# verses

text:
Diosa Pablotaj teyda o̱ʼe̱a̱ʼnok konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig oʼkikaʼpo dakhueʼtaj oʼbayareaʼpo. 


text:
Kenaʼpo yudtataʼ onʼnejpo kenpaʼti yudtaj joktega̱ onʼnejdepo onʼtohuaʼpo, aratbut eʼdigpaktaj kenpaʼti dakhueʼ e̱e̱ʼtaj keʼna onʼmanejpo onʼbayareaʼuyate. Kenpaʼti dakhueʼ totoʼ noki̱re̱gtaj onʼmakmaoro̱kaʼuyate. 


text:
<pb/>Sueʼda judío nogyo̱ nogyo̱ huahuaeʼeri totoʼtaj huamakmaoro̱kaʼeri o̱ʼnepo, totoʼ aʼmakmaoro̱kaʼpo Jesúsendik dikkaʼdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱e̱po, —‍Yanoro̱k. Jesústaj Pabloa oʼmanbatiaʼpakikaʼ. Jesúsa oʼpaknok yanoro̱k. —‍Kenomeya̱ totoʼtaj onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken konig Escevaen huasiʼpoa onʼdaʼuyate. Esceva judío sacerdote huairi o̱ʼu̱yate. Keʼnen sietesiʼpoa kenda onʼdaʼuyate. 


text:
Kenpaʼ eʼmanadeʼte, —‍Jesústaj o̱ki̱e̱y. Pablotaj o̱ki̱e̱y. Opudtaj o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y. ¿Be moʼe̱t? —‍Totoʼa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenda oʼmanaʼdepo kenbokereka Escevaensiʼpotaj ayaʼtada teynanada oʼmagkaʼnok jakyaʼ onʼmamonpo, juraʼbayoʼ kenpaʼti dakhueaʼ hua̱so̱ʼ e̱gkaʼ onʼmamonʼuyate. 


text:
Kenda ayaʼada Efeso huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri judío nog aratbutere huakkaʼ onʼmeʼpukpo. Huadakda Jesús Huairi o̱ʼe̱ oʼnoknopondepo onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Kenpaʼti huakkaʼda Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeriomey onʼkupopakuyate. Aratbut menʼpe̱e̱ʼpo nogda nogda namaʼda ijkikamey onʼmanaʼuyate. 


text:
Huakkaʼmona tidig o̱gkikameʼte. Tidig huakaʼ huanopo̱e̱ʼ berobaʼ enʼbatotiakdeʼte huakkaʼada onʼtiahuaypo onʼmamaʼhui̱ga̱ʼuyate. Ken berobaʼ eʼbaeʼnayo quinientos gramos de oro yokdik o̱ʼe̱. 


text:
Ken konig nogya̱ʼ nogya̱ʼ huakkaʼada Jesús Huairien huadak huaʼa huaboaʼda oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Kenpaʼti ʼuruaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosen onʼnigkikaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok Pablo Jerusalényo̱ eʼhuataʼ oʼpakpo, “huakkuru Macedonia huadaribayo ijbataʼhuadunhuaʼapoy kenpaʼti Acaya huadaribayokon ijbataʼhuadunhuaʼapoy. Jerusalénya̱ʼ Romayo ijhuaʼapoy.” Pabloa oaʼuyate. 


text:
Macedoniayo Timoteo Erastoere huatihuapokeritaj oʼmataʼmonaʼdepo nogi̱ti Asiayo Pablo o̱ʼunʼuyate. Efeso aratbut o̱gkupopakpo digda onʼhuadiaypo diga̱ʼda oʼdokoyonhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Efesoyo Jesúsen huadak huaʼa onʼmanmadikikaʼnok huakkaʼ aratbut o̱gkupopakpo diga̱ʼda onʼmahuadiaypo diga̱ʼda oʼdokoyonhuaʼuyate. 


text:
Demetrio huabokerek siro jaksiʼpo diosen jakonig huakaʼeri o̱ʼu̱y. Efeso aratbut ayaʼada dios Dianataj oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Ettoneʼ diostaj oʼdikkaʼuyate Diana. Demetrio huakkaʼ nog huabokerekere Dianataj huakkaʼ siro eʼketkaʼ jaksiʼpo o̱gkikaʼuyate. Onʼbahuayaʼpo huakkaʼ huakupe onʼbaeʼikaʼuyate. 


text:
Huakkaʼ siro jaksiʼpo huakaʼeri nog siro eʼketkaʼ huakaʼeriere Demetrioa oʼbakupopakaʼpo, —‍Huairiomey, Dianataj siro jaksiʼpo huakkaʼda oʼkikaʼne kenpaʼti siro eʼketkaʼ dios oʼkikaʼne. Huakkaʼ huakupe oʼbaeʼikay opuda̱ moʼnopo̱e̱ne. 


text:
“Huabokerekada eʼkaʼ siro eʼketkaʼ dios hueretda Dios ehueʼ o̱ʼe̱.” Pabloa nogyo̱ nogyo̱ Asiayo i̱yo̱ Efesoyokon oʼhuaʼepo kenda huakkaʼtada oʼmanaʼnok Cristotayoʼda huakkaʼananada oʼnoknopo̱e̱. Kenda moʼbatiahuaydene kenpaʼti moʼmatipe̱e̱dene. 


text:
Kenda oroʼtehuapaʼ dakhueʼda o̱ʼe̱. Onteʼti oroʼen siro eʼketkaʼ jaksiʼpo kenpaʼti oroʼen siro eʼketkaʼ aratbut pakhueʼdik o̱ʼneapo. Bahuayahueʼdikda moʼe̱a̱pone. Kenpaʼti aratbuta ʼuru dios Dianaen jaktoneʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼneapo. Oy dios Dianataj huakkaʼada Asiayaʼ onʼpak kenpaʼti nogbayaʼ nogbayaʼ onʼpak. Kenomeya̱ onaʼti dios Dianataʼ pakhueʼ o̱ʼneapo. —‍Demetrioa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenda onʼpe̱e̱depo diga̱ʼda onʼmahuadiayonpo, —‍Efeso aratbuten dios Diana huadakdapitaʼ huairi o̱ʼi̱kaʼ. —‍Efeso aratbuta ʼuttaʼda oʼdokoyʼuyate. 


text:
<pb/>Efeso huakkaʼ jakyo huabada aratbut konig oʼkaʼapoy nopo̱e̱hueʼada o̱ʼnepo diga̱ʼda oʼdokoypo Gayotaj Aristarcoeretaj onʼbataʼkoyonpo Efeso aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyo onʼbatotokonhuaʼpo nopoyo onʼmaboaʼuyate. Ken Gayo Aristarcotere Pabloa nogyo̱ nogyo̱ oʼbatohuaʼikaʼuyate. Gayo Aristarcoere Macedonia huadaribayo hua̱e̱ʼeri o̱ʼnuyate. 


text:
Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakyo Pablo eʼkudtaʼ eʼpaktada Jesúsen huaknopo̱i̱kaʼeria Pablotaj onʼto̱e̱nok kudhueʼdik o̱ʼu̱yate. 


text:
Kenpaʼti sueʼada Asia huadaribayo huairi Pabloen huadiʼ o̱ʼnepo Pablotaj kaʼnoneʼpo oʼmataʼmonaʼnok, “Hua̱i̱takeʼ jakyo kudhueʼ ya̱e̱ʼ.” Oʼnonaʼuyate. 


text:
Hua̱i̱takeʼ jakyaʼ nogda huadik nogda huadik ʼuttaʼda o̱ʼdapo nopo̱e̱hueda̱da ʼuttaʼda o̱daʼpo menaʼpo o̱gkupopak nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuy. 


text:
Alejandro judío huabokerek o̱ʼu̱y. Ken aratbuta o̱gkupopaknig Alejandrotaj onʼnopo̱a̱ʼdepo aratbut nopoyo judío aratbuta Alejandrotaj onʼtohuaʼnok eʼmanbatiaʼpaktaʼ oʼpakpo Alejandroa apakhueʼ kaʼneʼpo oʼmanigbaʼtenigʼa. 


text:
Keʼna judío aratbut o̱ʼe̱ onʼnokotpo dos horas ʼuttaʼda onʼbasagkiaʼepo, —‍Efeso aratbuten dios Diana huadakdapitaʼ huairi o̱ʼe̱. —‍ʼUttaʼda onʼbasagkiaʼeʼuyate. 


text:
<pb/>Ken gobierno huairien huamadoyaʼeri oʼbodpo aratbuttaj oʼbaaʼbatikaʼdepo oʼmanaʼpo: —‍Huairiomey Efeso hua̱e̱ʼeri ʼuru jak dios Dianaen oroʼ onʼtiokaʼikaʼ ayaʼbayaʼda aratbut onʼnopo̱e̱. Kenpaʼti Diana eʼketkaʼ dios kurudya̱ʼ oʼkotuynig. Oroʼa onʼtiokaʼikaʼ ayaʼbayaʼda aratbut onʼnopo̱e̱. 


text:
Kenda buttida o̱ʼe̱ ayaʼada huaaʼdik o̱ʼne yanʼbatik, basagkia ehueʼ yaneʼ. Nopo̱e̱hueʼada ahueʼ yaneʼ. Dakaʼda yanʼnopo̱e̱po ya̱gkaʼ. 


text:
Kenomey huabokerek boʼtotiakdenig dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼne. Kenpaʼti opudomeyen diostaj dakhueaʼ huaahueʼ o̱ʼne. 


text:
Demetrioere huabaaʼeria betapiʼ eʼhuaaʼtaʼ eʼpaknayo dakaʼ huanopo̱i̱kaʼeri huairitaj huaʼdik o̱ʼnikaʼ. Huanopo̱i̱kaʼeri huairia meʼpe̱e̱ʼpo huayahuaya batiaʼpakdik o̱ʼne. 


text:
Eʼkupopakyaʼ ʼuttaʼda oʼdaʼpaknok kenpaʼti onʼbakeʼtenok, “Dakhueaʼda boʼkameʼte.” Roma huakhuairi aʼdik o̱ʼe̱. Kateapiʼ aʼtokhueʼdik o̱ʼe̱a̱pet oroʼa. —‍Huairien huamadoyaʼeria oʼmanaʼuyate. 


text:
ʼUttaʼda eaʼpak enʼbatikdeʼte Pabloa huanigpe̱i̱kaʼeritaj aʼmaboroayonyaʼpo oʼbakupopakaʼuyate. Oʼmanmadikaʼdepo, “ijhuaʼdey,” oʼmanaʼdepo Macedonia huadaribayo oʼbakhuaʼuyate. 


text:
Macedonia huadaribayo nog huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ jakyo oʼbataʼhuadunhuaʼpo Jesústaj huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼda oʼmaboroaypo oʼmanmadikanhuaʼuyate. Nogokaʼ Grecia huadaribayo o̱kye̱ʼuyate. 


text:
Ke̱yo̱ bapaʼ puug oʼmataʼunhuahuaʼpo Siria huadaribayo huaʼdikda e̱ʼe̱a̱da kusiʼpetoneʼyo huakuddik e̱ʼe̱a̱da judío aratbut Pablotaj aʼarakenyaʼpo onokkupobonok Pablo oʼnopo̱e̱depo kusiʼpetoneʼyo huahueʼ o̱ʼu̱yate. Konige̱po huaʼite onteʼti Macedonia huadaribayo ijhuaʼapoy, huaboaʼda oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Nogda huakkaʼ jakeri kenpaʼti nogda huadaribayo hua̱e̱ʼeri Pabloere onʼhuaʼuyate. Sópater Berea jak hua̱e̱ʼeri oʼhuaʼuy. Tesalónica jak hua̱e̱ʼeri, Aristarco kenpaʼti Segundo onʼbahuaʼpo, Derbe jak hua̱e̱ʼeri Gayo kenpaʼti Timoteo onʼbahuaʼpo Asia huadaribayo hua̱e̱ʼeri Tíquico Trófimoere onʼtahuaʼuyate. 


text:
Filipos huakkaʼ jakyo judíoen fiestate oroʼ oʼbapeʼuy. Kenda fiestate judío aratbut biahueʼ pan bapeʼdik o̱ʼnikaʼ. Fiesta oʼpokandepo kusiʼpetoneʼyo oʼhuaʼuy. Cinco huameʼnoe e̱ʼpo̱gte oʼhuaʼunhuaʼpo Troas huakkaʼ jakyo o̱kye̱ʼdepo Troasyo siete huameʼnoe o̱ʼunʼuy. Troas huakkaʼ jakyo Pablo o̱ʼta̱ʼunʼuyate. 


text:
<pb/>Domingote pan aʼbapeyaʼpo konig Jesúsen huataʼmoneri o̱gkikaʼuyatenig oroʼ o̱gkupopakpo, Pabloa oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj monmadikanhuaʼpo. Emeʼte ijhuaʼapoy oʼnopo̱e̱po ijhueʼda monbatiaʼpakonhuaʼpo nopote sikyoda monbatiaʼpakbeduyne. 


text:
Huabo o̱ʼe̱po huaboendik Eutico ventanate oʼhuadpo ijhueʼda Pablo oʼmanbatiaʼpakbednok ken huabo diga̱ʼda taytayaʼ oaʼpo oʼtayonpo jak kutayaʼ oʼkotuy. Eʼbueyonʼ oʼdupakaʼpo jakyo onʼhueda̱ʼuy. 


text:
Ken Pablo oʼhuarakdepo huabotaj huikudate oʼtihuadatoʼpo oʼdokoʼepo, —‍Meʼpukhueʼ yaneʼ, huabo oʼnoe. —‍Huamaʼbuy huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Ken onaʼti jak kutayo oʼbehuikonpo pan oʼpohueseaʼpo oʼbatobapeʼdepo onteʼti oʼmanbatiaʼpakpo oʼtokmeʼuy. Oʼbatikdepo oʼbakhuaʼuy. 


text:
Huabotaj eʼnoeʼ onʼtohuaʼnok ayaʼada durugnanada onʼmaeʼuy. Troasyaʼ Mileto huakkaʼ jakyo Pablomey onʼhuaʼuy. 


text:
<pb/>Oroʼ huakkuruda oʼhuaʼuy. Asón huakkaʼ jakyo Pablotaj aʼeyaʼpo kusiʼpetoneʼte oʼhuaʼuy. Pablonayo huaʼite eʼhuaʼtaʼ oʼpakuyate. 


text:
Ke̱ya̱ʼ oʼhuaʼuy. Emeʼte Quío hua̱gkutaʼmejte oʼpokonhuaʼpo admeʼtaʼ Samos huakkaʼ jakyo oʼtiakuy. Trogilioyo okmapi̱a̱huaduy. Emeʼte Mileto huakkaʼ jakyo oʼtiakuy. 


text:
Efeso huakkaʼ jak Asia huadaribayo o̱ʼe̱. Jerusalényo̱ Pablo i̱da eʼhuaʼtaʼ oʼpakpo judío aratbuten fiesta Pentecostéste eʼbapeʼtaʼ oʼpakpo. Konige̱po i̱da eʼhuaʼtaʼ oʼpakpo Asiayo ijhueʼda e̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po Efesoyo eʼhuaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼu̱y. Pabloa Efeso huaknopo̱e̱ʼeri huairitoneʼtaj oʼmanbatiaʼpakonhuaʼuy. 


text:
Ken huairi enʼbatiakdeʼte —‍Asiayo yo̱kye̱ʼdepo huakkurutedda huameʼnoeyte huadakda ijkikaʼuy. Taʼpotaʼtion huadakda ijkikamey. Opuda̱ kenda dakaʼ moʼnopo̱e̱ne. 


text:
Botbayokaʼ opudere i̱ji̱kamey. Huadaknopoʼda Diostaj ijnigpe̱i̱kaʼpo Diosen ijkikaʼuy. Opud Diostaj dakaʼ kanʼnigpe̱i̱keʼpo huakkaʼ yonhuikonhuaʼuy. Judío aratbut doʼtaj eʼaraktaʼ onʼpakpo dakhueaʼda meʼnogkikaʼuyne opuda̱ Efeso huairi kenda moʼnopo̱e̱. 


text:
Dakaʼda eʼmanmadikaʼ opudtaj aʼtihuapokyaʼpo oʼnonmadikikaʼuyne. Jak kurute huakkaʼ aratbuta eʼpe̱e̱te oʼnonmadikikaʼuyne kenpaʼti opuden jakyaʼ oʼnonmadikikaʼuyne. 


text:
Dakhueaʼ eʼkaʼ yanʼbatik Diostaj yanʼnopoʼkoreaʼ, Jesucristo Huairitaj yanoknopo̱e̱ʼ. Judíotaj kenpaʼti nog aratbuttaj oʼnonaʼikaʼuyne. 


text:
Oy Jerusalényo̱ ijhuaʼapoy. Diosen Noki̱re̱ga̱ beʼtaʼmonaʼnok ijhuaʼapoy. Ke̱ya̱ʼ menpapiʼ meʼnogkaʼapone nopo̱e̱hueʼda ijhuaʼapoy. 


text:
Kenda menogkaʼapone ijnopo̱e̱po mepuʼkehueʼdikda i̱jje̱y. Doʼhuedda huabidda eʼnoetaʼ pakhueʼ i̱jje̱po kenyoʼda durugda Diostaj ijpe̱e̱po keʼnenyoʼda huadakhuapa aʼkayaʼpo kikaʼdik i̱jje̱y. Diosen kakikeʼpo meʼtaʼmonaʼuynok kenpaʼda eʼdakeaʼtaʼ ijpaki. Diosa diʼnanada o̱ʼe̱po Jesúsa moʼnigbueyʼuynok ayaʼada nopoʼkoreaʼdik ya̱ʼnepo kenpaʼti dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa oʼbakkahueaʼapet. Kenda nogyo̱ nogyo̱ durugteda ijmanbatiaʼpakonhuahuikaʼpoda eʼkuhuittaʼ ijpaki, ken. 


text:
<pb/>Ken Dios huairitaj nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱. Kenpaʼti Jesústaj huadak huaʼa opudere ijmanbatiaʼpakikaʼmey. Opudomey doʼtaj onteʼti tiahuayhueʼdik o̱ʼneapone. 


text:
Ayaʼ Diosbaʼ dakaʼda oʼnonmadikikameʼne. Beʼapiʼ oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo “Pabloa Diosbaʼ dakaʼ onmadikahueʼ moʼi̱kaʼneʼ,” ahueʼdik o̱ʼne. 


text:
Opuda̱da huadaknopoʼda yanʼto̱i̱kaʼ. Opuda̱da dakaʼ yanʼnopo̱e̱po yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Huataʼda yanʼtiokaʼikaʼ. Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeritaj Jesucristo oʼmanigbueyʼuyatenok konige̱po Jesúsenyoʼ oʼtamae. Ayaʼda Cristoen huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼda yanʼmanigto̱i̱kaʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ kenda monaʼuyne opudtaj. 


text:
Doʼhua oʼnokhuaʼapone. Doʼhua eʼnokhuadeʼte namaʼda huamanmadikaʼerikon opudere a̱ʼe̱ya̱ʼpo Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeritaj Diostaj eknopo̱e̱batikaʼtaʼ onʼeretpakpo yanʼbatiakapet. Konig dubakuhua ovejataj eʼbaraktaʼ onʼpakpo o̱ʼnikaʼ konigti namaʼda huamanmadikaʼeria opudtaj Diostaj eʼmaknopo̱e̱batikaʼtaʼ yanʼeretpakapet. 


text:
Sueʼda huanigpe̱i̱kaʼeria opud e̱ʼhua̱i̱kayaʼda huaboaʼda namaʼda huadik monmadikaʼapet. Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj kenda kanʼnigpe̱e̱ʼpo kanʼkikeʼpo. 


