# verses

text:
<pb/>Teuuméꞌeca aꞌachú cumu aráhuaica xɨcaj tɨ Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i aꞌɨ́mej aꞌuvíꞌitɨ, aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo. Matɨ́ꞌɨj mi anticɨ́j ɨ́ jɨrí japua. Tɨꞌɨj jí Jesús aꞌutéjche tɨ huatéjniuuni. 


text:
Tɨ́ꞌɨj auj téniuusimeꞌe, aj pu i seɨcɨé huaújruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ runéerime jetze. Temuaꞌa pu naa tiuꞌutécuainarecaꞌa ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan. Ayee pu tiꞌitétaaveꞌe cumu metémaxcavaꞌara. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌapua huataseíjre jamuan ɨ́ Jesús. Aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeen, aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Elías. 


text:
Huápɨꞌɨ mú naa seijreꞌecaꞌa. Majta jamuan tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n tiúꞌurixaateꞌecaa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n araúrastejsin aꞌájna Jerusalén, tɨ aꞌɨ́ɨn huámɨꞌɨni aꞌájna. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, majta ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ mej aꞌutéꞌuucaꞌa jamuan, jeíhua mú cuꞌutzícucaꞌa. Matɨ́ꞌɨj huájɨ, matɨ́ꞌɨj mi huaꞌuseíj aꞌɨ́mej ɨ́ teteca ɨ́ mej áa huatéꞌuucaꞌa jamuan ɨ́ Jesús. Majta raaseíj aꞌij tɨ éeneꞌe ɨ́ Jesús tɨ jeíhua huápɨꞌɨ naa seijreꞌecaꞌa. 


text:
Matɨ́ꞌɨj meri áꞌucɨɨnicu aꞌujna tɨ aꞌutéjvee ɨ́ Jesús aꞌɨ́ɨme mej huaꞌapua ɨ́ teteca, aj pu i ayén Pedro tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maestro, naa pu xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej yé huatéꞌuu. Tichéꞌe hui huaícaca huátaahuaa, ɨ́ ɨnaamua, seɨ́j tɨ múꞌeetzi aꞌáa aꞌame, ajta seɨ́j, Moisés tɨ raꞌáa áꞌaraꞌani, ajta seɨ́j, Elías tɨ raꞌáa áꞌaraꞌani. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro aꞌiné capu aꞌij ráꞌamitɨejteꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj auj tiꞌixáatacaꞌa, aj pu i jaitɨri huataseíjre. Aj pu i huáꞌa jetze rájrupi. Tɨ́ꞌɨj huáꞌa jetze rájrupi, matɨ́ꞌɨj mi tiuꞌutátziɨn aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Tɨꞌɨj jí niuucari eꞌicánamuajre ɨ́ jaitɨri tzajtaꞌa, ayén tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu hui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ niyauj, ɨ́ nej raꞌantíhuaꞌu. Setáꞌaj ráanamua. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, án pu aꞌutevée jáꞌaraa ruseɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú ruꞌutéꞌaa ɨ́ ru tzajtaꞌa. Camu jaꞌatɨ huatáꞌixaa aꞌij mej tiuꞌuséij. Ɨ́ temuaij tɨ nuꞌu tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa 


text:
Ajta seɨ́j pu aꞌutéveecaꞌa huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨ pu raatajé tɨjɨ́n: ―Maeestru, jeíhua nu hui muahuavii pej yaꞌutéeseij ɨ́ niyauj, aꞌiné aꞌɨ́ɨ nuꞌu caj tiꞌijyaúj. 


text:
Xɨ́ejniuꞌucari tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, aꞌɨ́ɨ pu hui rájviiviꞌi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jeíhua rujíjhuaveꞌe ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Ajta jeíhua pu huáꞌaruri ratáꞌaca ɨ́ jetzen. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, áijjaamɨxcueꞌireꞌe ɨ́ ruteneꞌe jetze. Cɨ́j puꞌu tiratáꞌaca tɨ ruxɨéehua rɨ́ꞌɨ mé tejáꞌucheꞌecaneꞌen. Puꞌuri ráꞌapuaꞌajteꞌesin. 


text:
Nehuáꞌuhuaviiriꞌi hui neꞌɨ́mej ɨ́ mej á jamuan áꞌujujhuaꞌan mej raatamuáriteꞌen tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe. Majta caí raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú: ―Múꞌeen mɨ sej iiji huáteemua, caxu hui téꞌatzaahuateꞌe, mɨ sej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. ¿Aꞌachúni ruxeꞌeveꞌe nej aꞌateeviꞌi múꞌejmi jemi nej ni rɨ́ꞌɨ amuáaruuren? Mé jeꞌevéꞌeviꞌitɨchi mɨ paꞌarɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj auj eꞌevéꞌemeꞌecaa, aꞌɨ́ɨ pu tiyaaruꞌu raꞌitárɨe á chuaataꞌa, ajta huáꞌaruri raatáꞌa. Aru aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu raꞌajtéꞌaxɨ ɨ́ tiyaaruꞌu. Aj pu i tiráahuaa ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Ajta raatátui ɨ́ táàtajraꞌan. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu ajtahuaꞌa Jesús raataxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Nuꞌuri mɨꞌɨni” 


text:
<pb/>Majta naímiꞌi mú naa rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios ayén ráaruu aꞌɨ́jna tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe. Matɨ́ꞌɨj mauj aꞌij tejáꞌuseijracaꞌa ɨ́ teɨte meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ Jesús huarɨ́j, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
<pb/>Ayen tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen tiráanamua. Ayee pu hui tíꞌineruuren ineetzi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. Avíitzi mú jɨ́n neetzi tiuꞌutátuiireꞌesin huáꞌa jemi ɨ́ teɨte. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, camu yaúꞌitɨée muáꞌaraa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ niuucari tɨ raataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, sino huateúravaatacaꞌa mej mi caí yaúꞌitɨée muáꞌaraꞌani. Majta mú tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j mú jɨ́n caí raataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa. Ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nuꞌu jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe 


text:
<pb/>Jaꞌanáj pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej tiúꞌujeeve aꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee aꞌatani jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee iteen tej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ramuaꞌareerecaꞌa aꞌij mej tíꞌimuaꞌajca ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aj pu i paꞌarɨꞌɨ avéꞌeviꞌitɨ. Tɨ́ꞌɨj i á vejliꞌi raatéjche aꞌu tɨ aꞌutéjvee. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌíjna i paꞌarɨꞌɨ neniúucajtzeꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta naꞌancuréꞌeviꞌitɨn ineetzi. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ naꞌancuréꞌeviꞌitɨn ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu ajta raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌɨ́jna tɨ tinaataꞌaíj. Ayee puꞌu tíꞌeen aꞌiné aꞌɨ́jna tɨ jaítzeꞌe cɨ́lieeneꞌen jɨ́n tiꞌitéjvee múꞌejmi mɨ sej nee jamuan áꞌujujhuaꞌan, ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ pu hui jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí máàj jaꞌatɨ. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nuꞌu itejmi jemi seijreꞌe 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Juan, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, jaꞌatɨ tu aꞌuséij tɨ huáꞌamuariteꞌecaꞌa ɨ́ tiyáaruꞌuse mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ́ teɨte. Aniúucajtzeꞌe pu jɨ́n huáꞌamuariteꞌecaꞌa. Teajta iteen, teen tu hui raatáꞌijmɨijriꞌi tɨ caí ayén rɨjcaa, aꞌiné capu téjmi jetze ajtémeꞌecan. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Caxu ráꞌijmɨijra, aꞌiné jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ caí aꞌij áꞌamuaruure, aꞌɨ́ɨ pu xaa áꞌamuavaɨreꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌajtéꞌaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ari vejliꞌitacaꞌa tɨ tejaꞌuréꞌenejsin aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios ráꞌaviꞌitɨn ɨ́ ta japua, Jesús pu raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare nain jɨmeꞌe tɨ aꞌuun aꞌujnén ánti Jerusalén. 


text:
Seica pu huataꞌítecaꞌa mej mi amuacaí aꞌujnén. Aa mú aꞌaráꞌa chajtaꞌa aꞌu mej aꞌuchéjme aꞌɨ́ɨme ɨ́ Samaria tɨ éꞌemeꞌecan. Aꞌuu mú aꞌatanéj mej mi rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruuren aꞌu mej aráꞌaiixa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuun éꞌechejcaꞌa, camu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌiné muꞌuri ramuaꞌareerecaꞌa tɨjɨ́n Jerusalén pu aꞌujnéjsin. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿aꞌiné hui petíꞌijxeꞌeveꞌe tej ti tiyen huárɨni? ¿Ni teraataꞌáijteꞌen ɨ́ Dios tɨ júteꞌe yeꞌicáxɨreꞌen ɨ́ taij tɨ jɨ́n huáꞌucuiꞌini naíjmiꞌica, matɨ́j menaꞌa ayén mej huachéjme? ―Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús pɨ́ aꞌuréꞌeve. Aj pu i huaꞌajtéꞌaxɨ. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ca xu hui ramuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ayén caꞌaníjraꞌa tejamuaatáꞌaca sej si siyen tiuꞌutaxáj. 


text:
Aꞌiné inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, canu hui neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni huaꞌantipuáꞌajteꞌen ɨ́ teɨte, sino aꞌɨ́j nu jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni huaꞌirájtuaani. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Majta aꞌucɨ́j. Majta seɨ́j chajtaꞌa jetze aꞌatanéj. Ɨ́ mej nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mauj huajúꞌucaa ɨ́ juye jetze, seɨ́j pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nee nu hui á jamuan aꞌuméꞌe naꞌame aꞌu tɨ naꞌa pe áꞌume. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ arachuíjse, aꞌúu mú hui uꞌuche aꞌu tɨ aucúcuꞌunijmee. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ pinaꞌase, piꞌista jetze mú tiúꞌurituꞌaate. Mɨ́ neajta inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, canu huatéechiꞌi aꞌu nej aꞌutácuti. 


text:
<pb/>Jesús pu seɨ́j huataꞌáij ɨ́ tevi tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj áꞌucheꞌecaneꞌen nee jamuan. Ajta aꞌɨ́ɨn teáataꞌa, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nicheꞌe neꞌu yé huatácati ajta caí huámɨꞌɨni ɨ́ nitáàta nej ni raꞌaváꞌanan aꞌij tej tíꞌijrɨꞌɨre iteen. Aj nu xaa á jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe naꞌame. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Micheꞌe meꞌɨ́n raꞌaváꞌanan ɨ́ mɨꞌɨchi aꞌɨ́ɨme ɨ́ huaꞌaxɨ́ꞌej mɨꞌɨchite meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej caí ramuaꞌate ɨ́ Dios. Pajta múꞌee, aricu áꞌuraꞌa pej pi ɨ́ niuucari huaꞌutáꞌixaateꞌen tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa seɨ́j pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, nee nu hui á jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe naꞌame, aru nauj miꞌi u aꞌatanén ne éꞌeche nej ni huaꞌutateújteꞌen ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa, neajta ɨ́ nevaújsimuaꞌa. 


text:
<pb/>Ayee pu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ aꞌutéjche tɨ tíꞌimuarɨꞌe, tɨ puaꞌa ari jáꞌitaꞌa uméꞌeca ajta raatéxɨeehua, aꞌɨ́ɨ pu hui caí tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe jemin ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta.<pb/>


text:
Aꞌatzu aꞌateeviꞌi, Jesús pu ajtahuaꞌa seica avéꞌejajpuaxɨ ɨ́ mej ayén puaꞌaméca aꞌachú cumu huaícate japuan tamuáamuataꞌa aráꞌase. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutaꞌítecaꞌa huaꞌapuacajméꞌen mej mi anáatéꞌee u eꞌaráꞌasti nainjapua aꞌu tɨ naꞌa mej aꞌuchéjme, aꞌu tɨ Jesús huájeꞌemuáarencheꞌe. 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Muꞌiitɨ́ muꞌuri tɨ́n áꞌujcaꞌane tɨ Dios tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen, aru camu muꞌíi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe mej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirájtuaani. Aꞌɨ́j xu hui jɨ́n siyen tiraatáhuavii ɨ́ tavástaraꞌa ɨ́ tɨ jemin tiuꞌutátuiireꞌesin naíjmiꞌica jɨmeꞌe ɨ́ mej téꞌatzaahuateꞌe, tɨ aꞌɨ́ɨn tejámuaataꞌaíjteꞌen sej aꞌucɨ́jxɨꞌɨn nainjapua aꞌu mej éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Sericu múꞌeen. Ayee nu hui tejámuaataꞌaíjteꞌesin sej si huáꞌa tzajtaꞌa áꞌujujhuaꞌaneꞌen ɨ́ teɨte. Ayee xu seíireꞌe xáꞌajuꞌun matɨ́j cáneꞌaxɨ mej huáꞌa tzajtaꞌa áꞌujujhuaꞌan ɨ́ jɨ́ɨraꞌave. 


text:
Caxu hui caꞌaní téꞌepiin sej tumin tzajtaꞌa ucáꞌan, caxu seajta caꞌaní téꞌepiin sej tiúꞌujcɨɨxu teꞌucáꞌan, caxu seajta tiúꞌucaꞌacái téꞌɨꞌɨpɨꞌɨn. Caxu jaꞌatɨ teujteꞌe ɨ́ juye jetze. 


text:
<pb/>’Seajta tɨ puaꞌa aꞌuun éꞌeseijreꞌe seɨ́j ɨ́ tevi tɨ xaa rɨ́ꞌɨ tíꞌiche, aꞌɨ́ɨ xu hui huateáturaasin jemin ɨ́ sej jɨ́n raatateújte. Naꞌari caí, ajtahuaꞌa huateáturaasin múꞌejmi jemi ɨ́ sej jɨ́n raatateújte. 


text:
<pb/>’Aꞌuu xu áꞌateere aꞌájna chiꞌij jetze aꞌu sej aráꞌaiixa. Tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa mej tejáꞌamuamin, aꞌɨ́j xu hui huácuaꞌani, seajta raayéꞌen. Ayee xu huárɨni aꞌiné ayée pu tiraavíjteꞌe mej tiraanájchiteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌimɨjhuaca. Caxu áꞌujujhuaꞌaneꞌen méyee seajta méyee huáꞌache. 


text:
<pb/>’Setɨ́ꞌɨj seꞌuun aꞌuteárute seɨ́j jetze ɨ́ chajtaꞌa, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨme amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn, ayée xu huárɨni. Tiꞌitɨ́ mej án amuaajáꞌujmuaniira, aꞌɨ́j xu huácuaꞌani. 


text:
Setáꞌaj seajta tihuáꞌuhuaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiꞌicúcuiꞌijme. Seajta hui siyen huaꞌutáꞌixaateꞌen yee puꞌuri tɨ́muaꞌa tejaꞌuréꞌenejsin tɨ Dios nainjapua tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
’Naꞌari, tɨ puaꞌa mecaí amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn setɨ́ꞌɨj eꞌaráꞌasti seɨ́j jetze ɨ́ chajtaꞌa, ayée xu caaye jetze áꞌujujhuaꞌaneꞌen. Ayee xu hui tihuaꞌutáꞌixaateꞌen yee: “Aꞌɨ́jna ɨ́ chuej, tɨ muiini tɨ ajtáviꞌitaxɨ ɨ́ tacaꞌacai jetze, íiye tɨ chajtaꞌa meꞌecan, aꞌɨ́j tu huatécaꞌatzɨjxɨꞌɨsin sej si ráamuaꞌaree sej veꞌecán jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Capu amɨ́n aꞌij sej seri tiúꞌuruu. Aúcheꞌe pu yeráꞌaiixa jaꞌanáj tɨ tejaꞌuréꞌenejsin tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta nainjapua íiyen chaanaca japua.” Ayee xu hui tihuaꞌutáꞌixaateꞌen. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj yeráꞌaiixa ɨ́ Dios tɨ ij aꞌɨ́ɨn huáꞌaxɨjteꞌen, jaítzeꞌe mú hui rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌujna chajtaꞌa mej caí aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Sodoma eꞌechéjmeꞌe. Ɨ́ teɨte mej nuꞌu caí téꞌatzaahuateꞌe 


text:
<pb/>’Mɨ sej hui Corazín éꞌemeꞌecan, setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen. Seajta múꞌeen, mɨ sej Betsaída éꞌemeꞌecan, setáꞌaj seajta huataújxɨeemɨsteꞌen, aꞌiné múꞌejmi tzajtaꞌa, jeíhua nu niyen huarɨ́j tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu naꞌancuréꞌeviꞌitɨ. ’Aru tɨ puaꞌa niyen huárɨniicheꞌe huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mejmíꞌi Tiro aꞌuchéjmeꞌecaa o huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mejmíꞌi Sidón éꞌechejcaꞌa aꞌij nej neri huarɨ́j múꞌejmi jemi, aꞌɨ́ɨ mú hui mejmíꞌi seɨcɨé tiuꞌumuáꞌaj áꞌameꞌencheꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú miyen ucaújchejteꞌaxɨꞌɨncheꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n custaa tíꞌitaꞌahuaca. Aꞌɨ́ɨ mú hui majta nasij cáujhuaateꞌencheꞌe, majta miyen éeneꞌe mej aꞌujráꞌasecheꞌe mej mi ráamuaꞌaree ɨ́ seica ɨ́ teɨte mej meri seɨcɨé tiuꞌumuáꞌaj. 


text:
<pb/>’Silu múꞌeen, jaítzeꞌe xu hui rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun mecaí aꞌɨ́mej aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ Dios ayén tihuáꞌaxɨjteꞌen. 


text:
<pb/>’Ari múꞌeen, mɨ sej Capernaúm éꞌemeꞌecan. ¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Ni qui Dios pu amuáꞌaviꞌitɨn u júteꞌe? Capu hui tzɨ́teꞌe, sino Dios pu amuajaꞌucáhuaꞌaxɨjsin téteꞌɨmua ɨ́ chaanaca jete aꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej caí naꞌancuréꞌeviꞌitɨ. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ huaꞌutaꞌítecaꞌa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén áꞌamuanamua, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta nenamua ineetzi. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ amuaataꞌíti, aꞌɨ́ɨ pu ajta netaꞌíti ineetzi, ajta, aꞌɨ́ɨ pu hui raataꞌíti aꞌɨ́jna tɨ tinaataꞌaíj ineetzi. Matɨ́ꞌɨjtá nuꞌu mi curéꞌecɨjxɨ ɨ́ mej huaícate japuan tamuáamuataꞌa aráꞌase 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́jxɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mé huaícate japuan tamuáamuataꞌa aráꞌase. Matɨ́ꞌɨj uvéꞌeneajxɨ, jeíhua mú rútemuaꞌaveꞌecaꞌa. Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ tiyaaruꞌu, aꞌɨ́ɨ mú majta teꞌaráꞌastijre tetɨ́ꞌɨj iteen tíhuaꞌutaꞌaíj aniúucajtzeꞌe. 


text:
<pb/>Ayee pu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Nee nu raaseíj neꞌɨ́jna ɨ́ Satanás tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn u eꞌicájve u júteꞌe. Ayee pu hui tejeꞌicájve cumu mej témaxcavaꞌaraꞌan. 


text:
<pb/>’Neajta inee, nuꞌuri tejámuaꞌíjca neꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej huaꞌavéꞌetziinaxɨꞌɨn seꞌɨ́mej ɨ́ cuꞌucuꞌuse, ajta seꞌɨ́mej ɨ́ teaxcáte sej si tiuꞌutémuaꞌitɨn. Neajta nu hui tejámuaꞌíjca sej si tiuꞌutémuaꞌitɨn nain jɨmeꞌe ɨ́ huáꞌamuarɨꞌeriꞌiraꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej amuájchaꞌɨɨreꞌe. Capu tiꞌitɨ́j aꞌij áꞌamuaruuren. 


text:
<pb/>’Mɨ seajta múꞌeen, caxu hui seꞌɨ́jna jɨ́n huataújtemuaꞌaveꞌen ɨ́ mej amuaꞌaráꞌastijreꞌesin ɨ́ tiyáaruꞌuse sino ayée xu seꞌɨ́jna jɨ́n titeetáujtemuaꞌaveꞌen, jee xaa neꞌu, tɨ ari áꞌayuꞌusiꞌi ɨ́ ta japua aꞌij sej hui anteꞌaruá sej si seꞌuun auteáturan tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ rutáàta ɨ́ Dios 


text:
<pb/>Aꞌájnáꞌɨmua, jeíhua pu huataújtemuaꞌave aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌíjna jɨmeꞌe tɨ huateájturaa jemin ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. Ayee pu tiuꞌutéjniuu tɨjɨ́n: ―Jeíhua nu rɨ́ꞌɨ timuaatáꞌasin, mɨ pej niyáꞌupua, mɨ pej tíꞌaijta u ta japua, pajta íiyen chaanaca japua. Ayee nu hui ꞌeen jɨ́n rɨ́ꞌɨ timuaatáꞌasin aꞌiné múꞌee pe raatéꞌavaata aꞌíjna ɨ́ niuucari mej mi caí yaúꞌitɨée muáꞌaraa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jeíhua raayɨ́ꞌɨtɨ, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jeíhua tiúꞌujmuaꞌate. Pajta múꞌee tíhuaꞌutaseíjrateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Jee xaa neꞌu, mɨ pej niyáꞌupua, ayée pu hui muaꞌaránajchecaꞌa. 


text:
<pb/>’Nain pu jɨ́n tinaaꞌíjca ɨ́ niyáꞌupua. Capu jaꞌatɨ ramuaꞌaree jaꞌatɨ nej yaujraꞌan púꞌeen. Aꞌɨ́ɨ puꞌu ramuaꞌaree ɨ́ niyáꞌupua. Capu jaꞌatɨ ajta ramuaꞌaree jaꞌatɨ tɨ púꞌeen ɨ́ niyáꞌupua. Nee nuꞌu hui ramuaꞌaree i nej yaujraꞌan púꞌeen. Majta aꞌɨ́ɨme ramuaꞌaréeren ɨ́ nej huaꞌutaseíjrateꞌesin nexɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. ―Ayee pu tiuꞌutéjniuu. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí huaꞌantaseíirajraa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Rujɨ́meꞌe pu huaꞌutáꞌixa tɨjɨ́n: ―Jéꞌecan pu hui rɨ́ꞌɨ tejamuaatáꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej seri tíꞌiseij. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej títetatéꞌecaꞌa rey jɨmeꞌe, muꞌiitɨ́ mú raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej raaseíj aꞌij sej tíꞌiseij múꞌeen. Majta jeíhua mú raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej ráanamua aꞌij sej seri tíꞌinamua. Aru capu hui ayén tihuaꞌucɨ́ꞌɨ. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nuꞌu ɨ́ Samaria éꞌemeꞌecan tɨ rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij 


text:
<pb/>Jaꞌanáj pu ayén huarɨ́j. Seɨ́j pu ájchee, tɨ tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Moisés raꞌuyúꞌuxacaꞌa. Ayee pu tíꞌiteseꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén tiráacuanamuan tɨ ij aꞌɨ́ɨn Jesús tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtzen. Ayen tɨjɨ́n: ―Maeestru, ¿tiꞌitáni ruxeꞌeveꞌe nej niyen huárɨni tɨ ij náacɨꞌɨti ineetzi nej ruuri náꞌaraꞌani rusén jɨmeꞌe aꞌujna aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe? 


text:
<pb/>Ayee pu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze? ¿Tiꞌitáani paꞌujíjveꞌe peꞌɨ́jna jetze ɨ́ yuꞌuxari? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj nuꞌu piyen rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa ɨ́ taDioj nain jɨmeꞌe ɨ́ áꞌa tzajtaꞌa, pajta nain jɨmeꞌe aꞌachú pej caj téꞌacaꞌane ɨ́ áꞌaxɨejniuꞌuca jetze, pajta nain áꞌaxeꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ajta áꞌamuarɨꞌeriꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Ajtahuaꞌa pu seɨ́j seijreꞌe tɨ jɨ́n ayén yee patáꞌaj nuꞌu hui piyen cheꞌatá penaꞌa rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ ɨ́ axɨ́ꞌej tevi patɨ́j múꞌee aseɨ́j tiꞌitiꞌáꞌachaꞌɨɨ. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej tiraataxájtacaꞌa. Tɨ́ puaꞌa piyen huárɨni, aꞌij pej hui tiraataxájtacaꞌa, peruuri pej puaꞌamé rusén jɨmeꞌe aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌimuaꞌataca, aꞌɨ́ɨ pu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej mi ráamuaꞌaree ɨ́ teɨte tɨ caí jaꞌanáj auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani púꞌeen ɨ́ nexɨ́ꞌej tevi? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ pu nuꞌu Jerusalén eꞌerájraa. Aꞌuu pu nuꞌu hui aꞌucaméꞌeca u Jericó. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi nahuaꞌari raꞌantinájchecaꞌa. Metiráꞌariꞌiriꞌi ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan. Majta raatéevajxɨ. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi yauutéj ɨ́ juye jetze. Puꞌuri áꞌameꞌerejcaꞌa. Majta nuꞌu meꞌɨ́n nahuaꞌari aꞌucɨ́j. 


text:
<pb/>’Aꞌatzu aꞌateeviꞌi, tɨ́ꞌɨj nuꞌu i seɨ́j aꞌucaméꞌeca juye jetze. Puaarij pu hui púꞌeen aꞌɨ́jna. Tɨꞌɨj jí raaseíj tɨ áꞌameꞌerejcaꞌa. Aa pu nuꞌu ɨmuá aꞌatanéj ɨ́ juye. Ajta nuꞌu mú áꞌume. 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa pu nuꞌu seɨ́j aꞌájna aꞌucaméꞌeca. Aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ Leví teecan jetze ajtémeꞌecan. Aꞌɨ́ɨ pu ajta tíꞌivaɨreꞌecaꞌa huaꞌatéyujtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌucáane aꞌu tɨ auucáꞌa ɨ́ tɨ áꞌameꞌerejcaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta nuꞌu hui raaseíj. Ayee pu cheꞌatá naꞌa huarɨ́j. Aa pu nuꞌu ɨmuá aꞌatanéj. Ajta nuꞌu mú áꞌume. 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa pu nuꞌu seɨ́j aꞌucaméꞌeca. Aꞌii pu nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n ɨ́ Samaria. Tɨ́ꞌɨj aj aꞌucaméꞌeca, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu aꞌucáane aꞌu tɨ auucáꞌa aꞌɨ́jna tɨ áꞌameꞌere. Tɨ́ꞌɨj raaseíj, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu ráꞌancuꞌuvajxɨ. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i jemin á eꞌiréꞌene. Aj pu i racájaꞌusi á jetzen aꞌu tɨ tejéꞌepuaijtiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ aceite, ajta u viinu. Ajta nuꞌu raacáꞌijcataxɨ aꞌu tɨ tejéꞌepuaijtiꞌihuacaꞌa. Aj pu nuꞌu i raꞌaváꞌara rucɨ́i japua ɨ́ puuruꞌu. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i yaꞌuvíꞌitɨ, aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌu mej éꞌeꞌaseca ɨ́ mej puaseaaruveꞌe. Aꞌuu pu nuꞌu yaúutuaa. Temuaꞌa pu nuꞌu hui rɨ́ꞌɨ tiraaxáꞌapuairiꞌi. 


text:
<pb/>’Yee ruijmuaꞌa yee, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu hui ruꞌitaꞌɨ́ꞌɨpɨ huaꞌapuaca ɨ́ tumin. Ajta raataꞌɨ́ꞌɨpɨi aꞌɨ́jna tɨ antiújmuaꞌaree aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chiꞌij. Ayee pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Patáꞌaj rɨ́ꞌɨ tiraaxáꞌapuai. Neajta inee, netɨ́ꞌɨj uvéꞌenen, aj nu yeehui muaatáꞌasin nain aꞌachú pej caj tiraaxɨ́jte huaatari jɨmeꞌe, ajta tiꞌitɨ́j tɨ huácuaa.” Ayee pu nuꞌu hui tiraataꞌixaa, aꞌɨ́jna ɨ́ Samaria tɨ éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné timuáꞌamitɨejteꞌe, aꞌíime ɨ́ mej huaíca, aꞌatani éeneꞌe aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ tɨ rɨ́ꞌɨ tíꞌitevistáa jáꞌaraa amɨ́jna jemi ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi ɨ́ mej tiraanáhuaꞌiriꞌi ɨ́ nahuaꞌari? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌimuaꞌataca ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Moisés raꞌuyúꞌuxacaꞌa, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej neꞌase tɨ aꞌɨ́ɨn tɨ ráꞌancuꞌuvajxɨ, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn tíꞌitevij aꞌɨ́jna jemi ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi. Jesús pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aricu hui, patáꞌaj piyen huárɨni aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn huarɨ́j. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús á aꞌuréꞌene Marta tɨ éꞌeche 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj mauj huajúꞌucaa, aꞌúu pu aꞌaráꞌa aꞌu tɨ jaꞌatɨ eꞌechéjmeꞌe. Ayee pu ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨjɨ́n Marta. Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́ɨn raꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ ruche. 


text:
Seɨ́j pu tiꞌihuaaraꞌa, ɨ́iitacan. Ayee pu ántehuaa tɨjɨ́n María. Ajta aꞌɨ́ɨn María, án pu vejliꞌi aꞌujyeíjxɨ jamuan ɨ́ Jesús. Ranamuájracaꞌa aꞌij tɨ tíꞌixajtacaꞌa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Marta, capu aꞌij tiráꞌateuveꞌe aꞌij tɨ huárɨni aꞌiné jeíhua pu tíꞌimuarɨꞌecaꞌa tɨ ij tihuaꞌumín. Tɨ́ꞌɨj i eꞌiréꞌene jemin ɨ́ Jesús. Ayee pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, ¿ni caí á jetze ruxeꞌeveꞌe tɨ neꞌihuaaraꞌa ruséɨjtacan yé naatéjtuaa nej ni neseɨ́j tíꞌimuarɨꞌe? Patáꞌaj hui raatáꞌixaateꞌen tɨ naatévaɨreꞌen. 


text:
<pb/>Tavástaraꞌa pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Marta, Marta, jeíhua pej tíꞌimuaꞌatze, pajta jeíhua aꞌij téꞌamuaꞌate. 


text:
Seɨ́j puꞌu hui ruxeꞌeveꞌe pej piyen huárɨni. Aꞌɨ́jna ɨ́ María, aꞌɨ́ɨ pu raꞌavéꞌehuau ɨ́ tɨ jaítzeꞌe rɨ́ꞌen. Neajta inee, canu hui ráꞌaꞌariꞌira nemɨ́jna. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Jaꞌanáj pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aa pu jáꞌahuaꞌa aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Téniuusimeꞌe ɨ́ Dios jemi. Tɨ́ꞌɨj raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ huatéeniu, seɨ́j mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, patáꞌaj piyen titáamuaꞌaten tej huatéjniuuni ɨ́ Dios jemi tɨ́j Juan tihuaꞌumuáꞌate aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setɨ́ꞌɨj huatéjniuuni, ayée xu hui tiuꞌutaxá yee:<pb/>Múꞌee ɨ́ pej táꞌiyaꞌupua,<pb/>Michéꞌe rɨ́ꞌɨ méꞌe tiyauꞌáꞌan ɨ́ pej jɨ́n ántehuaa.<pb/>Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen aꞌájna xɨcájraꞌa pej jetzen tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua.<pb/>Michéꞌe miyen cheꞌatá menaꞌa tiraꞌaráꞌasten aꞌij pej tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua matɨ́j aꞌɨ́ɨme tiraꞌaráꞌaste ɨ́ mej ta japua aꞌutéꞌuu.<pb/> 


text:
Patáꞌaj titaatáꞌan ɨ́ tɨ tíꞌicuaꞌiriꞌi ɨ́ tej jɨ́n teꞌutáviicuaꞌi íjii tɨ́j naꞌa yú tɨ aucaꞌitɨ́ aꞌame.<pb/> 


text:
Patáꞌaj titaatáꞌuuniꞌi ɨ́ tej jɨ́n auteájturaa múꞌeetzi jemi aꞌiné ayée tu cheꞌatá tiraatáꞌuuniꞌira jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ auteájturaa itejmi jemi.<pb/>Patáꞌaj pajta caí raatáꞌacareꞌen ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn caꞌaníjraꞌa taatáꞌacareꞌen tej ti caí tiyen huárɨni tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen. Yee puꞌu. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tichéꞌe tiyen raataxáj yee seɨ́j xu múꞌeen tíꞌamigo. Ajta áꞌiyen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, tɨ́ꞌɨj ari jáꞌitaꞌa tɨ́caꞌa pɨ́tíꞌirɨcɨ, aꞌúu pu hui aꞌumé aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ amiiguraꞌan. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “neꞌamiigu, huaícaca naataniɨ́jteꞌe ɨ́ pan, aꞌiné auchén pu yeehui uvéꞌene seɨ́j ɨ́ neꞌamiigu tɨ muꞌu aꞌataméꞌecaa. Mɨ́ neajta inee, canu tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ nej raamíin.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨqui ayén hui tiuꞌutániuusin aꞌɨ́jna tɨ huiirájca tɨjɨ́n: “Capej néꞌɨtziiteꞌe. Puꞌuri yeehui aiteánamiꞌi ɨ́ puéerta, majta meꞌɨ́n ɨ́ tɨꞌɨríi, muꞌuri huatéejeꞌe. Neajta inee, nuꞌuri huatéecaꞌa. Capu chaꞌa rɨꞌɨrí nej ájcheni nej tiꞌitɨ́j jamuaatáꞌan.” Ayee pu tiraatáꞌixaateꞌesin. 


text:
<pb/>’Mɨ neajta inee, ayée nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Capu xaa ájchesin tɨ tiꞌitɨ́j raatáꞌan aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ amiiguraꞌan púꞌeen, sino, aꞌɨ́ɨ pu ájchesin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ i caí méꞌe ráꞌɨtziiteꞌe ɨ́ amiiguraꞌan. Aj pu i raatáꞌasin, tzɨ́teꞌe, aꞌachú tɨ caj tiꞌitɨ́j tiraatáhuaviira. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j nu hui jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee setáꞌaj seuj rahuaviira ɨ́ Dios jemi aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu xaa tejámuaatáꞌasin. Seajta, seuj rahuauca ɨ́ jemin. Aꞌɨ́ɨ xu jemi rateuni ɨ́ Dios. Seajta seuj teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨn táꞌapueerta. Aj pu i xaa Dios teꞌantácuuna. Tɨꞌɨj jí amuaatáꞌasin ɨ́ sej rahuauhuau. 


text:
<pb/>’Ayee xu hui huárɨni aꞌiné tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén tiꞌitɨ́j tíꞌijhuaviira, aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌasin. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ tiꞌitɨ́j huauca, aꞌɨ́ɨ pu hui rateuni. Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨn táꞌapueerta, Dios pu xaa tiraꞌantácuuneꞌesin. 


text:
<pb/>’Casiꞌi múꞌeen, ¿ni qui seɨ́j ayén huárɨni múꞌeen, mɨ sej huayaujmuaꞌa? Tɨ́ puaꞌa ayauj ayén huaꞌité muáhuaviira, ¿ni qui cuꞌucuꞌu paraatapíjteꞌesin? Capej xaa neꞌu. Huaꞌité pepuꞌu hui raatáꞌasin. 


text:
Naꞌari tɨ puaꞌa táꞌu muáhuaviira, ¿ni qui teáxca paratáchuiteꞌesin? Capej xaa neꞌu. Táꞌu pepuꞌu raatáꞌasin. 


text:
<pb/>’Ayee xu múꞌeen, mɨ sej aꞌij puaꞌa ꞌeen ɨ́ ru tzajtaꞌa, xuꞌuri ramuaꞌaree sej huaꞌutapuaíjveꞌen ɨ́ ruyaujmuaꞌa tiꞌitɨ́j tɨ rɨ́ꞌen. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ áꞌamuayaꞌupua ɨ́ ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe, jeíhua pu hui jaítzeꞌe raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ huaꞌutáꞌan tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan aꞌuun aꞌuteáturan aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej rahuauhuau. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, Dios jetze pu araújcaꞌane 


text:
<pb/>Jaꞌanáj pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Jesús pu tiyaaruꞌu huatamuáriteꞌecaꞌa tɨ tevi tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiyaaruꞌu, capu raatáꞌacareꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn tevi tiuꞌutaxáj. Jɨ́meꞌen puꞌu Jesús raatamuári, aj pu i tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tevi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú naa rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj. 


text:
Majta seica miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ tevi, mɨ Jesús, Beelzebú pu hui jetze araújcaꞌane tɨ ij ayén tihuaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse, aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ Beelzebú, aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ seica ɨ́ tiyáaruꞌuse. Beelzebú pu caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ ij ayén amɨ́n tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Majta seica, ayée mú rɨ́ꞌɨ tíꞌiraꞌihuaꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutaseíjrateꞌen tiꞌitɨ́j tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe, tɨ ajta ɨ́ ta japua éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij mej tíꞌimuaꞌajca. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Matɨ́j menaꞌa ɨ́ mej seɨ́j chuéjraꞌa japua tíꞌaijta, tɨ puaꞌa jáꞌitaꞌa maꞌutácɨɨne, aj mú mi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. Majta hui, camu chaꞌa áꞌateeri mej tiaíita muáꞌajuꞌun. Ajta tɨ puaꞌa miyen cheꞌatá menaꞌa jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨcɨé menaꞌa á éꞌeche, camu majta chaꞌa áꞌateeri á mechée meꞌájna. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn Satanás, tɨ puaꞌa miyen jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne aꞌɨ́ɨme ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe, ¿aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌɨ́ɨn áꞌateere tɨ tihuáꞌaijteꞌe naíjmiꞌica? Capu hui aꞌatzu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri. Ayee nu tiꞌixa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej siyen tíꞌinexa yee nej nuꞌu Beelzebú jetze aráncaꞌane nej ni huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse. 


text:
<pb/>’Nicheꞌe aꞌatzu tejámuaataꞌíhuaꞌu. Tɨ́ puaꞌa hui niyen Beelzebú jetze aráncaꞌane nej ni huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌamua jamuan áꞌujujhuaꞌan, aꞌɨ́ɨ mú majta huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse. ¿Aꞌataani jetze muaꞌaraújcaꞌane? Aꞌɨ́ɨ mú hui miijmu raataxájta yee múꞌeen xu autéꞌɨtze. 


text:
<pb/>’Naꞌari caí, tɨ puaꞌa nee xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan jetze naꞌaráncaꞌane ɨ́ Dios, ayée pu huataújmuaꞌa tɨ ari hui xaa aꞌájna tejaꞌuréꞌene múꞌejmi jemi tɨ aꞌɨ́ɨn Dios nainjapua tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ tɨ rucaꞌané, tɨ jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ tɨ jɨ́n huaténeꞌuseꞌen, tɨ́ꞌɨj auj jɨ́meꞌen rájchaꞌɨɨ ɨ́ ruchiꞌi, naa pu temuaꞌa tíꞌaviitziꞌi tɨ́j naꞌa tɨ teꞌiráꞌa. Capu jaꞌatɨ tíꞌijnahuaꞌiran. 


text:
<pb/>’Mɨ ajta, tɨ puaꞌa seɨ́j mú aꞌuvéꞌemeꞌen tɨ jaítzeꞌe rucaꞌané caí aꞌɨ́jna, tɨ puaꞌa raaténeꞌusiꞌiteꞌen, ajta raatáviicuaꞌi, ayée pu rɨni aꞌɨ́jna tɨ mú aꞌuvéꞌeméꞌe aꞌame. Nain pu hui tiráꞌariꞌira ɨ́ tɨ jɨ́n néꞌuseꞌecaꞌa. Aj pu i tihuaꞌuréꞌaꞌasin tɨ́j naꞌa tɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa ɨ́ tɨ tihuaꞌunáhuaꞌiriꞌi. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ caí nevaɨreꞌe ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu hui néjchaꞌɨɨreꞌe ineetzi. Ajta jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ caí teɨte tíseꞌɨri ineetzi jemi, aꞌɨ́ɨ pu hui huaꞌuréꞌeꞌiteca. Ɨ́ xɨéjniuꞌucari tɨ nuꞌu aꞌij puaꞌa ꞌeen, ajtahuaꞌa pu nuꞌu huaréꞌaraa 


text:
<pb/>Ajta ayén tɨjɨ́n: ―Ayee pu rɨcɨ ɨ́ xɨéjniuꞌucari tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen. Tɨ́ꞌɨj aꞌuun huirájraa tzajtaꞌan seɨ́j ɨ́ tevi, aꞌɨ́ɨ pu áꞌucheꞌecaneꞌen tɨ rahuauhuau aꞌu tɨ eꞌehuaújseꞌupeꞌen, aꞌu tɨ aꞌuhuáchi. Aru capu hui rateuve. Ayee pu tíꞌimuaꞌatze tɨjɨ́n: “Nicheꞌe yeehui huaréꞌaraꞌani u niche aꞌu nej eꞌerájraa.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj uvéꞌenen, ayée pu hui ꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Naa pu ꞌeen ɨ́ ru tzajtaꞌa. Cu xɨee mej mauchén uhuaréꞌeꞌichaꞌutacaꞌa. Nain pu rɨ́ꞌɨ huáruu. 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucari huaúuviꞌitɨn ɨ́ seica ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Aꞌɨ́ɨ mú majta jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa ꞌeen caí ɨ́ seɨ́j. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌuteárute naímiꞌi mej mi huatéꞌe muáꞌaraꞌani meꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ tevi. Ajta áꞌiyen, ayée pu hui teꞌiráame tɨ jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa éeneꞌe aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ tevi caí tɨ ajmíꞌi éeneꞌe. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ɨ́ tɨ nuꞌu tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiꞌitáꞌaca 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús auj tíꞌixajtacaꞌa, ajta seɨ́j ꞌɨ́itaꞌa aꞌujna aꞌutéveecaꞌa huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Aj pu i ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa caꞌanín jɨmeꞌe tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa pej jetzen huanúꞌihuacaꞌa, pej pajta jetzen huátzii. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨme, jaítzeꞌe pu hui rɨ́ꞌɨ tihuaꞌatáꞌaca aꞌɨ́mej ɨ́ mej ranamua ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios, majta miyen raꞌaráꞌastijreꞌen. Teɨte mú nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej nuꞌu tiꞌitɨ́j huaseíj tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, maúcheꞌe mú máàj ajteáxɨɨrijmeꞌe ɨ́ Jesús jemi. Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Jeíhua mú aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte ɨ́ mej íjii huáteemua. Ayee mú hui raxɨ́ꞌeveꞌe nej tihuaꞌutaseíjrateꞌen tiꞌitɨ́j tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe. Aru canu tiꞌitɨ́j huaꞌutaseíjrateꞌesin. Aꞌij nuꞌu huaꞌutáꞌixaateꞌesin tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Jonás teecan tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>’Jaꞌiné aꞌɨ́ɨ pu hui aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ́ mej raaseíj aꞌɨ́ɨme mej Nínive eꞌechéjmeꞌe, ayée nu cheꞌatá nenaꞌa nej aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ́ mej raseíj aꞌɨ́ɨme íjii mej huáteemua. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ jetzen Dios huáꞌaxɨjteꞌen ɨ́ teɨte, aꞌɨ́jna tɨ ajmíꞌi tiꞌitéveecaꞌa reyna jɨmeꞌe aꞌujna antánɨmua huaritaꞌan ɨ́ jaj tɨ veꞌée, aꞌɨ́ɨ pu hui aꞌánna aꞌutéchaxɨjsin huáꞌa jamuan aꞌímej íjii mej huáteemua. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huáꞌa jetze teꞌujpuáꞌariteꞌesin tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe. Aꞌuu pu ɨmuá aꞌuvéꞌemej tɨ ij ráanamua aꞌɨ́jna ɨ́ Salomón teecan tɨ rɨ́ꞌɨ mé teúumuaꞌarejcaꞌa. Neajta inee, i nej yee huatéjvee ɨ́ teɨte tzajtaꞌa, jaítzeꞌe nu hui veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí aꞌɨ́jna ɨ́ Salomón. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́jna ɨ́ reyna huáꞌa jetze teꞌujpuáꞌajteꞌesin aꞌiné camu nenamua ineetzi. 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Nínive eꞌechéjmeꞌe, ayée mú rɨni aꞌájna xɨcájraꞌan ɨ́ Dios tɨ jetzen huáꞌaxɨjteꞌen ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨ mú huatéhuiixɨꞌɨsin aꞌɨ́mej jamuan ɨ́ mej íjii huáteemua. Matɨ́ꞌɨj mi teꞌujpuáꞌajteꞌesin tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe. Seɨcɨé mú hui tiuꞌumuáꞌaj matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás teecan. Neajta inee, jaítzeꞌe nu hui veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca Nínive mej eꞌechéjmeꞌe, aꞌɨ́ɨ mú teꞌujpuáꞌajteꞌesin tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ mej íjii huáteemua aꞌiné camu seɨcɨé tiuꞌumuáꞌaj netɨ́ꞌɨj tihuaꞌutáꞌixaa inee. Ɨ́ tɨ nuꞌu úꞌutatzaveꞌe ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>’Jɨ́meꞌen hui aꞌɨ́jna ɨ́ aparaatu tiꞌitɨ ɨ́ mej ráꞌajtaira, capu jaꞌatɨ aꞌájna yeꞌutéꞌavaata. Capu ajta xaꞌari tzajtaꞌa ruꞌutéchajtza. Capu xaa neꞌu, sino án pu ɨmuá yaꞌujchájtza mej mi raaseíj ɨ́ mej meꞌuun aꞌuteáruti. 


text:
<pb/>’Ayee pu hui tíꞌivaɨreꞌe áꞌajɨꞌɨ tɨ́j taij tɨ áꞌataa ɨ́ áꞌajetze. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa rɨ́ꞌen áꞌajɨꞌɨ, ayée pu ꞌeen, cu xɨee tɨ huanéeriꞌicɨ́ nainjapua ɨ́ áꞌajetze. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa pecaí rɨꞌéeneꞌen áꞌajɨꞌɨ jetze, ayée pu ꞌeen, cu xɨee tɨ huatɨ́caꞌa ɨ́ áꞌajetze. 


text:
Tɨ́ puaꞌa naa pu áꞌataa ɨ́ áꞌajetze, ajta caí aꞌatzu áꞌamɨꞌɨca, nainjapua pu hui huanéeriꞌicɨ́ aꞌame. Ayee pu téꞌeme, cu xɨee aparaatu á jetze ráatatza. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús huáꞌa jetze teꞌujpuáꞌajteꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ tihuaꞌutáꞌixaa, aj pu i seɨ́j pu raatáꞌinee tɨ tejáꞌucuaꞌani áa tɨ éꞌeche. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, fariseo pu pɨ́rɨcɨ. Aꞌuu pu aꞌuteájrupi. Tɨ́ꞌɨj i á vejliꞌi aꞌuréꞌehuiꞌixɨ aꞌu tɨ meesa aꞌutéjvee. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn fariseo, aꞌɨ́ɨ pu raaseíj tɨ caí Jesús amuacaí anaújmuaijte aꞌij mej tíꞌijrɨꞌɨre ɨ́ mej ráꞌastijreꞌecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan. Jéꞌecan pu aꞌij puaꞌa tiraꞌutaseíj. 


text:
<pb/>Aj pu i tavástaraꞌa ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen mɨ sej fariseos púꞌeen. Ayee xuꞌu tíꞌitetei sej anaújmuaijteꞌaxɨꞌɨn mɨ rumuájcaꞌa jetze. Mɨ́ ajta caí aꞌatzu aꞌij amuáꞌamitɨejteꞌe sej rɨ́ꞌɨ huaújruuren mɨ ru tzajtaꞌa. Ayee xu ꞌeen, cu xɨee tɨ́j jaꞌatɨ raacájaꞌusin mé jéjreꞌe mɨ vaasu, ajta amɨ́jna mɨ xaꞌari. Ayee xuꞌu ruseijrata huáꞌa tzajtaꞌa mɨ teɨte sej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte. Mɨ́ seajta múꞌeen, ayée xu ꞌeen mɨ ru tzajtaꞌa. Aꞌij xu puaꞌa tíꞌiteteɨte seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej tihuaꞌunáhuaꞌiriꞌi, seajta aꞌij puaꞌa huáꞌuruu. 


text:
<pb/>’Mɨ sej hui caí tiꞌitɨ́j úꞌumuaꞌaree. Aꞌɨ́jna tɨ raatétaahuacaꞌa ɨ́ sej mé jéjreꞌe ratéhuaꞌiraꞌa, ¿ni caí aꞌɨ́ɨn ajta raatétaahuacaꞌa ɨ́ áꞌamuatzajtaꞌa tɨ seijreꞌe? 


text:
Setáꞌaj siyen huaꞌutáꞌan ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi seꞌíjna tɨ uráꞌaa ɨ́ áꞌamuatzajtaꞌa. Ayee xu aꞌɨ́jna jɨ́n huárɨni, tɨ ij temuaꞌa teꞌirájraꞌani múꞌejmi jemi. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen, múꞌeen, mɨ sej fariseos púꞌeen. Ayee xu tíꞌitetei sej raatátuiireꞌen ɨ́ Dios jemi, seɨ́j tamuáamuataꞌa anxɨ́te jetze tɨ ajtémeꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ tuꞌupi, tiꞌitɨ́j menta, seajta seꞌɨ́jna ɨ́ tuꞌupi, tiꞌitɨ́j ɨ́ tɨ ayén huataújmuaꞌa tɨjɨ́n ruda, seajta nain tɨ́j naꞌa puaꞌamé tíꞌixuaavi ɨ́ tuꞌupi. Múꞌeen xu hui raꞌutámuaꞌaree naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tiꞌipuaꞌamé. ’Mɨ seajta múꞌeen, seyaꞌuhuáꞌaxɨ ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi, sej si siyen rɨ́ꞌɨ huáꞌuruuren ɨ́ áꞌamuaxɨꞌej teɨte aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe, seajta sej si rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ ɨ́ Dios. Senaꞌatzɨ́ caí yéꞌuhuaꞌanancacheꞌe sej siyen araúrasten seꞌíjna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe. Ajta, ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe sej tiuꞌutáꞌan seꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ cɨ́j naꞌa caj tíꞌivaɨreꞌe. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen, múꞌeen, mɨ sej fariseos púꞌeen. Jéꞌecan xu hui raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ tiꞌitɨ́j amuáacɨꞌɨti sej aꞌujráꞌasen ɨpuari japua aꞌu mej áꞌujraarase ɨ́ áꞌamuavaujsi u teyujtaꞌa. Jéꞌecan pu amuaꞌaráanajche mej meꞌɨ́n teɨte amuaatateujteꞌen aj mej tejáꞌatua. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen aꞌiné ayée xu ꞌeen cumu aꞌu mej huaꞌavaꞌana ɨ́ mɨꞌɨchite. Majta hui aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, ɨ́ mej japuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, camu hui ramuaꞌaree aꞌij tɨ ꞌeen téteꞌe aꞌiné capu á éꞌe tiꞌitɨ́j ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree mej meꞌájna huaꞌaváꞌanaxɨ. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i seɨj tɨ tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés teecan tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, pej piyen tiꞌixa, aꞌɨ́j pej jɨ́n aꞌij puaꞌa tíꞌitajepeꞌe itejmi. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seajta múꞌeen, mɨ sej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Moisés raꞌuyúꞌuxacaꞌa, setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen. Ayee xu hui veꞌecán jɨ́n tihuauꞌíjcateꞌen ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén huápɨꞌɨ muárɨꞌeri, tɨ caí jaꞌatɨ raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ ayén huárɨni. Seajta áꞌiyen, múꞌeen xu tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen ɨ́ teɨte mej nuꞌu mi meꞌɨ́jna jɨ́n raꞌaráꞌastijreꞌen. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu aꞌatzu huataúraꞌasin sej si tiꞌitɨ́j jɨ́n huaꞌutévaɨreꞌen. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen aꞌiné múꞌeen xu ráꞌajtaꞌahuaca ɨ́ mej tzajtaꞌan huaꞌuteátuꞌasin aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme aꞌamuahuáacɨxaꞌastemuaꞌacɨꞌɨ, aꞌɨ́ɨ mú hui huáꞌucuii. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j xu jɨ́n siyen múꞌeen tiuꞌutaxájta yee amuaꞌaránajchecaꞌa aꞌij mej huáꞌuruu ɨ́ aꞌamuahuáacɨxaꞌastemuaꞌacɨꞌɨ. Aꞌɨ́ɨ mú hui huáꞌucuii aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Seajta múꞌeen, xuꞌuri ramuaꞌaree temuaꞌa naa aꞌij mej huáꞌuruu. Ayee pu ajta tejámuaꞌaránajchecaꞌa. Seajta, ayée xu ráꞌajtaahuacaꞌa aꞌu mej huajeꞌeteátuꞌasin. Seajta, ayée xu cheꞌatá senaꞌa neruuren ineetzi. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén Dios rumuaꞌatzíiraꞌa pu jɨ́n tiraataxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Nehuaꞌutaꞌítiꞌira huáꞌa jemi ɨ́ teɨte seica mej neetzi jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa, neajta seica ɨ́ nej huaꞌantíhuau mej mi nevaɨreꞌe. Jeꞌicáca mú cuiꞌini aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨ mú huáꞌacuiꞌini. Majta seica, aꞌij puaꞌa mú huáꞌaruuren.” 


text:
’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée pu hui tiráꞌamitɨejteꞌe ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ mú puꞌéeneꞌe aꞌɨ́ɨme íjii mej huáteemua meꞌɨ́jna jɨmeꞌe matɨ́j menaꞌa puaꞌamé huácuii aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, naíjmiꞌi matɨ́j puaꞌamé huácuii tɨ́j naꞌa tiúꞌuseijre ɨ́ chaanaca, naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa Abel tɨ huamɨ́ꞌɨ ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Zacarías, aꞌɨ́jna mej raꞌupuáꞌajte jáꞌitaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca, aꞌu tɨ teyuu áꞌijnee. Jee xaa neꞌu, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, xaa neꞌu. Ayee pu hui tiráꞌamitɨejteꞌe ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ mú puꞌéeneꞌe nain jɨmeꞌe aꞌɨ́ɨme íjii mej huáteemua. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen mɨ sej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze Moisés teecan tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa. Múꞌeen xu rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa antiújmuaꞌareerecaꞌa seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Seajta múꞌeen, caxu hui huataúraꞌa tɨ Dios tejáꞌamuaꞌaijteꞌen. Seajta huáꞌijmɨi aꞌɨ́mej ɨ́ seica mej mi caí miyen huataúraꞌan tɨ Dios tihuauꞌaíjteꞌen. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Tɨ́ꞌɨj Jesús aꞌuun huirájraa, aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej aꞌij puaꞌa tirájeeve caꞌanín jɨmeꞌe. Jéꞌecan mú jeíhua tiraꞌíhuaꞌuriꞌi mej mi ráateuni ɨ́ mej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiuꞌutaxájtacaꞌa.<pb/>


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú ajteáxɨɨrecaꞌa. Ayee mú aráꞌaxcaa aꞌachú huaꞌapua viꞌiraꞌa, huaíca viꞌiraꞌa, aꞌachú mej menaꞌa puaꞌamé. Aꞌɨ́j mú jɨ́n áꞌacatacaꞌa jeíhua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí tihuáꞌatixáateꞌajraa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayen tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu hui múꞌeen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe fariseos mej ranájchiteꞌe ɨ́ pan jetze. Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨjɨ́n ɨ́ tɨ huáꞌa tzajtaꞌa uraninei, ɨ́ tɨ caí jéꞌiyecan jɨ́n seijreꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌu, tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa tɨ rúꞌavaa avíitziꞌi jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui huataseíjreꞌesin mé jéjreꞌe mej mi raaseíj ɨ́ teɨte. Ajta tiꞌitɨ́j mej ráꞌavaatacaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu antícuuniꞌihua mej mi ráamuaꞌaree aꞌij tɨ ꞌeen. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna ɨ́ pej raataxájtacaꞌa tɨ́caꞌamisteꞌe, Dios pu raataxájta tújcaꞌari tzajtaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ pej raataxájtacaꞌa xahuaanin jɨmeꞌe u chiꞌita u téteꞌe, Dios pu hui raataxájta caꞌanín jɨmeꞌe aꞌánna ɨ́ chiꞌij japua taꞌavéꞌepaꞌatza. Aꞌataani ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe tej rátziɨɨneꞌe 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe mɨ sej neꞌamiigustemuaꞌa púꞌeen, caxu huáꞌatziɨɨneꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej menaꞌa raayɨ́ꞌɨtɨ mej raajéꞌica ɨ́ sej ratéhuaꞌiraꞌa, sino camu raayɨ́ꞌɨtɨ mej raꞌupuáꞌajteꞌen ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa tɨ seijreꞌe. 


text:
<pb/>’Mɨ neajta inee, ayée nu tejámuaatáꞌixaateꞌesin jaꞌatɨ sej xaa tziɨɨneꞌe. Setáꞌaj rátziɨɨneꞌe aꞌɨ́jna tɨ ayén raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ raajéꞌica ɨ́ sej ratéhuaꞌiraꞌa, tɨ ajta raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ yáꞌurɨeeni ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa tɨ seijreꞌe aꞌujna taij jetze tɨ caí jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni. Jee tzɨ́teꞌe, ayée nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: Setáꞌaj rátziɨɨneꞌe seꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>’Aru, caxu aꞌij titéꞌujmuajca. ¿Ni secaí siyen tiuꞌutanájchita aꞌachú cumu huaꞌapua centaavo anxɨ́vica jɨmeꞌe ɨ́ pinaꞌase ɨ́ mej cɨ́lieen? Camu jeíhua tíꞌijnajche. Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Dios, aꞌɨ́ɨ pu naíjmiꞌica autámuaꞌareeriꞌi. 


text:
Jee xaa neꞌu, ayée pu tiꞌayajna. Dios pu hui ari raatéꞌitɨeexɨ mɨ áꞌamuacɨpua aꞌachú tɨ puaꞌaméjme. Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe aꞌiné múꞌeen xu jeíhua jaítzeꞌe jetzen ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios mecaí ɨ́ pinaꞌase, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu xaa amuáꞌancuꞌuvajxɨꞌɨsin. Ɨ́ mej nuꞌu ramuaꞌate meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ teɨte jemi 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ ayén tiuꞌutaxájta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teɨte yee naꞌaráꞌastijreꞌen ineetzi, inee i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, ayée nu neajta raataxájta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi yee naatévaɨ ineetzi. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tiꞌixa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teɨte yee capu nemuaꞌate, ayée nu hui cheꞌatá raataxájta aꞌɨ́mej jemi mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi yee canu ramuaꞌate. 


text:
<pb/>’Neajta nu tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira aꞌɨ́mej, aꞌachú mej menaꞌa puaꞌamé aꞌij puaꞌa tíꞌinexa ineetzi i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. Aru aꞌɨ́ɨme, aꞌachú mej menaꞌa puaꞌamé aꞌij puaꞌa tíꞌijxa aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, canu jaꞌanáj tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira aꞌɨ́mej. 


text:
’Seajta múꞌeen, matɨ́ꞌɨj u amuaꞌaráviꞌitɨn aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej teyujtaꞌa tíꞌaijta, nusu aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej tiꞌitɨ́j jɨ́n antiújmuaꞌaree, ayée xu huárɨni. Caxu hui aꞌij titéꞌujmuajca aꞌij sej yeꞌí titeeteújnan naꞌari aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj, aꞌiné aꞌájna xɨcájraꞌan jetze, aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu tejáꞌamuamuaꞌaten aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxá. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ nuꞌu tíꞌijchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna ɨ́ chíjteaani 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j huáꞌa tzajtaꞌa aꞌutéveecaꞌa. Ayee pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, patáꞌaj piyen tiraataꞌixaateꞌen ɨ́ nejáꞌa yee tɨ jáꞌitaꞌa tinaatáꞌan aꞌɨ́jna tɨ titaacɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨ́j huamɨ́ꞌɨ, aꞌiné capu tinaatáꞌasin ɨ́ neetzi tɨ neꞌáa. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Hoombi xaa, ¿aꞌataani tinaaꞌíjca juees jɨmeꞌe? ¿Aꞌataani naatáꞌa nej niyen tiuꞌuxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen múꞌejmi jemi? ―Ayee puꞌu tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, setáꞌaj áꞌujcuꞌuvée senaꞌa temuaꞌa naa. Chéꞌe secaí huápɨꞌɨ senaꞌa tíꞌinecuaꞌatze sej jeíhua tiuꞌuchaꞌɨ́ɨmeꞌeni, tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa, aꞌiné tɨ puaꞌa jaꞌatɨ jeíhua tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ, capu hui tiꞌitɨ́j aꞌij tiraatévaɨreꞌesin tɨ ij caí chéꞌe tiꞌitɨ́j aꞌij ráaruuren. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i seɨ́j niuucari jɨ́n tihuáꞌuꞌitɨiiriꞌi tɨjɨ́n: ―Aa pu nuꞌu jáꞌahuaꞌa chíjteaani éꞌeche. Chuej pu nuꞌu tíchaꞌɨɨ tɨ japuan tiuꞌuhuáste. Temuaꞌa pu nuꞌu hui jeíhua tiúꞌucɨɨrecaꞌa. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj i ayén tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ chíjteaani tɨjɨ́n: “¿Aꞌiné yeehui náarɨni? Capu chéꞌe méꞌe éꞌerɨꞌɨri aꞌu nee yeehui yáꞌaruuren ɨ́ tɨ huácɨɨrecaꞌa.” 


text:
Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i ayén tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Ayee nu rɨni. Neraatéꞌuuna ɨ́ nechiꞌi mé tɨ huavéjme. Neajta seica nu ájtaahuaxɨꞌɨsin tɨ jaítzeꞌe vivejméꞌe áꞌaraꞌani. Netɨ́ꞌɨj ni neꞌuun ruꞌutéꞌaasin ɨ́ tɨ tiúꞌucɨɨrecaꞌa, ajta nain i nej tíꞌijchaꞌɨɨ. 


text:
Neajta nu yeehui niyen tiuꞌutaxájta ɨ́ ne tzajtaꞌa yee nuꞌuri neꞌuun rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu u chiꞌita. Jéꞌecan pu áꞌateeri tɨ rɨ́ꞌɨ tinaatévaɨreꞌesin. Nuꞌuri yeehui neséꞌupeꞌen. Nichéꞌe tíꞌicuaꞌaca, neajta yeꞌeca, neajta netémuaꞌaveꞌe.” ―Ayee pu nuꞌu tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios, ayée pu hui tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Múꞌee, mɨ pej caí tiꞌitɨ́j muaꞌaree. Ijii, tɨ́caꞌa pej mɨꞌɨni. Patɨ́ꞌɨj huamɨ́ꞌɨn, ¿aꞌataani tíꞌijcɨꞌɨti aꞌɨ́jna ɨ́ pej múꞌee rɨ́ꞌɨ ráaruu pej pi aseɨ́j huatáꞌatemuaꞌaveꞌencheꞌe?” ―Ayee pu Dios tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Neajta niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayee pu hui téꞌeme aꞌɨ́mej jemi matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej rujɨ́ɨmuaꞌa rajséꞌɨri tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa mej mi jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ, majta, camu tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ Dios jemi. Tɨ́ nuꞌu Dios huáꞌachaꞌɨɨ ɨ́ ruyaujmuaꞌa 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Caxu seꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌimuaꞌajca yee aꞌiquí yeꞌí tetíꞌicuaꞌani nusu yee aꞌiquí yeꞌí tetíꞌiyeꞌen naꞌari yee aꞌiquí yeꞌí tetiuꞌutétachejteꞌesin. 


text:
<pb/>’¿Ni caí jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi sej ruuri xáꞌaraꞌani caí ɨ́ tɨ sej ráacuaꞌani? ¿Ni caí ayén cheꞌatá naꞌa jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi tɨ ruuri aꞌame ɨ́ sej ratéhuaꞌiraꞌa caí tɨ naa seíireꞌe aꞌame ɨ́ sej jɨ́n tiuꞌuteújchejteꞌen? Aa niꞌijtá xaa neꞌu. 


text:
<pb/>’Casiꞌi, xaaseíj amɨ́mej cuaꞌatza ɨ́ mej júteꞌe ráꞌaraꞌa. Camu hui aꞌatzu tíꞌihuasteꞌe, camu majta tíꞌitzaꞌanaca. Camu majta huatéechiꞌi ɨ́ mej tzajtaꞌan rɨ́ꞌɨ yéꞌuruuren ɨ́ mej meri rájseɨj. Capu amɨ́n aꞌij, aúcheꞌe pu Dios tihuáꞌamicua. Mɨ́ seajta múꞌeen, jaítzeꞌe xu jemin ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ cuaꞌatza. 


text:
<pb/>’¿Aꞌataani raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ áꞌateeren tɨ jaítzeꞌe ruuri aꞌame aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tíꞌiramuaꞌatziiteꞌe? Capu jaꞌatɨ xaa neꞌu. 


text:
Tɨ́ puaꞌa secaí raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌan sej si siyen huárɨni seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ caí muárɨꞌeri, ¿aꞌiné hui ꞌeen jɨ́n siyen tíꞌimuaꞌajca seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tíꞌijturaa? 


text:
<pb/>’Casiꞌi, xaaseíj amɨ́jna mɨ caiipiꞌi, aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌivaujseꞌe. Capu tíꞌimɨjhuaca amɨ́jna mɨ caiipiꞌi, capu ajta tíꞌitzaca. Capu amɨ́n aꞌij. Dios pu hui ayén ráaruu tɨ jaítzeꞌe naa seijreꞌe caí Salomón tɨ naa seijreꞌecaꞌa tɨ́ꞌɨj auj tiꞌitéveecaꞌa rey jɨmeꞌe. Capu jaꞌanáj ayén tiuꞌuteújchejte tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ ayén naa seijreꞌe tɨ́j mɨ caiipiꞌi. 


text:
<pb/>’Casiꞌi, múꞌeen, Dios pu ayén rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ mɨ tuꞌupi tɨ aꞌuun éꞌevaujseꞌe aꞌu mej áꞌataseꞌehuaca. Ajta aꞌɨ́ɨn tuꞌupi, capu áꞌateeri sino yee ruijmuaꞌa yee, aꞌɨ́ɨ mú raaréꞌeveijchi, matɨ́ꞌɨj mi ratairan. Tɨ́ puaꞌa hui Dios ayén rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ mɨ tuꞌupi, ¿ni caí jaítzeꞌe amuaatáꞌasin ɨ́ sej jɨ́n tiuꞌuteújchejteꞌen, múꞌejmi mɨ sej caí aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe? 


text:
’Caxu aꞌij tíꞌixajta yee aꞌiquí yeꞌí tetíꞌicuaꞌani nusu aꞌiquí yeꞌí tetíꞌiteyeꞌen. Ayee xuꞌu, caxu tíꞌimuajca seꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aꞌiné naímiꞌi matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen mej aꞌuchéjme íiyen chaanaca japua, ayée mú meꞌɨ́jna jɨ́n rahuauhuau. Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn áꞌamuayaꞌupua, ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui ari rúꞌumuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ amuáꞌaturaateꞌe. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj miꞌi rájhuauuni tɨ Dios tejáꞌamuaꞌaijteꞌen, seajta raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tíꞌijxeꞌeveꞌe. Tɨ́ puaꞌa siyen huárɨni, Dios pu hui tejámuaatáꞌasin tɨ́j naꞌa tɨ tejamuáꞌaturaateꞌe. 


text:
<pb/>’Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe múꞌeen, mɨ sej siyen mé áꞌujujhuaꞌan. Cu xɨee cáneꞌaxɨ senaꞌa ɨ́ mej rujɨ́ɨmuaꞌa menaꞌa mé áꞌujujhuaꞌan. Ayee pu tiraꞌaránajchecaꞌa ɨ́ sej rájyaꞌupua tɨ ij aꞌɨ́ɨn amuaatáꞌan sej seꞌuun aꞌuteárute aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn tejéꞌaijta. Tɨ́ nuꞌu jeíhua án tejéꞌeseijreꞌe u ta japua tɨ huápɨꞌɨ tíꞌivaɨreꞌe 


text:
<pb/>’Setáꞌaj tiúꞌutuaani nain aꞌachú sej caj tíꞌijchaꞌɨɨ, seajta tihuaꞌuréꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Ayee xu aꞌɨ́jna jɨ́n huárɨni, tɨ ꞌij aꞌɨ́jna téjéꞌeseɨreꞌen ɨ́ Dios jemi ɨ́ tɨ tejáꞌamuacɨꞌɨti. Ayee pu éeneꞌe aꞌame tɨ́j tiꞌitɨ́j caꞌaní tɨ caí jaꞌanáj huataújtuaasin. Aꞌuu pu eꞌetiáꞌa aꞌame múꞌejmi jemi tiꞌitɨ́j tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. Ajta capu hui jaꞌanáj huatéxɨjsin, aꞌiné camu aꞌuun aꞌuteáruꞌipi ɨ́ nahuaꞌari. Camu majta racɨ́ꞌɨn aꞌɨ́ɨme ɨ́ tejpuási. 


text:
<pb/>’Ayee xu éeneꞌe xáꞌajuꞌun aꞌiné aꞌɨ́j xu jetzen tíꞌimuaꞌastɨ́ xáꞌajuꞌun seꞌɨ́jna jetze tɨ jaítzeꞌe amuaꞌaráanajche, tɨ jaítzeꞌe aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe. Tej nuꞌu rɨ́ꞌɨ huátaruuren iteen, teajta rɨ́ꞌɨ atanéjneꞌere temuaꞌa naa 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu titehuaújcaten sej si tiuꞌutévaɨreꞌen. Seucheꞌe xu hui atanéjneꞌeri tɨ́j jaꞌatɨ tɨ taij huitéchueecaꞌa táꞌataa. 


text:
<pb/>’Ayee xu éeneꞌe xáꞌajuꞌun matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe jaꞌatɨ jemi tɨ aꞌuun áꞌume aꞌu mej tejéꞌeyeꞌeste aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨ́j huaténeꞌɨche. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe, maúcheꞌe mú tíꞌijchuꞌeveꞌen aꞌatzaj tɨ puaꞌa uvéꞌenejsin aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe mej mi caꞌanacan tiraꞌantácuuneꞌen tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨn ɨ́ puéerta jetze. 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ pu tihuaꞌutévaɨreꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huaꞌuseíj mej rachúꞌeveꞌe aꞌatzaj tɨ puaꞌa uvéꞌene aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe. Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ayée pu rɨni aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu rucaten tɨ ij huaꞌutévaɨreꞌen. Ajta tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌesin mej aúuhuiixɨꞌɨn ɨ́ meesa jetze. Ajta tihuáꞌamin. 


text:
<pb/>’Capu amɨ́n aꞌij aꞌatzaj tɨ puaꞌa uvéꞌenejsin aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe, tɨ puaꞌa jáꞌitaꞌa tɨ́caꞌa uvéꞌene nusu tapuáꞌarijmeꞌeca. Rɨ́ꞌɨ pu hui tihuaꞌutévaɨreꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌe tɨ puaꞌa mauj rachúꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huatéechiꞌi, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨ ramuaꞌareere aꞌatzaj tɨ puaꞌa ánúꞌaiixa ɨ́ nahuaꞌari, capu raatáꞌasin tɨ anúꞌasti tɨ tiuꞌunáhuaꞌan. 


text:
Seajta hui múꞌeen, rɨ́ꞌɨ xuꞌu sej si rɨ́ꞌɨ huaújcaten aꞌiné inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, nee nu uvéꞌenejsin aꞌatzaj sej puaꞌa caí nechuꞌeveꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ɨ́ mej nuꞌu tíꞌivaɨreꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ mej huaꞌapua 


text:
<pb/>Pedro pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿ni téjmi penaꞌa huatáꞌixaa i niuucari caꞌɨ́n naíjmiꞌica puaatáꞌixaa? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani púꞌeen, aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree, tɨ ajta caí jaꞌanáj tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtze? Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui tiraaꞌíjcateꞌen tɨ ij aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere aꞌɨ́mej ɨ́ seica ɨ́ mej majta tíꞌivaɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌamin aꞌatzaj mej puaꞌa raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen mej tiúꞌucuaꞌani. 


text:
’Tɨ́ puaꞌa ayén rɨjcaa tɨ́ꞌɨj uvéꞌenen aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, rɨ́ꞌɨ pu tiraatévaɨreꞌesin aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe aꞌiné nain pu tiraataꞌíjcateꞌesin aꞌachú tɨ́j tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe. Ayee pu téꞌeme. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Mɨ ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ hui tíꞌivaɨreꞌe, tɨ puaꞌa ayén tíꞌimuaꞌajca yee jéꞌecan pu u áꞌateere aꞌɨ́jna tɨ tinaaꞌíjca, ayée pu ajta tiráꞌamitɨejteꞌe aꞌame tɨ caí íiyaꞌata uvéꞌenejsin. Tɨ́ꞌɨj i autéjcheni tɨ huaꞌutévajxɨꞌɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe, ɨ́ mej teteca, ajta ɨ́ mé ꞌuuca. Ajta pu hui autéchesin tɨ tiúꞌucuaꞌani, ajta tɨ nahuáj antiyéꞌen. Tɨ́ꞌɨj i huatétahuaisin. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ pu uvéꞌenejsin jaꞌanáj tɨ puaꞌa caí rachúꞌeveꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu xaa uvéꞌenejsin aꞌatzaj tɨ puaꞌa caí pɨ́téjmuaꞌaree. Aꞌɨ́ɨ pu hui ajta puaíjtziꞌiraꞌa raatáꞌasin, jeíhua huápɨꞌɨ. Ayee pu cheꞌatá tíꞌijcɨꞌɨti aꞌij tɨ tihuáꞌacɨꞌɨti ɨ́ seica ɨ́ mej majta autéꞌɨtzeaara ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta tirúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, jeíhua pu raꞌiréꞌevejsin navij cuaartaraꞌa jɨmeꞌe tɨ puaꞌa caí rɨ́ꞌɨ huaújruuren naꞌari caí ayén huárɨni aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe tɨ ajta caí rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, cɨ́j puꞌu raꞌiréꞌevejsin navij cuaartaraꞌa jɨmeꞌe tɨ puaꞌa ayén huárɨni tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen jɨmeꞌe aꞌiné capu rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni. Capu ayén tíꞌijcɨꞌɨti aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. ’Ayee puꞌu xaa neꞌu, jaꞌatɨ tɨ naꞌa mej miyen tiraatáꞌa tɨ veꞌecán jɨ́n antiújmuaꞌareere áꞌaraꞌani, tɨ puaꞌa ayén veꞌecán jɨ́n tiꞌitéꞌijcatiꞌihua, ayée pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ jaítzeꞌe tiuꞌutátuiireꞌen meꞌɨ́jna jemi ɨ́ mej tíraaꞌíjcate. Ajta, jaꞌatɨ tɨ naꞌa mej miyen tiraatáꞌa tɨ cɨliéeneꞌe jɨ́n antiújmuaꞌareere áꞌaraꞌani, tɨ puaꞌa ayén cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitéꞌijcatiꞌihua, ayée pu cheꞌatá naꞌa tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ cɨ́j tiuꞌutátuiireꞌen meꞌɨ́jna jemi ɨ́ mej tíraaꞌíjcate. Mej nuꞌu jáꞌitaꞌa autajúꞌun meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>’Ayee nu ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni puaíjtzi huaꞌutáꞌan neꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa ꞌeen ɨ́ ru tzajtaꞌa matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen mé seijreꞌe íiyen chaanaca japua. Ajta ayée pu tinaꞌaráanajche ineetzi tɨ ari autéjcheni. 


