# verses

text:
<pb/>’Setáꞌaj siyen yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌí rɨ́ɨj áꞌayeꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj. Tɨ́ꞌɨj antineájxɨꞌɨn tɨ cuaꞌati aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́yeꞌaraꞌan jetze, tɨ puaꞌa ajta ari huataxútaꞌan, aj xu si siyen ramuaꞌaréeren tɨ ari vejliꞌi ɨ́ víitaꞌari. 


text:
Aꞌiné ayée xu ramuaꞌaree jaꞌanáj tɨ puaꞌa pɨ́tíꞌirɨcɨ seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej rasiseꞌi, ayée xu cheꞌatá senaꞌa tiráamuaꞌaree tɨ ari vejliꞌi jaꞌanáj tɨ jetzen antipuáꞌari nain seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej raseijran nain aꞌij nej neri tejámuaatáꞌixaa. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, majta mauj ruuri naímiꞌi ɨ́ teɨte ɨ́ mej íiyen seijreꞌe íjii, nain pu xaa araúrastejsin. 


text:
Ayej xaa tiꞌayajna, aꞌɨ́ɨ pu antipuáꞌari naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tiꞌipuaꞌamé tɨ íiyen seijreꞌe chaanaca japua, ajta u ta japua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ niuucari aꞌij nej neri tejamuáꞌixaa, capu jaꞌanáj antipuáꞌari xaa neꞌu. 


text:
<pb/>’Capu jaꞌatɨ́ ramuaꞌaree jaꞌanáj tɨ teꞌentipuáꞌajte naꞌari aꞌatzaj tɨ ayén tíꞌirɨni. Camu ramuaꞌaree aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Canu neajta ramuaꞌaree inee sino, aꞌɨ́ɨ pu xaa ramuaꞌaree aꞌɨ́jna ɨ́ nej rájyaꞌupua. 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌa nej jetzen neajtahuaꞌa yé veꞌecánejsin inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, ayée pu téꞌeme. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa tíꞌijrɨꞌɨrée muáꞌajuꞌun ɨ́ teɨte matɨ́j tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌájna tɨ́ꞌɨj auj ruurica aꞌɨ́jna ɨ́ Noé teecan. 


text:
Ayee mú rɨjcaa, tɨ́ꞌɨj caí xɨ antipuáꞌarecaꞌa ɨ́ chaanaca jaj jɨmeꞌe, metíꞌicuaꞌacareꞌe ɨ́ teɨte, majta yéꞌecareꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú néjneꞌɨche, majta viɨcheꞌecareꞌe. Maúcheꞌe mú miyen rɨjcaa ajta caí aꞌɨ́ɨn Noé ateájraa ɨ́ baarcu jetze tɨ veꞌée. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, camu aꞌatzu ramuaꞌareerecaꞌa aꞌij tɨ tiꞌitɨ rɨníicheꞌen. Aj mú xaa ráamuaꞌareeriꞌi tɨ́ꞌɨj huatámɨꞌɨyecaꞌa. Huajaꞌujaújte naíjmiꞌica ɨ́ teɨte. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuáꞌaruuren aꞌájna xɨcájraꞌa nej jetzen yé veꞌecánejsin, i nej teáataꞌa jetze airáane. 


text:
<pb/>’Aꞌájna aꞌúu mú huatéꞌuu muáꞌajuꞌun víꞌiraꞌataꞌa, mé huaꞌapua ɨ́ teteca. Seɨ́j pu áꞌaviꞌitɨchiꞌihuan tɨ́ꞌij teꞌentipuáꞌare. Ajta ɨ́ seɨ́j, aꞌúu pu aꞌuteáturaasin. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ ꞌuuca, aꞌúu mú aꞌutéꞌuu muáꞌajuꞌun, mé huaꞌapua. Metéꞌatɨꞌɨxɨ́j mú muáꞌajuꞌun. Seɨ́j pu ajta áꞌaviꞌitɨchiꞌihuan tɨ́ꞌij teꞌentipuáꞌare, ajta ɨ́ seɨ́j, aꞌúu pu aꞌuteáturaasin. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, setáꞌaj atanéjneꞌere temuaꞌa naa, aꞌiné caxu ramuaꞌaree jaꞌanáj tɨ xɨcájraꞌa jetze uvéꞌenejsin ɨ́ áꞌamuavastaraꞌa. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj siyen yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani seꞌíjna. Aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huatéechiꞌi, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn ramuaꞌareere aꞌatzaj tɨ puaꞌa ɨ́ tɨ́caꞌari tzajtaꞌa aꞌuteáruti aꞌɨ́jna ɨ́ nahuaꞌari, ayée pu rɨni aꞌɨ́jna tɨ huatéechiꞌi. Aꞌɨ́ɨ pu atanéeri aꞌame, ajta capu raatáꞌasin tɨ aꞌɨ́ɨn nahuaꞌari raꞌantánaꞌaca ɨ́ puéerta, tɨ́ꞌij uteárute u chiꞌita. 


text:
Ayee pu hui cheꞌatá naꞌa ruxeꞌeveꞌe sej siyen atanéjneꞌeri aꞌiné inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, ayée nu uvéꞌenejsin aꞌatzaj sej caí puaꞌa nechuꞌeveꞌe múꞌeen. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna tɨ xaa nain jɨ́n ráꞌastijreꞌe, ajta aꞌɨ́jna tɨ caí aꞌatzu ráꞌastijreꞌe 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌihuaꞌuran. ¿Aꞌataani téviraꞌa ayén caí jaꞌanáj áꞌɨtzee, tɨ ajta rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn vástareꞌaraꞌan ayén tiraaꞌíjcateꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ seica ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe tɨ ij aꞌɨ́ɨn tihuaꞌumín aꞌatzaj tɨ puaꞌa ari huaxɨ́ꞌepɨꞌɨntariꞌihuacaꞌa? 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tevi, naa pu tiraatévaɨreꞌesin tɨ puaꞌa ayén rɨjca aꞌij tɨ tiraataꞌaíj tɨ́ꞌɨj ajtahuaꞌa uvéꞌenen aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiraꞌaijteꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe tɨ puaꞌa auj ayén rɨjca tɨ́ꞌɨj uvéꞌenen ɨ́ vástareꞌaraꞌan, aꞌɨ́ɨ pu xaa ayén tíꞌiraꞌíjcateꞌen nain jɨmeꞌe aꞌachú tɨ caj tíꞌijchaꞌɨɨ. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa aꞌij puaꞌa tíꞌitevistan aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, ayée pu rɨni. Ayee pu tíꞌimuaꞌatze ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨjɨ́n: “Jéꞌecan pu áꞌateeri mé jáꞌahuaꞌa ɨ́ nevástaraꞌa.” 


text:
Aj pu i autéchesin tɨ aꞌij puaꞌa tihuaꞌutéꞌaxɨꞌɨn ɨ́ ruxɨ́ꞌej teɨte ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe. Ajta huáꞌa jamuan tíꞌicuaꞌani, ajta yeꞌen aꞌɨ́mej jamuan ɨ́ mej rutáꞌaruaijveꞌe. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn vástareꞌaraꞌan uvéꞌenejsin aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen caí rachúꞌeveꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌijvaɨreꞌe, ajta aꞌatzaj tɨ puaꞌa caí ramuaꞌaree tɨ ari uvéꞌene. 


text:
Aj pu i vástareꞌaraꞌan jeíhua puaíjtzi raatáꞌasin. Ajta raataꞌaíjteꞌesin tɨ aꞌuun aꞌutéveeca aꞌu mej aꞌuteáturaasin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n miyen tíꞌijrɨꞌɨre. Jéꞌecan pu ruyeinixɨꞌɨn aꞌujna, ajta rutamej pu jɨ́n ancuréꞌujcɨꞌɨmée aꞌame aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ rajpuaíjtzi.<pb/>


text:
’Aꞌájna xɨcájraꞌa jetze, ayée pu Dios huaꞌutáꞌasin ɨ́ teɨte mej mi meꞌuun aꞌuteárute aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn éꞌeseijreꞌe u ta japua. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuáꞌaruuren aꞌij tɨ tihuáꞌuruu ɨ́ teemua mé ꞌuuca, tamuáamuataꞌa mej nuꞌu aráꞌasecaꞌa. Aꞌɨ́ɨ mú tejáꞌutɨɨ ɨ́ tiúꞌujlaampara mej mi meꞌuun raꞌantinájche aꞌɨ́jna tɨ huaténeɨchi. 


text:
Camu rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌareꞌecaꞌa seica, ɨ́ mej anxɨ́vi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, ɨ́ mej majta anxɨ́vi, aꞌɨ́ɨ mú nuꞌu xaa rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌareꞌecaꞌa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej caí rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌareꞌecaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú tejáꞌutɨɨ ɨ́ tiúꞌujlaampara. Aru camu yaꞌujáj meꞌɨ́jna ɨ́ aceite ɨ́ mej jɨ́n ráꞌajtaira. 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌareꞌecaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú xaa limeeta tzajtaꞌa ruꞌucájtuaa ɨ́ aceite. Aꞌɨ́j mú aꞌujáj, jamuan ɨ́ tiúꞌujlaampara. 


text:
Aꞌiné jeíhua pu nuꞌu éꞌetee aꞌɨ́jna tɨ huaténeɨchi, temuaꞌa pu cutzi tihuaꞌumuáꞌitɨ aꞌɨ́mej ɨ́ teemua. Muaatácuꞌutzucaꞌa micu. 


text:
<pb/>’Puꞌuri nuꞌu teuuméꞌeca aꞌatzaj jáꞌitaꞌa tɨ́caꞌa, tɨ́ꞌɨj seɨ́j ayén huajíjhuacaꞌa tɨjɨ́n: “Puꞌuri yé véꞌeme aꞌɨ́jna tɨ huaténeɨchi. Xuꞌirácɨɨnichi sej si raꞌantinájche.” 


text:
<pb/>’Aj mú mi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí rɨ́ꞌɨ huaújruu, ayée mú tihuaꞌutajé ɨ́ seica tɨjɨ́n: “Aisí, cɨ́j caj setitaatáꞌa ɨ́ aceite aꞌiné puꞌuri huitáxɨꞌɨsin téjmi ɨ́ taꞌáa.” 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌareꞌecaꞌa, ayée mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Catu xaa neꞌu, aꞌiné ayej neꞌase capu cɨꞌɨti tɨ́j naꞌa itejmi. Capu ajta cɨꞌɨpe tɨ́j naꞌa múꞌejmi. Mɨ́ seajta múꞌeen, setáꞌaj áꞌucɨɨne huáꞌa jemi ɨ́ mej aceite tuꞌaraca sej si ráananan tɨ́j naꞌa múꞌejmi.” 


text:
<pb/>’Aj mú mi miyen huarɨ́j. U mú nuꞌu mi áꞌujuꞌun. Maúcheꞌe mú huajúꞌucaa, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn aꞌaráꞌa aꞌɨ́jna tɨ huaténeɨchi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teemua ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ huaújruu, aꞌɨ́ɨ mú aꞌucɨ́j jamuan aꞌu mej tejéꞌeyeste meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huaténeɨchi. Aj pu i teꞌiteánamiꞌihuacaꞌa ɨ́ puéerta jetze. 


text:
<pb/>’Aꞌatzu nuꞌu áꞌateeviꞌica, majta ɨ́ seica aꞌaráꞌa ɨ́ teemua. Aj mú mi miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Tavastaraꞌa, múꞌee ɨ́ pej iꞌi tavástaraꞌa, titaꞌantácuuneꞌe.” 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: “Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, ayej tiꞌayajna. Canu aꞌatzu áꞌamuamuajte.” 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj siyen atanéjneꞌeri aꞌiné caxu ramuaꞌaree jaꞌanáj tɨ xɨcájraꞌa jetze nej inee uvéꞌenejsin. Jɨ́meꞌen ɨ́ tumin tɨ jɨ́n ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe tihuaꞌuꞌíjca aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa 


text:
<pb/>’Ajta, ayée pu cheꞌatá naꞌa Dios huáꞌaruuren aꞌájna xɨcájraꞌa jetze tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ ayén tihuáꞌuruu ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌecaꞌa. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu ari aꞌuyeꞌimɨ́ɨca mé jáꞌahuaꞌa yee, amuacaí pu huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌecaꞌa. Tihuaꞌuꞌíjca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ aꞌɨ́ɨn tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee pu tiraatáꞌa seɨ́j aꞌachú cumu anxɨ́j viꞌiraꞌa ɨ́ tumin. Ajta ɨ́ seɨ́j, ayée pu tiraatáꞌa aꞌachú cumu huaꞌapua viꞌiraꞌa. Ajtahuaꞌa ɨ́ seɨ́j, seɨ́j viꞌiraꞌa pu tiraatáꞌa. Ayee pu tihuaꞌutáꞌa aꞌij mé tiraayɨ́ꞌɨtɨ. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa. 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn tɨ anxɨ́j viꞌiraꞌa ancuréꞌa, aꞌɨ́ɨ pu aꞌutéjche tɨ tiuꞌumuárɨꞌen tumin jɨmeꞌe. Ajta áꞌiyen, raamuáꞌitɨ anxɨ́j viꞌiraꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ajmíꞌi raꞌancuréꞌa. 


text:
Ayee pu cheꞌatá naꞌa huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ raꞌancuréꞌa aꞌachú cumu huaꞌapua viꞌiraꞌa. Raamuáꞌitɨ huaꞌapua viꞌiraꞌa, icu. 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn tɨ raꞌancuréꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ seɨ́j viꞌiraꞌa, capu tiraamuárɨꞌiste. Aꞌáa pu jáꞌahuaꞌa aꞌaráꞌa. Raꞌateíchajraa á chuaataꞌa. Aꞌuu pu raꞌaváꞌana ɨ́ tumin tɨ raatániɨjte ɨ́ ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe. 


text:
<pb/>’Puꞌuri nuꞌu áꞌateeviꞌicaꞌa, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe, uvéꞌene. Ajta aꞌutéjche tɨ raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen ɨ́ tumin jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ anxɨ́j viꞌiraꞌa ancuréꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌaráꞌa ɨ́ seica ɨ́ anxɨ́j viꞌiraꞌa. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa. Ayee pepuꞌu caj tinaatáꞌa anxɨ́j viꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Casiꞌi, aꞌij nu jɨ́n raamuáꞌitɨ seica tɨ ayén cheꞌatá naꞌa teꞌaráꞌase anxɨ́j viꞌiraꞌa.” 


text:
<pb/>’Ayee pu tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ vástareꞌaraꞌan tɨjɨ́n: “Xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej huarɨ́j, múꞌee ɨ́ pej caí jaꞌanáj áꞌɨtze. Rɨ́ꞌɨ pej tíꞌitevij. Aꞌɨ́j pej jɨ́n teꞌaráꞌaste. Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tíꞌimuaꞌijcateꞌen jeíhua jɨmeꞌe, íiye ineetzi jemi tetáꞌaj huátatemuaꞌaveꞌen naímiꞌi.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ huaꞌapua viꞌiraꞌa ancuréꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta yé raꞌáa. Ayee pu ajta tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa, múꞌee pej piyen tinaaꞌíjca peꞌɨ́jna jɨmeꞌe huaꞌapua viꞌiraꞌa ɨ́ tumin. Casiꞌi, aꞌij nu jɨ́n raamuáꞌitɨ seica tɨ ayén cheꞌatá naꞌa teꞌaráꞌase huaꞌapua viꞌiraꞌa.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ vástareꞌaraꞌan, ayée pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej huarɨ́j, múꞌee ɨ́ pej caí jaꞌanáj áꞌɨtzee. Rɨ́ꞌɨ pej tíꞌitevij. Aꞌɨ́j pej jɨ́n raꞌaráꞌaste. Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tíꞌimuaꞌijcateꞌen jeíhua jɨmeꞌe, íiye ineetzi jemi tetáꞌaj huátatemuaꞌaveꞌen naímiꞌi.” 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu aꞌɨ́ɨn tɨ seɨ́j viꞌiraꞌa ancuréꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta yé raꞌáa. Ayee pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa. Nee nu niyen ráamuaꞌareeriꞌi pej piyen téꞌejaaxɨejveꞌe. Ayee pej tihuáꞌaijteꞌe mɨ seica mej mi tiuꞌuhuásteꞌen, matáꞌaj tiuꞌutzaana. Aru nain pu tíꞌimuacɨꞌɨti múꞌeetzi. Ayee pej tihuauꞌaíjteꞌen mej mi ráahuastɨraꞌani ɨ́ imueꞌeri, matáꞌaj raaréꞌeseɨreꞌen tɨ́ꞌɨj tíꞌicɨɨre. Ajta áꞌiyen nain timuáacɨꞌɨti múꞌeetzi. 


text:
Aꞌɨ́j nu jɨ́n tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa inee. Aj nu jɨ́n neꞌuun á jáꞌahuaꞌa aꞌaráꞌa. Neraꞌateíichejraa. Netɨ́ꞌɨj ni raꞌaváꞌana á chuaataꞌa. Yeꞌecui neꞌu, múꞌeetzi tɨ aꞌaa.” 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn vástareꞌaraꞌan, ayée pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: “Múꞌee, mɨ pej aꞌij puaꞌa tíꞌitevij, jéꞌecan pej huáꞌɨnaꞌaseꞌe. Capej tiꞌitɨ́j jɨ́n nevaɨreꞌe. Tɨ́ puaꞌa piyen ramuaꞌaree nej niyen tihuaꞌaꞌaíjteꞌen mej mi tiuꞌuhuásteꞌen tɨ i ayén nain tináacɨꞌɨti ineetzi, ¿ni tzaa pajta piyen ramuaꞌareere nej neajta niyen tihuaꞌaꞌaíjteꞌen mej mi raaréꞌeseɨreꞌen tɨ ij ajta nain tináacɨꞌɨti ineetzi? 


text:
Tɨ́ puaꞌa piyen tiꞌijmuaꞌaréere, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n pecaí piyen huarɨ́j pej pi caí peꞌuun yaúutuaa ɨ́ tumin huáꞌa jemi ɨ́ mej tumin tíꞌineꞌɨjte nej ni aꞌatzu raamuáꞌitɨn? Tɨ́ puaꞌa piyen huárɨniicheꞌe, aj nu xaa raꞌancuréꞌaniicheꞌen ɨ́ tɨ neetzi neꞌáa netɨ́ꞌɨj yé uvéꞌenen. Peꞌutéꞌɨtzee huápɨꞌɨ.” 


text:
<pb/>’Aj pu nuꞌu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ seica ɨ́ mej vejliꞌi huatéꞌuu tɨjɨ́n: “Setáꞌaj yeehui ráꞌariꞌi seꞌɨ́jna ɨ́ seɨj viꞌiraꞌa, seajta raatáꞌan seꞌɨ́jna tɨ tamuáamuataꞌa viꞌiraꞌa tíꞌituaave. 


text:
Matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ, jaítzeꞌe pu tihuáꞌacɨꞌɨti. Ayee pu téꞌeme mej miyen tíꞌijchaꞌɨ́ɨ muáꞌaraꞌani nain aꞌachú tɨ caj ruxeꞌeveꞌe. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej caí tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ, aꞌɨ́ɨ mú tihuáꞌariꞌira aꞌɨ́mej ɨ́ mej cɨ́j menaꞌa tíꞌijchaꞌɨɨ mej mi caí chéꞌe tíꞌijchaꞌɨ́ɨ muáꞌaraꞌani. 


text:
Seajta múꞌeen, setáꞌaj mé yaꞌurájrɨeni seꞌɨ́jna ɨ́ tɨ caí tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe mé puaꞌacɨé aꞌu tɨ aꞌutɨ́caꞌa. Aꞌuu pu ruyeinixɨꞌɨn, ajta ancuréꞌujcɨꞌɨxɨjsin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ rajpuaíjtzi.” Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ vástareꞌaraꞌan. Tɨ́ꞌɨj Dios huáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́mej teɨtejraꞌa ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua 


text:
<pb/>’Aꞌájna xɨcájraꞌa nej jetzen yéveꞌecánejsin inee, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, netɨ́ꞌɨjtáhuaꞌa huataseíjreꞌen aꞌɨ́mej jamuan ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, naa pu seíireꞌe aꞌame mej mi rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj ɨ́ teɨte, temuaꞌa naa. Nee nu huatéyeijxa ɨ́ ɨpuari japua mej mi ráamuaꞌaree ɨ́ nej inee nain jɨ́n antínmuaꞌaree íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>’Matɨ́ꞌɨj mi neetzi jemi huáꞌajseɨreꞌesin naíjmiꞌica ɨ́ teɨtejraꞌa i mej íiyen seijreꞌe ɨ́ chaanaca japua. Neajta inee, ayée nu cheꞌatá nenaꞌa huaꞌapuacɨé huáꞌajseɨreꞌesin tɨ́j ajta jaꞌatɨ́ ayén huaꞌapuacɨé tihuáꞌajseɨ ɨ́ ruyeꞌemua. Aꞌuu pu huáꞌajseɨj ɨ́ cáneꞌaxɨ seɨ́jtaꞌa, ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ caurasi, ajta seɨ́jtaꞌa. 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte, ayée mú ꞌeen matɨ́j ɨ́ cáneꞌaxɨ. Nerɨꞌɨríintaꞌa nu huáꞌajseɨreꞌesin. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, ayée mú ꞌeen matɨ́j ɨ́ caurasi. Neꞌúutataꞌa nu huáꞌajseɨreꞌesin neꞌɨ́mej. 


text:
<pb/>’Neajta inee, i nej iꞌi Rey, ayée nu tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin neꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌejteí nerɨꞌɨríintaꞌa tɨjɨ́n: “Iíyeꞌe xuꞌu ij múꞌeen, mɨ sej rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ niyáꞌupua, setáꞌaj siyen raꞌancuréꞌan ɨ́ tɨ ayén tejáꞌamuacɨꞌɨti, aꞌij tɨ tiúꞌuxɨꞌepɨꞌɨntariꞌihuacaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ Dios raatétaahuacaꞌa ɨ́ chaanaca, sej si seꞌuun aꞌuteárute aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe. 


text:
Ayee pu téꞌeme aꞌiné múꞌeen xu tinaamí netɨ́ꞌɨj huataꞌíꞌicuatacaꞌa. Múꞌeen xu seajta jaj naatáꞌa netɨ́ꞌɨj huataꞌíꞌimɨ. Múꞌeen xu seajta naꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ ruchiꞌitá tɨ́ꞌɨj caí jaꞌatɨ́ nexɨ́ꞌeveꞌecaꞌa. 


text:
Ayee xu tinaatéechejte netɨ́ꞌɨj caí tiꞌitéchejcaꞌa. Netɨ́ꞌɨj tijcuíꞌinecaꞌa, múꞌeen xu seajta naatéeseij. Ajta, netɨ́ꞌɨj aiteánamiꞌihuacaꞌa, múꞌeen xu seajta náamuaarecaꞌa.” 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte, ayée mú tinaatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Tavastaraꞌa, ¿aꞌanajni tiyen timuaamí tetɨ́ꞌɨj muaaseíj ɨ́ pej íꞌicuatacaꞌa? ¿Aꞌanajni tiyen jaj timuaatáꞌa tetɨ́ꞌɨj muaaseíj pej íꞌimɨꞌɨcaꞌa? 


text:
¿Aꞌanajni tiyen timuaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ tachiꞌitá iteen tetɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi pej caí aꞌij tamuari? Ari iꞌi, ¿aꞌanajni tej tiyen huarɨ́j tej timuaatéechejte patɨ́ꞌɨj caí tiꞌitɨ́j jɨ́n tiꞌitéchejcaꞌa? 


text:
¿Aꞌanajni tiyen muáamuaarecaꞌa patɨ́ꞌɨj aiteánamiꞌihuacaꞌa naꞌari tej tiyen muaatéeseij patɨ́ꞌɨj tíꞌicuiꞌicaꞌa?” 


text:
<pb/>’Neajta inee, i nej iꞌi Rey, ayée nu tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna, setɨ́j senaꞌa sej siyen huáꞌuruu aꞌɨ́mej ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa, ayée xu cheꞌatá senaꞌa náaruu ineetzi. Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa siyen raatévaɨ seɨ́j ɨ́ neꞌihuaaraꞌa tɨ caí tiꞌitɨ́j jɨ́n tiꞌitéjvee, tɨ caí aꞌatzu ruxeꞌeveꞌe.” 


text:
<pb/>’Aj nu ni niyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌejteí neꞌúutataꞌa tɨjɨ́n: “Sericu múꞌeen, mɨ tɨ Dios aꞌij puaꞌa tejámuaatáꞌasin. Sej hui ineetzi jemi sej si seꞌuun aꞌuteárute taij tzajtaꞌa tɨ Dios ayén rɨ́ꞌɨ ráaruurijtze aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijvaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨme ɨ́ xɨéjniuꞌucari ɨ́ mej aꞌij puaꞌa ꞌeen. 


text:
Sericu múꞌeen, aꞌiné caxu tinaamí netɨ́ꞌɨj huataꞌíꞌicuatacaꞌa. Múꞌeen xu seajta caí jaj naatáꞌa netɨ́ꞌɨj íꞌimɨꞌɨcaꞌa. 


text:
Capu jaꞌatɨ naamuáꞌa. Ayee pu i ꞌeeneꞌe, caxu náꞌanviꞌitɨ á ruchiꞌitá. Canu tiꞌitéchejcaꞌa. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu tinaatéechejte. Netɨ́ꞌɨj tijcuíꞌinecaꞌa, caxu seajta naatéeseij, caxu seajta náamuaarecaꞌa netɨ́ꞌɨj aiteánamiꞌihuacaꞌa.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ mú majta miyen tinaatáꞌixaateꞌesin tɨjɨ́n: “Tavastaraꞌa, ¿aꞌanajni tiyen timuaaseíj pej huataꞌíꞌicuatacaꞌa, nusu pej íꞌimɨꞌɨcaꞌa, naꞌari pej caí jaꞌatɨ́ muaꞌatejcaꞌa, naꞌari pej tíꞌicuiꞌicaꞌa, caꞌɨ́n pej aiteánamiꞌihuacaꞌa, teajta caí muaatévaɨ iteen?” 


text:
<pb/>’Aj nu ni niyen tiuꞌutániuusin tɨjɨ́n: “Aꞌiné caxu siyen raatévaɨ seɨ́j ɨ́ neꞌihuaaraꞌa tɨ caí tiꞌitɨ́j jɨ́n tiꞌitéjvee, seɨ́j tɨ caí ruxeꞌeveꞌe, caxu seajta naatévaɨ ineetzi.” 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n, aꞌúu mú áꞌujuꞌun tɨ ij puaíjtzi huáꞌucɨꞌɨti tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteteɨte, aꞌúu mú áꞌujuꞌun aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe mej mi ruuri muáꞌaraꞌani jemin tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj Jesús raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ nain tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌíjna i niuucari, aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Xuꞌuri ramuaꞌaree tɨ ari vejliꞌi aꞌájna mej tíꞌiyesten meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌi. Aꞌatura aúcheꞌe huaꞌapua xɨca. Jaꞌatɨ́ pu ajta tiuꞌutátuiireꞌesin ɨ́ nejɨ́meꞌe i nej neajta teáataꞌa jetze airáane mej mi náꞌutatan cúruu jetze. ―Yee puꞌu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ niuucari jɨmeꞌe tɨ tíꞌaijta, majta ɨ́ huaꞌavaujsi ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, aꞌúu mú eꞌetiújseɨj u chiꞌiraꞌan jetze aꞌɨ́jna tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree u huaꞌatéyujtaꞌa. Ayee pu ántehuaa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n Caifás. 


text:
Aꞌɨ́ɨ mú tiúꞌujmuaꞌatziiteꞌecaꞌa aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi huaꞌitzi jɨ́n raatéeviꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús mej mi raajéꞌica. 


text:
Majta miyen tíꞌiruꞌixaateꞌecaꞌa tɨjɨ́n: ―Catu raatéviꞌira matɨ́ꞌɨj tíꞌiyeste ɨ́ teɨte mej mi caí huataníniuꞌucacu. Tɨ́ puaꞌa tiyen huárɨni, aꞌɨ́ɨ mú taaténeꞌusiꞌiteꞌesin. ꞌƗ́itaꞌa pu án yéꞌajtuaa muꞌúutzeꞌen ɨ́ Jesús aꞌɨ́jna tɨ naa teáarɨ́ꞌe 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌúu pu aꞌutéveecaꞌa u Betania aꞌu tɨ éꞌeche aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Simón. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Tɨ́ Cáꞌatzaj. 


text:
<pb/>Aj pu i seɨ́j á eꞌiréꞌene jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. ꞌƗ́itaꞌa pu pɨ́rɨcɨ tɨ limeeta huátɨsimeꞌecaꞌa. Tetej limeetajraꞌa pu púꞌeeneꞌe. Naa pu teꞌevéꞌejɨsticaꞌa tɨ naa teáarɨ́ꞌe, tɨ ajta huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. Tɨ́ꞌɨj Jesús huatecaíca meesa jetze, aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa án pu yéꞌajtuaa án muꞌúutzeꞌen. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌij tɨ huarɨ́j, jéꞌecan mú huataníniuꞌucacucaꞌa ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa jemi. Aj mú mi miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n áꞌuvej amɨ́jna ɨ́ aceite? 


text:
Rɨꞌɨríistacaꞌancheꞌe pu mej ráatuaanijcheꞌen mej mi raamuáꞌitɨncheꞌe jeíhua ɨ́ tumin mej mi huaꞌutáꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij mej yeꞌí tíꞌixajtacaꞌa. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen rájaaxɨejviꞌi seꞌíjna i ꞌɨ́itaꞌa? Aꞌij tɨ náaruu, temuaꞌa pu naa iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, maúcheꞌe mú múꞌejmi jemi seíireꞌe muáꞌajuꞌun tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Jaꞌanáj tɨ naꞌa pu i íꞌirɨꞌɨriista aꞌame sej siyen tihuaꞌutévaɨreꞌen. Mɨ́ neajta inee, canu chéꞌe múꞌejmi jemi seíireꞌe naꞌame. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌu, tɨ́ꞌɨj aꞌíin ꞌɨ́itaꞌa naꞌavéꞌemeijriꞌi ineetzi, ayée pu ꞌeen jɨ́n ayén náaruu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naꞌaváꞌanan. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna, íiyen chaanaca japua, aꞌu tɨ naꞌa mej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte aꞌij tɨ Dios tihuaꞌirájtuaani aꞌɨ́ɨ mú majta huaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌij tɨ huarɨ́j aꞌíjna i ꞌɨ́itaꞌa mej mi jeíhua raꞌutámuaꞌaree. Judás pu tiuꞌutátui avíitzi jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́jna tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Judás Iscariotes, aꞌɨ́ɨ pu ajtáraa huáꞌa jemi. Aꞌuu pu áꞌuraa tɨ ij tiuꞌuxáj huáꞌa jamuan ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌachúni setíꞌineanajchiteꞌen tɨ puaꞌa nejamuaatátuiireꞌen neꞌɨ́jna ɨ́ Jesús? Maraatéꞌitɨee ɨ́ tumin. Majta raatáꞌa aꞌachú cumu seité japuan tamuáamuataꞌa ɨ́ tumin, rumuaꞌatɨ́ plata. 


text:
Ajta iyáꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Judás. Tɨ́j naꞌa aꞌájnáꞌɨmua, aꞌɨ́ɨ pu aꞌutéjche tɨ ráahuauni jaꞌanáj tɨ iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn tɨ ij huaꞌutátuiireꞌen. Tɨ́ꞌɨj tavástaraꞌa tihuaꞌumí aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌa ɨ́ taꞌamuájca mej jetzen tíꞌiyestehuaꞌa matɨ́ꞌɨj pan cuaꞌacareꞌe tɨ caí cujchiraꞌa, aj mú mi á eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné jetze muaꞌaráanajche tej áꞌujuꞌun tej ti rɨ́ꞌɨ tejáꞌuruuren ɨ́ pej ráacuaꞌani ɨ́ pan tej jɨ́n raꞌutámuaꞌaree aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ tayaujmuaꞌa ɨ́ mej anáatéꞌee muaanúnuꞌihuacaꞌa? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu múꞌeen seꞌájna chajtaꞌa. Aa xu jaꞌatɨ́ éꞌeteuni. Setáꞌaj siyen tiraataꞌixaateꞌen yee: “Yee pu tiꞌixa ɨ́ maestro tɨjɨ́n puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene nej nain jɨ́n raanaíjmireꞌen, neajta nej raꞌutámuaꞌaree aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ jetzen Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ tayaujmuaꞌa mej anáatéꞌee muaanúnuꞌihuacaꞌa.” 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayée mú huarɨ́j aꞌij tɨ Jesús tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa. Nain mú rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu ɨ́ mej tíꞌicuaꞌani. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj huachúmuaꞌancaa, Jesús pu huatecaíca ɨ́ meesa jetze huáꞌa jamuan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua muaꞌaráꞌaxcaa. 


text:
Muꞌuri tíꞌicuaꞌacáa, tɨ́ꞌɨj ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, seɨ́j tɨ aꞌamua jetze ajtémeꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu nejɨ́meꞌe tiuꞌutátuiireꞌesin huáꞌa jemi ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa. 


text:
<pb/>Aj mú mi huataújxɨeemɨste ɨ́ ru tzajtaꞌa. Maꞌutéjhuii mej raataꞌíhuaꞌu meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, seɨj ajta seɨj. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani aꞌɨ́ɨn púꞌeen? ¿Ni qui inee? Ajtahuaꞌa seɨ́j ayén tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani aꞌɨ́ɨn púꞌeen? ¿Ni qui inee? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌijna tɨ pan cuaꞌa aꞌíjna jetze i tuxaꞌa nee jamuan, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ nejɨ́meꞌe tiuꞌutátuiireꞌesin. 


text:
Ayee pu tejaꞌuréꞌenejsin ineetzi jemi i nej neajta teáataꞌa jetze airáane aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna jemi tɨ nejɨ́meꞌe tiuꞌutátuiireꞌesin, jaítzeꞌe pu raatévaɨreꞌencheꞌe tɨ caí huanúꞌihuancheꞌe aꞌiné rajpuaíitzi pu aꞌame huápɨꞌɨ. Chéꞌe aꞌɨ́ɨn huataújxɨeemɨsteꞌen. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Judás, ɨ́ tɨ huaꞌutátuiireꞌemɨꞌɨcaꞌa, ayée pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Maestru, canu xaa neꞌɨ́n púꞌeen, ¿ni qui necaí? Jesús pu ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Muꞌée pej aseɨ́j piyen tiraataxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Maúcheꞌe mú tíꞌicuaꞌa tɨ́ꞌɨj Jesús pan tiꞌɨ́j. Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa ɨ́ Dios, ajta raꞌantítaaraxɨ. Aj pu i huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ. Ayen tihuáꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: ―Xaꞌancuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ. Xáacuaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen i nehuáꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen, vaasu tijáj. Tɨ́ꞌɨjtaꞌi rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌuréꞌiꞌite. Ayen tiꞌixáata tɨjɨ́n: ―Xaꞌantiꞌí, naíjmiꞌi múꞌeen. 


text:
Aꞌíjna tɨ urajmuaa, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen i nexuureꞌe nej raꞌiráxɨreꞌesin neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej ni raanaíjmireꞌen aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n Dios ruseɨ́j ayén teꞌataújratziiriꞌi ɨ́ jéjcua ɨmuá. Aꞌɨ́j nu jɨ́n huáꞌa japua niuuni muꞌiicáca tɨ ij Dios ayén tihuaꞌutáꞌuuniꞌi. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayej xaa neꞌu ayén tiꞌayajna, íjii tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, canu chéꞌe raꞌantíꞌisin neꞌíjna i jáꞌaraꞌa uuva jetze tɨ meꞌecan sino aꞌájna xɨcájraꞌa tɨ Dios jetzen huateúraꞌateꞌesin nainjapua ɨ́ chaanaca. Aj nu xaa aꞌamua jamuan raꞌantíꞌisin neajtahuaꞌa rujéjcuatzeꞌen. Jesús pu raataxájtacaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn Pedro raꞌavéꞌavaata tɨ nuꞌu caí ramuaꞌate 


text:
<pb/>Aj mú mi seɨ́j tiuꞌutáchuiicacaꞌa ɨ́ mej jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Aj mú mi aꞌucɨ́j. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa Aceituunajemi, jɨrí tɨ áꞌutaaca. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ijii, tɨ tɨ́caꞌaren, mé xu núujɨsin. Setiuꞌutatéviꞌiraꞌata neetzi jemi. Ayee pu téꞌeme tɨ́j téꞌeyuꞌusiꞌi tɨ Dios ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Nee nu i nej iꞌi Dios, aꞌɨ́j nu jéꞌicatan cáneꞌaxɨ tɨ tiseíj. Majta meꞌɨ́n aꞌucɨ́jxɨꞌɨsin ɨ́ cáneꞌaxɨ.” 


text:
Mɨ́ neajta inee, netɨ́ꞌɨj huatarún, áa nu aꞌuméꞌe naꞌame u Galilea. Amuacaí nu aráꞌaiixa, seajta áꞌiyen múꞌeen. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, ayée pu tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa naíjmiꞌi metiuꞌutatéviꞌiraꞌata mɨ seica múꞌeetzi jemi. Canu jaꞌanáj niyen rɨni inee. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna, íjii tɨ́caꞌa, tɨ́ꞌɨj caí xɨ huajíjhuan ɨ́ gallo, huaíca pej piyen tínaꞌavéꞌavaata yee pej núꞌu caí nemuaꞌate. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, ayée pu tiraatáꞌixaa caꞌanín jɨmeꞌe tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe nej á jamuan huámɨꞌɨni, capu amɨ́n aꞌij. Canu jaꞌanáj niyen tímuaꞌavéꞌavaata yee nej caí muamuaꞌate. Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, ayée mú cheꞌatá menaꞌa tiuꞌutaxájtacaꞌa. Jesús pu raatéjhuau ɨ́ Dios jemi aꞌujna u Getsemaní 


text:
<pb/>Aj pu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa, huastari jemi, cɨyej tɨ eꞌeréꞌevee tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Getsemaní. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Yé xuꞌu titéꞌen múꞌeen, iiyecuí. Neajta inee, mé nuꞌu vejliꞌi aꞌatanéjsin nej ni raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Aj pu i áꞌuraa. Huajaꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́mej, aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua, ɨ́ mej yaújmuaꞌameꞌen púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Zebedeo. Ajta áꞌiyen aꞌij puaꞌa raatáꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa. Jéꞌecan pu huataújxɨeemɨste. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Jéꞌecan pu caí núꞌucaꞌanistiꞌi yú ne tzajtaꞌa. Huápɨꞌɨ nu nexɨeemɨsteꞌe. Cu xɨee nej cuj mɨꞌɨni. Yé xu huateáturan múꞌeen íiye. Seucheꞌe xu atanéjneꞌere nee jamuan. 


text:
<pb/>Aꞌatzu pu aꞌɨmuá ájcaꞌi yee aꞌuréꞌene. Tɨ́ꞌɨj i éꞌejtunutacaꞌa á chuaataꞌa. Aj pu i ayén tirájhuaviiriꞌi ɨ́ Dios tɨjɨ́n: ―Dios pej níꞌiyaꞌupua, naíjmiꞌi pu rɨꞌɨrí múꞌeetzi jemi. Tɨ́ puaꞌa petiꞌitáꞌacareꞌen tɨ caí ayén tíꞌinecɨꞌɨti aꞌíjna tɨ aꞌij puaꞌa ꞌeen, ɨ́ nej jɨ́n rajpuaíitzi naꞌame. Naꞌari caí, chéꞌe caí ayén ꞌeeneꞌen netɨ́j tíꞌijxeꞌeveꞌe inee, sino patɨ́j múꞌee tíꞌijxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i á eꞌiréꞌene aꞌu mej aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Muꞌuri íꞌicuꞌutzucaꞌa. Tɨ́ꞌɨj huaꞌujɨ́ste, aj pu i ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa pecaí téꞌeviicuaꞌi pej atáneere nee jamuan aꞌachú cumu sei hora? 


text:
Seucheꞌe xu atanéjneꞌere, seajta setáꞌaj raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi tɨ́ꞌij caí tejamuáacɨꞌɨti tiꞌitɨ́j ɨ́ sej jɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Múꞌeen xu xaa huateújcaꞌanen ɨ́ ru tzajtaꞌa. Mɨ́ ajta caí, capu áꞌamuacaꞌanistiꞌi. 


text:
<pb/>Ajta áꞌuraa. Ajtahuaꞌa ayén tirájhuaviiriꞌi ɨ́ Dios tɨjɨ́n: ―Dios pej níꞌiyaꞌupua, tɨ puaꞌa caí aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tɨ i caí ayén tíꞌinecɨꞌɨti aꞌɨ́jna ɨ́ nej jɨ́n rajpuaíitzi naꞌame, chéꞌe ayén ꞌeeneꞌen patɨ́j tíꞌijxeꞌeveꞌe múꞌee. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨjtáhuaꞌa á eꞌiréꞌene. Ajtahuaꞌa pu huáꞌuteu, mecuꞌutzúcaꞌa, aꞌiné jeíhua pu huáꞌamuaꞌitɨjcaꞌa ɨ́ cutzi. 


text:
Aa mú aꞌuteájturaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej cuꞌutzucaꞌa. Huaícacajetze pu ajtahuaꞌa u áꞌume ɨ́ Jesús. Ajtahuaꞌa pu raatéjhuau ɨ́ Dios jemi. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tirájhuaviiriꞌi aꞌij tɨ amuacaícan tiraatáhuaviiriꞌi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ajtahuaꞌa á eꞌiréꞌene aꞌu mej aꞌutéꞌuucaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri íjii, sej huápɨꞌɨ rucuꞌutziveꞌe. Puꞌuri íjii sej huácuꞌutzu, seajta huaújseꞌupeꞌen. Casiꞌi, puꞌuri aúcheꞌe. Puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene tɨ ij aꞌɨ́ɨn huaꞌutátuiireꞌesin ɨ́ ne jɨ́meꞌen, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane mej mi naateeviꞌi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌij puaꞌa rɨcɨ. 


text:
<pb/>’Xáꞌajhuiixɨꞌɨ. Cheꞌeré ticu. Puꞌuri eꞌevéꞌeme aꞌɨ́jna tɨ ne jɨ́meꞌen tiuꞌutátuiireꞌesin. Matɨ́ꞌɨj raatéeviꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tíꞌixajtacaꞌa tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Judás á eꞌiréꞌene. Aꞌɨ́jna ɨ́ Judás, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌa jetze ajtémeꞌecan aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua muaꞌaráꞌaxcaa. Jéihua mú teɨte jamuan huajúꞌucaa. Seica mú tiuꞌɨ́ꞌɨsimeꞌe ɨ́ nahuaa tɨ ruxɨ́ꞌejtaꞌa teꞌejcamɨ́ɨmɨjmee, majta seica cɨyej tiuꞌɨ́ɨ ɨ́ mej jɨ́n huáꞌucuiꞌini. Naíjmiꞌica mú huataꞌáijtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ huaꞌutátuii aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, amuacaí pu tiꞌihuaújmuaꞌatzii aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni mej mi ráamuaꞌaree jaꞌatɨ́ tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna neꞌu, ɨ́ nej ruꞌitépɨꞌɨtzeꞌesin netɨ́ꞌɨj raatateújteꞌen, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ. Setáꞌaj hui raatéeviꞌi. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu aꞌaráꞌa, aj pu i ajteáxɨɨrecaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu tiraatateújte tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné penaꞌa, Maeestru? Ajta ruꞌitépɨꞌɨtze. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Neꞌamiigu, ¿ni peꞌɨ́jna jɨ́n piyen yé véꞌeme? ―Yee puꞌu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi. Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, aꞌɨ́ɨ mú ajteáxɨɨrecaꞌa jemin. Matɨ́ꞌɨj mi raatéeviꞌi. 


text:
Matɨ́ꞌɨj raatéeviꞌi, aj pu i seɨ́j tɨ Jesús jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe, aꞌɨ́ɨ pu rúꞌijcupi ɨ́ runahuaa tɨ ruxɨ́ꞌejtaꞌa teꞌejcamɨ́ɨmɨjmee. Aj pu i ruꞌitéjtze aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaijteꞌe u teyujtaꞌa. Tɨꞌɨj jí raꞌajtaveíjchecaꞌa ɨ́ naxairaꞌan. 


text:
<pb/>Ajta Jesús ayén tiraataꞌaíj aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨjɨ́n: ―Ucárujteꞌe muaꞌanáhuaa, aꞌiné tɨ puaꞌa piyen ruíjcuta muaꞌanáhuaa, aꞌɨ́ɨ mú majta muaajéꞌicatan nahuaa jɨmeꞌe. 


text:
¿Ni ayén timuáꞌamitɨejteꞌe múꞌeetzi tɨ ayén ruxeꞌeveꞌe pej piyen huárɨni? ’Casiꞌi, tɨ puaꞌa niyen raatáhuavii ɨ́ tɨ níꞌiyaꞌupua, aꞌɨ́ɨ pu raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ huaꞌutaꞌaíjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua mej mi aveꞌecanén menaatévaɨreꞌen. Majta meꞌɨ́n, aꞌɨ́ɨ mú miyen aꞌaráꞌaxcan aꞌachú cumu huaícate viꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>’Aru tɨ puaꞌa hui niyen huárɨni, capu chéꞌe huatárɨꞌɨristari tɨ ij ayén araúrasten aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ nuꞌu ayén ruxeꞌeveꞌe mej miyen náaruuren. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ teɨte tɨjɨ́n: ―¿Ni siyen yé véꞌejuꞌun seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej niyen huaꞌuréꞌeseɨreꞌesin ɨ́ teɨte mej mi huaténeꞌuseꞌen ɨ́ gobierno jemi? ¿Ni seꞌɨ́jna jɨ́n tiuꞌɨ́ꞌɨsin ɨ́ nahuaa tɨ ruxɨ́ꞌejtaꞌa teꞌejcamɨ́ɨmɨjmee, seajta cɨyej tiuꞌɨ́ꞌɨsin sej si naateeviꞌi? ’Nain tújcaꞌari tzajtaꞌa tɨ yú eꞌiréꞌene, aꞌúu nu aꞌutéveecaꞌa teyujtaꞌa. Netejáꞌamuamuaꞌatehuaꞌa nu náꞌayeꞌi. Mɨ́ seajta múꞌeen, caxu jaꞌanáj naateeviꞌi seꞌújna. ¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n siyen rɨcɨ íjii? 


text:
Ayee pu nain tiujuꞌuméꞌe aꞌame tɨ i ayén araúrasten aꞌij mej mejmíꞌi tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌaxcaa, naímiꞌi muꞌu mi á yaúurɨe. Matɨ́ꞌɨj mi huataúruu. Aꞌɨ́ɨ mú yaꞌuvíꞌitɨ ɨ́ Jesús huáꞌa jemi ɨ́ jueesi 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej raatéeviꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌúu mú yaꞌuvíꞌitɨ meꞌɨ́jna jemi ɨ́ Caifás, aꞌɨ́jna tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree teyujtaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ niuucari tɨ tíꞌaijta, majta meꞌɨ́n ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa, aꞌúu mú majta eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa aꞌutɨ́ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Caifás. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, aꞌatzu pu aꞌɨmuá raavájrajmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌuu pu vejliꞌi aꞌaráꞌa aꞌu tɨ jáꞌitaꞌa eꞌeráyaujtaꞌa, aꞌu tɨ eꞌirájca aꞌɨ́jna tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree teyujtaꞌa. Aꞌuu pu ajta aꞌuteájrupi. Aj pu i huáꞌa jamuan aꞌujyeíjxɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨ tɨ ij ráamuaꞌaree aꞌij tɨ tejauuméꞌe aꞌame. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n mej tíꞌaijta teyujtaꞌa jamuan naímiꞌi ɨ́ huaꞌajueesi, aꞌɨ́ɨ mú rahuaucaꞌa ɨ́ huaꞌitzi ɨ́ mej jɨ́n Jesús jetze teꞌujpuáꞌajteꞌen tɨ ayén huaꞌutáꞌan mej mi raajéꞌica. 


text:
Muꞌiitɨ́ mú áꞌujcaꞌanejcaꞌa mej huaꞌitzi jɨ́n téꞌantzaahuateꞌen. Capu amɨ́n aꞌij. Camu tiꞌitɨ́j huáteu ɨ́ mej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen. Aꞌatzu áꞌateeviꞌica tɨ ayén tíꞌirɨcɨ. Aj mú xaa meꞌɨ́n ɨ́ mej huaꞌapua mú á eꞌiréꞌene. 


text:
Ayee mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu yeehui tiuꞌutaxájtacaꞌa amɨ́jna mɨ tevi aꞌɨ́jna jɨ́meꞌen yee: “Nee nu raayɨ́ꞌɨtɨ nej raatéꞌuuna aꞌíjna i teyuu tɨ chiꞌiraꞌan púꞌeen ɨ́ Dios, ajta nuꞌu ajta ráꞌajtaahua huaíca xɨcaj tzajtaꞌa.” 


text:
<pb/>Aj pu i seɨ́j ájchee. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe ɨ́ tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree u teyujtaꞌa. Ayee pu aꞌɨ́ɨn tiuꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Ni pecaí aꞌij penaꞌa tiuꞌutániuusin? ¿Tiꞌitájni púꞌeen aꞌíjna ɨ́ mej jɨ́n téꞌantzaahuateꞌe múꞌeetzi jemi? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, capu tiꞌitɨ́j aꞌij tiuꞌutaxájtacaꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree ɨ́ teyujtaꞌa, ayée pu tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tíꞌimuaꞌaijteꞌe niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios patáꞌaj taatáꞌixaateꞌen jaꞌatɨ́ pej púꞌeen. ¿Ni múꞌee peꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ íꞌiyaujraꞌan ɨ́ Dios? 


text:
<pb/>Jesús pu ayén tiuꞌutataniú tɨjɨ́n: ―Muꞌée pej piyen raataxájtacaꞌa. Mɨ́ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tejauuméꞌe aꞌame. Múꞌeen xu neseíraꞌa xáꞌajuꞌun ineetzi i nej neajta teáataꞌa jetze airáane netɨ́ꞌɨj án huatéyeijxa rɨꞌɨríintaꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree u ta japua, seajta neseíraꞌa xáꞌajuꞌun netɨ́ꞌɨjtáhuaꞌa yé veꞌecáanen ɨ́ jaitɨri jetze. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree ɨ́ teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu raꞌantisiújtzaꞌan ɨ́ rusiicuꞌu mej mi ráamuaꞌaree tɨ aꞌɨ́ɨn huataniúꞌucacaꞌa. Ayen tɨjɨ́n: ―Aꞌij pu puaꞌa tiꞌixa ɨ́ Dios jemi. Capu chéꞌe ruxeꞌeveꞌe mej mi seica téꞌantzaahuateꞌen jemin. ¿Ni caí ayén tiꞌayajna? Casiꞌi, xuꞌuri ráanamuajriꞌi tɨ ayén aꞌij puaꞌa tiꞌixa ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>’¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, miyen tɨjɨ́n: ―Ayee pu tiraavíjteꞌe tɨ huámɨꞌɨni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Aj mú mi raꞌarátzijmuaꞌaxɨ á néerimeꞌaraꞌan jetze, majta raꞌitéevajxɨ ɨ́ rumuájcaꞌa jɨmeꞌe. Seica mú majta ruꞌitévaꞌaraꞌa. 


text:
Majta miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Taatáꞌixaateꞌe múꞌee mɨ pej nuꞌu iꞌi Cɨríistuꞌu, ¿aꞌataani muꞌiitéjvee? Pedro pu raꞌavéꞌavaatacaꞌa tɨ nuꞌu caí ramuaꞌate ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, aꞌúu pu anuꞌuhuátacatii jáꞌitaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa ɨ́ chiꞌita. Ajta seɨ́j uteájrupi, ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ teyujtaꞌa tɨ antiújmuaꞌaree. ꞌƗ́itaꞌa aꞌɨ́jna. Aj pu i á eꞌiréꞌene jemin. Ayee pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Muꞌée pej pajta áꞌucheꞌecaneꞌe peꞌɨ́jna jamuan, tɨ Galilea éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, seɨcɨé pu tiraatáꞌixaa mej seíiracaꞌa ɨ́ seica, ayén tɨjɨ́n: ―Canu ramuaꞌaree aꞌij pej yeꞌí tiꞌixa. 


text:
<pb/>Aj pu i ájchee. Puꞌuri huiiraméꞌeca táꞌapueerta. Aa pu aꞌutéechaxɨ. Ajtahuaꞌa seɨ́j raaseíj ꞌɨ́itaꞌa. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌuun aꞌuráteꞌecaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ tevi, aꞌɨ́ɨ pu xaa áꞌucheꞌecaneꞌe jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, Nazarét tɨ éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu seɨcɨé tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Niuucajtzeꞌen pu jɨ́n ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu ramuaꞌate neꞌɨ́jna ɨ́ tevi. 


text:
<pb/>Aꞌatzu áꞌateeviꞌica, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej eꞌeréꞌeteꞌecaa, aꞌɨ́ɨ mú á eꞌiréꞌene vejliꞌi jemin. Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌee pej xaa huáꞌa jetze ajtémeꞌecan. Tuꞌuri ramuaꞌaree teꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij pej yeꞌí teꞌenrúꞌu. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen Pedro ayén aꞌutéjche tɨ ayén rájhuavii ɨ́ Dios tɨ nuꞌu Dios ayén puaíjtzi raatáꞌan tɨ puaꞌa caí ayén tiꞌayajna. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios tɨjɨ́n: ―Canu ramuaꞌate nemɨ́jna mɨ tevi. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i huajíjhuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tecuaaraꞌi. 


text:
Tɨꞌɨj jí áꞌiyen Pedro raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ Jesús amuacaí tiraatáꞌixaa tɨ jɨ́meꞌen yee: “Tɨ́ꞌɨj nuꞌu caí xɨ huajíjhuaꞌa ɨ́ gallo, ayée pej nuꞌu huaíca piyen tínaꞌavéꞌavaata yee capej nemuaꞌate.” Aj puꞌi huirájraa. Jéꞌecan pu aꞌij puaꞌa raatáꞌa. Tiujyeínejraa huápɨꞌɨ.<pb/>


text:
Yee ruijmuaꞌa yee, aréꞌapuaꞌa, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta huáꞌa vaújsimuaꞌa ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare rujɨ́ɨmuaꞌa aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi raajéꞌica ɨ́ Jesús. 


text:
Maraꞌanáajɨꞌɨcɨꞌe ɨ́ muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze, matɨ́ꞌɨj mi yaꞌuvíꞌitɨ. Aj mú mi raatátui aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan, tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Pilato. Judás pu nuꞌu eꞌecaújcuaꞌimin 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Judás, tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨjɨ́n puaíjtzi mú raatáꞌasin ɨ́ Jesús, jéꞌecan pu aꞌij puaꞌa raatáꞌa. Ajta, yaúutuaa huáꞌa jemi aꞌɨ́jna ɨ́ tumin tɨ seité japuan tamuáamuataꞌa aráꞌase. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ huáꞌa vaújsimuaꞌa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Nee nu auteájturaa ɨ́ Dios jemi aꞌiné nejámuaatátui jaꞌatɨ́ tɨ caí tiꞌitɨ́j jɨ́n atéꞌɨtzeaꞌara sej si raajéꞌica. Majta miyen tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capu aꞌatzu ta jetze ruxeꞌeveꞌe itejmi. Múꞌee pej púꞌeeneꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Judás á yeꞌejhuáꞌaxɨ ɨ́ tumin á chuaataꞌa aꞌujna teyujtaꞌa. Tɨꞌɨj jí áꞌuraa. Tɨ́ꞌɨj i mé jáꞌahuaꞌa eꞌecaújcuaꞌimin. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú raaréꞌejeꞌipɨ meꞌɨ́jna ɨ́ tumin. Majta miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Capu aꞌij tiuꞌutáꞌaca tej yeúutuaani aꞌɨ́jna ɨ́ tumin aꞌu tɨ áꞌujseɨreꞌe ɨ́ tumin teyujtaꞌa tɨ meꞌecan, aꞌiné aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tej jɨ́n tiuꞌunájchitacaꞌa tej ti yáꞌurɨeeni ɨ́ xúureꞌe. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare aꞌij mej yeꞌí huárɨni meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tumin. Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n chuej huánanai mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n chuej tɨ japuan tíꞌimɨjhuaca aꞌɨ́jna tɨ xaꞌari tíꞌitaꞌahuaca. Ayee mú raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej mi meꞌuun huaꞌaváꞌanaamuan aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. 


text:
Ayee mú majta ratamuáꞌamua tɨ́j naꞌa aꞌájnáꞌɨmua tɨ yú eꞌiréꞌene tɨjɨ́n chuej mej japuan raꞌuréꞌexɨre ɨ́ xúureꞌe. 


text:
<pb/>Aꞌájnáꞌɨmua pu araúraste aꞌij tɨ ajmíꞌi tiraataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jeremías teecan tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa tɨjɨ́n: “Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, ayée mú raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare mej tiraanájchiteꞌen aꞌachú cumu seité japuan tamuáamuataꞌa tumin tɨ iꞌi plata tɨ ij aꞌɨ́ɨn huaꞌutátuiireꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Majta áꞌiyen raaréꞌejeꞌipɨ meꞌɨ́jna ɨ́ tumin. 


text:
Ayee mú majta huarɨ́j tɨ́j tinaataꞌaíj ɨ́ tavástaraꞌa. Chuej mú huánanai aꞌu tɨ tíꞌimɨjhuacareꞌe aꞌɨ́jna tɨ xaꞌari tíꞌitaꞌahuaca.” Tɨ́ꞌɨj Jesús aꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Pilato 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌúu pu aꞌutéveecaꞌa jemin aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan. Aj pu i aꞌɨ́ɨn tajtuhuan ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni múꞌee peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ pej huaꞌarey aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan? Ayee pu tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús: ―Aa niꞌijtá neꞌu, aꞌij pej yeꞌí tiꞌixa múꞌee. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, matɨ́ꞌɨj jetzen teꞌujpuáꞌajte aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta huáꞌavaujsimuaꞌa, capu tiꞌitɨ́j xajtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Pilato ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni pecaí piyen huáꞌunamuajriꞌi ɨ́ mej jeíhua múꞌeetzi jetze teꞌujpuáꞌajte? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, capu tiꞌitɨ́j xajtacaꞌa. Capu ajta seɨcɨé tiuꞌutaxájtacaꞌa, ni seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajte. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, jéꞌecan pu aꞌij yáꞌuseijracaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan. Matɨ́ꞌɨj meꞌɨ́jna jɨ́n raꞌuxɨ́jte ɨ́ Jesús tɨ ij huámɨꞌɨni 


text:
<pb/>Ajta aꞌájna matɨ́ꞌɨj tíꞌiyestejcaꞌa ɨ́ teɨte, ayée pu tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan tɨ ayén seɨ́j huatátuaani tɨ aiteánamiꞌi, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa mej raatáhuavii. 


text:
Ajta seɨ́j aiteánamiꞌihuacaꞌa tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Barrabás. Naímiꞌi mú ramuaꞌatejcaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás, tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌitevistacaꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj ajteáxɨɨrecaꞌa jeíhua ɨ́ teɨte, Pilato pu ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné setíꞌijxeꞌeveꞌe múꞌeen? ¿Ni qui neraatátuaani neꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás, naꞌari nemɨ́jna mɨ Jesús, ɨ́ tɨ jee iꞌi Cɨríistuꞌu? 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌiné ayée pu ráamuaꞌareeriꞌi tɨjɨ́n maráꞌachueereꞌecaꞌa ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n raatátuiiriꞌi ɨ́ tajtuhuan. 


text:
Aúcheꞌe pu huatecaíca ɨ́ ɨpuari japua aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato tɨ́ꞌɨj ɨ́raꞌaraꞌan ayén tiraataꞌítiꞌiriꞌi tɨjɨ́n: “Aꞌij nu puaꞌa tiúꞌumaaracaꞌa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tevi tɨ caí jaꞌanáj tiꞌitɨ́j jɨ́n auteájturaa. Jéihua nu rajpuaíjtzicaꞌa íjii neꞌɨ́jna jɨmeꞌe. Capej tiꞌitɨ́j jɨ́n jetzen tíꞌijpuaꞌajteꞌe.” 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa ɨ́ teɨte mej mi miyen rájhuavii ɨ́ tajtuhuan tɨ ij aꞌɨ́ɨn huatátuaani aꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás. Ayee mú majta tirájhuaviiriꞌi tɨ ij aꞌɨ́ɨn tiuꞌutáꞌan mej mi raajéꞌica meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné setíꞌijxeꞌeveꞌe múꞌeen? ¿Aꞌatajni naatátuaani aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua? Ayee mú tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Barrabás. 


text:
<pb/>Aj pu i Pilato ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ari mɨ Jesús, aꞌiné tiꞌitɨ́j jɨ́n neráaruuren? Naímiꞌi mú miyen tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj ráꞌutatan cúruu jetze. 


text:
<pb/>Pilato pu ajtahuaꞌa ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨmeꞌe? ¿Tiꞌitájni jɨ́n auteájturaa tej ti tiyen ráaruuren? Aj mú mi jaítzeꞌe caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj ráꞌutatan cúruu jetze. 


text:
<pb/>Pilato pu rúꞌumuaꞌareerecaꞌa tɨ caí aꞌij tíꞌirɨꞌɨri huáꞌa jemi, sino muꞌuri tɨ́n autéhuijsimeꞌe mej tiúꞌujneꞌusiteꞌesin cháꞌa menaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n anaújmuaijte jaj jɨmeꞌe mej seíiracaꞌa ɨ́ teɨte. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ tɨ raajéꞌicatan amɨ́jna mɨ teáataꞌa, sino múꞌeen xuꞌu púꞌeen. 


text:
<pb/>Naímiꞌi mú miyen tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Chéꞌe ayén éeneꞌen tɨ titáacɨꞌɨti itejmi, ajta tɨ tihuáꞌucɨꞌɨti ɨ́ tayaujmuaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tej raajéꞌica. 


text:
<pb/>Aj pu i Pilato raatátuaa aꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás huáꞌa jemi. Ajta raataꞌaíjtacaꞌa mej raꞌitévajxɨꞌɨn meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu i huaꞌutátuii mej mi ráꞌutatan. 


text:
<pb/>Aj mú mi meꞌɨ́n xantaaruꞌu yaꞌujáj aꞌájna tɨ tajtuhuan eꞌirájca. Majta huaꞌutajé naíjmiꞌica ɨ́ ruxɨ́ꞌej xantaaruꞌu mej mi tiújseɨreꞌen jemin ɨ́ Jesús. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi tiraacáꞌariꞌiriꞌi nain ɨ́ tɨ tiꞌitéchejcaꞌa. Majta síicuꞌuri mú ruꞌucáachejte tɨ páꞌuviꞌi, tɨ neána jɨmeꞌe. 


text:
Majta curuun mú raateátaave tɨ tzicareꞌe jɨmeꞌe cɨstíjhuacaꞌa. Aꞌɨ́j mú raꞌavéꞌerujtiꞌiriꞌi. Majta, itzɨ́j mú ruꞌitéechuite rɨꞌɨríintaꞌan. Aj mú mi títunutaxɨ jemin. Ayee mú tiráꞌuxɨeehuariꞌiriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné penaꞌa, múꞌee pej tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan? 


text:
<pb/>Majta raꞌatétzijmuaꞌaxɨ, majta rajvíꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ itzɨ́j. Muꞌíi mú raꞌavéꞌevajxɨ án muꞌúutzeꞌen meꞌɨ́jna jɨmeꞌe. 


text:
Matɨ́ꞌɨj ráꞌuxɨeehuariꞌira, aj mú mi rúꞌijchuiiriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ síicuꞌuri tɨ páꞌuviꞌi, tɨ neána jɨmeꞌe. Majta ruꞌucáachejte ɨ́ síicuꞌureꞌaraꞌan. Matɨ́ꞌɨj mi yaꞌujáj mej mi ráꞌutatan ɨ́ cúruu jetze. Meráꞌutatai meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ cúruu jetze 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj aujúꞌucaa, seɨ́j mú antinájchecaꞌa tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Cirene. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ teáataꞌa, ayée pu ántehuaa tɨjɨ́n Simón. Aj mú mi raataꞌaíjte tɨ aꞌɨ́ɨn ráꞌanchueeni cúrujraꞌan ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌu tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa huaꞌaniuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n Gólgota. Gólgota, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n Mɨꞌɨchí Muꞌuta. 


text:
Aꞌuu mú raatáꞌa tiꞌitɨ́j tɨ raayéꞌen, viinu tɨ antzináj tɨ ranaxca. Tɨ́ꞌɨj raꞌajtamuáꞌa, capu raꞌíꞌimɨꞌɨ jáꞌaraa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi ráꞌutatai ɨ́ cúruu jetze. Majta, huáhuajcacaꞌa mej tiꞌihuaújmuaꞌitɨn tetej jɨmeꞌe mej mi ráamuaꞌaree tiꞌitɨ́j tɨ aꞌij racɨꞌɨti seɨj ajta seɨj ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan ɨ́ Jesús. Ayee mú titeeréꞌujpijte. 


text:
<pb/>Majta taabla cɨ́lieeneꞌen aúutatai aꞌutɨ́ áꞌujmuꞌu ɨ́ Jesús. Ayee mú amuacaí raꞌuyúꞌuxacaꞌa ɨ́ taabla jetze aꞌíjna ɨ́ mej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajte tɨjɨ́n: “Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen i Jesús, ɨ́ tɨ huaꞌarey aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan.” 


text:
Majta jamuan huáꞌutatai huaꞌapuaca ɨ́ nahuaꞌari. Seɨ́j mú aúutatai rɨꞌɨríintaꞌan ɨ́ Jesús, majta ɨ́ seɨj, úutataꞌan. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej aꞌuréꞌenineicaꞌa, matɨ́ꞌɨj raaseíj, aꞌɨ́ɨ mú aicámuꞌuvajra mej caí ráꞌacuꞌuvejcaꞌa. Aꞌij mú puaꞌa tíꞌijjeevecaꞌa. 


text:
Miyen tɨjɨ́n: ―Múꞌee, mɨ pej nuꞌu raatéꞌuuna ɨ́ teyuu, pajta nuꞌu huaíca xɨca jɨ́n pajtáhuaꞌa ráꞌajtaahua, aisí neꞌu, patáꞌaj aseɨ́j ajapua huániuuni. Tɨ́ puaꞌa múꞌee pe peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Dios, acájraꞌa hui amɨ́jna jetze mɨ cúruu. 


text:
<pb/>Ayee mú cheꞌatá menaꞌa tiráꞌuxɨeehuariꞌiriꞌi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate ɨ́ niuucari jɨmeꞌe tɨ tíꞌaijta, majta huáꞌavaujsimuaꞌa. 


text:
Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́ pu ari huáꞌa japua huaniú ɨ́ seica. Mɨ́ ajta amɨ́n, capu raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ rujapua huániuuni. Amɨ́ pu nuꞌu tarey itejmi i tej Israél jetze ajtémeꞌecan; chéꞌe amɨ́n acájraꞌani mɨ cúruu jetze. Aj tu xaa ráꞌantzaahuateꞌesin. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ pu hui nuꞌu ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ Dios. Chéꞌe Dios japuan huániuuni íjii tɨ puaꞌa ayén raxɨ́ꞌeveꞌe aꞌiné ayée pu amɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨ jɨ́meꞌen yee: “Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ yaujraꞌan Dios.” 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan huajúꞌucaa, aꞌɨ́ɨ mú miyen cheꞌatá ráꞌuxɨeehuariꞌiriꞌi. Jesús pu huamɨ́ꞌɨ 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌene aꞌatzaj tacuarixpua, aj puꞌi huateátɨcaꞌarecaꞌa nainjapua ɨ́ chuej. 


text:
Tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌájna jáꞌitaꞌa tacuarixpua, aj pu i Jesús caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa ɨ́ runiuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n: ―Eloi, eloi, ¿lama sabactani? Aꞌíjna i niuucari, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: “Mɨ́ pej niꞌi Dios, mɨ pej niꞌi Dios, ¿aꞌiné ꞌeen jɨ́n pi nejaúurɨe?” 


text:
<pb/>Seica mej meꞌuun huatéꞌuucaꞌa meráanamuajriꞌi. Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨ pu hui huatajé aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ajmíꞌi Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen muꞌu miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i seɨ́j aꞌutɨéechejraa. Tiꞌitɨ́j pu u aꞌuvéꞌetɨɨ tɨ urájtaꞌati. Ajta raateáruꞌune nahuáj jɨmeꞌe taꞌantzíjviꞌi. Raꞌantijɨ́ꞌɨcɨꞌe cɨyej jetze, aj pu i ráꞌajchui tɨ ij Jesús huayéꞌen aꞌɨ́jna jetze. 


text:
<pb/>Majta seica, ayée mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe ayén éeneꞌen. Aisí tɨ puaꞌa yé tanén aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ij aꞌɨ́ɨn raꞌacájtuaani. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ itzíjhua, aꞌuun tɨ huatáviviɨjmeꞌeca teyujtaꞌa, jɨ́meꞌen puꞌu huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aj pu i jáꞌitaꞌa acásiujtzaꞌan. Ajta huateújcaꞌatzɨjxɨ ɨ́ chuej, ajta jáꞌitaꞌa aꞌutátapuaj ɨ́ tete. 


text:
Ajta teꞌentaújcuunaxɨ aꞌu mej eꞌeveꞌenámiꞌihuajmeꞌecaa ɨ́ mej huácuii. Dios pu ajtahuaꞌa huaꞌutatɨ́ste ɨ́ huáꞌaxɨejniuꞌuca muꞌiicáca ɨ́ mej huácuii, aꞌɨ́mej ɨ́ mej mejmíꞌi raꞌaráꞌastijre. Majtahuaꞌa mú iꞌirúuri muáꞌaraa. 


text:
Majta aitacɨ́j aꞌu mej eꞌeveꞌenámiꞌihuajmeꞌecaa. Majta meꞌɨ́n, tɨ́ꞌɨj huatarúj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ mú aꞌuteájrupi u chajtaꞌa. Aꞌuu mú aꞌutaseíjre jemin ɨ́ teɨte ɨ́ mej muꞌíi. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna huaꞌacapítan ɨ́ xantaaruꞌu ɨ́ mej anxɨ́te aráꞌaxcaa, majta ɨ́ mej jamuan tíꞌichaꞌɨɨcaꞌa, nain mú tiuꞌuséij aꞌij tɨ tiuꞌurɨ́j, ajta tɨ huateújcaꞌatzɨjxɨ ɨ́ chuej. Jéꞌecan mú tiuꞌutáatziɨn. Majta miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Tarɨ́ꞌɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe yaujraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Majta seica, á muꞌu ɨmuá aꞌutéꞌuu metiꞌiseíiracaꞌa ɨ́ mej ꞌuuca. Miꞌi muꞌíi. Aꞌɨ́ɨ mú áꞌujujhuaꞌaneꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús jamuan tɨ́j naꞌa tɨ u aꞌarájraa u Galilea, majta ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ ayén ruxeꞌeveꞌe. 


text:
Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen: aꞌɨ́jna ɨ́ María, Magdala tɨ éꞌemeꞌecan, ajta seɨ́j tɨ ayén cheꞌatá ántehuaa tɨjɨ́n María. Huaꞌanaana pu púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ José. Seɨ́j pu ajta huáꞌa jamuan aꞌutéveecaꞌa, aꞌɨ́jna tɨ huaꞌanáànaj aꞌɨ́mej yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Zebedeo. Meraꞌaváꞌana meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ari huachúmuaꞌancaa, seɨ́j pu á eꞌiréꞌene tɨ Arimatea éꞌemeꞌecan. Chíjteaani pu pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna. Ayee pu ántehuaa tɨjɨ́n José. Aꞌɨ́ɨ pu ajta ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu á eꞌiréꞌene jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. Ajta rájhuaviiriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn raatátuiireꞌen téviraꞌan ɨ́ Jesús teecan. Ajta aꞌɨ́ɨn Pilato tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa mej nuꞌu raatátuiireꞌen. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu auchén ruuréꞌijche u téteꞌe ɨ́ tete tzajtaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu íꞌaꞌaraꞌan mej mi meꞌuun raꞌaváꞌanan tɨ́ꞌɨj huámɨꞌɨni. Mɨ́ ajta, aꞌúu pu ruꞌutéete téviraꞌan ɨ́ Jesús teecan. Ayee pu aꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́j, aj pu i ruꞌujná tetej jɨmeꞌe tɨ sicɨ́ɨraraꞌa. Ajta áꞌuraa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ María, Magdala tɨ éꞌemeꞌecan, ajta ɨ́ seɨ́j, ɨ́ María, aꞌúu mú aꞌutéꞌuucaꞌa aꞌájna vejliꞌi taꞌiráninei aꞌu mej yaꞌutéete. Aꞌɨ́ɨme mej tíꞌichaꞌɨɨcaꞌa aꞌutɨ́ Jesús eꞌevéꞌenamiꞌihuacaꞌa 


text:
<pb/>Yee ruijmuaꞌa yee, matɨ́ꞌɨj meri rɨ́ꞌɨ huaújruu mej mi huaújseꞌupeꞌen, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseo, aꞌɨ́ɨ mú á eꞌiréꞌene jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. 


text:
Ayee mú tiraatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, ayée tu raꞌutámuaꞌareeriꞌi tɨ ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌihuaꞌitacareꞌe. Tɨ́ꞌɨj auj ruurica, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Huaíca xɨcaj nu jetze huatarújsin.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayée tu tíꞌijxeꞌeveꞌe pej raataꞌaíjta mej mi tiúꞌuchaꞌɨɨn aꞌu tɨ eꞌevéꞌenamiꞌi ajta caí mú áꞌumeꞌen huaíca xɨca. Naꞌari caí, íꞌirɨꞌɨri mej eꞌireꞌenén, meraanáhuaꞌan ɨ́ téviraꞌan aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aj mú xaa miyen huaꞌitzi jɨ́n tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ́ teɨte tɨjɨ́n puꞌuri huatarúj. Ajta jaítzeꞌe pu aꞌij puaꞌa téꞌeme caí tɨ́ꞌɨj amuacaí ayén tiuꞌuhuáꞌitacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén nuꞌu yaujraꞌan púꞌeen ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato tɨjɨ́n: ―Ayee pu téꞌeme. Metíꞌichaꞌɨ́j mú muáꞌajuꞌun. Sericu múꞌeen, seajta ruꞌujjáxuꞌumuaꞌan xarij jɨmeꞌe, ajta júmiꞌinari jɨmeꞌe, aꞌij sej tiraayɨ́ꞌɨtɨ tɨ ij caí jaꞌatɨ́ ramuarɨꞌe ɨ́ téviraꞌan. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Majta rɨ́ꞌɨ ráaruu xarij jɨmeꞌe, majta júmiꞌinari jɨmeꞌe tɨ ij caí jaꞌatɨ́ raꞌantácuuna. Majta u huaꞌutehuii aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨ.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj mú áꞌume aꞌɨ́jna ɨ́ xɨca mej jetzen ruseꞌupi, tapuáꞌarijmeꞌeca, aꞌɨ́jna ɨ́ María, Magdala tɨ éꞌemeꞌecan, ajta ɨ́ seɨ́j tɨ ajta María, u mú áꞌujuꞌun mej mi yaꞌutéeseij aꞌu mej yeꞌaváꞌana. 


text:
Caꞌanín pu jɨ́n huateújcaꞌatzɨjxɨ ɨ́ chuej aꞌiné seɨ́j tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨ pu eꞌicaanej u júteꞌe. Aa pu eꞌiréꞌene aꞌu mej yeꞌaváꞌana. Antárɨiihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tete tɨ jɨ́n ujnámiꞌihuacaꞌa tɨ únúꞌujcun. Ajta japuan aꞌujyeíjxɨ. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨcaꞌa, huápɨꞌɨ mú ruviveecaꞌa, majta aꞌitavátzɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej huápɨꞌɨ tiuꞌutátziɨn. Cu xɨee mej cuj huácuii. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, ayée pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ ꞌuuca tɨjɨ́n: ―Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe, aꞌiné néjmuaꞌaree sej u yeꞌevéꞌehuau seꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ mej ráꞌutatai. 


text:
Capu hui yeꞌe jáꞌahuaꞌa aꞌiné puꞌuri huatarúj tɨ́j ajmíꞌi tiuꞌutaxájtacaꞌa. Casiꞌi, mú séꞌujuꞌun setáꞌaj yaꞌuseíj aꞌu mej yeꞌetéete. 


text:
<pb/>’Seajta, setáꞌaj áꞌucɨɨne jíyeꞌitzi jɨmeꞌe sej si huajaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨ jɨ́meꞌen yee: “Aꞌɨ́ɨ pu ari huatarúj, ajta amuacaí pu nuꞌu aꞌuméꞌe aꞌame aꞌujna Galilea tɨ ij aꞌɨ́ɨn huajáꞌuchuꞌeveꞌen aꞌujna. Aꞌuu xu nuꞌu yéꞌeseijran.” Nuꞌuri amuaatáꞌixaa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ ꞌuuca, caꞌanacan mú aꞌucɨ́j. Maúcheꞌe mú tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa. Mɨ́ majta, muaataújtemuaꞌave jeíhua. Aꞌuu mú aꞌuruáachejraa mej mi tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
<pb/>Ajta, jíyeꞌitzi jɨ́n, Jesús huáꞌuteu. Ayee pu tihuaꞌutateújte tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné senaꞌa? Majta meꞌɨ́n, á mú eꞌiréꞌene jemin. Majta raꞌavéꞌeviꞌiraxɨ ɨɨcájraꞌan jetze. Majta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. Sericu múꞌeen, setáꞌaj tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa mej áꞌucɨɨne meꞌújna Galilea. Aꞌuu mú hui nejéꞌeseijran. Aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ xantaaruꞌu 


text:
<pb/>Maúcheꞌe mú huajúꞌucaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca, seica mú aꞌuun áꞌujuꞌun u chajtaꞌa. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen seica ɨ́ mej tíꞌichaꞌɨɨcaꞌa. Majta miyen tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa nain aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌaijta teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú tiújseɨj huáꞌa jamuan ɨ́ vaujsi mej mi raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌij mej yeꞌí huárɨni. Aj mú mi tumin huaꞌutáꞌa ɨ́ xantaaruꞌu, jeíhua. 


text:
Ayee mú tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee xu huárɨni múꞌeen. Setáꞌaj siyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌen yee: “Seica mú mú aꞌuvéꞌejuꞌun tɨ́caꞌɨmua aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tetɨ́ꞌɨj cuꞌutzucaꞌa iteen. Aꞌɨ́ɨ mú yáꞌutɨɨ ɨ́ téviraꞌan avíitzi jɨmeꞌe.” 


text:
Ajta tɨ puaꞌa ráamuaꞌaree ɨ́ tajtuhuan aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j, teen tu tiyen tiraatáꞌixaateꞌesin tɨ ij caí tiꞌitɨ́j jɨ́n aꞌij amuáaruuren múꞌejmi. 


text:
<pb/>Majta tumin mú áꞌutɨɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ xantaaruꞌu. Majta miyen cheꞌatá menaꞌa huarɨ́j matɨ́j meꞌɨ́n seica huaꞌutaꞌítecaꞌa. Tɨ́j naꞌa tɨ yú eꞌiréꞌene, ayée mú tíꞌixaxaꞌa nainjapua aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan tɨ ayén tiꞌayajna. Jesús pu tiꞌitɨ́j jɨ́n tihuauꞌíjca ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan seɨ́j muaꞌaráꞌaxcaa, aꞌúu mú áꞌujuꞌun aꞌujna Galilea. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa jɨrí jetze tɨ́j amuacaí tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús mej nuꞌu meꞌuun aꞌatanén. 