text:
Namaʼda huamanmadikaʼeritaj keyoj, ijjay. Bapaʼ huabayok huameʼnoe kenpaʼti sikyo batikhueʼda opudtehuapaʼ Diostaj yonhuikpo Jesúsen huadak huaʼa onʼmaboroayonhuahuikaʼne. Ayaʼtada opudtaj oʼnonmadikikameʼne. Kenda okkahuehueʼ yanikatiʼ. 


text:
<pb/>Ken, opudtehuapaʼ Diosa dakaʼ kabatiokikeʼpo Diosen diʼda huaʼa kamanopoʼto̱e̱ʼpo ken huaʼataj moʼnigpe̱i̱kaʼpo teyda moknopo̱e̱po, Diosen huanigpe̱i̱kaʼeriere moʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Kenda ijbaikaʼpo paiʼda aratbuttaj ijbayokikamey opud konigti yanʼbaapo paiʼda eʼnahue̱ʼtaj yanʼbayokikatiʼ. “Katetehueʼ huabayokeria durugnanada o̱ʼnikaʼ. Eyokte huabaeʼerinayo sueʼda durugda o̱ʼne.” Kenda Jesús Huairia oaʼuyate. —‍Pabloa Efeso huanigpe̱i̱kaʼeri huairitaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenda oaʼdepo Pabloa huikudate onʼbahuadpo ayaʼda Efeso huanigpe̱i̱kaʼeri huairiere oʼtionaʼpakuyate. 


text:
Pablotaj ayaʼada onʼtaʼbahuikpo onʼdokoʼepo kenpaʼti konig kenomey o̱gkikaʼuynig konigti onʼbuyukeʼuyate. 


text:
“Onteʼti doʼtaj tiahuayhueʼ o̱ʼneapone,” Pabloa oʼmanaʼdenok suhueʼnanada onʼmaeʼuyate. Kenokaʼ kusiʼpetoneʼte onʼtahuaʼuyate.<pb/>


text:
Huamaʼbuytaj oʼbakhuaʼdepo kusiʼpetoneʼyo oʼkuduy. Cos hua̱gkutaʼmejyo meyo̱piʼ bethueʼda butukda oʼhuaʼuy. Emeʼte huakkaʼ jak Rodasyo oʼhuaʼuy. Ke̱ya̱ʼ huakkaʼ jakyo Pátarayo oʼhuaʼuy. 


text:
Eʼhuaʼte hua̱gkutaʼmej Chipre oʼtiahuayʼpo opetopen oʼhuaʼpo Siria huadariyo oʼhuaʼuy. Tiro huakkaʼ jakyo katepiʼ oʼbatatohuaʼpo batabakotandik o̱ʼe̱po oʼbetuy. 


text:
Tiro huakkaʼ jakyo Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbahuahuaydepo kenomeyere siete huameʼnoe o̱ʼunhuaʼuy. Diosen Noki̱re̱ga̱ huaknopo̱e̱ʼeritaj kenda oʼmanopo̱e̱a̱ʼnok “Jerusalényo̱ huahueʼdik ya̱e̱ʼ, Pablo.” Huaknopo̱e̱ʼeria oʼnonaʼuy. 


text:
Ken siete huameʼnoe o̱ʼe̱depo aʼhuayaʼpo o̱ʼo̱ro̱kʼuy. Huakkaʼ jak kurute ayaʼada Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri ettoneʼere huasiʼpoere boʼtaʼtiakuyne. Kuhuadte huikudate oʼbahuadpo Diostaj oʼtionaʼpakuy. 


text:
“Yanhuatiʼ,” eʼmabajbajte monaʼuyne. “Yanʼmaetiʼ,” oʼmanaʼdepo kusiʼpetoneʼyo oʼkuduy. Kenomey keʼnen jakyo onʼbahuaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken huakkaʼ jak Tiroyaʼ oʼbakhuaʼuy. E̱ʼpo̱gyo̱ kusiʼpetoneʼyo oʼhuaʼuy. Tolemaida huakkaʼ jakyo oʼbetuy. Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbahuahuaypo nogmeʼnoetida kenomeyere oʼmata̱ʼe̱ahuaduy. 


text:
Emeʼte Pablo oroʼere oʼhuaʼuy. Cesarea huakkaʼ jakyo o̱kye̱ʼuy. Cesareayo Felipeen jakyo oʼhuaʼuy. Felipe Jesúsen huadak huaʼa oʼmanbatiaʼpakikaʼpo nogya̱ʼ nogya̱ʼ oʼmanbatiaʼpakikaʼuyate. Aʼnenda sieteʼa huabatihuapokikaʼ onʼbaktieʼeaʼuy. Keʼna nogtida o̱ʼu̱y. Kenere o̱ʼeonhuaʼuy. 


text:
Felipeen bottaʼ bottaʼ hua̱yo̱bu oʼta̱u̱y. To̱e̱pakhuedyoʼ oʼta̱u̱yate. Kenomeytaj Diosa oʼmanopo̱e̱a̱ʼnok kenda onʼmanikaʼuyate. 


text:
Huakkaʼ huameʼnoe e̱ʼe̱deʼte Diosenbaʼ huamanbatiaʼpakeri Judeabayaʼ o̱kye̱ʼuy. Keʼnendik Agabo o̱ʼu̱y. 


text:
Oroʼtaj aʼtaʼhuadyaʼpo oʼtiakuy. Agabo makaʼbij Pablotada jokbijjeatoʼpo huataʼ oʼitinukupo kenpaʼti oʼbaʼtinukupo oʼbatiaʼpakpo, —‍Jerusalényo̱ judío huairia Pablotaj in konig oʼnogkaʼapo. Kenpaʼti Roma aratbuttaj onʼbayokapo. Diosen Noki̱re̱ga̱ menameʼne. —‍Agaboa oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
<pb/>Kenda oʼpe̱e̱depo oroʼ kenpaʼti Cesarea huaknopo̱e̱ʼeria Pablotaj onaʼpo, “Jerusalényo̱ huahueʼ ya̱e̱ʼ.” Diga̱ʼda onaʼuynigʼa. 


text:
Pablonayo monaʼpo, —‍¿Menaʼpo dotaʼ moʼbahuik? ¿Menaʼpo paiʼda onʼnopoʼe̱a̱ʼ? Doʼtaj kuda̱ʼdik meʼnene kenpaʼti Jerusalén huakkaʼ jakyo Jesús Huairien huaʼa ijmanbatiaʼpakikaʼnok bueydik i̱jje̱po bueydik i̱jje̱y. —‍Pabloa monaʼuyne. 


text:
Pablo oroʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱nok, —‍Kate Jesús Huairia eʼkataʼ oʼpak megkeʼ. —‍Onaʼdepo okbatikonʼuy oroʼ. 


text:
Sueʼada Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeria Jerusalényo̱ boʼtahuaʼuy. Mnasónere oʼhuaʼpo keʼna Chipreyo hua̱e̱ʼeri o̱ʼu̱y. Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri o̱ʼi̱kaʼuyate. Mnasónen jakyo Jerusalényo̱ boʼtohuaʼuyne. Ke̱yo̱da o̱ʼi̱kaʼuy. Pablo Jacobotaj onʼtaʼhuade̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Jerusalényo̱ eʼtiakdeʼte Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuya durugteda boʼeduyne oroʼtaj. 


text:
Jacobotaj aʼtaʼhuadyaʼpo emeʼte oroʼere Pablo oʼhuaʼuy. Jacoboere ayaʼda Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri huairitoneʼ onʼmauy. 


text:
“Ijtiaki,” Pabloa oʼmanatoʼdepo, Diosa dakaʼ beʼtihuapoknok Jesúsen huadak huaʼa oʼmanbatiaʼpaknok huakkaʼnada nog aratbut huaboaʼda onʼnopoʼkoreaʼpo Jesús Huairitaj oʼnoknopo̱e̱meʼ. Kenda Pabloa oʼmanbatiaʼpakuy. 


text:
Kenda onʼpe̱e̱depo, huadakda o̱ʼe̱ Dios, ʼuruaʼda oʼkadhuahuameʼte Diosa, onʼbatiaʼpakdepo, Pablotaj oʼnonaʼpo: —‍Huadakda huamaʼbuy. Huakkaʼnada miles judío huaknopo̱e̱ʼeri i̱yo̱da e̱ʼe̱a̱da Moisésenkon ayaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱daʼikaʼ. 


text:
Judío aratbuttaj nog aratbutenbayaʼ namaʼda Pabloa oʼmanmadikikaʼ. Kenda Moisésa oʼmanaʼuyate kahueʼdik o̱ʼne. Kenpaʼti huabokereksiʼpo huasiʼdak oktegi̱kahueʼdik o̱ʼne. Kenpaʼti konig judío aratbut o̱gkikaʼuyatenig kikahueʼdik o̱ʼne. Kenda iʼmanmadikikaʼnig ontaj judío huaknopo̱e̱ʼeria moʼtipe̱e̱meʼte. 


text:
¿Konige̱po oroʼ kate kaʼdik o̱ʼe̱? Kenomey judío huaknopo̱e̱ʼeri Pablo oʼtiakde onʼpe̱e̱depo kupopakdik o̱ʼneapo. 


text:
Konig ya̱gʼkatiʼ oʼnonapone: Oroʼen bottaʼ bottaʼ huabokerek moʼe̱ne. Ken konig oʼkaʼapoy buttida Diostaj oʼnonameʼtenigda. Kenda kaʼdik o̱ʼne. 


text:
Yanʼbatohuatiʼ. Kenomeyere Diosen jakte konig Moisésa oʼmanaʼuyatenigda Diostaj yanʼbayoktiʼ. Kenomeytaj oveja ʼuhua kaʼdeʼpo huakupe yabayoktiʼ. Oveja ʼuhua Diostaj eʼbatiarakadeʼte kuse̱renaʼda kupieʼdik moʼmaeapet. Kenda ekaʼnayo judío aratbut huaknopo̱e̱ʼeri opudtaj boʼtiahuaypo noga̱ namaʼda onʼhuaaʼmeʼte onʼnopo̱a̱po kenpaʼti Moisésenbaʼ oʼkikaʼ, onʼnopo̱a̱po, ken. 


text:
Kenpaʼti nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanigmadoyaʼuy. Kenda kaʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ oʼmanigmadoyaʼuy oroa. Konig judíomey o̱gkikaʼnigtaj kikahueʼdik e̱e̱ʼtada ken huaen dios eʼketkaʼtaj eʼyokdeʼ bapehueʼdik yanikaʼ. Kenpaʼti mimipiʼ bapehueʼdik yanikaʼ. Kenpaʼti eʼhuerenpitidukuʼte eʼbuey bapehueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼdik yanikaʼ. Kenyoʼda oʼmanigmadoyaʼuy. —‍Jacoboomeya̱ Pablotaj oʼnonaʼuy. Diosen huamanmadikaʼ jakyaʼ Pablotaj onʼto̱ro̱kuy. 


text:
<pb/>Ken Pabloa bottaʼ bottaʼ huabokerektaj oʼbatohuaʼpo emeʼte kenomeyere onokteyoʼ Diostaj ʼuruʼdikyoʼ o̱gkaʼuyate. Siete huameʼnoe nige̱ʼdik o̱ʼnepo kenokaʼ Diostaj ovejapiʼ vacapiʼ oʼnigarakapet kenda sacerdotetaj aʼnaʼyaʼpo Diosen huamanmadikaʼ jakyo onʼkudonmeʼte. 


text:
<pb/>Ken siete huameʼnoe huapokdikte e̱e̱ʼte sueʼda judío aratbut Asia huadaribayaʼ Diosen jakyo Pablotaj onʼtiahuaydepo huakkaʼda aratbut e̱gkupopakte Pablotaj dakhueaʼ onʼbatiaʼpakdenok Pablotaj onʼepo. Onʼto̱e̱ʼuy. ʼUttaʼda onʼmanaʼpo: 


text:
<pb/>—‍Boʼtihuapok Israel huabokerek. In huabokerek nogbayo nogbayo oʼhuaeʼikaʼpo, oroen eʼmanmadikaʼ dakhueʼda o̱ʼe̱ oʼmanmadikikaʼpo, Moisésenbaʼtaj pe̱e̱hueʼdik yanikaʼ oʼmanmadikikaʼ, kenpaʼti in Diosen jaktaj dakhueaʼda oʼhuaaʼpo kenpaʼti nog aratbuttada Diosen jakyo oʼbakuda̱ʼnok Diostaj ta̱hui̱ri̱ga̱ʼda o̱gkikaʼpo. —‍Nogbayo judío huabokereka ʼuttaʼda onʼmanaʼuyate. Namaʼda onʼmanaʼuynigʼa. 


text:
Jerusalényo̱ ʼikken Pablo Trófimoere judíoa onʼtiahuaymeʼte. Diosen jakyo Pablo Trófimo Efeso hua̱e̱ʼeritaj oʼtokudtaj judíomey namaʼda onʼnopo̱e̱po namaʼda onʼhuaaʼuynigʼa. 


text:
Ayaʼda Jerusalén jak hua̱e̱ʼeri onʼpe̱e̱depo, onʼdiayonpo, onʼhuaketonyakpo onʼkupopakpo. Pablotaj onʼto̱e̱po Diosen jak kurute onʼto̱ro̱konpo. Diosen huamanmadikaʼ jak i̱dada oʼnokhuikuy. 


text:
Kenokaʼ Pablotaj eʼaraktaʼ onʼpakpo, ayaʼda jak hua̱e̱ʼeri ʼuttaʼda onʼmaboyaʼ. Kenda Roma sorotataj huairi oʼmatipeundepo, 


text:
i̱dada sorotataj sorotataj huairiere o̱gkupopakonpo aratbut e̱gkupopakyo onʼbaketonyakuy. Aratbuta huairitaj sorotatatere onʼbatiahuaydepo Pablotaj eʼtuktukada onʼbatikonʼuy. 


text:
Sorotataj huairia Pablotaj ibodteda oʼhuatiakdepo oʼto̱e̱a̱toʼpo, “Bottaʼ sirobia yanʼtinukuʼ,” oʼmanaʼpo, Kentaʼ oʼmanaʼpo: “¿Beʼa ya̱ʼe̱?” “¿Kate yakaʼ?” oʼmanaʼnigʼa. 


text:
Huairitaj pe̱e̱hueʼada huakkaʼda nogda nogda huadik onʼmanaʼpo huairia nopo̱gkahueʼ o̱ʼe̱po kenigda oʼmanaʼuy. “Oroʼen jakyo yanʼtohuaʼ.” Oʼmanaʼuy. 


text:
Sorotataen jak huabehuikyo e̱ʼe̱deʼte aratbuta Pablotaj dakhueaʼda e̱gkataʼ onʼpaknok sorotataj Pablotaj kutayo huabagkutopeʼte baktohuaʼdik o̱ʼnuy. 


text:
Kenpaʼti —‍Yanarak keʼna kabueyeʼ. —‍Huakkaʼada taʼpoyen oʼdadyakuy. Huakkaʼ aratbuttaj Pabloa huataʼ oʼmantiaʼpakʼuyate. 


text:
<pb/>Huakpayo huakuda̱ʼdikte e̱e̱ʼte huairitaj Pabloa onaʼpo: “¿Menpaʼ onʼere batiaʼpakdik i̱jje̱?” Pabloa onaʼuy. —‍¿Griegoen huaʼate menpaʼ iʼnopo̱e̱? 


text:
Aʼnenda Egiptoyo hua̱e̱ʼeri huabokerek Roma huairitaj e̱ʼentaʼ oʼpakpo kente aratbut ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo cuatro mil huabarakeri oʼbatohuaʼuyate. ¿Keʼna ehueʼ i̱ʼe̱? —‍Sorotataj huairia Pablotaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Do judío aratbut i̱jje̱y. Cilicia huadaribayaʼ huaboroʼmon Tarso huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Aratbuttaj eʼmanaʼtaʼ ijpaki. —‍Pabloa onaʼuy. 


text:
<pb/>“Manaʼdik i̱ʼe̱ne.” Sorotataj huairia onaʼnok Pablo huabehuikte oʼbopo, oʼmanigbaʼtepo. Ken soataʼ e̱ʼneʼte enʼbatikdeʼte kenomeyen huaʼa hebreo huaʼa oʼmanaʼpo:<pb/>


text:
—‍Kenda ijkadhuahuikamey oʼnontiaʼpakapone. Dakaʼ menʼpe̱e̱ʼ, egomey pogomey. —‍Pabloa huaboaʼda oʼmanaʼdenok 


text:
hebreo huaʼa kenomeyen huaʼate Pabloa oʼmanaʼnok aratbut onʼpe̱e̱depo nogi̱tinada soataʼda o̱ʼnenok, 


text:
<pb/>—‍Judío aratbut i̱jje̱y. Cilicia huadaribayo Tarso huakkaʼ jakyo ijsiʼpoe̱ʼuy. I̱yo̱ Jerusalényo̱ ijkerekuy. Huamanmadikaʼeri Gamaliela meʼnonmadikaʼonhuaʼikaʼuyne. Ayaʼda adhueaʼpaneʼen eʼmanaʼ o̱gkikaʼnok dakaʼda yoknopo̱i̱kaʼuy. Kenpaʼti Diosen eʼkataʼ ijjeretpakpo ijkikaʼuy konig opud oy boʼkikaʼnig. 


text:
Aʼnen Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj ijbaukikamey. Eʼbaraktaʼ ijpakpo, ijbaepo ijbakudikamey. Huabokerektaj ettoneʼtabetaʼ ijkikaʼuy. 


text:
Sacerdote huairi kenpaʼti ayaʼada huatoneʼ huairi huakupopakeria doʼtaj mentiahuayikaʼuyne konigti onbatiaʼpakdik moʼe̱ne. Kenpaʼti Damasco huakkaʼ jakyo judío huamaʼbuytaj kanʼbatotiakeʼpo menʼnigmadoyaʼuy. Ken berobaʼ doʼtaj menʼyokuyne. Kenda ijtohuaʼuy. A̱yo̱ Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj aʼbaukyaʼpo ijhuaʼuy. Jerusalényo̱ aʼbatotiakyaʼpo kanʼmabitbiteʼpo kanʼbakudeʼpo ijhuaʼuy. Konig Jesús Huairitaj ijnopoʼkoreaʼuy, Pabloa oʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Ken dagte ijhuaʼpo Damasco huakkaʼ jakyo meyo̱hueʼda e̱ʼe̱deʼte tokhuad eʼhuadte i̱dada kurudya̱ʼ huakjeytoneʼ doʼtaj beʼtitaʼtenok 


text:
“¿Beʼa i̱ʼe̱, Huairi?” Yonaʼuy. “Jesús Nazareteri i̱jje̱y. Kentaj diga̱ʼ i̱gkaʼne.” Jesús Huairia menaʼuyne. 


text:
Kenomey doere onʼhuaʼuynigʼa huakjey onʼtiahuaypo onʼmeʼpukonpo Jesústaj ʼuruda pe̱e̱hueʼ o̱ʼneʼuy. 


text:
“¿Kate kaʼdik i̱jje̱y, Huairi?” Yonaʼuy. “Yaboʼ, Damascoyo yahuaʼ. Ke̱ya̱ʼ kenda kaʼdik i̱ʼe̱a̱ponig noga̱ monaʼapone.” Jesús Huairia menaʼuyne. 


text:
Huaboroʼ huakjeya bekpohuiukanʼuynok. Kenomey doere onʼhuaʼuynigʼa doʼtaj menʼtaʼkoypo menʼtohuaʼuyne. Ken Damascoyo menʼtokye̱ʼuy. 