text:
Ayee pu ajta tíꞌinecɨꞌɨti ineetzi, ɨ́ nej jɨ́n rajpuaíjtzi naꞌame. Jéihua pu hui aꞌij puaꞌa neꞌase, ajta jeíhua pu aꞌij puaꞌa neꞌastɨ́ aꞌame ajta naꞌa caí nain teꞌentipuáꞌare. 


text:
<pb/>’¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Ni qui neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej mej mi rɨ́ꞌɨ tíꞌitechejca ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua? Canu aꞌatzu. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee canu neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej sino mej mi jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne. 


text:
Ajta íjii tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, ayée pu hui téꞌeme. Aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ mej anxɨ́vi ɨ́ teɨte, ɨ́ mej seɨcɨé menaꞌa che, ayée pu téꞌeme aꞌɨ́ɨ mú jáꞌitaꞌa aꞌutajúꞌun. Majta áꞌiyen ɨ́ mej huaíca, aꞌɨ́ɨ mú huáꞌajaaxɨéeviꞌira muáꞌajuꞌun aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, ayée mú cheꞌatá menaꞌa tihúaꞌajaaxɨejviꞌira muáꞌajuꞌun ɨ́ mej huaíca. 


text:
<pb/>’Ayee mú jáꞌitaꞌa aꞌutajúꞌun. Aꞌɨ́ɨ pu yaꞌupuáaraꞌan rájaaxɨéeviꞌira aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj, ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijjaaxɨéeviꞌira aꞌame ɨ́ rutáàta. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ náànajraꞌan, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijjaaxɨéeviꞌira aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj tɨ ꞌɨ́itaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan tɨ ꞌɨ́itaꞌa, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijjaaxɨéeviꞌira aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ runáàna. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ muꞌuneáraꞌan ɨ́ tɨ ꞌɨ́itaꞌa ɨ́ tɨ ucarij, aꞌɨ́ɨ pu ajta rájaaxɨéeviꞌira aꞌame ɨ́ rumuꞌun ɨ́ tɨ ꞌɨ́itaꞌa tɨ temuaij. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ muꞌuneáraꞌan tɨ temuaij, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta rájaaxɨéeviꞌira aꞌame ɨ́ rumuꞌun tɨ ucarij. Ɨ́ mej nuꞌu jɨ́n ráamuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ nuꞌu xɨcájraꞌa jetze pɨ́tíꞌirɨcɨ 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌuun ajteáxɨɨrecaꞌa tɨjɨ́n: ―Jɨ́meꞌen xuꞌu jaitɨri huaseíj tɨ aꞌijnéj, yéncɨ pújmeꞌen, setɨ́ꞌɨj si siyen tíꞌixaxaꞌa yee muꞌuri huatéviiyi. Ajta, ayée pu tíꞌirɨneca. 


text:
Naꞌari tɨ puaꞌa huatáꞌeecare tɨ yeete pújmeꞌen eꞌitáninei, ayée xu hui tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n teájxɨcaj pu aꞌame. Ajta, ayée pu tíꞌirɨneca. 


text:
<pb/>’Múꞌeen, mɨ sej caí mé uumuámuaꞌaree, múꞌeen xu siyen raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨni ɨ́ júteꞌe nusu íiyen chaanaca japua. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu hui aꞌatzu raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨni itejmi jemi aꞌíjna xɨcájraꞌa jetze nej yé huatéjvee inee múꞌejmi jemi. Sej nuꞌu ráahuauni sej rɨ́ꞌɨ éeneꞌen aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej amuájchaꞌɨɨreꞌe 


text:
<pb/>’Nicheꞌe seɨj tejámuaataꞌíhuaꞌu. ¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n secaí raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen rujɨ́ɨmuaꞌa aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe? 


text:
Patɨ́ꞌɨj pauj huaméꞌen juye jetze jamuan aꞌɨ́jna tɨ muájchaꞌɨɨreꞌe sej raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌɨ́jna jemi ɨ́ juees, patáꞌaj raatáhuavii temuaꞌa naa sej seuj juye jetze raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen. Naꞌari tɨ puaꞌa pecaí piyen huárɨni, aꞌɨ́ɨ pu hui muáꞌaviꞌitɨn ɨ́ jueesi jemi. Tɨꞌɨquí aꞌɨ́ɨn juees, aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌutátuiireꞌesin múꞌeetzi aꞌɨ́jna jemi ɨ́ polisiiya. Ajta aꞌɨ́ɨn polisiiya, aꞌɨ́ɨ pu muaꞌiteánajsin. Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, camu hui íiyaꞌata muaꞌirátuaasin ajta penaꞌa caí tiuꞌunájchita nain jɨmeꞌe aꞌachú mej muajíjveꞌen. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa.<pb/>


text:
Aꞌajnáꞌɨmua, seica mú eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej Galilea eꞌechéjmeꞌe, Pilato tɨ nuꞌu huáꞌucuii matɨ́ꞌɨj mauj cáneꞌaxɨ muaɨ́ꞌɨvejtacaꞌa. 


text:
Jesús pu ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Ni qui mecaí jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨtestacaꞌa sej caí múꞌeen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej miyen tirajpuaíjtzicaꞌa? 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Capu ayén tiꞌayajna. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa secaí seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ Dios jemi, múꞌeen xu hui seajta antipuáꞌari. 


text:
<pb/>’Ari aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan aráhuaica aráꞌase, ɨ́ tɨ huáꞌa japua rájve tiꞌitɨ́j tɨ ájtee tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa Siloé, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe? ¿Ni qui jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa metíꞌiteteij mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica ɨ́ mej Jerusalén aꞌuchéjme? 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: capu hui ayén tiꞌayajna. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa secaí seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ Dios jemi, múꞌeen xu seajta antipuáꞌari. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ɨ́ huaréj tɨ nuꞌu caí jaꞌanáj tacaꞌa 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i seɨ́j niuucari pu jɨ́n tihuáꞌuꞌitɨiiriꞌi tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ pu nuꞌu hui huaréj taꞌíteaꞌɨcaꞌa. Aa pu nuꞌu yeꞌateáhuii aꞌu tɨ uuva aꞌuvéjme. Tɨꞌɨj jí u yaꞌutéeseij avée si ari tacaꞌa. Capu nuꞌu aꞌatzu tacaꞌacaꞌa. 


text:
Tɨꞌɨj jí ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ aꞌuun tíꞌichaꞌɨcaꞌa tɨjɨ́n: “Puꞌuri yeehui áꞌatee aꞌachú cumu huaíca nineꞌiraꞌa ne yee raatésiseꞌij á vee si ari tacaꞌa. Aru, capu aꞌatzu tacaꞌa. Patáꞌaj raꞌijveíjche, aꞌiné amɨ́n mé tiꞌitávee, capu tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌichaꞌɨcaꞌa, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, chéꞌe auj mé táveeca seɨ́j nineꞌiraꞌa. Nee nu yeehui raatéꞌijcheꞌesin, neajta tiꞌitɨ́j atarɨéjraꞌasin chuej jamuan. 


text:
Tɨ́ puaꞌa huatácaꞌan ruꞌusí, chaꞌa ayén mé tiꞌitávee. Naꞌari tɨ puaꞌa caí huatácaꞌan, aj pej xaa yeehui pi raꞌijveíjche.” Aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ nuꞌu á áꞌajtɨpu u teyujtaꞌa 


text:
<pb/>Ayee pu jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j tɨ aꞌájna pɨ́tíꞌirɨjcaa jaꞌanáj xɨcájraꞌan mej jetzen ruseꞌupi. Jesús pu tihuáꞌamuaꞌatejcaꞌa u teyujtaꞌa. 


text:
Ajta seɨ́j ꞌɨ́itaꞌa, aꞌúu pu ánuꞌuhuatéveecaꞌa. Puꞌuri teuuméꞌeca tamuáamuataꞌa japuan aráhuaica nineꞌiraꞌa tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, jéꞌecan pu áꞌajtɨpu. Capu aꞌatzu rɨꞌɨríistacaꞌa tɨ huataújsiuuraren. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús raaseíj, aj pu i raatajé tɨ jemin á veꞌeréꞌenen. Ayee pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―ꞌƗ́itaꞌa, nuꞌuri timuáꞌariꞌiriꞌi ɨ́ pej jɨ́n tíꞌicuiꞌi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i raꞌajtamuárɨej. Jɨ́meꞌen puꞌu raꞌajtamuárɨej, aj pu i aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa huataújsiuurare. Aj pu i rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌaijta u teyujtaꞌa, jéꞌecan huataniúꞌucacaꞌa aꞌiné Jesús pu tiráahuaa aꞌájna xɨcájraꞌan jetze matɨ́ꞌɨj puaꞌa ruseꞌupi. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte tɨjɨ́n: ―Ayee pu hui teꞌaráꞌase ɨ́ mej jetzen tíꞌimɨjhuaca arájsevi xɨcaj. Setáꞌaj mú aꞌuvéꞌejuꞌun setáꞌaj seꞌájna tihuaújhuaateꞌen. Caxu mú aꞌuvéꞌecɨꞌɨcaꞌan seꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Mɨ́ sej caí jéꞌiyecan jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi, jɨ́meꞌen aꞌájna xɨcájraꞌa mé jetzen ruseꞌupi, ¿ni secaí siyen tíꞌimɨjhuaca naíjmiꞌi múꞌeen? ¿Ni secaí huáꞌixɨɨxɨ ɨ́ ruyeꞌemua, tɨ puaꞌa tiꞌitɨ́j puꞌéeneꞌen puuya naꞌari puuruꞌu sej si huajaꞌuvéꞌiteꞌen aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi? Niꞌijtá xaa neꞌu. Ayee xu tíꞌimɨjhuaca. 


text:
<pb/>’Ari amɨ́jna mɨ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu hui jetzen huanéj aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham teecan. Ajta puꞌuri tejauume aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan aráhuaica nineꞌiraꞌa tɨ Satanás raꞌatéejɨꞌɨcɨe cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe. ¿Ni caí ayén tiraavíjteꞌe nej tiráahuaateꞌen nej ni ruꞌirájtuaani aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tíꞌicuiꞌi? ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rájchaꞌɨɨreꞌecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, jéꞌecan mú tiuꞌutatéviꞌiriꞌi ɨ́ jemin. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica ɨ́ teɨte, jéꞌecan pu rɨ́ꞌɨ huaꞌutáꞌa nain jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ jatzi, mustaaza tɨ rajatzeꞌe 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tíꞌirɨneca íiyen chaanaca japua tɨ Dios tíꞌaijta? ¿Aꞌiné tíꞌiseijreꞌe tɨ jɨ́meꞌen Dios tíꞌaijta? 


text:
<pb/>’Ayee pu seijreꞌe tɨ́j mustaaza tiꞌitɨ, tɨ ayén tiꞌitéjatzeꞌe tɨ́j jɨ́ɨcan. Jaꞌatɨ pu nuꞌu hui yáꞌutɨɨ aꞌɨ́jna ɨ́ jatzi. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i raahuáste aꞌu tɨ tejeꞌeréꞌana. Tɨꞌɨj jí huanéj aꞌɨ́jna ɨ́ jatzi. Aj pu nuꞌu i huavaújse. Tɨꞌɨj jí ayén áꞌajtɨtɨꞌɨj jáꞌaraa tɨ́j cɨyej. Majta meꞌɨ́n pinaꞌase ɨ́ mej ráꞌaraꞌa, aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu eꞌireꞌenée, án mú nuꞌu aꞌujráꞌasecaꞌa ɨ́ piꞌistáareꞌaraꞌan jetze. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej nuꞌu rajnájchi ɨ́ hariina jetze ɨ́ levadura 


text:
<pb/>’Ayee pu hui ꞌeen tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ levadura tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ruꞌiteájtɨcɨ, ajta nuꞌu rajnájchi cuaíjtzi jetze tɨ huaíca medida aráꞌase. Jéihua pu nuꞌu rajcuaíjtzitacaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ levadura, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu tzajtaꞌa huaneájxɨ nainjapua ɨ́ cuaíjtzi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe á táꞌapueerta tɨ cɨ́j antéeyauj 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí Jesús aꞌuun aꞌumeꞌeca ɨ́ juye jetze tɨ Jerusalén áꞌuyeꞌiri. Aꞌu tɨ naꞌa tɨ aꞌuréꞌenineicaꞌa, tɨ huachájtaꞌajme, naꞌari aꞌɨmuá mé antachéejmee, aꞌúu pu tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Jaꞌatɨ pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿ni cɨ́j menaꞌa titeꞌeráꞌase ɨ́ tɨ Dios huaꞌirátuaasin? Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Setáꞌaj huateújcaꞌanen sej si seꞌɨ́jna jetze aꞌuteáruti táꞌapueerta tɨ cɨ́j antéeyauj. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n muꞌiitɨ́ mú miyen huataújcaꞌanejsin mej mi meꞌuun aꞌuteárute. Mɨ́ ajta caí, capu huaꞌutáꞌasin. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨqui aꞌɨ́jna tɨ á éꞌeche, tɨ́ꞌɨj i ájchesin, ajta teꞌiteánajsin táꞌapueerta. Seajta múꞌeen, amée xu puaꞌacɨé huatéꞌuu xáꞌajuꞌun. Seajta teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨsin ɨ́ puéerta jetze. Ayee xu caꞌanín jɨ́n tiraatájeeve aꞌɨ́jna tɨ huatéechiꞌi. Ayee xu tɨjɨ́n: “Tavastaraꞌa, titaꞌantácuuneꞌe.” Ajta aꞌɨ́ɨn ayée pu tejámuaatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Canu hui áꞌamuamuajte aꞌateén sej pɨ́rɨcɨ. Canu neajta ramuaꞌaree aꞌu sej eꞌeráacɨ.” 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen, ayée xu tiuꞌutaxájta tɨjɨ́n: “Teen tu tiúꞌucuaa á jamuan, teajta á jamuan huaꞌí. Pajta múꞌee tiꞌitamuáꞌatehuaꞌa aꞌu tɨ juye aꞌuréꞌenineꞌi.” 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu tejámuaatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Canu hui ramuaꞌaree inee aꞌu sej éꞌemeꞌecan. Sericu múꞌeen, mɨ sej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte.” 


text:
’Ayee pu téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌan jetze. Múꞌeen xu huáꞌaseijran aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun aꞌuráatéꞌa muáꞌajuꞌun aꞌujna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. Aꞌɨ́mej xu hui seijran seꞌɨ́mej ɨ́ mej mejmíꞌi eꞌechéjmeꞌe, seꞌɨ́jna ɨ́ Abraham, seajta seꞌɨ́jna ɨ́ Isaac, seajta seꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo. Majta seica mú á aꞌireꞌenejsin mej mi aꞌujráꞌase aꞌutɨ́ meesa aꞌutéjvee mej mi tiúꞌucuaꞌani aꞌujna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. Seajta múꞌeen, áa xu puaꞌacɨé aꞌutéꞌuu xáꞌajuꞌun. Jéihua xu ruyeine xáꞌajuꞌun, seajta ancuráꞌujcɨꞌɨme yeꞌicáa xáꞌajuꞌun mɨ rutamej jɨmeꞌe seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej seri rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun. 


text:
<pb/>’Ee xaa neꞌu, ayée pu hui tiꞌayajna. Seica ɨ́ mej nuꞌu vivejméꞌen jɨ́n títetateí íjii, aꞌɨ́ɨ mú cɨliéeneꞌe jɨ́n titetatéꞌa muáꞌajuꞌun aꞌájna xɨcájraꞌa jetze. Majta seica ɨ́ mej nuꞌu cɨliéeneꞌe jɨ́n títetateí íjii, aꞌɨ́ɨ mú vivejméꞌen jɨ́n titetatéꞌa muáꞌajuꞌun aꞌájna xɨcájraꞌa jetze. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús huaújyeinecaꞌa tɨ́ꞌɨj u aꞌaráneerecaꞌa u Jerusalén 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús auchén raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj mi seica jemin á eꞌiréꞌene. Aꞌɨ́ɨ mú púꞌeeneꞌe ɨ́ fariseos. Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj tícheni peyajna aꞌiné amɨ́ pu nuꞌu Heródes muajéꞌicatamɨꞌɨ múꞌeetzi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj hui seꞌuun áꞌujuꞌun seꞌɨ́jna jemi ɨ́ Heródes tɨ avíitzi jɨ́n netzeɨ́jraꞌajmuaꞌa ineetzi. Setáꞌaj seajta siyen tiraataꞌixaateꞌen seꞌɨ́jna yee puꞌuri íjii nehuaꞌutamuáriteꞌesin neꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ́ teɨte, neajta yee tihuáꞌahuaateꞌen ɨ́ teɨte íjii, neajta ruijmuaꞌa. Neajta yee, aaruijmuaꞌa nu aráneastejreꞌesin neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej jɨ́n antínmuaꞌaree. 


text:
<pb/>’Capu amɨ́n aꞌij. Ayee pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe nej nauj huaméꞌen íjii, neajta ruijmuaꞌa, neajta aaruijmuaꞌa, aꞌiné capu ayén tiraavíjteꞌe tɨ huámɨꞌɨni ayajna puaꞌacɨé u Jerusalén seɨ́j tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. 


text:
<pb/>’Múꞌeen mɨ sej Jerusalén éꞌeche, mɨ sej Jerusalén éꞌemeꞌecan, múꞌeen xu huáꞌacuiꞌica aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Seajta huáꞌatuꞌaxaca tetej jɨmeꞌe aꞌɨ́mej tɨ Dios huajaꞌutaꞌítecaꞌa múꞌejmi jemi. Muꞌíi nu hui niyen raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa nej huáꞌaseɨreꞌen ɨ́ aꞌamuayaujmuaꞌa nej ni huáꞌuchaꞌɨɨn cumu ɨ́ tecuaaraꞌi tɨ huáꞌachaꞌɨɨ ɨ́ ruyaujmuaꞌa, tɨ huaꞌicánaamua ɨ́ ruꞌana jɨmeꞌe. Seajta múꞌeen, caxu siyen raꞌutéecaꞌane. 


text:
<pb/>’Casiꞌi, xaaseíj. Nuꞌuri hui mé amuuhuáꞌaxɨ múꞌejmi mɨ sej Jerusalén éꞌeche. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Caxu chaꞌa neseijran ajta naꞌa caí tejaꞌureꞌenén aꞌájna xɨcájraꞌan jetze sej puaꞌa siyen tiuꞌutaxájta yee chaꞌa rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ mé eꞌevéꞌeme niúucareꞌaraꞌan ɨ́ tavástaraꞌa. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Ayee pu jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j tɨ aꞌájna pɨ́tíꞌirɨjcaa aꞌɨ́jna xɨcájraꞌan mej jetzen ruseꞌupi. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ seɨ́j ɨ́ fariseo tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee, tɨ ij tiúꞌucuaꞌani jemin. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, jeíhua mú ráꞌeeveꞌecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta seɨ́j á vejliꞌi úuveecaꞌa jemin ɨ́ Jesús. Tiꞌicuiꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Nainjapua pu cajaa ɨ́ ru jetze. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ fariseos, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze Moisés tɨ raꞌutéyuꞌuxacaꞌa. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Ni caí aꞌij tíꞌirɨꞌɨri nej tiráahuaateꞌen aꞌíjna xɨcájraꞌan tej jetzen taseꞌupi nusu caí? 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme, camu tiꞌitɨ́j aꞌij tiuꞌutaxájtacaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu raꞌajtamuárɨej aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌi. Ajta tiráahuaa. Aj pu i raataꞌítecaꞌa tɨ áꞌuraꞌani ruxɨéehua. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni caí rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ ayén huárɨni aꞌájna xɨcájraꞌan jetze mej jetzen ruseꞌupi? Tɨ́ puaꞌa puuruꞌu atéjveti aꞌu tɨ eꞌetécun, naꞌari puuya atéjveti, ¿ni pecaí hui piyen caꞌanacan rɨni pej raꞌitátuaani aꞌu tɨ eꞌetéjve? 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́mej jemi, capu úꞌu anúꞌuꞌaꞌahuaꞌacaꞌa huáꞌa tzajtaꞌa aꞌij tɨ tiuꞌutaxáj. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, mej nuꞌu huaꞌutajé mej nuꞌu tejáꞌumuaꞌariiveꞌen aꞌu tɨ jaꞌatɨ aꞌuténeꞌɨchi 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Jesús raaseíj aꞌij mej rɨjcaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ tɨ huáꞌaꞌinee mej tiúꞌucuaꞌani. Aꞌɨ́ɨ mú rahuaucaꞌa vejliꞌi mej aꞌujráꞌase jemin ɨ́ tɨ tihuáꞌamicua. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
―Tɨ́ puaꞌa hui jaꞌatɨ muáꞌineen pej tiúꞌucuaꞌani huáꞌa jamuan ɨ́ mej tíꞌiyeste aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨ́j huaténeꞌɨchecaꞌa, capej peꞌánna aꞌujyéꞌixaꞌan aꞌájna vejliꞌi jemin ɨ́ tɨ muaatáꞌinee pej tiúꞌucuaꞌani, sino aꞌatzu pe aꞌɨmuá aꞌutayeíjxɨꞌɨn. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa seɨ́j uvéꞌenen tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe pecaí múꞌee tɨ ajta raatáꞌinee, aj pu i aꞌɨ́ɨn muaatáꞌixaateꞌesin yee ájchesi, táꞌaj amanna aꞌujyeíjxɨꞌɨn aꞌíjna i jaꞌatɨ. Aj pej pi tiuꞌutatéviꞌiraꞌata, aꞌánna pej aꞌujyeíjxɨꞌɨn peꞌɨ́jna japua ɨ́ tɨ jaítzeꞌe caí ruxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>’Mɨ pajta múꞌee, ayée pepuꞌu hui huárɨni tɨ puaꞌa jaꞌatɨ muaatáꞌineen, án pej aꞌujyeíjxɨꞌɨn japuan ɨ́ tɨ jaítzeꞌe caí ruxeꞌeveꞌe tɨ i ayén aꞌɨ́ɨn tɨ muaatáꞌinee timuaatáꞌixaateꞌen tɨ́ꞌɨj uvéꞌenen aꞌu pej aꞌujyeíjxɨꞌɨn. Ayee pu timuaatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Neꞌamiigu, patáꞌaj ájcheni peyajna patáꞌaj aꞌujyeíjxɨꞌɨn yé vejliꞌi aꞌu tɨ jaítzeꞌe áꞌujxeꞌeveꞌe.” Ayee pej peꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́n, ayée pej hui rɨ́ꞌɨ tiraꞌancuréꞌasin huáꞌa jemi ɨ́ teɨte mej á jamuan aꞌujteí. 


text:
<pb/>’Jaꞌiné jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ áꞌujtzaahuateꞌe, aj pu i aꞌij puaꞌa raatáꞌixaa tɨ caí jeíhua ruxeꞌeveꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ caí áꞌujcaꞌane tɨ tiꞌitɨ́j jɨ́n teꞌenteárute tɨ veꞌée, aj pu i tiraatáꞌasin tɨ ayén teꞌenteárute tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ jaítzeꞌe veꞌée. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ raatáꞌinee tɨ tiúꞌucuaꞌani tɨjɨ́n: ―Ayee pej hui huárɨni patɨ́ꞌɨj huaꞌutáꞌinen mej tiúꞌucuaꞌani aꞌatzaj chumuaꞌan nusu tɨ́caꞌa. Capej huáꞌinen aꞌɨ́mej ɨ́ áꞌa amiigustemuaꞌa, caꞌɨ́n aꞌihuáamuaꞌa nusu áꞌajuutzimuaꞌa, o aꞌɨ́mej ɨ́ chíjteaani mej á éꞌeche vejliꞌi á jemi. Tɨ́ puaꞌa piyen huaꞌutáꞌinen aꞌɨ́mej, matɨ́ꞌɨj mi majta meꞌɨ́n muaatáꞌineesin múꞌeetzi. Ayee mú huarɨ́n, aꞌɨ́ɨ mú hui tíꞌimuanajchiteꞌen. 


text:
<pb/>’Mɨ pajta múꞌee, patɨ́ꞌɨj huaꞌutáꞌinen mej tiúꞌucuaꞌani, aꞌɨ́mej pepuꞌu huatáꞌinen ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, pajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej jeíhua rajpuaíjtzi cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe, pajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌij puaꞌa titéecɨꞌɨca, pajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aracúcuꞌunijmee. 


text:
Ayee pej huarɨ́n, rɨ́ꞌɨ mú timuaatáꞌasin, aꞌiné camu tíꞌituaave ɨ́ mej jɨ́n timuaanájchiteꞌen. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨ pu Dios hui timuaatanájchiteꞌesin aꞌájna xɨcájraꞌan jetze mé jetzen aꞌitajúꞌun huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nuꞌu jaꞌatɨ huaꞌutáꞌinee mej nuꞌu tiúꞌucuaꞌani 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j tɨ ajta aꞌuun huatéjca huáꞌa jamuan, tɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌasin aꞌɨ́jna tɨ tiúꞌucuaꞌani aꞌájna xɨcájraꞌan jetze tɨ jetzen Dios huataseíjreꞌesin tɨ ij tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ pu nuꞌu hui rɨ́ꞌɨ huaújruurejcaꞌa tɨ ij tihuaꞌumín. Muꞌiicáca pu nuꞌu huatáꞌinee. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌene tɨ tihuaꞌumín, tɨꞌɨquí aꞌɨ́ɨn raataꞌítecaꞌa ɨ́ tɨ jemin tíꞌivaɨreꞌe tɨ ij huaꞌutájeeve aꞌɨ́mej ɨ́ mej huatáꞌiniihuacaꞌa. Ayen tɨjɨ́n: “Setáꞌaj yeehui aꞌuréꞌenen aꞌiné puꞌuri huaxɨ́ꞌepɨꞌɨn.” 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme, naímiꞌi mú nuꞌu miyen autéjhuii mej tiuꞌutaúruuniꞌi. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ amuacaí raatáꞌinee, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Neuchén nu chuej huánanai nej japuan tiuꞌumuárɨꞌen. Ruxeꞌeveꞌe nej yeꞌutéeseij. Ayee nu tíꞌimuahuavii múꞌeetzi pej tinaatáꞌuuniꞌi.” 


text:
<pb/>’Ajta seɨ́j, ayée pu nuꞌu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Neuchén nu puuyesi huánanai. Anxɨ́j paari mú aráꞌase. Nuꞌuri áꞌuraa nej ni huáꞌucalaadu. Patáꞌaj tinaatáꞌuuniꞌi pajta ineetzi.” 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa ɨ́ seɨj, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Neuchén nu huaténeꞌɨchecaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí rɨꞌɨrí nej neꞌuun áꞌumeꞌen.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe tɨ huajaꞌutajé, tɨꞌɨquí aꞌuréꞌaraa. Ajta nuꞌu ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa. Ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ huatéechiꞌi, jeíhua pu nuꞌu hui huataniúꞌucacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i raataꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe tɨjɨ́n: “Patáꞌaj yeehui caꞌanacan peꞌuun áꞌumeꞌen caaye jetze, ajta juye jetze tɨ cɨ́j antayaúj, tɨ́j naꞌa taꞌuténinei u chajtaꞌa. Patáꞌaj huaꞌeráviꞌitɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, pajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej rajpuaíjtzi cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe, pajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej aracúcuꞌunijmee, pajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej náꞌachijmee ɨ́ ruꞌɨ́ɨca jetze.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, nuꞌuri niyen huarɨ́j aꞌij pej tinaataꞌaíj. Aru maúcheꞌe mú úꞌuve mej seica mú aꞌuvéꞌejuꞌun.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ huatéechiꞌi, aꞌɨ́ɨ pu núꞌu hui ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ jemin tíꞌivaɨreꞌe tɨjɨ́n: “Patáꞌaj yeehui peꞌuun áꞌumeꞌen ɨ́ juye jetze aꞌɨmuá tɨ aꞌataneáatɨmee, pajta méyee aꞌɨmuá mej huachéjme. Patáꞌaj caꞌanéeri jɨ́n huaꞌutájeeve mej mú aꞌuvéꞌejuꞌun, mej mi u huájɨste yú nechiꞌita. 


text:
Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ nej amuacaí huaꞌutáꞌinee, aꞌɨ́ɨme, capu seɨ́j yé tíꞌicuaꞌani íiyu i nej tihuáꞌamin.” Ayee pu hui tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ huatéechiꞌi. Mej nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ teɨte mej nuꞌu áꞌujujhuaꞌaneꞌen meꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Cɨríistuꞌu 


text:
<pb/>Jéihua mú teɨte áꞌujujhuaꞌaneꞌe meꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Jesús. Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn huaꞌuseíirajraa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ mú aꞌuvéꞌemeꞌen ineetzi jemi, ayée pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn jaítzeꞌe rɨ́ꞌɨ tinájchaꞌɨɨca ineetzi caí rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨca ɨ́ rutáàta, ajta ɨ́ runáàna nusu ɨ́ ruꞌɨ́j, ajta ɨ́ ruyaujmuaꞌa nusu ɨ́ ruꞌihuaamuaꞌa, ajta ɨ́ rucuꞌutzimuá nusu ɨ́ rujúutzimuaꞌa. Naꞌari caí, canu raatáꞌasin tɨ nee jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen. ’Ee xaa neꞌu, canu jaꞌatɨ huatáꞌasin tɨ neetzi jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen tɨ puaꞌa caí jaꞌatɨ áꞌujcaꞌane tɨ naꞌaráꞌastijreꞌen, tɨ aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ huámɨꞌɨni neetzi jetze meꞌecan, tɨ ayén teꞌehuaújcaꞌanen ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna nej caí jaꞌatɨ huatáꞌan tɨ neetzi jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen tɨ puaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ caí ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨ́n naꞌaráꞌasten, tɨ puaꞌa caí ayén cheꞌatá naꞌa tirajpuaíjtzi áꞌaraꞌani netɨ́j inee tirajpuaíitzi naꞌame. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa seɨ́j múꞌeen ayén tiráꞌajtaahuamɨꞌɨ chiꞌij tɨ ájtee, ni caí jaꞌatɨ ayén rɨni tɨ autéjcheni tɨ ráꞌajtaahuan. Amuacaícan aꞌɨ́ɨ pu aꞌujyeíjxa tɨ́ꞌij raatéꞌitɨen aꞌachú tɨ tiꞌitɨ́j huataújxeꞌeveꞌesin tɨ ij ráamuaꞌaree tɨ puaꞌa cɨꞌɨpée ɨ́ tumin tɨ ij ráꞌajcɨꞌɨti, nusu caí. 


text:
<pb/>’Ee xaa, ayée pu rɨni. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa auchén autéechen, ajta huaxɨ́n ɨ́ tumin, capu chéꞌe raꞌantícɨꞌɨtzi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj raseijra, aꞌɨ́ɨ mú autéhuijsin mej raꞌutéxɨeehuariꞌira. 


text:
<pb/>’Ayee mú tiuꞌutaxájta tɨjɨ́n: “Amɨ́jna mɨ teáataꞌa, aꞌɨ́ɨ pu yeehui aꞌutéjche tɨ ráꞌajtaahua mɨ chiꞌij, aru capu chaꞌa tíꞌituaaveꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n raꞌantícɨꞌɨti.” 


text:
<pb/>’Naꞌari seɨ́j tɨ tiꞌitéjvee rey jɨmeꞌe, tɨ puaꞌa meri áꞌujuꞌun mej huateújneꞌusiꞌiteꞌen, ¿aꞌiné rɨni aꞌɨ́jna? ¿Ni caí amuacaí aꞌujyeíjxa tɨ ij tiúꞌumuaꞌati aisí tɨ puaꞌa caí rɨꞌɨrí tɨ huaꞌutémuaꞌitɨn aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ mej tamuáamuataꞌa viꞌiraꞌa aráꞌase? Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ seɨ́j tɨ tiꞌitéjvee rey jɨmeꞌe, ayée pu huaꞌitéviꞌitɨcɨ aꞌachú cumu seité viꞌiraꞌa ɨ́ xantaaruꞌu. Aa niꞌijtá xaa neꞌu, ayée pu hui rɨni. 


text:
<pb/>’Ajta tɨ puaꞌa ayén tiraꞌatámitɨejteꞌen tɨ caí huatárɨꞌɨristare tɨ huaꞌutémuaꞌitɨn, ayée pu rɨni. Tɨ́ꞌɨj auj aꞌɨmuá eꞌevéꞌevee ɨ́ seɨj, aꞌɨ́ɨ pu seica huataꞌíti mej mi áꞌujuꞌun ɨ́ seɨ́j jemi ɨ́ rey mej mi raatáhuavii mej raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen mej mi caí runéꞌusiꞌiteꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee pu hui cheꞌatá naꞌa ꞌeen múꞌejmi jemi. Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ ayén tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ nee jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ nain mé teuúhuaꞌaxɨn aꞌachú tɨ tíꞌijchaꞌɨɨ. Naꞌari caí, canu raatáꞌasin tɨ nee jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu tixɨ́n ɨ́ tɨ jɨ́n ancacá ɨ́ unaj 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen, ayée xu hui tíꞌivaɨreꞌe sej rɨ́ꞌɨ huáꞌuruuren ɨ́ seica ɨ́ teɨte ɨ́ niuucari jɨmeꞌe mej mi rɨ́ꞌɨ rɨꞌéeneꞌe muáꞌaraꞌani ɨ́ ru tzajtaꞌa. Seajta, ayée xu cheꞌatá senaꞌa tíꞌivaɨreꞌe tɨ́j unaj mej raꞌuréꞌeviváaraꞌa muáꞌayeꞌi ɨ́ teɨte ɨ́ huaꞌiraꞌa japua aꞌiné naa pu taꞌancacá ɨ́ unaj. Aru tɨ puaꞌa huateáruꞌuna, tɨꞌɨquí ráxɨꞌɨsin ɨ́ taꞌancacá, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe? ¿Niqui ajtahuaꞌa rɨꞌɨrí tɨ ancacá áꞌaraꞌani? Capu hui xaa neꞌu aꞌatzu. 


text:
Capu chéꞌe tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe, ni ɨ́ chuej japua, capu ajta tíꞌivaɨreꞌe tɨ rajnájchiteꞌen ɨ́ yeꞌemuaate chuita japua. Ayee muꞌu raruꞌujca mé mú rúurɨeexɨjsin. ’Ayee puꞌu hui, jɨ́meꞌen ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ráanamua temuaꞌa naa.<pb/>


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌajijveꞌecaꞌa ɨ́ teɨte mej tíꞌitɨcɨ, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌij puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ, aꞌɨ́ɨ mú ajteáxɨɨrecaꞌa mej mi ráanamua. 


text:
Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze Moisés tɨ raꞌutéyuꞌuxacaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú miyen tíꞌixajtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ teáataꞌa, amɨ́ɨ pu hui rɨ́ꞌɨ tihuaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ mej aꞌij puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ, ajta huáꞌa jamuan tíꞌicuaꞌa. 


text:
<pb/>―Tichéꞌe tiyen tiraataxáj. Tɨ́ puaꞌa seɨ́j múꞌeen cáneꞌaxɨ tíyeꞌemua aꞌachú cumu anxɨ́te mej aráꞌase. ¿Ni caí ayén rɨni tɨ puaꞌa seɨ́j áꞌuveti? Aa pu huaꞌutéhuiiteꞌesin ɨ́ seica ꞌɨtzitá. Ajta raaréꞌehuausin ɨ́ seɨ́j tɨ áꞌuvej ajta naꞌa caí ráateuni. 


text:
Tɨꞌɨj jí u aꞌumé ɨ́ ruche. Aj pu i ruꞌamiigustemuaꞌa huatájeevi. Majta meꞌɨ́n, ajteáxɨɨri, aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Setáꞌaj huataújtemuaꞌaveꞌen. Nuꞌuri yeehui ráateu ɨ́ cáneꞌa tɨ áꞌuvej.” ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajta ayén tɨjɨ́n: ―Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tíꞌeen aꞌuun ta japua tɨ Dios éꞌeseijreꞌe, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati tɨ ij caí chaꞌa aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ, tɨ ij ajta ayén huárɨni aꞌij tɨ Dios tíꞌijxeꞌeveꞌe, aꞌɨ́ɨ mú ɨ́ mej meꞌuun éꞌeseijreꞌe jemin ɨ́ Dios, jaítzeꞌe mú rutémuaꞌaveꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ ayén seɨcɨé tiuꞌumuáꞌaj ɨ́ Dios jemi mecaí aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ seica, ɨ́ mej muꞌíi, ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte, ɨ́ tɨ caí huáꞌaturaateꞌe mej seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nuꞌu tumin áꞌuvej 


text:
<pb/>’Tichéꞌe tiyen tiraataxáj. Tɨ́ puaꞌa hui ꞌɨ́itaꞌa ayén tíꞌituaaveꞌe aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa tumin. ¿Ni qui caí ayén rɨni tɨ puaꞌa seɨ́j áꞌurɨeni? Aꞌɨ́ɨ pu tiꞌitɨ́j aparaatu ájtairan. Tɨꞌɨj jí uhuaréꞌeꞌichaꞌuta u ruchiꞌitá. Rɨ́ꞌɨ pu tíꞌihuauuni ajta naꞌa caí ráateuni. 


text:
Tɨ́ꞌɨj raateún, ruꞌamiigustemuaꞌa pu huatájeevi, aꞌɨ́mej ɨ́ mej vejliꞌi antachéejmee. Majta meꞌɨ́n ajteáxɨɨri. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Setáꞌaj huataújtemuaꞌaveꞌen neetzi jemi, aꞌiné nuꞌuri ráateu yeehui ɨ́ tumin nej yáꞌurɨe.” 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tíꞌirɨneca u ta japua ɨ́ Dios jemi, ajta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej ravaɨreꞌe. Aꞌuu mú hui rutémuaꞌaveꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨcaꞌa ɨ́ jéjcua ɨmuá, aj pu i aꞌutéjche tɨ seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nuꞌu yaujraꞌan mú aꞌij huárupi 


text:
<pb/>Jesús pu ajtahuaꞌa seɨ́j niuucari jɨ́n tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aa pu nuꞌu jáꞌahuaꞌa jaꞌatɨ eꞌechéjmeꞌe. Huaꞌapuaca pu nuꞌu tiyaúumuaꞌa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan tɨ paꞌarɨꞌɨ, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa ɨ́ rutáàta tɨjɨ́n: “Patáꞌaj yee tinaatáꞌan ineetzi ɨ́ tɨ tináacɨꞌɨti patɨ́ꞌɨj caí chaꞌa méꞌehuaꞌatan múꞌee.” Ajta aꞌɨ́ɨn táàtajraꞌan, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu jáꞌitaꞌa tihuaꞌutáꞌa nain aꞌachú tɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>’Aꞌatzu puꞌu áꞌateeviꞌica aꞌɨ́jna tɨ paꞌarɨꞌɨ. Tɨꞌɨj jí nuꞌu tíꞌijseɨj ɨ́ tɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa ɨ́ táàtajraꞌan. Ajta áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan. Aa pu nuꞌu aꞌɨmuá aꞌaráꞌa seɨ́j chuéjraꞌa japua. Aꞌuu pu nuꞌu caꞌanacan tiuꞌuxɨ́jte nain tɨ́j naꞌa tɨ tiraacɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj nain tiuꞌuxɨ́jte, aj pu nuꞌu i jeíhua huatatújritze aꞌujna seɨ́j chuéjraꞌa japua. Aj pu i tiraꞌutéturaate tiꞌitɨ́j tɨ huácuaꞌani. 


text:
Aj pu i áꞌuraa. Aj pu nuꞌu i seɨ́j jemi aꞌuréꞌene tɨ ij aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ raatáꞌan tɨ tiuꞌumuárɨꞌen. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ, ayée pu nuꞌu hui tiraamuáriste tɨ aꞌuun áꞌumeꞌen aꞌu mej tuiixu aꞌuráꞌuu tɨ ij tihuaꞌumín. 


text:
<pb/>’Jéꞌecan pu nuꞌu huataꞌíꞌicuatacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ paꞌarɨꞌɨ. Ayee pu nuꞌu tirajpuaíjtzicaꞌa. Ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe tiúꞌucuaꞌaníicheꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ cutzapeꞌe tiꞌitɨ́j, tuiixu mej racuaꞌaca. Mɨ́ ajta i caí, capu jaꞌatɨ raatáꞌacareꞌe tɨ tiꞌitɨ́j huácuaꞌani. 


text:
<pb/>’Aj pu nuꞌu i u huaújmuaꞌatzɨ. Ayee pu nuꞌu tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Majta aꞌɨ́ɨme yeehui ɨ́ mej ravaɨreꞌe ɨ́ nitáàta, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ruxɨéehua mú tíꞌicuaꞌa. Ajta teꞌaváꞌaturaave huáꞌa jemi. Mɨ́ neajta inee, íiye nu huatéjvee neꞌicuata. Ayej neꞌase nemɨ́ꞌɨni tujri jɨmeꞌe. 


text:
Ayej neꞌase yeehui náꞌuraa neyajna. A nu aꞌumé ɨ́ nitáàta jemi. Ayee nu tiraatáꞌixaateꞌesin yee: Táàta, jeíhua nu auteájturaa ɨ́ Dios jemi, neajta múꞌeetzi jemi. 


text:
Capu chaꞌa ayén tiraavíjteꞌe pej piyen naatámuaꞌati yee niyauj. Patáꞌaj piyen náaruuren ineetzi patɨ́j huáꞌaruure ɨ́ mej áꞌa jemi tíꞌimuarɨꞌe.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨqui áꞌuraa. Aj pu i aꞌuun eꞌiréꞌene ɨ́ rutáàta jemi. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨmuá auuméꞌeca, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu hui táàtajraꞌan raaseíj. Jéꞌecan pu ráꞌancuꞌuvajxɨ. Tɨ́ꞌɨj i aꞌutɨéechejraa aꞌu tɨ eꞌevéꞌeme ɨ́ yaujraꞌan. Aj pu nuꞌu i ruꞌiréꞌechuixɨ, ajta ruꞌitépɨꞌɨtze. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Táàta, jeíhua nu yeehui auteájturaa ɨ́ Dios jemi, neajta múꞌeetzi jemi. Capu chéꞌe yeehui ayée tiraavíjteꞌe pej piyen tinaatájeeve yee niyauj.” 


text:
<pb/>’Mɨ ajta aꞌɨ́ɨn táàtajraꞌan, ayée pu nuꞌu tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ mej jemin tíꞌimuarɨꞌe tɨjɨ́n: “Caꞌanacan mé seꞌavéꞌechui ɨ́ síicuꞌuri tɨ jaítzeꞌe naa ꞌeen sej si seꞌɨ́jna ruꞌucáchejteꞌen. Seajta ɨ́ aniira setáꞌaj ruꞌucárujtiꞌi ɨ́ xɨteáaraꞌan jetze, seajta raꞌajtácaꞌacaiteꞌen. 


text:
Setáꞌaj seajta yeehui siyen huárɨni, sej seꞌɨ́jna ɨ́ viseáaruꞌu ɨ́ tej teri rajrújte, setáꞌaj u yaꞌuvéꞌejan, setáꞌaj ráameꞌeni. ’Tichéꞌe yeehui tiúꞌuyesten, teajta tiúꞌucuaꞌani taxɨéehua. 


text:
Aꞌiné i niyauj, puꞌuri ajtahuaꞌa muꞌu eꞌejnéj. Pueere yee ari muꞌu aꞌumɨ́ꞌɨ. Ajta áꞌuvej, aru tuꞌuri teajtáhuaꞌa ráateu.” Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Aꞌɨ́j mú nuꞌu hui jɨ́n maꞌutéjhuii mej tiúꞌuyesten. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan tɨ vástaꞌa, áa pu jáꞌahuaꞌa tejéꞌemuarɨꞌecaꞌa aꞌu tɨ aꞌupáꞌatza. Tɨ́ꞌɨj ari á eꞌevéꞌemeꞌecaa á vejliꞌi aꞌu tɨ aꞌutéjvee ɨ́ chiꞌij, aꞌɨ́ɨ pu ráanamuajriꞌi mej tíꞌicuiina, majta tíꞌineꞌe. 


text:
Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i seɨ́j huatajé ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe ɨ́ táàtajraꞌan. Aj pu nuꞌu i ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌij mej rɨcɨ. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe, ayée pu hui tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Puꞌuri yeehui uvéꞌene ɨ́ áꞌajuu. Ajta aꞌatáàta, aꞌɨ́ɨ pu ráameꞌiriꞌi ɨ́ viseáaruꞌu ɨ́ tej rajrújte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ajtahuaꞌa uvéꞌene jemin ɨ́ rutáàta. Capu yeehui aꞌij éeneꞌe. Rɨ́ꞌɨ pu naa teꞌuvéꞌene.” Ayee pu nuꞌu tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ vástaꞌa, tɨ́ꞌɨj ayén tiráanamuajriꞌi, tɨ́ꞌɨj nuꞌu i huataniúꞌucacaꞌa. Capu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ uteárute u chiꞌita. Ajta aꞌɨ́ɨn táàtajraꞌan, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu huirájraa tɨ ij yaꞌutajé. Jéihua pu raatéeje tɨ uteárute u chiꞌita. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ vástaꞌa, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa ɨ́ rutáàta tɨjɨ́n: “Casiꞌi. Tɨ́j naꞌa nej yé huaca múꞌeetzi jemi, jeíhua nu tíꞌimuarɨꞌe. Canu yeehui jaꞌanáj tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa múꞌeetzi jemi. Nain nu yeehui jɨ́n teꞌaráꞌaste aꞌij pej tinaataꞌaíj. Pajta múꞌee, capej yeehui jaꞌanáj tiꞌitɨ́j naatáꞌa ɨ́ nej jɨ́n tiúꞌuyesten huáꞌa jamuan ɨ́ neꞌamiigustemuaꞌa, ni tiꞌitɨ́j caura. 


text:
Mɨ́ pajta múꞌee, ayée pu huarɨ́j, amɨ́jna muáꞌayauj, aꞌɨ́ɨ pu ꞌuuca jamuan raaxɨ́jte nain ɨ́ pej tiraatáꞌa. Ajta tɨ́ꞌɨj uvéꞌene, múꞌee pej raajéꞌicatze ɨ́ viseáaruꞌu ɨ́ tej rajrújte.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn táàtajraꞌan, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Niyauj, tɨ́j penaꞌa peri puaꞌan xɨcaj yé huaca ineetzi jemi. Ajta tɨ́j naꞌa tiꞌipuaꞌamé ɨ́ nej tíꞌijchaꞌɨɨ, múꞌeetzi pu tiꞌaꞌáa. 


text:
Aru amɨ́jna muáꞌajuu, ayée pu éeneꞌe cumu tɨ mɨ́ꞌɨchicaꞌa aꞌiné capu méꞌe jáꞌahuaꞌacaꞌa. Ayee pu ꞌeen íjii cumu tɨ ajtahuaꞌa huatarún. Aꞌɨ́ɨ pu yeehui áꞌuvejcaa, aru puꞌuri ajtahuaꞌa huataseíjre. Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe tej huatátatemuaꞌaveꞌen, teajta tiúꞌuyesten.”<pb/>


text:
Jesús pu ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Aa pu nuꞌu hui jáꞌahuaꞌa chíjteaani éꞌechejcaꞌa. Seɨ́j pu ravaɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ antiújmuaꞌareerecaꞌa nain aꞌachú tɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa ɨ́ chíjteaani. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi seica jetzen teꞌujpuáꞌajte aꞌɨ́jna tɨ antiújmuaꞌaree aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ caꞌanacan raaxɨ́jteꞌe chaꞌa naꞌa tɨ tíꞌiseijreꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj i chíjteaani raatajé. Ayee pu nuꞌu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: “¿Aꞌiné naꞌa qui nej neri tiúꞌunamuajriꞌi aꞌij pej rɨcɨ múꞌee? Patáꞌaj yeehui raꞌuyúꞌuxan nain aꞌachú pej jɨ́n antíꞌamuaꞌaréere nej ni ráamuaꞌaree aꞌachú tɨ caj teꞌaráꞌase, ɨ́ pej caí yeehui chéꞌe piyen antíꞌamuaꞌaréere puaꞌamé.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ ravaɨreꞌecaꞌa, ayée pu tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “¿Aꞌiquí nerɨni? Aꞌɨ́jna tɨ tíꞌineꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu tináꞌariꞌira ɨ́ nej jɨ́n antínmuaꞌaree. Mɨ́ neajta inee, canu necaꞌane nej teꞌatéꞌijcheꞌen. Ajta netíꞌiteviꞌiraꞌa nej yeehui vaɨ́riꞌira huatáhuauni. 


text:
Nuꞌuri yeehui ramuaꞌaree aꞌij nej rɨni, mej mi teɨte naꞌancuréꞌeviꞌitɨn temuaꞌa naa aꞌujna huáꞌache netɨ́ꞌɨj caí chaꞌa tíꞌimuarɨꞌe neyajna.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i huaꞌutajé seɨj ajta seɨj ɨ́ mej tiráꞌachaꞌɨɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chíjteaani. Ayee pu nuꞌu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ seɨj tɨ amuacaí veꞌeréꞌene tɨjɨ́n: “¿Aꞌachúni yeehui petiráꞌachaꞌɨɨreꞌe ɨ́ tɨ tíꞌineꞌaijteꞌe?” 


text:
<pb/>’Aj pu i ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨjɨ́n: “Anxɨ́te puaꞌaméca ɨ́ taampu aꞌɨ́jna ɨ́ aceite tɨ aceituuna jetze meꞌecan.” ’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ antiújmuaꞌaree, ayée pu nuꞌu hui tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Yeꞌecui i cuapée tɨ jetzen téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌachú pej caj tiráꞌachaꞌɨɨreꞌe. Aꞌujyeíjxɨ múꞌee, caꞌanacan. Patáꞌaj seɨ́j auyúꞌuxa tɨ jetzen áꞌayuꞌusiꞌi aꞌachú cumu anxɨ́j tamuáamuataꞌa taampu tɨ aráꞌase.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i ajta seɨ́j ayén tiuꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: “Carij múꞌee, ¿aꞌachúni yeehui petiráꞌachaꞌɨɨreꞌe?” ’Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu hui tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Anxɨ́te puaꞌaméca medida ɨ́ triigu.” ’Ayee pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Yeꞌecui, i cuapée. Patáꞌaj seɨ́j auyúꞌuxa tɨ jetzen áꞌayuꞌusiꞌi tɨjɨ́n: muáacuate pej nuꞌu ráꞌachaꞌɨreꞌe.” 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa aꞌiné rɨ́ꞌɨ pu tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuchéjme seɨ́j chuéjraꞌa japua íiyen chaanaca japua, jaítzeꞌe mú raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij mej yeꞌí huárɨni ɨ́ seica ɨ́ ruxɨ́ꞌej teɨte mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze ajtémeꞌecan ɨ́ tɨ huaꞌatátzaviꞌijteꞌe ɨ́ tavástaraꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Caxu chéꞌe senaꞌa raaxɨ́jteꞌe ɨ́ tumin íiyen tɨ meꞌecan chaanaca japua. Chéꞌe ayén tejámuaatévaɨreꞌen méjcaꞌi huáyee sej si ruꞌamiigustemuaꞌa jɨ́n antimuáꞌitɨn mej mi meꞌɨ́n amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn temuaꞌa naa aꞌájna xɨcájraꞌan jetze tɨ́ꞌɨj caí chaꞌa méꞌe áꞌa túmintan. Aꞌuu mú hui amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌu tɨ caí jaꞌanáj éꞌevatzɨjsin ɨ́ huáꞌachiꞌi. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitéjvee, aꞌɨ́ɨ pu ajta xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨni tɨ puaꞌa tiꞌitevée áꞌaraꞌani veꞌecán jɨmeꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ hui caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitéjvee, aꞌɨ́ɨn capu ajta xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨni tɨ puaꞌa tiꞌitevée áꞌaraꞌani veꞌecán jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa secaí téꞌaste ɨ́ sej jɨ́n antiújmuaꞌaree sej rajmuárɨꞌe ɨ́ tumin tɨ yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua, ¿ni qui siyen tíꞌimuaꞌatze tɨ jaꞌatɨ ayén tejamuaꞌíjcateꞌesin sej raamuárɨꞌen tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe? Capu xaa neꞌu ayén téꞌeme. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa secaí téꞌaste sej rajmuárɨꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios amuaatapuaíjve, capu jaꞌanáj amuaatáꞌasin tɨ múꞌejmi áaꞌamuaꞌáa puꞌéeneꞌe áꞌaraꞌani. 


text:
<pb/>’Capu hui rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ huaꞌapuaca huávaɨreꞌen aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej tíꞌaijta. Tɨ́ puaꞌa ayén huárɨni, ayée pu téꞌeme. Jéihua pu rájchaꞌɨɨreꞌe aꞌame ɨ́ seɨ́j, ajta jeíhua pu rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨ́ɨ aꞌame ɨ́ seɨ́j. Naꞌari, aꞌɨ́ɨ pu rɨ́ꞌɨ tiráꞌatzaahuateꞌe aꞌame ɨ́ seɨ́j. Ajta ɨ́ seɨj, aꞌɨ́ɨ pu ráꞌaxɨeehuariꞌira aꞌame. Capu aꞌatzu rɨꞌɨrí sej huataúraꞌan tɨ Dios tejámuaataꞌaíjteꞌen, tɨ puaꞌa hui seꞌɨ́jna jɨ́n huataúraꞌan sej tumin tíseɨreꞌen. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, jeíhua mú ranecuaꞌatzecaꞌa ɨ́ tumin. Matɨ́ꞌɨj miyen tiráanamuajriꞌi, jeíhua mú raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen xu aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ ɨ́ sej siyen tiúꞌujseijrata sej si rɨ́ꞌɨ títetéturaave ɨ́ teɨte jemi. Mɨ́ ajta Dios, aꞌɨ́ɨ pu tirúꞌumuaꞌaree aꞌij sej ꞌeen mú ru tzajtaꞌa. Aꞌɨ́jna tɨ nuꞌu ayén naa seijreꞌe ɨ́ teɨte jemi, aꞌɨ́ɨ pu hui aꞌij puaꞌa seijreꞌe ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ Moisés raꞌutéyuꞌuxacaꞌa, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta 


text:
<pb/>’Tɨ́j naꞌa hui aꞌajnáꞌɨmua ajta caí huataseíjre ɨ́ Juan, aꞌɨ́ɨ puꞌu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa aꞌij tɨ tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta aꞌij mej tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Tɨ́j naꞌa tiuꞌutaseíjre ɨ́ Juan, aꞌɨ́j mú tihuáꞌaꞌixaateꞌe ɨ́ niuucari jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n huaújtemuaꞌaveꞌen aꞌij tɨ ꞌeen ɨ́ Dios jemi aꞌu tɨ tejéꞌaijta. Majta naímiꞌi tíꞌiteseꞌe mej meꞌuun aꞌuteárute caꞌanéeri jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn yuꞌuxari, Moisés teecan tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, aúcheꞌe pu hui nain jɨ́n teꞌaráꞌastejsin. Jaítzeꞌe pu áꞌateere mej raꞌaráꞌasten caí nain tɨ́j naꞌa tɨ tíꞌiseijreꞌe íiyen chaanaca japua, ajta ɨ́ ta japua tɨ tejéꞌeseijreꞌe. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu jaꞌatɨ ruꞌɨ́j mé úurɨeeni 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa seɨ́j niuucari huaꞌutáꞌixa tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ tɨ mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j, tɨ puaꞌa áꞌiyen seɨ́j ancuréꞌeviꞌitɨn, aꞌɨ́ɨ pu raxánaꞌacɨraꞌaten aꞌɨ́jna jemi ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ raꞌancuréꞌeviꞌitɨn seɨ́j ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ amuacaí mé rúurɨe ɨ́ rucɨ́n, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta raxánaꞌacɨraꞌaten. Aꞌɨ́jna ɨ́ chíjteaani, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Lázaro 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aa pu nuꞌu jáꞌahuaꞌa chíjteaani eꞌechéjmeꞌe, tɨ naa éeneꞌen tiꞌiteújcheꞌetehuaꞌa, cɨ́ɨxuri jɨmeꞌe tɨ tíꞌinacamua, ajta tɨ tiꞌirɨ́ꞌeen. Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa pu tíꞌiyestehuaꞌa. Jéihua pu hui tíꞌinaꞌachitaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ruxɨéehua éꞌechejcaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn tɨ caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, áa pu aꞌitéjca táꞌapueerta aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ chíjteaani. Ayee pu nuꞌu ántehuaacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi tɨjɨ́n Lázaro. Aꞌɨ́ɨ pu tíꞌicuiꞌi. Nainjapua nuꞌu hui cáꞌatza ɨ́ ru jetze. 


text:
<pb/>’Jéꞌecan pu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ ráacuaꞌani ɨ́ cuaꞌira tɨ tíꞌiteꞌení tɨ teꞌecájvitze meesa japua aꞌu tɨ tejéꞌecuaꞌa ɨ́ chíjteaani. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ tzɨꞌɨcɨ, aꞌɨ́ɨ mú aꞌuréꞌenineicaꞌa, majta raacánaɨjxɨ ɨ́ tɨ hui cáꞌatza japua. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨqui aꞌájna xɨcájraꞌan tɨ jetzen huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Lázaro, matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ ta japua, aꞌɨ́ɨ mú yaꞌuvíꞌitɨ ɨ́ Abraham jemi aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ chíjteaani, tɨ́ꞌɨj nuꞌu i aꞌɨ́ɨn huamɨ́ꞌɨ. Majta hui raꞌaváꞌana. 


text:
<pb/>’Aꞌuu pu aꞌuteájturaa aꞌu tɨ áꞌataa ɨ́ taij. Jéihua pu rajpuaíjtzicaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chíjteaani teecan. Tɨ́ꞌɨj i ájneerecaꞌa. Aj pu i raaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Lázaro tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Abraham jamuan. 


text:
<pb/>’Aj pu i raatajé tɨjɨ́n: “Abraham, mɨ pej níꞌiyaꞌupua, náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ. Patáꞌaj mú yeꞌutaꞌíte pemɨ́jna mɨ Lázaro tɨ ij amɨ́n raꞌantíruꞌunen ɨ́ ruxɨté tɨ ij naatécɨmuajteꞌen ɨ́ neneanú jetze, aꞌiné jeíhua nu rajpuaíjtzi íiye taij tzajtaꞌa.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn Abraham, ayée pu nuꞌu hui tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: “Niyauj, ni pecaí ramuaꞌaree aꞌij tɨ timuáavaɨj patɨ́ꞌɨj pauj ruurica ɨ́ chaanaca japua. Jéihua pu yeehui rɨ́ꞌɨ timuáavaɨj. Ajta amɨ́jna mɨ Lázaro, jeíhua pu aꞌij puaꞌa tirajpuaíjtzicaꞌa. Mɨ́ ajta íjii, aꞌɨ́ɨ mú yeehui ráꞌancuꞌuvajxɨꞌɨsin meyajna. Pajta múꞌee, íjii parajpuaíitzi pej puaꞌamé. 


text:
Ajta íjii, ayée pu yeehui ꞌeen, puꞌuri ayén huaújruu tɨ ayén teꞌatácuuniꞌin. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí rɨꞌɨrí mej antácɨɨne amun pújmeꞌen múꞌejmi jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen raxɨ́ꞌeveꞌe. Ajta caí rɨꞌɨrí mej aꞌu tɨ pújmeꞌen aꞌitácɨɨne téjmi jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej majta miyen raxɨ́ꞌeveꞌe.” Ayee pu nuꞌu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham. 


text:
’Tɨ́ꞌɨj i ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa ayén tíꞌeeneꞌen, niyáꞌupua, ayée nu yeehui muahuavii, pej amɨ́jna Lázaro huataꞌíte tɨ aꞌuun aꞌatanén nitáàta tɨ éꞌeche, aꞌiné anxɨ́vica nu tiꞌihuaamuaꞌa. Chéꞌe yeehui amɨ́n rɨ́ꞌɨ tihuajaꞌutáꞌixaateꞌen mej mi caí miyun pújmeꞌen aꞌuvéꞌecɨꞌɨcaꞌan mej mi caí rajpuaíjtzi muáꞌaraꞌani meyajna.” 


text:
<pb/>’Abraham pu nuꞌu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Aꞌɨ́ɨ pu aꞌuteájturaa aꞌɨ́ɨme jemi aꞌɨ́jna Moisés teecan tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, ajta ɨ́ mej raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Michéꞌe yeehui aꞌɨ́jna huanamua.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn chíjteaani teecan, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Niyáꞌupua, mɨ pej Abraham púꞌeen. Capu tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe. Aru tɨ puaꞌa yeehui jaꞌatɨ tɨ ari huamɨ́ꞌɨ aj pu huataseíjreꞌesin aꞌɨ́mej jemi, aj mú mi seɨcɨé tíꞌimuaꞌati ɨ́ Dios jemi.” 


text:
<pb/>’Aj pu nuꞌu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa mecaí ráanamua aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, camu yeehui majta ráꞌantzaahuateꞌesin tɨ puaꞌa huataseíjreꞌen huáꞌa jemi ɨ́ jaꞌatɨ tɨ aꞌitáraa ɨ́ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa.” ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Ayee pu téꞌeme tɨ tiꞌitɨ́j huataseíjreꞌen ɨ́ mej jɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi. Chéꞌe aꞌij tɨ naꞌa jéꞌecan jemin aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌan mej mi tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtzen ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>’Naꞌajtzɨ́ aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ mej amuacaícan raꞌacátapiꞌiran cɨjpáaraꞌan jetze ɨ́ tetej seꞌuníjraꞌa tɨ veꞌée mej mi raꞌateájrɨeeni á jaataꞌa tɨ ij án aujámɨn aꞌu tɨ autɨ́ꞌɨj. Jaítzeꞌe pu hui tiraatévaꞌɨrihuaꞌan caí ayén tiraatévaꞌɨrihuaꞌan tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn caꞌaníjraꞌa tihuaꞌutáꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ mej cɨ́lieen mej mi meꞌɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen. Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́ɨn aꞌihuáaraꞌa auteáturan múꞌeetzi jemi, patáꞌaj raꞌajteáꞌaxɨꞌɨn. Tɨ́ puaꞌa seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati múꞌeetzi jemi, aj pej xaa tiraatáꞌuuniꞌira. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa seɨ́j xɨcaj, jaꞌatɨ auteáturan múꞌeetzi jemi arahuaꞌapuáca jetze, ajta tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn á aꞌuréꞌenen múꞌeetzi jemi ayén puaꞌamé arahuaꞌapuáca jetze tɨ́ꞌij ajtahuaꞌa ayén timuaatáhuavii yee tinaatáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ nej jɨ́n auteájturaa múꞌeetzi jemi, ayée pej hui huárɨni pej tiraatáꞌuuniꞌi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu jaꞌatɨ téꞌatzaahuateꞌe 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, ayée mú tiraataꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa tɨjɨ́n: ―Taatévaɨreꞌe tetáꞌaj téꞌantzaahuateꞌen jaítzeꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨ pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe sej cɨ́j caj téꞌantzaahuateꞌen. Tɨ́ puaꞌa siyen cɨ́j caj senaꞌa téꞌantzaahuateꞌen, ayée pu tiuꞌutárɨꞌɨriistari sej siyen tiraataꞌaíjteꞌen seꞌɨ́jna ɨ́ huaréj tɨ aꞌitiújcuta, tɨ á jáꞌitaꞌa jaataꞌa eꞌeteújhuiiteꞌen ruseɨ́j. Ajta aꞌɨ́ɨn huaréj, ayée pu rɨni aꞌij sej tiraataꞌaíjteꞌesin. Aꞌij tɨ nuꞌu yeꞌí jaꞌatɨ huatévaɨreꞌen 


text:
’Tichéꞌe tiyen tiraataxáj. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ tíꞌimuarɨꞌe múꞌejmi jemi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ taséehua naꞌari cáneꞌaxɨ chaꞌɨɨ, ¿aꞌiné yeꞌí setiraatájeevi tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn uvéꞌenen aꞌu tɨ tejéꞌemuarɨꞌe? ¿Ni qui hui siyen tiraatájeevi yee: “Mu aꞌutáꞌiyiꞌi, aꞌujyeíjxɨꞌɨ patáꞌaj tiúꞌucuaꞌani?” Caxu xaa neꞌu siyen tiraatájeevi, sino ayée xuꞌu tiraatájeevi tɨjɨ́n: “Patáꞌaj yee rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruuren ɨ́ tej tiúꞌucuaꞌani. Pajta, patáꞌaj rɨ́ꞌɨ huáꞌaruuren pej pi titaamín, aj pu yee xaa huatárɨꞌɨristari pej tiúꞌucuaꞌani, pajta pej huayéꞌen.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn, tɨ́ꞌɨjtá ari ayén tiúꞌuruurén aꞌij sej tiraataꞌaíj, ¿ni secaí chaꞌa aꞌij tiraatáꞌixaateꞌesin yee chaꞌa Dios timuaatanájchiteꞌen? Caxu xaa neꞌu aꞌatzu, aꞌiné ayée pu tiúꞌuruu aꞌij sej tiraataꞌaíj. 


text:
<pb/>’Ayee xu cheꞌatá senaꞌa huárɨni. Setɨ́ꞌɨj seri raacɨ́ꞌɨ nain jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n Dios tejámuaꞌíjca, ayée xuꞌu tiuꞌutaxájta yee catu hui tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe iteen. Ayee tuꞌu huarɨ́j aꞌii tɨ tiúꞌujxeꞌeveꞌecaꞌa itejmi jemi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús tihuáꞌuhuaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa aráꞌase 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu huaméꞌecaa ɨ́ juye jetze Jerusalén tɨ aꞌuréꞌenineꞌi. Aꞌuu pu aꞌumeꞌeca aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme aꞌuun tɨ huatacáꞌa u ɨ́ Samaria, ajta u Galilea. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌuterutíjmeꞌecaa, aꞌúu mú raꞌantinájchecaꞌa ɨ́ teteca ɨ́ mej tamuáamuataꞌa aráꞌase. Aꞌɨ́ɨme metíꞌicucuiꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tineájxɨ huáꞌahuaꞌiraꞌa jetze, ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n: lepra. Aꞌatzu mú ɨmuá aꞌutéhuiixɨ. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi caꞌanín jɨ́n raatajé tɨjɨ́n: ―Jesús, mɨ pej maestro púꞌeen. Patáꞌaj táꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌuseíj, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj u áꞌujuꞌun huáꞌa jemi ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u teyujtaꞌa sej si huataújseijrata mej meꞌɨ́n ráamuaꞌaree tɨjɨ́n xuꞌuri huarúj. Matɨ́ꞌɨj mi u áꞌujuꞌun. Muꞌuri á aujúꞌucaa, aj mú mi huarúj. 


text:
Tɨ́ꞌɨj i seɨ́j huaréꞌaraa tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨjɨ́n puꞌuri huarúj. Aj pu i aꞌatzu caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Dios jemi tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ nu timuaatáꞌasin nevástaraꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i eꞌerájve á chuaataꞌa á vejliꞌi jemin ɨ́ Jesús. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe Dios timuaatanájchiteꞌen. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, ɨ́ Samaria pu éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni mecaí aráꞌase aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huarúj? ¿Aꞌuné aꞌij méꞌeen ɨ́ seica ɨ́ mej aramuáacua? 


text:
¿Ni amɨ́ naꞌa ruseɨ́j huaréꞌaraa tɨ ij rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Dios jemi, amɨ́jna tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa tɨjɨ́n: ―Ájchesi. Pepuꞌuri huarúj, aꞌiné petéꞌantzaahua. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌij tɨ nuꞌu éeneꞌe aꞌame aꞌájna xɨcájraꞌa jetze ɨ́ tɨ nuꞌu jetzen tiuꞌutaꞌaíjta ɨ́ Dios 


text:
<pb/>Jaꞌanáj pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌɨ́ɨ mú fariseos miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Aꞌanajni rɨ́ꞌɨ tejaꞌuréꞌenejsin tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua? Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Jaꞌanáj tɨ tejaꞌuréꞌenejsin tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua, capu ayén huataseíjreꞌesin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej jɨ́n ráamuaꞌaree, ajta ɨ́ sej jɨ́n raaseíj yee puꞌuri yen huataseíjre. 


text:
<pb/>’Camu hui miyen tiraataxájta ɨ́ teɨte yee: “Yeꞌecui seijreꞌe”, naꞌari yee “Aꞌacuí seijreꞌe.” Camu aꞌatzu, aꞌiné puꞌuri yé seijreꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej nee yé huatéjvee múꞌejmi tzajtaꞌa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin ɨ́ xɨcájraꞌa sej jetzen siyen raxɨ́ꞌeveꞌe xáꞌajuꞌun huápɨꞌɨ sej raaseíj netɨ́ꞌɨj amuacaí teꞌenteárute neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej nain jɨ́n antínmuaꞌareere. Aru, caxu hui raseijran. 


text:
<pb/>’Teteca mú miyen tejámuaatáꞌixaateꞌesin tɨ jɨ́meꞌen yee puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua aꞌiné yé pu nuꞌu huatéjvee naꞌari yee mé pu nuꞌu huatéjvee naꞌari yee áa pu nuꞌu éꞌeseijreꞌe. Caxu hui u áꞌucɨꞌɨcaꞌan huáꞌa jamuan. 


text:
Aꞌiné, ayée nu hui seíireꞌe naꞌame neꞌájna xɨcájraꞌan nej jetzen amuacaícan teꞌenteárute neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej nain jɨ́n antínmuaꞌareere naꞌame. Ayee nu cheꞌatá nenaꞌa seíireꞌe naꞌame matɨ́j ɨ́ mej témaxcavaꞌaraꞌa u júteꞌe. Tɨ́ꞌɨj huatátaaxɨꞌɨn, caꞌanacan pu huanéeriꞌicɨrej yeꞌicáa aꞌame. 


text:
<pb/>’Aru miꞌi pu hui ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe nej jeíhua rajpuaíitzi náꞌaraꞌani inee. Ayee pu ajta tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej netíte aꞌɨ́ɨme iiji mej huáteemua. 


text:
<pb/>’Ayajna tɨ́j tiuꞌurɨ́j ajcaꞌihuáꞌɨmua tɨ́ꞌɨj auj ruuricaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Noé teecan, ayée pu cheꞌatá naꞌa téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌan jetze nej jetzen yé uvéꞌenejsin inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Metíꞌicuaꞌacareꞌe ɨ́ teɨte, majta yéꞌecareꞌe. Seica mú néjneꞌɨjcheꞌecareꞌe, majta seica víjviɨꞌɨcheꞌecareꞌe. Camu aꞌij menaꞌa. Ayee mú rɨjcaa ajta naꞌa caí Noé aꞌuun pu aꞌuteájrupi ɨ́ baarcu jetze. Ajta pu i jeíhua tíjɨstecaꞌa ɨ́ jaj. Aꞌɨ́ɨ pu hui naíjmiꞌica antipuáꞌari. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá tiráaruu ajcaꞌihuáꞌɨmua tɨ́ꞌɨj auj ruuricaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Lot teecan. Aꞌɨ́ɨ mú tíꞌicuaꞌacareꞌe ɨ́ teɨte. Majta yéꞌecareꞌe. Majta tíꞌinanaavecareꞌe. Majta tíꞌituaacareꞌe. Majta tíꞌihuiitehuaꞌa mú mi, majta chiꞌij táꞌahuacareꞌe. 


text:
<pb/>’Aru aꞌájna xɨcájraꞌan jetze tɨ́ꞌɨj Lot huirájraa aꞌujna u Sodoma, taij pu hui u jeꞌicáaxɨre, tɨ azufre jɨ́n áꞌataacaꞌa. Naíjmiꞌica pu antipuáꞌajte. 


text:
Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuáꞌaruuren aꞌájna xɨcájraꞌan jetze nej huataseíjreꞌesin inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Ayee xu hui huárɨni aꞌájna xɨcájraꞌan jetze. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ án áꞌujveeca ɨ́ ruchiꞌi japua tɨ avéꞌejaxuꞌumuaꞌi, tɨ puaꞌa aꞌuun teꞌuráꞌaca ɨ́ tiꞌáꞌaraꞌan u chiꞌita, chaꞌa caí aꞌuun uteáruꞌipicheꞌen tɨ ij teꞌiráꞌɨn. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tejéꞌemuarɨꞌe ɨ́ ruvíꞌiraꞌataꞌa, chaꞌa ajta aꞌɨ́ɨn caí u áꞌuyeꞌican u ruche tɨ ij tiꞌitɨ́j aꞌuvéꞌaꞌan. 


text:
Jaꞌatɨ tɨ naꞌa, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn ayén huárɨni aꞌij tɨ tirájteu ruseɨ́j tɨ́j naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu xaa aꞌuvaɨ́jtzi. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ taúraꞌaca tɨ huámɨꞌɨni ineetzi jetze meꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu xaa huateáturaasin tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌájna tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, mé huaꞌapua mú huatéjeꞌitɨ́ muáꞌajuꞌun ɨ́ utaatzi japua. Dios pu hui seɨ́j áꞌaviꞌitɨn. Ajta ɨ́ seɨj, áa pu aꞌuteáturaasin. 