text:
Matɨ́ꞌɨj raaseíj, aj mú mi rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa. Mɨ́ majta meꞌɨ́n, camu rɨ́ꞌɨ ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús eꞌiréꞌene vejliꞌi huáꞌa jemi. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri naatáꞌa nej niyen nain jɨ́n antínmuaꞌaree tɨ́j naꞌa tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe u ta japua, ajta tɨ́j naꞌa tɨ íiyen seijreꞌe chaanaca japua. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j xu jɨ́n aꞌucɨ́jxɨꞌɨn nainjapua seɨ́j chuéjraꞌa japua sej si huaꞌutémuaꞌitɨn ɨ́ teɨte mej mi naꞌaráꞌastijreꞌen. Seajta huáꞌumuaɨꞌɨhuan niuucajtzeꞌen ɨ́ tɨ níꞌiyaꞌupua, seajta niuucajtzeꞌen ɨ́ nej iꞌi yaujraꞌan, seajta niuucajtzeꞌen ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Seajta múꞌeen, setihuáꞌamuaꞌatehuaꞌan mej mi nain jɨ́n naꞌaráꞌastijreꞌen aꞌij nej neri tejamuaataꞌaíj múꞌejmi. Neajta inee, rɨ́ꞌɨ nuꞌu yé huatevée naꞌame aꞌamua jemi tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame asta naꞌa caí nain teꞌentipuáꞌare. Ayee puꞌu.<pb/>


text:
Yee pu éeniꞌicɨꞌe aꞌutéjche ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen ráꞌaxa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta yaujraꞌan pɨ́rɨcɨ ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ayee pu teꞌuyúꞌuxacaꞌa ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ajmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ayee pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Isaías. Ayee pu tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa ayén tɨjɨ́n:<pb/>Yee pu Dios tiꞌixa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ án yáꞌujra ɨ́ ɨpuari japua ayén tɨjɨ́n:<pb/>“Meꞌecui xaa neꞌu, nuꞌuri jaꞌatɨ́ huataꞌíti tɨ́ꞌij amuacaí huataseíjreꞌen pecaí múꞌee.<pb/>Aꞌɨ́ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ amuacaí tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ́ teɨte mej nuꞌu muaꞌijchúꞌeveꞌe.”<pb/> 


text:
Ajta nuꞌu ɨ́ Dios ayén tɨjɨ́n:<pb/>“Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ amuacaí tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu u eꞌejíihuá aꞌame jáꞌahuaꞌa ɨtzitá.”<pb/>Ayen tɨjɨ́n: “Naa xu rɨ́ꞌɨ huaújruuren múꞌeen, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu yé uvéꞌenejsin ɨ́ tavástaraꞌa.<pb/>Caxu raꞌantánaamuan ɨ́ juyáaraꞌan jetze.” 


text:
<pb/>Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ nuꞌu amuacaí huataseíjreꞌesin, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Juan ɨ́ tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe. Aa pu aꞌutéveecaꞌa aꞌu tɨ caí tiꞌitɨ́ éꞌe jáꞌahuaꞌacaꞌa. Ayee pu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa tɨ ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati mej mi miyen huárɨni aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn huáꞌamuaɨꞌɨhuan ɨ́ Juan tɨ ij Dios tihuaꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi naíjmiꞌi eꞌiréꞌene aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Juan. Aꞌuu mú eꞌerácɨꞌɨcaꞌa tɨ́j naꞌa aꞌu tɨ huatacáꞌa aꞌujna chuéjraꞌa japua tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Judea, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuun aꞌuchéjme aꞌujna chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jerusalén. Aꞌuu pu eꞌejtémeꞌecan u Judea. Jɨ́meꞌen muꞌu raataxájtacaꞌa ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, aj pu i aꞌɨ́jna ɨ́ Juan huáꞌumuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ játeꞌana jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jordán. 


text:
<pb/>Ajta Juan, ayée pu éꞌeneꞌe tiꞌitéchejcaꞌa cɨ́ɨxuri jɨmeꞌe tɨ itzíjhua tiꞌitɨ́j cameeyuꞌu juꞌuxaꞌa tɨ púꞌeen. Ajta navij típuaasicaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu jɨ́n aváꞌujɨꞌɨcɨeꞌecaꞌa. Ajta huátunaꞌise pu cuaꞌacareꞌe, ajta searate ꞌɨtzitá mej huáxuaavi. 


text:
<pb/>Ayee pu tihuáꞌihuaꞌixáateꞌe tɨjɨ́n: ―Seɨ́j pu yé éꞌe véꞌeme aúcheꞌe. Jaítzeꞌe pu hui veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee aꞌɨ́jna necaí inee. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí naavíjteꞌe ineetzi nej tiꞌitɨ́ jɨ́n tiꞌitevée náꞌaraꞌani tɨ cɨ́lieen jɨ́n seijreꞌe jemin aꞌɨ́jna tɨ yé éꞌe véꞌeme, capu xaa neꞌu naavíjteꞌe ineetzi nej ni yejtaꞌɨ́ꞌɨpɨꞌɨn ɨ́ caꞌacairaꞌan. 


text:
Ayee nu xaa neꞌu neri amuáamuaɨꞌɨhuacaꞌa jaj jɨmeꞌe. Mɨ́ ajtáꞌi aꞌɨ́ɨn, seɨj pu huataꞌíti tɨ huateáturan múꞌejmi jemi. Xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios pu uteáꞌasin mɨ aꞌamua tzajtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj Juan ráamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Yee pu tiujuꞌurɨ́j aꞌájna tɨ́ꞌɨj huáꞌamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Juan. Tɨ́ꞌɨj jí i á eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús. Aꞌuu pu eꞌerájraa u Nazarét, chajtaꞌa tɨ eꞌejtémeꞌecan aꞌujna jáꞌahuaꞌa Galilea. Aj pu i aꞌɨ́ɨ Juan ráamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ́ Jesús u játeꞌana jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jordán. 


text:
Jɨ́meꞌen puꞌu Jesús aꞌitáraa á jaataꞌa, aj pu i raaseíj tɨ antaújcu ɨ́ ta japua tɨ aꞌutéjmuaa. Ajta áꞌiyen Xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan huaseíj ɨ́ Dios tɨ eꞌicámeꞌecaꞌa. Yee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j cucuiꞌi. Aj puꞌi muꞌúutzeꞌen japua aꞌujyeíjxɨ. 


text:
Ajta áꞌiyen niuucari huánamuajriꞌi tɨ uj eꞌicánamuajre u ta japua. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Niyauj pej pɨ́rɨcɨ ɨ́ nej muaxeꞌeveꞌe. Jéꞌecan pej rɨ́ꞌɨ tinaatáꞌaca. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu tiuꞌutése tɨ ij raatémuaꞌitɨn aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios caꞌanéeri jɨ́n yaꞌuvíꞌitɨ ɨ́ Jesús áa jáꞌahuaꞌa ɨtzitá aꞌu tɨ caí tiꞌitɨ́ eꞌeréꞌevee. 


text:
Aꞌujna ɨtzitá, ayée pu u éꞌetee sei máxcɨraꞌi japuan tamuáamuataꞌa xɨca. Aꞌuu pu aꞌutéveecaꞌa aꞌu mej tiꞌitén aꞌucɨ́ꞌɨca mej simuáruuni. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiyaaruꞌu tiꞌihuaújtesiꞌijre tɨ ꞌij caꞌaníjraꞌa raatáꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ́ꞌij tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtzen ɨ́ Dios jemi. Aru capu ayén tejaꞌuréꞌene. Aꞌɨ́ɨ mú raatévaɨ ɨ́ Jesús ɨ́ mej títetateí u ta japua ɨ́ Dios jemi. Jesús pu aꞌutéjche tɨ tiuꞌumuárɨꞌen aꞌájna u Galilea 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aiteánamiꞌihuacaꞌa ɨ́ Juan, aj puꞌi Jesús u aꞌutanéj u Galilea. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutáꞌixa jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n Dios tiraaꞌíjca ɨ́ Juan, aꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ teꞌáijta nain japua ɨ́ chaanaca. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Puꞌuri araúraste tɨ aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin tɨ tiuꞌutaꞌaíjta ɨ́ Dios naíjmiꞌicɨꞌe chaanaca japua. Setáꞌaj hui seɨcɨé huárɨni, setáꞌaj siyen seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati seꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Setáꞌaj seajta ráꞌantzaahuateꞌen ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios amuaꞌirájtuaani. Jesús pu huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej ruhuaꞌitépeꞌecaꞌa ɨ́ mej muáacua 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨjtáꞌi ɨ́ Jesus aꞌujna eꞌejtémeꞌecaa aꞌujna vejliꞌi aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Galilea. Aj puꞌi aꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ Simón, ajta ɨ́ Andrés tɨ juutzeájraꞌan púꞌeen ɨ́ Simón. Aꞌɨ́ɨ mú xɨéjmuaꞌari áuuhuaꞌanaa á jaataꞌa. Ayee mú tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌité huavíviꞌi. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Mú seꞌutáuruyiꞌi ineetzi jemi setáꞌaj nej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen. Nee nu tejáꞌamuamuaꞌaten sej si caí chéꞌe siyen huaꞌité tíꞌiviviꞌiraꞌa, sino aꞌɨ́mej xuꞌu si caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌasin ɨ́ teɨte mej mi neetzi náꞌantzaahuateꞌen. 


text:
<pb/>Aj mú mi raatapuáꞌajtacaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi á téjaupíi ɨ́ xɨéjmuaꞌari meꞌájna. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j jamuan ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu ijtáꞌi áꞌayee aꞌuréꞌene. Tɨꞌɨquí seɨj huaseíj ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Jacobo. Yaujraꞌan ɨ́ Zebedeo. Aꞌɨ́ɨ pu ajta raaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ɨ́ tɨ juutzeájraꞌan púꞌeen ɨ́ Jacobo. Aꞌuu mú baarcu jetze eꞌeráateꞌeca. Majta rɨ́ꞌɨ tíꞌiruurejcaꞌa ɨ́ xɨéjmuaꞌari tɨ tíꞌisiujtzaꞌani. 


text:
Ajta áꞌiyen Jesús huaꞌutajé. Aj mú mi raatapuáꞌajtacaꞌa ɨ́ mej xɨéjmuaꞌari rɨ́ꞌɨ tíꞌiruurejcaꞌa. Aa muꞌu yaúurɨe ɨ́ rutáàta ɨ́ baarcu jetze, ajta tɨ jemin tíꞌimuarɨꞌecaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi Jesús jamuan aꞌucɨ́j. Jɨ́meꞌen ɨ́ teáataꞌa tɨ tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa 


text:
<pb/>Aj mú mi meꞌuun chajtaꞌa aꞌuteájrupi, tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Capernaúm. Tɨ́ꞌɨj teꞌaráꞌa aꞌatzaj tɨ puaꞌa eꞌireꞌenén aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze ɨ́ mej jetzen ruséꞌupihuaꞌa, aj puꞌi Jesús teyujtaꞌa aꞌuteájrupi. Aꞌuu pu tihuaꞌuhuamuáꞌate. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, capu cháꞌanaꞌa naꞌa tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa matɨ́j ɨ́ seica ɨ́ mej majta aꞌuun tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, sino ayée pu tɨ́j seɨj tɨ tiꞌitéjvee tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ veꞌée. Aꞌɨ́j mú jɨ́n aꞌij teꞌutaseíj matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi. 


text:
Ajta pu seɨj aꞌutéveecaꞌa u teyujtaꞌa, tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. Aꞌij pu puaꞌa tejaꞌuxáatayeꞌicaa aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Aa qui carai jéꞌecan, ¿aꞌiné hui tiꞌitɨ́j petéꞌumuaꞌaree itejmi jemi, Jesús pej piyen ántehuaa tɨjɨ́n ɨ́ pej Nazarét éꞌemeꞌecan? ¿Ni piyen mú aꞌuvéꞌemej pej taꞌantipuáꞌajteꞌen? Némuamuaꞌate jaꞌatɨ́ pej hui pɨ́rɨcɨ. Aꞌuu pej aꞌuvéꞌemej Dios jemi, ɨ́ pej yaujraꞌan púꞌeen. 


text:
<pb/>Aj puꞌi Jesús raꞌajtéꞌaxɨ ɨ́ tiyaaruꞌu. Ayen tɨjɨ́n: ―Pecáj yee tiꞌitɨ́j xajta. Huirájraꞌa mɨ tevi jetze. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiyaaruꞌu raatécaꞌatzɨjxɨ ɨ́ tevi caꞌanín jɨmeꞌe. Tɨ́ꞌɨj jí huajíjhuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tevi. Aj puꞌi huirájraa ɨ́ tevi jetze. 


text:
Aj aꞌij teꞌutaseíj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa. Jéꞌecan mú tiújꞌixaateꞌecaꞌa seɨj ajta seɨj. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni púꞌeen tɨ jéjcuacan jɨ́n tiꞌitéjvee? ¿Aꞌuquí éꞌemeꞌecan? Xɨee tɨ cuj tiꞌitéjvee tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe tɨ veꞌée. Amɨ́ pu tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ tiyáaruꞌuse. Majta meꞌɨ́n ráꞌatzaahuateꞌe aꞌij tɨ yeꞌí tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin. ―Yee mú tiújꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Majta mú áꞌiyen nain japua ráamuaꞌareeriꞌi tɨ́j naꞌa u Galilea aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ jɨ́n huarɨ́j ɨ́ Jesús. Jesús pu tiráahuaa ɨ́ muꞌuneáraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Simón 


text:
<pb/>Aj mú mi huiráacɨ u teyujtaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa Simón tɨ éꞌeche, ajta ɨ́ Andrés. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ Jacobo, ajta ɨ́ Juan, aꞌɨ́ɨ mú huáꞌa jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu án jáꞌujcaꞌatii ɨ́ muꞌuneáraꞌan ɨ́ Simón. Aꞌɨ́ɨ pu tíꞌicuiꞌicaa. Pɨ́stacaꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tiꞌicuiꞌi. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj i rajvíꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze. Tɨ́ꞌɨj jí raꞌajjáj. Aj puꞌi caꞌanacan huarúj. Ajta áꞌiyen aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa tihuaꞌumí. Jesús pu tihuáꞌuhuaa jeíhua ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaꞌa 


text:
<pb/>Chumuaꞌan, tɨ́ꞌɨj ari u eꞌeteárutij ɨ́ xɨca, naíjmiꞌica mú curéꞌeviꞌitɨxɨ ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi, majta ɨ́ mej tiyaaruꞌu huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe. 


text:
Naíimiꞌi mú eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa á puaꞌacɨé taꞌiténinei, matɨ́j menaꞌa mej meꞌuun eꞌechéjmeꞌe, majta u áꞌahuaꞌayee. 


text:
Aꞌɨ́ɨ tihuáꞌuhuaa muꞌiicáca ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaꞌa. Capu seica naꞌa ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa. Tɨ́ꞌɨj i Jesús huaꞌutamuári ɨ́ tiyaaruꞌu ɨ́ mej seijreꞌecaꞌa seica ɨ́ teɨte tzajtaꞌa. Jesús pu ajta caí huaꞌatáꞌacareꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ tiyaaruꞌu mej tiuꞌutaxáj, aꞌiné méjmuaꞌatejcaꞌa jaꞌatɨ́ tɨ púꞌeeneꞌe. Jesús pu tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ teɨte u Galilea 


text:
<pb/>Tapuáꞌarijmeꞌeca, tɨ́ꞌɨj auj huachuíjxa, Jesús pu ájchee. Aj puꞌi mú aꞌij huárupi. Aa pu aꞌaráꞌa jáꞌahuaꞌa ɨtzitá, aꞌutɨ́ caí tiꞌitɨ́ eꞌeréꞌevee. Aꞌuu pu huatéeniu ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Cheꞌeré, tichéꞌe áꞌucɨɨne aꞌuun tɨ huatacáꞌa ɨ́ seica chajtaꞌaraꞌa jetze. Aꞌuu nu neajta huaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin. Ayee nu een jɨ́n u eꞌerájraa u Capernaúm. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨjí huaꞌatéyujtaꞌa tíhuaꞌihuáꞌixaa nainjapua tɨ́j naꞌa u Galilea. Ajta aꞌɨ́mej ɨ́ tiyáaruꞌuse, Jesús pu huaꞌutamuári ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa úꞌuseijreꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. Jesús pu seɨj tiúꞌuhuaa seɨ́j tɨ lepra tineájxɨ ɨ́ jetzen 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí seɨ́j ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ Jesús jemi. Tíꞌicuiꞌicaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Xánaꞌaviꞌireꞌecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe tɨ tineájxɨ ɨ́ huáꞌireꞌaraꞌan jetze tɨ́ꞌij huatépete ɨ́ huáꞌireꞌaraꞌan. Ayee mú ratamuáꞌamua tɨjɨ́n lepra. Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́ɨn títunutacaꞌa. Rájhuaviiriꞌi ɨ́ Jesús tɨ tiráahuaateꞌen. Ayee pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa muaꞌaráanajche, pej tináahuaateꞌen. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ jaꞌatɨ tɨ títunutacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj puꞌi Jesús huataújxɨeemɨste aꞌɨ́jna jemi tɨ́ꞌɨj raaseíj. Tɨ́ꞌɨj jí raꞌajtamuárɨej. Ayen tɨjɨ́n: ―Naꞌaráanajche pej huarún. 


text:
<pb/>Ayee pu tejaꞌuréꞌene. Jɨ́meꞌen puꞌu raataxájtacaꞌa ɨ́ Jesús, tiraacáꞌariꞌiriꞌi ɨ́ tɨ jɨ́n tíꞌicuiꞌicaꞌa. Aj puꞌi huarúj. 


text:
Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́ɨn Jesús jeíhua raꞌíjca tɨ nuꞌu caí raxájta aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j. Aj puꞌi áꞌuraa ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aru amuacaí pu ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, pecáj jaꞌatɨ́ íꞌixaateꞌe ni cɨ́j caj, sino aricu, u páꞌumeꞌen jamuan ɨ́ tɨ tíꞌivaɨreꞌe teyujtaꞌa, táꞌaj muaaseíj, pajta tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta aꞌij tɨ tiuꞌuxájtacaꞌa ɨ́ Moisés teecan. Aꞌɨ́ɨ mú jɨ́n ramuaꞌaréeren mej tíꞌivaɨreꞌe teyujtaꞌa tɨjɨ́n pepuꞌuri huarúj. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tevi, tɨ́ꞌɨj áꞌuraa, aꞌɨ́ɨ pu aꞌutéjche tɨ raataxáj jeíhua aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j. Nainjapua pu huaꞌuréꞌixaa seɨj ajta seɨj. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí chéꞌe huatárɨꞌɨristarecaꞌa tɨ Jesús aꞌuteárute ɨ́ chajtaꞌa, sino ɨtzitá puꞌu jí huáyeꞌicaa aꞌutɨ́ caí tiꞌitɨ́ eꞌeréꞌevee. Aru jaꞌanáj tɨ naꞌa, aꞌɨ́ɨ mú teɨte éꞌecɨꞌɨcaꞌa aꞌutɨ́ aꞌij éꞌeneꞌe ɨ́ Jesús. Aꞌuu mú eꞌerácɨꞌɨcaꞌa aꞌu tɨ naꞌa mej huachéjme.<pb/>


text:
Teuuméꞌeca huaꞌapua xɨcaj, huaíca xɨcaj, ajtahuaꞌa pu aꞌɨ́ɨn Jesús aꞌuteájrupi u Capernaúm. Matɨ́ꞌɨj mi ráamuaꞌareeriꞌi ɨ́ teɨte tɨjɨ́n: “U pu nuꞌu jáꞌahuaꞌa eꞌirájca ruche.” 


text:
Aj mú mi caꞌanacan tiújseɨj jeíhua ɨ́ teɨte, matɨ́j menaꞌa caí chéꞌe titéꞌuve u chiꞌita. Camu majta áꞌavejricaꞌa taꞌiténinei. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, u pu ánuꞌuhuatéveecaꞌa u chiꞌita. Aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ mú jaꞌatɨ́ aꞌuréꞌeneijte ɨ́ Jesús jemi seɨj tɨ tíꞌicuiꞌi. Cɨyáaxaraꞌacaa nainjapua ɨ́ jaꞌatɨ. Memuáacua mú mé ráachuisimeꞌe. 


text:
<pb/>Aru capu huatárɨꞌɨristarecaꞌa mej ruꞌuteárujteꞌen u téteꞌe aꞌutɨ́ Jesús ánuꞌuhuatéveecaꞌa, aꞌiné temuaꞌa mú tíꞌitemuꞌiicaa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j mú jɨ́n, anticɨ́j án ɨmuá ɨ́ chiꞌij japua, matɨ́ꞌɨj mi raꞌanáacu ɨ́ chiꞌij. Aj mú mi ruꞌucájtuaa ɨ́ tɨ tíꞌicuiꞌi aꞌutɨ́ ánuꞌuhuatéveecaꞌa ɨ́ Jesús. 


text:
Aj puꞌi huaꞌuseíj, ajta ayén tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Metéꞌatzaahuateꞌe, micu.” Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén tiraataꞌixaa ɨ́ tɨ tíꞌicuiꞌi tɨjɨ́n: ―Niyauj, puꞌuri hui timuaatáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ Dios ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin. 


text:
Majta á vejliꞌi seica meꞌuun eꞌiráꞌuu ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca ɨ́ ruyeꞌirá jɨmeꞌe. Matɨ́ꞌɨj meꞌɨ́jna huánamuajriꞌi aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús, matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌumuáꞌaj ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨjɨ́n: “¿Aꞌiquí een jɨ́n ayén tiꞌixa amɨ́jna mɨ tevi? Aꞌij pu puaꞌa, xaa neꞌu, tiꞌixa. Capu hui aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree amɨ́jna tɨ seɨj tiuꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ tɨ jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́ɨ puꞌu ɨ́ Dios antiújmuaꞌaree tɨ ayén seɨj tiuꞌutáꞌuuniꞌi.” Yee mú téꞌumuaꞌatzejcaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca ɨ́ ruyeꞌirá jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ru tzajtaꞌa rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌij mej yeꞌí tíꞌimuaꞌatzejcaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n siyen téꞌumuaꞌatze ɨ́ ru tzajtaꞌa? 


text:
¿Tiꞌitájni caí muárɨꞌeri? ¿Ni qui nej niyen tiraataꞌixaateꞌen ɨ́ tɨ cɨyáaxaraꞌa yee: “Puꞌuri timuaatáꞌuuniꞌiriꞌi ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi”, naꞌari yee: “Ájchesi, patáꞌaj ráꞌanchueni muáꞌutaatzi; pajta yee áꞌuraꞌani”? 


text:
Ayee nu xaa neꞌu rɨni tɨ́j ɨ́ nevástaraꞌa, ɨ́ tɨ jíꞌi Dios, setáꞌaj ráamuaꞌaree, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, neajta nu neꞌíjna jɨ́n antínmuaꞌaree íiyen chaanaca japua nej ni tihuaꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ mej jɨ́n ateáturaaveca ɨ́ Dios jemi. ―Yee pu tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús. Aj puꞌi ayén tiraataꞌixaa ɨ́ tɨ cɨyáaxaraꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe. Ájchesi, pajta ráꞌanchueeni muáꞌutaatzi. Aricu aꞌu pej éꞌeche. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ájchee. Ráꞌajchui ɨ́ rúꞌutaatzi. Tɨ́ꞌɨj i áꞌuraa, metiꞌiseíiracaꞌa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j mú jɨ́n naímiꞌi aꞌij teꞌutaseíj. Rɨ́ꞌɨ mú tiraatáꞌa ɨ́ Dios. Miyen tɨjɨ́n: ―Catu jaꞌanáj tiꞌitɨ́j huaseíj tetɨ́j íjii. Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ teɨte. Jesús pu raatajé ɨ́ Leví 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí ajtahuaꞌa Jesús aꞌuun áꞌume aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj. Aa mú aꞌuréꞌenineicaꞌa naímiꞌi ɨ́ teɨte jemin ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirájtuaani. 


text:
Aj puꞌi ayée aꞌuréꞌene. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun ɨ́ Leví huaseíj, ɨ́ tɨ iꞌi yaujraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Alfeo. Aꞌuu pu anúꞌujcatii chiꞌita mej tzajtaꞌan tíꞌitejiꞌivi ɨ́ mej tíꞌitɨꞌɨcɨca. Aj puꞌi Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj nee jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn ájchee ɨ́ Leví. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌume jamuan. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiujuꞌurɨ́j matɨ́ꞌɨj aꞌaráꞌa ɨ́ Leví tɨ éꞌeche. Jesús pu aꞌɨ́mej jamuan tíꞌicuaꞌacaa ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. Aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ ɨ́ mej huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej tíꞌitɨꞌɨcɨca, majta ɨ́ mej caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨjca. Aꞌɨ́ɨ mú tíꞌicuaꞌacaa meesa japua jamuan ɨ́ Jesús, majta seica ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Naíjmiꞌi mú tíꞌicuaꞌacaa aꞌiné memuꞌiicáa ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe ɨ́ Jesús jamuan. 


text:
<pb/>Majta seica áꞌa vejliꞌi cɨɨnecaꞌa. Aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate aꞌij tɨ tiuꞌuxájtacaꞌa ɨ́ Moisés teecan. Jeíhua mú nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌe ɨ́ ruyeꞌirá. Ayee mú ánteꞌarua aꞌɨ́ɨme tɨjɨ́n fariseo. Aꞌɨ́ɨ mú miyen tiuꞌuséij jaꞌatén mej jamuan tíꞌicuaꞌacaa ɨ́ Jesús. Aj mú mi miyen aꞌɨ́mej tiuꞌutáꞌixaa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n aꞌɨ́ɨn áꞌamuamaestru tíꞌicuaꞌaca, ajta yeꞌeca huáꞌa jamuan ɨ́ mej tíꞌitejiꞌivi, ajta huáꞌa jamuan ɨ́ mej caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ? Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujmuaꞌate yúꞌuxareꞌaraꞌan jetze ɨ́ Moisés, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌa jetze ajtémeꞌecantacaꞌa ɨ́ fariseo. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huáꞌunamuajriꞌi ɨ́ Jesús, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayee pu tíꞌeen jɨ́meꞌen ɨ́ teɨte ɨ́ mej meꞌuun aꞌuréꞌenineꞌi jemin ɨ́ tɨ yaꞌanaca. Capu ruxeꞌeveꞌe mej meꞌɨ́n aꞌuréꞌenineꞌicaꞌan ɨ́ jemin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rɨ́ꞌen, sino aꞌɨ́ɨ mú xaa aꞌuréꞌenineꞌi ɨ́ tɨ yaꞌanaca jemi ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Ayee pu cheꞌatá naꞌa een ineetzi jemi. Canu neꞌíjna jɨ́n yevéꞌeme nej neꞌíjme huatáꞌinen ɨ́ mej miyen tiúꞌujseijrata yee mej xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ, sino aꞌímej nu jemi yé véꞌeme ɨ́ mej miyen tirúꞌumuaꞌaree ɨ́ ru tzajtaꞌa mej caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn rɨcɨ. Aꞌɨ́ɨ mú raataꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ Jesús jɨ́meꞌen ɨ́ mej rúꞌitziꞌivi 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌɨ́ɨ mú rúꞌitziꞌiveꞌecaꞌa ɨ́ mej Juan jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, majta ɨ́ fariseo. Matɨ́ꞌɨj mi seica eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n maúrɨitziꞌivij ɨ́ mej Juan jamuan áꞌujujhuaꞌan, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseo? Mɨ majta, ɨ́ mej múꞌeetzi jamuan áꞌujujhuaꞌan, camu miyen rɨcɨ. ―Yee mú tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj puꞌi Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ huaténeɨche, aj puꞌi aꞌɨ́mej huatáꞌineesin ɨ́ mej ráꞌajaahuateꞌe mej mi tiúꞌuyesten. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn tihuáꞌamin. ¿Ni qui rɨꞌɨrí mej rúꞌitziꞌiveꞌeca tɨ puaꞌa huáꞌa jamuan auj tíꞌiyeste ɨ́ jaꞌatɨ? Capu xaa neꞌu. 


text:
Aru jee, aj pu tejaꞌuréꞌenejsin ɨ́ xɨca ɨ́ mej jetzen ráꞌaviꞌitɨn ɨ́ jaꞌatɨ. Aj mú xaa meꞌɨ́n ɨ́ mej ráꞌajaahuateꞌe ruꞌítziꞌiveꞌen aꞌiné capu chéꞌe huáꞌa jamuan aꞌutéjvee ɨ́ mej ráꞌajaahuateꞌe. Aꞌiné inee, naúcheꞌe nu yé huatéjvee, camu ruꞌítziꞌiveꞌen ɨ́ mej náꞌajaahuateꞌe. 


text:
<pb/>’Nicheꞌe seɨj amuaatáꞌixaateꞌen ɨ́ chuijtari. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ aꞌɨ́jna huaújcuꞌuneꞌepeꞌen ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ míꞌimeꞌecan, capu aꞌɨ́jna jamuan rucúꞌuneꞌepeꞌen ɨ́ cɨ́ɨxuri jɨmeꞌe tɨ caí xɨ jaꞌanáj jáꞌusiniꞌi. Huatétzuꞌuta aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ jéjcua tɨ́ꞌɨj huatéjaꞌusiniꞌihua. Tɨ́ꞌɨj i rasiújtzaꞌanan ɨ́ tɨ míꞌimeꞌecan. Aj puꞌi aꞌɨ́jna tɨ anásiujtzaꞌani, jaítzeꞌe pu veꞌetɨ́ anásiujtzaꞌani aꞌame. 


text:
<pb/>’Ajta, capu tiꞌitɨ́ vaɨreꞌe tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ruꞌucájtuꞌani navij limeetajraꞌa tzajtaꞌa tɨ racuaꞌiríihuajme nahuáj ɨ́ mej mauchén ráataahuacaꞌa. Tɨ́ puaꞌa miyen ráaruuren aꞌɨ́jna ɨ́ nahuáj tɨ jéjcua, aꞌɨ́ɨ pu huatéveꞌeri, ajta raꞌanasiújtzaꞌana ɨ́ navij tɨ racuaꞌiríihuajme. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuvaɨ́jtzi ɨ́ navij, ajta ɨ́ nahuáj. Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ruꞌucájtuꞌani ɨ́ navij tzajtaꞌa tɨ jéjcua aꞌɨ́jna ɨ́ nahuáj tɨ ajta jéjcua. Aꞌɨ́ɨ mú rúꞌijtzaanaxɨ ɨ́ teuuri jaꞌanáj matɨ́ꞌɨj ruseꞌupi aꞌíime ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiujuꞌurɨ́j. Aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze mej ruséꞌupihuaꞌa, aꞌúu pu auméꞌecaa jáꞌitaꞌa ɨ́ viꞌiraꞌa japua ɨ́ Jesús. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨme mú autéjhuii mej rúꞌijtzaanaxɨꞌɨn tiꞌitɨ́ teuuri jatzeꞌe aꞌiné jeíhua mú tɨejcucaꞌa. Aꞌuu mú aꞌatajúꞌucaꞌa meruꞌijtzáꞌana. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ fariseo, matɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj mej miyen rɨjcaꞌa, aj mú mi miyen tiraataꞌixaa ɨ́ Jesús. Miyen tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, ¿aꞌiné een jɨ́n miyen rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej múꞌeetzi jamuan áꞌujujhuaꞌan? Capu hui aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ ayén rɨjca aꞌɨ́jna ɨ́ xɨcájraꞌa jetze mej jetzen ruseꞌupi. 


text:
<pb/>Aj puꞌi huaꞌutáꞌixa ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Nicheꞌe aꞌatzu tejamuáꞌixaateꞌen. ¿Ni secaí múꞌeen jaꞌanáj raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌij tɨ yeꞌí huarɨ́j ɨ́ David teecan tɨ́ꞌɨj huatáꞌicuatacaꞌa, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe? Tɨ́ꞌɨj nuꞌu tiꞌitéveecaꞌa ɨ́ Abiatar teecan aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌecaꞌa teyujtaꞌa, aꞌúu pu aꞌuteájrupi ɨ́ David. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ pan ɨ́ mej Dios huatámuaɨꞌɨvejte u teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ muꞌu nuꞌu racuaꞌaca ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe aꞌujna teyujtaꞌa. Capu máa jaꞌatɨ́ racuaꞌaca. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ David, aꞌii pu caí teyujtaꞌa tíꞌivaɨreꞌecaꞌa. Capu aꞌij tiꞌitɨ́ huarɨ́j. Aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu ráacua aꞌɨ́jna ɨ́ pan ɨ́ mej Dios huatámuaɨꞌɨvejte. Ajta tihuaꞌumí ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Capu aꞌatzu auteájturaa ɨ́ David teecan ɨ́ Dios jemi. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa. Ayen tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze ɨ́ mej jetzen ruseꞌupi, ayée pu Dios tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare tɨ́ꞌij huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ teɨte. Capu ayée naꞌa ayén tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare ɨ́ Dios mej mi araúrasten menaꞌa aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa ɨ́ mej jetzen ruseꞌupi. Aꞌɨ́j nu jɨ́n, inee i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, ayée nu een jɨ́n antínmuaꞌaree neajta neꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze matɨ́ꞌɨj ruseꞌupi.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj jí ajtahuaꞌa aꞌuteájrupi teyujtaꞌa ɨ́ Jesús. Seɨ́j pu únuꞌuhuatéveecaꞌa. Tiꞌicuiꞌi aꞌɨ́jna, cɨyáaxaraꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze. 


text:
Majta mú meꞌɨ́n unuꞌuhuatéꞌuucaꞌa ɨ́ fariseo. Aꞌɨ́ɨ mú ráꞌeeveꞌecaꞌa ɨ́ Jesús, aisí tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn caí tiráahuaateꞌen ɨ́ tɨ tíꞌicuiꞌi. Aj pu ajtahuaꞌa pɨ́tíꞌirɨjca ɨ́ xɨcájraꞌa ɨ́ mej jetzen ruseꞌupi. Aꞌɨ́ɨ mú fariseo rumuaꞌatzíiteꞌecaꞌa ɨ́ mej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen. 


text:
<pb/>Aj puꞌi Jesús ayén tiraataꞌixaa ɨ́ tɨ cɨyáaxaraꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze, tɨjɨ́n: ―Ájchesi. Huatéechaxɨ íiye jáꞌitaꞌa. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen huaꞌutáꞌixa ɨ́ seica. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáni íꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ ayén huárɨni tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌenen, aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi? ¿Ni ayén tiraavíjteꞌe tɨ jaꞌatɨ ayén huárɨni ɨ́ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn jɨ́n seijreꞌe, naꞌari ɨ́ tɨ tiraacuíꞌinteꞌen? Ajta, ¿ni qui iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn nej niyen huárɨni aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze mej jetzen ruseꞌupi nej ni iráarujteꞌen nemɨ́jna mɨ jaꞌatɨ tɨ́ꞌij caí huámɨꞌɨni, naꞌari nej ni raatáꞌan tɨ huámɨꞌɨni? ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús. Mɨ́ majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, camu aꞌij tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Aj puꞌi Jesús huaꞌuseíirajraa. Acaujtzáahuateꞌe yee cumu tɨ́j niuꞌucamɨꞌɨ. Ajta huataújxɨeemɨste huáꞌa jemi aꞌiné camu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej ráanamua. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn ayén tiuꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌi tɨjɨ́n: ―Huatátzeaara mɨ áꞌamuajcaꞌa. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ teáataꞌa, raatátzeaaracaꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa. Jɨ́meꞌen puꞌu raatátzeaaracaꞌa, aj puꞌi huarúj ɨ́ jaꞌatɨ ɨ́ rumuájcaꞌa jetze. 


text:
Aj mú mi huiráacɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseo. Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen seica jamuan aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi raajéꞌica ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌan jamuan ɨ́ tajtuhuan tɨ veꞌée. Ayee pu ántehuaa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n Heródes. Jeíhua mú teɨte ajteáxɨɨrecaꞌa aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa ɨ́ Jesús. Aa pu aꞌaráꞌa aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj. Majta mú jamuan aꞌucɨ́j ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Jeíhua mú majta teɨte aꞌucɨ́j jamuan ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjmeꞌecaa u Galilea. 


text:
Matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huáruu ɨ́ Jesús, tɨ ayén jaítzeꞌe raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa caí máa jaꞌatɨ́, jeíhua mú majta meꞌuun aꞌarácɨꞌɨcaꞌa aꞌujna u Judea, majta aꞌujna u Jerusalén. Aꞌuu mú majta aꞌarácɨꞌɨcaꞌa u Idumea. Majta seica mej aꞌuchéjmeꞌecaa u Tiro, majta u Sidón. Seica mú majta aꞌitacɨ́ꞌɨcaꞌa utavén pújmeꞌen ɨ́ Jordán. 


text:
Aꞌiné puꞌuri tihuáꞌuhuaꞌateꞌecaꞌa jeíhua ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaꞌa, jeíhua mú ɨ́ mej tiꞌicúcuiꞌijme ajteáxɨɨrecaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús. Muaꞌitávatzɨjxɨ aꞌájna vejliꞌi jemin. Jeíhua mú raꞌajtamɨ́jhuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j pu jɨ́n aꞌɨ́ɨn huaꞌutaꞌaíj mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej baarcu ráahuaviitzeꞌen tɨ jetzen atéeyeijxɨꞌɨn mej mi caí ratzíinajyeꞌican ɨ́ teɨte. 


text:
Majta meꞌɨ́n tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa, matɨ́ꞌɨj raaseíj ɨ́ Jesús, aj mú mi títunutaxɨ vejliꞌi jemin. Ayee mú titeejíjhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Múꞌee pej hui iꞌi yaujraꞌan ɨ́ Dios. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Aru Jesús, tɨ́ꞌɨj huaꞌajtéꞌaxɨ, aj puꞌi ayén tíhuaꞌutaꞌaíj mej caí miyen rɨjca, mej raxájta jaꞌatɨ́ tɨ pɨ́rɨcɨ. Jesús pu huaꞌavéꞌejajpuaxɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase 


text:
<pb/>Aj puꞌi án aꞌujnéj ɨ́ jɨrí jetze, aꞌiné puꞌuri rúꞌumuaꞌareerecaꞌa aꞌachú mej puaꞌamé ɨ́ tɨ tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌesin. Aj puꞌi huaꞌutajé. Matɨ́ꞌɨj mi á veꞌeréꞌene ɨ́ tɨ huaꞌavéꞌejajpuaxɨ. 


text:
Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua mú aꞌaráꞌaxcan ɨ́ tɨ huaꞌavéꞌejajpuaxɨ. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn tihuaꞌuꞌíjca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej áꞌujujhuaꞌaneꞌen jamuan, majta huaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte ɨ́ Dios jetze meꞌecan. 


text:
Aꞌɨ́ɨ pu ajta huauꞌíjca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej antiújmuaꞌareere mej mi miyen tihuáꞌuhuaateꞌen ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi, ajta mej majta huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Jesús pu aꞌɨ́ɨn huatajé ɨ́ Simón. Tɨ́ꞌɨj jí ayén raatamuáꞌa tɨjɨ́n Pedro. 


text:
Ajta pu aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jacobo, ajta juutzeájraꞌan ɨ́ Juan. Aꞌii mú meꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ yaújmuaꞌameꞌen ɨ́ Zebedeo. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ayén huaꞌutamuáꞌa ɨ́ runiuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n Boanerges. Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n Yaújmuaꞌameꞌen ɨ́ mej Téjniuuve. 


text:
<pb/>Seica pu ajta huatajé. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Andrés, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Felipe, ajta ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Bartolomé, ajtahuaꞌa seɨj ɨ́ Mateo, ajta ɨ́ Tomás, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Santiago, ɨ́ tɨ yaujraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Alfeo, ajta ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Tadeo. Aꞌɨ́j pu ajta huatajé aꞌɨ́jna ɨ́ Simón ɨ́ tɨ áꞌucheꞌecaneꞌe huáꞌa jamuan mej miyen huataújmuaꞌa tɨjɨ́n cananista. 


text:
Aꞌɨ́j pu ajta huatajé ɨ́ Judás tɨ ayén teꞌentímuꞌutaca tɨjɨ́n Iscariotes. Aꞌɨ́jna ɨ́ Judás, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ avíitzi jɨ́n huaꞌutátuire aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́ɨ mú Jesús jetze teꞌujpuáꞌajte tɨ aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu caꞌaníjraꞌa raatáꞌacareꞌe tɨ ayén huárɨni 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa ɨ́ Jesús. Aj puꞌi chiꞌita áꞌa aꞌuteájrupi, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majtahuaꞌa mú jeíhua ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ teɨte, ca chéꞌe huatárɨꞌɨristarecaꞌa mej tiúꞌucuaꞌani aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jeíhua teɨte. 


text:
Aj mú mi ráamuaꞌareeriꞌi ɨ́ ihuáamuaꞌameꞌen ɨ́ Jesús aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌij éꞌeneꞌe. Aj mú mi aꞌuréꞌene mej mi ráꞌanviꞌitɨn. Ayee mú een jɨ́n huarɨ́j aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nuꞌu huateújtɨmuaꞌiriꞌi ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca teyujtaꞌa, ɨ́ mej meꞌuun eꞌeráacɨ u Jerusalén, ayée mú tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́ɨme. Miyen tɨjɨ́n: ―Beelzebú pu hui jetze araújcaꞌane amɨ́jna mɨ tevi. Beelzebú ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe naíjmiꞌica ɨ́ tiyáaruꞌuse, aꞌɨ́jna Beelzebú pu caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca amɨ́jna tɨ huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutajé aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca mej mi ráanamua ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n tihuáꞌamuaꞌaten. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri tɨ Satanás ruseɨ́j huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa? Capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri. 


text:
Ayej cheꞌatá naꞌa, tɨ puaꞌa chajtaꞌaraꞌa jáꞌitaꞌa maꞌutácɨɨne, tɨ puaꞌa miyen huárɨni, aj mú mi tiújneꞌusiꞌiteꞌesin. Matɨ́ꞌɨj aꞌutácɨɨne jáꞌitaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌaraꞌa, capu chéꞌe áꞌateere. 


text:
Ajta, tɨ puaꞌa teɨtestemuaꞌameꞌen ɨ́ jaꞌatɨ, miyen cheꞌatá menaꞌa jáꞌitaꞌa aꞌutácɨɨne, camu chéꞌe áꞌateere ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen aꞌájna aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>’Ayej cheꞌatá naꞌa, tɨ puaꞌa Satanás ayén huárɨni aꞌutɨ́ éꞌeche, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌen ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajta caí chéꞌe áꞌateere, sino aꞌɨ́ɨ pu teꞌentipuáꞌajteꞌesin. 


text:
<pb/>’Seɨj nu neajtahuaꞌa huataxájta ɨ́ niuucari. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ tiraanáhuaꞌi tiꞌáꞌaraꞌan tɨ á éꞌeche ɨ́ tɨ rucaꞌané, amuacaí pu ruxeꞌeveꞌe tɨ raꞌatéjɨꞌɨcɨꞌen ɨ́ tɨ rucaꞌané. Aj pu xaa rɨꞌɨrí tɨ uteárute aꞌu tɨ éꞌeche tɨ́ꞌij tiraanáhuaꞌi. 


text:
<pb/>’Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ teteca, rɨꞌɨrí tɨ tihuaꞌutáꞌuuniꞌi naíjmiꞌica ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, ajta naíjmiꞌica ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌixaxaꞌa. 


text:
Aru, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ aꞌij puaꞌa tíꞌixajta aꞌɨ́jna jetze ɨ́ Xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, capu xaa neꞌu jaꞌanáj tiraatáꞌuuniꞌira aꞌɨ́jna. Aꞌɨ́ɨ pu ruꞌitéꞌaa aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ayee pu Jesús tihuaúꞌixaa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej miyen tíꞌixajtacaꞌa tɨ nuꞌu tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa, mej mi miyen tiráamuaꞌaree tɨ aꞌɨ́ɨn Jesús aꞌɨ́jna jetze aráujcaꞌanejcaꞌa ɨ́ Xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, tɨ́ꞌij ayén huárɨni tiꞌitɨ́j jɨmeꞌe. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej púꞌeen ɨ́ náànajraꞌan ɨ́ Jesús, majta ɨ́ ihuáamuaꞌameꞌen 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn náànajraꞌan, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ júutzimuaꞌameꞌen, aꞌɨ́ɨ mú u aꞌaráꞌa. Aa mú aꞌutéhuiixɨ menaꞌa puaꞌacɨé. Aj mú mi raatachúꞌeve. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huiiráteꞌecaꞌa jamuan ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ mú raatáꞌixaa, miyen tɨjɨ́n: ―Mé mú aꞌutéꞌuu puaꞌacɨé anaanaj, majta áꞌajuutzimuaꞌa. Mémuahuahuau, micu. ―Ayee mú tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ayén tiuꞌutaniú ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ mej nináàna nusu neꞌihuaamuaꞌa? ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí huaꞌuseíirajraa ɨ́ teɨte ɨ́ mej aꞌitecaíjmeꞌeca ɨ́ jemin. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej nináàna, majta ɨ́ nejúutzimuaꞌa. 


text:
Aꞌachú mej puaꞌamé miyen tiráꞌaste aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej nináàna, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ nejúutzimuaꞌa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa.<pb/>


text:
Aj puꞌi Jesús aj aꞌucáane aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ́ꞌij ajtahuaꞌa tihuáꞌumuaꞌaten. Aj mú mi jeíhua ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa. Temuaꞌa mú tíꞌitemuꞌiicaa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j pu jɨ́n ateájraa ɨ́ baarcu jetze tɨ jaataꞌa eꞌecáveꞌecaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, áa mú aꞌucaíjmeꞌecaa jaꞌapuaíri japua. 


text:
Jéihua pu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chuijtari. Ayee pu tihuaúꞌixaa seɨj jɨmeꞌe ɨ́ niuucari. Ayen tɨjɨ́n: ―Xaanamuajriꞌi múꞌeen. Jaꞌatɨ́ tɨ nuꞌu tíꞌihuastehuaꞌa, u pu áꞌume tɨ tejéꞌehuasteꞌe. 


text:
Aa pu auméꞌecaa ratáhuaꞌanáa ɨ́ imueꞌeri. Seica pu juye jetze aꞌuvatzɨ́jraa. Aj mú mi pinaꞌase júteꞌe ɨmuá aveꞌecáane, meraaréꞌejeꞌipɨ. 


text:
<pb/>’Ajta nuꞌu seica huavatzɨ́jraa tetej tzajtaꞌa aꞌu tɨ caí jeíhua chuej áꞌuca. Yee puꞌi tejaꞌuréꞌene, aꞌiné capu huatétee ɨ́ chuej tɨ tzajtaꞌan iruꞌucárutixɨꞌɨn ɨ́ jíineꞌaraꞌan, caꞌanacan pu huaréꞌepɨstacaꞌa ɨ́ chuej. Aj puꞌi caꞌanacan ajneájxɨ ɨ́ imueꞌeri. 


text:
Ajta tɨ́ꞌɨj u eꞌiréꞌene ɨ́ xɨcaj, tɨ́ꞌɨjí huaréꞌehuaa xɨcaj jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tiuꞌunéj. Aꞌiné capu ajtanáanaꞌajmeꞌecaꞌa, aꞌɨ́j pu jɨ́n huaréꞌehuaa. 


text:
<pb/>’Ajta seica ɨ́ imueꞌeri, aꞌúu pu aꞌuvatzɨ́jraa aꞌu tɨ tzicareꞌe aꞌuvéjmeꞌecaa. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tzicareꞌe huavaújse, tɨ́ꞌɨjí aꞌɨ́ɨn tzicareꞌe raꞌaváꞌana aꞌɨ́jna tɨ tiuꞌunéj. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí huácɨɨrecaꞌa. 


text:
<pb/>’Aru seica pu nuꞌu aꞌuun aꞌuvatzɨ́jraa aꞌu tɨ aꞌurɨ́ꞌen ɨ́ chuej. Aꞌɨ́ɨ pu huanéj. Tɨ́ꞌɨj huavaújse, aj puꞌi temuaꞌa tiúꞌucɨɨrecaꞌa. Seica ɨ́ imueꞌeri, ayée pu catéꞌetejmeꞌecaa ɨ́ cuuxaꞌa jetze seɨj tɨ ajtanéj ɨ́ ꞌicɨɨri aꞌachú cumu seité japuan tamuáamuataꞌa ɨ́ jatzi. Ajta seica ayén catéꞌetejmeꞌecaa aꞌachú cumu huaícate. Ajta seica, anxɨ́te pu catéꞌetejmeꞌecaa seɨj ajta seɨj. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajta ayén tihuaúꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ rarɨ́ꞌɨrejmɨꞌɨ, chéꞌe aꞌɨ́ɨn huaruitɨejteꞌen temuaꞌa naa. Aꞌiné een chuijtari jɨ́n tihuáꞌuꞌitɨiiriꞌi 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j ɨ́ teɨte. Aru camu naíjmiꞌi. A pu aꞌuteájturaa ɨ́ Jesús, majta seica ɨ́ mej naímiꞌi áꞌujujhuaꞌaneꞌe huáꞌa jamuan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ raaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌejmi pu Dios tiúꞌixaa eꞌehuaruitɨéecan jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huateúꞌavaatacaꞌa ɨ́ Dios jemi aꞌiquí tíꞌiseijreꞌe aꞌame aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj Dios tíꞌitaꞌaíiteꞌe aꞌame íiyen chaanaca japua. Aru amɨ́mej mej mé aꞌutéꞌuu puaꞌacɨé puaꞌacɨé, nain pu tihuáꞌitɨiiran chuijtari jɨmeꞌe. 


text:
Ayee pu tihuáꞌaruure. Tɨ́ꞌɨj tihuaúꞌixaateꞌe ɨ́ niuucari jetze, seica mú miyen tiúꞌumuaꞌati tɨjɨ́n: “Cu xɨee teyaúꞌitɨe iteen.” Ajta matɨ́ꞌɨj ranamuajran, miyen tɨjɨ́n: “Tuꞌiteájnamua iteen.” Aru capu xaa neꞌu. Camu yaúꞌitɨe, camu majta tanamuaj. Dios pu tihuáꞌitɨii chuijtari jɨmeꞌe mej mi caí yaúꞌitɨée muáꞌaraꞌani, mej mi caí ráanamua, aꞌiné camu xaa neꞌu raxɨ́ꞌeveꞌe mej seɨcɨé tirájteuni aꞌij mej yeꞌí huárɨni, tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn caí tihuaꞌutáꞌuuniꞌi ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tejaꞌuhuáste 


text:
<pb/>Ajta Jesús pu ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa secaí yaúꞌitɨée xaꞌaraa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari? Tɨ́ puaꞌa secaí yaúꞌitɨée xaꞌaraa, ¿aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri sej si siyen yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani ɨ́ seica ɨ́ niuucari? Nuꞌuri íjii amuaatáꞌixaateꞌesin amitɨéereꞌecan jɨmeꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nuꞌu tíꞌihuastehuaꞌa imueꞌeri jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ huastiꞌi, ayée pu seijreꞌe tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ tɨ á eꞌetécheꞌecaneꞌe huáꞌaꞌixaateꞌe ɨ́ niúucareꞌaraꞌan jɨmeꞌe tɨ Dios jemi aꞌuvéꞌemej. 


text:
Ajta seica ɨ́ teɨte, yee mú eꞌen cumu ɨ́ imueꞌeri tɨ aꞌuun aꞌuvatzɨ́jraa juye jetze. Aꞌɨ́ɨ mú naa tíꞌijnamua ɨ́ niúucareꞌaraꞌan tɨ raaxájtacaꞌa ɨ́ jaꞌatɨ. Aru, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, aꞌɨ́ɨ pu tiyaaruꞌu huaꞌiráꞌaꞌariꞌiracareꞌe ɨ́ niuucari ɨ́ mej rúꞌumuaꞌareerecaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa. 


text:
Majta seica, yee mú eꞌen tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ huahuástiꞌihuacaꞌa ɨ́ tetej tzajtaꞌa. Amuacaí pu huaꞌaránajchecaꞌa ɨ́ niuucari ɨ́ mej ráanamuajriꞌi. 


text:
Aru cumu caí jeíhua ajtanáanaꞌajme, aꞌɨ́j mú jɨ́n rajpuaíitzi muáꞌayeꞌi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej seica huáꞌaxɨeehuasti ɨ́ niuucari, naꞌari tɨ puaꞌa seica aꞌij puaꞌa mehuáꞌaruure, cɨ́j muꞌu téꞌeviicuaꞌi. Caꞌanacan mú mé rúujɨsin. 


text:
<pb/>’Majta seica ɨ́ teɨte, ayée mú ꞌeen tɨ́j ɨ́ imueꞌeri tɨ huahuástiꞌihuacaꞌa aꞌu tɨ aꞌutzícareꞌeme. Aꞌɨ́ɨ mú ranamua ɨ́ niuucari. 


text:
Aru jeíhua pu huáꞌa jetze ruxeꞌeveꞌe aꞌij mej rujɨ́ɨmuaꞌa menaꞌa tirájteuve íiyen chaanaca japua tej japuan seijreꞌe. Ayee mú huaújmuaꞌamua mej tíꞌituaaveꞌen. Majta miyen tíꞌinecuaꞌatze mej chíjteaani púꞌeeneꞌen. Aꞌiné tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa mú miyen tíꞌimuaꞌatze aꞌiné ayée mú tíꞌixeꞌeveꞌe, capu chéꞌe téꞌuve ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa mej japuan tiúꞌumuaꞌati ɨ́ niuucari. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí chéꞌe rɨꞌɨrí tɨ huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ niuucari ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa. 


text:
<pb/>’Majta seica, ayée mú ꞌeen cumu aꞌɨ́jna ɨ́ imueꞌeri tɨ huavatzɨ́jraa japuan ɨ́ chuej tɨ aꞌurɨ́ꞌen. Aꞌɨ́ɨ mú xaa ranamua ɨ́ niuucari, majta ɨ́ ru tzajtaꞌa raateátuaasin ɨ́ rumuaꞌatzíiraꞌa jɨmeꞌe. Ayee pu ꞌeen tɨ́j ꞌeen ɨ́ imueꞌeri tɨ huácɨɨrecaꞌa jeíhua. Seica mú tiuꞌutévaɨreꞌesin jeíhua. Seica mú tiuꞌutévaɨreꞌesin cumu ɨ́ imueꞌeri tɨ huácɨɨrecaꞌa aꞌachú cumu seité japuan tamuáamuataꞌa tɨ catéꞌetejme, seɨj ajta seɨj. Majta seica cumu ɨ́ tɨ huácɨɨrecaꞌa aꞌachú cumu huaícate tɨ catéꞌetejme, majta seica miyen ꞌeen cumu ɨ́ tɨ huácɨɨrecaꞌa aꞌachú cumu anxɨ́te, seɨj ajta seɨj. Jɨ́meꞌen ɨ́ lámpara tɨ aꞌɨmuá aꞌatáneeriꞌicɨj 


text:
<pb/>Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ yé véꞌemeꞌen, lámpara tɨ tijájna, ¿aꞌuné jetze yáꞌaruuren aꞌɨ́jna ɨ́ lámpara? ¿Ni sicuꞌuj jetze ruꞌutéeyeijtza, naꞌari utaatzi jete yeꞌiráchajtza? Capu xaa neꞌu áa yaꞌutéꞌavaata, sino án pu jéjreꞌe yaꞌujchájtza, án ɨmuá tɨ́ꞌij aꞌɨmuá aꞌatáneeriꞌicɨj. 


text:
Tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij tíꞌaviitziꞌi, capu ayén éeneꞌen aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe, sino huataújseijrata á jéjreꞌe. Naꞌari tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij avíitzi jɨ́n tíꞌimuariꞌihua, aj puꞌi muáꞌareeriꞌihuan. 


text:
<pb/>Ajta ayén tihuaúꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu tiráanamua i sej tíꞌinamua. Aꞌachú sej caj tíꞌijnamua ɨ́ niuucari, ayée pu cheꞌatá naꞌa Dios tejámuaatáꞌasin múꞌejmi sej si jaítzeꞌe yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani. Ajta aꞌɨ́ɨn, aúcheꞌe pu jaítzeꞌe tejámuaatáꞌasin i sej ranamua. 


text:
Ayee pu téꞌeme. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ rɨ́ꞌɨ tíꞌijnamuajraveꞌen, Dios pu raatáꞌasin tɨ jaítzeꞌe yaúꞌitɨée áꞌaraꞌani. Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ caí rɨ́ꞌɨ tíꞌijnamuajraveꞌen, Dios pu ráꞌariꞌira aꞌachú tɨ caj ari tiyaúꞌitɨée jáꞌaraa. Jɨ́meꞌen ɨ́ imueꞌeri tɨ huavaújseꞌen 


text:
<pb/>Ajta ayén tɨjɨ́n: ―Ayee pu tíꞌirɨneca matɨ́ꞌɨj miyen rɨjca aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Yee muꞌu huatámuꞌiireca tɨ́j huavaújseꞌen ɨ́ imueꞌeri tɨ jaꞌatɨ raahuáste. Aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ratáhuaꞌanáa pu auméꞌecaa ɨ́ imueꞌeri. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí huatácutzi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Aj pu ijtáꞌi íꞌijɨstin, tɨ́ꞌɨjtáꞌi ájchesin. Aꞌateeri tɨ huatéꞌa aꞌame. Aj puꞌi ajnéjsin, tɨ́ꞌɨj i vaujseꞌen. Aru aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌɨ́ɨ pu caí ramuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌí teꞌejnéj ɨ́ imueꞌeri. 


text:
Aꞌɨ́jna ɨ́ chuej pu hui ruseɨ́j rɨ́ꞌɨ raruuren tɨ huavaújseꞌen ɨ́ imueꞌeri. Amuacaí pu ajnéjsin ɨ́ huáacɨxaꞌa. Aj puꞌi ɨ́ huíjmuaiyu. Tɨ puaꞌa ari huijmuaíiyuren, tɨ́ꞌɨjí ajtanéjsin tɨ jetzen catéꞌete aꞌame ɨ́ jatzi. 


text:
Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huácaꞌanáan ɨ́ jatzi, aj mú mi u yáꞌatzaanan. Puꞌuri íjii tejaꞌuréꞌene aꞌájna xɨcájraꞌa jetze mej jetzen tíꞌitzaꞌanaca. Jɨ́meꞌen ɨ́ mostaasa tɨ rajatzeꞌe 


text:
<pb/>Ajta ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné yeꞌí tíꞌirɨꞌɨri tej ti tiyen raataxáj aꞌij tɨ yeꞌí tejéꞌaijta ɨ́ Dios? ¿Tiꞌitájqui niuucarijraꞌa ruxeꞌeveꞌe tej raataxáj aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌirɨneca Dios tɨ éꞌeseijreꞌe? 


text:
<pb/>’Ayee pu ꞌeen cumu tiꞌitɨ́ tuꞌupi tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n mostaasa. Ayee pu ꞌeen tɨ jaítzeꞌe cɨ́lieen caí máàj seica jatzíjraꞌa tɨ yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua. 


text:
Tɨ́ꞌɨj huastiꞌihua aꞌɨ́jna ɨ́ jatzi, aj puꞌi vaujseꞌen. Tɨ́ꞌɨj huavaújseꞌen, jaítzeꞌe pu uratɨ́tɨꞌɨj áꞌayeꞌi caí ɨ́ piꞌista tɨ yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua. Temuaꞌa pu tiꞌipuápuaꞌamee ɨ́ cɨ́yeꞌaraꞌan. Ajta ɨ́ xamuaꞌiraꞌan, temuaꞌa pu teꞌantajíyaꞌume. Aꞌɨ́j pu jɨ́n rɨꞌɨrí mej pinaꞌase jetzen tihuaúrituꞌateꞌen tɨ huácɨen tzajtaꞌa. ―Ayee pu tihaúꞌixa ɨ́ Jesús. Aꞌij tɨ yeꞌí Jesús tihuáꞌuꞌitɨiiriꞌi niuucari jɨmeꞌe 


text:
<pb/>Ayee pu tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa ɨ́ niúucareꞌaraꞌan jɨmeꞌe tɨ Dios jemi éꞌemeꞌecan. Jeíhua pu tihuáꞌaꞌixaꞌatehuaꞌa niuucari jɨmeꞌe aꞌachú mej caj téꞌeviicuaꞌiracaꞌa mej ráanamua. 


text:
Tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij tɨ tihuáꞌaꞌixaꞌatehuaꞌa ɨ́ teɨte, Jesús pu ayén tihuáꞌaꞌixaꞌatehuaꞌa niuucari jɨmeꞌe tɨ caí eꞌehuáuritɨiiricɨ. Aru aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌaꞌixaꞌatehuaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa naíjmiꞌi ɨ́ niuucari amitɨéereꞌecan jɨmeꞌe. Jesús pu raatépuaꞌajte ɨ́ eeca, ajta ɨ́ jaj tɨ vivejméꞌe tiújtaꞌahuaꞌa 


text:
<pb/>Aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze, tɨ́ꞌɨj ari téchumuaꞌarijmeꞌe, Jesús pu huaꞌutáꞌixa aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayen tɨjɨ́n: ―Tichéꞌe antácɨɨne után pújmeꞌen. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi á huajauhuáꞌaxɨ ɨ́ teɨte. Aj mú mi yáꞌutɨɨ ɨ́ Jesús jetzen ɨ́ baarcu aꞌuun tɨ aꞌutéveecaꞌa. Majta seica aꞌucɨ́j seɨj jetze ɨ́ baarcu. 


text:
Aj puꞌi huatáꞌeecarecaꞌa temuaꞌa caꞌanín jɨmeꞌe. Japuutzari pu temuaꞌa téꞌuxɨjveꞌe. Ajta vivejméꞌen tiújtaꞌahuaꞌa ɨ́ jaj. Tɨ́ꞌɨj i ateáxɨɨreꞌaxɨ ɨ́ baarcu jetze. Puꞌuri tɨ́n avéꞌejɨstijmeꞌe ɨ́ jaj. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌúu pu éꞌecujcaa cɨ́tzataꞌan pújmeꞌen ɨ́ baarcu. Timuꞌutzi pu huaméꞌecaa. Aj mú mi raajɨ́ste. Miyen tɨjɨ́n: ―Maeestru, ¿ni caí á jetze ruxeꞌeveꞌe tej teri tɨ́n cuiꞌini? 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi caꞌanacan ájchee ɨ́ Jesus. Tɨ́ꞌɨj jí raatépuaꞌajte ɨ́ eeca. Ajta ayén tiraataꞌixaa ɨ́ jaj, tɨjɨ́n: ―Pecaj chéꞌe sihuájna. Xaatapuáꞌajta. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. Aj puꞌi huateápuaꞌarecaꞌa ɨ́ eeca. Ajta aꞌuréujéꞌiyerecaj ɨ́ jaj temuaꞌa naa. 


text:
Aj pu ijtáꞌi Jesús huaꞌutáꞌixa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ayén tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n huápɨꞌɨ setiuꞌutátziɨn? ¿Aꞌiné een jɨ́n secaí téꞌatzaahuateꞌe? ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Temuaꞌa mú mi jeíhua tiuꞌutátziɨn. Majta miyen tiújꞌixaateꞌecaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiuꞌutátziɨn. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni téviraꞌa púꞌeen? Amɨ́ pu hui tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ eeca, ajta ɨ́ jaj. Naímiꞌi mú ráꞌastijreꞌe. ―Yee mú tiújꞌixaateꞌecaꞌa.<pb/>


text:
Aj puꞌi Jesús aꞌitáraa ɨ́ baarcu jetze. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌiyen seɨj aveꞌeréꞌene tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. Aꞌuu pu huirájraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ aꞌu mej mɨꞌɨchite eꞌevéꞌenaamuaca. 


text:
<pb/>Aꞌuu pu éꞌechejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Jéꞌecan pu simuárun. Capu rɨꞌɨríistacaꞌa tɨ jaꞌatɨ raꞌamuájɨꞌɨcɨꞌen caujnari jɨmeꞌe, ni alaambre jɨmeꞌe. 


text:
Muꞌíi mú raatatése. Maraꞌamuajɨ́ꞌɨcɨꞌihuaꞌa muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze, majta ɨɨcájraꞌan jetze alaambre jɨmeꞌe. Aru aꞌɨ́ɨn, tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa pu tijtzáꞌanaꞌa cɨ́lieeneꞌen, ajta méjcaꞌi iyaúhuaꞌaxɨjsin. Capu huatárɨꞌɨristarecaꞌa tɨ jaꞌatɨ aꞌij ráaruuren tɨ raamuáꞌacanteꞌen. 


text:
Nain tújcaꞌari tzajtaꞌa, ajta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu áꞌucheꞌecaneꞌe, anjiihua aꞌájna jɨrí jetze. Ajta aꞌájna aꞌu mej mɨꞌɨchite eꞌevéꞌenaamuaca, á pu ij ayén huaꞌuteátuꞌasixɨ tetej jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj raaseíj ɨ́ Jesús, áꞌiyen púu aꞌutatɨ́ej. Aj puꞌi títunutacaꞌa aꞌájna vejliꞌi aꞌutɨ́ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta huajíjhuacaꞌa caꞌanín jɨmeꞌe. Ayen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tiꞌitɨ́j peteáruuren neetzi jemi, Jesús ɨ́ pej iꞌi yaujraꞌan ɨ́ Dios tɨ nainjapua tíꞌaijta? Aꞌij nu muahuavii ɨ́ Dios jemi pej caí puaíjtzi neetáꞌacareꞌen. 


text:
<pb/>Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌiné ayée pu tiraatáꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Tiyaaruꞌu pej tzajtaꞌan seijreꞌe mɨ tevi, pej aꞌij puaꞌa meteúumuaꞌaree, huirájraꞌa mɨ tevi jetze. ―Yee pu tiraataꞌixaa ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajta ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné puaꞌantehuaa múꞌee? Ajta ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Ayee nu ántehuaa tɨjɨ́n I tej arájsevi viꞌiraꞌa taꞌaráꞌase. Ayee tu tiꞌitamuáꞌamua aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tej iꞌi muꞌíi. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj puꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ jeíhua rájhuaviiriꞌi ɨ́ Jesús tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutaꞌíte mej áꞌucɨɨne mé áꞌahuaꞌayee ɨ́ mej tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n tuiixute, á vejliꞌi teꞌantácuaꞌatɨyeꞌicaa jɨrí jetze, memuꞌiicáa ɨ́ tuiixute aꞌachú mú aráꞌaxca huaꞌapua viꞌiraꞌa. 


text:
Aj mú mi meꞌɨ́n tiyáaruꞌuse miyen tirájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: ―Taatáꞌa itejmi tej aꞌuteárute mɨ tuiixute tzajtaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn huaꞌutáꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ meꞌɨ́jna ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tevi. Aj mú mi tiyáaruꞌuse huataseíjre ɨ́ tuiixute tzajtaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ tuiixute, muaatauruj aꞌuun pújmeꞌen u jateꞌe. Aj mú mi atéevatzɨ á jaataꞌa. Matɨ́ꞌɨj mi aujamɨ́, naíjmiꞌi. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tuiixute chaꞌɨɨcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú temuaꞌa tiuꞌutátziɨn. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j mej huaꞌutáꞌixaateꞌen mej chajtaꞌa aꞌuchéjmeꞌe, majta matɨ́j menaꞌa mej aꞌuchéjmeꞌe aꞌɨmuá. Aj mú mi eꞌiréꞌene ɨ́ teɨte mej mi ráamuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ huarɨ́j. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi aveꞌeréꞌene aꞌu tɨ aꞌij éꞌeneꞌe ɨ́ Jesús. Aj mú mi meꞌɨ́n huaseíj ɨ́ tevi ɨ́ mej tiyáaruꞌuse tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. A pu aꞌutácatii. Capu chéꞌe muaꞌaviꞌi. Capu chéꞌe rutɨ́muaꞌi. Puꞌuri huarúj aꞌɨ́jna ɨ́ tevi. Aj mú mi tiuꞌutátziɨn. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej raaseíj aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huarɨ́, nain mú huaꞌutáꞌixa ɨ́ teɨte aꞌij tɨ tiráaruu ɨ́ tevi ɨ́ tiyáaruꞌuse mej tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa, aꞌij tɨ tihuáꞌuruu ɨ́ tuiixute. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa ɨ́ Jesús. Aꞌuun pu ateájraa ɨ́ baarcu jetze. Tɨ́ꞌɨj i aꞌíjna i tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa ɨ́ tiyaaruꞌu, aꞌɨ́ɨ pu rájhuaviiriꞌi tɨ Jesús raatáꞌan tɨ áꞌuraꞌani jamuan. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, capu raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tevi tɨ áꞌuraꞌani jamuan. Ayee pu tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aricu aꞌu pej éꞌeche huáꞌa jamuan aꞌihuáamuaꞌa. Patáꞌaj huaꞌutáꞌixaateꞌen nain aꞌij tɨ timuáaruu ɨ́ tavástaraꞌa jemi, aꞌij tɨ yeꞌí rɨ́ꞌɨ timuájchaꞌɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i iyáꞌuraa ɨ́ jaꞌatɨ. Ajta áꞌiyen aꞌɨ́ɨn aꞌutéjche tɨ huaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjme aꞌájna tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Tamuáamuataꞌa tɨ Chájtaꞌajme. Nain pu huaꞌutáꞌixa aꞌij tɨ tiúꞌuruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌu tɨ naꞌa rɨ́ꞌɨ mú tiráanamuajracaꞌa ɨ́ teɨte aꞌiné jéjcua meꞌecan ɨ́ niuucari. Jɨ́meꞌen Jairo tɨ rapeꞌeri, ajta, ajta ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ raꞌajtamuárɨej ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aj pu ijtáꞌi huaréꞌaraa ɨ́ Jesús ɨ́ baarcu jetze. Tɨ́ꞌɨj ii aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌuun jetze pújmeꞌen vejliꞌi aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj. Matɨ́ꞌɨj mi aveꞌeréꞌene jeíhua ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús. 


text:
Aj puꞌi seɨj aꞌaráꞌa jaꞌatɨ́ tɨ tíꞌivaɨreꞌecaꞌa huaꞌatéyujtaꞌa. Veꞌecán pu jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa. Ayee pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Jairo. Tiyaúj, ɨ́iitacan. Tíꞌicuiꞌicaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Jairo raaseíj ɨ́ Jesús, aj puꞌi títunutacaꞌa á chuaataꞌa Jesús tɨ jéꞌejvee. 


text:
Jeíhua pu rájhuaviiriꞌi, ayén tɨjɨ́n: ―Niyauj pu áꞌameꞌere. Mu aꞌutáꞌiyiꞌi patáꞌaj raꞌajtamuárɨꞌen, táꞌaj huarún, táꞌaj auj ruuri áꞌaraꞌani. ―Ayee pu tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj puꞌi Jesús u áꞌume jamuan. Majta jeíhua teɨte aꞌucɨ́j huáꞌa jamuan aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua. Matɨ́ꞌɨj mi ajteáxɨɨrecaꞌa ɨ́ teɨte. Temuaꞌa mú huápɨꞌɨ titéꞌucatacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta huáꞌa tzajtaꞌa aꞌutéveecaꞌa ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ tíꞌicuiꞌi. Puꞌuri aꞌateeviꞌi aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua nineꞌiraꞌa tɨ tíꞌicuiꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa pu uvéꞌemɨꞌɨyecaꞌa. Jeíhua pu xuurecaꞌa. 


text:
Puꞌuri jeíhua huaúꞌaijtacaꞌa ɨ́ mej tíꞌihuaꞌataca jemi. Puꞌuri téjeꞌehuáujrɨe nain tɨ́j naꞌa tɨ́j caj tíꞌituaaveꞌecaꞌa. Ajtáꞌi, capu tiꞌitɨ́j aꞌij tiraatévaɨ. Mɨ́ ajtáꞌi, ayée pu i éeneꞌe ajtahuaꞌa jaítzeꞌe tijcuíꞌinecaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, rajpuaíjtzicaꞌa jeíhua aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí tiúꞌunamuajriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j huáruu ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: “Aꞌij nu jɨ́n niyen rɨni nej raꞌajtamuárɨꞌen cɨ́ɨxureꞌaraꞌan jetze, aj nu run.” Yee pu tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna tɨ tíꞌicuiꞌi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n á aúurupi teɨte tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i á eꞌiréꞌene huaritaꞌan ɨ́ Jesús. Aj puꞌi raꞌajtamuárɨej cɨ́ɨxureꞌaraꞌan jetze. 


text:
Jɨ́meꞌen puꞌu raꞌajtamuárɨej, aj puꞌi huatépuaa tɨ uvéꞌexuuricaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i ayén raatáꞌa ɨ́ tzajtaꞌan cumu puꞌuri huarúj. 


text:
Aj pu i ráamuaꞌareeriꞌi ɨ́ Jesús ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨ jaꞌatɨ́ tiúꞌuhuaa cumu tɨ caí chéꞌe racáꞌanistiꞌi. Aj pu i pɨ́ɨ aꞌuréꞌeve, huaꞌuseíirajraa ɨ́ teɨte. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani naꞌajtamuárɨej i necɨ́ɨxu jetze? ―Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Miyen tɨjɨ́n: ―Múꞌee pej huáꞌaseij ɨ́ teɨte mej áꞌacata. ¿Aꞌiné een jɨ́n piyen tiuꞌutaꞌíhuaꞌu? yee: “¿Aꞌataani naꞌajtamuárɨej?” ―Yee mú tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajtáꞌi aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌuseíirajyeꞌicaa matɨ́j menaꞌa titeꞌanavéejmeꞌeca. Ayee pu aꞌɨ́ɨn rɨjcaa tɨ́ꞌij raaseíj jaꞌatɨ́ tɨ raꞌajtamuárɨej. 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, temuaꞌa tiuꞌutátziɨn. Temuaꞌa pu tiúꞌujviveecaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌiné rúꞌumuaꞌareerecaꞌa tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij huáruu. Aj pu i ajteáxɨɨrecaꞌa aꞌu tɨ aꞌij eꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Títunutacaꞌa á vejliꞌi jemin. Tɨ́ꞌɨj jí nain raatáꞌixaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ́ ráaruu tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Niyauj, petéꞌantzaahua nej timuáahuaateꞌencheꞌe. Aꞌɨ́j pej jɨ́n peri huarúj. Aricu, rɨ́ꞌɨ pej teꞌamuaꞌastɨ́. Paúcheꞌe pej rɨꞌéeneꞌe puaꞌamé. 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tíꞌixajtacaꞌa aꞌɨ́jna matɨ́ꞌɨj seica aꞌaráꞌa. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej éꞌeche jamuan ɨ́ tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee huaꞌatéyujtaꞌa. Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan ɨ́ temuaij tɨ tíꞌicuiꞌi. Miyen tɨjɨ́n: ―Puꞌuri huamɨ́ꞌɨ aꞌayauj. ¿Aꞌiné een jɨ́n péraꞌɨtziiteꞌe mɨ maestro? ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajtáꞌi aꞌɨ́ɨn Jesús, capu huáꞌantzaahua aꞌij mej yeꞌí tíꞌixajtacaꞌa. Ayee pu tiraataꞌixaa ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan tɨjɨ́n: ―Pecaj tíꞌitziɨɨneꞌe. Aꞌii puꞌu ruxeꞌeveꞌe pej téꞌatzaahuateꞌe. ―Yee pu tiraataꞌixaa ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu i huajaꞌuviꞌitɨ́ aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan. Aru Jesús capu huaꞌutáꞌa naíjmiꞌica ɨ́ teɨte mej áꞌujuꞌun jamuan. Aꞌɨ́mej puꞌu, ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, tɨ iꞌi juutzeájraꞌan ɨ́ Jacobo. 


text:
Aa mú aꞌaráꞌa aꞌu tɨ éꞌeche ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ. Aj mú mi huaꞌuseíj ɨ́ teɨte mej chiꞌita huiráatei. Jeíhua mú uꞌuteújyeinijmeꞌe. Maújyeinecaꞌa. Caꞌanín mú jɨ́n uꞌuteújyeinijmeꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ. 


text:
Aj puꞌi chiꞌita aꞌuteájrupi. Tɨ́ꞌɨj jí huaꞌutáꞌixa ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné sej si caꞌanín jɨ́n jijhua? ¿Aꞌiné sej si ruyein? Capu mɨꞌɨchi mɨ temuaij, sino cutzú puꞌu. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj mú mi raꞌutéxɨeehuatacaꞌa aꞌiné méjmuaꞌareerecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn paꞌarɨꞌɨ huamɨ́ꞌɨ. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn huaꞌutaꞌaíj mej huirácɨɨne. Aj mú mi huiráacɨ. Tɨꞌɨquí yaꞌuvíꞌitɨ ɨ́ yaꞌupuáaraꞌan, ajta ɨ́ náànajraꞌan, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe jamuan. Aꞌuu mú uteájrupi aꞌu tɨ auucáꞌa ɨ́ temuaij. 


text:
Aj puꞌi rajvíꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze. Ayee pu tiraatajé runiuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n: ―Taliita, cuumi. Taliita, cuumi, ayee pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: Temuaij, ayée nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe, ájchesi. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j ɨ́ Jesús, aj pu i xaa ájchee ɨ́ temuaij. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌutéjche tɨ á áꞌucheꞌecaneꞌen. Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jéꞌecan mú u huateújtzaahuate. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, ayée pu rájchaꞌɨɨcaꞌa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa nineꞌiraꞌa japuan huaꞌapua. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, jeíhua pu huaꞌuꞌíjca mej caí jaꞌatɨ́j ixaateꞌe, ajta mej nuꞌu tiraamín ɨ́ temuaij.<pb/>


text:
Aꞌuu pu áꞌuraa ɨ́ Jesús, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́ aꞌuun pújmeꞌen aꞌu tɨ aꞌuvéꞌese aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Tɨ́ꞌɨj tejaꞌuréꞌene aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi, tɨ́ꞌɨjí aꞌutéjche tɨ tihuáꞌumuaꞌaten huaꞌatéyujtaꞌa. Jeíhua mú teɨte ráanamuajriꞌi. Jéꞌecan mú aꞌij teꞌutaseíj. Ayee mú tíꞌiraꞌihuaꞌuracaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné yaꞌurɨ́ꞌɨre amɨ́n niuucarijraꞌa? ¿Tiꞌitáani muaꞌatzíireꞌaraꞌan púꞌeen aꞌíjna tɨ raateájtuaa amɨ́jna jemi mɨ Jesús tej caí xɨ jaꞌanáj méꞌe yáꞌunamuajriꞌi? 


text:
Amɨ́ pu yeehui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ tɨ tíꞌisiꞌicheca. Aꞌɨ́ pu náànajraꞌan ayén ántehuaa tɨjɨ́n María. Aꞌɨ́ mú júutzimuaꞌameꞌen púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ Jacobo, ajta ɨ́ José, ajta ɨ́ Judás, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Simón. Majta seica ɨ́ júutzimuaꞌameꞌen ɨ́ mé ꞌuuca, aꞌɨ́ɨ mú yéchej ta jamuan. ―Ayee mú tiújꞌixaateꞌecaꞌa. Aꞌɨ́j mú jɨ́n ráꞌachueereꞌecaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n caí raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa. 


text:
Ajta, ayée pu Jesús tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Naíimiꞌi mú rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj temuaꞌa naa ɨ́ tɨ tiꞌixa ɨ́ niuucari tɨ Dios jemi meꞌecan. Mɨ́ ajtáꞌi, ɨ́ mej huacaíjme ruche, majta ɨ́ mej iꞌivaujsimuaꞌameꞌen, majta ɨ́ mej jamuan éꞌeche, camu tɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Ayee puꞌu caí tiuꞌutárɨꞌɨristarecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn Jesús tiꞌitɨ́ aꞌij huáruuren ɨ́ mej jɨ́n aꞌij raꞌutaseíj tɨ́j ari tiúꞌuruu puaꞌamecɨé. Ayee puꞌu huarɨ́j; huaꞌajtamuárɨꞌexɨ seica ɨ́ teɨte. Tɨ́ꞌɨj i xaa tihuáꞌuhuaa. 


text:
Aꞌɨ́j puꞌi jɨ́n aꞌij tiraꞌutaseíj ɨ́ tzajtaꞌan mej caí ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa ɨ́ Jesús. Aꞌuu pu áꞌuyeꞌicaa aꞌɨmuá aꞌu tɨ aꞌuchájtaꞌajmee. Ajta tihuáꞌamuaꞌatejcaꞌa. Jesús pu tíhuaꞌutaꞌaíj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej nuꞌu tihuaúꞌixaateꞌe ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús pu huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Aj puꞌi huaꞌaréꞌeꞌitixɨ huaꞌapuacajméꞌen. Ajta tihuaꞌuꞌíjca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej mi huaꞌutamuáriteꞌen ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
Ajta ayén tihuaꞌuꞌíjca mej caí tiꞌitɨ́ antiáꞌa ɨ́ mej jɨ́n huateújvaɨreꞌen ɨ́ juye jetze. Aꞌɨ́ muꞌu nuꞌu aꞌachueeni tiꞌitɨ́ itzɨ́j ɨ́ mej jɨ́n raújcaꞌaníhuaꞌa. Capu nuꞌu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri mej tiꞌitɨ́j antiáꞌa caꞌaní naꞌari tiꞌitɨ́ ínɨeꞌe nusu tumin. 


text:
Majta, ajtaújcaꞌacaíiteꞌaxɨꞌɨn. Majta seexuꞌijméꞌen teꞌucaujchéeteꞌaxɨꞌɨn seɨj ajta seɨj. Capu nuꞌu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri mej huaꞌapuacajméꞌen teꞌentipíi ɨ́ tiúꞌujsiicuꞌu. 


