ niná pajal la pünetsja, pajal campwílatsja. Galilea lotsja. Tiberias lotsja wa jupj. Mát'eya ló. 


text:
Pajal pülücj sa con̈tsja Jesús ne'aj. Tjunuc pajal 'üsüs la tjiji Jesús, jupj malala jisas jis tji'yü'sa lis tjiji na. Jupj la tjiji mpes ca jus cülayecj Dios jas tjejyama jupj. Nin mpes sa con̈tsja jupj. 


text:
Jesús jay viyá nt'ya, yus tjinyuca. Tjinyuca pajal pülücj jiquiltsja jupj nt'a. La tji'yüya Felipe lal: —¿'Onin la qjuijim jaylacj la qjuijim pansas, pjü jis la las? 


text:
<pb/>Jesús quelel nyúcatsja tsjan la veles Felipá, mpes nin la tji'yüya jupj lal. Jupj p'iyá seletsja tsjan la mijis. 


text:
Felipe jupj lal tjevele: —Mes ocho tsji' lejay jaylacj, ma t'üc' t'emel nsem pan jaylacj la qjuijicj, pjü tsjicj way jis la las. 


text:
<pb/>P'a discípulo ne'aj já'asatsja, Andrés lotsja jupj. Andrés Simón Pedro tsüípetsja jupj. Jupj tjevele Jesús lal: 


text:
<pb/>—Qui'á já'asa wa yom tsjicj. Pan cebada cínquiya tya'a jupj. Cjul mát'eya tya'a wa jupj. Newa cjuwá pjü jis la las. Nenem 'a pjaní way. 


text:
<pb/>Jesús tjevele: —Pjü jis tjüjü'tǘ majatjum yupj. Tsjutsj pülücj lejen̈tsja ne'aj, pajal 'üsüs la 'osostsja ne'aj. Mpes niyom 'atjalapj ne'aj. Pajal pülüctsja yupj, cinco mílyatsja yupj. Más 'in la' way ca nacj, más 'in pülücj way ca nacj. 


text:
Jesús nt'ya pansas, tjevele Dios lal tjüwüi'i pan tje'yaya mpes. T'üc' tjevele na, pan jis tje'yaya pjü. Pjü tjalá. Nin p'iyá la tjiji cjulun lal. Yupj jisas nas tjalá. Pajal jis col tipit'a. 


text:
Pjü t'üc' tjalá na, jis col pit'a na, Jesús tjevele jupj discipulopan jis lal: —Ma polel pjü tjalá yupj. Pan newa jatja no'oté nun. Na'aj mo'onsó, ma ca na'aj la nts'iyá pansas sin popé. 


text:
<pb/>Mpes yupj natj pansas tsjictjacj. Pan cebada cinco popé quiliyú dóceya tipit'a pan lal, ma pjü tjalá. 


text:
Gente ne'aj tjatja tjunuc nin tepyalá. Jesús pajal 'üsüs la tjiji yom p'in ma polel liji jinwá, mpes sin tji'yüsa lis tjiji Dios jas tjejyama jupj. Tjunuc mpes javeleptsja: “T'üc' way jupj profeta niná Moisés tjevele ca ncuwim nosis nt'a”. 


text:
<pb/>Jesús jus nleya yupj quelel jiquiltsja, quelel tji'lin̈tsja jupj, ca jepa mpalas jupj. Ma jostsja jupj. Mpes niswa neven popa viyavin tjemey jusapj. Jesús 'üsǘ casá tjuwine. 


text:
Barco wama tjil, 'üsǘ na'aj po'ó jis la winin quinam. Capernaum nt'a jiltsja yupj. Pǘstetsja quinam, newá ma tjac' Jesús. 


text:
Legua pjaní tjil na 'üsǘ casa'á, jus tjunuc Jesús. 'Üsǘ casá wínetsja, ne'aj way p'in jactsja barco nt'a. Pajal lacj tjeyaptsja discipulopan. Ma salejeptsja Jesús jupj. 


text:
Tjevele na, 'üctsja yupj jis lal jupj barco wama la winin yupj jis lal. Barco wama tjemey na, len̈ way ne'as tjil, yupj quelel jiltsja nt'a. 


text:
<pb/>Yaya gente pülücj newa játjatsja 'üsǘ la nt'a, Jesús jis tje'yaya tjalá nt'a. Ma tjil yupj 'üsǘ na'aj po'ó Jesús discipulopan jis lal. Yupj jus nlay barco pjaní way p'in 'üsǘ la nt'a já'asatsja t'an̈. Discipulopan tjil 'üsǘ na'aj po'ó niná barco mo'ó. Salejeptsja Jesús ma wama tjemey barco mo'ó discipulopan jis lal. Yusapj tjil discipulopan. 


text:
<pb/>Püstapj len̈tsja barcas. Locopyaya barco tsjictjacj nepénowa tjiquil Tiberias mpe. Ne'aj p'in tjiquil niná gente pülücj tjatja nt'a, ne'aj p'intsja qjuis Jepa Jesús pan jis tje'yaya tjalá nt'a. (T'an̈ p'in pan nt'ya, tjevele Dios lal tjüwüi'i pan mpes. Jis tje'yaya, tjalá yupj.) 


text:
Yupj jus nlay Jesús len̈ yacjaj, jupj discipulopan len̈ watsja. Jus nlay na, barco wama tjil, 'üsǘ na'aj po'ó jis la winin. Capernaum mo'o tjil jis la pal Jesús. 


text:
<pb/>Jesús jis lal tjevele: —Nun pülücj tjalajá pansas, mpes la no palá. Nun jis col pit'a nas tjalá, mpes p'in. T'üc' way niná. La no palá 'üsüs la tjejay mpes tulucj. Nun ma nusin 'yüsa tsjan mpes pajal 'üsüs lejay, yom p'in ma polel liji jinwá. 


text:
Nun pajal nujola ve mpes. Po ma nin nujola t'as ve mpes. Ve newa malala pyala. Nin nujola t'as tsjan ma cyawaja mpes. Nun Dios lal cüpatjaqué lovin, newa ma ca 'acawajas niná napj nu 'ya. Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyamá. Mpapay Dios nusin tji'yüsa la tjiji t'üc' way jupj nin tjejyama —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Mpes yupj la tjü'üy jupj lal: —¿Tsjan jos Dios cupj lijicj, ne jupj ca 'ücj jos nsem cupj lijicj mpes? 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Dios jos nun newa poné napj lal. Ninana Dios jos nun lojí. Jupj nin tjejyama. 


text:
<pb/>Mpes jupj lal tjowelepj yupj: —¿Tsjan lejay jipj qjuisin la 'üsüs lejay Dios jin tjejyamá? Cupj cünucucj pajal 'üsüs lejay, yom p'in ma polel liji jinwá, ca cüponecj jipj velen. ¿Tsjan ca la mijin jipj? 


text:
Judiopan püna tapatja maná jalá jiltsja wosis cjuwá nt'a lyawun̈tsja na püná. Nin mpes Dios Popel vele: ‘Ve jis tje'yaya jis la las Dios pü'ü mpe’. 


text:
<pb/>Jesús yupj jis lal tjevele: —Moisés tulucj ve nu tje'yaya Dios pü'ü mpe. Mpapay p'in ve t'üc' way nu 'yaya jupj pü'ü mpe. T'üc' way niná. 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Napj p'iyá ve niná. Napj p'iyá nin lejay gente lovin ca 'ücj mpatjam. Ncapj jacon̈ pjü ca nta'acj 'ücj jis la püt'üs Dios lal. Lovin ma vecj cya'lin̈ jinwá ca nsem yupj jis lal. Nin lovin napj lal japon jis lal. Lovin ma 'üsǘ sive jinwá ca nsem yupj jis lal. 


text:
Mop'in nun ma poné. Napj nasa tjevelé niná nun jis lal. Nun nus tjunucú, newa ma poné napj polel nucopj p'yacj 'ücj nu la püt'üs Dios lal. 


text:
<pb/>”Mpapay ne 'aya gente nepenowá, yupj ca ncapj ncon̈cocj. Yupj pjü way ca mponecj napj lal. Napj lovin ma ca pje'á lis nts'i napj lal japon witjacj. 


text:
Napj Dios pü'ü mpe tjacuwis nin la mejay Mpapay jos jin. Nin tjejyama jupj. Napj p'iyá najas jin lejay mpes tjacuwis tulucj. 


text:
Mpapay Dios nin tjejyama. Jupj jos napj ca 'ücj la mejay ma ca len̈ cüvalas jupj ntje'ayá sin popé. Jupj jos pjü yupj sin jyünsǘ la mejay p'a jawas tecya'lin̈ sin müjünsücj na, ne ca niswa mpatjam yupj. 


text:
Nin jos Mpapay. Nepénowa japon napj ne Dios Jatjam. Japon wa napj mpes ca mpatjam Dios lal. Mpapay jos pjü yupj ca jupj lal mpatjam lovin. Napj p'iyá ca sin müjünsǘ nin jawas tecya'lin̈ sin müjünsücj na —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Judiopan sin popé yuwá jas tjowelepj jupj, jupj tjevele mpes. Jupj tjevele: “Napj p'iyá ve niná. Napj tjacuwis Dios pü'ü mpe.” Ma jisastsja niná tjevelá. 


text:
Yupj javeleptsja: “Niná Jesús, José jatjam. Selecj pjacj jupj popay, jupj jamay. ¿Tsjan mpes nin vele quinam, Dios pü'ü mpe tjac' jupj?” 


text:
Gente yusapj ma polel japon napj lal. Mpapay liji yupj 'ücj ca quelel mponecj. Napj ca sin müjünsǘ mpatjam yupj niswá. Nin ca mpalas nin jawas tecya'lin̈ sin müjünsücj na. Nin tjejyama Mpapay. 