text:
<pb/>’Majta huaꞌapua ꞌuuca, mé naímiꞌi mú teꞌáꞌatɨꞌɨxɨ́n mú muáꞌajuꞌun. Dios pu seɨ́j áꞌaviꞌitɨn. Ajta ɨ́ seɨj, áa pu aꞌuteáturaasin. 


text:
<pb/>’Majta huaꞌapua teteca, mé naímiꞌi mú tejéꞌemuarɨꞌe muáꞌajuꞌun u víꞌiraꞌataꞌa. Dios pu hui ajta seɨ́j áꞌaviꞌitɨn. Ajta ɨ́ seɨj, áa pu aꞌuteáturaasin. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿aꞌuné jetze ráꞌaviꞌitɨn ɨ́ Dios? Ayee pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌuu mej eꞌetiújseɨreꞌesin ɨ́ muáꞌaraꞌica aꞌu tɨ tiꞌitɨ́j auucáꞌa tɨ mɨ́ꞌɨchi.<pb/>


text:
Aj pu i Jesús seɨ́j niuucari jɨ́n tihuaꞌutáꞌixaa mej mi ráamuaꞌaree tɨ ayén nuꞌu tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej téniuucaꞌan jaꞌanáj tɨ naꞌa. Ajta ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej nuꞌu caí ruxɨeemɨ́jteꞌe. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aa pu nuꞌu jáꞌahuaꞌa seɨ́j chajtaꞌa jetze jaꞌatɨ pu éꞌechejcaꞌa tɨ juees jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa. Capu nuꞌu hui ráꞌateseꞌecaꞌa ɨ́ Dios aꞌɨ́jna ɨ́ juees, capu ajta jetzen ruxeꞌeveꞌecaꞌa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huáꞌaruure ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu seɨ́j aꞌuun aꞌutéveecaꞌa ꞌɨ́itaꞌa tɨ huaújseɨstarecaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, jaꞌanáj tɨ naꞌa pu aꞌuréꞌenineicaꞌa ɨ́ juees jemi. Ayee pu nuꞌu hui tíꞌijhuaviiracaꞌa tɨjɨ́n: “Patáꞌaj yeehui piyen náaruuren pej neꞌuxɨ́jteꞌen peꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ jaꞌatɨ néjchaꞌɨɨreꞌe.” 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ juees, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu ráꞌijmɨijracaꞌa. Puꞌuri aꞌateeviꞌi tɨ ayén raruurejcaꞌa. Aj pu i ayén tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Jee xaa neꞌu, canu yeehui ráꞌateseꞌe ɨ́ Dios, capu ajta neetzi jetze ruxeꞌeveꞌe aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huáꞌaruure ɨ́ teɨte. 


text:
Aru amɨ́jna mɨ ꞌɨ́itaꞌa, tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa pu yeehui yé táninei. Jéꞌecan pu nejaaxɨejteꞌe. Tij caí nee nu yeehui ráꞌaxɨjteꞌen neꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ jaꞌatɨ rájchaꞌɨɨreꞌe. Naꞌari caí, ajtahuaꞌa pu yeehui yé táninéicaꞌa aꞌame ajta nenaꞌa caí tácuaꞌanaxɨꞌɨn neꞌɨ́jna jɨmeꞌe.” Ayee pu nuꞌu tiuꞌumuáꞌaj. 


text:
<pb/>Ajta tavástaraꞌa pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xaanamuajriꞌi múꞌeen aꞌij tɨ tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ juees tɨ aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios ɨ́ sej rájyaꞌupua, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe aꞌij tɨ huárɨni múꞌejmi jɨmeꞌe ɨ́ tɨ amuaꞌantíhuaꞌu? ¿Ni caí amuáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej amuájchaꞌɨɨreꞌe ɨ́ áꞌamuaxɨꞌej teɨte, ɨ́ tɨ Dios amuaꞌantíhuaꞌu? Aꞌii neꞌu caí. Nain xɨcaj tzajtaꞌa, ajta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, múꞌeen xu rahuauhuau tɨ ayén huárɨni. ¿Ni qui áꞌateere tɨ áꞌamuaꞌijmɨíira aꞌame? Capu xaa neꞌu aꞌatzu. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Dios pu ayén téꞌujcaꞌane tɨ amaꞌuxɨ́jten aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej amuájchaꞌɨɨreꞌe. Ajta caꞌanacan pu ayén rɨni. Mɨ́ ajta, netɨ́ꞌɨj uvéꞌenen inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, ¿ni qui mecaí chaꞌa téꞌatzaahuateꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej yen chaanaca japua aꞌuchéjme? Camu aꞌatzu, tzɨ́teꞌe. Aꞌɨ́jna tɨ fariseo púꞌeeneꞌe, ajta aꞌɨ́jna tɨ huáꞌajijveꞌecaꞌa ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ 


text:
<pb/>Jesús pu ajtahuaꞌa seɨ́j niuucari jɨ́n tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej jɨ́meꞌen ɨ́ mej miyen tiuꞌumuáꞌaj ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨjɨ́n rɨ́ꞌɨ mú nuꞌu tíꞌiteteɨte, ɨ́ mej majta huáꞌaxɨeehuata ɨ́ seica ɨ́ ruxɨ́ꞌej teɨte. Tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌúu mú nuꞌu aꞌuteájrupi teyujtaꞌa mej mi meꞌuun huatéjniuuni. Seɨ́j pu fariseo púꞌeeneꞌe. Ajta ɨ́ seɨ́j, aꞌɨ́ɨ pu hui pɨ́rɨcɨ tɨ huáꞌajijveꞌecaꞌa ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ fariseo, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu huatéechaxɨ. Aꞌɨ́ɨ pu i aꞌutéjche tɨ ayén tiuꞌutéjniuuni ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨjɨ́n: “Dios, jéꞌecan nu huatántemuaꞌaveꞌe múꞌeetzi jemi, aꞌiné canu yeehui niyen ꞌeen matɨ́j ꞌeen ɨ́ seica ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨ mú yeehui tíꞌinahuaꞌaj naꞌari aꞌij mú puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ, majta metíuꞌuxanaꞌacɨraꞌate ꞌúucate jamuan. Canu yeehui neajta niyen ꞌeen tɨ́j amɨ́jna tɨ huáꞌajijveꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ. 


text:
Huaꞌapuaca jetze nu yeehui néꞌitziꞌivi seɨj itɨeeri jɨmeꞌe. Neajta niyen tiraatáꞌaca seɨ́j tamuáamuataꞌa tɨ anxɨ́te meꞌecan ɨ́ tɨ tinaacɨ́ꞌɨ.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ, áa pu nuꞌu hui aꞌatzu ɨmuá aꞌutevée. Capu nuꞌu ajta áꞌujcaꞌanejcaꞌa tɨ júteꞌe áꞌujneere, sino anteújtuꞌasixɨ ɨ́ rútaviitzeꞌe ɨ́ rumuájcaꞌa jɨmeꞌe. Ayee pu nuꞌu tiuꞌutéjniuu tɨjɨ́n: “Dios, patáꞌaj yeehui náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn ineetzi, aꞌiné aꞌij nu puaꞌa tiꞌitínchaꞌɨɨ.” Ayee puꞌu hui tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ, aꞌɨ́ɨ pu xaa rɨꞌéeneꞌecán jɨ́n huateájturaa ɨ́ ru tzajtaꞌa ɨ́ Dios jemi tɨ́ꞌɨj aꞌaráꞌa ɨ́ ruche. Ajta ɨ́ seɨ́j ɨ́ fariseo, capu hui aꞌatzu xɨ́ꞌepɨꞌɨn tiuꞌuteájturaa ɨ́ Dios jemi. Ayee puꞌu tieeneꞌe jáꞌaraa, aꞌiné tɨ puaꞌa jaꞌatɨ tɨ naꞌa áꞌujtzaahuateꞌe, aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌutatéviꞌiraꞌata. Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ tɨ́j naꞌa caí ayén téꞌujtzaahuateꞌe, Dios pu veꞌecán jɨ́n tíꞌiraꞌíjcateꞌen. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ nuꞌu Jesús rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌasin aꞌɨ́mej ɨ́ tɨꞌɨríi 


text:
<pb/>Majta seica ɨ́ teɨte, tɨꞌɨríi mú á jeꞌevéꞌeviꞌitɨxɨ ɨ́ Jesús jemi tɨ ij aꞌɨ́ɨn hueꞌiréꞌechuiixɨꞌɨn tɨ ij Dios ayén aꞌɨ́jna jɨ́n rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌan. Matɨ́ꞌɨj meꞌɨ́n huaꞌuseíj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj mi huaꞌajtéaꞌaxɨ ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutajé ɨ́ tɨꞌɨríi mej mi aꞌireꞌenen ɨ́ jemin. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Micheꞌe memɨ́n mé huajeꞌevéꞌeviꞌitɨ́n ineetzi jemi mɨ tɨꞌɨríi. Caxu huáꞌijmɨijra, aꞌiné amɨ́mej pu hui tíꞌicɨꞌɨti mej mi meꞌuun aꞌuteárute aꞌujna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ hui caí ayén cheꞌatá naꞌa áꞌujcaꞌane tɨ Dios tiraataꞌaíjteꞌen aꞌij mej titéꞌujcaꞌane mɨ tɨꞌɨríi, capu xaa neꞌu aꞌájna aꞌuteáruti aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij tɨ nuꞌu chíjteaani púꞌeen 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌúu pu aꞌutéveecaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ tíꞌaijta. Ayee pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Maeestru, mɨ pej urarɨ́ꞌen ɨ́ áꞌa tzajtaꞌa, aꞌiné tiúꞌujxeꞌeveꞌe nej niyen huárɨni tɨ ij tináacɨꞌɨti nej ruuri náꞌaraꞌani tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n piyen tíꞌinexa yee nej urarɨ́ꞌen yú ne tzajtaꞌa? ¿Ni pecaí ramuaꞌaree tɨ seɨ́j naꞌa aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ urarɨ́ꞌen ɨ́ ru tzajtaꞌa? Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Pepuꞌuri hui tirúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa yé capej tíꞌaxanaꞌacɨraꞌate, capej yee tíꞌitecuiꞌica, capej ajta yee tíꞌinahuaꞌaj, capej ajta yee tíꞌihuaꞌitacareꞌen. Pajta yee rɨ́ꞌɨ tihuáꞌuchaꞌɨn aꞌatáàta, pajta aꞌanáàna. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌaijta, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nain nu jɨ́n tiraꞌaráꞌastijre tɨ́j naꞌa nej naúcheꞌe páꞌarɨꞌɨsta. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seɨ́j puꞌu hui muáꞌaturaateꞌe. Patáꞌaj nain tiúꞌutuaani aꞌachú pej caj tíꞌijchaꞌɨɨ. Aj pej pi huaꞌuréꞌan ɨ́ tumin aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Tɨ́ puaꞌa piyen huárɨni, aj pej xaa raꞌancuréꞌasin ɨ́ tɨ ta japua éꞌeseijreꞌe aꞌɨ́jna tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. Aj pej hui pijtáꞌi mú aꞌarájraꞌani neetzi jamuan. ―Ayee pu tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌaijta, tɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ Jesús tiuꞌutaxájtacaꞌa, jéꞌecan pu huataújxɨeemɨste, aꞌiné jeíhua pu tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús raꞌaráaseij. Tɨ́ꞌɨj i ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Jéꞌecan pu huápɨꞌɨ huáꞌamuarɨꞌeristeꞌe aꞌɨ́mej chíjteaani mej mi meꞌuun aꞌuteárute u ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Ee xaa neꞌu, ayée nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna, jaítzeꞌe pu muárɨꞌeri tɨ chíjteaani aꞌuun aꞌuteárute u ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe caí tɨ cameeyuꞌu tiꞌitɨ́j anaarute ɨ́ pɨ́ꞌɨseꞌe jetze. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej ráanamuajriꞌi, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné yeꞌí tíꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ aꞌuun huateáturan Dios tɨ éꞌeseijreꞌe? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teteca, capu xaa aꞌij tíꞌirɨꞌɨri. Mɨ́ ajta Dios, aꞌɨ́ɨ pu xaa raayɨ́ꞌɨtɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, nain tu hui teri tejaꞌuhuáꞌaxɨ ɨ́ tej tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa tej ti áꞌujujhuaꞌaneꞌen á jamuan. 


text:
Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ayée pu hui tihuáꞌacɨꞌɨti jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ ari jaítzeꞌe rɨ́ꞌɨ tinájchaꞌɨɨ ineetzi caí máàj jaꞌatɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nee jamuan áꞌucheꞌecan. Tɨ́ puaꞌa hui jaꞌatɨ ayén jaítzeꞌe tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ nee jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen caí ayén tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ aꞌuun huateáturan ɨ́ ruchiꞌitá, nusu tɨ puaꞌa jaítzeꞌe rɨ́ꞌɨ tinájchaꞌɨɨ ineetzi caí ɨ́ ruꞌɨ́j nusu ɨ́ rujaꞌatzimuá nusu ɨ́ rucuꞌutzimuá nusu ɨ́ rujúutzimuaꞌa nusu ɨ́ ruvaújsimuaꞌa, jeíhua pu jaítzeꞌe raꞌancuréꞌasin íjii tɨ yú auumé aꞌíjna jetze i chaanaca, ajta, aꞌɨ́ɨ pu hui ruuri aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe tɨ́ꞌɨj méjcaꞌi huáyee tɨ yé eꞌevéꞌeme. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jesús pu nuꞌu ajtahuaꞌa ayén tiraataxájtacaꞌa tɨjɨ́n nuꞌuri mɨꞌɨni inee 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i rujɨ́ɨmuaꞌa huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tuꞌuri hui tɨ́muaꞌa á aꞌujnéjsin ántivi Jerusalén. Ajta naíjmiꞌi pu teꞌaraúrastejsin aꞌij mej yeꞌí tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan ineetzi jɨmeꞌe, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. 


text:
’Aꞌɨ́ɨ mú tiuꞌutátuiireꞌesin ineetzi aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Majta aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́ɨ mú naꞌaxɨéehuariꞌira muáꞌajuꞌun, majta aꞌij puaꞌa tíꞌinexajtan. Aꞌɨ́ɨ mú hui majta naatetzíꞌijmuaꞌaxɨꞌɨsin, majta naatévajxɨꞌɨsin. Matɨ́ꞌɨj mi nejéꞌicatan. Tɨ́ꞌɨj hui ari huaíca xɨcaj jetze teuuméꞌen, aj nu ni aitamé huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, camu aꞌatzu yaúꞌitɨée muáꞌaraa. Aꞌɨ́ɨ pu ráꞌavaatacaꞌa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí aꞌij tihuáꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ tɨ raataxájtacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús tiráahuaa aꞌɨ́jna taꞌarácun aꞌujna u Jericó 


text:
<pb/>Aa mú vejliꞌi aꞌucajúꞌuca aꞌájna jáꞌahuaꞌa u Jericó. Ajta seɨ́j, áa pu aꞌutácatii juye tɨ aꞌatánineꞌi, tɨ vaɨ́riꞌira huaucaꞌa. Arácun aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huáꞌunamuajriꞌi ɨ́ mej jeíhua teɨte u áꞌucɨꞌɨcaꞌan, tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́ɨ tiuꞌutaꞌíhuaꞌu tiꞌitɨ́j tɨ aꞌij rɨjcaa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Yé pu eꞌicáame aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, Nazarét tɨ éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i ayén tiraatajé tɨjɨ́n: ―Jesús, mɨ pej iꞌi huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, patáꞌaj hui náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej amuaatéꞌee muaajúꞌucaa, aꞌɨ́ɨ mú raꞌajtéꞌaxɨ, majta raatáꞌijmɨijriꞌi tɨ nuꞌu caí tíꞌixajta. Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn caí, capu raatapuáꞌajtacaꞌa. Jaítzeꞌe pu caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Mɨ́ pej huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, patáꞌaj náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn ineetzi. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, áa pu aꞌutéechaxɨ. Ajta huaꞌutaꞌaíj mej yeꞌevéꞌeviꞌitɨn jemin. Tɨ́ꞌɨj á vejliꞌi eꞌevéꞌemeꞌecaa, Jesús pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tiꞌitɨ́j petíꞌijxeꞌeveꞌe nej niyen muáruuren múꞌeetzi? Aj pu i aꞌɨ́ɨn taꞌarácun, ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, ayée nu hui tíꞌijxeꞌeveꞌe nej neajta atáneere. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nee nu muaatáꞌasin pej pajtáhuaꞌa atáneere. Pepuꞌuri huarúj aꞌiné petéꞌatzaahuateꞌe múꞌee. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiraataꞌixaa, aj pu i aꞌɨ́ɨn taꞌarácuunicaꞌa, atáneerecaꞌa. Ajta áꞌuraa jamuan ɨ́ Jesús. Ajta rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌacareꞌe ɨ́ Dios. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj raaseíj, aꞌɨ́ɨ mú majta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios.<pb/>


text:
Ajta seɨ́j aꞌuun aꞌutéveecaꞌa tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Zaqueo. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej huáꞌajiꞌivi ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ. Chíjteaani pu púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Zaqueo. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu raseijramɨꞌɨcaꞌa jaꞌatɨ tɨ pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aru capu rɨꞌɨríistacaꞌa aꞌiné jeíhua mú teɨte, ajta iꞌitzapuátuun aꞌɨ́jna ɨ́ Zaqueo. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n anayeíxɨꞌɨ aꞌutɨéechejraa. Aj pu i antíraa ɨ́ mejchi jetze tɨ ij raaseíj temuaꞌa naa aꞌiné puꞌuri ramuaꞌareerecaꞌa tɨjɨ́n áa pu aꞌireꞌenejsin. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús aꞌuun eꞌiréꞌene. Aj pu i ájneerecaꞌa ɨ́ cɨyej jetze. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Zaqueo, patáꞌaj caꞌanacan acájraꞌani. Ayee pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe nej neꞌuun anúꞌasti íjii neꞌájna aꞌu pe éꞌeche. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj raaseíj, matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej miyen aꞌij puaꞌa tíꞌixajta tɨjɨ́n: ―Aꞌuu pu aꞌumé tɨ aꞌuun anúꞌasti aꞌu tɨ éꞌeche seɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Zaqueo, á pu aꞌutéechaxɨ. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, nevástaraꞌa, nuꞌuri jáꞌitaꞌa huaꞌutapuaíjveꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, jáꞌitaꞌa ɨ́ nej tíꞌijchaꞌɨɨ. Ayee nu hui neajta rɨni. Tɨ́ puaꞌa necaí jaꞌanáj jaꞌatɨ tiuꞌunáhuaꞌiriꞌi, ayée nu muáacuaca puaꞌaméca raatáꞌasin. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ijii pu xaa Dios huaꞌirájtuaa aꞌɨ́mej íiye mej che aꞌiné aꞌíjna ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌii pu ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham teecan. 


text:
<pb/>’Ayee pu tíꞌeen aꞌiné inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, ayée nu hui ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni huaꞌavéꞌehuauni, neajta huaꞌirájtuaani aꞌɨ́mej ɨ́ mej miyen áꞌujujhuaꞌan cu xɨee mej meri áꞌuveti. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tumin ɨ́ tɨ tamuáamuataꞌa aráꞌase 


text:
<pb/>Maúcheꞌe mú tíꞌinamuajracaꞌa ɨ́ teɨte, tɨ́ꞌɨj Jesús seɨ́j niuucari jɨ́n tihuaꞌutáꞌixaa aꞌiné puꞌuri vejliꞌi antenéesimeꞌeca ánti Jerusalén. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, ayée mú tíꞌimuajca tɨjɨ́n puꞌuri tɨ́muaꞌa huataseíjreꞌesin tɨ Dios autéjcheni tɨ tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu nuꞌu hui jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte ɨ́ mej tíꞌaijtacaꞌa. Tɨꞌɨj jí u aꞌuméꞌe aꞌame seɨ́j chuéjraꞌa japua mej mi meꞌuun yeꞌentíhuauni rey jɨmeꞌe. Tɨ́ꞌɨjtaꞌi nuꞌu uvéꞌenejsin. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj caí xɨ u áꞌume, amuacaícan pu nuꞌu aꞌɨ́mej huatajé ɨ́ mej tíꞌimuarɨꞌe ɨ́ jemin. Tamuáamuataꞌa mú hui aráꞌasecaꞌa. Aj pu i tumin huaꞌutáꞌa seɨj ajta seɨj, tɨ ayén tíꞌijnajche ayén puaꞌamé aꞌachú mej ramuáꞌitɨcɨ huaíca máxcɨraꞌi jɨmeꞌe. Ayee pu nuꞌu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Setáꞌaj seꞌɨ́jna jɨ́n tiraamuáristeꞌen tɨ jaítzeꞌe raamuáꞌitɨn, ajta nenaꞌa caí uvéꞌenen.” 


text:
<pb/>’Mɨ majta meꞌɨ́n ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu hui rájchaꞌɨɨreꞌecaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi seica huataꞌítecaꞌa mej mi miyen tiraataꞌixaateꞌen yee mej caí raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn teꞌenteárute ɨ́ rey jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Mɨ ajta aꞌɨ́ɨn tiraꞌanteájrupi rey jɨmeꞌe. Ajta nuꞌu uvéꞌene aꞌájna tɨ éꞌeche. Aj pu i huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ huaꞌutáꞌa ɨ́ tumin tɨ ij ráamuaꞌaree aꞌachú mej caj raamuáꞌitɨ seɨ́j ajta seɨj. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ amuacaí á eꞌiréꞌene, ayée pu nuꞌu hui tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ tumin múꞌeetzi tɨ aꞌáa, ayée pu yeehui tamuáamuataꞌa puaꞌaméca huamuáꞌitɨ.” 


text:
<pb/>’Ayee pu nuꞌu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe tɨjɨ́n: “Xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej huarɨ́j mɨ pej rɨ́ꞌɨ nevaɨreꞌe. Aꞌiné capej tiꞌitɨ́j jɨ́n aꞌutéꞌɨtzee peꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ caí veꞌée, nee nu yeehui tíꞌimuaꞌijcateꞌen patáꞌaj tiuꞌutaꞌaíjta tamuáamuataꞌa puaꞌamecɨé ɨ́ chajtaꞌa jetze.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe tɨ raꞌitéꞌasi, aꞌɨ́ɨ pu ajta á eꞌiréꞌene. Ayee pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ tumin, múꞌeetzi tɨ ꞌaꞌáa, anxɨ́vica puaꞌaméca huamuáꞌitɨ.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, ayée pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Ayee nu yeehui tíꞌimuaꞌijcateꞌen patáꞌaj tiuꞌutaꞌaíjta anxɨ́vica puaꞌamecɨé ɨ́ chajtaꞌa.” 


text:
<pb/>’Tɨꞌɨj jí seɨ́j á eꞌiréꞌene tɨ tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ jemin. Ayee pu nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, yeꞌecui yeehui múꞌeetzi tɨ aꞌáa ɨ́ tumin. Ayuu nu jetze raꞌancáajɨꞌɨcɨe cɨ́ɨxuri jetze. Netɨ́ꞌɨj ni yeehui raatéꞌavaata. 


text:
Ayee nu yeehui huarɨ́j aꞌiné nemuaatátziɨn. Muárɨꞌeri tɨ jaꞌatɨ rɨ́ꞌɨ tiuꞌuteáturan múꞌeetzi jemi. Múꞌee pej raaréꞌeseꞌɨri ɨ́ pej caí tiuꞌutáꞌa. Pajta múꞌee tíꞌitzaꞌanaca aꞌu pej yeehui caí tejéꞌehuasteꞌe.” 


text:
<pb/>’Aj pu nuꞌu i ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe tɨjɨ́n: “Nee nu yeehui puaíjtzi muaatáꞌasin neꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij pej tiuꞌutaxájtacaꞌa, mɨ pej aꞌij puaꞌa tíꞌivaɨreꞌe. Múꞌee pe rúꞌumuaꞌareerecaꞌa tɨjɨ́n netiꞌáijtaca caꞌanéeri jɨmeꞌe. Neajta raaréꞌeseꞌɨri ɨ́ nej caí tiuꞌutáꞌa. Pajta piyen tíꞌinexa yee netíꞌitzaꞌanaca aꞌu nej caí tejéꞌehuasteꞌe. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa yeehui piyen tíꞌimuajca, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n pecaí piyen huarɨ́j pej á yaúutuaa ɨ́ tumin huáꞌa jemi ɨ́ mej tíꞌineꞌɨjte tɨ i aꞌatzu raamuáꞌitɨn? Ayee pepuꞌu jɨ́n huárɨniicheꞌe, nee nu raꞌancuréꞌaniicheꞌen neetzi tɨ neꞌáa, neajta ɨ́ tɨ raamuáꞌitɨ netɨ́ꞌɨj uvéꞌene.” 


text:
<pb/>’Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej á vejliꞌi aꞌutéꞌuucaꞌa tɨjɨ́n: “Setáꞌaj yeehui ráꞌariꞌi ɨ́ tumin tɨ ruꞌitéꞌaa, sej si raatáꞌan seꞌɨ́jna tɨ tamuáamuataꞌa ruꞌitéꞌaa.” 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme, ayée mú nuꞌu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: “Tavastaraꞌa, ¿aꞌiné tɨ i? Amɨ́ pu yeehui ari ruꞌitéꞌaa tamuáamuataꞌa puaꞌaméca ɨ́ tumin.” 


text:
<pb/>’Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Ayee nu yeehui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ rɨ́ꞌɨ tiuꞌutévaɨ, jaítzeꞌe pu yeehui tíꞌijcɨꞌɨti aꞌɨ́jna. Ajta jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ caí tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa tiuꞌutévaɨ, Dios pu ráꞌariꞌira ɨ́ tɨ cɨ́j caj tíꞌijchaꞌɨɨ. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej néjchaꞌɨɨreꞌe, majta mej caí raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa nej rey jɨ́n teꞌenteárute nej ni tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen, mé xu yeehui huajeꞌevéꞌeviꞌitɨ́n, seajta huáꞌucuiꞌini íiye vejliꞌi ne jemi.” Ayee pu nuꞌu hui tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ rey. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús aꞌuteáruti u Jerusalén 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ tihuáꞌaꞌixaateꞌen, aj pu i anayeíxɨꞌɨ áꞌuraa. Aj pu aꞌujnéesimeꞌeca ánti Jerusalén. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun vejliꞌi aꞌuréꞌene aꞌujna jáꞌahuaꞌa Betfagé, ajta aꞌujna jáꞌahuaꞌa Betania, chajtaꞌa tɨ aꞌuun aꞌutacáꞌa ájcaꞌi jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Aꞌuu pu huaꞌapuaca huataꞌítecaꞌa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj seꞌuun aꞌuteárute aꞌájna chajtaꞌa, aꞌɨ́ɨn tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ juye jetze. Aꞌájna vejliꞌi aꞌu sej aꞌuteáruti, áa xu puuruꞌu éꞌeteuni tɨ aꞌijtápiꞌi, tɨ caí xɨ jaꞌanáj jaꞌatɨ japuan avéꞌeyeijxɨ. Setáꞌaj ráꞌijxɨjta. Seajta yeꞌeráajan. 


text:
Tɨ́ puaꞌa hui jaꞌatɨ ayén tejáꞌamuaꞌihuaꞌura yee aꞌiné ꞌeen jɨ́n seráꞌijxɨjta, setáꞌaj siyen tiraataꞌixaateꞌen yee tavástaraꞌa pu nuꞌu hui raxɨ́ꞌeveꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mauj ráꞌijxɨjtajmeꞌecaꞌa ɨ́ puuruꞌu, matɨ́ꞌɨj mi huaꞌuseíj aꞌɨ́ɨme ɨ́ tɨ huáꞌacɨi. Aj mú mi tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n seráꞌijxɨjta mɨ puuruꞌu? 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi yaꞌujáj ɨ́ Jesús jemi. Matɨ́ꞌɨj mi tiúꞌujcɨɨxu tiraꞌitéꞌitate. Aj mú mi raꞌantítuaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ puuruꞌu jetze. 


text:
Tɨ́j naꞌa tiuꞌuméꞌecaa ɨ́ Jesús, teɨte mú cɨ́ɨxuri tiuꞌuteváarajyeꞌicaa ɨ́ juye jetze aꞌu tɨ auméꞌecaa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i aj auméꞌecaa aꞌájna Aceituunajemi, aꞌu tɨ aꞌucaújcɨjmeꞌen. Naímiꞌi ɨ́ mej jamuan huajúꞌucaa, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Dios meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej huataújtemuaꞌave aꞌiné jeíhua mú tiuꞌuséij tɨ huápɨꞌɨ tiúꞌujxeꞌeveꞌe. 


text:
Ayee mú tíꞌixajtacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/>Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa aꞌɨ́jna tɨ rey jɨmeꞌe tiꞌitéjvee tɨ ajta méꞌe véꞌeme niuucajtzeꞌen ɨ́ tavástaraꞌa, amɨ́jna tɨ Dios raꞌantíhuaꞌu.<pb/>Michéꞌe rɨ́ꞌɨ hui tiꞌitechée muáꞌaraꞌani aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ta japua éꞌeseijreꞌe.<pb/>Michéꞌe majta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan aꞌɨ́jna tɨ aꞌuun áꞌujca antiɨ́ꞌɨmua. 


text:
<pb/>Majta seica ɨ́ fariseos, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, ayée mú tiraataꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Maeestru, huaꞌutáꞌijmɨijriꞌi mej mi caí chaꞌa miyen tíꞌixajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej á jamuan áꞌujujhuaꞌan. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́ɨme mecaí miyen tíꞌixajta, aꞌɨ́ɨ pu hui tetej ayén cheꞌatá naꞌa tiꞌixáata aꞌame caꞌaníjraꞌa jɨmeꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj á vejliꞌi auméꞌecaa u Jerusalén, aj pu i raaseíj ɨ́ chajtaꞌana. Tɨ́ꞌɨj i huaújyeinecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe. 


text:
Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa múꞌeen séjmuaꞌareere, íjii, aꞌíjna xɨcájraꞌa jetze tiꞌitɨ́j tɨ púꞌeen tɨ rɨ́ꞌɨ tejámuaatáꞌasin sej si rɨ́ꞌɨ tiꞌitechée xáꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi. Aru caxu raamuáꞌa. Aꞌɨ́j pu hui jɨ́n ari rúꞌavaa sej si caí raaseíj. 


text:
Puꞌuri tejaꞌuréꞌenejsin múꞌejmi jemi aꞌájna xɨcájraꞌan jetze mej jetzen amuaaténeꞌusiꞌiteꞌesin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej amuájchaꞌɨɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú hui raꞌatanájsin ɨ́ jaxuꞌu jetze meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ ɨnaamua mej ráꞌajtaahuacaꞌa. Majta amuaꞌiteánajsin. Majta nainjapua teꞌiteánaxɨꞌɨsin ɨ́ sej jetze huiráacɨꞌɨca. 


text:
<pb/>’Majta, naíjmiꞌica mú hui aꞌantipuáꞌariteꞌe múꞌejmi, majta ɨ́ aꞌamuayaujmuaꞌa, ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjme aꞌu tɨ jaxuꞌu jɨ́n tejeꞌeréꞌanamiꞌi. Nain mú huatéꞌuuna ɨ́ tetej tɨ rujapua ticaíjme, meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej hui caí ramuaꞌareerecaꞌa jaꞌanáj tɨ Dios huataseíjre múꞌejmi jemi. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús huaꞌutamuári ɨ́ teɨte u teyujtaꞌa 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌuun aꞌuteájrupi u teyujtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i aꞌutéjche tɨ huaꞌirámuariteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun tíꞌituaá muáꞌayeꞌi. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze yee: “Ayee pu tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ nechiꞌi mej mi meꞌuun huatéjniuuni ɨ́ Dios jemi.” Mɨ́ seajta múꞌeen, ayée xu hui raruure tɨ tíꞌivaɨreꞌe tɨ́j teástaꞌa aꞌu mej tzajtaꞌan éꞌeruꞌavaꞌataca ɨ́ nahuaꞌari. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Nain xɨcaj tzajtaꞌa pu tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ teɨte u teyujtaꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, majta ɨ́ mej jaítzeꞌe vivejméꞌen jɨ́n títetateí huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú tíꞌiteseꞌecaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi raajéꞌica. 


text:
Aru camu aꞌij tirájteu aꞌij mej yeꞌí huárɨni aꞌiné naímiꞌi ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú rɨ́ꞌɨ tiꞌijnamuajracaa.<pb/>


text:
Aꞌájnáꞌɨmua pu ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌuu pu tihuáꞌamuaꞌatejcaꞌa u teyujtaꞌa aꞌu tɨ eꞌeráyaujtaꞌa. Ajta pu huáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ teɨte ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin. Matɨ́ꞌɨj mi seica á eꞌiréꞌene, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej teyujtaꞌa tíꞌaijta, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, majta ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa. 


text:
Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáni jɨ́n petiꞌitéjvee pej pi piyen rɨcɨ? ¿Aꞌataani hui aꞌɨ́jna jɨ́n timuaꞌíjca? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Nee nu neajta tejámuaataꞌíhuaꞌura sej si seajta múꞌeen siyen tinaatáꞌixaateꞌen. 


text:
Aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n huáꞌumuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Juan teecan, ¿aꞌataani hui tiraꞌíjca aꞌɨ́jna? ¿Ni ɨ́ Dios caꞌɨ́n ɨ́ teɨte? 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiꞌitiúrihuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa tiyen tiraataꞌixaateꞌen yee Dios tɨ júteꞌe éꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu tiraꞌíjca, aj pu xaa ayén titaatáꞌixaateꞌesin yee aꞌiné tej tij caí ráꞌatzaahuateꞌe. 


text:
Naꞌari, tɨ puaꞌa hui tiyen raataxáj yee teteca mú tiraꞌíjca, aj mú mi teɨte taateátuꞌasixɨꞌɨsin tetej jɨmeꞌe, aꞌiné ayée pu tihuáꞌamitɨejteꞌe tɨ Juan aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe seɨ́j tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Catu ramuaꞌaree jaꞌatɨ tɨ jemin tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu neajta nee amuaatáꞌixaateꞌesin jaꞌatɨ nej jemin tiꞌitéjvee nej ni niyen rɨcɨ. Mej nuꞌu tíꞌimɨjhuaca meꞌɨ́jna ɨ́ mej majta aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen, Jesús pu seɨ́j niuucari jɨ́n huaꞌutáꞌixa ɨ́ teɨte ayén tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ pu nuꞌu hui jeíhua uuva huáhuii. Tɨꞌɨj jí, seica huatáꞌa ɨ́ teɨte mej meꞌuun tiuꞌumuárɨꞌen ɨ́ huastari tzajtaꞌa. Aj pu nuꞌu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Jéihua pu muꞌu éꞌetee. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌene matɨ́ꞌɨj puaꞌa rajuꞌuraca, seɨ́j pu nuꞌu u aꞌutaꞌítecaꞌa huáꞌa jemi ɨ́ tɨ huaꞌutániɨ́jte mej mi raatátuiireꞌen jeꞌicáca tɨ tiúꞌucɨɨrecaꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu raatéevajxɨ meꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe. Majta nuꞌu caí tiꞌitɨ́j raatáꞌa, ayée muꞌu tiraataꞌítecaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa nuꞌu seɨ́j huataꞌítecaꞌa tɨ jemin tíꞌivaɨreꞌe. Majta aꞌɨ́ɨme tɨ huaꞌutániɨ́jte, majta mú nuꞌu raatéevajxɨ. Aꞌij mú puaꞌa ráaruu. Majta caí tiꞌitɨ́j raatáꞌa, ayée muꞌu nuꞌu tiraataꞌítecaꞌa. 


text:
Huaícaca jetze, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu hui seɨ́j ajtahuaꞌa huataꞌítecaꞌa. Majta nuꞌu meꞌɨ́n tɨ tihuaꞌutániɨjte, aꞌɨ́ɨ mú tiraapuaíj. Majta raaréꞌitecaꞌa. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨqui nuꞌu ayén tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ áꞌareꞌaraꞌan púꞌeen ɨ́ chuej, tɨjɨ́n: “¿Aꞌiquí yeehui náarɨni inee? Niyauj nu hui huataꞌíti ɨ́ nej huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌe. Ayej neꞌase, aꞌɨ́ɨ mú xaa aráteseꞌesin meꞌɨ́jna.” 


text:
<pb/>’Mɨ majta aꞌɨ́ɨme, matɨ́ꞌɨj nuꞌu raaseíj, aj mú mi tiuꞌutaúꞌixaa. Ayee mú tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare tɨjɨ́n: “Aꞌii pu yeehui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ tíꞌijcɨꞌɨti. Tichéꞌe raajéꞌica tɨ ij téjmi huácɨꞌɨti.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j mú nuꞌu jɨ́n raaréꞌitecaꞌa. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi raajéꞌica. ’¿Aꞌiné hui tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Aꞌiquí huáꞌaruuren aꞌɨ́jna tɨ áꞌareꞌaraꞌan púꞌeen aꞌu tɨ uuva éꞌehuiitiꞌi? 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu aꞌuun aꞌuréꞌenejsin. Ajta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨn huáꞌacuiꞌini aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ huaꞌutániɨ́jte. Aj pu i xaa seica huatapuaíjveꞌesin mej mi meꞌuun hui tejaꞌumuárɨꞌen. Matɨ́ꞌɨj miyen tiráanamuajriꞌi ɨ́ teɨte, ayée mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe caí jaꞌanáj ayén tíꞌirɨjca. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌuseíirajraa. Tɨꞌɨj jí ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Naꞌari caí ayén tiꞌayajna aꞌij nej tejámuaatáꞌixaa, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n ayén téꞌesiɨɨmuaꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze? Ayee pu, tɨjɨ́n:<pb/>Aꞌɨ́jna ɨ́ tetej ɨ́ mej méjcaꞌi rúurɨe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej chiꞌij taꞌahuaca,<br/>ayée pu teꞌirájraa tɨ aꞌíin aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej raꞌatéchajtza u esquiina aꞌu mej yéꞌejtaahua ɨ́ chiꞌij.<pb/> 


text:
Jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ puaꞌa seɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ aꞌɨ́jna japua rájveti ɨ́ tetej ɨ́ mej meri raꞌatéjche u isquiina,<br/>aꞌɨ́ɨ pu huaténaꞌaxɨjsin nainjapua u ru jetze.<pb/>Naꞌari, jaꞌatɨ tɨ naꞌa ɨ́ mej tíꞌimuarɨꞌe, tɨ puaꞌa seɨ́j japua rájveti aꞌɨ́jna ɨ́ tetej,<br/>aꞌɨ́ɨ pu tiraꞌiráxayeepeꞌesin. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej nuꞌu huáꞌajijveꞌecaꞌa ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌatacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijtacaꞌa u teyujtaꞌa, jeíhua mú tiuꞌumuáꞌaj aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi caꞌanacan raatéeviꞌi, aꞌiné ayée mú tirúꞌumuaꞌareerecaꞌa tɨ huáꞌa jemi huatéeniu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ raataxájtacaꞌa. Aru aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́ɨ mú huáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Jéihua mú ráꞌeeveꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j mú jɨ́n seica huataꞌítecaꞌa ɨ́ mej miyen ruseíjratacaꞌa mej miyen tíꞌixaxaꞌa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Ayee mú tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa mej tiraataꞌíhuaꞌu tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ i aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́jna jɨ́n autéꞌɨtzen mej mi tiuꞌutátuiireꞌen ɨ́ tajtuhuan jemi. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ráꞌeeveꞌecaꞌa, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Maeestru, teen tu ramuaꞌaree tɨjɨ́n pej piyen tíꞌixaxaꞌa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, pajta tihuáꞌamuaꞌate aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. Ayee pepuꞌu cheꞌatá huáꞌaruuren ɨ́ teɨte. Múꞌee pej tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe tihuáꞌamuaꞌate aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. 


text:
¿Ni qui xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej tiyen tiuꞌunájchita aꞌɨ́jna jemi tɨ tíꞌitaꞌaijteꞌe, aꞌɨ́jna tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n César? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu rúꞌumuaꞌareerecaꞌa mej caí miyen tíꞌiraꞌihuaꞌuracaꞌa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Seɨj senaataseíjrateꞌe ɨ́ tumin. ¿Aꞌataani néerimeꞌaraꞌan pɨ́rɨcɨ tɨ jetzen acájvee? ¿Aꞌiné téꞌaxa tɨ jetzen éꞌeseijreꞌe? ¿Aꞌiné hui ántehuaa? 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨ pu pɨ́rɨcɨ ɨ́ César. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj siyen raatáꞌan seꞌɨ́jna ɨ́ César, tiꞌitɨ́j tɨ áꞌareꞌaraꞌan púꞌeen. Setáꞌaj seajta raatáꞌan ɨ́ Dios tiꞌitɨ́j tɨ áꞌareꞌaraꞌan púꞌeen. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme, camu aꞌij tirájteuveꞌecaꞌa aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej raatémuaꞌitɨn meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tihuaꞌutáꞌixaa á jéjreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, naa mú rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiuꞌutaxájtacaꞌa. Aj mú mi raatapuáꞌajtacaꞌa mej tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej nuꞌu huatarújsin ɨ́ teɨte huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite 


text:
<pb/>Aꞌatzu áꞌateeviꞌica, seica mú eꞌiréꞌene. Aꞌɨ́ɨme mú pɨ́rɨcɨ ɨ́ saduceos. Ayee mú tíꞌixaxaꞌa aꞌɨ́ɨme yee camu chaꞌa huatarújsin ɨ́ mej meri huácuii. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Maeestru, ayée pu raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan tɨ ayén téꞌeme itejmi jemi. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu jaꞌatɨ tɨ neɨche, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn caí títɨꞌɨríjmuaꞌa huámɨꞌɨni, ruxeꞌeveꞌe nuꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn ihuáareꞌaraꞌan raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌɨ́jna tɨ ratéviꞌitɨneꞌe ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ tɨ ij aꞌɨ́jna jetze meꞌecan tiyaúj áꞌaraꞌani. 


text:
<pb/>’Ayee pu hui jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j itejmi jemi. Ayee mú aráꞌaxcaa aꞌachú cumu aráhuaꞌapua ɨ́ teɨte ɨ́ mej ruꞌihuaamuaꞌatacaꞌa. Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn tɨ vástaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaténeꞌɨchecaꞌa. Ajta áꞌiyen huamɨ́ꞌɨ. Capu xɨ tiyaúuca. Ayee pu hui cheꞌatá naꞌa tiráaruu ɨ́ seɨ́j tɨ raꞌitéꞌasi. Muꞌuri iꞌi huaꞌapua. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ seɨ́j tɨ raꞌitéꞌasi, aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ raatéviꞌitɨneꞌe aꞌɨ́jna ihuáareꞌaraꞌan teecan. Muꞌuri iꞌi huaíca. 


text:
Ajtahuaꞌa seɨ́j tɨ raꞌitéꞌasi, aꞌɨ́ɨ pu ajta raꞌancuréꞌeviꞌitɨ. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuáꞌuruu naíjmiꞌica ɨ́ mej aráhuaꞌapua, mej caí jetzen tiyaúj muáꞌaraa, naímiꞌi mú huácuii. 


text:
<pb/>’Meꞌecui xaa, matɨ́ꞌɨj aꞌitácɨɨne huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite, ¿aꞌataani ɨ́raꞌaraꞌan puꞌéeneꞌe aꞌame?, aꞌiné naíjmiꞌi mú raꞌancuréꞌeviꞌitɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte ɨ́ mej íjii huáteemua, aꞌɨ́ɨ mú néjneꞌɨche, majta víviɨche. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme tɨ ayén tihuaꞌuvíjteꞌe mej aꞌájna eꞌaráꞌasti mej aꞌitácɨɨne huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite, majta meꞌájna eꞌaráꞌasti aꞌájna xɨcájraꞌan jetze tɨ Dios nainjapua tiuꞌutaꞌaíjta, aꞌɨ́ɨ mú caí chaꞌa néjneꞌɨchen, camu majta víviɨchen. 


text:
Camu majta chéꞌe cuiꞌini, aꞌiné ayée mú ꞌeen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú yaújmuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios aꞌiné muꞌuri huanéj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Moisés, aꞌɨ́ɨ pu hui titaatáꞌixaa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ́ꞌɨj raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌij tɨ jaꞌanáj seɨ́j aꞌuteájtaa tuꞌupi tɨ ajtɨ́tɨꞌɨ. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, Moisés ayén raatamuáꞌa ɨ́ tavástaraꞌa tɨjɨ́n: “Ɨ́ tɨ Diojraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham, ajta ayén cheꞌatá naꞌa Diojraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Isaac, ajta Diojraꞌan púꞌeen ɨ́ Jacobo.” 


text:
<pb/>’Moisés pu hui tihuaꞌutáꞌixaa cumu mej maúcheꞌe ruuricaa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ huáꞌa Dios aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ruuri. Capu huáꞌa Dios púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mɨꞌɨchíjta muaateájturaa tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta seica ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, ayée mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Maeestru, xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́j naꞌa aꞌajnáꞌɨmua, capu chéꞌe jaꞌatɨ ahuaújcaꞌane tɨ tiꞌitɨ́j raataꞌíhuaꞌu. ¿Aꞌataani rayauj ɨ́ Cɨríistuꞌu? 


text:
<pb/>Ajta Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨmeꞌe miyen tíꞌixaxaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu Dios tɨ raꞌantíhuaꞌu yee yaujraꞌan púꞌeen ɨ́ David teecan? 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ David, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna jɨ́meꞌen tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Chuiicari. Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Dios pu ayén tiraataꞌixaa ɨ́ nevástaraꞌa ɨ́ tɨ raꞌantíhuaꞌu tɨ jɨ́meꞌen yee:<pb/>“Acáayeijxɨꞌɨ ɨpuari japua, íiye nerɨꞌɨríintaꞌa.<pb/> 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ David, aꞌɨ́ɨ pu hui ayén raatamuáꞌa aꞌɨ́jna tɨ Dios raꞌantíhuaꞌu tɨjɨ́n nevástaraꞌa. Tɨ́ puaꞌa ayén tiꞌayajna, ¿aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu ayén aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna tɨ David jetze airaújneijte? Capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tzɨ́teꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj Jesús huáꞌa jetze teꞌujpuáꞌari aꞌɨ́mej ɨ́ jueesi 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majta teɨte tíꞌinamuajracaꞌa. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa. Jéꞌecan pu huaꞌaráanajche mej tɨ́tɨꞌɨjméꞌen tiꞌitechéjméꞌe mé méꞌujujhuaꞌaneꞌen aꞌájna mej tejéꞌetuꞌaraca, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú majta tihuaꞌaseíiraꞌa muáꞌayeꞌi. ’Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n titeꞌujtzáahuateꞌe muáꞌajuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ puaarijse meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej veꞌecán jɨ́n títeetatéꞌete ɨ́ Dios jemi. Majta, ayée mú tíꞌijxeꞌeveꞌe mej meꞌuun aꞌujráꞌasen ɨ́ ɨpuari japua tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe aꞌujna teyujtaꞌa, ajta huaꞌaráanajche mej mi á vejliꞌi aꞌujráꞌase jemin tɨ tihuáꞌamin matɨ́ꞌɨj tíꞌiyeste. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ mú hui majta huáꞌariꞌiraca ɨ́ huáꞌachiꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ ꞌuuca mej huataújseɨ́starecaꞌa. Ayee mú jɨ́n huarɨ́n, aj mú mi aꞌuun aꞌuteáruti u teyujtaꞌa. Matɨ́ꞌɨjtá mi aꞌateeviꞌi mú muáꞌajuꞌun mej téniuusimeꞌe muáꞌajuꞌun mej mi seica teɨte huaꞌuseíj. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej miyen ꞌeen, jeíhua mú huápɨꞌɨ rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Aj pu i Jesús antanéerajraa. Aꞌɨ́mej pu huaseíj ɨ́ mej chíjteaani púꞌeen. Aꞌuu mú tumin úꞌuseɨreꞌecaꞌa, tɨ ij aꞌuun tiuꞌutévaɨreꞌesin u teyujtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tumin. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu ajta ꞌɨ́itaꞌa huaseíj tɨ caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌapuaca ucáahuaꞌaxɨ ɨ́ tumin tɨ caí aꞌij tíꞌijnajche. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ayée pu tíꞌeen ɨ́ Dios jemi. Amɨ́jna mɨ ꞌɨ́itaꞌa, jaítzeꞌe pu ruꞌucáahuaꞌaxɨ mecaí naímiꞌi ɨ́ seica. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica, naímiꞌi muꞌu hui miyen ruꞌucáahuaꞌaxɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ avéꞌeturaa ɨ́ mej jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ. Aru amɨ́jna, capu aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Mɨ́ ajta amɨ́n, nain uꞌucáahuaꞌaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n huateújvaɨreꞌesin. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. Ajta, mej nuꞌu raatéꞌuuna maúcheꞌe ɨ́ teyuu 


text:
<pb/>Majta seica miyen tiújꞌixaateꞌecaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naa seijreꞌecaꞌa ɨ́ teyuu, ajta ɨ́ tetej tɨ curéꞌeteꞌete nainjapua, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ muaɨꞌɨvéjri ɨ́ mej teuhuaréꞌeviɨ tɨ naa tíꞌeen. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa sej yen tíꞌiseij, aj pu tejaꞌuréꞌenejsin aꞌájna xɨcájraꞌan mej jetzen nain huatéꞌuuna temuaꞌa naa. Capu chéꞌe seíireꞌe aꞌame jaxuꞌu jetze ɨ́ tetej tɨ rujapua ticaíjme. Aꞌij tɨ nuꞌu téꞌeme tɨ́ꞌɨj nuꞌu ari teꞌentipuáꞌarijmeꞌen 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Maeestru, ¿aꞌanajqui ayén téꞌeme? ¿Tiꞌitájni jɨ́n téjmuaꞌareeren tɨ ari tɨ́muaꞌa ayén tejaꞌuréꞌenejsin? 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen tɨ ij caí jaꞌatɨ amuáacuanamua. Muꞌiitɨ́ mú uvéꞌenejsin neniúucajtzeꞌe. Ayee mú tejámuaatáꞌixaateꞌesin yee: “Nee nu yeehui neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu.” Majta miyen tiꞌixáata muáꞌajuꞌun tɨjɨ́n: “Puꞌuri hui tɨ́n tejaꞌuréꞌenejsin.” Caxu hui áꞌujujhuaꞌaneꞌen huáꞌa jamuan aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>’Setɨ́ꞌɨj siyen tiúꞌunamua tɨjɨ́n: “Muaateújneꞌusiꞌiteꞌesin á jáꞌahuaꞌa seica jamuan ɨ́ teɨte, majta seica meri autéhuijsin mej tiújneꞌusiꞌiteꞌen”, caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. Ayee pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ amuacaí ayén téꞌaraꞌani. Mɨ́ ajta caí capu xɨ caꞌanacan teꞌentipuáꞌari nainjapua. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seica mú teɨtejraꞌa, majtáhuaꞌa seica teɨtejraꞌa, aꞌɨ́ɨ mú naímiꞌi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. Majta ɨ́ mej seica chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme, majtáhuaꞌa ɨ́ mej majta seɨ́j chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme, aꞌɨ́ɨ mú naímiꞌi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. 


text:
<pb/>’Puaꞌamecɨé pu huateújcaꞌatzɨjxɨꞌɨsin jeíhua huápɨꞌɨ ɨ́ chaanaca japua, ajta huatúuriꞌihua aꞌame. Ajta jeíhua pu tiuꞌucuíꞌiniꞌiraꞌa aꞌame. Ayee pu tiꞌitɨ́j rɨni tɨ tiúꞌutziɨɨniꞌireꞌe aꞌame. Ajta júteꞌe, tiꞌitɨ́j pu huataseíjreꞌesin tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>’Aru tɨ caí xɨ ayén tiúꞌurɨni, aꞌɨ́ɨ mú hui amuacaícan áꞌamuaviviꞌiran, majta aꞌij puaꞌa áꞌamuaruuren. Aꞌuu mú tiuꞌutátuiireꞌesin múꞌejmi u teyujtaꞌa naꞌari aꞌu mej amuaꞌiteáanan. Aꞌuu mú amuáꞌaviꞌitɨn aꞌɨ́mej jemi ɨ́ tajtúhuaani, majta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej rey jɨ́n antiújmuaꞌaree. Ayee mú ꞌeen jɨ́n áꞌamuaruuren meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej naꞌaráꞌastijre ineetzi. 


text:
’Seajta múꞌeen, setáꞌaj siyen huárɨni. Caxu amuacaícan seꞌɨ́jna jɨ́n tiúꞌumuaꞌati aꞌij sej titeeteújnan, aꞌiné nee nu amuaatáꞌasin aꞌij sej tiuꞌutaxáj, seajta sej raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌan, sej si huaꞌutémuaꞌitɨn aꞌɨ́mej. Camu aꞌij tirájteuvée muáꞌajuꞌun aꞌij mej tejámuaatíte, ni camu huaꞌitzi jɨ́n amuaatémuaꞌitɨn. 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ ruvaújsimuaꞌa, majta ɨ́ áꞌamuaꞌihuaamuaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme áꞌamuaneusimuaꞌa, majta áꞌamigustemuaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú avíitzi jɨ́n tiuꞌutátuiireꞌesin múꞌejmi. Majta jeꞌicáca múꞌejmi cuiꞌini. 


text:
Naíimiꞌi ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú amuajchaꞌɨ́ɨreꞌe muáꞌajuꞌun múꞌejmi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej naꞌaráꞌastijre ineetzi. 


text:
<pb/>’Camu aꞌatzu aꞌij áꞌamuaruuren tɨ puaꞌa caí Dios huaꞌutáꞌacareꞌen, sino aꞌɨ́ɨ pu Dios áꞌamuachaꞌɨ́j aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
Setáꞌaj hui huateújcaꞌanen ɨ́ ru tzajtaꞌa sej si teꞌutáviicuaꞌi. Tɨ́ puaꞌa siyen huárɨni, múꞌeen xu raamuáꞌitɨn sej si ruuri huateáturan ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>’Ayee xu ꞌeen jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ ari tɨ́muaꞌa aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin jaꞌanáj mej puaꞌa tiuꞌutéꞌuuna u Jerusalén. Aꞌɨ́mej xu seijran mej antevéejmee muáꞌajuꞌun ɨ́ xantaaruꞌu aꞌujna u Jerusalén. 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Judea aꞌutéꞌuu, michéꞌe aꞌɨ́ɨme jíyeꞌitzi jɨ́n áꞌucɨɨne aꞌutɨ́ áꞌujɨ́rime. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jerusalén aꞌutéꞌuu, michéꞌe aꞌɨ́ɨme huirácɨɨne á puaꞌacɨé u chajtaꞌana jetze. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ɨtzitá aꞌutéꞌuu, michéꞌe caí meꞌuun aꞌuteáruꞌipicheꞌen u chajtaꞌana jetze. 


text:
<pb/>’Chéꞌe ayén téꞌaraꞌani aꞌiné puꞌuri hui tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌan tɨ jetzen araúrastejsin nain aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Jéihua mú rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios ayén puaíjtzi huaꞌutáꞌasin. 


text:
<pb/>’Jéꞌecan pu aꞌij puaꞌa huáꞌaruuren aꞌájna xɨcájraꞌan jetze aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej autájucájmee, ajta aꞌɨ́ɨme i ɨ́ mej mauj huáꞌatziꞌite ɨ́ ruyaujmuaꞌa. Jéihua mú hui huápɨꞌɨ rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél aꞌuchéjme. Jéꞌecan pu puaíjtzi huaꞌutáꞌasin ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Xantaaruꞌu mú jeíhua teɨte cuiꞌini ɨ́ tiuꞌujchún jɨmeꞌe. Majta muꞌiicáca mú áꞌaviꞌitɨn nainjapua ɨ́ chuej tɨ yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí Israél éꞌemeꞌecan, aꞌɨ́ɨ mú ratéꞌuuna ɨ́ Jerusalén ajta naꞌa caí araúrasten aꞌájna xɨcájraꞌan mej jetzen tiuꞌutaꞌaíjta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí Israél éꞌemeꞌecan. Aꞌij tɨ nuꞌu yeꞌí yé tiꞌivecánejsin aꞌɨ́jna tɨ ajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>’Ajta jeíhua pu tiuꞌutaseíjreꞌesin u júteꞌe ɨ́ xɨcaj jetze, ajta ɨ́ máxcɨraꞌi jetze, ajta xuꞌuraꞌave tzajtaꞌa. Ajta íiyen chaanaca japua, jeíhua pu tiújtaꞌahuaꞌa aꞌame á jaataꞌa jetze tɨ veꞌée. Jéꞌecan pu tɨꞌɨráana aꞌame. Aꞌɨ́j pu jɨ́n utévatziɨjsin ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tíꞌitziɨɨneꞌe. Capu aꞌij tihuáꞌamitɨejteꞌe aꞌame 


text:
Jéihua mú huateújtɨmuaꞌira ɨ́ teteca meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej aꞌij puaꞌa titéꞌujmuaꞌate aꞌij tɨ huáꞌa japua yen tíꞌaiixa íiyen chaanaca japua, aꞌiné tiꞌitɨ́j tɨ́j naꞌa tɨ júteꞌe tejéꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui huateújcaꞌatzɨjxɨꞌɨsin. 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌan jetze, aꞌɨ́ɨ mú neseijran inee, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, nej aꞌicáaméꞌe naꞌame jaitɨri tzajtaꞌa. Huápɨꞌɨ pu naa seíireꞌe aꞌame mej mi naa rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj ɨ́ teɨte. Nemuárɨꞌeriꞌiraꞌa jɨ́n nu yé veꞌecánejsin. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj autéjcheni tɨ ayén tiúꞌurɨni, rɨ́ꞌɨ xuꞌu huaújruuren. Setáꞌaj ajnéjneꞌerixɨꞌɨn aꞌiné puꞌuri hui vejliꞌi aꞌájna xɨcájraꞌan Dios tɨ jetzen amuaꞌirájtuaani. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j niuucari huaꞌutáꞌixa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, xaaseíj seꞌɨ́jna ɨ́ huaréj, ajta naíjmiꞌi ɨ́ cɨyej tɨ tíꞌiseijreꞌe. 


text:
Tɨ́ꞌɨj antineájxɨꞌɨn ɨ́ xamuaꞌiraꞌan, múꞌeen xu rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa raseijran, seajta siyen ramuaꞌaréeren tɨ ari vejliꞌi pɨ́ tíꞌirɨcɨ ɨ́ víitaꞌari tzajtaꞌa. 


text:
Ayee pu cheꞌatá naꞌa tíꞌeen. Setɨ́ꞌɨj seri raaseíjra aꞌij nej tejámuaatáꞌixaa, seajta siyen ramuaꞌaréeren tɨ ari tɨ́muaꞌa aꞌájna pɨ́tejáꞌarɨcɨ tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, aꞌɨ́mej jɨ́meꞌen íjii mej huáteemua, maúcheꞌe mú miyen seíireꞌe muáꞌajuꞌun tɨ́ꞌɨj naíjmiꞌi teꞌaraúrasten aꞌij nej neri tejámuaatáꞌixaa. Camu meꞌɨ́n anáatéꞌee mú áꞌapuaꞌaren. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu xaa áꞌapuaꞌaren ɨ́ ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe. Ajta ɨ́ chaanaca, aꞌɨ́ɨ pu ajta áꞌapuaꞌaren. Mɨ́ ajta hui aꞌɨ́ɨn ɨ́ niuucari nej raataxájtacaꞌa, capu jaꞌanáj áꞌapuaꞌaren. 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu, temuaꞌa naa, múꞌeen. Caxu aꞌij puaꞌa ruruure ɨ́ ru tzajtaꞌa seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej jeíhua rutáꞌaruaijveꞌe, ajta ayén tejamuaataꞌasée áꞌayeꞌi mɨ aꞌamua tzajtaꞌa tiꞌitɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu seajta múꞌeen tɨ ij caí aꞌij puaꞌa amuáaruuren mɨ aꞌamua tzajtaꞌa seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej jeíhua huápɨꞌɨ aꞌij puaꞌa titéꞌujmuajte aꞌij tɨ yeꞌí téꞌeme. Naꞌari caí, aꞌájna xɨcájraꞌan jetze pu hui caꞌanacan múꞌejmi japuan rávaɨjtzi setɨ́ꞌɨj puaꞌa caí chéꞌe hui rachúꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa xu atanéjneꞌeri. Setáꞌaj siyen rahuaviira ɨ́ Dios jemi tɨ ij amuaatévaɨreꞌen tɨ ij caí tiꞌitɨ́j aꞌij amuáaruuren aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j rɨni. Setáꞌaj seajta rahuaviira sej si siyen ne jemi seíireꞌe xáꞌaraꞌani, neetzi jemi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Nain tújcaꞌari tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa u teyujtaꞌa. Ajta tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa tɨ huaréꞌecɨeenacareꞌe, aꞌúu pu áꞌuyeꞌicaa áꞌayeꞌi aꞌujna jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Aꞌuu pu eꞌetáxaꞌiirihuaꞌa. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú íiyeꞌe menaꞌa aꞌuréꞌenineicaꞌa jemin aꞌujna teyujtaꞌa mej mi ráanamua.<pb/>


text:
Puꞌuri aꞌájna vejliꞌi pɨ́tíꞌirɨjcaa matɨ́ꞌɨj puaꞌa meꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiyeste ɨ́ mej pan cuaꞌaca ɨ́ mej caí levadura ranájchiteꞌe. Ayee mú majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Tɨ́ꞌɨj Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa, aꞌujna jáꞌahuaꞌa u Egipto. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, jeíhua mú tíꞌimuaꞌajca aꞌij mej yeꞌí tiraajéꞌica ɨ́ Jesús. Caxɨ́ɨ mú aꞌij tirájteuveꞌe aꞌiné huáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí, aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu, ɨ́ tɨ ayén ántehuaa Satanás, aꞌɨ́ɨ pu tzajtaꞌan uteájrupi aꞌɨ́jna jetze ɨ́ Judás, ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Iscariotes. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. 


text:
Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Judás aꞌɨ́mej jemi aꞌuréꞌene aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, ajta ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨ aꞌujna teyujtaꞌa. Ayee mú tiújꞌixaateꞌecaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni aꞌɨ́jna ɨ́ Judás tɨ́ꞌij avíitzi jɨ́n tiuꞌutátuiireꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌa ɨ́ huaꞌaniuuca. Aj pu i aꞌutéjche tɨ tiuꞌuchúꞌeveꞌen jaꞌanáj tɨ rɨꞌɨrí tɨ huaꞌutátuiireꞌen ɨ́ Jesús mej caí raseíirecaꞌa ɨ́ teɨte. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu tavástaraꞌa tihuaꞌumí aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i aꞌájna tejaꞌuréꞌene ɨ́ xɨcájraꞌa mé jetzen racuaꞌaca ɨ́ pan mej caí levadura ranájchiteꞌe. Aꞌájna xɨcájraꞌan jetze, aꞌɨ́ɨ mú majta ramuaɨꞌɨvajta aꞌɨ́jna ɨ́ cáneꞌa ɨ́ mej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree aꞌájna xɨcájraꞌan tɨ Dios jetzen tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan mej u áꞌujuꞌun. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj áꞌujuꞌun sej si rɨ́ꞌɨ tejáꞌuruuren tej ti ráacuaꞌani teꞌɨ́jna ɨ́ tej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨme, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné jetze piyen tíꞌijxeꞌeveꞌe tej rɨ́ꞌɨ tejáꞌuruuren? 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setɨ́ꞌɨj seꞌuun aꞌuteárute u chajtaꞌana, teáataꞌa pu amuaꞌantinájchi tɨ xaꞌari huátɨsin, jaj tɨ urajmuaa. Setáꞌaj cujtaꞌan u áꞌujuꞌun. Seajta jamuan aꞌuteáruti u chiꞌita aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn aráꞌaiixa. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj siyen tiraataꞌixaateꞌen aꞌɨ́jna tɨ aꞌánna éꞌeche yee: “Ayee pu tiꞌixa ɨ́ maestro, yee: ¿Aꞌuné jetze éꞌerɨꞌɨri tɨ tzajtaꞌan tiúꞌucuaꞌani ɨ́ tɨ jɨ́n raꞌutámuaꞌaree tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa? Aꞌɨ́j pu yee tiúꞌucuaꞌani aꞌɨ́mej jamuan ɨ́ tɨ huaꞌantíhuau.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ pu hui amuaataseíjrateꞌesin ɨ́ cuaartu, tɨ veꞌée, tɨ án ɨmuá áꞌujvee. Puꞌuri raꞌavéꞌejaj. Setáꞌaj seꞌújna rɨ́ꞌɨ teꞌuhuáruuren. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj mú mi aꞌucɨ́j. Matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌaráꞌa, ayée pu teꞌirájraa aꞌij tɨ tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu ɨ́ mej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree aꞌij tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌatzaj mej puaꞌa racuaꞌani, naímiꞌi mú jaꞌutéeji á vejliꞌi meesa jetze, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jeíhua nu huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa nej múꞌejmi jamuan amuacaícan tiúꞌucuaꞌani, nej caí xɨ rajpuaíjtzi, tej ti naímiꞌi raꞌutámuaꞌaree teꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muanúnuꞌihuacaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, canu hui chéꞌe jaꞌanáj ráacuaꞌani ɨ́ pan ajta caí nain araúrasten aꞌájna xɨcájraꞌa Dios tɨ jetzen nain jɨ́n huateúraꞌateꞌesin íiyen chaanaca japua. 


text:
Aj pu i rájtɨ ɨ́ taasa. Tɨ́ꞌɨj i rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios jemi, aj pu i huaꞌutajájni. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Yeꞌecui, setáꞌaj huaráꞌujaanten, aꞌiné ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe nej caí chéꞌe jaꞌanáj raꞌantíꞌisin ɨ́ jáꞌaraꞌa tɨ uuva jetze airámɨꞌɨyecaꞌa, ajta caí yen huataseíjreꞌen jaꞌanáj tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i raatiɨ́ꞌɨ ɨ́ pan. Tɨ́ꞌɨj i ajtahuaꞌa pu rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Aj pu i raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Aj pu i huaꞌutáꞌɨ́ꞌɨpɨꞌi. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu huataújmuaꞌa ɨ́ pan. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ netéviraꞌa ɨ́ nej jɨ́n áꞌamuajapua huaniú. Ayee xu huárɨni sej si raꞌutámuaꞌaree aꞌij nej huárɨni. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj meri tiuꞌucuáꞌa, ayée pu cheꞌatá naꞌa huarɨ́j. Aꞌɨ́ɨ pu raꞌajjáj ɨ́ taasa. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌijna i taasa tzajtaꞌa tuꞌurájmuaa, ayée pu huataújmuaꞌa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen Dios jéjcua jɨ́n teꞌataújratziiriꞌi tɨ amuaꞌirájtuaani. Neajta inee, nuꞌuri raataseíjratacaꞌa tɨ ayén tiꞌayajna aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nexuureꞌe nej raꞌiráxɨreꞌesin múꞌejmi jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ tɨ avíitzi jɨ́n tiuꞌutátuiireꞌesin ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu hui ajta yé seijreꞌe neetzi jamuan iiyencuí meesa japua. 


text:
Ayee pu tíꞌineruuren ineetzi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, aꞌij tɨ tiúꞌuxɨꞌepɨꞌɨntariꞌihuacaꞌa. Aru chéꞌe huataújxɨeemɨsteꞌen aꞌɨ́jna tɨ neetzi jɨ́meꞌen tiuꞌutátuiireꞌesin avíitzi jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú teꞌutéjhuii mej huataúrihuaꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe jaꞌatɨ tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ ayén rɨni. Aꞌataqui máàj aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ ruxeꞌeveꞌe 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi majta miyen autéjhuii mej huataúrihuaꞌu maújjaaxɨéeviꞌira meꞌɨ́jna jɨmeꞌe jaꞌatɨ tɨ nuꞌu jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rey jɨ́n títetéꞌuꞌupuꞌu huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mej caí Israél éꞌemeꞌecan, aꞌɨ́ɨ mú caꞌanéjri jɨ́n tihuáꞌaijteꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen tihuáꞌaijteꞌe, ayée mú tiúꞌujxaa yee rɨ́ꞌɨ mú tiꞌitexáꞌapuai. 


text:
<pb/>’Aru múꞌeen, caxu siyen éeneꞌe xáꞌajuꞌun matɨ́j aꞌɨ́ɨme, sino ayée xuꞌu éeneꞌe xáꞌaraꞌani. Aꞌɨ́n ɨ́ jaꞌatɨ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe múꞌejmi jemi, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ayén éeneꞌe áꞌaraꞌani tɨ́j tɨ jaítzeꞌe paꞌarɨꞌɨ. Ajta aꞌɨ́ɨn hui tɨ tíꞌaijta, chéꞌe ayén éeneꞌe tɨ́j aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe. 


text:
<pb/>’Casiꞌi, ¿aꞌataani jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee? ¿Ni aꞌɨ́jna tɨ á vejliꞌi aꞌuréꞌehuiixɨ aꞌutɨ́ meesa aꞌutéjvee, naꞌari aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌijmin? ¿Ni necaí neꞌɨ́n púꞌeen inee i nej jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n, i nej yé vejliꞌi huaréꞌecaꞌa íiye ɨ́ meesa aꞌutéjvee? Mɨ́ neajta inee, yé nu seijreꞌe aꞌamua jamuan nej ni tejamuaamín múꞌejmi. 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen, múꞌeen xu seꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ sej tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa yé huatéꞌuu neetzi jemi ɨ́ nej rajpuaíjtzi. 


text:
Neajta nu tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe múꞌejmi, sej si tiuꞌutaꞌaíjta aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ niyáꞌupua puꞌuri ayén tinaaꞌíjca ineetzi nej ni tiuꞌutaꞌaíjta. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe sej si siyen tiúꞌucuaꞌani, seajta huayéꞌen ɨ́ meesa aꞌutéjvee neetzi jamuan aꞌájna xɨcájraꞌan ne jetzen yé veꞌecánejsin nej ni tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. Múꞌeen xu aꞌujráꞌase japuan ɨ́ ɨpuari sej si huáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ teɨtejraꞌa ɨ́ mej majta Israél jetze huanéj, ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús ayén tiraataꞌixaa ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: “Huaíca pej naatéehuaꞌita” 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ayén tiraataꞌixaa ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Simón, Simón, aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ iꞌi Satanás, aꞌɨ́ɨ pu raatáhuaꞌu tɨ Dios raatáꞌan tɨ i tiuꞌutéseꞌen tɨ muaatémuaꞌitɨn pej pi mé núurɨeeni. 


text:
<pb/>’Aru inee, ayée nu hui raatáhuaꞌu múꞌeetzi jɨmeꞌe ɨ́ Dios jemi pej pi caí autéꞌɨtzen peꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej náꞌastijreꞌe ineetzi. Neajta niyen tíꞌimuaꞌaijteꞌe. Patɨ́ꞌɨj rɨ́ꞌɨ huarɨ́n muaꞌa tzajtaꞌa, patáꞌaj pajtáhuaꞌa naꞌaráꞌastijreꞌen. Ayee pej huárɨni. Patáꞌaj caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌan aꞌihuáamuaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, nuꞌuri niyen ahuáncaꞌane nej múꞌeetzi jamuan aiteánamiꞌihua naꞌari nej huámɨꞌɨni múꞌeetzi jamuan. 


text:
<pb/>Ajta Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Pedro, ayée nu hui tíꞌimuaꞌixaateꞌe, tɨ́ꞌɨj caí xɨ huajíjhua ɨ́ tecuaaraꞌi, huaíca pej piyen tinaꞌavéꞌavaata tɨjɨ́n capej nemuaꞌate. Puꞌuri nuꞌu ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ tɨ nuꞌu puaíjtzi raatáꞌasin aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni caí tiꞌitɨ́j tejamuáꞌaturaateꞌecaꞌa netɨ́ꞌɨj amuaataꞌítecaꞌa sej siyen aꞌucɨ́jxɨꞌɨn, sej caí caꞌaní anpiín, seajta caí tiꞌitɨ́j anúꞌaꞌɨn, sej tumin tzajtaꞌan ucáꞌan, sej seajta caí ajtácaꞌacaiméꞌe? Ayee mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Capu tiꞌitɨ́j auteájturaa. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ari íjii, tɨ puaꞌa piyen rájchaꞌɨɨ aꞌɨ́jna ɨ́ caꞌaní, patáꞌaj raꞌanpíin, naꞌari pajta peꞌɨ́jna ɨ́ pej tzajtaꞌan tumin ucáꞌan. Tɨ́ puaꞌa pecaí seɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ chun, xantaaruꞌu mej rájchaꞌɨɨ, ayée pej huárɨni. Patáꞌaj ráatuaani ɨ́ áꞌacɨɨxu pej pi seɨ́j chun huánanan ɨ́ tumin jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi tɨjɨ́n: “Ayee pu hui tihuáꞌamitɨejteꞌecaꞌa tɨjɨ́n aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌitevij.” Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ruxeꞌeveꞌe tɨ ayén cheꞌatá naꞌa teꞌaraúrasten ineetzi jemi. Jee xaa neꞌu, aꞌíjna tɨ ayén téꞌeyuꞌusiꞌi ineetzi jɨmeꞌe, puꞌuri tɨ́muaꞌa araúrastejsin. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, tavástaraꞌa, huaꞌapua pu yee tíꞌiseijreꞌe ɨ́ chun. Ayee pu i ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Amɨ́ puꞌu tíꞌicɨꞌɨpe. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús huatéeniu aꞌujna jáꞌahuaꞌa Getsemaní 


text:
<pb/>Aj pu i huirájraa ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj i aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna aꞌu tɨ éꞌeꞌaseca ɨ́ jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú majta aꞌucɨ́j jamuan. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌaráꞌa, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj siyen huatéjniuuni sej si caí autéꞌɨtzen tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i aꞌuun huajaꞌuteájtuaa, aꞌatzu pu ɨmuá á aꞌureꞌenée aꞌachú cumu aꞌatzu ɨmuá pu eꞌeráavaꞌɨtzɨ ɨ́ tetej tɨ puaꞌa jaꞌatɨ raatárɨeni. Aꞌuu pu títunutacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i raatáhuauu ɨ́ Dios jemi. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Niyáꞌupua, ayée nu tíꞌimuahuavii, tɨ puaꞌa muaꞌaráanajche pej naatáꞌan nej ni caí niyen tirajpuaíitzi náꞌaraꞌani. Aru chéꞌe ayén tiúꞌurɨni aꞌij pej múꞌee tíꞌijxeꞌeveꞌe. Chéꞌe hui caí ayén tejaꞌuréꞌenineicaꞌa aꞌij nej nee tíꞌijxeꞌeveꞌe. ―Ayee pu tiraatáhuaviiriꞌi. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, jeíhua pu tíꞌiteseꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jaítzeꞌe huatéeniu. Jéꞌecan pu taíxɨꞌecaꞌa. Ayee pu seijreꞌecaꞌa xɨee tɨ́j xúureꞌe á eꞌerájtzune á chuaataꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i ájchee aꞌu tɨ eꞌeténiuusimeꞌe, tɨ́ꞌɨj i aꞌuréꞌene aꞌu mej aꞌij éꞌeneꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Muꞌuri cuꞌutzucaꞌa aꞌiné jeíhua mú cuaꞌanacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej ruxɨeemɨ́jteꞌe. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné sej si cuꞌutzu? Xáꞌajhuiixɨꞌɨ, seajta huatéjniuuni tɨ ij caí tiꞌitɨ́j aꞌamua japua rájveti, sej si caí auteáturan ɨ́ Dios jemi. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu yaꞌujáj meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tixájtacaꞌa ɨ́ Jesús, matɨ́ꞌɨj jeíhua teɨte eꞌiréꞌene. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Judás, tɨ ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecantacaꞌa ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí huaméꞌecaa. Aj pu i ajteáxɨɨrecaꞌa tɨ ij ruꞌitépɨꞌɨtzen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Judás, ni piyen tinuꞌitépɨꞌɨtzeꞌesin pej pi neetzi jɨmeꞌe tiuꞌutátuiireꞌen ineetzi, i nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨjcaa, matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ¿ni tiyen huárɨni tej huaꞌutévajxɨꞌɨn teꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tíꞌitachun? 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j tɨ Jesús jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe, aꞌɨ́ɨ pu raꞌajtéevajxɨ aꞌɨ́jna tɨ ravaɨreꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌaijta u teyujtaꞌa. Raꞌajtasíjchecaꞌa ɨ́ naxairaꞌan, rurɨꞌɨríintaꞌan tɨ raꞌajtánaxaiicaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Caxu chéꞌe siyen raruure. Aj pu i Jesús raꞌajtamuárɨej aꞌɨ́jna ɨ́ naxairaꞌan jetze. Ajta tiráahuaa. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, ajta ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨ u teyujtaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ huáꞌa vaujsi, naíjmiꞌi matɨ́j menaꞌa mej jemin eꞌiréꞌene. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni qui nahuaꞌari neꞌɨ́n púꞌeen sej si siyen múꞌeen mú aꞌuvéꞌejuꞌun sej chun tiuꞌɨ́ꞌɨsimeꞌen, seajta cɨyej? 