text:
Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa hui chiꞌita xuꞌuteárute mé jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa, aꞌúu xu huateáturaasin tɨ́j naꞌa aꞌachú sej áꞌateere aꞌájna chajtaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta tɨ puaꞌa mé jáꞌahuaꞌa mecaí amuaatáꞌacareꞌen sej uteárute, naꞌari tɨ puaꞌa mecaí ranamuajracu ɨ́ sej tihuáꞌaꞌixaateꞌen, ayée xu huárɨni, sej huirácɨɨne seꞌújna. Seraꞌatécaꞌatzɨjxɨꞌɨn ɨ́ rucaꞌacai tɨ́ꞌij cáaxɨn ɨ́ chuej. Ayee xu huárɨni mej mi ráamuaꞌaree ɨ́ teɨte tɨjɨ́n maꞌuteájturaa ɨ́ Dios jemi. Michéꞌe ráamuaꞌaree mej auteájturaa ɨ́ Dios jemi aꞌachú mej puaꞌamé mej caí áꞌamuanamuajracucaꞌa. ’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa tɨ jetzen huaꞌuxɨ́jteꞌen ɨ́ Dios ɨ́ mej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin, jeíhua pu puaíjtzi huaꞌutáꞌasin. Jaítzeꞌe mú rajpuaíitzi muáꞌajuꞌun aꞌujna chajtaꞌa mecaí ɨ́ mej meꞌuun éꞌechejcaꞌa aꞌujna tɨ ayén tejaꞌarájtehuaacaꞌa tɨjɨ́n Sodoma, ajta tɨjɨ́n Gomorra. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Metihuáꞌihuaꞌixaateꞌe ɨ́ teɨte tɨ nuꞌu ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej nuꞌu seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati ɨ́ ru tzajtaꞌa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ mú jeíhua huaꞌutamuári ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. Majta jeíhua tihuaꞌavéꞌehuaateꞌaxɨ aceite jɨmeꞌe huáꞌa muꞌúutzeꞌen ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Naíjmiꞌica mú tiúꞌuhuaate. Matɨ́ꞌɨj raajéꞌica meꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe 


text:
<pb/>Iraꞌatéeviꞌi, matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi nain japua, tɨ́j naꞌa aꞌuun mej aꞌuchéjmeꞌecaa ɨ́ teɨte aꞌij tɨ tiúꞌuruu ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan tɨ veꞌée, aꞌɨ́ɨ pu ajta ráamuaꞌareeriꞌi. Ayee pu ántehuaacaꞌa ɨ́ tajtuhuan tɨjɨ́n Heródes. Aj puꞌi ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ Juan teecan, ɨ́ tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacareꞌe, aꞌɨ́ɨ pu hui huatarúj. Aꞌitáraa aꞌu mej yeꞌaváꞌana. Aꞌɨ́j pu jɨ́n raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ ayén tiúꞌuruuren. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan. 


text:
<pb/>Majta seica, miyen tɨjɨ́n: ―Aꞌi pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Elías ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Majta seica miyen tɨjɨ́n: ―Aꞌi pu aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ jaꞌatɨ́ tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tiꞌitéjvee ɨ́ Dios jemi matɨ́j ɨ́ seica ɨ́ mej mejmíꞌi miyen tíꞌixaxaꞌataꞌa. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Heródes, tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Aꞌi pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna teecan ɨ́ Juan ɨ́ nej raataꞌaíjtacaꞌa mej ruꞌijveíjche ɨ́ muꞌúuraꞌan. Aꞌɨ́ pu hui huatarúj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes. 


text:
<pb/>Aru seɨ́j pu púꞌeeneꞌe, ꞌɨ́itaꞌa tɨ ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Herodías. Aꞌɨ́ pu ɨ́raꞌaraꞌan puꞌéeneꞌe ɨ́ Felipe. Ajta aꞌɨ́ɨn Felipe, aꞌɨ́ɨ pu juutzeájraꞌan púꞌeeneꞌe ɨ́ tajtuhuan ɨ́ Heródes. Tɨ́ꞌɨj jí Heródes aꞌɨ́ɨn ancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨn tɨ Felipe raatéviꞌitɨneꞌe. 


text:
Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ Juan ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes tɨjɨ́n: ―Capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri pej ratéviꞌitɨneꞌen muáꞌihuaaraꞌa tɨ yáꞌuviꞌitɨneꞌe. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí huataniúꞌucacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n aꞌɨ́ɨn Heródes, raataꞌaíjtacaꞌa mej raꞌanján aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Majta raꞌamuáajɨꞌɨcɨe alaambre jɨmeꞌe aꞌu tɨ aiteánamiꞌihuacaꞌa. Jéꞌecan pu rájchaꞌɨɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Aꞌɨ́ pu jɨ́n rajéꞌicatamɨꞌɨcaꞌa. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajtáꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ Heródes, aꞌɨ́ɨ pu ráamuaꞌareeracaꞌa tɨ rɨ́ꞌɨ tíꞌitevistacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, ajta tɨ ayén rɨjca aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ Dios. Ajta aꞌɨ́ɨ pu tíꞌimuaꞌajca aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Juan. Aúcheꞌe pu raꞌaránajchecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes tɨ ráanamua aꞌij tɨ tiuꞌuxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Capu aꞌij íꞌirɨni tɨ caí temuaꞌa tiyaúꞌitɨeecaꞌa aꞌij tɨ tíꞌixajtacaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n Heródes caí raatáꞌacareꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ raajéꞌica. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aꞌájna teꞌaráꞌa ɨ́ xɨcáaraꞌan jaꞌanáj tɨ meꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes, aj pu xaa aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ráꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌij tɨ yeꞌí huárɨni tɨ raajéꞌica ɨ́ Juan. Tɨ́ꞌɨj jí Heródes, aꞌɨ́jna tɨ tíꞌiyesten tɨ teꞌaráꞌa ɨ́ xɨcáaraꞌan jaꞌanáj tɨ meꞌecan, jeíhua pu teɨte huatáꞌinee, xantaaruꞌu, matɨ́j menaꞌa huáꞌa capitanme, majta mej títetéꞌuꞌupuꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ teɨte, majta ɨ́ mej meꞌuun aꞌuchéjme aꞌujna Galilea, ɨ́ mej jeíhua ruxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>Aj puꞌi yaujraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Herodías, aꞌɨ́ɨ pu aꞌuteájrupi u chiꞌita aꞌu mej tejanúꞌucuaꞌacaꞌa. Aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan, ꞌɨ́itaꞌa pu pɨ́rɨcɨ. Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn tiuꞌutéenei ruseɨ́j huáꞌa vejliꞌipua. Temuaꞌa pu jeíhua tiraꞌaránajchecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes ɨ́ tɨ tiuꞌutéenei, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan tíꞌicuaꞌacaa. Aj puꞌi ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan tɨjɨ́n: ―Naatáhuaviiriꞌi tiꞌitɨ́j pej aꞌij tíꞌixeꞌeveꞌe. Nemuaatáꞌasin. 


text:
<pb/>Jeíhua pu teꞌataújratziiriꞌi ruseɨ́j tɨ ayén tiraatáꞌan tiꞌitɨ́j tɨ raatáhuaviira. Capu nuꞌu aꞌij rɨni tɨ puaꞌa raatáhuavii jáꞌitaꞌa aꞌu tɨ tihuajéꞌaijteꞌe. 


text:
Aj puꞌi áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Tɨ́ꞌɨj i ayén tíyaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ runáàna tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni neraatáhuavii ɨ́ tajtuhuan? ―Yee pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi. Aj pu i ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ náànajraꞌan tɨjɨ́n: ―Huatáhuaviiriꞌi hui ɨ́ muꞌúuraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuaca. 


text:
<pb/>Aj pu i ajtahuaꞌa caꞌanacan uteájrupi aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan tɨ veꞌée. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tíꞌijxeꞌeveꞌe pej naataꞌɨ́ꞌɨteꞌen tuxaꞌa jetze ɨ́ muꞌúuraꞌan ɨ́ Juan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuaca tej ti ramuaꞌareere tɨjɨ́n puꞌuri huamɨ́ꞌɨ. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Herodías. 


text:
<pb/>Temuaꞌa pu aꞌij puaꞌa tiraatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan tɨ ruseɨ́j ayén teꞌataújratziiriꞌi tɨ ayén nuꞌu huárɨni aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Herodías. Majta aꞌɨ́ɨme tɨ huaúꞌinee, aꞌɨ́ɨ mú majta ráanamuajriꞌi tɨ́ꞌɨj raatáꞌa ɨ́ runiuuca. Aꞌɨ́j pu jɨ́n rutéviꞌiraꞌacaꞌa huáꞌa jemi aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́ɨn raꞌaráꞌaste ɨ́ runiuuca. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen xantaaruꞌu huataꞌáitecaꞌa tɨ raajéꞌicatan, ajta nuꞌu áꞌiyen yeꞌaráꞌɨꞌiteꞌen ɨ́ muꞌúuraꞌan ɨ́ Juan. 


text:
Ajta áꞌuraa ɨ́ xantaaruꞌu. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa áa tɨ aiteánamiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aj puꞌi ruꞌijveíjchecaꞌa ɨ́ muꞌúuraꞌan ɨ́ Juan. Tɨ́ꞌɨj jí yaꞌaráꞌɨꞌite ɨ́ tuxaꞌa jetze. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tajtuhuan, aꞌɨ́ɨ pu raatáꞌɨꞌite aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Herodías. Tɨ́ꞌɨjtáꞌi aꞌɨ́ɨn raatáꞌɨꞌite ɨ́ runáàna. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe jamuan ɨ́ Juan, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi, aj mú mi aꞌuréꞌene jemin Heródes, meyaꞌutɨ́ɨ aꞌɨ́jna ɨ́ mɨ́ꞌɨchi. Matɨ́ꞌɨj mi raꞌaváꞌana. Yee pu éeniꞌicɨꞌen huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Jesús pu tihuaꞌumí ɨ́ mej anxɨ́j viꞌiraꞌa aráꞌaxca 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ mú tiújseɨj aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj mú mi raatáꞌixaa nain aꞌij mej tiꞌitɨ́j huáruu, nain aꞌij mej yeꞌí tihuaꞌumuáꞌate. 


text:
Aj puꞌi ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Mú seꞌutáuruyiꞌi. Tichéꞌe huátaseꞌupeꞌen mé jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ caí tiꞌitɨ́ eꞌeréꞌevee. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. Aru jeíhua mú aꞌuréꞌenineicaꞌa ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Majta aꞌucɨ́ꞌɨcaꞌa jemin mé muꞌiitɨ́ ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j pu jɨ́n camu huatácɨꞌɨpejcaꞌa mej tiúꞌucuaꞌani aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌaseíiracaꞌa matɨ́ꞌɨj aꞌucɨ́j. Jeíhua mú raamuáꞌa ɨ́ Jesus. Aꞌɨ́j mú jɨ́n ruꞌɨcán aꞌiréꞌeneajxɨ aꞌu tɨ naꞌa mej aꞌuchéjme. Aꞌɨ́ mú mi amuacaí aꞌaráꞌa aꞌu tɨ eꞌeráꞌastiicheꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Ajta, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn aꞌitaméꞌecaꞌa ɨ́ baarcu jetze, jeíhua pu teɨte huaséijracaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí ii huataújxɨeemɨste tɨ́ꞌɨj huaꞌuseíj. Yee mú titejaꞌuvátzɨj cumu cáneꞌaxɨ tɨ caí jaꞌatɨ́ huáꞌa cujtaꞌa huaméꞌecaa. Aꞌɨ́j puꞌi jɨ́n aꞌutéjche aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ tihuáꞌumuaꞌaten jeíhua. 


text:
Tɨ́ꞌɨj huateáchumuaꞌarecaꞌa, aj mú mi aveꞌeréꞌene jemin ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri téchumuaꞌari. Ajta caí jaꞌatɨ́ yeꞌeche ayajna vejliꞌi. 


text:
Teajta caí tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ mej ráacuaꞌani mɨ teɨte. Patáꞌaj huaꞌuréꞌitixɨꞌɨn, mej mi aꞌucɨ́jxɨꞌɨn mé jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa, aꞌu mej aꞌuchéjme teɨte mej mi pan huánanan. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨjɨ́n: ―Múꞌeen xu tihuáꞌamin rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa. Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni rɨꞌɨrí tej áꞌujuꞌun tej pan aꞌuvéꞌenanan tej ti tihuaꞌumín? Tɨ́ puaꞌa tiyen tíꞌituaaveꞌe aꞌachú tɨ caj jaꞌatɨ́ tíꞌijmuaꞌitɨcɨ tɨ puaꞌa tiuꞌumuárɨꞌen aꞌachú cumu huaꞌapua ciento xɨca jɨmeꞌe, capu ajta tiꞌicɨꞌɨpée aꞌame ɨ́ tumin tej ti tiyen huárɨni. 


text:
<pb/>Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu, xaaréꞌixɨꞌereꞌe aꞌachúni caj mé tirájchaꞌɨɨ ɨ́ pan. Matɨ́ꞌɨj mi ráamuaꞌareeriꞌi. Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌi puꞌu caj tíꞌixuaavi. Anxɨ́vi ɨ́ pan. Majta huaꞌité, caj mú tíꞌitehuaꞌapua. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
Aj mú mi aꞌujráꞌasecaꞌa, seica anxɨ́te mé arástɨméj, majta seica huaꞌapuate japuan tamuáamuataꞌa mú arástɨméj. 


text:
Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, raꞌancuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ ɨ́ pan, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ huaꞌité. Tɨ́ꞌɨjtaꞌi raꞌantítaaraxɨ ɨ́ pan, aj mú mi huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ teɨte. Majta ɨ́ huaꞌité, aꞌɨ́ɨ mú huatámuꞌiirecaꞌa. Aj puꞌi huaꞌutáꞌɨ́ꞌɨpɨꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej mi huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌiteꞌen ɨ́ teɨte. 


text:
Ajta jeíhua pu aváꞌaturaa ɨ́ pan, majta ɨ́ huaꞌité. Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua mú teꞌevéꞌejɨste tiꞌitɨ́ sicɨ́ri jetze aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ aváꞌaturaa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tiúꞌucuaa ɨ́ teteca, ayée mú aráꞌaxcaa aꞌachú cumu anxɨ́j viꞌiraꞌa. Jesús pu á eꞌiréꞌene ɨ́ jaj japua 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús pu huaꞌutaꞌaíj mej atécɨɨne ɨ́ baarcu jetze mej antácɨɨne utavén pújmeꞌen, mej nuꞌu amuáatée eꞌaráꞌasti aꞌájna Betsaída. Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu aꞌuun aꞌuteájturaa tɨ́ꞌij huaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨn ɨ́ teɨte. 


text:
Tɨ́ꞌɨj huaꞌuréꞌitixɨ, aj puꞌi áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌu tɨ áꞌujɨ́rime tɨ́ꞌij raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi. 


text:
Tɨ́ꞌɨj huateátɨcaꞌarecaꞌa, áa mú meri aꞌujuꞌucaa jáꞌitaꞌa ɨ́ jaj japua, jetzen muaꞌaraatéꞌee ɨ́ baarcu. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ruseɨ́j aꞌutácatii jɨrí jetze. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí raaseíj tɨ huáꞌamuarɨꞌeristeꞌecaꞌa mej antácɨɨne jaj japua aꞌiné á pu eꞌevéꞌeecacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj tapuáꞌarijmeꞌeca, aꞌɨ́ɨ pu á eꞌiréꞌene aꞌájna vejliꞌi mej huajúꞌucaa baarcu jetze. Aꞌɨ́ pu huaméꞌecaa ɨ́ jaj japua. Puꞌuri huaꞌantinájchijmeꞌe. 


text:
Majta meꞌɨ́n, matɨ́ꞌɨj raaseíj, metiuꞌutátziɨn. Muaajíjhuacaꞌa naíjmiꞌi aꞌiné naíjmiꞌi mú raaseíj tɨ huaméꞌecaa ɨ́ jaj japua. Ayee mú tiuꞌumuáꞌaj tɨjɨ́n: “Chéjcan pu púꞌeen.” Aj puꞌi ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Xaateújcaꞌane ɨ́ ru tzajtaꞌa. Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. Nee nu neꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ateájraa ɨ́ baarcu jetze aꞌu mej aꞌaráteꞌecaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí huateápuaꞌarecaꞌa tɨ huáꞌeecacaꞌa. Aj mú mi aꞌij teꞌutaseíj. Tɨ́ꞌɨj jí utéevatzɨ́ ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mej tíꞌimuaꞌajca. 


text:
Jéꞌecan mú tíꞌimuaꞌajca aꞌiné camu yaúꞌitɨée muáꞌaraa aꞌij tɨ ꞌéen jɨ́n raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ aꞌɨ́ɨn raatámuꞌiiren ɨ́ pan, aꞌiné rujɨ́ɨmuaꞌa muaꞌanteújnaamua ɨ́ ru tzajtaꞌa. Jesús pu tihuáꞌuhuaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌicaa aꞌujna u Genesaret 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi antacɨ́j jaj japua. Aꞌuu mú mi aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Genesaret. Aa tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj, áa mú raꞌijtápe ɨ́ baarcu. 


text:
Aꞌɨ́j mú mi jɨ́n caꞌanacan meruaachijméꞌe, á mé veꞌeréꞌene ɨ́ jemin. Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej huáꞌajseɨreꞌen utaatzi japua ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi aꞌájna aꞌu mej yéꞌemuaꞌareerecaꞌa tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta aꞌu tɨ naꞌa tɨ aꞌuréꞌenineicaꞌa raanchu tzajtaꞌa tɨ huachájtaꞌajme naꞌari tɨ chajtaꞌa tɨ vivéjme, aꞌu tɨ naꞌa neꞌu, mehuaꞌuráatzajyeꞌicaa caaye jetze. Aj mú mi rájhuaviiriꞌi aꞌɨ́jna tɨ huaꞌutáꞌan mej raꞌajtamuárɨꞌen cɨ́ɨxureꞌaraꞌan jetze, aꞌɨ́jna jetze tɨ uvíjpiꞌi ɨ́ síicuꞌureꞌaraꞌan tɨ́ꞌij aꞌachú mej puaꞌamé raꞌajtamuárɨꞌen, mej mi huarún. Ayee puꞌu xaa neꞌu tiúꞌuruu aꞌájna u Genesaret.<pb/>


text:
Matɨ́ꞌɨj mi meꞌɨ́n ɨ́ fariseo, jamuan majta seica ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca teyujtaꞌa mej mi meꞌɨ́jna huaruitɨejteꞌen aꞌij mej yeꞌí rɨ́ɨj muáꞌayeꞌi, aꞌúu mú eꞌeráacɨ u Jerusalén, majta meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌutɨ́ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús mej mi rájjaahuate. Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌuseíj aꞌɨ́mej ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe mej caí amuaújmuaijteaꞌaxɨ mej tiúꞌucuaa aꞌij mej tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, ɨ́ mej majta miyen ánteꞌarua tɨjɨ́n fariseo, aꞌɨ́ɨ mú ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ ruvaújsimuaꞌa teecan tíꞌiyeꞌira. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa rɨjca naíjmiꞌi ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan. Capu tíꞌiseicaj naꞌa ɨ́ tihuáꞌayeꞌira ɨ́ mej jɨ́n amuaújmuaijteꞌaxɨꞌɨn. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiúꞌucuaꞌani, amuacaí pu nuꞌu ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ́ jeíhua amuaújmuaijteꞌen, naꞌari caí, ayée muꞌu tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n xánaꞌavisiꞌi pu seijreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ɨ́ tayeꞌirá jemi. Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ tejaꞌuvéꞌenanan aꞌujna aꞌu mej tejáꞌatua aꞌɨ́ɨ pu caí tíꞌicuaꞌani tɨ puaꞌa caí amuacaí amuaújmuaijteꞌen. Ajta tiꞌimuꞌíi tɨ ayén jɨ́n teꞌaváꞌujmuaꞌaree ɨ́ ruvaújsimuaꞌa teeca tihuáꞌayeꞌira. Ayee mú rɨjca: metíꞌijaꞌusica ɨ́ vaasu ɨ́ mej jɨ́n yeꞌeca. Aꞌɨ́j mú majta tíꞌijaꞌusica ɨ́ tiꞌitɨ́ xaꞌari, majta ɨ́ casueela. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi meꞌɨ́n fariseo, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌéen jɨ́n mecaí ráꞌaste ɨ́ tavaújsimuaꞌa teeca tíꞌiyeꞌira ɨ́ mej ajamuan áꞌujujhuaꞌan? Ayee muꞌu rɨcɨ mej xánaꞌavisiꞌi tíꞌicuaꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jɨmeꞌe. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ fariseo. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Temuaꞌa pu tejámuaavíjteꞌe ɨ́ tɨ ayén ajmíꞌi tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan, aꞌɨ́jna tɨ tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Aꞌɨ́ pu raꞌuyúꞌuxacaꞌa temuaꞌa aꞌij sej ꞌeen mɨ sej caí huataújcɨꞌɨpuáacan jɨ́n tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ teɨte sino ayée xu tiúꞌujseijrata ɨ́ teɨte jemi sej nain jɨ́n ráꞌastijreꞌe. Ayee pu raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n:<pb/>Rɨ́ꞌɨ mú tineeteátuꞌaraca tɨ puaꞌa metíꞌixajta ineetzi jɨmeꞌe.<pb/>Mɨ́ ajtáꞌi, muꞌuri ajtacɨ́j ineetzi jemi rumuaꞌatzíiraꞌa jɨmeꞌe.<pb/> 


text:
Capu tiꞌitɨ́j vaɨreꞌe tɨ puaꞌa metiuꞌuteánajche ineetzi jemi.<pb/>Ayee mú tiꞌihuáꞌamuaꞌatehua tɨjɨ́n: “Dios pu raateájtuaa i tayeꞌirá itejmi jemi.”<pb/>Mɨ́ ajtáꞌi caí, capu, rujɨ́ɨmuaꞌa menaꞌa mú rájteu ɨ́ ru tzajtaꞌa. Yee pu hui raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Isaías teecan. 


text:
<pb/>’Ayee xuꞌu rɨcɨ. Múꞌeen sej seri yaꞌuhuáꞌaxɨ aꞌij tɨ ajmíꞌi tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios, sej si siyen huárɨni aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ pu amuaꞌaráanajche ɨ́ tihuáꞌayeꞌira, tɨ ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ xaꞌari tiuꞌujáꞌusin naꞌari tɨ tiuꞌujáꞌusin ɨ́ vaasu ɨ́ sej jɨ́n yeꞌeca. Jeíhua pu ajta tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén tíꞌeen. Ayee pu neꞌu. 


text:
<pb/>’Temuaꞌa xu seri yaꞌuhuáꞌaxɨ aꞌij tɨ tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios, setáꞌaj raꞌaráꞌasten ɨ́ huaꞌayeꞌira ɨ́ teɨte. 


text:
Ayee pu tíꞌeen, aꞌiné ayej tiraataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan, tɨjɨ́n: “Patáꞌaj ráꞌatzaahuateꞌe aꞌatáàta, ajta aꞌanáàna.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Setáꞌaj raajéꞌica aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌixaxaꞌa ɨ́ rutáàta jemi naꞌari ɨ́ runáàna jemi.” 


text:
<pb/>’Mɨ́ seajta múꞌeen, ayée xu tiratáꞌaca tɨ jaꞌatɨ ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa ɨ́ runiuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n Corbán. (Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨjɨ́n muaɨꞌɨvéjri pu pɨ́rɨcɨ.) Ajta ayén tɨjɨ́n: “Naíjmiꞌi, aꞌachú nej caj tíꞌijchaꞌɨɨ, aꞌɨ́j nu neri raatámuaɨꞌɨvejte ɨ́ Dios. Aꞌɨ́j nu jɨ́n necaí chéꞌe tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ nej jɨ́n amuaatévaɨreꞌen.” 


text:
Tɨ́ puaꞌa hui jaꞌatɨ́ ayén tihuaꞌutáꞌixaateꞌen tɨjɨ́n: “Corbán”, ca xu chéꞌe raatáꞌacareꞌen tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ ruvaújsimuaꞌa. 


text:
Aꞌɨ́j xu jɨ́n, siyen á tirúurɨeeni ɨ́ tɨ jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ áꞌamuayeꞌira sej seica huatátuꞌireꞌen. Jeíhua xu siyen tíꞌijrɨꞌɨre. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí ajtahuaꞌa huaꞌutajé ɨ́ teɨte. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa. Tɨjɨ́n: ―Múꞌeen xu ráanamua naíjmiꞌi, sej si yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani: 


text:
Tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij ɨ́ tɨ tíꞌicuaꞌiriꞌi, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ráacuaꞌani, capu aꞌatzu raxanaꞌaveꞌe. Capu raxanaꞌaveꞌe aꞌiné mé puaꞌacɨé pu meꞌecan. Mɨ́ ajta ɨ́ tɨ tzajtaꞌan meꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu xaa raxanaꞌaveꞌe. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj caí chéꞌe méꞌe aꞌatɨ́jcaꞌa, aj pu i aꞌɨ́ɨn aꞌuteájrupi u chiꞌita. Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna tɨ nuꞌu raxanaꞌaveꞌe ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
Aj puꞌi ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa secaí seajta yaúꞌitɨée xaꞌaraa? ¿Ni tzaa secaí yaúꞌitɨe seꞌɨ́jna? Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiꞌitɨ́j huácuaꞌani tɨ tíꞌicuaꞌiriꞌi, aꞌɨ́jna tɨ ráacuaꞌani, mé puaꞌacɨé pu éꞌemeꞌecan. Aj pu i ucáruti ɨ́ jucáaraꞌan jetze. Ajta áꞌiyen huiráame ɨ́ chuitɨreáaraꞌan jetze. Aꞌɨ́j pu jɨ́n caí raxanaꞌaveꞌe aꞌiné capu rájrupi ɨ́ tzajtaꞌan, ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan jetze. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨ iꞌi rɨ́ꞌen naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ tíꞌicuaꞌiriꞌi. 


text:
Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna tɨ tzajtaꞌan airáninei, amɨ́ pu xaa raxanaꞌaveꞌe ɨ́ tevi. 


text:
Aꞌuu pu huiráayeꞌi ɨ́ tzajtaꞌan ɨ́ tevi naíjmiꞌi ɨ́ muaꞌatzíiraꞌa tɨ aꞌij puaꞌa eꞌen, tɨ ajta caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca ɨ́ tevi tɨ́ꞌij aꞌij puaꞌa tiúꞌumuaꞌati, tɨ́ꞌij tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌaten seɨj jamuan tɨ caí ratéviꞌitɨn, naꞌari ꞌɨ́itaꞌa ayén huaújxanaꞌacɨraꞌaten seɨj jamuan tɨ caí cɨ́naꞌaraꞌan púꞌeen. ’Aꞌuu pu hui tzajtaꞌan ajta huiráayeꞌi ɨ́ muaꞌatzíiraꞌa tɨ caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca ɨ́ tevi tɨ tiuꞌunáhuaꞌan naꞌari tɨ tiuꞌujéꞌica naꞌari tɨ chéꞌe naꞌa tiúꞌuxanaꞌacɨraꞌaten huáꞌa jamuan ɨ́ tɨꞌɨríi. 


text:
’Ajta aꞌúu pu huiráayeꞌi ɨ́ tzajtaꞌan aꞌíjna tɨ caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ jaꞌatɨ tɨ ayén tiꞌitɨ́ tíꞌijmuaireꞌe ɨ́ tɨ tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ seɨj naꞌarɨ́ tɨ jaꞌatɨ aꞌij puaꞌa rɨjca, nusu tɨ seɨj huácuanamuan. Ayee pu cheꞌatá naꞌa een tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén aꞌij puaꞌa tiúꞌujepeꞌeveꞌen, naꞌari tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ seɨj ánchueereꞌen, nusu tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ aꞌij puaꞌa tiuꞌutájeeve, naꞌari áꞌujtzaahuateꞌe, caꞌɨ́n aꞌɨ́ɨn ayén rɨcɨ ɨ́ tɨ caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn. Naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ ayén een, aꞌúu pu huiráayeꞌi ɨ́ tzajtaꞌan ɨ́ tevi. Ayee nu hui tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌɨ́ɨ pu xaa aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ ruꞌuráchueemuareꞌe ɨ́ tevi ɨ́ ru tzajtaꞌa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. ꞌƗ́itaꞌa tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, tɨ ajta ráꞌantzaahua ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús áꞌuraa aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Tiro, amájna vejliꞌi u Sidón. A pu jáꞌahuaꞌa chiꞌita aꞌuteájrupi, aꞌiné capu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ jaꞌatɨ ráamuaꞌaree tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa. Mɨ́ꞌajtáꞌi caí, capu huatárɨꞌɨristarecaꞌa tɨ huateuravajtáa. 


text:
Capu xaa neꞌu, aꞌiné seɨj pu caꞌanacan ráamuaꞌareeriꞌi. ꞌƗ́itaꞌa pu puꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna tɨ seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Seɨ́j pu téviraꞌa puꞌeeneꞌe. Ayee mú huaꞌatamuáꞌamua tɨjɨ́n Sirofenicia, ɨ́ mej nuꞌu chiicate púꞌeen. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu tiyáujcaꞌa, ɨ́iitacan tɨ tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌe. Aj pu i eꞌiréꞌene aꞌɨ́jna ɨ́ náànajraꞌan. Títunutacaꞌa aꞌájna vejliꞌi aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu i ayén tirájhuaviiriꞌi tɨ ruꞌirámuariteꞌen ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe ɨ́ yaujraꞌan. 


text:
Aj pu i ayén seɨj niuucari jɨ́n tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayén tɨjɨ́n: ―Micheꞌe amuacaí tiúꞌucuaꞌani mɨ tɨꞌɨríi. Capu ayén tiraavíjteꞌe tɨ huaꞌaꞌɨ́ꞌɨpuiꞌi ɨ́ pan tɨ́ꞌij chiicate huataꞌɨ́ꞌɨpɨꞌiteꞌen. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, nevástaraꞌa. Aru casiꞌi, tɨ puaꞌa meꞌɨ́n tɨꞌɨríi raꞌacáhuaꞌanan tɨ teꞌení ɨ́ pan ɨ́ meesa japua, ¿ni qui mecaí racuaꞌani ɨ́ chiicate ɨ́ mej meesa jete eꞌiráꞌuu? ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiraavíjteꞌe patɨ́j peri tiraataxájtacaꞌa. Patáꞌaj áꞌuraꞌani. Puꞌuri huirájraa ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa muáꞌayauj. 


text:
<pb/>Aj pu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌaráꞌa ɨ́ ruche. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn raaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ ruyauj, tɨ án aꞌujcáꞌa utaatzi japua. Aj pu i aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ráamuaꞌareeriꞌi tɨ ari huirájraa ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa. Jesús pu seɨj tiúꞌuhuaa tɨ caí huiteájnamua, tɨ ajta caí téꞌanrɨꞌɨre 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu huirájraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌájna jáꞌahuaꞌa Tiro. Aj pu i u aꞌuréꞌene aꞌájna jáꞌahuaꞌa Sidón. Aꞌuu pu jáꞌitaꞌa aꞌatanéj aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Tamuáamuataꞌa tɨ Chájtaꞌajme. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jaj tɨ jéjmuaa, ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Galilea. 


text:
Aj mú mi seɨj aꞌarájtɨ tɨ tíꞌicuiꞌi. Capu huiteájnamua aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Ajta capu téꞌanrɨꞌɨre. Aj mú mi rájhuaviiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ raꞌajtamuárɨꞌen ɨ́ tɨ tíꞌicuiꞌi tɨ́ꞌij tiráahuaateꞌen. 


text:
Aj pu i aꞌatzu aꞌɨmuá raꞌiráaviꞌitɨ aꞌájna teɨte tzajtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Jesús, ɨ́ ruxɨté urújteꞌaxɨꞌɨ ɨ́ naxaitaꞌa ɨ́ tɨ tíꞌicuiꞌi. Tɨ́ꞌɨj jí ajta aꞌɨ́ɨn á chuaataꞌa á éꞌejtzitze. Aj puꞌi raꞌantiméijriꞌi neanureáaraꞌan jetze aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ ruꞌíjcɨꞌe. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí júteꞌe áꞌujneerecaꞌa. Ajta ucayáatɨraa. Aj puꞌi ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ runiuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n: ―¡Efata! ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. (Aꞌijna i niuucari, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: “Teꞌantácuuna.” Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌíjna tɨjɨ́n: “Efata.”) 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aj pu i aꞌɨ́ɨn huarúj ɨ́ tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa. Puꞌuri xaa aꞌájna huitenamuáaraꞌa jáꞌaraa. Ajta, ari téꞌanrɨꞌɨrejcaꞌa. Capu chéꞌe cáꞌachiraꞌacaꞌa ɨ́ neanureáaraꞌan. 


text:
Ajta Jesús raatáꞌijmɨijriꞌi tɨ caí jaꞌatɨ́ huatáꞌixaateꞌen. Mɨ́ majta, camu miyen huarɨ́j. Aꞌachú tɨ caj ayén tíhuaꞌutaꞌaíteꞌencheꞌe, ayée mú cheꞌatá caj tíhuaꞌutaꞌixáateꞌencheꞌe ɨ́ seica. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi temuaꞌa aꞌij teꞌutaseíj ɨ́ teɨte. Miyen tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ pu tíꞌijrɨꞌɨre aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús nain jɨmeꞌe. Aꞌɨ́ pu hui raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ tihuáꞌuhuaateꞌen mej mi huitenamuáaraꞌa muáꞌaraꞌani, ajta mej mi teꞌanrɨꞌɨrée muáꞌaraꞌani ɨ́ mej caí téꞌanrɨꞌɨréjme. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj áꞌajaꞌa aꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌujna Galilea ɨ́ Jesús, jeíhua mú teɨte tiújseɨj. Camu tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨcaꞌa mej ráacuaꞌani. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Jesús huaꞌutajé aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Neánxɨeemɨsteꞌe amɨ́ɨme jemi mɨ teɨte, aꞌiné puꞌuri huaíca xɨca teuumé mej áꞌujujhuaꞌan nee jamuan. Camu majta tiꞌitɨ́j tíchaꞌɨɨ ɨ́ mej ráacuaꞌani. 


text:
Seica mú ɨmuá curéꞌecɨjxɨ. Aꞌɨ́j pu jɨ́n tɨ puaꞌa nehuaꞌuréꞌitixɨꞌɨn ɨ́ ruche mecaí xɨ tiuꞌucuáꞌan, camu teꞌutáviicuaꞌira ɨ́ juye japua. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi, tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tíꞌirɨꞌɨri pej tihuaꞌumín ayajna aꞌu tɨ caí jaꞌatɨ́ éꞌeche? ―Ayee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌachúni puaꞌaméca xaꞌɨ́ꞌɨpɨꞌɨsin ɨ́ pan? Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Arahuaꞌapuáca. ―Yee mú tiraataꞌixaa aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Aj pu i raataꞌaíjtacaꞌa mej aꞌujráꞌasen ɨ́ teɨte á chuaataꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí raatiɨ́ꞌɨpɨi ɨ́ pan júteꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu i rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios jemi, ajta raꞌantítaaraxɨ. Aꞌɨ́j pu i huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Majta meꞌɨ́n, aꞌɨ́ɨme mú huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite ɨ́ teɨte. 


text:
Majta mú, seica huájchaꞌɨɨcaꞌa ɨ́ huaꞌité. Ajta pu raatáhuau ɨ́ Dios jemi. Tɨ́ꞌɨj jí huaꞌutaꞌaíj mej huaꞌuréꞌataꞌareꞌen. 


text:
Naíjmiꞌi mú tiúꞌucuaa. Majta temuaꞌa titéejuꞌuxai. Ajta aváꞌaturaa ɨ́ pan tɨ raꞌantítaaraxɨ. Sicɨ́ri mú jetze raꞌavéꞌejɨsteꞌaxɨ aꞌɨ́jna tɨ aváꞌaturaa. Aráhuaꞌapua sicɨ́ pu teꞌaráꞌa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte ɨ́ mej tiúꞌucuaa, muaaráꞌasecaꞌa cumu muáacua viꞌiraꞌa. Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús huaꞌaréꞌeꞌitixɨ ɨ́ teɨte. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí ateájraa baarcu jetze, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Dalmanuta. Aꞌɨ́ɨ ɨ́ fariseo mej tirájhuaviiriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn Jesús tihuaꞌutaseíjrateꞌen ɨ́ mej jɨ́n aꞌij teꞌutaseíjra 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi fariseo á eꞌiréꞌene, majta áꞌiyen autéjhuii mej tíꞌiraꞌihuaꞌun meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Meraatatése mej caꞌaníjraꞌa raatáꞌan tɨ ij aꞌɨ́ɨn autéꞌɨtzen. Meraatáhuaviiriꞌi tɨ huaꞌutaseíjrateꞌen ɨ́ mej jɨ́n aꞌij teꞌutaseíj mej nuꞌu mi jɨ́n ráamuaꞌaree aꞌɨ́jna tɨ jetzen araújcaꞌane aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ puaꞌa aꞌuun paꞌuvéꞌemej aꞌɨ́jna jemi tɨ júteꞌe éꞌeseijreꞌe tɨ ij ayén huárɨni. 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn caí chéꞌe aꞌij teꞌanrɨꞌɨrée jáꞌaraa. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n ménehuavii aꞌímej teɨtejraꞌa nej tiꞌitɨ́ huaꞌutaseíjrateꞌen ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree aꞌu tɨ éꞌemeꞌecan ɨ́ nej jɨ́n tíꞌimɨjhuaca? Ajta ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee nu xaa neꞌu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe múꞌejmi, canu tiꞌitɨ́j amuaataseíjrateꞌesin. 


text:
<pb/>Aj pu i huajauhuáꞌaxɨ ɨ́ teɨte. Tɨ́ꞌɨj jí ajtahuaꞌa ateájraa ɨ́ baarcu jetze. Aj mú mi aꞌucɨ́j utavén pújmeꞌen pújmeꞌen. Jɨ́meꞌen huaꞌaniuuca ɨ́ fariseo ɨ́ mej jɨ́n huáꞌacuanamua ɨ́ teɨte 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe jamuan ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ mú yaꞌuhuáꞌaxɨ mej yaꞌaraꞌɨ́ꞌɨpɨ́n ɨ́ pan mej ráacuaꞌani. Seɨj muꞌu caj tiuꞌɨ́ꞌɨsimeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ baarcu jetze. 


text:
Aj pu i ayén tíhuaꞌutaꞌaíj tɨjɨ́n: ―Xaanamuajriꞌi múꞌeen. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ fariseo mej rajnájchi ɨ́ pan jetze tɨ́ꞌij huacúꞌusta, seajta seꞌíjna jɨmeꞌe mej majta rajnájchi ɨ́ mej Heródes jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej tiꞌitiúrixaateꞌen ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Miyen tɨjɨ́n: ―Yee pu aꞌɨ́jna jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌiné catu pan tíchaꞌɨɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij mej yeꞌí tíꞌixajtacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n siyen tiꞌixa yee sejcaí pan tíchaꞌɨɨ? ¿Ni tzaa secaí xɨ yaúꞌitɨée, caꞌɨ́n secaí xɨ tihuáuritɨejte? ¿Ni caí tiꞌitɨ́ aꞌamua jetze tásiseiiri? 


text:
¿Aꞌachúni puaꞌan sicɨ́ri aváꞌaturaa ɨ́ pan tɨ teꞌaváꞌaturaa netɨ́ꞌɨj huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌi ɨ́ mej anxɨ́j viꞌiraꞌa aráꞌaxcaa ɨ́ teɨte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ anxɨ́vi aráꞌaxcaa ɨ́ pan? ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua pu aváꞌaturaa. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús, ayén ajtahuaꞌa tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Ajta ¿aꞌachúni puaꞌan sicɨ́ri sétéꞌeveꞌejɨ́steꞌaxɨ seꞌɨ́jna mé tíꞌiveꞌaa taꞌaráhuaꞌapua tɨ aráꞌaxcaa netɨ́ꞌɨj tihuaꞌumí ɨ́ mej muáacua viꞌiraꞌa aráꞌaxcaa? Aj mú mi miyen titeetaniú tɨjɨ́n: ―Arahuaꞌapua sicɨ́ri. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa secaí xɨ yaúꞌitɨée, múꞌeen? Jesús pu tiráahuaa seɨj tɨ arácuunicaꞌa aꞌujna u Betsaída 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨjtá mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betsaída. Matɨ́ꞌɨj mi seɨj jeꞌiréꞌeneijte tɨ arácuunicaꞌa. Aj mú mi rájhuaviiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ raꞌajtamuárɨꞌen. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn Jesús rajvíꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ arácun. Yaꞌuviꞌitɨ́ á puaꞌacɨé ɨmuá aꞌujna aꞌu tɨ éꞌechajtaꞌa. Aꞌɨ́ pu ruꞌíjcɨꞌe raꞌarámeijraxɨ á jɨꞌɨseáaraꞌan jetze. Ajta raꞌavéꞌemuarɨej. Tɨ́ꞌɨj jí raataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni hui peri mé úunee? 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ taꞌarácun, antanéerejyeꞌicaa, ayén tɨjɨ́n: ―Ahuii, teteca nu seɨj. Cɨ xɨee cɨyej menaꞌa púꞌeen mej mú áꞌujujhuaꞌan. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ arácun. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, ajtahuaꞌa pu raꞌaráamuarɨe á jɨꞌɨseáaraꞌan jetze ɨ́ taꞌarácun. Ajtahuaꞌa pu rɨ́ꞌɨ meteúuneerecaꞌa. Puꞌuri xaa aꞌájna icu huarúj. Naíjmiꞌi pu tiꞌiseíjracaꞌa temuaꞌa naa. 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús raataꞌítecaꞌa aꞌɨ́jna tɨ arácuunicaꞌa tɨ nuꞌu áꞌuraꞌani ɨ́ ruche. Ajta ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Pecaj uteáruꞌipicheꞌen u chajtaꞌa. Ni pecáj pajta jaꞌatɨ́ ixaateꞌe aꞌíjna jɨmeꞌe aꞌij nej timuáahuaa. Pedro pu raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu Jesús aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ Dios án yaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ayén tiujuꞌurɨ́j, aj puꞌi Jesús, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌúu mú aꞌaráꞌa aꞌu tɨ aꞌuchájtaꞌajmee, aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Cesarea de Filipo. Juye jetze mú aujúꞌucaa. Tɨ́ꞌɨj i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiquí metíꞌixa ɨ́ teɨte yee aꞌatani nej pɨ́rɨcɨ inee? 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Seica mú miyen tiꞌixa tɨjɨ́n múꞌee pej peꞌɨ́n pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ huáꞌamuaɨꞌɨhuacaꞌa, majta seica miyen tɨjɨ́n pej aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ ɨ́ Elías. Majta seica, miyen tiꞌixa tɨjɨ́n pej nuꞌu aꞌɨ́ɨn pɨ́jíꞌirɨcɨ seɨj ɨ́ tɨ tiꞌitéjvee ɨ́ Dios jemi. ―Yee mú tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨjtaꞌi aꞌɨ́ɨn ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Ari múꞌeen, ¿aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe aꞌatani nej púꞌeen inee? Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, tɨjɨ́n: ―Múꞌee pej aꞌɨ́ɨn pɨ́jíꞌirɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n ɨ́ Cɨríistuꞌu, ɨ́ tɨ Dios án yaꞌujyeíjtza ɨ́ ɨpuari japua. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Jesús pu raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu huámɨꞌɨni 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí aꞌutéjche tɨ tihuáꞌumuaꞌaten. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨ aꞌɨ́ɨn ruseɨ́j, ɨ́ tɨ ajta teáataꞌa jetze airáane, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu jeíhua rajpuaíjtzi aꞌame. Ajta tɨ nuꞌu ayén ruxeꞌeveꞌe aꞌame mej caí raxɨ́ꞌeveꞌe muáꞌajuꞌun ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, majta ɨ́ mej veꞌecán jɨ́n títetateí u teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca. Naíjmiꞌi mú nuꞌu caí raxɨ́ꞌeveꞌe muáꞌajuꞌun. Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa mej nuꞌu raajéꞌicatan. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu huamɨ́ꞌɨn, aj pu ijtáꞌi huatarújsin huaíca xɨcaj tzajtaꞌa. 


text:
Temuaꞌa pu tihuaúꞌixaa eꞌehuauritɨéecan jɨmeꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, aꞌɨ́ɨ pu raꞌiráaviꞌitɨ ayée. Aj puꞌi tiraatixáateꞌajraa tɨ nuꞌu caí ayén tiꞌitaúꞌaꞌacareꞌen. 


text:
Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ruhuáritaꞌa caꞌacheecajraa. Huaꞌuseíirajraa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro titéꞌaxɨ. Ayen tɨjɨ́n: ―Aricu. Ajtáraꞌa ineetzi jemi, mɨ pej piyen tíꞌixaxaꞌa tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. Múꞌee pej caí piyen tíꞌimuaꞌatze aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios sino aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús huaꞌutajé aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, ajta ɨ́ teɨte. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ ne jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ caí chéꞌe ayén rɨjca aꞌij tɨ ruseɨ́j tíꞌijxeꞌeveꞌe. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ áꞌucheꞌecaneꞌen ne jamuan, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ rajpuaíjtzi áꞌaraꞌani ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Ajta tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn huámɨꞌɨni, capu aꞌij íꞌirɨni. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejámuaatáꞌixaateꞌesin. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiúꞌujtesiꞌireꞌe tɨ caí huámɨꞌɨni, aúcheꞌe pu mɨꞌɨni aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Aꞌij pu áꞌujɨsin ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuri. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ huámɨꞌɨni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ áꞌucheꞌecaneꞌen neetzi jamuan, naꞌari aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niúucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu ajtahuaꞌa huatarújsin. Ajtahuaꞌa pu rateuni ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuri. 


text:
<pb/>’Ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiuꞌumuáꞌitɨn naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ íiyen tíꞌiseijreꞌe chaanaca japua, ¿aꞌiquí tiraatévaꞌɨre aꞌɨ́jna tɨ raamuáꞌitɨ tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn yáꞌurɨeeni ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ auj ruuri? Capu tiꞌitɨ́ aꞌij tiraatévaꞌɨre, ¿ni caí? 


text:
¿Ni caí aꞌij tíꞌirɨꞌɨri tɨ huaújnanai ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ ari yáꞌurɨe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa? Capu aꞌatzu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri, icu. 


text:
<pb/>’Ayee nu neajta tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌíjna i teɨtejraꞌa, jeíhua mú auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Ayee mú eꞌen ɨ́ Dios jemi matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiúꞌujxanaꞌacɨraꞌate ꞌɨ́itaꞌa jamuan. ’Tɨ́ puaꞌa setíꞌiteviꞌiraꞌa seꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej ráamuaꞌaree ɨ́ teɨte sej ne jamuan áꞌujujhuaꞌan, naꞌari mej ráamuaꞌaree tɨ aꞌamuaráanajche i neniuuca, tɨ puaꞌa siyen tíꞌiteviꞌiraꞌa huáꞌa jemi, aj nu neajta inee i nej neajta teáataꞌa jetze airáane, nee nu niyen cheꞌatá nenaꞌa tíꞌiteviꞌiraꞌa naꞌame múꞌejmi jemi. Netíꞌiteviꞌiraꞌa nu naꞌame múꞌejmi jemi aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze netɨ́ꞌɨj neajtahuaꞌa yatanéjsin íiyen chaanaca japua. Veꞌecán nu jɨ́n tiꞌitevée naꞌame jemin ɨ́ Dios tɨ niyáꞌupua aꞌájna netɨ́ꞌɨj yatanéjsin huáꞌa jamuan ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe ta japua ɨ́ Dios jemi.<pb/>


text:
Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Seica ɨ́ mej yé huatéꞌuu ayajna, aꞌɨ́ɨ mú caí xɨ cuiꞌini aꞌajtá menaꞌa caí amuacaí raaseíj tɨ́ꞌɨj yatanéjsin ɨ́ Dios tɨ́ꞌij tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ rumuárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan. 


text:
<pb/>Teuuméꞌeca aꞌachú cumu arájsevi xɨca, aj puꞌi aꞌɨ́ɨn Jesús án aꞌujnéj jɨrí japua. Aꞌɨ́mej pu aꞌuvíꞌitɨ́ aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Jacobo, ajta ɨ́ seɨ́j, aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Ajta áꞌiyen seɨcɨé huaújruu aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, á mú aꞌunéjneꞌericaꞌa. 


text:
Tatzari pu jɨ́n seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna. Temuaꞌa pu tiuꞌutécuainarecaꞌa ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan. Yee pu éeneꞌe seijreꞌecaꞌa tɨ́j seeri. Iíyen chaanaca japua capu máꞌa jaꞌatɨ́ tɨ raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ cɨ́ɨxuri tiuꞌujáꞌusin tɨ́ꞌij ayén tiꞌicuáinaviꞌi áꞌaraꞌani. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́mej huaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ajmíꞌi tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan, majta meꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan. Aꞌɨ́ mú tíꞌixajtacaꞌa meꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn Pedro, ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Maeestru, xɨ́ꞌepɨꞌɨn pu naa tej yé huatéꞌuu tiyajna. Tichéꞌe huaícaca huátaahuaa ɨnaamua. Seɨ́j tɨ múꞌeetzi huácɨꞌɨti, ajta seɨj aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés, ajta seɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Elías. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. 


text:
<pb/>Aꞌiné aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe ɨ́ Jesús metiuꞌutátziɨn huápɨꞌɨ. Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, capu aꞌij ráꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌutaxáj. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí jaitɨri eꞌecáviꞌirixɨ huáꞌa japua. Huáꞌa tzajtaꞌa pu rájrupi. Aj mú mi ráanamuajriꞌi tɨ jaꞌatɨ ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, tɨjɨ́n: ―Aꞌi pu Niyauj pɨ́rɨcɨ ɨ́ nej rachúꞌeveꞌe. Xáanamuajriꞌi seꞌíjna. ―Ayee pu tiuꞌutánamuajre. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj huanéereajraa nain japua, capu chéꞌe éꞌe aꞌatɨ́jcaꞌa. Aꞌɨ́ puꞌu aꞌutéveecaꞌa huáꞌa jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj mú mi aꞌucɨ́j. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj eꞌiicájuꞌucaa, aꞌɨ́ɨ pu tihuaꞌuꞌíjca aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej caí jaꞌatɨ́ ixaateꞌe aꞌij mej tiuꞌuséij, aꞌiné seica mú nuꞌu raajéꞌicatan aꞌɨ́jna tɨ ajta teáataꞌa jetze ajtémeꞌecan. Tɨ́ꞌɨj nuꞌu huamɨ́ꞌɨn, aj pu nuꞌu ijtáꞌi huatarújsin. Aj pu nuꞌu i huatárɨꞌɨristari mej raataxáj. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j mú jɨ́n, avíitziꞌi jɨ́n tíꞌixajtacaꞌa aꞌij mej tiuꞌuséij. Ayee mú tiúꞌurihuaꞌuracaꞌa aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌíjna tɨ nuꞌu ajtahuaꞌa nuꞌu huatarún ɨ́ tɨ mɨꞌɨni. 


text:
Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, ¿aꞌiné een jɨ́n miyen tíꞌixaxaꞌa tɨ amuacaí yé nuꞌu uvéꞌenejsin aꞌɨ́jna ɨ́ Elías? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Aꞌɨ́jna Elías amuacaí pu aꞌɨ́ɨn yé uvéꞌenejsin. Aꞌɨ́ pu nain tiꞌijéjcuareꞌen. Neajta inee, nichéꞌe aꞌatzu tejámuaataꞌíhuaꞌu. ¿Aꞌiné téꞌaxa ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌɨ́jna jɨmeꞌe i nej neajta teáataꞌa jetze airáane? Ayee pu téꞌaxa nej nuꞌu jeíhua rajpuaíjtzi naꞌame. Majta nuꞌu naꞌaxɨéehuariꞌira muáꞌajuꞌun. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Puꞌuri yé uvéꞌene aꞌɨ́jna ɨ́ Elías. Puꞌuri ayén teꞌaraúraste aꞌij tɨ yeꞌí téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna yuꞌuxari jetze. Seica mú miyen aꞌij puaꞌa ráaruuren aꞌij mej yeꞌí tíꞌijxeꞌeveꞌe. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajta áꞌuraa aꞌɨ́ɨme jamuan, aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Jesús pu tiráahuaa ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨ tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj u eꞌiréꞌene aꞌu mé éꞌaij éꞌeneꞌe ɨ́ seica ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, matɨ́ꞌɨj mi huaꞌuseíj mej jeíhua eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa ɨ́ teɨte huáꞌa jamuan meꞌɨ́jna ɨ́ seica. Aꞌɨ́ɨme mú majta huaseíj ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca teyujtaꞌa. Aꞌɨ́ mú miyen tiúꞌurihuaꞌuracaꞌa. Majta mú tɨ́n níniuꞌucacucaꞌa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, jeíhua mú huataújtemuaꞌave. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌuruáachejraa jemin mej mi raatateújteꞌen. 


text:
<pb/>Aj pu i seɨ́j tɨ aꞌutéveecaꞌa huáꞌa tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Maeestru, yee nu ravéꞌeviꞌitɨ ɨ́ niyauj, tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe. Aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu, aꞌɨ́ɨ pu caí ratáꞌaca tɨ huatáaniuni. 


text:
Aꞌiné jaꞌanáj tɨ naꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn tiyaaruꞌu rájviiviꞌi, ajta á yaꞌarájrɨeesin á chuaataꞌa. Ajta jeíhua áijjaamɨxcueꞌireꞌe áꞌayeꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Ajta ancuréꞌujcɨꞌɨmee ɨ́ rutamej jɨmeꞌe. Ajta huatécɨyaaxari nain japua ɨ́ ru tzajtaꞌa. Nuꞌuri huaꞌutáhuaviiriꞌi ɨ́ mej múꞌeetzi jamuan áꞌujujhuaꞌan mej raatamuáriteꞌen meꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. Mɨ́ majta meꞌɨ́n, camu raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa muáꞌaraa. ―Yee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Aj puꞌi ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨjɨ́n: ―¿Ni tzaa secaí raayɨ́ꞌɨtɨ múꞌeen? ¿Ni secaí xɨ́ɨ téꞌatzaahuateꞌe? ¿Aꞌachúni puaꞌan nineꞌiraꞌa ruxeꞌeveꞌe nej aꞌamua jɨmeꞌe huáviicuaꞌireꞌen sej si huaruitɨejteꞌen? ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu i ayén tíhuaꞌutaꞌaíjte tɨjɨ́n: ―Mé seꞌevéꞌeviꞌitɨchi mɨ paꞌarɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Aj mú mi áa yeꞌevéꞌeviꞌitɨ. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huaseíj ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu raatécaꞌatzɨjxɨ ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Aj pu i aitáve á chuaataꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí pɨ́ tavaɨ́jtzixɨ́, áijjaamɨxcueꞌireꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ táàtajraꞌan ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨjɨ́n: ―¿Aꞌachúni ari áꞌatee tɨ ayén tíꞌiruure? Ajta aꞌɨ́ɨn táàtajraꞌan, ayén tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Tɨ́j naꞌa tɨ páꞌarɨꞌɨstacaꞌa. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa, jeíhua pu hui án yáꞌujɨ́puaa taij tzajtaꞌa, ajta á jaataꞌa tɨ́ꞌij raajéꞌica. Tɨ́ puaꞌa peraayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌan pej tiráahuaateꞌen, táꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ, pajta taatévaɨreꞌen. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna táàtajraꞌan. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn táàtajraꞌan ɨ́ paꞌarɨꞌɨ ayén tiꞌihuaújyeinecaꞌa tɨjɨ́n: ―Netéꞌatzaahuateꞌe inee. Naatévaɨreꞌe neatáꞌaj jaítzeꞌe téꞌantzaahuateꞌen. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj mú mi ajteáxɨɨrecaꞌa jeíhua ɨ́ teɨte meruaachijméꞌe. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Jesús huaꞌuseíj, aj puꞌi raꞌajtéꞌaxɨ ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ paꞌarɨꞌɨ tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa. Ayen tɨjɨ́n: ―Múꞌee tiyaaruꞌu, pej caí huiteájnamua, pej caí atániuuve, ayée nu tíꞌimuaꞌaijteꞌe, pej raatátuaani mɨ paꞌarɨꞌɨ. Pecaj chéꞌe tzajtaꞌan uteáruꞌipicheꞌen. 


text:
<pb/>Aj pu i huajíjhuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. Temuaꞌa pu tiraatécaꞌatzɨjxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ caꞌanín jɨmeꞌe. Aj puꞌi huirájraa ɨ́ tzajtaꞌan. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ paꞌarɨꞌɨ, áa puꞌu aucaꞌitɨ́ jáꞌaraa. Xɨee tɨ cuj huamɨ́ꞌɨ. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen tíꞌimuaꞌatzejcaꞌa ɨ́ teɨte tɨ nuꞌu huamɨ́ꞌɨ. 


text:
Mɨ́ ajtáꞌi caí capu. Jesús pu raꞌajvíꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze. Aj puꞌi raꞌajjáj. Tɨ́ꞌɨj jí huatéechaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ paꞌarɨꞌɨ. Aj mú mi aꞌucɨ́jxɨ naíjmiꞌi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús chiꞌita uteájrupi, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi avíitzi jɨ́n tiraꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n tecaí raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa taꞌaraa tej tiyen tiraatamuáriteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Seꞌej raatamuáriteꞌen seꞌɨ́jna tiyaaruꞌujraꞌa, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe sej raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi, seajta rúꞌitziꞌiveꞌe. Jesús pu ajtahuaꞌa raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu huámɨꞌɨni 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Aꞌuu mú aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa u Galilea. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu tihuáꞌamuaꞌatehuaꞌa avíitzi jɨmeꞌe ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu aꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́j aꞌiné capu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej ráamuaꞌaree ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌij jeeꞌin. Ayee pu tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa tɨ nuꞌu jaꞌatɨ́ jɨ́meꞌen tiuꞌutátuiireꞌesin aꞌɨ́jna tɨ ajta teáataꞌa jetze airáane aꞌɨ́ɨme jemi ɨ́ teteca. Aj mú nuꞌu mi raajéꞌicatan. Aru huaíca xɨca jetze pu huatarújsin, ruuri pu nuꞌu ajtahuaꞌa aꞌame. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen, camu yaúꞌitɨée muáꞌaraa aꞌij tɨ tihuáꞌaꞌixaateꞌecaꞌa. Majta tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa. Camu áꞌujcaꞌanejcaꞌa mej raatáhuavii tɨ huaꞌutáꞌixaateꞌen temuaꞌa naa eꞌehuauritɨéecan jɨmeꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Jɨ́meꞌen ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nuꞌu jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>Aꞌuu mú aꞌaráꞌa jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Capernaúm. Matɨ́ꞌɨj mi chiꞌita aꞌuteájrupi. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni aꞌij setiúꞌurihuaꞌuracaꞌa aꞌájna juye jetze? 


text:
<pb/>Camu huataniú, aꞌiné metíꞌiteviꞌiraꞌacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiúꞌurihuaꞌuracaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨjɨ́n aꞌatani jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe aꞌame. 


text:
Aj pu i aꞌujyeíjxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí huaꞌutajé ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tiraꞌaráanajche tɨ aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌen tɨ jaítzeꞌe veꞌecán jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌen tɨ jaítzeꞌe cɨ́lieeneꞌecan jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa. Ruxeꞌeveꞌe tɨ huaꞌutévaɨreꞌen naíjmiꞌica ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Aj pu i paꞌarɨꞌɨ aj auvíꞌitɨ. A jáꞌitaꞌa yaꞌutára aꞌu mej eꞌeréꞌetei ɨ́ seica. Aj pu i raꞌavéꞌevii ɨ́ muꞌúutzeꞌen. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Ayee pu tíꞌeen, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa tɨ paꞌarɨꞌɨ jamuan huayeíjxɨꞌɨn, ajta ráachaꞌɨɨn neetzi jetze meꞌecan seɨj ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨ́j aꞌíjna, aꞌɨ́jna téviraꞌa ajta pu nechaꞌɨj ineetzi. Ajta aꞌíin ɨ́ téviraꞌa, capu ineetzi naꞌa ancuréꞌeviꞌitɨ sino ajta pu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ Dios, ɨ́ tɨ nejaꞌutaꞌítecaꞌa nej yé tanén. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna tɨ caí ta jemin niuu, aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu ajta téjmi jetze ajtémeꞌecan 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Maeestru, seɨj tu huaseíj tɨ huáꞌamuariteꞌecaꞌa aniúucajtzeꞌen jɨmeꞌe ɨ́ tiyaaruꞌu ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. Aꞌiné capu áꞌucheꞌecaneꞌe ta jamuan, aꞌɨ́j tu jɨ́n raatáꞌijmɨijriꞌi tɨ caí ayén rɨjca. ―Yee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Caxu siyen tíꞌiraꞌijmɨijra. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén rɨjca ɨ́ mej jɨ́n aꞌij tiraꞌutaseíjra, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ pu xaa áꞌucheꞌecaneꞌe aꞌame ne jamuan. Ajta aꞌɨ́ɨn, capu jaꞌanáj aꞌij puaꞌa tiꞌinexáata aꞌame. 


text:
Ayee nu xaa neꞌu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn cɨ́j caj tejamuaatáꞌan ɨ́ jaj sej huayéꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej ne jamuan áꞌujujhuaꞌan, Dios pu xaa tiraatanájchiteꞌesin aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ caj aꞌɨ́ɨ japua cájveti tɨ puaꞌa autéꞌɨtzen ɨ́ Dios jemi 


text:
<pb/>Ajta ayén tɨjɨ́n: ―Naꞌari puaꞌa jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ aꞌij puaꞌa tiruꞌutérɨiira ɨ́ paꞌarɨꞌɨ tɨ cɨ́lieen, tɨ ajta náꞌatzaahuateꞌe ineetzi tɨ́j aꞌíjna, jéꞌecan pu puaíjtzi tíchesin aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ japua. Capu ayén tirajpuaíjtzi áꞌameꞌencheꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ puaꞌa amuacaí mú raꞌacáviꞌireꞌen ɨ́ tetej seꞌuníjraꞌa tɨ veꞌée, majta áꞌiyen raꞌateájrɨeeni á jaataꞌa. 


text:
<pb/>’Matɨ́ꞌɨj auteáturan ɨ́ Dios jemi, seica mú miyen ru jetze teꞌujpuáꞌajteꞌe. Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe, tɨ puaꞌa piyen jetzen tiruꞌujpuáꞌajteꞌen ɨ́ amuájcaꞌa peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, ayée pej huárɨni. Paraꞌantiveíjche ɨ́ amuájcaꞌa, pej pi seɨj panaꞌa jɨ́n aꞌuteáturan ɨ́ amuájcaꞌa aꞌájna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios, aꞌájna pej eꞌerúuri puaꞌamé jemin. Naꞌari pecáj piyen huárɨni, huaꞌapuaca pej jɨ́n aꞌuteáruti ɨ́ áꞌamuajcaꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌu pej antipuáꞌari, aꞌu tɨ caí éꞌerɨꞌɨri tɨ raꞌujéꞌica ɨ́ taij. 


text:
Aꞌuu mej caí éꞌecuiꞌini ɨ́ chuꞌinute ɨ́ mej muaatécɨꞌɨmee muáꞌajuꞌun. Capu ajta jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni ɨ́ taij. 


text:
’Naꞌari tɨ puaꞌa piyen muaꞌa jetze tiruꞌujpuáꞌajteꞌen peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ muáꞌɨɨca ɨ́ pej auteájturaa ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ pu ajta muaatévaꞌɨre pej raꞌataveíjche pemɨ́jna muáꞌɨɨca. Jéꞌecan pu muaatévaꞌɨre pej múꞌee aꞌuteáturan seɨj jɨmeꞌe ɨ́ aꞌɨ́ɨca aꞌájna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios. Naꞌari tɨ puaꞌa pecáj piyen huárɨni, amée pepuꞌu aꞌumé aꞌu tɨ Dios áa muajáꞌujɨsin aꞌu tɨ áꞌataa. Capu timuaatévaꞌɨre pej huaꞌapuaca jɨ́n áꞌumeꞌen aꞌujna aꞌu tɨ caí jaꞌanáj éꞌerɨꞌɨri pej raꞌujéꞌica ɨ́ taij, aꞌájna aꞌu mej caí jaꞌanáj éꞌecuiꞌini ɨ́ chuꞌinute ɨ́ mej muaatécɨꞌɨmee. Capu ajta jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni ɨ́ taij. 


text:
’Naꞌari tɨ puaꞌa múꞌee á jetze paruꞌujpuáꞌajteꞌen muaꞌa jɨ́ꞌɨ peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi, aitátɨchi. Jéꞌecan pu timuaatévaꞌɨre pej pi piyen aꞌuteárute seɨj jɨmeꞌe muaꞌa jɨ́ꞌɨ aꞌájna chajtaꞌa aꞌu tɨ teꞌáijta ɨ́ Dios. Mɨ́ ajta, capu tiꞌitɨ́ aꞌij timuaatévaꞌɨre pej huaꞌapuaca ájɨꞌɨsijméꞌe peꞌuun aꞌuteárute tɨ puaꞌa piyen éeneꞌen aꞌɨ́ɨ pu muajáꞌujɨsin aꞌujna tɨ áꞌataa, aꞌu mej caí jaꞌanáj éꞌecuiꞌini ɨ́ chuꞌinute mej muaatécɨꞌɨmee, ajta capu jaꞌanáj áꞌamɨꞌɨni ɨ́ taij. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Naímiꞌi xu rajpuaíjtzi xáꞌajuꞌun, múꞌeen, mɨ sej ne jamuan áꞌujujhuaꞌan sej si siyen titeeteáturan temuaꞌa naa ɨ́ ru tzajtaꞌa. 


text:
Ayee pu tíꞌivaɨreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ unaj tɨ tiꞌitɨ́ tícacaren. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa huateáruꞌuna aꞌɨ́jna ɨ́ unaj tɨ́ꞌɨj rajxɨ́ꞌɨni ɨ́ taꞌancacá, aꞌiné auj tíꞌirɨꞌɨri tɨ́ꞌij ajtahuaꞌa ancacáa áꞌaraꞌani. Capu chéꞌe aꞌij tíꞌirɨꞌɨri. Aꞌíjna i niuucari i nej jáꞌamuaꞌixaateꞌe, ayée pu cheꞌatá tíꞌivaɨreꞌe múꞌejmi tzajtaꞌa tɨ́j ɨ́ unaj. Chéꞌe aꞌíin amuájcacaren aꞌamua tzajtaꞌa tɨ ij rɨ́ꞌɨ amuáaruuren. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu titéꞌujmuajte ɨ́ ru tzajtaꞌa. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu seajta eꞌehuaújmuaꞌaraa rujɨ́ɨmuaꞌa senaꞌa.<pb/>


text:
Jesús pu huirájraa aꞌujna u Capernaúm. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa Jerusalén. Ayuu pu pújmeꞌen áꞌucheꞌecaneꞌe aꞌu tɨ ɨ́ játeꞌana ayée huataújmuaꞌa tɨjɨ́n ɨ́ Jordán. Majtahuaꞌa mú tiújseɨj ɨ́ teɨte aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ Jesús. Ajta aꞌɨ́ɨ pu áꞌiyen aꞌutéjche tɨ tihuáꞌumuaꞌaten aꞌij tɨ ari tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa. 


text:
Aj mú mi seica eꞌiréꞌene. Fariseo mú pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́ɨme. Aꞌɨ́ɨ mú tíꞌiteseꞌecaꞌa mej miyen caꞌaníjraꞌa tiraatáꞌan tɨ ij autéꞌɨtzen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨ puaꞌa nuꞌu aꞌɨ́ɨn ayén tiꞌitáꞌaca tɨ jaꞌatɨ mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ pu hui Moisés tiuꞌutáꞌa tɨ cuapée raatapíjteꞌen ɨ́ tɨ jɨ́n jaꞌatɨ́ mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌij xu puaꞌa tirájteu ɨ́ ru tzajtaꞌa. Moisés pu tiuꞌutáꞌa tɨ jaꞌatɨ mé rúurɨeni ɨ́ ruꞌɨ́j. Aꞌɨ́ pu xaa ayén cuapée tiraatapíjteꞌen aru capu ayén tiraatáꞌa ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌii puꞌu een jɨ́n ayén huarɨ́j aꞌɨ́jna aꞌiné ayée xu tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa senaꞌa rujɨ́ɨmuaꞌa. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, tɨ́ꞌɨj Dios raatétaahuacaꞌa ɨ́ chaanaca te japuan yen seijreꞌe, “aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu aꞌɨ́ɨme huátaahuacaꞌa ɨ́ teáataꞌa jamuan ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa.” 


text:
“Aꞌɨ́j pu jɨ́n aꞌɨ́ɨn teáataꞌa mé huauuhuáꞌaxɨjsin ɨ́ ruvaújsimuaꞌa. Ruꞌɨ́j pu nuꞌu jamuan aꞌutevée aꞌame. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi miyen éeneꞌe muáꞌajuꞌun ɨ́ mej huaꞌapua, cumu seɨ́j puꞌu ɨ́ tevi.” Camu chéꞌe huaꞌapua, sino seɨ́j puꞌu. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Dios pu ayén tiraataxájtacaꞌa tɨ seɨ́j naꞌa ɨ́ tevi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, capu ayén tiraavíjteꞌe sej siyen mé tihuaúuhuaꞌanan ɨ́ ruꞌɨ́jtaꞌamuaꞌa, cuapée sehuaꞌutapíiteꞌen ɨ́ rucɨ́naꞌastemuaꞌa. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
Matɨ́ꞌɨjtáhuaꞌa mi chiꞌita aꞌaꞌuteájrupi, majtáhuaꞌa mú miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cuapée tɨ jɨ́n jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j mé úurɨeeni. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ruꞌɨ́j mé úurɨeeni, aꞌɨ́ɨ pu tíꞌijxanaꞌacɨraꞌa tɨ puaꞌa áꞌiyen seɨj teꞌencuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n auteáturaasin jemin ɨ́ ruꞌɨ́j ɨ́ tɨ mé rúujɨsin. 


text:
Naꞌari tɨ puaꞌa ꞌɨ́itaꞌa rucɨ́n mé úurɨeeni, aꞌɨ́ɨ pu ajta tíꞌijxanaꞌacɨraꞌa tɨ puaꞌa ajta áꞌiyen seɨj antéenaxca ɨ́ teáataꞌa. Aꞌɨ́ pu ajta auteáturaasin jemin ɨ́ rucɨ́n ɨ́ tɨ mé rúujɨsin. Jesús pu rɨ́ꞌɨ huaꞌuteájtuaa ɨ́ tɨꞌɨríi 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi tɨꞌɨríi ayauvíꞌitɨ́che ɨ́ Jesús tɨ́ꞌij huaꞌajtamuárɨꞌen. Aj mú mi meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌutáꞌijmɨijriꞌi ɨ́ tɨꞌɨríi mej nuꞌu caí huajaꞌuvéꞌeviꞌitɨ́jcareꞌen. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús huaꞌuseíj aꞌij mej yeꞌí rɨjcaa, aꞌɨ́ɨ pu huataniúꞌucacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Micheꞌe yéj huaveꞌeréꞌeneijteꞌen mɨ tɨꞌɨríi ineetzi jemi. Matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej áꞌujcaꞌane tɨ Dios tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen, naíjmiꞌi mú miyen eꞌen matɨ́j i tɨꞌɨríi. Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Caxu huáꞌijmɨijra. 


text:
Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Naa pu huaꞌase mɨ tɨꞌɨríi tɨ tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen ɨ́ Dios. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ aꞌuteárute aꞌujna aꞌu tɨ Dios teꞌáijta, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén cheꞌatá naꞌa tíꞌiraxeꞌeveꞌe tɨ tiraataꞌaíjteꞌen ɨ́ Dios tɨ́j seɨj paꞌarɨꞌɨ, mɨ tɨ yee seijreꞌe. Naꞌari caí, capu jaꞌanáj aꞌuteáruti aꞌujna aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús huaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ tɨꞌɨríi. Seexuꞌijméꞌen pu ancaújtɨsteajxɨ ɨ́ ru jetze. Ajta huaꞌavéꞌemuarɨꞌexɨ, aj puꞌi raatéjhuau ɨ́ Dios jemi tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn huáꞌuchaꞌɨɨn. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Temuaij tɨ chíjteaani pu tiuꞌutaxájtacaꞌa jamuan ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús ari huiiraméꞌeca, seɨ́j pu aveꞌeréꞌene, temuaꞌa tɨꞌéechijraꞌa. Aj pu i títunutacaꞌa vejliꞌipuan ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―Maeestru, nee nu ramuaꞌaree pej rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij. ¿Tiꞌitájni aꞌij tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén tináacɨꞌɨti nej ruuri náꞌaraꞌani ɨ́ Dios jemi tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe matɨ́ꞌɨj aꞌitácɨɨne á chuaataꞌa ɨ́ mej meri huácuii? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n piyen tíꞌinexa yee nej rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij? Seɨ́j puꞌu seijreꞌe tɨ rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Dios. 


text:
Múꞌee pej peri rúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios. Ayee pej éeneꞌen: “Pecaj tíꞌixanaꞌacɨreꞌe.” Ajtahuaꞌa seɨj, ayén tɨjɨ́n: “Pecaj tíꞌitecuiꞌica.” Ajtahuaꞌa aꞌíjna tɨ ayén tɨjɨ́n: “Pecaj tíꞌinahuaꞌaj.” Ajta seɨ́j tɨ ayén tɨjɨ́n: “Pecaj jaꞌatɨ́ huaꞌitzi jɨ́n tiꞌixáateꞌe.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Pecaj jaꞌatɨ́ tzeɨ́jrajmuaꞌa.” Ajta ayén tɨjɨ́n: “Peráꞌatzaahuateꞌen aꞌatáàta, pajta aꞌanáàna.” Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ raataꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aj pu aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ́ ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, jɨ́meꞌen ɨ́ pej pauchén raataxájtacaꞌa, nain nu jɨ́n téꞌaste i niuucari netɨ́j nenaꞌa tiuꞌuvéꞌese. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj raaseíj, rɨ́ꞌɨ pu teꞌutaújmuaꞌa ɨ́ ru tzajtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tiꞌitɨ́ pu auj muáꞌaturaateꞌe pej caí xɨ jɨ́n teꞌaráꞌaste. Aricu. Nain tiuꞌutuáa ɨ́ pej tíꞌijchaꞌɨ́. Patáꞌaj huaꞌuréꞌeꞌaꞌateꞌen ɨ́ tumin ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Tɨ́ puaꞌa piyen huárɨni, jeíhua pej raꞌancuréꞌasin aꞌujna jáꞌahuaꞌa u ta japua. Chíjteaani pej puꞌéeneꞌe puaꞌamé aꞌujna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios. Ajta patáꞌaj mú aꞌarájraꞌani pej pi neetzi jamuan áꞌucheꞌecaneꞌen. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari, tɨ́ꞌɨj i utéevatzɨ́ ɨ́ tzajtaꞌan. Huataújxɨeemɨste aꞌiné jeíhua pu tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ruhuáritaꞌa aꞌanéereajraa. Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨjɨ́n: ―Temuaꞌa pu tihuaꞌamuárɨꞌeristeꞌe mej aꞌuteárute aꞌujna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios ɨ́ chíjteaani. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu i utéevatzɨ́ ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ajtahuaꞌa ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Niyaujmuaꞌa, temuaꞌa pu tihuaꞌamuárɨꞌeristeꞌe ɨ́ mej jeíhua tíꞌijchaꞌɨɨ. Jeíhua pu huáꞌa jetze ruxeꞌeveꞌe ɨ́ mej caj tíꞌijchaꞌɨɨ. Aꞌɨ́j pu jɨ́n muárɨꞌeri mej meꞌaun aꞌuteárute aꞌujna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios. 


text:
Capu xaa neꞌu ayén tíꞌimuarɨꞌeri tɨ amuájraꞌani cameeyuꞌu tiꞌitɨ́ pɨ́ꞌɨseꞌe jetze, tɨ́j tɨ puaꞌa chíjteaani tiuꞌutéseꞌen tɨ ruseɨ́j aꞌuteárute aꞌájna tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, jéꞌecan mú aꞌij tiraꞌutánamuajriꞌi. Aj mú mi tiꞌitiúrihuaꞌuriꞌi rujɨ́ɨmuaꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén tiꞌayajna, ¿aꞌii táꞌuj naꞌa tíꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ aꞌuun aꞌuteáturan ɨ́ Dios jemi? ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa Jesús huaꞌuseíj. Ayen tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́ɨme jemi ɨ́ teteca, capu xaa aꞌij tíꞌirɨꞌɨri. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨ pu raayɨ́ꞌɨtɨ ɨ́ Dios. Nain jɨmeꞌe pu jemin tíꞌirɨꞌɨri. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn Pedro aꞌutéjche tɨ raatáꞌixaateꞌen. Ayen tɨjɨ́n: ―¡Tavástaraꞌa, meꞌecui xaa!, nain tu teri tejáꞌurɨe ɨ́ tej tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa tej ti áꞌujujhuaꞌaneꞌen áꞌa jamuan. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ tiꞌitɨ́j jáꞌurɨeeni ineetzi jemi, naꞌari jemin ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n huaujjéjcuareꞌen ɨ́ Dios jemi, tiꞌitɨ́ tɨ naꞌa tɨ yáꞌurɨeeni, aꞌɨ́ɨ pu cheꞌatá naꞌa ancuréꞌasin tɨ́ꞌɨj auj ruuri íiyen chaanaca japua. Tɨ́ puaꞌa seɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ yáꞌurɨe, ayée pu cheꞌatá naꞌa raꞌancuréꞌasin aꞌachú cumu anxɨ́te tiꞌitɨ́ tɨ aꞌij, tɨ puaꞌa chiꞌij, naꞌari rujaꞌatzimuá naꞌari rucuꞌutzimuá naꞌari rujúutzimuaꞌa. Ajta ayén huaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ ruteɨ́testemuaꞌa, aꞌɨ́ɨme rutáàta naꞌari runáàna nusu ruꞌɨ́j, naꞌari ruyaujmuaꞌa. Ajta pu raꞌancuréꞌasin ɨ́ chuej mej japuan vaujse ɨ́ teɨte. Nain pu teꞌancuréꞌasin. Ajta rajpuaíjtzi aꞌame. Aru capu amɨ́n aꞌij. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn aꞌuteárute aꞌujna Dios tɨ éꞌeseijreꞌe, Dios pu raatáꞌasin tɨ ruuri áꞌaraꞌani jemin tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Ajta ayén tɨ jɨ́meꞌen yee: ―Memuꞌií ɨ́ mej vivejméꞌen jɨ́n títetateí íjii, aꞌɨ́ɨ mú cɨ́lieeneꞌen jɨ́n títetatéꞌe muáꞌajuꞌun. Majta muꞌiitɨ́ ɨ́ mej cɨ́lieeneꞌen jɨ́n títetateí íjii, aꞌɨ́ɨ mú vivejméꞌen jɨ́n títetatéꞌe muáꞌajuꞌun. Ayej xaa neꞌu téꞌeme. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Jesús pu ajtahuaꞌa raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu huámɨꞌɨni 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa ɨ́ Jesús, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. An mú aꞌucɨ́ jáꞌahuaꞌa Jerusalén. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí huaméꞌecaa. Jeíhua mú rutemuaꞌaveꞌeca ɨ́ seica. Majta tíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ mej huáꞌa cujtaꞌa huajúꞌucaa. Tɨ́ꞌɨj jí ajtahuaꞌa Jesús huaꞌutajé rujɨ́ɨmuaꞌa. Aj pu i aꞌutéjche tɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌij tɨ tiꞌitɨ́j raruuren. 


text:
Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, xáanamuajriꞌi múꞌeen. Tuꞌuri áꞌujuꞌun aꞌánna Jerusalén. Seɨ́j pu tiuꞌutátuiireꞌesin ɨ́ nejɨ́meꞌe, i nej neajta teáataꞌa jetze airáane aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe teyujtaꞌa, ajta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca. Aꞌɨ́ mú tiuꞌutáꞌasin mej neejéꞌica. Aj mú mi meꞌɨ́n tiuꞌutátuiireꞌesin aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi naꞌaxɨeehuástiꞌira muáꞌajuꞌun, majta naatévajxɨꞌɨsin. Majta naatetzíꞌijmuaꞌaxɨꞌɨsin ɨ́ ne jetze. Majta neejéꞌicatan. Netɨ́ꞌɨj hui huámɨꞌɨni, huaíca xɨcaj tzajtaꞌa nu neajtahuaꞌa á aꞌitaméj huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. Aꞌɨ́ mú raatéjhuau aꞌij mej tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan 


text:
<pb/>Aj mú mi ajteáxɨɨrecaꞌa Jesús jemi aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeen yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Zebedeo. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, ayée tu tíꞌijxeꞌeveꞌe pej piyen huárɨni aꞌij tej yeꞌí timuaatáhuaviira. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné setíꞌijxeꞌeveꞌe nej niyen huárɨni múꞌejmi jɨmeꞌe? ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ahuii, ayée tu tíꞌijxeꞌeveꞌe aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze patɨ́ꞌɨj yatanéjsin pej titaataꞌaíjteꞌen íiyen chaanaca japua. Patáꞌaj taatáꞌan tej uhuaráꞌasixɨꞌɨn seɨ́j aꞌarɨꞌɨríntaꞌa, ajta seɨ́j áꞌutataꞌa. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen, caxu ramuaꞌaree aꞌij sei tiꞌitɨ́j éeneꞌe huauhuau. ¿Ni siyen ráꞌaviicuaꞌi sej rajpuaíjtzi xáꞌaraꞌani netɨ́j inee tirajpuaíjtzi naꞌame? ¿Naꞌari secaí ráꞌaviicuaꞌi ɨ́ teɨte mej aꞌij puaꞌa amuáaruuren múꞌejmi matɨ́j majta aꞌij puaꞌa tíꞌineruure ineetzi? ―Yee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ ɨ́ Jesus. 