text:
Profetapan tjowelepj: ‘Dios ca sin mü'üsüs lis mijis pjü jupj ts'uyupj’. Nin tapac profetapan Dios Popel mo'ó. Gente nepénowa pjyacan̈ Mpapay velá, sin 'yüsa wa jupj velá. Pjü way yupj ca mponecj napj mpes. 


text:
<pb/>”Ma quelel velé yupj jus tjunuc Mpapay Dios, yun lal. Napj p'in jus tjinyuc jupj. Jupj nepé way tjacuwis. 


text:
<pb/>”Judiopan püna tapatja maná jalá jiltsja wosis cjuwá nt'a püná. Maná ma 'ücj la tjiji jis la püt'üs lovin. Tecya'lin̈ wa yupj, pjü gente cya'lin̈ jin p'iyá. 


text:
Ve niná napj velé mpes, más 'üsüs liji maná lal. Ve niná Dios pü'ü mpe jac'. Ve niná jalá, lovin ma ca nca'lin̈. 


text:
Napj p'iyá ve niná, ve nyucunú jinwá napj. Napj Dios pü'ü mpe tjacuwis. Ve niná jalá, ca mpatjam lovin. Ve niná napj mp'üy. Ma pats' ca napj, gente 'ücj ca mpatjam Dios lal —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Judiopan ts'a tji'in Jesús nin tjevele mpes. La veleltsja yuwá. Javeleptsja: “¿'Oyn la qjuijis yom niná, jupj jüp'üy cü'es cülá ncupj?” 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyamá. Napj mp'üy lojá jinwá lojí tulucj, ma t'üc' way potjaqué nun. Nin p'iyá, napj na'as müsiqué jinwá lojí tulucj, ma t'üc' way potjaqué. T'üc' way niná. 


text:
<pb/>”Nepénowa mp'üy jalá jinwá lajay, na'as myü'ün̈ jinwá lajay wa. Ninana lajay lovin ca mpatjam Dios lal. P'a jawas tecya'lin̈ sin müjünsücj na, nin jawas napj ca sin müjünsǘ yupj jis p'üy, mpes ca mpatjam lovin. 


text:
Napj mp'üy ve t'üc' way jinwá. Nin lejay gente 'ücj jis la püt'üs. Nin mpes wa na'as 'ücj lo müs jinwá. 


text:
Nin mpes nin velé mp'üy jalá jinwá lajay sin po'ó, na'as myü'ün̈ jinwá lajay sin po'ó wa. Ninana lajay newa ncapj jacon̈ lovin. Napj pü'üs wa yupj jisas mo'ó lovin. 


text:
Mpapay lovin pü'ü. Jupj jusapj 'ücj pü'ü. Nin tjejyama jupj, ne napj pü'üs wa jupj mpes. Nin p'iyá niná. Nepénowa pajal japon napj lal, napj 'ücj jis capj p'yacj pjü way mpes. Napj mpes ca mpatjam yupj. 


text:
Napj p'iyá ve niná, ve niná Dios mpe tjac'. Napj maná jin tulucj. Más 'in 'üsüs napj maná lal. Judiopan püna tapatja maná jalatsja. Yupj tecya'lin̈ wa, gente janmacj cya'lin̈ jinwá. Nin tulucj ca nsem napj lal japon jis lal. Pajal japon napj lal, napj 'ücj jis capj p'yacj pjü way mpes, lovin ca mpatjam yupj. 


text:
<pb/>Ninana Jesús tjevele Capernaum mo'ó, sin tji'yüsa lis tjiji na. Ne'aj sin tji'yüsa lis tjiji jis wa nt'a, judiopan 'a si mulú nt'a. Discipulopan nepenowá ma jisastsja Jesús tjevelá. 


text:
<pb/>Jesús discipulopan pülücj ma jisastsja jupj tjevelá. Tjepjyacan̈ na jupj tjevelá, yupj tjowelepj: “Jupj tjevelá pajal malala cupj qjuilal. Ma polel qjuis la pon jupj velá. Ma qjuiyola t'as ncupj niná.” 


text:
<pb/>Jesús seletsja yupj malala po'o tjowelepj jupj tjevele mpes. P'a wa ma Jesús wola tjevele; jupj seletsja p'in. Mpes jupj la tji'yüya yupj jis lal: —¿Ncu ma quelel poné quinam, napj nin velé mpes? 


text:
Nun ca nus nucú napj ca mis niswá Dios pü'ü nt'a, püna pü'üstsja nt'a. ¿Tsjan ca nujola nun, nin tepyala na? Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyamá. 


text:
Dios Cjües nujos mo'o pü'ü na p'in, 'ücj nu la püt'üs Dios lal. Gente yusapj ma polel jis la püt'üs Dios lal. ¿'Onin 'ucuy cüpüt' Dios Cjües nujos mo'ó? Napj tjevelé toponé na, Dios Cjües nujos mo'o ca mim mpü'üm. Jupj lal ca 'ücj mpatjaqué lovin. 


text:
Nun nepenowá ma poné napj velé la p'in —nin tjevele Jesús. Jesús lovin seletsja pjacj ma ca quelel mponecj. Selé watsja pjacj ca lal ncuwim jupj enemigopan, ntji'lin̈ jupj. Nin mpes nin tjevele jupj. 


text:
<pb/>Jesús tjevele wa: —Nepénowa nun popa ma japon napj velé. Nin mpes nun lal tjevelé gente yusapj ma polel jis la pon napj lal. Mpapay jis capj p'ya'sa jis la pon napj lal, ca mponecj. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, jupj discipulopan pülücj tjil jupj mpe. Ma quelel sa con̈tsja Jesús quinam. Ma quelel sin 'yǘsatsja quinam Jesús po'ó. 


text:
<pb/>Niyom dóceya popa Simón Pedro pjaní wa. Jupj tjevele Jesús lal: —Jipj cupj qjuis Jepa. ¿Pjacj nt'a cülaca ncupj? Jipj velen mpes qjuisin 'yüsa 'onin 'ücj qjuis la püt'üs Dios lal lovin. 


text:
Cupj pyonecj jipj niná Yomen Dios tjevele ca jas majamas nosis nt'a qjuis capj la p'acj. Selecj cupj t'üc' way jipj niná. 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Napj la nu t'ya nun, pjü dóceya, tsji' la müjí napj mpes. Mop'in ma pjü nun popa quelel tsji' lojí napj mpes. Nun popa pjaní ma quelel la niji. Jupj tsji' liji diablo mpes. 


text:
<pb/>Ninana Jesús tjevelá, Judas po'ó tjevele jupj. Simón Iscariote jatjam waytsja jupj, Judas. Niyom dóceya popa watsja, mop'iyá jis lal tjemey Jesús enemigopan jis la tjilil Jesús p'a jawas. Jesús seletsja Judas ca nin la mijis.<pb/>


text:
Locopyaya Jesús Galilea mo'o tjuwine; ne'aj patja sin 'yüsa lis tjiji jupj. Judiopan jis jepapan quelel ja'ünantsja jupj, mpes Jesús ma quelel jámatsja Judea nt'a, yupj tapatja nt'a. 


text:
Judiopan jis fiesta nasa quelel pyálatsja. Fiesta niná mpes judiopan ts'epjel mo'o tapatja. Nin la tjajay pjü año na. Judiopan pülücj tjil ne'aj, Jerusalén nt'a, fiesta niná tepyala na. 


text:
Mpes Jesús jüpülücpan tjowelepj jupj lal: —Más 'ücj mim jipj Judea mo'o. Ne'aj Jerusalén mo'ó jipj discipulopan pülücj ca ne'aj majatjum fiesta mpes. Jutja ne'aj, jis tje'yaya januc jipj pajal 'üsüs lejay Dios mpes. 


text:
Jipj jyas pjü jis januc jipj, mpes po ma tjepjya'na niná jipj lejay. Jipj pajal 'üsüs lejay Dios mpes, más 'ücj pülücj patja nt'a mim. Ne'aj la p'a ca nucucj jipj lejay, jus nlayecj ca pjacj jipj. 


text:
Jüpülücpan nin tjowelepj na, Jesús tjevele yupj jis lal: —Yacjaj 'ücj tulucj napj jum. Nun lal ts'ac' la talata 'ücj lowú. 


text:
Dios ma jisas ma polel ts'i mi'inacj nun lal. Napj lal ts'a 'in napj velé mpes. Napj velé yupj jis lal napj selé yupj pajal malala nyuca lajay. 


text:
<pb/>Nin tjevele Jesús jupj jüpülücpan jis lal, ne ma wa tjemey yupj jis lal fiesta nt'a. Newa Galilea mo'o tüpü'ü ts'ac' pjaní way p'in 'in. 


text:
<pb/>Jüpülücpan tjil na fiesta nt'a, locopyaya p'a tjejyawca na, tjemey wa Jesús. Lyájasa tjemey, mpes la p'a ma jus nlay jupj tjemey. 


text:
Ne'aj fiesta nt'a judiopan jis jepapan Jesús la paltsja. Jis la 'üytsja ne'aj tjelyawun̈ jis lal: “¿Ca'aj já'asa niná yomen?” 


text:
<pb/>Pülücj 'a jis tjimyula ne'aj fiesta mpes. Yupj sin popa pülücj tülü way la tjowelel Jesús po'ó. Nepénowa tjowelepj: “Yom 'üsüs way jupj”. La p'a wa tjowelepj: “Nin tulucj. Jupj li tsuwile gente jis lal, mpes ma lajay Dios jos jin.” 


text:
Len̈ pjacj cüweles Jesús po'ó pülücj cüpjacan̈ nt'a. Lacj tjeyapj judiopan jis jepapan mpes. 'Üsüs yólatsja Jesús po'ó, judiopan jis jepapan ca jis capj ntülücj. 