text:
Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, aꞌúu nu hui aꞌutevée náꞌayeꞌi aꞌu tɨ eꞌeráyaujtaꞌa u teyujtaꞌa múꞌejmi jemi. Seajta múꞌeen, caxu jaꞌanáj naateeviꞌi. Ari íjii xu xaa siyen neruure aꞌiné ayée pu tejamuaacɨ́ꞌɨ tɨ aꞌamua jetze huáraa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌaijta tɨ́caꞌamisteꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Pedro raavéꞌavaatacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi raatéeviꞌi. Aj mú mi yaꞌuvíꞌitɨ. Aꞌuu mú yaꞌuréꞌeneijte aꞌu tɨ éꞌeche aꞌɨ́jna tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree u teyujtaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, aꞌatzu pu ɨmuá ráꞌasijmeꞌe. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi aúunai aꞌájna jáꞌitaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa u teyujtaꞌa. Aj mú mi atéráaseajraa. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌa jamuan aꞌujyeíjxɨ. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa tɨ tíꞌivaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu raaseíj tɨ aꞌuun áꞌajcatii aꞌu tɨ áꞌataa. Tɨ́ꞌɨj temuaꞌa raaseíj, aj pu i ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ teáataꞌa, amɨ́ɨ pu ajta jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe. 


text:
<pb/>Aꞌatzu aꞌateeviꞌi, ajtahuaꞌa seɨ́j raaseíj. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n: ―Múꞌee pe pajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Hoombi xaa, canu xaa neꞌu. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj seɨ́j hora teuuméꞌeca, ajtahuaꞌa seɨ́j ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna tɨ amɨ́n aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ Jesús jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe, aꞌiné Galilea pu éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Hoombi xaa, capu aꞌij tináꞌamitɨejteꞌe aꞌij pej tiꞌixa. Tɨ́ꞌɨj auj ayén tíꞌixajtacaꞌa, tɨ́ꞌɨj i huajíjhuacaꞌa ɨ́ tecuaaraꞌi. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́ɨ pu pɨ́ aꞌuréꞌeve. Aj pu i raꞌaráaseij aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Ajta aꞌɨ́ɨ pu raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tavástaraꞌa tiraataꞌixaa yee tɨ́ꞌɨj caí xɨ huajíjhuan ɨ́ tecuaaraꞌi, huaíca pej piyen tinaꞌavéꞌavaata tɨjɨ́n capej nemuaꞌate. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Pedro huirájraa á puaꞌacɨé. Aj pu i tiujyeínejraa huápɨꞌɨ. Aꞌij pu puaꞌa téꞌujmuaꞌajcaa. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rachaꞌɨɨcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej raꞌutéxɨeehuariꞌi, majta raatéevajxɨ meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi raꞌutajɨ́ꞌɨcɨe á jɨꞌɨseáaraꞌan jetze. Aj mú mi caꞌanéeri jɨ́n raataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Huataxáj yee aꞌatani muaatéevajxɨ. 


text:
<pb/>Majta jeíhua mú raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi á yaꞌuréꞌeneijte aꞌɨ́mej jemi ɨ́ rujuéesistemuaꞌa 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj huateapuáꞌarecaꞌa, naímiꞌi mú tiújseɨj, ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa, majta ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌataca ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa. Majta á yaꞌuvíꞌitɨ huáꞌa jemi ɨ́ rujuéesi. 


text:
<pb/>Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj taatáꞌixaateꞌen tɨ puaꞌa múꞌee pe peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ tɨ Dios án muajaꞌujyéijtza ɨ́ ɨpuari japua nusu pecaí. Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa niyen tejámuaatáꞌixaateꞌen yee: “Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen”, caxu múꞌeen náꞌantzaahuateꞌesin. 


text:
Ajta tɨ puaꞌa niyen tejámuaataꞌíhuaꞌu yee: “¿Aꞌataani nej pɨ́rɨcɨ inee?, caxu múꞌeen, aꞌatzu huatániuusin.” 


text:
<pb/>’Silu íjii tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, inee nej neajta huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte, aꞌúu nu hui aꞌujcaí naꞌame aꞌujna rɨꞌɨríintaꞌan ɨ́ Dios tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree. 


text:
<pb/>Naímiꞌi mú miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni peꞌɨ́n púꞌeen yaujraꞌan ɨ́ Dios? Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Ayee pu tiꞌayajna, nee nu neꞌɨ́n púꞌeen aꞌij sej tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌutaúꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani máàj aꞌij tetíꞌixeꞌeveꞌe ɨ́ tej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe? Tuꞌuri neꞌu hui ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ amɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa.<pb/>


text:
Matɨ́ꞌɨj mi naímiꞌi ájhuiixɨ ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi yaꞌuvíꞌitɨ meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Pilato. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej tiꞌitɨ́j jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen. Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee tu hui ráamuaꞌareeriꞌi tɨ amɨ́n caꞌaníjraꞌa huaꞌatáꞌaca ɨ́ teɨte mej mi huaténeꞌuseꞌen ɨ́ gobierno jemi. Capu huaꞌutáꞌasin aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús mej tiraanájchiteꞌen ɨ́ César ɨ́ tɨ huáꞌajijveꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu hui ajta ayén tihuáꞌixaateꞌe tɨjɨ́n amɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ Dios án yeꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua, tɨ ajta rey jɨmeꞌe tiꞌitéjvee. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Pilato ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ pej Rey jɨmeꞌe tiꞌitéjvee aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan? Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Jee, nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ pej raxa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Pilato ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun ajteáxɨɨrecaꞌa tɨjɨ́n: ―Capu aꞌij náꞌamitɨejteꞌe tiꞌitɨ́j tɨ jɨ́n auteájturaa ɨ́ nej jɨ́n raꞌuxɨ́jteꞌen. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme, caꞌanín mú jɨ́n miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Jeíhua pu hui caꞌaníjraꞌa huaꞌatáꞌaca ɨ́ teɨte mej mi jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne. Aꞌuu pu hui aꞌutéjche tɨ ayén rɨjca ájtepua Galilea. Ajta áꞌiyen, aꞌu tɨ hui veꞌeráane ayujna. Aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pilato, tɨ́ꞌɨj ayén tiráanamuajriꞌi, ayée pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni qui aꞌɨ́ɨn Jesús aꞌúnna éꞌemeꞌecan u Galilea? 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Pilato ayén ráamuaꞌareeriꞌi tɨjɨ́n aꞌɨ́ɨ pu Heródes aꞌuun tejéꞌaijta aꞌu tɨ Jesús éꞌemeꞌecan, aj pu i huaꞌutaꞌaíj mej ráꞌanviꞌitɨn jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, ɨ́ tɨ rey jɨ́n tiꞌitéjvee. Aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌajnáꞌɨmua aꞌuun aꞌutéveecaꞌa u Jerusalén. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Heródes, jeíhua pu huataújtemuaꞌave tɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌiné puꞌuri aꞌateeviꞌi tɨ raseijramɨꞌɨcaꞌa. Ayee pu tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn Jesús tiꞌitɨ́j jɨ́n ayén huárɨni tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe aꞌiné puꞌuri jeíhua ramuaꞌareerecaꞌa aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiꞌitɨ́j huáruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze, Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, aꞌúu mú vejliꞌi jemin huatéꞌuucaꞌa. Caꞌanín mú jɨ́n tíꞌijxajtziꞌiracaꞌa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Heródes, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ xantaaruꞌu ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe, matɨ́ꞌɨj miyen tíhuáꞌunamuajriꞌi, matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej miyen tiraatzeɨ́jrajmuaꞌan. Majta raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Matɨ́ꞌɨj mi cɨ́ɨxuri ruꞌucáachejte, huáꞌa cɨɨxu ɨ́ mej jamuan tíꞌaijta ɨ́ Heródes. Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌutaꞌaíj mej mi majtáhuaꞌa ráꞌanviꞌitɨn ɨ́ Pilato jemi. 


text:
<pb/>Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, aꞌɨ́ɨ mú ruꞌamiigustemuaꞌa muáꞌaraa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes. Tɨ́ꞌɨj caí xɨ ayén tiujuꞌurɨ́j, maúcheꞌe mú tiújchaꞌɨɨreꞌecaꞌa. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi raꞌuxɨ́jte meꞌɨ́jna Jesús meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nuꞌu huámɨꞌɨni 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pilato huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ teɨte, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setɨ́ꞌɨj siyen yee ruꞌuvéꞌeneijte semɨ́jna ineetzi jemi, ayée xu seꞌɨ́jna jɨ́n jetzen tíꞌijpuaꞌajteꞌe yee aꞌɨ́ɨ pu caꞌaníjraꞌa huaꞌatáꞌaca ɨ́ teɨte mej mi jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne. Nuꞌuri tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi, múꞌeen xu neseíiracaꞌa. Mɨ ajta, capu aꞌij náꞌamitɨejteꞌe tiꞌitɨ́j tɨ jɨ́n auteájturaa ɨ́ sej jɨ́n jetzen tíꞌijpuaꞌajteꞌe. 


text:
Capu ajta aꞌij tiráꞌamitɨejteꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ajtahuaꞌa mú yeꞌutaꞌítecaꞌa itejmi jemi. ’Aꞌɨ́j xu hui jɨ́n seri ramuaꞌaree tɨ caí ayén tiraavíjteꞌe tɨ amɨ́n huámɨꞌɨni, aꞌiné capu tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa. 


text:
Aꞌɨ́j nu hui jɨ́n inee puaíjtzi raatáꞌasin nemɨ́jna. Neajta ráꞌaxɨjteꞌen. Netɨ́ꞌɨj ni raateátuaasin nicu. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. 


text:
<pb/>Ayee mú tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa mej seɨ́j huatátuaani ɨ́ mej aiteánamiꞌi aꞌájna matɨ́ꞌɨj tíꞌiyestehuaꞌa. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, naímiꞌi mú miyen titeetejíihuajraa tɨjɨ́n: ―Micheꞌe hui ráꞌanviꞌitɨn amɨ́jna mɨ teáataꞌa, pej pi Barrabás huatátuaani itejmi jemi. 


text:
<pb/>(Aꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás, ayée mú ꞌéen jɨ́n raꞌiteáana aꞌiné caꞌaníjraꞌa pu huaꞌutáꞌa ɨ́ teɨte Jerusalén mej éꞌechejcaꞌa mej mi huateújneꞌusiꞌiteꞌen. Aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j ɨ́ tɨ tíꞌitecuiꞌica.) 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pilato, aúcheꞌe pu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ raatátuaani aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ajtahuaꞌa pu ayén tihuáꞌajee tɨ ij ráamuaꞌaree aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, majtáhuaꞌa mú miyen titeetejíihuajraa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj hui ráꞌutatan, patáꞌaj ráꞌutatan. 


text:
<pb/>Huaíca pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨmeꞌe? ¿Tiꞌitájni aꞌij huáruu tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen? Capu hui aꞌij náꞌamitɨejteꞌe tiꞌitɨ́j tɨ jɨ́n auteájturaa tɨ ij ayén raavíjteꞌe tɨ huámɨꞌɨni amɨ́jna. Aꞌɨ́j nu hui jɨ́n niyen nenaꞌa rɨni. Puaíjtzi nuꞌu raatáꞌasin. Neajta raateátuaasin. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte máàj mú jaítzeꞌe caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa. Majtahuaꞌa miyen tiraataꞌaíj tɨ ráꞌutatan. Matɨ́ꞌɨj mi tiuꞌumuáꞌitɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jeíhua tejíjhuajmeꞌecaꞌa. 


text:
Tɨ́ꞌɨj i raatátuaa aꞌɨ́jna ɨ́ mej raꞌiteáana aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa mej mi huateújneꞌusiꞌiteꞌen, tɨ ajta tíꞌitecuiꞌica. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej rájhuaviiriꞌi ɨ́ teɨte. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pilato, aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌutátui ɨ́ Jesús mej mi miyen ráaruuren aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi ráꞌutatai meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi yaꞌujáj. Aa mú yaꞌujáasimeꞌeca, matɨ́ꞌɨj seɨ́j huatéeviꞌi tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Simón tɨ Cirene éꞌemeꞌecan. Aꞌuu pu ꞌɨtzitá eꞌeráaráꞌa tɨ i aꞌuun Jerusalén aꞌuteárute. Matɨ́ꞌɨj mi ruꞌuhuatéechuite ɨ́ cúruu tɨ ij ráꞌanchueni. Meraataꞌaíj tɨ ráachuisimeꞌen cujtaꞌan ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Jéihua mú teɨte huajúꞌucaa huáꞌa cujtaꞌa. Muꞌiitɨ́ ɨ́ ꞌuuca, jeíhua mú ruxɨeemɨjteꞌecaꞌa, muaꞌantiujyeíneꞌe mú muaajúꞌucaa aꞌɨ́jna jemi. 


text:
Aj pu i Jesús pɨ́ aꞌuréꞌeve. Ayee pu tihuáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen ꞌuuca, mɨ sej huáꞌayaujmuaꞌa púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jerusalén aꞌuchéjme, caxu neetzi jɨ́n ruyeine, sino rujɨ́ɨmuaꞌa sehuaújyeinixɨꞌɨ múꞌejmi jɨmeꞌe, seajta seꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ ruyaujmuaꞌa aꞌiné aj pu hui tejaꞌuréꞌenejsin aꞌɨ́jna ɨ́ xɨcájraꞌa sej jetzen siyen tiuꞌutaxájta yee: “Dios pu rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí jaꞌanáj tiyaúumuaꞌa muáꞌaraa, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí jaꞌanáj tɨꞌɨríi huáꞌa jetze huataseíjre, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí jaꞌanáj huáꞌutzii ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa.” 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌan jetze, ayée mú hui rɨni ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨ mú tiraatáꞌixaateꞌesin ɨ́ jɨrí tɨjɨ́n: “Patáꞌaj téjmi japua rájveti.” Majta miyen cheꞌatá menaꞌa tiraatáꞌixaateꞌesin aꞌɨ́jna ɨ́ jɨrí áa tɨ huacaíjme tɨjɨ́n: “Patáꞌaj taatéꞌavaa.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa niyen tirajpuaíjtzi neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej caí tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe mej miyen tirajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej xaa tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa? Huápɨꞌɨ mú hui rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun xaa neꞌu. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta seica mú huajájpuajmeꞌe mej mi meꞌuun huáꞌutatan jamuan ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej xaa aꞌij puaꞌa tíꞌirujca. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌu tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Mɨꞌɨchímuꞌuta. Aꞌɨ́ɨ mú ráꞌutatai jamuan ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌirujca. Seɨ́j mú aúutatai rɨꞌɨríintaꞌan pújmeꞌen ɨ́ Jesús. Majta ɨ́ seɨj, aꞌɨ́ɨ mú ráꞌutatai úutataꞌan pújmeꞌen. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Niyáꞌupua, patáꞌaj hui tihuaꞌutáꞌuuniꞌi aꞌiné camu ramuaꞌaree aꞌij mej rɨcɨ. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ xantaaruꞌu, aꞌɨ́ɨ mú huáhuajcacaꞌa mej tetej aꞌucáahuaꞌaxɨn mej mi ráamuaꞌaree jaꞌatɨ tɨ racɨꞌɨti ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan ɨ́ Jesús. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, aꞌúu mú aꞌutéꞌuu mejseíiracaꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ mú majta raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi. Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́ pu seica japua huaniú. Chéꞌe hui amɨ́n rujapua huániuuni, tɨ puaꞌa hui ayén tiꞌayajna tɨ amɨ́n aꞌɨ́ɨn púꞌeen Dios tɨ raꞌantíhuaꞌu, aꞌɨ́jna Dios tɨ án yaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ xantaaruꞌu muaꞌajteáxɨɨrecaꞌa, majta raꞌutéxɨeehuariꞌiriꞌi. Aꞌɨ́ɨ mú majta raatanéste ɨ́ viinu tɨ antzináj tɨ raꞌantiyéꞌen. 


text:
Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa Rey jɨmeꞌe pej tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, patáꞌaj á japua huániuuni. 


text:
<pb/>Majta taabla tiꞌitɨ́j mú aúutatai aꞌu tɨ áꞌujmuꞌu ɨ́ Jesús. Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jetze ɨ́ taabla tɨjɨ́n: “Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ huaꞌaRey aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan”. 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa, aj pu áꞌatataihuacaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu ayén aꞌij puaꞌa tiraataxájtacaꞌa. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Ni pecaí peꞌɨ́n púꞌeen aꞌɨ́jna tɨ Dios án muaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua? Patáꞌaj á japua huániuuni, pajta téjmi japua. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ seɨj tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa, tɨ ajta áꞌatataihuacaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu raꞌajtéꞌaxɨ tɨjɨ́n: ―¿Ni hui pecaí ráꞌateseꞌe ɨ́ Dios? Casiꞌi, ayée pej cheꞌatá penaꞌa tirajpuaíitzi tɨ́j amɨ́jna. 


text:
Ayee pu hui tiraavíjteꞌe tej tiyen tirajpuaíjtzi aꞌiné puꞌuri taacɨ́ꞌɨ aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tej tiꞌitɨ́j huáruu. Ajta amɨ́n, capu tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Jesús, patáꞌaj naꞌutámuaꞌaree aꞌájna xɨcáaraꞌan pej jetzen autéchesin pej tiuꞌutaꞌaíjta. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Ayee nu hui tíꞌimuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, íjii, múꞌee pe peꞌuun aꞌutevée puaꞌamé neetzi jamuan aꞌu tɨ Dios rɨ́ꞌɨ timuaatáꞌasin. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu cuiꞌi huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
Tɨ́ꞌɨj ari teuuméꞌeca aꞌatzaj tacuarixpua, aj pu i nainjapua huateátɨcaꞌarecaꞌa ɨ́ chuej japua. Ayee pu áꞌatee aꞌachú cumu huaíca hora tɨ ayén ꞌeeneꞌe, aꞌiné aꞌɨ́jna xɨcaj aꞌumɨ́ꞌɨ. Capu i chéꞌe huáneeriꞌicɨcaa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ itzíjhua, tɨ ajta aꞌuun aꞌutaviviɨ́jmeꞌecaa u teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu jáꞌitaꞌa acasiújtzaꞌanixɨ. 


text:
Caꞌanín pu jɨ́n huajíjhuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Mɨ́ pej niyáꞌupua, múꞌeetzi nu huatátuiireꞌesin ɨ́ nexɨejniuꞌuca. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ tíyeeyeꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xantaaruꞌu, tɨ anxɨ́te tíꞌaijta, tɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ huarɨ́j, aj pu i rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Ajta ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Aꞌɨ́ɨ pu rɨ́ꞌɨ tíꞌitevistacaꞌa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte ɨ́ mej ajteáxɨɨrecaꞌa meꞌújna mej mi tiúꞌumuaꞌariiveꞌen, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j, aꞌɨ́ɨ mú anteújtuꞌasixɨ án rútaviitzeꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej huataújxɨeemɨste. Majta aꞌucɨ́j. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ramuaꞌajcaa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej eꞌeráacɨ jamuan aꞌujna u Galilea, aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨmuá aꞌutéꞌuu mej seijracaꞌa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ rɨcɨ. Matɨ́ꞌɨj nuꞌu mi u yeꞌaváꞌana 


text:
<pb/>Meenti seɨ́j aꞌuun jéꞌeseijreꞌecaꞌa tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n José. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ huáꞌa jueesi ɨ́ mej huaícate japuan tamuáamuataꞌa mej aráꞌase. Rɨ́ꞌɨ pu tíꞌitevistacaꞌa aꞌɨ́jna. Capu tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn, capu raꞌaránajchecaꞌa aꞌij mej tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare, capu ajta rɨ́ꞌɨ raatáꞌa aꞌij mej huarɨ́j ɨ́ seica ɨ́ jueesi. Aꞌuu pu éꞌemeꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ José, chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Arimatea, tɨ ajta aꞌuun huatacáꞌa u Judea. Ajta aꞌɨ́ɨn José, aꞌɨ́ɨ pu rachúꞌeveꞌecaꞌa jaꞌanáj xɨcáaraꞌan jetze Dios tɨ tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i aꞌuun áꞌume ɨ́ Pilato jemi. Ayee pu tiraatáhuaviiriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn Pilato raatátuiireꞌen ɨ́ Jesús tɨ mɨꞌɨchi. 


text:
Tɨꞌɨj jí raꞌacájtɨ ɨ́ cúruu jetze ɨ́ téviraꞌa. Aj pu i saavana jɨ́n racáꞌijcatacaꞌa. Tɨꞌɨj jí aꞌuun aꞌuteájrupi aꞌu tɨ aúucun. Tɨꞌɨj jí yenuꞌuhuaréꞌetee aꞌu mej mauchén yauucú ɨ́ jaij. Caxɨ́ɨ mú jaꞌanáj jaꞌatɨ meꞌuun utétuaraꞌa. 


text:
Puꞌuri aꞌájna pɨ́tíꞌirɨjcaa aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen rɨ́ꞌɨ ruruuren. Ajta puꞌuri tɨ́n tejaꞌuréꞌenejsimeꞌe aꞌájna xɨcájraꞌan mej jetzen ruseꞌupi. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca, ɨ́ mej meꞌuun eꞌeráacɨ u Galilea jamuan ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ mú cujtaꞌan huajúꞌucaa aꞌɨ́jna ɨ́ José. Matɨ́ꞌɨj mi raaseíj aꞌu tɨ aúucun, majta aꞌu tɨ yáꞌuruu ɨ́ mɨꞌɨchi. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́ ɨ́ ruche. Aj mú mi rɨ́ꞌɨ ráaruu ɨ́ tuꞌupi tɨ naa teáarɨ́ꞌe, majta ɨ́ mej jɨ́n racápɨtijra. Majta áꞌiyen huaújseꞌupe aꞌájna xɨcájraꞌan jetze aꞌij tɨ tiúꞌujxeꞌeveꞌe.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨjta aꞌájna tejaꞌuréꞌene ɨ́ tújcaꞌari taꞌamuájca i itɨeeri jetze. Iíyeꞌe muꞌu u áꞌujuꞌun meꞌɨ́jna ɨ́ ꞌuuca mej tejáꞌutɨɨ ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu ɨ́ tuꞌupi tɨ naa teáarɨ́ꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi u áꞌujuꞌun aꞌu tɨ aúucun. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa. Aj mú mi raaseíj aꞌujna tɨ aúucun tɨ puaꞌa ari teꞌentácuuniꞌi. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tetej ɨ́ mej raꞌitéjmua, puꞌuri jaꞌatɨ u yéꞌenxɨɨracaꞌa. 


text:
<pb/>Majta mauj meꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌimuaꞌajca aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mɨꞌɨchi, jíyeꞌitzi jɨ́n mú huaꞌapua huataseíjre ɨ́ teteca aꞌɨ́mej jemi ɨ́ ꞌuuca. Ayee mú cuaiínaviꞌin tiꞌitéchejcaꞌa. Ayee pu tiꞌitemastájyeꞌicaa cumu mej témaxcavaꞌaraꞌan. 


text:
Jéꞌecan mú tiuꞌutátziɨn ɨ́ ꞌuuca. Aꞌɨ́j mú jɨ́n títunutaxɨ, majta aicaújtuuxɨ. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca, ayée mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné sej si ꞌeen jɨ́n siyen rahuauhuau huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite seɨ́j tɨ ari ruuri? 


text:
Capu hui yeꞌe jáꞌahuaꞌa, aꞌiné puꞌuri ajtahuaꞌa huatarúj. ¿Ni hui secaí ramuaꞌaree aꞌij tɨ tejámuaatáꞌixaa tɨ́ꞌɨj auj aꞌutéveecaꞌa múꞌejmi jemi aꞌujna u Galilea yee tɨ ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej tiuꞌutátuiireꞌen aꞌɨ́jna tɨ huáꞌa jetze airáane ɨ́ teɨte huáꞌa jemi ɨ́ mej aꞌij puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ mej mi ráꞌutatan? Ajta yee huaíca xɨcaj tzajtaꞌa pu ajtahuaꞌa nuꞌu huatarújsin. ―Aꞌɨ́ɨ mú teteca miyen tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ aꞌu tɨ aúucun. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j ruche. Aj mú huaꞌutáꞌixa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan seɨ́j aráꞌase, ajta ɨ́ seica. Nain mú huaꞌutáꞌixa aꞌij mej tiꞌitɨ́j tiuꞌuséij. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca, aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen, ɨ́ María, Magdala tɨ éꞌemeꞌecan, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Juana, ajtahuaꞌa seɨ́j ɨ́ María tɨ náànajraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, majta seica ɨ́ ꞌuuca. Aꞌɨ́ɨ mú miyen tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej Jesús huaꞌantíhuau. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta caí aꞌɨ́ɨme, camu huáꞌantzaahua ɨ́ ꞌuuca aꞌiné capu aꞌij tihuáꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, aꞌɨ́ɨ pu ájchee Tɨꞌɨj jí aꞌutɨéechejraa aꞌájna aꞌu tɨ aúucun. Tɨ́ꞌɨj i aꞌuteájrupi. Tɨꞌɨj jí aicaújtutzi, tɨ́ꞌij cɨ́ɨxuri tiuꞌuséij. Aa pu rujɨ́ɨmuaꞌa tíꞌijpiicaꞌa á chuaataꞌa. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa. Jéihua pu tíꞌimuaꞌajca ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j. Aꞌájna nuꞌu jáꞌahuaꞌa juye jetze Emaús tɨ aꞌuréꞌenineꞌi 


text:
<pb/>Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, mé huaꞌapua ɨ́ mej huáꞌa jetze ajtémeꞌecan aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌúu mú aujúꞌucaa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Emaús. Aꞌatzu pu aꞌɨmuá pɨ́tejáꞌarɨcɨ aꞌujna u Jerusalén, aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa kilómetros. 


text:
Maúcheꞌe mú tiuꞌuxáatajmeꞌeca, majta tiꞌihuaúrihuaurájmeꞌe rujɨ́ɨmuaꞌa, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Jesús ajteáxɨɨrecaꞌa tɨ ꞌij huáꞌa jamuan huaméꞌen. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni aꞌij setiúꞌurixaateꞌe siyen huajúꞌun? Matɨ́ꞌɨj mi huatéhuiixɨ, muaꞌicaujtutájmeꞌe. 


text:
Ajta seɨ́j tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Cleofas, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―¿Ni pecaí ramuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j íjii itejmi jemi? ¿Ni pecaí múꞌee peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ pej huayéꞌi penaꞌa pej caí tiꞌitɨ́j muaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ taruure itejmi? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani aꞌij huarɨ́j? Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Jesús, Nazarét tɨ éꞌemeꞌecan. Aꞌɨ́ɨ pu hui tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ rumuárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan jɨmeꞌe ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ajta jeíhua pu ayén tiúꞌuruu tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe, mejseíiracaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌitaꞌaijteꞌe, aꞌɨ́ɨ mú hui Jesús tiuꞌutátui mej mi tiuꞌutáꞌan mej raajéꞌica. Matɨ́ꞌɨj mi ráꞌutatai. 


text:
<pb/>’Mɨ teajta iteen, ayée tu hui tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌe áꞌameꞌencheꞌe tɨ tuꞌirájtuaani itejmi i tej Israél jetze ajtémeꞌecan. Puꞌuri huaíca xɨcaj tejauume ɨ́ mej ráꞌutatai. 


text:
<pb/>’Majta seica juuca ɨ́ mej téjmi jetze ajtémeꞌecan, jeíhua mú aꞌij puaꞌa teꞌutaseíjra. Iíyeꞌe mú u aꞌatanéj aꞌu mej yeꞌaváꞌana meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Aru camu ráateu ɨ́ mɨꞌɨchi. Matɨ́ꞌɨj mi huaréꞌacɨ. Aj mú mi taataꞌixaa tɨjɨ́n seica mú huataseíjre aꞌɨ́mej jemi. Aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Ayee mú eeriꞌi tihuaꞌutáꞌixaa tɨ nuꞌu ari ajtahuaꞌa huatarúj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Majta seica ɨ́ mej ta jamuan áꞌujujhuaꞌan, aꞌɨ́ɨ mú majta u aꞌatanéj aꞌu mej yeꞌaváꞌana. Ayee pu éeneꞌe aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca. Aru camu hui áꞌa yaꞌuseíj meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. ―Ayee mú tiraataꞌixaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌij xu puaꞌa titéꞌujmuajte múꞌeen. Caxu aꞌij tirájteuve mɨ ru tzajtaꞌa sej si caꞌanacan tiráꞌantzaahuateꞌen nain tɨ́j naꞌa aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. 


text:
<pb/>’¿Ni caí ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ ij amuacaí ayén tirajpuaíitzi áꞌaraꞌani aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ajta Dios aꞌán yaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua, tɨ ij áꞌiyen teꞌenteárute aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua, ajta nainjapua? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús temuaꞌa naa nain tɨ́j naꞌa tɨ téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, tɨ́j naꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta matɨ́j menaꞌa ɨ́ mej tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj meri á vejliꞌi aujúꞌucaa aꞌájna chajtaꞌa aꞌu mej aráꞌaiixa, aúcheꞌe pu huaméꞌecaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayée pu cumu mú pu áꞌayee aꞌuméꞌe aꞌame. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨme, jeíhua mú caꞌaníjraꞌa raatáꞌa tɨ aꞌuun huateáturan. Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj yé huateáturan téjmi jemi, aꞌiné puꞌuri téchuijxari, ajta ari tɨ́n tétɨcaꞌari. Tɨ́ꞌɨj i aꞌuun aꞌuteájrupi tɨ ij huáꞌa jamuan aꞌuun aꞌuteáturan. 


text:
Tɨ́ꞌɨj i Jesús ayén huarɨ́j tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn aúucaꞌatii huáꞌa jamuan á vejliꞌi meesa jetze. Tɨ́ꞌɨj i raatiɨ́ꞌɨpɨi ɨ́ pan, ajta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Aj pu i raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Tɨ́ꞌɨj i aꞌutéjche tɨ huaꞌutaꞌɨ́ꞌɨpɨꞌiteꞌen. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiꞌitiúrihuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni caí úꞌutzunajcaꞌa ɨ́ taxɨejniuꞌuca ɨ́ ta tzajtaꞌa, ajta caꞌaníjraꞌa yú huataseíjre u ta tzajtaꞌa tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tiuꞌuxájtajmeꞌe ta jamuan ɨ́ juye jetze, tɨ ayén tíꞌitaꞌixaateꞌecaa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze? 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi ájhuiixɨ. Caꞌanacan mú huaréꞌacɨ u Jerusalén. Aꞌuu mú huáꞌuteu aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan seɨ́j mej aráꞌase, majta ɨ́ seica ɨ́ mej huáꞌa jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Naímiꞌi mú tiújseɨj meꞌújna. 


text:
Majta meꞌɨ́jna ɨ́ mej meꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa u Jerusalén, ayée mú tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ mej huaꞌapua tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Tavástaraꞌa pu ajtahuaꞌa aꞌitáraa huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. Ajta huataseíjre jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Simón. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌɨ́ɨ mú tihuaꞌutáꞌixaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j matɨ́ꞌɨj meꞌuun aujúꞌucaa ɨ́ juye jetze, ajta aꞌij mej yeꞌí tiraamuáꞌa tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu Jesús huataseíjre aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej nuꞌu mauj jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨ auj ruuricaꞌa amuacaícan 


text:
<pb/>Maúcheꞌe mú tiꞌixáatacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Jesús huataseíjre huáꞌa jemi. Aꞌuu pu jáꞌitaꞌa huatéechaxɨ. Aj pu i ayén tihuaꞌutateújte tɨjɨ́n: ―Chéꞌe huatéepuaꞌare ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa. 


text:
<pb/>Jéꞌecan mú huajɨ́jxɨcaꞌa. Majta tiuꞌutátziɨn aꞌiné ayée pu huáꞌaseijrateꞌecaa. Cu xɨee mej cu mɨ́ꞌɨchi seijra. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n aꞌij puaꞌa amuaatáꞌa? ¿Aꞌiné sej si caí xɨ téꞌatzaahuateꞌe? 


text:
Casiꞌi, i nemuajcaꞌa jetze, ajta i neꞌɨ́ɨca jetze. Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen. Setáꞌaj naꞌajtamuárɨꞌen sej si siyen raaseíj. Seɨ́j tɨ mɨꞌɨchi, capu ayén nexɨ́ꞌej tiꞌitéhuaꞌiraꞌa, capu ajta ayén nexɨ́ꞌej tiꞌitéjcari. Xuꞌuri neseij nej xaa téhuaꞌiraꞌa, neajta téjcari. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ayén tihuaꞌutáꞌixaa, aj pu i ayén tihuaꞌutaseíjra ɨ́ rumuájcaꞌa jetze, ajta ruꞌɨ́ɨca jetze. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme, camu xɨ ráꞌantzaahuate aꞌiné jeíhua mú aꞌij puaꞌa yáꞌuseijracaꞌa, majta rútemuaꞌaveꞌecaꞌa. Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni secaí tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ nej ráacuaꞌani? 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejámuaatáꞌixaa netɨ́ꞌɨj aꞌamua jemi huácatii tɨ ayén ruxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ nain jɨ́n teꞌaraúrasten aꞌij tɨ teꞌuyúꞌuxacaꞌa neetzi jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, ajta jetzen ɨ́ tihuáꞌachuiica. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze nej nuꞌu niyen tirajpuaíitzi náꞌaraꞌani inee, i nej neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ Dios án nejaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua. Ajta nuꞌu huaíca xɨcaj tzajtaꞌa nu neajtahuaꞌa aitáraꞌani huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. 


text:
<pb/>’Majta nuꞌu, nainjapua tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin neniúucajtzeꞌe mej mi seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ Dios jemi tɨ ij aꞌɨ́ɨn tihuaꞌutáꞌuuniꞌi. Maꞌutéjhuijsin nuꞌu mej miyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌen íiye mej Jerusalén aꞌuchéjme, majta méyee ɨ́ mej aꞌɨmuá antachéejmee, majta méyee ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua huachéjme, tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua nainjapua. 


text:
Nee nu u yaꞌutaꞌíti múꞌejmi jemi aꞌɨ́jna tɨ niyáꞌupua jɨ́n teꞌataújratziiriꞌi. Seajta múꞌeen, setáꞌaj siyen yen huatéꞌen íiyen chajtaꞌa ajta naꞌa caí huateáturan múꞌejmi jemi aꞌɨ́jna tɨ júteꞌe eꞌicánejsin. Aꞌɨ́j xu jetzen araújcaꞌanejsin. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu i aꞌɨ́ɨn Jesús tíraa u ta japua 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús huajaꞌuvíꞌitɨ u jáꞌahuaꞌa u Betania. Tɨ́ꞌɨj i ajméijcaꞌataxɨ. Aj pu i rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌa ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme, aꞌúu mú raateánajchecaꞌa. Jéihua mú huataújtemuaꞌave. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j u Jerusalén. 


text:
Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ vaújsimuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu ɨ́ tɨ aꞌɨ́mej jetze airáane aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham teecan. 


text:
<pb/>Abraham pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaac. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Isaac, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, aꞌɨ́ɨ pu títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa aꞌɨ́jna ɨ́ Judá, majta seica ɨ́ mej ihuáamuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Judá. 


text:
Ajta Judá aꞌɨ́mej pu títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa, ɨ́ mej miyen ánteꞌaruajcaꞌa tɨjɨ́n Fares, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ seɨ́j Zara. Ajta ɨ́ huaꞌanáànacɨꞌɨ, ayée pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Tamar. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Fares, aꞌɨ́j pu típeꞌeri jáꞌaraa ɨ́ Esrom. Ajta Esrom pu rapeꞌericaꞌa ɨ́ Aram. 


text:
<pb/>Aram pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Aminadab. Ajta Aminadab pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Naasón. Tɨꞌɨj jí Naasón típeꞌeri jáꞌaraa tɨ ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Salmón. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Salmón, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Booz. Ayee pu ántehuaacaꞌa ɨ́ náànajraꞌan ɨ́ Booz tɨjɨ́n Rahab. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Booz, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Obed. Ajta ayén ántehuaacaꞌa ɨ́ náànajraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Obed tɨjɨ́n Rut. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Obed, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaí. 


text:
<pb/>Isaí pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ David, ɨ́ tɨ ajta teꞌenteájrupi ɨ́ rey jɨmeꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, jamuan aꞌɨ́jna tɨ ajta ɨ́raꞌaraꞌan púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Urías, aꞌɨ́ɨ mú típeꞌeri muáꞌaraa aꞌɨ́jna tɨ ayén ántehuaa jáꞌaraa tɨjɨ́n Salomón. 


text:
Salomón pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Roboam. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Roboam, aꞌɨ́ɨ pu péꞌericɨraꞌan púꞌeeneꞌe ɨ́ Abías. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Abías, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Asa. 


text:
<pb/>Asa pu rapeꞌericaꞌa ɨ́ Josafat. Tɨꞌɨj jí Josafat típeꞌeri jáꞌaraa tɨ ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Joram. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Joram, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Uzías. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Uzías, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jotam. Ajta Jotam pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Acaz. Ajta áꞌiyen aꞌɨ́jna ɨ́ Acaz típeꞌeri jáꞌaraa aꞌɨ́jna ɨ́ Ezequías. 


text:
<pb/>Ezequías pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Manasés. Ajta Manasés pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Amón. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Amón, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Josías. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Josías, aꞌɨ́mej pu títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa ɨ́ Jeconías, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej ihuáamuaꞌameꞌen púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jeconías. Tɨ́ꞌɨj Josías títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa, seica mú mú aꞌuvéꞌejuꞌun. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌɨ́mej aꞌuvíꞌitɨ́ ɨ́ mej Israél aꞌuchéjmeꞌecaa. Aꞌuu mú jáꞌahuaꞌa huajaꞌuvíꞌitɨ seɨ́j chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Babilonia. 


text:
Matɨ́ꞌɨj miyen huajaꞌuvíꞌitɨ, aj puꞌi Jeconías seɨ́j típeꞌeri jáꞌaraa tɨ ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Salatiel. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Salatiel, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Zorobabel. 


text:
<pb/>Zorobabel pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Abiud. Tɨ́ꞌɨjtáꞌi aꞌɨ́ɨn Abiud rapeꞌeri jáꞌaraa aꞌɨ́jna ɨ́ Eliaquim. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Eliaquim, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Azor. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Azor, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Sadoc. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Sadoc, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Aquim. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Aquim, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Eliud. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Eliud, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Eleazar. Tɨ́ꞌɨjtaꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Eleazar típeꞌeri jáꞌaraa aꞌɨ́jna ɨ́ Matán. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ Matán, aꞌɨ́ɨ pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo. 


text:
Jacobo pu rapeꞌericaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ José, aꞌɨ́jna tɨ María téviꞌitɨneꞌe. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ náànajraꞌan púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Cɨríistuꞌu. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen aráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan muáacua ɨ́ mej jetzen airáane aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham teecan. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tuꞌuvéꞌeteajtɨ aꞌɨ́jna ɨ́ David. Majta miyen cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌa jetze airáane aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan. Aꞌɨ́mej mú aꞌuvíꞌitɨ́ aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecantacaꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa Babilonia. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa tamuáamuataꞌa japuan muáacua tɨ́ꞌɨj huanúꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu. Tɨ́ꞌɨj Jesús huanúꞌihuacaꞌa 


text:
<pb/>Ayee pu éeniꞌicɨꞌe huanúꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu. Aꞌɨ́ɨ pu náànajraꞌan, aꞌɨ́jna ɨ́ María, puꞌuri huataúraꞌacaa ɨ́ runiuuca jɨmeꞌe tɨ ij huatévicheꞌen aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ José. Matɨ́ꞌɨj caí xɨ naímiꞌi huatéꞌecaꞌa, aj pu i aꞌutaseíjre ɨ́ paꞌarɨꞌɨ jucáaraꞌan jetze. Aꞌɨ́ɨ pu ayén ráaruu jɨ́meꞌen ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn tɨ ratéviꞌitɨ́néꞌe aꞌame, aꞌɨ́jna ɨ́ José, rɨ́ꞌɨ pu tíꞌitevistacaꞌa. Capu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ ayén puaíjtzi raatáꞌan mé jéjreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨ pu ayén raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ mé rúurɨeni avíitzi jɨmeꞌe. 


text:
Tɨ́ꞌɨj raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare tɨ ayén huárɨni, aj puꞌi seɨ́j tevi huataseíjre ɨ́ jemin ɨ́ cutzí tzajtaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ ta japua. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―José, múꞌee pej iꞌi huáacɨxaꞌaraꞌan ɨ́ David teecan, capej rátziɨɨneꞌe pej ráꞌanviꞌitɨn aꞌu pe éꞌeche aꞌiné ɨ́ tɨ aꞌutaseíjre ɨ́ jucáaraꞌan jetze, aꞌɨ́j pu jɨ́meꞌen huanéj ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu teáatacan tiyaúj aꞌame. Ayee xu nuꞌu raatámuaꞌati tɨjɨ́n JESUS, aꞌiné aꞌii pu aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌe aꞌame ɨ́ tɨ huáꞌa japua niuuni ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa ɨ́ mej meri auteájturaa ɨ́ Dios jemi. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Ayee tiujuꞌurɨ́j tɨ ij ayén teꞌaraúrasten aꞌij tɨ ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ tavástaraꞌa jetze meꞌecan. 


text:
Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Paꞌarɨꞌɨ pu nuꞌu huataseíjreꞌesin ɨ́ jucaatzeꞌen aꞌɨ́jna jetze ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ caí xɨ jaꞌatɨ́ ratéviꞌitɨn.<pb/>Tiyaúj pu nuꞌu aꞌame teáatacan.<pb/>Aj mú mi miyen raatámuaꞌatzi tɨjɨ́n Emanuel. Aꞌíjna niuucarijraꞌa tɨjɨ́n Emanuel, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: Dios pu ta jamuan yé huaca. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj huájɨ aꞌɨ́jna ɨ́ José, aj pu i ayén huarɨ́j aꞌij tɨ tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Tɨꞌɨj jí yaꞌuvíꞌitɨ ɨ́ ruche. 


text:
Mɨ́ ajta, capu jamuan huáhuii ajta caí huanúꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨ teáataꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi miyen raatamuáꞌa tɨjɨ́n JESUS.<pb/>


text:
Aꞌuu pu jaꞌunúꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Belén. Aꞌuu pu ajtémeꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Judea. Aꞌájna aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn jaꞌunúꞌihuacaꞌa ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu tiꞌitéveecaꞌa ɨ́ rey jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes. Matɨ́ꞌɨj mi seica Jerusalén eꞌiréꞌene ɨ́ mej jeíhua támuaꞌarejcaꞌa. U jetze pújmeꞌen mú eꞌeráacɨ aꞌutɨ́ ꞌeíjninei ɨ́ xɨcaj. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ Heródes miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné aꞌij ꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ huáꞌa rey ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, aꞌɨ́jna tɨ auchén huanúꞌihuacaꞌa? Aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌutɨ́ ꞌeíjninei ɨ́ xɨcaj, aꞌujna aꞌu tej éꞌeche, xuꞌuraꞌave tu huaseíj tɨ aꞌutátzaareajraa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huanúꞌihuacaꞌa. Aꞌɨ́j tu jɨ́n teꞌuun mú aꞌuvéꞌejuꞌun tej ti rɨ́ꞌɨ tíraatéanajche. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ rey, aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, jéꞌecan pu tiꞌijmuaꞌastɨ́ jáꞌaraa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe. Majta, ɨ́ teɨte ɨ́ mej Jerusalén aꞌuchéjmeꞌecaa, naímiꞌi mú tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa. 


text:
Tɨꞌɨj jí Heródes huaꞌutajé naíjmiꞌica ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe huaꞌatéyujtaꞌa, majta ɨ́ mej tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ teɨte aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné nuꞌu áꞌanuꞌihuan aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu? 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌujna Belén, ɨ́ chajtaꞌa tɨ aꞌuun ajtémeꞌecan aꞌujna jáꞌahuaꞌa u Judea, aꞌiné ayée pu ajmíꞌi raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Múꞌeen mɨ sej Belén aꞌuchéjme, aꞌujna chuéjraꞌa japua tɨ aꞌuun auucáꞌa u Judá, íjii, múꞌeen xu xaa seꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ sej jaítzeꞌe cɨ́lieen jɨ́n tíꞌaijta.<pb/>Mɨ́ ajta, méjcaꞌi huáyee, seɨ́j pu aꞌamua jetze nuꞌihuan tɨ veꞌecán jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjta.<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu antiújmuaꞌaréere aꞌame huáꞌa jɨmeꞌe ɨ́ neteɨ́testemuaꞌa, aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan. 


text:
<pb/>Aj pu i Heródes huajaꞌutajé avíitzi jɨmeꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej jeíhua támuaꞌarejcaꞌa. Tɨꞌɨj jí ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌachúni ari áꞌatee tɨ huajaꞌutaseíjra aꞌɨ́jna ɨ́ xuꞌuraꞌave? 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen huaꞌutaꞌaíj mej áꞌucɨɨne aꞌujna u Belén. Ayen tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu, setáꞌaj yáꞌuhuauni temuaꞌa naa seꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Setɨ́ꞌɨj raateún, aj xu si mú aꞌuvéꞌejuꞌun setáꞌaj naatáꞌixaateꞌen, neatáꞌaj neajta inee áꞌumeꞌen, neatáꞌaj rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ rey, aj mú mi aꞌucɨ́j. Ajta aꞌɨ́ɨn xuꞌuraꞌave tɨ aꞌutaseíjre aꞌɨ́mej jemi aꞌujna seɨ́j chuéjraꞌa japua aꞌu tɨ ꞌeíjninei ɨ́ xɨca, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí huaméꞌecaa. Tɨꞌɨj jí án aꞌujcháxɨ ɨ́ chiꞌij japua aꞌu tɨ aꞌij éꞌeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. 


text:
Muaꞌantenéesimeꞌecaa mú u chiꞌita, matɨ́ꞌɨj mi raaseíj ɨ́ paꞌarɨꞌɨ jamuan ɨ́ náànajraꞌan. Aj mú mi títunutaxɨ. Temuaꞌa mú naa rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi teꞌentícuunaxɨ tiuꞌujcáaja, aꞌɨ́ɨ mú raatapuaíjve tiꞌitɨ́j oro, majta tiꞌitɨ́j cɨ́tziveꞌeri, majta tiꞌitɨ́j cuaaneꞌe tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n mirra. 


text:
Majta áꞌiyen tiúꞌumaaracaꞌa tɨ nuꞌu Dios huaꞌutáꞌijmɨijriꞌi mej nuꞌu caí huaréꞌecɨɨne aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Heródes. Aꞌɨ́j mú jɨ́n seɨ́j jetze aꞌucɨ́ ɨ́ juye mej mi aꞌuréꞌenen meꞌújna chuéjraꞌa japua aꞌu mej éꞌechejcaꞌa. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej huataúruu meꞌújna u Egipto 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj aꞌucɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jeíhua támuaꞌarejcaꞌa, jaꞌatɨ́ pu huataseíjre aꞌɨ́jna jemi ɨ́ José tɨ́ꞌɨj tíꞌimaaracaꞌa. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe seɨ́j tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ájchesi. Patáꞌaj ráꞌanviꞌitɨn peꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, pajta ɨ́ náànajraꞌan. Áꞌuraꞌa patáꞌaj raatéꞌavaa mɨ paꞌarɨꞌɨ, pajta ɨ́ náànajraꞌan. Huáꞌanviꞌitɨchi aꞌujna Egipto. Setáꞌaj seꞌuun aꞌutéꞌen ajta nenaꞌa caí neajtahuaꞌa amuaatáꞌixaateꞌen jaꞌanáj tɨ huatárɨꞌɨristari sej yé uvéꞌenen seyajna. Ayee xu huárɨni aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, aꞌɨ́ɨ pu rahuauni ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨ i raajéꞌica. ―Ayee pu tiraatáꞌixaa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí ájchee ɨ́ José. Yaꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, ajta náànajraꞌan. Ajta aꞌɨ́ɨn huáꞌa jamuan pu áꞌuraa aꞌájna tɨ́caꞌari tzajtaꞌa. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa aꞌujna Egipto. 


text:
Aꞌuu mú éꞌetee ajta caí huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes. Ayee pu aꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́j tɨ́ꞌij araúrasten ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen ayén ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa seɨ́j tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan tɨjɨ́n: “U nu yaꞌutajé ɨ́ niyauj aꞌujna Egipto.” Heródes pu raataꞌaíjtacaꞌa mej huáꞌucuiꞌini ɨ́ tɨꞌɨríi 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Heródes ráamuaꞌareeriꞌi mej raatémuaꞌitɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jeíhua támuaꞌarejcaꞌa, jéꞌecan pu huataniúꞌucacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme, aj pu i Heródes tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa mej nuꞌu huáꞌucuiꞌini naíjmiꞌica ɨ́ tɨꞌɨríi mej teteca ɨ́ mej miyen raachaꞌɨ́jmee huaꞌapua nineꞌiraꞌa múucɨ pújmeꞌen. Naíjmiꞌica mú huajáꞌucuii aꞌúu mej Belén éꞌechejcaꞌa, majta ɨ́ seica ɨ́ mej aꞌɨmuá antachéejmeꞌecaa. 


text:
Ayee pu teꞌaraúraste aꞌɨ́jna ɨ́ niuucarijraꞌa tɨ jɨ́meꞌen ayén ajmíꞌi raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ayee pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Jeremías. 


text:
Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Ayee pu tiúꞌunamuajriꞌi aꞌujna jáꞌahuaꞌa u Ramá, mej ruyeinecaꞌa, majta jeíhua ruxɨeemɨjteꞌecaꞌa.<pb/>Aꞌɨ́jna ɨ́ Raquel, aꞌɨ́ɨ pu seɨ́j aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej ruyeinecaꞌa.<pb/>Ruyaujmuaꞌa pu jɨ́meꞌen ruyeinecaꞌa.<pb/>Capu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej rɨ́ꞌɨ tiraatéjeeve aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej caí chéꞌe mé jéꞌe jáꞌahuaꞌa ɨ́ yaújmuaꞌameꞌen. Ayee puꞌu. 


text:
<pb/>Aru tɨ́ꞌɨj ari huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, seɨ́j pu ajta huataseíjre aꞌɨ́jna jemi ɨ́ José tɨ́ꞌɨj tíꞌimaaracaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ tíꞌivaɨreꞌe ta japua ɨ́ tavástaraꞌa jemi. Ayee pu aꞌɨ́ɨn tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Ájchesi. Ánviꞌitɨchi hui aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, pajta ɨ́ náànajraꞌan. Setáꞌaj jáꞌucɨɨne seꞌújna chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Israél. Puꞌuri huamɨ́ꞌɨ ɨ́ tɨ rajéꞌicatamɨꞌɨcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. ―Ayee pu tiraatáꞌixaa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí ájchee aꞌɨ́jna ɨ́ José. Aj puꞌi yaꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, ajta náànajraꞌan. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa meꞌújna Israél. 


text:
Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn José, ayée pu ráamuaꞌareeriꞌi tɨ nuꞌu aꞌɨ́ɨn Arquelao tíꞌaijtacaꞌa ruyáꞌupuacɨꞌɨ jetze meꞌecan, aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes teecan. Ajta pu Dios raatáꞌixaa tɨ́ꞌɨj tíꞌimaaracaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa tɨ aꞌuun eꞌaráꞌasti, aꞌujna Judea. Tɨꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa tɨ jetzen ajtémeꞌecan aꞌujna Galileeye. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌaráꞌa, aꞌúu pu eꞌehuaújchejte, chajtaꞌa jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Nazarét. Aꞌuu pu huayeíjxɨ. Ayee pu tiujuꞌurɨ́j tɨ ij ayén araúrasten aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mejmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Miyen tɨjɨ́n: “Ayee mú raatámuaꞌatzi tɨjɨ́n Nazarét tɨ éꞌemeꞌecan.”<pb/>


text:
Aꞌájnáꞌɨmua aj pu aꞌutaseíjre aꞌu tɨ caí éꞌe tiꞌitɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe. Aꞌuu pu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌiné puꞌuri hui tɨ́n aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin tɨ Dios íiyen tiuꞌutaꞌaíjta nainjapua ɨ́ chaanaca. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe tɨ jɨ́meꞌen raataxájtacaꞌa ajmíꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ayee pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Isaías. Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Jaꞌatɨ́ pu u eꞌejíihuá aꞌame aꞌujna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ caí éꞌe tiꞌitɨ́j.<pb/>Yee pu tiꞌixa tɨjɨ́n:<pb/>“Naa xu rɨ́ꞌɨ huaujjéjcuareꞌen, mɨ ru tzajtaꞌa, múꞌeen, aꞌiné tavástaraꞌa pu yé uvéꞌenejsin.<pb/>Caxu aꞌij yáꞌunamuajra.” 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ayée pu éeneꞌe tiꞌitéchejcaꞌa cɨ́ɨxuri tɨ itzíjhua, cameeyuꞌu juꞌuxaꞌa jɨmeꞌe. Ajta típuaasicaꞌa, navij tu rumuaꞌatɨ́. Ajta nuꞌu huátunaꞌise cuaꞌacareꞌe, ajta searate, ꞌɨtzitá mej xuaa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej aꞌɨmuá aꞌuchéjmeꞌecaa, naíjmiꞌi mú eꞌiréꞌenineicaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Juan. Aꞌuu mú eꞌerácɨꞌɨcaꞌa tɨ́j naꞌa aꞌu tɨ huatacáꞌa aꞌujna chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Judea, majta seica ɨ́ mej meꞌuun éꞌeche aꞌujna chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jerusalén, majta ɨ́ seica ɨ́ mej meꞌuun éꞌemeꞌecan aꞌu tɨ aꞌatamɨ́ꞌɨye ɨ́ játeꞌana tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jordán. Aꞌuu mú aꞌuréꞌenineicaꞌa mej mi ráanamua. 


text:
Jɨ́meꞌen muꞌu tiuꞌutétzaahuate ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, aj puꞌi Juan huáꞌamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ játeꞌanaraꞌan jetze ɨ́ Jordán. 


text:
Mɨ́ ajta ɨ́ Juan, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ mej miyen ánteꞌarua tɨjɨ́n fariseos, majta ɨ́ mej miyen ánteꞌarua tɨjɨ́n saduceos, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huaꞌuseíj ɨ́ mej jeíhua eꞌevéꞌejuꞌucaꞌa mej mi huaújmuaɨꞌɨhua, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen mɨ sej tíꞌihuaꞌitaca, ¿ni tzaa seri tíꞌiteseꞌe tɨ caí Dios puaíjtzi amuaatáꞌan? ¿Aꞌataani amuaatáꞌixaa sej si siyen rɨcɨ? 


text:
Caxu siyen tíꞌimuaꞌajca ɨ́ ru tzajtaꞌa yee: “Ayej tiꞌayajna tɨ naa titaatévaɨreꞌen aꞌiné teen tu iꞌi huáacɨxaꞌastemuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham teecan.” Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayej tiꞌayajna tɨ Dios raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ rɨ́ꞌɨ raaráꞌatza ɨ́ tete matɨ́j ɨ́ huáacɨxaꞌastemuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham teecan. Capu tiꞌitɨ́j aꞌij tejámuaatévaɨreꞌesin sej siyen tíꞌimuaꞌajca rujɨ́ɨmuaꞌa sino sej siyen huanén tɨ́j Abraham teecan. 


text:
Puꞌuri tejaꞌuréꞌenejsin vejliꞌi aꞌájna xɨcájraꞌa jetze jaꞌanáj tɨ puaꞌa amuaꞌajteáꞌaxɨꞌɨsin ɨ́ Dios caꞌanín jɨmeꞌe. Ayee pu áꞌamuaruuren cumu tɨ́j jaꞌatɨ́ cɨyej téꞌijveichixɨꞌɨn tepuaij jɨmeꞌe. Nain ɨ́ cɨyej tɨ caí tíꞌitaaca, aꞌɨ́ɨ pu téꞌijveichixɨꞌɨsin. Tɨꞌɨj jí raꞌanteátaira. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tejamuaꞌajteáꞌaxɨꞌɨsin múꞌejmi. 


text:
Aru inee, nee nu amuáamuaɨꞌɨhuacaꞌa jaj jɨmeꞌe mej mi ráamuaꞌaree ɨ́ teɨte sej seri seɨcɨé tiuꞌumuáꞌaj ɨ́ ru tzajtaꞌa. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ hui nehuáritaꞌa yé eꞌevéꞌeme, aꞌɨ́ɨ pu jaítzeꞌe raayɨ́ꞌɨtɨ necaí inee. Aꞌiné nee nu cɨ́lieeneꞌen jɨ́n tiꞌitéjvee ɨ́ jemin, capu ayén tínaavíjteꞌe ineetzi nej rajtaɨ́ꞌɨpɨꞌɨn ɨ́ caꞌacairaꞌan. Mɨ́ ajtáꞌi aꞌɨ́ɨn, seɨ́j pu huataꞌíti tɨ huateáturan múꞌejmi jemi. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu utéꞌaꞌasin mɨ aꞌamua tzajtaꞌa. Ajta aꞌɨ́jna tɨ hui nehuáritaꞌa yé eꞌevéꞌeme, aꞌɨ́ɨ pu rɨ́ꞌɨ áꞌamuaruuren. 


text:
Ayee pu téꞌeme. Xɨee tɨ jaꞌatɨ́ ari ruꞌiteꞌɨ́ ɨ́ tɨ jɨ́n raꞌanácaꞌatzi ɨ́ triigu. Aꞌɨ́ɨ pu ruꞌirátuꞌisin ɨ́ xaɨɨri puaꞌacɨé. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri, rájseɨreꞌesin u chiꞌita. Ajta ɨ́ xaɨɨri, taij jetze pu án yáꞌurɨeexɨjsin ɨ́ tɨ caí jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Tɨ́ꞌɨj Juan ráamuaɨꞌɨhuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huataseíjre. Aꞌuu pu aꞌarájraa aꞌujna chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Galileeye tɨ́ꞌij Juan ráamuaɨꞌɨhua játeꞌana jetze tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Jordán. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ayée pu tíꞌimuaꞌajca tɨ raatáꞌijmɨi. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni múꞌee piyen yé véꞌeme inee jemi? Jaítzeꞌe pu raavíjteꞌe pej piyen náamuaɨꞌɨhua ineetzi. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe ayén ꞌeeneꞌen. Ayee pu hui tiraavíjteꞌe tej tiyen huárɨni tej raꞌaráꞌastijreꞌen teꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Aj pu i Juan ráamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Jesús. 


text:
Tɨ́ꞌɨj ráamuaɨꞌɨhuacaꞌa, aj puꞌi Jesús aꞌitáraa á jaataꞌa. Jɨ́meꞌen puꞌu aꞌitáraa, tɨ́ꞌɨj jí antácuunarecaꞌa ɨ́ ta japua tɨ aꞌutéjmuaa. Tɨꞌɨj jí iiraaseíj tɨ aꞌicaméꞌecaa aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j cucuiꞌi. Tɨꞌɨj jí japuan aꞌujyeíjxɨ. 


text:
Ajta áꞌiyen niuucari huánamuajriꞌi tɨ júteꞌe uj eꞌicánamuajreꞌe. Ayen tɨjɨ́n: ―Niyauj pej pɨ́rɨcɨ ɨ́ nej muáꞌixeꞌeveꞌe. Jéꞌecan pej hui naa rɨ́ꞌɨ naatáꞌa i ne tzajtaꞌa.<pb/>


text:
Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu yaꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ jɨrí jetze tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu tiuꞌutéseꞌen tɨ raamuáꞌitɨn aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌúu pu éꞌetee aꞌachú cumu huaꞌapuate xɨcaj tɨ caí tíꞌicuaꞌa. Aj pu i huataꞌíꞌicuatacaꞌa. 


text:
Ajta áꞌiyen aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu eꞌiréꞌene aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús jemi tɨ ij raamuáꞌitɨn. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa hui yaujraꞌan pej púꞌeen ɨ́ Dios. Patáꞌaj raataꞌaíjteꞌen amɨ́jna mɨ tetej tɨ́ꞌij pan huateújtaahua. 


text:
<pb/>Ajta Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Capu aꞌɨ́ɨ naꞌa ruxeꞌeveꞌe ɨ́ pan tɨ jɨ́n teꞌutáviicuaꞌi ɨ́ tevi, sino ajta pu aꞌɨ́ɨn ruxeꞌeveꞌe nain ɨ́ niuucari tɨ éꞌemeꞌecan ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu ajtahuaꞌa yaꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌánna Jerusalén. Teyuu pu japuan raꞌantítuaa aꞌu tɨ eꞌevéꞌepaꞌatzaraꞌa. 


text:
Ajta ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa hui yaujraꞌan pej púꞌeen ɨ́ Dios, ancájvetzi, aꞌiné ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨjɨ́n:<pb/>Dios pu huajaꞌutaꞌíti ɨ́ mej títetateí ɨ́ jemin mej mi muáachaꞌɨn.<pb/>Majta múꞌeetzi memuáꞌatɨni rumuájcaꞌa jɨmeꞌe.<pb/>Aꞌɨ́ɨme mú á muaatéchajtza tɨ́ꞌij caí tiꞌitɨ́j aꞌij muaruure. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Mɨ́ ajta, ayée pu cheꞌatá naꞌa ayén téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨjɨ́n: “Capej piyen tiráꞌaxɨeehuariꞌira tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ Dios ayén tiꞌitɨ́j jɨ́n huárɨni.” 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiyaaruꞌu, ajtahuaꞌa pu yaꞌuvíꞌitɨ jáꞌahuaꞌa yee jɨrí jetze tɨ ájtee. Aj pu i raataseíjra nainjapua, tɨ́j naꞌa seɨ́j chuéjraꞌa japua aꞌu mej aꞌuchéjme ɨ́ teɨte. Raataseíjra aꞌachú tɨ veꞌetɨ́ aꞌuun huatacáꞌa. 


text:
Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nain nu muatapuaíjveꞌesin neꞌíjna tɨ puaꞌa piyen huárɨni pej títunuta, pej pi naateánajche. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aricu, múꞌee pej iꞌi tiyaaruꞌu, aꞌiné ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨjɨ́n: “Setáꞌaj raateánajche seꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa ɨ́ aꞌamua Dios. Aꞌɨ́j xuꞌu huatévaɨreꞌen.” 


text:
<pb/>Aj pu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. Capu chéꞌe aꞌij ráaruu. Matɨ́ꞌɨj mi huataseíjre ɨ́ mej títetateí ɨ́ ta japua mej mi raatévaɨreꞌen meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jesús pu aꞌutéjche tɨ tiuꞌumuárɨꞌen u Galilea 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús ráamuaꞌareeriꞌi tɨ aiteánamiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aj puꞌi áꞌuraa aꞌujna chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Galilea. 


text:
Aꞌuu pu eꞌerájraa aꞌujna Nazarét. Tɨꞌɨj jí aꞌuun aꞌucáane aꞌujna Capernaúm, chajtaꞌa tɨ aꞌutacáꞌa aꞌujna tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ aꞌutacáꞌa aꞌájna vejliꞌi seɨ́j chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Zabulón, ajtahuaꞌa seɨ́j chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Neftalí. 


text:
Ayee pu tiujuꞌurɨ́j tɨ ij ayén araúrasten aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías. 


text:
Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Ayee pu téꞌeme aꞌujna chuéjraꞌa japua aꞌu mej éꞌeche ɨ́ teɨte ɨ́ mej caí Israél jetze ajtémeꞌecan,<br/>aꞌujna tɨ huatacáꞌa u Zabulón,<br/>ajta ɨ́ seɨ́j chuéjraꞌa japua u Neftalí,<br/>ajta seɨ́j ɨ́ juye tɨ aꞌuun eꞌetéeneana aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ veꞌée,<br/>ajta utavén pújmeꞌen ɨ́ Jordán,<br/>ajta u Galileeye aꞌu mej aꞌuchéjme ɨ́ mej caí Israél jetze ajtémeꞌecan.<pb/> 


text:
Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, aꞌiné capu huáꞌa jemi raateájtuaa ɨ́ mej seijreꞌecaꞌa ɨ́ tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú raaseíj tɨ u ajtátzacaꞌa, temuaꞌa naa,<br/>majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuchéjmeꞌecaa aꞌu mej yéꞌejpuaíjtzicaꞌa,<br/>ayée mú ꞌeeneꞌe, xɨee mej cuj mɨ́ꞌɨchicaꞌa, aꞌiné ayée pu huaꞌéꞌeneꞌe, xɨee tɨ huatɨ́caꞌa.<pb/>Aj puꞌi huáꞌa jetze huatátzareajraa. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Jesús aꞌutéjche tɨ tihuáꞌamuaꞌaten. Ayee pu tihuáꞌatixáateꞌajraa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌiné puꞌuri tɨ́n tejaꞌuréꞌenejsin tɨ tiuꞌutaꞌaíjta ɨ́ Dios íiyen chaanaca japua. Jesús pu huaꞌutajé ɨ́ mej ruhuaꞌitépeꞌecaꞌa, ɨ́ mej muáacua 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ Jesús, áa pu ꞌejtémeꞌecaꞌa aꞌájna vejliꞌi tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Galilea. Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ mej ruꞌihuaamuaꞌa púꞌeen. Aꞌɨ́ɨme mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Simón, ajta juutzeájraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Andrés. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Simón, ayée mú majta ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Pedro. Aꞌɨ́ɨ mú xɨéjmuaꞌari jɨ́n huaꞌité viviꞌiracaꞌa. Ayee muꞌu tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌɨ́ɨme. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Mú seꞌutáuruyiꞌi neetzi jemi. Nee nu tejáꞌamuamuaꞌaten sej si caí chéꞌe siyen huaꞌité tíꞌiviiviꞌiraꞌan sino teɨte xuꞌu si tíseɨreꞌesin ineetzi jemi. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tihuaꞌutáꞌixaa, aj mú mi raatapuáꞌajtacaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi atejaꞌupí ɨ́ xɨéjmuaꞌari, Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́ jamuan. 


text:
Tɨ́ꞌɨj ijtáꞌi áꞌayee aꞌuréꞌene. Ajtahuaꞌa pu huaꞌapuaca huaseíj ɨ́ mej ruꞌihuaamuaꞌa púꞌeen. Seɨ́j pu ayén ántehuaa tɨjɨ́n Jacobo. Ajta ɨ́ juutzeájraꞌan, ayée pu ántehuaa tɨjɨ́n Juan. Aꞌɨ́ɨ pu huáꞌapeꞌeri ɨ́ Zebedeo. Aꞌuu mú aꞌaráteꞌecaꞌa ɨ́ canuuhuaꞌa jetze. Huáꞌa jamuan pu arácatii ɨ́ huaꞌatáàta. Xɨéjmuaꞌari mú rɨ́ꞌɨ tíꞌiruurejcaꞌa tɨ tíꞌisiujtzaꞌani. Tɨ́ꞌɨj i Jesús huaꞌutajé mej mi jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen. 


text:
Aj mú mi raatapuáꞌajtacaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi aitacɨ́j ɨ́ canuuhuaꞌa jetze. A mú yaúurɨe ɨ́ rutáàta. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j jamuan ɨ́ Jesús. Jéihua pu tihuáꞌamuaꞌate aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús aꞌutéjche tɨ áꞌucheꞌecaneꞌen nainjapua tɨ́j naꞌa aꞌúu tɨ huatacáꞌa u Galileeye, aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ teɨte tɨ́j naꞌa tɨ seijreꞌe huaꞌateyuu tzajtaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu jɨ́n tihuáꞌaꞌixaꞌatehuaꞌa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios tɨ tíꞌaijta nainjapua ɨ́ chaanaca. Ajta Jesús tihuáꞌuhuaa naíjmiꞌica ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Capu tíꞌiseicaj naꞌa ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu nain jɨ́n tiúꞌuhuaatacaꞌa. 


text:
Aj mú mi ráamuaꞌareeriꞌi tɨ́j naꞌa aꞌuun tɨ huatacáꞌa seɨ́j ɨ́ chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Siria. Aꞌɨ́j mú huámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huáruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Matɨ́ꞌɨj mi u huajaꞌaráaviꞌitɨ ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi, tɨ tiꞌimuꞌíi ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa. Seica mú huápɨꞌɨ tíꞌicucuiꞌicaa, ajta seica, capu huáꞌacaꞌanistiꞌiracaꞌa. Ajta seica, tiyaaruꞌu pu huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa, majta seica ɨ́ tɨ huaꞌacáteuunéjmeꞌecaa, majta seica mú cɨyáaxaviꞌi. Naíjmiꞌica pu tihuáꞌuhuaa. 


text:
Jéihua mú ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ teɨte, ɨ́ mej meꞌuun eꞌeráacɨ aꞌujna chuéjraꞌa japua u Galileeye. Majta seica, aꞌúu mú eꞌeráacɨ tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n tamuáamuataꞌa tɨ chájtaꞌajme, majta seica meꞌújna jáꞌahuaꞌa u Jerusalén, majta seica tɨ́j naꞌa aꞌuun tɨ huatacáꞌa u Judea. Seica mú majta aitacɨ́j ɨ́ mej utavén pújmeꞌen eꞌechéjmeꞌe u Jordán. Jéihua mú jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj ɨ́ teɨte mej jeíhua muꞌiicáa, aj puꞌi antíraa ɨ́ Jesús ɨ́ jɨrí japua. An pu aꞌujyeíjxɨ. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe jamuan, aꞌɨ́ɨ mú ajteáxɨɨrecaꞌa. 


text:
Aj pu i aꞌutéjche tɨ tihuáꞌumuaꞌaten. Ɨ́ niuucari tɨ tamuáamuataꞌa aráꞌase ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ Dios rɨ́ꞌɨ tihuaꞌatáꞌaca 


text:
<pb/>Ayen tɨjɨ́n: ―Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej tirúꞌumuaꞌaree ɨ́ ru tzajtaꞌa mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi ɨ́ Dios jemi, aꞌiné aꞌɨ́ɨ mú meꞌuun huatéꞌuu muáꞌajuꞌun ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej ruxɨeemɨ́jteꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi aꞌiné Dios pu rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌasin. 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ téꞌumuajcaa ɨ́ ru tzajtaꞌa ɨ́ Dios jemi, aꞌiné aꞌɨ́ɨ mú raꞌancuréꞌasin aꞌɨ́jna chuéjraꞌa tɨ jɨ́meꞌen Dios teꞌateújratziiriꞌi tɨ huaꞌutáꞌan. 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej rahuauca, majta ɨ́ mej jeíhua raxɨ́ꞌeveꞌe, mej mi miyen huárɨni aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe ɨ́ Dios jemi, aꞌiné Dios pu ayén huáꞌaruuren mej mi miyen raꞌaráꞌastijreꞌen. 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej huáꞌacuꞌuve ɨ́ seica ɨ́ ruꞌihuaamuaꞌa, aꞌiné Dios pu huáꞌancuꞌuvajxɨꞌɨsin aꞌɨ́mej. 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej urarɨ́ꞌen seijreꞌe ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca jetze, aꞌiné aꞌɨ́ɨ mú raseijran ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej rahuauhuau mej caí neꞌuseꞌe, aꞌiné ayée pu Dios huaꞌutámuaꞌatzi tɨjɨ́n: “Niyaujmuaꞌa.” 


text:
<pb/>’Micheꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen jeíhua ɨ́ mej rajpuaíitzi muáꞌayeꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej miyen rɨcɨ aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Nain pu xaa tihuáꞌacɨꞌɨti aꞌujna aꞌu tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huaújtemuaꞌaveꞌen setɨ́j senaꞌa puaꞌamé múꞌeen, tɨ puaꞌa meꞌɨ́n ɨ́ teɨte miyen aꞌij puaꞌa tejáꞌamuaxajta, majta aꞌij puaꞌa áꞌamuaruure naꞌari huaꞌitzi jɨ́n tejáꞌamuaxajtziꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej tíꞌixaxaꞌa neetzi jetze meꞌecan. 