text:
<pb/>Aj mú mi miyen tɨjɨ́n: ―Nétiꞌijtá neꞌu, ayée tu tiráꞌaviicuaꞌiran. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Múꞌeen xu rajpuaíjtzi xáꞌajuꞌun netɨ́j tirajpuaíjtzi naꞌame inee. Ajta, múꞌejmi, aítzeꞌe mú aꞌij puaꞌa amuáaruuren matɨ́j aꞌij puaꞌa tíꞌineruuren ineetzi. 


text:
Mɨ́ ajta, canu neꞌɨ́jna jɨ́n antínmuaꞌaree nej amuaatáꞌan sej uhuaráꞌasixɨꞌɨn seɨ́j nejrɨꞌɨríntaꞌa, ajta seɨ́j neꞌúutataꞌa. Aꞌɨ́mej puꞌu cɨꞌɨti ɨ́ mej ayén huaújxɨꞌepɨꞌɨntariꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi ráamuaꞌareeriꞌi ɨ́ seica ɨ́ mej tamuáamuataꞌa mej aráꞌase aꞌij mej yeꞌí tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Aj mú mi tiníniuꞌucacucaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej huaꞌapua. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús huaꞌutajé naíjmiꞌica. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xuꞌuri ramuaꞌaree, múꞌeen, aꞌij mej yeꞌí rɨcɨ ɨ́ mej tíꞌitaꞌaijteꞌe nain chuéjraꞌa japua. Caꞌanín mú jɨ́n tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej vivéjme jɨ́n títetateí, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌuꞌáijteꞌe aꞌij mej yeꞌí huárɨni ɨ́ seica. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, capu ayén téꞌeme múꞌejmi jemi. Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitevée áꞌaraꞌani, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn cɨliéeneꞌe jɨ́n tiꞌitevée áꞌaraꞌani. 


text:
Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌen ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn huaꞌutévaɨreꞌen naíjmiꞌica ɨ́ seica. 


text:
<pb/>’Ayej cheꞌatá naꞌa tíꞌeen ineetzi jemi, inee i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. Canu neꞌɨ́jna jɨ́n yé uvéꞌene mej mi naatévaɨreꞌen ineetzi, sino neatáꞌaj huaꞌutévaɨreꞌen muꞌiicáca ɨ́ teɨte. Ayee nu xaa een jɨ́n yé uvéꞌene nexɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe neatáꞌaj huáꞌa japua huániuuni, neꞌaꞌɨjna jɨmeꞌe nej huámɨꞌɨni huáꞌa jetze meꞌecan. Netiraatanájchiteꞌen ɨ́ Dios ɨ́ tɨ jɨ́n aꞌɨ́ɨn huáꞌajijveꞌe ɨ́ mej jɨ́n áꞌapuaꞌaren ɨ́ teɨte. Jesús pu tiráahuaa aꞌɨ́jna ɨ́ Bartimeo tɨ arácuunicaꞌa 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jericó. Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ meꞌújna. Puꞌuri huiiraméꞌeca aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, majta muꞌiitɨ́ ɨ́ teɨte. Aꞌuu pu seɨ́j jeꞌitécatii vejliꞌi juye jetze. Ayee pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Bartimeo. Yaujraꞌan pu púꞌeeneꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Timeo. Ajta arácuunicaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Bartimeo. Aꞌɨ́j pu vaɨ́riꞌira huáꞌahuaviiracaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i huáꞌunamuajriꞌi mej á vejliꞌi eꞌevéꞌejuꞌucaꞌa. Jɨ́meꞌen puꞌu huáꞌunamuajriꞌi, tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn taꞌarácun aꞌutéjche tɨ huajíjhua. Ayen tɨjɨ́n: ―Jesús, mɨ pej íꞌihuaacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ tajtuhuan teecan ɨ́ David, náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ ineetzi. ―Ayee pu tiraatajé. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, temuaꞌa mú tiraꞌajteáꞌajxɨ. Meraatáꞌijmɨijriꞌi tɨ́ꞌij caí ayén tíꞌijijhua. Ajta aꞌɨ́ɨn, jaítzeꞌe pu caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa, ayén tɨjɨ́n: ―Mɨ́ pej íꞌihuaacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, náꞌancuꞌuvajxɨꞌɨ ineetzi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús aꞌutéechaxɨ. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu, seꞌutáje. Aj mú mi yaꞌutajé. Ayee mú tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Huatéꞌacaꞌane ɨ́ áꞌa tzajtaꞌa. Ájchesi. Aꞌɨ́ pu muachuꞌeveꞌe ɨ́ Jesús. ―Yee mú tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn aireújchuiriꞌi ɨ́ rucɨɨxu caꞌanín jɨmeꞌe. Tɨ́ꞌɨj jí ájtzucu. Aj pu i eꞌiréꞌene ɨ́ Jesús jemi. 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn Jesús ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné petíꞌijxeꞌeveꞌe nej tiꞌitɨ́ aꞌij huáruuren múꞌeetzi jemi? Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ arácun tɨjɨ́n: ―Maeestru, ayée nu tíꞌijxeꞌeveꞌe nej atáneere. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri pejáꞌuraꞌani múꞌee. Petéꞌatzaahuateꞌe nej inee timuáahuaateꞌen. Aꞌɨ́j pej jɨ́n peri huarúj. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiraataꞌixaa ɨ́ Jesús, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ arácun, aj pu i atáneerecaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí, aꞌɨ́ɨ pu ɨ́ Jesús jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe jáꞌaraa, aꞌu tɨ naꞌa tɨ huáyeꞌicaa.<pb/>


text:
Matɨ́ꞌɨj meri vejliꞌi meꞌánna autenéesimeꞌecaa u Jerusalén, aꞌúu mú aꞌatanéj aꞌu tɨ chájtaꞌajme tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Betfagé, ajta Betania. Aꞌuu pu éꞌechajtaꞌa jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Tɨ́ꞌɨj jí Jesús huaꞌapuaca huataꞌáitecaꞌa. 


text:
Ayen tɨjɨ́n: ―Sericu, setáꞌaj seꞌuun aꞌatanén aꞌájna vejliꞌi chajtaꞌa tɨ éꞌeseijreꞌe. Tɨ́ puaꞌa seri eꞌaráꞌasti, aꞌúu xu puuruꞌu éꞌeteuni tɨ caí xɨ jaꞌanáj jaꞌatɨ́ japuan avéꞌeca. Aꞌuu pu aꞌijtápiꞌihuá aꞌame. Setáꞌaj ráꞌijxɨjta, seajta mú yeꞌeráajan. 


text:
Tɨ́ puaꞌa jaꞌatɨ́ ayén tejámuaataꞌíhuaꞌu yee: “¿Aꞌiné een jɨ́n seráꞌijxɨjta mɨ puuruꞌu?”, ayée xu tiraataꞌixaateꞌen yee: “Aꞌɨ́ pu raꞌucupadu ɨ́ tavástaraꞌa”, seajta siyen tiraataꞌixaateꞌen yee: “Seajtahuaꞌa xu caꞌanacan seraatátuiireꞌesin ɨ́ tɨ racɨi.” 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi u áꞌujuꞌu. A mú puaꞌacɨé caaye jetze yáꞌuteu meꞌɨ́jna ɨ́ puuruꞌu. Aꞌuu pu aꞌijtápiꞌihuacaꞌa puéerta jetze. Matɨ́ꞌɨj mi raꞌijxɨ́jtacaꞌa. 


text:
<pb/>Seica mú meꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa aꞌujna. Aꞌɨ́ mú tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni aꞌij seruure? ¿Aꞌiné een jɨ́n seráꞌijxɨjta mɨ puuruꞌu? 


text:
<pb/>Ayee mú tihuaꞌutáꞌixaa aꞌij tɨ yeꞌí Jesús tihuaꞌutáꞌixaa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌutáꞌa mej raꞌanján. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi yaꞌujáj ɨ́ Jesús jemi aꞌɨ́jna ɨ́ puuruꞌu. Metiraꞌitéꞌitajte rucɨɨxu jɨmeꞌe. Tɨ́ꞌɨj jí avéꞌeyeijxɨ ɨ́ Jesús ɨ́ puuruꞌu japua. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, jeíhua mú cɨ́ɨxuri teꞌepíijraa juye jetze. Majta seica piꞌista teꞌentiveíchixɨꞌɨ, aꞌɨ́j mú majta aꞌupíijraa aꞌájna juye jetze. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n mej amuaatéꞌee muaajúꞌucaa, aꞌɨ́ɨ mú autéjhuii mej huajíjhua, majta meꞌɨ́n ɨ́ mej huajúꞌucaa cujtaꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Yee mú tíꞌijijhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn. Chéꞌe Dios ráaveꞌesi aꞌíjna tɨ yevéꞌeme niuucajtzeꞌen ɨ́ tavástaraꞌa. 


text:
Puꞌuri iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn. Chéꞌe Dios ráaveꞌesi temuaꞌa naa, aꞌíjna tɨ á yevéꞌeme tɨ́ꞌij tiuꞌutaꞌaíjta tɨ́j ajmíꞌi tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ tahuáacɨxaꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan. Ajta hui meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, michéꞌe miyen tiraataxáj yee temuaꞌa pu íꞌixɨꞌepɨꞌɨn. ―Yee mú mi tiuꞌutaxájtacaꞌa, aꞌujna caaye jetze. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i Jesús aꞌuteájrupi aꞌánna Jerusalén. Ajta áꞌiyen aꞌaꞌuteájrupi aꞌujna teyujtaꞌa. Tɨ́ꞌɨj tiuꞌuséij nainjapua, tɨ́ꞌɨjí áꞌuraa, majta ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Puꞌuri téchuijxarijmeꞌeca, matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌaráꞌa aꞌájna Betania. Jesús pu aꞌij puaꞌa tiraateájtuaa ɨ́ huaréj tɨ caí tacaꞌa 


text:
Tɨ́ꞌɨj i aꞌɨ́ɨn huaréj piꞌista huaseíj tɨ aꞌɨmuá aꞌatáveecaꞌa. Jeíhua pu téxamuaꞌi. Tɨ́ꞌɨj jí u áꞌume tɨ́ꞌij raaseíj tɨ puaꞌa tacaꞌa. Mɨ́ ajtáꞌi caí, capu tacaꞌacaa. Aꞌɨ́ puꞌu, xamuaꞌiraꞌan seijreꞌecaꞌa aꞌiné capu aꞌájna pɨ́tíꞌirijcaa tɨ́j puaꞌa taaca. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj, tɨjɨ́n: ―Capu chéꞌe jaꞌatɨ́ mú aꞌuvéꞌeméꞌe aꞌame tɨ ráacuaꞌani mɨ áꞌatacaꞌi. ―Yee pu tiraataꞌixaa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej áꞌujujhuaꞌaneꞌe ɨ́ Jesús jamuan, aꞌɨ́j mú ráanajmuajriꞌi aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa. Matɨ́ꞌɨjtá mi aꞌucɨ́j. Jesús pu raajéjcuare ɨ́ teyuu tɨ seijreꞌecaꞌa 


text:
<pb/>Aꞌuun mú aꞌaráꞌa aꞌánna Jerusalén. Tɨ́ꞌɨjtaꞌi aꞌɨ́ɨn Jesús aꞌaꞌuteájrupi aꞌujna teyujtaꞌa. Ajta aꞌutéjche tɨ huaꞌirámuariteꞌen ɨ́ mej meꞌuun teꞌutuꞌaca, ajta ɨ́ mej meꞌuun titeꞌunanáave. Temuaꞌa pu teꞌijhuáꞌaxɨjxɨ ɨ́ tihuáꞌameesa ɨ́ mej tumin jetzen tihuáꞌapuataꞌatiꞌiraca, ajta aꞌu mej cucuiꞌise eꞌetuꞌaracareꞌe. 


text:
Ajta áꞌiyen tihuáꞌamuaꞌateajraa, ayén tɨjɨ́n: ―¿Ni caí ayén téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ ayén tiraataxájtacaꞌa ɨ́ Dios tɨjɨ́n: “Ayee pu nuꞌu tejaꞌarajtehuaá aꞌame ɨ́ chiꞌiraꞌan tɨjɨ́n chiꞌij mej tzajtaꞌan rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca ɨ́ Dios ɨ́ mej curéꞌecɨꞌɨca nain japua ɨ́ chuej tɨ seijreꞌe”? Mɨ́ ajta, capu aꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe. Ayee xu ráaruu ɨ́ chiꞌij tɨ́j teástaꞌa aꞌu mej aꞌiráatei ɨ́ nahuaꞌari. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte, naíjmiꞌi mú aꞌij tiraꞌutaseíj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌí tihuáꞌamuaꞌate. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej teꞌáijta teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, aꞌɨ́ɨ mú rátziɨɨneꞌecaꞌa matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ yeꞌí tihuaꞌumuáꞌate. Aj mú mi ráahuau aꞌij mej yeꞌí huárɨni mej mi raajéꞌica meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, tɨ́ꞌɨj huatétɨcaꞌareꞌecaꞌa, aj puꞌi huirájraa aꞌujna chajtaꞌa, majta ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen. Huateáhuaa aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj 


text:
<pb/>Yee ruijmuaꞌateꞌe yee, tɨ́ꞌɨj huateapuáꞌarecaꞌa, aꞌúu mú aꞌuréꞌene aꞌutɨ́ aꞌatáveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj. Puꞌuri temuaꞌa tíꞌihuachicaꞌa nainjapua, ajta téteꞌɨmua ɨ́ runáanaꞌa jetze huateáhuaa. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ een jɨ́n huateáhuaa. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Maeestru, casiꞌi. Puꞌuri temuaꞌa tiꞌihuáchi mɨ huaréj pej aꞌij puaꞌa tiraateájtuaa. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe sej ráꞌatzaahuateꞌen ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu xaa neꞌu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayej tiꞌayajna tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ téꞌatzaahuateꞌe ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨ ayén teꞌaráꞌasti aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiráꞌamitɨejteꞌe, ayée pu téꞌeme. Naꞌari, tɨ puaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ ayén tiraataꞌaíjteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ jɨrí tɨjɨ́n: “Tíchesi, ateáruti mé jaataꞌa aꞌájna jáꞌahuaꞌa el mar”, ayée puꞌi rɨni, rɨꞌɨrí. Naꞌari caí, tɨ puaꞌa utévatziɨn ɨ́ tzajtaꞌan aꞌíjna i muáꞌariiraꞌa tɨjɨ́n: “Ayej neꞌase capu aꞌij tíꞌirɨꞌɨri”, capu ayén téꞌeme tɨ ayén huárɨni. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j nu jɨ́n, niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌij sej yeꞌí tiraatáhuaucu ɨ́ Dios jemi, tɨ puaꞌa siyen téꞌatzaahuateꞌe sej si raꞌancuréꞌasin, ayée pu téꞌeme, tiꞌitɨ́ sej aꞌij tiuꞌutáhuausin. 


text:
Ajta, patɨ́ꞌɨj raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ auteáturan múꞌeetzi jemi, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe pej tiraatáꞌuuniꞌi. Tɨ́ puaꞌa piyen huárɨni, aꞌɨ́ɨn ɨ́ ayáꞌupua tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨ pu timuaatáꞌuuniꞌira múꞌeetzi nain jɨmeꞌe ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin. 


text:
Naꞌari tɨ puaꞌa pej caí tiraatáꞌuuniꞌi ɨ́ tɨ á jemin auteájturaa, capu ajta timuaatáꞌuuniꞌira ɨ́ Dios ɨ́ pej jɨ́n auteájturaa ɨ́ jemin. ―Yee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ jɨ́n antiújmuaꞌaree aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Aj mú mi majtáhuaꞌa u Jerusalén áꞌujuꞌun. Aj pu i Jesús aꞌuun vejliꞌi áꞌucheꞌecaneꞌecaꞌa teyujtaꞌa matɨ́ꞌɨj seica á eꞌiréꞌene. Aꞌɨ́ mú púꞌeen ɨ́ mej teꞌáijta teyujtaꞌa, majta ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, majta seica vaujsi. 


text:
Aj mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni jɨ́n petiꞌitéjvee pej pi piyen rɨcɨ? ¿Aꞌataani ayén tímuaataꞌaíj pej pi piyen rɨjca? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Neajta nu inee seɨj tejámuaataꞌíhuaꞌura. Tɨ́ puaꞌa senaatáꞌixaateꞌen seꞌíjna, aj nu ni amuaatáꞌixaateꞌesin tiꞌitɨ́ ɨ́ nej jɨ́n tiꞌitéjvee nej ni niyen rɨcɨ. 


text:
¿Aꞌataani raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Juan tɨ́ꞌij huáꞌumuaɨꞌɨhua ɨ́ teɨte? ¿Ni Dios, caꞌɨ́n mɨ teteca? Xaatániuuchi. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌuteájhui mej rujɨ́ɨmuaꞌa tiꞌihuaúrihuaꞌu. Miyen tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa tiyen tiraataꞌixaateꞌen yee: “Dios pu yaꞌutaꞌítecaꞌa”, ayée pu titaatáꞌixaateꞌesin yee: “¿Aꞌiné een jɨ́n tecaí ráꞌatzaahuateꞌe aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna?” 


text:
Mɨ́ ajta, capu hui rɨꞌɨrí tej tiyen tiraataꞌixaateꞌen yee: “Teteca mú yaꞌutaꞌítecaꞌa.” Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme, aꞌiné muꞌuri ramuaꞌareerecaꞌa mej naíjmiꞌi miyen ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn ɨ́ Juan tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Aꞌɨ́j mú jɨ́n huáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
Aꞌɨ́j mú mi jɨ́n miyen tiraataꞌixaa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Catu hui ramuaꞌaree. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu neajta nee tejámuaatáꞌixaateꞌesin ɨ́ nej jɨ́n tiꞌitéjvee nej ni niyen rɨcɨ. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa.<pb/>


text:
Ajta áꞌiyen aꞌutéjche ɨ́ Jesús tɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen seɨj jɨmeꞌe ɨ́ niuucari. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌatɨ́ tɨ yee ráahuii ɨ́ uuva cɨyeꞌe. Tejcuáa pu nuꞌu jɨ́n raaréꞌana. Aj pu i tiꞌitɨ́ huatétaahuacaꞌa tɨ jɨ́n raajáꞌaraꞌapeꞌen ɨ́ uuva. Ajta tiꞌitɨ́ ájtaahuacaꞌa ájteeviꞌi, ɨ́ mej japuan utiúu huaꞌíxɨꞌereꞌen ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca. ’Tɨ́ꞌɨj jí ayén huarɨ́j, seica pu huatániɨjte ɨ́ chuej mej mi tiraanájchiteꞌen cɨ́j caj. Aj pu i áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ seica chuéjraꞌa japua. 


text:
<pb/>’Tɨ́ꞌɨj nuꞌu aꞌájna tejaꞌuréꞌene jaꞌanáj mej puaꞌa rajuꞌuraca aꞌɨ́jna ɨ́ uuva, seɨj pu huataꞌáitecaꞌa tɨ i huaꞌutáhuavii aꞌachú tɨ racɨ́ꞌɨcɨpua aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca, aꞌɨ́ɨ mú yeehui rajvíꞌi aꞌɨ́jna tɨ tiuꞌutaꞌaíjtiꞌire. Temuaꞌa mú tiraatéevajxɨ. Ayee muꞌu tiraataꞌítecaꞌa. Camu tiꞌitɨ́ raatáꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ áꞌareꞌaraꞌan púꞌeen ɨ́ chuej, ajtahuaꞌa pu seɨj huataꞌáitecaꞌa. Majta mú meꞌɨ́n huateátuꞌasixɨ tetej jɨmeꞌe. Matɨ́ꞌɨj mi temuaꞌa tiraꞌaváꞌatuꞌa ɨ́ muꞌúuraꞌan jetze. Majta temuaꞌa aꞌij puaꞌa tiraꞌajteáꞌajxɨ. 


text:
Ajtahuaꞌa nuꞌu seɨj huataꞌáitecaꞌa. Majta mú amɨ́n temuaꞌa tiuꞌujéꞌica. Aꞌatzu ayée teuuméꞌeca. Ajtahuaꞌa seica huataꞌáitecaꞌa. Seica mú huatéevajxɨ, majta seica huácuii. Ayee mú huáꞌuruu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca. 


text:
<pb/>’Aúcheꞌe pu yeehui seɨ́j turaacaꞌa. Yaujraꞌan nuꞌu aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Jeíhua pu huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa. Ayee pu tíꞌimuaꞌatzejcaꞌa ayén tɨjɨ́n: “Ayej neꞌase yeehui meráꞌantzaahuateꞌesin, meꞌɨ́jna.” Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn huataꞌítecaꞌa. 


text:
<pb/>’Mɨ́ ajta, capu ayén teꞌirájraa. Ayee mú tiꞌihuaúꞌixaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca. Miyen tɨjɨ́n: “Aꞌi pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ nain tíꞌijcɨꞌɨti. Cheꞌeré, tichéꞌe yeehui raajéꞌica, tɨ́ꞌij téjmi taꞌáa áꞌaraꞌani.” Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
Aj mú mi rajvíꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ yaujraꞌan. Matɨ́ꞌɨj mi raajéꞌica. Aj mú mi ruꞌirájrɨe á puaꞌacɨé aꞌɨ́jna ɨ́ mej raajéꞌica. Yee pu tihuáꞌuruu. Antipuáꞌarecaꞌa icu. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌíjna i niuucarijraꞌa jetze tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe? ¿Aꞌiné tiꞌitɨ́j ruuren aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ áꞌareꞌaraꞌan puꞌeeneꞌe ɨ́ uuva? Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ pu mú aꞌuvéꞌeméꞌe aꞌame. Tɨ́ꞌɨj jí huáꞌacuiꞌini ɨ́ mej tíꞌimɨjhuacareꞌe aꞌájna. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ chuej, aꞌɨ́ɨ pu seica huatapuaíjveꞌesin. Ayej xaa neꞌu téꞌeme. 


text:
<pb/>’¿Ni secaí jaꞌanáj raꞌujíjve ɨ́ yuꞌuxari jetze seꞌíjna i niuucari tɨ ayén aꞌɨ́jna jɨ́n ráꞌaxa? Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Aꞌíjna ɨ́ tetej ɨ́ mej ayaúuhuaꞌaxɨ ɨ́ mej chiꞌij taꞌahuaca,<br/>ayée pu teꞌirájraa tɨ aꞌɨ́ɨn puꞌéeneꞌe jáꞌaraa tɨ iꞌi esquineero.<pb/> 


text:
Ayee pu ráaruu ɨ́ tavástaraꞌa, ɨ́ tɨ jaítzeꞌe íꞌixɨꞌepɨꞌɨn.<pb/>Rɨ́ꞌɨ pu teꞌutéevatzɨ ɨ́ tatzajtaꞌa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teɨte ɨ́ mej teꞌáijta u teyujtaꞌa, majta ɨ́ seica, aꞌij pu puaꞌa huáꞌuruu aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ayén huaꞌaj jɨmeꞌe tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari. Aj mú mi raatatése mej raatéeviꞌi, mej mi raꞌiteáanan. Mɨ́ majta, camu miyen ráaruu. Mehuáꞌatziɨɨneꞌecaꞌa ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j mú jɨ́n raatátuaa. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej huáꞌajiꞌiveꞌecaa 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi seica huataꞌáitecaꞌa mej mi tiuꞌuxáj jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Fariseo mú pɨ́rɨcɨ, majta seica ɨ́ mej jetzen ajtémeꞌecan aꞌɨ́jna ɨ́ Heródes. Aꞌɨ́ mú raatatése mej caꞌaníjraꞌa raatáꞌan tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn autéꞌɨtzen niuucari jɨmeꞌe tɨ tiuꞌutaxáj, mej mi raatéehuaꞌita. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi eꞌiréꞌene, miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, aꞌij tu muaꞌaree pej tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe tíꞌixaxaꞌa. Capu á jetze ruxeꞌeveꞌe aꞌij mej yeꞌí tíꞌixaxaꞌa ɨ́ teɨte. Múꞌee pej caí titeꞌajáahuateꞌe sino ayée pej tíꞌimuaꞌata puáꞌayeꞌi tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. Tichéꞌe seɨj muaataꞌíhuaꞌu. ¿Ni qui xɨ́ꞌepɨꞌɨn tej tiuꞌunajchitáa aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌitajijveꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíꞌitaꞌaijteꞌe tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n César? ¿Ni qui tetiuꞌunájchitáa caꞌɨ́n tecaí? ―Yee mú tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu ramuaꞌareerecaꞌa mej caí jéꞌiyecan jɨ́n tíꞌiraꞌihuaꞌuracaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné sej si siyen tíꞌineteseꞌe sej naateeviꞌi niuucari jɨmeꞌe? Seɨj mɨ tumin mé senejeꞌeveꞌɨ́ꞌiteꞌe. Nichéꞌe raꞌuseíj. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi yeꞌeveꞌɨ́ꞌite. Tɨ́ꞌɨj raꞌuseíj, tɨ́ꞌɨj jí ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani néerimeꞌaraꞌan aꞌaseijreꞌe? ¿Aꞌiné ántehuaa ɨ́ tɨ áꞌayuꞌusiꞌi? Aj mú mi miyen tiuꞌutaniú tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌitaꞌaijteꞌe, aꞌɨ́jna tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n César. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee xu seꞌɨ́jna jɨ́n huárɨni. Setáꞌaj raatáꞌan seꞌɨ́jna tɨ tíꞌitaꞌaijteꞌe tiꞌitɨ́j tɨ racɨ́ꞌɨcɨpua. Seajta siyen tiraatáꞌan ɨ́ Dios tiꞌitɨ́ tɨ ajta ayén tíꞌijcɨpua. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Majta meꞌɨ́n, temuaꞌa mú titeeteújtzaahua meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌutaxájtacaꞌa. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen huatarún ɨ́ mɨꞌɨchite 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi seica á eꞌiréꞌene ɨ́ mej miyen ánteꞌarua tɨjɨ́n Saduceo. Aꞌii mú miyen tíꞌixaxaꞌa mej nuꞌu caí chéꞌe huatarújsin ɨ́ mej meri huácuii. Seɨj mú jɨ́n niuucari tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi meꞌɨ́jna ɨ́ Jesus. 


text:
Miyen tɨjɨ́n: ―Maeestru, ayée pu tiraꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés. Tɨ́ puaꞌa nuꞌu jaꞌatɨ́ neɨche, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨ caí títɨꞌɨríjmuaꞌa huámɨꞌɨni, ruxeꞌeveꞌe nuꞌu tɨ ihuáareꞌaraꞌan raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna tɨ ratéviꞌitɨneꞌe ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ. Ajta ayén ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn tiyaúumuaꞌa áꞌaraꞌani aꞌɨ́jna jetze meꞌecan ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ. 


text:
<pb/>’Ayee puꞌu nuꞌu tiujuꞌurɨ́j. Muaꞌaráhuaꞌapua mú aráꞌasecaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ruꞌihuaamuaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn tɨ vástaꞌa huaténeꞌɨchecaꞌa. Capúu xɨ títɨꞌɨríjmuaꞌa huamɨ́ꞌɨ aꞌɨ́jna tɨ iꞌivastaꞌa. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn tɨ raꞌitéꞌase, aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna tɨ ratéviꞌitɨ́néꞌe aꞌɨ́jna tɨ huamɨ́ꞌɨ. Ajta aꞌɨ́jna juutzeájraꞌan ajta pu huamɨ́ꞌɨ. Capu ajta títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa. Ajtahuaꞌa seɨ́j juutzeájraꞌan raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Ayee pu cheꞌatá naꞌa huarɨ́j. Ajta pu huamɨ́ꞌɨ. Capu ajta títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa. 


text:
<pb/>’Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuáꞌuruu naíjmiꞌica ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌasecaꞌa ɨ́ ruꞌihuaamuaꞌa. Capu jaꞌatɨ́ títɨꞌɨríjmuaꞌa jáꞌaraa. Tɨ́ꞌɨjtaꞌi nuꞌu huamɨ́ꞌɨ ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
¿Aꞌiquí téꞌeme matɨ́ꞌɨj aꞌitácɨɨne aꞌu mej eꞌevéꞌenamiꞌi ɨ́ mej huácuii? Naíjmiꞌi mú huácuii ɨ́ mej ratéviꞌitɨneꞌe. ¿Aꞌataani ɨ́raꞌaraꞌan puꞌéeneꞌe aꞌame aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze matɨ́ꞌɨj huatarún? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌeen xu caí ramuaꞌaree aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze. Seajta caí ramuaꞌaree aꞌij tɨ rɨcɨ ɨ́ Dios ɨ́ rumuárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan jɨmeꞌe. Aꞌɨ́j xu jɨ́n, múꞌeen seteꞌuteújxua jeíhua huápɨꞌɨ. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Matɨ́ꞌɨj huatarún ɨ́ mej huácuii, camu chéꞌe néjneꞌɨche muáꞌajuꞌun. Majta ɨ́ ꞌuuca, camu majta viɨ́che muáꞌajuꞌu. Ayee muꞌu éeneꞌe muáꞌajuꞌu matɨ́j eꞌen ɨ́ xɨéjniuꞌucari ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe aꞌujna ta japua. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna jetze ɨ́ xɨcájraꞌa mej jetzen aꞌitajúꞌun ɨ́ mej huácuii, ayée nu aꞌatzu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. ¿Ni secaí jaꞌanáj raꞌujíjve aꞌɨ́jna yuꞌuxari jetze tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan aꞌij tɨ téꞌaxa ɨ́ niuucari tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Moisés tuꞌupi huaseíj tɨ vivéj, tɨ ajta teátaasimeꞌe? Aꞌɨ́ pu jetzen Dios raatajé. Ayen tɨjɨ́n: “Nee nu naúcheꞌe huáꞌa Dios púꞌeen ɨ́ mej áꞌamuayaaxustemuaꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Abraham, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Isaac, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo.” 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Dios aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ mej meri huácuii. Tihuaúꞌixaa cumu mej mauj ruuri. Tɨ́ puaꞌa mecaí chéꞌe rúuricajcheꞌe jemin ɨ́ Dios, capu huáꞌa Dios áꞌameꞌencheꞌe. ―Ayee pu Jesús tihuaꞌutáꞌixaa. Jɨ́meꞌen ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n teꞌáijta tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe 


text:
<pb/>Seɨ́j pu ajta aꞌaráꞌa ɨ́ tɨ téꞌeyuꞌuxaca yuꞌuxari jetze. Huaꞌunamuajriꞌi aꞌij mej yeꞌí tíꞌiruixaateꞌecaꞌa. Raꞌaranájchecaꞌa aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌuxájtacaꞌa ɨ́ Jesús. Aj pu i ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitáani niuucarijraꞌa jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ tɨ raaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés teecan? ―Yee puꞌu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ téꞌeyuꞌuxaca ɨ́ yuꞌuxari jetze. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌi pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ niuucari tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe caí méèj seɨj ɨ́ niuucari, tɨ ayén een: “Xaanamuajriꞌi mɨ sej íiyen huachéjme aꞌíjna chuéjraꞌa japua yú Israél. Aꞌíjna tɨ taꞌivástaraꞌa, ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu seɨ́j naꞌa púꞌeen. 


text:
Ayee pu nuꞌu tiúꞌujxeꞌeveꞌe pej rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani aꞌatzajtaꞌa ɨ́ Dios jemi, nain pej jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani, áꞌaxeꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe, pajta áꞌamuaꞌareereꞌe jɨmeꞌe, pajta nain ɨ́ aꞌacaꞌaníjraꞌa, pajta ɨ́ áꞌaxɨejniuꞌuca jɨmeꞌe.” Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ niuucari tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe. 


text:
Ajta ɨ́ niuucari tɨ raꞌitéꞌase, ayej cheꞌatá naꞌa tɨ́n een. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ tɨ jɨ́meꞌen raxa yee: “Patáꞌaj piyen cheꞌatá penaꞌa rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨ́ɨ ɨ́ axɨ́ꞌej tevi patɨ́j aseɨ́j.” Capu méèj niuucari tɨ ayén jaítzeꞌe tiúꞌujxeꞌeveꞌe caí aꞌíjna i niuucari ɨ́ tɨ tíꞌihuaꞌapua. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ téꞌeyuꞌuxaca ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, temuaꞌa pej naa xɨ́ꞌepɨꞌɨn tiraataxájtacaꞌa. Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna patɨ́j pauchén tiraataxájtacaꞌa. Seɨ́j puꞌu i Dios. Camu muꞌíi. 


text:
Ajta pu tíꞌivaɨreꞌe tɨ puaꞌa rɨ́ꞌɨ petiraateájtuaani ɨ́ Dios jemi nain jɨmeꞌe ɨ́ aꞌatzajtaꞌa, pajta ɨ́ áꞌaxeꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe, pajta áꞌamuaꞌareereꞌe jɨ́meꞌen. ’Ayen cheꞌatá naꞌa tíꞌivaɨreꞌe pej rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ axɨ́ꞌej tevi patɨ́j aseɨ́j. Jeíhua pu hui tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ teꞌaráꞌasten aꞌíjna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ tíꞌihuaꞌapua. Jaítzeꞌe pu tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi aꞌíjna caí tɨ jaꞌatɨ teꞌaráꞌasten nain jɨmeꞌe ɨ́ muaɨꞌɨvéjri mej tíꞌitecuiꞌica naꞌari nain jɨmeꞌe aꞌu mej huajaꞌataꞌiraca ɨ́ yeꞌemuaate. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj Jesús ráamuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ téꞌeyuꞌuxaca, aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiuꞌutaxájtacaꞌa ehuauritɨ́éecan jɨmeꞌe, aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Pepuꞌuri tɨ́muaꞌa áꞌacaꞌane tɨ huataseíjreꞌen mɨ aꞌatzajtaꞌa nain aꞌij tɨ tíꞌijxeꞌeveꞌe ɨ́ Dios. ―Ayee pu tiraataꞌixaa. Aj pu xaa caí chéꞌe jaꞌatɨ́ aꞌujcaꞌanée jáꞌaraa tɨ ayén tiraaꞌíhuaꞌu. ¿Aꞌataani yaujraꞌan púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu? 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu aꞌaꞌuteájrupi ɨ́ Jesús aꞌujna teyujtaꞌa. Tihuaꞌuhuamuáꞌate. Ayen tɨjɨ́n: ―Ayee mú tíꞌixaxaꞌa ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca tɨ aꞌɨ́ɨn ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan. 


text:
Mɨ́ ajta, aꞌɨ́ɨn Xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu caꞌaníjraꞌa raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan tɨ ayén tiuꞌutaxáj tɨjɨ́n:<pb/>Tavástaraꞌa pu ayén tiraataꞌixaa aꞌíjna i nevástaraꞌa tɨjɨ́n:<pb/>“Antiyeíjxɨꞌɨ i ɨpuari japua, íiye nerɨꞌɨríintaꞌa.<pb/>Paúcheꞌe antícatii aꞌajtá necaí huaꞌutémuaꞌitɨn ɨ́ mej muájchaꞌɨɨreꞌe.” Ayee puꞌu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan. 


text:
<pb/>’Aꞌijna ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Cɨríistuꞌu, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ aváꞌujyaꞌupuateꞌecaꞌa ɨ́ David teecan ayén tɨjɨ́n: “Nevástaraꞌa.” Huaꞌapua pu jɨ́n raatámuaꞌatzi David teecan aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu. Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌihuaꞌu, ¿aꞌiquí tɨ ayén huaꞌapuaca jɨ́n raatamuáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan? ¿Aꞌiquí huataújmuaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu tɨ jetzen airáane aꞌɨ́jna ɨ́ David teecan, ayée pu ajta tijíꞌivastareꞌaraꞌan? Majta meꞌɨ́n teɨte ɨ́ mej ráanamuajriꞌi, jeíhua mú aꞌutéꞌuucaꞌa. Huaꞌaránajchecaꞌa jeíhua aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌutaxájtacaꞌa. Jesús pu huáꞌa jetze teꞌujpuáꞌajte aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimuaꞌatacareꞌe ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n teꞌáijta 


text:
<pb/>Ajta Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca. Huaꞌaránajche mej tíꞌitechejca ɨ́ síicuꞌuri jɨmeꞌe tɨ tɨ́tɨꞌɨjme mej mi huataújseijrata mé jéjreꞌe. Ajta huaꞌaráanajche mej huáꞌajtzaahuatiꞌireꞌe ɨ́ teɨte jeíhua mej mi meꞌɨ́n teɨte huaꞌutateújteꞌen aꞌu tɨ naꞌa caaye jetze. 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́jna ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, matɨ́ꞌɨj teyujtaꞌa uteáruꞌipicheꞌe, aj mú mi rahuau aꞌu mej jeꞌecáaraꞌase ɨ́ mej veꞌecán jɨ́n títetateí. Naꞌari tɨ puaꞌa metíꞌiyeste jáꞌahuaꞌa chiꞌita, aꞌɨ́ɨ mú rahuauni aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌujcáꞌa ɨ́ tɨ tihuáꞌamicua mej mi tiúꞌucuaꞌani meesa japua á vejliꞌi jemin. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ mú hui majta tihuáꞌariꞌiracareꞌe nain aꞌachú mej caj tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ mej antiujseɨ́jtacareꞌe ɨ́ ucarijse. Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n huárɨni, majta meꞌuun aꞌuteáruꞌipicheꞌe u teyujtaꞌa. Majta áꞌateeren mej téniuusimeꞌe muáꞌajuꞌun ɨ́ Dios jemi. Ayee mú tiúꞌujseijrata mej caí tiꞌitɨ́j jɨ́n autéꞌɨtzen. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, jaítzeꞌe mú rajpuaíjtzi muáꞌajuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca caí méèj jaꞌatɨ́. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ raatámuaɨꞌɨvajtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ucarij tɨ caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌiracaꞌa 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa, Jesús pu aꞌuun aꞌutéveecaꞌa teyujtaꞌa, aꞌájna vejliꞌi cajun jetze aꞌu mej tumin tzajtaꞌan aucájhuaꞌanaa muáꞌayeꞌi. Jesús pu huáꞌaseijracaꞌa ɨ́ teɨte mej ruꞌucáhuaꞌanaa ɨ́ tumin ɨ́ cajun jetze. Majta meꞌɨ́n chíjteaani mej muꞌiicáa, jeíhua mú tumin ucahuaꞌanáa. 


text:
Matɨ́ꞌɨj tumin ucahuaꞌanáa, aj puꞌi ucarij eꞌiréꞌene tɨ ruseɨ́jtacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌíin huaꞌapuaca ucáahuaꞌaxɨ ɨ́ tumin tɨ cɨ́j arástɨme. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj raaseíj ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayej tiꞌayajna. Jaítzeꞌe pu tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi aꞌachú tɨ caj tiuꞌutáꞌa amɨ́jna mɨ ucarij caí nain ɨ́ mej caj tiuꞌutáꞌa ɨ́ seica mɨ chíjteaani. 


text:
<pb/>’Amɨ́me chíjteaani, aꞌɨ́ɨ muꞌu uꞌucájhuaꞌanáa ɨ́ tumin tɨ huaꞌavéꞌeturaate. Mɨ́ ajta amɨ́jna mɨ ucarij, ayée pu caj éeneꞌe tɨ caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, nain pu caj teꞌucáahuaꞌaxɨ tɨ́j naꞌa tɨ caj tíꞌituaaveꞌecaꞌa.<pb/>


text:
Matɨ́ꞌɨj mi huiráacɨ aꞌujna teyujtaꞌa. Puꞌuri huiiraméꞌeca aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ́ꞌɨj jí seɨ́j tɨ jamuan áꞌucheꞌecaneꞌe ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru, casiꞌi. Huaseíj. Temuaꞌa pu tiꞌivivéjme mɨ tetej tɨ ticaíjme íiyej jaxuꞌu jetze. Ajta mɨ chiꞌij, naa pu een. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tiuꞌutaniú aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―Casiꞌi, múꞌeen. Xaaseíj. Naíjmiꞌi tɨ vivejméꞌe huavéjme ɨ́ chiꞌij, nain pu huatéꞌuuniꞌihuaꞌa tɨ aréꞌevee ɨ́ chiꞌij. Capu chéꞌe seíireꞌe aꞌame ɨ́ jaxuꞌu jetze ɨ́ tetej tɨ rujapua ticaíjme. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n ráamuaꞌaree tɨ ari tɨ́muaꞌa nain teꞌentipuáꞌari 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Aꞌuun mú aꞌaráꞌa aꞌájna teyuu tɨ jéꞌejnee jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Aceituunajemi. Tɨ́ꞌɨj jí á aꞌujyeíjxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, majta seica, aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Jacobo, ajta ɨ́ Juan, ajta ɨ́ Andrés. Aꞌii mú avíitzi jɨ́n miyen tirájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: 


text:
<pb/>―Patáꞌaj titaatáꞌixaateꞌen jaꞌanáj tɨ ayén tíꞌirɨni. ¿Tiꞌitájni aꞌij tíꞌiseijreꞌen tɨ́ꞌɨj aꞌájna pɨ́ tejaꞌuréꞌenen tɨ teꞌaráꞌasten nain patɨ́j peri tiuꞌutaxájtacaꞌa? 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, tɨ́ꞌij caí jaꞌatɨ́ amuaacuanamuan. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Muꞌiitɨ́ mú huataseíjreꞌesin mej nuꞌu neniuuca jɨmeꞌe tiꞌixáata muáꞌajuꞌun. Miyen tɨjɨ́n: “Nee nu Cɨríistuꞌu pɨ́rɨcɨ.” Jeíhua mú huáꞌacuanamuan ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa seri siyen tínamuajra mej nuꞌu neꞌuseꞌen á jáꞌahuaꞌa, naꞌari mej nuꞌu meri tɨ́muaꞌa autéhuijsin mej neꞌuseꞌen, caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. Capu amɨ́n aꞌij. Ayee pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén tejaꞌuréꞌenen. Caxɨ́ɨ pu aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ jetzen teꞌaráꞌasti nain jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee pu téꞌeme. Seica mú teɨtejraꞌa, majta seica teɨtejraꞌa, aꞌɨ́ɨ mú naíjmiꞌi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. Majta ɨ́ mej seica chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme, majta mej seɨj chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme, aꞌɨ́ɨ mú naíjmiꞌi huateújneꞌusiꞌiteꞌesin. Ajta huateújcaꞌatzɨjxɨꞌɨsin ɨ́ chuej puaꞌamecɨé íiyen chaanaca japua. Muꞌiitɨ́ mú majta huatatɨéjcu. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ taꞌamuájca ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíjtzi muáꞌajuꞌu. 


text:
<pb/>’Sehuaújchaꞌɨn múꞌeen, aꞌiné mejamuáꞌanviꞌitɨ́n huáꞌa jemi ɨ́ mej teꞌáijta. Majta teyujtaꞌa mú amuaꞌatévajxɨꞌɨsin. Mejamuaatájeevi sej si tiuꞌuxáj jamuan ɨ́ tajtuhuan, seajta jamuan ɨ́ rey. Mejamuaatájeevi meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ neniúucajtzeꞌe ineetzi. Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n rɨni, múꞌeen xu neetzi jetze meꞌecan tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin. 


text:
Amuacaí, aꞌii pu ruxeꞌeveꞌe sej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen nainjapua ɨ́ chuéjraꞌa aꞌij tɨ een jɨ́n Dios tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira. Ayee xu seꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́n, aj pu xaa teꞌentipuáꞌari nain. 


text:
<pb/>’Tɨ́ puaꞌa seica mejamuáꞌanviꞌitɨ́n aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej tíꞌitaꞌaijteꞌe, caxu siyen tíꞌimuaꞌajca aꞌij sej yeꞌí tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin. Ayee xuꞌu huárɨni aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze. Aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu amuaatáꞌasin aꞌij sej yeꞌí tiuꞌutaxáj. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌij tɨ tejamuaatámitɨejteꞌesin, aꞌɨ́j xuꞌu huaꞌutáꞌixaateꞌen. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Ayee pu ajta téꞌeme aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze. Seica mú rujúutzimuaꞌa áꞌaviꞌitɨn aꞌɨ́jme jemi ɨ́ mej teꞌáijta mej mi huáꞌucuiꞌini. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa huáꞌaruuren ɨ́ rujaꞌatzimuá. Majta seica ayén cheꞌatá menaꞌa huáꞌaruuren ɨ́ ruyaujmuaꞌa. Majta meꞌɨ́n yaújmuaꞌameꞌen, aꞌɨ́ɨ mú huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌesin ɨ́ ruvaújsimuaꞌa. Aꞌɨ́ mú majta tiuꞌutáꞌasin mej seica huáꞌucuiꞌini. 


text:
Naíjmiꞌi ɨ́ teɨte, múꞌejmi jemi camu jáꞌamuaxeꞌeveꞌe muáꞌajuꞌu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej ineetzi jetze ajtémeꞌecan; aꞌɨ́ɨ mú naímiꞌi amuajchaꞌɨ́ɨreꞌe muáꞌajuꞌu. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén teꞌutáviicuaꞌira aꞌajtá caí huámɨꞌɨni, Dios pu raꞌancuréꞌeviꞌitɨ aꞌájna tɨ tejéꞌaijta. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tiꞌitɨ́j xu seijran tɨ aꞌij puaꞌa een, tɨ xánaꞌaviꞌireꞌe, tɨ tziɨ́ɨniꞌireꞌe. Aꞌuu mú raatéchajtza aꞌu tɨ caí ayén tiraavíjteꞌe. (Aꞌɨ́ pu yaúꞌitɨée aꞌame tɨ raꞌajíjveꞌen aꞌíjna jetze i yuꞌuxari.) ’Setɨ́ꞌɨj raseijran, ayée xu huárɨni. Aꞌɨ́ɨ ɨ́ mej Judea huachéjme, michéꞌe meꞌɨ́n aꞌucɨ́jxɨꞌɨn caꞌanacan aꞌu tɨ áꞌujɨ́rime. 


text:
Tɨ́ puaꞌa aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze, jaꞌatɨ́ án áꞌujcatii ɨ́ ruchiꞌi japua taꞌavéꞌenamiꞌi, chéꞌe aꞌɨ́ɨn caꞌanacan acájraꞌani. Ajta caí ayén rɨjca, tɨ tiꞌitɨ́j huiráꞌavecareꞌen ɨ́ ruchiꞌitá. 


text:
Naꞌari tɨ puaꞌa seɨ́j tejéꞌemuarɨꞌe ɨ́ ruvíꞌiraꞌataꞌa, chéꞌe caí aꞌuréꞌenineꞌicaꞌan ɨ́ ruche tɨ́ꞌij rucɨɨxu huiráapin. 


text:
<pb/>’Cuiꞌi xaa aꞌɨ́ɨme, ɨ́ mej rajpuaíjtzi muáꞌajuꞌu aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej aꞌutájucájme, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌatziꞌite ɨ́ ruyaujmuaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén téꞌeme aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze. Jaítzeꞌe mú rajpuaíjtzi muáꞌajuꞌu mecaí ɨ́ mej meri rajpuaíjtzi muáꞌaraa tɨ yú eꞌiréꞌene. Capu ajta chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenejsin seɨj xɨcájraꞌa jetze tɨ́j aꞌájna. 


text:
Ajta tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa caí aꞌɨ́ɨn ayén raruuren tɨ́ꞌij caí chéꞌe ayén áꞌateeviꞌin tɨ teuuméꞌen aꞌachú puaꞌan xɨca, capu jaꞌatɨ́ ruuri áꞌameꞌencheꞌe. Mɨ́ ajta, huáꞌa jɨmeꞌe ɨ́ teɨte tɨ Dios ari huaꞌantíhuau ɨ́ jéjcua ɨmuá, aꞌɨ́ɨ pu ari ayén raruure tɨ́ꞌij caí chéꞌe ayén áꞌateeviꞌin. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze, ayée pu téꞌeme. Aꞌatɨ́ pu ayén tejámuaatáꞌixaateꞌesin yee: “Casiꞌi, íiye pu jáꞌitaꞌa een aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu”, naꞌari seɨ́j ayén yee: “Aꞌacuí, áa pu jáꞌitaꞌa een.” Tɨ́ puaꞌa miyen tejámuaatáꞌixaateꞌen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze, caxu ráꞌatzaahuateꞌe. 


text:
Seica mú yé uvéꞌenejsin ɨ́ mej tíꞌihuaꞌitaca. Miyen tɨjɨ́n: “Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu.” Majta seica miyen tɨjɨ́n: “Netiꞌitéjvee neꞌɨ́jna jɨmeꞌe niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios.” Aꞌii mú huaꞌutaseíjrateꞌesin ɨ́ teɨte aꞌij mej yeꞌí tiꞌitɨ́j tiuꞌuyɨ́ꞌɨtɨ mej mi huáꞌucuanamuan, tɨ puaꞌa huatárɨꞌɨristare mej huáꞌucuanamuan ɨ́ teɨte tɨ Dios ari huaꞌantíhuau ruseɨ́j. 


text:
<pb/>’Aru, xáanamuajriꞌi temuaꞌa naa. Caxu xaa neꞌu yáꞌuhuaꞌanan nej amuacaí neri amuáꞌixaa nain jɨmeꞌe ɨ́ niuucari. Aꞌɨ́ pu ajtahuaꞌa yé veꞌecánejsin aꞌɨ́jna tɨ ajta jetzen airáane ɨ́ teáataꞌa 


text:
<pb/>’Ajta hui aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze, aꞌájna mej rajpuaíjtzi muáꞌajuꞌun, capu chéꞌe airáxɨri ɨ́ xɨcaj. Ajta ɨ́ máxcɨraꞌi jɨmeꞌe, capu chéꞌe ajta huanéeriꞌicɨ́ aꞌame. 


text:
Majta ɨ́ mej tátatzaviꞌi ɨ́ ta japua, aꞌɨ́ɨ mú huateújcaꞌatzɨjsin. Aj mú mi cávatzɨ́jxɨꞌɨsin ɨ́ xuꞌuraꞌave aꞌujna ɨ́ ta japua. 


text:
Aj xu xaa si neseijran ineetzi, i nej neajta jetzen airáane ɨ́ teáataꞌa. Yé nu veꞌecánejsin jaitɨri tzajtaꞌa. Naa pu temuaꞌa tiuꞌunéeriꞌicɨ́j aꞌame. Nain nu jɨ́n antínmuaꞌareere naꞌame aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze. 


text:
<pb/>’Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨsin ɨ́ mej nevaɨreꞌe mej mi huáꞌajseɨreꞌen naíjmiꞌica ɨ́ teɨte tɨ Dios ari huaꞌantíhuau ɨ́ jéjcua ɨmuá. Aꞌu tɨ naꞌa mú huaꞌuréꞌeseɨreꞌesin íiyen chaanaca japua aꞌu mej aꞌucaíjmee ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>’Sej si jaítzeꞌe yaúꞌitɨée xáꞌaraꞌani aꞌij nej tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌij xu jetze huaruitɨejteꞌen ɨ́ piꞌista aꞌɨ́jna ɨ́ huaréj. Tɨ́ꞌɨj antícuaꞌatíjmeꞌeni ánɨmua tɨ antipíꞌistáreꞌejmee, ajta tɨ́ꞌɨj ajtaxámuaꞌitaxɨꞌɨn, ayée xu éeniꞌicɨꞌe ramuaꞌaréeren tɨ ari vejliꞌi ɨ́ víitaꞌari. 


text:
Ayee pu cheꞌatá naꞌa tíꞌiseijreꞌen tɨ ari tíꞌirɨcɨ aꞌij nej neuchén tejamuáꞌixaa. Ayee xu éeniꞌicɨꞌe ramuaꞌaréeren tɨ ari vejliꞌi aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ jetzen teꞌentipuáꞌari naíjmiꞌi. Puꞌuri xaa neꞌu vejliꞌi tɨ́muaꞌa. 


text:
<pb/>’Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe ɨ́ mej mauj ruuri ɨ́ teɨte mej íiyen seijreꞌe chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú caí cuiꞌini asta caí naíjmiꞌi ayén tiúꞌurɨni. 


text:
Naíjmiꞌi pu teꞌentipuáꞌari aꞌíjna i chaanaca japua, ajta ɨ́ ta japua. Mɨ́ ajta, aúcheꞌe teꞌaraúrastejsin aꞌíjna i nej neri tejamuáꞌixaa. 


text:
<pb/>’Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa tɨ jetzen teꞌentipuáꞌari naíjmiꞌi, capu jaꞌatɨ́ ramuaꞌaree jaꞌanáj tɨ ayén téꞌeme. Capu ajta jaꞌatɨ́ ramuaꞌaree aꞌatzaj tɨ puaꞌa ayén téꞌeme. Aꞌɨ́ɨ ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, camu majta ramuaꞌaree. Neajta inee, i nej íꞌiyaujraꞌan ɨ́ Dios, canu neajta ramuaꞌaree. Aꞌɨ́ puꞌu ramuaꞌaree ɨ́ niyáꞌupua ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Múꞌeen, caxu seajta ramuaꞌaree jaꞌanáj tɨ aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin. Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu huaújruuren múꞌeen. Seucheꞌe xu atanéjneꞌere. Seajta nejchúꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>’Aꞌatɨ́ tɨ huápuaseaaruveꞌen á jáꞌahuaꞌa ɨmuá. Amuacaí pu ruchiꞌi huaꞌíjcateꞌen ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca aꞌujna chiꞌita. Aꞌɨ́ pu huaꞌíjcateꞌe seɨj ajta seɨj mej tiuꞌumuárɨꞌen tiꞌitɨ́j tɨ seɨ́j huayɨ́ꞌɨtɨ. Ajta seɨ́j pu tíꞌijcateꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tíꞌichaꞌɨcaꞌa á taꞌiténinei. 


text:
Ayee nu cheꞌatá nenaꞌa tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe múꞌejmi, setáꞌaj atanéjneꞌere aꞌiné caxu ramuaꞌaree jaꞌanáj nej uvéꞌenejsin, inee yé nej iꞌichej. Capu aꞌij ámuaatámitɨejteꞌesin jaꞌanáj nej uvéꞌenejsin, tɨ puaꞌa huatechuíixaren, naꞌari tɨ jáꞌitaꞌa tɨ́caꞌa nusu matɨ́ꞌɨj huajíjhuan ɨ́ tecuaaraꞌise, naꞌari aꞌatzaj tapuáꞌarijmeꞌeca. 


text:
Aꞌíjna i nej jáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌij nu neajta huáꞌaꞌixaateꞌe naíjmiꞌica ɨ́ seica niyen tɨjɨ́n: Seucheꞌe xu atanéjneꞌeri. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Puꞌuri tɨ́n aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsimeꞌeca matɨ́ꞌɨj puaꞌa tíꞌiyestehuaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe cáneꞌaxɨ mej huáꞌacuiꞌini, majta mej pan cuaꞌaca tɨ caí levadura ranaxca. Ayee pu téꞌaturaacaꞌa huaꞌapua xɨcaj. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe teyujtaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, aꞌɨ́ɨ mú tihuaúrixaa aꞌij mej yeꞌí avíitzi jɨ́n tiraatéeviꞌi ɨ́ Jesús mej mi raajéꞌica. 


text:
Ayee mú tíꞌiruixaateꞌecaꞌa tɨjɨ́n: ―Ijii catu raatéviꞌira. Aj tu ti tiyen rɨni matɨ́ꞌɨj tiúꞌuyesten ɨ́ teɨte. Tɨ́ puaꞌa tiyen huárɨni íjii, ayée tu huaꞌutájaaxɨejteꞌesin ɨ́ teɨte. Aj mú mi huataníniuꞌucacu téjmi jemi. Aꞌɨ́j pu jɨ́n tamuárɨꞌeristeꞌe aꞌame tɨ puaꞌa teraatéeviꞌi teꞌaꞌájna. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. ꞌƗ́itaꞌa pu aceite án yáꞌajtuaa ɨ́ muꞌúutzeꞌen ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Meenti aꞌɨ́ɨn ɨ́ Jesús, aꞌujna aꞌutéveecaꞌa u Betania. Aꞌuu pu aꞌutéveecaꞌa aꞌu tɨ éꞌeche aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Simón. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Tɨ́ tineájxɨ huáꞌireꞌaraꞌan jetze ɨ́ atzaj. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Jesús huatecaíca meesa jetze, seɨj pu aveꞌeréꞌene. ꞌƗ́itaꞌa pu púꞌeen aꞌɨ́jna. Aꞌɨ́ pu limeeta huajáasimeꞌe rumuájcaꞌa jetze. Huíjpiticaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ́. Tetej limeetajraꞌa pu puꞌeeneꞌe. Ajta aceite pu avéꞌejɨsti, nardu jetze tɨ meꞌecan, tiꞌitɨ́ tuꞌupi. Naa pu teáarɨ́ꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ aceite, ajta jeíhua tíꞌijnajche. Aj pu i aꞌɨ́ɨn ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, raꞌantítapua aꞌɨ́jna ɨ́ limeeta. Tɨ́ꞌɨj jí án yáꞌajtuaa aꞌɨ́jna ɨ́ aceite muꞌúutzeꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
Aj mú mi seica ɨ́ mej aꞌutéꞌuucaꞌa aꞌujna, aꞌɨ́ɨ mú huataníniuꞌucacucaꞌa meꞌɨ́jna jemi ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Ayee mú tíꞌiruixaateꞌecaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n huaújhuajcacaꞌa amɨ́jna ɨ́ aceite tɨ iꞌicáujmeijra? 


text:
Iꞌirɨꞌɨriistacaꞌa pu mej ráatuaanijcheꞌen mej mi raamuáꞌitɨncheꞌe aꞌachú caj huaíca cientos tumin naꞌari jaítzeꞌe, tɨ́ꞌɨj ii tiuꞌutévaɨreꞌencheꞌe ɨ́ tumin mej huaꞌutévaɨreꞌen ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. ―Yee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. Aj mú mi raatájaaxɨejviꞌiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xaatapuáꞌajta sej níniuꞌucacu. ¿Aꞌiné een jɨ́n jáꞌitaꞌa xuꞌuráninei? Aꞌíjna tɨ jɨ́meꞌen ayén náaruu mɨ ꞌɨ́itaꞌa, temuaꞌa pu naa xɨ́ꞌepɨꞌɨn huarɨ́j. 


text:
Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, aꞌɨ́ɨ mú múꞌejmi jemi seíireꞌe muáꞌajuꞌu tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Jaꞌanáj tɨ naꞌa puꞌi íꞌirɨꞌɨriista aꞌame sej huaꞌutévaɨreꞌen tɨ puaꞌa siyen tíꞌijxeꞌeveꞌe. Mɨ́ ajta inee, canu chéꞌe múꞌejmi jemi seíireꞌe naꞌame. 


text:
<pb/>’Aꞌijna i ꞌɨ́itaꞌa, ayée pu huarɨ́j aꞌachú tɨ caj tiuꞌutárɨꞌɨristarecaꞌa ɨ́ jemin. Nej caí xɨ huamɨ́ꞌɨ, aꞌɨ́ɨ pu amuacaí necámeijriꞌi ineetzi matɨ́j tíꞌijrɨꞌɨre tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ huámɨꞌɨni. 


text:
Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌu tɨ naꞌa mej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios, naíjmiꞌicɨꞌe íiyen chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú majta huataxájta aꞌij tɨ huarɨ́j aꞌíjna i ꞌɨ́itaꞌa mej mi jeíhua raꞌutámuaꞌaree. Judás pu raaxájtacaꞌa aꞌij tɨ yeꞌí tiraatéeviꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j ajtáraa aꞌu mej aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Ayee pu ántehuaa tɨjɨ́n Judás Iscariotes. Aꞌɨ́ pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna tɨ Jesús jetze ajtémeꞌecan. Ayee pu een jɨ́n ajtáraa tɨ i avíitzi jɨ́n tejáꞌuxa huáꞌa jamuan ɨ́ mej teꞌáijta teyujtaꞌa. Raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa mej naíjmiꞌi raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen aꞌij mej yeꞌí huárɨni tɨ i aꞌɨ́ɨn huaꞌutátuiireꞌen ɨ́ Jesús. 


text:
Matɨ́ꞌɨj meꞌɨ́n huánamuajriꞌi, jéꞌecan pu rɨ́ꞌɨ huaꞌutáꞌa. Aj mú mi teꞌataújratziiriꞌi mej mi tiraanájchiteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Judás. Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa. Tɨ́ꞌɨj ji raachúꞌeve jaꞌanáj tɨ íꞌirɨꞌɨri tɨ́ꞌij huaꞌutátuiireꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tavástaraꞌa pu tihuaꞌumí aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí tejaꞌuréꞌene aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze, ɨ́ mej jetzen pan cuaꞌaca tɨ caí cuꞌusti, ajta aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen mehuáꞌamuaɨꞌɨvajtacareꞌe ɨ́ cáneꞌaxɨ. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ áꞌamuajcaꞌa ɨ́ mej tíꞌiyeste. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen, aꞌɨ́ɨ mú mi miyen tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi ɨ́ ɨ́ Jesus tɨjɨ́n: ―¿Aꞌuné jetze muaꞌaráanajche tej áꞌujuꞌun tej ti rɨ́ꞌɨ tejáꞌuruuren teꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pan tej ráacuaꞌani, tej ti raꞌutámuaꞌaree aꞌij tɨ titáachaꞌɨɨ ɨ́ Dios, aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ huáꞌucuii ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej amuáatée huanúnuꞌihuacaꞌa? 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí huaꞌapuaca huataꞌítecaꞌa mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌen. Ayen tihuáꞌaꞌixaateꞌe tɨjɨ́n: ―Sericu aꞌájna chajtaꞌa. Aa xu jaꞌatɨ́ éꞌeteuni tɨ xaꞌari huátɨsin, jaj tuꞌurájmuaa. Aj xu si jamuan áꞌujuꞌun. 


text:
Aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌuteáruti, aꞌájna xu ráahuauni chiꞌiraꞌan jetze ɨ́ jaꞌatɨ. Aj xu si siyen tiraataꞌixaateꞌen ayén tɨjɨ́n: “Yee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ Maeestru yee: ¿Aꞌuné neꞌatáꞌaca nej tzajtaꞌan tiúꞌucuaꞌani huáꞌa jamuan ɨ́ neteɨ́testemuaꞌa?” Seajta siyen: “Tetaꞌaj raꞌutámuaꞌaree aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze matɨ́ꞌɨj huácuii ɨ́ huáꞌayaujmuaꞌa ɨ́ mej amuáatée huanúnuꞌihuacaꞌa.” Ayee xu tiraatáꞌixaateꞌesin. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn hui amuaataseíjrateꞌesin ánɨmua tɨ rujapua tiveꞌéjme cuaartu tɨ veꞌée. Puꞌuri rɨ́ꞌɨ tiúꞌuruu temuaꞌa naa. Aꞌuu xu si rɨ́ꞌɨ teꞌuhuáruuren ɨ́ tej ráacuaꞌani ɨ́ pan. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi u áꞌujuꞌu ɨ́ mej huaꞌapua. Ayee pu tejaꞌuréꞌene naíjmiꞌi tɨ tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ Jesús. Aj mú mi rɨ́ꞌɨ ráaru ɨ́ mej ráacuaꞌani mej mi raꞌutámuaꞌaree aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ Dios huáꞌuchaꞌɨj. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ari huachúmuaꞌancaa, aj pu i aꞌuteájrupi u chiꞌita ɨ́ Jesús, majta ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. 


text:
Matɨ́ꞌɨj meri tíꞌicuaꞌacaa meesa japua, aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu xaa neꞌu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Seɨ́j tɨ aꞌamua jetze ajtémeꞌecan múꞌeen mɨ sej tíꞌicuaꞌa ne jamuan, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ, aꞌɨ́ɨ pu neetzi jɨmeꞌe tiuꞌutátuiireꞌesin huáꞌa jemi ɨ́ mej teꞌáijta teyujtaꞌa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí utéevatzɨ́ ɨ́ huáꞌa tzajtaꞌa. Aj mú mi autéjhuii mej raataꞌíhuaꞌu meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, seɨ́j ajta seɨ́j. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani púꞌeen? ¿Ni qui inee? Ajtahuaꞌa seɨ́j ayén tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani, caꞌɨ́n inee? 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen, ɨ́ seɨ́j ɨ́ sej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Aꞌii pu pan cuaꞌa aꞌíjna jetze i tuxaꞌa ne jamuan. 


text:
Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Ayee pu tejaꞌuréꞌenejsin ineetzi jemi nej neajta ɨ́ teáataꞌa jetze airáane aꞌij tɨ yeꞌí téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. ’Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna tɨ nejɨ́meꞌen tiuꞌutátuiireꞌesin huáꞌa jemi, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe, aꞌii pu huápɨꞌɨ rajpuaíjtzi aꞌame. Jaítzeꞌe pu raatévaɨreꞌencheꞌe tɨ caí núꞌihuaacheꞌe. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Maúcheꞌe mú tíꞌicuaꞌacaa. Aj pu i Jesús pan tɨ́ꞌɨj. Aj pu i rɨ́ꞌɨ tiuꞌutáꞌa ɨ́ Dios jemi, ajta raꞌantítaaraxɨ, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌɨ. Ayen tɨjɨ́n: ―Xáacuaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen i nehuáꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Ajta áꞌiyen vaasu tijáj. Ajta rɨ́ꞌɨ tiuꞌutáꞌa ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ pu ajta huaꞌuréꞌijte. Naíjmiꞌi mú raꞌantiꞌí ɨ́ jaj ɨ́ vaasu jetze. 


text:
Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌijna tɨ urajmuaa i vaasu tzajtaꞌa, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen i nexuureꞌe ɨ́ nej raꞌiráxɨreꞌesin nej ni huaꞌutévaɨreꞌen muꞌiicáca jemi, ajta tɨ ij Dios raꞌantipuáꞌajteꞌen ɨ́ tɨ jéjcuacan jɨ́n teꞌataújratziiriꞌi ruseɨ́j aꞌɨ́mej jemi tɨ aꞌɨ́ɨn tihuaꞌutáꞌuuniꞌi. 


text:
<pb/>’Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Ijii, canu chéꞌe raꞌantíꞌisin aꞌíjna i uuva jáꞌaraꞌa. Mɨ́ ajta, aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj Dios avéuraꞌateꞌe nainjapua ɨ́ chaanaca, aꞌájna xɨcájraꞌa jetze nu xaa raꞌantíꞌisin jéjcuacan jɨmeꞌe ɨ́ jáꞌaraꞌaraꞌan ɨ́ uuva. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Jesús pu raataxájtacaꞌa tɨ nuꞌu aꞌɨ́ɨn Pedro tiꞌihuaꞌitáa aꞌame, tɨ nuꞌu caí ramuaꞌate 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi seɨj tiuꞌutáchuiicacaꞌa chuiicari ɨ́ mej jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Dios. Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Aj mú meꞌuun aꞌaráꞌa Aceituunajemi, jɨrí tɨ aꞌutacáꞌa. 


text:
Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze tɨ Dios ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: “Nee nu i nej iꞌi Dios, aꞌɨ́j nu jéꞌicatan ɨ́ tɨ cáneꞌaxɨ tiseíj. Majta aꞌucɨ́jxɨꞌɨsin ɨ́ cáneꞌaxɨ.” Yee puꞌu téꞌeyuꞌusiꞌi. Ayee pu tíꞌineruuren ineetzi. Seajta múꞌeen, setiuꞌutatéviꞌiraꞌata ineetzi jemi. Aj xu si aꞌucɨ́jxɨꞌɨsin cumu ɨ́ cáneꞌaxɨ tɨ caí jaꞌatɨ́ huáꞌajyeꞌemua. 


text:
Mɨ́ neajta inee, netɨ́ꞌɨj huatarún, áa nu aꞌuméꞌe naꞌame aꞌájna Galilea. Amuacaí nu neꞌuun aráꞌaiixa. Seajta áꞌiyen múꞌeen. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aj pu i aꞌɨ́ɨn Pedro ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capu amɨ́n tɨ puaꞌa metiuꞌutatéviꞌiraꞌata mɨ seica múꞌeetzi jemi. Canu niyen rɨni inee. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee nu tíꞌimuaꞌixaateꞌe. Ayee pu téꞌeme íjii tɨ́caꞌa, tɨ caí xɨ huajíjhuaꞌa ɨ́ tecuaaraꞌi, huaíca pej piyen tiuꞌitéhuaꞌita tɨjɨ́n pecáj nemuaꞌate. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, caꞌanín pu jɨ́n ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Tɨ́ puaꞌa ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe nej huámɨꞌɨni á jamuan, canu cuiꞌi niyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin yee canu muamuaꞌate. ―Yee puꞌu tiuꞌutaxájtacaꞌa. Majta ɨ́ seica, ayée mú cheꞌatá tíꞌixajtacaꞌa seɨj ajta seɨj aꞌij tɨ Pedro tíꞌixajtacaꞌa. Jesús pu huatéjniuu aꞌujna u Getsemaní 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j. Aa mú aꞌaráꞌa huastari tzajtaꞌa, cɨyej tɨ eꞌeréꞌevee tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Getsemaní. Aj pu i Jesús ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Xaꞌujráꞌasi múꞌeen iiyecuí, meenti nee, neraatéhuauusin ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i á aúurupi. Aꞌɨ́mej pu aꞌuvíꞌitɨ́ aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro, ajta ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. Tɨ́ꞌɨj jí aꞌij puaꞌa ruꞌuhuatáꞌa ɨ́ tzajtaꞌan. Jéꞌecan pu uhuateújxɨemɨste ɨ́ ru tzajtaꞌa. 


text:
Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌij pu puaꞌa neꞌase, huápɨꞌɨ. Xɨee nej cuj mɨꞌɨni. Yee xu huateáturan múꞌeen íiye. Seucheꞌe atanéjneꞌeri. ―Ayee puꞌu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí aꞌirájraa aꞌatzu ꞌáꞌayee. Aj pu i aicaújtutzi á chuaataꞌa. Rájhuaviiriꞌi ɨ́ Dios tɨ puaꞌa nuꞌu íꞌirɨꞌɨristan tɨ caí ayén tejaꞌuréꞌenen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa tɨ nuꞌu jetzen tirajpuaíitzi áꞌaraꞌani. 


text:
Ayee pu aꞌɨ́ɨn tirájhuaviiriꞌi tɨjɨ́n: ―Dios, ɨ́ pej niyáꞌupua púꞌeen. Naíjmiꞌi pu íꞌirɨꞌɨri múꞌeetzi jemi. Tɨ́ puaꞌa petiꞌitáꞌacareꞌen tɨ caí náacɨꞌɨti aꞌíjna tɨ aꞌij puaꞌa een nej jɨ́n rajpuaíitzi naꞌame. Aru tɨ puaꞌa íꞌirɨꞌɨristan, chéꞌe caí ayén tejaꞌuréꞌenineicaꞌan netɨ́j tíꞌijxeꞌeveꞌe inee, sino patɨ́j múꞌee tíꞌijxeꞌeveꞌe. ―Yee puꞌu. 


text:
<pb/>Aj pu ijtáꞌi u yaꞌuvéꞌeme. Aa pu aꞌaráꞌa aꞌu mej aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Muꞌuri íꞌicuꞌutzucaꞌa. Aj pu i huaꞌujɨ́ste aꞌɨ́ɨme. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiraataꞌixaa ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Simón, ¿ni pecáj téꞌeviicuaꞌi pej atáneere aꞌatzu caj sei hora? 


text:
Seucheꞌe atanéjneꞌeri. Seajta raatéjhuauni ɨ́ Dios jemi tɨ ij caí tejamuáacɨꞌɨti tiꞌitɨ́ ɨ́ sej jɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi. Ayee nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Rɨ́ꞌɨ xu títeꞌuhuateújcaꞌanen ɨ́ ru tzajtaꞌa. Mɨ́ ajta caí, capu áꞌamuacaꞌanistiꞌi sej atanéjneꞌeri. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa pu áꞌume. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tirájhuaviiriꞌi ɨ́ Dios tɨ caí rajpuaíjtzi áꞌaraꞌani. 


text:
Tɨ́ꞌɨj jí u aꞌuvéꞌemej. Ajtahuaꞌa pu huáꞌuteu mecuꞌutzúcaꞌa aꞌiné cutzi pu huaꞌamuaꞌitɨ́jcɨ́caꞌa jeíhua. Aj pu i Jesús huaꞌutajé. Capu aꞌij huáꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌij mej yeꞌí tiraataꞌixaateꞌen. 


text:
Huaícaca tzajtaꞌa, ajtahuaꞌa pu áꞌume. Ajtahuaꞌa pɨ́ aꞌuréꞌeve tɨ puaꞌa meriꞌijtáhuaꞌa íꞌicuꞌutzu. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Ni seuj íꞌicuꞌutzu? ¿Ni seújseꞌupeꞌe? Puꞌuri aúcheꞌe. Puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene mej meri nejɨ́meꞌen tiuꞌutátuiireꞌesin, i nej neajta ɨ́ teáataꞌa jetze airáane, aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte. 


text:
Xáꞌajhuiixɨꞌɨ. Cheꞌeré ticu. Puꞌuri eꞌevéꞌeme aꞌɨ́jna tɨ tiuꞌutátuiireꞌesin ineetzi jɨ́meꞌen aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej teꞌáijta. Matɨ́ꞌɨj raatéeviꞌi ɨ́ Jesús, majta yaꞌujáj 


text:
<pb/>Aúcheꞌe pu tiꞌixáatacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, tɨ́ꞌɨj seɨ́j eꞌiréꞌene tɨ aꞌɨ́mej jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase. Judás pu ántehuaa. Jeíhua mú teɨte eꞌevéꞌejuꞌucaꞌa jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Judás. Huáꞌaniuucajtzeꞌe mú jɨ́n huajúꞌucaa meꞌɨ́jna ɨ́ mej teꞌáijta teyujtaꞌa, majta meꞌɨ́jna ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, majta meꞌɨ́jna ɨ́ vaujsi. 


text:
Aꞌɨ́jna ɨ́ Judás, tɨ huaꞌutátuiireꞌesin ɨ́ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu teꞌataújratziiriꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén huárɨni mej mi ráamuaꞌaree jaꞌatɨ́ tɨ pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Aꞌɨ́jna ɨ́ nej ruꞌitépɨꞌɨtzeꞌe, ajta ɨ́ nej raatateújteꞌesin, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ. Setáꞌaj raatéeviꞌi, seajta raꞌanján, amuajɨ́ꞌɨcɨꞌihuacan temuaꞌa naa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Judás. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu aꞌaráꞌa, aj pu i ajteáxɨɨrecaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Maeestru. Aꞌɨ́ pu ayén huataújseijratacaꞌa tɨ́j ɨ́ tɨ rajaahua aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayen tɨjɨ́n: ―Maeestru. Ajta ruꞌitépɨꞌɨtzeꞌe. 


text:
<pb/>Seɨ́j pu ajta aꞌájna huatéveecaꞌa. Aꞌɨ́ pu ruchun huíjcupi. Aj pu i raꞌajtaveíjchecaꞌa ɨ́ naxairaꞌan jetze ɨ́ tɨ ravaɨ́reꞌe aꞌɨ́jna tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca teyujtaꞌa. Aꞌɨ́ pu tiraapuaíj. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨ́n yé sevéꞌejuꞌu? ¿Aꞌiné sej si yé cɨyej tiꞌivéꞌɨꞌɨsin, seajta tepúustiꞌi chuumiraꞌa? ¿Ni qui nahuaꞌari nej púꞌeen sej si siyen tinaatevíꞌira? 


text:
Nain tújcaꞌari tzajtaꞌa nu tejáꞌamuamuaꞌatehuaꞌa náꞌayeꞌi aꞌujna teyujtaꞌa. Caxu jaꞌanáj naateeviꞌi aꞌujna, aꞌiné ayée xu neruuren tɨ ij araúrasten aꞌij tɨ yeꞌí téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, aꞌɨ́ɨ mú huataúruu. Aa mú yaúurɨe naímiꞌi. Jɨ́meꞌen ɨ́ temuaij tɨ huataúruu 


text:
<pb/>Ajta seɨ́j pu raavájrajmeꞌe cujtaꞌan ɨ́ Jesús. Temuaij pu púꞌeen tɨ saavana jɨ́n aꞌiréꞌechejcaꞌa tɨ jetzen aꞌiréꞌecaꞌitɨ́ cúꞌucutzu. Seica ɨ́ teɨte mú raatéeviꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn, aꞌɨ́ɨ pu aꞌiréujchui. A yaúuhuaꞌaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ rucɨɨxu. Aj pu i mú aꞌij huárupi. Aꞌutɨéechejraa muaꞌaviꞌi. Meyaꞌuvíꞌitɨ ɨ́ Jesús huáꞌa jemi ɨ́ huaꞌajueesi. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi yaꞌuvíꞌitɨ́ aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús aꞌɨ́jna jemi ɨ́ tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe naíjmiꞌica ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca u teyujtaꞌa. Naíjmiꞌi mú tiújseɨj, ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca u teyujtaꞌa, majta ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, majta ɨ́ huáꞌavaujsimuaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pedro, á pu auméꞌecaa aꞌatzu ɨmuá huáꞌacujtaꞌan aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej yaꞌuvíꞌitɨ́ ɨ́ Jesús. Aa pu aꞌaráꞌa aꞌu tɨ éꞌeche aꞌɨ́jna tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca teyujtaꞌa. Aꞌuu pu aꞌuteájrupi jáꞌitaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa. Aj pu i aꞌujyeíjxɨ huáꞌa jamuan ɨ́ xantaaruꞌu. A pu aꞌutacái jáꞌaraa. Aꞌujpɨ́steꞌe pu jáꞌaraa ɨ́ taij jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca teyujtaꞌa, majta huaꞌajueesi, aꞌɨ́ɨ mú tíꞌihuaꞌucaꞌa mej mi ráateuni tiꞌitɨ́j ɨ́ mej jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajteꞌen, tiꞌitɨ́j ɨ́ mej jɨ́n raajéꞌica aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Camu tiꞌitɨ́j huáteu. 


text:
Aꞌii muꞌu huáteu: Mej jeíhua raahuáꞌitacaꞌa ɨ́ teɨte. Mɨ́ ajta, camu ramuaꞌareerecaꞌa ɨ́ seica, majta ɨ́ seica, tiꞌitɨ́j ɨ́ mej xajtacaꞌa. 


text:
<pb/>―Ayee tu tiráanamuajriꞌi tɨ ayén tiꞌixa tɨ jɨ́meꞌen yee: “Nee nu raatéꞌuuna aꞌíjna i teyuu teteca mej ráꞌajtaahuacaꞌa. Huaica xɨcaj tzajtaꞌa nu seɨj ájtaahua teyuu mej nuꞌu caí ráꞌajtaahua ɨ́ teteca.” Ayee pu yeehui tiuꞌutaxájtacaꞌa amɨ́jna mɨ Jesús. ―Ayee mú tíꞌixajtacaꞌa meꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>Aj pu i seɨj ájchee huáꞌa tzajtaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe naíjmiꞌica ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca teyujtaꞌa. Aj pu i aꞌɨ́ɨn ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: ―¿Ni pecáj huatániuusin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej múꞌeetzi jetze tíꞌijpuaꞌajteꞌe? ¿Tiꞌitájni jɨ́n paꞌuteájturaa ɨ́ Dios jemi mej mi miyen tíꞌimuahuaꞌita? 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, capu tiꞌitɨ́ huataxájtacaꞌa. Áꞌatee aꞌatzu tɨ ayén caí teꞌevéꞌeniuucaꞌa. Aj pu ijta aꞌɨ́ɨn tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca teyujtaꞌa, ajtahuaꞌa pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni múꞌee peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ Cɨríistuꞌu, ɨ́ tɨ yaujraꞌan púꞌeen ɨ́ tej rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan iteen? ―Yee pu tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi. 