text:
<pb/>Fiesta nasa la mitad tecyawaja na, Jesús tjemey Dios wo nt'a. Gente sin 'yüsa lis tjiji ne'aj. 


text:
Judiopan jis jepapan pajal yólatsja Jesús 'üsüs sin 'yüsa lis tjiji mpes. Yupj tjowelepj: “¿'Onin jus cülayé niná pjü? Jupj lovin ma tjemey qjuis escuela nt'a lo 'üsüs.” 


text:
<pb/>Nin tjowelepj mpes, Jesús tjevele 'a jis tjimyula jis lal: —Napj ma nusin 'yüsa lejay napj nola mpes. Napj nusin 'yüsa lejay Dios jola jin. Nin tjejyama jupj. 


text:
Nun popa pjaní quelel liji Dios jos jin, jupj ca jus nlayes ncu napj sin 'yüsa lejay napj nola jin, ca jus nlayes ncu sin 'yüsa lejay Dios jola jin. 


text:
Nepénowa yupj p'iyá yola jin sin 'yüsa lajay, jisas la p'a püné jin yola yupj. Ma nin lejay napj. Napj najas la p'a püné jin yola nin tjejyamá. Mpes nun ca jus cülayé, napj velé, t'üc' way niná; ca jus cülayé malala tulucj napj. 


text:
<pb/>”Nun malalapan. Püna Moisés papel tepyaca Dios tjijyü'tá, nun mo'o la veles. Newa nun pjü way ma nin lajay Dios tjijyü'ta jin. Nun quelel na 'ü'ná. Nenem 'a malala —tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Nin tjevele na, nepénowa 'a jis tjimyula sin popé wola tjowelepj Jesús: —Lapanen jyas mo'o pü'ü jipj, nin lo ts'ün jipj. Len̈ pjacj quelel 'i 'ü'na. 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Yom pjaní tji'yü'sa la tjejay napj sábado na, nin jawas cupj ma tsji' lijicj. Nun nujola pajal malala niná, napj nin la tjejay sábado na. 


text:
Nin tulucj. Nun nin p'iyá lojí, napj lejay jinwá. Moisés tjijyü'ta judiopan t'asiyú jis la t'üs niyom tsjictjacj jis pjoloc' tsjicj way, tsjictjacj ts'ac' ocho jatatj na. (Israelpan püna tapatja p'in tjüjütütj niná.) Nun nin lojí custjay. Yom tsjicj ts'ac' ocho tya'a na, t'üjǘ jupj. Ts'ac' ocho pyala sábado na, nt'üjǘ ca sábado na. 


text:
'Ücj nun lal yom tsjicj ca nt'üjǘ sábado na, 'ücj la jay Moisés tjijyü'tá. Mpes más 'ücj ma ts'i mi'iná napj lal napj tji'yü'sa la tjejay yom jüp'üy jas tüpwes sábado na. 


text:
Po ma tjowelé la p'a malala nyuca liji nun nujola mpes p'in. Nujola t'as ncu t'üc' way malala nyuca la tjiji. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele mpes, nepénowa Jerusalén mo'o tapatja sin popé Jesús po'o javeleptsja: “T'üc' way jupj niná yomen jepapan quelel ja'ünan. 


text:
Mop'in ma lecj jeya jupj. Jupj vele pjü jis la pjac nt'a; newa nin jepapan ma jajütütj ma nin liji jupj. Yupj ca jus cülayecj t'üc' way jupj niná Jepa Püné Dios tjevele ca jas majamas qjuis capj la p'acj. 


text:
¿'Onin nacj niná? Cupj selecj wa Jesús tjac' mpe. Cupj qjuisin tji'yüsa wa nin tulucj ca nsem Yomen Dios se jamá lal. Cupj selecj niná jac' na, ma ca jus nlayecj ca'aj mpe tjac' jupj”, nin tjowelepj yupj. 


text:
<pb/>Nin javeleptsja na, Jesús tjevele t'üc' way Dios jas tjejyama jupj. Dios wo nt'a tjá'asa jupj, mpes yümücj tjevele pjü jis la pjac: —Nun nujola nus nucú. Nujola wa nun solejé ca'aj mpe tjacuwis. Nin tulucj. Napj tjacuwis napj quelel cuwistsja mpes p'in tulucj. T'üc' way p'a wa nin tjejyama. Nun ma su nucú jupj. 


text:
Nam 'a si nuc. Napj tjacuwis jupj mpe; jupj nin tjejyama —nin tjevele Jesús. Jepapan quelel ntji'lin̈tsja Jesús, la 'ünan jupj. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan ts'a 'intsja Jesús lal Jesús nin tjevele mpes. Po quelel ntji'lin̈tsja jupj, mo'o la 'onsos jupj cawilta mo'ó. Newa ma polel ntji'lin̈ jupj. Custjay ma nin jawas nem Dios tjevele Jesús ca mpa'is, mpes ma polel ntji'lin̈ jupj. 


text:
Pajal pülücj fiesta nt'a tjiquil sin popé, pülücj topon Jesús lal. Yupj javeleptsja: “Jepa Püné niná Dios tjevele ca jas majamas qjuis capj la p'acj, ma ca más 'üsüs la qjuijis Jesús lal. Jesús pajal 'üsüs liji, yom p'in ma polel liji jinwá, qjuisin 'yüsa la qjuisiji Dios jas tjejyama.” 


text:
<pb/>Fariseopan nepenowá tjepjyacan̈ wa gente pülücj sin popé tülü way javeleptsja niná Jesús po'ó. Niná tjepjyacan̈ na, pajal nin yólatsja yupj. Ma jisastsja la p'a jis la pon Jesús lal. Mpes jis auxiliarpan sin tjajam Jesús nt'a jis la tjilil jupj, yupj nt'a la cuman. Sacerdote noypan sin tjajam wa auxiliarpan nenem. 


text:
Jesús seletsja nin quelel lajaytsja yupj. Mpes tjevele: —Tsjicj way p'in pü'üs nun lal. P'a jawas ca mis niswá nin tjejyama pü'ü nt'a. 


text:
Tjum na, nun ca la ma palá. Nun ca nujisas napj ca nucopj mp'acj. Mop'in ma ca nus nucú. Napj mpü'üs nt'a, nun ma ca polel nculá —tjevele jupj. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan ma quelel japontsja Jesús tjevelá. Mpes yupj yuwá tjowelepj: “¿Ca'aj 'ucuy niná yomen, ne cupj ma polel jus la nuc? ¿Ncu ca mim judiopan tulucj pülücj patja nt'a? Judiopan nepénowa ne'aj patja judiopan tulucj patja nt'a. Ca nacj Jesús ca ne'aj mim, sin mü'üsüs lis mijis judiopan tulucj. 


text:
¿Tsjan quelel vele jupj nin vele na, cupj ca la mpalacj jupj, cupj ca qjuisas nsem jupj qjuis capj mp'a'sas? ¿Tsjan quelel vele jupj nin vele na, cupj ma ca jus nucum, ne jupj mpü'üm nt'a cupj ma ca polel nlaca cupj?” Jesús lal japon 'ücj ca mpatjam Dios lal. Jesús ca Dios Cjües jis ma'ayas yupj. 


text:
<pb/>Pjü tjejyawca na fiesta na, ts'ac' más 'üsüstsja na, Jesús yupj jis walap'a'a tón̈catsja, yümücj tjevele pjü 'ücj jis la pjac: —'Üsǘ nusive jinwá nun nepenowá, nun pajal nujos Dios ca nucopj mp'a'sas. Toponé napj lal. Napj 'üsǘ jinwá nun mpes. 


text:
'Üsǘ 'ücj jis la püt'üs jisas mo'o cyala jinwá ca nsem napj lal japon mpes. 'Üsǘ püné jinwá ca nsem. Dios Popel nin vele ca nin nsem —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na 'üsǘ mpes, jupj véletsja Dios Cjües po'ó. Jesús po'o japon nt'anquecj wa yupj Dios Cjües, jisas mo'o mpü'üm. Jesús wine secj Dios pü'ü nt'a custjay, 'a mulú la 'osos Popay lal. Nin mpes 'aya secj custjay Dios Cjües. Gente ma nin p'in yólatsja Jesús mpes. 


text:
<pb/>Tjepjyacan̈ na Jesús tjevelá, nepénowa tjowelepj: “T'üc' way jupj profeta Moisés jin p'iyá, profeta niná pajal la tjinyucucj lovin”. 


text:
Nepénowa p'a casá yólatsja, mpes tjowelepj: “Jupj ninana Yomen Dios tjevele ca jas majamas cupj nt'a qjuis capj la p'acj”. P'a wa tjowelepj: “Nin tulucj. Ma polel nacj niná Yomen Dios tjevele ca jas majamas. Selecj Yom Dios se jamá ma ca ncuwim Galilea mpe.” 


text:
Dios Popel vele niná Jepa Püné Dios se jamá David püna tüpü'ü popa p'iyá jupj. Dios Popel vele wa Jepa niná Belén mpe 'esepj ca nsem jupj. Ne'aj David tüpü'ü wa püná. 


text:
<pb/>Ma nin way p'in yólatsja Jesús po'ó. Nepénowa 'üsüs tjowelepj Jesús po'ó. Nepénowa malala tjowelepj jupj po'ó. 


text:
<pb/>Auxiliarpan ma wa ntji'lin̈ Jesús, mpes tjil niswá sin tjajam nt'a, sacerdote noypan nt'a, fariseopan nt'a 'ots'ipj. Yupj jis la tjü'üy: —¿Tsjan mpes ma tucumaná jupj? 


text:
<pb/>Auxiliarpan jis wala tjowelepj: —Yom p'in lovin ma jupj jinwá tjevele. 'Üsüstsja pajal jupj tjevelá. Nin mpes ma quelel ntjiliquecj jupj. 