text:
Setáꞌaj huaújtemuaꞌaveꞌen. Caxú ruxɨeemɨsteꞌe, aꞌiné jeíhua pu tejáꞌamuacɨꞌɨti ɨ́ ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa huáꞌuruu aꞌɨ́mej ɨ́ mej mejmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Mej nuꞌu miyen meꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe mej mi rɨ́ꞌɨ huáꞌaruuren aꞌɨ́mej ɨ́ mej yen japuan seijreꞌe 


text:
<pb/>’Ayee xu hui tíꞌivaɨreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte tɨ́j ajta tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ unaj ɨ́ mej jɨ́n tíꞌicacare ɨ́ cuaꞌira japua. Aꞌɨ́jna ɨ́ unaj tíꞌivaɨreꞌe tɨ́ꞌij caí huatépete ɨ́ huaꞌiraꞌa. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa huateáruꞌuna, aj puꞌi ráxɨꞌɨsin ɨ́ tɨ aꞌancacá. ¿Aꞌiné auj tíꞌirɨꞌɨri tɨ́ꞌij ajtahuaꞌa ancacá áꞌaraꞌani? Capu chéꞌe aꞌij tíꞌirɨꞌɨri, aꞌiné puꞌuri ráaxɨꞌɨ ɨ́ tɨ ancacá. Ayee puꞌu qui tíꞌivaɨreꞌe mej mi mé rúurɨeexɨn, mej mi majta ratzíinajyeꞌican ɨ́ teɨte. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen tɨ́ꞌij caí ayén cheꞌatá naꞌa tejamuáaruuren múꞌejmi. 


text:
<pb/>’Ayee xu seijreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte tɨ́j tatzari tɨ jaꞌatɨ́ án yáꞌujche tɨ ij aꞌɨmuá aꞌatáneeriꞌicɨj nainjapua íiyen chaanaca japua. Ajta, chajtaꞌa tɨ aꞌutáca ɨ́ jɨrí jetze, capu rɨꞌɨrí tɨ huateúravaa. 


text:
Ajta, capu jaꞌatɨ́ ayén cantiiraꞌa antítaiira tɨ ij aꞌuun yaꞌuteárujteꞌen ɨ́ utaatzi jete, sino án pu yaꞌujchájtza ánɨmua tɨ́ꞌij aꞌɨmuá aꞌatáneeriꞌicɨj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mej uráatei u chiꞌita. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa tiꞌitɨ́j aꞌij seruure múꞌeen, setáꞌaj hui siyen ráaruuren mé jéjreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte mej mi ráamuaꞌaree sej siyen rɨcɨ seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ íꞌixɨꞌepɨꞌɨn. Aj mú mi xaa rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani ɨ́ Dios. Aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́meꞌen tíꞌaijta 


text:
<pb/>’Caxu siyen tíꞌimuaꞌajca ɨ́ ru tzajtaꞌa yee nee nu raꞌantipuáꞌajteꞌesin neꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ raateájtuaa itejmi jemi aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta ɨ́ mej raataxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Canu neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni raꞌantipuáꞌajteꞌen neꞌɨ́jna ɨ́ niuucari. Canu xaa neꞌu. Ayee nu ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej nej ni raanaíjmireꞌen. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, tɨ́ꞌɨj auj seijreꞌe tɨ yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua, ajta ɨ́ tɨ éꞌeseijreꞌe júteꞌe u ta japua, capu hui tiꞌitɨ́j aꞌuvaɨ́jtzi aꞌɨ́jna jetze ɨ́ mej raꞌuyúꞌuxacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze, capu tiꞌitɨ́j, tɨ puaꞌa leetra naꞌa, naꞌari ɨ́ tɨ raꞌavéꞌeraráatzajme. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ caí raꞌaráꞌastijreꞌen seɨ́j ɨ́ niuucari tɨ ayén téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze, tɨ puaꞌa ajta aꞌɨ́ɨn tiráamuaꞌaten seɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén cheꞌatá naꞌa caí raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌɨ́jna, Dios pu jemi ayén ámitɨeereꞌe tɨ caí tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ aꞌujna u ta japua. Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa caí raꞌaráꞌastijre ɨ́ niuucari tɨ jaítzeꞌe caí ruxeꞌeveꞌe; aúcheꞌe pu veꞌecán jɨ́n auteáturaasin ɨ́ Dios jemi. Mɨ ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén ráꞌatzaahuateꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari, ajta seica tiúꞌumuaꞌaten mej mi miyen cheꞌatá menaꞌa rɨjca, Dios pu jemi ámitɨeereꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn xaa tíꞌivaɨreꞌe jeíhua u ta japua. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, tɨ puaꞌa secaí siyen tihuaꞌutémuaꞌitɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej tihuáꞌumuaꞌaten ɨ́ yuꞌuxari jetze, majta aꞌɨ́mej ɨ́ fariseos, tɨ puaꞌa secaí huaꞌutémuaꞌitɨn seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze, ca xu jaꞌanáj aꞌuteáruti aꞌájna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe u ta japua. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n níniuꞌucacu 


text:
<pb/>’Xuꞌuri siyen ráanamuajriꞌi mej miyen tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ áꞌamuayaꞌupuacɨꞌɨstemuaꞌa tɨjɨ́n: “Caxu tíꞌitecuiꞌica. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ seɨ́j huajéꞌica, ruxeꞌeveꞌe mej puaíjtzi raatáꞌan.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén huataniúꞌucan jemin ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ Dios ayén puaíjtzi raatáꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Neajta niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén aꞌij puaꞌa tiraatájeeve aꞌɨ́jna ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi tɨjɨ́n: “Múꞌee pej caí tiꞌitɨ́j huayɨ́ꞌɨtɨ”, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej ráꞌanviꞌitɨn aꞌɨ́mej jemi ɨ́ jueesi. Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén aꞌij puaꞌa tiraatájeeve ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi tɨjɨ́n: “Múꞌee pej caí tiꞌitɨ́j muaꞌaree”, ayée pu Dios ayén tiraatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Aricu, áa pej aꞌutevée puáꞌaraꞌani ɨ́ taij tzajtaꞌa tɨ caí jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa peri tiꞌitɨ́j tíꞌimuaɨꞌɨvajta aꞌɨ́jna japua aꞌu sej yéꞌanaꞌamiche ɨ́ Dios, tɨ puaꞌa peri raꞌutámuaꞌaree ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa jemin ɨ́ axɨ́ꞌej tevi, ayée pej huárɨni. 


text:
Aꞌuu pej yeꞌutécan ɨ́ pej tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta aꞌɨ́jna japua aꞌu sej yéꞌanaꞌamiche ɨ́ Dios. Patáꞌaj amuacaí u áꞌumeꞌen aꞌɨ́jna jemi ɨ́ axɨ́ꞌej tevi patáꞌaj tiuꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ pej jɨ́n aꞌuteájturaa ɨ́ jemin. Aj pu xaa ari rɨꞌɨrí pej mú aꞌuvéꞌemeꞌen patáꞌaj tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj caꞌanacan raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ tɨ muájchaꞌɨɨreꞌe, tɨ́ꞌɨj auj muáꞌanviꞌitɨn huáꞌa jemi ɨ́ jueesi. Setáꞌaj siyen raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen setɨ́ꞌɨj seuj huajúꞌun ɨ́ juye jetze. Naꞌari tɨ puaꞌa pecaí piyen huárɨni, aꞌɨ́ɨ pu múꞌeetzi tiuꞌutátuiireꞌesin ɨ́ juees jemi. Ajta aꞌɨ́jna múꞌeetzi pu tiuꞌutátuiireꞌesin jemin aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ ravaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu muaꞌiteánajsin. 


text:
Ayee nu hui tíꞌimuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, camu jaꞌanáj muaꞌirátuaasin ajta penaꞌa caí tihuaꞌunájchiteꞌen nai jɨmeꞌe aꞌachú mej muáꞌijijveꞌe. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌate 


text:
<pb/>’Xuꞌuri ráanamuajriꞌi ɨ́ mej mejmíꞌi miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Capej ꞌɨ́itaꞌa jamuan huiꞌica ɨ́ pej caí ratéviꞌitɨn.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: Aꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén ꞌɨ́itaꞌa seijra temuaꞌa naa tɨ ij ayén raatáꞌasti ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨ jamuan huáhuiꞌini, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ari tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌate ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ caí ratéviꞌitɨn. 


text:
<pb/>’Neajta nu niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: Tɨ́ puaꞌa piyen éeneꞌen pej jetzen rapuaꞌajteꞌe mɨ áꞌajɨꞌɨ tɨ arɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen seijreꞌe peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, aitátɨchi muáꞌajɨꞌɨ tɨ arɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen seijreꞌe. Aa pej yaúurɨeni. Ayee pej huárɨni, aꞌiné jaítzeꞌe pu timuaatévaꞌɨri pej tiꞌitɨ́j áꞌurɨeni tɨ cɨ́lieen caí pej nain eꞌehuáꞌarɨeni matɨ́ꞌɨj án muajáꞌurɨeeni ɨ́ taij tzajtaꞌa. 


text:
Ajta tɨ puaꞌa piyen éeneꞌen pej jetzen rapuaꞌajteꞌe mɨ áꞌamuajcaꞌa arɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen seijreꞌe, patáꞌaj raꞌajtaveíjche amɨ́jna mɨ áꞌa muájcaꞌa. Pajta aꞌɨmuá yaúurɨeni aꞌiné jaítzeꞌe pu timuaatévaꞌɨri pej tiꞌitɨ́j áꞌurɨeni tɨ cɨ́lieen caí pej nain eꞌehuáꞌarɨeni matɨ́ꞌɨj án mú jáꞌurɨeni ɨ́ taij tzajtaꞌa. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jáꞌitaꞌa aꞌutacɨ́ꞌɨca 


text:
<pb/>’Majta hui mejmíꞌi miyen tíꞌixaxaꞌataꞌa tɨjɨ́n: “Jaꞌatɨ́ tɨ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ ruꞌɨ́j mé úurɨeni, chéꞌe aꞌɨ́ɨn cuapée raatapíjteꞌen ɨ́ ruꞌɨ́j ɨ́ tɨ jɨ́n mé rúurɨeni.” 


text:
Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j mé úurɨeni, caí ayén tiꞌitɨ́j jɨ́n huarɨ́n aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ xanaꞌacɨreꞌe, tɨ puaꞌa caí seɨ́j jamuan huáhuiꞌini, seɨ́j puꞌu ɨ́ tɨ jɨ́n tiuꞌutáꞌa tɨ ij jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j mé úurɨeni. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ iꞌi ɨ́ɨraꞌaraꞌantacaꞌa tihuaújxanaꞌacɨraꞌate seɨ́j jamuan ɨ́ teáataꞌa. Aj pu xaa íꞌirɨꞌɨri tɨ mé rúurɨeni. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ teáataꞌa tɨ seɨ́j ancuréꞌeviꞌitɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ jaꞌatɨ́ ari mé rúurɨe, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ajta pu tihuaújxanaꞌacɨraꞌate. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n teꞌataújratziꞌiraca 


text:
<pb/>’Seajta xuꞌuri ráanamuajriꞌi seꞌíjna i niuucari ɨ́ mej mejmíꞌi tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ teɨte tɨjɨ́n: “Capej yáꞌujɨpuan ɨ́ pej jɨ́n teꞌatáꞌaratziira niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: Caxu aꞌatzu teꞌataújratziꞌiraꞌan niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios, caxu aꞌatzu. Caxu seajta teꞌataújratziꞌiraꞌan niuucajtzeꞌen ɨ́ ta japua, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu japuan án áꞌujca ɨ́ Dios. 


text:
Caxu seajta teꞌataújratziꞌiraꞌan niuucajtzeꞌen i chaanaca aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu yen raꞌɨ́ɨcajme ɨ́ Dios. Caxu seajta teꞌataújratziꞌiraꞌan ɨ́ niuucajtzeꞌen ɨ́ Jerusalén, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu antiújmuaꞌaree íiye chajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Rey tɨ veꞌée. 


text:
Caxu seajta teꞌataújratziꞌiracareꞌen niuucajtzeꞌen mɨ aꞌamuamuꞌúu jetze, aꞌiné caxu rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa raayɨ́ꞌɨtɨ sej raatéxuꞌumuareꞌen naꞌari sej raatécuainareꞌen seɨ́j mɨ aꞌamua cɨpua. 


text:
<pb/>’Chéꞌe ayén éeneꞌen, tɨ puaꞌa piyen raataxáj yee “¡Jee!”, chéꞌe ayén éeneꞌen tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe yee “¡Jee!” Ajta, ayén cheꞌatá naꞌa, tɨ puaꞌa piyen yee “¡Capu!”, chéꞌe ayén éeneꞌen tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe yee “¡Capu!” Tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij seɨcɨé ꞌeen, aꞌɨ́jna jetze pu avéꞌemeꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej puaíjtzi huataúraꞌa 


text:
<pb/>’Xuꞌuri siyen tiúꞌunamuajriꞌi ɨ́ mej mejmíꞌi miyen tíꞌixaxaꞌataꞌa tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raꞌitátɨni ɨ́ jɨꞌɨseáaraꞌan ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi, ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ayén cheꞌatá naꞌa tiuꞌunájchita rujɨ́ꞌɨ jɨmeꞌe.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ seɨ́j raꞌantácuura ɨ́ tamaaraꞌan, ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́jna jaꞌatɨ́ ayén cheꞌatá naꞌa tiuꞌunájchita rutamej jɨmeꞌe.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee: Caxu siyen cheꞌatá senaꞌa raruure ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn ari ayén amuáaruu múꞌejmi. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ muꞌitéjveeni muaꞌɨpée jetze arɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen, patáꞌaj pajta raatáꞌan tɨ muꞌitéjveeni ɨ́ seɨ́jtaꞌa ɨ́ muaꞌɨpée jetze. 


text:
Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ caꞌanéeri jɨ́n muájhuavii mɨ áꞌasiicuꞌu tɨ ij aꞌɨ́ɨn múꞌijchueeni, patáꞌaj raatáchuiteꞌen pajta mɨ pej jɨ́meꞌen raꞌitévajra mɨ áꞌahuareꞌetzeꞌe. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ muaꞌáijteꞌe pej tiꞌáꞌaraꞌan téꞌentɨni seɨ́j viꞌiraꞌa ɨmuá tɨ huatátee, patáꞌaj huaꞌapua viꞌiraꞌa ɨmuá téꞌentɨni. 


text:
Pajta, patáꞌaj raatáꞌan, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiꞌitɨ́j muáhuaviira, capej ramuaireꞌe ɨ́ jaꞌatɨ tɨ muaneɨ́ɨriꞌira aꞌame. Mej nuꞌu huáꞌaxeꞌeveꞌen ɨ́ mej huáꞌajchaꞌɨreꞌeca 


text:
<pb/>’Ayee xu seri ráanamuajriꞌi ɨ́ mej mejmíꞌi miyen tíꞌixaxaꞌataꞌa tɨjɨ́n: “Patáꞌaj raxɨ́ꞌeveꞌe puáꞌaraꞌani peꞌɨ́jna ɨ́ áꞌamiigu.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Patáꞌaj rájchaꞌɨɨreꞌe puáꞌaraꞌani peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ muájchaꞌɨɨreꞌe.” 


text:
Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee: Patáꞌaj raxɨ́ꞌeveꞌe puáꞌaraꞌani aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ muájchaꞌɨɨreꞌe. Pajta rahuaviira ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́mej jɨ́meꞌen ɨ́ mej aꞌij puaꞌa áꞌamuaruure sej si siyen ruxɨ́ꞌej éeneꞌen xáꞌaraꞌani aꞌujna, áꞌamuayaꞌupua tɨ éꞌeseijreꞌe u ta japua. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ pu hui huatáꞌaca tɨ aꞌɨ́ɨn xɨca huaꞌutétatzaviꞌiteꞌe huáꞌa japua ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, ajta huáꞌa japua ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte. Ajta aꞌɨ́ɨ pu huatáꞌaca mej mi víjviꞌiyej huáꞌa japua ɨ́ mej xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ, majta huáꞌa japua ɨ́ mej aꞌij puaꞌa rɨcɨ. 


text:
Tɨ́ puaꞌa siyen huáꞌaxeꞌeveꞌe senaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jáꞌamuaxeꞌeveꞌe múꞌejmi, ¿ni secaí siyen tíꞌimuaꞌatze sej si seꞌɨ́jna jɨ́n tiꞌitɨ́j huamuáꞌitɨn ɨ́ Dios jemi? Mɨ́ seajta caí, caxu. Casiꞌi, ayée mú cheꞌatá menaꞌa rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌan ɨ́ mej huaꞌujíjveꞌe ɨ́ mej tíꞌitɨcɨ. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa siyen huaꞌutateújte senaꞌa seꞌɨ́mej ɨ́ mej áꞌamuaꞌihuaamuaꞌa púꞌeen, ¿ni qui caí ayén tejamuáꞌamitɨejteꞌe sej siyen huaꞌutémuaꞌitɨn ɨ́ seica? Mɨ́ seajta caí, caxu. ¿Ni qui mecaí miyen rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí ramuaꞌate ɨ́ Dios tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe? Ayee mú rɨcɨ xaa neꞌu. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, setáꞌaj siyen raanaíjmireꞌen aꞌachú tɨ tejamuáꞌaturaateꞌe, sej si siyen ruxɨ́ꞌej ꞌeeneꞌen temuaꞌa naa aꞌujna aꞌu tɨ áꞌamuayaꞌupua éꞌeseijreꞌe u ta japua.<pb/>


text:
’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen sej caí siyen huárɨni ɨ́ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn ꞌeen mé jéjreꞌe huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte mej mi amuaaséij. Tɨ́ puaꞌa siyen senaꞌa rɨjca, capu tiꞌitɨ́j tejáꞌamuacɨꞌɨti aꞌɨ́jna jemi ɨ́ sej rájyaꞌupua tɨ aꞌɨ́ɨn tejámuaatapuaíjveꞌen. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, setɨ́ꞌɨj tihuáꞌapuaijveꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, caxu raxájta mé jéjreꞌe yee ayée tu huarɨ́j. Ayee mú xaa rɨcɨ seica ɨ́ ruteyujtaꞌa, majta caaye jetze aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej raꞌaráꞌastijreꞌe huaꞌayeꞌira jéjreꞌecɨtzeꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú miyen rɨcɨ mej mi aꞌɨ́ɨn teɨte rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n aꞌɨ́ɨ mú meri nain huamuáꞌitɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej teɨte rɨ́ꞌɨ tiuꞌutáꞌixaa. 


text:
Mɨ́ pajta múꞌee, tɨ puaꞌa tiꞌitɨ́j paraatapuaíjveꞌen ɨ́ tɨ caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, ayée pej huárɨni tɨ ij caí jaꞌatɨ́ ráamuaꞌaree. 


text:
Ayee pej huárɨni, tɨ puaꞌa petiuꞌutapuaíjveꞌen avíitzi jɨmeꞌe, aj pu xaa, aꞌɨ́ɨn ɨ́ pej rájyaꞌupua, aꞌɨ́ɨ pu raseíj ɨ́ tɨ rúꞌavaa. Ajta, aꞌɨ́ɨ pu timuaatáꞌasin aꞌɨ́jna ɨ́ pej raamuáꞌitɨ. Jesús pu tihuáꞌamuaꞌate aꞌij tɨ tiraatéjhuauuni ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>’Ajta, setɨ́ꞌɨj múꞌeen téniuusimeꞌen ɨ́ Dios jemi, caxu siyen jéjreꞌecɨtzeꞌe rɨjca matɨ́j ɨ́ seica ɨ́ mej nuꞌu raꞌaráꞌastijreꞌe huaꞌayeꞌira ɨ́ mej miyen tíꞌijrɨꞌɨre. Yee pu tihuaꞌaráanajche mej uteáruꞌipi u teyujtaꞌa mej huatéjniuuni ɨ́ Dios jemi, naꞌari mej miyen eꞌejcáacɨꞌɨca aꞌujna caaye jetze mej mi seica huaꞌuseíj. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, amɨ́ muꞌu huamuáꞌitɨ, xaa neꞌu. 


text:
<pb/>’Mɨ́ pajta múꞌee, patɨ́ꞌɨj téniuusimeꞌen ɨ́ Dios jemi, pauj miꞌi uteárutén aꞌujna ꞌachiꞌitá. Pajta teꞌiteanán ɨ́ taꞌanténineꞌi jɨmeꞌe. Aj pej xaa pi huatéjniuuni aꞌɨ́jna jemi ɨ́ pej rájyaꞌupua ɨ́ tɨ caí seijreꞌe. Ajta áꞌiyen aꞌɨ́jna ɨ́ pej rájyaꞌupua ɨ́ tɨ tíꞌisiseꞌij naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa aꞌu tɨ éꞌeruuriꞌihuacaꞌa avíitzi jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui muaatáꞌasin ɨ́ pej raamuáꞌitɨ. 


text:
<pb/>’Ajta, patɨ́ꞌɨj téniuusimeꞌen ɨ́ Dios jemi, capej piyen áꞌateeviꞌin pej téniuusimeꞌen ɨ́ niuucari jɨmeꞌe tɨ caí aꞌij huataújmuaꞌa. Ayee mú xaa rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí ramuaꞌate ɨ́ Dios. Ayee pu tihuáꞌamitɨejteꞌe tɨ Dios ayén huáꞌunamua tɨ puaꞌa miyen áꞌateeviꞌin mej téniuusimeꞌen. 


text:
Caxu siyen cheꞌatá senaꞌa rɨjca matɨ́j aꞌɨ́ɨme, aꞌiné ayée pu i tíꞌeen sej caí xɨ huatéeniu jemin ɨ́ sej rájyaꞌupua, aꞌɨ́ɨ pu ari rúꞌumuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ aꞌij tejamuáꞌaturaateꞌe. 


text:
Ayee xu si tíꞌijhuaviira. Siyen tɨjɨ́n:<pb/>Múꞌee, ɨ́ pej táꞌiyaꞌupua, aꞌúu pej éꞌeseijreꞌe u ta japua, michéꞌe rɨ́ꞌɨ yáꞌunamuajra aꞌij pej ántehuaa.<pb/> 


text:
Chéꞌe tejaꞌuréꞌenen aꞌájna xɨcájraꞌa jetze patɨ́ꞌɨj nainjapua tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua.<pb/>Michéꞌe raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij pej tíꞌijxeꞌeveꞌe íiyen chaanaca japua mej mi miyen cheꞌatá menaꞌa raꞌaráꞌastijreꞌen u ta japua.<pb/> 


text:
Titaatáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ tej jɨ́n auteájturaa múꞌeetzi jemi aꞌiné ayée tu cheꞌatá tenaꞌa rɨ́ꞌɨ tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira aꞌɨ́mej ɨ́ mej auteájturaa itejmi jemi.<pb/> 


text:
Pajta, capej piyen titaatáꞌacareꞌen ti ayén titáacɨꞌɨti ɨ́ tej jɨ́meꞌen caí ráꞌaviicuaꞌi sino patáꞌaj piyen ta japua huániuuni tɨ ij caí taatémuaꞌitɨn aꞌɨ́jna tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen.<pb/>Ayee tu tíꞌimuahuavii aꞌiné múꞌee pej tíꞌitaꞌaijteꞌe nainjapua, múꞌee pej antíꞌamuaꞌaree nain jɨmeꞌe, michéꞌe naímiꞌi rɨ́ꞌɨ timuaatatémuaꞌavisteꞌen tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Tɨ́ puaꞌa siyen tihuaꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ teɨte ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa múꞌejmi jemi, aꞌɨ́ɨ pu ajta tejámuaatáꞌuuniꞌira múꞌejmi aꞌɨ́jna ɨ́ sej rájyaꞌupua tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe u ta japua. 


text:
Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa secaí siyen tihuaꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ teɨte ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa múꞌejmi jemi, aꞌɨ́jna ɨ́ sej rájyaꞌupua, capu ajta tejámuaatáꞌuuniꞌira múꞌejmi ɨ́ sej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n rúꞌitziꞌiveꞌe 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa seúruꞌitziꞌiveꞌe, caxu siyen acaújtzaahuateꞌe ɨ́ runéerime jetze matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica ɨ́ mej miyen rɨcɨ jéjreꞌecɨtzeꞌe. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨtejraꞌa, ayée mú acaújtzaahuateꞌe ɨ́ runéerime jetze mej mi seica teɨte ráamuaꞌaree yee mej rúꞌitziꞌiveꞌe. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Muꞌuri meꞌɨ́jna jɨ́meꞌen raamuáꞌitɨ nain ɨ́ tɨ tihuáꞌacɨꞌɨti. Mɨ́ pajta múꞌee, patɨ́ꞌɨj áꞌitziꞌiveꞌe, patáꞌaj acáꞌajɨstaꞌanteꞌen, pajta teꞌaváꞌahuaateꞌen áꞌamuꞌuutzeꞌe aceite jɨmeꞌe, mej mi caí ráamuaꞌaree ɨ́ teɨte yee peꞌáꞌitziꞌiveꞌe. Aꞌɨ́ɨ puꞌu ayáꞌupua ɨ́ pej caí rasiseꞌi, aꞌɨ́ɨ pu ramuaꞌaree. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ayáꞌupua tɨ rasiseꞌi ɨ́ tɨ rúꞌavaa, aꞌɨ́ɨ pu muaatáꞌasin ɨ́ pej raamuáꞌitɨ. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ jeíhua huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>’Caxu siyen téꞌuseɨreꞌe u ruchiꞌitá jeíhua ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche sej si seꞌuun teꞌuráchaꞌɨɨca. Tɨ́ puaꞌa siyen huárɨni, aj mú mi tejpuási raatéteꞌeneajxɨꞌɨsin ɨ́ caanari. Ajta ɨ́ tepúustiꞌi, temuaꞌa pu tiuꞌuteújchuitaamuaꞌasin. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ nahuaꞌari, aꞌúu mú uteáruti caꞌanéeri jɨmeꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi téꞌunahuaꞌan. 


text:
Mɨ́ seajta múꞌeen, setáꞌaj teꞌuhuáseɨreꞌen u ta japua jeíhua ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi. Capu tiꞌitɨ́j ruchuitáamuaꞌaca aꞌujna, capu ajta tiꞌitɨ́j aꞌuvaɨ́jtzi. Camu majta uteáruꞌipi ɨ́ nahuaꞌari meꞌújna. 


text:
Ayee pu téꞌeme: tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa tɨ múꞌejmi tejáꞌamuaꞌa, tɨ jaítzeꞌe timuaatévaꞌɨri, múꞌeen xu tiújmuaꞌatzíiteꞌe xáꞌajuꞌun seꞌɨ́jna jɨmeꞌe. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ jɨ́n rutátzaviꞌiteꞌe 


text:
<pb/>’Ajta hui, amɨ́jna mɨ áꞌajɨꞌɨ, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ pej jɨ́n áꞌucheꞌecan. Tɨ́ puaꞌa rɨꞌéeneꞌen puáꞌajjɨꞌɨsíjmeꞌeni, temuaꞌa pej naa meteúunee. 


text:
Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa caí tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe muaꞌa jɨ́ꞌɨ, ayée pu huaꞌéen cumu tɨ́j huatɨ́caꞌa. Ajta muaꞌaxɨejniuꞌuca, tɨ puaꞌa piyen rɨ́ꞌɨ raatéꞌavaa, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ pej jɨ́n huáyeꞌiven huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte. Ajta tɨ puaꞌa piyen caí rɨ́ꞌɨ tiraatéꞌavaa ɨ́ muaꞌaxɨejniuꞌuca tɨ ij caí chéꞌe mú áꞌayee mú áꞌuviꞌitɨjcareꞌen, ¿ni caí ayén teꞌiráame cumu tɨ́j huatɨ́caꞌa? Capu aꞌatzu huáneeriꞌi. Jɨ́meꞌen ɨ́ tumin ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>’Capu jaꞌatɨ́ raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ huaꞌapuaca jemi tiuꞌutévaɨreꞌen. Tɨ́ puaꞌa tiuꞌutatéseꞌen tɨ ayén huárɨni, seɨ́j pu tichaꞌɨ́ɨreꞌe aꞌame tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, ajta ɨ́ seɨ́j, aꞌɨ́ɨ pu raxɨ́ꞌeveꞌe aꞌame tɨ tiraataꞌaíjteꞌen. Naꞌari caí, nain pu jɨ́n tiraatévaɨreꞌesin ɨ́ seɨj, ajta aꞌɨ́ɨ pu caí raꞌaráꞌastijreꞌe ɨ́ seɨj tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Dios, ajta jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tumin, capu jaꞌatɨ́ ayén raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ tiuꞌutaꞌaíjtiꞌireꞌen ruxɨ́ꞌej naꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej huaꞌapua. Dios pu nuꞌu rɨ́ꞌɨ tihuáꞌachaꞌɨɨ ɨ́ ruyaujmuaꞌa 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna yee: Caxu seꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌimuajca yee: “¿Aꞌiquí tetíꞌicuaꞌani?”, nusu yee: “¿Aꞌiquí tetíꞌiteyeꞌen?”, naꞌari yee: “¿Tiꞌitaqui jɨ́n tetiuꞌutétachejteꞌesin?” ¿Ni caí jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi sej ruuri xáꞌaraꞌani, caí ɨ́ cuaꞌira? ¿Ni caí ayén cheꞌatá naꞌa jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi áꞌamuahuaꞌiraꞌa tɨ ruuri, caí ɨ́ sej jɨ́n tiuꞌuteújchejteꞌen? A niꞌijtá neꞌu. 


text:
<pb/>’Casiꞌi, hui sehuaꞌuseíj mɨ pinaꞌase ɨ́ mej júteꞌe ráꞌaraꞌa. Camu aꞌatzu tíꞌihuasteꞌe, camu majta tíꞌitzaꞌanaca, camu majta raseꞌɨri ɨ́ imueꞌeri ɨ́ ruchiꞌitá. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌamiꞌicuaca aꞌɨ́jna ɨ́ áꞌamuayaꞌupua aꞌuun tɨ éꞌeseijreꞌe u ta japua. Ajta jeíhua xu jaítzeꞌe jetzen ruxeꞌeveꞌe mecaí aꞌɨ́ɨme mɨ pinaꞌase. Aꞌɨ́ɨ pu rɨ́ꞌɨ tejáꞌamuachaꞌɨ́ɨ aꞌame. 


text:
Capu aꞌatzu tíꞌivaɨreꞌe tɨ jaꞌatɨ́ ayén áꞌucheꞌecaneꞌen ayén teꞌentímuaꞌastɨ́ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee aꞌiquí téꞌeme. Capu aꞌatzu raatévaꞌɨri tɨ jaítzeꞌe áꞌateeviꞌin. 


text:
<pb/>’Ajta, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen tíꞌitziɨɨneꞌe seꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee tiꞌitájqui jɨ́n tetiuꞌutétachejteꞌesin? ’Casiꞌi múꞌeen, xaaseíj mɨ xuuxuꞌu aꞌij tɨ téꞌejvivausi mé jáꞌahuaꞌa tɨ huapáꞌatza. Capu tíꞌimɨjhuaca mɨ xuuxuꞌu, capu ajta tíꞌitzaca. 


text:
Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌɨ́jna ɨ́ rey, aꞌɨ́jna ɨ́ Salomón teecan, jéꞌecan pu huápɨꞌɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. Mɨ́ ajta, capu jaꞌanáj naa éeneꞌen tiuꞌuteújchejte tɨ́j mɨ xuuxuꞌu. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌu, Dios pu ayén naa éeneꞌen rɨ́ꞌɨ tíꞌiruure mɨ ɨxaj tɨ íjii aꞌuun éꞌeseijreꞌe aꞌúu tɨ aꞌupáꞌatza. Ajta áꞌiyen, aréꞌapuaꞌa rasijchen. Tɨ́ꞌɨj huatéehuan, aj mú mi raateátaiira chuej tzajtaꞌa táꞌajtaavijhua. Dios pu xaa jaítzeꞌe rɨ́ꞌɨ áꞌamuaruure caí aꞌɨ́jna tɨ rɨ́ꞌɨ ráaruu mɨ ɨxaj. Múꞌeen xu hui caí aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe xaa neꞌu. 


text:
Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Caxu siyen tíꞌimuajca seꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee: “¿Tiꞌitájqui tecuaꞌani?”, nusu yee: “¿Tiꞌitájqui teyéꞌen?”, naꞌari yee: “¿Tiꞌitájqui jɨ́n tetiuꞌutétachejteꞌesin?” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí ramuaꞌate ɨ́ Dios tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej jɨ́n rahuauca. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨn ɨ́ áꞌamuayaꞌupua ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu ari ramuaꞌaree nain tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ tejamuáꞌaturaateꞌe. 


text:
Ayee puꞌu, seuj miꞌi raatahuaún tɨ Dios tejamuaꞌaíjteꞌen, seajta sej raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tíꞌijxeꞌeveꞌe. Tɨ́ puaꞌa siyen huárɨni, Dios pu ajta tejámuaatáꞌasin naíjmiꞌi aꞌíjna ɨ́ tɨ tejamuáꞌaturaateꞌe. 


text:
<pb/>’Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Caxu tíꞌimuajca seꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee aꞌiquí téꞌeme ruijmuaꞌa. Ruijmuaꞌa xu sijta tíꞌiteseꞌe xáꞌajuꞌun seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tejáꞌamuacɨꞌɨti aꞌájna. Amɨ́ puꞌu aúcheꞌe ɨ́ sej jɨ́n tíꞌiteseꞌen íjii.<pb/>


text:
’Caxu chéꞌe senaꞌa seica jetze tíꞌijpuaꞌajteꞌe ɨ́ seɨ́j tɨ i caí Dios ayén múꞌejmi jetze teꞌujpuáꞌajteꞌen caꞌanín jɨmeꞌe. 


text:
Ayee puꞌu, setɨ́j siyen tíꞌijxajtziꞌira ɨ́ ruxɨ́ꞌej tevi, ayée pu cheꞌatá naꞌa Dios múꞌejmi tejáꞌamuaxajtziꞌi. Aꞌachú sej caj tiraatáꞌan ɨ́ seɨ́j, ayén cheꞌatá naꞌa tejáꞌamuacɨꞌɨti. 


text:
¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen rasiseꞌi áꞌamuaꞌihuaaraꞌa ɨ́ tɨꞌɨrí cɨ́lieen jɨ́n teꞌutéjturaa ɨ́ Dios jemi? Mɨ́ seajta múꞌeen caxu rusiseꞌij ɨ́ sej veꞌecán jɨ́n auteájturaa jemin ɨ́ Dios. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa peri veꞌecán jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, ¿aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri pej piyen tiraatáꞌixaateꞌen pemɨ́jna tɨ cɨ́lieen jɨ́n aꞌuteájturaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j jɨ́n teꞌuteájturaa? 


text:
Múꞌee, ɨ́ pej caí piyen mé teuúmuaꞌaree, pauj miꞌi nain jɨ́n tiuꞌutetzáahuateꞌen aꞌɨ́mej jemi ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa. Aj pu xaa raavíiteꞌe aꞌame pej piyen tiraataꞌixaateꞌen ɨ́ seɨj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j jɨ́n teꞌuteájturaa. 


text:
<pb/>’Caxu siyen tihuáꞌixaateꞌe ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiúꞌuxanaꞌaviꞌisteꞌe mej mi caí áꞌamuaxɨeehuariꞌira matɨ́j ɨ́ tzɨꞌɨcɨ mej tiúꞌucheꞌeveca. Ajta caxu siyen tihuáꞌijcateꞌe ɨ́ tɨ Dios jemi éꞌemeꞌecan aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí tíꞌiteviꞌiraꞌa. Naꞌari caí, ayée mú rɨni matɨ́j ɨ́ tuiixu ɨ́ xarij tzajtaꞌa aꞌutɨ́ jéꞌejmuaa. Aꞌij mú puaꞌa tejámuaataxájta, mej núꞌu amuajchaꞌɨ́ɨreꞌe mú muáꞌajuꞌun huápɨꞌɨ. Mej nuꞌu rahuauca ɨ́ Dios jemi tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn huaꞌutáꞌa 


text:
<pb/>’Setáꞌaj siyen seuj rahuauca ɨ́ Dios jemi, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu tejámuaatáꞌasin. Tɨ́ puaꞌa siyen rahuauca ɨ́ jemin, aj xu xaa ráateuni jemin ɨ́ Dios. Seucheꞌe seajta teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨn ɨ́ puéerta jetze. Dios pu xaa teꞌantácuuna, amuaatáꞌasin ɨ́ sej jɨ́meꞌen rahuauhuau. 


text:
Ayee pu téꞌeme aꞌiné tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tíꞌijhuauca, aꞌɨ́ɨ pu ajta raꞌancuréꞌasin. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiꞌitɨ́j huauca, aꞌɨ́ɨ pu ráateuni. Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén teꞌejteátuꞌasixɨꞌɨn táꞌapueerta, Dios pu xaa teꞌantácuuna. 


text:
<pb/>’¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? Tɨ́ puaꞌa muáꞌayauj ayén tíꞌimuahuaviira ɨ́ pan pej raataꞌɨ́ꞌɨteꞌen, ¿ni mɨ tetej paraatátɨstejsin? Capej xaa neꞌu tetej raatátɨstejsin sino pan pej raataꞌɨ́ꞌɨteꞌesin. 


text:
Naꞌari, tɨ puaꞌa ayén tíꞌimuahuaviira pej huaꞌité raatáꞌan, ¿ni qui cuꞌucuꞌu paraatapíjteꞌesin? Capej xaa neꞌu cuꞌucuꞌu raatapíjteꞌesin sino huaꞌité pej raatáꞌasin. 


text:
<pb/>’Jee sein, ayej tiꞌayajna, múꞌeen xu caí urarɨ́ꞌen ɨ́ ru tzajtaꞌa. Mɨ́ seajta múꞌeen, seúcheꞌe xu ramuaꞌaree aꞌij sej yeꞌí huárɨni sej si huaꞌutapuaíjveꞌen ɨ́ ruyaujmuaꞌa tiꞌitɨ́j tɨ iꞌirɨ́ꞌen. Ajta ɨ́ áꞌamuaꞌiyaꞌupua, jeíhua pu jaítzeꞌe huaꞌutáꞌasin ɨ́ tɨ tiꞌirɨ́ꞌeen aꞌɨ́mej ɨ́ mej rahuaviira muáꞌajuꞌun. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j xu jɨ́n siyen huárɨni nain jɨmeꞌe. Setáꞌaj siyen cheꞌatá senaꞌa huáꞌuruuren ɨ́ ruxɨ́ꞌej teɨte aꞌij sej tíꞌijxeꞌeveꞌe mej miyen amuáaruuren múꞌejmi. Ayee pu huataújmuaꞌa nain tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze Moisés tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa, ajta ɨ́ seica jetze ɨ́ mej raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Jɨ́meꞌen ɨ́ juye tɨ auuyaúj, ajta ɨ́ tɨ cɨ́j auuyaúj 


text:
<pb/>’Sej si eꞌaráꞌasti aꞌúu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe, ayée xu huárɨni. Aꞌuun xu aꞌuteárute ɨ́ puéerta jetze tɨ cɨ́j antéeyauj. Jee xaa, seɨ́j pu seijreꞌe ɨ́ puéerta tɨ antéeyauj. Aꞌuu pu pújmeꞌen eꞌenténineꞌi ɨ́ juye tɨ ajta auuyaúj. Muꞌiitɨ́ mú meꞌuun aꞌuteáruꞌipi, majta aꞌɨ́j mú japuan cɨɨne ɨ́ juye tɨ auuyaúj. Matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌuréꞌenen aꞌu tɨ aupuáꞌari, naímiꞌi mú jéꞌe huaújpuaꞌarixɨꞌɨsin, micu. Miyáꞌujɨsin ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa. 


text:
Mɨ́ ajta ɨ́ seɨ́j ɨ́ puéerta, aꞌɨ́ɨ pu hui cɨ́j antéeyauj, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ juye tɨ aꞌuun eꞌenténineꞌi, cɨ́j pu auuyaúj. Ajta jéꞌecan pu muárɨꞌeri tɨ jaꞌatɨ́ japuan huaméꞌen tɨ ij aꞌuun eꞌaráꞌasti Dios tɨ éꞌeseijreꞌe tɨ ij ruurican aꞌuteáturan ɨ́ Dios jemi. Ajta, camu muꞌíi ɨ́ mej miyen tíꞌirateuni. Mej nuꞌu ráamuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ cɨ́yeꞌaraꞌan pɨ́rɨcɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ taaca 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu, múꞌeen, huáꞌa jemi ɨ́ mej tíꞌihuaꞌitaca. Ayee mú tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n: “Dios jetze meꞌecan tu hui tíꞌixaxaꞌa.” Mé mú veꞌeréꞌene mé muáꞌacanta. Ayee mú áꞌujujhuaꞌan aꞌamua tzajtaꞌa. Cu xɨee mé caí tiꞌitɨ́j aꞌij ruure. Mɨ́ ajta, capu ayén tiꞌayajna. Jee xaa neꞌu ayén tiꞌayajna. Ayee mú ꞌeen matɨ́j ɨ́ ɨ́ɨraꞌavete ɨ́ mej tíꞌitecuiꞌica. Jéꞌecan mú tihuáꞌariꞌiraca ɨ́ teɨte ɨ́ tihuaꞌáa. Majta huáꞌacuanamuáj. 


text:
Rɨꞌɨrí sej si siyen tihuáꞌumuaꞌati seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij mej yeꞌí rɨcɨ. Ayee xu cheꞌatá senaꞌa tihuáꞌumuaꞌati setɨ́j tíꞌijmuaꞌate seɨ́j ɨ́ cɨyej tɨ puaꞌa caí rɨꞌéeneꞌen tacaꞌa. Casiꞌi, jetzen aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tétzicareꞌe, capu aꞌɨ́jna jetze taaca ɨ́ uuva; capu ajta aꞌɨ́jna jetze tacaꞌa ɨ́ huaréj, jetzen aꞌɨ́jna ɨ́ cɨyej tɨ tétzicareꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee pu tíꞌeen, nain ɨ́ cɨyej tɨ tiꞌirɨ́ꞌeen, rɨꞌéeneꞌen pu tíꞌitacaꞌa. Ajta, nain ɨ́ cɨyej tɨ caí tiꞌirɨ́ꞌeen, capu ajta rɨꞌéeneꞌen tíꞌitacaꞌa. 


text:
Capu aꞌatzu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌɨ́ɨn cɨyej tɨ tiꞌirɨ́ꞌeen, ayén tacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ caí rɨ́ꞌen. Ajta, jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ cɨyej tɨ caí rɨ́ꞌen, capu ajta íꞌirɨꞌɨri tɨ rɨꞌéeneꞌen tiuꞌutácaꞌan. 


text:
Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, ayée mú ꞌeen tɨ́j ɨ́ cɨyej tɨ caí tiꞌirɨ́ꞌeen. Dios pu ayén cheꞌatá naꞌa huáꞌaruuren matɨ́j ɨ́ teɨte miyen tíꞌiruure ɨ́ cɨyej tɨ caí rɨ́ꞌen. Aꞌɨ́ɨ mú téꞌijveichixɨꞌɨsin, majta raꞌanteátaira. 


text:
Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: Ayee xu ꞌéeniꞌicɨꞌe huáꞌumuaꞌati seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij mej yeꞌí rɨcɨ. Camu nuꞌu naíjmiꞌi aꞌuun aꞌuteáturaasin tavástaraꞌa tɨ éꞌeseijreꞌe 


text:
<pb/>’Mɨ́ majta meꞌɨ́n ɨ́ mej miyen tíꞌinejee tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, casiꞌi nevástaraꞌa”, camu naímiꞌi meꞌuun aꞌuteáruti aꞌu tɨ tejéꞌaijta ɨ́ Dios. Aꞌii muꞌu meꞌuun aꞌuteáruti ɨ́ mej miyen rɨcɨ aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. 


text:
Ayee pu téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj Dios ayén huáꞌaxɨjteꞌen ɨ́ teɨte. Muꞌiitɨ́ mú miyen tinaatáꞌixaateꞌesin meꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee: “Nevástaraꞌa, casiꞌi nevástaraꞌa, teen tu tiuꞌutaxájtacaꞌa aniúucajtzeꞌen tetɨ́ꞌɨj teuj ruurica. Teajta aniúucajtzeꞌen jɨ́n huaꞌutamuári ɨ́ tiyaaruꞌu mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. Ayee tu cheꞌatá tenaꞌa, jeíhua tiuꞌumuárɨej teꞌɨ́jna jɨmeꞌe tej múꞌeetzi jetzen arátacaꞌanejcaꞌa.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ neajta inee, ayée nu hui tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Canu jaꞌanáj amuaamuáꞌa aꞌatéenni sej púꞌeen. Caxu aꞌatzu neteɨ́testemuaꞌa púꞌeen. Sericu, sej hui iiyecuí inee jemi, mɨ sej aꞌij puaꞌa rɨcɨ.” Jɨ́meꞌen ɨ́ mej japuan ráꞌajtaahuacaꞌa ɨ́ ruchiꞌi ɨ́ mej huaꞌapua 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén nenamua, ajta tɨ ayén raꞌaráꞌastijreꞌe aꞌij nej tíꞌixaxaꞌa, ayée pu hui cheꞌatá naꞌa mé teuúmuaꞌaree tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huateújchiꞌite tetej japua. 


text:
Aj mú mi huatéviiyecaꞌa. Ajta cámɨꞌɨyixɨ ɨ́ jaj. Ajta huatáꞌeecarecaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ chiꞌiraꞌan, capu áꞌave aꞌiné tetej japua pu ráꞌajtaahuacaꞌa. 


text:
Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén nenamua, ajta capu ayén raꞌaráꞌastijreꞌe aꞌij nej tíꞌixaxaꞌa, ayée pu cheꞌatá naꞌa ꞌeen tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí tiꞌitɨ́j muaꞌaree. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ huateújchiꞌite aꞌu tɨ áꞌuseaataꞌa. 


text:
Aj mú mi huatéviiyecaꞌa. Ajta cámɨꞌɨyixɨ ɨ́ jaj. Ajta huatáꞌeecarecaꞌa. Caꞌanacan pu áꞌave ɨ́ chiꞌiraꞌan. Jéꞌecan pu yáꞌurɨe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huateújchiꞌite aꞌu tɨ áꞌuseaataꞌa. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tíꞌijruuren ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí raꞌaráꞌastijreꞌe aꞌij nej tíꞌixaxaꞌa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús raꞌantipuáꞌajte tɨ tihuaꞌutáꞌixaa, jeíhua mú huajɨ́jxɨcaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tihuaꞌumuáꞌate. 


text:
Capu chaꞌa naꞌa tihuaꞌumuáꞌate matɨ́j ɨ́ seica ɨ́ mej tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze, sino ayée puꞌu cumu seɨ́j tɨ tiꞌitéjvee tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ veꞌée.<pb/>


text:
Tɨꞌɨj jí seɨ́j aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Tíꞌicuiꞌicaa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tinéj ɨ́ ꞌatzaj huáꞌireꞌaraꞌan jetze. Ayee mú ratamuáꞌamua tɨjɨ́n lepra. Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́ɨn títunutacaꞌa jemin ɨ́ Jesús. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa hui muaꞌaráanajche pej tináahuaateꞌen. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús raꞌajtamuárɨej. Ayen tɨjɨ́n: ―Naꞌaráanajche pej huarún. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén raataxájtacaꞌa, aj pu i tiraacáꞌariꞌiriꞌi ɨ́ tɨ jɨ́meꞌen tíꞌicuiꞌicaa. Tɨꞌɨj jí huarúj. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, capej jaꞌatɨ́ ixaateꞌe sino aricu, aꞌɨ́jna jemi tɨ tíꞌivaꞌɨri teyujtaꞌa. Chéꞌe muaaseíj. Pajta tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta aꞌij tɨ tiuꞌuxájtacaꞌa ɨ́ Moises teecan. Ayee mú éeniꞌicɨꞌe ramuaꞌaréeren tɨjɨ́n pepuꞌuri huarúj. Jesús pu tiráahuaa aꞌɨ́jna tɨ ravaɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ xantaaruꞌu tɨ anxɨ́te tíꞌaijta 


text:
Aj pu i Jesús aꞌuteájrupi aꞌujna Capernaúm. Tɨ́ꞌɨj aꞌuun aꞌuteájrupi, seɨ́j pu u aꞌuvéꞌemej tɨ iꞌi xantaaruꞌu. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ anxɨ́te tíꞌaijta. Jéꞌecan pu rájhuaviiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Ayen tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, jéꞌecan pu tíꞌicuiꞌi aꞌɨ́jna tɨ nevaɨreꞌe. An pu aꞌujcáꞌa ɨ́ utaatzi japua. Cɨyáaxaraꞌa. Nainjapua pu racuiꞌi huápɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna tɨ anxɨ́te tíꞌaijta tɨjɨ́n: ―Nevástaꞌaraꞌa, capu ayén muaavíjteꞌe pej piyen uteárute u niche, aꞌiné canu Israél jetze ajtémeꞌecan. Ayee pepuꞌu huárɨni, patáꞌaj piyen tiraataxáj ɨ́ niuucari jɨmeꞌe. Aj pu xaa rujni aꞌɨ́jna tɨ nevaɨreꞌe. 


text:
Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej seica tíꞌineꞌaijteꞌe ineetzi. Neajta inee, nee nu seica tíꞌaijteꞌe. Tɨ́ puaꞌa niyen tiraataꞌixaateꞌen seɨ́j tɨjɨ́n: “Aricu, u páꞌumeꞌen”, aꞌɨ́ɨ pu xaa aꞌuméꞌe aꞌame. Naꞌari, tɨ puaꞌa niyen tiraataꞌixaateꞌen ɨ́ seɨj tɨjɨ́n: “Yé véꞌexɨjriꞌi”, aꞌɨ́ɨ pu ajta yé veꞌeréꞌenejsin. Neajta niyen tiraataꞌaíjteꞌesin ɨ́ tɨ nevaɨreꞌe tɨjɨ́n: “Aisí múꞌee, pɨ́ huarɨ́chi.” Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu rɨni. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ xantaaruꞌu. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús ráanamuajriꞌi, jéꞌecan pu huataújtemuaꞌave. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej ráꞌajaahuateꞌe tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte ayujna mej huachéjme tɨ́j naꞌa tɨ huatacáꞌa íiyu Israél, canu jaꞌanáj seɨ́j huatéꞌuu íiyu Israél, jaꞌatɨ́ tɨ ayén cheꞌatá naꞌa téꞌatzaahuateꞌe tɨ́j aꞌíjna i teáataꞌa. 


text:
Neajta niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee jeíhua mú u aꞌuvéꞌejuꞌu muáꞌajuꞌun mej mi aꞌujráꞌase meꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Abraham teecan, majta meꞌɨ́jna ɨ́ Isaac teecan, majta meꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Jacobo teecan. Aꞌuu mú hui aꞌuvéꞌejuꞌu muáꞌajuꞌun aꞌu tɨ xɨcaj ꞌeíjninei, majta aꞌu tɨ xɨcaj eꞌeteáruꞌipi. Aj mú mi tíꞌicuaꞌani huáꞌa jamuan ɨ́ mé huaíca tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ Dios nain jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
Mɨ́ majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, Dios pu huaꞌiráꞌiti á puaꞌacɨé aꞌu tɨ aꞌutɨ́caꞌa. Jéihua mú huateujyéineajraꞌasin, majta jeíhua mú ancuréꞌujcɨꞌɨmée muáꞌajuꞌun ɨ́ rutamej jɨmeꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jeíhua rajpuaíitzi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj Jesús ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ anxɨ́te tíꞌaijta tɨjɨ́n: ―Aricu, ayée pu téꞌeme patɨ́j peri téꞌantzaahua. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiraatáꞌixaa, aj pu i huarúj aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe aꞌɨ́jna jemi ɨ́ xantaaruꞌu. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jesús pu tiráahuaa aꞌɨ́jna muꞌuneáraꞌan ɨ́ Pedro 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús aꞌuun aꞌaráꞌa Pedro tɨ éꞌeche. Aꞌuu pu i aꞌɨ́ɨn huaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ muꞌuneáraꞌan ɨ́ Pedro. An pu jáꞌujcaꞌatii ɨ́ utaatzi japua. Tíꞌicuiꞌicaa. Pɨ́stacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
Aj pu i Jesús rajvíꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze. Jɨ́meꞌen pu ayén huarɨ́j, aj puꞌi huarúj. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ájchee. Ajta áꞌiyen aꞌutéjche tɨ tiraamí. Jesús pu jeíhua tihuáꞌuhuaa ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj huateátɨcaꞌarecaꞌa, jeíhua mú huajeꞌeráaviꞌitɨ Jesús jemi aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiyaaruꞌu huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutaꞌaíj aꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse mej nuꞌu huirácɨɨne ɨ́ teɨte tzajtaꞌa. Ajta naíjmiꞌica pu tiúꞌuhuaa ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaa. 


text:
Ayee pu tiujuꞌurɨ́j tɨ ij araúrasten aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías, ɨ́ tɨ ajmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ayen tɨjɨ́n: “Aꞌɨ́ɨ pu titáꞌariꞌiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n caí chéꞌe túꞌucaꞌanistiꞌiracaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨ pu yáꞌutɨɨ ɨ́ tej jɨ́n tíꞌicucuiꞌicaa.” Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌuseíj ɨ́ teɨte ɨ́ mej jeíhua ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ jemin, aj pu i ayén tíhuaꞌutaꞌaíjte mej nuꞌu antácɨɨne antavén pújmeꞌen. 


text:
Aj pu i seɨ́j tɨ tiújmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, aꞌɨ́ɨ pu aveꞌeréꞌene jemin ɨ́ Jesús. Ayee pu tirájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: ―Maestru, nichéꞌe á jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen aꞌu tɨ naꞌa pej aꞌuméꞌe puaꞌamé. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu muꞌu aꞌuméꞌe naꞌame. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ arachuíjse, aꞌúu mú hui uꞌuche cuunístaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ pinaꞌase aꞌúu mú tiꞌitítuꞌa aꞌu mej éꞌeꞌaseca. Mɨ́ neajta inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, canu aꞌatzu huatéechiꞌi ɨ́ nej tzajtaꞌan huácuti. ―Ayee pu tiraatáꞌixaa. 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j tɨ áꞌucheꞌecaneꞌe jamuan, aꞌɨ́ɨ pu ayén rájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, nichéꞌe yé huácatii íiye niche asta naꞌa caí huámɨꞌɨni ɨ́ nitáàta. Netɨ́ꞌɨj raꞌavaꞌanán, aj nu ni yé veꞌeréꞌenejsin nej ni áꞌucheꞌecaneꞌen á jamuan. 


text:
<pb/>Ayee pu tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Micheꞌe mɨ seica raꞌaváꞌanan ɨ́ huaꞌaxɨ́ꞌej mɨꞌɨchi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí ramuaꞌate ɨ́ Dios. Mɨ́ pajta múꞌee, patáꞌaj caꞌanacan yé veꞌeréꞌenen. Tɨ́ꞌɨj Jesús raatépuaꞌajte ɨ́ eeca 


text:
Aj pu i temuaꞌa caꞌanín jɨ́n tiuꞌutáꞌeecarecaꞌa ɨ́ jaj japua. Jéꞌecan puꞌi tiújtaꞌahuaꞌa vivejméꞌe. Tɨꞌɨj jí ateáxɨɨreꞌaxɨ ɨ́ baarcu jetze. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu íꞌicujcaa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe jamuan, aꞌɨ́ɨ mú aveꞌeréꞌene jemin. Aj mú mi raajɨ́ste. Miyen tɨjɨ́n: ―¡Maeestru, ta japua huániuuchi! ¡Tuꞌuri hui cuiꞌini! 


text:
<pb/>Aj puꞌi ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Mɨ́ sej caí aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe, ¿aꞌiné sej si huápɨꞌɨ tíꞌitziɨɨneꞌe? Aj pu i ájchee. Tɨꞌɨj jí huaꞌutáꞌijmɨijriꞌi ɨ́ eeca, ajta ɨ́ jaj. Aj pu i huatéepuaꞌaj ɨ́ eeca, ajta aꞌureújéꞌiye jáꞌaraa ɨ́ jaj, temuaꞌa naa. 


text:
Jéꞌecan mú aꞌij raꞌutaseíj aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca. Ayee mú tíꞌiruꞌihuaꞌuracaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani téviraꞌa púꞌeen amɨ́jna? Amɨ́ pu tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ eeca, ajta ɨ́ jaj. Majta mú hui ráꞌaste. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa ɨ́ tiyaaruꞌu aꞌujna u Gadara 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj táꞌi Jesús aꞌuun aꞌaráꞌa utavén pújmeꞌen jáꞌahuaꞌa Gadara tɨ ajtémeꞌecan. Matɨ́ꞌɨj mi aitacɨ́j ɨ́ baarcu jetze. Aj mú mi seica huaꞌantinájchecaꞌa. Ma huaꞌapua aꞌɨ́ɨme. Aꞌuu mú eꞌeráacɨ aꞌu mej mɨꞌɨchite éꞌenaamuaca. Tiyáaruꞌuse pu huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. Jéihua mú simuáruunicaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí rɨꞌɨríistacaꞌa tɨ jaꞌatɨ́ aꞌuréꞌenen aꞌujna juye jetze. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi miyen titeejíjhuacaꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné hui tiꞌitɨ́j peteáruuren itejmi jemi, Jesús, pej iꞌi yaujraꞌan ɨ́ Dios? ¿Ni piyen mú aꞌuvéꞌemej pej pi puaíjtzi taatáꞌan? Aru capu xɨ tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌa tej jetzen rajpuaíitzi táꞌajuꞌun. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi meꞌɨ́n ɨ́ tiyáaruꞌuse tɨ huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú miyen rájhuaviiriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa piyen titaatamuáriteꞌen itejmi, taataꞌítechi itejmi aꞌu mej aꞌutéꞌuu mɨ tuiixu. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu. Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ. Aj mú mi huáꞌa tzajtaꞌa aꞌuteájrupi ɨ́ tuiixute. Majta meꞌɨ́n ɨ́ tuiixu, matɨ́ꞌɨj mi huataúruu aꞌuun pújmeꞌen játeꞌana tɨ aꞌatamɨ́ꞌɨye. Matɨ́ꞌɨjtá mi atéavatzɨ á jaataꞌa. Aj mú mi aujámɨ naíjmiꞌi. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tuiixu chaꞌɨɨcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú huataúruu. Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌucɨ́j chajtaꞌa mej mi tiuꞌutaxáj. Aꞌɨ́j mú huaꞌutáꞌixa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huáꞌuruu ɨ́ tuiixu, majta aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huáꞌuruu aꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi aꞌɨ́ɨme aꞌuun mej huachéjmeꞌecaa aꞌujna, naímiꞌi mú aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi mej mi jamuan tiuꞌuxáj. Matɨ́ꞌɨj raaseíj, jeíhua mú rájhuaviiriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ nuꞌu áꞌuraꞌani u jáꞌahuaꞌa yee.<pb/>


text:
Aj pu i Jesús ateájraa ɨ́ baarcu jetze. Aj mú mi antacɨ́j után pújmeꞌen. Tɨꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌujna chajtaꞌa aꞌu tɨ éꞌemeꞌecan. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, aꞌɨ́ɨ mú jaꞌatɨ́ aveꞌeréꞌeneijte ɨ́ Jesús jemi seɨ́j tɨ cɨyáaxaraꞌacaꞌa. Aꞌɨ́j pu jáꞌujcaꞌatii ɨ́ utaatzi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌuseíj aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte, aj pu xaa ráamuaꞌareeriꞌi tɨjɨ́n metéꞌatzaahuateꞌe aꞌɨ́ɨme. Aj puꞌi ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌi tɨjɨ́n: ―Niyauj, uhuateáꞌacaꞌane ɨ́ áꞌa tzajtaꞌa. Puꞌuri timuaatáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ Dios ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin. ―Ayee pu tiraatáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta á vejliꞌi huiiráteꞌecaꞌa seica ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca ɨ́ ruyeꞌirá jɨmeꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌumuáꞌaj ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨjɨ́n: “Amɨ́ pu aꞌij puaꞌa tiratáꞌaca ɨ́ Dios ɨ́ runiuuca jɨmeꞌe.” 


text:
<pb/>Ajta Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ruseɨ́j rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij mej yeꞌí téꞌumuaꞌatzejcaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen aꞌij puaꞌa téꞌumuaꞌatze ɨ́ ru tzajtaꞌa? 


text:
¿Tiꞌitáani caí jaítzeꞌe muárɨꞌeri, ni nej niyen tiraatáꞌixaateꞌen ɨ́ tɨ cɨyáaxaraꞌa yee: “Puꞌuri timuaatáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ Dios ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin”, naꞌari yee: “Ájchesi, ajta anchuée muaꞌa utaatzi?” 


text:
<pb/>’Aru, ayée nu hui rɨni sej si ráamuaꞌaree ɨ́ nej neajta ɨ́ teáataꞌa jetze airáane, nee nu xaa neꞌɨ́jna jɨ́n antínmuaꞌaree íiyen chaanaca japua nej ni tihuaꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa ɨ́ tɨ cɨyáaxaraꞌa tɨjɨ́n: ―Ájchesi, tipíi muaꞌa utaatzi. Aricu áꞌuraꞌa aꞌu pe éꞌeche. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús, aj puꞌi ájchee aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌicaa. Tɨ́ꞌɨj i áꞌuraa u ruche. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj tiuꞌuséij aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j, jéꞌecan mú huataújtemuaꞌave. Rɨ́ꞌɨ mú tiraatajé ɨ́ Dios, meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn Dios ari raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ muárɨꞌeriꞌiraꞌa ɨ́ mej jɨ́n miyen rɨcɨ ɨ́ teteca. Jesús pu raataꞌaíjtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Mateo 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús áꞌuraa. Tɨꞌɨj jí áꞌayee aꞌuréꞌene tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, Mateo tɨ ántehuaa. Aꞌuu pu huiracatii chiꞌita mej tzajtaꞌan huáꞌajijveꞌecaꞌa ɨ́ mej tíꞌitɨꞌɨcɨca. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj ne jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen. Ajta áꞌiyen, Mateo ájchee. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa jamuan. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí ayén tiujuꞌurɨ́j. Matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌutɨ́ Mateo eꞌechéjmeꞌe. Tɨ́ꞌɨj Jesús tíꞌicuaꞌacaa, matɨ́ꞌɨj mi u aꞌuvéꞌejuꞌu jeíhua ɨ́ mej tíꞌitejijveꞌe, majta seica ɨ́ mej miyen cheꞌatá menaꞌa aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. Naíjmiꞌi mú tíꞌicuaꞌacaa ɨ́ meesa japua jamuan ɨ́ Jesús, majta jamuan aꞌɨ́mej ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe ɨ́ Jesús jamuan. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseos, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jeíhua huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌe ɨ́ ruyeꞌirá, matɨ́ꞌɨj miyen raaseíj aꞌij tɨ rɨjcaa ɨ́ Jesús, ayée mú tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n amɨ́n aꞌamua maestro tíꞌicuaꞌaca, ajta yeꞌeca huáꞌa jamuan ɨ́ mej huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej tíꞌitɨꞌɨcɨca, ajta jamuan ɨ́ mej caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn titetiújchaꞌɨɨ? 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ayén tiúꞌunamuajriꞌi ɨ́ Jesús, aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌucɨ́ꞌɨcaꞌa jemin tɨ yaꞌanaca, capu ruxeꞌeveꞌe mej u áꞌujuꞌun ɨ́ mej rɨ́ꞌen aꞌɨ́jna jemi ɨ́ tɨ yaꞌanaca, sino aꞌɨ́ɨ mú xaa aꞌuréꞌenineꞌi ɨ́ tɨ yaꞌanaca jemi ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. 


text:
Sericu, setáꞌaj tihuaújmuaꞌaten seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej si yaúꞌitɨee xáꞌaraꞌani aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌíjna i niuucari aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej raxɨ́ꞌeveꞌe mej mi áꞌujcuꞌuve rujɨ́ɨmuaꞌa. Mɨ́ neajta, canu aꞌatzu raxɨ́ꞌeveꞌe mej tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta. Ayee pu cheꞌatá naꞌa ꞌeen ineetzi jemi, canu neꞌɨ́jna jɨ́n yé véꞌeme nej aꞌɨ́mej huatáꞌinen ɨ́ tɨ ayén tihuáꞌamitɨejteꞌe mej xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ sino aꞌɨ́mej ɨ́ mej miyen tirúꞌumuaꞌaree ɨ́ ru tzajtaꞌa ɨ́ mej caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n rúꞌitziꞌiveꞌeca 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi seica aveꞌeréꞌene. Aꞌɨ́ɨme mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej Juan jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n tiyen tíꞌitaꞌitziꞌiveꞌe iteen, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos? Aru ɨ́ mej múꞌeetzi jamuan áꞌujujhuaꞌan, camu hui miyen rɨcɨ. 


text:
<pb/>Ayee pu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ huaténeɨche, aj pu i ruꞌamiigustemuaꞌa huatáꞌineesin mej mi tiúꞌuyesten. Aj pu i tihuáꞌimin. ¿Ni tzaa miyen tíꞌiruꞌitziꞌiveꞌen tɨ puaꞌa huáꞌa jamuan tíꞌiyeste ɨ́ jaꞌatɨ? Capu xaa neꞌu. Mɨ́ ajta xaa, aj pu tejaꞌuréꞌenejsin ɨ́ xɨcájraꞌa mej jetzen ráꞌaviꞌitɨn ɨ́ jaꞌatɨ. Aj mú xaa ɨ́ amiigustemuaꞌameꞌen ruꞌítziꞌiveꞌen, aꞌiné capu chéꞌe éꞌe jáꞌahuaꞌa ɨ́ huaꞌamiigu. Aꞌiné naúcheꞌe nu yé huatéjvee, camu ruꞌítziꞌiveꞌen ɨ́ neꞌamiigustemuaꞌa. 


text:
<pb/>’Nicheꞌe seɨ́j amuaatáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ aꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌicuꞌuneꞌepua cɨ́ɨxuri jɨmeꞌe tɨ míꞌimeꞌecan, capu ayén tíꞌijcuꞌuneꞌepuan aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ caí xɨ jaꞌanáj jáꞌusiniꞌi. Naꞌari caí, huatétzuꞌuta puꞌu aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ jéjcua tɨ́ꞌɨj huatéjaꞌusiniꞌihua. Raꞌatésiujtzaꞌanaxɨꞌɨsin ɨ́ tɨ míꞌimeꞌecan. Aj pu i ɨ́ tɨ anásiujtzaꞌani, jaítzeꞌe pu veꞌetɨ́ aꞌame. 


text:
<pb/>’Ajta, camu miyen raruure mej ruꞌucájtuꞌani navij limeetajraꞌa tzajtaꞌa tɨ racuaꞌiríihuajme ɨ́ viinu ɨ́ mej mauchén ráataahuacaꞌa. Tɨ́ puaꞌa miyen ráaruuren, aꞌɨ́jna ɨ́ viinu tɨ jéjcua, aꞌɨ́ɨ pu rajtésiujtzaꞌana ɨ́ navij tɨ racuaꞌiríihuajme. Tɨꞌɨj jí aꞌuvaɨ́jtzi ɨ́ navij, ajta ɨ́ viinu. Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén ruxeꞌeveꞌe tɨ iruꞌucájtuꞌani navij tzajtaꞌa tɨ jéjcua aꞌɨ́jna ɨ́ viinu tɨ ajta jéjcua. Ayee pu ꞌéeniꞌicɨꞌe teꞌutáviicuaꞌira tɨ ruxɨ́ꞌej tiꞌijéjcua. Aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́jna jɨ́n téꞌeviicuaꞌi ɨ́ tɨ huaꞌapua. Jɨ́meꞌen ɨ́ yaujraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Jairo, ajta ɨ́ ucarij tɨ tíꞌicuiꞌicaa (Mc. 5:21-43; <a href='B:490 08:40'>Lc. 8:40-56</a>) 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tihuaúꞌixáateꞌecaꞌa tɨ́ꞌɨj seɨ́j aveꞌeréꞌene, tɨ tíꞌaijta u huáꞌa teyujtaꞌa. Aj pu i títunutacaꞌa jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Niyauj pu hui áꞌameꞌere. Mu aꞌutáꞌiyiꞌi patáꞌaj raꞌajtamuárɨꞌen, tɨꞌij aꞌɨ́ɨn auj ruuri áꞌaraꞌani. 


text:
<pb/>Jesús pu ájchee. Tɨꞌɨj jí aꞌuun yáꞌume jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan aꞌɨ́jna tɨ áꞌameꞌere. Majta mú áꞌujuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa aꞌuun aꞌutéveecaꞌa tɨ ari ayén áꞌatee tɨ tíꞌicuiꞌi aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa nineꞌiraꞌa japuan huaꞌapua. Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa pu uvéꞌexujxuꞌure. Aꞌɨ́ɨ pu aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Aj pu i raꞌajtamuárɨej tɨ́j naꞌa teꞌuvíjpiꞌi ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan jetze. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén huarɨ́j, aꞌiné ruseɨ́j pu ayén tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́ɨ nenaꞌa caj teꞌajtamuárɨꞌen tɨ́j naꞌa teꞌuvíjpiꞌi ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan jetze, aj nu xaa rujni.” 


text:
Aj pu i Jesús pɨ́ɨ aꞌuréꞌeve tɨ́ꞌij raaseíj ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Niyauj, huatéꞌacaꞌane muaꞌa tzajtaꞌa. Petéꞌatzaahuateꞌe nej timuáahuaate. Aꞌɨ́j pej jɨ́n peri huarúj. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i huarúj aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan ɨ́ tɨ áꞌameꞌerejcaꞌa. Tɨ́ꞌɨj uteájrupi u chiꞌita, aj pu i huaꞌuseíj ɨ́ teɨte, aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌicɨꞌɨsiteꞌe jamuan ɨ́ seica ɨ́ mej jeíhua ruyein. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu, xuꞌirácɨɨni múꞌeen, aꞌiné capu mɨꞌɨchi mɨ temuaij, sino cutzú puꞌu. Mɨ́ majta, aꞌɨ́ɨ mú raateꞌatzeájraa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌiráꞌitecaꞌa á puaꞌacɨé. Aꞌuu pu uteájrupi aꞌu tɨ auucáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij. Aj pu i raꞌajvíꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ temuaij, tɨꞌɨquí aꞌɨ́ɨn ájchee. 


text:
Tɨꞌɨj jí nainjapua aꞌu tɨ naꞌa mej aꞌuchéjmeꞌecaa, naímiꞌi mú ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j. Jesús pu tihuáꞌuhuaa huaꞌapuaca ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús aꞌuun aꞌarájraa, mé huaꞌapua mú raatavén ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa, muaꞌantijíihua. Miyen tɨjɨ́n: ―Múꞌee pej iꞌi yaujraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, táꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús uteájrupi u chiꞌita, aj mú mi aveꞌeréꞌene ɨ́ jemin. Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni senáꞌantzaahuateꞌesin nej tejáꞌamuahuaateꞌen? Matɨ́ꞌɨj mi miyen tɨjɨ́n: ―Aꞌii neꞌu tecaí, tavástaraꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i huaꞌarámuarɨꞌejxɨ ɨ́ huáꞌa jɨ́ꞌɨ jetze. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej téꞌantzaahua, ayée pu téꞌeme. Xuꞌuri huarúj. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj mú mi mé uunéjneꞌerecaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua. Jéihua pu tihuauꞌíjca aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús mej nuꞌu caí jaꞌatɨ́ ixaateꞌe. 


text:
Mɨ́ majta, matɨ́ꞌɨj aꞌucɨ́j, aj mú mi autéjhuii mej raataxáj mé jéjreꞌe nainjapua aꞌij tɨ Jesús huáꞌuruu. Jesús pu tiráahuaa seɨ́j tɨ caí téꞌanrɨꞌɨrejcaꞌa 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj huiirajúꞌuncaa u chiꞌita, seica mú tɨ tíꞌicuiꞌi á yeꞌiréꞌenejtiꞌire. Capu téꞌanrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
Aj pu i Jesús raatamuári ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. Ajta áꞌiyen aꞌutéjche tɨ tiuꞌutaxáj aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú huataújtemuaꞌave. Miyen tɨjɨ́n: ―Jee xaa neꞌu. Catu jaꞌanáj tiꞌitɨ́j tiyen tiuꞌuséij tɨ́j naꞌa íiyen tɨ huatacáꞌa Israél, tetɨ́j teuchén teri tiuꞌuséij íjii tɨ jaꞌatɨ́ ayén tiraayɨ́ꞌɨtɨ. 


text:
<pb/>Mɨ́ majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, ayée mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́jna jetze araújcaꞌane tɨ tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ tiyáaruꞌuse tɨ́ꞌij ayén huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej teɨte tzajtaꞌa seijreꞌe. Jesús pu huáꞌancuꞌuvajxɨ ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>Nain japua pu áꞌucheꞌecaneꞌe ɨ́ Jesús aꞌu tɨ naꞌa mej aꞌuchéjmeꞌecaa, chajtaꞌa, tɨ vivéj nusu tɨ cɨ́liéeneꞌejmee. Tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa pu áꞌayeꞌi huáꞌa teyujtaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta. Ajta naíjmiꞌica pu tiúꞌuhuaa, nain ɨ́ mej jɨ́n tíꞌicuiꞌicaa nusu ɨ́ tɨ caí huáꞌacaꞌanistiꞌiracaꞌa. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ teɨte, jéꞌecan pu huataújxɨeemɨste huáꞌa jemi aꞌiné jeíhua mú huamuáꞌitɨche meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej rajpuaíjtzicaꞌa. Majta ruxɨeemɨ́jteꞌe. Ayee mú éeneꞌe matɨ́j cáneꞌaxɨ ɨ́ tɨ caí jaꞌatɨ́ huáꞌacujtaꞌa áꞌucheꞌecaneꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Jee xaa neꞌu, ayej tiꞌayajna, muꞌuri muꞌiitɨ́ ɨ́ mej meri rɨ́ꞌɨ huaújruu tɨ Dios tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen. Mɨ́ ajta, ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca huáꞌa jɨ́meꞌen, camu muꞌíi. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe. Setáꞌaj siyen tíꞌijhuaviira seꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa tɨ ayén huáꞌuruuren mej mi teɨtestemuaꞌameꞌen puꞌéeneꞌen muáꞌaraꞌani, tɨ i aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa huaꞌuréꞌeꞌitixɨꞌɨn ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca mej mi huáꞌajseɨreꞌen ɨ́ Dios jemi.<pb/>


text:
Aj pu i Jesús huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Aꞌɨ́ɨ pu antiújmuaꞌareerecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej mi huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyaaruꞌu mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa ɨ́ teɨte, ajta mej mi nain tihuáꞌuhuaateꞌen ɨ́ mej jɨ́n tíꞌicucuiꞌicaa, cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe nusu tɨ caí huáꞌacaꞌanistiꞌiracaꞌa. 