text:
<pb/>Ken Damascoyo nogbokerektida o̱ʼe̱po huadik Ananías o̱ʼu̱y. Keʼna Apagbaʼ Moisés eʼmadoyaʼbaʼ dakaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Ayaʼda judío Damasco hua̱e̱ʼeria Ananías huadakda o̱ʼe̱ onʼhuaaʼikaʼuyate. 


text:
Ananías doʼtaj behuatiakuyate. “Huaboaʼda onaʼti tiahuaydik yaeʼ.” Menaʼuyne. Kenpaʼ enaʼte onaʼti huadakda ijtiahuayʼuy. Kentaj ijtiahuayʼuy. 


text:
Kenpaʼ menaʼpo: “Oroʼen Apag Dios aʼnennada ontaj bektieʼeaʼuy. Konig Apag Diosa oʼpaknig kaknopo̱e̱ʼpo, Cristo kenpaʼda huadak huakikaʼeritaj on beʼtiahuayʼepo kenpaʼti Jesús Huairitaj huaʼada meʼpe̱e̱ʼpo Diosa oktieʼeaʼuyate. 


text:
Nogbayaʼ nogbayaʼ ayaʼda iʼtiahuaymetnig ayaʼda iʼpe̱e̱metnig iʼbatiaʼpakonhuahuikaʼapo, Jesucristoen iʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼapo. 


text:
¿Oy menaʼpo ijhueʼda iʼhuad? Yaboʼ. Bautiza yakaʼ. Jesucristotaj yaknopo̱e̱po eʼtionaʼpakte Diosa o̱ʼnen dakhueaʼ eʼkaʼtaj menopoʼtihuekeʼapone. Bekkahueaʼapone,” Ananíasa menaʼuyne. Konig nog aratbutyoda doʼtaj Diosa meʼtaʼmonaʼuy. Pabloa oʼbatiaʼpakuy. 


text:
Huairitaj ijtiahuayʼuy. Menameʼne: “Jerusalénya̱ʼ i̱dada yabakhuaʼ kenda doʼtaj iʼmanbatiaʼpaknig i̱yo̱ aratbut eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼda moʼe̱a̱pone.” 


text:
“Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼerien hua̱i̱takeʼ jakyo ijbahuahuaʼuy. O̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeritaj huabakuda̱ʼ jakyo ijbatohuaʼpo, ijmabitbitdepo ijbakuda̱ʼuy. In aratbut kenda onʼnopo̱e̱. 


text:
O̱ʼnen huamanbatiaʼpakeri Esteban kenokaʼ enʼarakte do kenteda ijbopo Estebantaj huaarakeri huadakda o̱gkaʼ ijnopo̱e̱ʼuy kenpaʼti huaarakerien yudtaj ijmata̱to̱e̱po i̱jje̱ʼuy.” Jesús Huairitaj yonaʼuy. 


text:
“Judío ehueʼtaj nog aratbutte oʼtaʼmonaʼapone. Yahuatiʼ.” Jesús Huairia menaʼuyne. —‍Kenda Pabloa huakkaʼ judío e̱gkupopakte oʼmanaʼuy. Pablotaj sorotataj huairia oʼmekto̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Kenda eaʼte judío aratbuta Pablotaj onʼpe̱e̱nigʼa huaboaʼda ʼuttaʼda onʼbasagkiaʼuy. —‍In huabokerek kabueyeʼ. Noikahueʼdik ka̱e̱ʼ. —‍ʼUttaʼda onʼbasagkiaʼuy. 


text:
<pb/>Batikhueʼ onʼbasagkiaʼudhuaʼpo kenpaʼti onʼhuadiaypo yudtaj oʼnokhuinhuinpo soroko̱gʼ kurudyo̱ o̱ʼneneʼpo 


text:
“Sorotataen jakyo yanʼkuda̱ʼ,” kenpaʼti “menaʼpo judío aratbut kentaj ʼuttaʼda onʼbasagkiaʼenok kenda eʼnopo̱e̱ʼtaʼ ijpaki Pablotaj yanʼbitbit.” Sorotataj huairia oʼmanaʼuy. 


text:
Aʼbitbityaʼpo enʼtinukuʼete, —‍Roma hua̱e̱ʼeritaj huairia Roma gobiernoen aratbuttaj pe̱e̱hued e̱ʼe̱a̱da mabitbithueʼdik o̱ʼe̱. Roma huadariyo hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y do. —‍Ken capitántaj Pabloa onaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda enadeʼte capitán sorotataj huairitaj oʼhuaʼpo onatoʼpo: —‍Keyoj, kateaʼ iʼmanaʼ. In huabokerek Roma huadariyo hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱. —‍Capitána onaʼuy. 


text:
<pb/>Huairi Pablotaj oʼhuatiakonpo, onaʼpo, —‍¿Buttida Roma huadariyo hua̱e̱ʼeri i̱ʼe̱? —‍Sorotataj huairia onaʼnok, —‍E̱e̱ʼ. —‍Pabloa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Romayo hua̱e̱ʼeri a̱ʼe̱ya̱ʼpo huakkaʼ huakupe ijbayokuy. —‍Huairia onaʼnok, —‍Roma huadariyo donayo ijsiʼpoe̱ʼuy. —‍Pabloa onaʼuy. 


text:
<pb/>Kenomeya̱ Pablotaj onʼbitbitaynig oʼnokbahuaʼuy. Kenpaʼti huairia Pablo Romayo hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱depo oʼmeʼpukpo okhuaʼuy. Judío Sacerdote Huairitaj kenpaʼti judío huairitoneʼtaj Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Emeʼte kate Pabloa yakameʼte judío huairia kenda kanʼhuaeʼpo sorotataj huairia eʼnopo̱e̱ʼtaʼ oʼpakpo Pabloen sirobij eʼtinukuʼ oʼkujpo kenpaʼti judío sacerdote huairitaj kenpaʼti judío huairitoneʼtaj ka̱gkupopakeʼ oʼbahuaaʼpo. Ken onʼkupopakdepo kenomey e̱gkupopakyo Pablotaj oʼtohuaʼuy.<pb/>


text:
Ken sacerdote huairitaj kenpaʼti judío huatoneʼ huairitaj Pabloa oʼbatiahuaypo oʼmanaʼpo: —‍Huadakda ijkikaʼmey oyda kenpaʼti. Diostaj huadakda i̱jje̱po durugnopoʼda i̱ji̱kay. —‍Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Pablo kenda eaʼte, “Huakittataʼ yanʼbogbas.” Sacerdote Huairia Ananíasa oʼmanaʼuy. Pablotaj meyo̱hueʼda huataʼboeritaj eʼmanaʼtada, 


text:
<pb/>—‍Diosa ontaj oʼbogbasapo. On namaʼda huanopo̱e̱ʼeri i̱ʼe̱po konig Moisésenbaʼte oʼuyatenig doʼtaj pe̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. Onʼnayo konig Moisésenbaʼ oʼmanaʼikaʼnig kenda nigpe̱e̱hueʼada doʼtaj yanʼbogbas namaʼda iʼmanaʼne. —‍Pabloa onaʼnok. 


text:
<pb/>—‍Kenpaʼ Diosen Sacerdote Huairitaj dakhueaʼ inaʼ. —‍Kente meyo̱hueʼda huaboeria Pablotaj oʼnonaʼnok. 


text:
<pb/>—‍Keʼna Sacerdote Huairi o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱po ijjay, egomey. Apagbaʼte oaʼpo, “Opuden huairitaj dakhueaʼ ahueʼdik moʼe̱ne.” Apagbaʼa kenpaʼ oaʼ. —‍Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
Aratbut onʼbueydepo onaʼti noyhuadhueʼ o̱ʼneapo kenpaʼti Diosen huataʼmoneri ehueʼ o̱ʼne kenpaʼti noki̱re̱gpiʼ ehueʼ o̱ʼe̱. Kenda saduceo aratbut o̱daʼikaʼ. Aratbut onʼbueydepo onaʼti onʼnoyhuada̱po, Diosen huataʼmoneri o̱ʼne, kenpaʼti noki̱re̱g o̱ʼe̱. Kenda fariseomeynayo o̱daʼikaʼ. Sueʼda huakkaʼ judío huairitoneʼ saduceo o̱ʼnuy. Nogomey sueʼda huakkaʼ judío huairitoneʼ fariseo o̱ʼnuy. Pablo kenda oʼnopondepo ʼuttaʼda oʼmanaʼpo: —‍Fariseo i̱jje̱y. Doʼhued huabetkudakente fariseo o̱ʼne. Aratbut onʼbueyikaʼnig onaʼti onʼnoyhuada̱po yoknopo̱i̱kaʼnok i̱yo̱da opud huairia onʼtotiakne, doʼhued egomey. —‍Pabloa oʼmanaʼuy. Kenda eadeʼte fariseo noyhuaddik o̱ʼne o̱daʼnok saduceoata noyhuadhueʼdik o̱ʼne o̱daʼnok huayahuaya onʼmaboyʼuy. Kenomeya̱ huayahuaya kenda eʼmanpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnuy. 


text:
Kenaʼpo huayahuaya ʼuttaʼda onʼmaboydepo sueʼda Apagbaʼ eʼmanaʼ huamanmadikaʼeri fariseo huaknopo̱e̱ʼeria onʼmanaʼpo: —‍In huabokerek dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Kentaj noki̱re̱ga̱piʼ yaʼbatiaʼpakuyetpiʼ kentaj Diosen huataʼmoneria yaʼbatiaʼpakuyetpiʼ. Diostaj dakhueaʼ o̱gkahueʼ moʼne. —‍Fariseo huaknopo̱e̱ʼeria onʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Huiyokaʼda huayahuaya onʼmaboynok Pablotaj dakhueʼda yanogkaʼapet sorotataj huairia oʼnoponpo diga̱ʼda oʼtomeʼpukpo, “Judío huairi nopoyo yanhuaʼ. Pablotaj yanʼto̱ro̱kpo sorotataen jakyo yanʼtohuaʼ.” Sorotatataj oʼmataʼmonaʼuy. 


text:
<pb/>Emeʼte esikdeʼte Pablotaj Jesús Huairi oʼtibopo, —‍Teyda ya̱i̱kaʼpo meʼpukhueʼ ya̱i̱kaʼ. I̱yo̱ Jerusalényo̱ doʼtaj ʼuruaʼda iʼmanbatiaʼpakmeʼne huakkaʼ jak Romayakon konigti manbatiaʼpakdik i̱ʼe̱a̱pone. —‍Jesús Huairia Pablotaj onaʼuyate. Pablotaj monʼarak. Sueʼada judíoa huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Emeʼte sueʼada judío aratbuta “Pablotaj monʼarak.” Ayaʼada onʼnopo̱e̱po o̱daʼpo: —‍Pablotaj arakhued oroʼ bapehueʼdik o̱ʼe̱a̱pone kenpaʼti mayhueʼdikda o̱ʼe̱a̱pone. Eʼpeʼnayo eʼmaiʼnayo oroʼ dakhueʼda maeʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Nogpaʼdakon adhueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Ayaʼada onpayoʼ o̱daʼuyate. 


text:
Sacerdote huairitaj judío huatoneʼ huairitere onʼbahuahuaʼpo onʼmanaʼpo: —‍Pablotaj arakhued oroʼ eʼbapudhuaʼnayo oroʼtaj Diosa dakhueaʼda o̱gkaʼdik moʼe̱ne, oroʼ ayaʼada kenpaʼ oaʼmey. 


text:
Sorotataj huairite yanʼmataʼmonaʼ. Pablotaj nogi̱ti eʼpe̱e̱taʼ oʼpaki. Emeʼte oroʼtaj monigtotiak. Namaʼda yanatiʼ. Oroʼnayo dagte enʼtotiakte i̱yo̱ tiakhued dagtaʼ aʼarakyaʼpo oʼnige̱ʼapoy. 


text:
<pb/>Pablotaj onʼarakapo judío huabokereka kenda Pabloen huatoaʼyo oʼmape̱e̱po Pablotaj aʼbatiaʼpakyaʼpo sorotataen jakyo oʼhuahuaʼuyate. 


text:
Pablo kenda oʼpe̱e̱po sorotataj Capitántaj onaʼpo: —‍In huabotaj sorotataj huairite yatohuaʼ. Huairitaj eʼbatiaʼpaktaʼ oʼpak. —‍Pabloa sorotataj capitántaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Sorotataj capitána Pabloen huatoaʼyotaj sorotataj huairite oʼtohuaʼdepo, —‍In huabo ontaj kaʼbatiaʼpakeʼpo sorotataj huairitaj yatohuaʼ. Pabloa menaʼne. —‍Sorotataj capitána onaʼuy. 


text:
<pb/>Sorotataj huairia huabotaj oʼtaʼkoyonpo sueʼda adyon oʼtohuaʼdepo, —‍¿Kateaʼ doʼtaj eʼbatiaʼpaktaʼ iʼpak? —‍Pabloen huatoaʼyotaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Judío aratbuta konigyoʼ onʼpakpo, “Emeʼte judío sacerdote huairitaj judío huatoneʼ huairieretaj Pablotaj monigtotiak. Nogi̱ti dakaʼda Pablotaj eʼpe̱e̱taʼ oʼpaki.” Namaʼda ontaj monaʼapone. 


text:
Kenomeytaj manigpe̱e̱hueʼ ya̱e̱ʼ. Cuarenta eʼpok huabokereka oʼnokmaire̱gi̱re̱ga̱po Pablotaj aʼarakyaʼpo onʼnige̱a̱po “Pablotaj arakhued oroʼ eʼbapeʼnayo Diosa oroʼtaj dakhueaʼda o̱gkaʼdik moʼe̱ne.” Ayaʼada kenpaʼ o̱dameʼte. Kenpaʼti oyeddapiʼ emeʼtepiʼ ijtaʼmonaʼapoy o̱ʼna eaʼte onʼpe̱e̱po e̱kpo̱e̱ʼ moʼnige̱a̱pone. —‍Pabloen huatoaʼyoa sorotataj huairitaj onaʼnok. 


text:
<pb/>“Doʼtaj kenda huaboda onaʼnig beʼtapiʼ manahueʼ ya̱e̱ʼ. Kenigda yahuatiʼ.” Sorotataj huairia Pabloen huatoaʼyotaj onaʼuyate. Gobierno huairi Félixte Cesareayo sorotataj huairia Pablotaj oʼtaʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken huabo eʼhuadeʼte sorotataj huairi bottaʼ capitántaj oʼmanokoypo. Eʼtiakdeʼte, “Bisik nuevete Cesarea huakkaʼ jakyo aʼhuayaʼpo doscientos sorotataj yanʼkupopak. Kenpaʼti setenta sorotataj caballote huahuaʼ yanʼkupopak kenpaʼti doscientos sorotataj huabarak sirohuiʼdakbet yanʼkupopak. 


text:
Kenpaʼti Pablo huahuad caballo yanʼnigtotiak. Gobierno huairi Félixte dakda yanʼtohuatiʼ. Dakaʼ yanʼtiokadhuaʼpo yanʼtohuatiʼ.” Sorotataj capitántaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>“Judea Gobierno huairi Félix huadakda i̱ʼe̱ne. Saludos oʼhuaaʼne. Do Claudio Lisias oʼnigmadoyaʼne. 


text:
Judío aratbut in huabokerektaj onʼtaʼkoypo aʼarakyaʼpo. Roma hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ huaboaʼda ijnopo̱e̱depo doʼhued sorotataere ijbahuahuaʼpo ijbaktiparatmey. 


text:
¿Kate Pabloa oʼkaʼ? ¿Kateaʼti yanʼhuaapet? eʼnopo̱e̱ʼtaʼ ijpakpo sacerdote huairitaj judío huatoneʼ huairi e̱gkupopakyo ijtohuaʼmey. 


text:
Judío aratbuten berobaʼ eʼmanaʼtaj Pabloa dakhueaʼda oʼkaʼ onʼhuaameʼ. Oroʼen gobierno berobaʼ eʼmanaʼtaj dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼe̱nok arakhueʼdik o̱ʼne. Kenpaʼti huabakuda̱ʼ jakyopiʼ kuda̱hueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Pablotaj monʼarak. Judío aratbuta o̱daʼ huaboaʼda ijmatipe̱e̱po ontaj ijnigtaʼmonay. Kenpaʼti Pablo dakhueaʼ oʼkaʼ. Judío huairi kanʼhuaaʼeʼpo nogok onte ijmataʼmonaʼapoy katepiʼ Pabloa dakhueaʼ oʼkaʼ ontaj huaaʼdik ya̱ʼneapet. Kenpaʼda ijjay.” Berobaʼte sorotataj huairia oʼnigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken sorotataj onʼnigpe̱e̱po Pablotaj onʼto̱e̱po sikyo onʼtohuaʼbeduyate. Sikyo Antípatrisyo oʼnokye̱ʼuyate. 


text:
Emeʼte sorotataj huaʼite huahuaʼeri jakyo onʼkumeʼuyate. Sorotataj caballote huahuaʼeri Pabloere onʼhuaʼuyate. 


text:
Cesareayo oʼnokye̱depo gobierno huairitaj berobaʼ onʼyokatoʼpo kenpaʼti sorotataj huairitaj Pablotaj onʼyokuyate. 


text:
Berobaʼ huairia oʼtiahuaydepo, “¿Meya̱ʼ iʼsiʼpoe̱ʼpo iʼkerekuy?” Pablotaj onaʼuy. “Cilicia hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y.” Pablo jenak huairia oʼpe̱e̱depo, 


text:
Onaʼpo, —‍Onʼtiakdepo Judíoa ontaj dakhueaʼ enhuaaʼte ijmape̱e̱a̱poy. —‍Gobierno huairia Pablotaj onaʼuy. “Herodes huairien jakyo yanʼtohuaʼ. Ke̱yo̱ sorotataj kanʼto̱e̱ʼ.” Oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Ken cinco huameʼnoe eʼpokdeʼte sacerdote huairi Ananíasere huatoneʼ huairi kenpaʼti aratbuttaj huairitaj huamanigbatiaʼpakeri huadik Tértuloere Cesareayo oʼnokye̱po gobierno huairitaj onʼhuahuaʼuy. Pablo dakhueaʼda oʼkikaʼ eʼhuaaʼtaʼ onʼpakpo. 


text:
Pablotaj enʼtotiakdeʼte Pabloa dakhueaʼda oʼkikaʼ Tértuloa huaboaʼda Félixtaj oʼhuaaʼpo: —‍Oroʼomey dakaʼ oʼnoikay, meʼpukhueʼ o̱ʼe̱po oʼnoey. Huakkaʼda iʼnopo̱e̱po ʼuruaʼda iʼmanikaʼ. Ontaj gobierno huairi dakiti oʼay. 


text:
Pablo dakhueaʼ huakkaʼeri o̱ʼe̱. Nogbayo nogbayo oʼhuaʼepo judío aratbuttaj oʼbapoespakeaʼpo nogpaʼda oʼmanmadikikaʼnok nogded judíotaj oʼmaknopo̱e̱a̱ʼ. Kenpaʼti Jesús Nazareterien huaknopo̱e̱ʼeri huairi o̱ʼe̱. 


text:
Diosen jakyo nog aratbuttada eʼbatokudtaʼ oʼpakpo, Diosen huamanmadikaʼ jaktaj dakhueaʼda konig ta̱hui̱ri̱gda eʼkataʼ oʼpakmeʼte. Konige̱po oroʼa Pablotaj oʼto̱e̱mey. Konig Moisésenbaʼ oʼikaʼnigda menpaʼ dakhueaʼ yakiketpiʼ eʼnopo̱e̱ʼtaʼ oʼpakpo oʼto̱e̱meʼnigʼa 


text:
“Pablo dakhueaʼ oʼkaʼ huaaʼeri Félixte yanhuatiʼ.” Lisiasa monameʼne. O̱ʼnadakon Pablotaj yabatiaʼpak. Keʼna dakhueaʼ oʼkaʼ buttida onʼbatiaʼpak iʼnopo̱a̱pone. —‍Kenpaʼ Tértuloa Félixtaj onaʼuy. 