text:
<pb/>Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen. Ajta xu neseij i nej neajta teáataꞌa jetze airáane. An nu eꞌecacaí naꞌame rɨꞌɨríintaꞌa ɨ́ tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree. Seajta, múꞌeen xu neseijran netɨ́ꞌɨj aꞌicaaméꞌen jaitɨri tzajtaꞌa. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí aꞌɨ́ɨn tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu raꞌantisiújtzaꞌan ɨ́ rusiicuꞌu mej mi ráamuaꞌaree tɨjɨ́n aꞌɨ́ɨ pu huataniúꞌucacaꞌa. Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Meꞌecui xaa neꞌu. ¿Ni caí neꞌu icu? Capu chéꞌe ruxeꞌeveꞌe tɨ jaꞌatɨ jɨ́meꞌen teꞌanxájta. 


text:
Múꞌeen xu seri ráanamuajriꞌi tɨ aꞌij puaꞌa tiuꞌuxájtacaꞌa ɨ́ Dios jemi. ¿Aꞌiné tejamuáꞌamitɨejteꞌe múꞌejmi? ¿Tiꞌitájni ayén tiraavíjteꞌe? ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. Aj mú mi naíjmiꞌi tiuꞌutáꞌa tɨ huámɨꞌɨni aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi seica autéjhuii mej raꞌatétzijmuaꞌaxɨꞌɨn, majta raꞌutanán. Majta ruꞌitévaꞌaraꞌa rumuájcaꞌan jɨmeꞌe. Miyen tɨjɨ́n: ―Huataxáj, ¿aꞌatani muꞌitéjvee? ―Yee mú tiraataꞌixaa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ xantaaruꞌu, aꞌɨ́ɨ mú majta ruꞌitéevajxɨ. Pedro pu tiuꞌutéhuaꞌitacaꞌa tɨ nuꞌu caí raamuáꞌa ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pedro, aꞌɨ́ɨ pu u aꞌutéveecaꞌa aꞌujna jáꞌitaꞌa tɨ eꞌeráyaujtaꞌa u chiꞌita. Aj pu i seɨj aꞌuteájrupi tɨ ravaɨ́reꞌe ɨ́ tɨ tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe mej tíꞌimɨjhuaca u teyujtaꞌa. ꞌƗ́itaꞌa pu pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna. 


text:
Aꞌɨ́ pu aꞌuteájrupi aꞌu tɨ anúꞌujcatii aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro aꞌu tɨ áꞌujpɨsteꞌecaꞌa ɨ́ taij jetze. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn raaseíj, áa puꞌu aꞌutéechaxɨ rajseíiraꞌajraa. Aj pu i ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Peajtá pej múꞌee áꞌucheꞌecaneꞌe jamuan Jesús tɨ Nazarét éꞌemeꞌecan. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu i seɨcɨé tiraataxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro tɨjɨ́n: ―Canu ramuaꞌate. Canu neajta ramuaꞌaree aꞌij pej yeꞌí tíꞌineꞌixaateꞌe múꞌee. Aj pu i aꞌɨ́ɨn huirájraa. Aa pu aꞌitéechaxɨ á tɨ eꞌiténineꞌi. Aj pu i tecuaaraꞌi huajíjhuacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj i ajtahuaꞌa aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa raaseíj. Aj pu i ayén tihuáꞌitixaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌeréꞌeteꞌecaa aꞌujna. Ayen tɨjɨ́n: ―Amɨ́jna mɨ jaꞌatɨ, aꞌii pu seɨ́j púꞌeen tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa seɨcɨé tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Aꞌatzu áꞌateeviꞌica matɨ́ꞌɨj eꞌeréꞌeteꞌecaa, majtáhuaꞌa miyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna, múꞌee pe aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Galilea pej éꞌemeꞌecan. Ayee pej tíꞌixaxaꞌa matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌuun aꞌuhuachéjme. ―Yee mú tiraataꞌixaa. 


text:
<pb/>Aj pu i Pedro aꞌutéjche tɨ niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios ayén tihuáꞌaꞌixaateꞌen tɨjɨ́n capu ramuaꞌate. Ajta, tɨ puaꞌa nuꞌu caí ayén tiꞌayájnacaꞌa, chéꞌe nuꞌu Dios raatáꞌan ɨ́ puaíjtzi. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Canu aꞌatzu ramuaꞌate aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ sej raxa. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu i huaꞌapuaca jetze huajíjhuacaꞌa ɨ́ tecuaaraꞌi. Tɨ́ꞌɨj jí Pedro raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨjɨ́n: “Tɨ́ caí xɨ huaꞌapuaca jetze huajíjhua ɨ́ tecuaaraꞌi, múꞌee pe huaícacajetze piyen tiraataxáj yee pecáj nemuaꞌate.” Ayee pu tiraatáꞌixaateꞌecaꞌa aꞌɨ́jna. Aj pu i aꞌij puaꞌa raatáꞌa, tiujyeínejraa huápɨꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro.<pb/>


text:
Yee ruijmuaꞌateꞌe yee, tɨ́ꞌɨj huatapuáꞌare, naíjmiꞌi mú tiújseɨj ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe u teyujtaꞌa, majta huáꞌavaujsimuaꞌa, majta ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, majta ɨ́ seica ɨ́ mej majta iꞌijuéesi. Naíjmiꞌi mú tíꞌiruixaateꞌecaꞌa aꞌij mej yeꞌí huárɨni. Aj mú mi raꞌamuáajɨꞌɨcɨe meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Meyeꞌujáj. Matɨ́ꞌɨj mi raatátui aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Pilato. 


text:
<pb/>Aj pu i Pilato ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni múꞌee peꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ huaꞌatajtuhuan ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan? Aj pu i Jesús ayén tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen aꞌij pej yeꞌí tiꞌixa múꞌee. ―Yee puꞌu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pilato, ajtahuaꞌa pu ayén tiraataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Ni pecáj naatáꞌixaateꞌe peꞌɨ́jna jɨmeꞌe? Pepuꞌuri huáꞌunamuajriꞌi mej jeíhua tiꞌimuaxájtziꞌi. ―Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, capu tiꞌitɨ́j xajtacaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, caí aꞌij ráꞌamitɨejteꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. Pilato raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ huámɨꞌɨni 


text:
<pb/>Ayee pu tíꞌijrɨꞌɨrejcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato matɨ́ꞌɨj meꞌɨ́n tíꞌiyestehuaꞌa. Tɨ́ puaꞌa meraatáhuavii ɨ́ teɨte tɨ aꞌɨ́ɨn raatátuaani seɨj tɨ aiteánamiꞌi, jaꞌatɨ́ tɨ naꞌa ɨ́ mej raatáhuavii, aj pu i raateátuaasin. 


text:
Aꞌájna jáꞌahuaꞌa seica mú aiteánamiꞌihuacaꞌa ɨ́ mej néꞌuseꞌecaꞌa ɨ́ uꞌuviernu jemi. Aꞌii mú huáꞌucuii ɨ́ teɨte. Ajta seɨj aꞌujna aiteánamiꞌihuacaꞌa tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Barrabás. 


text:
Aj mú mi eꞌiréꞌene ɨ́ teɨte ɨ́ Pilato jemi. Aꞌɨ́ mú autéjhuii mej raatáhuavii tɨ aꞌɨ́ɨn ayén huárɨni aꞌɨ́mej jemi aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌijrɨꞌɨre. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné setíꞌijxeꞌeveꞌe múꞌeen? ¿Ni qui neraatátuaani neꞌíjna tɨ áꞌamuatajtuhuan púꞌeen, múꞌeen mɨ sej Israél jetze ajtémeꞌecan? 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ráamuaꞌareeriꞌi mej ráꞌachueereꞌecaa ɨ́ Jesús aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe u teyujtaꞌa. Aꞌɨ́j mú jɨ́n raatátui meꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. 


text:
Mɨ́ majta meꞌɨ́n ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe u teyujtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú raatáꞌa ɨ́ caꞌaníjraꞌa jeíhua ɨ́ teɨte mej mi raatáhuavii aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato tɨ aꞌɨ́ɨn huatátuaani aꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás jetzen meꞌecan ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa ayén tihuaꞌutaꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné náarɨni nemɨ́jna jemi, mɨ tɨ áꞌamuatajtuhuan púꞌeen, mɨ sej Israél jetze ajtémeꞌecan? 


text:
<pb/>Aj pu i Pilato ayén tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné een jɨmeꞌe? ¿Tiꞌitájni aꞌij puaꞌa huáruu? Matɨ́ꞌɨj ráanamuajriꞌi, jaítzeꞌe mú caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―Aútataichi cúruu jetze. ―Yee muꞌu titeejíjhuacaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Pilato, aꞌɨ́ɨ pu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa tɨ rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌan ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j pu jɨ́n raatátuaa aꞌɨ́jna ɨ́ Barrabás. Ajta raataꞌaíjtacaꞌa mej raꞌiréꞌavajxɨꞌɨn aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aj pu ijtáꞌi huaꞌutátuii mej mi ráꞌutatan ɨ́ cúruu jetze. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi meꞌɨ́n xantaaruꞌu yaꞌujáj aꞌájna tɨ teꞌáijta tɨ éꞌeche. Aꞌuu mú yaꞌuteárujte jáꞌitaꞌa tɨ u eꞌeráyaujtaꞌa. Aj mú mi naíjmiꞌica tiseɨ́j ɨ́ seica, xantaaruꞌu. 


text:
Síicuꞌuri mú ruꞌucáachejte tɨ páꞌuviꞌin jɨ́n, raxúꞌumuaviꞌimeꞌecaa. Majta curuun raateátaave tɨ tzicareꞌe jɨmeꞌe cɨstíjhuacaꞌa. Aꞌɨ́j mú raꞌavéꞌerujtiꞌiriꞌi. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej raatejíivajra, yee cumu rɨ́ꞌɨ mú tiraatáꞌa. Miyen tɨjɨ́n: ―Ayajna neꞌu. Temuaꞌa pu íꞌixɨꞌepɨꞌɨn. Chéꞌe aꞌateeviꞌi tɨ ruuri amɨ́jna tɨ huaꞌatajtuhuan púꞌeen ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan. ―Ayee mú tiráꞌuxɨeehuariꞌiriꞌi. 


text:
<pb/>Majta raꞌavéꞌevajxɨ án muꞌúutzeꞌen itzɨ́j jɨmeꞌe. Majta raꞌatétzijmuaꞌaxɨ. Majta mú títunutaxɨ. Ayee cumu rɨ́ꞌɨ mú tiratáꞌacareꞌe. 


text:
Matɨ́ꞌɨj ráꞌuxɨeehuariꞌiraꞌa, aj mú mi rúꞌijchuiiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ síicuꞌuri tɨ páꞌuviꞌin jɨ́n, raxúꞌumuaviꞌimeꞌecaa. Matɨ́ꞌɨjtá mi ruꞌucáachejte ɨ́ síicuꞌureꞌaraꞌan. Aj mú mi yaꞌujáj mej mi ráꞌutatan ɨ́ cúruu jetze. Matɨ́ꞌɨj ráꞌutatai ɨ́ Jesús ɨ́ cúruu jetze 


text:
<pb/>Aꞌájna, seɨj pu huaꞌantinájchecaꞌa aꞌujna aꞌu mej yeꞌevéꞌejajsimeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Ayee pu ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨjɨ́n Simón. Aꞌuu pu éꞌemeꞌecan tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Cirene. Aꞌii pu yaꞌupuáaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Alejandro, ajtahuaꞌa seɨj ɨ́ Rufo. Aꞌuu pu eꞌerájraa aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ caí jaꞌatɨ́ áꞌa éꞌeche. Tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Simón huaꞌantinájchecaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú huataꞌáij tɨ aꞌɨ́ɨn ráꞌanchueni cúrujraꞌan ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Aꞌuu mú yaꞌujáj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aꞌájna jáꞌahuaꞌa, jɨrí jetze tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa huaꞌaniuuca jɨmeꞌe tɨjɨ́n Gólgota. Gólgota, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n Mɨ́ꞌɨchí naꞌa jemi. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi raatanéste tiꞌitɨ́ nahuáj, cuaaneꞌe tɨ ranaxca. Ayee mú ratamuáꞌamua aꞌɨ́jna ɨ́ cuaaneꞌe tɨjɨ́n mirra. Ajta aꞌɨ́ɨn Jesús, capu raꞌantiꞌí aꞌɨ́jna ɨ́ nahuáj. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi rúꞌijchuiiriꞌi ɨ́ síicuꞌureꞌaraꞌan. Majta tiraacáꞌariꞌiriꞌi ɨ́ tíꞌicɨɨxureꞌaraꞌan. Matɨ́ꞌɨjtá mi ráꞌutatai ɨ́ cúruu jetze. Aj mú mi tiꞌihuaújmuaꞌitɨ́ tetej jɨmeꞌe mej mi ráamuaꞌaree jaꞌatɨ́ tɨ racɨꞌɨti ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan ɨ́ Jesús seɨj ajta seɨj. Ayee mú titeeréꞌujpijte aꞌɨ́jna ɨ́ tíꞌicɨɨxureꞌaraꞌan. 


text:
Majta tiꞌitɨ́ taabla aúutatai cúruu japua. Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jetze ɨ́ taabla ɨ́ mej tiꞌitɨ́j jɨ́n jetzen teꞌujpuáꞌajte tɨjɨ́n: “Huaꞌatajtuhuan ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan.” 


text:
<pb/>Majta jamuan ɨ́ Jesús, mehuáꞌutátaixɨ cúruu jetze huaꞌapuaca ɨ́ nahuaꞌari mej púꞌeen. Seɨj mú aꞌutéjche ɨ́ cúruu rɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen, majta seɨj áꞌutataꞌa pújmeꞌen. 


text:
Ayee puꞌu éeneꞌecan jɨ́n araúraste aꞌíjna ɨ́ niuucari tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze. Ayen tɨjɨ́n: “Yee mú yáꞌumuaꞌarejcaꞌa tɨ́j aꞌij puaꞌa tíꞌitevijcaꞌa.” 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej á aꞌatánineicaꞌa, matɨ́ꞌɨj raaseíj, aꞌɨ́ɨ mú aicámuꞌuvajra mej caí ráꞌacuꞌuvejcaꞌa. Ayee mú aꞌij puaꞌa tíꞌixajtacaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Ni caí icu, múꞌee pe aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ pej nuꞌu raatéꞌuuna ɨ́ teyuu, pajta nuꞌu huaíca xɨca jetze ráꞌajtaahua? 


text:
Ijii múꞌee aseɨ́j á japua huániuuchi pej pi caí huámɨꞌɨni. Acájraꞌa yeehui amɨ́jna jetze mɨ cúruu. ―Ayee mú tiráꞌaxɨeehuastiꞌiracaꞌa. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ majta ɨ́ mej tíhuaꞌuꞌaíjteꞌe u teyujtaꞌa, majta ɨ́ mej téꞌeyuꞌuxaca, aꞌɨ́ɨ mú naíjmiꞌi ráꞌaxɨeehuastiꞌiracaꞌa. Miyen tíꞌiruixaateꞌecaꞌa rujɨ́ɨmuaꞌa tɨjɨ́n: ―Amɨ́ pu ari huáꞌa japua huaniú ɨ́ seica. Mɨ́ ajta, capu raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ ruseɨ́j rujapua huániuuni. 


text:
Amɨ́jna tɨ nuꞌu iꞌi Cɨríistuꞌu tɨ nuꞌu tatajtuhuan i tej Israél jetze ajtémeꞌecan, chéꞌe amɨ́n acájraꞌani amɨ́jna jetze mɨ cúruu tej ti raaseíj, tetáꞌaj téꞌantzaahuateꞌen. ―Ayee mú tíꞌiruixaateꞌecaꞌa. Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej jamuan huáꞌutatai ɨ́ cúruu jetze, aꞌɨ́ɨ mú majta ráꞌuxɨeehuastiꞌiracaꞌa. Jɨ́meꞌen tɨ́ꞌɨj Jesús huamɨ́ꞌɨ 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj aꞌájna tejaꞌuréꞌene aꞌatzaj tacuarixpua, aj pu i huateátɨcaꞌarecaꞌa nainjapua ɨ́ chuej aꞌuun tɨ huatacáꞌa u Israél. Ajta áꞌatee tɨ ayén huatɨ́caꞌa jáꞌitaꞌa tacuarixpua. 


text:
Jɨ́meꞌen puꞌu tejaꞌuréꞌene aꞌájna jáꞌitaꞌa tacuarixpua, aj pu i Jesús caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa runiúucajtzeꞌen. Ayen tɨjɨ́n: ―¿Eloi, eloi, lama sabactani? ―Ayee pu tiuꞌujíjhuacaꞌa. Aꞌíjna i niuucari, ayée pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: “Niyaꞌupua, ¿aꞌiné een jɨ́n penejaꞌuhuáꞌaxɨ múꞌee, pej níꞌiyaꞌupua?” Ayee pu huataújmuaꞌa aꞌíjna i niuucari. 


text:
<pb/>Seica ɨ́ mej meꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa meráanamuajriꞌi. Matɨ́ꞌɨj mi miyen tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Xaanamuajriꞌi, aꞌɨ́j pu huatajé aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ajmíꞌi tiꞌitéveecaꞌa ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Aj pu i seɨj eꞌiréꞌene rutɨéchijméꞌen. Tiꞌitɨ́j pu autɨ́ɨ tɨ uꞌurájtaꞌati. Aꞌɨ́j pu huateáruꞌune nahuáj jɨmeꞌe tɨ antzíjviꞌi. Tɨ́ꞌɨj jí raꞌantijɨ́ꞌɨcɨꞌe cɨyej jetze. Aj pu i aꞌɨ́ɨn ráꞌajchui tɨ́ꞌij Jesús raꞌantiyéꞌen aꞌɨ́jna jetze ɨ́ tiꞌitɨ́. Tɨ́ꞌɨj ayén huarɨ́j, aj puꞌi ayén tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨjɨ́n: ―Xaachúꞌeveꞌe. Tɨ́ puaꞌa yatanéjsin aꞌɨ́jna ɨ́ Elías tɨ ij raꞌacájtuaani. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa. 


text:
<pb/>Aꞌájna teyujtaꞌa, tiꞌitɨ́ pu huatáviviɨjmeꞌeca cɨ́ɨxuri tɨ itzíjhua. Jɨ́meꞌen puꞌu huamɨ́ꞌɨ ɨ́ Jesús, aj pu i jáꞌitaꞌa acásiujtzaꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́ɨxuri. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ huaꞌacapítan ɨ́ xantaaruꞌu ɨ́ mej anxɨ́te aráꞌase, áa pu aꞌutéveecaꞌa aꞌájna vejliꞌi taꞌavéꞌenee aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Aꞌɨ́ pu ráanamuajriꞌi aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌujíjhuacaꞌa ɨ́ Jesús. Ajta raaseíj aꞌij tɨ yeꞌí tiuꞌumɨ́ꞌɨ. Aj pu i ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ capitán tɨjɨ́n: ―Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌen ɨ́ yaujraꞌan ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Majta seica, á muꞌu ɨmuá aꞌutéꞌuu mejseíiracaꞌa aꞌɨ́ɨme mej ꞌuuca. Seɨj pu ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n María, tɨ Magdala éꞌemeꞌecan. Ajta, seɨj tɨ ajta ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n María. Huaꞌanaana aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo tɨ cɨ́lieen, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ José. Ajtahuaꞌa seɨj ꞌɨ́itaꞌa huáꞌa jamuan pu aꞌutéveecaꞌa tɨ ayén ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Salomé. 


text:
Aꞌii mú áꞌujujhuaꞌaneꞌecaꞌa ɨ́ Jesús jamuan. Majta raatévaɨreꞌecaꞌa tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn aꞌutéveecaꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa Galilea. Mé muꞌiitɨ́ mú majta aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ mej jamuan aꞌujnéj aꞌánna Jerusalén. Maraꞌaváꞌana meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj huateáchumuaꞌarecaꞌa, puꞌuri tejaꞌuréꞌene aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze matɨ́ꞌɨj rɨ́ꞌɨ huaújruuren. Yee ruijmuaꞌa yee pu tejaꞌuréꞌenejsin aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mej jetzen ruseꞌupi. 


text:
<pb/>Aj pu i jaꞌatɨ́ aꞌuréꞌene jemin aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. Ayee pu ántehuaacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨjɨ́n José. Aꞌuu pu jáꞌahuaꞌa éꞌemeꞌecantacaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Arimatea. Aꞌɨ́ pu ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej iꞌijuéesi. Jéꞌecan pu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ José. Aꞌɨ́ pu ajta rachúꞌeveꞌecaꞌa aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj Dios autéjcheni tɨ tiuꞌutaꞌaíjta nainjapua íiyen chaanaca japua. Aꞌɨ́ pu uhuateújcaꞌane ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aꞌuu pu a aꞌuteájrupi aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Pilato. Aj pu i rájhuaviiriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn raatáꞌan tɨ raꞌacájtɨni ɨ́ Jesús, tɨ ari mɨ́ꞌɨchi. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Pilato, jéꞌecan pu aꞌij teꞌutaseíj tɨ Jesús ari huamɨ́ꞌɨ. Aj pu i raatajé ɨ́ huaꞌacapítan ɨ́ mej ráꞌutatai ɨ́ cúruu jetze. Raataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨ puaꞌa ayén tiꞌayájnacaꞌa tɨ ari huamɨ́ꞌɨ. 


text:
Aj puꞌi aꞌɨ́ɨn huaꞌacapítan ayén tiraataꞌixaa tɨ ayén tiꞌayájnacaꞌa. Tɨ́ꞌɨj jí Pilato raatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ José tɨ aꞌɨ́ɨn raꞌacájtɨni. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí áꞌuraa aꞌɨ́jna ɨ́ José tɨ cɨ́ɨxuri áꞌunanan tɨ rɨ́ꞌen, tɨ naa tíꞌicuaina. Aj pu i raꞌacájchuii aꞌɨ́jna ɨ́ mɨ́ꞌɨchi. Tɨ́ꞌɨj jí raꞌiréꞌeꞌijcatacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cɨ́ɨxuri. Ajta áꞌiyen aꞌuun yaꞌutéete aꞌujna aꞌu mej ruꞌuréꞌijche u téteꞌe ɨ́ tetej tzajtaꞌa. Ayee pu huarɨ́j, tɨ́ꞌɨj jí tetej aitéjmuaa tɨ sicɨ́ɨraraꞌa. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ ꞌuuca, ɨ́ María tɨ Magdala éꞌemeꞌecan, ajta aꞌɨ́jna María tɨ iꞌináànajraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ José, aꞌɨ́ɨ mú raaseíj aꞌu tɨ yeꞌetéete.<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj mú áꞌume aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa mé jetzen ruseꞌupi, aꞌɨ́ɨme ɨ́ ꞌuuca, aꞌɨ́jna ɨ́ María tɨ Magdala éꞌemeꞌecan, ajta aꞌɨ́ɨn María tɨ iꞌináànajraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Jacobo, ajta aꞌɨ́ɨn Salomé, aꞌɨ́ɨ mú tiꞌitɨ́j huánanai tɨ naa teáarɨ́ꞌe, tuꞌupi aꞌaráꞌa. Matɨ́ꞌɨj meꞌɨ́n huánanai, aj mú mi áꞌujuꞌun mej mi raꞌacáameijra aꞌɨ́jna ɨ́ mɨ́ꞌɨchi. 


text:
Yee ruijmuaꞌateꞌe yee, tɨ́ꞌɨj auchén eꞌiréꞌeneesimeꞌeca ɨ́ xɨca, aꞌúu mú aꞌaráꞌa aꞌu tɨ eꞌevéꞌenamiꞌihuacaꞌa. Aꞌij pu jetze pɨ́tíꞌirɨcɨ i xɨca taꞌamuájca ɨ́ itɨeeri. 


text:
Ayee mú tiúꞌurihuaꞌuracaꞌa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataqui seɨ́jtaꞌa yaꞌanxɨ́ɨra ɨ́ tetej tɨ jɨ́n ujnámiꞌi ɨ́ tɨ úucun tej ti uteárute? 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mauj ɨmuá eꞌevéꞌejuꞌucaꞌa meraaseíj tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn tetej caí chéꞌe aitéjmuaa. Temuaꞌa pu tiꞌiveꞌecaa aꞌɨ́jna tɨ aꞌitémuaacaꞌa. 


text:
Aj mú mi a aꞌuteájrupi aꞌájna tɨ aúucun matɨ́ꞌɨj mi seɨj huaseíj tɨ anúꞌujcatii rɨꞌɨríintaꞌa. Temuaij pu pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna. Tɨ́tɨꞌɨcan pu teꞌucáviɨjcaa unúꞌujcatii. Naa pu tiꞌicuáinaviꞌi teꞌucáviɨjcaa aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij. Matɨ́ꞌɨj mi temuaꞌa jeíhua tiuꞌutátziɨn. 


text:
Aj pu i aꞌɨ́ɨn ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Caxu tíꞌitziɨɨneꞌe. Múꞌeen xu yáꞌuhuaunen seꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ Nazarét éꞌemeꞌecan, ɨ́ tɨ áꞌutataihuacaꞌa ɨ́ cúruu jetze. Capu yuꞌu jáꞌahuaꞌa. Puꞌuri huatarúj. Casiꞌi. Xaaseíj íiyen mej yaꞌujté. 


text:
Sericu, setáꞌaj huaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe, seajta aꞌɨ́jna ɨ́ Pedro. Múꞌeen xu huaꞌutáꞌixaateꞌen yee: “Tɨ́ nuꞌu aꞌɨ́ɨn amuacaí aꞌuméꞌe aꞌame aꞌánna Galilea tɨ́ꞌij huaꞌuchúꞌeveꞌen. Ayen cheꞌatá naꞌa téꞌeme tɨ́j aꞌɨ́ɨn ari tihuaꞌutáꞌixaa mej nuꞌu aꞌuun yéꞌeseijran.” ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ temuaij. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ ꞌuuca, temuaꞌa mú tiúꞌujviveecaꞌa, majta mej aꞌij titéꞌujmuajca. Aj mú mi huiráruáachejraa. Camu majta jaꞌatɨ́ huatáꞌixaa, aꞌiné metíꞌitziɨɨneꞌecaꞌa. Jesús pu huataseíjre aꞌɨ́jna jemi María tɨ Magdala éꞌemeꞌecan 


text:
<pb/>Ayee pu tiujuꞌurɨ́j aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze ɨ́ taꞌamuájca ɨ́ itɨeeri tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn Jesús huatarúj tɨ tapuáꞌarijmeꞌeca aꞌɨ́jna xɨcaj jetze tɨ amuájca. Amuacaí pu huataseíjre aꞌɨ́jna jemi ɨ́ María tɨ Magdala éꞌemeꞌecan. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌen ɨ́ mej tzajtaꞌan seijreꞌecaꞌa ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌaxca tɨ huaꞌutamuári ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn María, aꞌɨ́ɨ pu u áꞌume tɨ tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌecaꞌa ɨ́ Jesús, ɨ́ mej ruxɨeemɨjteꞌecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Jesús huamɨ́ꞌɨ. Majta ruyeinecaꞌa. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨ ari nuꞌu aꞌɨ́ɨn María raaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, camu ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa. Jesús huataseíjre huáꞌa jemi ɨ́ mej huaꞌapua, ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj jí Jesús ajtahuaꞌa huataseíjre huaꞌapuaca jemi matɨ́ꞌɨj meꞌuun aujúꞌucaa aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌu tɨ caí áꞌuchajtaꞌa. Capu chéꞌe aꞌɨ́ɨ púꞌeeneꞌen ɨ́ mej amuacaí ramuaꞌajcaa. Mɨ́ ajta, aꞌii pu púꞌeeneꞌen. 


text:
Matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́j mej mi huaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ seica. Camu majta huáꞌantzaahuate aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua. Jɨ́meꞌen ɨ́ tɨ jɨ́n Jesús tihuauꞌíjca aꞌɨ́mej ɨ́ mej tiuꞌutaꞌaíjtiꞌire 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ari jaítzeꞌe huachúmuaꞌancaa, matɨ́ꞌɨj huatéteꞌecaꞌa ɨ́ meesa jetze ɨ́ mej tamuáamuataꞌa japuan seɨj aráꞌase, ajtahuaꞌa pu huataseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Tɨ́ꞌɨj jí huaꞌajtéꞌaxɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej raꞌantánaamua ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca, ajta aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej caí téꞌatzaahuateꞌecaꞌa. Ajta huaꞌajtéꞌaxɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej caí huáꞌatzaahuateꞌecaꞌa ɨ́ mej raaseíj tɨ́ꞌɨj ari huatarúj. 


text:
<pb/>Aj pu i ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Sericu múꞌeen. Seꞌucɨ́jxɨꞌɨn nain japua ɨ́ chaanaca. Setihuaꞌutáꞌixaateꞌe naíjmiꞌica ɨ́ teɨte aꞌíjna i niuucari tɨ jɨ́n huaꞌirátuaasin. 


text:
Aꞌatɨ́ tɨ ráꞌatzaahuateꞌe aꞌíjna i niuucari, ajta huámuaɨꞌɨvijhua, Dios pu ruꞌirátuaasin. Mɨ́ ajta, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ́ caí ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ niuucari, aꞌɨ́ɨ pu rajpuaíjtzi aꞌame. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Ajta ayén tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee mú tiuꞌuyɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa muáꞌajuꞌu ɨ́ mej téꞌatzaahuateꞌe. Neniúucajtzeꞌe mú huaꞌutamuáriteꞌesin ɨ́ tiyáaruꞌuse ɨ́ mej huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ́ teɨte. Majta tíꞌixaxaꞌataꞌa muáꞌajuꞌu seica jɨmeꞌe ɨ́ niuucari ɨ́ mej caí xɨ raayɨ́ꞌɨtɨ. 


text:
Cuꞌucuꞌuse mú muarɨꞌen ɨ́ mej tiúꞌucheꞌeveca ɨ́ rumuájcaꞌa jɨmeꞌe; meꞌɨ́n cuꞌucuꞌuse camu aꞌij huáꞌaruuren. Naꞌari tɨ puaꞌa huáꞌaveꞌeri muaꞌantiyéꞌen, capu ajta aꞌij huáꞌaruuren. Ajta tɨ puaꞌa meꞌɨ́n huaꞌajtamuárɨꞌen aꞌɨ́mej mej tíꞌicucuiꞌi, majta mú rujni. ―Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jesús pu antíraa ɨ́ júteꞌe, u ta japua 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, aj pu i Dios yaꞌuvíꞌitɨ u ta japua. An pu aꞌujyeíjxɨ rɨꞌɨríintaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Dios. 


text:
Majta meꞌɨ́n ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌecaꞌa, matɨ́ꞌɨj mi aꞌucɨ́jxɨ nain japua ɨ́ chaanaca. Metihuáꞌaꞌixaa nain jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huaꞌirátuaasin. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌatévaꞌɨrihuaꞌa. Ayee puꞌu aꞌɨ́ɨn huaꞌatáꞌacareꞌe mej jaítzeꞌe raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌan caí méèj jaꞌatɨ́. Aꞌɨ́j mú jɨ́n ráamuaꞌareeriꞌi ɨ́ teɨte tɨ ayén tiꞌayájnacaꞌa aꞌij mej yeꞌí tíꞌixajtacaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ mej Jesús jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌecaꞌa. Ayee pu upuáꞌaracaꞌa ɨ́ yuꞌuxari tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Marcos.<pb/>


text:
Inee, i nej iꞌi Pablo, ayée nu een jɨ́n aiteánamiꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej raꞌaráꞌastijre ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta Jesús púꞌeen. Jamuan ɨ́ neꞌihuaaraꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Timoteo, ayée tu tíꞌimuayuꞌuseꞌe mɨ pej iꞌi Filemón, mɨ pej ta jamuan tíꞌimɨjhuaca, mɨ tej muaxeꞌeveꞌe jeíhua, ajta aꞌɨ́jna tɨ iꞌi Apia, aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ tajuu púꞌeen tɨ ajta téꞌatzaahuateꞌe, ajta mɨ Arquipo, ɨ́ tɨ ayén cheꞌatá naꞌa téꞌeviicuaꞌi tetɨ́j iteen. Teen tu tihuáꞌayuꞌuseꞌe naíjmiꞌica ɨ́ mej aꞌuun eꞌetiújseꞌɨri aꞌu pej éꞌeche. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn Dios ɨ́ tej rájyaꞌupua, ajta aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu, michéꞌe rɨ́ꞌɨ tejamuáachaꞌɨɨn, michéꞌe majta amuaꞌanpuáꞌajteꞌen ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa. Filemón huáꞌaxeꞌeveꞌe ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen ɨ́ Dios, ajta ráꞌastijreꞌe ɨ́ tavástaraꞌa 


text:
<pb/>Tɨ́j naꞌa nej amuaꞌutámuaꞌaree, ayée nu rɨ́ꞌɨ tiratáꞌacaa náꞌayeꞌi ɨ́ Dios netɨ́j nenaꞌa tíꞌijhuavii. 


text:
Ayee nu een jɨ́n tíꞌijteujtziꞌireꞌe náꞌayeꞌi neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej niyen tíꞌinamua pej jeíhua huápɨꞌɨ ráꞌastijreꞌe ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Pajta jeíhua huápɨꞌɨ huáꞌaxeꞌeveꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ayee nu tíꞌijhuavii ɨ́ Dios jemi pej pi piyen huatáꞌaseijrata tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe pej nain jɨ́n ráꞌastijreꞌe ɨ́ tavástaraꞌa mej mi ɨ́ seica ráamuaꞌaree tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌij tɨ een tɨ́j naꞌa puaꞌamé tíꞌitacɨꞌɨti aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tej ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu. 


text:
Jéꞌecan nu netémuaꞌaveꞌe múꞌeetzi jemi. Jee xaa neꞌu, rɨ́ꞌɨ pej naatáꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios. Pablo pu Onésimo japuan huániuusin 


text:
<pb/>Nee nu xaa neꞌɨ́jna jɨ́n antínmuaꞌaree nej tiꞌitɨj jɨ́n timuaataꞌaíjteꞌen aꞌij pej tiꞌitɨ huáruuren aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Cɨríistuꞌu naꞌantíhuau. 


text:
Mɨ neajta caí, canu niyen rɨni nej timuaataꞌaíjteꞌen caꞌanéeri jɨmeꞌe. Aꞌɨ́ɨ puꞌu naꞌaráanajche nej niyen timuaatáhuavii aꞌiné jeíhua nu muaxeꞌeveꞌe inee, i nej neri vástacɨraꞌi púꞌeen, neajta neri aiteánamiꞌi neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej ráꞌastijreꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta iꞌi Jesús. 


text:
Ayee nu tíꞌimuahuavii neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niyauj aꞌɨ́jna ɨ́ Onésimo, tɨ ari ajta téꞌatzaahuateꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej niyen raatéyaꞌupuajtacaꞌa ayujna aꞌu nej aiteánamiꞌi. 


text:
<pb/>Jéjcua ɨmuá, capu tiꞌitɨ timuaatévaɨ. Mɨ ajta aꞌɨ́ɨn, puꞌuri tineetévaꞌɨri ineetzi, ajta pu múꞌeetzi tiꞌitévaꞌɨri. 


text:
Ayee nu tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa tɨ yé huateáturancheꞌe nee jamuan tɨ ij naatévaɨreꞌencheꞌe múꞌeetzi jetze meꞌecan nej nauj yé aiteánamiꞌi neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej tihuáꞌixaateꞌe ɨ́ teɨte Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>Mɨ neajta inee, canu tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa tiꞌitɨ́ pej caí neetáꞌacareꞌen sino nej niyen Onésimo japuan huániuuni. Tɨ puaꞌa piyen tiꞌitɨj jɨ́n naatévaɨreꞌencheꞌe, ayée nu tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa pej piyen huárɨni áꞌaxeꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Canu xaa neꞌu raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa pej caꞌanéeri jɨ́n piyen huárɨniicheꞌe. 


text:
Tij caí ayén een jɨ́n aꞌatzu áꞌatee tɨ ɨmuá aꞌij huárupi tɨ ij ajtahuaꞌa múꞌeetzi jemi huateáturan tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe, tɨ ij aꞌɨ́ɨn huateáturan múꞌeetzi jemi tɨ́j muáꞌihuaaraꞌa pej jeíhua raxɨ́ꞌeveꞌe. Capu chéꞌe caꞌanéeri jɨ́n muatévaɨreꞌesin sino aꞌihuáaraꞌa pu aꞌame. Jéꞌecan pu ruxeꞌeveꞌe ineetzi jemi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Aru jaítzeꞌe pu ruxeꞌeveꞌe múꞌeetzi jemi aꞌiné tevi pu púꞌeen, ajta aꞌihuáaraꞌa púꞌeen ɨ́ tavástaraꞌa jemi. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen muahuavii tɨ puaꞌa piyen tinaaseíjriꞌi nej á jamuan tíꞌimuarɨꞌe. Patáꞌaj piyen cheꞌatá penaꞌa raꞌancuréꞌeviꞌitɨn peꞌɨ́jna ɨ́ Onésimo patɨ́j tínaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ineetzi. 


text:
Tɨ puaꞌa tiꞌitɨj jɨ́n aꞌij puaꞌa muáaruu naꞌari tɨ puaꞌa tiꞌitɨj jɨ́n timuáꞌachaꞌɨɨreꞌe, neetzi pej huajíjveꞌen. 


text:
<pb/>Nemuajcaꞌa nu jɨ́n tíꞌimuayuꞌuseꞌe. Inee, i inee iꞌi Pablo, nee nu tíꞌimuanajchiteꞌen. Mɨ neajta inee, canu aꞌatzu neꞌɨ́jna jɨ́n timuaatáꞌixaateꞌesin neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ pej tináꞌachaꞌɨɨreꞌe peꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ timuáacɨꞌɨti pej ruuri puaꞌamé tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
Ayee nu tíꞌijxeꞌeveꞌe, neꞌihuaaraꞌa, pej pi tiꞌitɨj jɨ́n naatévaɨreꞌen ɨ́ tavástaraꞌa jemi. Patáꞌaj caꞌaníjraꞌa naatáꞌan ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi. 


text:
<pb/>Ayee pu tináꞌamitɨejteꞌe tɨ ayén tiꞌayajna pej piyen huárɨni aꞌij nej tíꞌimuahuavii. Aꞌɨ́j nu jɨ́n yé tíꞌimuayuꞌuseꞌe. Nuꞌuri ramuaꞌaree pej piyen jaítzeꞌe rɨni aꞌij nej caí tíꞌimuahuavii. 


text:
Ajta aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, patáꞌaj piyen huárɨni. Patáꞌaj seɨj rɨ́ꞌɨ huáruuren ɨ́ cuaartu nej ni neꞌuun huiirájcati, aꞌiné ayée nu rachúꞌeveꞌe tɨ Dios neetáꞌacareꞌen nej neajtahuaꞌa neꞌuun aꞌatanén múꞌeetzi jemi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej piyen raatáhuaviiriꞌi ɨ́ Dios jemi. Seica mú raatateújte, ajta ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n raꞌantipuáꞌajteꞌesin 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu ajta yé muateujteꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ Epafras tɨ nej jamuan yé aiteánamiꞌi, aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ajta ráꞌastijreꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta iꞌi Jesús. 


text:
Aꞌɨ́ɨ mú majta yé muateujteꞌe aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́jna ɨ́ Marcos, ajta ɨ́ Aristarco, ajta Demas, ajta ɨ́ Lucas. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej nej jamuan tíꞌimuarɨꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨ́n rɨ́ꞌɨ tejamuáachaꞌɨɨn. Yee puꞌu, chéꞌe ayén tejaꞌureꞌenén.<pb/>


text:
Inee, i nej iꞌi Pablo, ajta aꞌíjna i Timoteo, iteen i tej ravaɨreꞌe teꞌɨ́jna ɨ́ Jesus ɨ́ Cɨríistuꞌu, ayée tu tejáꞌamuayuꞌuseꞌe naíjmiꞌica múꞌeen, mɨ sej ráꞌatzaahuateꞌe seꞌɨ́jna ɨ́ Jesus ɨ́ Cɨríistuꞌu, majta meꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tejáꞌamuaꞌaijteꞌe, majta meꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tejáꞌamuavaɨreꞌe tiꞌitɨj jɨmeꞌe. Naíjmiꞌica tu tejáꞌamuayuꞌuseꞌe mɨ sej Filipos aꞌuhuachéjme. 


text:
<pb/>Chéꞌe aꞌɨ́ɨn Dios ɨ́ tɨ táꞌiyaꞌupua, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tavástaraꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesus tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu, michéꞌe meꞌɨ́n rɨ́ꞌɨ tejáꞌamuachaꞌɨ́ɨ muáꞌaraꞌani, michéꞌe majta amuaꞌanpuáꞌajteꞌen ɨ́ áꞌamuaxɨejniuꞌuca jetze mɨ sej muꞌíi, sej si xɨ́ꞌepɨꞌɨn ruꞌihuaamuaꞌa xáꞌaraꞌani temuaꞌa naa. Pablo pu huáꞌahuaviitzeꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌatzaahuateꞌe 


text:
<pb/>Jéꞌecan nu netémuaꞌaveꞌe ɨ́ Dios jemi jaꞌanáj tɨ naꞌa nej huáhuau ɨ́ Dios jemi múꞌejmi jɨ́meꞌen netɨ́ꞌɨjtá amuaꞌutámuaꞌaree. 


text:
Jaꞌanáj tɨ naꞌa nej huahuauca ɨ́ Dios jemi naíjmiꞌica jɨmeꞌe múꞌeen, jéꞌecan nu tíꞌijteujtziꞌireꞌe ɨ́ Dios jemi netɨ́ꞌɨjtá áꞌamuaamuaꞌareere. 


text:
<pb/>Ayee nuꞌu caj tíꞌirɨcɨ inee aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej naatévaɨ tej ti huaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte teꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios. Senaatévaɨ ɨ́ jéjcua, seajta íjii. 


text:
Nee nu neajta jépɨꞌɨn tejáꞌumuaꞌaree tɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌutéjche tɨ rɨ́ꞌɨ amuáaruuren ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu xaa neꞌu raanaíjmireꞌesin aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj ajtahuaꞌa uvéꞌenen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta ayén ántehuaa ɨ́ Cɨríistuꞌu. 


text:
<pb/>Ayee pu tiraavíjteꞌe nej niyen tiꞌihuánmuaꞌaten múꞌejmi jɨmeꞌe aꞌiné múꞌejmi nu aꞌamua jemi áꞌancaꞌane. Tɨ puaꞌa niyen íꞌinamiꞌihua, naꞌari tɨ puaꞌa nej aꞌɨ́jna jetze huatániuni ɨ́ niuucari tɨ aꞌɨ́jna jetze raxa ɨ́ Dios, naꞌari niyen tiraataxáj yee temuaꞌa pu iꞌi xɨ́ꞌepɨꞌɨn amɨjna i niuucari, naímiꞌi tu raꞌancuréꞌaꞌave ɨ́ tej jɨ́n rajpuaíitzi, teajta aꞌachú tɨ caj taatapuaíjve ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Dios pu ramuaꞌaree nej jeíhua aꞌij puaꞌa téꞌenemuaꞌate múꞌejmi jɨmeꞌe. Ayee nu cheꞌatá aꞌamua jetze áꞌancaꞌane aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn ajta aꞌamua jetze áꞌujcaꞌane aꞌɨ́jna ɨ́ Jesus tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu. 


text:
<pb/>Ayee nu tíꞌijhuavii ɨ́ Dios jemi naíjmiꞌi jɨmeꞌe mɨ sej ruꞌihuaamuaꞌa, sej si jaítzeꞌe huaújxeꞌeveꞌen rujɨ́ɨmuaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, setáꞌaj caí tiꞌitɨj jɨ́n autéꞌɨtzen, setáꞌaj siyen raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌan jaítzeꞌe, setáꞌaj nain jɨ́n rɨ́ꞌɨ mé titeumuámuaꞌaree ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Neajta nu niyen tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ ij ayén amuaatámitɨejteꞌen ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe, tɨ ij caí tiꞌitɨ aꞌamua tzajtaꞌa tásiseiirihuaꞌan tɨ aꞌij puaꞌa een, tɨ ij caí jaꞌatɨ tiꞌitɨj jɨ́n múꞌejmi jetze teꞌujpuáꞌajteꞌen aꞌɨ́jna xɨcájraꞌa jetze tɨ́ꞌɨj yéj uvéꞌenen aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu ɨ́ tɨ Dios án yáꞌujra ɨ́ ɨpuari japua. 


text:
<pb/>Setáꞌaj siyen huárɨni tiꞌitɨ tɨ íꞌixɨꞌepɨꞌɨn aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Jesus tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu tɨ́j naꞌa tɨ yú aꞌucáꞌa. Aj mú mi xaa jeíhua rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌasin ɨ́ Dios. Nain pu nuꞌu jɨ́n tiuꞌutévaɨreꞌesin ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi 


text:
<pb/>Casiꞌi, neꞌihuaamuaꞌa, ayée nu tíꞌijxeꞌeveꞌe sej ráamuaꞌaree aꞌɨ́jna jɨmeꞌe, aꞌij tɨ tiꞌitɨ náaruu, ɨ́ netɨ́ꞌɨj tiuꞌutévaɨ niuucajtzeꞌen ɨ́ Dios mej mi jaítzeꞌe ráanamua. 


text:
Puꞌuri jéjreꞌe seijreꞌe nej námiꞌi neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan. Temuaꞌa mú ramuaꞌaree aꞌɨ́ɨme ɨ́ xantaaruꞌu ɨ́ mej rachaꞌɨɨ aꞌɨ́jna tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee, majta ɨ́ seica. Naímiꞌi mú ramuaꞌaree. 


text:
<pb/>Majta ɨ́ seica ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa, ɨ́ mej majta tiꞌixa ɨ́ Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan, muꞌuri áꞌujcaꞌanejcaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej námiꞌi. Muꞌuri tiꞌixa caꞌanisíj jɨmeꞌe. Camu tiꞌitɨj jɨ́n tíꞌitziɨɨneꞌe. 


text:
<pb/>Mɨ majta seica miyen tiꞌixa ɨ́ Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan, aꞌiné jeíhua mú chueereꞌe neetzi jɨmeꞌe, mej néjchaꞌɨɨreꞌe. Majta seica miyen tiꞌixa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiꞌixa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe, ayée mú rɨcɨ aꞌiné meníꞌixeꞌeveꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú ramuaꞌaree nej námiꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej neꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌixajtacaꞌa Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>Mɨ majta ɨ́ seica, aꞌɨ́ɨ mú rujɨ́ɨmuaꞌa menaꞌa aꞌij tirájteu mej tiuꞌutaxáj ɨ́ Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan. Camu tiꞌixa tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe sino ayée mú tíꞌimuaꞌatze tɨ puaꞌa miyen tiꞌixa, aj nu ni jaítzeꞌe tirajpuaíitzi naꞌame íiyu nej námiꞌi. 


text:
<pb/>Aru, ¿aꞌiné íꞌirɨni? Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌa ɨ́ Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan. Aꞌɨ́j nu jɨ́n netémuaꞌaveꞌe. Capu ne jetze ruxeꞌeveꞌe aꞌij mej yeꞌí tiꞌixa, tɨ puaꞌa metíꞌixajta jéꞌiyecan jɨmeꞌe nusu mecaí. Ayej tiꞌayajna. Mɨ neajta inee, jaítzeꞌe nu máàj netémuaꞌaveꞌe. 


text:
<pb/>Ayee nuꞌu, nee nu ramuaꞌaree tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn teꞌiráame neetzi jemi aꞌiné múꞌeen xu rahuavii ɨ́ Dios jemi. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Cɨríistuꞌu, aꞌɨ́ɨ pu i ajta naatévaɨ. 


text:
<pb/>Jéꞌecan nu rachúꞌeveꞌe, ayée nu neajta tíꞌijxeꞌeveꞌe, nej ni caí jaꞌanáj tíꞌiteviꞌiraꞌa ɨ́ Dios jemi. Huápɨꞌɨ nu raxɨ́ꞌeveꞌe nej niyen aꞌahuáncaꞌaneꞌen nej niyen rɨ́ꞌɨ tiuꞌutánseijrata mej mi ráamuaꞌaree ɨ́ nej Cɨríistuꞌu nu jetze necaꞌane tɨ puaꞌa niyen iráꞌateeviꞌin nej iꞌirúuri náꞌaraꞌani naꞌari nej huámɨꞌɨni. 


text:
<pb/>Ayee pu tináꞌamitɨejteꞌe ineetzi, tɨ puaꞌa niyen iráꞌateeviꞌin nej iꞌirúuri náꞌaraꞌani, nain nu jɨ́n tiuꞌutévaɨreꞌesin neꞌɨ́jna jemi ɨ́ Cɨríistuꞌu. Mɨ neajta, tɨ puaꞌa neri huámɨꞌɨni, nee nu xaa tiuꞌutémuaꞌitɨ ɨ́ ta japua. 


text:
<pb/>Tɨ puaꞌa niyen iráꞌateeviꞌin nej iꞌirúuri náꞌaraꞌani, aj nu xaa neꞌu nain tíꞌiseijran aꞌij nej tíꞌimuarɨꞌe. Aj nu xaa neꞌu tiuꞌutémuaꞌitɨ. Aꞌɨ́j nu xaa caí muaꞌaree tiꞌitɨj tɨ jaítzeꞌe íꞌixɨꞌepɨꞌɨn, tij nej iráꞌateeviꞌin nej ruuri nusu nej caꞌanacan huámɨꞌɨni. 


text:
<pb/>Jéꞌecan nu ráamuaꞌareeriꞌi i nexɨejniuꞌuca jɨmeꞌe. Aru canu xáahuí ramuaꞌaree tiꞌitɨj tɨ jaítzeꞌe naꞌaráanajche. Jéꞌecan pu ayén neꞌastɨ́ áꞌayeꞌi nej áꞌuraꞌani neatáꞌaj aꞌutevée náꞌaraꞌani ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi. Jaítzeꞌe pu íꞌixɨꞌepɨꞌɨn tzɨ́teꞌe nej áꞌuraꞌani. 


text:
<pb/>Ayej neꞌase, ayén tiꞌayajna nej yen huacaí náꞌaraꞌani. Ayen nu huacaí naꞌame sej si jaítzeꞌe ráꞌantzaahuateꞌen, sej si jaítzeꞌe huaújtemuaꞌaveꞌen. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n netɨ́ꞌɨjtáhuaꞌa yé huacaí náꞌaraꞌani aꞌamua jemi, jéꞌecan xu huataújtemuaꞌaveꞌesin, seajta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ iꞌi Jesús, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu naatévaɨ ineetzi. 


text:
<pb/>Meꞌecui xaa, huápɨꞌɨ pu ruxeꞌeveꞌe sej siyen huárɨni aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe, setɨ́j tiráanamuajriꞌi seꞌɨ́jna jetze ɨ́ niuucari tɨ jetzen raxa ɨ́ Dios. Tɨ puaꞌa neꞌuun aꞌatanén nej tejámuaatáꞌixaateꞌen naꞌari nej yéꞌumuaꞌati yeꞌɨmuá, ayée nu raxɨ́ꞌeveꞌe nej ni ráamuaꞌaree sej seuj téꞌatzaahuateꞌe naíjmiꞌi. Setáꞌaj naíjmiꞌi tiuꞌutéseꞌen tɨ ij caí jaꞌatɨ amuaamuáꞌitɨn sej si caí chéꞌe ráꞌatzaahuateꞌen ɨ́ niuucari tɨ jetzen raxa ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Múꞌeen xu caí siyen tihuáꞌitziɨɨneꞌe setiuꞌutatéseꞌe sej tiꞌihuaúrixaateꞌen huáꞌa jamuan ɨ́ mej amuájchaꞌɨɨreꞌe. Tɨ puaꞌa siyen huárɨni, aj mú xaa ráamuaꞌaree mej huatéepuaꞌare. Mɨ seajta múꞌeen, Dios pu amuaꞌirájtuaani. 


text:
<pb/>Ayee puꞌu naꞌa, aꞌiné Dios pu amuaatáꞌa sej rajpuaíjtzi xáꞌaraꞌani Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan, seajta ráꞌantzaahuateꞌen. 


text:
Ayee tu teri taxɨ́ꞌej antíꞌuuve teꞌɨ́jna jɨmeꞌe setɨ́j amuacaícan naaseíj ɨ́ nej jɨ́n tíꞌiteseꞌecaꞌa, seajta seúcheꞌe xu ranamuajran nej tíꞌiteseꞌe naúcheꞌe.<pb/>


text:
Múꞌeen xu Cɨríistuꞌu jetze rucaꞌané ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu ajta rɨ́ꞌɨ amuaatáꞌaca tɨ aꞌɨ́ɨn jáꞌamuaxeꞌeveꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu sej si xɨ́ꞌepɨꞌɨn huárɨni, aꞌiné xuꞌuri raꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan, seajta seica xu tihuáꞌumuaꞌatziireꞌe, seajta xu seica á huáꞌacuꞌuve. Aꞌɨ́j nu jɨ́n áꞌamuahuavii sej rɨ́ꞌɨ tinaatáꞌan nain jɨmeꞌe, sej si siyen ruxɨ́ꞌej tiúꞌumuaꞌati temuaꞌa naa naíjmiꞌi, sej si siyen ruxɨ́ꞌej titehuaújxeꞌeveꞌen, sej si ruxɨ́ꞌej tirájteuveꞌen seɨ́j ajta mɨ seɨj, sej si múꞌeen rujɨ́ɨmuaꞌa ráahuauni. 


text:
<pb/>Chéꞌe caí jaꞌatɨ ruseɨ́j rájteuveꞌen ɨ́ tɨ jɨ́n ahuaújtzaahuateꞌen. Ajta chéꞌe caí jaꞌatɨ teúuraꞌateꞌe, sino chéꞌe aꞌɨ́ɨn ayén tiraatámitɨejteꞌen tɨ jaítzeꞌe tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ seɨj caí aꞌɨ́jna. 


text:
Chéꞌe caí jaꞌatɨ aꞌɨ́ɨ naꞌa rahuauca aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jetzen ruxeꞌeveꞌe ruseɨ́j, sino chéꞌe ajta raatévaɨreꞌen ɨ́ seɨj aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ajta aꞌɨ́jna jetze ruxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>Setáꞌaj siyen cheꞌatá senaꞌa tiúꞌumuaꞌati aꞌij tɨ tiuꞌumuáꞌaj aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta iꞌi Jesús. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Cɨríistuꞌu, ayée pu i éeneꞌe iꞌi Dios, capu ayén tiráꞌamitɨejteꞌecaꞌa tɨ ayén titeúuraꞌateꞌe tɨ ayén aúcheꞌe ruxɨ́ꞌej ꞌeeneꞌen ɨ́ Dios jemi. 


text:
Sinu áa pu tiꞌitiáꞌa ɨ́ ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitevée jáꞌaraa u ta japua. Aj pu i aꞌɨ́ɨn huaseíjre tɨ́j ɨ́ jaꞌatɨ mej tíꞌiraꞌaijteꞌe. Ayee pu huanúꞌihuacaꞌa tetɨ́j iteen. 


text:
<pb/>Ajta pu ayén tevi puꞌéeneꞌe tetɨ́j iteen. Ajta aꞌɨ́ɨn, capu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa, sino huataúraꞌa tɨ huámɨꞌɨni. Huamɨ́ꞌɨ, icu, ɨ́ cúruu jetze. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n Dios antiɨ́ꞌɨmua raꞌantítuaa. Aj pu i raatáꞌa tɨ teꞌenteárute tiꞌitɨj jɨmeꞌe tɨ jaítzeꞌe veꞌée caí máàj tiꞌitɨ. 


text:
Aꞌɨ́j pu jɨ́n, aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌan jetze tɨ́ꞌɨj teꞌentipuáꞌajteꞌen nain, matɨ́ꞌɨj ráamuaꞌaree tɨjɨ́n: “Puꞌuri tíꞌaijta ɨ́ Jesús”, aj mú xaa títunutaxɨꞌɨn naímiꞌi ɨ́ mej éꞌeseijreꞌe u ta japua, majta ɨ́ mej yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua, majta ɨ́ mej éꞌeseijreꞌe u tajete, matáꞌaj naímiꞌi miyen raataxáj yee: “Aꞌii pu tavástaraꞌa púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ iꞌi Cɨríistuꞌu.” Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́n, aj mú mi rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌasin ɨ́ Dios ɨ́ tej rájyaꞌupua. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌatzaahuateꞌe miyen nuꞌu tíꞌivaɨreꞌe mej huaꞌutátatzaviꞌi ɨ́ mej yen aꞌuchéjme íiyen chaanaca japua 


text:
<pb/>Seajta múꞌeen, mɨ nee áꞌamuaꞌixeꞌeveꞌe, jaꞌanáj tɨ naꞌa nej áꞌucatii aꞌamua jamuan, jaꞌanáj tɨ naꞌa, ayée xu huarɨ́j netɨ́j tejamuáꞌixaa. Seajta íjii, nej yé ɨmuá huatáca, setáꞌaj siyen cheꞌatá senaꞌa huárɨni. Seúcheꞌe xu siyen rɨjca, aꞌij nej tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. Setáꞌaj raanaíjmireꞌen ɨ́ tɨ auj tejamuáꞌaturaateꞌe aꞌamua tzajtaꞌa. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen nain jɨmeꞌe, sej si caí tiꞌitɨj jɨ́n autéꞌɨtzen ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Ayee puꞌu, aꞌiné Dios pu amuaatáꞌaca ɨ́ caꞌaníjraꞌa, sej si siyen rɨjcaa ɨ́ tɨ íꞌixɨꞌepɨꞌɨn aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tiraꞌaráanajche. Ajta aꞌɨ́ɨ pu tejámuaatévaɨreꞌesin sej si raanaíjmireꞌen. 


text:
Naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ ayén ruxeꞌeveꞌe sej siyen huárɨni, setáꞌaj caí jɨ́meꞌen runiúusteꞌe, naꞌari sej caí jɨ́meꞌen aꞌij puaꞌa tiújꞌixaateꞌe tɨ́ꞌij caí jaꞌatɨ tiꞌitɨ jɨ́n múꞌejmi jetze teꞌujpuáꞌajteꞌen. Sej si seajta tiꞌiterɨ́ꞌeneꞌen ɨ́ aꞌamua tzajtaꞌa, sej si siyen teɨtestemuaꞌameꞌen puꞌéeneꞌen xáꞌaraꞌani ɨ́ Dios, sej si caí tiꞌitɨj jɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi, íiyen chaanaca japua sej huápuaseaaruveꞌen huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tíꞌiteteɨte, ɨ́ mej caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn me títeumuámuaꞌaree. Seajta huáꞌa tzajtaꞌa áꞌucɨɨne sej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios taajéjcuareꞌe itejmi. Ayee xu seꞌɨ́jna jɨ́n huarɨ́n, múꞌeen xu huaseíjreꞌen á jéjreꞌe huáꞌa jemi ɨ́ teɨte. Xɨee sej cu múꞌeen huaꞌatátzaviꞌira aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j nu jɨ́n ahuántzaahuateꞌesin neꞌájna xɨcáaraꞌan jetze tɨ́ꞌij ajtahuaꞌa uvéꞌenen aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu. Ayee nu niyen ahuántzaahuateꞌesin tɨ jéꞌecan naa tináavaɨ nej neꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiteseꞌecaꞌa, ajta ayén naa tináavaɨ neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej tiuꞌumuárɨej. 


text:
<pb/>Múꞌeen xu tiuꞌutámuaɨꞌɨvejta seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi, seajta seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej ráꞌatzaahuateꞌe. Ajta, tɨ puaꞌa ménejeꞌicatan ayajna mej mi raanaíjmireꞌen ɨ́ sej jɨ́n seri siyen tiuꞌutámuaɨꞌɨvejtacaꞌa, naúcheꞌe nu netémuaꞌaveꞌe neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej aꞌatzu tejámuaatévaɨ. Múꞌejmi nu jetze netémuaꞌaveꞌe. 


text:
<pb/>Seajta múꞌeen, setáꞌaj siyen cheꞌatá senaꞌa huaújtemuaꞌaveꞌen, seajta neetzi huatáꞌan ɨ́ nej jɨ́n huatántemuaꞌaveꞌen. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Timoteo, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Epafrodito 


text:
<pb/>Ajta, tɨ puaꞌa ayén neetáꞌacareꞌen ɨ́ nevástaraꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús, ayée nu raxɨ́ꞌeveꞌe nej caꞌanacan Timoteo tiuꞌutaꞌítiꞌi múꞌejmi jemi nej ni huatántemuaꞌaveꞌen netɨ́ꞌɨj ráamuaꞌaree aꞌij tɨ tejáꞌamuavaɨreꞌe múꞌejmi. 


text:
Capu méꞌe jaꞌatɨ ayajna tɨ́j amɨjna tɨ ayén cheꞌatá naꞌa tíꞌimuaꞌatze netɨ́j inee, tɨ ajta ayén rahuauca tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌɨ́jna tɨ aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>Mɨ majta mɨ seica, naímiꞌi mú rahuauca ɨ́ tɨ huáꞌa jetze ruxeꞌeveꞌe. Camu aꞌatzu rahuauca ɨ́ tɨ jetzen ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ iꞌi Jesús. 


text:
Aru xuꞌuri múꞌeen ramuaꞌaree tɨ aꞌɨ́ɨn Timoteo, puꞌuri tiuꞌutaseíjratacaꞌa tɨ caí autéꞌɨtze aꞌiné puꞌuri tinaatévaɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej tihuaꞌutáꞌixaa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios. Jéꞌecan pu tiuꞌumuárɨej ne jamuan tɨ́j seɨj yaujraꞌan tíꞌimɨjhuaca jamuan ɨ́ táàtajraꞌan. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j nu jɨ́n néjxeꞌeveꞌe nej raataꞌíte múꞌejmi jemi netɨ́j neri ráamuaꞌareere aꞌij tɨ yeꞌí tinaatévaɨreꞌesin ineetzi. 


text:
<pb/>Ajta, ayej neꞌase, ayée pu ruxeꞌeveꞌe nej amuacaícan múꞌejmi jemi raataꞌíte ɨ́ neꞌihuaaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Epafrodito. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ sej múꞌeen nejaꞌutaꞌítiꞌiriꞌi ineetzi jemi tɨ aꞌɨ́ɨn tinaatáꞌan tiꞌitɨ tɨ náꞌaturaateꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌumuárɨej nee jamuan, teajta naíjmiꞌi tu tiuꞌutéseꞌecaꞌa. 


text:
Jéꞌecan pu xaa áꞌamuaseijramɨꞌɨ. Ajta aꞌij puaꞌa raatáꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej ráamuaꞌareeriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn tijcuíꞌinecaꞌa. 


text:
<pb/>Ayej xaa neꞌu tiꞌayajna tɨ tíꞌicuiꞌicaꞌa. Tɨ́n pu huamɨ́ꞌɨ. Mɨ ajta, Dios pu ráꞌacuꞌuvejcaꞌa aꞌɨ́jna. Ajta ayén cheꞌatá naꞌa náꞌacuꞌuvejcaꞌa ineetzi nej ni caí nexɨéemɨsteꞌecheꞌe. Puꞌuri naacɨ́ꞌɨ ɨ́ nej jɨ́n rajpuaíitzi náꞌayeꞌi. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j nu jɨ́n neri jaítzeꞌe raxɨ́ꞌeveꞌe nej raataꞌíte múꞌejmi jemi sej si huaújtemuaꞌaveꞌen setɨꞌɨjtáhuaꞌa raaseíj. Mɨ neajta inee, nej ni caí chéꞌe niyen tíꞌinexɨeemɨsteꞌe. 


text:
Setáꞌaj raꞌancuréꞌeviꞌitɨn ɨ́ tavástaraꞌa jetze meꞌecan. Setáꞌaj huaújtemuaꞌaveꞌen aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Epafrodito. Seajta rɨ́ꞌɨ tihuáꞌajchaꞌɨɨca ɨ́ teteca tɨ́j amɨjna, seꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tɨ́n huamɨ́ꞌɨ tɨ tíꞌimuarɨꞌecaꞌa ɨ́ Cɨríistuꞌu jetze meꞌecan. Aꞌɨ́ɨ pu ayén huataújtuaa tɨ huámɨꞌɨni tɨ́ꞌij tináavaɨreꞌen ineetzi. Capu ayén tejamuaacɨ́ꞌɨ múꞌejmi sej si siyen huárɨni aꞌiné sej caí yé jáꞌahuaꞌacaꞌa.<pb/>


text:
Puꞌuri íjii, neꞌihuaamuaꞌa, setáꞌaj huaújtemuaꞌaveꞌen jemin ɨ́ tavástaraꞌa. Nuꞌuri niyen tejámuaataꞌítiꞌiriꞌi. Nuꞌuri neajtahuaꞌa nenaꞌa tejáꞌamuaꞌitiꞌi. Capu néꞌunaꞌavisteꞌe neetzi jemi nej niyen rɨcɨ, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu áꞌamuachaꞌɨ́j aꞌame. 


text:
<pb/>Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teteca ɨ́ mej miyen áꞌujujhuaꞌan matɨ́j ɨ́ tzɨꞌɨcɨ ɨ́ tɨ caí jaꞌatɨ huáꞌajyeꞌemua. Aꞌij mú puaꞌa rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca, mej ruhuáꞌiraꞌa ajtasíꞌiche. Metiúꞌɨtzɨɨteꞌe, micu. 


text:
<pb/>Mɨ teajta iteen, aꞌii tu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tej tanavij aꞌantisíꞌiche tzáahuatiꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu xaa taatáꞌaca ɨ́ tej rɨ́ꞌɨ tiratáꞌacareꞌen ɨ́ Dios. Jéꞌecan tu jetzen huatátatemuaꞌaveꞌesin ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta iꞌi Jesús. Teajta iteen, catu xaa ráꞌatzaahuateꞌe teꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tej rájteu ɨ́ tatzajtaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ puaꞌa seɨ́j ayén tiráꞌamitɨejteꞌe tɨ ayén tiraavíjteꞌe tɨ ráꞌatzaahuateꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tirájteu ɨ́ ru tzajtaꞌa, chéꞌe aꞌɨ́ɨn ráamuaꞌaree tɨ jaítzeꞌe ayén tiraavíjteꞌe ineetzi jemi. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj teuuméꞌeca aráhuaica xɨcaj nej jetzen huanúꞌihuacaꞌa, menaꞌantisíjchecaꞌa ɨ́ nenavij jetze. Huáꞌa jetze nu ajtémeꞌecan ɨ́ mej jee yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Israél teecan. Neajta iꞌi huáacɨxaꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ Benjamín teecan. Huáꞌa jetze nu ajtémeꞌecan ɨ́ mej jee hebreo púꞌeen. Ayee nu huanúꞌihuacaꞌa. Neajta nu huaꞌaniuuca jɨ́n tíꞌixaxaꞌa. Jɨ́meꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari tɨ raꞌuyúꞌuxacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Moises teecan, nee nu iꞌi fariseo. 


text:
<pb/>Ayee nu rɨ́ꞌɨ huápɨꞌɨ tíꞌiteseꞌecaꞌa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ neyeꞌirá. Aꞌɨ́j nu jɨ́n aꞌij puaꞌa tihuáꞌajteaꞌaxɨꞌɨcaꞌa ɨ́ mej ráꞌatzaahuateꞌecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Neajta, canu jaꞌanáj tiꞌitɨj jɨ́n auteájturaa aꞌíjna jɨmeꞌe ɨ́ nej tíjyeꞌiracaꞌa. 


text:
Nain aꞌachú tɨ caj tiꞌipuaꞌamé, jéꞌecan pu ne jetze ruxeꞌeveꞌecaꞌa ɨ́ nej nejmíꞌi tíjyeꞌiracaꞌa. Ajta íjii, ayée pu tináꞌamitɨejteꞌe ineetzi tɨ caí chéꞌe tiꞌitɨj vaɨreꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej neri ravaɨreꞌe neꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu. 


text:
Ajta áꞌiyen, ɨ́ tɨ jaítzeꞌe ruxeꞌeveꞌe, aꞌij tɨ tiꞌitɨ tináacɨꞌɨtíicheꞌe, puꞌuri ayén tináꞌamitɨejteꞌe tɨjɨ́n yee tiúꞌɨtzíiteꞌe. Nichéꞌe yee mé rúuhuaꞌaxɨn. Aꞌii puꞌu, jéꞌecan pu jaítzeꞌe tineetévaꞌɨri nej ráamuaꞌati neꞌɨ́jna ɨ́ nevástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ajta iꞌi Jesús. Neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu, nain nu mé huahuáꞌaxɨ. Cu xɨee, xaɨɨri tɨ cu púꞌeeneꞌen aꞌɨ́jna tɨ ajmíꞌi naꞌaránajchecaꞌa. Ayee pu tináꞌamitɨejteꞌe íjii tɨ ayén een jɨmeꞌe. Nee nu mé rúurɨexɨ neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej ni tiuꞌutémuaꞌitɨn ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi. 


text:
<pb/>Ayee nuꞌu tíꞌimuaꞌatze neꞌɨ́jna jɨmeꞌe, nej ni huatevée náꞌaraꞌani ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi, nej ni caí tiꞌitɨ jɨ́n auteáturan ɨ́ Dios jemi. Canu chéꞌe niyen tíꞌimuaꞌatze yee nee nu rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej yee nain jɨ́n raꞌaráꞌastijre aꞌij tɨ téꞌaxa ɨ́ yuꞌuxari jetze, sino ayée pu tiráꞌamitɨejteꞌe ɨ́ Dios ɨ́ nej rɨ́ꞌɨ tíꞌitevij, aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu. 


text:
<pb/>Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ nej raxɨ́ꞌeveꞌe neatáꞌaj ráamuaꞌati neꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu, neajta ráamuaꞌati ɨ́ muárɨꞌeriꞌiraꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n Dios raꞌajjáj ɨ́ Cɨríistuꞌu huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite, neajta rajpuaíitzi naꞌame ɨ́ Cɨríistuꞌu jamuan, nej ni niyen seíireꞌe náꞌaraꞌani tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ́ꞌɨj huamɨ́ꞌɨ. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j nu jɨ́n rachúꞌeveꞌen nej raatáꞌase aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌan jetze matɨ́ꞌɨj aꞌitácɨɨne ɨ́ mɨꞌɨchite tɨ puaꞌa necaí aꞌij huárɨni inee. Aꞌɨ́ɨ pu nuꞌu tíꞌiteseꞌe tɨ ayén tiraꞌaráꞌasten tɨ jɨ́meꞌen Cɨríistuꞌu raatáꞌasecaꞌa 


text:
<pb/>Caxɨ́ɨ nu xaa neꞌu raatáꞌasecaꞌa neꞌɨ́jna ɨ́ nej caí xɨ autéꞌɨtzeꞌaraꞌan; canu neajta xɨ́ɨ nain raꞌaráꞌastijre. Naúcheꞌe nu huátɨeen nej ni raatáꞌase neꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́meꞌen naatáꞌasecaꞌa ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ iꞌi Jesús tɨ ij aꞌɨ́ɨn huateúraꞌateꞌen ineetzi. 


text:
<pb/>Neꞌihuaamuaꞌa, canu niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee nuꞌuri raanaíjmire, sino ayée nuꞌu rɨcɨ: canu chéꞌe niyen neꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌimuaꞌatze yee ɨ́ tuꞌuvéꞌeteajtɨ sino netíꞌiteseꞌe nej ni raatáꞌase ɨ́ taꞌamuájca. 


text:
<pb/>Ayee nu een jɨ́n rɨcɨ, nej ni raatáꞌase aꞌu tɨ aꞌutaviɨ́ɨ ɨ́ júmiꞌinari, nej ni tiꞌitɨ huamuáꞌitɨn ɨ́ tɨ jɨ́n Dios néꞌejee u júteꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu jemi, aꞌɨ́jna jemi tɨ ajta iꞌi Jesús. 


text:
Naímiꞌi aꞌachú tej caj tiꞌipuaꞌamé ɨ́ tej teri vaujsi, tichéꞌe tiyen cheꞌatá tenaꞌa tiúꞌumuaꞌati. Naꞌari caí tɨ puaꞌa siyen seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati tiꞌitɨj jɨmeꞌe, tɨ caí ayén tejámuaavíjteꞌe, Dios pu tejámuaataseíjrateꞌesin. 


text:
<pb/>Neꞌihuaamuaꞌa, setáꞌaj siyen tiꞌihuaúritɨejteꞌen netɨ́j rɨcɨ inee. Seajta múꞌeen, ayée xu tiúꞌumuaꞌati seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej miyen rɨcɨ aꞌij tej tejamuáꞌixaa. Neajta nu xaa huányeinixɨ neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej neriꞌitíhuaꞌa niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe. 


text:
<pb/>Rɨ́ꞌɨ xuꞌu múꞌeen, aꞌiné muꞌíi nu tejámuaatáꞌixaa, neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej neriꞌitíhuaꞌa niyen tejámuaatáꞌixaateꞌesin, neajta nu neyeínen neꞌɨ́jna jɨmeꞌe, ɨ́ mej muꞌiitɨ́ seɨcɨé miyen tíꞌimuaꞌatze. Ayee mú rɨcɨ, cu xɨee mej cu rájchaꞌɨɨreꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn huamɨ́ꞌɨ ɨ́ cúruu jetze. 


text:
<pb/>Ayee pu tihuáꞌacɨꞌɨti ɨ́ mej yáꞌurɨeeni ɨ́ huáꞌaxɨejniuꞌuca tɨ auj ruuricaꞌa. Meꞌehuaújpuaꞌarixɨꞌɨsin, micu. Jaítzeꞌe pu huáꞌa jetze ruxeꞌeveꞌe mej jeíhua tiúꞌucuaꞌani. Aꞌɨ́j pu jɨ́n huaꞌaxaye pu púꞌeen ɨ́ huáꞌa Dios. Majta miyen áꞌujtzaahuateꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n tiuꞌutatéviꞌiraꞌata. Aꞌii muꞌu jetze tiúꞌumuaꞌati aꞌɨ́jna tɨ éꞌeseijreꞌe íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Mɨ teajta iteen, aꞌúu tu éꞌemeꞌecan u ta japua. Teajta jéꞌecan tu rachúꞌeveꞌe tɨ aꞌuun eꞌicáanen aꞌɨ́jna tɨ tuꞌirájtuaani, ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ iꞌi Cɨríistuꞌu. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu seɨcɨé táaruuren tɨ́j naꞌa aꞌɨ́ɨn ratéhuaꞌiraꞌa tɨ naa seijreꞌe, aꞌɨ́jna ɨ́ rumuárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan jɨmeꞌe, ɨ́ tɨ jɨ́n tiuꞌutémuaꞌitɨn naíjmiꞌi tɨ yé seijreꞌe íiyen chaanaca japua, ajta naíjmiꞌi tɨ án éꞌeseijreꞌe u ta japua.<pb/>


text:
Ayee puꞌu, neꞌihuaamuaꞌa ɨ́ nej jáꞌamuaxeꞌeveꞌe. Jéꞌecan nu áꞌamuaseijramɨꞌɨ, aꞌiné múꞌeen xu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ nej jɨ́n huatántemuaꞌaveꞌe, ɨ́ nej raamuáꞌitɨ. Xaꞌahuaújcaꞌanen mɨ ru tzajtaꞌa sej si tiuꞌutévaɨreꞌen seúcheꞌe ɨ́ tavástaraꞌa jemi, múꞌeen mɨ nej jáꞌamuaxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>Nee nu huáꞌijee amɨ́ɨmej, neꞌɨ́jna ɨ́ Euodia, neajta neꞌɨ́jna ɨ́ Sintique, mej mi antiújcɨꞌɨpiireꞌen mej mi ruꞌihuaamuaꞌa muáꞌaraꞌani ɨ́ tavástaraꞌa jemi. 


text:
<pb/>Pajta múꞌee, mɨ pej xaa neetzi jetze ajtévaɨreꞌe, nee nu muahuavii ɨ́ pej huaꞌutévaɨreꞌen amɨ́mej ɨ́ uuca, aꞌiné aꞌɨ́ɨ mú majta najtévaɨreꞌecaꞌa ineetzi, tetɨ́ꞌɨj tihuaꞌutáꞌixaateꞌecaꞌa ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios tuꞌirájtuaani. Majta jetzen rajtévaɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Clemente, majta huáꞌa jetze mɨ seica ɨ́ mej neetzi jetze najtévaɨreꞌecaꞌa. Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌi ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌij mej ánteꞌarua mej mi aꞌutéꞌuu muáꞌaraꞌani ruurican tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Jaꞌanáj tɨ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, ajta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, sehuaújtemuaꞌaveꞌe múꞌeen ɨ́ tavástaraꞌa jemi. Neajtahuaꞌa nu tejámuaatáꞌixaateꞌesin yee: Sehuaújtemuaꞌaveꞌe. 


text:
<pb/>Setáꞌaj naímiꞌi siyen tiráamuaꞌaree sej caí tiꞌitɨ teúuraꞌateꞌe, sino seráꞌuviicuaꞌi temuaꞌa naa aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨcɨé tíꞌimuaꞌatze. Puꞌuri yé vejliꞌi huatéjvee ɨ́ tavástaraꞌa. 


text:
<pb/>Caxu tíꞌimuajca tiꞌitɨj jɨmeꞌe, sino nain xu tiraataꞌixaateꞌen ɨ́ Dios jemi aꞌachú tɨ caj tejamuáꞌaturaateꞌe, setáꞌaj raatáhuavii nain jɨmeꞌe, seajta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aj pu xaa Dios amuaatáꞌasin ɨ́ sej jɨ́n rɨ́ꞌɨ huárɨni ɨ́ ru tzajtaꞌa. Capu jaꞌatɨ ramuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌí tíꞌirɨꞌɨri tɨ ayén rɨ́ꞌɨ tejaamuaatáꞌan ɨ́ ru tzajtaꞌa. Aꞌɨ́j pu xaa Dios amuaatépuaꞌajteꞌesin ɨ́ áꞌamuaxɨejniuꞌuca, ajta ɨ́ áꞌamuamuaꞌatziiraꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej jetzen araújcaꞌane ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ iꞌi Jesús. Mej nuꞌu rɨ́ꞌɨ tiúꞌumuaꞌatzi meꞌɨ́jna jetze tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn een 


text:
<pb/>Seajta áꞌiyen, neꞌihuaamuaꞌa, setáꞌaj siyen tiúꞌumuaꞌati seꞌɨ́jna jetze tiꞌitɨ tɨ ayén tiꞌayajna, naꞌari tiꞌitɨ tɨ ayén raavíjteꞌe sej si rɨ́ꞌɨ tiraatéjtuaani nusu tiꞌitɨ tɨ ayén raavíjteꞌe tɨ tiráacɨꞌɨti seɨ́j. Seajta siyen jetzen tiúꞌumuaꞌati tiꞌitɨ tɨ jéꞌiyecan, caꞌɨ́n tiꞌitɨ tɨ naa seijreꞌe. Tɨ puaꞌa tiꞌitɨ tíꞌixɨꞌepɨꞌɨn naꞌari ayén tiraavíjteꞌe sej rɨ́ꞌɨ tiraataꞌixaateꞌen, setáꞌaj seꞌɨ́jna jetze tiúꞌumuaꞌati. 


text:
<pb/>Ajta, tiꞌitɨ tɨ naꞌa nej tejamuaamuáꞌate, nusu tiꞌitɨ sej raꞌancuréꞌa neetzi jetze, naꞌari nej tejámuaatáꞌixaa, setáꞌaj siyen huárɨni. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios pu amuaatévaɨreꞌesin sej si naa rɨ́ꞌɨ titeetéꞌuuca. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej jɨ́n raatapuaíjve 


text:
<pb/>Jéꞌecan nu huatántemuaꞌaveꞌe ɨ́ nevástaraꞌa jemi, neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ sej seajtáhuaꞌa senaꞌa naꞌutámuaꞌareeriꞌi. Múꞌeen xu ramuaꞌareerecaꞌa tzɨ́teꞌe tiꞌitɨ tɨ náꞌaturaateꞌecaꞌa. Ayee puꞌu, capu tejamuaatáꞌa aꞌij sej yeꞌí tinaatévaɨreꞌen. 


text:
<pb/>Canu niyen tiꞌixa yee canu aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Canu xaa neꞌu. Nuꞌuri raarɨ́ꞌɨre aꞌij nej tiráꞌaviicuaꞌiran neꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌachú nej caj tíꞌituaave. 


text:
<pb/>Nee nu ramuaꞌaree aꞌij nej yeꞌí huárɨni tɨ puaꞌa nej caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi nusu tɨ puaꞌa yee netíꞌituaave inee. Nee nu neri raarɨ́ꞌɨre nej nain jɨ́n tiuꞌutémuaꞌitɨn neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej juxa naꞌari tɨ puaꞌa neꞌiꞌicua. Ajta tɨ puaꞌa tiꞌitɨ naꞌavéꞌeturaateꞌen, naꞌari tɨ puaꞌa necaí tiꞌitɨj tíchaꞌɨɨ, neajta niyen raarɨ́ꞌɨre nej tiuꞌutémuaꞌitɨn. 