text:
Ayee mú ánteꞌarua aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ Jesús huaꞌutaꞌítecaꞌa. Amuacaícan, aꞌɨ́jna ɨ́ Simón, ɨ́ mej majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Pedro. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huatajé aꞌɨ́jna ɨ́ juutzeájraꞌan ɨ́ Simón. Ayee pu ántehuaa tɨjɨ́n Andrés. Ajta aꞌɨ́mej pu huatajé aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta juutzeájraꞌan tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Juan. Aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeen yaújmuaꞌameꞌen ɨ́ Zebedeo. 


text:
<pb/>Ajta seica huatajé, aꞌɨ́jna ɨ́ Felipe, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Bartolomé, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Tomás, ajtahuaꞌa seɨ́j, tɨ ayén ántehuaa Mateo, tɨ tíꞌitejiꞌivihuaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌitɨꞌɨcɨca. Seɨ́j pu ajta huatajé. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, Alfeo tɨ rapeꞌeri, ajtahuaꞌa seɨ́j, aꞌɨ́jna ɨ́ Lebeo, ɨ́ mej majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Tadeo. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu ajta huatajé aꞌɨ́jna ɨ́ Simón ɨ́ tɨ ajtémeꞌecan huáꞌa jetze ɨ́ mej miyen huataújmuaꞌa tɨjɨ́n cananista, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Judás tɨ ayén teꞌentímuꞌutaca tɨjɨ́n Iscariotes. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ avíitzi jɨ́n huaꞌutátuii aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jesús pu huaꞌutaꞌítecaꞌa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej nuꞌu raataxáj aꞌij tɨ ꞌeen ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase ɨ́ tɨ Jesús huaꞌutaꞌítecaꞌa. Ayee pu aꞌɨ́jna jɨ́n tihuaꞌuꞌíjca, ayén tihuáꞌixaateꞌe yee: ―Caxu seꞌuun áꞌucɨꞌɨcaꞌan seꞌújna á mej aꞌuchéjme ɨ́ mej seɨ́j chuéjraꞌa japua ajtémeꞌecan, caxu seajta uteáruꞌipicheꞌen chajtaꞌa aꞌu mej éꞌeche aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Samaria jetze ajtémeꞌecan. 


text:
Mɨ́ seajta múꞌeen, setáꞌaj seꞌuun áꞌujuꞌun huáꞌa jemi ɨ́ mej iꞌi yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Israél teecan. Yee mú ꞌeen aꞌɨ́ɨme tɨ́j cáneꞌaxɨ ɨ́ mej áꞌuvej. 


text:
Setáꞌaj áꞌujuꞌun, seraꞌantixáata yee puꞌuri tɨ́n tejaꞌuréꞌenejsin tɨ Dios ayén tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
Setáꞌaj seajta tihuáꞌuhuaateꞌen ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Seajta siyen huáꞌuruuren ɨ́ mej mauchén huácuii mej mi ruuri muáꞌaraꞌani majtáhuaꞌa menaꞌa. Setáꞌaj seajta huaꞌurújteꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n tíꞌicucuiꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n “tɨ́ tineájxɨ ɨ́ ru jetze”. Seajta huaꞌutamuáriteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ́ teɨte. Múꞌeen, caxu tíꞌinajchitan aꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej raꞌancuréꞌa seꞌɨ́jna ɨ́ muárɨꞌeriꞌiraꞌa ɨ́ sej jɨ́n tihuáꞌumuaꞌaten. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, caxu huáꞌajijveꞌe. 


text:
<pb/>’Caxu seajta tiꞌitɨ́j anúꞌan tzajtaꞌan ɨ́ puaasi ɨ́ sej jɨ́n avéꞌujjɨ́ꞌɨcɨꞌejme, tiꞌitɨ́j tumin, tɨ puaꞌa oro naꞌari plata nusu cobre. 


text:
Caxu caꞌaní pijca ɨ́ sej jɨ́n huateújvaɨreꞌen ɨ́ juye jetze. Seajta seꞌɨ́ɨn ajtácaꞌacaiméꞌe ɨ́ tɨ anátápiꞌihuajmeꞌe, seajta ucaújchejteꞌaxɨꞌɨn seexuꞌijméꞌen seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ saꞌahua ɨ́ sej raꞌiteváarajme ɨ́ ruhuaréꞌetzeꞌe. Caxu seajta itzɨ́j chueeca. Ayee xu huárɨni aꞌiné ayej tíꞌixɨꞌepɨꞌɨn mej tejamuaamín meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej tíꞌimɨjhuaca. 


text:
<pb/>’Aꞌu tɨ naꞌa mej aꞌuchéjme, setɨ́ꞌɨj aꞌuteárute seꞌújna, aj xu si seɨ́j huahuauni tɨ caí tiꞌitɨ́j jɨ́n ateáturaaveca. Aꞌuu xu aꞌutéꞌe xáꞌajuꞌun u chiꞌiraꞌan tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ aꞌachú sej caj áꞌateere seꞌújna chajtaꞌa. 


text:
Tɨ́ puaꞌa miyen amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn temuaꞌa naa, chéꞌe ayén éeneꞌen aꞌij sej seri tihuaꞌutateújte. Naꞌari caí, setáꞌaj seɨ́j jemi raateájtuaani ɨ́ runiuuca ɨ́ sej jɨ́n seri tihuaꞌutateújte aꞌɨ́mej ɨ́ mej mauchén amuaatíite. 


text:
<pb/>’Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ caí amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨn, naꞌari tɨ puaꞌa mecaí ranamuajracu aꞌij sej tihuaúꞌixaateꞌen, setɨ́ꞌɨj huirácɨɨnen seꞌújna chiꞌita, seraꞌatécaꞌatzɨjxɨꞌɨn ɨ́ rucaꞌacai tɨ i cávatziɨn ɨ́ chuej. Aj mú mi ramuaꞌaréeren ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen huáꞌaxɨjteꞌen ɨ́ Dios ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin, jeíhua pu puaíjtzi huaꞌutáꞌasin. Jaítzeꞌe mú rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌujna chajtaꞌa mecaí ɨ́ mej mejmíꞌi meꞌuun éꞌechejcaꞌa aꞌujna tɨ ayén tejaꞌarájtehuaacaꞌa tɨjɨ́n Sodoma, ajta aꞌujna u Gomorra. Seica mú nuꞌu puaíjtzi huaꞌutáꞌasin 


text:
<pb/>’Casiꞌi múꞌeen, ayée nu tejámuaataꞌaíjteꞌesin sej si áꞌujujhuaꞌaneꞌen huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte ɨ́ mej miyen áꞌamuaruuren tɨ́j ɨ́ɨraꞌave ɨ́ mej tíꞌitecɨꞌɨmeca. Setáꞌaj siyen mé titeumuámuaꞌareꞌen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ cuꞌucuꞌuse ɨ́ mej jeíhua raayɨ́ꞌɨtɨ. Setáꞌaj huamuáꞌajcantare sej si caí tiúꞌɨtzíiteꞌe mé séꞌujujhuaꞌaneꞌen matɨ́j majta rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ cucuiꞌise. 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu huáꞌa jemi ɨ́ teteca. Aꞌɨ́ɨ mú múꞌejmi aꞌuteátuaasin aꞌu mej teꞌáijta huáꞌa jueesi jemi. Aj mú mi amuaꞌajvájxɨꞌɨsin aꞌamua huari jetze. 


text:
Majta mú múꞌejmi áꞌaviꞌitɨn ɨ́ tajtúhuaani jemi naꞌari ɨ́ rey jemi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej siyen tíꞌivaɨreꞌe ne jetze meꞌecan. Ayee mú áꞌamuaruuren sej si huaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij sej ꞌeen jɨ́n náꞌastijreꞌen ineetzi. Ayee xu cheꞌatá senaꞌa tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí Israél jetze ajtémeꞌecan. 


text:
Aru, aꞌájna xɨcájraꞌa jetze matɨ́ꞌɨj áꞌamuaviviꞌiran, caxu siyen tíꞌimuajca yee aꞌii qui yeꞌí tetiuꞌutaxájta, naꞌari yee tiꞌitajqui niuucarijraꞌa taataxájta. Matɨ́ꞌɨj miyen amuáaruuren, aj pu i Dios amuaatáꞌasin aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj. 


text:
Ayee xuꞌu, caxu tíꞌitziɨɨneꞌe aꞌiné ɨ́ sej huaꞌutáꞌixaateꞌesin, caxu rujɨ́ɨmuaꞌa rájteusin sino aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ sej rájyaꞌupua, aꞌɨ́ɨ pu amuaataꞌítɨira aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj. 


text:
<pb/>’Jaꞌatɨ́ pu hui huaꞌitzi jɨ́n tíꞌijxajtziꞌiran ɨ́ ruꞌihuaaraꞌa mej mi raajéꞌica. Ayee pu cheꞌatá naꞌa téꞌeme ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan huaꞌitzi pu huáꞌataaven ɨ́ ruyaujmuaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ yaújmuaꞌameꞌen, aꞌɨ́ɨ mú cheꞌatá menaꞌa ájhuiixɨꞌɨn. Ayee mú tihuaꞌutaꞌaíjta mej huáꞌucuiꞌini. 


text:
Majta ɨ́ teɨte, naímiꞌi mú amuáꞌajchaꞌɨ́ɨreꞌe muáꞌajuꞌun meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej náꞌastijreꞌe ineetzi. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ teꞌutáviicuaꞌi ajta naꞌa caí nain teꞌentipuáꞌare, Dios pu ruꞌirátuaasin aꞌɨ́jna. 


text:
Matɨ́ꞌɨj aꞌij puaꞌa áꞌamuaruure íiye chajtaꞌa, setáꞌaj caꞌanacan huirácɨɨne. Sej si seɨ́j chajtaꞌa jetze aꞌuteárute. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, setɨ́ꞌɨj seuj áꞌujujhuaꞌaneꞌen seɨj seajta seɨj jetze ɨ́ chajtaꞌa aꞌu mej aꞌuchéjme aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, nee nu xaa yé veꞌecánejsin. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tihuáꞌamuaꞌate, jaítzeꞌe pu ruxeꞌeveꞌe caí aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate. Ajta, aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, jaítzeꞌe pu ruxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna caí aꞌɨ́ɨn tɨ ravaɨreꞌe. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe. Aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌamuaꞌaten, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ayén cheꞌatá naꞌa éeneꞌen tɨ́j aꞌɨ́jna tɨ tiúꞌujmuaꞌate. Ajta aꞌɨ́jna tɨ tíꞌivaɨreꞌe, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ajta ayén cheꞌatá naꞌa ꞌeeneꞌen tɨ́j aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa áꞌamuaruuren múꞌejmi aꞌij mej meri náaruu ineetzi. Aꞌiné ayée mú meri naatamuáꞌa tɨ jɨ́meꞌen yee: “Múꞌee pej iꞌi Beelzebú aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ tiyáaruꞌuse”, ayée mú cheꞌatá menaꞌa áꞌamuaruuren múꞌejmi, mɨ sej hui níꞌiteɨtestemuaꞌa. Jee xaa neꞌu, majta mú jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa áꞌamuaruuren múꞌejmi. Jɨ́meꞌen ɨ́ tej nuꞌu xaa rátziɨɨneꞌe 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j xu jɨ́n, ca xu huáꞌatziɨɨneꞌe ɨ́ teɨte. Tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij avíitziꞌi ɨ́ sej jɨ́n rajpuaíjtzi, Dios pu raataseíjrata mé jéjreꞌe, naꞌari tiꞌitɨ́j tɨ aꞌij tɨ rúꞌavaa ɨ́ sej jɨ́n tíꞌimuarɨꞌe, Dios pu huaꞌutáꞌasin mej mi ráamuaꞌaree. 


text:
Aꞌɨ́jna ɨ́ nej jáꞌamuaꞌixaateꞌe avíitzi jɨmeꞌe, ayée xu huárɨni, setáꞌaj raataxáj mé jéjreꞌe. Ajta ɨ́ nej jáꞌamuaꞌixaateꞌe xahuaaniꞌi jɨmeꞌe, ayée xu raataxáj caꞌanín jɨmeꞌe, án xuꞌu ɨmuá aꞌutiúu ɨ́ aꞌamuachiꞌi japua. 


text:
<pb/>’Caxu huáꞌatziɨɨneꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej ruxɨ́ꞌej teɨte cuiꞌica aꞌiné camu raayɨ́ꞌɨtɨ mej áꞌamuaxɨejniuꞌuca antipuáꞌajteꞌen. Mɨ́ seajta múꞌeen, aꞌɨ́j xu xaa tziɨɨneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ ayén raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ raꞌantipuáꞌajteꞌen mɨ sej siyen cheꞌatá ratéhuaꞌiraꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨ pu raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ raꞌantipuáꞌajteꞌen ɨ́ áꞌamuaxɨejniuꞌuca ɨ́ sej jɨ́n seuj ruuricaꞌa ɨ́ taij jetze tɨ caí jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni. 


text:
<pb/>’Ayee pu huáꞌanajche aꞌɨ́mej mɨ pinaꞌase, aꞌachú cumu seɨ́j tumin seɨ́j. Ayee pu i ꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ áꞌamuayaꞌupua, aúcheꞌe pu huáꞌachaꞌɨɨ mɨ pinaꞌase. Capu seɨ́j mɨꞌɨni ɨ́ pinaꞌa tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨ caí xɨ ayén tiuꞌutaxáj. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, caxu tíꞌimuajca. Jaítzeꞌe xu ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi mecaí mɨ pinaꞌase. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej teꞌanxájta jɨ́meꞌen ɨ́ Jesús mé jéjreꞌe 


text:
<pb/>’Jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén teꞌanxájta huáꞌa jemi ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe yee nej nuꞌu ráꞌastijreꞌe neꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayée nu hui cheꞌatá nenaꞌa teꞌanxájta jemin ɨ́ tɨ ajta níꞌiyaꞌupua ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe tɨ jɨ́meꞌen yee aꞌɨ́ɨ pu xɨ́ꞌepɨꞌɨn huarɨ́j. 


text:
Ajta, jaꞌatɨ́ tɨ ayén huáꞌa jemi ayén teꞌanxájta ɨ́ teɨte tɨ nuꞌu caí nemuaꞌate, ayée nu cheꞌatá nenaꞌa teꞌanxájta jemin ɨ́ tɨ ajta níꞌiyaꞌupua, ta japua tɨ éꞌeseijreꞌe. Ayee nu xáahuí tiraatáꞌixaateꞌesin tɨ jɨ́meꞌen yee nej caí ramuaꞌate neꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Teɨte mú nuꞌu jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>’Caxu siyen tíꞌimuajca ɨ́ nej neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej mej mi rɨ́ꞌɨ temuaꞌa naa titeeteáturan íiyen chaanaca japua. Canu neꞌɨ́jna jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej mej mi rɨ́ꞌɨ titeeteáturan temuaꞌa naa sino mej mi jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij nej rɨcɨ. 


text:
Ayee nu neꞌɨ́jna jɨ́n aꞌuvéꞌemej tɨ ij jaꞌatɨ́ autéjcheni tɨ raaténeꞌusiꞌiteꞌen ɨ́ rutáàta. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ temuaij ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta raaténeꞌusiꞌiteꞌesin ɨ́ runáàna. Ayen cheꞌatá naꞌa tihuáꞌaruuren, ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ari timúꞌun tɨ ꞌɨ́itaꞌa; aꞌɨ́ɨ mú huateújneꞌusiꞌiteꞌesin aꞌɨ́mej rumúunimuaꞌaca. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ jaítzeꞌe raxɨ́ꞌeveꞌe ɨ́ rutáàta, ajta ɨ́ runáàna caí ineetzi, capu ayén tiraavíjteꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn neetzi jemi huateáturan tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ jaítzeꞌe raxɨ́ꞌeveꞌe ɨ́ ruyauj tɨ teáataꞌa, ajta tɨ ꞌɨ́itaꞌa, tɨ puaꞌa jaítzeꞌe raxɨ́ꞌeveꞌe caí ineetzi, capu ajta ayén tiraavíjteꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn neetzi jemi seíireꞌe áꞌaraꞌani tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ áꞌucheꞌecaneꞌen neetzi jamuan, chéꞌe aꞌɨ́ɨn huataúraꞌan tɨ rajpuaíjtzi áꞌaraꞌani neniúucajtzeꞌe, capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa huámɨꞌɨni ɨ́ cúruu jetze. Naꞌari caí, capu ayén tejaꞌuréꞌenejsin tɨ aꞌɨ́ɨn ayén huateáturan neetzi jemi aꞌutɨ́ Dios éꞌeseijreꞌe. 


text:
Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tíꞌiteseꞌe tɨ ij caí huámɨꞌɨni, aúcheꞌe pu xaa neꞌu mɨꞌɨni. Aꞌij pu áꞌujɨsin ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ huataúraꞌan tɨ huámɨꞌɨni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tiuꞌutévaɨ neetzi jetze meꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu ajtahuaꞌa huatarújsin. Rateuní ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuri tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej raamuáꞌitɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej ráꞌastijreꞌe 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ amuaꞌancuréꞌeviꞌitɨ u ruchiꞌitá, aꞌɨ́ɨ pu ajta naꞌancuréꞌeviꞌitɨ ineetzi. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ naꞌancuréꞌeviꞌitɨ ineetzi, ayée pu cheꞌatá naꞌa raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna tɨ nejaꞌutaꞌítecaꞌa. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna tɨ raꞌancuréꞌeviꞌitɨ seɨ́j tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌiracɨꞌɨti ɨ́ Dios jemi tɨ́j ajta tíꞌiracɨꞌɨti aꞌɨ́jna tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Naꞌari, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ raꞌancuréꞌeviꞌitɨn jaꞌatɨ́ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ, ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌiracɨꞌɨti ɨ́ Dios jemi tɨ́j ajta tíꞌiracɨꞌɨti aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ raatáꞌan cɨ́j caj ɨ́ jaj, vaasu tzajtaꞌa seɨ́j ɨ́ tevi tɨ caí tiꞌitɨ́j jɨ́n antiújmuaꞌaree, tɨ puaꞌa ayén tiraatáꞌan aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn tevi náꞌastijreꞌe, ayej tiꞌayajna, tiꞌitɨ́j pu tíꞌiracɨꞌɨti ɨ́ Dios jemi.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj Jesús raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ huaꞌutáꞌixa ɨ́ tɨ jɨ́n tihuauꞌíjca, aj pu i áꞌuraa. Aꞌáyee pu aꞌaráꞌa chajtaꞌa aꞌɨmuá aꞌu mé aꞌitechéjme tɨ ij tihuáꞌumuaꞌaten, tɨ ij ajta tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aꞌúu pu jáꞌahuaꞌa áꞌanamiꞌihuacaꞌa. Aj pu i yáꞌumuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ Jesús rɨjcaa. Tɨꞌɨj jí huaꞌutaꞌítecaꞌa seica ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej mi u yaꞌutéeseij, majta mej mi tiraataꞌíhuaꞌu meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni múꞌee pej peꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ peꞌɨ́jna ɨ́ pej jee iꞌi Cɨríistuꞌu pej múꞌee íiyen ruxeꞌeveꞌe, pej nuꞌu yen veꞌecáanen? Naꞌari caí, ¿ni ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe tej seɨ́j huachúꞌeveꞌen? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Sericu, setáꞌaj siyen tiraataꞌixaateꞌen seꞌɨ́jna ɨ́ Juan aꞌij sej yeꞌí tíꞌiseij, seajta tíꞌinamua. 


text:
Setáꞌaj raatáꞌixaateꞌen yee muꞌuri atanéjneꞌe ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa; ajta yee muꞌuri á áꞌujujhuaꞌan aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej anacɨyáaxaviꞌijmeꞌecaa ruɨ́ɨca jetze; majta yee muꞌuri huarúj meꞌɨ́jna jɨmeꞌe cuíꞌiniꞌiraꞌa tɨ tineájxɨ ɨ́ huáꞌahuaꞌiraꞌa jetze. Majta hui aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej nácuxaꞌitajmeꞌecaa, muꞌuri huiteájnamua. Majta seica, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huácuii, muꞌuri majtáhuaꞌa menaꞌa huatarúj. Neajta tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin. 


text:
Chéꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí ruhuáritaꞌa huaréꞌeyeꞌican ineetzi jemi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ caí chéꞌe téꞌeviicuaꞌi neetzi jemi. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj aꞌucɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Juan jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, Jesús pu aꞌutéjche tɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ seica jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani senaꞌa u aꞌutéeseij seꞌújna u muꞌutzitá? ¿Ni qui siyen tiraaseíj ɨ́ huiini tɨ eeca raruꞌuxanteꞌe? Caxu xaa neꞌu. 


text:
Tɨ́ puaꞌa secaí siyen huarɨ́j, ¿tiꞌitáani senaꞌa aꞌutéeseij? ¿Ni jaꞌatɨ́ seꞌutéeseij tɨ teꞌucáaviɨj rɨꞌéeneꞌen jɨmeꞌe? Caxu xaa neꞌu, aꞌiné xuꞌuri ramuaꞌaree tɨjɨ́n aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen rɨꞌéeneꞌen jɨ́n teꞌucáaviɨj, aꞌúu mú éꞌeche huáꞌachiꞌita ɨ́ rey. 


text:
Ari tɨ puaꞌa secaí siyen huarɨ́j, ¿tiꞌitájni neꞌu? ¿Ni secaí siyen aꞌɨ́ɨn aꞌutéeseij jaꞌatɨ́ tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa? Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen tzɨ́teꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, jeíhua pu jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ Juan caí seɨ́j tɨ ayée naꞌa aꞌɨ́jna jɨ́n tiꞌitéjvee tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ jɨ́meꞌen ráꞌaxa ɨ́ yuꞌuxari jetze. Tɨjɨ́n:<pb/>Nee nu jaꞌatɨ́ huataꞌíti tɨ amuájca múꞌeetzi jemi mej mi rɨ́ꞌɨ huaújruuren ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, huáꞌa tzajtaꞌa naíjmiꞌi ɨ́ teɨte ɨ́ mej huanéj íiyen chaanaca japua, capu jaꞌatɨ́ jaꞌanáj teꞌenteájrupi tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ jaítzeꞌe veꞌée caí ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ jaítzeꞌe cɨ́lieen jɨ́n seijreꞌe jɨ́n tiꞌitéjvee ɨ́ Dios jemi, jaítzeꞌe pu veꞌée aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ caí aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. 


text:
<pb/>’Tɨ́j naꞌa aꞌájnáꞌɨmua tɨ huataseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, tɨ yú eꞌiréꞌene, teɨte mú caꞌanéeri jɨ́n rahuauca mej mi meꞌuun aꞌuteárute aꞌájna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. Majta caꞌanéeri mú jɨ́n tíꞌiteseꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca ɨ́ mej rucaꞌané mej mi huataúraꞌan meꞌɨ́jna jɨmeꞌe. 


text:
Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Moisés teecan raꞌuyúꞌuxacaꞌa, naímiꞌi mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta íiyen chaanaca japua. Maúcheꞌe raaxájtacaꞌa ajta naꞌa caí yé huataseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa siyen titeꞌehuaújcaꞌanen sej ráꞌantzaahuateꞌen, aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna tɨ nuꞌu ruxeꞌeveꞌe tɨ yé uvéꞌenen, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Elías. 


text:
<pb/>’¿Aꞌiné nenaꞌa tiraataxáj yee aꞌiné méꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌíjna nineꞌiraꞌa jetze yen huachéjme íjii? Ayee mú ꞌéꞌen matɨ́j ɨ́ tɨꞌɨríi ɨ́ mej vejliꞌi aꞌujteí aꞌu mej tejáꞌatua. Aꞌɨ́ɨ mú huaꞌatéjiꞌivihuaꞌa ɨ́ seica. 


text:
Miyen tɨjɨ́n: “Tetiuꞌutacɨ́ꞌɨsite sej si tiuꞌutéeneꞌen. Mɨ́ seajta caí, caxu tiuꞌutéenei. Teajta tu tiuꞌutáchuiicacaꞌa ɨ́ chuiicari jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n tíꞌichuicaca tɨ puaꞌa seɨ́j huámɨꞌɨni, mɨ seajta, caxu seꞌɨ́jna jɨ́n huataújxɨeemɨste.” 


text:
<pb/>’Ayee nu hui ꞌeen jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌihuaꞌu aꞌiné ayée pu tíꞌirɨneca. Aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ayée pu mú aꞌuvéꞌemej. Aꞌɨ́ɨ pu rúꞌitziꞌiveꞌecaꞌa. Ajta, capu rayeꞌecaꞌa ɨ́ nahuáj. Aꞌɨ́j xu jɨ́n siyen tiuꞌutaxájtacaꞌa yee tiyaaruꞌu pu tzajtaꞌan seijreꞌe amɨ́jna mɨ tevi. 


text:
Neajta áꞌiyen inee yé uvéꞌene, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Canu néꞌitziꞌivi. Neajta rayeꞌeca ɨ́ nahuáj. Múꞌeen xu si siyen tíꞌinexa yee huápɨꞌɨ nu tíꞌicuaꞌa, neajta nuꞌu netahuaive, majta miyen neꞌamiigustemuaꞌa púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej nuꞌu jeíhua atéꞌɨtzeaꞌara ɨ́ Dios jemi, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej tíꞌitɨꞌɨcɨca. Ayee xu ramuaꞌaree tej rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌaree aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej taꞌaráꞌastijreꞌe itejmi. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌuun antachéejmee tɨ chájtaꞌajme, ɨ́ mej caí téꞌatzaahuateꞌe 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús aꞌutéjche tɨ huaꞌajteáꞌaxɨꞌɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun antachéejmeꞌecaa aꞌu tɨ ayén tejaꞌurɨ́j ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan jɨmeꞌe muꞌiicáca ɨ́ mej jɨ́n rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌajteáꞌaxɨ seɨj ajta seɨj ɨ́ teɨtejraꞌa ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa u chajtaꞌa jetze aꞌiné camu autéjhuii mej seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Chéꞌe aꞌij tɨ naꞌa, múꞌeen mɨ sej Corazín éꞌeche. Chéꞌe aꞌij tɨ naꞌa, múꞌeen mɨ sej Betsaída éꞌeche. Tɨ́ puaꞌa niyen cheꞌatá nenaꞌa huárɨniicheꞌe nemuárɨꞌeriꞌiraꞌa jɨmeꞌe neꞌújna u Tiro, neajta neꞌújna u Sidón, aꞌij nej neri yeꞌí huarɨ́j nemuárɨꞌeriꞌiraꞌa jɨmeꞌe múꞌejmi jemi, mejmíꞌi mú seɨcɨé tiúꞌumuaꞌatíjcheꞌen. Aꞌɨ́ɨ mú majta mej miꞌi raataseíiratacheꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiuꞌuteújchejteꞌen xuꞌumuaviꞌin jɨmeꞌe, majta mejmíꞌi nasij avéꞌujhuaꞌatehuaꞌancheꞌe. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj Dios huáꞌaxɨjteꞌen matɨ́j menaꞌa puaꞌamé teɨtejraꞌa. Jaítzeꞌe xu rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa meꞌújna u Tiro, majta meꞌújna u Sidón. 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen mɨ sej Capernaúm aꞌuchéjme, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe? ¿Ni qui ayén yee tejamuáꞌamitɨejteꞌe sej nuꞌu rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios? Caxu xaa neꞌu. Dios pu puaíjtzi amuaatáꞌasin. Aꞌuu xu aꞌuteáturaasin mɨꞌɨchite jamuan. Tɨ́ puaꞌa niyen cheꞌatá nenaꞌa huárɨniicheꞌe neꞌújna Sodoma aꞌij nej neri tiúꞌuruu nemuárɨꞌeriꞌiraꞌa jɨmeꞌe múꞌejmi jemi, aꞌujna u chajtaꞌa u Sodoma, aꞌɨ́ɨ pu auj eꞌetéericheꞌen tɨ́j naꞌa aꞌájnáꞌɨmua tɨ yú eꞌiréꞌene. 


text:
Mɨ́ ajta, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios huáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej japuan aꞌuchéjme íiyen chaanaca japua, múꞌeen xu jaítzeꞌe rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun seꞌájna, mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa aꞌujna tɨ́j naꞌa tɨ Sodoma eꞌejtémeꞌecan. Jesús pu raatéjhuau ɨ́ ruyáꞌupua jemi 


text:
<pb/>Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i ayén raatéjhuau ɨ́ ruyáꞌupua jemi tɨjɨ́n: ―Múꞌee ɨ́ pej níꞌiyaꞌupua, ɨ́ pej tíꞌaijta peꞌújna u ta japua, pajta íiyen chaanaca japua, rɨ́ꞌɨ nu timuaatáꞌaca neꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej huaꞌutáꞌa mej mi yaúꞌitɨee muáꞌaraꞌani aꞌij tɨ ꞌeen múꞌeetzi jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí jeíhua tiúꞌujmuaꞌate. Mɨ́ pajta, capej piyen huaꞌutáꞌa mej mi yaúꞌitɨee muáꞌaraꞌani aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej támuaꞌaree, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej raayɨ́ꞌɨtɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i ajtahuaꞌa ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Nain pu tinaatátui aꞌɨ́jna tɨ níꞌiyaꞌupua mej mi ráamuaꞌati tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Capu jaꞌatɨ́ nemuaꞌate nain jɨmeꞌe aꞌij nej ꞌeen sino aꞌɨ́ɨ puꞌu tɨ níꞌiyaꞌupua, aꞌɨ́ɨ pu xaa nemuaꞌate. Ajta, capu jaꞌatɨ́ ramuaꞌate nain jɨmeꞌe ɨ́ tɨ níꞌiyaꞌupua sino inee i nej yaujraꞌan púꞌeen, nee nu xaa ramuaꞌate. Majta, aꞌɨ́ɨ mú ramuaꞌate aꞌɨ́ɨme ɨ́ tɨ huaꞌaráanajche nej tihuaꞌutaseíjrateꞌen aꞌij tɨ ꞌeen. Jesús pu huaꞌutajé mej mi jemin veꞌeréꞌene 


text:
<pb/>’Setáꞌaj yé veꞌeréꞌenen neetzi jemi, setɨ́j senaꞌa puaꞌamé múꞌeen, mɨ sej cuaꞌana seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej rahuauca sej rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Dios, seajta seꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiteseꞌe ɨ́ sej raꞌaráꞌastijreꞌen nain jɨmeꞌe. Nee nu xaa amuaatáꞌasin sej huaújseꞌupeꞌen. 


text:
Setáꞌaj teꞌenteárute seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej jɨ́n tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe. Seajta tiúꞌurɨꞌɨren neetzi jemi, aꞌiné nee nu neꞌɨ́n púꞌeen seɨ́j tɨ muaꞌacan, canu neajta áꞌantzaahuateꞌe. Tɨ́ puaꞌa siyen yé veꞌeréꞌenen neetzi jemi, nee nu amuaatáꞌasin sej rɨ́ꞌɨ huárɨni ɨ́ ru tzajtaꞌa. 


text:
Capu muárɨꞌeri sej raanaíjmireꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej jɨ́n amuaatáꞌasin. Ajta, ɨ́ nej jɨ́n tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe, capu ajta muárɨꞌeri sej siyen huárɨni aꞌij nej tíꞌijxeꞌeveꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Ajta aꞌájnáꞌɨmua ayée pu tiujuꞌurɨ́j. Aꞌuu pu auméꞌecaa ɨ́ Jesús jáꞌitaꞌa ɨ́ víꞌiraꞌajapua. Aj pu pɨ́tíꞌirɨjca jaꞌanáj xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú meri jeíhua tɨejcucaꞌa. Aj mú mi autéjhuii mej raꞌantítzaanaxɨꞌɨn tiꞌitɨ́j jatzi tɨ triigu jetze meꞌecan. Méjcuaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ atzi. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jee iꞌi fariseos, matɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj mej miyen rɨjcaa, aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, ayée mú hui rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej múꞌeetzi jamuan áꞌujujhuaꞌan. Ayee mú rɨcɨ aꞌij tɨ caí tiuꞌutáꞌaca tɨ jaꞌatɨ́ ayén rɨjca ɨ́ xɨcájraꞌa jaꞌanáj mé jetzen ruseꞌupi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ fariseos tɨjɨ́n: ―¿Ni secaí múꞌeen jaꞌanáj raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌij tɨ yeꞌí huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan tɨ́ꞌɨj huataꞌíꞌicuatacaꞌa, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe? 


text:
Aꞌuu pu aꞌuteájrupi u teyujtaꞌa, ɨ́ tɨ jee chiꞌiraꞌan púꞌeen ɨ́ Dios. Ajta áꞌiyen aꞌɨ́ɨ pu ráacua aꞌɨ́jna ɨ́ pan ɨ́ mej Dios huatámuaɨꞌɨvejte, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú majta ráacua. Aꞌɨ́jna ɨ́ pan, aꞌɨ́ɨ muꞌu racuaꞌaca aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe meꞌújna teyujtaꞌa. Capu amɨ́n aꞌij, capu tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa aꞌɨ́jna ɨ́ David. 


text:
<pb/>’¿Caꞌɨ́n ni secaí jaꞌanáj raꞌujíjve aꞌij tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan mej nuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej títetéꞌuꞌupuꞌu u teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú tíꞌivaɨreꞌe aꞌájna xɨcájraꞌa mé jetzen ruseꞌupi? Mɨ́ majta, camu tiꞌitɨ́j jɨ́n áꞌatura ɨ́ Dios jemi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Inee, i nej yé huaca múꞌejmi jemi, jaítzeꞌe nu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee mecaí aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej títetéꞌuꞌupuꞌu teyujtaꞌa. 


text:
<pb/>’Caxu aꞌatzu yaúꞌitɨee xaꞌaraa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌíjna tɨ ayén téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ jɨ́meꞌen yee Dios tɨ raataxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Ayee nu tíꞌijxeꞌeveꞌe mej mi huáꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn ɨ́ ruxɨ́ꞌej teɨte. Canu raxɨ́ꞌeveꞌe mej tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta.” Naꞌari caí, tɨ puaꞌa siyen tiyaúꞌitɨée xáꞌaraꞌaníicheꞌen, caxu siyen tihuaꞌuxájtziꞌirancheꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, inee i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, ayée nu ꞌeen jɨ́n antínmuaꞌaree neajta neꞌíjna xɨcájraꞌa jaꞌanáj mej jetzen ruseꞌupi. Jɨ́meꞌen ɨ́ jaꞌatɨ́ tɨ anácɨyaaxaraꞌacaꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze 


text:
Aꞌuu pu seɨ́j aꞌutéveecaꞌa tɨ anácɨyaaxaraꞌacaꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze. Majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseos, aꞌɨ́ɨ mú majta aꞌutéꞌuucaꞌa. Aꞌɨ́ɨ mú rahuaucaꞌa aꞌij mej yeꞌí tiraaxájtziꞌi ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Ni caí rɨꞌɨrí tej tiyen tiráahuaateꞌen seɨ́j tɨ tíꞌicuiꞌi aꞌájna xɨcájraꞌa tej jetzen taseꞌupi? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa seɨ́j jaꞌatɨ́ cáneꞌa tícɨitzi, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn cáneꞌa atéjveti taꞌatécun aꞌájna matɨ́ꞌɨj puaꞌa ruseꞌupi, ¿ni caí ayén rɨni ɨ́ jaꞌatɨ tɨ u áꞌumeꞌen tɨ́ꞌij raꞌitaján? Jee xaa, ayée xu cheꞌatá senaꞌa rɨcɨ, múꞌeen. 


text:
Jéꞌecan pu jaítzeꞌe tíꞌivaɨreꞌe seɨ́j ɨ́ tevi caí ɨ́ cáneꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n íꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ́ ayén tiꞌitɨ́j jɨ́n rɨjca ɨ́ tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn aꞌájna matɨ́ꞌɨj puaꞌa ruseꞌupi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ anácɨyaaxaraꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze tɨjɨ́n: ―Huatátzeaara muáꞌamuajcaꞌa. Aj pu i aꞌɨ́ɨ pu raatátzeaaracaꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, aj pu i nain jɨ́n huarúj. Ayee pu éeneꞌe jáꞌaraa rɨꞌéeneꞌen tɨ́j ɨ́ seɨj ɨ́ muájcaꞌareꞌaraꞌan. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos. Aj mú mi autéjhuii mej raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi raajéꞌica ɨ́ Jesús. Aꞌij tɨ seɨ́j ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huámuaꞌareeriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌij mej tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare, aꞌɨ́ɨ pu huirájraa aꞌujna. Jéihua mú teɨte aꞌucɨ́j jamuan. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, naíjmiꞌica pu tiúꞌuhuaa ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaa. 


text:
Ayee pu ráaruu ɨ́ Jesús tɨ ij araúrasten aꞌij tɨ ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan, ɨ́ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ nevaɨreꞌe ineetzi. Nee nu raꞌantíhuaꞌu.<pb/>Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ nej raxɨ́ꞌeveꞌe, ajta rɨ́ꞌɨ pu tínetáꞌaca.<pb/>Nexɨejniuꞌuca nu huataꞌíti tɨ áꞌumeꞌen aꞌɨ́jna jamuan.<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨ pu tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí Israél jetze ajtémeꞌecan tɨ tihuáꞌacɨꞌɨti nainjapua ɨ́ tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn neetzi jemi.<pb/> 


text:
Capu ajta aꞌɨ́ɨn ruhuavíiraꞌa aꞌame; capu ajta jiihua aꞌame.<pb/>Camu ranamuajran tɨ tiꞌixáata aꞌame aꞌájna caaye jetze.<pb/> 


text:
Capu huaꞌutamuárɨꞌeristeꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej huápɨꞌɨ tirajpuaíjtzicaꞌa tɨ́j piꞌista mej raꞌavéꞌetzi nainjapua.<pb/>Capu huápɨꞌɨ puaíjtzi huaꞌutáꞌasin ɨ́ mej caí chéꞌe téꞌeviicuaꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej miyen ꞌeen tɨ́j taij tɨ cɨ́j caj áꞌataꞌa.<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu huáꞌa japua huatániuusin ajta naꞌa caí tiuꞌutémuaꞌitɨn aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naíjmiꞌica ruxɨ́ꞌej tiuꞌutaꞌaíjteꞌen.<pb/> 


text:
Majta matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ teɨtejraꞌa ɨ́ mej yen japuan seijreꞌe íiyen chaanaca japua, naímiꞌi mú tíꞌijchuꞌeveꞌen niuucajtzeꞌen. Ayee pu jɨ́meꞌen tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan. Aꞌɨ́ɨ mú Jesús jetze teꞌujpuáꞌajte tɨ tiyaaruꞌu jetze araújcaꞌane 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi seɨ́j mú aꞌaráaviꞌitɨ ɨ́ Jesús jemi tɨ tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí atáneericaꞌa, ajta caí téꞌanrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Tɨꞌɨj jí Jesús tiráahuaa tɨ́ꞌij teꞌanrɨꞌɨrée áꞌaraꞌani, ajta tɨ́ꞌij huiteánamuáara áꞌaraꞌani. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, naímiꞌi mú rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Ni qui amɨ́ aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan? 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseos, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, ayée mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ jaꞌatɨ́, Beelzebú pu jetzen araújcaꞌane tɨ́ꞌij ayén huaꞌutamuáriteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse, aꞌɨ́ɨme ɨ́ tɨ ajta Beelzebú tihuáꞌaijteꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ramuaꞌareerecaꞌa aꞌij mej tíꞌimuaꞌatzejcaꞌa. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌuun seɨ́j chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme jáꞌitaꞌa maꞌutácɨɨne, tɨ puaꞌa miyen huárɨni aj mú mi huaténeꞌuseꞌesin, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ chuéjraꞌa, capu chéꞌe áꞌateeri. Ajta tɨ puaꞌa miyen cheꞌatá menaꞌa jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨ́j japua ɨ́ chajtaꞌa aꞌuchéjme, naꞌari teɨtestemuaꞌameꞌen seɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ, camu chéꞌe áꞌateeri. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá naꞌa ꞌeen, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn Satanás huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa, tɨ puaꞌa majta miyen huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌesin ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta caí chéꞌe áꞌateere, sino teꞌentipuáꞌari. 


text:
Ari inee, tɨ puaꞌa niyen yee Beelzebú nu jetze aráncaꞌane nej huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyaaruꞌu, ¿ni tzaa miyen cheꞌatá menaꞌa Beelzebú jetze rucaꞌané aꞌɨ́ɨme ɨ́ áꞌamuaxɨꞌej teɨte mej mi miyen cheꞌatá menaꞌa huaꞌutamuáriteꞌen? Aꞌɨ́ɨme ɨ́ áꞌamuaxɨꞌej teɨte mú miyen raataxáj yee múꞌeen xu seajta siyen rɨcɨ seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij sej tíꞌinexajtziꞌi. 


text:
Naꞌari caí, tɨ puaꞌa niyen neꞌɨ́jna jetze aráncaꞌane ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, nej ni tiyaaruꞌu huatamuáriteꞌen, puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene tɨ Dios tiuꞌutaꞌaíjta ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ tiraanáhuaꞌi tiꞌáꞌaraꞌan á táꞌache ɨ́ jaꞌatɨ tɨ rucaꞌané, ayée pu ruxeꞌeveꞌe tɨ amuacaícan raꞌatéjɨꞌɨcɨꞌen aꞌɨ́jna tɨ rucaꞌané. Aj pu i xaa rɨꞌɨrí tɨ aꞌuteárute á aꞌutɨ́ éꞌeche tɨ ij tiraanáhuaꞌi. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna tɨ caí ne jamuan áꞌucheꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu néjchaꞌɨɨreꞌe. Ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ caí huaꞌajséꞌɨri ɨ́ teɨte neetzi jemi, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌuréꞌeꞌiteca. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j nu jɨ́n, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ teteca. Iꞌirɨꞌɨri tɨ tihuaꞌutáꞌuuniꞌi naíjmiꞌica ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, ajta naíjmiꞌica jemi ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tiꞌixa. Aru tɨ puaꞌa aꞌij puaꞌa tíꞌixajta aꞌɨ́jna jetze ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, capu xaa neꞌu jaꞌanáj tiraatáꞌuuniꞌira aꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>’Jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén aꞌij puaꞌa tíꞌinexajta ineetzi i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, aꞌɨ́ɨ pu xaa tiraatáꞌuuniꞌira. Mɨ́ ajta, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌixajta aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, capu jaꞌanáj tiraatáꞌuuniꞌira, sino aꞌɨ́ɨ pu ruꞌitéꞌaa aꞌame nain xɨcaj tzajtaꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Aꞌij mej yeꞌí nuꞌu tíꞌiramuaꞌareere aꞌij tɨ ꞌeen seɨ́j ɨ́ cɨyej 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa hui tɨ rɨ́ꞌen ɨ́ cɨyej, rɨꞌéeneꞌen pu tacaꞌa, ajta tɨ puaꞌa caí rɨ́ꞌen ɨ́ cɨyej, capu rɨꞌéeneꞌen tacaꞌa. Ayee xu ꞌeen jɨ́n ramuaꞌareere tɨ puaꞌa cɨyej rɨꞌéeneꞌen nusu caí seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ éeneꞌen tacaꞌa. 


text:
Múꞌeen xu seꞌíjna jetze huanéj aꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu tɨ tíꞌihuaꞌitaca, aꞌiné huápɨꞌɨ xu aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. Capu xaa neꞌu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri sej siyen tiꞌitɨ́j huataxáj aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. Ayee puꞌu, aꞌiné seɨ́j pu ayén tíꞌixaxaꞌa aꞌij tɨ ayén tíꞌimuaꞌatze ɨ́ ru tzajtaꞌa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij, aꞌɨ́ɨ pu ayén tíꞌixaxaꞌa ɨ́ tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn jɨmeꞌe aꞌiné rúꞌumuaꞌaree ɨ́ ru tzajtaꞌa jeíhua ɨ́ tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn. Ayen cheꞌatá naꞌa, ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌitevij, aꞌɨ́ɨ pu aꞌij puaꞌa tíꞌixaxaꞌa aꞌiné jeíhua pu tirúꞌumuaꞌaree ɨ́ ru tzajtaꞌa ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios huáꞌaxɨjteꞌen matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yé aꞌuchéjme íiyen chaanaca japua. Ayee pu ruxeꞌeveꞌe aꞌame mej miyen tiuꞌutetzáahuateꞌen ɨ́ Dios jemi nain ɨ́ mej jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa cháꞌa menaꞌa, seɨj majta seɨj. 


text:
Dios pu rɨ́ꞌɨ tíꞌimuaxɨꞌepɨꞌɨntareꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij pej tíꞌixaxaꞌataꞌa, naꞌari caí, aꞌɨ́ɨ pu muáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij pej tíꞌixaxaꞌataꞌa. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte merájhuaviiriꞌi tɨ Jesús huaꞌutaseíjrateꞌen ɨ́ mej jɨ́n rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj 


text:
<pb/>Aj mú mi meꞌɨ́n ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, aꞌɨ́ɨ mú miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, ayée tu tíꞌijxeꞌeveꞌe pej tiꞌitɨ́j taataseíjrateꞌen ɨ́ tej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ júteꞌe éꞌemeꞌecan ɨ́ Dios jemi aꞌij pej yeꞌí rɨcɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme i teɨtejraꞌa ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, ayée mú tíꞌinehuavii nej tiꞌitɨ́j huaꞌutaseíjrateꞌen ɨ́ mej jɨ́n rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj matáꞌaj nuꞌu ráamuaꞌaree nej Dios jetze aráncaꞌane. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa rɨcɨ tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ruꞌɨ́j mé úurɨe. Canu tiꞌitɨ́j huaꞌutaseíjrateꞌesin sino aꞌii nuꞌu aꞌij tɨ tiráaruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás teecan, aꞌɨ́jna tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás aꞌuun éꞌejve aꞌu tɨ aúnee ɨ́ huaꞌí, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌí yáꞌunɨjcua. Aꞌuu pu u éꞌetee huaíca xɨcaj tzajtaꞌa, ajta huaíca tɨ́caꞌari tzajtaꞌa tɨ arájca ɨ́ jucáaraꞌan tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ huaꞌí tɨ yáꞌunɨjcua. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tíꞌineruuren ineetzi i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Aꞌuu nu aracaꞌitɨ́ naꞌame chuej tzajtaꞌa huaíca xɨcaj tzajtaꞌa, neajta huaíca tɨ́caꞌari tzajtaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios amuáꞌaxɨjteꞌen yee xɨ́ꞌepɨꞌɨn xu huarɨ́j nusu yee caxu xɨ́ꞌepɨꞌɨn huarɨ́j, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej u Nínive éꞌechejcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú aꞌuun aꞌutéhuiixɨꞌɨsin múꞌejmi jamuan, majta tejáꞌamuaxɨꞌepɨꞌɨntariꞌireꞌen múꞌeen mɨ sej uꞌuche íjii. Ayee pu téꞌeme aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej seɨcɨé tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Nínive éꞌechejcaꞌa matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Jonás teecan. ’Mɨ́ neajta inee, i nej yé huaca múꞌejmi jemi, jaítzeꞌe nu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás teecan. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu naꞌaráꞌastijreꞌesin ineetzi. 


text:
Ajta hui, aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa teecan tɨ ajmíꞌi tíꞌaijtacaꞌa úute pújmeꞌen, aꞌɨ́ɨ pu ajta huatéchaxɨjsin múꞌejmi jemi, ajta aꞌɨ́ɨ pu ajta tejáꞌamuaxɨꞌepɨꞌɨntariꞌireꞌen múꞌeen, mɨ sej uꞌuche íjii aꞌájna xɨcájraꞌa jetze mej aꞌutájeeviꞌihua teɨte. Ayee pu téꞌeme aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌɨmuá aꞌuvéꞌemej tɨ́ꞌij ayén ráanamua aꞌɨ́jna ɨ́ Salomón teecan tɨ nuꞌu huápɨꞌɨ rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree. ’Mɨ́ neajta inee, i nej yé huaca múꞌejmi jemi, jaítzeꞌe nu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí aꞌɨ́jna ɨ́ Salomón teecan. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu naꞌaráꞌastijreꞌesin ineetzi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jɨ́meꞌen ɨ́ xɨéjniuꞌucari tɨ tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌate, tɨ ajta pɨ́ aꞌuréꞌeveti 


text:
<pb/>Ajta ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa seɨ́j xɨéjniuꞌucari tɨ tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌate, tɨ puaꞌa huiirájraꞌani tzajtaꞌan seɨ́j ɨ́ tevi, aꞌɨ́ɨ pu áꞌucheꞌecaneꞌe aꞌame tɨ rahuauhuau aꞌu tɨ aꞌuhuáchi tɨ́ꞌij huaújseꞌupeꞌen. Tɨ́ꞌɨj caí rateuveꞌen, ayée pu tíꞌimuaꞌati tɨjɨ́n: 


text:
“Nicheꞌe huaréꞌaraꞌani nehuáritaꞌa u niche aꞌu nej aꞌarájraa.” Tɨ́ꞌɨj aveꞌeréꞌenen, ayée pu éeneꞌen teuni aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, tɨ naa uhuaꞌéꞌeneꞌe aꞌame ɨ́ ru tzajtaꞌa. Cu xɨee mej mauchén uhuaréꞌeꞌichaꞌutacaꞌa u chiꞌita, majta naa rɨ́ꞌɨ ruꞌuhuáruu. 


text:
<pb/>’Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨéjniuꞌucari, aꞌɨ́ɨ pu hui huajaꞌuvéꞌeviꞌitɨ ɨ́ seica, ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́mej ɨ́ mej jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa ꞌéꞌen caí ɨ́ seɨj. Aj mú mi uteáruti naímiꞌi mej mi meꞌuun huatéꞌe muáꞌaraꞌani meꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ tevi. Ajta áꞌiyen, ayén teꞌiráame tɨ jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa ꞌéeneꞌe áꞌaraꞌani aꞌɨ́jna ɨ́ tevi caí tɨ́j ajmíꞌi ꞌéeneꞌe. Ayee pu tihuáꞌacɨꞌɨti aꞌímej i mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte ɨ́ mej uꞌuche íjii. Jɨ́meꞌen ɨ́ náànajraꞌan, majta ihuáamuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ náànajraꞌan, majta ɨ́ ihuáamuaꞌameꞌen. Aa mú aꞌutéhuiixɨ puaꞌacɨé. Méjxeꞌeveꞌecaꞌa mej tiuꞌutaxáj jamuan. 


text:
Aj pu i seɨ́j ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―A mú puaꞌacɨé aꞌutéꞌuu aꞌanáàna, majta aꞌihuáamuaꞌa. Mémuahuahuau mej nuꞌu tiuꞌuxáj á jamuan. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani mej púꞌeen ɨ́ nináàna, nusu ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa? 


text:
<pb/>Aj pu i rumuájcaꞌa jɨ́n huaꞌutaseíjra ɨ́ mej aiitecaíjme. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej jee nináàna púꞌeen naꞌari neꞌihuaamuaꞌa. 


text:
Ayee puꞌu hui tíꞌeen, aꞌiné aꞌachú mej puaꞌamé miyen rɨcɨ aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej jee nináàna nusu aꞌɨ́ɨme ɨ́ nejaꞌatzimuá, naꞌari necuꞌutzimuá o nejúutzimuaꞌa. Yee puꞌu.<pb/>


text:
Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, Jesús pu huirájraa u chiꞌita. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌájna tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj. Aa pu aꞌutayeíjxɨ. 


text:
Aj mú mi jeíhua ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌij éꞌeneꞌe. Temuaꞌa mú tíꞌitemuꞌiicaa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j pu jɨ́n ateájraa baarcu jetze tɨ jaataꞌa eꞌecáveꞌecaꞌa. Aꞌuu pu i eꞌerácatii. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, áa mú aꞌucaíjmeꞌecaa jaꞌapuaíri japua á vejliꞌi aꞌu tɨ ɨ́ jaj. 


text:
Ajta áꞌiyen tihuaꞌajmuáꞌate seɨ́j chuijtari jɨmeꞌe. Ayen tɨjɨ́n: ―Jaꞌatɨ́ hui tɨ tíꞌihuastehuaꞌa, u pu áꞌume tɨ tejéꞌehuasteꞌen. 


text:
Aa pu auméꞌecaa ratáhuaꞌanáa imueꞌeri. Seica pu i imueꞌeri juye jetze huavatzɨ́jraa. Aj mú mi pinaꞌase júteꞌɨmua aveꞌecáane, meraaréꞌejeꞌipɨ. 


text:
Ajta seica pu huavatzɨ́jraa tetej tzajtaꞌa aꞌu tɨ caí jeíhua chuej áꞌuca. Aj puꞌi huaréꞌehuaa, aꞌiné capu huatétee ɨ́ chuej tɨ aꞌucárutixɨꞌɨn ɨ́ naanaꞌaraꞌan. Tɨ́ꞌɨj huaréꞌepɨstacaꞌa ɨ́ chuej, aj pu i caꞌanacan ajnéj ɨ́ imueꞌeri. 


text:
Ajta tɨ́ꞌɨj u eꞌiréꞌene ɨ́ xɨca, aj puꞌi huaréꞌehuaa ɨ́ xɨcaj jɨmeꞌe ɨ́ tɨ huanéj. Aꞌɨ́j pu jɨ́n jij huaréꞌehuaa aꞌiné capu ajtanáanaꞌajmeꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta seica ɨ́ imueꞌeri, aꞌúu pu aꞌuvatzɨ́jraa aꞌu tɨ aꞌutzícareꞌeme. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tzicareꞌe huavaújse, aꞌɨ́ɨ pu i raꞌaváꞌana ɨ́ tɨ tíꞌihuastiꞌihuacaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí huácɨɨrecaꞌa. 


text:
<pb/>’Aru seica pu huavatzɨ́jraa aꞌu tɨ aꞌurɨ́ꞌen ɨ́ chuej. Aꞌɨ́ɨ pu xaa i ajnéj. Tɨꞌɨj jí huavaújse. Temuaꞌa puꞌi tiúꞌucɨɨrecaꞌa. Seica pu imueꞌeri, ayén airájraa tɨ huácɨɨrecaꞌa seɨj ajta seɨj tɨ ajnéj aꞌachú cumu anxɨ́te ɨ́ atzi tɨ catéꞌetejmeꞌecaa. Ajta seica, ayén tiúꞌucɨɨrecaꞌa aꞌachú cumu huaícate. Ajta seica, seité japuan tamuáamuataꞌa pu catéꞌetejmeꞌecaa seɨj ajta seɨj. 


text:
<pb/>’Mɨ́ sej huiteánajcaꞌamua, xáanamuajriꞌi hui temuaꞌa naa. Aꞌiné ꞌeen jɨmeꞌe Jesús tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa chuijtari jɨmeꞌe 


text:
<pb/>Aj mú mi ajteáxɨɨrecaꞌa á vejliꞌi jemin ɨ́ Jesús aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n piyen tihuaúꞌixaateꞌe ɨ́ teɨte chuijtari jɨmeꞌe tɨ caí jaꞌatɨ́ yaúꞌitɨe? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Múꞌejmi pu Dios tejáꞌamuaꞌixaateꞌe eꞌehuauritɨéecan jɨmeꞌe aꞌɨ́jna tɨ rúꞌavaa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios ari tíꞌaijta nainjapua íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua. Mɨ́ majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica, capu aꞌatzu rɨꞌɨrí mej mi yaúꞌitɨée muáꞌaraꞌani aꞌiné capu Dios ayén huaꞌutáꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee pu tíꞌeen: jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ áꞌujcaꞌane tɨ ayén cɨ́j caj tiyaúꞌitɨée áꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi, Dios pu jeíhua huápɨꞌɨ raatáꞌasin aꞌɨ́jna. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí áꞌujcaꞌane tɨ jaítzeꞌe yaúꞌitɨée áꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi, Dios pu ráꞌariꞌira aꞌachú tɨ caj ari tirúꞌumuaꞌaree. 


text:
Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe chuijtari jɨmeꞌe mej mi caí yaúꞌitɨée muáꞌaraꞌani. Ayee pu tíꞌeen aꞌɨ́mej jemi. Aꞌɨ́ɨ mú mé uunéjneꞌe, aru camu tiꞌitɨ́j seɨj. Majta mú tíꞌinamua, aru camu tiꞌitɨ́j namua. Camu majta yaúꞌitɨe. 


text:
<pb/>’Ayee pu ari araúraste huáꞌa jemi aꞌij tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan, ɨ́ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan tɨjɨ́n:<pb/>Múꞌeen xu xaa ráanamua tɨ́j naꞌa tɨ i yú auumé.<pb/>Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu yaúꞌitɨée xáꞌajuꞌun.<pb/>Múꞌeen xu xaa mé uunéjneꞌeri xáꞌajuꞌun.<pb/>Mɨ́ seajta, caxu tiꞌitɨ́j seijran.<pb/> 


text:
Ayee tíꞌeen, aꞌiné aꞌɨ́ɨ mú jemin antaújnaamua ɨ́ ru tzajtaꞌan.<pb/>Cɨ́j muꞌu caj títeꞌiteánajcaꞌamua.<pb/>Camu áꞌujcaꞌane mej aꞌatanéjneꞌere mej raaseíj tiꞌitɨ́j tɨ pɨ́rɨcɨ.<pb/>Naꞌari caí, aꞌɨ́ɨ mú yaúꞌitɨée muáꞌajuꞌun.<pb/>Majta mú mé uunéjneꞌeri muáꞌajuꞌun mej raaseíj tiꞌitɨ́j tɨ pɨ́rɨcɨ.<pb/>Majta mi ráꞌastijreꞌe muáꞌajuꞌun ɨ́ mej ranamua.<pb/>Majta mú neetzi jemi yé veꞌeréꞌeninéica muáꞌajuꞌun nej ni tihuaꞌutáꞌuuniꞌi. Ayee pu jɨ́meꞌen raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan. 


text:
<pb/>’Mɨ́ seajta múꞌeen i sej áꞌujujhuaꞌan ne jamuan, setáꞌaj huataújtemuaꞌaveꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej huiteánajcaꞌamua sej si raꞌaráꞌastijreꞌen ɨ́ sej ranamua, seajta ahuaújcaꞌanen sej aꞌatanéjneꞌere sej si raaseíj tiꞌitɨ́j tɨ pɨ́rɨcɨ. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, muꞌiitɨ́ ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨtestacaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan, jeíhua mú raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej miyen tiuꞌuséij aꞌij sej seri tíꞌiseij inee jemi. Mɨ́ majta, camu aꞌatzu raaseíj. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa mej miyen ráanamua aꞌij sej seri tíꞌinamua inee jemi. Mɨ́ majta, camu xaa neꞌu ráanamuajriꞌi. Jesús pu tihuaúꞌixaateꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ chuijtari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌihuastehuaꞌa 


text:
<pb/>’Casiꞌi, xáanamuajriꞌi aꞌij tɨ huataújmuaꞌa i chuijtari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ raahuáste ɨ́ imueꞌeri. 


text:
Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ráanamua ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa Dios tɨ tíꞌaijta nainjapua íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn caí yaúꞌitɨee, aꞌɨ́jna tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, aꞌɨ́ɨ pu tzajtaꞌan huataseíjreꞌesin. Aj pu i ráꞌariꞌira ɨ́ niuucari tɨ rúꞌumuaꞌareerecaꞌa. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, ayée pu ꞌeen tɨ́j ɨ́ imueꞌeri tɨ huavatzɨ́jraa aꞌájna juye jetze. 


text:
<pb/>’Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ huavatzɨ́jraa ɨ́ tete tzajtaꞌa, ayée pu ꞌeen tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ tɨ amuacaí raꞌaránajchecaꞌa ɨ́ tɨ ráanamuajriꞌi. 


text:
Aru capu tiꞌitɨ́j japuan ninei aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Tɨ́ puaꞌa aꞌatzu rajpuaíitzi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej seica ráꞌaxɨeehuariꞌira meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naꞌaráꞌastijreꞌe ineetzi, naꞌari tɨ puaꞌa seica aꞌij puaꞌa méraruure, cɨ́j puꞌu teꞌevíicuaꞌira aꞌame. Caꞌanacan pu mé nejaúujɨsin. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna tɨ hui huavatzɨ́jraa aꞌu tɨ aꞌutzícareꞌeme, aꞌɨ́ɨ pu ayén ꞌeen tɨ́j seɨ́j ɨ́ tevi tɨ xaa ranamua ɨ́ niuucari. Aru jeíhua pu tíꞌimuajca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ téꞌeme íiyen chaanaca tej japuan seijreꞌe. Ajta, nain tɨ tíꞌijchaꞌɨɨ, aꞌɨ́ɨ pu raamuáꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tevi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, caí chéꞌe raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tiráanamuajriꞌi. Capu ajta chéꞌe rɨꞌɨrí tɨ aꞌɨ́ɨn tevi ayén raatévaɨreꞌen ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ huavatzɨ́jraa japuan ɨ́ chuej tɨ huarɨ́ꞌen, ayée pu ꞌeen tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ tɨ yaúꞌitɨe tɨ́ꞌɨj ráanamua ɨ́ niuucari. Jéihua pu tíꞌijvaɨreꞌe ɨ́ Dios. Yee pu tiraatátuiireꞌesin ɨ́ Dios jemi tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ huácɨɨrecaꞌa aꞌachú cumu anxɨ́te tɨ catéꞌetejmeꞌecaa, naꞌari huaícate caꞌɨ́n seité japuan tamuáamuataꞌa ɨ́ imueꞌeri. Jɨ́meꞌen ɨ́ ɨxaj tɨ huahuástiꞌihuacaꞌa jamuan ɨ́ triigu 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa seɨ́j ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ chuijtari jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Ayee pu tíꞌirɨneca íjii Dios tɨ tíꞌaijta íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua. Jaꞌatɨ́ pu imueꞌeri huahuáste japuan ɨ́ ruchuej tɨ huarɨ́ꞌen. 


text:
Ajta áꞌiyen matɨ́ꞌɨj naíjmiꞌi tícuꞌutzucaꞌa, seɨ́j pu hui aveꞌeréꞌene tɨ rájchaꞌɨɨreꞌe aꞌɨ́jna tɨ chuej tíchaꞌɨɨ. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ rájchaꞌɨɨreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu ɨxaj huahuáste tzajtaꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ triigu. Aj pu i áꞌuraa. 


text:
<pb/>’Aj pu i ajnéj aꞌɨ́jna ɨ́ triigu, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj. Tɨ́ꞌɨj huavaújse, aj pu i huíjmuaiyuxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ triigu. Aj mú mi ráamuaꞌareeriꞌi tɨ ajta seɨ́j huáviviihuacaꞌa ɨ́ imueꞌeri aꞌiné capu huíjmuaiyuxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌimuarɨꞌe, aꞌúu mú hui áꞌujuꞌun mej mi tiraataꞌixaateꞌen aꞌɨ́jna tɨ chuej tíchaꞌɨɨ. Miyen tɨjɨ́n: “Tavastaraꞌa, tɨ puaꞌa peꞌɨ́n huahuáste imueꞌeri tɨ rɨ́ꞌen aꞌujna áꞌa chuej japua, ¿aꞌuné eꞌejnéj aꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj?” 


text:
<pb/>’Aj pu i aꞌɨ́jna tɨ chuej tíchaꞌɨɨ, ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Seɨ́j tɨ néjchaꞌɨɨreꞌe ayée pu náaruu.” Majta miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuarɨꞌe miyen tɨjɨ́n: “¿Ni muaꞌaráanajche tej u áꞌujuꞌun tej ráꞌijcuuxɨn teꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj?” 


text:
<pb/>’Aj pu i ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: “Capu ruxeꞌeveꞌe sej racuta seꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj, aꞌiné tɨ puaꞌa seri ráꞌijcuunan aꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj, ajta pu áijcuuxɨjsin aꞌɨ́jna ɨ́ triigu aꞌiné ru jetze pu huáꞌuu. 


text:
Chéꞌe ayén éeneꞌen tɨ naíjmiꞌi huavaújseꞌen ajta caí tejaꞌuréꞌenen tɨ teꞌentiꞌáꞌasin. Aj nu ni huaꞌutaꞌaíjteꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca mej mi amuacaí ráꞌijcuuxɨn meꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj, matáꞌaj raajɨ́ꞌɨcɨꞌen mej mi rájseɨreꞌen matáꞌaj raꞌanteátaira. Majta áꞌiyen, meꞌɨ́n meruꞌuteátuaasin meꞌɨ́jna ɨ́ triigu u chiꞌita, aꞌu mej téjéꞌeyuuhuaca.” Jɨ́meꞌen ɨ́ játzeꞌaraꞌan ɨ́ mostasa 


text:
<pb/>Jesús pu ajtahuaꞌa seɨ́j huaꞌutáꞌixa ɨ́ chuijtari. Ayen tɨjɨ́n: ―Ayee pu tíꞌeen Dios tɨ tíꞌaijta íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua. Ayee pu ꞌeen tɨ́j tuꞌupi tiꞌitɨ́j tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n mostasa. Jaꞌatɨ́ pu raahuáste ɨ́ játzeꞌaraꞌan aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ téꞌatachuej. 


text:
Aꞌɨ́jna ɨ́ mostasa, ayée pu ꞌeeneꞌen téjatzeꞌe tɨ jaítzeꞌe iꞌi cɨ́lieen caí seica ɨ́ jatzi. Mɨ́ ajta, tɨ́ꞌɨjtá huavaújseꞌen, jaítzeꞌe pu ajtɨ́tɨꞌɨ aꞌame caí seica ɨ́ tuꞌupi tɨ íiyen seijreꞌe chaanaca japua. Yee pu ajtɨ́tɨꞌɨ aꞌame tɨ́j cɨyej. Aj mú mi aveꞌeréꞌenejsin ɨ́ pinaꞌase mej ráꞌaraꞌa mej mi án téjaꞌuteúruꞌituꞌajteꞌen án cɨ́yeꞌaraꞌan jetze. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej rajnájchiteꞌen ɨ́ cuaíjtzi jetze 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa seɨ́j chuijtari huaꞌutáꞌixa. Ayen tɨjɨ́n: ―Ayee pu ajta tíꞌeen jɨ́meꞌen Dios tɨ tíꞌaijta íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua. Ayee pu ꞌeen tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ levadura. Aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaíca medida ruꞌuteájraa ɨ́ hariina. Aj pu i rajcuaíjtzitacaꞌa levadura jamuan. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ levadura, aꞌɨ́ɨ pu tzajtaꞌan huaneájxɨ nainjapua ɨ́ cuaíjtzi. Aꞌij tɨ Jesús tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa chuijtari jɨmeꞌe 


text:
<pb/>Tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa tɨ tihuáꞌaꞌixaꞌatehuaꞌa ɨ́ teɨte, Jesús pu nain tihuaꞌutáꞌixaa chuijtari jɨmeꞌe. Capu tiꞌitɨ́j huáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa tɨ éꞌehuáuritɨe sino chuijtari puꞌu jɨ́meꞌen. 


text:
Ayee pu tiúꞌuruu tɨ ij ayén araúrasten aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan tɨjɨ́n:<pb/>Nee nu tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chuijtari.<pb/>Nee nu neꞌɨ́jna huataxájta,<br/>aꞌɨ́jna tɨ rúꞌavaa nain xɨcaj tzajtaꞌa tɨ yú eꞌiréꞌene tɨ́ꞌɨj Dios raatétaahuacaꞌa aꞌíjna i chaanaca tej japuan yen seijreꞌe. Jesús pu tihuaúꞌixaateꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ chuijtari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ triigu 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús airájraa ɨ́ teɨte jemi. Aj pu i uteájrupi u chiꞌita. Aꞌuu mú ajteáxɨɨrecaꞌa jemin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aisí, taatáꞌixaateꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chuijtari aꞌɨ́jna tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ ɨxaj tɨ huavaújse aꞌu tɨ eꞌejnéj taséehua japua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ raahuáste ɨ́ imueꞌeri tɨ rɨ́ꞌen, nee nu neꞌɨ́n púꞌeen, inee i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ taséehua, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n ɨ́ chaanaca i tej japuan yen iꞌi seijreꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ rɨ́ꞌen, ayée pu ꞌeen tɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ahuaújcaꞌane tɨ Dios tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj, ayée pu ꞌeen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej íꞌiteɨtestemuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. 


text:
<pb/>’Ajta hui aꞌɨ́jna tɨ rájchaꞌɨɨreꞌe, aꞌɨ́jna tɨ raahuáste ɨ́ ɨxaj, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ xɨcájraꞌa mé jetzen tíꞌitzaanan, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen teꞌentipuáꞌajte i chaanaca japua. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌitzaanan, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá naꞌa téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen nain teꞌentipuáꞌajte aꞌij mej titetiújchaꞌɨɨ matɨ́ꞌɨj ráꞌijcuuxɨɨ meꞌɨ́jna ɨ́ ɨxaj mej mi raꞌanteátaira. 


text:
Neajta inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, nee nu huaꞌutaꞌaíjteꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua mej mi áꞌucɨɨne nainjapua tɨ́j naꞌa ɨ́ nej jɨ́n antínmuaꞌaree mej mi aꞌuun huaꞌirájtuaani aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tiratáꞌaca ɨ́ Dios, aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa rɨcɨ. 


text:
Aꞌuu mú huájaꞌucáhuaꞌaxɨjsin aꞌɨ́jna tzajtaꞌa aꞌu tɨ anúꞌutaa. Aꞌuu mú ruyeinixɨꞌɨn jeíhua, majta ancuréꞌujcɨꞌɨmée muáꞌajuꞌun ɨ́ rutamej jɨmeꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej huápɨꞌɨ rajpuaíjtzi. 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej miyen rɨcɨ aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios, ayée mú meꞌuun eꞌeseíireꞌe muáꞌajuꞌun aꞌujna huáꞌayaꞌupua tɨ tíꞌaijta. Ayee mú seíireꞌe muáꞌajuꞌun tɨ́j ɨ́ xɨcaj tɨ aiiráxɨꞌɨxɨre ɨ́ jaitɨri jetze. Ajta, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ráanamua temuaꞌa naa. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna tɨ rúꞌavaatacaꞌa, ɨ́ tɨ ajta jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌijnajchecaꞌa 


text:
<pb/>’Aꞌujna aꞌu tɨ Dios teꞌáijta, íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua, ayée pu tíꞌirɨni tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tiꞌitɨ́j huáteu tɨ rúꞌavaa, tɨ ajta huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. Aꞌuu pu ráateu taséehua japua. Aj pu i ajtahuaꞌa raatéꞌavaata aꞌujna cheꞌatá miijmu. Jéꞌecan pu rutémuaꞌaveꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ráateu. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, nain tuaani aꞌachú tɨ caj tíꞌijchaꞌɨɨ. Aj pu i áꞌiyen, aꞌɨ́ɨ pu ráananan aꞌɨ́jna ɨ́ chuej. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ perla tɨ jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌijnajche 


text:
<pb/>’Ajta, ayée mú rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rahuauhuau mej mi meꞌuun aꞌuteárute Dios tɨ éꞌeseijreꞌe, ayée mú cheꞌatá menaꞌa rɨcɨ tɨ́j jaꞌatɨ́ tɨ tíꞌituꞌaraca. Aꞌɨ́ɨ pu áꞌucheꞌecan tɨ aꞌɨ́ɨn rahuauni tiꞌitɨ́j perla tɨ naa ꞌeen. 


text:
Tɨ́ꞌɨj seɨ́j huáteu, tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, u pu áꞌume tɨ ij nain tiúꞌutuaani aꞌachú tɨ caj tíꞌijchaꞌɨɨ. Aj pu i aꞌɨ́jna nanan ɨ́ perla. Jɨ́meꞌen ɨ́ xɨéjmuaꞌari ɨ́ mej huaꞌité jɨ́n viviꞌiraca 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa seɨ́j ɨ́ chuijtari: ayée pu ꞌeen Dios tɨ tíꞌaijta íiyen chaanaca japua, ajta u ta japua. Dios pu ayén rɨcɨ matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌité viviꞌiraca xɨéjmuaꞌari jɨmeꞌe tɨ vivéj. Matɨ́ꞌɨj raꞌatéhuaꞌaxɨn á jaataꞌa, aj pu i chaꞌa naꞌa huaꞌitáseɨreꞌesin ɨ́ huaꞌité. 


text:
Matɨ́ꞌɨj caí chéꞌe úꞌuvejri ɨ́ xɨéjmuaꞌari tzajtaꞌa, aj mú mi raꞌitapíjsin á jaataꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjmuaꞌari. Matɨ́ꞌɨj mi huáchijteꞌe á yaupíjsin aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌité viviꞌiraca. Aꞌuu mú aꞌuráaseɨjráꞌɨn. Aj mú mi huaꞌavéꞌeꞌɨꞌɨxɨꞌɨsin ɨ́ huaꞌité ɨ́ mej rɨ́ꞌen. Majta meꞌɨ́n ɨ́ huaꞌité ɨ́ mej rɨ́ꞌen, sicɨ́ri jetze mú huaꞌateátuaasin. Majta ɨ́ mej caí rɨ́ꞌen, á mú huaúuhuaꞌaxɨjsin. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá naꞌa téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen nain teꞌentipuáꞌajte íiyen chaanaca japua. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ mú huiráajuꞌun mej mi huaꞌavéꞌejajpuaxɨꞌɨn rujɨ́meꞌen ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌij puaꞌa rɨcɨ, majta ɨ́ mej xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ. 