text:
<pb/>Auxiliarpan nin tjowelepj mpes, ts'a tji'in fariseopan. Tjowelepj auxiliarpan jis lal: —Jupj nujus tsyawilí wa nun ca nacj. 


text:
Nun solejé pjü judiopan jis jepapan ma japon Jesús mpes. Pjü fariseopan ma wa japon Jesús mpes. Cupj ma pyonecj jupj yom niná Dios se jamá. ¿'Oyn la cüjí cüponé nun? 


text:
Gente fiesta nt'a tjiquil japon, mop'in ma salejepj yupj. Yupj 'a ma sin 'yüsa Moisés tjijyü'tá püná. Nin mpes ca Dios jis capj ntülüs. 


text:
<pb/>Fariseo pjaní ma nin p'iyá jólatsja la p'a fariseopan jinwá. Nicodemo lotsja jupj. Püna p'in Jesús nt'a tjemey la veles jupj lal püste na. Mpes Nicodemo tjevele quinam: 


text:
<pb/>—Qjuis jepapan jajütütj cupj ma ca mvelecj t'üc' malala nyuca la tjiji, jupj ma qjuis wala tjevele mwalá way p'in. Nin lovin. Jepapan jajütütj mwalá way ca qjuisin mü'üsüs ncu t'üc' way malala la tjiji. 


text:
<pb/>La p'a fariseopan ma tjowelepj ncu t'üc' Nicodemo tjevelá. Malala tjowelepj p'in. Tjowelepj: —Galilea mpe tjacuy wa jipj ca nacj, Jesús jinwá. Dios Popel mo'ó la tepyala nucun ncu nin vele Galilea mpe jac' profeta pjaní. Ma nin vele Dios Popel. (Yupj la tsawiltsja.) 


text:
Jesús joc' 'alá tjemey püste la püt'üs lo jawaques. Yo olivo pülücj lejen̈tsja ne'aj, mpes joc' niná “Olivos” lotsja. 


text:
Pajal püstapj tjemey niswá Dios wo nt'a. Pülücj ne'aj játjatsja, Jesús tjac' na. Pjü jiquiltsja jupj nt'a jis la pjac jupj tjevelá. Mpes 'etjele Jesús, sin tji'yüsa lis tjiji jupj. 


text:
<pb/>Yacjaya Moisés popel sin 'yüsa lajay tjiquil wa Jesús nt'a. Fariseopan tjiquil wa. Quepj pjaní tucuman jas la veles. Quepj niná yom p'a lal tjuwine, voyum tulucj. P'a wa jus tjunuc jupj nin la tjiji. Quina niyom tucuman jupj Jesús wolap'a'á, pjü jis la nuc ne'aj. 


text:
Niyom Jesús lal tjowelepj: —Jipj sin 'yüsa lejay gentá. Pajal selen jipj. Nin mpes quelel lya 'yüyactsja 'oyn la qjuijim niná quepan lal. Quepj niná yom p'a lal tjuwine, voyum tulucj. Tjinyucucj nin la tjiji. 


text:
Moisés tepyaca popel mo'ó Dios tjijyü'tá. Tjevele pe mpes mü'ü'nacj nequem nin lajay. ¿Tsjan velen jipj tsjan más 'ücj la qjuijim quepj lal? —niná yupj la tjü'üy Jesús lal. 


text:
<pb/>T'üc' way yupj ma quelel salejeptsja tsjan la qjuijicj yupj. Yupj jisastsja Jesús malala cüveles, ne ca yupj 'ücj jat' mvelecj Jesús po'ó. Mop'iyá ma jis lal tjevele jupj. Palá tipi'tje, tepyaca 'amá 'alá, mos ts'ipal mpes. 


text:
Newa la tjü'üy tsjan la qjuijicj quepj lal, mpes Jesús niswa jas nisa, tjevele yupj jis lal: —¿Ncu nun popa pjaní lovin ma malala nyuca la tjiji? Lovin ma malala la tjiji, jupj 'ücj ca mwalá way jay nts'iyas pe mpes. 


text:
Niyom tjepjyacan̈ na Jesús tjevelá, jus nlay yupj p'iyá malala waytsja 'ots'ipj. Mpes pjü tjil. Más co'müypan mwalá way tjil; pjü pjaní pjaní tjil. Jesús ne'aj tjá'asa tjil. Quepj newa ne'aj já'asatsja. Jesús wolap'a'a ton̈ca custjay. 


text:
Jesús jas nisa, tjevele quepj lal: —¿Ca'aj tjil noyomes, yupj ne tjat' tjowelepj jipj jin po'ó? ¿Ncu len̈ pjacj cüweles cyapj cütül? 


text:
<pb/>Quepj tjevele: —Len̈ pjacj cüweles ncapj cütül. Jesús tjevele jupj lal: —Napj 'a ma wa velé cyapj cütülücj. 'Ücj la winin quinam. Po ma malala nyuca la mijin quinam, püna lejaytsja jinwá. Jesús tjevele 'ücj cüponecj jupj p'iyá po'ó tjevelá. 


text:
<pb/>Jesús tjevele niswá ne'aj tjatja jis lal. Tjevele: —Napj jyawca jinwá nosis nt'a. Napj sin 'yüsa la sejay Dios mpes. Ncapj jacon̈, jaw nt'a lyawun̈ jinwá yupj. Ca jus nlayecj 'oyn nyuca la püt'üs Dios lal. Püste nt'a lyawun̈ ma salejepj ca'aj lyawun̈ yupj. Nin tulucj ca nsem ncapj jacon̈ jis lal —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Fariseopan ma jisastsja Jesús nin tjevelá, mpes tjowelepj jupj lal: —Jipj niná velen jipj p'iyá po'ó la p'in, mpes ma selecj ncu t'üc' velen. Len̈ pjacj cüweles jipj velen t'üc' way. 


text:
<pb/>—Nin tulucj —tjevele Jesús—. Nam 'a napj p'iyá velé napj nin po'ó, mop'iyá ca nun jus cülayé napj t'üc' way velé. Napj selé ca'aj mpe tjacuwis. Selé wa ca'aj jum p'a jawasiyá. Nun ma solejé ca'aj mpe tjacuwis. Ma wa solejé ca'aj ca mis locopyayá. 


text:
Gente p'in jin nujola nun. Nun nucú mpes p'in nun welé napj ma t'üc' way velé. Napj p'iyá ma velé p'a po'ó ncu malala jupj. 


text:
Mop'iyá napj velé na ncu pjaní malala nyuca la tjiji, 'ücj niná napj nin velé. Napj velé jupj po'ó t'üc' way. Ma velé napj nola p'in. Mpapay nin p'iyá jola napj nola jinwá. Nin tjejyama jupj. 


text:
<pb/>”P'a wa mpes nun ca jus cülayé napj p'iyá po'ó velé t'üc' way. Napj way p'in nin velé tulucj. La p'a nin p'iyá vele. Nun jis papel Moisés tepyacá nin vele 'ücj niná. Mat'e nin p'iyá javelepj na, nun 'ücj ca mponé t'üc' way javelepj yupj. Nin vele jupj popel. 


text:
Nin mpes nun 'ücj jis la pon napj velé. Napj way p'in nin velé tulucj. Napj velé napj p'iyá po'ó, napj Mpapay nin p'iyá vele wa napj po'ó. Nin tjejyama jupj. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, fariseopan la tjü'üy jupj lal: —¿Ca'aj pü'ü pyapay? Jupj len̈ qui'am. Jesús jis wala tjevele: —Nun ma solejé pjacj ne napj. Ma wa solejé pjacj Mpapay. Jus cülayé pjacj ne napj, jus cülayé wa pjacj Mpapay. 


text:
<pb/>Ninana Jesús tjevele Dios wo nt'a, sin 'yüsa lis tjiji na ne'aj. Ne'aj já'asatsja t'emel ja'ayapj nt'a Dios mpes. Judiopan jis jepapan pajal ts'a 'intsja Jesús lal, mop'iyá ma polel ntji'lin̈ Jesús cus la tül. Newa ma jyáwcatsja Jesús pe'e jawas. Ma japon Jesús tjevelá, ma polel jil jupj jama nt'a. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan ma topon Jesús t'üc' way tjevele, mpes Jesús p'a way tjevele yupj jis lal. Tjevele: —Napj mis ca quepé p'a jawasiyá. Napj tjum na, nun ca la ma palá. Mop'in ma ca polel nus nucú. Nun co'liqué na, newa malala nsem nun, ne Dios ca nucopj ntülüs malala nyuca la tjüjí mpes. Napj jum nt'a nun ma ca polel nu la cuwis —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Mop'iyá judiopan jis jepapan la tjüpjüts'ün Jesús yuwá. Tjowelepj: “¿Ncu jupj p'iyá ca mü'ü'nas jupj? Nin mpes tjevele ma polel leque jupj jama nt'a ca nacj.” 


text:
<pb/>Nin javeleptsja mpes, Jesús tjevele yupj jis lal tsjan mpes nin tjevele jupj. Tjevele: —Nun nosis nt'a potjaqué. Napj Dios pü'ü mpe tjacuwis. Nun Dios enemigopan popa. Nam 'a nin tulucj. 


text:
Nin mpes napj tjevelé nun co'liqué na, newa malala nsem nun. Nin mpes tjevelé Dios ca nucopj ntülüs malala nyuca la tjüjí mpes. Nun ma poné napj nin p'iyá napj nin tjevelé, newa malala nsem nun Dios lal, co'liqué na —tjevele jupj. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan tjowelepj jupj lal: —Pajal püné jin jele jipj p'iyá. ¿Pjacj ne jipj? Jesús tjevele yupj jis lal: —Napj nin p'iyá lovin nun lal tjevelé. 