text:
<pb/>Mɨ seajta múꞌeen, xɨ́ꞌepɨꞌɨn xu huarɨ́j seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej siyen tinaatévaɨ íiye nej aꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiteseꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Seajta múꞌeen, mɨ sej Filipos éꞌeche, xuꞌuri ramuaꞌaree aꞌij tɨ ꞌeeneꞌe setɨ́ꞌɨj xaꞌichuꞌi teꞌaráꞌaste amuacaícan ɨ́ sej cɨ́j ráꞌantzaahua ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios. Netɨ́ꞌɨj neri huiiraméꞌeca neꞌújna Macedonia, múꞌeen xuꞌu naatévaɨ seꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tej naíjmiꞌi tiuꞌumuárɨej. Múꞌeen xu xaa tínaatapuaíjve ineetzi. Seajta múꞌeen xu teꞌencuréꞌa neetzi jemi. Aꞌu tɨ naꞌa mú tiújseꞌɨrihuaꞌa mɨ seica, camu aꞌatzu miyen huarɨ́j setɨ́j múꞌeen. 


text:
<pb/>Ajta, netɨ́ꞌɨj neꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌujna Tesalónica, caxu seɨj senaꞌa tinejaꞌutaꞌítiꞌiriꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ tináꞌaturaateꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Canu xaa rahuauca sej seajtáhuaꞌa tinaatáꞌan, sino aꞌij nuꞌu huauca ɨ́ tɨ tejamuáacɨꞌɨti aúcheꞌe. 


text:
Nain nu neri ancuréꞌa. Neajta xaa neꞌu jaítzeꞌe aúcheꞌe. Aꞌiné Epafrodito ari tinaatáꞌa aꞌachú sej caj tinejaꞌutaꞌítiꞌiriꞌi, jeíhua nu tíꞌijchaꞌɨɨ neri ɨ́ sej tinejaꞌutaꞌítiꞌiriꞌi. Yee pu ꞌeen tɨ́j muaɨꞌɨvéjri tɨ naa teáarɨ́ꞌe, tɨ naa ꞌeen, tɨ raꞌaráanajche ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios ɨ́ nej tíꞌijvaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu nain tejámuaatapuaíjveꞌesin ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe aꞌachú tɨ caj tejamuáꞌaturaateꞌe. Ayee pu tejámuaatáꞌasin aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe, aꞌiné aꞌɨ́ɨn pu nain tíꞌijchaꞌɨɨ jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu, ɨ́ tɨ iꞌi Jesús. 


text:
<pb/>Tichéꞌe jéꞌecan tiraatateújtziꞌire ɨ́ Dios, aꞌɨ́jna ɨ́ tej rájyaꞌupua. Tichéꞌe rɨ́ꞌɨ tiraataxáj tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Chéꞌe ayajna. Aꞌɨjna tɨ jɨ́n raꞌantipuáꞌari 


text:
<pb/>Setáꞌaj huaꞌutateújteꞌen neetzi jetze meꞌecan naíjmiꞌica ɨ́ mej aꞌutéꞌuu ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu huáꞌa japua huaniú. Majta ɨ́ neꞌihuaamuaꞌa ɨ́ mej ayajna huateí, aꞌɨ́ɨ mú majta huáꞌateujteꞌe. 


text:
Naíjmiꞌi ɨ́ mej yé huateí ayajna, ɨ́ mej yé huatéꞌuu ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ mú áꞌamuateujteꞌe tzɨ́teꞌe, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ huáꞌateɨtestemuaꞌa aꞌɨ́jna tɨ iꞌi César. 


text:
<pb/>Chéꞌe aꞌɨ́ɨn ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ iꞌi Jesús, chéꞌe aꞌɨ́ɨn rɨ́ꞌɨ tejáꞌamuachaꞌɨ́ɨ áꞌaraꞌani.<pb/>


text:
Ayee nu neꞌɨ́jna jɨ́n tiuꞌutaxájta neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari ɨ́ tɨ rúꞌavaatacaꞌa ɨ́ Dios jemi, tɨ ajta jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Jesús tɨ ajta Cɨríistuꞌu púꞌeen. Dios pu ayén raatáꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu ajta huaꞌutaseíjrateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌe mej mi ráamuaꞌaree tɨ Dios ari ayén raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare aꞌij tɨ caꞌanacan tejaꞌuréꞌenejsin. Ajta aꞌɨ́ɨn Cɨríistuꞌu, ayée pu aꞌɨ́jna jɨ́n huaꞌutáꞌixa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨj aꞌutaꞌítecaꞌa tɨ jemin tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ júteꞌe tɨ ij ayén raataseíjrateꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Juan. 


text:
<pb/>Nee nu niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe tɨ ayén tiꞌayajna aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ Dios jemi éꞌemeꞌecan, tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌij tɨ huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta Cɨríistuꞌu púꞌeen. 


text:
<pb/>Chéꞌe rutémuaꞌaveꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén huáꞌanamuajristeꞌe aꞌíjna i niuucari tɨ Dios jemi aꞌuvéꞌemej. Michéꞌe majta rutémuaꞌaveꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen ranamua, majta miyen ráꞌastijreꞌe aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna jetze, aꞌiné puꞌuri tɨ́n tejaꞌuréꞌenejsin. Juan pu tihuáꞌayuꞌuseꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri taꞌaráahuaꞌapua teyuu 


text:
<pb/>Neajta inee, i nej iꞌi Juan, ayée nu tejáꞌamuayuꞌuseꞌe mɨ sej seꞌuun eꞌetiújseꞌɨri arahuaꞌapuacɨé aꞌu tɨ huacáꞌa u Asia. Chéꞌe aꞌɨ́ɨn rɨ́ꞌɨ tejamuaatáꞌan, ajta amuaꞌanpuáꞌajteꞌen aꞌɨ́jna tɨ jéjcua ɨmuá seijreꞌecaꞌa, tɨ ajta íjii seijreꞌe, tɨ ajta ayén auj seíireꞌe aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Chéꞌe ayén cheꞌatá naꞌa amuáaruuren aꞌɨ́jna xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe aꞌu tɨ Dios áꞌujca ɨpuari japua. Aꞌɨ́ɨ pu aráhuaꞌapua jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe. 


text:
<pb/>Chéꞌe ajta aꞌɨ́ɨn rɨ́ꞌɨ tejamuaatáꞌan, ajta amuaꞌanpuáꞌajteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta Cɨríistuꞌu púꞌeen. Aꞌɨ́ɨ pu caí jaꞌanáj tiꞌitɨ jɨ́n atéꞌɨtzeaꞌara aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén teꞌanxájta ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Aꞌii pu ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ amuacaí aꞌitáraa huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mɨꞌɨchite. Aꞌii pu ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ tihuáꞌaijteꞌe naíjmiꞌica ɨ́ mej títetateí íiyen chaanaca japua. Aꞌɨ́ɨ pu taxeꞌeveꞌe, ajta ruxuureꞌe jɨ́n tacáꞌijxɨ ɨ́ tej jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu ajta ayén taatáꞌa tej ti jamuan tiuꞌutaꞌaíjta, ajta tej ti teajta raatévaɨreꞌen teꞌɨ́jna ɨ́ Diojraꞌan, ɨ́ tɨ ajta rájyaꞌupua ɨ́ Cɨríistuꞌu. Tichéꞌe tiyen rɨ́ꞌɨ tiratáꞌacareꞌen tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Chéꞌe aꞌɨ́ɨn ajta nain jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjta, tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Casiꞌi, xaaseíj, aꞌɨ́ɨ pu jaitɨri jetze yé veꞌecánejsin. Naímiꞌi mú raseijran matɨ́j menaꞌa mej raajéꞌica. Majta naímiꞌi ɨ́ huáꞌateɨtestemuaꞌa, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé íiyen seijreꞌe ɨ́ chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú ruyeíinen meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej huataújxɨeemɨsteꞌesin matɨ́ꞌɨj raaseíj. 


text:
<pb/>Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa, tɨ ajta Dios púꞌeen tɨ seijreꞌe, tɨ ajta jéjcua ɨmuá seijreꞌecaꞌa, ajta tɨ seíireꞌe aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Ayen tɨjɨ́n: “Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ taꞌamuájca, neajta, ɨ́ netuꞌuveꞌeteájtɨ.” Juan pu raaseíj ɨ́ Cɨríistuꞌu 


text:
<pb/>Mɨ neajta inee, i nej iꞌi Juan, i nej áꞌamuaꞌihuaaraꞌa púꞌeen, ayée nu cheꞌatá nenaꞌa aꞌamua jamuan rajpuaíjtzi neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej Cɨríistuꞌu jetze ajtémeꞌecan. Naímiꞌi tu tiuꞌutaꞌaíjta Cɨríistuꞌu jamuan. Teajta naímiꞌi tu tiyen téꞌeviicuaꞌi. Aꞌuu nu áꞌucatii aꞌujna jaataꞌa tɨ eꞌeráahuachi tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Patmos. Aꞌuu nu aiteánamiꞌihuacaꞌa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej tihuaꞌutáꞌixaa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n raxa ɨ́ Dios, tɨ ajta aꞌɨ́jna jɨ́n raxa aꞌij tɨ huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj ari aꞌájna pɨ́tíꞌirɨjcaa matɨ́ꞌɨj ranaꞌamiche ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios ayén rájve neetzi jemi. Netɨ́ꞌɨj ni niyen ráanamuajriꞌi u nehuáritaꞌa tɨ jaꞌatɨ caꞌanín jɨ́n naatajé. Ayee pu namuajreꞌecaꞌa tɨ́j tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ucáajijhua trompeeta jetze. 


text:
<pb/>Ayen tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj hui raꞌutéeyuꞌuxa ɨ́ yuꞌuxari jetze aꞌij pej tíꞌiseij. Pajta huaꞌutaꞌíti huáꞌa jemi ɨ́ mej arahuaꞌapuacɨé eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi, aꞌuun tɨ huacáꞌa u Asia. Tɨ́j naꞌa aꞌujna u Éfeso, ajta aꞌujna u Esmirna, ajta aꞌujna u Pérgamo, ajta aꞌujna u Tiatira, ajta aꞌujna u Sardis, ajta aꞌujna u Filadelfia, ajta aꞌujna u Laodicea. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni pɨ́ aꞌuréꞌeve nej ni raaseíj neꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nejéꞌejeevecaꞌa. Netɨ́ꞌɨj niyen huarɨ́j, ayée nu éeniꞌicɨꞌe tiuꞌuséij tiꞌitɨ tɨ japuan antitátzajmee, oro tɨ jɨ́n taavíjhuacaꞌa. Ayee pu puaꞌamé aráꞌasecaꞌa aráhuaꞌapua ɨ́ cantiiraꞌa. 


text:
<pb/>Ajta, aꞌúu pu jáꞌitaꞌa aꞌɨ́jna tɨ japuan antitátzajmee, seɨ́j pu aꞌuun huatéveecaꞌa tɨ ayén seijreꞌecaꞌa tɨ́j tevi. Ayee pu éeneꞌe teꞌucáviɨjcaa cɨ́ɨxuri jɨmeꞌe tɨ tɨ́tɨꞌɨj, ajta puaasi pu jɨ́n avéꞌejɨꞌɨcɨꞌihuacaꞌa tɨ oro jɨ́n taavíjhua. 


text:
<pb/>Cuaiínaraꞌan pu huíjmuꞌucaa, ajta cuaiínaviꞌican pu cácɨpuacaꞌa. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j cáneꞌa muxaj tɨ cuaiina, tɨ ajta seijreꞌe tɨ́j ɨ́ seeri. Jéꞌecan pu ajta ayén seijreꞌecaꞌa ɨ́ jɨꞌɨseáaraꞌan jetze tɨ́j taij tɨ áꞌataa. 


text:
<pb/>Ajta, ayée pu seijreꞌecaꞌa ɨ́ ɨɨcájraꞌan jetze tɨ́j tiꞌitɨ tɨ cámeijriꞌihua, tɨ mesti. Naa pu tiꞌitemastájyeꞌicaa tɨ́j cobre mej án yáꞌuxɨre ɨ́ taij tzajtaꞌa. Ajta, tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tíꞌixajtacaꞌa, ayée pu namuajreꞌecaꞌa tɨ́j játeꞌana tɨ sihuájna tɨ huatámɨꞌɨyecaꞌa. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu rurɨꞌɨríintaꞌa ruꞌitéꞌaꞌacaꞌa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze, ɨ́ xuꞌuraꞌave ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ niuucari tɨ jetzen aíjnineicaꞌa, ayée pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j chun tɨ ruxɨ́ꞌejtaꞌa tejcamɨ́ɨmɨjme. Ajta ayée pu téꞌataacaꞌa ɨ́ ru jetze tɨ́j ɨ́ xɨcaj tɨ nain jɨ́n airáxɨꞌɨxɨre. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen nuꞌu raaseíj, aj nu ni eꞌerájve aꞌu tɨ eꞌeraꞌɨ́ɨcajme. Cu xɨee nej cu huámɨꞌɨni. Mɨ ajta aꞌɨ́ɨn, rurɨꞌɨríintaꞌa jɨ́n ɨ́ rumuájcaꞌa naꞌajtamuárɨej. Ayee pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capej hui tíꞌitziɨɨneꞌe. Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ nej amuájca, ajta nej uvéꞌeteajtɨ. 


text:
<pb/>’Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ nej iꞌirúuri. Nee nu huamɨ́ꞌɨ. Mɨ neajta, íjii, neajtahuaꞌa nu iꞌirúuri tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Neajta nu neꞌɨ́jna jɨ́n antínmuaꞌaree nej ni raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen mej huácuiꞌini naꞌari mej ruuri muáꞌaraꞌani, neajta nej ni huaꞌiteáanan aꞌujna aꞌu mej éꞌecuiꞌini naꞌari nej huaꞌirájtuaani neꞌújna. 


text:
<pb/>’Meꞌecui xaa, patáꞌaj peꞌɨ́jna autéeyuꞌuxa ɨ́ pej peri raaseíj, ɨ́ tɨ íjii seijreꞌe, ajta ɨ́ tɨ auj seijreꞌe, ajta tɨ auj ayén tejaꞌuréꞌenejsin. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ xuꞌuraꞌave ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase ɨ́ pej huaꞌuseíj ɨ́ nej huaꞌitéꞌaꞌacaa nerɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen ɨ́ nemuajcaꞌa jetze, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua tɨ japuan antitátzajmee, ayée nuꞌuri timuaatáꞌixaateꞌesin matɨ́j menaꞌa puaꞌamé rúꞌavaatacaꞌa múꞌeetzi jemi. Meꞌɨ́jna ɨ́ xuꞌuraꞌave ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej meꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree mej mi huáꞌuchaꞌɨɨn ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri huáꞌa teyujtaꞌa. Ajta, ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua tɨ japuan antitátzajmee, aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ teɨte ɨ́ mej arahuaꞌapuacɨé eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ mej ranaꞌamiche ɨ́ Dios.<pb/>


text:
’Patáꞌaj piyen tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Éfeso tɨ jɨ́meꞌen yee: “Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huaꞌitéꞌaꞌacaa rurɨꞌɨríintaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ xuꞌuraꞌave ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna tɨ huáꞌa tzajtaꞌa án éꞌeyeꞌive ɨ́ tɨ oro jɨ́n taavíjhua, tɨ ajta antitátzajmee. 


text:
<pb/>“Nee nu hui niyen tíꞌijmuaꞌaree aꞌij sej titetiújchaꞌɨɨ, sej seajta temuaꞌa naa téꞌeviicuaꞌi. Seajta múꞌeen, caxu huaꞌancuréꞌeviꞌitɨcɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌij puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ sino ayée xu seri huáꞌumuaꞌareeriꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ miyen ruseíjratacaꞌa mej nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ Dios huaꞌantíhuau; mej nuꞌu tiuꞌutévaɨreꞌen tavástaraꞌa jetze meꞌecan. Mɨ majta aꞌɨ́ɨme, camu aꞌɨ́ɨn púꞌeen. Ayee muꞌu ruhuáꞌitacaꞌa. 


text:
<pb/>“Nee nu niyen tíꞌijmuaꞌaree sej raayɨ́ꞌɨtɨ sej teꞌutáviicuaꞌi nain jɨmeꞌe. Múꞌeen xu seajta rajpuaíjtzi xaꞌayeꞌi. Seajta múꞌeen, caxu raatéxɨeehuatacaꞌa sej naꞌaráꞌastijreꞌe. 


text:
<pb/>“Mɨ neajta inee, ayée nu tejáꞌamuaꞌixaateꞌe ɨ́ sej jɨ́n auteájturaa ineetzi jemi. Xuꞌuri raatéxɨeehuatacaꞌa sej siyen nexɨ́ꞌeveꞌe setɨ́ꞌɨj amuacaí tíꞌinexeꞌeveꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>“Setáꞌaj siyen seꞌíjna jetze tiúꞌumuaꞌati aꞌij sej éeniꞌicɨꞌe mé núurɨe. Setáꞌaj siyen seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati sej si siyen cheꞌatá rɨ́ꞌɨ titetiújchaꞌɨɨ setɨ́ꞌɨj amuacaí rɨjcaa. Naꞌari secaí siyen huárɨni, nee nu neꞌuun múꞌejmi jemi eꞌetanéjsin nej ni amuáꞌariꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ antitátzajmee ɨ́ tɨ ajta múꞌejmi jemi seijreꞌe. Ayee nu xaa rɨni tɨ puaꞌa secaí seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati. 


text:
<pb/>“Mɨ seajta múꞌeen, xɨ́ꞌepɨꞌɨn xu rɨcɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ caí aꞌatzu amuaꞌaráanajche aꞌij mej yeꞌí rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen huaꞌatamuáꞌamua tɨjɨ́n: ɨ́ mej caꞌanéeri jɨ́n tíꞌaijta. Ayee pu cheꞌatá caí tinaꞌaráanajche ineetzi. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn rɨ́ꞌɨ tiráanamua aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios tihuáꞌaꞌixaateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi. Ajta, aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tiuꞌumuáꞌitɨn, ayée nu raatáꞌasin tɨ aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ ayén ráacuaꞌani aꞌɨ́jna jetze ɨ́ tɨ seijreꞌe ɨ́ cɨyej tɨ jɨ́n iꞌirúuri áꞌaraꞌani, aꞌɨ́jna ɨ́ cɨyej ɨ́ tɨ aꞌuun eꞌetávee aꞌu mej aꞌutaújtemuaꞌaveꞌen jemin ɨ́ Dios.” Ɨ́ mej Esmirna eꞌetiújseꞌɨri 


text:
<pb/>’Patáꞌaj pajta piyen tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Esmirna tɨ jɨ́meꞌen yee: “Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ taꞌamuájca, ajta ɨ́ tɨ aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tuꞌuvéꞌeteajtɨ, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ, tɨ ajta ajtahuaꞌa huatarúj. 


text:
<pb/>“Nee nu niyen tíꞌijmuaꞌaree ɨ́ sej jɨ́n rajpuaíjtzi, seajta múꞌeen, secaí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Mɨ seajta múꞌeen, neetzi jemi xu chíjteaani púꞌeen temuaꞌa jeíhua. Nee nu neajta ramuaꞌaree mej jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌihuaꞌitaca aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej miyen ruseíjrataca mej nuꞌu meꞌɨ́jna jetze ajtémeꞌecan ɨ́ Israél. Mɨ ajta, capu ayén tiꞌayajna sino aꞌɨ́ɨ mú jemin eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Satanás. 


text:
<pb/>“Caxu rátziɨɨneꞌe ɨ́ sej rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun. Casiꞌi, aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu, aꞌɨ́ɨ pu aꞌuun amuaꞌutétuaasin seica jamuan aꞌu mej títejéꞌenaamuaca. Ayee pu aꞌɨ́jna jɨ́n áꞌamuaruuren mej mi amuaatéeseij tɨ puaꞌa siyen tináꞌastijreꞌe nusu secaí. Ayee xu puaꞌan xɨcaj rajpuaíitzi xáꞌajuꞌun aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa xɨcaj. Tɨ puaꞌa siyen nain jɨ́n teꞌutáviicuaꞌi ineetzi jemi, seajta caí aꞌij senaꞌa tɨ puaꞌa miyen amuaacuiꞌini, nee nu neꞌɨ́jna amuaatáꞌasin neꞌɨ́jna ɨ́ curuun ɨ́ sej jɨ́n iꞌirúuri xáꞌajuꞌun tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn rɨ́ꞌɨ tiráanamua aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios tihuáꞌaꞌixaateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ tiuꞌumuáꞌitɨn, capu aꞌatzu racɨꞌɨti tɨ aꞌɨ́ɨn ayén cheꞌatá rajpuaíitzi áꞌaraꞌani matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej yáꞌujɨsin ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca ɨ́ tɨ auj ruuricaꞌa.” Ɨ́ mej Pérgamo eꞌetiújseꞌɨri 


text:
<pb/>’Patáꞌaj pajta piyen tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Pérgamo tɨ jɨ́meꞌen yee: “Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ruꞌitéechui ɨ́ chun ɨ́ tɨ ruxɨ́ꞌejtaꞌa tejcamɨ́ɨmɨjme. 


text:
<pb/>“Nee nu hui ramuaꞌaree aꞌu sej aꞌuchéjme, aꞌujna aꞌu tɨ tejéꞌaijta aꞌɨ́jna ɨ́ Satanás. Mɨ seajta múꞌeen, seúcheꞌe xu náꞌastijreꞌe ineetzi. Caxu raatéxɨeehuatacaꞌa sej náꞌatzaahuateꞌe ineetzi seꞌájna xɨcáaraꞌa tɨ jetzen seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Antipas teecan, aꞌɨ́jna tɨ ayén huataújseijratacaꞌa tɨ aꞌɨ́ɨn neetzi jetze meꞌecan tíꞌivaɨreꞌecaꞌa. Capu tiꞌitɨ jɨ́n auteájturaa ineetzi jemi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Mɨ majta, aꞌɨ́ɨ mú raajéꞌica múꞌejmi tzajtaꞌa, meꞌújna aꞌu tɨ tejéꞌaijta aꞌɨ́jna ɨ́ Satanás. 


text:
<pb/>“Mɨ seajta múꞌeen, tiꞌitɨ xu jɨ́n auteájturaa ineetzi jemi. Aꞌuu mú éꞌeseijreꞌe múꞌejmi jemi seica ɨ́ mej miyen tiráꞌastijreꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n miyen cheꞌatá tihuáꞌamuaꞌate tɨ́j ajta aꞌɨ́ɨn Balaam teecan tiraamuáꞌate aꞌɨ́jna ɨ́ Balac teecan tɨ ayén huaꞌitzi jɨ́n huaꞌutémuaꞌitɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecantacaꞌa, mej mi miyen ráacuaꞌani meꞌɨ́jna ɨ́ huaꞌiraꞌa ɨ́ mej ráamuaɨꞌɨvajtacaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej caí dios púꞌeen, ajta mej tiúꞌuxanaꞌacɨreꞌe. 


text:
<pb/>“Ayee mú cheꞌatá menaꞌa seijreꞌe múꞌejmi jemi seica ɨ́ mej miyen majta ráꞌastijreꞌe ɨ́ huaꞌayeꞌira aꞌɨ́mej ɨ́ mej caꞌanéeri jɨ́n tíꞌaijta, ɨ́ mej jee nicolaitas. Mɨ seajta múꞌeen, ayée xu seuj huaꞌatáꞌaca mej meꞌuun éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>“Aꞌɨ́j nu jɨ́n, niyen tejáꞌamuaꞌixaateꞌe yee setáꞌaj seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati. Naꞌari secaí siyen huárɨni, nee nu múꞌejmi jemi eꞌetanéjsin, nej ni huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌen aꞌɨ́mej aꞌɨ́jna jɨmeꞌe nej niyen tiuꞌutaꞌaíjta sej caꞌanéeri jɨ́n huaꞌutamuáriteꞌen. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn temuaꞌa naa tiráanamua aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios tihuáꞌaꞌixaateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ tiuꞌumuáꞌitɨn, ayée nu raatapuaíjveꞌesin aꞌɨ́jna ɨ́ cuaꞌira tɨ júteꞌe éꞌaviitziꞌi. Neajta nu tetej raatátɨstejsin tɨ cuaínaraꞌa. Ajta aꞌɨ́jna jetze ɨ́ tetej, jéjcuacan jɨ́n pu téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij tɨ ari ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Ajta capu méꞌe jaꞌatɨ ayén ramuaꞌaree aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi sino aꞌɨ́ɨ puꞌu ɨ́ jaꞌatɨ ramuaꞌaree ɨ́ nej raatátɨstejsin neꞌɨ́jna ɨ́ tetej.” Ɨ́ mej Tiatira eꞌetiújseꞌɨri 


text:
<pb/>’Patáꞌaj pajta piyen tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Tiatira tɨ jɨ́meꞌen yee: “Ayee pu yee tiꞌixa aꞌɨ́jna tɨ yaujraꞌan púꞌeen ɨ́ Dios, tɨ ajta ayén éeneꞌen aj jɨꞌɨsijmee tɨ́j taij tɨ atiújmeme, tɨ ajta ayén éeneꞌen tiꞌɨ́ɨcajme tɨ́j cobre tiꞌitɨ ɨ́ mej tiracámeijriꞌi. 


text:
<pb/>“Nee nu ramuaꞌaree aꞌij sej titetiújchaꞌɨɨ. Múꞌeen xu hui siyen ruxeꞌeveꞌe seɨj seajta seɨj. Seajta, siyen ruxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe. Seajta téꞌeviicuaꞌi temuaꞌa naa. Seajta íjii, jaítzeꞌe xu rɨ́ꞌɨ titetiújchaꞌɨɨ secaí sejmíꞌi. 


text:
<pb/>“Mɨ ajta, aꞌɨ́ɨ pu caí naꞌaráanajche aꞌij sej rɨcɨ. Múꞌeen xu ratáꞌaca tɨ aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ayén aꞌutéveeca múꞌejmi jemi, aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n Jezabel. Ayee pu ruseijrata tɨ Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. Mɨ ajta, capu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ayén huaꞌitzi jɨ́n tihuáꞌamuaꞌate mej mi tiꞌihuaújxanaꞌacɨraꞌaten mej mi majta miyen ráacuaꞌani meꞌɨ́jna ɨ́ huaꞌiraꞌa ɨ́ mej ráamuaɨꞌɨvajtacaꞌa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej caí dios púꞌeen. 


text:
<pb/>“Nuꞌuri áꞌatee nej raatáꞌa tɨ seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati. Mɨ ajta aꞌɨ́ɨn, capu aꞌatzu áꞌujcaꞌane tɨ ayén seɨcɨé huárɨni aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tíꞌixanaꞌacɨreꞌe. 


text:
<pb/>“Meꞌecui xaa, ayée nu án yeꞌerájɨsin utaatzi japua aꞌu mej éꞌecuꞌucutzu ɨ́ mej tíꞌicucuiꞌi. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jemin tíꞌixanaꞌacɨreꞌen, ayée nu jeíhua huápɨꞌɨ puaíjtzi huaꞌutáꞌasin tɨ puaꞌa mecaí raatéxɨeehuata mej miyen aꞌij puaꞌa rɨcɨ tɨ́j ajta aꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>“Neajta nu huáꞌacuiꞌini neꞌɨ́mej ɨ́ yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Majta naímiꞌi, aꞌachú mej puaꞌamé eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi, aꞌɨ́ɨ mú ramuaꞌaréeren nej neꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ tɨ rúꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ tiráꞌamitɨejteꞌe seɨ́j ɨ́ rumuaꞌatzíiraꞌa jetze, ajta aꞌij tɨ téꞌumuaꞌatze ɨ́ ru tzajtaꞌa. Neajta, ayée nu amuaatáꞌasin seɨ́j neajta seɨ́j aꞌij tɨ ayén tiraavíjteꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ seɨj tiꞌitiújchaꞌɨɨcaꞌa. 


text:
“Sej seajta múꞌeen, mɨ seica, mɨ sej seꞌuun Tiatira éꞌeche, mɨ sej seajta caí siyen tiráꞌastijreꞌe seꞌíjna ɨ́ niuucari tɨ huaꞌitzi púꞌeen, caxu seꞌɨ́jna rɨꞌɨree ɨ́ mej jee jeíhua huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ́ Satanás jemi. Aꞌɨ́j nu jɨ́n, canu máa aꞌij tiꞌitɨ́j jɨ́n tejáꞌamuaꞌíjcateꞌe sino setáꞌaj siyen huárɨni sej seuj ráꞌastijreꞌe aꞌij sej seri tíraarɨ́ꞌɨre. Setáꞌaj siyen huárɨni asta nenaꞌa caí neajtahuaꞌa yé uvéꞌenen. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tiuꞌumuáꞌitɨn, tɨ ajta ayén cheꞌatá naꞌa rɨ́ꞌɨ tiꞌitiújchaꞌɨɨ netɨ́j inee, ajta naꞌa caí nain teꞌentipuáꞌare, nee nu neꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiraꞌíjcateꞌen tɨ ij aꞌɨ́ɨn tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨ́j chuéjraꞌa japua aꞌuchéjme. 


text:
<pb/>“Caꞌanéeri pu jɨ́n tihuaꞌaꞌaíiteꞌe aꞌame. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tihuaꞌantipuáꞌajteꞌesin aꞌɨ́mej ɨ́ mej rájchaꞌɨɨreꞌe tɨ́j jaꞌatɨ ayén tiraatétaaraxɨꞌɨn ɨ́ xaꞌari tɨ xarij jɨ́n taavíjhua. Ayee nu cheꞌatá nenaꞌa tiꞌitɨ jɨ́n tíꞌiraꞌíjcateꞌen tɨ́j ajta aꞌɨ́ɨn niyáꞌupua ayén tiꞌitɨ jɨ́n tinaaꞌíjca. 


text:
<pb/>“Neajta niyen huateáturan ɨ́ jemin tɨ ij aꞌɨ́ɨn ayén tátzaveꞌe áꞌaraꞌani tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ xuꞌuraꞌave tɨ ꞌaíjninei tapuáꞌarijmeꞌeca. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ temuaꞌa naa tiráanamua aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios ayén tihuáꞌaꞌixaateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi.”<pb/>


text:
’Patáꞌaj piyen tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Sardis tɨ jɨ́meꞌen yee: “Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna tɨ jemin seijreꞌe ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios tɨ arahuaꞌapuáca jɨ́n tíꞌimuarɨꞌe. Nee nu neajta ruꞌitéꞌaa ɨ́ xuꞌuraꞌave ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Ayee nu niyen tíꞌijmuaꞌaree ɨ́ sej jɨ́n tíꞌimuarɨꞌe. Ayee mú tíꞌixaxaꞌa sej nuꞌu ruuri seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej jeíhua tíꞌimuarɨꞌe. Mɨ seajta múꞌeen, neetzi jemi xu siyen mɨꞌɨchi. 


text:
<pb/>“Setáꞌaj atanéjneꞌere, setáꞌaj seajta rɨ́ꞌɨ ráaruuren seꞌɨ́jna tɨ auj múꞌejmi jemi seijreꞌe, tɨ ajta ari tɨ́muaꞌa mɨꞌɨni, aꞌiné ayée pu tináꞌamitɨejteꞌe ineetzi sej caí tiꞌitɨj jɨ́n araúraste ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>“Setáꞌaj siyen raꞌutámuaꞌaree ɨ́ sej raꞌancuréꞌa, ɨ́ sej seajta ráanamuajriꞌi. Setáꞌaj seꞌɨ́jna jɨ́n araúrasten, seajta seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati. Tɨ puaꞌa secaí siyen atanéjneꞌere, nee nu mú aꞌuvéꞌeméꞌe naꞌame múꞌejmi jemi tɨ́j nahuaꞌari. Seajta múꞌeen, caxu ramuaꞌaréeren aꞌatzaj nej puaꞌa neꞌuun eꞌetanéjsin múꞌejmi jemi. 


text:
<pb/>“Mɨ majta, seica mú múꞌejmi jemi seijreꞌe ɨ́ mej caí miyen tiꞌitɨ jɨ́n titeꞌáꞌatura ɨ́ ru jetze. Aꞌɨ́ɨ mú áꞌujujhuaꞌaneꞌe muáꞌajuꞌu ineetzi jamuan, majta áꞌujujhuaꞌaneꞌe muáꞌajuꞌu mej cuaiínaviꞌin tiuꞌuchén, aꞌiné ayée pu tihuaꞌuvíjteꞌe aꞌɨ́mej. 


text:
<pb/>“Aꞌɨjna ɨ́ tɨ tíꞌimuaꞌitɨn, ayée pu hui ꞌéeneꞌe tiꞌitechée aꞌame cuaiínaviꞌican. Neajta inee, canu raꞌuréꞌuuna ɨ́ tɨ jɨ́n ántehuaa ɨ́ yuꞌuxari jetze ɨ́ mej jetzen áꞌayuꞌusiꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej rusén jɨ́n huateáturaasin ɨ́ Dios jemi, sino nee nu neajta niyen tiraataxájta ɨ́ tɨ jɨ́n ántehuaa jemin ɨ́ niyáꞌupua, neajta huáꞌa jemi ɨ́ mej jemin tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ niyáꞌupua. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ huiteájnamua, chéꞌe aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ temuaꞌa tiráanamua aꞌij tɨ tihuáꞌaꞌixaateꞌe ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri jemin ɨ́ Dios.” Ɨ́ mej Filadelfia eꞌetiújseꞌɨri 


text:
<pb/>’Patáꞌaj pajta tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Filadelfia tɨ jɨ́meꞌen yee: “Patáꞌaj piyen tɨ jɨ́meꞌen yee, ayée pu tiꞌixa aꞌɨ́jna ɨ́ Dios ɨ́ tɨ rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ajta tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌixaxaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu yee ajta aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huaꞌatáꞌaca mej mi meꞌuun aꞌuteárute aꞌu tɨ eꞌirájca aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jetzen huanéj ɨ́ David teecan. Tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn teꞌantácuuna, capu rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ teꞌiteáanan. Ajta, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn teꞌiteáanan, capu ajta rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ teꞌantácuuna. 


text:
<pb/>“Nee nu ramuaꞌaree aꞌij sej rɨcɨ. Casiꞌi, xaaseíj. Nuꞌuri niyen amuaatáꞌa sej si siyen ruxɨéehua seꞌuun aꞌuteárute. Ajta, capu rɨꞌɨrí tɨ jaꞌatɨ amuaatáꞌijmɨi. Nee nu ramuaꞌaree tɨ caí jeíhua amúꞌucaꞌanistiꞌi. Mɨ seajta múꞌeen, seúcheꞌe xu raꞌaráꞌastijreꞌe aꞌij nej tejamuáꞌixaa. Caxu seajta nexɨéehua. 


text:
<pb/>“Meꞌecui xaa, ayée nu huáꞌaruuren neꞌɨ́mej ɨ́ mej miyen ruseijrata mej nuꞌu Israél jetze ajtémeꞌecan. Camu xaa neꞌu aꞌɨ́jna jetze ajtémeꞌecan sino metíꞌihuaꞌitaca muꞌu. Aꞌɨ́ɨ mú jemin eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Satanás. Ayee nu caꞌanéeri jɨ́n huáꞌaruuren mej mi mú aꞌuvéꞌejuꞌun mej títunutaxɨꞌɨn múꞌejmi jemi mej mi majta ráamuaꞌaree nej jáꞌamuaxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>“Aꞌiné múꞌeen xu siyen raꞌaráꞌastijreꞌe aꞌij nej neri tejámuaaꞌíjca, sej siyen cheꞌatá senaꞌa teꞌutáviicuaꞌi netɨ́j neajta inee teꞌutáviicuaꞌiriꞌi, ayée nu rɨ́ꞌɨ tejáꞌamuachaꞌɨ́ɨ tɨ ij caí ayén tejamuáacɨꞌɨti aꞌájna mej jetzen miyen áꞌaviicuaꞌireꞌe muáꞌajuꞌu, aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌa tɨ́ꞌɨj ayén tejaꞌuréꞌenejsin tɨ́ꞌij huáꞌa japua rájveti naíjmiꞌica ɨ́ mej íiyen huachéjme ɨ́ chaanaca japua. Miꞌi mú aꞌuvéꞌejuꞌun mej títunutaxɨꞌɨn múꞌejmi jemi mej mi majta ráamuaꞌaree nej jáꞌamuaxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>“Mu nu eꞌicáame inee caꞌanacan. Rɨ́ꞌɨ xuꞌu, setáꞌaj siyen huárɨni setáꞌaj rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨ́ɨ xáꞌaraꞌani ɨ́ sej seri tíꞌijchaꞌɨɨ ɨ́ Dios jemi. Caxu raatáꞌacareꞌen tɨ jaꞌatɨ áꞌamuanahuaꞌira ɨ́ curuun ɨ́ sej seri raatéemuaꞌitɨ. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tiuꞌumuáꞌitɨn, ayée nu tiꞌitɨj jɨ́n tiraataꞌíjcateꞌesin tɨ́ꞌij tiꞌitevée aꞌame u téyujraꞌan ɨ́ neDioj. Aꞌɨ́ɨ pu aꞌuun aꞌuracaíi aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Neajta nu raꞌacáchajtza neꞌɨ́jna jetze ɨ́ tɨ jɨ́n ántehuaa ɨ́ neDioj, neajta ɨ́ tɨ jɨ́n téjaꞌarájtehuaa chajtaꞌaraꞌan ɨ́ neDioj, aꞌujna u Jerusalén ɨ́ tɨ jéjcua, ɨ́ tɨ ajta aꞌuun eꞌicaanej u ta japua aꞌu tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ neDioj. Neajta nu niyen jetzen raꞌacáchajtza ɨ́ nej jéjcuacan jɨ́n ántehuaa. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn jaꞌatɨ tɨ huiteájnamua, chéꞌe temuaꞌa naa tiráanamua aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios ayén tihuáꞌaꞌixaateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi.” Ɨ́ mej Laodicea eꞌetiújseꞌɨri 


text:
<pb/>’Patáꞌaj pajta piyen tiraataꞌítiꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ huáꞌachaꞌɨɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri u Laodicea. Piyen tɨ jɨ́meꞌen yee: “Ayee pu tiꞌixa aꞌɨ́jna tɨ ayén tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌixaxaꞌa tɨjɨ́n: Ayen tiꞌayajna, aꞌɨ́jna tɨ ajta tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n aꞌij tiꞌixa Dios jɨmeꞌe. Ajta capu ayén tíꞌihuaꞌitaca. Aꞌɨ́ɨ pu ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ Dios jamuan tiúꞌutaahuacaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ tíꞌiseijreꞌe íjii. 


text:
<pb/>“Nee nu ramuaꞌaree aꞌij sej titetiújchaꞌɨɨ. Caxu aꞌujcaꞌanéecan jɨ́n naꞌancuréꞌeviꞌitɨ ineetzi. Caxu seajta caꞌanéeri jɨ́n naatamuári, sino cháꞌanaꞌa xuꞌu siyen titetiújchaꞌɨɨ. Ayee pu tinaꞌaráanajche sej aꞌujcaꞌanéecan jɨ́n naꞌancuréꞌeviꞌitɨn naꞌari caꞌanéeri jɨ́n sej naatamuáriteꞌen. 


text:
<pb/>“Ayee xu tíꞌivaɨreꞌe tɨ́j jaj tɨ cɨ́j naꞌa tíꞌipɨsti. Caxu siyen tíꞌivaɨreꞌe tɨ́j jaj tɨ jeíhua pɨsti nusu tɨ jeíhua cɨmuajra. Aꞌɨ́j nu jɨ́n niyen áꞌamuaruuren tɨ́j jaꞌatɨ tɨ ayén jaj aíjtzitzee tɨ caí xɨ́ꞌepɨꞌɨn ráꞌamencateꞌe. Nee nu caꞌanéeri jɨ́n mé amúuhuaꞌaxɨjsin. 


text:
<pb/>“Ayee xu tíꞌixaxaꞌa yee sej seri chíjteaani sej púꞌeen, tɨ yee jeíhua huápɨꞌɨ rɨ́ꞌɨ tejamuáavaɨ, tɨ yee caí tiꞌitɨ tejamuáꞌaturaateꞌe. Mɨ seajta múꞌeen, caxu siyen tíꞌijmuaꞌaree sej xánaꞌavisiꞌi, seajta siyen aꞌij puaꞌa huáꞌaseijrateꞌe huáꞌa jemi ɨ́ teɨte. Múꞌeen xu xaa caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi, seajta aracúcuꞌunijmee, seajta siyen muámuaꞌavijméꞌe. 


text:
<pb/>“Aꞌɨ́j nu jɨ́n, niyen tejáꞌamuahuavii sej si neetzi jemi ráananan seꞌɨ́jna ɨ́ oro tɨ taij jetze rutáꞌahuaca sej si siyen huateújchijteaanita. Setáꞌaj siyen neetzi jemi ráananan ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ naa tíꞌicuaina sej si seꞌɨ́jna jɨ́n ucaújchejteꞌaxɨꞌɨn tɨ ij caí ayén seijreꞌe ɨ́ sej jɨ́n tíꞌiteviꞌiraꞌa seꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej muámuaꞌavijméꞌe. Setáꞌaj seajta neetzi jemi ráananan seꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ ɨ́ sej araújhuaateꞌen ɨ́ rujɨ́ꞌɨ jetze tɨ́ꞌij rɨꞌɨriistan sej tiꞌitɨ huaseíj. 


text:
<pb/>“Ayee nu huaꞌajteáꞌaxɨꞌɨcaꞌa, neajta puaíjtzi huaꞌatáꞌaca aꞌɨ́mej ɨ́ nej huáꞌaxeꞌeveꞌe. Aꞌɨ́j pu jɨ́n, setáꞌaj seɨcɨé tiúꞌumuaꞌati, seajta aꞌujcaꞌanéecan jɨ́n naꞌaráꞌastijreꞌen. 


text:
<pb/>“Meꞌecui xaa, nee nu aꞌitéjvee táꞌapueerta, neteꞌejteáatuꞌaxa. Tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén náanamua nej rájee, tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn ajta tinaꞌantácuuneꞌen, aj nu ni jemin uteáruti tej ti naímiꞌi tiúꞌucuaꞌani tajɨ́ɨmuaꞌa. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ tiuꞌumuáꞌitɨn, ayée nu raatáꞌasin tɨ ne jamuan aꞌujyeíjxɨꞌɨn aꞌu nej tejéꞌaijta aꞌiné ayée pu tináaruu ineetzi. Netɨ́ꞌɨj tiuꞌutéemuaꞌitɨ, aj nu ni án niyáꞌupua jamuan aꞌujyeíjxɨ aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn tejéꞌaijta. 


text:
<pb/>“Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huiteájnamua, chéꞌe temuaꞌa naa tiráanamua aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios ayén tihuáꞌaꞌixaateꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej eꞌetiújseꞌɨri ɨ́ Dios jemi.”<pb/>


text:
Tɨ́ꞌɨj raatapuáꞌajtacaꞌa tɨ tiuꞌuxájtacaꞌa, aj nu ni niyen éeniꞌicɨꞌe tiuꞌuséij. Seɨ́j nu huaseíj ɨ́ puéerta tɨ antacúuniꞌihuacaꞌa u ta japua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ nej amuacaícan ráanamuajriꞌi, ajtahuaꞌa pu tíꞌineꞌixaateꞌecaꞌa. Ayee pu namuajreꞌecaꞌa tɨ́j jaꞌatɨ tɨ ucáajijhua trompeeta jetze. Ayen tɨjɨ́n: ―Yen vejnéechi nej ni timuaataseíjrateꞌen aꞌij tɨ tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén tejaꞌuréꞌenen méjcaꞌi huáyee. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, aj pu aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu neetzi jemi ruꞌutéꞌaa. Ayee nu éeneꞌen tiuꞌuséij cumu aꞌu tɨ ɨpuari aꞌutéjvee u ta japua. Ajta aꞌɨ́jna japua ɨ́ ɨpuari, jaꞌatɨ pu jetzen acájca. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ jetzen acájca, ayée pu naa éeneꞌen tiꞌitéechen. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j tetej tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, tɨ paꞌu ɨ́ tetej, ajta tɨ teúumua ajta ɨ́ tɨ ranaxca. Ajta ayén seijreꞌecaꞌa tɨ́j ɨ́ seɨj ɨ́ tetej ɨ́ tɨ paꞌu tɨ ajta naa tíꞌimesti. Cuꞌuxaí pu ajta ataviɨ́jcaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ ɨpuari. Ayee pu rúꞌaaraviꞌi seijreꞌecaꞌa tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ tetej mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n esmeralda. 


text:
<pb/>Ajta, seica ɨ́ ɨpuari atavéejmeꞌecaa aꞌu tɨ aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ ɨpuari. Seité japuan muáacua pu aráꞌasecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ɨpuari. Majta meꞌɨ́n ɨ́ vaujsi, aꞌɨ́ɨ mú acatéꞌetejmeꞌecaa jetzen ɨ́ seica ɨ́ ɨpuari. Majta miyen seité japuan muáacua aráꞌasecaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi. Majta cuaiínaviꞌin mú tiꞌitéchejcaꞌa, majta curuun teꞌutearújteꞌeméꞌe tɨ oro jɨ́n taavíjhuacaꞌa. 


text:
<pb/>Aꞌájna seɨ́j japua ɨ́ ɨpuari miyen témaxcavaꞌaraꞌa, majta téniuucaꞌa. Ajta, án tɨ eꞌevéꞌevee ɨ́ ɨpuari, tatzari pu aꞌatáatɨmeꞌecaa tɨ ayén puaꞌamé aráhuaꞌapua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tatzari, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios tɨ aráhuaꞌapua jɨ́n tíꞌimuarɨꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌujna aꞌu tɨ eꞌevéꞌevee, ayée pu éeneꞌe huámuan á chuaataꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ naa tíꞌimesti, tɨ ajta tíꞌitatzaj. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ tetej mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n cristal. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej muáacua aráꞌase ɨ́ mej ruuri, aꞌúu mú uhuaꞌúꞌupuꞌujmeꞌecaa tɨ́j naꞌa tiꞌipuaꞌamé ɨ́ ɨpuari. Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa mú tíꞌiseij, nain japua, tɨ́j naꞌa júteꞌɨmua, ajta íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ seɨ́tɨ, ayée pu araseijreꞌe tɨ́j muajye. Ajta ɨ́ tɨ huaꞌapua, ayée pu araseijreꞌe tɨ́j puuya. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ ruuri tɨ huaíca, ayée pu teꞌecánee tɨ́j teáataꞌa, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ muáacua, ayée pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j cuaꞌɨraꞌave tɨ ráꞌaraꞌive. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej muáacua, ɨ́ mej majta iꞌi ruuri, aꞌɨ́ɨ mú arajsevíca ajtáꞌanájmee. Tɨ́ꞌɨj pɨ́ naꞌa mú tíꞌiseij nainjapua tɨ́j naꞌa júteꞌɨmua, majta íiyen chaanaca japua. Nain tújcaꞌari tzajtaꞌa, majta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú jemin tíꞌichuiicacaꞌa ɨ́ Dios. Camu jaꞌanáj raatapuáꞌajta mej miyen tiꞌichuíica tɨjɨ́n:<pb/>Rɨ́ꞌɨ pu tíꞌiseijreꞌe, temuaꞌa pu urarɨ́ꞌeneꞌacan jɨ́n seijreꞌe,<br/>xɨ́ꞌepɨꞌɨn pu een seijreꞌe tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe ɨ́ tavástaraꞌa,<br/>aꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ruseɨ́j seijreꞌecaꞌa, tɨ ajta seijreꞌe íjii, tɨ ajta seíireꞌe aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Majta miyen rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca, majta ranáꞌamicheꞌe, aꞌɨ́ɨ mú majta tíꞌijteujtziꞌireꞌe muáꞌayeꞌi meꞌɨ́jna tɨ aꞌɨ́ɨn ɨpuari jetze acájca, tɨ ajta ruuri tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Matɨ́j menaꞌa miyen rɨcɨ ɨ́ mej muáacua, ɨ́ mej majta ruuri, aꞌɨ́ɨ mú majta miyen rɨcɨ aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej vaujsi ɨ́ mej seité japuan muáacua aráꞌase. Aꞌɨ́ɨ mú aicaújtuuxɨjsin meꞌɨ́jna jemi ɨ́ tɨ ɨpuari jetze acájca, mej mi raateánajche meꞌɨ́jna tɨ iꞌi ruuri tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe, majta raatátuiireꞌesin ɨ́ jemin ɨ́ tiuꞌujcúrun. Majta miyen tiꞌichuíica tɨjɨ́n:<pb/> 


text:
Ayee pu timuaavíjteꞌe múꞌeetzi, mɨ pej tavástaraꞌa púꞌeen, mɨ pej pajta iꞌi Dios.<pb/>Tej ti tiyen rɨ́ꞌɨ timuaatáꞌan, tej ti tiyen muanáꞌamicheꞌen.<pb/>Pej pi nain jɨ́n antíꞌamuaꞌaréere,<br/>aꞌiné múꞌee pej nain tiúꞌutaahuacaꞌa, nain ɨ́ tɨ seijreꞌe íjii.<pb/>Ayee mú ꞌeen jɨ́n huataseíjre meꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej piyen tiraꞌutéecaꞌane áꞌaxeꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe.<pb/>Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen huátaavijhuacaꞌa.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni ayén éeneꞌen tiuꞌuséij, tɨ aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ acájca ɨ́ ɨpuari jetze, rurɨꞌɨríintaꞌa pu ruꞌitépijcaa ɨ́ yuꞌuxari ɨ́ tɨ ruxɨ́ꞌejtaꞌa téꞌesiɨɨmuaꞌihuacaꞌa, ajta, áꞌavijtiꞌihuacaꞌa arahuaꞌapuáca jɨmeꞌe ɨ́ xɨjca. 


text:
<pb/>Neajta jaꞌatɨ huaseíj tɨ júteꞌe tíꞌivaɨreꞌe. Aꞌɨjna ɨ́ jaꞌatɨ jéꞌecan pu huápɨꞌɨ urácaꞌanée. Caꞌanín pu jɨ́n tiuꞌutáhuau. Ayee pu tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani ayén huataújcɨꞌɨpua tɨ aꞌɨ́ɨn raꞌajsiújtzaꞌanaxɨꞌɨn ɨ́ tɨ jɨ́n áꞌaviꞌijtiꞌihuajmee, ajta ɨ́ tɨ raatáxɨjta ɨ́ yuꞌuxari? ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí ayén teꞌirájraa. Tɨ́j naꞌa aꞌujna jáꞌahuaꞌa u júteꞌe, ajta íiyen chaanaca japua, ajta u tajete, capu méꞌe jaꞌatɨ tɨ ayén tiuꞌutaúcɨꞌɨpua ɨ́ tɨ ayén tiraatáxɨjta, ajta tɨ raꞌuseíj aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa. 


text:
<pb/>Neajta inee, jeíhua nu huápɨꞌɨ neyeinecaꞌa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej caí rateuveꞌecaꞌa seɨ́j tɨ ayén tiuꞌutaúcɨꞌɨpua ɨ́ tɨ ayén tiraatáxɨjta ɨ́ yuꞌuxari nusu tɨ raꞌuseíj, ajta tɨ raꞌujíjveꞌen. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí seɨj tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecantacaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ vaujsi, ayée pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capej ayeine. Meꞌecui xaa, aꞌɨ́jna mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n ɨ́ Muajye ɨ́ tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan aꞌɨ́mej ɨ́ mej Israél jetze airáane, aꞌɨ́jna ɨ́ mej majta miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Aꞌɨjna ɨ́ tɨ David jetze airaújneijte, aꞌɨ́ɨ pu ari tiuꞌutéemuaꞌitɨ tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn ayén tiraꞌajsiújtzaꞌanaxɨꞌɨn ɨ́ taꞌaráhuaꞌapuáca jɨ́n áꞌaviꞌijtiꞌihuajmee, tɨ ajta raatáxɨjta. 


text:
<pb/>Neajta niyen éeneꞌen tiuꞌuséij tɨ́j tiꞌitɨ ɨ́ Cáneꞌa, ayée seijreꞌecaꞌa tɨ́j ɨ́ mej meri raajéꞌica. Aꞌuu pu aꞌutéveecaꞌa jemin ɨ́ ɨpuari. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huáꞌa tzajtaꞌa seijreꞌecaꞌa ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej aitecaíjmeꞌecaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa, arahuaꞌapuáca pu ájtaꞌehuájmeꞌecaa, ajta arahuaꞌapuájméꞌen pu ájjɨꞌɨsijmeꞌecaa. Ajta aꞌɨ́ɨn jɨꞌɨseáaraꞌan ɨ́ taꞌaráhuaꞌapua, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios ɨ́ tɨ nainjapua u yaꞌutaꞌítecaꞌa íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Cáneꞌa, aꞌúu pu aꞌuvéꞌemej aꞌɨ́jna jemi ɨ́ tɨ eꞌecájca ɨ́ ɨpuari jetze. Tɨꞌɨquí raꞌancuréꞌepi aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari ɨ́ tɨ rɨꞌɨríintaꞌa seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ɨpuari jetze acájca. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj raꞌancuréꞌepi aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi ɨ́ mej seité japuan muáacua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ mú miyen aꞌɨmuá aicaújtuuxɨ meꞌɨ́jna jemi ɨ́ Cáneꞌa. Matɨ́j menaꞌa puaꞌamé teꞌitéꞌɨꞌɨcaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ aarpa, majta tuxaꞌa tɨ oro jɨ́n tíꞌitaavijhuacaꞌa. Cuaaneꞌe pu avéꞌejɨstíjmeꞌecaa aꞌɨ́jna jetze ɨ́ tuxaꞌa. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ cuaaneꞌe, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej raatáhuaviiriꞌi ɨ́ Dios aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi miyen jéjcuacan jɨ́n tiuꞌutáchuiicacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/>Ayee pu tiraavíjteꞌe pej múꞌee piyen raꞌancuréꞌepin, pajta raatáxɨjta aꞌiné memuaajéꞌica.<pb/>Pajta múꞌee, pepuꞌuri tiuꞌutanájchitacaꞌa peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ áꞌaxuureꞌe ɨ́ mej jɨ́n téꞌechaꞌɨcaꞌa ɨ́ Dios jemi,<br/>pej pi tiuꞌutátuiireꞌen ɨ́ Dios jemi ɨ́ teɨte mej nainjapua éꞌemeꞌecan.<pb/>Aꞌɨ́ɨ mú huáꞌa jetze ajtémeꞌecan matɨ́j menaꞌa seɨ́j jetze mej airaújneijte<br/>nusu aꞌachú puaꞌamé ɨ́ mej seɨ́j niuucari jɨ́n tíꞌixaxaꞌa<br/>nusu matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen.<pb/>Aꞌu tɨ naꞌa mej éꞌeseijreꞌe seɨ́j japua ɨ́ chuej, aꞌúu mú éꞌemeꞌecan.<pb/> 


text:
Pajta múꞌee, pepuꞌuri piyen rɨ́ꞌɨ huáꞌuruu mej mi miyen meꞌɨ́n teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeeneꞌen muáꞌaraꞌani aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌaijta,<br/>mej mi majta tiꞌitɨj jɨ́n tiuꞌutévaɨreꞌen meꞌɨ́jna jemi ɨ́ Dios.<pb/>Mɨ majta aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́ɨ mú tiuꞌutaꞌaíjta íiyen chaanaca japua. Ayee mú tiuꞌutáchuiicacaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni atáneerecaꞌa. Netɨ́ꞌɨj ni huáꞌunamuajriꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej u ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Mé muꞌiicáa huápɨꞌɨ. Capu aꞌatzu rɨꞌɨrí tɨ huaꞌutéꞌitɨen, ni capu ámitɨeereꞌe aꞌachú mej puaꞌamé. Ayee mú puaꞌamé matɨ́j ɨ́ xuꞌuraꞌave. Aꞌɨ́ɨ mú meꞌuun atavéejmeꞌecaa meꞌɨ́jna jetze ɨ́ ɨpuari, majta aꞌɨ́mej jetze ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri, majta aꞌɨ́mej jetze ɨ́ vaujsi. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ mú miyen caꞌanín jɨ́n tiuꞌutáchuiicacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/>Tichéꞌe tiyen rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan teꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa ɨ́ mej raajéꞌica.<pb/>Jee xaa, ayée pu tiraavíjteꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn ayén tiraꞌancuréꞌan aꞌɨ́jna tɨ Dios jɨ́n tiraꞌíjcateꞌe,<br/>ajta tɨ́j naꞌa tɨ jemin tíꞌiseijreꞌe ɨ́ Dios,<br/>ajta ɨ́ muaꞌatzíiraꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n tiuꞌutaꞌaíjta,<br/>ajta ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan ɨ́ tɨ jɨ́n nain jɨ́n tiuꞌutémuaꞌitɨn.<pb/>Tichéꞌe rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan, teajta ahuátatzaahuateꞌen teꞌɨ́jna jemi,<br/>tichéꞌe teajta huátatemuaꞌaveꞌen teꞌɨ́jna jemi ɨ́ Cáneꞌa. Ayee mú tiuꞌutáchuiicacaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni niyen tíhuáꞌunamuajriꞌi ɨ́ mej tiꞌichuíica, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé mej u ta japua éꞌeseijreꞌe, majta aꞌɨ́mej mej íiyen seijreꞌe ɨ́ chaanaca japua, majta aꞌɨ́ɨme, matɨ́j puaꞌamé u tajete mej éꞌeseijreꞌe, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej japuan éꞌeseijreꞌe ɨ́ jaj tɨ veꞌée, majta matɨ́j menaꞌa puaꞌamé aꞌaseijreꞌe ɨ́ jaj tzajtaꞌa. Naímiꞌi mú miyen tíꞌichuiicacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/>Tichéꞌe rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan teꞌɨ́jna ɨ́ tɨ acájca ɨ́ ɨpuari jetze, teajta teꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa.<pb/>Tichéꞌe rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan, tichéꞌe teajta rɨ́ꞌɨ tirájchaꞌɨɨ,<br/>teajta rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani,<br/>teajta raatáꞌan tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌareere áꞌaraꞌani tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri, ayée mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi, aꞌɨ́ɨ mú aicaújtuuxɨ, majta raateánajchecaꞌa ɨ́ Dios.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni raaseíj tɨ aꞌɨ́ɨn Cáneꞌa seɨ́j antínaꞌacacaꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n áꞌavijtiꞌihuacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, aj nu ni ráanamuajriꞌi seɨ́j tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej ruuri, ɨ́ mej majta muáacua. Ayee pu caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa. Cu xɨee mej cuj huatéjniuuni. Ayen tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi. 


text:
<pb/>Neajtahuaꞌa nu atáneerecaꞌa tɨ puaꞌa á aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ cahuaayuꞌu ɨ́ tɨ cuaínaraꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ avéꞌeca, aꞌɨ́ɨ pu túꞌunamɨꞌɨ huitéchueecaꞌa rumuájcaꞌa jetze. Ajta, aꞌɨ́ɨ pu huirájraa tɨ ij huaꞌantimuáꞌitɨn. Aꞌu tɨ naꞌa pu áꞌuyeꞌicaa ajta naꞌa caí naíjmiꞌica antimuáꞌitɨ. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí ajtahuaꞌa raꞌantínaꞌacacaꞌa. Netɨ́ꞌɨj ni niyen tiráanamuajriꞌi tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn tɨ huaꞌapua tɨ ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej ruuri, ɨ́ mej muáacua, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi. Single Line Comp 


text:
Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa, seɨj pu huirájraa ɨ́ cahuaayuꞌu tɨ paꞌuseáararaꞌa. Ajta ayée pu tiraatáꞌa aꞌɨ́jna tɨ avéꞌeca tɨ ij aꞌɨ́ɨn ayén huaúꞌɨtziiteꞌen ɨ́ teɨte ɨ́ mej yen seijreꞌe i chaanaca japua mej mi caí chéꞌe ruꞌihuaamuaꞌa muáꞌaraꞌani sino mej mi huaújcuiꞌini seɨj ajta seɨj. Aꞌɨ́ɨ pu jɨ́n, aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌechui seɨ́j ɨ́ chun ɨ́ tɨ veꞌée, ɨ́ tɨ ajta teꞌejcamɨ́ɨmɨjmee ruxɨ́ꞌejtaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi huaícacajetze raꞌantínaꞌacacaꞌa. Netɨ́ꞌɨj ni niyen tiráanamuajriꞌi tɨ ajta seɨj tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej ruuri, ɨ́ mej muáacua, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi. Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa atáneerecaꞌa. Meꞌecui xaa, á pu aꞌutéjvee seɨj ɨ́ cahuaayuꞌu tɨ xuꞌumuaraꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ avéꞌeca, aꞌɨ́ɨ pu ráachuisimeꞌe ɨ́ mej jɨ́n teꞌecáꞌitɨeera. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni jaꞌatɨ huánamuajriꞌi. Cu xɨee huáꞌa tzajtaꞌa áꞌa tejaꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ mej ruuri, aꞌɨ́mej ɨ́ mej muáacua. Ayen tɨjɨ́n: ―Sei medida ɨ́ triigu, ayée pu cheꞌatá naꞌa tiꞌijnáache aꞌame tɨ́j jaꞌatɨ ayén tiraamuáꞌitɨn seɨ́j xɨcaj jɨmeꞌe. Ajta hui huaíca medida ɨ́ triigu tɨ tɨ́tɨꞌɨjméꞌen huíjmuaiyujme, ayée pu cheꞌatá naꞌa tiꞌijnáache aꞌame tɨ́j jaꞌatɨ ayén tiraamuáꞌitɨn seɨ́j xɨcaj jɨmeꞌe. Mɨ seajta múꞌeen, caxu yáꞌujɨpuan aꞌu mej tejéꞌehuasteꞌe aceituuna tiꞌitɨ naꞌari uuva tiꞌitɨ sino michéꞌe meꞌɨ́jna jɨ́n huateújvaɨreꞌen. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí ayén ɨ́ tɨ muáacua antínaꞌacacaꞌa. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén raꞌantínaꞌacacaꞌa, aj nu ni ráanamuajriꞌi tɨ aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ muáacua tɨ ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej ruuri. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi. 


text:
<pb/>Neajtahuaꞌa nu atáneerecaꞌa. Netɨ́ꞌɨj ni raaseíj neꞌɨ́jna ɨ́ cahuaayuꞌu ɨ́ tɨ cɨ́j tíꞌiteuumuaraꞌa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ avéꞌeca, ayée pu ántehuaa tɨjɨ́n I nej huáꞌacuiꞌica. Ajta ɨ́ seɨj ɨ́ tɨ cujtaꞌan huaméꞌecaa, ayée pu ajta ántehuaa tɨjɨ́n I nej huáꞌa chiꞌij púꞌeen ɨ́ mɨꞌɨchite. Dios pu ayén huaꞌutáꞌa mej mi meꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere jeꞌicáj aꞌɨ́mej ɨ́ mej yen huachéjme ɨ́ teɨte íiyen chaanaca japua mej mi huáꞌucuiꞌini aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiújneꞌusiꞌiteꞌen nusu tujri jɨmeꞌe naꞌari cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe o aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ tiꞌitén ɨ́ mej tíꞌitecɨꞌɨmeca. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí ɨ́ taꞌanxɨ́vi antínaꞌacacaꞌa. Netɨ́ꞌɨj ni neꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ huáꞌaxɨejniuꞌuca aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌɨ́jna jɨ́n huácuiihuacaꞌa meꞌɨ́jna mej raꞌaráꞌastijre meꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios, majta meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej raꞌancuréꞌa ɨ́ niuucari Cɨríistuꞌu tɨ raateájtuaa ɨ́ huáꞌa jemi. Majta aꞌɨ́mej, án mú eꞌejtéꞌecaꞌa ɨ́ ɨpuari jete. 


text:
<pb/>Majta caꞌanín jɨ́n jíjhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Tavastaraꞌa, mɨ pej rɨꞌéeneꞌecán jɨ́n seijreꞌe, mɨ pej tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌixaxaꞌa, ¿aꞌachúni auj áꞌateeri ajta penaꞌa caí piyen tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌen peꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ mej táacuii, pej pi puaíjtzi huaꞌutáꞌan peꞌɨ́mej ɨ́ mej án japuan huachéjme aꞌánna chaanaca japua? 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí huaꞌuréꞌepijte ɨ́ cɨ́ɨxuri ɨ́ tɨ tɨ́tɨꞌɨjme, tɨ ajta tíꞌicuaina. Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa mej nuꞌu mauj aꞌatzu tiuꞌuchúꞌeveꞌen ajta naꞌa caí ayén teꞌaraúrasten aꞌachú tɨ ari huáꞌuxɨꞌepɨꞌɨntariꞌiriꞌi aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej ruxɨ́ꞌej tiꞌitɨj jɨ́n tíꞌivaɨreꞌecaꞌa, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ huáꞌaꞌihuaamuaꞌa ɨ́ mej miyen cheꞌatá menaꞌa éeniꞌicɨꞌe cuiꞌini matɨ́j aꞌɨ́ɨme. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí ɨ́ taꞌarájsevi antínaꞌacacaꞌa. Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa atáneerecaꞌa. Meꞌecui xaa neꞌu. Jéꞌecan pu huápɨꞌɨ huateújcaꞌatzɨ ɨ́ chaanaca. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨcaj, huatéxuꞌumuarecaꞌa. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ xuꞌumua ɨ́ mej jɨ́n tiꞌiteújcheꞌetehuaꞌa muáꞌayeꞌi tɨ puaꞌa maújxɨeemɨjteꞌe. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ máxcɨraꞌi, aꞌɨ́ɨ pu huatépaꞌurecaꞌa. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j xúureꞌe. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ xuꞌuraꞌave, aꞌɨ́ɨ mú miyen cheꞌatá menaꞌa éꞌejvatzɨjxɨ ɨ́ chuej japua tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ tácaꞌiraꞌan ɨ́ huaréj tɨ auj seijreꞌe tɨ́ꞌɨj huáseeviꞌi áꞌayeꞌi. Tɨ puaꞌa aꞌɨ́ɨn cɨ́yeꞌaraꞌan huataújruureajxɨꞌɨn eeca jɨmeꞌe, naíjmiꞌi pu cávaɨjtzi ɨ́ tácaꞌiraꞌan. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ ta japua tɨ tejéꞌeseijreꞌe, aꞌɨ́ɨ pu eꞌehuaújpuaꞌarixɨ. Ayee pu cheꞌatá naꞌa huatéeseijre tɨ́j ajta jaꞌatɨ yuꞌuxari huatéejire. Ajta tɨ́j naꞌa aꞌutɨ́ aꞌu jɨrime, ajta tɨ́j naꞌa aꞌutɨ́ eꞌerahuáchijmee ɨ́ jaj japua, naíjmiꞌi pu huaréꞌaxɨ. Capu chéꞌe muꞌu éꞌe seíireꞌe jáꞌaraa ɨ́ jɨrí. 


text:
<pb/>Majta naímiꞌi ɨ́ mej yen japuan seijreꞌecaꞌa íiyen chaanaca japua, á mú ahuaúravaatacaꞌa jáꞌahuaꞌa teástaꞌana tzajtaꞌa, majta jaij tzajtaꞌa aꞌujna jɨrí jetze. Ayee mú huarɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tiꞌitɨj jɨ́n títetateí, tɨ puaꞌa tajtuhuan púꞌeen nusu presideente púꞌeen naꞌari ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ xantaaruꞌu nusu ɨ́ mecaí mej chíjteaani púꞌeen nusu ɨ́ mej jeíhua rucacaꞌanéjme. Naímiꞌi matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua, miyen huateúravaatacaꞌa. Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa ruxɨ́ꞌej menaꞌa áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌij tɨ tihuaꞌaráanajche, naꞌari caꞌanéeri mú jɨ́n tíꞌimuarɨꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Ayee mú tihuaꞌutajé meꞌɨ́jna ɨ́ jɨrí, majta meꞌɨ́jna ɨ́ tetej tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj yeehui ta japua rájveti sej si taꞌavéꞌenan tɨ ij caí taaseíj aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ acájca ɨ́ ɨpuari japua, ajta tɨ ij caí puaíjtzi táacɨꞌɨti aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Cáneꞌa ɨ́ tɨ ari niuꞌucamɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Jee xaa, puꞌuri yeehui ayén tejaꞌuréꞌene aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌa mej jetzen puaíjtzi taatáꞌasin meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej meri níniuꞌucacu, majta capu jaꞌatɨ raayɨ́ꞌɨtɨ tɨ teꞌutáviicuaꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe.<pb/>


text:
Neajta áꞌiyen muáacuaca huaseíj ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Aa mú aꞌutéꞌuucaꞌa. Seɨj pu aꞌuun jéꞌeseijreꞌecaꞌa u jetze pújmeꞌen Teijmataꞌa, ajta seɨj aꞌujna jáꞌahuaꞌa Huáahuata pújmeꞌen, ajta seɨj Cuameche pújmeꞌen. Ajta ɨ́ seɨj, aꞌúu pu aꞌutéveecaꞌa Tzareemeꞌen pújmeꞌen. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej muáacua, aꞌɨ́ɨ mú caí huaꞌatáꞌacareꞌe ɨ́ eeca tɨ huatáꞌeecare ɨ́ chuej japua naꞌari ɨ́ jaj japua nusu cɨyej tzajtaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni seɨ́j huaseíj tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Aꞌuu pu pújmeꞌen eꞌevéꞌemeꞌecaa aꞌu tɨ ꞌaíjninei ɨ́ xɨcaj. Aꞌɨ́ɨ pu ruꞌiteátɨɨcaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n Dios huaꞌajtiyúꞌuxaxɨj huáꞌacuaatzeꞌe tɨ ayén téꞌaxa mej nuꞌu teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen. Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn tevi ayén caꞌanín jɨ́n huaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareerecaꞌa mej aꞌij puaꞌa ráaruuren ɨ́ chaanaca, majta ɨ́ jaj tɨ veꞌée. 


text:
<pb/>Ayee pu tihuaꞌutáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Caxu xɨ puaíjtzi raatáꞌa ɨ́ chaanaca naꞌari ɨ́ jaj tɨ veꞌée nusu ɨ́ cɨyej ajta tenaꞌa caí huaꞌajtiyúꞌuxaxɨꞌɨn huáꞌacuaatzeꞌe teꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌe ɨ́ taDioj. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni niyen tiráanamuajriꞌi aꞌachú mej puaꞌamé ɨ́ tɨ huaꞌajtiyúꞌuxaxɨj ɨ́ huáꞌacuaatzeꞌe. Ayee mú puaꞌaméca aꞌachú cumu anxɨ́te japuan huaꞌapuate japuan muáacua viꞌiraꞌa. Aꞌɨ́ɨ mú huáꞌa jetze ajtémeꞌecan matɨ́j menaꞌa teɨtestemuaꞌameꞌen mej púꞌeen ɨ́ mej airaújneijte meꞌɨ́jna jetze ɨ́ Israél. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ Judá, ayée mú aráꞌaxcaa tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ Rubén, ayée mú cheꞌatá aráꞌaxcaa tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ Gad, ayée mú majta aráꞌaxcaa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ Aser, ayée mú cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ Neftalí, ayée mú cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. Majta mú miyen cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ Manasés. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́mej jɨmeꞌe ɨ́ seica, ɨ́ mej Simeón jetze airaújneijte, ayée mú majta aráꞌaxcaa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Leví jetze airaújneijte, ayée mú cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Isacar jetze airaújneijte, ayée mú cheꞌatá aráꞌaxcaa tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Naímiꞌi mú miyen tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua viꞌiraꞌa araꞌástɨmeꞌecaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen ɨ́ mej Zabulón jetze airaújneijte, majta ɨ́ mej meꞌɨ́jna jetze airaújneijte ɨ́ José, ayée mú cheꞌatá aráꞌaxcaa matɨ́j ɨ́ seica. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Benjamín jetze airaújneijte, ayée mú cheꞌatá menaꞌa aráꞌaxcaa. Jɨ́meꞌen ɨ́ mej muꞌíi ɨ́ mej majta cuaiínaviꞌin tiꞌitéechen 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa atáneerecaꞌa, neajta huaꞌuseíj ɨ́ seica ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa. Ayee mú temuaꞌa tíꞌitemuꞌiicaa. Capu rɨꞌɨríistacaꞌa tɨ jaꞌatɨ huaꞌutéꞌitɨen. Aꞌu tɨ naꞌa mú éꞌemeꞌecantajmeꞌecaa, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ teɨte ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ teɨte ɨ́ mej seɨcɨé tíꞌijyeꞌira, majta naíjmiꞌi mej seɨcɨé tíꞌixaxaꞌa. Aꞌuu mú aꞌutéꞌuucaꞌa jemin ɨ́ Cáneꞌa. Aꞌɨ́ɨ mú cuaiínaviꞌin tiꞌitechéjmeꞌecaa aꞌɨ́ɨme, majta tacɨ́j mú huiitepíijmeꞌecaa. 


text:
<pb/>Caꞌanín mú jɨ́n miyen tíꞌitejijhuacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/>Caꞌanéeri pu jɨ́n tuꞌirájtuaa aꞌɨ́jna ɨ́ taDioj ɨ́ tɨ acájca ɨ́ ɨpuari jetze,<br/>ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨ mú atavéejmeꞌecaa aꞌu tɨ aꞌutéveecaꞌa ɨ́ ɨpuari, majta aꞌu mej aꞌutéꞌuucaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri. Matɨ́ꞌɨj mi aicaújtuuxɨ ɨ́ jemin ɨ́ tɨ acájca ɨ́ ɨpuari jetze mej mi raateánajche ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n:<pb/>Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen.<pb/>Tuꞌuri tiyen rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌasin, teajta tiyen rɨ́ꞌɨ tiyaꞌuseíira táꞌajuꞌun, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu nain téꞌumuaꞌaree.<pb/>Aꞌɨ́j tu jɨ́n tiyen rɨ́ꞌɨ tiratáꞌacareꞌe táꞌajuꞌun, teajta rɨ́ꞌɨ tiraatetúutuhuaꞌa táꞌajuꞌun.<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu taDioj jemi seíireꞌe aꞌame ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan, ajta ɨ́ caꞌaníjraꞌa tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj ɨ́ tɨ vástacɨraꞌi ayén tinaataꞌíhuaꞌuriꞌi tɨjɨ́n: ―¿Aꞌatéenni mej púꞌeen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej cuaiínaviꞌin tiꞌitechéjme? ¿Aꞌuné jetze maꞌuvéꞌejuꞌun? 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni niyen tiraataꞌixaa tɨjɨ́n: ―Múꞌee vástaꞌa, múꞌee pej ramuaꞌaree pej piyen tinaatáꞌixaateꞌen. Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌii mú hui meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ mej teꞌutáviicuaꞌiriꞌi ɨ́ mej jeíhua huápɨꞌɨ rajpuaíitzi muáꞌaraa. Aꞌii mú meri tiuꞌujáꞌusi ɨ́ tiúꞌujcɨɨxu, majta tiúꞌucuaiinare ɨ́ tihuáꞌacɨɨxu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej raꞌaráꞌastijre meꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu ɨ́ tɨ huáꞌa jetze meꞌecan huamɨ́ꞌɨ. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j mú hui jɨ́n miyen íiye seijreꞌe jemin ɨ́ ɨpuari tɨ jetzen acájca aꞌɨ́jna ɨ́ Dios. Aꞌɨ́ɨ mú majta ravaɨreꞌe teyujtaꞌa aꞌu tɨ aꞌɨ́ɨn Dios éꞌeseijreꞌe. Nain tújcaꞌari tzajtaꞌa, majta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, aꞌúu mú ravaɨreꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨpuari jetze tɨ acájca, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌachaꞌɨɨn aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ruseɨ́j huáꞌa jemi huateáturaasin. 


text:
<pb/>’Camu hui chéꞌe huatatújritzeꞌesin, camu majta chéꞌe huataꞌíꞌicu. Capu ajta chéꞌe huáꞌacucuiꞌi aꞌame ɨ́ huaꞌamuꞌúu ɨ́ xɨcaj jɨmeꞌe. Capu ajta chéꞌe huaꞌataíixɨꞌɨra aꞌame ɨ́ xɨcaj. 


text:
<pb/>’Aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu Cáneꞌa aꞌɨ́jna jetze á aꞌutéjvee ɨ́ ɨpuari. Aꞌɨ́ɨ pu huáꞌachaꞌɨɨ aꞌame. Aꞌɨ́ɨ pu huáꞌaviꞌitɨn aꞌájna aꞌu tɨ jéꞌejmuaa ɨ́ mej jɨ́n ruuri muáꞌaraꞌani. Ajta aꞌɨ́ɨn Dios, aꞌɨ́ɨ pu rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌasin mej mi caí chéꞌe tiꞌitɨ jɨ́n ruxɨéemɨsteꞌe.<pb/>


text:
Tɨꞌɨquí aꞌɨ́ɨn Cáneꞌa raꞌantínaꞌacacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n áꞌavijtiꞌihuajmeꞌecaa, aꞌɨ́jna ɨ́ taꞌaráhuaꞌapua. Aj pu ꞌi nainjapua tiuꞌupuáꞌareajraa u júteꞌe. Ayee pu áꞌatee aꞌachú cumu jáꞌitaꞌa hora tɨ caí tiꞌitɨ namuajreꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni huaꞌuseíj ɨ́ mej aráhuaꞌapua, ɨ́ mej majta tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej Dios jemi huatéꞌuuca. Matɨ́ꞌɨj mi teꞌencuréꞌɨ ɨ́ trompeeta, ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj mú aꞌuvéꞌemej tɨ ajta tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Aꞌɨ́ɨ pu jetzen ajteechaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca. Ajta tiꞌitɨ huiitéjajnacaꞌa cɨ́tziveꞌeri. Seɨ́j pu raatatɨ́ste ɨ́ cuaaneꞌe tɨ ij aꞌɨ́jna rajnájchiteꞌen aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n raatáhuaucareꞌe ɨ́ Dios jemi matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ Dios jemi. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ huaꞌaniuuca, án pu jéꞌeseijreꞌecaꞌa japuan aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ oro jɨ́n taavíjhua ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca tɨ ajta jemin aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ ɨpuari. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi temuaꞌa téꞌejcɨtziujtarixɨ aꞌɨ́jna ɨ́ cuaaneꞌe aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n raatáhuaucareꞌe ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́j pu jetzen ájcɨtziujtarecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ muájcaꞌareꞌaraꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi rájtɨɨ aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́tziveꞌeri, ajta raꞌavéꞌejɨste aꞌɨ́jna ɨ́ taij tɨ aꞌuun aꞌuvéꞌemej aꞌɨ́jna japua ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca. Aj pu ꞌi á yaꞌucáaxɨre ɨ́ chaanaca japua. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, aj nu ni ráanamuajriꞌi. Cu xɨee muatéjniuu. Jéꞌecan pu temuaꞌa tiꞌitécaꞌarajnajmeꞌe. Majta témaxcavaꞌaraꞌa. Ajta huateújcaꞌatzɨjxɨ ɨ́ chaanaca. Jɨ́meꞌen ɨ́ trompeeta ɨ́ mej teꞌitéꞌɨꞌɨcaꞌa 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase, ɨ́ mej majta tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej trompeeta teꞌitéꞌɨꞌɨcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú rɨ́ꞌɨ huaújruu mej mi meꞌɨ́jna tzajtaꞌa ucáajijhua. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna taꞌamuájca, aꞌɨ́ɨ pu ucájijhuacaꞌa aꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ trompeeta. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, matɨ́ꞌɨj mi téetej cáavatzɨ aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ taij, xúureꞌe tɨ ranaxca. Nainjapua pu huavátzɨ íiyen chaanaca japua. Ajta jeꞌicáj pu tiuꞌuréꞌataa. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cɨyej, jeꞌicáj pu ajta tiuꞌuréꞌataa. Ajta ɨ́ ɨxaj, naímiꞌi pu huaréꞌataa aꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ huaꞌapua ɨ́ tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨ pu ajta ucájijhuacaꞌa aꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ trompeeta. Ajta tiꞌitɨ pu ateájrɨe ɨ́ jaj jetze ɨ́ tɨ veꞌée. Cu xɨee jɨrí naꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ ɨ́ tɨ ajta teátaasimeꞌe. Tɨꞌɨquí á aꞌucájrupi á jaataꞌa. Aj pu ꞌi jeꞌicáj seɨcɨé huaújruu ɨ́ jaj tɨ́j xúureꞌe. 