text:
Pablotaj yabatiaʼpakaʼ huairia baʼbaʼ o̱ʼnenok, —‍Kenda ijkikameʼnig durugteda ontaj ijbatiaʼpakapoy. Indaribayo aratbuttaj huairi i̱ʼunhuahuikaʼnok. 


text:
O̱ʼnada yamanaʼ. Jerusalényo̱ yo̱kye̱meʼnig doce días beʼtipokdene. Diostaj ʼuruaʼda akayaʼpo ijhuaʼmey. 


text:
Diosen jakyaʼ hua̱i̱takeʼ jakyaʼ kenpaʼti nogya̱ʼ nogya̱ʼ eʼmaboyte beʼapiʼ huahuayhueʼ meʼnikameʼne. Huakkaʼ aratbuttaj dakhueʼ eʼbahuaaʼte beʼapiʼ tiahuayhueʼ meʼnikameʼne. 


text:
Diostaj ijnigpe̱i̱kay. Diostaj oroʼen huapaneʼkudak onʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Diostaj huanigmanopoʼyareaʼ huaboda eʼmanmadikaʼ ijnigpe̱i̱kay. Kenpaʼti Diosenbaʼ Moisésa oʼmadoyaʼuyate kenpaʼti Diosen huamanbatiaʼpakeribaʼ yoknopo̱e̱po ijnigpe̱i̱kay. 


text:
Ayaʼada onteʼti onʼnoeapo. Ayaʼ huadak huakaʼeria kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeria onʼnoyhuadpo onteʼti onʼnoikaʼapo. Kenda yoknopo̱i̱kay konigti judío huairia kenda onʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Konige̱po huadakda eʼkikaʼtaʼ huanopoyaʼ ijjeretpakpo ijkikay. Dioserea huabokereka kenda tiahuaydik meʼnikaʼne. 


text:
<pb/>Nogbayo nogbayo nog huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ jakyo huakkaʼ huabayok ijhuaʼeonhuahuikaʼdepo huaboaʼda onaʼti doʼhuedbayo ijkumejdepo paiʼda huamaʼbuytaj nog huaknopo̱e̱ʼeri nog huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuyen huakupe aʼbayokyaʼpo kenpaʼti Diostaj aʼyokyaʼpo ijkumejmey. 


text:
Kenda eʼkadeʼte sueʼada judío aratbut Asiabayaʼ Diosen jakyo doʼtaj menhuahuaymeʼne. Dakhueaʼ eʼkaʼ eʼnighueda̱deʼte Diostaj konig oveja ʼuhua eʼarakdeʼ menhuahuaymeʼne. Huakkaʼ aratbut kupopakhueʼ e̱e̱ʼte kenpaʼti beʼapiʼ dakhueaʼ okaʼ huaahueʼ eneʼtada. 


text:
Keʼna Diosen jakyo, doʼtaj menʼhuahuaymeʼne dakhueaʼ doʼtaj eʼbatiaʼpaktaʼ eʼpaknayo i̱yo̱ kanʼtiakeʼ i̱ya̱ʼ gobierno huairitaj kanʼbatiaʼpakeʼ. 


text:
Kenomey tiakhueʼ e̱e̱ʼnayo judío huairitoneʼ o̱gkupopakyaʼ do e̱e̱ʼteda namaʼda do eʼikaʼnayo ontada moneʼ. 


text:
“Aratbut eʼbueyada onaʼti onʼnoyhuada̱po yoknopo̱i̱kaʼnok i̱yo̱da opud huairia onʼtotiakne.” Kenyoʼda huairitoneʼtaj ʼuttaʼda ijmanaʼmey. —‍Pabloa Félixtaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda oʼpe̱e̱depo Félix kenda Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnoknopo̱i̱kaʼnigtaj huadakda oʼnopo̱e̱po nogda Pablotaj eʼkataʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po, —‍Lisias sorotataj huairi oʼtiakdepo nogi̱ti menbatiaʼpakapone. Pablotaj nogiti yoknokotapoy. —‍Félixa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>“Pablotaj jakyo yato̱e̱ʼ o̱ro̱khueʼdikda yato̱e̱ʼ. Tinukuhueʼ ya̱e̱ʼ. Jakyaʼ katepiʼ eʼkataʼ oʼpakpo kaʼdik ka̱ʼe̱ kenpaʼti keʼnen huadiʼa onʼpakpo taʼhuade̱ʼdik kaʼneʼ kenpaʼti aypo bayokikaʼdik kaʼneʼ.” Capitántaj onaʼuyate Félix huairia. 


text:
<pb/>Sueʼda huameʼnoe eʼpokdeʼte Cesarea huakkaʼ jakyo onteʼti Félix huairi o̱kye̱ʼuyate hua̱to̱e̱ere. Hua̱to̱e̱ oʼdikkaʼ Drusila. Drusila judío aratbut o̱ʼu̱y. “Jesucristotaj menbatiaʼpakeʼ Pablotaj monigtotiak.” Félixa oʼmanaʼuyate. 


text:
Aratbut huadaknopoʼda o̱ʼnepo Diosenyoʼda kikaʼdik o̱ʼne. Hua̱so̱ʼa̱ katepiʼ oʼpakikaʼ kahueʼ yanikaʼ. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ o̱gkikaʼuynok Diosa castiga oʼmagkaʼapo. Kenda Félix oʼpe̱e̱po oʼmeʼpukudpo, —‍Oyedda kenpaʼda ijpe̱e̱dey. Yahuatiʼ. Nogok katepiʼ kahueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼokaʼ oʼnokoypo onʼtaj oʼpe̱e̱a̱pone. —‍Félixa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenpaʼti eʼo̱ro̱kaʼhuayak huakupe hua̱o̱ro̱kaʼ Pabloa beyokapet Félix oʼnopo̱e̱po nogok nogok aʼbatiaʼpakyaʼpo Pablotaj oʼnokoyikaʼuy. 


text:
Ken konig oʼadhuahuikaʼpo bottaʼ huabayok oʼpokpo Félix kenpaʼda o̱ʼo̱ro̱kuyate. Porcio Festo huabo gobierno huairi o̱ʼu̱yate. Félix judío huairitaj huadiʼda e̱e̱ʼtaʼ oʼpakpo konig jakyo Pablotaj o̱ro̱kahueda̱da Félix okhuaʼuyate.<pb/>


text:
Cesareayokon gobierno huairi a̱ʼe̱ya̱ʼpo Festo o̱kye̱ʼuyate. Bapaʼ huameʼnoe o̱ʼundepo Jerusalényo̱ oʼhuaʼuyate. 


text:
Jerusalényo̱ sacerdote huairiere judío huairiere Festotaj: “Pablo dakhueaʼ oʼkikaʼuyate,” namaʼda oʼnonaʼpo. 


text:
Dagtaʼ Pablotaj monʼarak. Huakkuruda judío huairi soatayoʼ onʼbatiaʼpakdepo, “Oroʼ oʼpaknok Cesarea huakkaʼ jakyaʼ yataʼmonaʼ. I̱yo̱ Jerusalényo̱ Pablotaj moʼnigtotiakeʼ.” Festotaj judío huairia o̱ʼnonaʼnigʼa. 


text:
Opuden huairi Cesareayo doere huaʼdik moʼe̱ne. Pablo dakhueaʼ ekaʼnayo a̱ya̱ʼ huaaʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Festoa judío aratbuttaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Jerusalényo̱ ocho diezpiʼ huameʼnoe Festo o̱ʼe̱depo onaʼti Cesareayo oʼkumeʼuyate. Emeʼte kente e̱gkupopakte gobierno huairi a̱pon huahuadte oʼhuadpo, “Pablotaj yanʼtotiak.” Oʼmanaʼuyate. 


text:
Pablo eʼkuddeʼte judío huairi Jerusalénya̱ʼ onʼtiakdepo Pablotaj onʼhuahuaʼpo, Pablo nogda nogda dakhueaʼ oʼkaʼuyate namaʼda onʼhuaaʼnigʼa buttida huaahueʼ o̱ʼne huairi oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱ʼuy. Judíoen eʼmanaʼ eʼmadoyaʼtaj dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱ʼuy. Diosen jaktaj dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱ʼuy. Kenpaʼti Roma gobierno huakhuairitaj dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱ʼuy. —‍Pabloa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Festo huadakda o̱ʼe̱. Judíomeya̱ eʼhuaaʼtaʼ oʼpakpo, —‍¿Ontaj dakaʼda meʼtipe̱e̱ʼpo menpaʼ Jerusalényo̱ eʼhuaʼtaʼ iʼpak? —‍Festoa Pablotaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Roma huakhuairien huairitaj ijtibopo i̱yo̱ kenda menhuaaʼnig pe̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. Judíomeytaj dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱ʼuy. Sigpiʼ dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱ʼuy. Kenda dakaʼ iʼnopo̱e̱. 


text:
Doa dakhueaʼ ekaʼnayo bueydik i̱jje̱a̱yetnigʼa, kenda judío menhuaaʼne buttida ehueʼ e̱e̱ʼnayo beʼapiʼ kenomeytaj bayokhueʼdik meʼnene. Roma huakhuairi doʼtaj pe̱e̱ʼdik meʼe̱a̱pone. —‍Pabloa Festotaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Festoen huanopo̱e̱ʼeritaj Festoa oʼbatiaʼpakdepo, —‍Roma huakhuairi doʼtaj pe̱e̱ʼdik meʼe̱a̱pone, iaʼnok kentaj iʼhuaʼapo. —‍Festoa Pablotaj onaʼuyate. Agripa nog gobierno huairitaj Pabloa oʼtiboʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok sueʼda huameʼnoe gobierno huairi Agripaen huaidpo Berenice Agripaere Festotaj aʼbatiaʼpakyaʼpo Cesareayo onʼhuaʼuyate. 


text:
Sueʼda huakkaʼ huameʼnoe kenteda o̱ʼnunhuaʼnok Pablotaj Festoa oʼtiaʼpakpo: —‍Pablo huabakuda̱ʼ jakyo Félix huairia okhuameʼ. Pablo i̱yo̱da o̱ʼe̱. 


text:
Jerusalényo̱ do Festo i̱jje̱denok, “Pablo dakhueaʼ oʼkadhuahuaʼuyate. Kentaj kadarakeʼ.” Judío sacerdote huairi judío huatoneʼ huairierea doʼtaj monameʼne. 


text:
“Beʼapiʼ Roma gobierno huairi i̱da arakhueʼdik o̱ʼne. Dakhueaʼ oʼkaʼ hua̱so̱ʼteda huaaʼdik yaneʼ. Keʼna hua̱so̱ʼteda kenda kahueʼ i̱jje̱mey aʼdik o̱ʼe̱. Kenda huakkuruda gobierno huairia dakaʼ pe̱e̱ʼdik o̱ʼe̱.” Judío huairitaj ijmanaʼmey. 


text:
Kenaʼpo judío huairi i̱yo̱ enʼtiakdeʼte i̱da emeʼte gobierno jakte enkupopakte ijhuadpo huairien a̱pon huahuadte ijhuadmey. “Pablotaj yanʼtotiak.” Ijmanaʼmey. 


text:
Oʼtiakdenok Pablo dakhueaʼda oʼkadhuahuameʼte judío huairia yanhuaaʼapetpiʼ ijnopo̱e̱piʼ kenda huaahueʼ o̱ʼnemeʼ. 


text:
“Konig oroʼen adhueaʼpaneʼ onʼkikaʼuyatenig Pablo kikahueʼ o̱ʼu̱yate. Nogpaʼda oʼkikaʼuyate. Kenpaʼti Jesús oʼbueyʼuyate onteʼti oʼnoeʼuy. Pabloa oʼmanmadikaʼonhuahuikaʼuyate.” Judío huairia meʼnonameʼne. 


text:
Pablotaj kate ijkaʼapet nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱po, “¿Judío huairia ontaj dakhueaʼ boʼhuaaʼnok do gobierno huairia ontaj meʼtipe̱e̱ʼpo menpaʼ Jerusalényo̱ eʼhuataʼ iʼpak?” Pablotaj yonaʼmey. 


text:
“Roma huakhuairi Augustote kahueʼpo keʼna menʼpe̱e̱ʼ.” Pabloa menameʼne. Kenaʼpo Pablotaj ijto̱e̱po nogok Roma huakhuairitaj taʼmonaʼdik i̱jje̱po ijtaʼmonaʼapoy. —‍Festo huairia Agripataj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Do kenpaʼti Pablotaj eʼpe̱e̱taʼ ijpaki. —‍Agripa Festotaj onaʼuy. —‍Emeʼte iʼpe̱e̱a̱po. —‍Festoa onaʼuy. 


text:
<pb/>Emeʼte huairi Agripa Bereniceere ʼuruaʼda yudtaj huairied yudtaj onʼotpo enkupopakyo onʼkudnok ʼuruaʼda onʼbaeʼuy kenpaʼti onʼkudpo sueʼda huakkaʼ sorotataj huairi kenpaʼti Cesarea jak huairiere onʼkudpo. Onʼkuddepo, “Pablotaj yanʼtokud.” Festoa oʼmanaʼuy. 


text:
Enʼtokuddeʼte Festoa Agripaomeytaj oʼmanaʼpo: —‍In huabokerektaj yanʼtiahuayʼ, Agripaomey. Huakkaʼ judío aratbut kentaj dakhueaʼada onʼhuaaʼpo i̱yo̱ Cesareayo kenpaʼti Jerusalényo̱ “Kabueyeʼ” monaʼikaʼnigʼa. 


text:
Kenda Pabloa oʼkaʼuyate dakhueʼ ehueʼ o̱ʼe̱nok arakhueʼdik moʼe̱t ijnopo̱e̱po, “Roma huakhuairite eʼhuataʼ ijpaki.” Pabloa oaʼnok kente ijtaʼmonaʼapoy. 


text:
Roma huakhuairitaj berobaʼ eʼtaʼmonaʼtaʼ ijpaknigʼa katepiʼ eʼtimadoyaʼ nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱po opudtaj ijtotiaki kenpaʼti huairi Agripa ontaj ijtotiaki. Kentaj yanʼbatiaʼpakpo kenpaʼti yanʼpe̱e̱ʼ. Kenda Pabloa dakhueaʼ yakuyetpiʼ aʼtaʼmonayaʼpo timadoyaʼdik i̱jje̱a̱poy. 


text:
Roma huairite Pablotaj eʼtaʼmonaʼte dakhueʼ yaʼkiketnig berobaʼte taʼmonahueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueʼda e̱ʼdik o̱ʼe̱ ijnopo̱e̱y. —‍Festoa Agripaomeytaj oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
—‍Kenda iʼkiketnig eʼbatiaʼpaktaʼ eʼpaknayo monaʼ. —‍Huairi Agripa Pablotaj onaʼuyate. Pablo huairi Agripataj oʼmanigbaʼtepo, 


text:
<pb/>—‍Dakhueaʼ oʼkadhuahuaʼuy Judíomeya̱ menʼhuaaʼnok ontaj, huairi Agripa, durugda oʼnonbatiaʼpakapone. 


text:
Kenda judío aratbut oʼnoknopo̱e̱po onʼkikaʼ. Kenpaʼti kenda kenomeya̱ onʼbatiaʼpakikaʼnig o̱ʼna huadakda iʼnopo̱e̱nok doʼtaj dakaʼ menʼpe̱e̱ʼ. Pabloa Cristotaj nopoʼkoreahued o̱ʼe̱po kenda konig oʼkikaʼuyatenig onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Huakkaʼ jak kente ijsiʼpoe̱ʼuy ayaʼda ijkikaʼuynig kenpaʼti Jerusalényo̱ isiʼpoted ayaʼda ijkikaʼuynig ayaʼda judío aratbuta onʼnopo̱e̱. 


text:
Huasiʼpoted fariseoen huaknopo̱e̱ʼeri i̱jjunhuahuikaʼuy. Judío aratbut fariseonayo Apagbaʼ eʼmanaʼ onʼderetpakpo o̱gkikaʼ. Kenda judío onʼnopo̱e̱ kenpaʼti eaʼtaʼ eʼpaknayo aʼdik moʼe̱ne. 


text:
“Aratbut eʼbueytaj onteʼti ijmanoyhuada̱ʼapoy.” Oroʼen adhueaʼpaneʼtaj Apag Diosa oʼmanaʼuyate. Kenda yoknopo̱e̱nok gobierno huairia doʼtaj kanʼpe̱e̱ʼpo menʼtotiakne. 


text:
Oroʼen Israel doce onaratbutyoʼ kenda oʼnoknopo̱e̱. Aratbut eʼbueytaj onteʼti Diosa oʼmanoyhuada̱ʼapo. Kenda oroʼ judío oʼnopo̱e̱ kenaʼpo huameʼnoe kenpaʼti sikyo Diosen o̱gkikaʼpo. Kenda doʼhuakon yoknopo̱e̱nok sueʼda judío aratbuta dakhueaʼda Pablo oʼkikaʼ namaʼda menʼhuaaʼpo, huairi Agripa. 


text:
¿Eʼbueytada Diosa noyhuada̱ʼdik o̱ʼe̱ menaʼpo opudomeya̱ oknopo̱e̱hueʼdik moʼe̱? Konig Pabloa aʼnenda Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmagkikaʼuyate. 


text:
Jerusalénya̱ʼ ijkikaʼuy. Judío sacerdote huairia kenda huakaʼ oʼmadoyaʼpo beʼyoknok huabakuda̱ʼ jakyo huakkaʼtada ijbakudikaʼuy. Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeritaj ijbakudikaʼuy. Kenokaʼ enʼbarakdeʼte ʼuruaʼda o̱gkaʼ do kenpaʼti ijnopo̱e̱ʼikaʼuy. 


text:
Jesucristotaj kanoknopo̱e̱batikeʼpo huakkaʼ kenomeytaj ijmabitbitikaʼuy. Nogda nogda judíoen hua̱i̱takeʼ jakyaʼ ijmabitbitikaʼuy. Huakkaʼ ijbahuadiaypo nog aratbuten jakyo aʼmabitbityaʼpo ijbahuahuikaʼuy. Pablo Cristotaj oʼnopoʼkoreaʼuyatenigkon oʼmanbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Kenaʼpo huaknopo̱e̱ʼeritaj bakuda̱ʼdik berobaʼ judío sacerdote huairia boʼyokuynok Damasco huakkaʼ jakyo ijhuaʼdepo. 


text:
Dagte eʼhuaʼete, huairi Agripa, tokhuad eʼhuadte niokpo huaboroʼmon huakjey kurudya̱ʼ doʼtaj beʼtitaʼtepo. Kenpaʼti doere nogomeytaere boʼtitaʼtepo. 


text:
Ken oroʼ ayaʼda sorokte okmahue̱ʼkuy. Hebreoen huaʼate ijpe̱e̱po, “¿Doʼhued aratbuttaj menaʼpo iʼmagkaʼ, Saulo? O̱ʼna huataʼda dakhueaʼ i̱gkaʼne. Diga̱ʼda i̱gkaʼne.” Kenpaʼ ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
Yaboʼ, o̱ʼna doʼhued kakikeʼpo oʼtiahuayeaʼne kenpaʼti onteʼti doʼtaj iʼtiahuayaponigkon kenda yamanbatiaʼpakikaʼ. 


text:
Kenomeya̱ doʼtaj konig okpohueʼa kanoknopoenkeʼpo, dakhueaʼ eʼkikaʼada kanʼnopoʼkoreʼpo konig Diosen huakjeyyo kanʼhuaʼepo, onteʼti totoʼtaj nigpe̱e̱hueʼ kaʼnikeʼpo, Diostaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo, doʼtakon kanoknopo̱e̱ʼpo, Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo kenpaʼti Diosen ʼuru aratbutere Diosere kanʼnoeonhuahuikeʼpo kenomeyte oʼtaʼmonaʼne.” Jesúsa kurudya̱ʼ menaʼuyne. Kenda Pabloa oʼtiahuayʼuynig huaboaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. 