text:
Napj 'ücj pülücj cüvelé nun mpes. 'Ücj la veles pajal la pülücj malala nyuca la tjüjí nun. Nun ma poné napj velé, mop'iyá t'üc' velé napj. P'a wa nin tjejyama. Jupj lovin t'üc' way vele. Napj tjapjacas jupj tjevelá, ninana velé napj nosis nt'a patja jis lal —nin tjevele Jesús. 


text:
Mpes Jesús 'üsüs tjevele t'üc' way Popay po'ó tjevele jupj. Tjevele: —Napj p'iyá niná Yomen Dios jas tjejyamá. Nun ca nin müjünsǘ la valas. Nin la tjüjí na, ca jus nlayé napj niná napj tjevelé. Nin la tjüjí na napj lal, ca jus nlayé wa napj ma lejay napj quelel lejay. Nun ca jus nlayé napj velé Mpapay nin tji'yüsa la tjiji velé. Ma p'a way velé. 


text:
<pb/>Jesús nin véletsja na, pülücj topon jupj niná Yomen Dios tjevele ca jas majamas. Ma quelel lajay Jesús, Dios ts'uyupj tulucj yupj. 


text:
<pb/>Judiopan nepénowa topon Jesús lal. Jesús tjevele yupj jis lal: —Nun lovin lojí napj tjevelé jin, t'üc' way nun napj discipulopan. 


text:
Nun ca jus nlayé t'üc' way p'iyá. Jus nlayé na niná, esclavopan tulucj ca nsem nun. Newa 'ücj ca la müjí tsjan más 'ücj la müjí. 


text:
<pb/>—¡Cupj esclavopan tulucj! —tjowelepj yupj—. Abraham pajal püna tüpü'ü popa p'iyá ncupj. Lovin esclavopan tuluctsja ncupj. Lovin p'a juts'a'á tuluctsja cupj. ¿Tsjan pjucj niná tjevelen: ‘Esclavopan tulucj ca nsem nun?’ 


text:
<pb/>Jesús jis wala tjevele: —Newa malala lajay, esclavopan yupj. Ma polel lajay más 'ücj lajay jin. Mop'in malala lajay. T'üc' way niná. 


text:
Esclavo ma polel lo püt'üs jupj patrón wo mo'ó lovin. Jupj patrón jatjam p'in 'ücj lo püt'üs jupj popay wo nt'a lovin. Nin p'iyá nun jis lal. Nun esclavopan jinwá malala lojí mpes, ne nin mpes nun ma polel jis la püt'üs Dios lal lovin. Dios ts'uyupan p'in 'ücj jis la patj Dios lal lovin. 


text:
Napj Dios Jatjam. Napj 'ücj jis la jütütj jupj juts'a'á. Nin mpes 'ücj napj nusin jyam nlawú, mpes esclavopan tulucj nsem nun. Napj nin lejay na, t'üc' way esclavopan tulucj nsem nun. Ca 'ücj la müjí Dios jos jin. 


text:
<pb/>”Napj selé Abraham pajal püna tüpü'ü popa p'iyá nun. Mop'iyá nun quelel na 'ü'ná. Nun ma quelel poné napj tjevelé, ne nin. 


text:
<pb/>Judiopan jupj wola tjowelepj: —Abraham püna tüpü'ü popa p'iyá ncupj. ('Üsüs witjacj ncupj.) Jesús tjevele yupj jis lal: —Nin tulucj. Nun ma lojí Abraham la tjiji jinwá. Mpes nun ma t'üc' way Abraham popa. Nun Abraham popa p'iyatsja nacj, Abraham la tjiji jin p'iyá la cüjí. 


text:
T'üc' way tjeveletsja napj nun lal. Dios tjevele tjapjacas jin tjevelé. Mop'in nun nujola 'oyn nyuca na 'ü'ná. Mpes nin velé, nun ma lojí Abraham la tjiji jin. 


text:
Nun lojí nupopay liji jin —nin tjevele Jesús. Yupj tjowelepj jupj lal: —Qjuis Papay pjaní p'in. Dios jupj. Len̈ qjuis papay p'am. 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Dios jatjampan tulucj nun. Dios Nupopay nacj, ca quelel la cüjitsja napj. Napj Dios Popa; Dios mpe tjacuwis napj. Napj tjacuwis napj quelel tjacuwis mpes tulucj. Jupj nin tjejyama. 


text:
Nun nupopay popa. Diablo nupopay, ne nun quelel lojí nupopay jos jin. Lovin jupj si 'ǘ'natsja (nun quelel lojí jinwá quinam). Lovin ma jos t'üc' way. Cjuwá t'üc' way jupj jos mo'ó, mpes nin. Jupj li tsuwile na, jupj jos jin p'iyá vele jupj. Jupj lovin li tsuwile; la tsuwilpan jis popay jupj. 


text:
¿Ncu pjaní way p'in nun popa cüweles jupj selé napj malala nyuca la tjejay? Nin tulucj. (Lovin malala nyuca liji secj napj.) T'üc' way velé lovin. ¿'Oyn ne ma poné napj lal? 


text:
Dios ts'uyupj sin 'yüsa Dios velá, quelel wa lajay jupj velá. Nun ma nusin 'yüsa Dios velá, ma wa quelel lojí Dios velá. Nin mpes nin velé nun Dios jatjampan tulucj —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Judiopan pajal ts'a tji'in Jesús nin tjevele na. Mpes yupj tjowelepj Jesús lal: —Jipj velen yom Samaria mpe 'esepj jinwá. Ma t'üc' velen Dios po'ó. Lapanen jyas mo'o pü'ü. Ninana tjevelecj jipj po'ó lovin, ne cupj tjevelecj, t'üc' nem. 


text:
<pb/>—Nin tulucj. T'üc' tulucj —tjevele Jesús—. Lapanen len̈ najas mo'ó. Napj velé napj Mpapay pajal 'üsüs, pajal püné; newa nin, nun welé 'üsüs tulucj, püné tulucj napj. 


text:
Mop'in napj velé na, ma nin nola ncu p'a nin yola pajal püné, pajal 'üsüs napj. P'a wa nin jola. Jupj jos la p'a wa 'üsüs jin yola napj. Jupj ca mveles napj t'üc' way pajal 'üsüs, pajal püné. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, yupj tjowelepj jupj lal: —Quina selecj t'üc' way lapanen jyas mo'o pü'ü. Malala jele. Abraham tepe'e pajal püna. Profetapan pjü tecya'lin̈ wa yupj; yupj topontsja Dios tjevelá. Quina jipj nin velen jipj velen jin lajay lovin ma ca nca'lin̈. 


text:
Abraham püna tüpü'ü popa p'iyá cupj. Nasa tepe'e jupj. ¿Ncu más püné jipj jupj lal? Nin tulucj. Profetapan tecya'lin̈ wa. ¿Ncu más püné jipj yupj jis lal? Nin tulucj. ¿Tsjan jin jele jipj? 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Napj ma 'üsüs velé napj p'iyá po'ó. Napj nin velé napj p'iyá, ma polel nu lo pon niná. P'a wa mpes 'ücj la pon. Mpapay 'üsüs vele napj po'ó. Mpapay 'a Dios; nun welé nun so con̈có jupj. 


text:
Newa Dios so con̈có tulucj. Nun ma nusin 'yüsa Dios lijá. Nam 'a 'üsüs way si nuc. Napj cüvelé ma si nuc, nun jin p'iyá ca la ntsawil napj. T'üc' way si nuc, ne lovin nin lejay jupj velá. 


text:
Abraham püna tüpü'ü, nun jupj popa p'iyá, pajal 'ücj jostsja napj ncuwistsja nosis casa'á. Tjinyuca na napj tjacuwis, 'ücj jos tepyala jupj. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, judiopan jis jepapan tjowelepj jupj lal: —Año cincuenta tulucj jipj custjay. Ma wa ca jus tjinyuc Abraham. Pajal püna tüpü'ü jupj. 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj jis lal: —Abraham custjay ma tüpü'ü na p'in, napj newa tüpü'üstsja. T'üc' way niná. 


text:
<pb/>Yupj pajal ts'a 'intsja Jesús nin tjevele mpes. Pe natj jay la ts'is, la 'ünan. Newa ma polel malala lajaytsja jupj. Jesús tjapja'na, ne Dios wo pje'á tecyala jupj.<pb/>


text:
Jesús discipulopan la tjü'üy: —Rabbí, ¿tsjan mpes tjemya'na pepes jun tuluctsja niná? ¿Ncu jupj p'iyá malala nyuca la tjiji mpes nin tepyala? ¿Ncu jupj popay, jamay malala nyuca la tjajay mpes nin tepyala jupj? 


text:
<pb/>Jesús jis wala tjevele: —Nin tulucj. Jupj p'iyá malala nyuca la tjiji mpes tulucj. Ma wa jupj popay, jamay malala nyuca la tjajay mpes nin tepyala. Dios quelel sin 'yüsa liji jupj pajal 'üsüs, pajal püné. Nin mpes tjemya'na pepes jun tuluctsja yomen. Dios ca pajal 'üsüs la mijis jupj mpes quinam. 


text:
Nosis casa'á pyatjaquecj na p'in, Dios jos lovin tsji' lijicj jupj mpes. Nun taca'liqué na, ma ca polel tsji' la müjí. Nin p'iyá pjü gente jis lal. Dios nin tjejyama. 


text:
Nosis casa'a pü'üs na p'in, napj jyawca jinwá nosis casá patja jis lal. Napj sin 'yüsa lejay Dios mpes. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, 'amá 'alá tipyuts'a. Tjutj mpes pililicj tsjicj way la tjiji. Pililicj jun poloc' po'o jas tjecjyo'la yom jun tulucj. 


text:
Nin la tjiji na, tjevele jupj lal: —Jutja, jin jas mpa'in 'üsǘ muju ton̈ca nt'a, 'üsǘ Siloé ló jupj. (Siloé yupj jis tin; “Jas Tjejyama” velecj cupj.) Mpes tjemey yom jun tulucj. Jun jas tepe'e Jesús tjevele jin. 'Üsǘ mpe tjac' na, 'ücj nyúcatsja quinampa. 