text:
<pb/>Majta jeꞌicáj mú huácuii ɨ́ mej meꞌuun éꞌechejcaꞌa. Majta, meꞌɨ́n ɨ́ baarcu ɨ́ mej japuan éꞌecɨɨnecaꞌa ɨ́ jaj, jeꞌicáj mú majta huateánaꞌaxɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ huaíca, aꞌɨ́ɨ pu ajta ucájijhuacaꞌa aꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ trompeeta. Jɨ́meꞌen puꞌu ucájijhuacaꞌa, aj pu ꞌi xuꞌuraꞌave tɨ veꞌée eꞌicájve u júteꞌe. Ayee pu téꞌataacaꞌa tɨ́j tatzari. Aj pu ꞌi á eꞌerájve jeꞌicáca japua ɨ́ játeꞌana, ajta jeꞌicáca japua aꞌu tɨ eꞌejaíxaviꞌijme. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xuꞌuraꞌave, ayée pu ántehuaacaꞌa tɨjɨ́n Taꞌantzíjviꞌi. Jeꞌicáj pu antzíiviꞌi jáꞌaraa ɨ́ jaj. Majta ɨ́ teteca, muꞌiitɨ́ mú huácuii meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej raꞌí meꞌɨ́jna ɨ́ jaj ɨ́ tɨ antzíjviꞌi. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ muáacua, aꞌɨ́ɨ pu ajta ucájijhuacaꞌa ɨ́ trompeeta jetze. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, tiꞌitɨ pu raꞌajteátuꞌa ɨ́ xɨcaj, ajta ɨ́ máxcɨraꞌi, ajta jeꞌicáj ɨ́ xuꞌuraꞌave mej mi caí chéꞌe miyen aꞌatáatɨmeꞌeni. Jeꞌicáj tújcaꞌari tzajtaꞌa, camu chéꞌe áꞌataacaꞌa, ajta jeꞌicáj tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, camu majta chéꞌe áꞌataacaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni niyen áꞌujneerecaꞌa. Júteꞌɨmua pu seɨ́j ráꞌaraꞌacaꞌa ɨ́ cuaꞌɨraꞌave. Netɨ́ꞌɨj ni niyen ráanamuajriꞌi tɨ ayén tíꞌixajtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Cuiꞌi xaa, cuiꞌi xaa, cuiꞌi xaa, aꞌɨ́ɨme hui ɨ́ mej íiyen japuan huachéjme ɨ́ chaanaca, aꞌiné jeíhua mú hui rajpuaíitzi muáꞌajuꞌu matɨ́ꞌɨj miyen ucáajijhua ɨ́ seica ɨ́ mej huaíca ɨ́ trompeeta jetze. Puꞌuri hui tɨ́n ayén tejaꞌuréꞌenejsin.<pb/>


text:
Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn taꞌanxɨ́vi ayén ucájijhuacaꞌa ɨ́ trompeeta jetze. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, netɨ́ꞌɨj ni raaseíj ɨ́ xuꞌuraꞌave tɨ ari eꞌicájve u júteꞌe, ajta án eꞌerájve ɨ́ chaanaca japua. Ajta aꞌɨ́ɨn, aꞌɨ́ɨ pu raꞌancuréꞌechui aꞌɨ́jna ɨ́ yaavi ɨ́ tɨ jɨ́n raꞌantácuuna aꞌu tɨ eꞌetécun tɨ caí ayén téꞌemitɨeereꞌe aꞌachú tɨ ucátee. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨ pu ayén raꞌantacú aꞌɨ́jna tɨ eꞌetécun tɨ ayén caí ámitɨeereꞌe aꞌachú tɨ ucátee. Jɨ́meꞌen puꞌu raꞌantacú, ayée pu huitácɨtziujtarecaꞌa tɨ́j teꞌitácɨtziúuta áꞌayeꞌi ɨ́ hoorno tzajtaꞌa tɨ veꞌée. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨcaj, ajta ɨ́ máxcɨraꞌi, aꞌɨ́ɨ mú aꞌutanámiꞌihua muáꞌaraa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cɨtzij tɨ aitácɨtziujtacaꞌa aꞌujna aꞌu tɨ eꞌetécun. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi vítziꞌise huiitacɨ́ cɨtzij tzajtaꞌa. Ayee mú tihuaꞌutáꞌa mej mi miyen tiúꞌucheꞌeveꞌen matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ teaxcáte. 


text:
<pb/>Ayee mú tihuaꞌuꞌíjca mej nuꞌu caí aꞌij puaꞌa raruure ɨ́ ɨxaj tɨ ájninei ɨ́ chuej japua naꞌari tuꞌupi tiꞌitɨ nusu cɨyej. Aꞌii muꞌu nuꞌu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej aꞌij puaꞌa huáꞌaruuren, aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ tɨ caí téꞌeyuꞌusiꞌi huáꞌacuaatzi jetze mej nuꞌu teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ayee mú tihuaꞌutáꞌa mej miyen áꞌateeri aꞌachú cumu anxɨ́j máxcɨraꞌi mej puaíjtzi huaꞌutáꞌan ɨ́ teteca. Majta, camu miyen tihuaꞌutáꞌa mej huáꞌucuiꞌini. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ mej jɨ́n puaíjtzi huaꞌutáꞌasin, ayée pu cheꞌatá naꞌa ꞌeen tɨ puaꞌa teáxca raacheꞌen ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Ayee pu téꞌeme aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌa jetze. Ayee mú rahuauni ɨ́ teteca mej huácuiꞌini. Mɨ ajta, capu aꞌij tiuꞌutárɨꞌɨriistari. Jéihua mú huápɨꞌɨ jetzen áꞌujcaꞌane mej huácuiꞌini mej mi caí chéꞌe rajpuaíjtzi. Mɨ majta, caꞌanéeri mú jɨ́n teꞌutáviicuaꞌira. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n vítziꞌise, ayée mú seijreꞌecaꞌa matɨ́j cahuaayuꞌuse ɨ́ mej meri huaꞌacáanajxɨ mej mi japuan huanéꞌuseꞌen. Tiꞌitɨ mú aveꞌerújteꞌemeꞌecaa ɨ́ rumuꞌúu jetze. Ayee pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j curuun tɨ oro jɨ́n taavíjhuacaꞌa. Ajta, huaꞌaneerime ayén seijreꞌecaꞌa matɨ́j teɨte. 


text:
<pb/>Ayee mú majta éeneꞌe cácɨpuacaꞌa matɨ́j ꞌuuca, majta miyen éeneꞌe antátamejcaꞌa matɨ́j muajyéte. 


text:
<pb/>Nainjapua mú tiꞌicácaujnacaa tiꞌitɨj jɨmeꞌe tɨ́j tepúustiꞌi púꞌeeneꞌe. Majta, jeíhua huápɨꞌɨ cáꞌarajnacaꞌa matɨ́ꞌɨj tiráꞌaraꞌixɨ. Yee pu ꞌeeneꞌe namuajreꞌecaꞌa matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ cahuaayuꞌuse ɨ́ mej caꞌanín jɨ́n ruꞌuvéꞌejaapuajmeꞌe ɨ́ carreta ɨ́ mej tzajtaꞌan huatéꞌuucaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej unéꞌuseꞌen. 


text:
<pb/>Ayee mú éeneꞌe huácuasi matɨ́j teaxcáte. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ huáꞌamuarɨꞌeriꞌiraꞌa ɨ́ mej jɨ́n miyen éeneꞌe áꞌateeri anxɨ́j máxcɨraꞌi mej puaíjtzi huaꞌutáꞌasin ɨ́ teteca, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌacuasi seijreꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tihuáꞌaijteꞌe, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ xɨéjniuꞌucari tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree aꞌujna tɨ eꞌetécun tɨ caí ámitɨeereꞌe aꞌachú tɨ caj ucátee. Ayee pu ántehuaa huaꞌaniuuca jɨmeꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ Hebreos tɨjɨ́n Abadón. Ajta huaꞌaniuuca jɨmeꞌe ɨ́ Griego, ayée pu ántehuaa tɨjɨ́n Apolión. Ayee pu huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: Aꞌɨjna tɨ eꞌihuajéꞌica. 


text:
<pb/>Puꞌuri seɨ́j mú áꞌume ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíitzi muáꞌaraꞌani. Ajta aúcheꞌe huaꞌapua áꞌatura tɨ ayén tejaꞌuréꞌenen. 


text:
Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn tɨ arájsevi, aꞌɨ́ɨ pu ajta ucájijhuacaꞌa ɨ́ trompeeta jetze. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén ucájijhuacaꞌa, netɨ́ꞌɨj ni jaꞌatɨ huánamuajriꞌi tɨ aꞌuun tíꞌixajtacaꞌa aꞌu tɨ aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca. Ayee pu tiraataꞌixaa aꞌɨ́jna tɨ ucájijhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj huáꞌijxɨstaxɨꞌɨn aꞌɨ́mej ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej majta aiteánamiꞌi aꞌujna vejliꞌi játeꞌana jetze tɨ veꞌée tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Eufrates. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi huáꞌuxɨstacaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej muáacua, ɨ́ mej majta aiteánamiꞌihuacaꞌa ajta naꞌa caí aꞌájna tejaꞌuréꞌenen ɨ́ xɨcáaraꞌan mej jetzen huácuiꞌini jeꞌicáj ɨ́ teɨte ɨ́ mej yen japuan huachéjme. Puꞌuri pɨ́tiꞌihuaújxɨꞌepɨꞌɨntare aꞌatzaj tɨ puaꞌa, tiꞌitáani xɨcáaraꞌan, ajta tiꞌitáani máxcɨraꞌiraꞌan, ajta tiꞌitáani nineꞌiraꞌa tɨ ayén huárɨni. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ xantaaruꞌu, ɨ́ mej avéꞌeteꞌete, ayée mú aráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu seité viꞌiraꞌa puaꞌamé mej méꞌe, majta ayée mú puaꞌamé aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa viꞌiraꞌa ɨ́ mej miyen puaꞌamé mej méꞌe. Ayee nu tiúꞌunamuajriꞌi aꞌachú mej puaꞌamé aráꞌasecaꞌa. 


text:
<pb/>Neajta, ayée nu éeneꞌe huaꞌuseíj ɨ́ cahuaayuꞌu netɨ́ꞌɨj niyen tiúꞌumaaracaꞌa. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej avéꞌeteꞌete, ayée mú anteújna ɨ́ rútaviitzeꞌe tiꞌitɨj jɨmeꞌe tɨ ayén seijreꞌe tɨ́j taij tɨ áꞌataa, ajta ɨ́ tɨ cuatujmua, ajta ɨ́ tɨ teúumua. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ cahuaayuꞌu, ayée mú ꞌeeneꞌe huíjmuꞌuu matɨ́j muajyéte. Ajta ɨ́ tɨ án huáꞌateneꞌe jetze aíjnineicaꞌa ɨ́ taij, jamuan ɨ́ cɨtzij, ajta aꞌɨ́jna tɨ teúumua tɨ ayén téꞌeeca tɨ́j tepúustiꞌi. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj jeꞌicáj huácuiihuacaꞌa ɨ́ teteca ɨ́ tɨ huaíca jetze ɨ́ mej jɨ́n puaíjtzi huaꞌutáꞌa, aꞌɨ́jna jɨ́n ɨ́ taij, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ cɨtzij, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ayén téꞌeeca tɨ́j tepúustiꞌi, tɨ́j naꞌa puaꞌamé aíjnineicaꞌa án huáꞌateniꞌitzeꞌe ɨ́ cahuaayuꞌu. 


text:
<pb/>Jee xaa neꞌu, ayée mú tiraayɨ́ꞌɨtɨ mej titéecuiꞌini meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ ruteneꞌe. Ayee mú majta éeneꞌe huácuasi matɨ́j cuꞌucuꞌuse, majta miyen éeneꞌe huíjmuꞌuu. Majta ɨ́ mej jɨ́n puaíjtzi huaꞌutáꞌa ɨ́ teteca. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ seica ɨ́ mej yen japuan seijreꞌecaꞌa íiyen chaanaca japua, ɨ́ mej caí huácuiihuacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa, camu raatéxɨeehuatacaꞌa ɨ́ mej tiꞌitɨ huátaahuan ɨ́ tɨ caí Dios púꞌeen. Camu majta raatapuáꞌajtacaꞌa mej miyen ranáꞌamicheꞌen meꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu naꞌari meꞌɨ́ɨme ɨ́ tiꞌitɨ téviraꞌa tɨ ayén taavíjhua oro jɨmeꞌe naꞌari plata jɨmeꞌe nusu cobre jɨmeꞌe caꞌɨ́n tetej jɨmeꞌe o cɨyej jɨmeꞌe, tiꞌitɨ tɨ naꞌa, mej caí atanéjneꞌe. Camu majta huiteánajcaꞌamua. Camu majta racɨ́ɨnivejme. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, camu majta raatapuáꞌajtacaꞌa mej caí tíꞌitecuiꞌica. Majta meꞌɨ́jna ɨ́ chahuaiiri camu majta raatapuáꞌajtacaꞌa mej caí ramuarɨꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tiuꞌutéhuaꞌitacaꞌa tɨ́ꞌij araúrasten ɨ́ huaꞌayeꞌira. Majta ɨ́ teɨte, maucheꞌe mú miyen ruxánaꞌacɨreꞌecaꞌa, majta tiúꞌunahuaꞌiracaꞌa.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa seɨ́j huaseíj tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Jéꞌecan pu rucaꞌané aꞌɨ́jna, ajta júteꞌe pu veꞌecámeꞌecaa. Jaitɨri pu racánajcaꞌa, ajta cuꞌuxaí ataviɨ́jcaꞌa ɨ́ muꞌúuraꞌan jetze. Ayee pu téꞌajtaaveꞌe ɨ́ néerimeꞌaraꞌan tɨ́j ɨ́ xɨcaj, ajta ayén seijreꞌecaꞌa ɨ́ ɨɨcájraꞌan tɨ́j tiꞌitɨ tɨ teátaasin. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu ruꞌitépijcaa ɨ́ rumuájcaꞌa jetze ɨ́ yuꞌuxari tɨ cɨ́lieen. Puꞌuri autácuuriꞌihuacaꞌa. Aj pu ꞌi eꞌeraꞌɨ́ɨcatacaꞌa ɨ́ jaj japua ɨ́ tɨ veꞌée aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ ruꞌɨ́ɨca rurɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen. Aꞌɨ́ɨ pu ajta eꞌeraꞌɨ́ɨcatacaꞌa ɨ́ chuej japua ɨ́ seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ ruꞌɨ́ɨca ruꞌúutataꞌa pújmeꞌen. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa. Ayee pu namuajreꞌecaꞌa tɨ́j muajye tíꞌijiꞌihuaca. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌujíjhuacaꞌa, matɨ́ꞌɨj mi huatéeniu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj miyen huatéeniu, nee nu raꞌayúꞌuxaacheꞌe. Neajta áꞌiyen ráanamuajriꞌi ɨ́ jaꞌatɨ tɨ júteꞌe nejaꞌutajé ayén tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj rúꞌumuaꞌareere aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ mej huatéeniu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Capej ráꞌayuꞌuxa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ nej raaseíj tɨ jaj japua eꞌeraꞌɨ́ɨcatacaꞌa, ajta chuej japua ajta eꞌeraꞌɨ́ɨcatacaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ajmeíjcaꞌatacaꞌa, ajta ayén teꞌataújratziiriꞌi tɨ nuꞌu ari tejaꞌuréꞌenejsin aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌan tɨ jetzen nain teꞌentipuáꞌari. Aꞌɨ́j pu jetze teꞌataújratziiriꞌi ɨ́ niuucajtzeꞌen aꞌɨ́jna tɨ rusén jɨ́n ruuri. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ Dios tɨ ta japua aꞌutéjmuaa huatétaahuacaꞌa, ajta naíjmiꞌica tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu ajta raatétaahuacaꞌa ɨ́ chaanaca ɨ́ tej japuan yen seijreꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu ajta raatétaahuacaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ japuan tíꞌiseijreꞌe, ajta ɨ́ jaj tɨ veꞌée, ajta tɨ́j naꞌa tɨ aꞌuun éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ nuꞌu aꞌɨ́jna aꞌaraúrastejsin aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ rúꞌavaa ɨ́ Dios jemi aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn Dios teꞌataújratziiriꞌi huáꞌa jemi ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jetzen meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Aꞌɨ́jna pu nuꞌu ayén aꞌaraúrastejsin aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌan tɨ jetzen ucáajijhua ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua púꞌeen. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ nej ráanamuajriꞌi tɨ júteꞌe tejaꞌutaxájtacaꞌa, ayée pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aricu, aꞌɨ́jna jemi patáꞌaj raꞌancuréꞌɨꞌɨn ɨ́ yuꞌuxari tɨ autácuuriꞌi muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze aꞌɨ́jna tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, tɨ aꞌuun japuan huatéjvee ɨ́ jaj japua, tɨ ajta aꞌuun japuan huatéjvee ɨ́ chuej japua. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni neꞌuun áꞌume neꞌɨ́jna jemi tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Ayee nu tiraataꞌixaa tɨ naataꞌɨ́ꞌɨteꞌen ɨ́ yuꞌuxari tɨ cɨ́lieen. Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Yeꞌecui, neꞌu. Patáꞌaj hui raatéjcuaꞌani. Aꞌɨ́ɨ pu muaꞌatzíiviteꞌe aꞌame muaꞌa jucaatzeꞌe. Ajta, ayée pu muaꞌaméncateꞌe aꞌame muaꞌaténiꞌitzeꞌe tɨ́j searate. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni raꞌancuréꞌɨ neꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari tɨ cɨ́lieen. Aꞌuu nu yeꞌencuréꞌɨɨ ɨ́ muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze aꞌɨ́jna tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Netɨ́ꞌɨj ni raatéjcuaa. Jéꞌecan pu naa tinúꞌucacarejcaꞌa ɨ́ neteni jaítzeꞌe tɨ́j searate. Ajta, netɨ́ꞌɨj yáꞌuxɨj, jéꞌecan pu náꞌatzijvireꞌecaꞌa yé nejucáatzeꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu ajta ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe pej pajtáhuaꞌa tiuꞌutaxáj aꞌɨ́mej jemi ɨ́ teɨte ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, ɨ́ mej majta seɨ́j niuucari jɨ́n tíꞌixaxaꞌa, pajta huáꞌa jɨmeꞌe ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe.<pb/>


text:
Aj pu ꞌi jaꞌatɨ naatáchui tiꞌitɨ cɨyej ɨ́ mej jɨ́n tíꞌitɨeeraca aꞌachú tɨ huatátee. Ayee pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi, patáꞌaj hui raatéꞌitɨen aꞌachú tɨ antayaúj ɨ́ teyuu aꞌu mej yéꞌanaꞌamiche ɨ́ Dios, patáꞌaj pajta raatéꞌitɨen aꞌachú tɨ auuyaúj aꞌɨ́jna ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca. Patáꞌaj pajta huaꞌutéꞌitɨen aꞌachú mej puaꞌamé ɨ́ mej meꞌuun ranaꞌamiche. 


text:
<pb/>’Pajta, capej hui peꞌuun raꞌitɨée aꞌachú tɨ antayaúj aꞌujna á puaꞌacɨé tɨ eꞌeráyaujtaꞌa. Patáꞌaj rujɨ́ɨmuaꞌa raateájtuaani aꞌiné Dios pu ari huaꞌutáꞌa ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan mej mi miyen áꞌateere aꞌachú cumu huaꞌapuate japuan huaꞌapua máxcɨraꞌi mej meꞌuun raꞌavéꞌechetziꞌinaxɨꞌɨn meꞌɨ́jna chajtaꞌa tɨ Dios ayén ruseɨ́j huateúraꞌate. 


text:
<pb/>’Neajta inee, ayée nu hui tihuaꞌutáꞌasin aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ mej caꞌaníjraꞌa tiꞌitáꞌaca inee jɨmeꞌe ɨ́ muárɨꞌeriꞌiraꞌa mej mi miyen áꞌateeviꞌin aꞌachú cumu seiviꞌiraꞌa japuan tamuáamuataꞌate japuan huaícate xɨcaj mej tihuaꞌutáꞌixaateꞌen neetzi jetze meꞌecan. Ayee mú meꞌɨ́jna jɨ́n tiꞌitéechen meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n tiꞌiteújcheꞌete aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ruxɨéemɨsteꞌe meꞌɨ́jna tɨ seɨj huamɨ́ꞌɨ. 


text:
<pb/>Aꞌii mú hui aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ huaréj ɨ́ tɨ tíꞌihuaꞌapua ɨ́ tɨ jemin eꞌetávee ɨ́ tavástaraꞌa tɨ íiyen tíꞌaijta chaanaca japua. Aꞌii mú hui majta meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ metaꞌantitátzajmee. Aꞌɨ́ɨ mú xaa jemin seijreꞌe ɨ́ tavástaraꞌa. 


text:
<pb/>Tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ aꞌij puaꞌa huáꞌuruuren, taij pu ꞌaíjninei án huáꞌateniꞌitzeꞌe, ajta huáꞌamuaꞌitɨcɨ aꞌɨ́mej ɨ́ mej huáꞌajchaꞌɨreꞌe. Jee xaa, tɨ puaꞌa hui jaꞌatɨ ayén tíꞌijxeꞌeveꞌe tɨ aꞌij puaꞌa huáꞌuruuren, ayée pu tiꞌihuaújxɨꞌepɨꞌɨntare aꞌɨ́jna jemi ɨ́ jaꞌatɨ mej meꞌɨ́n raajéꞌica. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua, aꞌɨ́j mú hui jɨ́n antiújmuaꞌareere muáꞌajuꞌu mej huaꞌutáꞌijmɨi ɨ́ viite mej mi caí chéꞌe viiye matɨ́ꞌɨj mauj tihuáꞌixaateꞌe ɨ́ teɨte. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen titeꞌentiújmuaꞌaréere muáꞌajuꞌu mej seɨcɨé ráaruuren ɨ́ jaj tɨ́ꞌij ayén huataújruꞌureꞌen tɨ́j xúureꞌe. Ayee mú cheꞌatá menaꞌa jɨ́n titeꞌentiújmuaꞌaréere muáꞌajuꞌu mej puaíjtzi huaꞌutáꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ teɨte ɨ́ mej íiyen seijreꞌe ɨ́ chaanaca japua. Nain mú hui jɨ́n puaíjtzi huaꞌutáꞌasin ɨ́ cuíꞌiniꞌiraꞌa jɨmeꞌe tɨ́j naꞌa tɨ ayén tihuaꞌaráanajche. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj raꞌantipuáꞌajteꞌen ɨ́ mej jɨ́n naatéxajta, aj pu ꞌi tiꞌitɨ aꞌuun aꞌitaméj aꞌu tɨ eꞌetécun ɨ́ tɨ caí ámitɨeereꞌe aꞌachú tɨ ucátee. Aꞌɨ́ɨ pu hui huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌesin, ajta huáꞌacuiꞌini, ajta, huaꞌutémuaꞌitɨ. 


text:
<pb/>Aꞌuu mú majta aꞌutéꞌe muáꞌajuꞌu ɨ́ mɨꞌɨchite caaye jetze aꞌujna jáꞌahuaꞌa chajtaꞌa jetze tɨ veꞌée ɨ́ tɨ nuꞌu ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Sodoma, ajta ayén tɨjɨ́n Egipto. Aꞌuu pu huaꞌavastaraꞌa áꞌutataihuacaꞌa ɨ́ cúruu jetze. 


text:
<pb/>Ayee mú mɨꞌɨchite huáruuren aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca mej nain japua huachéjme, aꞌu tɨ naꞌa seɨ́j chuéjraꞌa japua, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨ́j niuucari jɨ́n tíꞌixaxaꞌa, aꞌachú mej puaꞌamé aráꞌase ɨ́ teɨtejraꞌan. Huaíca xɨcaj japuan jáꞌitaꞌa mú huaꞌaseíira muáꞌajuꞌu ɨ́ mɨꞌɨchite. Majta, camu huatáꞌacareꞌe muáꞌajuꞌu tɨ jaꞌatɨ huaꞌavéꞌenan. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej íiyen huachéjme ɨ́ chaanaca japua, jeíhua mú huataújtemuaꞌaveꞌesin meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej meri huáꞌucuii. Aꞌɨ́ɨ mú majta meꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌiyesten, majta tiuꞌutaújpuaijveꞌesin tiꞌitɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej caí chéꞌe huáꞌɨtziiteꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌapua ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan, ɨ́ mej majta nuꞌu puaíjtzi huaꞌutáꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej íiyen seijreꞌe i chaanaca japua. 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj teuuméꞌeca huaíca xɨcaj japuan jáꞌitaꞌa, xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu huateájturaa aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej huaꞌapua. Ajtahuaꞌa pu huaꞌutatɨ́ste ɨ́ huáꞌaxɨejniuꞌuca ɨ́ mej jɨ́n ruuri. Matɨ́ꞌɨj mi ájhuiixɨ. Majta jeíhua tiuꞌutátziɨn aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaꞌuseíj. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi ráanamuajriꞌi tɨ jaꞌatɨ caꞌanín jɨ́n u eꞌicájijhuacaꞌa u júteꞌe ayén tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa, xáꞌajcɨɨnichi seyujna júteꞌe, jaitɨri jetze u ta japua. Matɨ́ꞌɨj mi ticɨ́j, mehuaꞌaseíiracaꞌa ɨ́ mej huáꞌajchaꞌɨreꞌeca. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen muꞌu ticɨ́j, aj pu ꞌi huateújcaꞌatzɨjxɨ ɨ́ chaanaca temuaꞌa naa. Ajta jeꞌicáj pu éꞌevatzɨjxɨ ɨ́ tihuáꞌachiꞌi ɨ́ tɨ aꞌuun aꞌuvéjmeꞌecaa. Majta aráhuaꞌapuaviꞌira mú huácuii ɨ́ teɨte tɨ́ꞌɨj huateújcaꞌatzɨjxɨ. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ seica ɨ́ teɨte, jeíhua mú huápɨꞌɨ tiuꞌutátziɨn, majta rɨ́ꞌɨ tiraatéeje ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Puꞌuri mú áꞌume ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíjtzi ɨ́ tɨ huaꞌapua. Ajta puꞌuri tɨ́n tejaꞌuréꞌenejsin ɨ́ tɨ huaíca ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíjtzi muáꞌajuꞌu. Ɨ́ trompeeta tɨ aráhuaꞌapua 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn tɨ júteꞌe tíꞌivaɨreꞌe, aꞌɨ́jna tɨ aráhuaꞌapua púꞌeen, aꞌɨ́ɨ pu ajta ucájijhuacaꞌa. Neajta huáꞌunamuajriꞌi mej caꞌanín jɨ́n tíꞌixajtacaꞌa u júteꞌe, miyen tɨjɨ́n:<pb/>Puꞌuri xaa teꞌenteájrupi ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ Dios raꞌantíhuaꞌu.<pb/>Puꞌuri nain jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej huachéjme aꞌánna chaanaca japua.<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌesin tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi ɨ́ mej seité japuan muáacua aráꞌase, ɨ́ mej majta huáꞌɨpuari japua eꞌeréꞌetei ɨ́ Dios jamuan, aꞌɨ́ɨ mú aicaújtuuxɨ, majta raateánajchecaꞌa ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Miyen tɨjɨ́n:<pb/>Rɨ́ꞌɨ tu timuaatáꞌaca, tavástaraꞌa, mɨ pej Dios púꞌeen, mɨ pej pajta nain jɨ́n antíꞌamuaꞌaree, mɨ pej pajta seijreꞌe íjii, mɨ pej pajta seijreꞌecaꞌa jéjcua ɨmuá.<pb/> 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, matɨ́j puaꞌamé, jeíhua mú huápɨꞌɨ níniuꞌucacucaꞌa.<pb/>Pajta múꞌee, pepuꞌuri huataniúꞌucacaꞌa.<pb/>Puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌa pej jetzen huáꞌaxɨjteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej meri huácuii.<pb/>Patáꞌaj rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌan peꞌɨ́mej ɨ́ mej muavaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej múꞌeetzi jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej múꞌeetzi jemi rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe.<pb/>Patáꞌaj rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌan matɨ́j puaꞌamé muáꞌastijreꞌe.<pb/>Capu amɨ́n tɨ puaꞌa miyen veꞌecán jɨ́n títetatéꞌen naꞌari cɨliéeneꞌe jɨ́n metítetatéin.<pb/>Patáꞌaj pajta huaꞌantipuáꞌajteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej meri huaꞌupuáꞌajte aꞌɨ́mej ɨ́ mej íiyen chaanaca japua huachéjme. Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seité japuan muáacua aráꞌase. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn ɨ́ teyuu aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe u ta japua, aꞌɨ́ɨ pu antácuunarecaꞌa. Ajta aꞌuun teyujtaꞌa seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ chiꞌij tɨ cɨ́lieen tɨ ajta tzajtaꞌan urácatii ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n teꞌataújratziiriꞌi ɨ́ Dios. Matɨ́ꞌɨj mi huatémaxcavaꞌaxɨ aꞌujna teyujtaꞌa, majta téniuucaꞌa. Jéihua pu caꞌanín jɨ́n tiꞌitécaꞌarajnajmeꞌe. Huateújcaꞌatzɨjcaꞌa ɨ́ chuej, majta cáavatzɨ ɨ́ téetej.<pb/>


text:
Aj pu ꞌi tiꞌitɨ huataseíjre u júteꞌe ɨ́ nej jɨ́n rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj. ꞌƗ́itaꞌa pu seijreꞌecaꞌa tɨ ayén éeneꞌen tiꞌitéchejcaꞌa cɨ́ɨxuri jɨmeꞌe tɨ naa tiꞌitetáatɨyeꞌi tɨ́j ɨ́ xɨcaj. Ajta máxcɨraꞌi japua újveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu curuun ajta uꞌuteárujteꞌecaa tɨ jetzen seijreꞌecaꞌa tiꞌitɨ cumu xuꞌuraꞌave. Ayee mú aráꞌasecaꞌa aꞌachú cumu tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua. 


text:
<pb/>Puꞌuri autájucacaꞌa, ajta ruyeinecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ráꞌacuiꞌicaa aꞌiné puꞌuri tɨ́n tiyaúj aꞌame. 


text:
<pb/>Ajtahuaꞌa seɨj huataseíjre. Meꞌecui xaa, aꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu ɨ́ tɨ paꞌu, ɨ́ tɨ vivéj. Arahuaꞌapuáca pu huíjmuꞌuu, ajta tamuáamuataꞌa aveꞌehuájmee. Aꞌɨ́ɨ pu ajta ruꞌuteárujteꞌecaa ɨ́ curuun ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua. 


text:
<pb/>Ajta, rucuasi pu jɨ́n huaꞌaréꞌana jeꞌicáca aꞌɨ́mej ɨ́ xuꞌuraꞌave ɨ́ mej júteꞌe éꞌeseijreꞌe. Aj pu ꞌi huaꞌajájpuacaꞌa. Aj pu ꞌi huajeꞌicáahuaꞌaxɨ íiyen chaanaca japua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cuꞌucuꞌu, áa pu vejliꞌi jemin aꞌutéechaxɨ aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ari tɨ́n tiyaúj aꞌame tɨ́ꞌij raatécɨꞌɨme tɨ́ꞌɨj huanúꞌihua ɨ́ uneecaꞌi. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi tiyaúj jáꞌaraa, teáatacan. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ caꞌanéeri jɨ́n tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌesin matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej chaanaca japua éꞌemeꞌecan. Ajta aꞌɨ́ɨn uneecaꞌi, Dios pu yaꞌuvíꞌitɨ u ta japua aꞌu tɨ éꞌeseijreꞌe ɨ́ ɨpuari tɨ japuan acájca ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aꞌɨjna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, áa pu huataúruu aꞌujna pújmeꞌen aꞌu tɨ caí éꞌe jaꞌatɨ, aꞌu tɨ ajta Dios rɨ́ꞌɨ yáꞌuruurijtze. Aꞌuu pu áꞌateeri aꞌachú cumu seiviꞌiraꞌa japuan tamuáamuataꞌate japuan huaícate xɨcaj. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu rachaꞌɨ́ɨ aꞌame. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi autéjhuii mej huaténeꞌuseꞌen ɨ́ ta japua. Aꞌɨjna ɨ́ Miguel, majta ɨ́ mej jamuan tíꞌivaɨreꞌecaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú ranéꞌusiꞌiteꞌecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu, majta meꞌɨ́jna ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa ɨ́ cuꞌucuꞌu. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi huaꞌutéemuaꞌitɨ meꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa. Capu chéꞌe huaꞌutáꞌa mej meꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa u ta japua. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi yeꞌicájrɨe meꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu tɨ vivéj, aꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu tɨ jéjcua ɨmuá seijreꞌecaꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ tej tiyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n tiyaaruꞌu, teajta ɨ́ tej tiyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n Satanás. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huáꞌacuanamua matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua. Aj mú mi ayeꞌicájrɨe íiyen chaanaca japua, jamuan ɨ́ mej ravaɨreꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ráamuaꞌareeriꞌi tɨ jaꞌatɨ aꞌuun ta japua aꞌutéveecaꞌa. Tɨꞌɨquí caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa ayén tɨjɨ́n: ―Puꞌuri hui xaa ayén tejaꞌuréꞌene tɨ aꞌɨ́ɨn ɨ́ taDioj ari huaꞌirájtuaa aꞌɨ́mej ɨ́ mej ráꞌastijreꞌe. Puꞌuri nain jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ ij tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen naíjmiꞌica tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Puꞌuri hui nain jɨ́n tiraꞌíjca aꞌɨ́jna ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ ari raꞌantíhuaꞌu, aꞌiné puꞌuri yaꞌucájrɨe aꞌɨ́jna tɨ tihuáꞌaxajtziꞌi ɨ́ taꞌihuaamuaꞌa. Nain xɨcaj tzajtaꞌa, ajta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu hui ayén tihuáꞌaxajtziꞌi aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>’Majta meꞌɨ́n ɨ́ taꞌihuaamuaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú meꞌɨ́jna jɨ́n raꞌantimuáꞌitɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn Cáneꞌa raꞌiráaxɨre ɨ́ ruxuureꞌe tɨ́j muaɨꞌɨvéjri ɨ́ Dios jemi, majta mú raꞌantimuáꞌitɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej miyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari ɨ́ tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Cɨríistuꞌu. Camu aꞌatzu raatéxɨeehuatacaꞌa mej ráꞌastijreꞌe. Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén huáꞌaneeche tɨ huáꞌucuiꞌini. Maúcheꞌe mú ráꞌaviicuaꞌi. 


text:
<pb/>’Setáꞌaj siyen huaújtemuaꞌaveꞌen mɨ sej seyun seijreꞌe ta japua, seajta múꞌeen, mɨ sej seyun tíꞌivaɨreꞌe. Seajta múꞌeen, mɨ sej seyun huachéjme seꞌújna chaanaca japua, seajta múꞌeen, mɨ sej seꞌuun aꞌutéꞌuucaꞌa ɨ́ jaj japua, cuiꞌi xaa, aꞌiné múꞌejmi jemi ari huataseíjre aꞌɨ́jna ɨ́ tiyaaruꞌu. Ajta íꞌiniuꞌucamɨꞌɨ huápɨꞌɨ aꞌiné puꞌuri ramuaꞌaree tɨ caí chéꞌe áꞌateeri, aꞌiné Dios puꞌuri raꞌiteánajsin. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cuꞌucuꞌu, tɨ́ꞌɨj ráamuaꞌareeriꞌi tɨ aꞌuun éꞌejve ɨ́ chaanaca japua, aj pu ꞌi raatavén aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa ɨ́ tɨ tiyaúj jáꞌaraa. 


text:
<pb/>Ajta Dios pu ayén tiraatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ráavaɨreꞌen tɨ́ꞌij caꞌanacan tícheni aꞌu tɨ aꞌij éeneꞌe aꞌɨ́jna jemi ɨ́ cuꞌucuꞌu. Ajta Dios pu tiꞌijmícua aꞌame. Aj pu ꞌi aꞌuun aꞌaráꞌa aꞌu tɨ caí éꞌe jaꞌatɨ, aꞌu tɨ ajta Dios rɨ́ꞌɨ tiyáꞌuruurijtze. Aꞌuu pu áꞌateeri aꞌachú cumu huaíca nineꞌiraꞌa japuan jáꞌitaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn cuꞌucuꞌu jeíhua jaj aijxɨ́re án ruténeꞌetzeꞌe tɨ́ꞌij yaꞌujaújteꞌen, ajta ráꞌujamɨsteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ chuej, aꞌɨ́ɨ pu raatévaɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌutátziꞌite tɨ́ꞌij ateárute ɨ́ jaj, ɨ́ tɨ raꞌijxɨ́re ɨ́ cuꞌucuꞌu án ruténeꞌetzeꞌe. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn cuꞌucuꞌu raatájaaxɨejviꞌiriꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Ajta áꞌuraa. Aj pu ꞌi aꞌutéjche tɨ huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ seica, ɨ́ mej yaújmuaꞌameꞌen púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej miyen ráꞌastijreꞌe aꞌij tɨ tihuáꞌaijteꞌe ɨ́ Dios, ɨ́ mej majta teꞌanxájta meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Jesús.<pb/>


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cuꞌucuꞌu, aꞌɨ́ɨ pu aꞌuun aꞌutéechaxɨ jaꞌapuaíri japua, aꞌu tɨ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ veꞌée. Netɨ́ꞌɨj ni jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe huaseíj. Aꞌɨ́ɨ pu ɨ́ jaj tzajtaꞌa tɨ veꞌée aꞌitaméꞌecaꞌa. Tamuáamuataꞌa puaꞌaméca pu aveꞌehuájmee, ajta arahuaꞌapuáca huíjmuꞌuu. Curuun pu teꞌuteárújtiꞌihuacaꞌa ɨ́ ruꞌeꞌehuáj jetze seɨj ajta seɨj, ajta ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌɨ́jna jetze ɨ́ muꞌúuraꞌan aꞌij tɨ ántehuaa tɨ aꞌij puaꞌa namuajreꞌe ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Ayee pu seijreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ ɨ́ nej raaseíj. Ayee pu éeneꞌe seijreꞌecaꞌa tɨ́j jɨ́ripu. Ayee pu éeneꞌe tiꞌɨ́ɨcajme tɨ́j juutzeꞌe. Ayee pu ajta ꞌeen anténi tɨ́j muajye. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cuꞌucuꞌu, aꞌɨ́ɨ pu nain raatátui aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ ɨ́ rumuárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan, ajta tɨ́j naꞌa tɨ jɨ́n tíꞌaijta, ajta ɨ́ tɨ jɨ́n jeíhua antiújmuaꞌaree. 


text:
<pb/>Cu xɨee tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa seɨj ɨ́ muꞌúuraꞌan tɨ́ꞌij huámɨꞌɨni. Ajta, ajtahuaꞌa pu huarúj aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa. Aꞌɨ́j pu jɨ́n naíjmiꞌi matɨ́j menaꞌa mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua, jéꞌecan mú rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj, majta raꞌaráꞌastijre meꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n ɨ́ teteca, aꞌɨ́ɨ mú raateánajchecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu aꞌiné puꞌuri aꞌɨ́ɨn cuꞌucuꞌu raatátui aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n antiújmuaꞌaree. Majta meꞌɨ́n teɨte raateánajchecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ. Ayee mú tɨjɨ́n: ―¿Aꞌataani ayén ꞌeen tɨ́j amɨjna mɨ tiꞌitɨ? ¿Aꞌiné auj tíꞌirɨꞌɨri tɨ jaꞌatɨ raaténeꞌusiꞌiteꞌen tɨ ij raatémuaꞌitɨn? Capu xaa neꞌu jaꞌatɨ. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Caꞌaníjraꞌa pu raatáꞌa tɨ́ꞌij áꞌujtzaahuateꞌe huápɨꞌɨ ɨ́ Dios jemi. Ayee pu tiraatáꞌa tɨ ayén áꞌateeviꞌin tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere tɨ jeíhua huápɨꞌɨ aꞌij puaꞌa tíꞌixajta. Ayee pu áꞌateere aꞌachú cumu huaꞌapuate máxcɨraꞌi japuan huaꞌapua. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌutéjche tɨ aꞌij puaꞌa tíꞌixajta ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ruseɨ́j ayén huaújruu tɨ́j ɨ́ Dios. Jéꞌecan pu aꞌij puaꞌa tiráꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ Dios, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ mej aꞌuun éꞌeseijreꞌe ɨ́ Dios jemi u ta japua. Aꞌɨ́ɨ mú tíꞌivaɨreꞌe matɨ́j chiꞌiraꞌan ɨ́ tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cuꞌucuꞌu, aꞌɨ́ɨ pu caꞌaníjraꞌa raatáꞌa tɨ́ꞌij huaꞌuténeꞌusiꞌiteꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ Dios jemi. Ajta ayén tiraatáꞌa tɨ́ꞌij huaꞌutémuaꞌitɨn. Ayee pu ajta tiraatáꞌa tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere tɨ́ꞌij tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua, aꞌɨ́ɨme teɨtejraꞌa, matɨ́j menaꞌa mej seɨ́j jetze airaújneijte majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ seijreꞌe ɨ́ huaꞌaniuuca. 


text:
<pb/>Matɨ́j menaꞌa puaꞌamé íiyen huachéjme ɨ́ chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú ranáꞌamicheꞌe muáꞌajuꞌu, matɨ́j menaꞌa ɨ́ mej caí éꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze ɨ́ tɨ raꞌáa aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa ɨ́ tɨ huaméꞌere tɨ́ꞌɨj caí xɨ huataseíjre ɨ́ chaanaca. Aꞌɨjna ɨ́ yuꞌuxari, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ jetzen téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij tɨ ántehuaa seɨj ajta seɨj matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ruuri huateáturaa jemin ɨ́ Cáneꞌa tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Tɨ puaꞌa pɨ́tiꞌihuáujxɨꞌepɨꞌɨntareꞌen, mej seɨ́j huatevíꞌiran mej raꞌiteáanan, aꞌɨ́ɨ mú xaa raatéviꞌira. Tɨ puaꞌa jaꞌatɨ titéecuiꞌini chun jɨmeꞌe, ayée pu tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ ayén cheꞌatá aꞌɨ́jna jɨ́n tiúꞌumɨꞌɨni. Ayee pu Dios ayén tihuaꞌutajé aꞌɨ́mej ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ jemin mej mi teꞌutáviicuaꞌi, mej mi majta ráꞌatzaahuateꞌe. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni seɨ́j huaseíj ɨ́ tiꞌitɨ tɨ aꞌitanej á chuaataꞌa. Huaꞌapuaca pu aveꞌehuájmee tɨ́j cáneꞌa. Ayee pu ajta tíꞌixaxaꞌa tɨ́j ɨ́ cuꞌucuꞌu. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu raꞌaráꞌastijre aꞌɨ́jna jetze meꞌecan ɨ́ tiꞌitɨ ɨ́ taꞌamuájca tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n antiújmuaꞌaree. Ayee pu caꞌanéeri jɨ́n tihuáꞌaijteꞌe matɨ́j menaꞌa mej íiyen seijreꞌe chaanaca japua mej mi raateánajche meꞌɨ́jna ɨ́ taꞌamuájca tɨ huarúj ɨ́ tɨ tiꞌipuaíjtiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ huamɨ́ꞌɨ. 


text:
<pb/>Ayee pu tíꞌimɨjhuaca aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe mej mi tiꞌitɨj jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj. Jee xaa, neꞌu, ayée pu tiraayɨ́ꞌɨtɨ tɨ taij u eꞌicájrɨeni u júteꞌe, mejseíiracaꞌa ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu huáꞌacuanamua ɨ́ teɨte ɨ́ mej yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ caꞌaníjraꞌa ratáꞌaca tɨ ayén huárɨni aꞌɨ́jna jetze meꞌecan ɨ́ taꞌamuájca. Aj pu ꞌi ayén tihuaꞌuꞌíjca mej mi ratetáahuan tiꞌitɨ téviraꞌa tɨ ayén seijreꞌe tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ taꞌamuájca, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tiuꞌupuáijtiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chun, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ huarúj. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ taꞌamuájca, ayée pu ajta tiraatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe tɨ́ꞌij xɨéjniuꞌucari raatátɨsten aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ téviraꞌa tɨ́ꞌij tiuꞌutaxáj. Ayee pu ajta tiraatáꞌa tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere tɨ ayén tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌen mej raajéꞌica jaꞌatɨ tɨ naꞌa ɨ́ tɨ caí áꞌujcaꞌane tɨ raateánajche aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ téviraꞌa. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu ajta tihuáꞌaijteꞌe mej mi anaújyuꞌuxaxɨꞌɨn ɨ́ rumuájcaꞌa jetze naꞌari mej araujyúꞌuxaxɨꞌɨn ɨ́ rucuaatzi jetze naíjmiꞌi ɨ́ teɨte. Capu tíhuaꞌutáꞌuuniꞌira tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén cɨ́lieen jɨ́n tiꞌitéjvee nusu veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee, tɨ puaꞌa chíjteaani púꞌeen nusu caí aꞌij tíꞌijviicuaꞌi. Capu ajta tɨ puaꞌa miyen ruxɨéehua áꞌujujhuaꞌaneꞌen naꞌari mej caꞌanéeri jɨ́n tíꞌimuarɨꞌe. 


text:
<pb/>Tɨ puaꞌa caí jaꞌatɨ éꞌeyuꞌusiꞌihua aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ naꞌari ɨ́ tɨ jɨ́n tíꞌitɨej, capu rɨꞌɨríista aꞌame tɨ aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tiꞌitɨ huánanan. Capu ajta rɨꞌɨríista aꞌame tɨ tiꞌitɨ huátuaani. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́j pu jɨ́n, ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ jaꞌatɨ rɨ́ꞌɨ mé teuúmuaꞌaree. Chéꞌe aꞌɨ́ɨn yaúꞌitɨée áꞌaraꞌani aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n tíꞌitɨej aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ. Aꞌɨjna ɨ́ tɨ jɨ́n tíꞌitɨej, aꞌúu pu aꞌuvéꞌemej aꞌɨ́mej tzajtaꞌa ɨ́ teteca. Ayee pu tíꞌitɨej aꞌachú arájsevi sieentu japuan huaícate japuan arájsevi.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni atáneerecaꞌa. ¡Meꞌecui xaa! An pu huatéveecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa jɨrí japua ɨ́ tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Sión. Aꞌɨ́ɨ mú majta jamuan meꞌánna huatéꞌuuca ɨ́ mej anxɨ́te japuan huaꞌapuate japuan muáacua viꞌiraꞌa aráꞌase. Ayee pu téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aj huáꞌacuaatzeꞌe aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa, ajta aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ rájyaꞌupua. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ráanamuajriꞌi tɨ jaꞌatɨ u ta japua tejaꞌutaxájtacaꞌa. Ayee pu namuajreꞌecaꞌa tɨ́j jaj tɨ sihuájna caꞌanín. Ayee pu ajta namuajreꞌecaꞌa matɨ́j mej téniuucaꞌan huápɨꞌɨ. Ajta ɨ́ niuucari ɨ́ tɨ jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa, ayée pu namuajreꞌecaꞌa matɨ́j aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌicuiina aꞌɨ́jna jetze ɨ́ aarpa. 


text:
<pb/>Majta miyen tíꞌichuiicacaꞌa seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ chuiicari ɨ́ tɨ jéjcua aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Dios, majta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri, majta aꞌɨ́mej jemi ɨ́ vaujsi ɨ́ mej seité japuan muáacua aráꞌase. Capu jaꞌatɨ raayɨ́ꞌɨtɨhuaꞌa tɨ tiuꞌutáchuiica aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chuiicari sino aꞌɨ́ɨ muꞌu ɨ́ mej anxɨ́te japuan huaꞌapuate japuan muáacua viꞌiraꞌa aráꞌase, ɨ́ tɨ aꞌɨ́ɨn Cáneꞌa tiuꞌunájchitacaꞌa ɨ́ mej jɨ́meꞌen téꞌechaꞌɨɨcaꞌa ɨ́ Dios jemi. Matɨ́ꞌɨj mi mauj iyáꞌujujhuaꞌaneꞌen íiyen chaanaca japua. 


text:
<pb/>Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej caí tiꞌihuaújxanaꞌacɨre ꞌúucate jemi aꞌiné aꞌɨ́ɨ mú urarɨ́ꞌenemeꞌeca jɨ́n áꞌujujhuaꞌaneꞌe. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej miyen áꞌujujhuaꞌaneꞌe aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ Cáneꞌa aꞌu tɨ naꞌa tɨ áꞌume. Aꞌɨ́ɨ pu huaꞌirájtuaa huáꞌa tzajtaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Cáneꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ayén cheꞌatá naꞌa huáviꞌitɨsteꞌesin ɨ́ Dios jemi tɨ́j jaꞌatɨ tiuꞌutátuiireꞌesin ɨ́ Dios jemi aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌicɨɨri tɨ amuacaí ajtanéj. Jamuan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu ajta huaꞌancuréꞌeviꞌitɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨme, camu aꞌatzu tíꞌihuaꞌitaca, sino temuaꞌa mú urarɨ́ꞌeneꞌen seijreꞌe ɨ́ Dios jemi. Aꞌij mej tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ mej huaíca ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni seɨ́j huaseíj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Júteꞌe pu ráꞌaraꞌacaꞌa tɨ́ꞌij tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari ɨ́ mej jɨ́n huataújtemuaꞌaveꞌen matɨ́j mej naꞌa rusén jɨmeꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu ráꞌaraꞌacaꞌa tɨ́ꞌij tihuaꞌutáꞌixaateꞌen matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen huachéjme i chaanaca japua, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ teɨte, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ meꞌɨ́n púꞌeen ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen, majta naíjmiꞌi aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨcɨé tíꞌixaxaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi caꞌanín jɨ́n ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj ráꞌateseꞌe ɨ́ Dios, setáꞌaj seajta rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani aꞌiné puꞌuri ayén tejaꞌuréꞌene aꞌájna tɨ jetzen Dios huáꞌaxɨjteꞌen naíjmiꞌica ɨ́ teɨte. Setáꞌaj ranáꞌamicheꞌen aꞌɨ́jna tɨ raatétaahuacaꞌa ɨ́ ta japua, ajta ɨ́ chaanaca, ajta ɨ́ jaj tɨ veꞌée, ajta aꞌu tɨ naꞌa tɨ huajaíxaviꞌijmee. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua ɨ́ tɨ huaꞌapua, aꞌɨ́ɨ pu cujtaꞌan tiuꞌuxájtajmeꞌe. Ayen tɨjɨ́n: Single Line Comp ―Puꞌuri áꞌave. Nain pu jɨ́n áꞌave aꞌɨ́jna ɨ́ Babilonia aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huaꞌutétɨmuaꞌiraste aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huáꞌa jamuan huateújxanaꞌacɨre matɨ́j menaꞌa puaꞌamé seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecantacaꞌa. Dios pu ajta raatétɨmuaꞌirasteꞌesin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ. 


text:
Aj pu ꞌi seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huaíca, aꞌɨ́ɨ pu ajta cujtaꞌan tiuꞌuxájtajmeꞌe caꞌanín jɨmeꞌe tɨjɨ́n: ―Tɨ puaꞌa hui jaꞌatɨ ranáꞌamicheꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ tevi tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tevi, ajta ayén tiraꞌutécaꞌanen mej ráꞌusiɨɨmuaꞌan ɨ́ cuaatzeájraꞌan jetze nusu muájcaꞌareꞌaraꞌan jetze aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, Dios pu ajta raatétɨmuaꞌirasteꞌesin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ jaꞌatɨ, tiꞌitɨ pu hui antíꞌisin tɨ ayén ráaruuren tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ huáꞌaveꞌeri tɨ caí tiꞌitɨ ranaxca, ɨ́ mej jɨ́n huáꞌacuiꞌica. Aꞌɨ́ɨ pu ajta rajpuaíitzi aꞌame ɨ́ taij jɨmeꞌe, ajta aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén téꞌeeca tɨ́j tepúustiꞌi. Ayee pu hui tirajpuaíitzi aꞌame huáꞌa jemi ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe, ajta aꞌɨ́jna jemi ɨ́ Cáneꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cɨtzij tɨ ájcɨtziu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíjtzi, ayée pu hui áꞌateeri tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe tɨ ajcɨtziúuta aꞌame. Capu ajta huaꞌatáꞌaca mej huaújseꞌupeꞌen tújcaꞌari tzajtaꞌa nusu tɨ́caꞌari tzajtaꞌa. Ayee mú hui tirajpuaíitzi muáꞌajuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ranaꞌamiche meꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨj, ajta ɨ́ tevi, matɨ́j menaꞌa mej miyen raꞌancuréꞌa ɨ́ mej jɨ́n huáꞌa jetze raꞌuyúꞌuxa aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu jɨ́n, Dios ayén tihuáꞌajee aꞌɨ́mej ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ jemin mej mi teꞌutáviicuaꞌi, aꞌɨ́mej ɨ́ mej ráꞌastijreꞌe aꞌij tɨ tiuꞌutaꞌaíjtacaꞌa ɨ́ Dios, aꞌɨ́mej ɨ́ mej majta ráꞌatzaahuateꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ráanamuajriꞌi tɨ jaꞌatɨ júteꞌe tejeꞌicáxajtacaꞌa. Ayee pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj piyen tiraꞌutéeyuꞌuxa yee: “Tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame, michéꞌe rɨ́ꞌɨ titeújmuajteꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ráꞌatzaahuateꞌe ɨ́ tavástaraꞌa.” Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, ayén tɨjɨ́n: “Jee xaa neꞌu, rɨ́ꞌɨ pu Dios tihuaꞌutáꞌa aꞌiné puꞌuri rɨꞌɨrí mej huaújseꞌupeꞌen, mej mi caí chéꞌe tiꞌitɨ jɨ́n áꞌaviicuaꞌireꞌe, aꞌiné puꞌuri tihuaꞌucɨ́ꞌɨ ɨ́ mej raamuáꞌitɨ meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiuꞌumuárɨej.” Ɨ́ tɨ chuej japua tiúꞌucɨɨre 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa atáneerecaꞌa. ¡Meꞌecui xaa! Aꞌɨ́j nu huaseíj ɨ́ jaitɨri tɨ cuaiina. Seɨj pu ajta aꞌɨ́ɨn japuan újcatii tɨ ayén seijreꞌecaꞌa tɨ́j teáataꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu curuun uteárujteꞌecaa tɨ oro jɨ́n taavíjhuacaꞌa, ajta ruꞌitéchueecaꞌa rurɨꞌɨríintaꞌa pújmeꞌen ɨ́ chun tɨ aicaújtuta tɨ ajta temuaꞌa naa teꞌentámɨɨmɨ. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe aꞌuun aꞌirájraa u teyujtaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu caꞌanín jɨ́n ayén tiraatajé aꞌɨ́jna tɨ jaitɨri japua án áꞌujcatii tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj hui mɨ chun jɨ́n raaréꞌeveijche ɨ́ tɨ ari tíꞌicɨɨre, patáꞌaj tiuꞌuréꞌatzaana, aꞌiné puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene ɨ́ pej jetzen tiuꞌuréꞌatzaana. Puꞌuri hui jeíhua tíꞌicɨɨre, ajta ari huaréꞌecaꞌanacaꞌa ɨ́ chaanaca japua. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ jaitɨri japua án áꞌujcatii, aꞌɨ́ɨ pu caꞌanín jɨ́n tiuꞌuréꞌeveijchecaꞌa ɨ́ chaanaca japua, ajta tiuꞌuréꞌetzaj tɨ́j naꞌa tɨ tiúꞌucɨɨrecaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe ajta aꞌuun eꞌirájraa u teyujtaꞌa. Aꞌɨ́ɨ pu ajta ruꞌitéchueecaꞌa seɨ́j ɨ́ chun tɨ aicaújtuta, tɨ ajta temuaꞌa naa teꞌentámɨɨmɨ. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, aꞌuun eꞌirájraa aꞌu tɨ aꞌutéjvee aꞌɨ́jna ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree ɨ́ taij jɨmeꞌe. Aj pu ꞌi ayén tiraatajé aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ruꞌitéchueecaꞌa ɨ́ chun tɨ aicaújtuta, tɨ ajta antámɨɨmɨ. Ayen tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj hui raaréꞌeveijche, pajta rájseɨreꞌen ɨ́ tácaꞌiraꞌan ɨ́ piꞌista tɨ aꞌuun aꞌuvéjme ɨ́ chaanaca japua aꞌiné puꞌuri cuasi aꞌɨ́jna ɨ́ uuva. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiraataꞌixaa, aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn ayén raaréꞌeveijchecaꞌa ɨ́ chaanaca japua, ajta rájseɨj aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tiúꞌucɨɨrecaꞌa ɨ́ chaanaca japua. Aj pu ꞌi aꞌuun yaꞌucáahuaꞌaxɨ aꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ mej jɨ́n rajaachi ɨ́ uuva aꞌu tɨ Dios yaꞌujáche aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Aa mú yaꞌujáche á puaꞌacɨé á chajtaꞌa. Xúureꞌe pu airámɨꞌɨyecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ mej ráꞌajache. Temuaꞌa pu teꞌutɨ́ꞌɨ jáꞌaraa. Ayee pu teꞌutɨ́ꞌɨ aꞌutɨ́ ɨmuá aꞌatáꞌase ɨ́ xáachimeꞌaraꞌan jetze ɨ́ cahuaayuꞌu. Ajta, ayée pu aꞌuyaúucan japua huamɨꞌɨyéjraa aꞌachú cumu huaíca ciento kilómetros.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa seɨ́j huaseíj ɨ́ tɨ ta japua jeíhua ruxeꞌeveꞌe. Jéꞌecan nu rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe u ta japua, ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Aꞌɨ́j mú jɨ́n antiújmuaꞌaree meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ puaíjtzi ɨ́ tɨ ayén aráꞌase aꞌachú cumu aráhuaꞌapua. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ nain jɨ́n teꞌentipuáꞌajte ɨ́ tɨ jɨ́meꞌen Dios ayén puaíjtzi huaꞌutáꞌasin aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni tiꞌitɨ huaseíj. Naa pu tíꞌimesti. Aa pu aꞌumuáanijmeꞌecaa, cu xɨee viidrio naꞌa, taij tɨ tzajtaꞌan seijreꞌe. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej raatéemuaꞌitɨ meꞌɨ́jna ɨ́ tevi tɨ huápɨꞌɨ tesiꞌireꞌe, majta ɨ́ tevi tɨ ravaɨreꞌe, majta ɨ́ tɨ jɨ́n tiꞌitɨée áꞌayeꞌi ɨ́ tɨ jɨ́n ayén ántehuaa, aꞌúu mú huatéꞌuucaꞌa aꞌutɨ́ eꞌeveꞌeꞌástɨme aꞌɨ́jna ɨ́ viidrio tɨ amuáanijmee. Aꞌɨ́ɨ mú teꞌitéꞌɨꞌɨcaꞌa rumuájcaꞌa jetze meꞌɨ́jna ɨ́ aarpa tɨ Dios huaꞌutapuaíjve mej mi meꞌɨ́jna jɨ́n tiuꞌutácuiina ɨ́ amɨ́n. 


text:
<pb/>Majta miyen meꞌɨ́jna jɨ́n tíꞌichuiicacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Moisés tɨ tíꞌivaɨreꞌecaꞌa ɨ́ Dios jemi, majta meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ huarɨ́j ɨ́ Cáneꞌa. Miyen tɨjɨ́n:<pb/>Jéꞌecan pej huápɨꞌɨ rɨ́ꞌɨ naa huarɨ́j patɨ́ꞌɨj tuꞌirájtuaa múꞌee, tavástaraꞌa, mɨ pej Dios púꞌeen, pej pajta nain jɨ́n antíꞌamuaꞌaree.<pb/>Aꞌɨ́j tu jɨ́n rɨ́ꞌɨ teꞌutaseíj.<pb/>Tɨ́j naꞌa aꞌij pej rɨcɨ, xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej rɨcɨ, pajta tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntareꞌe, mɨ pej piyen tíꞌaijta tɨ́j naꞌa tɨ yú aucaꞌitɨ́ aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe.<pb/> 


text:
Naímiꞌi mú miyen rɨ́ꞌɨ timuaateájtuaani, majta rɨ́ꞌɨ timuaatáꞌasin, múꞌeetzi, mɨ pej tavástaraꞌa púꞌeen,<br/>aꞌiné múꞌee pej aseɨ́j rɨꞌéeneꞌecán jɨ́n seijreꞌe ɨ́ Dios jemi.<pb/>Naíjmiꞌi ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, aꞌɨ́ɨ mú aꞌuvéꞌejuꞌu muáꞌajuꞌu mej mi muaateánajche,<br/>aꞌiné pepuꞌuri tíhuaꞌutaseíjrate pej piyen xɨ́ꞌepɨꞌɨn huarɨ́j aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni atáneerecaꞌa tɨ puaꞌa ari teꞌentácuuniꞌi u teyujtaꞌa aꞌu tɨ eꞌirácatii aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ teꞌanxájta aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi meꞌuun aꞌiráacɨ u teyujtaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Muꞌuri ráatɨsimeꞌe ɨ́ puaíjtzi ɨ́ tɨ ajta aráhuaꞌapua aráꞌase. Cɨ́ɨxuri mú majta tiꞌitechée tɨ méꞌe tiꞌitetáatɨyeꞌi temuaꞌa naa. Majta mú avéꞌejɨꞌɨcɨꞌihuajmeꞌecaa án rútaviitzeꞌe puaasi jɨmeꞌe tɨ oro jɨ́n taavíjhua. 


text:
<pb/>Ajta seɨj ɨ́ mej muáacua ɨ́ mej ruuri, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite aꞌɨ́mej ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase aꞌɨ́jna ɨ́ tuxaꞌa ɨ́ tɨ avéꞌejɨstijmee ɨ́ tɨ jɨ́n huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ ɨ́ Dios ɨ́ tɨ iꞌirúuri rusén jɨmeꞌe. Seɨj ajta seɨj pu huaꞌuréꞌeꞌɨꞌɨpɨꞌite aꞌɨ́jna ɨ́ tuxaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi temuaꞌa téjcɨtziujtarecaꞌa u teyujtaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan ɨ́ Dios. Ajta, jeíhua pu huápɨꞌɨ huatátzareajraa. Aj pu ꞌi temuaꞌa teꞌuhuájɨstecaꞌa u teyujtaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ cɨtzij. Capu chéꞌe huatárɨꞌɨristarecaꞌa tɨ seɨj aꞌuun aꞌuteárute u teyujtaꞌa ajta menaꞌa caí raꞌantipuáꞌajteꞌen ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase mej puaíjtzi huaꞌutáꞌan ɨ́ tɨ ajta aráhuaꞌapua aráꞌase.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni seɨ́j huaseíj ɨ́ jaꞌatɨ tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa u teyujtaꞌa. Tɨꞌɨquí caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Sericu, setáꞌaj hui á yaꞌucáxɨreꞌen ɨ́ chaanaca japua tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ avéꞌejɨsti ɨ́ cutzapeꞌe jetze ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua aráꞌase mej mi ráamuaꞌaree tɨ huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna, aj pu ꞌi seɨj u aꞌuvéꞌemej. Tɨꞌɨquí á yaꞌucájrɨe ɨ́ chaanaca japua ɨ́ cutzapeꞌe jetze tɨ aramuáacua. Aj pu ꞌi huáꞌa japua rájve aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n iꞌicáꞌatzata ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa téꞌeeca, ajta ɨ́ tɨ aꞌij puaꞌa seijreꞌecaꞌa. Ayee pu tihuáꞌuruu aꞌɨ́mej tɨ huáꞌa jetze téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej raateánajchecaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta, ɨ́ tɨ huaꞌapua, aꞌɨ́ɨ pu ajta á yaꞌucájrɨe ɨ́ cutzapeꞌe ɨ́ tɨ aramuáacua japuan ɨ́ jaj tɨ veꞌée. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, aj pu ꞌi seɨcɨé huaújruu ɨ́ jaj tɨ́j xúureꞌe tɨ airámɨꞌɨyecaꞌa tevi jetze tɨ huamɨ́ꞌɨ. Ajta, naíjmiꞌi ɨ́ mej jaj tzajtaꞌa chejcaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú huácuii. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ tɨ huaíca, aꞌɨ́ɨ pu á yaꞌucájrɨe aꞌɨ́jna ɨ́ seɨj ɨ́ tɨ cutzapeꞌe jetzen aramuáacua ɨ́ játeꞌana tzajtaꞌa, ajta japuan aꞌu tɨ eꞌejaíjxajme. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, tɨ́j naꞌa tɨ tíꞌiseijreꞌe seɨcɨé pu huaújruu tɨ́j xúureꞌe. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ráanamuajriꞌi ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree ɨ́ jaj, aꞌɨ́ɨ pu ayén tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Xɨ́ꞌepɨꞌɨn pej hui huarɨ́j peꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej huaꞌuxɨ́jte, múꞌee, mɨ pej jéjcua ɨmuá seijreꞌecaꞌa, pajta íjii pej pauj seijreꞌe. 


text:
<pb/>’Naa pu hui xɨ́ꞌepɨꞌɨn aꞌiné aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca muꞌuri huáꞌucuii aꞌɨ́mej ɨ́ mej múꞌeetzi jemi rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej múꞌeetzi jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Aꞌɨ́j pej jɨ́n peri huaꞌutáꞌa mej majta xúureꞌe huayéꞌen. Ayee mú hui éeniꞌicɨꞌe raꞌantimuáꞌitɨ. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ráanamuajriꞌi tɨ jaꞌatɨ tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa jetzen aꞌu mej tejéꞌemuaɨꞌɨvajtaca. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Jee xaa neꞌu, tavástaraꞌa, mɨ pej Dios púꞌeen, mɨ pej hui pajta nain jɨ́n antíꞌamuaꞌaree. Tzáahuatiꞌiraꞌa pej jɨ́n huáꞌaxɨjteꞌe. Naa pu tiraavíjteꞌe aꞌij pej tihuaꞌutáꞌa. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ tɨ muáacua, aꞌɨ́ɨ pu á yaꞌucájrɨe ɨ́ cutzapeꞌe aꞌɨ́jna japua ɨ́ xɨcaj. Ajta ayén tiraatáꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ xɨcaj tɨ huáꞌutaꞌixɨꞌɨri. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca, huáꞌataixɨꞌɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huápɨꞌɨ téjxɨcacaꞌa. Majta aꞌij puaꞌa tiraatajé ɨ́ Dios ɨ́ tɨ aꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌaree tɨ puaíjtzi huaꞌatáꞌaca. Camu raatéxɨeehuatacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ aꞌij puaꞌa een aꞌij mej rɨcɨ, camu majta rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌa ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ teꞌanxɨ́vi, aꞌɨ́ɨ pu ajta á yaꞌucájrɨe aꞌɨ́jna ɨ́ cutzapeꞌe aꞌɨ́jna japua aꞌu tɨ eꞌecájca aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ aꞌij puaꞌa een. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, huápɨꞌɨ pu huateátɨcaꞌarecaꞌa aꞌu tɨ tejéꞌaijta. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca, aꞌɨ́ɨ mú aváꞌujcheꞌeveꞌe ɨ́ runeanu jetze meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jeíhua huápɨꞌɨ rajpuaíjtzicaꞌa. 


text:
<pb/>Majta jeíhua mú aꞌij puaꞌa tiraatajé meꞌɨ́jna ɨ́ Dios ɨ́ tɨ ta japua éꞌeseijreꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jeíhua huápɨꞌɨ rajpuaíjtzicaꞌa. Camu majta aꞌatzu raatéxɨeehuatacaꞌa aꞌij mej rɨjcaa tɨ aꞌij puaꞌa een. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ tɨ arájsevi, aꞌɨ́ɨ pu ajta á yaꞌucájrɨe ɨ́ cutzapeꞌe aꞌɨ́jna japua ɨ́ játeꞌana ɨ́ tɨ veꞌée tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Eufrates. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, aj pu ꞌi nainjapua ateáxɨꞌɨ ɨ́ játeꞌana. Ayee pu ꞌeen jɨ́n ateáxɨꞌɨ mej mi antácɨɨne aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta aꞌu tɨ ꞌeíjninei ɨ́ xɨcaj. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni huaꞌuseíj ɨ́ mej huaíca ɨ́ mej aijneájxɨ huáꞌateniꞌitzeꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ aꞌij puaꞌa een, ajta aꞌɨ́jna tɨ huáꞌa jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌa huaꞌitzi jɨmeꞌe. Ayee mú seijreꞌecaꞌa matɨ́j teecujse. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ xɨéjniuꞌucari ɨ́ mej aꞌij puaꞌa ꞌeen. 


text:
<pb/>Aꞌii mú majta aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ xɨéjniuꞌucari ɨ́ mej tiyaaruꞌu jetze ajtémeꞌecan. Aꞌɨ́ɨ mú áꞌujujhuaꞌan nainjapua ɨ́ chaanaca mej mi huáꞌajseɨreꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta íiyen chaanaca japua mej mi huaténeꞌuseꞌen aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌan tɨ huápɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn huataseíjreꞌen ɨ́ Dios tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree. 


text:
<pb/>Ayee pu tɨjɨ́n: “Meꞌecui xaa, yee nu hui uvéꞌenejsin tɨ́j nahuaꞌari tɨ avíitzi jɨ́n aꞌuteáruꞌipi ɨ́ huáꞌa chiꞌita. Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa aꞌɨ́jna tɨ aꞌatánee, ajta jɨ́n tiꞌitéechen tɨ́ꞌij caí muaꞌaviꞌi áꞌucheꞌecaneꞌen, mejseiíra ɨ́ teɨte ɨ́ tɨ jɨ́n tíꞌiteviꞌiraꞌa.” Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huaíca, aꞌúu mú huáꞌajseɨj aꞌujna jáꞌahuaꞌa tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa huaꞌaniuuca jɨmeꞌe ɨ́ hebreos tɨjɨ́n Armagedón. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua, aꞌɨ́ɨ pu á yaꞌucájrɨe ɨ́ cutzapeꞌe. Jɨ́meꞌen puꞌu ayén huarɨ́j, aj pu ꞌi seɨj caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa teyujtaꞌa. Aꞌujna, aꞌu tɨ aꞌutéjvee ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨjɨ́n: ―Puꞌuri icu, antipuáꞌarecaꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi huatémaxcavaꞌaxɨ, majta téniuucaꞌa. Jéihua pu ajta tíꞌicaꞌarajnacaꞌa. Ajta jéꞌecan huápɨꞌɨ huateújcaꞌatzɨjxɨ ɨ́ chaanaca. Tɨ́j naꞌa tɨ yú eꞌiréꞌene mej yen huataseíjre ɨ́ teteca íiyen chaanaca japua, capu jaꞌanáj ayén huateújcaꞌatzɨjxɨ. Jéꞌecan pu huápɨꞌɨ xaa huateújcaꞌatzɨjxɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa ɨ́ tɨ veꞌée, huaíca pu autátziꞌitecaꞌa. Ajta éꞌevatzɨjxɨ ɨ́ huáꞌachajtaꞌa ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Aꞌɨ́ɨ pu Dios, ajta raꞌutámuaꞌareeriꞌi aꞌujna u Babilonia tɨ́ꞌij puaíjtzi raatáꞌan tɨ́ꞌij tíꞌiracɨꞌɨti ɨ́ tɨ jɨ́n huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Ajta tɨ́j naꞌa aꞌu tɨ eꞌeráahuachi ɨ́ jaj tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu eꞌehuaújpuaꞌarixɨ. Capu ajta chéꞌe seijreꞌecaꞌa aꞌu tɨ áꞌujɨ́rime. 


text:
<pb/>Majta mú téetej cáavatzɨ, temuaꞌa mevivejméꞌe. Temuaꞌa pu tijetéjmeꞌecaa aꞌachú cumu huaícate kiilu. Aꞌɨ́mej pu japua rájve ɨ́ teteca. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ teteca, aꞌij mú puaꞌa tiraatajé meꞌɨ́jna ɨ́ Dios meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ téetej aꞌiné jeíhua mú rajpuaíjtzicaꞌa mej miyen cáavatzɨ ɨ́ téetej.<pb/>


text:
Aj pu ꞌi seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta seɨ́j huiteátɨɨcaꞌa ɨ́ cutzapeꞌe tɨ aráhuaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ pu mú aꞌuvéꞌemej, ajta ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi, nee nu muaataseíjrateꞌesin aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n Dios raꞌuxɨ́jteꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa, tɨ ajta ramuáꞌitɨcaꞌa ɨ́ tumin ɨ́ ruhuáꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ aꞌuun áꞌujca ɨ́ jaj japua tɨ veꞌée. 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌaijta íiyen chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú huateújxanaꞌacɨre meꞌɨ́jna jamuan ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej íiyen huachéjme chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú majta huateájtaꞌarua meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ayén huaꞌutáꞌa mej majta jamuan tiꞌihuaújxanaꞌacɨraꞌaten. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu nejaꞌuvíꞌitɨ aꞌɨ́jna aꞌu tɨ caí éꞌe tiꞌitɨ. Aꞌuu nu ꞌɨ́itaꞌa huaseíj tɨ aꞌɨ́jna japua áꞌujcatii ɨ́ tiꞌitɨ tɨ paꞌu. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiꞌitɨ, jeíhua pu jetzen éꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n ayén ántehuaacaꞌa, tɨ ajta jɨ́n aꞌij puaꞌa tíꞌijxa ɨ́ Dios. Arahuaꞌapuáca pu huíjmuꞌuu aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ, ajta tamuáamuataꞌa puaꞌaméca aveꞌehuájmee. 


text:
<pb/>Tíꞌinacamua ɨ́ tɨ tiꞌitéechen, ajta cɨ́j caj tíꞌipaꞌu. Jéihua pu huápɨꞌɨ ucárujtiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ oro jɨ́n taavíjhua, ajta tetej tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, ajta perla tiꞌitɨ. Aꞌɨ́ɨ pu ajta ruꞌiteátɨɨcaꞌa ɨ́ cutzapeꞌe ɨ́ tɨ oro jɨ́n taavíjhua. Ajta aꞌɨ́jna jetze ɨ́ cutzapeꞌe, tiꞌitɨ pu avéꞌejɨsti ɨ́ tɨ tiúꞌuxanaꞌaviꞌisteꞌe, ajta ɨ́ tɨ jɨ́n huateújxanaꞌacɨre aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta ayén téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ cuaatzeájraꞌan jetze aꞌij tɨ ántehuaa. Neajta inee, canu yaúꞌitɨée naꞌaraa neꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jetzen téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa tɨ jɨ́meꞌen yee: “Babilonia, ɨ́ tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitéjvee. Huaꞌanaꞌana aꞌɨ́mej ɨ́ ꞌuuca ɨ́ mej ramuáꞌitɨcɨ ɨ́ tumin ɨ́ ruhuáꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ jetzen aꞌuun aꞌuvéꞌemej ɨ́ tɨ tiúꞌuxanaꞌaviꞌisteꞌe íiyen chaanaca japua.” 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni raaseíj tɨ aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa tahuáacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ huaꞌaxuureꞌe aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ Dios jemi, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huácuiihuacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej ráꞌastijreꞌe meꞌɨ́jna ɨ́ Jesús. Jéꞌecan nu aꞌij teꞌutaseíj netɨ́ꞌɨj raaseíj. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, ayée pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―¿Aꞌiné ꞌeen jɨ́n piyen teꞌutaseíj? Nee nu muaatáꞌixaateꞌesin aꞌij tɨ huataújmuaꞌa aꞌɨ́jna tɨ caí ámitɨeereꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ japuan avéꞌeca, ɨ́ tɨ ajta arahuaꞌapuáca huíjmuꞌuu, ajta tɨ tamuáamuataꞌa aveꞌehuájmee. 


text:
<pb/>’Aꞌɨjna ɨ́ tiꞌitɨ pej hui raaseíj, aꞌɨ́ɨ pu ajmíꞌi huataseíjre, ajta íjii, capu chéꞌe yeꞌe jáꞌahuaꞌa. Ajta, aúcheꞌe pu aꞌitaméj aꞌujna aꞌutɨ́ eꞌetécun tɨ caí aꞌij ámitɨeereꞌe aꞌachú tɨ ucátee. Méjcaꞌi huáyee pu ajta áꞌapuaꞌaren aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej yen huachéjme íiyen chaanaca japua, ɨ́ mej caí éꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jetze ɨ́ yuꞌuxari aꞌij mej ánteaꞌarua, aꞌɨ́jna ɨ́ yuꞌuxari tɨ jéjcua ɨmuá jetzen téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ruuri huateáturaa ɨ́ Dios jemi, ayée mú rɨ́ꞌɨ tiyaꞌuseíira muáꞌajuꞌu matɨ́ꞌɨj raaseíj meꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ajmíꞌi huataseíjre, ajta aꞌájnáꞌɨmua íꞌiruuricaꞌa, ajta caí chéꞌe mé iyeꞌahuaꞌa. Ajta, aúcheꞌe pu huataseíjreꞌesin. 


text:
<pb/>’Aꞌijna ɨ́ niuucari, tɨ hui jaꞌatɨ yaúꞌitɨée áꞌaraꞌani, ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́jna jetze tiúꞌumuaꞌati temuaꞌa naa. Aꞌɨjna ɨ́ tɨ arahuaꞌapuáca huíjmuꞌuu, ayée pu hui huataújmuaꞌa tɨjɨ́n: Aꞌɨjna ɨ́ jɨrí tɨ aráhuaꞌapua aráꞌase tɨ japuan áꞌujca aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ mú majta aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tíꞌaijta, ɨ́ mej majta aráhuaꞌapua aráꞌase. Muaꞌanxɨ́vi ɨ́ mej meri áꞌupuaꞌarecaꞌa. Seɨj puꞌu auj tiꞌitɨ jɨ́n tiꞌitéjvee. Ajta ɨ́ seɨj, capu xɨ seijreꞌe. Ɨ́ tɨ ayén huataseíjreꞌesin, ayée pu hui tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ cɨ́j naꞌa caj téꞌeteeviꞌin. 


text:
<pb/>’Ajta, aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiꞌitɨ tɨ ajmíꞌi huataseíjre, ajta íjii capu chéꞌe yeꞌe jáꞌahuaꞌa, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ taꞌaráhuaiica. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan aꞌɨ́mej ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase. Aꞌɨ́ɨ pu hui ajta áꞌapuaꞌaren. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tamuáamuataꞌa aveꞌehuájmee, ayée pu hui huataújmuaꞌa tɨjɨ́n tamuáamuataꞌa mú aráꞌase ɨ́ mej tíꞌaijta. Majta aꞌɨ́ɨme, camúu xɨ meꞌɨ́jna jɨ́n titeꞌenteájrupi mej mi tiuꞌutaꞌaíjta. Maúcheꞌe mú raꞌancuréꞌasin mej mi cɨ́j menaꞌa caj titéꞌeteeviꞌin aꞌachú cumu seɨ́j hora mej tiuꞌutaꞌaíjta jamuan ɨ́ tiꞌitɨ. 


text:
<pb/>’Naíjmiꞌi mú miyen ruxɨ́ꞌej tíꞌimuaꞌatze. Majta mej raatátuiireꞌen meꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨj matɨ́j menaꞌa ɨ́ mej jɨ́n antiújmuaꞌaree, ajta ɨ́ huáꞌamuarɨꞌeriꞌiraꞌa. 


text:
Aꞌɨ́ɨ mú hui raaténeꞌusiꞌiteꞌesin meꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa. ’Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Cáneꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌutémuaꞌitɨ aꞌiné aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tavástaraꞌa ɨ́ tɨ ajta tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ huaꞌavástaꞌa púꞌeen ɨ́ teɨte. Aꞌii pu hui ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tajtuhuan tɨ naíjmiꞌica tíꞌaijteꞌe ɨ́ seica ɨ́ tajtúhuaani. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej jemin seijreꞌe ɨ́ Cáneꞌa, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ huaꞌutajé, tɨ ajta huaꞌantíhuau. Aꞌii mú majta aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej caí atéꞌɨtzeaꞌara ɨ́ jemin. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Aꞌɨjna ɨ́ jaj tɨ veꞌée ɨ́ pej hui raaseíj, ɨ́ tɨ ajta japuan áꞌujca aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ramuáꞌitɨcɨ ɨ́ tumin ɨ́ ruhuáꞌiraꞌa jɨmeꞌe, aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa, majta ɨ́ teɨtejraꞌan, majta ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, ɨ́ mej majta seɨ́j jɨ́n tíꞌixaxaꞌa ɨ́ niuucari. 


text:
<pb/>’Ajta aꞌɨ́jna tɨ tamuáamuataꞌa aveꞌehuájmee, ɨ́ mej tíꞌaijta aꞌɨ́jna jamuan ɨ́ tiꞌitɨ, aꞌɨ́ɨ mú rájchaꞌɨ́ɨreꞌe muáꞌajuꞌu meꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ramuáꞌitɨcɨ ɨ́ tumin ɨ́ ruhuáꞌiraꞌa jɨmeꞌe. Majta huaꞌaréꞌeꞌitixɨꞌɨsin ɨ́ teɨte ɨ́ mej ráꞌajaahuateꞌecaꞌa. Majta caꞌanéeri jɨ́n tiracáꞌariꞌira tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ tiꞌitéechen. Majta raatécɨꞌɨme ɨ́ huáꞌireꞌaraꞌan. Majta raꞌateátaira. 