text:
Huakkuruda Damasco huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj ijmanmadikaʼpo nogok Jerusalén hua̱e̱ʼeritakon kenpaʼti ayaʼ Judea huadaribayo kenpaʼti nog aratbuttaj ijmanmadikaʼpo, Diostaj yanʼnopoʼkoreaʼ onteʼti dakhueaʼ kahueʼ yaneʼ onteʼti huadakda ya̱gʼkikaʼ. Huadakda bokaʼnok aratbut opudtaj onʼtiahuaypo onʼnopoʼkoreaʼde onʼnopo̱e̱a̱po. Ken konig ijmanmadikikaʼuy. 


text:
Diosanayo doʼtaj mentihuapoknok oyda kenpaʼti dakaʼda ijmanmadikikay ayaʼtada huairitaj paiʼda aratbuttabetaʼ. Kenpaʼda kenda o̱ʼe̱a̱po Moiséskudak Diosen huamanbatiaʼpakeriere onʼtimadoyaʼuyate kenda ijmanmadikaʼikay. 


text:
Cristo paiʼda nopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po kenpaʼti nogok bueydik o̱ʼe̱a̱po kenpaʼti huakkuruda Diosa eʼbueytada oʼnoyhuada̱ʼapo. Oʼnoyhuaddepo, oroʼen judío aratbuttaj nog aratbuttaere Diosa oʼmanopoʼtihuekeʼapo kenpaʼti onteʼti kurudyo̱ oʼmanoeanhuahuikaʼapo, kenda Cristoa oʼmanbatiaʼpakapo. Kenda Moisésere Apagbaʼ huamanbatiaʼpakeria onʼtimadoyaʼuyate. Kenda ijmanmadikaʼonhuahuaʼuy. —‍Pabloa huairi Agripaomeytaj oʼmanaʼuy. Jesucristotaj oknopo̱e̱ʼdik ya̱e̱ʼ huairi Agripa. Pabloa oʼpakpo onaʼuyate. 


text:
<pb/>Pablo huataʼda eʼtiaʼpakte Festoa oʼokoypo: —‍Konig huaseg i̱ʼe̱po namaʼda iaʼ, Pablo. Huakkaʼda iʼmadoyaʼikaʼuyatepo namaʼda iaʼ. —‍Festoa ʼuttaʼda onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huasegda ehueʼada namaʼda ahueʼ i̱jje̱y, ʼuru huairi Festo. Huadakda ijmanay. Buttida ijmanay. 


text:
Agripa huairi i̱yo̱ o̱ʼe̱. Ayaʼda ijmanbatiaʼpaknig keʼna huadakda oʼnopo̱e̱. Kentaj dakaʼda ijmanbatiaʼpakpo meʼpukhueʼ i̱jje̱po ijmanbatiaʼpaknok i̱re̱gi̱re̱g kahueʼada kenaʼpo huairi Agripa ayaʼda oʼnopo̱e̱ dakaʼ ijnopo̱e̱y. 


text:
¿Kenda Diosen huamanbatiaʼpakeria onʼmanaʼuyate menpaʼ iʼnopo̱e̱, Agripa huairi? Oʼnopo̱e̱ ijnopo̱e̱y. —‍Pabloa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍I̱damonpiʼ konig Cristotaj yoknopo̱i̱kaʼnig o̱ʼnakon kenpaʼti nogomey menʼpe̱e̱nig yanoknopo̱i̱kaʼ huabakuda̱ʼ jakyo ehueʼada. —‍Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Pablo kenda eʼmanadeʼte Agripa huairi, Festoere Bereniceere kenpaʼti ayaʼda kente onʼbahuadpo onʼbopo 


text:
nogyon oʼnokbahuaʼuyate. Aʼbatiaʼpakyaʼpo oʼnokbahuaʼuyate. Huayahuaya onʼbatiaʼpakpo: —‍In huabokerek dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼe̱ʼuy, bueyahueʼdik o̱ʼe̱ne. Kenpaʼti kuda̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>—‍“Roma huairia doʼtaj meʼpe̱e̱ʼpo ijhuaʼapoy.” Pabloa ahueʼ e̱ʼe̱meʼnayo kenpaʼda o̱ro̱kaʼdik i̱jje̱a̱yyet. —‍Agripa Festotaj onaʼuy.<pb/>


text:
Italia huadaribayo do Lucastaj Pablotere nogomeyeretaj oy monʼmataʼmonaʼ huaboaʼda onʼnopo̱e̱depo sorotataj huairitaj oroʼtaj boʼyokuyne. Sorotataj huairien huadik Julio. Kenomey sorotataj Augusto sorotataj o̱ʼnuy. 


text:
Huaboroʼ kusiʼpe o̱ʼe̱po huakkaʼ jak Adramitio hua̱e̱ʼeried o̱ʼu̱yate. Huahuaʼdikteda e̱e̱ʼte oʼtiakatodepo oʼkuduy. Oroʼ Aristarcoere oʼkuddepo oʼhuaʼuy. Aristarco Tesalónica huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri o̱ʼu̱y. Tesalónica Macedoniabayo o̱ʼe̱. Asia huadaribayo huaʼdik o̱ʼu̱y. 


text:
Emeʼte huakkaʼ jak Sidón huaboroʼ e̱ʼpo̱gte oʼbetuy. Pablotaj huadiʼda Julioa o̱ʼe̱nok Pablo huadiʼenbayo Pablo huahuaʼdik o̱ʼu̱y. Pablotaj katepiʼ oʼpaknok aratbuta yokdik o̱ʼneʼuy. 


text:
Nogok Sidónyaʼ oʼhuaʼuy kusiʼpetoneʼte oʼhuaʼuy. Bapoka boʼhuatiakpo Chipre hua̱gkutaʼmej opeʼtopen okpokuy. 


text:
Huadariba Cilicia kenpaʼti Pamfilia oʼpokonhuaʼpo, Mira huakkaʼ jakyo oʼtiakuy. Mira Liciabayo o̱ʼe̱. Mirayo oʼbetuy. 


text:
<pb/>A̱yo̱ sorotataj huairia nog kusiʼpetoneʼ oʼhuahuayʼuy. Ken Alejandría kusiʼpe Italia huadaribayo oʼhuaʼapopo. Italia huadaribayo aʼhuayaʼpo ken kusiʼpeyo oroʼtaj boʼkuda̱ʼuy. 


text:
Sueʼda huameʼnoe ijhueʼda oʼhuaʼuy. I̱da huahueʼdikda nogok Gnido huakkaʼ jak oʼpokuy. Huakkaʼ oʼbapoknok konig oʼhuatiaknok nogyon okhuaʼdik o̱ʼe̱po Creta hua̱gkutaʼmej huadariba adpen oʼhuaʼpo Salmón huakkaʼ jak oʼpokuy. 


text:
Creta hua̱gkutaʼmejte kusiʼpeyo oʼhuaʼpo, huakkaʼ oʼbapoknok dakaʼda oʼhuaʼpo kente oʼdikkikaʼ Buenos Puertos oʼbetuy. Huakkaʼ jak Lasea ibodte o̱ʼu̱y. 


text:
<pb/>Eʼhuaʼonhuahuadeʼte huakkaʼ huameʼnoe eʼpokonhuadeʼte kenmeʼnoe judío aratbut bapehueʼdik fiesta o̱gkikaʼ eʼpokdeʼte kenok e̱ʼpo̱gte diga̱ʼda bapokdik o̱ʼe̱nok kusiʼpetoneʼte huiyokda o̱ʼe̱. Taʼkotdik o̱ʼe̱. Pabloa oʼnopo̱e̱po ʼuruda oʼmanopo̱e̱a̱ʼpo: 


text:
<pb/>—‍Oroʼ e̱ʼpo̱gte oʼhuaʼpo dakhueʼda o̱ʼe̱a̱po ijnopo̱e̱y huairi. Kusiʼpe ehueʼ o̱ʼe̱a̱po, kenda kusiʼpeyo oʼbatohuaʼnig ehueʼda o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼti oroʼ taʼkotdik o̱ʼe̱a̱poy. —‍Pabloa sorotataj huairitaj onaʼuynigʼa. 


text:
<pb/>Sorotataj huairia kusiʼpetoneʼ hua̱ta̱e̱ʼeritanayo oʼnigpe̱e̱ʼuy. Kenpaʼti kusiʼpe huatohuaʼ huairitaj oʼnigpe̱e̱ʼuy Pablotanayo sigpiʼ pe̱e̱hueʼ o̱ʼnuy. 


text:
Kenpaʼti hua̱hui̱o̱k kusiʼpe kente huabetaʼ dakhueʼda o̱ʼu̱y. Huaʼdik e̱e̱ʼnayo Fenice huakkaʼ jak Creta huadariyo e̱ʼpo̱gte kente sueʼda bapoka o̱ʼe̱nok Feniceyo huakkaʼada eʼhuaʼtaʼ onʼpakuy. E̱ʼpo̱gte diga̱ʼnanada oʼbapokonhuahuaʼuy. 


text:
<pb/>Ken e̱ʼpo̱gya̱ʼ dakaʼda oʼbapokpo onaʼti huaʼdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱e̱ʼuy. Ken oʼhuaʼpo meyo̱hueʼda Creta hua̱gkutaʼmejyo oʼhuaʼuy. 


text:
Ijhuiti ehueʼ e̱ʼpo̱gte eʼhuaʼte huiyokda oʼbapokuy. Diga̱ʼda oʼbapokuy. Ken bapokataj onʼdikkaʼuy Nordeste. Hua̱gkutaʼmejyanʼ oʼtiakuy. 


text:
Hua̱gkutaʼmej Clauda adpente eʼpokondeʼte bapoka sueʼpiʼ oʼbatikuy. Kusiʼpesiʼpo eʼtohuikaʼ diga̱ʼda onʼbaaʼpo hue̱ʼe̱yya̱ʼ onʼbehuikaʼpo huaboroʼ kusiʼpeyo onʼhueda̱ʼuy. 


text:
Onʼbehuikaʼdepo eʼbijtoneʼ kusiʼpetoneʼtaj onʼtihui̱yi̱gepo teyyaʼda o̱gkaʼuy. Kuhuadte e̱ʼpo̱g burujda o̱ʼi̱kaʼ kentaj oʼdikkikaʼ Sirte. Kusiʼpetoneʼ kuhuadte oʼbetaʼapo onʼmameʼpukpo cuperinatoneʼ hue̱ypate eʼbetikaʼ bapokaʼ kusiʼpe huatohuaʼ onʼhuarakaʼuy. Kenpaʼda bapoka kusiʼpe oʼtohuaʼuyate. 


text:
Emeʼte bapoka sueʼpiʼ batikhueʼ o̱ʼe̱nok teyda oʼbapokpo kenda kusiʼpetoneʼ oʼtohuaʼnok katepiʼ huaboaʼda e̱ʼpo̱gyo̱ onʼmaenapo, 


text:
admeʼtaʼ kusiʼpetoneʼen kuperina eʼbijtoneʼere nogda nogda e̱ʼpo̱gyo̱ oʼmaenaʼuy, oroʼen huabaʼa oʼmaenapo. 


text:
Huakkaʼ huameʼnoe niokpo kenpaʼti siokpo tiahuayhueʼda kenpaʼti diga̱ʼda oʼbapoknok oroʼ ayaʼda oʼbataʼkotapoy oʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Huakkaʼda huameʼnoe bapehueʼ o̱ʼe̱nok Pabloa oʼbopo, oʼmanaʼpo: —‍¿Menaʼpo doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱meʼ? ¿Menaʼpo Creta huakkaʼ jakyaʼ boʼtiakmeʼ? Namaʼda o̱ʼo̱ro̱kmeʼne. Oroʼ ʼikken Creta o̱ro̱khueʼ e̱e̱ʼnayo oroʼtaj keypoda ehueʼ o̱ʼe̱a̱ynigʼa kenpaʼti ayaʼda oʼmaenaʼnig maenahueʼ o̱ʼe̱a̱yyetnigʼa. 


text:
Oynayo meʼpukhueʼ moʼe̱ne. Kusiʼpetoneʼnayo ehueʼda o̱ʼe̱a̱ponigʼa opudanayo sigpiʼ bueyhueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
“Meʼpukhueʼ, Pablo. Roma huairitaj huaʼdik i̱ʼe̱ kenpaʼti tiboʼdik i̱ʼe̱. Ontaj Diosa dakaʼda boʼtiokaʼnok ayaʼda in kusiʼpeyo onere o̱ʼnenig mabueyhueʼ o̱ʼneapo.” Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>Bottaʼ semana oroʼ e̱ʼpo̱gte oʼhuaʼpo Adria e̱ʼpo̱gte oʼhuaʼpo bapoka nogyon nogyon oroʼtaj monʼtohuaʼuy. Nopote sikyo kusiʼpe huatohuaʼeria huadari aktaʼbogpe meyo̱hueʼda o̱ʼe̱de onʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
E̱ʼpo̱g odda huanigdikaj onʼnigdikaʼdepo treinta y seis metros odda o̱ʼu̱y. Nog adyon onteʼti onʼnigdikapo veintisiete metros odda o̱ʼu̱y. 


text:
Sipanaʼtoneʼa̱ e̱ʼpo̱gya̱ʼ kusiʼpetoneʼ yaʼsakapet onʼnopo̱e̱po ʼuru siro kusiʼpe huabetaʼ eʼbijtoneʼ eʼtinukuʼtada huataʼpaktaʼ e̱ʼpo̱gyo̱ onʼmaenaʼuy. Huataʼpakte onʼtinukupo onʼmaenaʼuy. Bottaʼ bottaʼ onʼmaenaʼpo onmameʼpukeʼpo emeʼ oʼnonmaboʼuy. 


text:
Kenokaʼ mehued o̱ʼe̱po kusiʼpe huatohuaʼeria kusiʼpesiʼpote eʼmontaʼ onʼpakpo huaboaʼda kusiʼpesiʼpo onʼhuarakaʼpo konig kusiʼpe hua̱o̱jpate siro kusiʼpe huabetaʼ e̱ʼenapaʼ namaʼ o̱gkaʼpo. 


text:
<pb/>—‍Kusiʼpe huatohuaʼeri kusiʼpetoneʼyoda ehueʼ e̱e̱ʼnayo eʼhue̱paʼ menpaʼ ehueʼdik moʼe̱ne. —‍Pabloa sorotataj huairitaj sorotataeretaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Sikyoedda ayaʼda bapeʼdik moʼe̱ne. Pabloa oʼmanaʼpo: —‍Bottaʼ semana moʼeonhuahuaʼpo bapehueʼ kenpaʼti tayhueʼ moʼeonhuahuaʼpo. 


text:
Sueʼpiʼ yanʼbapeʼ oʼnonaʼne. Hua̱gkutaʼmejyo madopiʼdik moʼe̱ne nogtatipiʼ dakhueaʼ o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone. Nogtipiʼ bueyhueʼ o̱ʼe̱a̱pone. —‍Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda oʼmanaʼdepo pan oʼbapadpo dakiti Diostaj oʼtionaʼpakpo. Ayaʼada kenteda enʼtiahuayte dakiti oʼtionaʼpakdepo oʼposakeaʼdepo huaboaʼda pan oʼbapeʼuy. 


text:
Dapoteyaʼ onʼbapeʼdepo aypo bapehued e̱ʼpo̱gyo̱ onʼmaenaʼuy. Kusiʼpetoneʼ pogkajda ka̱e̱ʼpo onʼmaenaʼuy. Kusiʼpetoneʼ oʼsakdepo oʼtaʼkotuy. 


text:
<pb/>Omeʼdepo kusiʼpe huato̱e̱ʼeria hua̱gkutaʼmejtaj o̱ki̱a̱hueʼya e̱ʼe̱a̱da konig i̱a̱ko huakud kenpaʼti kuhuadbaʼ onʼtiahuaypo menpaʼ a̱yo̱ huaʼdik o̱ʼe̱y onʼnopo̱e̱po kuhuad i̱a̱koyo aʼbetyaʼpo monhuaʼ, onʼbatiaʼpakpo. 


text:
Eʼbijtoneʼ oʼnoktega̱ʼpo kusiʼpe siro huato̱e̱ʼ e̱ʼpo̱gyo̱ onʼmaeanpo kusiʼpe huabutuka remo onʼkuj huabaʼte onʼto̱e̱po kenpaʼti kuperina hua̱o̱jpayon hue̱ypate onʼbetpo huaboaʼda bapoka kuhuadbayon kusiʼpetaj oʼtohuaʼdepo. 


text:
Oʼhuaʼpo kente bothue̱pura eʼpirukpak e̱ʼpo̱g burujda o̱ʼe̱po i̱a̱koyed kuhuadte kusiʼpetoneʼ o̱jpa oʼhuadatoʼpo. Kenteda o̱ʼu̱y. Menpaʼ tohuahueʼdik o̱ʼneʼuy. Huataʼpakte hua̱hue̱a̱ asakyaʼpo huaboaʼda oʼsakaʼdepo huataʼpakpen. 


text:
Pablotapiʼ eʼaraktaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po sorotataj huairia, “barakhueʼ yaneʼ,” oʼmanaʼpo “kenpaʼti kenomey eʼdopieʼ moʼnopo̱e̱ huakkuruda ya̱gʼkot e̱ʼpo̱gyo̱ kuhuadte kanʼhuaʼepo 


text:
nogomey taʼpote kusiʼpe huaentej kenpaʼti kusiʼpe hue̱ypate yanʼbetpo kuhuadte yaʼnonhuaʼ.” Sorotataj huairia oʼmanaʼuy. Ken taʼkothueʼ o̱ʼnepo hua̱gkutaʼmejyo ayaʼda onʼbahuaʼuy.<pb/>


text:
Oroʼ sueʼpiʼ taʼkothueʼ o̱ʼe̱po kuhuadte o̱ʼe̱po hua̱gkutaʼmej oʼdikkikaʼ Malta huaboaʼda oʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
Nog aratbut kenteda o̱ʼnikaʼpo oroʼtaj ʼuruaʼda moʼto̱e̱ʼuyne. Ehuiʼ kenpaʼti jujuʼda o̱ʼe̱nok huaboro taʼak o̱gkaʼdepo “ibodte yanʼtiboʼ,” monaʼuyne. 


text:
Ken sueʼda itoʼpi eʼay oʼbeʼeadpo taʼakyo oʼtibahuedapo Pabloa. Taʼak jukda o̱ʼe̱nok bihui o̱ʼo̱ro̱kpo Pabloen huabataʼ oʼbokpo oʼtidteyyeʼuy. 


text:
Hua̱gkutaʼmejyo aratbut hua̱e̱ʼeria Pabloen huabaʼtaj bihui oʼtidteyyepo oʼtioronok onʼtiahuaydepo, —‍Keʼna aratbuttaj huabarakeri ya̱ʼe̱tpiʼ e̱ʼpo̱gyo̱ taʼkothueʼ e̱e̱ʼtada dakhueaʼ o̱gkaʼnok bueydik o̱ʼe̱. —‍Huayahuaya onʼbatiaʼpakuy. 