text:
Mpes la p'a püna jus tjunuctsja pajal nin yólatsja tsjan mpes 'ücj nyuca quinam. Nepénowa yuwá sin pópatsja yom jun tuluctsja lal, nepénowa lovin jus tjunuctsja t'emel le monatsja jupj. Yupj tjowelepj: “¿Ncu ninana p'iyá lovin t'emel la tjemyona tja'asá, jun tulucj mpes?” 


text:
Nepénowa javeleptsja: “T'üc'. Ninana yomen.” P'a wa javeleptsja: “Ninana tulucj nempe. Yom jun tulucj jin justa la p'in.” Mpes yom p'iyá tjevele: “Napj mp'iyá p'in niná yomen”. 


text:
<pb/>Jupj jis lal tjevele: —Yom Jesús ló 'amá 'its'its' la tjiji, nan poloc' jas tjecjyo'la. Tjevele napj lal: ‘Siloé nt'a jutja, jin jas tepe'e’. Mpes tjum, nan jas tepyatsj. T'üc' jas tepyatsj na, tji'yü'sa quinam nan. 'Ücj la nuc quinam. 


text:
Sábado natsja Jesús 'amá 'its'its' la tjiji, tji'yü'sa la tjiji yom jun tulucj. Sábado na nin jawas judiopan ma tsji' lajay. Jesús nin la tjiji, ninana tsji' la tjijá, nin yólatsja yupj. 


text:
Nin mpes fariseopan la tjü'üy wa yom lal 'onin 'ücj nyuca quinam. Jupj tjevele yupj jis lal: —Jupj 'amá mpes nan poloc' po'o ts'yuca. Napj nan jas tepyatsj, ne 'ücj nyuc quinam. 


text:
<pb/>Mpes fariseopan nepenowá javeleptsja: “Jesús ma tsji' liji Dios mpes. Dios mpes tsji' lajay, Dios jos jin lajay sábado nampa. Nin mpes selecj ma tsji' liji Dios mpes.” Fariseopan la p'a javeleptsja: “Nin tulucj. Yom malala liji, Dios ma se p'a'sa pajal 'üsüs liji jupj mpes. Jesús t'üc' pajal 'üsüs liji Dios mpes. Nin mpes selecj Dios mpes tsji' liji.” Nin tepyala mpes fariseopan nepénowa malala yólatsja Jesús po'ó, nepénowa 'üsüs yólatsja. 


text:
Mpes tjowelepj yom jun tuluctsja lal niswá. Tjowelepj: —Jipj velen jupj tji'yü'sa la tjiji jipj jin. ¿Tsjan jin jele jupj? Yom jun tuluctsja tjevele yupj jis lal: —Profeta jupj, nin nola napj. Dios mpes vele jupj. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan custjay ma quelel japontsja ninana yomen püs jun tuluctsja jupj. Ma quelel japontsja quina tji'yü'sa jun. Mpes yom jamay, popay jis lal tjowelepj jis la cuwis. Tjowelepj wa yupj jis lal. 


text:
Jis la tjü'üy: —¿Ncu ninana nun sin popa? ¿Ncu t'üc' way tjemya'na pepes jun tuluctsja jupj? ¿'Oyn ne 'ücj nyuca quinam? 


text:
<pb/>Yom popay, jamay yupj jis lal tjowelepj: —Selecj ninana cupj qjuis catjam. Selecj way tjemya'na pepes jun tuluctsja jupj. 


text:
Ma selecj 'oyn ne 'ücj nyuca quinam. Ma wa selecj pjacj tji'yü'sa la tjiji jupj jun. La tjü'üyá nucú jupj. Püné quinam jupj. 'Ücj way vele jupj p'iyá tsjan tepyala jupj jun. 


text:
<pb/>Yom popay, jamay lacj jeyaptsja judiopan jis jepapan jis lal, mpes nin tjowelepj yupj. Judiopan nepénowa tjowelepj Jesús ninana Yomen Dios tjevele ca jas majamas jis capj la p'acj judiopan. Jepa judiopan ma jisastsja judiopan ninana velam. Mpes yuwá tjowelepj judío pjaní nin cüveles p'a lal Jesús po'ó, yupj ca müjü'tücj jupj lovin ma polel ncuwim ne'aj judiopan 'a si mulú nt'a. 


text:
<pb/>Nin mpes judiopan jis jepapan niswa la tjomon tjac' yom jun tuluctsja. Tjowelepj jupj lal: —Dios wolap'a'a mvelen t'üc' ca mvelen jipj quinam Jesús po'ó. Cupj selecj Jesús ma liji Moisés popel jyü'ta jin, mpes malala jupj. 


text:
<pb/>Yom jun tuluctsja tjevele: —Napj ma selé ncu Moisés popel jyü'ta jin liji. Pjaní way p'in selé. Nan tuluctsja pünam; 'ücj nyuc quinam. 


text:
<pb/>Locopyaya jepapan la tjü'üy jupj niswá: —¿Tsjan la tjiji jupj jipj lal? ¿'Oyn la tjiji tji'yü'sa jin? 


text:
<pb/>Yomen jis lal tjevele: —Nasa nun lal tjevelé 'oyn ne tji'yü'sa la tjiji nan. Nun ma quelel pjo'oqué, ma quelel nusin 'yüsa. ¿Tsjan mpes quelel pjo'oqué niswá? Nujisas nun jupj discipulopan ca nu mpalas, la p'a jinwá ca nacj. 


text:
<pb/>Judiopan jis jepapan ts'a tji'in yom nin tjevele mpes. Yupj quelel malala javeleptsja jupj lal, mpes tjowelepj: —Jipj Jesús discípulo; cupj nin tulucj. Moisés discipulopan ncupj, Moisés pajal püna tüpü'ü jupj. 


text:
<pb/>Yom jun tuluctsja yupj jis lal tjevele: —Napj ma selé 'onin nacj ne nin nacj nun ma jus cülayé ca'aj mpe tjac' jupj. Jupj tji'yü'sa la tjiji nan, mpes ca jus cülayé. 


text:
Cupj selecj Dios ma ca jis cü'ayas malala lajay la mon jupj lal. Nin yolá Dios pajal 'üsüs, pajal püné, lajay wa Dios jos jin, Dios se 'aya yupj la mon. 


text:
<pb/>Jupj nin tjevele na, judiopan jis jepapan tjowelepj yom jun tuluctsja lal: —Monuna secj p'in malálatsja jipj. Lovin nintsja jipj. ¿Tsjan mpes jipj quelel qjuisin 'yüsa lejay? Nin tjowelepj na, pje'á la ts'i jupj yupj tjatja mpe. 


text:
<pb/>Jesús jus nleya judiopan jis jepapan yom jun tuluctsja pje'á la ts'i yupj tjatja mpe. Jus nleya na, la tepyala, jus tjinyuca jupj. Tjevele jupj lal: —¿Ncu pyon jipj Dios jas tjejyama Yom pjaní nucopj la p'acj, jupj tjevele jin? 


text:
<pb/>Yom jun tuluctsja Jesús lal tjevele: —Nawala mvelen pjacj niná yomen, mpes ca mpon napj jupj lal. 


text:
<pb/>Yomen tjevele: —Pyon napj. Napj Nejepa jipj. Jesús wolap'a'a palá nipi'tje jupj. Jólatsja Jesús pajal püné. Nepénowa ma quelel japon, mpes ma japon. 


text:
<pb/>Jesús tjevele: —Napj nosis nt'a tjacuwis mpes, nepénowa lovin ca mpatjam Dios lal. Nepénowa Dios ca jis capj ntülüs. Nepénowa ma sin 'yüsa Dios mpes. Yun tulucj jinwá yupj. Yupj japon na napj mpes, ca 'üsüs sin mü'üsüs. 'Ücj januc jinwá ca jis mpalas. La p'a nin tulucj yupj. Yupj nin yola nasa sin tji'yüsa quinam. Ma quelel japon napj lal. Nin mpes lovin ma ca polel sin mü'üsüs Dios mpes. Yun tulucj jinwá ca nsem yupj —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Fariseopan nepenowá ne'aj wa tjatja Jesús nt'a. Tjepjyacan̈ jupj tjevelá. Mpes la tjü'üy jupj lal: —¿Ncu quelel velen yun tulucj jinwá cupj 'ots'ipj? ¿Ncu quelel velen cupj ma qjuisin 'yüsa Dios mpes? 


text:
<pb/>Jesús jis lal tjevele: —Nun welé nun 'üsüs nusin 'yüsa Dios mpes. Nujun tulucj jinwá nacj, Dios ma ca nin jólatsja nun malala nyuca la tjüjí mpes. Mop'in welé nun nasa nusin 'yüsa Dios po'ó, mpes Dios newa jola nun malala nyuca la tjüjí mpes —nin tjevele Jesús fariseopan jis lal.<pb/>


text:
Jesús niswa sin 'yüsa lis tjiji wa. Tjevele: —Oveja tjüwücj mo'o jatja püste na, ca ma malala jis mpalas. Jun vilicj ton̈ca wama la cuwis. La p'a ma quelel wama jil jun vilicj mpe, pwecapan yupj. T'empe viyá jil wama jil yupj. Lyawun̈ sa 'ünan. T'üc' way niná. 


text:
Tjüwücj nt'a yom pjaní way já'asa, jun vilicj jyama jupj. Oveja jyama tjac' na, yom jun vilicj jyama jun cjyoltse 'ücj wama la winin. Oveja jyama oveja jis lá t'ya quinam, mpes jis lá se moná jiquil. Pje'á jis lal jama, mwalá jama oveja jis lal. 