text:
Matɨ́ꞌɨjtá mi meꞌuun huauucáhuaꞌaxɨjsin ɨ́ hoorno tzajtaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa rɨcɨ mej mi rajpuaíjtzi muáꞌaraꞌani taij jɨmeꞌe. Aꞌuu mú ruyeinixɨꞌɨn, majta ancuréꞌujcɨꞌɨmée muáꞌajuꞌun ɨ́ rutamej jɨmeꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej rajpuaíjtzi. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ tiꞌirɨ́ꞌeen, tɨ puaꞌa jéjcua naꞌari míꞌimeꞌecan 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni secaí nain auꞌitɨée xaꞌaraa múꞌeen? Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jee. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa seɨ́j tɨ tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn ajta autéjcheni aꞌɨ́jna jetzen tiꞌihuaújmuaꞌaten aꞌij tɨ tíꞌirɨꞌɨri tɨ Dios tiraꞌaíjteꞌen nain jɨmeꞌe, ayée pu éeneꞌe aꞌame aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ́j seɨ́j tɨ huatéechiꞌi. Jéihua pu teꞌurájchaꞌɨɨ aꞌujna ruchiꞌitá. Ajta, jaꞌanáj tɨ naꞌa pu teꞌiráatɨꞌɨcɨ aꞌɨ́jna tɨ tiꞌijéjcua, ajta tɨ tiꞌimíꞌimeꞌecan. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jesús pu aꞌuun aꞌaráꞌa u Nazarét 


text:
Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌu tɨ aꞌuvéꞌese. Aj pu i aꞌutéjche tɨ tihuaꞌumuáꞌate huaꞌatéyujtaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej ráanamuajriꞌi, jéꞌecan mú aꞌij raꞌutaseíj. Ayee mú tíꞌiruixaateꞌecaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuquí yaꞌurɨ́ꞌɨre amɨ́jna tɨ ayén temuaꞌa naa tirúꞌumuaꞌaree? ¿Tiꞌitájni muárɨꞌeriꞌiraꞌa púꞌeen ɨ́ tɨ jɨ́n ayén rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tej jɨ́meꞌen aꞌij yaꞌuseíj? 


text:
Amɨ́jna, aꞌɨ́ɨ pu hui yaujraꞌan aꞌɨ́jna tɨ tíꞌisiꞌicheca. Ajta náànajraꞌan, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ María. ¿Ni mecaí meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ júutzimuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ José, ajtahuaꞌa seɨ́j aꞌɨ́jna tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Simón, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Judás? 


text:
¿Ni mecaí majta yé che ta jamuan, aꞌɨ́ɨme júutzimuaꞌameꞌen ɨ́ mé ꞌuuca? Tɨ́ puaꞌa ayén tiꞌayajna, ¿aꞌuné éꞌemeꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ muaꞌatzíireꞌaraꞌan tɨ yé raateájtuaa amɨ́jna mɨ Jesús? 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi ráꞌanchueere meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n, miraatamuári. Ajta, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Naímiꞌi mú rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca aꞌɨ́jna jemi ɨ́ tɨ tíꞌixaxaꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Mɨ́ majta, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huacaíjme aꞌu mé éꞌeche, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen ɨ́ mej éꞌeche jamuan, camu rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j pu i jɨ́n caí jeíhua ayén tiúꞌuruu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan aꞌujna aꞌiné camu ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa.<pb/>


text:
Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, ɨ́ tɨ iꞌi rey, aꞌɨ́ɨ pu ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ rɨjcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌecaꞌa ɨ́ jemin tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ tíꞌitemuaɨꞌɨhuacareꞌe. Puꞌuri aꞌitáraa aꞌu mej yeꞌaváꞌana. Aꞌɨ́j pu jɨ́n raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ ayén rɨcɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ muárɨꞌeriꞌiraꞌa ɨ́ tej jɨ́n aꞌij yaꞌuseíj. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Heródes, aꞌɨ́ɨ pu ajmíꞌi raatéeviꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Raꞌamuajɨ́ꞌɨcɨꞌe pu aiteújna. Ayee pu ꞌeen jɨ́n ráaruu aꞌiné Juan pu raꞌajteáꞌaxɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Heródes raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ Felipe raatéviꞌitɨneꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ Felipe, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌe ɨ́ juutzeájraꞌan ɨ́ rey. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, ayée pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Herodías. 


text:
Ayee pu teꞌirájraa tɨ Juan ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes tɨjɨ́n: ―Capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri pej ratéviꞌitɨneꞌen muáꞌihuaaraꞌa tɨ ratéviꞌitɨneꞌe. 


text:
<pb/>Heródes pu rajéꞌicatamɨꞌɨcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aru huáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ramuaꞌareerecaꞌa mej miyen tíꞌixaxaꞌataꞌa tɨ nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen seɨ́j tɨ tíꞌixaxaꞌa Dios jetze meꞌecan. 


text:
Tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen huanúꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, ꞌɨ́itaꞌa pu uteájrupi u chiꞌita tɨ ij tiuꞌutéeneꞌen ruseɨ́j huáꞌa vejliꞌipua. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen yaujraꞌan aꞌɨ́jna Herodías. Jéꞌecan pu raꞌaránajchecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ rey tɨ ayén tiuꞌutéenei. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n aꞌɨ́ɨn teꞌataújratziiriꞌi runiuuca jɨmeꞌe tɨ ayén raatáꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j tíꞌixeꞌeveꞌe. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ runáàna tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni neraatáhuavii? Aj pu i aꞌɨ́ɨn náànajraꞌan ayén tɨjɨ́n: ―Huatáhuaviiriꞌi ɨ́ muꞌúuraꞌan ɨ́ Juan tɨ tíꞌitemuaɨꞌɨhuaca. Aj pu i, aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ayén tiraatáꞌixaa: ―Patáꞌaj naataꞌɨ́ꞌɨteꞌen tuxaꞌa jetze ɨ́ muꞌúuraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ tíꞌitemuaɨꞌɨhuaca. 


text:
<pb/>Aꞌij pu puaꞌa raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ rey. Mɨ́ ajta, ari ayén teꞌataújratziiriꞌi tɨ ayén huárɨni aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe. Majta aꞌɨ́ɨme tɨ huaꞌutáꞌinee, aꞌɨ́ɨ mú majta ráanamuajriꞌi tɨ tiuꞌutáꞌa ɨ́ runiuuca. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́ɨn tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa mej mi miyen huárɨni aꞌij tɨ tiraatáhuaviiriꞌi. 


text:
Ajta áꞌiyen aꞌɨ́ɨ pu xantaaruꞌu huataꞌáitecaꞌa tɨ u áꞌumeꞌen aꞌu tɨ aiteánamiꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ ij ruꞌijveíjche ɨ́ muꞌúuraꞌan. 


text:
Tɨ́ꞌɨj ayén huarɨ́j, aj pu i yeꞌeráꞌɨꞌɨte aꞌɨ́jna ɨ́ muꞌúuraꞌan ɨ́ tuxaꞌa jetze tɨ ij Herodías ayén raamuaree tɨjɨ́n raajéꞌica, tzɨ́teꞌe, aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ rey, aꞌɨ́ɨ pu raataꞌɨ́ꞌɨte aꞌɨ́jna jemi ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Herodías. Aj pu i aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa raataꞌɨ́ꞌɨte ɨ́ runáàna. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe ɨ́ Juan jamuan, aꞌɨ́ɨ mú á veꞌereꞌenée, miyáꞌutɨɨ meꞌɨ́jna ɨ́ mɨꞌɨchi. Matɨ́ꞌɨj mi raꞌaváꞌana. Jesús pu tihuaꞌumí aꞌɨ́mej ɨ́ mej anxɨ́j viꞌiraꞌa aráꞌase ɨ́ teteca 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨjɨ́n meraajéꞌica aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, tɨꞌɨquí ateájraa ɨ́ baarcu jetze. Ruseɨ́j pu áꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌu tɨ caí jéꞌe tiꞌitɨ́j. Majta ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú ráamuaꞌareeriꞌi aꞌu tɨ aꞌij ꞌeeneꞌe. Aꞌɨ́j mú jɨ́n, curéꞌecɨjxɨ mej aꞌuchéjme. Aj mú mi ruꞌɨcán raatavén. 


text:
Tɨ́ꞌɨj i Jesús aꞌitáraa ɨ́ baarcu jetze. Tɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj ɨ́ teɨte ɨ́ mej muꞌíi, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌancuꞌuvajxɨ. Ajta tihuáꞌuhuaa ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. 


text:
Tɨ́ꞌɨj huateáchumuaꞌarecaꞌa, aj mú mi aveꞌeréꞌene jemin ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri téchumuaꞌari, ajta capu jaꞌatɨ́ yeꞌe éꞌeche ayajna. Patáꞌaj huaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨn mej mi aꞌucɨ́jxɨꞌɨn mé jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa matáꞌaj tiꞌitɨ́j huánanan ɨ́ mej ráacuaꞌani. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Capu ruxeꞌeveꞌe mej aꞌucɨ́jxɨꞌɨn. Setáꞌaj tihuaꞌumín múꞌeen. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tɨjɨ́n: ―Ayee tuꞌu puaꞌaméca tíchaꞌɨɨ anxɨ́vica ɨ́ pan, teajta huaꞌapuaca ɨ́ huaꞌité. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn huaꞌutaꞌaíj mej aꞌujráꞌase ɨ́ tuꞌupi tzajtaꞌa. Aj pu i Jesús raꞌancuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ pan, ajta ɨ́ huaꞌité. Aj pu i júteꞌe ájneerecaꞌa. Tɨꞌɨj jí rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Aj pu i raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Tɨꞌɨj jí huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majta meꞌɨ́n, aꞌɨ́ɨme mú huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ teɨte. 


text:
Naíimiꞌi mú tiúꞌucuaa. Jéihua mú huájuꞌuxai. Ajta jeíhua pu avéꞌeturaa ɨ́ pan, majta ɨ́ huaꞌité. Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua mú teꞌevéꞌejɨste sicɨ́ri jetze meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ teꞌaváꞌaturaa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tiúꞌucuaa, ayée mú aráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu anxɨ́j viꞌiraꞌa ɨ́ teteca. Majta ɨ́ mé ꞌuuca, majta ɨ́ tɨꞌɨríi, aꞌɨ́ɨ mú majta tiúꞌucuaa. Jesús pu antáraa ɨ́ jaj japua 


text:
<pb/>Aj pu i huaꞌutaꞌaíj aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej nuꞌu atécɨɨne ɨ́ baarcu jetze mej mi antácɨɨne után pújmeꞌen, mej mi meꞌɨ́n amuacaí meꞌuun eꞌaráꞌasti. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌúu pu aꞌuteájturaa tɨ ij huaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨn ɨ́ teɨte. 


text:
Tɨ́ꞌɨj huaꞌaréꞌeꞌitixɨ, aꞌúu pu aꞌuteájraa ɨ́ jɨrí jetze ruseɨ́j tɨ ij raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi. Tɨ́ꞌɨj huateátɨcaꞌarecaꞌa, aꞌúu pu aꞌutéveecaꞌa ruseɨ́j. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ baarcu, puꞌuri aꞌɨmuá auméꞌecaa jáꞌitaꞌa ɨ́ jaj japua. Aj pu i huatáꞌeecarecaꞌa caꞌanín jɨmeꞌe. Temuaꞌa pu teꞌateáxɨjrihuaꞌa ɨ́ jaj ɨ́ baarcu jetze aꞌɨ́jna ɨ́ eeca jɨmeꞌe tɨ auj ráruuréjveecaꞌa. 


text:
Aréꞌapuaꞌa, tɨ́ꞌɨj tapuáꞌarijmeꞌeca, Jesús pu aveꞌeréꞌene aꞌájna vejliꞌi huáꞌa jemi. Jaj japua pu huaméꞌecaa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj raaseíj, jéꞌecan mú tiuꞌutátziɨn. Temuaꞌa mú titeejíjhuacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiuꞌutátziɨn. Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Chéjcan pu púꞌeen amɨ́jna. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen, Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xuꞌuhuateújcaꞌane mɨ ru tzajtaꞌa. Nee nu neꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ ɨ́ Jesús. Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiraatajé tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, tɨ puaꞌa múꞌee peꞌɨ́n púꞌeen, naataꞌáijteꞌe nej nemánna urarɨ́ꞌeneꞌen múꞌeetzi jemi aꞌɨ́jna ɨ́ jaj japua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Mú paꞌuvéꞌemeꞌen. Aj pu i aꞌitáraa ɨ́ baarcu jetze. Tɨꞌɨquí rájraa ɨ́ jaj japua. Aa pu vejliꞌi auméꞌecaa aꞌu tɨ aꞌij ꞌeeneꞌe ɨ́ Jesús. 


text:
Tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨ caꞌanín jɨ́n huatáꞌeecarecaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌutátziɨn. Aj pu aꞌutéjche tɨ aꞌucárute ɨ́ jaj tzajtaꞌa. Aj pu i ayén huajíjhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ne japua huániuuchi. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen pu ayén tiuꞌujíjhuacaꞌa, aj pu i Jesús ajmeíjcaꞌatacaꞌa. Rajvíꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capej aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe múꞌee. ¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n pecaí náꞌatzaahuateꞌe? 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi meꞌɨ́n ɨ́ mej aráatei baarcu jetze, aꞌɨ́ɨ mú títunutaxɨ ɨ́ Jesús jemi. Aj mú miyen rɨ́ꞌɨ tiraatajé tɨjɨ́n: ―Múꞌee pej tzɨ́teꞌe peꞌɨ́n púꞌeen i yaujraꞌan ɨ́ Dios. Jesús pu tihuáꞌuhuaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaa aꞌujna u Genesaret 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj antacɨ́j, aj mú mi aitacɨ́j ɨ́ baarcu jetze ajnaꞌa jáꞌahuaꞌa, chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Genesaret. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj raamuáꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aj mú mi tihuaꞌaréꞌeꞌitiꞌiraxɨ nainjapua ɨ́ mej aꞌɨmuá antachéejmeꞌecaa. Aj mú mi huaꞌeráaviꞌitɨ naíjmiꞌica ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi ɨ́ Jesús jemi. 


text:
Jéihua mú rájhuaviiriꞌi tɨ huaꞌutáꞌan mej mi raꞌajtamuárɨꞌen aꞌájna cɨ́ɨxureꞌaraꞌan jetze tɨ́j naꞌa tɨ uvíjpiꞌi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej miyen raꞌajtamuárɨej, naíjmiꞌi mú huarúj.<pb/>


text:
Matɨ́ꞌɨj mi seica aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Aꞌɨ́ɨme mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata ɨ́ yuꞌuxari jetze. Aꞌuu mú eꞌeráacɨ u Jerusalén. Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n mecaí ráꞌaste ɨ́ tavaújsimuaꞌa teeca tihuáꞌayeꞌira aꞌɨ́ɨme ɨ́ mé á jamuan áꞌujujhuaꞌan? Camu miyen ráꞌaste meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej caí anaújmuaijteꞌaxɨꞌɨn metíꞌicuaꞌaca. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seajta múꞌeen, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen mé rúujɨpua ɨ́ tɨ tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios sej si seꞌɨ́jna aráꞌasten ɨ́ ruyeꞌirá ɨ́ sej senaꞌa rájteu rujɨ́ɨmuaꞌa? 


text:
Aꞌiné Dios pu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ jɨ́meꞌen yee: “Patáꞌaj ráꞌatzaahuateꞌe aꞌatáàta, pajta aꞌanáàna.” Ajta ayén tɨ jɨ́meꞌen yee: “Setáꞌaj raajéꞌica aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ aꞌij puaꞌa tiꞌijteáꞌaxɨꞌɨ ɨ́ rutáàta naꞌari ɨ́ runáàna.” 


text:
Mɨ́ seajta múꞌeen, ayée xu tíꞌixaxaꞌa tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa tɨjɨ́n: “Nain aꞌachú nej caj tíꞌijchaꞌɨɨ, aꞌɨ́j nu neri raatámuaɨꞌɨvejte ɨ́ Dios. Aꞌɨ́j nu jɨ́n caí chéꞌe tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ nej jɨ́n amuaatévaɨreꞌen.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa, ayée cheꞌatá tíꞌixaxaꞌa jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ yee capu chéꞌe ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa. Ayee xu mé tirúujɨpua seꞌɨ́jna tɨ Dios jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa sej si raꞌaráꞌasten seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ yeꞌirá sej siyen rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa tirájteu. 


text:
<pb/>’Múꞌeen, mɨ sej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, mɨ sej siyen ráꞌaste jéjreꞌecɨtzeꞌe, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa múꞌejmi jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan, ɨ́ tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Ayee pu teꞌuyúꞌuxacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/> 


text:
Capu tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe tɨ puaꞌa menaateánajche aꞌiné matɨ́j menaꞌa mej tíꞌimuaꞌata,<pb/>ɨ́ mej jɨ́n tihuáꞌaijteꞌe, rujɨ́ɨmuaꞌa menaꞌa rájteuve. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn huaꞌutajé ɨ́ teɨte. Tɨꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu temuaꞌa naa tiráanamua múꞌeen sej si yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani. 


text:
Tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa tɨ tíꞌicuaꞌiriꞌi, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ráacuaꞌani, capu aꞌatzu raxanaꞌaveꞌe, sino aꞌɨ́ɨ pu raxanaꞌaveꞌe ɨ́ tɨ ꞌaíjninei ɨ́ téneꞌetzeꞌe. 


text:
<pb/>Aj mú mi ajteáxɨɨrecaꞌa jemin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa pe caí ramuaꞌaree ɨ́ tɨ caí huaꞌaránajchecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ fariseos matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij pej tiuꞌutaxájtacaꞌa? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee mú ꞌeen tɨ́j tuꞌupi tɨ caí jaꞌatɨ́ raahuáste, ruseɨ́j pu ajnéj. Ayee pu cheꞌatá naꞌa huáꞌaruuren ɨ́ Dios tɨ́j ajta rúꞌuriꞌi ɨ́ tuꞌupi tɨ ruseɨ́j ajnéj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tiuꞌuhuáste, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ráꞌijcuuxɨjsin, ajta meteúrɨeexɨjsin ɨ́ tuꞌupi, Dios pu ayén cheꞌatá naꞌa mé huauuhuáꞌaxɨjsin aꞌɨ́mej. 


text:
<pb/>’Micheꞌe miyen éeneꞌen. Ayee mú ꞌeen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej arácucuꞌun ɨ́ mej huáꞌuviꞌitɨ. Tɨ́ puaꞌa seɨ́j taꞌarácun ayén raꞌanavíꞌiraꞌa tɨ ajta arácun mej mi jáꞌahuaꞌa eꞌaráꞌasti naímiꞌi, naímiꞌi mú atévatzɨjsin aꞌu tɨ eꞌetécun. 


text:
<pb/>Aj pu i Pedro ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Taatáꞌixaateꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari ɨ́ pej pauchén raataxájtacaꞌa. 


text:
¿Ni tzaa secaí yaúꞌitɨe seꞌɨ́jna? Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiꞌitɨ́j huácuaꞌani tɨ cuáꞌiriꞌi, aꞌɨ́jna tɨ racuaꞌani, puaꞌacɨé pu meꞌecan. Aj pu i ancajrupi ɨ́ téneꞌetzeꞌe, aꞌúu pu aꞌaráyeijxa ɨ́ jucáaraꞌan jetze. Ajta áꞌiyen íꞌirachuꞌitan ɨ́ tɨ tiúꞌucuaa. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna tɨ ꞌaíjninei ɨ́ téneꞌetzeꞌen ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌúu pu aꞌuvéꞌeyeꞌi ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ raxanaꞌaveꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
Ayee puꞌu xaa neꞌu aꞌiné tzajtaꞌan pu aꞌuvéꞌeyeꞌi naíjmiꞌi ɨ́ muaꞌatzíiraꞌa tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ jaꞌatɨ́ ayén huárɨni ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ puaꞌa tíꞌitecuiꞌica naꞌari seɨ́j jamuan tiꞌihuaújxanaꞌacɨraꞌaten. Ajta ɨ́ ru tzajtaꞌa pu ajta tásiseiiri tɨ ayén caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ ayén tiúꞌumuaꞌati tɨ tiuꞌunáhuaꞌan, nusu tɨ ráacuanamua naꞌari tɨ aꞌij puaꞌa tiúꞌujxajtaveꞌe huáꞌa jemi ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ hui ayén aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ tásiseiiri ɨ́ ta tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu xaa raxanaꞌaveꞌe ɨ́ tevi. Ajta aꞌɨ́jna tɨ caí anaujmuaíteꞌen tiúꞌucuaꞌani, capu tiꞌitɨ́j aꞌij huataújmuaꞌa ɨ́ Dios jemi. Capu tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí anaujmuaíteꞌen tiúꞌucuaa. Seɨ́j tɨ caí Israél jetze ajtémeꞌecantacaꞌa tɨ ajta téꞌantzaahua 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús áꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Tiro, ajtahuaꞌa seɨ́j tɨ ayén tɨjɨ́n Sidón. 


text:
<pb/>Ajta, seɨ́j pu aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. ꞌƗ́itaꞌa pu púꞌeen tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Ayee mú huaꞌatamuáꞌamua tɨjɨ́n Sirofenicia aꞌuun tɨ huacáꞌa pu éꞌechejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. A pu eꞌevéꞌeme antijíihua tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, múꞌee pej iꞌi yaujraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, patáꞌaj náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn. Jéꞌecan pu rajpuaíjtzi ɨ́ niyauj tɨ ꞌɨ́itaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, capu aꞌatzu huataniú. Aj mú mi aveꞌeréꞌene aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee mú tirájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj raataꞌíte tɨ áꞌuraꞌani, aꞌiné ta cujtaꞌan pu eꞌevéꞌeme antijíihua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee pu Dios nejaꞌutaꞌítecaꞌa nej áꞌuraꞌani huáꞌa jemi ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej miyen seijreꞌe tɨ́j cáneꞌaxɨ ɨ́ mej áꞌuvej. Capu nejaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ seica. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa aveꞌeréꞌene á vejliꞌi jemin. Ajta títunutacaꞌa. Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, naatévaɨreꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capu ayén tiraavíjteꞌe nej huáꞌaꞌɨꞌɨpɨꞌɨriꞌiraꞌacareꞌen ɨ́ pan ɨ́ mej racuaꞌaca ɨ́ tɨꞌɨríi nej ni chiicate huataꞌɨ́ꞌɨpɨꞌiteꞌen. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ayén tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, nevástaraꞌa. Aru, casiꞌi, aꞌɨ́ɨme ɨ́ chiicate, ayée mú racuaꞌaca meꞌɨ́jna ɨ́ tɨ teꞌení ɨ́ pan tɨ acajvitze meesa japua aꞌu mej tejéꞌecuaꞌaca aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Múꞌee ꞌɨ́itaꞌa, jéꞌecan pej téꞌatzaahuateꞌe. Puꞌuri muaatáꞌa aꞌij pej tíꞌijxeꞌeveꞌe. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiraataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aj pu i huarúj aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Jesús pu tihuáꞌuhuaa jeíhua ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaꞌa 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús áꞌuraa. Aꞌuu pu ejtéenee aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ jéꞌejmuaa aꞌujna jáꞌahuaꞌa u Galilea. Aj pu i antíraa ɨ́ jɨrí jetze. An pu aꞌujyeíjxɨ. 


text:
<pb/>Jéihua mú eꞌiréꞌene ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́mej mú eꞌeráaviꞌitɨ ɨ́ mej tzareꞌe ráatuaatɨme ɨ́ ruɨ́ɨca, majta seica ɨ́ mej arácucuꞌun, majta seica ɨ́ mej caí téꞌanrɨꞌɨréjmee, majta seica ɨ́ mej tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa. Majta muꞌiicáca mú eꞌeráaviꞌitɨ ɨ́ seica ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Aa mú huáꞌajtuaa aꞌu tɨ aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́ɨn, aꞌɨ́ɨ pu naíjmiꞌica pu tiúꞌuhuaa. 


text:
<pb/>Jéꞌecan mú aꞌij teꞌutaseíj ɨ́ teɨte ɨ́ mej huajeꞌiréꞌeneijte matɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj ɨ́ tɨ ari rɨꞌɨríistacaꞌa mej tiuꞌutaxáj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mejmíꞌi caí teꞌanrɨꞌɨréjmeꞌecaa; majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa, muꞌuri rɨꞌéeneꞌen nainjapua; majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tzareꞌe ráatuaatɨme ɨ́ ruɨ́ɨca, muꞌuri áꞌujujhuaꞌaneꞌe; majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa, muꞌuri tiꞌiseíjracaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan meꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan. Jesús pu tihuaꞌumí aꞌɨ́mej ɨ́ teteca ɨ́ mej muáacua viꞌiraꞌa aráꞌaxcaa 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Naaténxɨemɨste amɨ́mej teɨtejraꞌa jemi, aꞌiné puꞌuri huaíca xɨca teuumé mej áꞌujujhuaꞌan nee jamuan. Camu majta tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ mej ráacuaꞌani. Canu raxɨ́ꞌeveꞌe mej caí xɨ tiuꞌucuáꞌan nehuaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨn. Naꞌari caí, temuaꞌa mú tíꞌitemuaꞌitɨcheꞌen ɨ́ juye japua. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné jetze éꞌerɨꞌɨri tej ráahuauni ɨ́ pan tɨ́j naꞌa tɨ ruxeꞌeveꞌe tɨ ij tihuáꞌucɨꞌɨti naíjmiꞌica ɨ́ teɨte? Capu sein iꞌi rɨꞌɨrí ayajna aꞌu tɨ caí éꞌe jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌachúni puaꞌaméca séjchaꞌɨɨ ɨ́ pan, múꞌeen? Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aráhuaꞌapua pu puaꞌamé i pan. Teajta cɨ́j caj i huaꞌité mej cɨ́lieen. 


text:
Raꞌancuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ ɨ́ pan, ajta ɨ́ huaꞌité, aj pu i Jesús rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Ajta áꞌiyen raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan. Aj pu i huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majta meꞌɨ́n, aꞌɨ́ɨ mú mijta mi huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ teɨte. 


text:
Naímiꞌi mú tiúꞌucuaa. Temuaꞌa mú titéejuꞌuxai. Majta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú raaréꞌeseɨj meꞌɨ́jna tɨ avéꞌeturaa ɨ́ pan tɨ raꞌantítaaraxɨ. Sicɨ́ri mú jetze teꞌevéꞌejɨsteꞌaxɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ avéꞌeturaa. Aráhuaꞌapua sicɨ́ri pu teꞌaráꞌa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tiúꞌucuaa, ayée mú aráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu muáacua viꞌiraꞌa ɨ́ teteca. Majta rujɨ́ɨmuaꞌa mú tiúꞌucuaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca, majta ɨ́ tɨꞌɨríi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌaréꞌeꞌitixɨ ɨ́ teɨte, aj pu i ateájraa baarcu jetze. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ eꞌejtémeꞌecan u Magdala.<pb/>


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ saduceos, aꞌɨ́ɨ mú á eꞌiréꞌene aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús, mej mi raatémuaꞌitɨn huaꞌitzi jɨmeꞌe. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen raatáhuaviiriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutaseíjrateꞌen ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ júteꞌe éꞌemeꞌecan ɨ́ tɨ jetzen araújcaꞌane. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen xu raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j rɨni u júteꞌe. Tɨ́ꞌɨj huatechuíixare, ayée xu tíꞌixaxaꞌa tɨ nuꞌu naa huaꞌéꞌeneꞌe aꞌame aꞌiné huaréꞌepáꞌuviꞌi pu jáꞌaraa. 


text:
Naꞌari caí, tɨ́ꞌɨj huatapuáꞌare, ayée xu seajta siyen jɨ́meꞌen tíꞌixaxaꞌa yee íjii mú huatéviiyi, aꞌiné huaréꞌepáꞌuviꞌi pu jáꞌaraa, majta nuꞌu raꞌutanáa. ’Múꞌeen xu xaa raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j rɨni u júteꞌe. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu aꞌatzu raayɨ́ꞌɨtɨ aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ari tejaꞌuréꞌenejsin ɨ́ xɨcájraꞌa, tɨ jetzen Dios raꞌantipuáꞌajteꞌen nain. 


text:
<pb/>’Múꞌeen mɨ sej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, mɨ sej jeíhua jɨ́n autéꞌɨtzeaara, ayée xu rahuauca ɨ́ sej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ júteꞌe éꞌemeꞌecan ɨ́ nej jetzen aráncaꞌane. Canu xaa neꞌu tiꞌitɨ́j amuaataseíjrateꞌesin sino ayée nuꞌu, ɨ́ tɨ éꞌeseijreꞌe jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás. Aj pu i Jesús á huajaꞌutéhuii. Tɨꞌɨj jí iyáꞌuraa. Jɨ́meꞌen ɨ́ niuucari tɨ caí jéꞌiyecan ɨ́ mej jɨ́n tíꞌimuaꞌatacareꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj antacɨ́j utavén pújmeꞌen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú yaꞌuhuáꞌaxɨ ɨ́ mej yeꞌeraꞌɨ́ꞌɨpɨꞌɨn ɨ́ pan mej ráacuaꞌani. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, seꞌɨ́jna jɨmeꞌe fariseos mej ruꞌuteáaratzaca ɨ́ pan tzajtaꞌa tɨ ij ájcuꞌustaa, seajta seꞌɨ́jna jɨmeꞌe saduceos mej majta ruꞌuteáaratzaca. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú tíꞌiruꞌixaateꞌecaꞌa rujɨ́ɨmuaꞌa. Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee tiuꞌutaxájtacaꞌa amɨ́jna, aꞌiné catu yeꞌeráꞌɨꞌɨpɨ ɨ́ pan. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij mej yeꞌí tíꞌixajtacaꞌa. Tɨꞌɨj jí ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Múꞌeen, mɨ sej caí aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen tíꞌiruꞌixaateꞌe yee sej caí pan tíchaꞌɨɨ? 


text:
¿Ni secaí xɨ yaúꞌitɨe? ¿Ni seri yaꞌuhuáꞌaxɨ aꞌachú tɨ puaꞌan sicɨ́ri teꞌirájraa ɨ́ pan tɨ teꞌaváꞌaturaa netɨ́ꞌɨj huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ mej anxɨ́j viꞌiraꞌa aráꞌasecaꞌa ɨ́ teɨte neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ taꞌanxɨ́vi ɨ́ pan? 


text:
<pb/>’¿Ni seajta seri yaꞌuhuáꞌaxɨ aꞌachú sej puaꞌamé caj teꞌevéꞌejɨste ɨ́ sicɨ́ri jetze netɨ́ꞌɨj huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ mej muáacua viꞌiraꞌa aráꞌasecaꞌa ɨ́ teɨte neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ taꞌaráhuaꞌapua ɨ́ pan? 


text:
<pb/>’¿Aꞌiné auj tíꞌirɨꞌɨri sej caí yaúꞌitɨe seꞌɨ́jna, ɨ́ nej caí jáꞌamuaꞌixaateꞌe neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pan sino rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen seꞌɨ́jna ɨ́ mej caí jéꞌiyecan jɨ́n tíꞌixaxaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ saduceos? 


text:
<pb/>Aj mú xaa mi yaúꞌitɨée muáꞌaraa tɨ ayén tihuáꞌixaateꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij mej yeꞌí tíꞌimuaꞌataca aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ saduceos. Capu xaa neꞌu ayén aꞌɨ́jna jɨ́n tihuaꞌutáꞌixaa yee rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n ruꞌuteáaratzaca ɨ́ pan tzajtaꞌa. Pedro pu ayén raataxájtacaꞌa tɨ Jesús aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe tɨ Dios raꞌantíhuaꞌu 


text:
<pb/>Tɨꞌɨj jí Jesús aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa aꞌuun tɨ eꞌejtémeꞌecan tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Cesarea de Filipo. Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiquí metíꞌixa ɨ́ teɨte jaꞌatɨ́ nej púꞌeen i nej neajta teáataꞌa jetze airáane? 


text:
<pb/>Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seica mú miyen tiꞌixa pej nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Juan teecan tɨ tíꞌitemuaɨꞌɨhuacareꞌe, majta seica miyen tiꞌixa pej nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Elías, majta seica miyen tɨjɨ́n pej nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna Jeremías teecan naꞌari pej nuꞌu seɨ́j púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Ari múꞌeen, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe aꞌatani nej púꞌeen? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Simón, tɨ ajta iꞌi Pedro, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Muꞌée pej peꞌɨ́n púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ Dios án yáꞌujra ɨ́ ɨpuari japua, múꞌee pej peꞌɨ́n púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Dios tɨ iꞌi ruuri. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj huáꞌatemuaꞌaveꞌen múꞌee, Simón, i pej iꞌi yaujraꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jonás. Huáꞌatemuaꞌaveꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aꞌiné capu jaꞌatɨ́ ayén timuaatáꞌixaa tɨ íiyen seijreꞌe chaanaca japua, sino aꞌɨ́jna tɨ níꞌiyaꞌupua tɨ júteꞌe éꞌeseijreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨ pu xaa ayén timuaatáꞌixaa. 


text:
<pb/>’Neajta inee, ayée nu hui tíꞌimuaꞌixaateꞌe pej múꞌee peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Pedro, ɨ́ pej pajta piyen ántehuaa tɨjɨ́n ɨ́ tɨ iꞌi tetej. Neajta inee, neꞌíjna japua i tetej, nee nu ráꞌajtaahua ɨ́ neteyuu. Ajta, capu rɨꞌɨríista aꞌame tɨ aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu raatémuaꞌitɨn aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree mej mi huácuiꞌini ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Nee nu muaatáꞌasin pej peꞌɨ́jna jɨ́n antíꞌamuaꞌaréere pej tihuaꞌantácuuneꞌen ɨ́ teɨte mej mi aꞌuteárute aꞌájna Dios tɨ tejéꞌaijta. Patɨ́j penaꞌa pej teꞌiteanán íiyen chaanaca japua, Dios pu ayén cheꞌatá naꞌa teꞌiteánajsin u ta japua. Ajta patɨ́j penaꞌa pej teꞌantácuuna íiyen chaanaca japua, Dios pu ajta ayén cheꞌatá naꞌa teꞌantácuuna u ta japua. ―Ayee pu tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuauꞌíjca aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej nuꞌu caí jaꞌatɨ́ ixaateꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna tɨ Dios án yáꞌujra ɨ́ ɨpuari japua. Jesús pu raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu mɨꞌɨni 


text:
<pb/>Aꞌájnáꞌɨmua, Jesús pu aꞌutéjche tɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨ nuꞌu ayén ruxeꞌeveꞌe tɨ áꞌuraꞌani aꞌánna Jerusalén. Aꞌuu pu nuꞌu jeíhua rajpuaíitzi aꞌame. Majta nuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌavaujsi ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, majta nuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta huaꞌatéyujtaꞌa, majta nuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, naímiꞌi mú aꞌij puaꞌa raruuren. Ruxeꞌeveꞌe nuꞌu mej raajéꞌica. Aj pu ijta huatarújsin huaíca xɨcájraꞌa jetze. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu raꞌiráaviꞌitɨ ꞌáꞌayee. Aj pu i aꞌutéjche tɨ raꞌajteáꞌaxɨꞌɨn aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe aꞌij tíꞌimuavaɨreꞌe tɨ ij caí ayén tíꞌimuaruure, nevástaraꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i pɨ́ ancuréꞌejvej aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Aricu áꞌuraꞌa, mɨ pej iꞌi Satanás. Jéꞌecan pej tinaꞌantiúꞌuuniꞌi nej ni auteáturan ɨ́ Dios jemi aꞌiné capej piyen tíꞌimuaꞌatze aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios, sino aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ nee jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen, ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn caí chéꞌe ayén rɨjca aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ruseɨ́j, sino ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn rajpuaíitzi áꞌaraꞌani nee jamuan ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌu, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ tíꞌiteseꞌe tɨ caí huámɨꞌɨni, aꞌɨ́ɨ pu xaa neꞌu mɨꞌɨni. Aꞌɨ́j pu áꞌujɨsin ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ́ tɨ ayén éeniꞌicɨꞌe huámɨꞌɨni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naꞌaráꞌastijre ineetzi, aꞌɨ́ɨ pu xaa neꞌu rateuni ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa. 


text:
<pb/>’Ahuii, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ nain huamuáꞌitɨn naíjmiꞌi tɨ íiyen seijreꞌe chaanaca japua, ¿ni qui tiraatévaꞌɨri aꞌɨ́jna tɨ raamuáꞌitɨ tɨ puaꞌa yáꞌurɨeeni ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa? Capu xaa neꞌu aꞌatzu tiraatévaꞌɨri. Ari, ¿tiꞌitáani jɨ́n tíꞌipuataꞌatan aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ij Dios ajtahuaꞌa raatátɨsten ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan tɨ auj ruuricaꞌa? Capu tiꞌitɨ́j jɨ́n tíꞌipuataꞌatan xaa neꞌu. 


text:
<pb/>’Neajta inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, nee nu neajtahuaꞌa yé veꞌecánejsin. Ayee nu cheꞌatá nenaꞌa huataseíjreꞌesin nain jɨmeꞌe tɨ́j ajta seijreꞌe ɨ́ Dios tɨ níꞌiyaꞌupua. Huáꞌa jamuan nu hui neajta huataseíjreꞌesin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ ta japua. Neajta nu tihuaꞌutáꞌasin seɨ́j neajta seɨ́j naíjmiꞌica aꞌij tɨ tihuaꞌuvíjteꞌe aꞌij mej tiꞌitɨ́j huáruu, seɨ́j ajta mɨ seɨ́j. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, seica mej yé huatéꞌuuca ayajna, aꞌɨ́ɨ mú caí huácuiꞌini ajta menaꞌa caí amuacaícan naaseíj ɨ́ nej neajta teáataꞌa jetze airáane nej ni yé tanén nej ni tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua.<pb/>


text:
Teuuméꞌeca aꞌachú cumu arájsevi xɨca, aj puꞌi Jesús antíraa jɨrí japua. Aꞌɨ́mej pu aꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ɨ́ tɨ juutzeájraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo. 


text:
Matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa, aj puꞌi seɨcɨé tiuꞌutaújseijratacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús mej seijraca. Ayee pu temuaꞌa tiꞌitémastacareꞌe ɨ́ néerimeꞌaraꞌan tɨ́j xɨcaj. Temuaꞌa pu tiuꞌutécuainarecaꞌa ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan. Ayee pu tiꞌitetáatɨyeꞌicaa tɨ́j taij. 


text:
Majta áꞌiyen, huaꞌapua huataseíjre huáꞌa tzajtaꞌa. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ajmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Aꞌɨ́ɨ mú tíꞌixajtacaꞌa ɨ́ Jesús jamuan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, naa pu xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej yé huatéꞌuu tiyajna. Tɨ́ puaꞌa muaꞌaráanajche, tej huaícaca huátaahuaa ɨ́ ɨnaamua. Seɨ́j pu muacɨꞌɨti múꞌeetzi, ajta seɨ́j, amɨ́jna mɨ Moisés. Ajta seɨ́j pu racɨꞌɨti amɨ́jna mɨ Elías. 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tiꞌixáatacaꞌa tɨ́ꞌɨj jaitɨri eꞌecáviꞌirixɨ huáꞌa japua. Huáꞌa tzajtaꞌa pu rájrupi aꞌɨ́jna ɨ́ jaitɨri tɨ naa tiꞌitetáatɨyeꞌi. Aj pu i tzajtaꞌan eꞌicánamuajre tɨ jaꞌatɨ́ ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ niyauj, ɨ́ nej raxɨ́ꞌeveꞌe. Jéꞌecan pu rɨ́ꞌɨ tineetáꞌaca ineetzi. Xáanamuajriꞌi seꞌíjna. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi meꞌɨ́jna, aj mú mi eꞌeráavatzɨ á chuaataꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌiné temuaꞌa mú tiuꞌutátziɨn. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús á veꞌeréꞌene huáꞌa jemi. Tɨꞌɨj jí huaꞌajtamuárɨej. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xáꞌajhuiixɨꞌɨ múꞌeen. Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n, Matɨ́ꞌɨj mé uunéjneꞌerecaꞌa, capu chéꞌe méꞌe éꞌejaꞌatɨjcaꞌa. Aꞌii puꞌu án jéꞌeseijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj jáꞌitaꞌa aꞌucajúꞌuca ɨ́ jɨrí japua, Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌijmɨijriꞌi tɨjɨ́n: ―Caxɨ́ɨ xu jaꞌatɨ́ ixaateꞌe aꞌij sej tiuꞌuséij. Seucheꞌe rachúꞌeveꞌe ajta nenaꞌa caí inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, aitáraꞌani huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n miyen tíꞌixaxaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze miyen tɨjɨ́n amuacaí pu nuꞌu ruxeꞌeveꞌe tɨ yé uvéꞌenen aꞌɨ́jna ɨ́ Elías? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej tiꞌayajna. Elías pu xaa yé uvéꞌenejsin tɨ ij nain tiuꞌujéjcuareꞌen mej mi majtáhuaꞌa raꞌaráꞌastijreꞌen ɨ́ Dios. 


text:
Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn Elías ari yé uvéꞌene. Majta meꞌɨ́n, camu raamuáꞌa sino ayée mú ráaruu aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa. Ayee mú majta cheꞌatá menaꞌa neruuren ineetzi, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Puaíjtzi mú majta naatáꞌasin ineetzi. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj mú mi ráamuaꞌareeriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́jna jɨ́meꞌen tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Juan teecan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe. Jesús pu tiráahuaa seɨ́j ɨ́ temuaij tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa ɨ́ tiyaaruꞌu 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌu mej eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa jeíhua ɨ́ teɨte, seɨ́j pu aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Aj pu i eꞌevéꞌetunutacaꞌa vejliꞌipuan. 


text:
Ayee pu tirájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, patáꞌaj ráꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn ɨ́ niyauj. Aꞌɨ́ɨ pu rutɨ́muaꞌi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n rajpuaíjtzi huápɨꞌɨ. Muꞌiitɨ́ pu anájve taij tzajtaꞌa, ajta á jaataꞌa. 


text:
Nee nu yeꞌeráaviꞌitɨ aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej múꞌeetzi jamuan áꞌujujhuaꞌan mej mi tiráahuaateꞌen. Majta meꞌɨ́n, camu raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa muáꞌaraa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Múꞌeen mɨ sej caí aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe, mɨ sej caí mé úumuaꞌaree, ¿aꞌachúni puaꞌan nineꞌiraꞌa aúcheꞌe ruvɨꞌeꞌeveꞌe nej niyen huatevée náꞌaraꞌani múꞌejmi jemi? ¿Ni ayén ruxeꞌeveꞌe nej áꞌateeviꞌin tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe nej niyen múꞌejmi jemi yé huatéveeca nej ni rɨ́ꞌɨ amuáaruuren? Mé seꞌevéꞌeviꞌitɨchi mɨ paꞌarɨꞌɨ. Matɨ́ꞌɨj mi á yeꞌevéꞌeviꞌitɨ. 


text:
Aj pu i Jesús raꞌajtéꞌaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ paꞌarɨꞌɨ tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. Aj pu i huirájraa. Jɨ́meꞌen puꞌu huirájraa, tɨꞌɨquí huarúj aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. 


text:
Matɨ́ꞌɨjtá mi, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, rujɨ́ɨmuaꞌa mú tiuꞌuxájtacaꞌa aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Jesús. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n tecaí raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa taꞌaraa tej raatamuáriteꞌen teꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee puꞌu tiꞌayajna, aꞌiné caxu aꞌatzu téꞌatzaahuateꞌe. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe jéꞌiyecan jɨmeꞌe, temuaꞌa pu tíꞌivaɨreꞌe sej siyen téꞌatzaahuateꞌe ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨ ayén tejaꞌuréꞌenen aꞌij tɨ tejamuáꞌamitɨejteꞌe. Aꞌɨ́ɨ puꞌu ruxeꞌeveꞌe sej siyen téꞌatzaahuateꞌe cɨ́j caj. Tɨ́ puaꞌa siyen cɨ́j caj téꞌatzaahuateꞌe, aj pu xaa rɨꞌɨrí sej si siyen tiraataꞌaíjteꞌen amɨ́jna mɨ jɨrí tɨjɨ́n: “Tíchesi, ateájraꞌa á jaataꞌa jáꞌahuaꞌa játeꞌana jetze tɨ veꞌée.” Ajta aꞌɨ́ɨn mɨ jɨrí, ayée xaa neꞌu rɨni. Ayee puꞌu xaa neꞌu, tɨ puaꞌa siyen téꞌatzaahuateꞌe, nain xu jɨ́n raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa xáꞌajuꞌun. 


text:
Ajta, setáꞌaj siyen raatamuáriteꞌen seꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ ayén ꞌeen tɨ́j amɨ́jna, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe sej raatáhuavii ɨ́ Dios, seajta huaúruꞌitziꞌiveꞌen. Jesús pu ajtahuaꞌa raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu mɨꞌɨni 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mauj naíjmiꞌi áꞌujujhuaꞌaneꞌe meꞌújna jáꞌahuaꞌa tɨ jetzen eꞌejtémeꞌecantacaꞌa u Galilea, Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu jaꞌatɨ́ tiuꞌutátuiireꞌesin ineetzi jɨmeꞌe i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Aꞌɨ́ɨ pu neetzi jɨmeꞌe huaꞌutátuiireꞌesin aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teteca. 


text:
Majta meꞌɨ́n, ayée mú neejéꞌicatan. Mɨ́ neajta inee, ayée nu hui huatarújsin huaíca xɨca jetze. Yee puꞌu xaa neꞌu tejaꞌuréꞌenejsin. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, jeíhua mú huataújxɨeemɨste matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n tíꞌitanáꞌachitaꞌa u teyujtaꞌa 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi chajtaꞌa aꞌaráꞌa aꞌujna Capernaúm. Matɨ́ꞌɨj mi seica eꞌiréꞌene jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tiúꞌujijveꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ huaꞌapua tumin ɨ́ tɨ jɨ́n tiuꞌutévaɨreꞌesin huáꞌa teyujtaꞌa. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni caí tíꞌinajchitan aꞌamua maestro aꞌɨ́jna ɨ́ huaꞌapua tumin ɨ́ tɨ tiuꞌutévaɨreꞌesin u tatéyujtaꞌa? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aa niꞌijtá neꞌu. Aj pu i Pedro uteájrupi u chiꞌita. Capu xɨ tiꞌitɨ́j aꞌij tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, sino Jesús pu amuacaí ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné timuáꞌamitɨejteꞌe, Simón? ¿Aꞌatéenqui mejíjveꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ rey ɨ́ mej tíꞌaijta íiyen chaanaca japua? ¿Aꞌatéenqui mejíjveꞌe caꞌɨ́n aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌituaꞌaraca ɨ́ mej teꞌiráatɨꞌɨcɨ, naꞌari meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌachú tɨ caj seɨ́j tíꞌijchaꞌɨɨ? ¿Ni qui aꞌɨ́mej mejíjveꞌe ɨ́ ruyaujmuaꞌa caꞌɨ́n qui aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan? 


text:
<pb/>Pedro pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Ajta Jesús pu ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́j pu jɨ́n, capu ruxeꞌeveꞌe ɨ́ mej tiuꞌutanájchita aꞌɨ́ɨme ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, tetáꞌaj caí tiyen huaꞌutaníniuꞌucasteꞌen, ayée pej huárɨni. Patáꞌaj hui u áꞌumeꞌen aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj. Pajta raꞌateáhuaꞌaxɨn ɨ́ cuaꞌitzɨꞌɨpua á jaataꞌa. Pajta, peꞌɨ́jna ɨ́ huaꞌí, ɨ́ taꞌamuájca pej raatéviꞌira, patáꞌaj raꞌacánaꞌaxɨn, án pej pi yéꞌeteuni ɨ́ téneꞌetzeꞌen seɨ́j ɨ́ tumin tɨ ayén tíꞌijnajche aꞌachú cumu muáacua tumin. Patáꞌaj yeꞌeráꞌɨn ɨ́ tumin patáꞌaj tihuaꞌunájchiteꞌen, pajta ineetzi jɨmeꞌe.<pb/>


text:
Aꞌájnáꞌɨmua, aꞌɨ́ɨ mú aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi seɨ́j ɨ́ tɨ ta jetze ajtémeꞌecan? 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jee xaa, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna. Tɨ́ puaꞌa secaí seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati, tɨ puaꞌa secaí siyen rahuauca sej siyen cheꞌatá senaꞌa jéꞌiyecan jɨ́n tíꞌimuaꞌajca matɨ́j mɨ tɨꞌɨríi, caxu jaꞌanáj aꞌuteáruti ɨ́ ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén tíꞌeen, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén huataújseijrata tɨ caí tiꞌitɨ́j jɨ́n ruxeꞌeveꞌe, ayée pu xaa éeneꞌe aꞌame tɨ́j aꞌíjna i paꞌarɨꞌɨ. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi. 


text:
Ajta, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén raꞌancuréꞌeviꞌitɨ neniúucajtzeꞌe seɨ́j ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨ́j aꞌíjna, aꞌɨ́jna ɨ́ tevi, aꞌɨ́ɨ pu ajta naꞌancuréꞌeviꞌitɨ ineetzi. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ caꞌaníjraꞌa ratáꞌan seɨ́j tɨ teꞌutéꞌɨtzeen ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>’Jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ aꞌij puaꞌa tiruꞌutéꞌan ɨ́ ru tzajtaꞌa ɨ́ ruxɨ́ꞌej paꞌarɨꞌɨ tɨ ayén náꞌatzaahuateꞌe tɨ́j aꞌíjna, ayée pu tɨꞌɨjtzú aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ́, amuacaí mej meꞌuun u raꞌacáaviꞌire ɨ́ tete seꞌuníjraꞌa tɨ veꞌée matáꞌaj raꞌateájrɨeeni á jaataꞌa tɨ ij aꞌɨ́ɨn aꞌujámɨn. 


text:
<pb/>’Cuiꞌi xaa huáꞌa jemi, aꞌɨ́mej ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua, ɨ́ mej majta caꞌaníjraꞌa huaꞌatáꞌaca ɨ́ seica mej mi auteáturan ɨ́ Dios jemi. Ayee pu tiujúꞌujxeꞌeveꞌe mej mi ɨ́ seica ayén auteáturan ɨ́ Dios jemi. Mɨ́ ajta, cuiꞌi xaa neꞌu aꞌɨ́jna jemi tɨ ayén caꞌaníjraꞌa huaꞌatáꞌaca mej mi miyen huárɨni. 


text:
<pb/>’Patɨ́ꞌɨj auteáturan ɨ́ Dios jemi, tɨ puaꞌa piyen tiruꞌujpuáꞌajteꞌen ɨ́ á jetze, piyen tɨjɨ́n nemuajcaꞌa pu púꞌeeneꞌe, naꞌari neꞌɨ́ɨca pu púꞌeeneꞌe, ayée nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe. Paraꞌantiveíjche, pej pi mé rúurɨeni. Jéꞌecan pu jaítzeꞌe timuaatévaꞌɨre pej aꞌuteáturan seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ amuájcaꞌa, naꞌari seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ aꞌɨ́ɨca aꞌájna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe, aꞌájna pej eꞌerúuri puaꞌamé jemin. Naꞌari pecaí piyen huárɨni, huaꞌapuaca pej jɨ́n ɨ́ amuájcaꞌa naꞌari huaꞌapuaca jɨ́n ɨ́ aꞌɨ́ɨca pej aꞌuteáruti aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ caí éꞌemɨꞌɨni ɨ́ taij. 


text:
<pb/>’Ajta, tɨ puaꞌa piyen jetzen tiruꞌujpuáꞌajteꞌen muaꞌa jɨ́ꞌɨ peꞌɨ́jna ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, aitátɨchi. Mé pej rúurɨeeni. Jéꞌecan pu timuaatévaꞌɨre pej piyen aꞌuteárute seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ ꞌajɨ́ꞌɨ aꞌájna Dios tɨ tejéꞌaijta. Naꞌari caí, ayée pej huaꞌapuaca jɨ́n ájjɨꞌɨsi tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn muajáꞌujɨsin aꞌu tɨ caí jaꞌanáj éꞌemɨꞌɨni ɨ́ taij. Jɨ́meꞌen ɨ́ cáneꞌa tɨ áꞌuvej 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen sej si caí aꞌij puaꞌa huajáꞌuseijra seɨ́j tɨ auj cɨ́lieen. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, ɨ́ mej majta huáꞌachaꞌɨɨ muáꞌaraꞌani, jaꞌanáj tɨ naꞌa, aꞌɨ́ɨ mú huatéꞌuu jemin ɨ́ tɨ níꞌiyaꞌupua tɨ éꞌeseijreꞌe u ta japua. 


text:
Ayee nu ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane nej ni huáꞌa japua huániuuni aꞌɨ́jna tɨ áꞌuvej. 


text:
<pb/>’¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe aꞌij tɨ huárɨni ɨ́ jaꞌatɨ tɨ anxɨ́te huáꞌajyeꞌemua ɨ́ cáneꞌaxɨ? Tɨ́ puaꞌa seɨ́j áꞌuveti mé jáꞌahuaꞌa, ¿ni caí ayén rɨni? Aꞌɨ́ɨ pu huajaꞌutéhuiiteꞌesin naíjmiꞌica ɨ́ seica aꞌánna jɨrí jetze. U pu aꞌuméꞌe aꞌame tɨ ij raaréꞌehuauni aꞌɨ́jna tɨ áꞌuvej. 


text:
Ajta, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayee pu tiꞌayajna, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn méꞌe yéꞌuteuni, jaítzeꞌe pu rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ráateu ɨ́ tɨ áꞌuvej, caí mɨ seica ɨ́ tɨ ari huájaꞌutéhuiiteꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá naꞌa ꞌeen aꞌɨ́jna jemi aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ áꞌamuaꞌiyaꞌupua tɨ ta japua éꞌeseijreꞌe. Capu aꞌatzu raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ seɨ́j áꞌuveti tɨ cɨ́lieen tɨ́j aꞌíjna i paꞌarɨꞌɨ. Aꞌij tej nuꞌu yeꞌí tiraatáꞌuuniꞌi ɨ́ taꞌihuaaraꞌa 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa aꞌihuáaraꞌa tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtzen múꞌeetzi jemi, ayée pej huárɨni. Aricu, u aꞌutáꞌixaateꞌe avíitzi jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n autéꞌɨtze múꞌeetzi jemi. Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́ɨn muáꞌantzaahuateꞌen, múꞌee pej xaa raamuáꞌitɨ ɨ́ aꞌihuáaraꞌa sej si seajtáhuaꞌa ruꞌihuaamuaꞌa xáꞌaraꞌani temuaꞌa naa. 


text:
Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa caí muáꞌantzaahuateꞌen, patáꞌaj seica ánviꞌitɨn aꞌɨ́jna jemi, huaꞌapuaca mej mi ráamuaꞌaree tɨ puaꞌa muáꞌantzaahuateꞌen nusu caí. Tɨ́ puaꞌa aꞌihuáaraꞌa caí muáꞌantzaahuateꞌen, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, ayée mú tiuꞌutaxájta tɨ ayén tiꞌayajna ɨ́ pej jɨ́n jetzen tíꞌijpuaꞌajteꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ aꞌihuáaraꞌa. 


text:
Ajta áꞌiyen, tɨ puaꞌa caí huáꞌantzaahuateꞌen ɨ́ mej huaꞌapua, patáꞌaj huaꞌutáꞌixaateꞌen naíjmiꞌica ɨ́ mej tiújseꞌɨri. Ajta, tɨ puaꞌa aꞌihuáaraꞌa caí huáꞌantzaahuateꞌen aꞌɨ́mej, ayée pej cheꞌatá penaꞌa raruuren patɨ́j huáꞌaruure aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí ajtémeꞌecan múꞌejmi jetze nusu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujijveꞌe ɨ́ gobierno jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, setɨ́j senaꞌa sej tíꞌijmɨi íiyen chaanaca japua, Dios pu ayén cheꞌatá naꞌa téꞌijmɨ u ta japua. Ajta setɨ́j senaꞌa sej huatáꞌaca íiyen chaanaca japua, Dios pu ayén cheꞌatá naꞌa huatáꞌaca u ta japua. 


text:
<pb/>’Neajta nu niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe mɨ sej íiyen chaanaca japua huatéꞌuu, tɨ puaꞌa siyen cheꞌatá senaꞌa tirúꞌumuaꞌareere mɨ sej huaꞌapua seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij sej yeꞌí tíꞌijhuaviiran ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́jna tɨ níꞌiyaꞌupua, ayée pu cheꞌatá naꞌa áꞌamuaruure aꞌij sej tíꞌijhuavii. 


text:
Ayee pu hui téꞌeme, aꞌiné aꞌu tɨ naꞌa mej eꞌetiújseꞌɨri neniúucajtzeꞌe, aꞌúu nu aꞌutevée naꞌame huáꞌa tzajtaꞌa. Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa mehuaꞌapuáj menaꞌa naꞌari mehuaíca menaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu aveꞌeréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ajta ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Nevástaraꞌa, ¿aꞌachúni puaꞌamé ruxeꞌeveꞌe nej tiraatáꞌuuniꞌi ɨ́ neꞌihuaaraꞌa tɨ puaꞌa tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtzen neetzi jemi? ¿Ni qui aráhuaꞌapua puaꞌamé? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén huataniú tɨjɨ́n: ―Canu niyen raataxájta yee aráhuaꞌapua, sino aráhuaꞌapuájetze huaícate japuan tamuáamuataꞌa japuan aráhuaꞌapua. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna tɨ téꞌechaꞌɨɨcaꞌa tɨ ajta caí tihuaꞌutáꞌuuniꞌiramɨꞌɨcaꞌa 


text:
<pb/>’Ayee pu tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios mej mi tiꞌihuaúruuniꞌi seɨj majta seɨj. Naꞌari caí, ayée pu cheꞌatá naꞌa huáꞌaruuren tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ rey tɨ ayén tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌachú mej caj téꞌechaꞌɨɨcaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa. 


text:
Puꞌuri aꞌutéjche tɨ ayén tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen, matɨ́ꞌɨj seɨ́j aꞌuréꞌeneijte jemin tɨ jeíhua téꞌechaꞌɨɨcaꞌa, aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa viꞌiraꞌa tumin. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna tɨ téꞌechaꞌɨɨcaꞌa, capu tíꞌituaaveꞌecaꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n tiraanájchiteꞌen. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ɨ́ rey ayén tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa mej nuꞌu huáꞌutuaani aꞌɨ́jna ɨ́ teáataꞌa, ajta ɨ́ ɨ́raꞌaraꞌan, majta ɨ́ tɨꞌɨríi ajta nain tɨ tíꞌijchaꞌɨɨ. Ayee pu tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa tɨ ij tiraanájchiteꞌen nain aꞌachú tɨ téꞌechaꞌɨɨ. 


text:
<pb/>’Aj pu i aꞌɨ́ɨn tɨ téꞌechaꞌɨɨ títunutacaꞌa á vejliꞌipua ɨ́ rey jemi. Jéihua pu rajjé tɨjɨ́n: “Paúcheꞌe nechuꞌeveꞌe. Nee nu xaa tíꞌimuanajchiteꞌen nain jɨmeꞌe aꞌachú nej timuáꞌachaꞌɨɨreꞌe.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́jna tɨ rajíjveꞌe, aꞌɨ́ɨ pu ráꞌancuꞌuvajxɨ. Tiraatáꞌuuniꞌiriꞌi nain jɨmeꞌe ɨ́ tɨ téꞌechaꞌɨɨcaꞌa. Aj pu i raatátuaa. 


text:
<pb/>’Jɨ́meꞌen puꞌu huirájraa aꞌɨ́jna tɨ ravaɨreꞌe, aj pu i seɨ́j huáteu tɨ ayén ajta tiráꞌachaꞌɨɨreꞌecaꞌa. Anxɨ́te tumin puꞌu téꞌechaꞌɨɨcaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu raatéeviꞌi. Tɨꞌɨj jí aꞌutéjche tɨ raꞌantéeviꞌi ɨ́ cɨjpáaraꞌan jetze. Caꞌanín pu jɨ́n ayén tiraataꞌaíjte tɨjɨ́n: “Tinaanájchiteꞌe aꞌachú pej tináꞌachaꞌɨɨreꞌe.” 


text:
<pb/>’Aj pu i títunutacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ ajta ayén ravaɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ rey. Ayee pu tiraatajé tɨjɨ́n: “Paúcheꞌe nechuꞌeveꞌe. Nee nu tíꞌimuanajchiteꞌen.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta aꞌɨ́jna ɨ́ seɨ́j, capu raataxɨ́ꞌeve, sino iyáꞌuraa. Ajta áꞌiyen tíraataꞌaíjtacaꞌa mej nuꞌu raꞌiteáanan ajta naꞌa caí tiraanájchiteꞌen nain aꞌachú tɨ téꞌechaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica ɨ́ mej ravaɨreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ rey, matɨ́ꞌɨj tiuꞌuséij aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huarɨ́j, matɨ́ꞌɨj mi u áꞌujuꞌun jemin ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe. Nain mú raatáꞌixaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huarɨ́j. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ rey, tɨꞌɨquí raataꞌaíjtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Múꞌee pej nevaɨreꞌe, huápɨꞌɨ pej aꞌij puaꞌa tíꞌitevij. Nee nu timuaatáꞌuuniꞌiriꞌi nain jɨmeꞌe aꞌachú pej tináꞌachaꞌɨɨreꞌecaꞌa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pej piyen tinéjhuaviiriꞌi. 


text:
¿Ni caí ayén tiraavíjteꞌecaꞌa pej piyen cheꞌatá penaꞌa ráꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn ɨ́ axɨ́ꞌej tevi tɨ nevaɨreꞌe netɨ́j neajta inee timuáꞌancuꞌuvajxɨ múꞌeetzi?” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe, jéꞌecan pu huataniúꞌucacaꞌa aꞌɨ́jna jemi. Aj pu i aꞌuun tiuꞌutátui aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej huáꞌanaamuaca mej mi raꞌiteáanan ajta naꞌa caí nain tiraanájchiteꞌen aꞌachú tɨ téꞌechaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ níꞌiyaꞌupua tɨ ta japua éꞌeseijreꞌe, ayée pu cheꞌatá naꞌa áꞌamuaruuren seɨj ajta seɨj tɨ puaꞌa pecaí tiraatáꞌuuniꞌi ɨ́ aꞌihuáaraꞌa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj Jesús raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ ayén tihuaúꞌixaateꞌe, tɨꞌɨquí aꞌuun eꞌerájraa aꞌuun tɨ huatacáꞌa u Galilea. Ajta antáraa után pújmeꞌen ɨ́ játeꞌana jetze u Jordán. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa tɨ́j naꞌa aꞌúu tɨ huacáꞌa u Judea. 


text:
<pb/>Aj mú mi seica eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Fariseos mú púꞌeen aꞌɨ́ɨme. Aꞌɨ́ɨme méjhuaucaꞌa mej raatémuaꞌitɨn tɨ ij autéꞌɨtzen tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni qui aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ́ ayén mé rúurɨeeni ɨ́ ruꞌɨ́j tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe, tiꞌitɨ́j tɨ naꞌa, capu amɨ́n aꞌij? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―¿Ni qui secaí jaꞌanáj raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ jɨ́meꞌen yee aꞌɨ́ɨn tɨ nuꞌu amuacaí huáꞌutaahuacaꞌa ɨ́ teɨte, ayée pu naíjmiꞌi huáꞌutaahuacaꞌa ɨ́ teáataꞌa, ajta ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa? 


text:
Ajta ayén tiuꞌuxájtacaꞌa aꞌájnáꞌɨmua tɨjɨ́n: “Aꞌɨ́j pu jɨ́n aꞌɨ́ɨn teáataꞌa ajtaméj ɨ́ ruvaújsimuaꞌa jemi. Ruꞌɨ́j pu nuꞌu jamuan huateáturaasin. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huaꞌapua, ayée mú huataújruurejsin cumu seɨ́j puꞌu ɨ́ tevi.” 


text:
Ayee puꞌi tíꞌeen, camu chéꞌe huaꞌapua menaꞌa sino cumu seɨ́j puꞌu. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ɨ́ tɨ Dios huaꞌanténajchi, michéꞌe caí ajtaújhuaꞌanan ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén tiꞌéeneꞌen, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan tɨ nuꞌu jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j aꞌɨ́ɨn huatapíjteꞌen ɨ́ cuapée tiꞌitɨ́j ɨ́ tɨ jɨ́n mé rúurɨeni? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu ꞌeen jɨ́n Moisés ayén amuaatáꞌa tɨ jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j ɨ́ cuapée huatapíjteꞌen mej mi ráamuaꞌaree tɨ mé rúurɨe ɨ́ ruꞌɨ́j aꞌiné capu tiꞌitɨ́j aꞌamua jetze tásiseiiri sej si rɨ́ꞌɨ tihuáꞌajchaꞌɨɨ ɨ́ seica. Ayee pu xaa Moisés amuaatáꞌa. Mɨ́ ajta, capu ayén éeneꞌe ɨ́ ꞌajmíꞌɨmua. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Capu rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ́ chaꞌa naꞌa mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j. Aꞌii puꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ jɨ́n rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ́ mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j. Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́ɨn ɨ́raꞌaraꞌan seɨ́j jamuan tiꞌihuaújxanaꞌacɨraꞌaten, aj pu xaa íꞌirɨꞌɨri tɨ mé rúurɨeeni. Ajta aꞌɨ́ɨn cɨ́naꞌaraꞌan tɨ ayén chaꞌa naꞌa mé rúurɨe ɨ́ ruꞌɨ́j, tɨ puaꞌa áꞌiyen seɨ́j ancuréꞌeviꞌitɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌaten aꞌɨ́jna jemi ɨ́ tɨ mé rúurɨe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén ꞌeen aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej néjneꞌɨche, ayée pu titáꞌamitɨejteꞌe itejmi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, ayée pu tíꞌixɨꞌepɨꞌɨn mej caí néjneꞌɨche. 


text:
<pb/>Ajta Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Camu naíjmiꞌi miyen yaúꞌitɨée muáꞌajuꞌun, sino aꞌɨ́ɨ muꞌu ɨ́ tɨ Dios huaꞌutáꞌa mej mi miyen teꞌutáviicuaꞌi ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
Ayee puꞌu ꞌeen aꞌiné ayée pu tihuaꞌucɨ́ꞌɨ seica tɨ́j naꞌa mej huanúnuꞌihuacaꞌa. Majta seica, ayée mú ꞌeen aꞌiné teteca mú miyen huáꞌuruu. Majta seica, aꞌɨ́ɨ mú raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare rujɨ́ɨmuaꞌa mej mi teꞌenteárute ɨ́ Dios jemi. Aꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén tiraayɨ́ꞌɨtɨ, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ayén huárɨni. Jesús pu rɨ́ꞌɨ tihuaꞌuteájtuaa ɨ́ tɨꞌɨríi ɨ́ mej cɨ́lieen 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, tɨꞌɨríi mú á eꞌevéꞌeviꞌitɨ ɨ́ Jesús jemi tɨ ij aꞌɨ́ɨn huaꞌajtamuárɨꞌen, ajta tɨ ij Dios jemi raatéjhuauni aꞌɨ́mej jɨmeꞌe. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej huaꞌajteáꞌaxɨꞌɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej tɨꞌɨríi avéꞌeviꞌitɨxɨ. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj huaꞌutáꞌan mɨ tɨꞌɨríi mej yé veꞌeréꞌenen neetzi jemi. Caxu huáꞌijmɨijra, aꞌiné aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌutéꞌuu ɨ́ Dios jemi, naímiꞌi mú miyen ꞌeen matɨ́j meꞌɨ́mej mɨ tɨꞌɨríi. 


text:
<pb/>Aj pu i huáꞌamuꞌuutzeꞌe huaꞌavéꞌemuarɨꞌejxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta iyáꞌuraa. Temuaij tɨ chijteaanicaꞌa tiuꞌutaxájtacaꞌa jamuan ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j pu eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Teáataꞌa aꞌɨ́jna. Aj pu i ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Maeestru mɨ pej rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree, ¿tiꞌitáani iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn tɨ ruxeꞌeveꞌe nej ni niyen huárɨni tɨ i ayén náacɨꞌɨti nej ruuri náꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n piyen tíꞌinejee peꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree caꞌɨ́n qui inee rɨ́ꞌɨ netiꞌitevi? Seɨ́j puꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree; aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Dios. Tɨ́ puaꞌa piyen tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ muáacɨꞌɨti pej piyen ruuri puáꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi, patáꞌaj piyen raꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij tɨ tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani niuucarijraꞌa naꞌaráꞌastijreꞌen? Jesús pu ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌijna neꞌu tɨ ayén huataújmuaꞌa yee “capej tíꞌitecuiꞌica”, ajta aꞌɨ́jna tɨ jɨ́meꞌen yee “capej tíꞌaxanaꞌacɨraꞌate”, ajtahuaꞌa seɨ́j tɨ ayén yee “capej tíꞌinahuaꞌaj, capej pajta jaꞌatɨ́ huaꞌitzi jɨ́n tiꞌixáateꞌe”. 


text:
Ajta pu hui ayén tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios aꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej nuꞌu huáꞌajtzaahuatiꞌireꞌe ɨ́ aꞌatáàta, pajta ɨ́ anaanaj. Pajta, piyen huárɨni pej pi piyen rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ ɨ́ axɨ́ꞌej tevi patɨ́j aseɨ́j. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij, ayée pu tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Nain nu jɨ́n teꞌaráꞌaste tɨ́j naꞌa tiꞌipuaꞌamé. ¿Tiꞌitáani auj náꞌaturaateꞌe? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén timuaꞌaráanajche pej nain jɨ́n teꞌaráꞌasten, ayée pej huárɨni. Aricu, nain tiuꞌutuáa ɨ́ tiáꞌa. Pajta huaꞌuréꞌan ɨ́ tumin aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Tɨ́ puaꞌa piyen huárɨni, jéꞌecan pepuꞌu raꞌancuréꞌasin ɨ́ ta japua ɨ́ Dios jemi. Aj pepuꞌu xaa, mú aꞌutáꞌiyiꞌi patáꞌaj neetzi jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen. ―Ayee pu tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ayén tiráanamuajriꞌi aꞌij tɨ Jesús tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i utéevatzɨ ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij. Huatáujxɨeemɨjte aꞌiné jeíhua pu tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Temuaꞌa pu tíꞌimuarɨꞌeri mej aꞌuteárute aꞌájna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ chíjteaani. 


text:
Neajta niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Jaítzeꞌe pu muárɨꞌeri tɨ chíjteaani aꞌuteárute aꞌájna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe caí tɨ cameeyuꞌu anaarute tiꞌitɨ́j pɨ́ꞌɨseꞌe jetze tɨ anacun. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme, matɨ́ꞌɨj miyen tiráanamuajriꞌi, jéꞌecan mú aꞌij teꞌutaseíj. Majta miyen tíꞌiruꞌihuaꞌu tɨjɨ́n: ―¿Tɨ́ puaꞌa ayén tíꞌeeneꞌen, aíi táꞌuj naꞌa tíꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ́ aꞌuun aꞌuteáturan aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌuseíj. Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teteca, capu xaa aꞌij tíꞌirɨꞌɨri. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨ pu xaa raayɨ́ꞌɨtɨ ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Teajta iteen, nain tu teri mé teuhuáꞌaxɨ ɨ́ tej tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa tej ti áꞌujujhuaꞌaneꞌen áꞌa jamuan. ¿Tiꞌitáani tacɨꞌɨti itejmi? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ Dios nain jɨ́n tiꞌijéjcuareꞌen, inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, aꞌájna netɨ́ꞌɨj aujyeíjxɨꞌɨsin japuan ɨ́ neꞌɨpuá, ayée pu seíireꞌe aꞌame temuaꞌa naa mej mi atanéjneꞌere. Seajta múꞌeen mɨ sej ne jamuan áꞌujujhuaꞌan, ayée xu cheꞌatá senaꞌa títeujráꞌasixɨꞌɨn japuan ɨ́ áꞌamuaꞌɨpua, seɨj seajta seɨj. Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua xu aráꞌase múꞌeen, ajta ayén teꞌaráꞌase ɨ́ áꞌamuaꞌɨpua. Aj xu si siyen tíhuaꞌuxɨ́ꞌepɨꞌɨntariꞌireꞌen aꞌɨ́mej teɨtejraꞌa ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, aꞌɨ́mej teɨtejraꞌa mej miyen tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. 


text:
<pb/>’Neajta niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ tiꞌitɨ́j áꞌurɨeeni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ áꞌucheꞌecaneꞌen neetzi jamuan, tɨ puaꞌa chiꞌij, nusu rujaꞌatzimuá naꞌari rucuꞌutzimuá o rujúutzimuaꞌa, caꞌɨ́n rutáàta, runáàna naꞌari tɨ puaꞌa yáꞌurɨeeni ɨ́ chuej tɨ japuan tíꞌihuasteꞌe, ayée pu tíꞌijcɨꞌɨti. Tɨ́ puaꞌa seɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ yáꞌujɨsin, ayée pu tíꞌiracɨꞌɨti aꞌachú cumu anxɨ́te ɨ́ tiꞌitɨ. Ajta, ayén tíꞌiracɨꞌɨti tɨ ruuri áꞌaraꞌani tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe aꞌájna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Ajta, ayée pu hui ajta téꞌeme: muꞌiitɨ́ ɨ́ mej nuꞌu veꞌecán jɨ́n títetateí ɨ́ Dios jemi íjii, aꞌɨ́ɨ mú cɨliéeneꞌe jɨ́n títetatée muáꞌajuꞌun jemin ɨ́ Dios. Majta muꞌiitɨ́ ɨ́ mej nuꞌu cɨ́lieeneꞌen jɨ́n títetateí ɨ́ Dios jemi íjii, aꞌɨ́ɨ mú veꞌecán jɨ́n títetatée muáꞌajuꞌun aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ jetzen Dios tiuꞌutaꞌaíjta.<pb/>


text:
’Ayee pu ajta tíꞌaijta ɨ́ Dios aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n antiújmuaꞌaree. Ayee pu rɨcɨ tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ráahuii ɨ́ uuva Tapuáꞌarijmeꞌeca pu nuꞌu huirájraa tɨ ij huaꞌutáꞌinen aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiuꞌumuárɨꞌen aꞌu tɨ tejéꞌehuasteꞌe. 