text:
Oʼiyokapo, oʼbueyapopiʼ onʼnopo̱e̱po onʼnigunhuaʼpo ijhueʼda onʼnigunhuaʼpo iyokhueʼda kenpaʼti bueyhueʼda onʼtiahuaypo konogpaʼda onʼnopo̱e̱po, “keʼna nogtida oroʼen dios o̱ʼe̱,” huaboaʼda onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Hua̱gkutaʼmej huairien taʼba ibodteda o̱ʼu̱y. Huairien huadik Publio o̱ʼe̱. Keʼnen jakyo oroʼtaj boʼtohuaʼuyne. Ke̱yo̱ bapaʼ huameʼnoe o̱ʼi̱kaʼpo aypo boʼtobapudhuaʼuyne. 


text:
Publioen apag dakhueʼda o̱ʼe̱po oʼdigpakpo kenpaʼti oʼmeʼsurukpo onpahueduy. Aʼtiahuayaʼpo Pablo oʼhuahuaʼpo. Oʼtionaʼpakdepo oʼtibataʼtedepo oʼyareadʼuy. 


text:
Pabloa eʼyareaddeʼte aratbut onʼtiahuaydepo nogda hua̱gkutaʼmej hua̱e̱ʼeri dakhueʼda o̱ʼnepo Pablotaj onʼhuatiakdenok kenomeytakon oʼbayareadʼuy. 


text:
Katetehueʼda huakkaʼda moʼbayokuyne oroʼtaj. Oʼhuaʼpo kusiʼpetoneʼyo oʼkudpo oroʼ ayaʼda katepiʼ eʼtohuaʼtaʼ oʼpaknok moʼbayokuyne. Romayo Pablo o̱kye̱ʼuy. 


text:
<pb/>Ken hua̱gkutaʼmejyo bapaʼ puug o̱ʼi̱kaʼdepo kusiʼpetoneʼyo oʼkuduy. Ken kusiʼpetoneʼ jujuʼok kenteda o̱ʼeonhuahuaʼuy Alejandría huakkaʼ jakyaʼ oʼtiakuy. Kusiʼpetoneʼ hua̱o̱jpate eʼketkaʼ dios Cástor kenpaʼti eʼketkaʼ dios Pólux o̱ʼu̱y. 


text:
Onaʼti oʼhuaʼpo kubogte meyo̱hueʼda oʼhuaʼpo Regio huakkaʼ jakyo oʼtiakuy. Emeʼte huataʼpakyan oʼbapoknok i̱da oʼhuaʼpo emeʼte Puteoli huakkaʼ jakyo o̱kye̱ʼuy. 


text:
Ke̱yo̱da sueʼda huamaʼbuy Cristo huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼhuahuaynok. “Oroʼeri nogtida semana yanikaʼ.” Monaʼuyne. Nogok Romayo dagte oroʼ oʼhuaʼuy. 


text:
Pablomey dagte onʼtiakpo huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuya Romayaʼ onʼtipe̱e̱depo oroʼtaj dagte aʼdejyaʼpo Romayaʼ oʼnoro̱kpo Foro Apio huakkaʼ jakyo sueʼda huakkaʼmon onʼtiakuyate. Noga̱ Tres Tabernasyo onʼtiakuyate. Oʼbatiahuaydepo Diostaj dakiti oaʼuy Pabloa kenpaʼti Diostaj oʼdurugpakuy. 


text:
Romayo oʼtiakdepo sorotataj huairia huamato̱i̱kaʼeritaj guardia huairitaj oʼbayokuy. Pablotanayo bayokhueʼ o̱ʼu̱y. Nog aratbuten jakyo Pablo i̱kaʼdik ya̱e̱ʼ huairia onaʼnok nogtida sorotataj oʼto̱i̱kaʼuy. Romayaʼ Pabloa oʼmanmadikaʼuy. 


text:
<pb/>Eʼtiakdeʼte bapaʼ huameʼnoe eʼpokdeʼte, “judío huairitaj yanʼbatotiak.” Pabloa oʼmanaʼuy. Onʼkupopakondepo, —‍Judío aratbuttaj dakhueaʼ kahueʼ e̱e̱ʼtada kenpaʼti kenda oroʼen adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuyate dakhueʼ huaahueʼ e̱e̱ʼtada judíomey doʼtaj teyda menʼto̱e̱po Roma huairitaj Jerusalényo̱ menʼyokuy, egomey. 


text:
Roma gobiernoen huairi doʼtaj oʼbatiaʼpakdepo doʼa dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱nok bueyhueʼdik i̱jje̱nok doʼtaj eʼo̱ro̱kaʼtaʼ eʼpakada 


text:
Roma gobierno huairitaj “kejeʼ, o̱ro̱kahueʼ yaneʼ,” judíoa oʼnonaʼnok, “Huakhuairitaj Romayo beʼtaʼmonaʼ. Keʼna doʼtaj meʼpe̱e̱ʼ,” yonaʼuy. Judío aratbuttaj katepiʼ dakhueaʼ o̱gkaʼ ahueʼ e̱e̱ʼpiʼ kenpaʼ yonaʼuy. 


text:
Konige̱po opudtaj kanʼtiakeʼ onhuaaʼne. Opudtaj aʼbatiahuayyaʼpo aʼmanbatiaʼpakyaʼpo kanʼtiakeʼ onhuaaʼne. Konig oroʼ judío aratbut oknopo̱e̱po oʼbueydepo nogok onteʼti oʼnoeapoy, oknopo̱e̱y, doʼhuakon kenda yoknopo̱e̱nok i̱ya̱ʼkon doʼtaj sirobia onʼtinukuʼikaʼ. —‍Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Judea huadaribayaʼ ontaj eʼtimadoyaʼ berobaʼ baʼehueʼ o̱ʼemey kenpaʼti judío aratbut Judeayaʼ onʼtiakmeʼ, “Pabloa dakhueaʼ oʼkaʼ,” noga̱tipiʼ huaahueʼ moʼe̱meʼne. 


text:
Nogyon nogyon nog huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ jakyo huabada Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueʼda o̱ʼne onʼbahuaaʼnok kenaʼpo kenda iknopo̱e̱nig oroʼ eʼpe̱e̱taʼ oʼpaki. —‍Judío huairia Pablotaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Nog huameʼnoete oʼtiakapoy, oʼnonaʼpo. Ken huameʼnoe emedeʼte Pablo e̱ʼhua̱e̱ʼyo judío onʼbatiakuy. Sikyoedda huaboaʼda oʼmanbatiaʼpakpo bisik oʼbatikuy. Aratbuta Jesús Huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼapet. Moiséskudaka kenpaʼti Apagbaʼ huamanbatiaʼpakeria Jesústaj onʼtimadoyaʼuyate. Pabloa oʼmanaʼuy. 


text:
Onpapayoʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo huaboaʼda yanʼbahuaʼapet, Pabloa oʼnopo̱e̱po nogi̱timon oʼmanaʼpo: —‍ʼUruaʼda Isaías oroʼen adhueaʼpaneʼtaj oʼmanaʼuyate, Isaías Diosen huamanbatiaʼpakeritaj Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼnopo̱e̱a̱ʼnok Isaíasa oʼmanaʼpo:<pb/> 


text:
Judío aratbutte yahuatiʼ in konig yamanatiʼ: Onaʼti onaʼti doʼhued huaʼa moʼpeunhuahuikaʼaponigʼa noponkahueʼ moʼi̱kaʼapone. Onaʼti onaʼti boʼtiahuayonhuahuaʼaponigʼa nopo̱gkahueʼ moʼi̱kaʼapone. 


text:
Opud eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Diosen huaʼa eʼtiahuaytaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Kenaʼpo tiahuayhueʼdik moʼe̱ne, pe̱e̱hueʼdik moʼe̱ne nopoenkahueʼda moʼe̱ne. O̱ʼnen dakhueaʼ eʼkaʼ meʼnopoʼtihuekeʼpo Diostaj nopoʼkoreahueʼ moʼe̱ne. Isaíasa oʼmanaʼuyate. 


text:
Oy judío ehueʼ nog aratbuttaj Diosa oʼmanopoʼkoreaʼapo oʼmanopoʼtihuekeʼapo onteʼti kurudyo̱ oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Kenomeynayo onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Kenda yanʼnopo̱i̱kaʼ. —‍Pabloa judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Ken jakyo eʼtayhuayyak keʼnen huakupe oʼyokikaʼpo o̱ʼi̱kaʼuy. Bottaʼ huabayok o̱ʼi̱kaʼuy. Kenomey aʼtaʼhuadeyaʼpo enʼtiakte yanʼkud oʼmanaʼikaʼuyate. 


text:
Meʼpukhueʼda o̱ʼe̱po Jesús Huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Oʼmanaʼikaʼuyate. Kenpaʼti dakaʼda Jesucristo Huairitaj huadak huaʼa oʼmanmadikikaʼuy, ʼuruaʼda oʼmanmadikaʼpo. “Kenda manmadikahueʼdik ya̱e̱ʼ.” Beʼapiʼ onahueʼ o̱ʼnuyate, ken.<pb/>


text:
Do Pablo i̱jje̱y. Jesucristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Huamaʼbuy Timoteoere o̱ʼe̱po 


text:
Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy moʼe̱ne. Diosensiʼpo moʼe̱ne. Huakkaʼ jak Colosasyo moʼi̱kaʼne. Do Pabloa onʼnigmadoyaʼne. Opudomeytaj Apag Diosa kamatinepahuieʼpo diʼ kamaeʼ kamanopoʼnoeye̱ʼ. Pabloa huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmationaʼpakikaʼuyate. 


text:
Jesucristotaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼpo moʼnigpe̱i̱kaʼpo ayaʼ nog Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeriomeytaj diʼ moʼmaikaʼne. Kenpaʼti kurudyo̱ Diosere durugnanada o̱ʼunhuahuikaʼapoy moʼnopo̱e̱po moʼnigi̱kaʼ. Kenda onʼtipe̱e̱depo oʼtionaʼpakpo Apag Diostaj Jesucristoen Apagtaj dakiti onaʼikay. Jesucristoen huadak huaʼa, buttida huaʼa Diosere durugda huanoeanhuahuikaʼ huaʼa moʼpe̱e̱depo Diosere durugnanada o̱ʼunhuahuikaʼapoy moʼnopo̱i̱kaʼne. 


text:
Nogbayo nogbayo huabada meyo̱piʼ aratbut o̱ʼnikaʼnig Jesucristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpaknok huakkaʼamon huaboaʼda oʼnoknopo̱e̱po onʼnopoʼkoreaʼpo Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenpaʼti buttida huaʼa Dios diʼnanada moʼe̱po moʼtinepahuiʼpo konigti opudomeya̱ moʼpe̱e̱depo buttida huaʼa o̱ʼe̱ moʼnopo̱e̱po moʼnigpe̱i̱kaʼuyne. 


text:
Jesucristoen huadak huaʼa Epafrasa opudomey Colosenses aratbuttaj monmadikaʼuyne. Keʼna oroʼere Cristoen huadak huaʼa oʼmanmadikanhuamey. Oroʼ oʼpakuynok opudomeytaj dakaʼ monmadikikaʼuy. 


text:
Opudomeytaj Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱i̱kaʼnok diʼ moʼmaikaʼne. Kenda Epafrasa oroʼtaj monbatiaʼpakmeʼne. 


text:
Jesús Huairitaj moknopo̱e̱po kenpaʼti nog huaknopo̱e̱ʼeritaj diʼ moʼmaikaʼ. Kenmeʼnoete kenda onʼtipe̱e̱depo huaboaʼda opudomeytaj onʼnigtionaʼpakikaʼpo, konig Dios Huairien Huasiʼpo ʼuruaʼda oʼkikaʼuyate opudomey konigti ya̱gʼkikatiʼ kenpaʼti konig Diosa oʼpaknig nogi̱ti nogi̱ti ya̱gʼkikatiʼ, kenpaʼti nog aratbut paiʼdapiʼ eneʼnayo yanʼbayokikatiʼ, yanʼtihuapokikatiʼ kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti Diostaj yanoknopo̱e̱ʼ. Kenda Diosa oʼpaknig opudomeytaj Diosa kamanopo̱e̱ʼ. Kenda onʼnigtionaʼpakikaʼne. Kenpaʼti huadak dakhueapiʼ eʼkaʼ kanʼnopo̱e̱ʼ kenpaʼti ʼuruaʼda kanʼnopoenkeʼ Diosen Noki̱re̱ga̱ opudtaj kabatihuapokikeʼ. Kenpaʼ onʼnigtionaʼpakikaʼne. 


text:
Dios ʼuruaʼda o̱ʼe̱po konig huakjey o̱ʼe̱po teynanada o̱ʼe̱po opudennopoʼtaj moʼmanopoʼteypakikeʼ teynanada moʼmaikeʼ. Kenpaʼ opudomeytaj onʼtionaʼpakikaʼne. Ken eʼmanopoʼteypakdeʼte aratbut opudomeytaj dakhueaʼ e̱gkaʼte paiʼda eʼnopoʼe̱a̱da batikhueʼada moknopo̱e̱po huadiayhueʼada durugda moʼi̱kaʼapone. Onʼtionaʼpakikaʼne. 


text:
Kenpaʼti Apag Diostaj dakiti kaʼnonaʼikeʼ onʼtionaʼpakikaʼne. Oroʼomey huakjeyyo Diosere nog huaknopo̱e̱ʼeriere aʼnoeanhuahuikayaʼpo oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ Apag Diosa bokkahueaʼuyne kenpaʼti oroʼtaj dakhueaʼ eʼkaʼ moʼmanopoʼyareaʼuyne. Konige̱po, dakiti Dios, onaʼikaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Oroʼomey Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼuyne. Konig huanabaʼ o̱ʼe̱po totoʼ huairitaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyne. Konig sikki̱re̱gyo̱ oʼnoikaʼpo, oroada dakhueaʼ eʼkikaʼ batikahueʼdik o̱ʼi̱kaʼuyne. Apag Diosa boʼtihuapokuynok dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmabatikuyne. Diosa huasiʼpotaj diʼnanada o̱ʼi̱kaʼpo oroʼomeytakon keʼnensiʼpo boʼyahueaʼdene. 


text:
Jesús Diosen Huasiʼpoa moʼnigbueyʼuypo oroʼomeytaj eʼmanopoʼkoreadeʼte oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo moʼnopoʼyareaʼuyne. Opudomey Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼpo dakhueaʼda oʼkikaʼpo konig Diosen takaʼ o̱ʼi̱kaʼuyne. Cristoa moʼnigbueyʼuypo Diostaj moʼmanopoʼnoeya̱ʼuyne. 


text:
<pb/>Apag Diostaj tiahuayhueʼdik o̱ʼe̱ne. Diosen Huasiʼpo Jesucristo Diosonigtiʼ o̱ʼe̱po oʼtiakuypo Dios konig o̱ʼe̱nig oroʼtaj moʼmanopo̱e̱a̱ʼuyne. Diosen Huasiʼpo Cristo Diosere huakkuruda oʼnoikaʼuyate. Ayaʼda oʼtiahuayikaʼnig konig huadari, huadariyo hua̱e̱ʼeri, siokpo, niokpo, puug, aratbut, ayaʼda hua̱e̱ʼeri kahued Cristo oʼnoikaʼuyate. Cristo huakkuruda o̱ʼi̱kaʼuyate. 


text:
Dios oʼpaknok Diosen Huasiʼpoa ayaʼda oʼkaʼuyate. Katepiʼ o̱ʼi̱kaʼnig kurudyo̱ ayaʼda oʼkaʼuyate. Katepiʼ huadariyo ayaʼda oʼkaʼuyate. Katepiʼ tiahuaydik o̱ʼi̱kaʼnig ayaʼda oʼkaʼuyate. Kenpaʼti ayaʼda katepiʼ tiahuayhueʼdik o̱ʼi̱kaʼnig oʼkaʼuyate. Diosen Huasiʼpoa kurudyo̱ noki̱re̱g huairi hua̱e̱ʼdiktaj oʼkaʼuyate. Diosen huataʼmoneri huairi hua̱e̱ʼdiktakon oʼkaʼuyate. Huataʼda oʼnigkaʼuyate. 


text:
Indari, kurudyo̱ hua̱e̱ʼerikon katepiʼ ehued e̱e̱ʼted Cristonayo oʼnoeʼikaʼuyate. Ayaʼda katepiʼ kahued e̱e̱ʼted kennayo oʼnoeʼikaʼuyate. Keʼna teynananada o̱ʼe̱po ayaʼda oʼmato̱i̱kaʼnok ayaʼda oʼmaunhuahuikaʼapo. 


text:
Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼerien huairi Cristo o̱ʼe̱. Huaknopo̱e̱ʼeria Cristotaj onʼnigpe̱i̱kaʼ, Cristoa ayaʼtada oʼmanoeaʼikaʼ. Cristo huakkuruda kubarakyaʼ oʼnoyhuaduyate. Huakkurueri o̱ʼe̱po ayaʼenda huairi o̱ʼe̱. 


text:
Diosa ayaʼtada kamanoeye̱ʼpo cruzte Cristo oʼbueyʼuy. Huadariyo hua̱e̱ʼeritaj kenpaʼti kurudyo̱ hua̱e̱ʼeritaj ayaʼtada Diosa eʼmanoeyaʼtaʼ oʼpakpo, Cristo cruzte oʼbueyʼuy. 


text:
<pb/>Opudomey aʼnenda nog aratbutda Diosen ehueʼ moʼi̱kaʼuyne. Konig Diosen takaʼ moʼe̱po Diostaj nigpe̱i̱kahueʼ moʼe̱po dakhueaʼ boʼkikaʼuynigʼa oynayo Diosa opudtaj moʼmanopoʼnoeya̱ʼdene. Oy Diosen huadiʼ moʼi̱kaʼne. 


text:
Cristo hua̱so̱ʼa̱da paiʼda oʼnopoʼe̱po moʼnigbueypo Diostaj moʼmanopoʼnoeya̱ʼuyne. Daknopoʼda kenpaʼda Diosenyoʼda moʼi̱kaʼpo kentayoʼda moʼnigpe̱i̱kaʼne. Konig dakhueaʼ da ahueʼ moʼe̱nig, “Dakhueaʼ o̱gkaʼ.” Huaahueʼdik moʼe̱a̱pet. Ken konig opudomeytaj Diostaj kabayokeʼpo Cristo paiʼda moʼnignopoʼe̱po moʼnigbueyʼuyne. 


text:
Konige̱po dakaʼ Jesucristotaj yanoknopoeonhuahuikaʼ. Oknopo̱e̱batikhueʼada yanoknopoeonhuahuikaʼ. Oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼtaj Cristo moʼnigbueyʼuyne. Oroʼtaj aʼmanopoʼyareayaʼpo moʼnigbueyʼuyne kenpaʼti kenere moʼnoeonhuahuikaʼapo. Kenda moʼpe̱e̱deikaʼnig, moknopoeonhuahuikaʼpo batikhueʼ yaneʼ, “Oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼtaj Cristo moʼnigbueyʼuyne. Oroʼtaj aʼmanopoʼyareayaʼpo moʼnigbueyʼuyne kenpaʼti kenere moʼnoeonhuahuikaʼapo.” Ayaʼ huadariyo hua̱e̱ʼeri aratbuttaj onʼmanbatiaʼpakuyate. Doa Pabloakon konigti ijmanbatiaʼpakikay. Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanmadikikatiʼ. Diosa Pablotaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Oy durugda i̱jje̱po opudomeytehuapaʼ paiʼda onʼnignopoʼe̱ne. Ayaʼ Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj Cristo paiʼda oʼmanignopoʼe̱ʼuy. Opud huaknopo̱e̱ʼeritehuapaʼ Jesucristoen ayaʼ aʼdakeayaʼpo doʼhuakon hua̱so̱ʼda paiʼda onʼnignopoʼunhuahuikaʼne. Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeriomey Cristoen hua̱so̱ʼ konigti o̱ʼne. 