text:
<pb/>’Ayee pu téꞌeme, aꞌiné Dios pu ayén caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌasin mej mi miyen tiraꞌaráꞌasten aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tíꞌijxeꞌeveꞌe meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej ruxɨ́ꞌej menaꞌa tiúꞌumuaꞌati. Majta raatátuiireꞌen ɨ́ tiꞌitɨ jemi matɨ́j menaꞌa tiꞌitɨ ɨ́ mej jɨ́n antiújmuaꞌaree. Ayee mú raruuren ajta naꞌa caí ayén teꞌaraúrasten aꞌij tɨ Dios ari tiraataxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>’Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa ɨ́ pej raaseíj, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ chajtaꞌa tɨ veꞌée ɨ́ tɨ tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ tajtúhuaani ɨ́ mej tiꞌitɨ jɨ́n títetateí aꞌu tɨ naꞌa íiyen chaanaca japua. ―Ayee pu tinaatáꞌixaa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe.<pb/>


text:
Neajta seɨ́j huaseíj ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. Aa pu ta japua veꞌecámeꞌecaa aꞌɨ́jna. Jéihua pu huápɨꞌɨ tiꞌitɨj jɨ́n antiújmuaꞌaree. Nain japua pu ajta huatátzareajraa íiyen chaanaca japua aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tétaaveꞌe á ru jetze. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi caꞌanín jɨ́n huajíjhuacaꞌa ayén tɨjɨ́n: ―Puꞌuri hui éꞌevatzɨjxɨ, puꞌuri xaa hui éꞌevatzɨjxɨ aꞌujna u Babilonia, ɨ́ chajtaꞌa tɨ vivéjme. Muꞌuri hui meꞌuun aꞌuchéjme aꞌɨ́ɨme ɨ́ tiyaaruꞌu. Puꞌuri ajta huáꞌachiꞌi púꞌeen ɨ́ xɨéjniuꞌucari ɨ́ mej xánaꞌavisiꞌi seijreꞌe. Aꞌuu mú ꞌéꞌe áꞌaseca, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ pinaꞌase ɨ́ mej xánaꞌavisiꞌi seijreꞌe, ɨ́ tej caí aꞌatzu huáꞌaxeꞌeveꞌe. 


text:
<pb/>’Ayee pu hui tiráaruu, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan mej mi miyen cheꞌatá menaꞌa aꞌij puaꞌa huárɨni tɨ́j ajta huarɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ Babilonia. Aꞌɨ́j pu hui jɨ́n Dios ayén cheꞌatá naꞌa puaíjtzi tihuaꞌutáꞌasin aꞌiné jéꞌecan pu huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ aꞌɨ́jna ɨ́ Dios. Aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej íiyen tíꞌaijta ɨ́ chaanaca japua, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé jamuan huateújxanaꞌacɨre. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌituaꞌaraca íiyen chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú hui meri huateújchijteaanitacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌinecuaꞌatzecaꞌa mej huápɨꞌɨ tíꞌijchaꞌɨɨca aꞌɨ́ɨme. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni seɨ́j huánamuajriꞌi tɨ júteꞌe tejeꞌicáxajtacaꞌa ayén tɨjɨ́n: ―Setáꞌaj hui seꞌuun huirácɨɨne mɨ sej neteɨ́testemuaꞌa púꞌeen, sej si caí seajta siyen autéꞌɨtzen tɨ́j aꞌɨ́jna, tɨ ij caí puaíjtzi amuaatáꞌan ɨ́ Dios aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn raatáꞌasin aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>’Jee xaa, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jɨ́n ayén huarɨ́j, aꞌɨ́ɨ pu hui ari nain jɨ́n auteájturaa ɨ́ Dios jemi. Puꞌuri xáahuí ámitɨeereꞌe íjii u ta japua Dios tɨ éꞌeseijreꞌe. Ajta aꞌɨ́ɨn Dios, aꞌɨ́ɨ pu ari raꞌutámuaꞌareeriꞌi tɨ́j naꞌa tɨ jɨ́n aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ. 


text:
<pb/>’Chéꞌe ayén tíꞌiracɨꞌɨti tɨ́j ajta aꞌɨ́ɨn puaíjtzi tihuaꞌutáꞌa ɨ́ tɨ huaꞌutéemuaꞌitɨ. Chéꞌe ajta hui huaꞌapua tiuꞌutanájchita tɨ́j naꞌa seɨ́j jɨmeꞌe tɨ ayén huarɨ́j tɨ aꞌij puaꞌa een. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ vaasu tɨ jetzen rayeꞌeca aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n huateújtɨmuaꞌira, chéꞌe hui ayén raꞌavéꞌejɨsten aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ huaꞌapua aráꞌase ɨ́ tɨ jɨ́n huateátahuan. 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́ɨ pu hui ahuáujtzaahua ruseɨ́j, ajta huataújseijratacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. Chéꞌe ruxɨ́ꞌej naꞌa tiráacɨꞌɨti tɨ́ꞌij rajpuaíitzi áꞌaraꞌani, ajta tɨ huataújxɨeemɨsteꞌen. Ayee pu hui tiꞌixa ɨ́ ru tzajtaꞌa tɨjɨ́n yee: “Aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́jna jɨ́n tiꞌitéjvee ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ tíꞌaijta, ajta ayén tɨjɨ́n tɨ caí ruseɨ́jtacaꞌa, tɨ caí jaꞌanáj ruxɨeemɨ́jteꞌe aꞌame.” 


text:
<pb/>’Aꞌɨ́j pu hui jɨ́n caꞌanacan japuan rávaɨjtzi seɨ́j xɨcaj jɨmeꞌe tɨ rajpuaíitzi áꞌaraꞌani. Aj pu xaa tijcuíꞌini, ajta ruxɨeemɨ́jteꞌe aꞌame. Ajta ayén tirajpuaíitzi aꞌame tujri jɨmeꞌe. Ajta huateátaꞌiriꞌihua, aꞌiné jeíhua pu raayɨ́ꞌɨtɨ ɨ́ rumuárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan jɨmeꞌe ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Dios tɨ raꞌuxɨ́jteꞌen. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨme ɨ́ tajtúhuaani ɨ́ mej tíꞌaijta íiyen chaanaca japua, ɨ́ mej majta jamuan huateújxanaꞌacɨre, majta jamuan huateújchijteaanitacaꞌa, matɨ́ꞌɨj raaseíj aꞌutɨ́ éꞌejcɨtziu aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ teátaasin, aꞌɨ́ɨ mú ruyeinixɨꞌɨn, majta jíjhuan meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chajtaꞌa. 


text:
<pb/>Majta meꞌɨ́n, á mú ɨmuá aꞌuhuístɨraꞌasin meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej rátziɨɨneꞌe ɨ́ tɨ jɨ́n rajpuaíitzi aꞌame. Ayee mú tiꞌixáata muáꞌajuꞌu tɨjɨ́n: ―Cuiꞌi xaa, cuiꞌi xaa, múꞌee mɨ hui pej chajtaꞌa púꞌeen tɨ veꞌée, mɨ pej jeíhua tiꞌitɨj jɨ́n antíꞌamuaꞌaree, mɨ pej hui Babilonia púꞌeen, seɨ́j xɨcaj pu jɨ́n ayén tejaꞌuréꞌene tɨ Dios maꞌuxɨ́jteꞌe. 


text:
Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌituꞌaraca íiyen chaanaca japua, aꞌɨ́ɨ mú majta ruyeinixɨꞌɨn, majta ruxɨeemɨ́jteꞌe muáꞌajuꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chajtaꞌa aꞌiné capu chéꞌe méꞌe jaꞌatɨ tɨ tihuáꞌunanai ɨ́ mej tíꞌituaꞌaraca tiꞌitɨ tɨ naꞌa mej tíꞌitɨcɨ, tɨ puaꞌa oro, nusu plata, naꞌari tetej tɨ temuaꞌa tíꞌijnajche, tiꞌitɨ perla. Majta seica cɨ́ɨxuri tíꞌituaꞌaraca. Capu chéꞌe jaꞌatɨ tihuáꞌananairan ɨ́ tɨ tíꞌimesti, ɨ́ tɨ nacamua, tɨ taꞌatí, tɨ paꞌu. Camu majta chéꞌe huáꞌananaira muáꞌajuꞌu ɨ́ cɨyej mej tuꞌaraca tɨ jeíhua tíꞌijnajche naꞌari tiꞌitɨ cobre nusu tepúustiꞌi nusu aꞌɨ́jna ɨ́ tetej ɨ́ mej racaamete, ɨ́ mej jɨ́n teꞌentámɨɨmɨteꞌen ɨ́ tepuaij naꞌari ɨ́ chun. 


text:
<pb/>Camu majta chéꞌe miyen tihuáꞌananairan ɨ́ mej cuaꞌira tijnájchiteꞌen tiꞌitɨ tzencá, naꞌari tiꞌitɨ tɨ naꞌa tɨ naa téꞌeeca nusu cuaaneꞌe naꞌari tiꞌitɨ mirra, naꞌari cuaaneꞌe tɨ cuaiina, tiꞌitɨ nahuáj, naꞌari aceite, naꞌari hariina tɨ rɨ́ꞌen, tiꞌitɨ triigu, ajta yeꞌemuaate mej seijreꞌe huáacasi, naꞌari cáneꞌaxɨ, ajta cahuaayuꞌu. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ carreta mej ruꞌuveꞌejáapuaj muáꞌayeꞌi ɨ́ cahuaayuꞌu, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej caꞌanéeri jɨ́n tíꞌimuarɨꞌe ruxɨ́ꞌej teɨte jemi, camu mi chéꞌe tihuáꞌananairan. 


text:
<pb/>Ayee pu tejaꞌuréꞌene aꞌij tɨ ajmíꞌi téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ayén tɨjɨ́n: “Aꞌɨjna tɨ temuaꞌa tiꞌirɨ́ꞌeen, ɨ́ pej huápɨꞌɨ raxɨ́ꞌeveꞌecaꞌa, capu chéꞌe seíireꞌe aꞌame múꞌeetzi jemi. Ajta, naíjmiꞌi tɨ́j naꞌa tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, ajta tɨ naa seijreꞌe ɨ́ pej jɨ́n áꞌatzaahuateꞌe aseɨ́j, pepuꞌuri tejáꞌurɨe. Capej chéꞌe tíꞌiteꞌuuni.” 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌituꞌaraca, ɨ́ mej majta meꞌɨ́jna jɨ́n huateújchijteaanitacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tihuáꞌananairacaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú aꞌɨmuá huahuístɨraꞌasin, meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej rátziɨɨneꞌe muáꞌajuꞌu tɨ Dios puaíjtzi raatáꞌa. Maújyeinixɨꞌɨn, majta caꞌanín jɨ́n huataújxɨeemɨsteꞌesin. 


text:
<pb/>Ayee mú tiꞌixáata muáꞌajuꞌu tɨjɨ́n: ―Cuiꞌi xaa, cuiꞌi xaa, múꞌee pej chajtaꞌa púꞌeen, tɨ veꞌée, ɨ́ pej peꞌɨ́jna tiꞌitéchejcaꞌa ɨ́ tɨ mesti tɨ naa ꞌeen, pajta peꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ nacamua, pajta ɨ́ tɨ paꞌu jɨmeꞌe, ɨ́ pej ucáꞌarujtiꞌiriꞌi peꞌɨ́jna ɨ́ tɨ oro jɨ́n taavíjhua, pajta peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tetej tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, pajta peꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ perla tiꞌitɨ. 


text:
<pb/>’Seɨ́j hora pu hui jɨ́n, naíjmiꞌi tiuꞌuréꞌaxɨ tɨ́j naꞌa tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajchecaꞌa. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ramɨ́jhuaca meꞌɨ́jna ɨ́ baarcu, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca meꞌɨ́jna jetze ɨ́ baarcu ɨ́ mej éꞌecɨɨne ɨ́ jaj japua, majta naíjmiꞌi ɨ́ mej huaꞌité viviꞌi, aꞌúu mú ɨmuá huahuístɨraa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj raaseíj meꞌɨ́jna ɨ́ cɨtzij tɨ ajtiɨ́ꞌɨmua ájcɨtziujtacaꞌa, tɨ téꞌajtaiira ɨ́ chajtaꞌa, matɨ́ꞌɨj mi huateújyeineajraa. Miyen tɨjɨ́n: ―¿Tiꞌitájni máa chajtaꞌa seijreꞌecaꞌa tɨ́j amɨjna? Capu hui méꞌe éꞌe chajtaꞌa. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi tiꞌitɨ aváꞌujratziiraxɨ tiꞌitɨ tɨ muiini ɨ́ rumuꞌúu jetze, mej ruyein, majta ruxɨeemɨ́jteꞌe. Ayee mú tíꞌitejijhuacaꞌa tɨjɨ́n: ―Cuiꞌi xaa, cuiꞌi xaa, múꞌee hui chajtaꞌa tɨ veꞌée, aꞌiné múꞌeetzi mú jetze huateújchijteaanitacaꞌa matɨ́j menaꞌa puaꞌamé mej tihuáꞌaꞌaijteꞌecaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej baarcu jetze antacɨꞌɨca ɨ́ jaj japua. Aꞌɨ́ɨ mú hui jɨ́n huateújchijteaanitacaꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌijchaꞌɨɨcaꞌa. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte. 


text:
<pb/>Seajta múꞌeen, mɨ sej ta japua éꞌeseijreꞌe, setáꞌaj huataújtemuaꞌaveꞌen, seajta múꞌeen, mɨ sej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ Dios jemi, seajta múꞌeen, mɨ tɨ Dios amuaꞌantíhuaꞌu, sej siꞌi tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ teɨte, seajta múꞌeen, mɨ sej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa. Setáꞌaj huataújtemuaꞌaveꞌen seꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios ayén tejámuaaxɨ́ꞌepɨꞌɨntariꞌiriꞌi aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ raꞌuxɨ́jte aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta jeíhua huápɨꞌɨ rucaꞌané, aꞌɨ́ɨ pu tetej ájtɨɨ tɨ ayén seijreꞌecaꞌa tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ mej jɨ́n teꞌáꞌatɨꞌɨxɨca. Aj pu ꞌi raꞌateájrɨe ɨ́ jaj tzajtaꞌa tɨ veꞌée. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Ayee pu hui cheꞌatá naꞌa éeniꞌicɨꞌe raatéꞌuuna aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa tɨ veꞌée, tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Babilonia. Capu chéꞌe méꞌe éꞌe seíireꞌe aꞌame. 


text:
<pb/>’Camu chéꞌe miyen namuáareꞌe muáꞌajuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌicuinaca aꞌɨ́jna jetze ɨ́ aarpa nusu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌicuinaca ruchuicari jɨmeꞌe. Camu hui majta namuáareꞌe muáꞌajuꞌu múꞌejmi jemi aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌicɨꞌɨsiteꞌe cɨ́ꞌɨsitiꞌiraꞌa jetze naꞌari aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ucáajiꞌihua muáꞌayeꞌi ɨ́ trompeeta jetze. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌimɨjhuaca, matɨ́j menaꞌa puaꞌaméca, aꞌij mej menaꞌa tiraayɨ́ꞌɨtɨ, camu hui chéꞌe múꞌejmi jemi seíireꞌe muáꞌajuꞌu. Camu xaa neꞌu aꞌatzu. Camu majta chéꞌe namuáareꞌe muáꞌajuꞌu aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej téꞌatɨxɨca. 


text:
<pb/>’Ajta, capu hui chéꞌe aꞌatáa aꞌame múꞌejmi jemi ɨ́ taij tɨ huatátza áꞌayeꞌi ɨ́ huáꞌachiꞌi tzajtaꞌa. Capu ajta chéꞌe ayén namuáareꞌe aꞌame mej xahuaaniꞌi jɨ́n tiuꞌutaxáj aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej mauchén huanéjneꞌɨchecaꞌa, ajta mej mauchén huáviɨche, aꞌiné aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej múꞌejmi jemi tíꞌituꞌaracaꞌa, aꞌii mú meꞌɨ́n púꞌeeneꞌe ɨ́ mej yen japuan seijreꞌecaꞌa ɨ́ chaanaca, ɨ́ mej majta vivejméꞌen jɨ́n títetatéꞌecaꞌa. Pajta piyen tihuáꞌucuanamua matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan peꞌɨ́jna jɨmeꞌe pej piyen huatáꞌaseijratacaꞌa pej huápɨꞌɨ naa seijreꞌe aꞌɨ́mej jemi mej mi miyen huárɨni tɨ aꞌij puaꞌa een ɨ́ Dios jemi. 


text:
<pb/>Aꞌii pu ajta aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ huáꞌucuii naíjmiꞌica aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, majta aꞌɨ́mej ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌecaꞌa ɨ́ Dios jemi. Jee xaa neꞌu, aꞌɨ́ɨ pu huáꞌucuii matɨ́j menaꞌa puaꞌamé huácuiihuacaꞌa íiyen chaanaca japua, tɨ́j naꞌa jéjcua ɨmuá, tɨ ajta íjii.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨjtá ni huáꞌunamuajriꞌi ɨ́ mej ta japua caꞌanín jɨ́n tíꞌichuiicacaꞌa. Cu xɨee jeíhua huápɨꞌɨ ajteáxɨɨrecaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌichuiicacaꞌa. Miyen tɨjɨ́n:<pb/>Aleluuya, tichéꞌe rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ taDioj,<br/>aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu ari tuꞌirájtuaa, aꞌɨ́ɨ pu jetze aꞌuvéꞌemej ɨ́ tej jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj, ajta aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree.<pb/> 


text:
Tzáahuatiꞌiraꞌa pu jɨ́n huáꞌaxɨjteꞌe, ajta ayén, tiraavíjteꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn puaíjtzi huaꞌatáꞌaca.<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu ari raꞌuxɨ́jte aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ veꞌecán jɨ́n tiꞌitéveecaꞌa,<br/>aꞌɨ́jna ɨ́ ꞌɨ́itaꞌa tɨ ruhuáꞌiraꞌa jɨ́n ramuáꞌitɨcaꞌa ɨ́ tumin, tɨ ajta caꞌaníjraꞌa huaꞌutáꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej án japuan huachéejmeꞌecaa án chaanaca japua mej mi aꞌij puaꞌa huárɨni meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej jamuan huateújxanaꞌacɨre.<pb/>Dios pu ajta puaíjtzi raatáꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn ꞌɨ́itaꞌa ayén huáꞌucuii aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌe ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Majtahuaꞌa mú huajíjhuacaꞌa miyen tɨjɨ́n: ―Aleluuya, jéꞌecan pu jetzen ajcɨtziúuta aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. ―Ayee mú tiuꞌutaxájtacaꞌa. 


text:
<pb/>Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ vaujsi ɨ́ mej seité japuan muáacua aráꞌase, majta ɨ́ mej muáacua, ɨ́ mej majta ruuri, naíjmiꞌi mú aicaújtuuxɨ, mej mi raateánajche meꞌɨ́jna ɨ́ Dios ɨ́ tɨ eꞌecájca ɨpuari japua. Miyen tɨjɨ́n: ―Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen. Aleluuya. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí seɨj huajíjhuacaꞌa tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa aꞌájna vejliꞌi jetzen ɨ́ mej japuan tíꞌimuaɨꞌɨvajtaca. Ayen tɨjɨ́n:<pb/>Setáꞌaj rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan seꞌɨ́jna ɨ́ Dios, naíjmiꞌi múꞌeen mɨ sej ravaɨreꞌe.<pb/>Capu amɨ́n aꞌij, tɨ puaꞌa siyen vivejméꞌen jɨ́n títetateí naꞌari sej cɨliéeneꞌe jɨ́n títetateí. Tɨ́ꞌɨj huaténeɨche ɨ́ Cáneꞌa 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni neajtahuaꞌa huáꞌunamuajriꞌi aꞌɨ́mej. Cu xɨee jeíhua huápɨꞌɨ ajteáxɨɨrecaꞌa. Ajta, matɨ́ꞌɨj tiuꞌutaxájtacaꞌa, ayée pu namuajreꞌecaꞌa tɨ́j jaj tɨ tetej tzajtaꞌa mɨꞌɨye. Ayee pu ajta namuajreꞌecaꞌa cumu mej téniuucaꞌan. Miyen tɨjɨ́n:<pb/>Aleluuya, tichéꞌe rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan ɨ́ Dios,<br/>aꞌiné puꞌuri nain jɨ́n tíꞌaijta aꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa ɨ́ tɨ taDioj púꞌeen.<pb/> 


text:
Tichéꞌe tiyen huatátatemuaꞌaveꞌen, teajta tiyen tiraatateújtziꞌireꞌen, tej ti rɨ́ꞌɨ tiraatáꞌan<br/>aꞌiné puꞌuri aꞌájna tejaꞌuréꞌene tɨ aꞌɨ́ɨn Cáneꞌa huaténeɨche.<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́raꞌaraꞌan puꞌuri rɨ́ꞌɨ huaújruu.<pb/> 


text:
Ayee pu tiraatáꞌa tɨ tiuꞌuteújchejteꞌen aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ mesti, tɨ ajta naa ꞌeen, tɨ temastájyeꞌi, tɨ caí aꞌatzu chueemua. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ naa ꞌeen, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌij mej meri huarɨ́j aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tɨ xɨ́ꞌepɨꞌɨn ꞌeen ɨ́ Dios jemi. Aꞌɨ́j pu xaa jɨ́n ucaújchejteꞌesin. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, ayée pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Patáꞌaj raꞌutéeyuꞌuxa yee: “Rɨ́ꞌɨ pu tihuaꞌutáꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ tɨ Dios huaꞌutáꞌinee mej tiúꞌucuaꞌani jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa aꞌɨ́jna xɨcáaraꞌan tɨ jetzen huaténeɨchi.” Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayen tiꞌayajna ɨ́ Dios jemi aꞌij nej neuchén timuáꞌixaa. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tinaatáꞌixaa, netɨ́ꞌɨj ni aicántutzi aꞌu tɨ eꞌeraꞌɨ́ɨcajme nej ni raateánajche. Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capej hui piyen neruure aꞌiné nee nu niyen cheꞌatá nenaꞌa tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi patɨ́j múꞌee, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ aꞌihuáamuaꞌa ɨ́ mej miyen teꞌanxájta meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús, majta aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn huarɨ́j. Patáꞌaj peꞌɨ́jna huateánajche ɨ́ Dios, aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌij tɨ tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ Jesús, aꞌúu pu jetze aꞌuvéꞌemej ɨ́ xɨéjniuꞌucari tɨ Dios jetzen meꞌecan tíꞌixaxaꞌa. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Aꞌɨ́ɨ pu avéꞌeca japuan ɨ́ cahuaayuꞌu tɨ cuaínaraꞌa 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni raaseíj tɨ antacúuniꞌihuacaꞌa u ta japua. Meꞌecui xaa, cahuaayuꞌu pu án aꞌutéveecaꞌa. Naa pu tíꞌicuainaraꞌa, ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ japuan avéꞌeca, ayée mú ratamuáꞌamua tɨjɨ́n: “Ɨ́ tɨ nain jɨ́n téꞌaste, ajta tɨ tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌixaxaꞌa.” Aꞌɨ́ɨ pu xɨ́ꞌepɨꞌɨn ayén rɨcɨ aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ huáꞌaxɨjteꞌe ɨ́ teɨte aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. Ajta ayée pu cheꞌatá naꞌa tíꞌineꞌuseꞌe. 


text:
<pb/>Yee pu seijreꞌe ɨ́ jɨꞌɨseáaraꞌan jetze tɨ́j taij tɨ áꞌataa. Jéꞌecan pu utearújtiꞌihuajmee ɨ́ curuun ɨ́ muꞌúuraꞌan jetze. Ajta jetzen pu téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij tɨ ántehuaa. Ajta, capu jaꞌatɨ yaúꞌitɨe aꞌij tɨ huataújmuaꞌa, sino aꞌɨ́ɨ puꞌu naꞌa ruseɨ́j yaúꞌitɨe. 


text:
<pb/>Ayee pu éeneꞌe tiꞌitéchejcaꞌa ɨ́ cɨ́ɨxuri tɨ tɨ́tɨꞌɨj, ajta xúureꞌe raaméiriꞌihuajmeꞌecaa. Ayee mú majta raatamuáꞌa tɨjɨ́n: “Aꞌɨjna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios.” 


text:
<pb/>Majta cujtaꞌan huajúꞌucaa aꞌɨ́ɨme ɨ́ xantaaruꞌu mej ta japua éꞌemeꞌecan. Ayee mú éeneꞌe tiꞌitéchejcaꞌa ɨ́ cɨ́ɨxuri, tɨ mesti, tɨ ajta naa ꞌeen. Naa pu tíꞌicuaina, ajta naa tíꞌiseijreꞌecaꞌa ɨ́ tihuáꞌacɨɨxu, ajta capu aꞌatzu tíꞌichueemuaviꞌicaa. Aꞌɨ́ɨ mú cujtaꞌan huajúꞌucaa ɨ́ mé taꞌavéꞌeteꞌete aꞌɨ́mej japua ɨ́ cahuaayuꞌu mej cuaiina. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn niúucareꞌaraꞌan, ayée pu huáꞌaruuren ɨ́ teɨte tɨ́j jaꞌatɨ tiꞌitɨ antisíjchecaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ chun. Ayee pu puaíjtzi tihuaꞌutáꞌasin aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ runiuuca. Caꞌanéeri pu jɨ́n tíhuaꞌutaꞌaíjteꞌesin. Ajta, huáꞌa japua pu rávaɨjtzi tɨ́j naꞌa ɨ́ tɨ jɨ́n huápɨꞌɨ niuꞌucamɨꞌɨ ɨ́ Dios, tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree. 


text:
<pb/>Jetzen ɨ́ cɨ́ɨxureꞌaraꞌan, ajta aꞌu tɨ ajtavéꞌe ɨ́ chun, ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij mej ratamuáꞌamua tɨjɨ́n: “Huaꞌatajtuhuan aꞌɨ́mej ɨ́ tajtúhuaani, ajta, tɨ tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej majta tíꞌaijta.” 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni jaꞌatɨ huaseíj tɨ tíꞌivaɨreꞌe u ta japua. Antiɨ́ꞌɨmua pu aꞌutéveecaꞌa ɨ́ xɨcaj jetze. Caꞌanín pu jɨ́n huaꞌutajé matɨ́j menaꞌa puaꞌaméca ɨ́ pinaꞌase ɨ́ mej cɨꞌɨcacaj, ɨ́ mej majta ráꞌaraꞌive u júteꞌe. Ayen tɨjɨ́n: ―Iíyeꞌe xuꞌu hui, mú aꞌuvéꞌejuꞌun sej si siyen tiúꞌucuaꞌani seꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ Dios ayén tejáꞌamuamin. 


text:
<pb/>’Sej si hui ráacuaꞌani seꞌɨ́jna ɨ́ huáꞌahuaꞌiraꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌaijta naꞌari huáꞌahuaꞌiraꞌa ɨ́ huaꞌacapítan ɨ́ xantaaruꞌu. Seajta siyen ráacuaꞌani huáꞌahuaꞌiraꞌa seꞌɨ́mej ɨ́ teteca ɨ́ mej jeíhua rucacáꞌane, seajta hui huáꞌahuaꞌiraꞌa ɨ́ cahuaayuꞌu, seajta huáꞌahuaꞌiraꞌa seꞌɨ́mej ɨ́ mej avéꞌeteꞌete. Nain xu hui cuaꞌani huáꞌahuaꞌiraꞌa ɨ́ teteca, capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa miyen ruxɨéehua áꞌujujhuaꞌaneꞌen nusu mej caꞌanéeri jɨ́n tíꞌimuarɨꞌecaꞌa. Capu amɨ́n aꞌij ajta tɨ puaꞌa mej vivejméꞌen títetateí nusu miyen cɨliéeneꞌe jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe. Múꞌeen xu xaa hui ráacuaꞌani ɨ́ huáꞌahuaꞌiraꞌa. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni huaꞌuseíj mej eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej yen tíꞌaijta i chaanaca japua. Huáꞌa jamuan ɨ́ ruxantaaruꞌustemuaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú eꞌetiújseɨreꞌecaꞌa mej mi raaténeꞌusiꞌiteꞌen meꞌɨ́jna ɨ́ tɨ avéꞌeca ɨ́ cahuaayuꞌu japua, majta meꞌɨ́mej ɨ́ xantaaruꞌustemuaꞌameꞌen. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, aꞌɨ́ɨ pu huatéviꞌiriꞌihuacaꞌa aꞌɨ́jna jamuan tɨ huaꞌitzi jɨ́n tíꞌixaxaꞌataꞌa aꞌɨ́jna jetze meꞌecan. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, aꞌɨ́ɨ pu tiuꞌumuárɨej ɨ́ mej jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiraꞌutaseíj. Ayee pu ꞌeen jɨ́n huáꞌucuanamua aꞌɨ́mej ɨ́ mej raꞌancuréꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ mej huáꞌa jetze áꞌayuꞌusiꞌi aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Majta raateánajchecaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ ayén éeneꞌe seijreꞌe tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe. Mej jɨ́meꞌen huavíviꞌiriꞌihuacaꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej huaꞌapua, matɨ́ꞌɨj mi meꞌan huajeꞌetéehuaꞌaxɨ ruurica aꞌájna jáꞌahuaꞌa aꞌalaguun aꞌu tɨ azufre jɨ́n áꞌataa. 


text:
<pb/>Ajta, aꞌɨ́jna tɨ cahuaayuꞌu japua avéꞌeca, aꞌɨ́ɨ pu ayén huáꞌaruu ɨ́ seica ɨ́ mej ráꞌastijreꞌecaꞌa meꞌɨ́jna tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe. Aꞌɨ́ɨ pu ruseɨ́j huáꞌucuii aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ runiuuca tɨ ayén tíꞌivaɨreꞌe tɨ́j chun tɨ ꞌaíjninei téneꞌetzeꞌen. Majta naíjmiꞌi ɨ́ pinaꞌase, aꞌɨ́ɨ mú huájuꞌuxai temuaꞌa jeíhua meꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ huáꞌahuaꞌiraꞌa aꞌɨ́mej ɨ́ mej huácuiihuacaꞌa.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni seɨ́j huaseíj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe. U júteꞌe pu veꞌecámeꞌecaa. Aꞌɨ́ɨ pu ajta yaavi huáchuisimeꞌe aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n teꞌiteáanan aꞌu tɨ eꞌetécun tɨ caí aꞌij ámitɨeereꞌe aꞌachú tɨ aꞌucátee. Aꞌɨ́ɨ pu ajta huapíjsimeꞌe tiꞌitɨ cadeena, tɨ vivéj. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi raatéeviꞌi aꞌɨ́jna ɨ́ cuꞌucuꞌu, aꞌɨ́jna tɨ jéjcua ɨmuá huataseíjre. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tɨ ayén ántehuaa tɨjɨ́n tiyaaruꞌu, ajta Satanás. Aj pu ꞌi raꞌijtápe tɨ ij áꞌateeviꞌin aꞌachú cumu seɨ́j viꞌiraꞌa nineꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi aꞌuun yaꞌucájrɨe aꞌu tɨ eꞌetécun. Ajta raꞌiteáana. Tiꞌitɨ pu ajta ancáaviꞌijte tɨ́ꞌij caí chéꞌe huáꞌacuanamua aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan ajta naꞌa caí teꞌentipuáꞌajteꞌen seɨ́j viꞌiraꞌa nineꞌiraꞌa. Aj pu ꞌi xaa, ayén tiúꞌujxeꞌeveꞌe mej ráꞌijxɨjta tɨ́ꞌij aꞌatzu áꞌateeviꞌin tɨ ruxɨéehua áꞌucheꞌecaneꞌen. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ɨpuari tiuꞌuséij, neajta neꞌɨ́mej ɨ́ mej jetzen acáteꞌeteꞌe. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej raꞌancuréꞌa mej meꞌɨ́jna jɨ́n antiújmuaꞌareere mej huaꞌuxɨ́jteꞌen ɨ́ teɨte. Neajta áꞌiyen huáꞌaxɨejniuꞌuca huaseíj aꞌɨ́mej ɨ́ mej huáꞌijveichixɨ ɨ́ huaꞌamuꞌúu jetze meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej tiuꞌutaxájtacaꞌa meꞌɨ́jna jetze meꞌecan ɨ́ Jesús, majta meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej ráꞌastijreꞌecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa ɨ́ Dios. Majta aꞌɨ́ɨme, camu raateánajchecaꞌa meꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, camu majta raateánajchecaꞌa ɨ́ tɨ ravaɨreꞌe. Camu majta raꞌancuréꞌa ɨ́ tɨ téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ huáꞌacuaatzeꞌe nusu ɨ́ huáꞌamuajcaꞌa jetze aꞌij tɨ yeꞌí ántehuaa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú majta huatarúj jamuan ɨ́ Cɨríistuꞌu, majta meꞌɨ́jna jɨ́n tiꞌitevée muáꞌaraa matɨ́j tajtúhuaani tɨ́j naꞌa seɨ́j viꞌiraꞌa nineꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn pɨ́rɨcɨ ɨ́ mej amuacaí huatarújsin ɨ́ mej meri huácuii. Majta ɨ́ seica, ɨ́ mej meri huácuii, camu miyen majtáhuaꞌa huatarúj ajta naꞌa caí teꞌentipuáꞌare seɨ́j viꞌiraꞌa nineꞌiraꞌa. 


text:
<pb/>Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén tíꞌijcɨꞌɨti, tɨ ajta huatarújsin huáꞌa jamuan ɨ́ mej anáatéꞌee aitajuꞌun huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌa aꞌiné Dios pu ari huateúraꞌate ɨ́ ru jemi aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. Capu ajta chéꞌe rɨꞌɨríista aꞌame tɨ ajtahuaꞌa huámɨꞌɨni tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe, sino ayée pu aꞌɨ́jna jɨ́n teꞌenteáruti tɨ́ꞌij tiꞌitɨ jɨ́n tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi, ajta jemin ɨ́ Cɨríistuꞌu. Aꞌɨ́ɨ pu jamuan tiuꞌutaꞌaíjta. Ayee pu aꞌateeviꞌi aꞌachú seɨ́j viꞌiraꞌa nineꞌiraꞌa. Dios pu raꞌantimuáꞌitɨ ɨ́ tiyaaruꞌu 


text:
<pb/>Tɨ́ꞌɨj teꞌentipuáꞌare ɨ́ seɨ́j viꞌiraꞌa nineꞌiraꞌa, aj pu ꞌi ayén huatátuiihua aꞌɨ́jna ɨ́ Satanás aꞌujna aꞌu tɨ aiteánamiꞌihuacaꞌa. 


text:
<pb/>Tɨꞌɨquí aꞌitaméj tɨ́ꞌij huáꞌucuanamuan aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan, matɨ́j menaꞌa puaꞌamé yen seijreꞌe íiyen chaanaca japua, tɨ́j naꞌa Teijmataꞌa pújmeꞌen, ajta Huáahuata pújmeꞌen, ajta Cuameche, ajta Tzareemeꞌen. Aꞌɨ́mej pu tíseɨreꞌesin ɨ́ mej miyen huataújmuaꞌa tɨjɨ́n Gog, ajta aꞌɨ́mej ɨ́ seica ɨ́ mej miyen huataújmuaꞌa tɨjɨ́n Magog. Ayee mú aráꞌase aꞌachú tɨ caj tíꞌitɨej ɨ́ sej tɨ huaca aꞌutɨ́ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj tɨ veꞌée. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ cuꞌucuꞌu huáꞌajseɨreꞌesin mej mi huaténeꞌuseꞌen. 


text:
<pb/>Matɨ́ꞌɨj mi nain japua áꞌujujhuaꞌaneꞌe tɨ́j naꞌa tɨ auuyaúj ɨ́ chuej japua. Matɨ́ꞌɨj mi rajnáj aꞌu mej teꞌutéꞌɨnaamuacaꞌa aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej rɨ́ꞌɨ tíꞌiteseijreꞌe ɨ́ Dios jemi, majta rajnáj meꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa tɨ huápɨꞌɨ huaꞌaráanajche aꞌɨ́mej ɨ́ mej teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios. Ajta, taij pu u eꞌicájve u ta japua. Ajta huaꞌuteátaij aꞌɨ́mej ɨ́ mej jamuan áꞌujujhuaꞌaneꞌe ɨ́ tiyaaruꞌu. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tiyaaruꞌu tɨ huáꞌucuanamua, aꞌúu pu eꞌeteárɨiihuacaꞌa aꞌutɨ́ aꞌalaguun aꞌu tɨ azufre jɨ́n áꞌataa, aꞌu tɨ ajta éꞌeseijreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe, ajta aꞌɨ́jna tɨ ravaɨreꞌecaꞌa, aꞌɨ́jna tɨ huaꞌitzi jɨ́n tíꞌixaxaꞌataꞌa aꞌɨ́jna jetze meꞌecan tɨ huápɨꞌɨ áꞌatesiꞌireꞌe. Aꞌuu mú mi rajpuaíitzi muáꞌajuꞌu nain xɨcaj tzajtaꞌa, ajta nain tɨ́caꞌari tzajtaꞌa tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Dios pu huáꞌaxɨjteꞌe aꞌutɨ́ éꞌeseijreꞌe ɨ́ ɨpuari tɨ veꞌée 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ɨpuari huaseíj tɨ veꞌée. Naa pu tíꞌicuainaraꞌa. Neajta neꞌɨ́jna huaseíj ɨ́ tɨ acájca. Ajta ɨ́ chaanaca, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ ta japua, éꞌe huaújpuaꞌarixɨ meꞌɨ́jna jemi. Camu chéꞌe méꞌe jéꞌeseijreꞌecaꞌa. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni neꞌɨ́mej huaseíj ɨ́ mej meri huácuii, ɨ́ mej vivejméꞌen jɨ́n títetatéꞌecaꞌa, majta ɨ́ mej cɨliéeneꞌe jɨ́n tíꞌivaɨreꞌecaꞌa. Aꞌuu mú eꞌeréꞌeveecaꞌa meꞌɨ́jna jemi ɨ́ ɨpuari. Majta seica raꞌutácuuracaꞌa ɨ́ yuꞌuxari. Majta seɨ́j autácuuracaꞌa ɨ́ yuꞌuxari tɨ jetzen téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij mej ánteaꞌarua ɨ́ mej miyen ruuri huateáturaasin ɨ́ Dios jemi. Dios pu ajta huaꞌuxɨ́jte aꞌɨ́mej ɨ́ mej meri huácuii meꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ́ yuꞌuxari jetze, ɨ́ tɨ jetzen ayén téꞌaxa aꞌij mej huarɨ́j matɨ́ꞌɨj mauj ruuricaꞌa, seɨj ajta seɨj. 


text:
<pb/>Matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej aujámɨ ɨ́ jaj tzajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ mú huatarúj. Majta ɨ́ seica, ɨ́ mej huácuii aꞌutɨ́ naꞌa, capu amɨ́n tiꞌitɨ pɨ́rɨcɨ ɨ́ tɨ huáꞌucuii naꞌari aꞌutɨ́ aꞌuteájturaa ɨ́ huáꞌaxɨejniuꞌuca, naíjmiꞌi mú majtáhuaꞌa huatarúj. Ajta Dios pu naíjmiꞌica aꞌuxɨ́jte aꞌɨ́jna jɨmeꞌe aꞌij mej titetiújchaꞌɨɨcaꞌa matɨ́ꞌɨj mauj ruuricaꞌa. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu huaꞌuxɨ́jte, aꞌɨ́ɨ pu raꞌupuáꞌajte naíjmiꞌica tɨ tíꞌitecuiꞌica, ajta aꞌujna aꞌu mej aꞌuteájturaa ɨ́ mej meri huácuii, ɨ́ tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Hades. Naíjmiꞌica pu atéehuaꞌaxɨ aꞌujna jetze ɨ́ aꞌalaguun tɨ azufre jɨ́n áꞌataa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej huaꞌapuaca jetze huácuiꞌini, mej meꞌuun aꞌuteáturaasin aꞌujna jetze ɨ́ aꞌalaguun tɨ azufre jɨ́n áꞌataa. 


text:
<pb/>Tɨ puaꞌa caí ayén téꞌeyuꞌusiꞌihuacajcheꞌe aꞌij tɨ seɨj ántehuaa aꞌɨ́jna jetze ɨ́ yuꞌuxari tɨ jetzen téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌij mej ánteꞌarua aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ruuri huateáturaasin ɨ́ Dios jemi, ayée pu tíꞌijruuren aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ caí éꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa. Dios pu raꞌatéjɨsin aꞌujna jetze ɨ́ aꞌalaguun tɨ azufre jɨ́n áꞌataa.<pb/>


text:
Netɨ́ꞌɨj ni raaseíj á júteꞌe tɨ ari jéjcuacan jɨ́n seijreꞌe. Ajta ɨ́ chaanaca, ayée pu cheꞌatá naꞌa jéjcuacan jɨ́n seijreꞌe. Ajta á júteꞌe tɨ míꞌimeꞌecan, ajta ɨ́ chaanaca tɨ míꞌimeꞌecan, capu chéꞌe méꞌe jéꞌeseijreꞌecaꞌa. Ajta ɨ́ jaj tɨ veꞌée, capu ajta chéꞌe seijreꞌecaꞌa, aꞌiné naíjmiꞌi pu eꞌehuaújpuaꞌarixɨ. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni raaseíj tɨ á veꞌecámeꞌecaa á júteꞌe aꞌu tɨ Dios éꞌeseijreꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa tɨ Dios huateúraꞌate. Ayee pu téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jerusalén tɨ jéjcua. Ayee pu huaújruu aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa tɨ́j ajta ꞌɨ́itaꞌa rɨ́ꞌɨ tiuꞌuteújchejte tɨ́ꞌɨj ari huatévicheꞌesin. 


text:
<pb/>Netɨ́ꞌɨj ni ráanamuajriꞌi tɨ caꞌanín jɨ́n tiuꞌutaxájtacaꞌa ɨ́ jaꞌatɨ tɨ aꞌuun aꞌutéveecaꞌa jemin ɨ́ ɨpuari. Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Xaaseíj, múꞌeen, aꞌiné puꞌuri hui huataseíjreꞌesin huáꞌa jemi ɨ́ teteca aꞌɨ́jna ɨ́ chiꞌiraꞌan ɨ́ Dios. Aꞌɨ́ɨ pu huateáturaasin huáꞌa jemi, majta aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́ɨ mú teɨtejraꞌan púꞌeeneꞌe muáꞌajuꞌu. Ajta ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu ruseɨ́j seíireꞌe aꞌame huáꞌa jemi. 


text:
<pb/>’Rɨ́ꞌɨ pu hui tihuaꞌutáꞌasin mej mi caí chéꞌe tiꞌitɨj jɨ́n ruxɨéemɨsteꞌe. Camu chéꞌe cuiꞌini. Camu chéꞌe meꞌɨ́jna jɨ́n ruxɨéemɨsteꞌe muáꞌajuꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ seɨj huamɨ́ꞌɨ. Camu majta chéꞌe ruyeine muáꞌajuꞌu; camu chéꞌe miyen tirajpuaíitzi muáꞌajuꞌu meꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ tiꞌitɨ huáꞌacucuiꞌi, aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ míꞌimeꞌecan, aꞌɨ́ɨ pu ari eꞌehuaújpuaꞌarixɨ. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ tɨ ɨpuari jetze acájca, ayée pu tiuꞌutaxájtacaꞌa tɨjɨ́n: ―Meꞌecui xaa, naíjmiꞌi ɨ́ tɨ tíꞌiseijreꞌe, nee nu hui rajéjcuareꞌe. Ajta ayén tɨjɨ́n: ―Autéeyuꞌuxa aꞌɨ́jna, aꞌiné nee nu tzáahuatiꞌiraꞌa jɨ́n tíꞌixaxaꞌa neꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ ayén tiꞌayajna. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Puꞌuri icu. Antipuáꞌarecaꞌa. Nee nu hui neꞌɨ́n púꞌeen i nej amuájca, neajta i nej uvéꞌeteajtɨ. Nee nu jéjcua ɨmuá huataseíjre, neajta nain nu tiúꞌutaahuacaꞌa tɨ yen tíꞌiseijreꞌe. Neajta nu nain jɨ́n ranaíjmireꞌe tɨ́j naꞌa tɨ ajta tíꞌiseijreꞌe. Aꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ neetzi jemi áꞌujcaꞌanen nej ni niyen tiraatáꞌan ɨ́ tɨ tiráꞌaturaateꞌe ɨ́ tzajtaꞌan, huáapuaꞌa nu tiraatáꞌasin neꞌɨ́jna ɨ́ jaj tɨ aꞌuun eiráninei aꞌu tɨ eꞌejaíjxa. Nee nu xaa jaj raatáꞌasin ɨ́ tɨ jɨ́n ruuri aꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. 


text:
<pb/>’Ajta, aꞌɨ́ɨn tɨ tiuꞌutéemuaꞌitɨ, ayée pu tíꞌijcɨꞌɨti. Nee nu Diojraꞌan púꞌeeneꞌe naꞌame, ajta aꞌɨ́ɨn, niyauj pu púꞌeeneꞌe aꞌame. 


text:
<pb/>’Majta aꞌɨ́ɨme matɨ́j menaꞌa puaꞌamé mej aꞌij puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ neetzi jemi, ayée pu tihuáꞌacɨꞌɨti mej meꞌuun aꞌuteáturan aꞌalaguun tɨ azufre jɨ́n áꞌataa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej jɨ́n huaꞌapuaca jetze huácuiꞌini. Aꞌuu mú aꞌuteáturaasin aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí áꞌujcaꞌane mej rajpuaíjtzi neetzi jetze meꞌecan, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej caí téꞌatzaahuateꞌe, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej huáꞌanahuaꞌaca naíjmiꞌica, ɨ́ tɨꞌɨríi, mé ꞌuuca, majta mé teteca. Majta seica meꞌuun aꞌuteáturaasin. Aꞌii mú aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ mej tíꞌitecuiꞌica, majta ɨ́ mej ruxánaꞌacɨreꞌe, majta ɨ́ mej tíꞌichahuaara, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ranaꞌamiche meꞌɨ́jna ɨ́ tɨ caí Dios púꞌeen, majta matɨ́j menaꞌa puaꞌamé tíꞌihuaꞌitaca. Matɨ́j menaꞌa puaꞌamé mej miyen ꞌeen, aꞌúu mú aꞌuteáturaasin aꞌalaguun. ―Ayee pu tiuꞌutaxájtacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ Dios. Jerusalén tɨ jéjcua 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi, seɨj pu á eꞌiréꞌene ineetzi jemi. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe seɨj tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe tɨ huáꞌa jetze ajtémeꞌecan ɨ́ mej aráhuaꞌapua aráꞌase, ɨ́ mej ruꞌitetúꞌutujmeꞌecaa ɨ́ cutzapeꞌe tɨ ajta aráhuaꞌapua aráꞌase. Ajta aꞌɨ́jna tzajtaꞌa ɨ́ cutzapeꞌe, aꞌɨ́ɨ pu urámuaacaꞌa seɨj ajta seɨj ɨ́ cuꞌiniꞌiraꞌa ɨ́ mej jɨ́n rajpuaíjtzicaꞌa ɨ́ teɨte ɨ́ mej yen seijreꞌecaꞌa japuan i chaanaca, ɨ́ tɨ ajta aráhuaꞌapua aráꞌase. Ayee pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Iiyaꞌa jíi, nee nu hui timuaataseíjrateꞌesin neꞌɨ́jna ɨ́ tɨ jemin teꞌataújratziiriꞌi ɨ́ Cáneꞌa tɨ ɨ́raꞌaraꞌan púꞌeeneꞌe aꞌame. 


text:
<pb/>Jɨ́meꞌen puꞌu ayén tinaatáꞌixaa, aj pu ꞌi aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios huateájturaa ineetzi jemi. Aj pu ꞌi aꞌuun nejaꞌuvíꞌitɨ aꞌu tɨ jɨrí aꞌutacáꞌa, tɨ huápɨꞌɨ ájtee, tɨ ajta veꞌetɨ́ á aꞌutacáꞌa. Aj pu ꞌi tinaataseíjrate aꞌɨ́jna ɨ́ chajtaꞌa ɨ́ Dios tɨ huateúraꞌate tɨ ayén téjaꞌarájtehuaa tɨjɨ́n Jerusalén. Aꞌuu pu u ta japua eꞌicámeꞌecaꞌa aꞌujna tɨ Dios éꞌeseijreꞌe. 


text:
<pb/>Naa pu tiꞌitemastájyeꞌicaa tɨ́j ajta Dios huápɨꞌɨ naa seijreꞌe. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ temastájyeꞌicaa, ayée pu seijreꞌecaꞌa tɨ́j tetej tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, tɨ ajta naa tíꞌitatzaj tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ cristal. Ayee pu ajta seijreꞌecaꞌa tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ jaspe. 


text:
<pb/>Jaxuꞌu pu jɨ́n tiréꞌanamiꞌi aꞌúu tɨ veꞌetɨ́ aꞌutacáꞌa, tɨ temuaꞌa téꞌejtee. Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua pu aráꞌaxcaa aꞌu tɨ éꞌepueerta. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej majta tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ta japua tíꞌivaɨreꞌe, aꞌúu mú aꞌitéꞌuꞌupuꞌujmeꞌecaa aꞌu tɨ éꞌepueertajme seɨj ajta seɨj. Ajta, ɨ́ puéerta jetze, seɨ́j jetze ajta seɨj, ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aꞌij mej ánteꞌarua aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨtestemuaꞌameꞌen ɨ́ mej huáꞌa jetze airaújneijte aꞌɨ́mej jetze ɨ́ yaújmuaꞌameꞌen aꞌɨ́jna ɨ́ Israél teecan. 


text:
<pb/>U Teijmataꞌa pújmeꞌen, huaicacɨé pu éꞌepueerta, ajta Tzareemeꞌen pújmeꞌen, ajta huaicacɨé pu ajta éꞌepueerta. Ayee pu cheꞌatá naꞌa, huaicacɨé táꞌapueerta ajta u Cuameche pújmeꞌen, ajta u Huáahuata pújmeꞌen huaicacɨé pu ajta éꞌepueerta. 


text:
<pb/>Ajta tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua pu teꞌaráꞌase ɨ́ tɨ tajéꞌeste ɨ́ tɨ ajta japuan ájtaavijhuacaꞌa ɨ́ jaxuꞌu tɨ jɨ́n curéꞌanamiꞌihuacaꞌa ɨ́ chajtaꞌa. Ajta aꞌɨ́jna jetze ɨ́ tɨ tajéꞌeste, ayée pu téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij mej ánteꞌarua aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej majta tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, ɨ́ tɨ ajta Cáneꞌa huaꞌantíhuau mej mi meꞌɨ́n tejáꞌuxajtaneꞌen meꞌɨ́jna jetze meꞌecan. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tíꞌineꞌixaateꞌecaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu tiꞌitɨ huitéchueecaꞌa cumu tiꞌitɨ cɨyej tɨ oro jɨ́n taavíjhuacaꞌa. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe tɨ jɨ́n raatéꞌitɨen aꞌachú tɨ auuyaúj ɨ́ chajtaꞌa, ajta aꞌachú tɨ antayaúj ɨ́ puéerta, ajta aꞌachú tɨ ájtee ɨ́ jaxuꞌu. 


text:
<pb/>Ruxɨ́ꞌej pu huatatɨ́tɨꞌɨjmee. Ayee pu cheꞌatá naa huatátee tɨ́j ajta auuyaúj. Ajta aꞌɨ́ɨn raatéꞌitɨee ɨ́ chajtaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ cɨyej. Ayee pu huatátee ɨ́ chajtaꞌa aꞌachú cumu huaꞌapua viꞌiraꞌa kilómetros. Ayee pu cheꞌatá naꞌa auuyaúj; ayée pu cheꞌatá naꞌa ájtee. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ pu ajta raatéꞌitɨee aꞌɨ́jna ɨ́ jaxuꞌu. Ayee pu cheꞌatá naꞌa tiraatéꞌitɨe matɨ́j tíꞌijrɨꞌɨre ɨ́ teteca. Ayee pu ájtee aꞌachú cumu huaícate japuan anxɨ́vi meetro. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ jaxuꞌu, tetej pu jɨ́n ájtaavijhuacaꞌa mej miyen ratamuáꞌamua tɨjɨ́n jaspe. Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ chajtaꞌa, nain pu jɨ́n taavíjhuacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ oro tɨ naa téꞌajtaaveꞌe tɨ́j ɨ́ viidrio. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ tajéꞌeste, tɨ ajta japuan ájtaavijhuacaꞌa aꞌɨ́jna ɨ́ jaxuꞌu ɨ́ tɨ jɨ́n curéꞌanamiꞌi ɨ́ chajtaꞌa, naa pu rɨ́ꞌɨ tíꞌirúurijhuacaꞌa tɨ́j naꞌa tɨ éꞌeseijreꞌe aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ tetej tɨ huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. Aꞌɨjna tɨ seɨj, aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe ɨ́ jaspe. Ajta ɨ́ tɨ huaꞌapua, zafiro pu pɨ́rɨcɨ. Ajta ɨ́ tɨ huaíca, aꞌɨ́ɨ pu púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ ágata tɨ siɨ́ɨchiraꞌa. Ajta ɨ́ tɨ muáacua, aꞌɨ́ɨ pu pɨ́rɨcɨ ɨ́ esmeralda, tɨ rúꞌaararaꞌa. 


text:
<pb/>Ajta ɨ́ taꞌanxɨ́vi, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ ónice tɨ yúꞌuxareꞌe. Ajta ɨ́ taꞌarájsevi, aꞌɨ́ɨ pu pɨ́rɨcɨ aꞌɨ́jna ɨ́ cornalina tɨ íꞌipaꞌu. Ajta ɨ́ seɨj, ɨ́ tɨ aráhuaꞌapua, crisólito pu pɨ́rɨcɨ tɨ teuúmuaraꞌa. Ajta ɨ́ seɨj, ɨ́ taꞌaráhuaiica, berilo pu pɨ́rɨcɨ tɨ rúꞌaararaꞌa seijreꞌe, ɨ́ tɨ ajta cɨ́j caj tíꞌiteuumuaraꞌa. Ajta ɨ́ tɨ aramuáacua, aꞌɨ́ɨ pu pɨ́rɨcɨ ɨ́ topacio tɨ naa tíꞌiteuumuaraꞌa, tɨ ajta naa tíꞌitatzaj. Ajta ɨ́ seica, ayée pu tíꞌeen. Ɨ́ tɨ tamuáamuataꞌa, aꞌɨ́ɨ pu pɨ́rɨcɨ ɨ́ crisoprasa tɨ naa tíꞌiteuumuaraꞌa, tɨ ajta cɨ́j tíꞌiruꞌaararaꞌa. Ajta ɨ́ tɨ tamuáamuataꞌa japuan seɨj, jacinto pu púꞌeen tɨ taɨjraviꞌin jɨ́n nacamua. Ajta aꞌɨ́ɨn tɨ tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeeneꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ amatista tɨ naa tiꞌijámuaꞌara. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ puéerta tɨ tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌase, aꞌɨ́ɨ pu jɨ́n taavíjhuacaꞌa aꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ perla, seɨj ajta seɨj ɨ́ puéerta, seɨ́j jɨmeꞌe ɨ́ perla. Ajta ɨ́ caaye jetze, nain pu oro jɨ́n taavíjhuacaꞌa tɨ ajta ayén naa tíꞌitatzaj tɨ́j aꞌɨ́jna ɨ́ viidrio. 


text:
<pb/>Neajta nu niyen raaseíj tɨ caí teyuu méꞌe éꞌehuaꞌacaa aꞌujna chajtaꞌa aꞌiné aꞌu tɨ naꞌa aꞌujna chajtaꞌa miyen ranaꞌamiche meꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa, ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨn tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌaree, majta meꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa. 


text:
<pb/>Capu ajta ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn xɨcaj huaꞌatátzaviꞌira tújcaꞌari tzajtaꞌa huáꞌa japua ɨ́ teɨte. Capu ajta ruxeꞌeveꞌe tɨ aꞌɨ́ɨn máxcɨraꞌi tátzaveꞌe tɨ́caꞌari tzajtaꞌa, aꞌiné aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ Dios jɨ́n ruseɨ́j temastájyeꞌi, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen tɨ huaꞌatátzaviꞌira huáꞌa japua. Ajta, aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa, aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ tatzari tɨ huáꞌa jemi huatátza. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́jna tɨ huaꞌatátza huáꞌa japua ɨ́ mej meꞌuun huachéjme chajtaꞌa, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌatátzaviꞌira aꞌame huáꞌa japua aꞌɨ́mej ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tihuáꞌaijteꞌe aꞌɨ́mej ɨ́ mej yen huachéjme i chaanaca japua, aꞌúu mú aꞌuvéꞌejuꞌu muáꞌajuꞌu u chajtaꞌa mej mi rɨ́ꞌɨ tiraateájtuaani ɨ́ Dios nain jɨmeꞌe ɨ́ mej jɨ́n rutémuaꞌaveꞌe, majta nain jɨ́n mej tíꞌijchaꞌɨɨ tɨ jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌijnajche. 


text:
<pb/>Camu jaꞌanáj teꞌiteánajsin tújcaꞌari tzajtaꞌa aꞌu tɨ éꞌepueerta aꞌujna chajtaꞌa. Capu ajta jaꞌanáj huatétɨcaꞌari aꞌujna. 


text:
<pb/>Aꞌuu mú yeꞌaráꞌasin ɨ́ mej veꞌecán jɨ́n títetateí, ajta ɨ́ tɨ jeíhua huápɨꞌɨ tíꞌijnajche, tɨ ajta naa tíꞌiseijreꞌe. Ayee mú raruuren matɨ́j menaꞌa puaꞌamé seɨ́j chuéjraꞌa japua mej éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Capu rɨꞌɨríista aꞌame tɨ tiꞌitɨ tɨ xánaꞌaviꞌireꞌe púꞌeen aꞌuun aꞌuteáturan aꞌujna chajtaꞌa. Capu ajta huaꞌatáꞌacareꞌen mej mi meꞌuun aꞌuteárute aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ naꞌari aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌihuaꞌitaca sino aꞌɨ́ɨme muꞌu meꞌuun aꞌuteáruti ɨ́ mej jɨ́meꞌen ayén téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌij mej ánteꞌarua aꞌɨ́jna jetze ɨ́ yuꞌuxari ɨ́ mej miyen ruurican huateáturan meꞌɨ́jna jemi ɨ́ Cáneꞌa.<pb/>


text:
Aj pu ꞌi tinaataseíjrate aꞌɨ́jna ɨ́ játeꞌana tɨ jetzen ꞌairáanej aꞌu tɨ aꞌutéjvee ɨ́ ɨpuari tɨ jetzen acájca ɨ́ Dios, ajta aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa. Ajta aꞌɨ́jna ɨ́ jaj tɨ mɨꞌɨye, temuaꞌa pu naa tiúꞌujmuaꞌatɨ. Naa pu ajta tíꞌitatzaj tɨ́j ɨ́ cristal. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen ɨ́ jaj ɨ́ tɨ caí jaꞌanáj ateáxɨꞌɨsin. 


text:
<pb/>Jáꞌitaꞌa pu mɨꞌɨye ɨ́ caaye jetze tɨ aꞌuun aꞌutaníneꞌi ɨ́ chajtaꞌa jetze. Ajta, cɨyej atavéejmeꞌecaa aꞌutɨ́ eꞌeveꞌeꞌástɨme ɨ́ jaj, seica aꞌu tɨ pújmeꞌen, ajta seica u jetze pújmeꞌen. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ cɨyej ɨ́ mej jɨ́n ruuri muáꞌaraꞌani. Tamuáamuataꞌa japuan huaꞌapua pu aráꞌase ɨ́ tɨ jɨ́n taaca tɨ́j naꞌa seɨ́j máxcɨraꞌi jetze pɨ́tíꞌirɨjca, aj pu ꞌij ajta seica jɨ́n tacaꞌan aꞌɨ́jna ɨ́ cɨyej. Ajta ɨ́ xamuaꞌiraꞌan, ayée pu tíꞌivaɨreꞌe mej mi meꞌɨ́jna jɨ́n huaújrujteꞌen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. 


text:
<pb/>Capu chéꞌe aꞌuun seíireꞌe aꞌame ɨ́ tiꞌitɨ tɨ Dios ayén tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare tɨ ayén puaíjtzi tiraatáꞌan sino aꞌúu mú aꞌujtéꞌe muáꞌajuꞌu ɨ́ Dios jamuan, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej meꞌuun huachéjme meꞌújna chajtaꞌa jamuan aꞌɨ́jna ɨ́ Cáneꞌa. Aꞌɨ́ɨ mú tiuꞌutaꞌaíjta, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌivaɨreꞌe, aꞌɨ́ɨ mú ranáꞌamicheꞌe muáꞌajuꞌu. 


text:
<pb/>Aꞌɨ́ɨ mú jemin seíireꞌe muáꞌajuꞌu, ajta aj pu eꞌeseíireꞌe aꞌame aj huáꞌacuaatzeꞌe aꞌij tɨ ántehuaa aꞌɨ́jna. 


text:
<pb/>Capu chéꞌe jaꞌanáj huatétɨcaꞌari aꞌujna. Capu chéꞌe ruxeꞌeveꞌe aꞌame mej miyen tatzari jɨ́n huateújtatzaviꞌi naꞌari ayén tɨ huaꞌutétatzaviꞌin ɨ́ xɨcaj, aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu tavástaraꞌa tɨ ajta Dios púꞌeen, aꞌɨ́ɨ pu huaꞌatátzaviꞌira aꞌame. Majta aꞌɨ́ɨme, aꞌɨ́ɨ mú tíꞌaíita muáꞌajuꞌu tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Tɨ́ꞌɨj uvéꞌenen ɨ́ Cɨríistuꞌu 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Ayee pu hui tiꞌayajna aꞌij nej tíꞌimuaꞌixaateꞌe aꞌiné tzáahuatiꞌiraꞌa nu jɨ́n tiꞌixa. Ajta aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna tɨ u yaꞌutaꞌítecaꞌa ɨ́ ruxɨ́ejniuꞌuca tɨ́ꞌij huáꞌa jemi huateáturan aꞌɨ́mej ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, aꞌɨ́ɨ pu ari naataꞌítecaꞌa i nej ta japua tíꞌivaɨreꞌe nej ni tihuaꞌutaseíjrateꞌen aꞌɨ́mej ɨ́ mej ravaɨreꞌe ɨ́ Dios aꞌij tɨ tiúꞌujxeꞌeveꞌe tɨ caꞌanacan ayén tejaꞌuréꞌenen. 


text:
<pb/>―Meꞌecui xaa, nee nu hui mú aꞌuvéꞌeméꞌe naꞌame. Rɨ́ꞌɨ pu tiraatáꞌaca aꞌɨ́jna tɨ ayén araúrasten aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna i yuꞌuxari jetze. 


text:
<pb/>Neajta inee, i nej iꞌi Juan, nee nu neꞌɨ́n púꞌeen nej ráanamuajriꞌi, neajta nej raaseíj aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna jetze i yuꞌuxari. Jɨ́meꞌen nuꞌu niyen tiráanamuajriꞌi, neajta tiuꞌuséij, aj nu ni niyen aicántutzi aꞌu tɨ eꞌeraꞌɨ́ɨcajme aꞌɨ́jna ɨ́ tɨ ta japua tíꞌivaɨreꞌe, tɨ ajta tinaataseíjrate nej ni raateánajche. Aj nu ni raatenáachejcheꞌen nicu. 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn, ayée pu tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capej hui piyen neruure, múꞌee, aꞌiné ayée nu cheꞌatá nenaꞌa tíꞌivaɨreꞌe ɨ́ Dios jemi patɨ́j múꞌee, ajta matɨ́j majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ aꞌihuáamuaꞌa ɨ́ mej Dios jetze meꞌecan tíꞌixaxaꞌataꞌa, majta matɨ́j menaꞌa puaꞌamé araúraste aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna jetze i yuꞌuxari. Patáꞌaj peꞌɨ́jna huateánajche ɨ́ Dios. 


text:
<pb/>Aj pu ꞌi ayén tinaatáꞌixaa tɨjɨ́n: ―Capej hui ráꞌavaata ɨ́ niuucari tɨ aꞌíjna jetze áꞌayuꞌusiꞌi i yuꞌuxari, tɨ ajta Dios jetze meꞌecan tiꞌixa, aꞌiné puꞌuri tɨ́n aꞌájna tejaꞌuréꞌenejsin aꞌájna xɨcáaraꞌan jetze tɨ́ꞌɨj naíjmiꞌi teꞌentipuáꞌari. 


text:
<pb/>’Ajta ɨ́ tɨ hui aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ, chéꞌe auj ayén aꞌij puaꞌa tiꞌitiújchaꞌɨɨ. Ajta ɨ́ tɨ xánaꞌaviꞌireꞌe, chéꞌe auj xánaꞌavisiꞌi seijreꞌe. Ajta ɨ́ tɨ rɨꞌéeneꞌecán jɨ́n seijreꞌe ɨ́ Dios jemi, chéꞌe auj ayén rɨ́ꞌɨ tiꞌiseíireꞌe áꞌaraꞌani. 


text:
<pb/>’¡Meꞌecui xaa! Nee nu hui caꞌanacan mú aꞌuvéꞌeméꞌe naꞌame nej ni huaꞌutáꞌan aꞌij tɨ tiraamuáꞌitɨn, nej ni niyen tihuaꞌutáꞌan matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ mej tiraamuáꞌitɨ, seɨj ajta seɨj, aꞌij tɨ tiraavíjteꞌe. 


text:
<pb/>’Nee nu neꞌɨ́n púꞌeen i taꞌamuájca, neajta i nej tuꞌuvéꞌeteajtɨ, neajta neꞌɨ́n púꞌeen i nej jéjcua ɨmuá huataseíjre, neajta neꞌɨ́n púꞌeen i nej yen seíireꞌe naꞌame tɨ́j naꞌa rusén jɨmeꞌe. Nee nu neajta neꞌɨ́n púꞌeen i nej nejmíꞌi huataseíjre tɨ́ꞌɨj caí xɨ tiꞌitɨ méꞌe seijreꞌecaꞌa, neajta nu neꞌɨ́n púꞌeen i nej nain ancuréꞌasin tɨ́ꞌɨj teꞌentipuáꞌari tɨ́j naꞌa tɨ íjii tíꞌiseijreꞌe. 


text:
<pb/>Rɨ́ꞌɨ pu tihuaꞌatáꞌaca aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌijaꞌusica ɨ́ tiúꞌujcɨɨxɨ tɨ́ꞌij ayén tihuáꞌucɨꞌɨti mej meꞌɨ́jna jetze ráacuaꞌani ɨ́ cɨyej ɨ́ mej jɨ́n ruuri huateáturan, mej mi majta meꞌuun aꞌuteárute meꞌújna chajtaꞌa meꞌɨ́jna jetze aꞌu tɨ éꞌepueerta. 


text:
<pb/>Ajta á puaꞌacɨé, aꞌúu mú aꞌutéꞌuu muáꞌajuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej aꞌij puaꞌa titetiújchaꞌɨɨ, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌichahuaara, majta aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej ruxánaꞌacɨreꞌe. Aꞌɨ́ɨ mú majta á puaꞌacɨé aꞌutéꞌuu muáꞌajuꞌun aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej tíꞌitecuiꞌica, majta ɨ́ mej ranaꞌamiche ɨ́ tɨ caí Dios púꞌeen, majta matɨ́j menaꞌa puaꞌamé ɨ́ tɨ ayén tihuaꞌaráanajche tɨ huaꞌitzi púꞌeen, majta ɨ́ mej tíꞌihuaꞌitaca. Jesús pu teꞌanxájta 


text:
<pb/>―Inee, i nej Jesús púꞌeen, nee nu u yaꞌutaꞌítecaꞌa múꞌejmi jemi neꞌɨ́jna tɨ nevaɨreꞌe tɨ́ꞌij aꞌɨ́ɨn teꞌanxájta huáꞌa jemi aꞌɨ́mej ɨ́ mej meꞌuun eꞌetiújseꞌɨri mej mi raateánajche ɨ́ Dios. Nee nu neꞌɨ́jna jetze huanéj ɨ́ David teecan. Nee nu huáacɨxaꞌaraꞌan púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ David. Aꞌɨ́ɨn tɨ huatéeviche raatáꞌineesin tɨ uvéꞌenen 


text:
<pb/>Ajta aꞌɨ́ɨn xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios, ajta aꞌɨ́ɨn tɨ auchén huatéeviche, ayée mú tiꞌixa tɨjɨ́n: ―Chéꞌe mú aꞌuvéꞌemeꞌen. Ajta ɨ́ tɨ ranamua, chéꞌe ajta aꞌɨ́ɨn ayén tiuꞌutaxáj yee: ―Chéꞌe aꞌɨ́ɨn mú aꞌuvéꞌemeꞌen. Ajta ɨ́ tɨ jetzen áꞌujcaꞌane tɨ ayén tiraꞌaráꞌastijreꞌen, chéꞌe jaꞌatɨ tɨ naꞌa ayén mú aꞌuvéꞌemeꞌen, chéꞌe ajta huáapuaꞌa raꞌancuréꞌan ɨ́ jaj tɨ jɨ́n ruuri huateáturan. Aꞌɨ́ɨ pu taatájeevi ɨ́ Jesús 


text:
<pb/>Ayee nu niyen tihuaꞌaꞌíjcateꞌe jaꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ ranamua aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna i yuꞌuxari jetze tɨ Dios jetze meꞌecan tiꞌixa, tɨ puaꞌa jaꞌatɨ ayén seɨcɨé tiuꞌutaxáj, Dios pu puaíjtzi raatáꞌasin aꞌij tɨ téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna jetze i yuꞌuxari. 


text:
<pb/>Ajta tɨ puaꞌa jaꞌatɨ raꞌuréꞌuuna ɨ́ tiꞌitɨ tɨ aꞌíjna jetze téꞌeyuꞌusiꞌi tɨ Dios jetze meꞌecan tiꞌixa, Dios pu ajta ráꞌariꞌira aꞌɨ́jna tɨ́ꞌij caí chéꞌe ráacɨꞌɨti tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌɨ́jna jetze ráacuaꞌani aꞌɨ́jna ɨ́ cɨyej tɨ jɨ́n ruuri áꞌaraꞌani. Capu ajta chéꞌe ayén tíꞌijcɨꞌɨti tɨ aꞌɨ́ɨn aꞌuun aꞌuteárute ɨ́ chajtaꞌa jetze aꞌu tɨ Dios huateúraꞌate. Ayej téꞌeyuꞌusiꞌi aꞌíjna i yuꞌuxari jetze. Juan pu ayén teꞌevéꞌeniuuve 


text:
<pb/>Neajta inee, i nej teꞌanxájta neꞌɨ́jna jɨmeꞌe, ayée nu tiꞌixa neꞌíjna jɨmeꞌe tɨ ayén tiꞌayajna nej caꞌanacan mú aꞌuvéꞌeméꞌe naꞌame. Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen, patáꞌaj yé uvéꞌenen, tavástaraꞌa, mɨ pej Jesús púꞌeen. 


text:
<pb/>Chéꞌe aꞌɨ́ɨn tavástaraꞌa tɨ ajta Jesús púꞌeen, chéꞌe aꞌɨ́ɨn rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ mej teɨtestemuaꞌameꞌen púꞌeen ɨ́ Dios. Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen. Ayee pu teꞌentipuáꞌarecaꞌa í niúucareꞌaraꞌan ɨ́ tavástaraꞌa.<pb/>


text:
Aꞌij nu jetze tejáꞌamuayuꞌuseꞌe neꞌɨ́jna jɨmeꞌe ɨ́ nej ravaɨreꞌe ɨ́ Cɨríistuꞌu tɨ iꞌi Jesús. Aꞌɨ́ɨ pu naꞌantíhuau ineetzi, i nej iꞌi Pablo nej ni neꞌɨ́jna jɨ́n teꞌaráꞌasten aꞌij tɨ aꞌɨ́ɨn tinaaꞌíjca. Ayee pu een jɨ́n naꞌavéꞌehuau huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ seica, nej ni tihuaꞌutáꞌixaateꞌen neꞌíjna jɨmeꞌe ɨ́ niuucari tɨ jɨ́n Dios huáꞌa japua huániuuni. 


text:
<pb/>Jéjcua ɨmuá pu Dios ayén teꞌataújratziiriꞌi tɨ ayén rɨ́ꞌɨ tihuaꞌutáꞌan aꞌɨ́mej ɨ́ mej tíꞌixaxaꞌataꞌa ɨ́ Dios jetze meꞌecan. Aꞌɨ́j mú jɨ́n miyen raꞌutéyuꞌuxacaꞌa meꞌɨ́jna jetze ɨ́ yuꞌuxari tɨ yen téjmi jemi huateájturaa. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ niuucari, aꞌɨ́j pu jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna tɨ iꞌi yaujraꞌan púꞌeen, tɨ ajta airáane aꞌɨ́jna jetze ɨ́ David teecan. Ayee pu tejaꞌuréꞌene aꞌiné aꞌɨ́ɨ pu teáatacan huanúꞌihuacaꞌa matɨ́j ɨ́ seica. 


text:
<pb/>Mɨ́ ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu áꞌiyen ayén raꞌantíhuaꞌu tɨ nain jɨ́n antiújmuaꞌareere aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tɨ aꞌɨ́jna jetze aráujcaꞌanejcaꞌa ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios aꞌɨ́jna tɨ ayén raatamuáꞌa tɨjɨ́n niyauj pu yee púꞌeen. Dios pu ayén nain jɨ́n tiraꞌíjca tɨ́ꞌɨj aꞌɨ́ɨn aꞌitáraa huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ mɨꞌɨchite. Aꞌii pu aꞌɨ́ɨn púꞌeen aꞌɨ́jna ɨ́ jaꞌatɨ tɨ ayén ántehuaa Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu. Aꞌɨ́ɨ pu tavástaraꞌa púꞌeen. 


text:
<pb/>Cɨríistuꞌu nu jetze raꞌancuréꞌa aꞌɨ́jna tɨ jɨ́n ɨ́ Dios rɨ́ꞌɨ tinaatáꞌa nej ni niyen jetzen meꞌecan áꞌuraꞌani huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ teɨte nej ni niyen huaꞌutáꞌinen mej mi raꞌaráꞌastijreꞌen meꞌɨ́jna ɨ́ tavástaraꞌa meꞌɨ́jna jɨmeꞌe mej téꞌantzaahuateꞌen, naímiꞌi ɨ́ teɨte ɨ́ mej yen chaanaca japua huachéjme. 


text:
<pb/>Seajta múꞌeen, múꞌeen xu seajta huáꞌa jetze ajtémeꞌecan aꞌɨ́ɨme ɨ́ teɨte, ɨ́ tɨ Dios ajta amuaꞌantíhuaꞌu múꞌejmi sej si jetzen ajtémeꞌecanta xáꞌaraꞌani ɨ́ Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu. 


text:
<pb/>Aꞌíjna yuꞌuxari jetze nu niyen tejáꞌamuayuꞌuseꞌe naíjmiꞌica mɨ sej seꞌuun huachéjme seꞌújna u Roma, múꞌeen ɨ́ tɨ Dios jáꞌamuaxeꞌeveꞌe, tɨ ajta amuaꞌantíhuaꞌu sej si jemin seíireꞌe xáꞌaraꞌani. Chéꞌe ayén tejaꞌuréꞌenen tɨ aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios, ɨ́ tej rájyaꞌupua, ajta ɨ́ tavástaraꞌa, aꞌɨ́jna ɨ́ Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu, michéꞌe meꞌɨ́n rɨ́ꞌɨ tejamuaatáꞌan, majta amuaꞌanpuáꞌajteꞌen. Pablo pu nuꞌu raxɨ́ꞌeveꞌe tɨ huajaꞌuvéꞌemuaare u Roma 


text:
<pb/>Amuacaícan jɨmeꞌe, ayée nu naíjmiꞌi rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca neꞌɨ́jna ɨ́ Dios ɨ́ nej ravaɨreꞌe neꞌɨ́jna jɨmeꞌe sej siyen tiráꞌastijreꞌe ɨ́ Dios. Jamuan ɨ́ Jesús tɨ ajta iꞌi Cɨríistuꞌu, ayée nu rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca, aꞌiné nain japua ɨ́ chaanaca muꞌuri ramuaꞌaree sej siyen téꞌatzaahuateꞌe. 


text:
Ajta aꞌɨ́ɨn ɨ́ Dios, ɨ́ nej ravaɨreꞌe nain jɨ́n aꞌachú nej aꞌancaꞌanéecan jɨ́n niyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari tɨ jɨ́meꞌen raxa aꞌɨ́jna tɨ yaujraꞌan púꞌeen ɨ́ Dios, aꞌɨ́ɨ pu tirúꞌumuaꞌaree nej jaꞌanáj tɨ naꞌa niyen amuaꞌutámuaꞌareeriꞌi netɨ́ꞌɨjtá rahuavíiraj náꞌayeꞌi. Ayee nu tíꞌijhuavii tɨ ayén neetáꞌacareꞌen ɨ́ Dios nej neꞌuun áꞌamuamuaare náꞌaraꞌani tɨ puaꞌa ayén Dios tiráꞌacaꞌane. 


text:
Jéihua nu áꞌamuaseijramɨꞌɨ nej ni caꞌaníjraꞌa amuaatáꞌan sej si seꞌɨ́jna jetze araújcaꞌanen ɨ́ xɨéjniuꞌucareꞌaraꞌan ɨ́ Dios sej si jaítzeꞌe teꞌutáviicuaꞌi. 


text:
<pb/>Jee xaa neꞌu, ayée nu tíꞌijxeꞌeveꞌe inee, tej ti tiyen cheꞌatá tenaꞌa caꞌaníjraꞌa huatátaꞌan itejmi jemi, aꞌɨ́jna jɨmeꞌe tej taxɨ́ꞌej téꞌatzaahuateꞌe taxɨ́ꞌeviꞌiraꞌa jɨmeꞌe. 


text:
Ayee nu neajta tíꞌijxeꞌeveꞌe, neꞌihuaamuaꞌa, sej siyen ráamuaꞌaree nej muꞌiitɨ́ niyen raaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare nej neꞌuun aꞌatanén múꞌejmi jemi. Tɨ́j naꞌa nej amuacaí niyen tiraaxɨ́ꞌepɨꞌɨntare nej niyen huárɨni, tɨ́j naꞌa tɨ yú eꞌiréꞌene, tiꞌitɨ́j pu naatáꞌijmɨijriꞌi nej ni caí neꞌuun áꞌumeꞌen. Ayee nu tíꞌijxeꞌeveꞌecaꞌa nej niyen cheꞌatá nenaꞌa tiraamuáꞌitɨn múꞌejmi jɨmeꞌe ɨ́ nej jɨ́n tiuꞌutátuiireꞌen ɨ́ Dios jemi aꞌij nej neri tiraamuáꞌitɨ huáꞌa tzajtaꞌa ɨ́ seica ɨ́ teɨte ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua huachéjme. 


text:
<pb/>Ayee nu neri neꞌɨ́jna jɨ́n teꞌatánratziiriꞌi ɨ́ Dios jemi nej ni tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej raayɨ́ꞌɨtɨ huaꞌaniuuca aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Grecia éꞌemeꞌecan, nej ni neajta tihuaꞌutáꞌixaateꞌen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. Capu amɨ́n aꞌij tɨ puaꞌa jeíhua mé téꞌumuaꞌaree nusu tɨ puaꞌa mecaí tiꞌitɨ́j aꞌij téꞌumuaꞌaree, naúcheꞌe nu niyen tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin naíjmiꞌica. 


text:
Aꞌɨ́j nu jɨ́n jeíhua aꞌancaꞌanéecan jɨ́n niyen raxɨ́ꞌeveꞌe nej neajta tejámuaatáꞌixaateꞌen ɨ́ niuucari jɨmeꞌe tɨ jɨ́n Dios aꞌamua japua huániuuni, múꞌeen, mɨ sej Roma éꞌeche. Tɨ téꞌeviicuaꞌi ɨ́ niuucari 


text:
<pb/>Capu netéviꞌirasteꞌe aꞌɨ́jna ɨ́ niuucari, sino aꞌɨ́j nu jɨ́n rɨ́ꞌɨ tiratáꞌaca ɨ́ Dios, aꞌiné ɨ́ niuucari jetze pu meꞌecan ɨ́ muárɨꞌeriꞌireꞌaraꞌan ɨ́ Dios ɨ́ tɨ jɨ́n huáꞌa japua huániuuni naíjmiꞌica ɨ́ mej raꞌaráꞌastijreꞌesin, amuacaícan aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej Israél jetze ajtémeꞌecan, majta áꞌiyen aꞌɨ́ɨme ɨ́ mej seɨj chuéjraꞌa japua éꞌemeꞌecan. 