text:
Ayee pu tíhuaꞌuxɨ́ꞌepɨꞌɨntariꞌiriꞌi tɨ ayén tihuaꞌunájchiteꞌen aꞌachú cumu seɨ́j tumin. Aj pu i huaꞌutaꞌítecaꞌa mej aꞌucɨ́ɨne aꞌu tɨ eꞌeréꞌevee ɨ́ uuva. 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa pu huirájraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ́ꞌɨj ari jáꞌitaꞌa huateméꞌeca ɨ́ xɨca. Seica pu ajta huáteu aꞌájna aꞌu mej áꞌujseꞌupi. Camu tiꞌitɨ́j muarɨꞌecaꞌa. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Sericu múꞌeen, sej si yeehui tejaꞌuvéꞌemuarɨꞌen aꞌu nej uuva áꞌuuhuii, neajta niyen tejamuaanájchiteꞌen aꞌachú tɨ raavíjteꞌe.” Matɨ́ꞌɨj mi áꞌujuꞌun. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá naꞌa huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Ajtahuaꞌa pu nuꞌu huirájraa aꞌatzaj cumu tacuarixpua. Ajtahuaꞌa, tɨ́ꞌɨj ari vejliꞌi cáame ɨ́ xɨca, ayej cheꞌatá naꞌa rɨjcaa. 


text:
Ajtahuaꞌa pu huirájraa tɨ́ꞌɨj ari jeꞌincáruti ɨ́ xɨca. Ajtahuaꞌa pu seica áꞌuteu ɨ́ mej eꞌetiúꞌuucaꞌa. Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: “¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen huatéꞌuu tɨ́j naꞌa aréꞌapuaꞌa ɨmuá? ¿Ni secaí tiꞌitɨ́j mej eꞌejmuárɨꞌe?” 


text:
Ayee mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: “Capu yee jaꞌatɨ́ taꞌinee.” Ayee pu ij tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Sericu seajta múꞌeen, sej si tejaꞌuvéꞌemuarɨꞌen aꞌu nej uuva áꞌuuhuii.” 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj huateáchumuaꞌarecaꞌa, aj pu i raatajé ɨ́ seɨ́j tɨ tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Patáꞌaj u huájaꞌutájeeve aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca patáꞌaj tihuaꞌunájchiteꞌen. Pajta, patáꞌaj yeehui piyen autéjcheni aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej caí íiyaꞌata autéjhuii. Pajta piyen raꞌantipuáꞌajteꞌen aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej amuacaí autéjhuii.” 


text:
<pb/>’Aj mú mi eꞌiréꞌene aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej anteájrupi tɨ́ꞌɨj ari jeꞌincáruti ɨ́ xɨca. Aꞌɨ́ɨ pu tihuaꞌunájchi seɨj ajta seɨj nain jɨmeꞌe ɨ́ seɨj tumin. 


text:
Ajta áꞌiyen tɨ́ꞌɨj huaꞌucɨ́ꞌɨ tɨ aꞌɨ́mej tiuꞌunájchiteꞌen ɨ́ mej amuacaí anteájrupi, ayée mú tíꞌiruꞌixaateꞌecaꞌa tɨjɨ́n: “Jaítzeꞌe pu tíꞌitacɨꞌɨti itejmi.” Mɨ́ ajta caí, capu. “Aꞌɨ́ɨ pu ajta ayén tihuaꞌunájchi sei tumin cheꞌatá naꞌa, seɨj ajta seɨj.” 


text:
Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí íiyaꞌata anteájrupi, seɨ́j hora muꞌu tiuꞌumuárɨej. Mɨ́ pajta múꞌee, ayée pej cheꞌatá penaꞌa tihuaꞌunájchi patɨ́j titaanájchi itejmi. Teajta iteen, nain tu yee jɨ́n teꞌutáviicuaꞌiriꞌi, teajta tíꞌimuarɨꞌista, teajta nain tu jɨ́n tɨ́j naꞌa tiúꞌuxɨɨrecaꞌa tɨ́j naꞌa aréꞌapuaꞌa ɨmuá.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu tiraatáꞌixaa seɨ́j tɨ amuacaí anteájrupi tɨjɨ́n: “Casiꞌi, neꞌamiigu. Canu aꞌij puaꞌa muaruure. ¿Ni qui pecaí piyen tiuꞌutáꞌa muáꞌaniuuca jɨmeꞌe pej piyen tiuꞌumuárɨꞌen seɨ́j tumin jɨmeꞌe? 


text:
Meꞌecui icu, ancuréꞌa ɨ́ pej raamuáꞌitɨ. Aricu. Ayee nuꞌu yee raxɨ́ꞌeveꞌe nej niyen cheꞌatá nenaꞌa timuaanájchiteꞌen múꞌeetzi netɨ́j tiraanájchi neꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ anteájrupi tɨ́ꞌɨj ari jeꞌincáruti ɨ́ xɨca. 


text:
¿Ni caí ayén yee tíꞌinecɨꞌɨti nej niyen huárɨni aꞌij nej tíꞌijxeꞌeveꞌe neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej tíꞌituaave, caꞌɨ́n piyen chueereꞌe peꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej rɨ́ꞌɨ tihuáꞌajchaꞌɨɨ?” ―Ayee pu nuꞌu tiraatáꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí amuacaí anteájrupi, aꞌɨ́ɨ mú anaráꞌasi, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej amuacaí anteájrupi, aꞌɨ́ɨ mú uvéꞌeteajtɨri. Huaícaca jetze pu raataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ nuꞌu mɨꞌɨni 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ari Jesús án aꞌujnéjsin aꞌánna Jerusalén, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aj pu i huaꞌutajé rujɨ́ɨmuaꞌa. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tuꞌuri aꞌujnéjsin aꞌánna Jerusalén. Ajta seɨ́j pu hui neetzi tiuꞌutátuiireꞌesin i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Huaꞌutatuiireꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta u huaꞌatéyujtaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca. Aꞌɨ́ɨ mú tiuꞌutáꞌasin mej mi naajéꞌica. 


text:
Majta náꞌaviꞌitɨn aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan mej mi náꞌuxɨeehuariꞌi. Majta meꞌɨ́n, ayée mú tinaatévajxɨꞌɨsin. Majta náꞌatatan ineetzi cúruu jetze. Neajta mɨꞌɨni, aru huaíca xɨca jetze nu neajta huatarújsin. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ rájhuaviiriꞌi huaꞌanáànaj, aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn huaꞌanáànaj aꞌɨ́mej ɨ́ yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Zebedeo, ruyaujmuaꞌa pu jamuan eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Aj pu i títunutacaꞌa á vejliꞌi jemin tɨ i tiꞌitɨ́j raatáhuavii. 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné petíꞌijxeꞌeveꞌe nej niyen huárɨni múꞌeetzi jɨmeꞌe? Ajta aꞌɨ́ɨn huaꞌanáànaj, ayée pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj piyen huaꞌutáꞌan mɨ niyaujmuaꞌa tɨ ij seɨ́j aꞌujyeíjxɨꞌɨn arɨꞌɨríintaꞌa, ajta ɨ́ seɨ́j tɨ aꞌujyeíjxɨꞌɨn aꞌúutataꞌa pújmeꞌen aꞌájna xɨcájraꞌa jetze patɨ́ꞌɨj yé uvéꞌenen pej tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Caxu aꞌatzu ramuaꞌaree tiꞌitɨ́j sej nehuavii. ¿Ni siyen ráꞌaviicuaꞌi sej rajpuaíitzi xáꞌaraꞌani netɨ́j inee tirajpuaíitzi naꞌame? Ayee mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌiné tijtá neꞌu. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Múꞌeen xu rajpuaíitzi xáꞌaraꞌani netɨ́j tirajpuaíitzi naꞌame inee. Mɨ́ ajta, capu ayén tíꞌinecɨꞌɨpua ineetzi nej jaꞌatɨ́ huatáꞌan tɨ aꞌujyeíjxɨꞌɨn nerɨꞌɨríintaꞌa, naꞌari neꞌúutataꞌa. Ayee puꞌu tihuáꞌacɨꞌɨti mej mi uhuaráꞌasixɨꞌɨn aꞌujna aꞌɨ́mej tɨ Dios ari huaꞌantíhuau. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, ɨ́ mej tamuáamuataꞌa aráꞌase, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, jéꞌecan mú huataníniuꞌucacucaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej huaꞌapua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌutajé naíjmiꞌica. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xuꞌuri ramuaꞌaree múꞌeen aꞌij mej yeꞌí rɨ́ɨj muáꞌayeꞌi ɨ́ mej tíꞌaijta nain chuéjraꞌa japua. Caꞌanéeri mú jɨ́n tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ teɨte. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej títetateí, aꞌɨ́ɨ mú tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ seica aꞌij mej yeꞌí meꞌɨ́n tíꞌijxeꞌeveꞌe. 


text:
Mɨ́ ajta, capu ayén tiraavíjteꞌe múꞌejmi jemi. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitevée áꞌaraꞌani, ayée pu ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitevée áꞌaraꞌani tɨ i amuaatévaɨreꞌen naíjmiꞌica múꞌejmi. 


text:
<pb/>’Aꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ ayén raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ teꞌenteárute aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ jaítzeꞌe veꞌée, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí ruxeꞌeveꞌe tɨ teꞌenteárute aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jaítzeꞌe cɨ́lieen tɨ ij huaꞌutévaɨreꞌen naíjmiꞌica ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
Michéꞌe miyen huárɨni netɨ́j rɨcɨ inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Canu neꞌɨ́jna jɨ́n mú iyaꞌuvéꞌeme mej naatévaɨreꞌen ineetzi, sino neatáꞌaj huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ seica. Ayee nu ꞌeen jɨ́n mú iyaꞌuvéꞌeme nej ni huámɨꞌɨni huáꞌa jetze meꞌecan, neajta nej ni tiraanájchiteꞌen ɨ́ Dios ɨ́ tɨ jɨ́n huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej áꞌapuaꞌaren muꞌiicáca ɨ́ teɨte. Jesús pu tihuáꞌuhuaa ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa, ɨ́ mej huaꞌapua 


text:
<pb/>Aj pu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj huiráacɨ meꞌújna Jericó, jeíhua mú teɨte aꞌucɨ́j jamuan. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa, aꞌúu mú eꞌejtéꞌecaꞌa juye jetze. Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi tɨ nuꞌu á aꞌatamé aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayée mú titeejíjhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, mɨ pej hui iꞌi huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, táꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ itejmi. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n teɨte, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌajteáꞌaxɨ. Miyen tihuáꞌaꞌijmɨira mej mi caí miyen tíꞌijijhua. Mɨ́ majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aracúcuꞌunijmeꞌecaꞌa, jaítzeꞌe mú caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, mɨ pej iꞌi huáacɨxaꞌaraꞌan ɨ́ David teecan, táꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ itejmi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huatéechaxɨ. Ajta huaꞌutajé. Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné setíꞌijxeꞌeveꞌe nej ni tiꞌitɨ́j aꞌij huáruuren múꞌejmi jemi? 


text:
<pb/>Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn Jesús huáꞌancuꞌuvajxɨ. Ajta huaꞌarámuarɨꞌejxɨ ɨ́ huaꞌajɨ́ꞌɨ jetze. Jɨ́meꞌen puꞌu huaꞌarámuarɨꞌejxɨ, aj mú mi huarúj. Matɨ́ꞌɨj mi atanéjneꞌeri muáꞌaraa. Majta aꞌucɨ́j jamuan.<pb/>


text:
Aj mú mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa vejliꞌi u Jerusalén aꞌu tɨ aꞌuchájtaꞌajme tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betfagé. Aꞌuu pu éꞌechajtaꞌa jɨrí jetze mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Aceituunajemi. Aj pu i Jesús huaꞌapuaca huataꞌítecaꞌa. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Sericu, setáꞌaj aꞌatanén aꞌájna vejliꞌi chajtaꞌa tɨ éꞌeseijreꞌe. Setɨ́ꞌɨj aꞌuteárute seꞌújna, aꞌuun xu hui yéꞌeteuni ɨ́ puuruꞌu tɨ ajtatápiꞌi jamuan ɨ́ yaujraꞌan. Setáꞌaj ráꞌijxɨjta. Seajta mú huájeꞌerajápuan neetzi jemi. 


text:
Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tejáꞌamuaꞌihuaꞌura aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aj xu si siyen tiraataꞌixaateꞌen tɨ jɨ́meꞌen yee tavástaraꞌa pu nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌe, seajtáhuaꞌa xu caꞌanacan raatátuiireꞌesin. 


text:
<pb/>Ayee pu tiujuꞌurɨ́j tɨ ij ayén teꞌaraúrasten aꞌij tɨ ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Ayen tɨjɨ́n:<pb/> 


text:
Patáꞌaj piyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌuchéjme aꞌúu tɨ huatacáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa u Sión tɨ jɨ́meꞌen yee:<pb/>“Casiꞌi múꞌeen, puꞌuri mú aꞌuvéꞌemej múꞌejmi jemi aꞌɨ́jna ɨ́ aꞌamua Rey.<pb/>Capu aꞌij tíꞌijviicuaꞌi.<pb/>Ajta aveꞌecaí puuruꞌu japua tɨ cɨ́lieen tɨ yaujraꞌan púꞌeen seɨ́j ɨ́ mej japuan tíꞌitɨꞌɨcɨca.” 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huaꞌapua, aj mú mi aꞌucɨ́j. Majta miyen huarɨ́j aꞌij tɨ Jesús tíhuaꞌutaꞌaíj. 


text:
Aj mú yeꞌeráaja ɨ́ Jesús jemi meꞌɨ́jna ɨ́ puuruꞌu, majta ɨ́ yaujraꞌan. Matɨ́ꞌɨj mi raꞌitéechejte ɨ́ puuruꞌu rucɨɨxu jɨmeꞌe. Aj pu i Jesús avéꞌeyeijxɨ japuan ɨ́ puuruꞌu tɨ cɨ́lieen. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú ajteáxɨɨrecaꞌa. Majta cɨ́ɨxuri teꞌepíijraa juye jetze. Majta seica, piꞌista teꞌentiveíchixɨꞌɨ, aꞌɨ́ɨ mú majta aꞌapíijraa meꞌájna juye jetze. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej anáatéꞌee huajúꞌucaa, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej cujtaꞌan huajúꞌucaa, aꞌɨ́ɨ mú huatajíjhuaxɨ tɨjɨ́n: ―Ayee tu hui tíꞌimuahuavii pej tuꞌirájtuaani mɨ pej iꞌi huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ rey, ɨ́ David teecan. Dios pu rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaa temuaꞌa naa aꞌíjna tɨ yé véꞌeme niuucajtzeꞌen ɨ́ tavástaraꞌa. Chéꞌe aꞌɨ́ɨn tuꞌirájtuaani aꞌɨ́jna tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe u ta japua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús aꞌuteájrupi u Jerusalén. Tɨ́ꞌɨj aꞌuteájrupi, aj mú mi tiúurɨꞌɨtzii naíjmiꞌi ɨ́ mej aꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa. Jéihua mú tíꞌiruꞌixaateꞌecaꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani púꞌeen amɨ́jna? 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, ayée mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Jesús tɨ Nazarét éꞌemeꞌecan, tɨ ajta Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Jesús pu raajéjcuare ɨ́ teyuu 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen, Jesús aꞌuteájrupi u teyujtaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa. Aj pu i huaꞌutamuári naíjmiꞌica aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun tíꞌituꞌaracareꞌe, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun tíꞌinanaavecareꞌe. Tihuaꞌameesa pɨ́ pu téꞌejhuaꞌaxɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej japuan tumin huáꞌapuataꞌatiꞌiracareꞌe, ajta tihuáꞌɨpua aꞌɨ́mej ɨ́ mej cucuiꞌise túꞌaaracareꞌe. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Dios ayén tiraataxájtacaꞌa tɨ jɨ́meꞌen yee, ayée pu nuꞌu tejaꞌarajtehuaá aꞌame ɨ́ chiꞌiraꞌan tɨjɨ́n: “Chiꞌi mej tzajtaꞌan tíꞌixaxaꞌa ɨ́ Dios jemi.” Mɨ́ seajta múꞌeen, ayée xu seɨcɨé raruure ɨ́ chiꞌij tɨ́j teástaꞌa aꞌu mej tzajtaꞌan éꞌeruꞌavaꞌataca ɨ́ nahuaꞌari. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta seica meꞌuun eꞌeréꞌeteꞌecaa aꞌujna teyujtaꞌa. Seica mú muaꞌarácucuꞌun, majta seica, tzareꞌe mú huaꞌɨ́ɨcajme. Aꞌɨ́ɨ mú eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ajta aꞌɨ́ɨn tihuáꞌuhuaa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ Jesús huarɨ́j mej mi miyen rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj majta huaꞌuseíj ɨ́ tɨꞌɨríi ɨ́ mej rujíjhuaveꞌecaa tɨjɨ́n: “Tichéꞌe nuꞌu rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani temɨ́jna tɨ David teecan jetze airáane”, jéꞌecan mú huataníniuꞌucacucaꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa pecaí tíꞌinamua aꞌij mej tiꞌixa amɨ́ɨme mɨ tɨꞌɨríi? Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aa niꞌijtá neꞌu. ¿Ni tzaa secaí siyen raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ ayén téꞌeyuꞌusiꞌi? Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu majta rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca aꞌɨ́mej ɨ́ tɨꞌɨríi, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ uneecaꞌise.<pb/>Aꞌɨ́ɨ mú Dios jetze araújcaꞌane mej mi miyen huárɨni. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌutátuaa. Ajta iyáꞌuraa. Aꞌuu pu aꞌaráꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betania. Aꞌuu pu huatáxaꞌai. Jesús pu aꞌij puaꞌa tiraateájtuaa tɨ caí tacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu huaréj huaseíj tɨ eꞌetávee aꞌájna vejliꞌi juye jetze. Aj pu i aꞌuréꞌene aꞌu tɨ eꞌetávee aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj. Capu aꞌatzu tacaꞌacaa sino téxamuaꞌicaa puꞌu. Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj tɨjɨ́n: ―Capej chéꞌe jaꞌanáj tacaꞌan. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i huatéehua aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj raaseíj, jéꞌecan mú aꞌij teꞌutaseíj. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri tɨ ayén caꞌanacan huatéehuan amɨ́jna mɨ huaréj? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu huarɨ́j. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Tɨ́ puaꞌa siyen téꞌatzaahuateꞌe tɨ ij ayén tejaꞌuréꞌenen aꞌij tɨ tejamuáꞌamitɨejteꞌe, ajta tɨ puaꞌa caí aꞌij áꞌamuaꞌase sej caí aꞌij huárɨni ayée xu cheꞌatá senaꞌa raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa xáꞌaraꞌani sej siyen raruuren semɨ́jna mɨ huaréj netɨ́j neri ráaruu. Seajta siyen raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa xáꞌaraꞌani sej siyen raataꞌaíjteꞌen semɨ́jna mɨ jɨrí tɨjɨ́n: “Tíchesi yee, ateájraꞌa á jaataꞌa, jáꞌahuaꞌa ɨ́ mar jetze.” Aj pu i xaa ayén tejaꞌuréꞌenejsin, tɨ ayén huárɨni ɨ́ jɨrí. 


text:
<pb/>’Setɨ́j senaꞌa sej siyen tíꞌijhuavii ɨ́ Dios, tɨ puaꞌa siyen téꞌatzaahuateꞌe, aj xu xaa raꞌancuréꞌasin. Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n antiújmuaꞌaree ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús aꞌuteájrupi teyujtaꞌa aꞌu tɨ eꞌeráyaujtaꞌa Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tihuáꞌumuaꞌaten ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta ɨ́ vaujsi, aꞌɨ́ɨ mú eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni hui jɨ́n petiꞌitéjvee pej pi piyen rɨcɨ? ¿Aꞌataani muaatáꞌa pej piyen huárɨni? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Nicheꞌe seɨ́j tejámuaataꞌíhuaꞌu. Tɨ́ puaꞌa siyen tinaatáꞌixaateꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aj nu xaa niyen tejámuaatáꞌixaateꞌesin tiꞌitɨ́j ɨ́ nej jɨ́n tiꞌitéjvee nej ni niyen rɨcɨ. 


text:
Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ ij huáꞌumuaɨꞌɨhua ɨ́ teɨte, ¿aꞌuné jetze aꞌuvéꞌemej? ¿Ni u ta japua, Dios tɨ éꞌeseijreꞌe, naꞌari íiyen chaanaca japua, huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte? Matɨ́ꞌɨj mi tiꞌitiúrixaa rujɨ́ɨmuaꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa tiyen tiraataꞌixaateꞌen yee Dios pu yaꞌutaꞌítecaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ayén titaatáꞌixaateꞌesin yee aꞌiné ꞌeen jɨ́n tecaí ráꞌatzaahuateꞌe teꞌɨ́jna. 


text:
Mɨ́ teajta iteen, capu hui rɨꞌɨrí tej tiyen raataxáj yee teteca mú yaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌiné tehuáꞌatziɨɨneꞌe ɨ́ teɨte. Naíjmiꞌi mú miyen ráꞌatzaahuateꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn Juan tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Miyen tɨjɨ́n: ―Catu ramuaꞌaree. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu neajta inee amuaatáꞌixaateꞌesin tiꞌitɨ́j ɨ́ nej jɨ́n tiꞌitéjvee nej ni niyen rɨcɨ. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej iꞌi yaújmuaꞌameꞌen, ɨ́ mej huaꞌapua 


text:
<pb/>Ajta Jesús pu ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe aꞌíjna jɨmeꞌe i niuucari. Jaꞌatɨ́ pu huaꞌapuaca tiyaúumuaꞌa. Aj pu i eꞌiréꞌene ɨ́ seɨ́j jemi. Ayee pu tiraataꞌítecaꞌa tɨjɨ́n: “Niyauj, aricu patáꞌaj tejaꞌumuárɨꞌen íjii aꞌu nej uuva áꞌuuhuii.” 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Canu niyen rɨni.” Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn, seɨcɨé pu tiuꞌumuáꞌaj. Aj pu i xaa u áꞌume tɨ tejaꞌumuárɨꞌen. 


text:
Ajta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨn yaꞌupuáaraꞌan eꞌiréꞌene ɨ́ seɨ́j jemi. Ayee pu cheꞌatá tiraataꞌaíj aꞌɨ́jna tɨ́j ajta ari ɨ́ seɨ́j tiuꞌutaꞌaíj ɨ́ taꞌamuájca. Ajta aꞌɨ́ɨn yaujraꞌan, ayée pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Aa niꞌijtá, ayée nu rɨni.” Mɨ́ ajta caí, capu. Capu áꞌume tɨ tejaꞌumuárɨꞌen. 


text:
<pb/>’Nichéꞌe aꞌatzu tejámuaataꞌíhuaꞌu. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, ¿aꞌataani ayén huarɨ́j aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan? Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna, ɨ́ taꞌamuájca. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌajijveꞌe ɨ́ gobierno jetze meꞌecan, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej huataúraꞌan tumin jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨ mú áꞌamuamuaꞌitɨn meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej mi aꞌuun aꞌuteárute Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌu tíꞌeen, aꞌiné ayée pu hui ꞌeen jɨ́n mú aꞌuvéꞌemej aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ i ayén tejámuaatáꞌixaateꞌen aꞌij sej yeꞌí huárɨni ɨ́ Dios jemi. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu ráꞌantzaahuate. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huáꞌajijveꞌe, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej huataúraꞌa tumin jɨmeꞌe, aꞌɨ́ɨ mú xaa ráꞌantzaahuate. Múꞌeen xu ráamuaꞌareeriꞌi seꞌɨ́jna. Capu amɨ́n aꞌij, aúcheꞌe pu caí tiꞌitɨ́j aꞌamua jetze tásiseiiri sej si seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati, sej si ráꞌantzaahuateꞌen. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej tíꞌimɨjhuacareꞌe ɨ́ mej majta aꞌij puaꞌa tiꞌiteɨtestecaꞌa 


text:
<pb/>’Xáanamuajriꞌi seɨ́j i niuucari. Jaꞌatɨ́ tɨ nuꞌu ayén uuva huáhuii. Ajta raaréꞌana tejcuá jɨmeꞌe. Aj pu ꞌi tiꞌitɨ́j atéꞌijche tɨ tzajtaꞌan rámɨꞌɨye jáꞌaraꞌaraꞌan ɨ́ uuva. Ajta nuꞌu tiꞌitɨ́j ájtaahuacaꞌa mej japuan huaꞌíxɨꞌereꞌen mej mi raaseíj nainjapua aꞌutɨ́ jaꞌuꞌástɨme mej tíꞌimɨjhuaca. ’Ayee pu aꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́j, aj pu i huaꞌutáneɨ́jte ɨ́ chuej mej mi tiraanájchiteꞌen caj jeꞌicáca. Aj pu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ seɨ́j chuéjraꞌa japua. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj nuꞌu tejaꞌuréꞌene matɨ́ꞌɨj puaꞌa rajuꞌuraca aꞌɨ́jna ɨ́ uuva, seica pu huataꞌítecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe mej mi huaꞌutáhuavii aꞌachú tɨ caj tíꞌijcɨꞌɨti aꞌɨ́jna tɨ tíchuej. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ chuej mej huataújneɨj, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌuvíviꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej huataꞌítiꞌihuacaꞌa. Seɨ́j mú huatéevajxɨ. Majta seɨ́j mú huajéꞌica, majta ɨ́ seɨj, meraateátuꞌasixɨ tetej jɨmeꞌe. Camu tiꞌitɨ́j huaꞌutáꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌecaꞌa, seica pu ajtahuaꞌa huataꞌáitecaꞌa. Muꞌuri jaítzeꞌe iꞌi muꞌiicáa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ chuej mej huataújneɨj, ayée mú cheꞌatá menaꞌa huáꞌuruu aꞌɨ́mej ɨ́ mej huataꞌítiꞌihuacaꞌa. 


text:
<pb/>’Yee pu nuꞌu teuuméꞌeca. Tɨꞌɨj jí, aꞌɨ́ɨ huataꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj. Ayee pu tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Meráꞌantzaahuateꞌesin sein.” 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ chuej mej huataújneɨj, matɨ́ꞌɨj raaseíj meꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan, ayée mú tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare rujɨ́ɨmuaꞌa tɨjɨ́n: “Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen, ɨ́ tɨ nain tíꞌijcɨꞌɨti. Cheꞌeré, tichéꞌe raajéꞌica tɨ ij téjmi taꞌáa áꞌaraꞌani.” 


text:
<pb/>’Meꞌecui ariꞌicu, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? Tɨ́ꞌɨj mú aꞌuvéꞌemeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ áꞌaraꞌan ɨ́ chuej, ¿aꞌiné tiꞌitɨ́j huáꞌaruuren aꞌɨ́mej ɨ́ chuej mej huataújneɨj? 


text:
<pb/>Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨ pu caí huaꞌacuꞌuvée huaꞌantipuáꞌajteꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. Ajta, aꞌɨ́ɨ pu hui seica huataniɨ́jteꞌesin ɨ́ chuej. Majta meꞌɨ́n, ayée mú xaa raatáꞌasin ɨ́ tɨ ráacɨꞌɨti tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌenen matɨ́ꞌɨj puaꞌa tíꞌijuꞌuraca. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni secaí jaꞌanáj raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze seꞌíjna i niuucari tɨ ayén jɨ́meꞌen yee:<pb/>Aꞌíjna i tetej i mej raatéꞌuu, ájcaꞌi mej yaꞌuhuáꞌaxɨ ɨ́ mej chiꞌij taꞌahuaca;<br/>ayén pu teꞌirájraa tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe jáꞌaraa tɨ iꞌi esquineero?<pb/>Tavástaraꞌa pu ayén ráaruu, ajta rɨ́ꞌɨ teꞌutéevatzɨ ɨ́ tatzajtaꞌa. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, Dios pu amuáꞌariꞌira aꞌɨ́jna tɨ tejaꞌamuacɨꞌɨtíicheꞌe júteꞌe tɨ éꞌemeꞌecan ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutáꞌasin seica ɨ́ mej miyen rɨni aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú raꞌaráꞌastijreꞌesin xaa neꞌu. 


text:
Ajta aꞌíin i tetej, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ japuan tíveti, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ huaténaꞌaxɨjsin aꞌíjna i tetej japua. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa aꞌíin tetej án éꞌejveti japuan seɨ́j ɨ́ tevi, aj pu i aꞌíin raꞌiráxayeepeꞌesin ɨ́ tevi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ Jesús tíꞌixajtacaꞌa niuucari jɨmeꞌe, aj mú mi ráamuaꞌareeriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́mej téxajtaꞌajmeꞌe. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi ráahuau aꞌij mé yeꞌí huárɨni mej mi raatéeviꞌi. Mɨ́ majta, camu miyen huarɨ́j aꞌiné mehuáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, naímiꞌi mú miyen ramuaꞌareerecaꞌa tɨ Jesús aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe seɨ́j tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa.<pb/>


text:
<pb/>―Ayee pu Dios huáꞌaruure ɨ́ teteca mej íiyen japuan cɨɨne ɨ́ chaanaca tɨ Dios teꞌáijta. Ayee pu cheꞌatá naꞌa huáꞌaruuren tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ rey tɨ tiúꞌuyeste aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ yaujraꞌan huaténeꞌɨchecaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ rey, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu huaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe mej nuꞌu u huaꞌutájeeve aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ ari huaꞌutáꞌinee. Mɨ́ majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej huatáꞌiniihuacaꞌa, camu áꞌujcaꞌanejcaꞌa mej á aꞌireꞌenen. 


text:
<pb/>’Ajtahuaꞌa, seica huataꞌítecaꞌa mej mi majta huaꞌutájeeve. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe tɨjɨ́n: “Ayee xu yeehui tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej nej neri huaꞌutáꞌinee tɨjɨ́n puꞌuri tiuꞌutéꞌatɨme ɨ́ cuaꞌira, puꞌuri ajta tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa mej huáꞌucuiꞌini ɨ́ yeꞌemuaate tɨ tihuáꞌucɨꞌɨmite, huáacasi, majta puuyesi. Nain pu yeehui ari huaxɨ́ꞌepɨꞌɨn tej ti tiúꞌuyesten.” 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huatáꞌiniihuacaꞌa, camu aꞌatzu huáꞌutzaahua. Maꞌucɨ́jxɨ micu. Seɨ́j pu aꞌuun áꞌume aꞌu tɨ tejéꞌehuasteꞌe. Ajta seɨ́j, aꞌúu pu áꞌume aꞌu tɨ tejáꞌatua. 


text:
Majta ɨ́ seica, aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu huaꞌuvíviꞌi ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ rey. Majta aꞌij puaꞌa huáꞌuruu. Majta huáꞌucuii seica. 


text:
<pb/>’Jéꞌecan pu nuꞌu huataniúꞌucacaꞌa aꞌɨ́jna rey. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutaꞌítecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ xantaaruꞌu. Matɨ́ꞌɨj mi huáꞌucuii naíjmiꞌica ɨ́ teɨte. Majta raaréꞌatai ɨ́ huáꞌachiꞌi. 


text:
<pb/>’Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ rey ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe tɨjɨ́n: “Puꞌuri huaxɨ́ꞌepɨꞌɨn tej tíꞌiyesten. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́mej ɨ́ nej neri huaꞌutáꞌinee, capu ayén huaꞌucɨ́ꞌɨ mej mú mú aꞌuvéꞌejuꞌun. 


text:
Sericu múꞌeen, tɨ́j naꞌa tɨ cureꞌenéjme ɨ́ caaye, setáꞌaj huaꞌutáꞌinen matɨ́j menaꞌa ɨ́ teɨte aꞌachú sej puaꞌaméca jéꞌeteuni.” 


text:
<pb/>’Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ caaye jetze aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe. Jéihua mú huáꞌajseɨj ɨ́ teɨte aꞌachú mej puaꞌaméca áꞌuteu, ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, majta ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte. Ayee muꞌu puaꞌamé aꞌuteájrupi u chiꞌita aꞌachú mej úꞌuve. 


text:
<pb/>’Aj pu nuꞌu i aꞌɨ́ɨn rey, aꞌuteájrupi aꞌujna tɨ́ꞌij aꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ tɨ huaꞌutáꞌinee. Aj pu i jaꞌatɨ́ huaseíj tɨ caí ayén tiꞌitéechen aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe tɨ puaꞌa seɨ́j huaténeɨche. 


text:
Ayee pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: “Casiꞌi, neꞌamiigu, ¿aꞌiné tiuꞌutárɨꞌɨristarecaꞌa pej caí piyen éeneꞌe tiꞌitéechen aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe, pej uteárute peyujna?” Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ́, capu nuꞌu aꞌatzu huataniú. 


text:
<pb/>’Aj pu i aꞌɨ́ɨn rey ayén tíhuaꞌutaꞌaíj aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe tɨjɨ́n: “Setáꞌaj yeehui raꞌamuájɨꞌɨcɨꞌen muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze, seajta ɨɨcájraꞌan jetze. Seajta, mé puaꞌacɨé yaꞌurájrɨeeni aꞌu tɨ aꞌutɨ́caꞌa. Aꞌuu mú yeehui ruyeíne muáꞌajuꞌun, majta rutamej jɨ́n ancuréꞌujcɨꞌɨmée muáꞌajuꞌun meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej rajpuaíjtzi.” 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n tɨ Dios huáꞌajee, aꞌɨ́ɨ mú muꞌíi. Mɨ́ majta, meꞌɨ́n tɨ Dios huaꞌavéꞌehuau, camu muꞌíi, sino cɨ́j muꞌu, micu. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n tíꞌinaꞌachitaca ɨ́ ɨ́ gobierno jemi 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseos, aꞌɨ́ɨ mú aꞌucɨ́j. Majta miyen raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare mej mi raatémuaꞌitɨn meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ij aꞌɨ́ɨn ayén autéꞌɨtzen mej mi meꞌɨ́jna jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi seica huataꞌáitecaꞌa mej mi tiuꞌuxáj jamuan ɨ́ Jesús. Aj mú mi aꞌucɨ́j, majta seica jamuan ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes. Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, aꞌij tu muaꞌaree tɨ caí tiꞌitɨ́j timuáꞌaturaateꞌe, pajta hui piyen tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌimuaꞌata aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Múꞌee pej caí tíꞌajaahuateꞌe ɨ́ teɨte jemi aꞌiné capu múꞌeetzi jetze ruxeꞌeveꞌe jaꞌatén mej púꞌeen. 


text:
Patáꞌaj piyen titaatáꞌixaateꞌen yee: ¿Ni qui xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej teꞌɨ́ɨn tiuꞌunájchi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej huáꞌajijveꞌe ɨ́ gobierno jetze meꞌecan nusu tecaí? ¿Ni qui tiyen tiraanájchiteꞌen teꞌɨ́jna tɨ tíꞌitaꞌaijteꞌe tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n César? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, puꞌuri ramuaꞌareerecaꞌa mej caí miyen tíꞌiraꞌihuaꞌu jéꞌiyecan jɨmeꞌe sino ayée mú raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej aꞌij puaꞌa ráaruuren. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen xu caí siyen tíꞌijrɨꞌɨre jéꞌiyecan jɨmeꞌe. ¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen tíꞌiteseꞌe sej naateeviꞌi? 


text:
Tumin senaataseíjrateꞌe ɨ́ mej jɨ́n tíꞌinajchita meꞌɨ́jna ɨ́ mej jɨ́n huáꞌajijveꞌe. Aj mú mi seɨ́j yeꞌevéꞌeꞌɨꞌɨte, ɨ́ tumin. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani ɨ́ néerimeꞌaraꞌan aꞌaseijreꞌe? ¿Aꞌiné ántehuaa yéj tɨ áꞌayuꞌusiꞌi? 


text:
<pb/>Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna neꞌu ɨ́ tej tiyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n César. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj siyen huárɨni. Seraatáꞌan seꞌɨ́jna ɨ́ César aꞌachú tɨ caj tíꞌiracɨꞌɨti, seajta raatáꞌan ɨ́ Dios aꞌachú tɨ caj tíꞌiracɨꞌɨti aꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj miyen tiráanamuajriꞌi, jéꞌecan mú naa rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj. Matɨ́ꞌɨj mi á yaúurɨe. Majta aꞌucɨ́j. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen majtáhuaꞌa huatarújsin ɨ́ mɨꞌɨchite 


text:
<pb/>Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, aꞌɨ́ɨ mú majta á eꞌiréꞌene aꞌɨ́ɨme ɨ́ saduceos. Ayee mú tíꞌixaxaꞌa aꞌɨ́ɨme tɨ jɨ́meꞌen yee camu chéꞌe huatarújsin ɨ́ mej huácuii. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Maeestru, ayée pu raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu jaꞌatɨ́ tɨ neɨche, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn caí títɨꞌɨríjmuaꞌa huámɨꞌɨni, ruxeꞌeveꞌe nuꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn ihuáareꞌaraꞌan raꞌancuréꞌeviꞌitɨn aꞌɨ́jna tɨ ratéviꞌitɨneꞌe ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ tɨ ij títɨꞌɨríjmuaꞌa áꞌaraꞌani aꞌɨ́jna jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>’Ayee pu hui jaꞌanáj tiujuꞌurɨ́j téjmi tzajtaꞌa. Muaꞌaráhuaꞌapuacaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ ruꞌihuaamuaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ iꞌivastaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaténeꞌɨchecaꞌa. Ajta áꞌiyen huamɨ́ꞌɨ. Aru capu títɨꞌɨrijmuáꞌa jáꞌaraa aꞌɨ́jna tɨ ratéviꞌitɨneꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu jemi huateájturaa aꞌɨ́jna tɨ raꞌitéꞌase. 


text:
Ayee pu cheꞌatá naꞌa tiráaruu aꞌɨ́jna ɨ́ juutzeájraꞌan ɨ́ tɨ raꞌitéꞌase ɨ́ tɨ vástaꞌa meꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu ajta caí títɨꞌɨrijmuáꞌa jáꞌaraa, huamɨ́ꞌɨ. Ajta áꞌiyen ɨ́ seɨj, ɨ́ tɨ iꞌi huaíca, aꞌɨ́ɨ pu raꞌanténexcacaꞌa. Ajta, ayée pu cheꞌatá naꞌa tiráaruu. Ajta áꞌiyen, ayén teꞌirájraa tɨ ayén tihuáꞌuruu naíjmiꞌica ɨ́ mej aráhuaꞌapua. Capu jaꞌatɨ́ títɨꞌɨrijmuáꞌa jáꞌaraa. 


text:
<pb/>’Ari íjii, ¿aꞌataani hui ɨ́raꞌaraꞌan púꞌéeneꞌe aꞌame, aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen majtáhuaꞌa huatarújsin? Naíimiꞌi mú xaa ratéviꞌitɨneꞌe, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aráhuaꞌapua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Seteꞌuteújxua múꞌeen aꞌiné caxu ramuaꞌaree aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Caxu seajta ramuaꞌaree aꞌij tɨ ꞌeen ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
Aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen huatarújsin ɨ́ mɨꞌɨchite, camu miyen néjneꞌɨchen ɨ́ teteca. Majta ɨ́ ꞌuuca, camu majta viɨchen, sino ayée mú éeneꞌe muáꞌajuꞌun matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. 


text:
’Mɨ́ seajta múꞌeen, jɨ́meꞌen aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen huatarújsin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huácuii, ¿ni tzaa secaí jaꞌanáj raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌij tɨ Dios tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: “Nee nu nauj huáꞌa Dios púꞌeen aꞌɨ́mej ɨ́ áꞌamuayaꞌupua, aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Isaac, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo”? Dios pu tihuaúꞌixaa cumu mej mauj ruuricaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ huáꞌa Dios aꞌɨ́mej ɨ́ mej ruuri. Capu huáꞌa Dios púꞌeen aꞌɨ́mej ɨ́ mej mɨꞌɨchite. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte ɨ́ mej eꞌetiújseɨj ɨ́ jemin, jéꞌecan mú naa rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tihuáꞌamuaꞌatejcaꞌa. Jɨ́meꞌen ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n tíꞌaijta, ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseos, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨ Jesús ayén huaꞌutémuaꞌitɨ aꞌɨ́mej ɨ́ saduceos, aj mú mi tiújseɨj. 


text:
Ajta seɨ́j tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecantacaꞌa, temuaꞌa pu tiraayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Aꞌɨ́ɨ pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Maeestru, ¿tiꞌitájni niuucarijraꞌa jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan? 


text:
Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ niuucarijraꞌa ɨ́ taꞌamuájca, tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe caí máàj seɨ́j niuucarijraꞌa, tɨ ayén tɨjɨ́n: “Patáꞌaj piyen rɨ́ꞌɨ teꞌutáꞌamuaꞌati ɨ́ áꞌa tzajtaꞌa ɨ́ Dios jemi, nain ɨ́ pej jɨ́n rɨ́ꞌɨ teꞌutáꞌamuaꞌati, aꞌachú pej caj téꞌacaꞌane ɨ́ áꞌaxɨejniuꞌuca jetze, pajta nain jɨ́n áꞌaxeꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ajta áꞌamuaꞌatziiraꞌa jɨmeꞌe.” 


text:
<pb/>’Ajta, ayée pu hui cheꞌatá naꞌa ꞌeen ɨ́ tɨ raꞌitéꞌase tɨjɨ́n: “Patáꞌaj nuꞌu piyen cheꞌatá penaꞌa rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ ɨ́ axɨ́ꞌej tevi patɨ́j aseɨ́j tiꞌitiꞌáꞌachaꞌɨ́ɨ.” 


text:
Nain aꞌij tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, ajta nain aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, nain pu jɨ́n ayén tirájteusin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe i tɨ tíꞌihuaꞌapua i niuucari. ―Ayee pu Jesús tiraatáꞌixaa. ¿Aꞌataani yaujraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ Dios raꞌantíhuaꞌu? 


text:
<pb/>Maúcheꞌe mú eꞌeréꞌeteꞌecaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos. Tɨꞌɨj jí Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu, tɨ Dios án yáꞌujra ɨ́ ɨpuari japua? ¿Aꞌataani yaujraꞌan púꞌeen? Ayee mú titeetaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨ pu hui rayauj aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén tiꞌayajna, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios raatáꞌa tɨ David tiuꞌutaxáj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu, ¿aꞌiné ꞌeen jɨmeꞌe David ayén raatamuáꞌa tɨjɨ́n nevástaraꞌa? Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan tɨjɨ́n:<pb/> 


text:
Tavástaraꞌa pu ayén tiraatáꞌixaa aꞌíjna i nevástaraꞌa tɨ jɨ́meꞌen yee:<pb/>“Aꞌujyeíjxɨꞌɨ ɨpuari japua íiye nerɨꞌɨríintaꞌa.<pb/>Paúcheꞌe huatéjcatii ajta nenaꞌa caí huaꞌutémuaꞌitɨn ɨ́ mej muájchaꞌɨɨreꞌe.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, tɨ puaꞌa David ayén raatamuáꞌa tɨjɨ́n nevástaraꞌa, ¿aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu ayén aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌe áꞌaraꞌani ɨ́ yaujraꞌan? Capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri xaa neꞌu, aꞌiné Cɨríistuꞌu pu jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee caí David teecan ayén tiꞌitéveecaꞌa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej ráanamuajriꞌi, camu aꞌatzu aꞌij tirájteu aꞌij mej tiuꞌutániuuni. Tɨ́j naꞌa aꞌájnáꞌɨmua, capu chéꞌe jaꞌatɨ́ áꞌucaꞌanejcaꞌa tɨ ayén tiraataꞌíhuaꞌu.<pb/>


text:
Aj pu i Jesús huaꞌutáꞌixa aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte mej jemin eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayen tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Aꞌɨ́ɨme, ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseos, aꞌɨ́ɨ mú títetéꞌuꞌupuꞌu teyujtaꞌa mej mi miyen cheꞌatá menaꞌa tihuáꞌumuaꞌaten ɨ́ teɨte ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌij tɨ rɨjcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén ruxeꞌeveꞌe sej si huaꞌaráꞌastijreꞌen, seajta siyen huárɨni nain jɨmeꞌe aꞌij mej tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. ’Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu siyen cheꞌatá senaꞌa rɨjca aꞌij mej yeꞌí rɨcɨ aꞌiné camu miyen jéꞌiyecan jɨ́n tíꞌijrɨꞌɨre aꞌij mej tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. 


text:
Ayee mú veꞌecán jɨ́n tihuaꞌaꞌíjcateꞌe ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén huápɨꞌɨ muárɨꞌeri tɨ caí jaꞌatɨ́ raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ ayén huárɨni. Majta áꞌiyen, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌutaꞌaíjteꞌesin ɨ́ teɨte mej nuꞌu mi meꞌɨ́jna jɨ́n raꞌaráꞌastijreꞌen. Mɨ́ majta meꞌɨ́n, camu aꞌatzu taúraꞌaca tɨ ij ayén cheꞌatá naꞌa tihuáꞌucɨꞌɨti. 


text:
<pb/>’Matɨ́j menaꞌa mej miyen rɨcɨ, ayée muꞌu rɨcɨ jéjreꞌecɨtzeꞌe mej mi teɨte huaꞌuseíj. Antajíyaꞌujmeꞌen mú ratáꞌahuaca meꞌɨ́jna ɨ́ mej jɨ́n antéujjɨ́ꞌɨcɨꞌejme ɨ́ rumuꞌúu jetze, majta tɨ́tɨꞌɨjméꞌen teꞌejviɨ́jxɨ aꞌutɨ́ tɨ aucástɨmee ɨ́ huaꞌasiicuꞌu. 


text:
Jéꞌecan mú raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ tihuáꞌucɨꞌɨti mej aꞌujráꞌase ɨpuari japua jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ antiújmuaꞌaree aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n tíꞌiyeste. Ajta huaꞌatéyujtaꞌa, ayée mú raxɨ́ꞌeveꞌe mej aꞌujráꞌase ɨ́ taꞌamuájca ɨ́ ɨpuari japua aꞌuj mej áꞌararaase ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa. 


text:
Jéꞌecan pu huaꞌaráanajche mej meꞌɨ́n teɨte huaꞌutateújte aꞌájna aꞌu mej tíꞌituꞌaraca. Ajta, ayée pu huaꞌaráanajche mej teɨte miyen tihuáꞌajeeve tɨjɨ́n nevástaraꞌa. 


text:
<pb/>’Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu siyen rahuauca tɨ ij jaꞌatɨ́ ayén tejamuaatájeeve tɨjɨ́n nevástaraꞌa. Caxu xaa neꞌu, aꞌiné naíjmiꞌi xu ruꞌihuaamuaꞌa, ajta seɨ́j puꞌu púꞌeen ɨ́ áꞌamuavastaraꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Dios. 


text:
Seajta múꞌeen, caxu siyen jaꞌatɨ́ huatámuaꞌati tɨjɨ́n niyáꞌupua, aꞌiné seɨ́j puꞌu púꞌeen ɨ́ sej seri rájyaꞌupua. An pu éꞌeseijreꞌe u ta japua. 


text:
<pb/>’Caxu seajta rahuauca mej miyen tejáꞌamuajeeve tɨjɨ́n nemaeestro. Caxu aꞌatzu, aꞌiné seɨ́j puꞌu púꞌeen ɨ́ tɨ iꞌi áꞌamuamaestru, inee i nej iꞌi Cɨríistuꞌu, tɨ Dios án nejaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua. 


text:
<pb/>’Ajta, aꞌɨ́jna tɨ jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee aꞌamua tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu hui amuaatévaɨreꞌesin naíjmiꞌica múꞌejmi. 


text:
Ayee puꞌu, aꞌiné jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ áꞌujtzaahuateꞌe tɨ nuꞌu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee, Dios pu raatáꞌasin tɨ cɨliéeneꞌe jɨ́n teꞌenteárute. Mɨ́ ajta, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ jéꞌiyecan jɨ́n ruseijrata tɨ cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitéjvee, Dios pu ayén raatáꞌasin tɨ teꞌenteárute tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ veꞌée. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen múꞌeen mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, seajta múꞌeen mɨ sej iꞌi fariseos. Caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌiné caxu araúraste rujɨ́ɨmuaꞌa. Ayee xu tihuaꞌaténaamua ɨ́ teɨte mej mi caí aꞌuteárute aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe u ta japua. Caxu áꞌujcaꞌane sej siyen huárɨni aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Caxu seajta huaꞌatáꞌaca mej mi miyen huárɨni mɨ seica ɨ́ mej tíꞌiteseꞌe mej mi meꞌuun aꞌuteárute. 


text:
<pb/>’Seajta, setáꞌaj siyen huataújxɨeemɨsteꞌen, múꞌeen mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, seajta múꞌeen mɨ sej iꞌi fariseos. Caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌiné caxu araúraste rujɨ́ɨmuaꞌa. Ayee xu tihuáꞌariꞌira ɨ́ huáꞌa chiꞌij aꞌɨ́mej ɨ́ mej ꞌuuca, mɨ mej majta rujɨ́ɨmuaꞌatajme. Seajta áꞌiyen, aꞌuun xu aꞌuteáruꞌipi u teyujtaꞌa; seajta aꞌateeviꞌi jɨ́n rahuavíiraca ɨ́ Dios jemi. Múꞌeen xu siyen ruseijrata sej nuꞌu caí tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n jaítzeꞌe xu rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun. ’Seajta, setáꞌaj siyen cheꞌatá senaꞌa huataújxɨeemɨsteꞌen múꞌeen mɨ sej caí rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌaree. Capu tiꞌitɨ́j tásiseiiri áꞌamuatzajtaꞌa. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen, múꞌeen, mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, seajta múꞌeen mɨ sej iꞌi fariseos. Caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌiné caxu araúraste rujɨ́ɨmuaꞌa. Ayee xu íiyen cɨɨne nainjapua ɨ́ chaanaca, seajta yen cɨɨne ɨ́ jaj japua sej si seɨ́j huatémuaꞌitɨn tɨ ij aꞌɨ́ɨn ayén tiꞌitiújchaꞌɨɨ setɨ́j múꞌeen. Seajta, setɨ́ꞌɨj raatémuaꞌitɨn, ayée xu tihuáꞌumuaꞌaten tɨ ij áꞌiyen jaítzeꞌe amuaatémuaꞌitɨn jeíhua aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌitevistan, ajta tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn jeíhua pu jaítzeꞌe rajpuaíitzi aꞌame secaí múꞌeen. 


text:
<pb/>’Ayee xu si éeneꞌe seuj tihuáꞌamuaꞌate. Ayee xu tíꞌixaxaꞌa múꞌeen tɨjɨ́n: “Capu tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén teꞌataújratzii niuucajtzeꞌen ɨ́ teyuu, sino tɨ jɨ́meꞌen yee tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén teꞌataújratzii niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ oro tɨ teyuu jetze seijreꞌe, aj pu xaa ayén ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ́ ayén araúrasten aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ teꞌataújratzii.” 


text:
<pb/>’Múꞌeen xu caí tiꞌitɨ́j úꞌumuaꞌaree, mɨ sej caí tivejáuꞌitɨe. ¿Tiꞌitáani jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi? ¿Ni aꞌɨ́jna ɨ́ oro tɨ teyuu jetze seijreꞌe naꞌari ɨ́ teyuu tɨ tzajtaꞌan Dios huateúraꞌateꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ oro? 


text:
Jee xaa neꞌu, jaítzeꞌe pu ruxeꞌeveꞌe ɨ́ teyuu. Ayee xu seajta tíꞌixaxaꞌa múꞌeen tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén teꞌataújratzii niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna tɨ japuan tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta, capu tiꞌitɨ́j aꞌij tíꞌivaɨreꞌe.” Mɨ́ seajta siyen tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén teꞌataújratzii niuucajtzeꞌen ɨ́ muaɨꞌɨvéjri tɨ án yáꞌujra japuan aꞌɨ́jna tɨ japuan tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta, aj pu xaa ayén aꞌɨ́jna jɨ́n ruxeꞌeveꞌe tɨ araúrasten.” Capu tiꞌitɨ́j aꞌamua tzajtaꞌa tásiseiiri. 


text:
<pb/>’Múꞌeen, mɨ sej caí rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌaree, ¿tiꞌitáani jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi? ¿Ni aꞌɨ́jna ɨ́ muaɨꞌɨvéjri naꞌari aꞌɨ́jna tɨ japuan raatámuaɨꞌɨvajtacaꞌa, aꞌɨ́jna tɨ japuan Dios huateúraꞌateꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ muaɨꞌɨvéjri? 


text:
Jee xaa neꞌu, jaítzeꞌe pu ruxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna sej japuan án yáꞌujra ɨ́ tɨ tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta. ’Ayee puꞌu tíꞌeen, aꞌɨ́jna tɨ teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna tɨ japuan tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta, ayée pu ꞌeen jɨ́n teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ́j, ajta niuucajtzeꞌen naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ án japuan yáꞌujra. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen ɨ́ teyuu, aꞌɨ́ɨ pu teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ teyuu, ajta niuucajtzeꞌen Dios tɨ ari huiirájca aꞌujna. 


text:
<pb/>’Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen u ta japua, ayée pu cheꞌatá naꞌa teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ ɨpuari Dios tɨ án japuan ꞌéꞌe yéꞌixaca. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée pu cheꞌatá naꞌa teꞌateújratziira niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ án ꞌéꞌe yéꞌixaca japuan aꞌɨ́jna ɨ́ ɨpuari. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen, múꞌeen, mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, seajta múꞌeen mɨ sej iꞌi fariseos. Caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre jéꞌiyecan jɨmeꞌe aꞌiné caxu siyen raꞌaráꞌastijreꞌen nain jɨmeꞌe aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Múꞌeen xu xaa raatáꞌan jaꞌicáj tɨ ruxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej jɨ́n ráꞌancacareꞌen ɨ́ sej racuaꞌaca seꞌɨ́jna ɨ́ menta, seajta seꞌɨ́jna tɨ naa teáarɨ́ꞌe, anis tiꞌitɨ́j, seajta seꞌɨ́jna ɨ́ cumiinu. ’Mɨ́ seajta, caxu aꞌatzu raꞌaráꞌastijreꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe tɨ ayén tɨ jɨ́meꞌen yee: “setáꞌaj siyen raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntariꞌireꞌen aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe”, ajtahuaꞌa seɨ́j tɨ ayén yee: “setáꞌaj huáꞌancuꞌuvajxɨꞌɨn ɨ́ ruxɨ́ꞌej teɨte”, ajtahuaꞌa iꞌi tɨ jɨ́meꞌen yee: “setáꞌaj caí teꞌutéꞌɨtzeaaraꞌan seɨ́j jemi.” Ayee pu xɨ́ꞌepɨꞌɨn éeneꞌe áꞌameꞌencheꞌe sej caí yáꞌuhuaꞌanan seꞌɨ́jna tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe, múꞌeen xu seajta siyen huárɨniicheꞌe ɨ́ tɨ cɨliéeneꞌe seijreꞌe. 


text:
Capu hui tiꞌitɨ́j aꞌamua japua nineꞌi, múꞌejmi, mɨ sej tihuáꞌamuaꞌaten ɨ́ seica. Jéꞌecan xu tíꞌiteseꞌecaꞌa sej si siyen raꞌaráꞌastijreꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ caí jeíhua ruxeꞌeveꞌe. Mɨ́ seajta múꞌeen, xuꞌuri mé rúurɨe seꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ raaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen múꞌeen, mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze. Caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre jéꞌiyecan jɨmeꞌe. Ayee xu tíꞌiteɨꞌɨhuaca, seajta naa éeneꞌen tiuꞌuteujchéeteꞌen sej si naa éeneꞌen xáꞌaraꞌani mé jéjreꞌe. Mɨ́ seajta, ɨ́ ru tzajtaꞌa, jéꞌecan xu aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, aꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej seri tihuáꞌurɨiiriꞌi ɨ́ tihuaꞌáa ɨ́ seica, seajta sej caí áꞌujcuꞌuvejcaꞌa ɨ́ sej jɨ́n tiuꞌutémuaꞌitɨ. 


text:
Mɨ́ pej iꞌi fariseo tɨ caí tiꞌitɨ́j aꞌatzajtaꞌa tásiseiiri, pauj miꞌi rɨ́ꞌɨ uhuáꞌaruuren ɨ́ tɨ úꞌuseijreꞌe ɨ́ áꞌa tzajtaꞌa. Aj pu xaa, naa seíireꞌe aꞌame ɨ́ tɨ éꞌeseijreꞌe mé jéjreꞌe. 


text:
’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen múꞌeen, mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze. Caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Múꞌeen xu siyen naa seijreꞌe mé jéjreꞌe. Seajta múꞌeen, aꞌij xu puaꞌa tíꞌiteteɨte ɨ́ ru tzajtaꞌa. Ayee xu ꞌeen tɨ́j huáꞌachiꞌi ɨ́ mej tzajtaꞌan huajéꞌenaamuaca ɨ́ mej meri huácuii. Aꞌiné ayée mú racácuainareꞌen mé jéjreꞌe, aꞌɨ́j pu jɨ́n naa seijreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ huáꞌachiꞌi. Mɨ́ ajta, u tzajtaꞌan, jeíhua pu teꞌuráꞌa ɨ́ tihuáꞌacari, ajta ɨ́ tihuáꞌahuaꞌiraꞌa tɨ ari tíꞌipeti. Ayee xu cheꞌatá senaꞌa aꞌij puaꞌa ꞌeen ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej caí siyen tíꞌijrɨꞌɨre tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, seajta aꞌij puaꞌa rɨcɨ. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj huataújxɨeemɨsteꞌen, múꞌeen mɨ sej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ yuꞌuxari jetze, seajta múꞌeen mɨ sej iꞌi fariseos. Aꞌiné caxu siyen tíꞌijrɨꞌɨre tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Ayee xu ráꞌajtaꞌahuaca ɨ́ huáꞌachiꞌi ɨ́ mej tzajtaꞌan huaꞌateájtuaani ɨ́ mej meri huácuii, ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Seajta siyen tiracámeijra mé jéjreꞌe temuaꞌa naa aꞌɨ́jna huáꞌachiꞌi mej tzajtaꞌan huaꞌateájtuaani aꞌɨ́mej ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨtestacaꞌa. 


text:
<pb/>’Seajta siyen tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n: “Tɨ́ puaꞌa tiyen ruuri táꞌaraꞌanicheꞌe aꞌájnáꞌɨmua matɨ́ꞌɨj yé chejcaꞌa aꞌɨ́ɨme tavaújsimuaꞌa teeca, catu xaa neꞌu tiyen cheꞌatá tenaꞌa huaꞌucuiꞌiníicheꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa matɨ́j tihuáꞌucuii ɨ́ tavaújsimuaꞌa teeca.” 


text:
Aꞌɨ́j xu jɨ́n siyen téꞌantzaahuateꞌen ɨ́ ru jetze ɨ́ sej seꞌɨ́ɨn púꞌeen huáꞌahuaacɨxaꞌastemuaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej huáꞌucuii aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. 


text:
Ayee xuꞌu i, setáꞌaj raanaíjmireꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ ruvaújsimuaꞌa teeca. 


text:
<pb/>’Múꞌeen xu aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, mɨ sej aꞌɨ́jna jetze airáane ɨ́ cuꞌucuꞌu tɨ tíꞌihuaꞌitaca, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe? ¿Ni qui ayén yee múꞌeen xu huateújvaɨreꞌesin tɨ ij caí Dios amuaatáꞌan ɨ́ puaíjtzi? Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, puaíjtzi pu áꞌamuacɨꞌɨti tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejámuaataꞌítiꞌira aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa, neajta seica ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌaree, neajtahuaꞌa seica ɨ́ mej tíꞌimuaꞌata. Mɨ́ seajta múꞌeen, seica xu cuiꞌini, seajta seica siyen huáꞌatatan ɨ́ cúruu jetze, seajta seica, ayée xu tihuaꞌutévajxɨꞌɨsin u áꞌamuateyujtaꞌa. Seajta seica, ayée xu huaꞌutamuáriteꞌesin aꞌu tɨ éꞌechajtaꞌa, seajta méyee. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌi ꞌéen jɨ́n tejáꞌamuacɨꞌɨti nain jɨ́n ɨ́ puaíjtzi ɨ́ mej jɨ́n titéecui íiyen chaanaca japua tɨ́j naꞌa mej raajéꞌica aꞌɨ́jna ɨ́ Abel teecan tɨ yú eꞌiréꞌene matɨ́ꞌɨj raajéꞌica meꞌɨ́jna ɨ́ Zacarías ɨ́ tɨ yaujraꞌan púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Berequías. Aꞌuu mú yaꞌujéꞌica jáꞌitaꞌa tɨ aꞌutéjvee ɨ́ huaꞌateyuu, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ mej japuan tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta. 


text:
<pb/>’Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna. Naíjmiꞌi jɨmeꞌe ɨ́ mej miyen aꞌij puaꞌa rɨjcaꞌa, puaíjtzi pu tihuáꞌacɨꞌɨti aꞌɨ́mej íjii mej yéchej aꞌɨ́jna jɨmeꞌe. Jesús pu nuꞌu huaújyeinecaꞌa jɨ́meꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej Jerusalén eꞌechéjmeꞌe 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen, mɨ sej Jerusalén huachéjme, naímiꞌi múꞌeen mɨ sej Jerusalén jetze ajtémeꞌecan, jéꞌecan nu huatánxɨeemɨjteꞌe múꞌejmi jemi, aꞌiné ayée xu huáꞌacuiꞌica aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Seajta múꞌeen, siyen huaꞌuteátuꞌasixɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tejáꞌamuaꞌaijteꞌe múꞌejmi. Muꞌíi nu niyen tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa nej niyen rɨ́ꞌɨ tejamuáachaꞌɨɨn, nej ni amuaꞌirájtuaani. Néjxeꞌeveꞌecaꞌa nej niyen amuáaruuren tɨ́j tecuaaraꞌi tɨ huaꞌantéseɨreꞌe ɨ́ chɨ́ɨpɨliꞌise tɨ huaꞌavaꞌana ɨ́ ruꞌana jɨmeꞌe. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu siyen tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>’Casiꞌi múꞌeen, puꞌuri tɨ́n nej yé rúurɨeeni aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa nej jetzen raatátuaani ɨ́ aꞌamuachiꞌi. Muáꞌaviꞌin pu aꞌutéchaxɨjsin. 


text:
Ayee puꞌu, aꞌiné caxu chéꞌe jaꞌanáj neseijran ajta senaꞌa caí siyen raataxáj yee: “Chéꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen aꞌɨ́jna tɨ yeꞌevéꞌeme niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa.”<pb/>


text:
Aj pu i Jesús huirájraa teyujtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj huiiraméꞌeca, aꞌɨ́ɨ mú á eꞌiréꞌene aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aj mú mi raatajé tɨ nuꞌu raaseíj ɨ́ seica ɨ́ chiꞌij tɨ huáꞌuu jetzen ɨ́ teyuu. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi múꞌeen, ¿ni seri nain tíꞌiseij tɨ huáꞌuu iiyecuí? Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna. Aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen nain huatéꞌuuna ɨ́ chiꞌij tɨ yé curéꞌevee, capu chéꞌe seíireꞌe aꞌame jaxuꞌu jetze tetej tɨ ru japua ticaíjme. Nain mú huatéꞌuuna temuaꞌa naa. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ huataseíjreꞌen tɨ́ꞌɨj caí xɨ teꞌentipuáꞌajteꞌen nain 


text:
<pb/>Aj mú mi aꞌucɨ́j. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Aꞌuu pu aꞌutacaíca aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Matɨ́ꞌɨj mi á eꞌiréꞌene jemin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej mi tiuꞌutaꞌíhuaꞌu avíitzi jɨmeꞌe. Miyen tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj taatáꞌixaateꞌen jaꞌanáj tɨ ayén tíꞌirɨni. ¿Tiꞌitáani aꞌij tíꞌiseijreꞌe aꞌame tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌenen aꞌájna xɨcájraꞌa pej jetzen pajtáhuaꞌa áveꞌecánesin, ajta tɨ́ꞌɨj aꞌájna pɨ́ tíꞌirɨjca tɨ teꞌentipuáꞌari nain ɨ́ tɨ tíꞌiseijreꞌe íiyen chaanaca japua? 


text:
Muꞌiitɨ́ mú hui huataseíjreꞌesin neniúucajtzeꞌe, miyen tɨjɨ́n: “Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu, tɨ Dios á neꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua.” Ayee mú huaꞌutémuaꞌitɨ́ muáꞌajuꞌun jeíhua teɨte huaꞌitzi jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Seajta siyen tíꞌinamuajran mej nuꞌu meri tinéꞌuseꞌesin á jáꞌahuaꞌa naꞌari mej nuꞌu meri tɨ́muaꞌa autéhuijsin mej tinéꞌuseꞌen. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, sej si caí tíꞌitziɨɨneꞌe, aꞌiné ruxeꞌeveꞌe tɨ ayén tiúꞌurɨni. Mɨ́ ajta, caxɨ́ɨ pu aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen nain teꞌentipuáꞌari. 


text:
<pb/>’Seica mú hui teɨtejraꞌa, majtáhuaꞌa seica teɨtejraꞌa, aꞌɨ́ɨ mú naímiꞌi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. Majta ɨ́ mej seica chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme, majtáhuaꞌa ɨ́ mej majta seica chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme, aꞌɨ́ɨ mú naímiꞌi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. Muꞌiicacɨé mú majta huatatɨéjcu. Ajta huateújcaꞌatzɨjxɨꞌɨsin ɨ́ chuej muꞌiicacié íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>’Aj mú mi miyen amuaavíviꞌiran seica jemi mej mi meꞌɨ́n aꞌij puaꞌa amuáaruuren, majta mej mi amuaacuiꞌini. Matɨ́j menaꞌa mej aꞌuchéjme íiyen chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú amuajchaꞌɨ́ɨreꞌe muáꞌajuꞌun meꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej múꞌeen naꞌaráꞌastijreꞌe ineetzi. 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, muꞌiitɨ́ mú mé nejaúujɨsin, majta seica maujtzeɨ́raꞌamuaꞌa muáꞌajuꞌun seɨj ajta seɨj. Majta tiúꞌujchaꞌɨ́ɨreꞌe muáꞌajuꞌun. 


text:
Majta muꞌiitɨ́ mú huataseíjreꞌesin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌihuaꞌitaca meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej nuꞌu Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Mehuáꞌacuanamuan jeíhua ɨ́ teɨte. 


text:
Aꞌiné muꞌuri jaítzeꞌe aꞌij puaꞌa rɨcɨ ɨ́ teɨte, camu chéꞌe ruꞌihuaamuaꞌa temuaꞌa naa mú muáꞌajuꞌun. Muꞌiitɨ́ mú muárɨꞌerista muáꞌajuꞌun. 


text:
Ajta, ayée pu amuacaí ruxeꞌeveꞌe sej si aꞌucɨ́jxɨꞌɨn nainjapua seɨ́j chuéjraꞌa japua sej si huaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta. Aj pu xaa teꞌentipuáꞌari nain. 


text:
<pb/>’Ayee pu ajmíꞌi raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Daniel teecan mej nuꞌu tiꞌitɨ́j huatéchajtza aꞌu tɨ Dios huateúraꞌate nain. Aꞌii pu nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, tɨ xánaꞌaviꞌireꞌe, tɨ tziɨ́ɨniꞌireꞌe. Ajta aꞌɨ́jna tɨ ráꞌajijveꞌe, chéꞌe aꞌɨ́ɨn yaúꞌitɨée áꞌaraꞌani aꞌɨ́jna. ’Setɨ́ꞌɨj raaseíj, ayée xu huárɨni múꞌeen. 


text:
Ajta, aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ án áꞌujcatii ɨ́ ruchiꞌi japua taꞌavéꞌenamiꞌi, chéꞌe aꞌɨ́ɨn caꞌanacan acájraꞌani. Chéꞌe caí tiꞌitɨ́j huiiráꞌan ɨ́ ruchiꞌitá, sino chéꞌe áꞌuraꞌani caꞌanacan. 


text:
Naꞌari tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ tejéꞌemuarɨꞌe u ruvíꞌiraꞌataꞌa, chéꞌe caí aꞌuréꞌenineꞌicaꞌan ɨ́ ruche tɨ ij rucɨɨxu huiráapin, sino chéꞌe áꞌuraꞌani caꞌanacan. 


text:
<pb/>’Cuiꞌi xaa neꞌu, jéꞌecan mú rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌájna xɨcájraꞌa jetze ɨ́ uuca mej aꞌutájucájme, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌatziꞌitéjmee ɨ́ ruyaujmuaꞌa. 


text:
Setáꞌaj siyen tiraatáhuavii ɨ́ Dios jemi tɨ ij caí ayén ruxeꞌeveꞌe sej aꞌucɨ́jxɨꞌɨn tɨ́ꞌɨj huáseeviꞌin, naꞌari aꞌájna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi. 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, jaítzeꞌe mú rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun mej caí jaꞌanáj miyen tirajpuaíjtzicaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ Dios raatétaahuacaꞌa ɨ́ chaanaca. Capu ajta chéꞌe huáꞌacɨꞌɨti ɨ́ puaíjtzi aꞌij tɨ tihuáꞌacɨꞌɨti aꞌájna xɨcájraꞌa jetze. 


text:
<pb/>’Ajta, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa ɨ́ Dios caí ayén ráaruuréncheꞌe tɨ ij caí chéꞌe ayén iraꞌatéeviꞌi tɨ teuuméꞌen aꞌachú puaꞌan xɨca, capu jaꞌatɨ́ ruuri áꞌameꞌencheꞌe. Mɨ́ ajta, huáꞌa jɨmeꞌe ɨ́ teɨte tɨ Dios ari huaꞌuréꞌeseɨreꞌe ɨ́ jéjcua, aꞌɨ́ɨ pu xaa ari ayén ráaruurée tɨ́ꞌij caí chéꞌe ayén iráꞌateeviꞌin. 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen, caxu siyen ráꞌatzaahuateꞌe tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tejámuaatáꞌixaateꞌen aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨjɨ́n: “Casiꞌi, íiye pu jáꞌitaꞌa éꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu.” Caxu seajta ráꞌatzaahuateꞌe tɨ puaꞌa seɨ́j ayén tíꞌixajta yee: “Meꞌecui, amée pu jáꞌitaꞌa éꞌen.” 


text:
<pb/>’Muꞌiitɨ́ mú hui huataseíjreꞌesin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej nuꞌu iꞌi Cɨríistuꞌu, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej nuꞌu Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Mɨ́ majta, camu. Metíꞌihuaꞌitaca muꞌu. Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n aꞌij mej tiraayɨ́ꞌɨtɨ mej mi seica aꞌij teꞌutaseíj ɨ́ teɨte. Ayee mú majta tiuꞌutaseíjrata tɨ júteꞌe éꞌemeꞌecan Dios jemi aꞌij mej yeꞌí rɨcɨ. Ayee pu naa seíireꞌe aꞌame mej mi huaꞌutémuaꞌitɨ huaꞌitzi jɨmeꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ Dios huaꞌuréꞌeseɨj, tɨ puaꞌa ayén tíꞌirɨꞌɨristan mej huaꞌutémuaꞌitɨn. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, caxu siyen ráꞌatzaahuateꞌe tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tejámuaatáꞌixaateꞌen tɨ jɨ́meꞌen yee: “Amée pu nuꞌu áꞌuyeꞌi ꞌɨtzitá aꞌu tɨ caí méꞌe jaꞌatɨ”, naꞌari ayén yee: “Iiyu pu huiirájca avíitzi jɨmeꞌe yú chiꞌita.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, ayée pu téꞌeme aꞌájna xɨcájraꞌa nej jetzen neajtahuaꞌa yé veꞌecáanen i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Ayee nu jéjreꞌecɨtzeꞌe seíireꞌe naꞌame tɨ́j mej témaxcavaꞌaraꞌan. Amuacaí pu u eꞌijnéeriꞌicɨ́ aꞌame aꞌu tɨ ꞌeíjninei ɨ́ xɨca, ajta áꞌiyen ayén cheꞌatá naꞌa huanéeriꞌicɨ́ aꞌame aꞌu tɨ eꞌeteáruꞌipi. 


text:
Ajta ayée pu cheꞌatá naꞌa téꞌeme tɨ́j tiꞌitɨ́j tɨ huamɨ́ꞌɨ. Tɨ́ꞌɨj tiꞌitɨ́j huámɨꞌɨni, aj mú curéꞌecɨjxɨꞌɨsin aꞌɨ́ɨme ɨ́ muáꞌaraꞌica. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa tɨ jetzen ajtahuaꞌa uvéꞌenejsin ɨ́ tɨ ajta teáataꞌa jetze airáane 


text:
<pb/>’Jɨ́meꞌen puꞌu teꞌentipuáꞌari nain ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, aj pu xaa ayén seíireꞌe aꞌame u júteꞌe tɨ jɨ́meꞌen yee:<pb/>Anaaruti ɨ́ xɨca, capu huanéeriꞌicɨ́ aꞌame ɨ́ máxcɨraꞌi jɨmeꞌe.<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ xuꞌuraꞌave, aꞌɨ́ɨ mú u eꞌecávatzɨjxɨꞌɨsin u júteꞌe.<pb/>Muaateúvivájraꞌasin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta ɨ́ mej majta éꞌeseijreꞌe u ta japua, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé. 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, aꞌɨ́j pu huataseíjreꞌesin u júteꞌe ɨ́ mej jɨ́n ramuaꞌaréeren tɨjɨ́n nee nu neajtahuaꞌa yé veꞌecánejsin inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. ’Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨtejraꞌa mej íiyen seijreꞌe chaanaca japua, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé huataújxɨeemɨsteꞌesin naímiꞌi ɨ́ ru jetze. Ayee mú tiꞌineseíira muáꞌajuꞌun netɨ́ꞌɨj aveꞌecáanen ɨ́ jaitɨri jetze. Ayee pu seíireꞌe aꞌame temuaꞌa naa mej mi miyen huateújtzaahuateꞌen. Aj mú xaa ramuaꞌaréeren ɨ́ nej nain jɨ́n antínmuaꞌaree. 


text:
Neajta nu teꞌucácɨꞌɨsiteꞌesin caꞌanín jɨmeꞌe, neajta huaꞌutaꞌaíjteꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej nevaɨreꞌe u ta japua mej aꞌucɨ́jxɨꞌɨn nainjapua ɨ́ chaanaca mej mi huaꞌuréꞌeseɨreꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ nej neri huaꞌavéꞌehuau. Aꞌu tɨ jaꞌuꞌástɨmee ɨ́ chaanaca, aꞌúu mú huaúuviꞌitɨn. 