text:
Pjü jupj juts'a'á jis lal pje'á tjemey na, mwalá way jama jupj yupj jis lal. Yupj jupj cjüil jil. Oveja jyama vele pjac sin 'yüsa pjacj nepé vele, mpes cjüil jil. Ma wa lacj jeyapj. 


text:
Yupj ma sa nuc ma cjüil jil. Ts'equenen̈ jupj mpe. Ma sa nuc nepé vele pjac ma sin 'yüsa pjacj nepé velá, mpes ts'equenen̈. 


text:
<pb/>Ninana Jesús tjevelá oveja jyama po'ó. Nin tjevele sin 'yüsa la siji 'onin nyuca liji jupj p'iyá, 'onin nyuca lajay wa jupj mpes japon. Nin p'in, yupj ma sin tji'yüsa tsjan po'ó tjevele jupj. 


text:
<pb/>Mpes Jesús niswa tjevele: “Napj tjüwücj jun vilicj jinwá, oveja patja jinan̈ nt'a. T'üc' way niná. 


text:
La p'a wa mwalá tjiquil napj lal, tjowelepj sin 'yüsa la tjajay 'onin 'ücj la püt'üs Dios lal. La tsawiltsja yupj. Pjü ne yupj pequepan jinwá, ja'ünan jinwá yupj 'ots'ipj. Mop'iyá napj lal japon ma topon yupj tjowelepj. 


text:
Napj jun vilicj jinwá Dios jyü'ta nt'a. Napj mpes pyona, lovin ca Dios lal mpü'üm, Dios ma ca cus ntülüs jupj. Napj pjü ca ma'ayá jupj jos, 'ücj lo püt'üs. Nin p'iyá liji oveja jyamá. Jupj se 'aya oveja jisas 'ücj jis la püt'üs. 


text:
<pb/>”Pequepan jiquil na, jis la pecj mpes jiquil la p'in. Jis la 'ünan mpes jiquil wa. Pjü malala jis la jay mpes jiquil la p'in. Nin nepenowá noyomes, la p'a sin 'yüsa lajay. Yupj javelepj Dios mpes sin 'yüsa lajay, mop'in ma quelel la najay. La p'a wa malala se palá yupj mpes. Napj 'a nin tulucj. Napj tjacuwis mpes, napj lal japon lovin Dios lal mpatjam. 'Ücj jisas ca mpatjam yupj Dios lal. 


text:
<pb/>”Oveja jyama pajal 'üsüs, 'ücj jupj lal jupj pe'e oveja ma ca nca'lin̈. Nin nam. 'Ücj napj lal napj ma pats', napj lal japon ma ca nca'lin̈. 


text:
La p'a wa ma quelel lajay napj lal japon, ma nin lajay napj lejay jinwá. Mozo jin p'in yupj. Mozo way p'in, oveja jupj juts'a'á tulucj. Oveja jyama tulucj jupj. Mpes nyuca na pü'á jac', oveja ne'aj lejen̈ ts'üequené jupj. Mpes pü'á oveja ntjüi'le, ne pjü ts'equenen̈, sin tjan jil. 


text:
Nin p'iyá Mpapay nus nyuca; napj si nuc wa jupj. 'Ücj napj lal napj ma pats' ca, mpes napj lal japon ma ca nca'lin̈. 


text:
Nepénowa judiopan tulucj ca mponecj wa napj lal. Dios jos napj mpes ca mpatjam wa yupj jupj lal. Yupj ca la mijicj wa napj velé jin. Pjü napj lal japon napj nats'a'á ca nsem yupj. Nin p'iyá ca nsem yupj jis lal, ne napj p'iyá ca jis majamá yupj pjü way, yom jupj oveja jyama jinwá. 


text:
Ma najas na 'ünan, ma polel na 'ünan. Napj ca jis ma'ayá na'ünan, mpes ma pats' ca. Napj 'ücj nin jyütütj ma pats'. Napj 'ücj wa jyütütj ne ca niswa mpü'üs. Ninana Mpapay tjevele jupj nin jostsja napj nin lejay”, tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Jesús ninana tjevele na, judiopan niswa ma nin p'in yólatsja Jesús po'ó. Nepénowa yólatsja jupj 'üsüs, nepénowa yólatsja jupj malala. 


text:
Pülücj judiopan sin popa javeleptsja: “Lapanen jupj jos mo'o pü'ü, mpes malala jola jin vele. ¿Tsjan pjucj pjo'oqué jupj velá?” 


text:
La p'a wa javeleptsja: “Nin tulucj. Lapanen jupj jos mo'o cüpüt', ma polel 'üsüs la veles, jupj vele jin. Lapanen ma wa cus tjep'ya'sa tji'yü'sa la tjiji yom jun. Dios way p'in nin liji niná”, nin tjowelepj judiopan nepenowá. Nepénowa 'üsüs jin yólatsja jupj; nepénowa malala jin yólatsja jupj. Jesús tjevele jupj Dios Jatjam, mpes jepa judiopan ts'a tji'in pajal jupj lal. 


text:
<pb/>P'a jawasa Jesús tjuwine niswá Jerusalén mo'ó. La p'a fiesta lajaytsja quinam Jerusalén mo'ó. Fiesta niná mpes judiopan yola tepyala püna tepyalá. Püna Dios ma jisas malala la tjajay Dios wo. Nin mpes judiopan nepenowá la tapalan yupj jis lal. 'Ücj la tjajay wa Dios wo. Judiopan niswa tjowelepj Dios wo Dios mpes p'in. Mpes pjü año fiesta la tjajay, yola mpalas niná. Jive natsja niná, tsjojose wa na. 


text:
Corredor nt'a tjuwine na, judiopan nepenowá tjiquil Jesús nt'a, t'asiyú nyüjünsünün̈. Jupj lal la tjü'üy: —¿'Ona 'üsüs way ca mvelen pjacj ne jipj? Mvelen, qjuisin mü'üsüs ncu t'üc' way jipj niná Jepa Püné Dios tjevele ca jas majamas qjuis capj la p'acj. 


text:
<pb/>Jesús jis wala tjevele: —Nasa tjeveletsja. Nun ma quelel poné napj velé. Napj pajal 'üsüs lejay, yom p'in ma polel liji jin. Nin lejay Mpapay ntjijütüta jinwá. Nin mpes 'ücj ca jus cülayé pjacj ne napj. 


text:
Napj lal japon, napj no'oveja jinwá yupj. Napj se jamá yupj. Napj lal japon, napj velé jin lajay. Napj yus nyuc yupj; yupj napj ncapj jacon̈. 


text:
Napj lejay lovin Dios lal patja, ne yupj ma pjü malala jis mpalas ne'aj. Len̈ pjacj cüpwec' yupj napj mpes. 


text:
Mpes Jesús nin tjevele yupj jis lal: —Nun tjunucú la pülücj napj pajal 'üsüs la tjejay. Nin la tjejay Mpapay tjevele jin. ¿Cana la tjejay mpes quelel na 'ü'ná pe mpes? 


text:
<pb/>Yupj jupj wola tjowelepj: —Ma 'üsüs la tjejay mpes quelel 'i 'ü'nam. Jipj tjevelen malala Dios lal, mpes quelel 'i 'ü'nam. Yom p'in jipj; newa nin jipj velen jipj p'iyá Dios. 


text:
<pb/>Jesús tjevele yupj lal: —Malala tulucj napj tjevelé. Nun to'á Dios Popel. Jupj Popel vele Dios tjevelá israelpan noypan jis lal pajal püna. Dios tjevele: ‘Nun Dios jinwá gente jis lal. Jü'tǘ Dios mpes.’ 


text:
Cupj selecj Dios Popel lovin t'üc' vele; jupj Popel tjevele israelpan noypan Dios jinwatsja yupj. Israelpan nenem, Dios jepapan lis tjiji yupj, mpes nintsja yupj. Gente p'intsja yupj. 


text:
Napj más 'üsüs yupj jis lal. Mpapay la ntjet'á napj ca jupj jos jin la mejay. Nin tjejyama nosis nt'a. ¿Tsjan mpes welé nun napj velé malala Dios lal, napj velé na napj Dios Jatjam? 


text:
T'üc' way pajal 'üsüs lejay Mpapay liji jinwá. Ca nacj nun ma poné napj p'iyá Dios Jatjam napj velé mpes p'in. Nun 'ücj ca mponé napj Dios Jatjam napj pajal 'üsüs lejay mpes. Nun poné napj 'üsüs lejay Mpapay Dios mpes, nun ca jus nlayé Mpapay napj mpes já'asa, ca jus nlayé napj jupj mpes wa 'os —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, judiopan jis jepapan niswa quelel ntji'lin̈ jupj sa tül. Custjay ma polel ntji'lin̈ jupj. Tjemey. 


text:
<pb/>Niswa 'üsǘ na'aj po'ó tjemey, 'üsǘ Jordán ló jupj. Ne'aj tjemey Jesús, Juan gente bautizar lis tjiji nt'a püná. Ne'aj tüpü'ü. 


text:
Ne'aj pülücj tjiquil Jesús nt'a. Yuwá javeleptsja: “Juan lovin ma pajal 'üsüs la tjiji qjuisin la 'üsüs lo jay Dios mpes tjevele jupj. Mop'iyá pjü way Juan tjevelá niná yomen po'ó, pjü t'üc' waytsja.” 


text:
Yom pjaní malala jos tepyala. Jupj Lázaro lotsja. Betania mo'o pǘ'ütsja. Ne'aj Betania mo'o tapatja wa Lázaro to'opan manas. María lotsja pjaní wa, Marta lotsja pjaní wa. 


text:
(María niná quepan qjuis Jepa Jesús tsjom jas tjecjyo'la perfume lal. Jay pjucj ts'üil lal tjapjaja la tjiji jupj tsjom. Jupj jüpülücj Lázaro tsjyúnatsja.) 