text:
Opudtehuapaʼ nog huaknopo̱e̱ʼeritere ayaʼda Diosen huaʼa kamanmadikadhuahueʼpo Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
Opud judío ehueʼ hua̱e̱ʼeritaj ʼurunanada oʼmagkikaʼpo Cristoen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱i̱kaʼ. Diosere durugnanada moʼnoeonhuahuikaʼapo Diosa moʼnopo̱e̱a̱ʼdene. Aʼnennada kenda ijkaʼapoy Dios eʼnopo̱i̱kaʼada judío aratbuttaj manopo̱e̱a̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼuyate. Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeritaj ʼurunanada ijmagkaʼapoy manopo̱e̱a̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼuyate. Oynayo keʼnen huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanopo̱e̱a̱ʼde. 


text:
<pb/>Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeri Cristotaj dakaʼ kanoknopo̱i̱keʼ kenpaʼti Cristotaj dakaʼ kanʼnigpe̱i̱keʼ, konig huaknopo̱e̱ʼeri nogi̱ti nogi̱ti kanoknopo̱i̱keʼpo Cristoen huadak huaʼa oʼmanmadikikay. “Diostaj yanʼpe̱e̱ʼ.” “Diostaj yanʼnigpe̱e̱ʼ.” “Diostaj yanʼnopoʼkoreaʼ.” Ayaʼtada oʼmaboroayikay. Dakaʼ kanʼnopoenkeʼpo ayaʼtada dakaʼ oʼmanmadikikay. 


text:
Opudomeya̱ Laodiceaomeya̱ nogomeya̱kon doʼtaj tiahuayhued o̱ʼnene. Opudomeytaj kenomey huaknopo̱e̱ʼeritere huakkaʼda ijmepuʼkeʼikaʼpo onʼnigtionaʼpakikaʼne. 


text:
Opudomey nogi̱ti nogi̱ti Diostaj yanʼpakikaʼapet kenpaʼti huayahuaya diʼda yanʼmaikaʼapet, Cristotaj huakkaʼda yanoknopo̱i̱kaʼapet. Cristotaj moknopo̱e̱po Diostaj dakaʼda yanoknopoenkaʼapet. Kenpaʼti Cristotaj huaknopo̱e̱ʼ Diosa oʼi̱re̱ganhuahuikaʼuynig kendakon kanoknopo̱e̱ʼpo, doʼhua diga̱ʼ onʼtionaʼpakikaʼne. 


text:
Cristo Diosen ayaʼda oʼnopo̱i̱kaʼ. Cristotaj dakaʼ eknopo̱e̱ʼnayo ʼuruaʼda eʼkaʼ moʼnopo̱i̱kaʼapone kenpaʼti huakkaʼnada moʼnopoenkikaʼapone. Cristo Diostere moknopoenkaʼapone. 


text:
Opudenbayo opudere ehueʼ e̱ʼe̱a̱da opudomeytaj huakkaʼda ijpaki. Opudomey Cristotaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼnok kenpaʼti oknopo̱e̱batikhueʼ moʼi̱kaʼnok doʼa durugda i̱ji̱kay. 


text:
<pb/>Huairi Jesucristotaj konig huaboaʼda moknopo̱e̱deʼuynig kenpaʼti huaboaʼda durugda moʼnopoʼkoreaʼdeʼuynig konigti dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Konig hue̱ymey huaʼihuit sorokyo o̱ʼe̱po oʼkerekpo oʼmeybiaʼpo, teyda o̱ʼe̱po. Konigti kenpaʼda Cristoen yanʼpakikaʼpo dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼpo, nogi̱ti nogi̱ti yanoknopo̱i̱kaʼ. Cristotaj aʼnenda monmadikaʼonhuahuikaʼuynigtaj nogi̱ti nogi̱ti yanoknopo̱i̱kaʼpo Diostaj dakiti ya̱ʼnonikatiʼ. Cristotaj oknopo̱e̱nok Cristotere Diosa moʼnoeanhuahuikaʼne. 


text:
<pb/>Keyoj oʼnonaʼne. Opudomeyere namaʼda huamanmadikaʼeri o̱ʼnepo engaña e̱gkataʼ onʼpakpo konig aratbutada namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼnig opudomeytaj enmadikataʼ boʼtipakne. Dakaʼ Cristotayoʼda yanoknopo̱e̱po kenomeytanayo manigpe̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Konig adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuyatenig kenpaʼti onʼnopo̱i̱kuyatenig namaʼda monmadikapetnig manigpe̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Kenda Cristo oʼmanmadikaʼuyatenig ken konig onmadikahueʼ moʼe̱a̱pet. 


text:
Opudomey Cristotaj moknopo̱e̱po Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱po, opudomeytaj moʼnoeaʼikaʼne. Cristo ayaʼ huairien huairi o̱ʼe̱. Cristoa ayaʼtada kuruderi huairitaj mataʼmonaʼdik oʼmaikaʼ. Ayaʼada Cristotaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
Judío huabokerektaj onʼsiʼdakoktegikaʼpo. Opudomeynayo Cristotayoʼda moknopo̱e̱po Diosensiʼpo hueretda moʼe̱ne. Konig boʼeretpakikaʼpo dakhueaʼ eʼkikameada onteʼti kikahueʼ moʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti Jesucristo eʼbueydeʼte e̱gkubarakkaʼuytada Diosa teyda o̱ʼe̱po oʼnoyhuada̱ʼuyate. Opudomey kenda moknopo̱e̱po bautiza mogkaʼpo konigti Cristoere eʼkubarakkaʼnig Cristoere Diosa moʼnopoʼnoeaʼuyne. 


text:
Aʼnen Diostaj o̱ki̱e̱hued moʼe̱po dakhueaʼda boʼkikaʼpo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuy. Huabokereksiʼdak okteghueʼ hua̱e̱ʼeri moʼe̱po Diosensiʼpo ehueʼ moʼu̱yne. Diostaj oknopo̱e̱hueʼda moʼu̱yne. Oynayo ayaʼ dakhueaʼ boʼkaʼuyatenigtaj Diosa bokkahueaʼdepo Cristoere moʼnoeanhuahuikaʼne. 


text:
Diosen huaʼa Moisésa oʼmanigmadoyaʼuyate. Opudomey kenda nigpe̱e̱hueʼada dakhueaʼ boʼkikaʼuyne. Moisésenbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj castiga magkaʼdik o̱ʼe̱. Oroʼomeya̱ dakhueaʼ oʼkikaʼnok Cristotaj hue̱ypa cruzte moʼnigbetaʼuyne siropia moʼnigbetaʼuynok moʼbakkahueaʼuyne. 


text:
Aratbuta enʼtiahuayaʼte Cristo cruzte oʼbueydepo totoʼ huairitaj okbiraepo oʼteyhueʼpakaʼuyatenok. Konige̱po oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri dakhueaʼ o̱gkaʼ totoʼ huairia onteʼti huaahueʼdik moʼe̱a̱pone. Kenda Cristo kurudyo̱ oʼpakikaʼnigtaj yanʼpakpo ya̱gʼkikaʼ. 


text:
<pb/>Oynayo Cristotaj moknopo̱e̱po “Ken aypo moʼbapeʼpo pehueʼdik moʼe̱ne.” Beʼapiʼ enaʼnayo manigpe̱e̱hueʼ yanikatiʼ. “Ken huamaiʼ mayhueʼdik moʼne.” Beʼapiʼ enaʼnayo manigpe̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Huabayok judíoen Diostaj eʼdurugpak fiestate huahueʼ e̱e̱ʼnayo, huabo puug judíoen Diostaj eʼdurugpak fiestate huahueʼ e̱e̱ʼnayo judíoen Diostaj eʼdurugpak okmapi̱e̱ʼahuaddik fiestate huahueʼ e̱e̱ʼnayo “Huaʼdik moʼne.” Beʼapiʼ eʼnaʼnayo manigpe̱e̱hueʼ yanikatiʼ. 


text:
Kenda fiestate aypote huamaiʼtakon judíoa onʼmanaʼikaʼpo o̱gkikaʼuynigʼa Cristo cruzte eʼbueydeʼte onteʼti kikahueʼdik moʼe̱ne. Cristoen hueretda huaʼa o̱ʼe̱nok Cristotayoʼda yanʼnigpe̱i̱katiʼ. 


text:
Huaʼikudate yanʼhuadpo Diosen huataʼmoneritaj tionaʼpakdik yanikatiʼ. Sueʼada namaʼda huamanmadikaʼeria onʼmanaʼnigʼa tiahuayhueda̱da namaʼda onʼnopo̱e̱po onʼmanaʼnigʼa. “Kenda oʼnonaʼnig nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo namaʼda bokaʼ. Diosensiʼpo ehueʼ moʼe̱ne.” Kenomeya̱ enaʼnayo pe̱e̱hueʼdik yanikatiʼ. Konig aratbut Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼnepo namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo. Huadakda i̱jje̱y, huadaknada ijkikay namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo. 


text:
Cristotaj dakaʼ oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Cristo konig huaknopo̱e̱ʼerien huanopoʼ o̱ʼe̱. Huaknopo̱e̱ʼeri konig Cristoen hua̱so̱ʼ o̱ʼne. Huaknopo̱e̱ʼerinayo Cristotayoʼda onʼnigpe̱i̱kaʼ. Namaʼda huaaʼeri Cristotaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri konig Cristoen hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱ne. Konig nogso̱ʼtida o̱ʼe̱po nogi̱ti nogi̱ti moknopo̱e̱a̱ʼne Cristoa. Nogi̱ti nogi̱ti oʼnigpe̱i̱kaʼne. Kenpaʼti konig nogso̱ʼtida konigti Cristotaj moknopo̱e̱a̱ʼne Diosa. 


text:
<pb/>Cristoa oroʼomeytaj moʼnigbueyʼuyatenok opudomey aʼnopoʼyareayaʼpo moknopo̱e̱depo konig Cristoere moʼbueydepo konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼnig onteʼti nopo̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria namaʼda onʼnopo̱e̱po onʼmanaʼikaʼnig manigpe̱e̱hueʼ yanikaʼ. Aʼnopoʼyareayaʼpo kenda pe̱e̱hueʼdik yaneʼ. Konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomey nogen eʼmanmadikaʼ o̱gkikaʼ kenda kahueʼ yanikaʼ. 


text:
“In nejhueʼ yanikatiʼ.” “Ken aypo pehueʼ yanikatiʼ.” “Kentaj huabaʼapiʼ to̱e̱a̱hueʼ yanikaʼ.” Ken konig onʼmanaʼikaʼnig manigpe̱e̱hueʼdik yanikatiʼ. 


text:
Nejhueʼdik, pehueʼdik, bapadhueʼdik huabokerekayoʼda onʼmanaʼikaʼnig kenda onʼmanaʼikaʼnig ehueʼ o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Kenda onʼmanikaʼnig ʼuruaʼda eʼnopo̱e̱ʼo̱nig aratbuta namaʼda onʼnopo̱e̱po. Aratbuta onʼmanigpe̱i̱kaʼpo namaʼda huaʼikudate onhuadpo Diosen huataʼmoneritaj onʼtionaʼpakikaʼpo, Diostaj onʼtionaʼpakikaʼpo, sueʼda i̱jje̱y huairihueʼ i̱jje̱y namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo, kenpaʼti namaʼda Diostaʼ paiʼda onʼnopoʼe̱po. Kenda o̱gkikaʼpo huadakda o̱ʼe̱y aratbuta namaʼda onʼnopo̱e̱po kenpaʼda dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ onʼeretpakikaʼ. Kenda huabokereka namaʼda onʼmanaʼikaʼnig kenpaʼti namaʼda onʼkikaʼnigʼa dakhueaʼ boʼkikaʼnigtaj batikhueʼdik o̱ʼnikaʼ.<pb/>


text:
Ken, Cristo eʼbueytada kubarakyaʼ Diosa oʼnoyhuada̱ʼpo onteʼti oʼnoeaʼuyate. Cristoere Diosa opudomeytaj moʼnoeaʼuyne. Konig Diosen ʼurunanada huaknopo̱e̱ʼeri moʼnoeaʼuyne. Konige̱po kenda Cristo kurudya̱ʼ oʼpakikaʼnig monʼpakpo mogkikaʼ. Cristo kurudyo̱ Diosere teynanada ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼnok keʼnenyoʼda moderetpakikaʼ. 


text:
Kurudyo̱ Dios oʼnoikaʼpo Cristoere oʼnoikaʼ. Kenda Cristo oʼpaknig konigti monʼpakikaʼ. Konig Cristo o̱ʼe̱po oʼkikaʼnig monʼnopo̱i̱kaʼ. Katepiʼ indariyo o̱ʼi̱kaʼnig kenpaʼti katepiʼ aratbuta o̱gkikaʼnig nopo̱i̱kahueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Cristo oroʼomeytaj moʼnigbueyʼuyate oroʼomeya̱ oʼnopo̱e̱depo konig aratbut kubarakyaʼ katetapiʼ onteʼti dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼnenig, oroʼomeya̱kon onteʼti dakhueaʼ kahueʼ moʼnikaʼ. Oy huaboaʼda oknopo̱e̱po Cristoere Diosyo oʼnoikaʼne. Diosa dakaʼ moʼnopoʼto̱e̱nok Cristoere oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
Ken Cristo oroʼen huamanoeanhuahuikaʼeri o̱ʼe̱. Keʼna onteʼti kurudya̱ʼ eʼtiakte kenokaʼ oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri Cristoere ʼurunanada o̱ʼeonhuahuikaʼapone. Aʼnenda Cristotaj oknopo̱e̱hued moʼe̱po dakhueaʼda boʼkikameʼnigʼa. Oynayo Cristotaj moknopo̱e̱depo huadakda ya̱gʼkikaʼ. Diosenyoʼda ya̱gʼkikaʼ. 


text:
<pb/>Katepiʼ dakhueaʼda eʼkaʼtaʼ eʼpaknayo Jesucristotaj yoknopo̱e̱po Cristoere doʼhuedso̱ʼ oʼbueyde, doʼhued eʼnopo̱e̱ʼ oʼbueyde, onteʼti dakhueaʼ kahueaʼdik i̱jje̱y, yanʼnopo̱i̱katiʼ. Ken konig moʼnopo̱e̱po, nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ. Huabokerek nogtaj nogtaj ettoneʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ. Ettoneʼ nogtaj nogtaj huabokerektaʼ bakdejhueʼ yanikatiʼ. Katepiʼ dakhueaʼda konig oroʼenso̱ʼ oʼpakikaʼ, onteʼti pakhueʼ yanikaʼ kenpaʼti kahueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti katetapiʼ eʼtamaetaʼ eretpakhueʼ yanikatiʼ. Katetapiʼ eʼeretpaknayo konig eʼketkaʼ diostaj eʼpak o̱ʼe̱. Dakhueʼda o̱ʼe̱. 


text:
Aratbut ken konig dakhueaʼda o̱gkikaʼpo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼnok Diosa diga̱ʼnada castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Kenda dakhueaʼda o̱gkikaʼnig opudomeya̱ boʼkikaʼuynigʼa konig Cristotaj oknopo̱e̱hued moʼe̱po boʼkikaʼuynigʼa. 


text:
Oy Cristoere moʼnoedepo ayaʼ in konig onteʼti kahueʼ yanikaʼ: Nogomeytaj bahuadiayhueʼ yanikaʼ. Maboyhueʼ yanikaʼ. Mahui̱ʼi̱a̱hueʼ yanikaʼ. Batidiʼkehueʼ yanikaʼ. Dakhueaʼda bahuaaʼpakhueʼ yanikaʼ. 


text:
Huayahuaya da bahuaahueʼ yanikaʼ. Aʼnenda Cristotaj oknopo̱e̱hued moʼe̱po namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueaʼda boʼkikaʼuyate. Oynayo Cristotaj moknopo̱e̱depo onteʼti konigti dakhueaʼ kikahueʼ moʼi̱kaʼne. 


text:
Oy konig huabonopoʼ moʼe̱depo konig Diosa oʼnopo̱i̱kaʼnig huaboaʼda moʼnopo̱i̱kaʼpo. Konig Diosa oʼpaknig nogi̱ti nogi̱ti boʼpakpo moʼnopo̱i̱kaʼne. Diosa aratbuttaj huamatimeaʼeri o̱ʼe̱nok nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ moknopo̱e̱a̱pone. 


text:
Ken konig Cristoere oʼnoepo huaboaʼda oʼnopo̱e̱po ken konig huaboaʼda oʼkikay, “Judío ehueʼ i̱jje̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Judío i̱jje̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Doʼhuedsiʼdak oktegʼuy.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Doʼhuedsiʼdak okteghueʼ o̱ʼu̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Nog aratbut i̱jje̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Esoeri i̱jje̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Huanabaʼ i̱jje̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Huanabaʼ ehueʼ i̱jje̱y.” Ahueʼ o̱ʼe̱ne. “Kenyoʼda Cristoen i̱jje̱y. Kenyoʼda Cristotaj ijpaki. Kenyoʼda Cristotaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ ijpaki.” Kenda ayaʼada aʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
<pb/>Diosa opudomeytaj diʼ moʼe̱po moʼbaktieʼeaʼuynok Diosenyoʼda moʼe̱ne. Konige̱po ayaʼtada yanʼmatinepahuikaʼpo. Daknopoʼda huadakaʼda yanʼmanigkikaʼ. Donayo huairi ehueʼ i̱jje̱y, yanʼnopo̱i̱kaʼ. Nogomeytaj dakaʼ yanʼmanigpe̱i̱kaʼ. Nogomeya̱ dakhueaʼ e̱gkaʼnayo bahuadiayhueʼ yanikaʼ. 


text:
Nogomeytaj dig mahuanopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Noga̱ dakhueaʼ e̱gkaʼnayo kentaj yanʼbakkahueaʼpo huadiayhueʼ yanikaʼ. Konig Cristo Huairi oroʼtaj bokkahueaʼuynig konigti nogomeytaj yanʼbakkahueaʼikaʼ. 


text:
Huakkaʼ diʼ yanʼmaikaʼ. Huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. Kenda Diosa huakkaʼ oʼpak. Diʼnada eʼmaikaʼnayo konig onpapayoʼ moʼi̱kaʼpo konigti Diostaj boʼpakikaʼpo ayaʼda ʼurunanada boʼkikaʼapone. 


text:
Opudomeyennopoʼtaj Diosa kamanopoʼnoeye̱ʼ. Kenda Diosa oʼpak. Ayaʼada konigti yanʼnopo̱i̱kaʼ. Konigti yanʼpakikaʼ. Konigti ya̱gʼkikatiʼ. Ken konig nogso̱ʼtida kaʼneʼpo Diosa moʼbaktieʼeaʼuyne. Kenpaʼti Diostaj dakiti ya̱ʼnonikaʼ. 


text:
<pb/>Ayaʼda Cristo oʼmanmadikaʼuyatenigtaj yanʼnopo̱i̱kaʼpo, huanopoyaʼda yanʼdikto̱i̱katiʼ. Kenda nogtaj nogtaj yanʼmanmadikikaʼ. Kenpaʼti Cristoen eʼmanmadikaʼtaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Nogomeyere huayahuaya yanʼmanikatiʼ. Diosen eʼmanmadikaʼ ʼuruaʼda yanʼnopo̱e̱po huayahuaya yanʼmandikikaʼ. Diostaj dakiti monaʼpo daknopoʼda Diostaj yanʼbatadiʼkeaʼikaʼ. Huanopoyaʼda dakiti yaʼnonaʼpo yanʼbatadiʼkeaʼikatiʼ. Dios Jesucristoere ʼuruaʼda moʼto̱i̱kaʼne yanʼbatadiʼkikaʼ. 