text:
Lázaro tsjyuna na, jupj to'opan taná tjowelepj qjuis Jepa Jesús mpes: “Malala jos jipj jemica, jupj ne pajal quelel lejay jipj”. 


text:
<pb/>Jesús tjapjaca na niná, tjevele: “Jupj malala jos mpes, la p'a ca sin mü'üsüs pajal 'üsüs Dios. Ca jus nlayecj pajal 'üsüs Dios Jatjam. Ma nin tepyala la mas jupj”, nin tjevele Jesús. 


text:
Mop'iyá ma len̈ way tjemey Jesús jupj nt'a. Newa ts'ac' mat'e tjá'asa ne'aj, tjá'asa nt'a. Jupj seletsja jupj ca 'üsüs la mijis locopyaya. 


text:
Locopyaya ts'ac' mat'e na, tjevele discipulopan jis lal: —Mas quinam Judea mo'ó niswá, Lázaro pü'ü nt'a. 


text:
<pb/>Mpes Jesús discipulopan tjowelepj jupj lal: —Pajal nin qjuiyola jipj jay Judea mo'ó, judiopan jis jepapan patja nt'a. Nawaja'a p'in quelel ja'ünantsja jipj pe mpes. ¿Ncu yupj patja nt'a quelel jay jipj? 


text:
<pb/>Jesús jis lal tjevele: —Jyawca na, hora dóceya jyawca nin jawas. Jaw na wine, ma pojo. 'Ücj nyuca jupj, lots'ac' jyawca mpes. Püste wine p'in pojo, jupj jaw cjuwá mpes. Nin p'iyá napj lal. 'Ücj jum quinam. Jaw na jinwá napj lal custjay. Ma malala ma palas custjay. 


text:
Nin tjevele na jupj, tjevele wa discipulopan jis lal: —Cupj qjuis cajamica Lázaro tjejyá. Napj ca lya miyawǘ jupj, ca jas müjünsüs. 


text:
<pb/>Mpes discipulopan tjowelepj qjuis Jepa lal: —Jupj 'a tjejyá, quina wa ca mü'ü'süs jupj. Discipulopan ma sin tji'yüsa Jesús tjevelá, mpes nin tjowelepj. 


text:
<pb/>Jesús quelel véletsja Lázaro tepe'e quinam. Nin mpes jupj tjevele “tjejyá” quinam. Discipulopan yólatsja Jesús nin quelel véletsja Lázaro nasa tjejyá p'in. 


text:
Más 'üsüs ca nsem nun mpes ma tjo'os napj Lázaro nt'a, malala jostsja na. Napj ca pajal 'üsüs la mejay quinam jupj mpes, ne nun ca mponé napj nin po'ó. Nin mpes 'ücj najas ma tjo'os ne'aj jupj nt'a jupj malala jostsja na. Mas quinam jupj nt'a. 


text:
<pb/>Jesús nin tjevele na, Tomás tjevele discipulopan p'a wa jis lal: —Mas wa ncupj, nca'lequecj wa Jesús lal. (Tomás 'a discípulo watsja. ‘Pjaní Popa Mát'eya’ lotsja wa jupj.) 


text:
<pb/>Mpes Lázaro tüpü'ü nt'a tjemey Jesús, jupj discipulopan jis lal. Jus tjevyanta na, jupj jus nleya ts'ac' yulupjana tjejyawca quinam tepe'e Lazará. Ts'ac' yulupjana tjejyawca quinam jomwen jul tüpü'ü Lázaro jüp'üy. 'Ücj la tjajay la toc, judiopan lajay jinwá. 


text:
<pb/>Lázaro tüpü'ü nt'a Betania lotsja ne'aj. Ne'aj way p'in Jerusalén nt'a, pülücj patja nt'a. Tucuc' pjaní way p'in ne'aj. 


text:
Ne'aj way p'in, mpes judiopan pülücj tjiquil wa Jerusalén mpe yus la nuc Lázaro jüpülücpan, Marta pjaní wa, pjaní wa María. Tjiquil yus la nuc jis pülücj tepe'e mpes. Quelel 'üsüs javeleptsja yupj jis lal, ma ca pajal nin yola yupj. 


text:
<pb/>Marta wola tjevele: —Napj selé jupj ca jas müjünsüs mpü'üm niswá, nin jawas tecya'lin̈ sin müjünsücj na. 


text:
<pb/>Jesús tjevele jupj lal: —T'üc'. Napj p'iyá ca nin la mejay niná jiquiway mpes. Napj p'iyá ca sin müjünsǘ tecya'lin̈. Napj p'iyá nin lejay patjá. Napj lal japon, lovin ca mpatjam. Yupj cya'lin̈ na, newa ca mpatjam. 


text:
Quina patja, napj lal japon, ma ca nca'lin̈ yupj lovin. ¿Min pyon jipj niná? —nin la tji'yüya Jesús. 


text:
<pb/>Marta tjevele: —Napj pyon. Napj pyon jipj niná Yomen Dios tjevele ca jas majamas qjuis capj la p'acj. Jipj Dios Jatjam. Püna Dios nin tjevele jipj nosis nt'a ca ncuwim. 


text:
<pb/>Marta nin tjevele na, wo nt'a tjemey niswá. Tjevele ncuwim jüpülücj María. Jupj way lal p'in tjevele. Tjevele: —Nasa tjac' sin 'yüsa la sijá. Jupj la tjemyona jipj ca mim jupj nt'a. 


text:
María tjemey na, judiopan nepenowá newa wo nt'a tjatja cüiway tepe'e mpes. Yupj jus tjunuc jas nisa, len̈ way tjemey. Ma sin tji'yüsa tsjan mpes nin la tjiji. Yólatsja jupj tjemey jüpülücj toc pü'ü nt'a lo puyus ca nacj. Mpes cjüil tjil yupj. 


text:
<pb/>María ne'as tjemey Jesús nt'a. Jus tjinyuca na, María palá nipi'tje jupj wolap'a'á. Tjevele Qjuis Jepa Jesús lal: —Jipj qui'á cücj, ma cüpa'istsja mpülücj. 


text:
<pb/>Jesús jus tjinyuca María pajal li piyutsja. Tjinyuca wa judiopan María lal tjiquil pajal la puyuptsja wa yupj. Nin tjinyuca na, pajal 'aplijila way tepyala Jesús. Pajal jola tepyala jupj. 


text:
<pb/>Nepena yupj sin popa wa tjowelepj: —Jesús tji'yü'sa la tjiji ma nyucá. ¿Ncu ma polel tji'yü'sa la tjiji wa Lázaro, ma lo mas? 


text:
<pb/>Niswa pajal jola tepyala Jesús. Lázaro jüp'üy tüpü'ü nt'a tjac' quinam. 'Amá jul, neven nt'a, pǘ'ütsja jupj. Pe püné jun tapá já'asatsja jun vilicj nt'a. 


text:
Jesús tjevele: —Na'aj jas tentené pwen. Marta ne'aj já'asatsja. Tepe'e jüpülücj waytsja jupj. Tjevele Qjuis Jepa Jesús lal: —Pajal malala cjumsu quinam. Ts'ac' yulupjánatsja tepe'e nas. 


text:
<pb/>Jesús tjevele jupj lal: —Quina ca jus nlayen Dios pajal 'üsüs. Niná nasa tjevelé jipj lal. Jipj pyon napj lal, ca jus nlayen Dios pajal 'üsüs —nin tjevele jupj. 


text:
<pb/>Mpes na'aj jas tentené quinam pwen, jun cjol tepyala. Nin la tjajay na, Jesús tjevele Popay Dios lal. Jay la p'a'a tjinyuca, tjevele: —Wüi'is, Mpapay, jipj lal. Napj tjevelé na jipj lal, jipj ntje'an najastsjé. 


text:
Napj selé lovin pjoc' napj velé na jipj lal. La p'a pülücj qui'á jatja, ma salejepj niná. Nin mpes 'ücj jis la pjac tjevelé jipj lal. Mpes ca mponecj jipj nin tjejyam —nin tjevele Jesús. 


text:
<pb/>Mpes jupj tjac', tepe'etsjé. Niswa nyucunú quinam. Newa jun tapá jas tjüvü'üntsja jupj. Pülül p'a wa jay tsupaptsja jupj. Mpes Jesús ne'aj jatja jis lal tjevele: —Jas 'osocté, 'ücj mim jupj. 


text:
<pb/>Judiopan nepenowá María lal tjil ne'aj, mpes tjunuc wa Jesús la tjijá. Tjunuc na niná, yupj sin popa pajal pülücj topon Jesús lal. 


text:
Nepena yupj sin popa ma topon lovin. Más ts'a 'in jis tepyala Jesús nin la tjiji mpes. Ma jisastsja pülücj japon Jesús lal. Mpes fariseopan nt'a tjil, yupj jis lal tjowelepj Jesús la tjijá. 


text:
Mpes sacerdote noypan 'a jis tjimyula fariseopan jis lal. 'A jis tjimyula na, yuwá jis la tjü'üy: —¿Tsjan ca la mijicj cupj? Yom niná pajal la pülücj pajal 'üsüs liji, yom p'in ma polel liji jinwá. Nin mpes sin 'yüsa la siji Dios jas tjejyama jupj. 


text:
Cupj ma polel 'yayacj newa nin liji Jesús. Cupj 'yayacj Jesús nin liji, ca pjü mponecj jupj niná Yomen Dios tjevele ca jas majamas qjuis capj la p'acj. Yupj ca mvelecj Jesús judiopan jis Jepa. La mpa'nacj ca romanopan jis jepapan jis lal. Nin lajay nampa, romanopan ca ncul, ca pjü malala la mijicj cupj jyü'tücj nt'a. Ca mvelecj wa cupj ma polel jyü'tücj cupj qjuis gentá —nin tjowelepj yupj. 