text:
Katepiʼ boʼkikaʼnig katiaʼpiʼ boaʼ kenda Huairi Jesús oʼpakikaʼnig yadikaʼpo ya̱gʼkikaʼ. Jesústaj moknopo̱e̱po Diostaj dakitiaʼ yanʼtionaʼpakikatiʼ. Konig Cristoen huaknopo̱e̱ʼeria huayahuaya Cristotaj ʼuruaʼda nigkaʼdik o̱ʼne. 


text:
<pb/>Ettoneʼa̱ Jesús Huairitaj eknopo̱e̱ʼnayo Huairi Jesúsen moʼe̱po, Jesús oʼpakikaʼnigda opuden hua̱to̱e̱ʼtaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Huabokereka opuden hua̱to̱e̱ʼtaj diʼda yanikaʼ. Hua̱to̱e̱ʼtaj huadiayhueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti huiyokaʼda onahueʼ yanikaʼ. 


text:
Apag Diosa oʼpaknok huasiʼpoa opudomeyen huaojtaj hua̱ye̱tere yanʼmanigpe̱i̱kaʼ. Huaojtaj hua̱ye̱tere eʼnigpe̱i̱kaʼnayo Diosa durugda o̱ʼi̱kaʼapo. 


text:
Huaoa huasiʼpotaj diga̱ʼda barakhueʼ yanikaʼ. Huasiʼpotaj diga̱ʼda eʼbitbitnayo huasiʼpo paiʼda ya̱ʼneapetpiʼ. Onteʼti dakaʼ nigpe̱e̱hueʼ ya̱ʼneapetpiʼ. 


text:
Opudomey huanabaʼ moʼe̱po opuden huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Huairia eʼtiahuayteyoʼda dakaʼ nigpe̱e̱hueʼ yaneʼ. Huairia eʼtiahuayte kenpaʼti huairia tiahuayhueʼ e̱e̱ʼtepiʼ dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. ʼUrunopoʼda Diostaj dakaʼ yanoknopo̱e̱po dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Katepiʼ boʼkikaʼnig dakaʼ ya̱gʼkikaʼ. Jesústehuapaʼ ijkay yanʼnopo̱e̱po ʼuruaʼnanada ya̱gʼkikaʼ. Huabokerektayoʼda ijmanigkay nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. 


text:
Cristo opuden Huairi o̱ʼe̱nok kentayoʼda yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Diosen Huasiʼpoere moʼnoeonhuahuikaʼapo. Kenda moʼnopo̱e̱ne. 


text:
Beʼapiʼ dakhueaʼ e̱gkaʼnayo paiʼda onʼnopoʼe̱a̱po. Beʼapiʼ huairi huanabaʼpiʼ dakhueaʼ e̱gkaʼnayo Diosa castiga diga̱ʼda yaʼmagkaʼapet.<pb/>


text:
Huairia huanabaʼtaj moʼmato̱i̱kaʼpo dakaʼ yanʼmato̱i̱kaʼ. Dakhuapa yanʼbayokikaʼ. Huairi moʼta̱i̱kaʼnok okkahuehueʼ yanikaʼ. 


text:
<pb/>Kiriga̱yo̱ʼ yanʼtionaʼpakikaʼ. Tayhueʼada dakaʼ yanʼtionaʼpakikaʼ. Dakiti Dios, yanʼtionaʼpakikaʼ. 


text:
Kenpaʼti oroʼtaj motionaʼpakikaʼ. Cristoen huadak huaʼa aʼnenda Diosa soatayoʼ eʼnopo̱e̱a̱da manopo̱e̱a̱hueʼ o̱ʼu̱yate. Oy Cristoen huadak huaʼa oroʼa eʼmanbatiaʼpaktaʼ oʼpaki. Oroa kanʼmanbatiaʼpakeʼpo Jesús Huairia oroʼtaj boʼtihuapokikeʼpo yanʼtionaʼpakikaʼ. Cristoen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikameʼnok huabakuda̱ʼ jakyo megkuda̱meʼne. Huabakuda̱ʼ jakyo i̱jje̱y. 


text:
<pb/>Dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼpo ya̱gʼkikaʼ. Ken oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri opudomeyere o̱ʼnikaʼpo opudomeytaj boʼtiahuayikaʼnok dakaʼ yanʼnopo̱e̱po ya̱gʼkikatiʼ. Nogomeytaj kiriga̱yo̱ʼ yanʼmantihuapokikaʼ. 


text:
ʼUruaʼda yanʼbatiaʼpakikaʼ. Nogomeytaj aʼbatihuapokyaʼpo huadakda yanʼbatiaʼpakikaʼ. Dakaʼ yanʼnopo̱e̱po dakteynopoada nogomeytaj dakaʼ yanʼmanbatiaʼpakatokikaʼ. Saludos onʼmanigdiktaʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Tíquico oroʼomeyen huadiʼda huamaʼbuy o̱ʼe̱. Doʼtaj dakaʼ beʼtihuapokikaʼuyne. Doere Jesús Huairitaj oʼnigpe̱i̱kaʼuy. Do konig o̱ʼe̱a̱ʼ montiaʼpakapone. 


text:
Konige̱po Tíquicotaj opudomeytaj onʼnigtaʼmonaʼne. Konig o̱ʼe̱a̱ʼ doʼtaj beʼhuaeʼpo kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti Cristotaj kanoknopo̱e̱ʼpo onʼnigtaʼmonaʼne. 


text:
Kenere Onésimoeretaj onʼnigtaʼmonaʼne. Onésimo oroʼomeyen huamaʼbuytion o̱ʼe̱. Diʼda moʼta̱e̱ne. Diostayoʼda oʼnigpe̱i̱kaʼ. Opudomeyen aratbut o̱ʼe̱. Keʼna Tíquicoere monbatiaʼpakapone. I̱yo̱da ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeria o̱gkikaʼnig kenda opudomeytaj monbatiaʼpakapone. 


text:
<pb/>Aristarco doere huabakuda̱ʼ jakyo o̱ʼe̱po, opudomeytaj saludos moʼnigdiktaʼmonaʼne. Marcosakon saludos moʼnigdiktaʼmonaʼne. Marcos Bernabéen huamaʼbuy o̱ʼe̱. Marcos huadaktion huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱nok kenpaʼti opudomeyte ehuaʼte dakaʼ yadetiʼ. 


text:
Kenpaʼti Jesús Justoa saludos moʼnigdiktaʼmonaʼne. Aristarco Marcosere Jesús Justoere judío huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne. Kenomeyyoʼda judío huaknopo̱e̱ʼeri doerea onʼmanmadikikaʼpo, “Yanʼnopoʼkoreaʼpo Jesucristo Huairitaj yanʼnoknopo̱e̱po yanʼnigpe̱i̱kaʼ.” Doerea onʼmanaʼikaʼnok doʼtaj onʼdurugpakanhuameʼne. 


text:
Epafras saludos moʼnigdiktaʼmonaʼne. Konig Cristoen huanabaʼ Cristoenyoʼda oʼkikaʼpo opudomeyen aratbut o̱ʼe̱. Opudomeytaj huakkaʼda moʼtionaʼpakikaʼne. Opudomey Diostaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼpo batikhueʼda yanoknopo̱i̱kaʼ. Ayaʼda Diosa oʼpak dakaʼda moknopo̱i̱kaʼpo ayaʼda boʼkikaʼapo. Kenda Epafrasa moʼtionaʼpakikaʼne. 


text:
Epafras opudomeytaj moʼtimepukepo diga̱ʼda moʼtionaʼpakikaʼne. Kenpaʼti Laodicea huaknopo̱e̱ʼeritaj kenpaʼti Hierápolis huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmatimepukepo oʼmanigtionaʼpakikaʼ. Kenda ijtiahuayikaʼpo opudomeytaj oʼnonaʼne. 


text:
Lucas huamadakkaʼeri o̱ʼe̱. Diʼda moʼe̱ne. Opudomeytaj saludos moʼnigdiktaʼmonaʼne. Demasakon saludos moʼnigdiktaʼmonaʼne. 


text:
<pb/>Laodicea huamaʼbuytaj saludos ijmanigdiktaʼmonay. Ninfastakon saludos ijmanigdiktaʼmonay. Kenpaʼti Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri Ninfasen jakyo o̱gkupopakikaʼnigtaj saludos ijmanigdiktaʼmonay. 


text:
In berobaʼ ijnigmadoyaʼdey opuda̱ yanʼmonaʼpakdepo Laodicea huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼbataʼmonaʼ. Nogda berobaʼ Laodicea huaknopo̱e̱ʼeritaj ijnigmadoyaʼpo ijtaʼmonaʼmey eʼmokye̱deʼte yanʼmonaʼpaktiʼ. 


text:
“Huairi Jesús ayaʼda onaʼuyate, Arquipo, ʼuruda yanopo̱e̱po dakaʼ yakadhuahuikaʼ.” Kenda Arquipotaj yaʼnonatiʼ. 


text:
<pb/>In saludo huadik onʼnigtaʼmonaʼne doʼhued huabaʼa onʼnigmadoyaʼne. Huabakuda̱ʼ jakyo i̱jjeonhuahuikay. Doʼtaj okkahuehueʼ menikaʼ. Dios opudomeytaj dakaʼ moʼto̱i̱keʼ, ken.<pb/>


text:
Do Pablo i̱jje̱y. Jesucristoen kamanbatiaʼpakikeʼpo Diosa oʼpakpo meʼtaʼmonaʼuyne. Opudomey Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri moʼe̱ne. Diosen moʼe̱ne. Opudomey Efeso huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj onʼnigmadoyaʼne. 


text:
Oroʼomeyen Apag Dios, Jesucristo Huairiere opudomeytaj dakaʼ mogkikaʼpo moʼnopoʼnoeyikeʼ. Cristotaj moknopo̱i̱kaʼnok Diosa nogda nogda dakaʼ mogkikaʼne. 


text:
<pb/>Dios Jesucristo Huairien Apag ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ. Oroʼomeya̱ moʼdaʼikaʼ. Cristotaj oknopo̱e̱nok Diosa kurudya̱ʼ oroʼomeyen huanopoʼtaj dakaʼ mogkikaʼne. Moʼnopoʼyareaʼikaʼne, moʼnopoʼnoeya̱ʼikaʼne kenpaʼti moʼnoeanhuahuikaʼapone. 


text:
Aʼnennada huadari kuruderetaj Diosa kahued o̱ʼe̱poed aratbut Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱a̱po Diosa oʼnopo̱e̱po oroʼomeytaj moʼbaktieʼeaʼuyate. Oroʼ kenpaʼda Diosen a̱ʼe̱a̱ya̱ʼpo kentayoʼda menʼnigpe̱i̱keʼpo kenpaʼti oroʼomey huadaknopoʼda a̱ʼe̱a̱ya̱ʼpo Diosa oroʼomeytaj moʼbaktieʼeaʼuyate. 


text:
Oroʼomeytaj diga̱ʼda diʼnada moʼe̱po, doʼhuedsiʼpo o̱ʼneapo konig doʼhuedsiʼpo oroʼomeytaj ijbaeʼapoy Diosa oʼnopo̱e̱ʼuyate. Kenda Diosa aʼkayaʼpo hua̱ʼensiʼpoda Jesucristoa kamanigbueyeʼpo oʼtaʼmonaʼuyate. Diosa oʼpakpo oʼkaʼuyate. 


text:
Oroʼ Diosen huadiʼda Huasiʼpotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa diʼnanada moʼe̱po boeʼuynok “Dios ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ,” oʼhuaaʼikaʼne. 


text:
Diosa diʼnada moʼe̱po oroʼtaj aʼmanopoʼyareayaʼpo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo hua̱ʼensiʼpoda moʼnigbueyaʼuyate. Keʼnen mimi moʼnigmimihuaʼuyate. Ken konig Diosa diʼnada moʼe̱po dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareaʼuyne. Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼuyne. 


text:
Diosa diʼnanada moʼe̱po huakkaʼ moʼmatinepahuiʼpo oroʼomeytaj moʼmanopo̱e̱a̱ʼuyne. Nogi̱ti nogi̱ti moʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼne. 


text:
Oroʼomeytaj dakhueaʼ eʼkaʼ aʼmanopoʼyareayaʼpo aʼbakkahueayaʼpo doʼhued Huasiʼpo ijtaʼmonaʼapoy Diosa kenda soatayoʼ oʼnopo̱e̱ʼuyate. Kenda Diosa eʼkaʼtaʼ oʼpakpo oʼnopo̱e̱ʼuyate. Kenda moʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. 


text:
Kenda Diosa eʼkaʼtaʼ oʼpakpo oʼnopo̱e̱ʼuyate. Nogok kenmeʼnoe Diosa oʼpakpo ayaʼtada oʼbakupopakaʼapo. Ayaʼtada kurudyo̱ hua̱e̱ʼeritaj ayaʼtada huadariyo hua̱e̱ʼeritaj oʼbakupopakaʼapo. Cristoere kaʼnikeʼpo oʼbakupopakaʼapo. Ayaʼenda huairi Cristo o̱ʼe̱a̱po. Cristotaj ayaʼada onʼnigpe̱i̱kaʼapo. 


text:
<pb/>Diosa oʼpakpo aʼnennada oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼbaktieʼeaʼuyate. Katepiʼ Diosen Huasiʼpoa oʼbaeʼaponig oroʼomeya̱ Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeriakon oʼbaeapone. Ayaʼda huadakda o̱ʼe̱ Diosa oʼnopo̱e̱po kenda oʼpakpo oʼkikaʼ. 


text:
Konige̱po oroʼ judío aratbut huakkuruda Cristotaj oknopo̱e̱deʼuy ʼuruaʼda oʼnoepo ʼuruaʼda oʼkikaʼnok aratbut oroʼtaj boʼtiahuaypo Dios ʼuruda o̱ʼe̱, onʼhuaaʼikaʼapo. 


text:
Jesucristoen buttida huaʼa nopoʼyareaʼdik huaʼa opudomeykon moʼpe̱e̱depo moknopo̱e̱ʼuyne. Kenpaʼti Diosensiʼpo o̱ʼe̱y Diosen Noki̱re̱ga̱ dakaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. “Doʼhued Noki̱re̱g onʼyokapone.” Aʼnennada Diosa oaʼuyate. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼomeytaj moʼnopoʼto̱e̱po Diosere durugnanada o̱ʼe̱a̱pone ʼurunanada Diosa mogkikaʼapone Diosen Noki̱re̱ga moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Kenokaʼ ayaʼda Diosen aratbut eʼmanopoʼkoreadeʼte Diosa kenda moʼnigkikaʼapone. Kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼomeytaj dakaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼne. “Dios ʼuruaʼda o̱ʼe̱. Dios huairitoneʼ o̱ʼe̱.” Ayaʼada onʼhuaaʼikaʼapo. “Huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ eʼkaʼ yamanopo̱e̱a̱ʼ, Dios.” Pabloa oʼmationaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Jesús Huairitaj moknopo̱i̱kaʼuy kenpaʼti Diosen aratbuttaj ayaʼtada diʼ moʼi̱kaʼnok onʼtipe̱i̱kaʼpo 


text:
Dios Jesucristo Huairien Apagtaj ijmanigtionaʼpakikay. Ken ʼuruaʼnanada Apag Diostaj ijmanigtionaʼpakikay. Jesucristotaj ʼuruaʼda kanoknopo̱i̱keʼ kenpaʼti Cristoen eʼmanmadikaʼ kanoknopo̱i̱keʼ Diosa kamanopo̱e̱ʼpo kenpaʼ ijtionaʼpakikay. Diosen Huasiʼpo Jesucristotaj nogi̱ti nogi̱ti kanoknopoenkeʼ kenpaʼti Diostaj nogi̱ti nogi̱ti kanoknopoenkikeʼ. Opudtehuapaʼ ijtionaʼpakikay. 


text:
Kurudya̱ʼ kenda Diosa onʼnigkaʼapone, Diosa monaʼuyne. Opudomey dakaʼ kanoknopo̱i̱keʼ, ijtionaʼpaki. Opudomey Diosen moʼe̱nok Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareaʼpo kenpaʼti Jesús ʼuruaʼda o̱ʼe̱denig ʼuruaʼda boʼkikaʼapone kenpaʼti kenere kurudyo̱ durugda moʼnoeanhuahuikaʼapone. Kenda kanoknopo̱i̱keʼ onʼnigtionaʼpakikaʼne. 


text:
Diosnayo teynanada o̱ʼi̱kaʼ. Kentaj oknopo̱i̱kaʼnok oroʼomeytaj teynanada boʼteypakikaʼne. Oroʼomey teyda o̱ʼe̱depo Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱a̱pone huadakda kikaʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Kenpaʼ kanoknopo̱i̱keʼpo ijtionaʼpakikay. Ken teynanada Diosa oʼkaʼuyatenig aratbuttaj oʼbatiahuayʼeaʼuy. 


text:
Diosa teynanada o̱ʼe̱po kubarakyaʼ Cristotaj oʼnoyhuada̱ʼpo kurudyo̱ oʼtobehuikuyate. Keʼnen huadaʼkopen oʼhuada̱ʼuyate. Kente Cristotaj ayaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Kurudyo̱ Cristo huakkuruda hua̱e̱ʼeri huairi kenpaʼti huadariyo huakkurueri huairi o̱ʼe̱. Ayaʼada gobierno huairi Cristotaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼapo. Oy nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Nogokkon nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Ayaʼda Diosa oʼkaʼuyatenig ayaʼada Cristotaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Ayaʼada kuruderia ayaʼada huadarieria Cristotaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Apag Diosa oaʼuyate. Konig hua̱so̱ʼa̱ huanopoʼtaj oʼnigpe̱i̱kaʼ, Cristo ayaʼ huaknopo̱e̱ʼerien huanopoʼ o̱ʼe̱nok ayaʼada Cristotaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Diosa oaʼuyate. 


text:
Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeria konig Cristoenso̱ʼ o̱ʼne. Cristo oroʼomeytaj moʼmanopoʼto̱i̱kaʼnok oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri ayaʼada Cristoen nogtida hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱ne. Cristo ayaʼbayoda o̱ʼi̱kaʼpo ayaʼtada dakaʼ oʼmato̱i̱kaʼ.<pb/>


text:
Dios Cristoere moʼnopoʼkoreaʼpo moʼnopoʼnoeaʼuyne. Aʼnenda Diostaj nigpe̱i̱kahueʼ moʼi̱kaʼuyne. Dakhueaʼ boʼkikaʼuyne. Diostaj eʼbueyonig moʼi̱kaʼuyne. 


text:
Kenpaʼda dakhueaʼ boʼkikaʼpo Diostaj nigpe̱e̱hueʼda moʼi̱kaʼuyne. Konig noga̱ o̱gkikaʼnig opudomey konigti boʼkikaʼuyne. Konig noga̱ onʼnopo̱i̱kaʼnig konigti moʼnopo̱i̱kaʼuyne. Totoʼ huairitaj moʼnigpe̱i̱kaʼuyne. Totoʼ kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po namaʼda ayaʼtada oʼmanaʼikaʼpo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ hua̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼikaʼ. 


text:
Oroʼomey judío hua̱e̱ʼeri judío ehueʼ hua̱e̱ʼeriere aʼnenda Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼuyne. Ken oroʼen hua̱so̱ʼa̱ katepiʼ oʼeretpakpo oʼkikaʼuyne. Katepiʼ oroʼen huanopoʼ oʼpakpo, katepiʼ oroʼada oʼpakpo, dakhueapiʼ oʼpakpo kenda oʼkikaʼuyne. Konigti nogomeytaj Diosa castiga o̱gkaʼdik oʼmaeapo kenpaʼti Diosa oroʼomeytaj castiga o̱gkaʼdik moʼe̱a̱yetnigʼa. 


text:
Diosnayo huakkaʼda moʼtinepahuiʼpo oroʼomey Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼi̱kaʼte ken konig Diostaj noehueʼ o̱ʼe̱po Diostehuapaʼ konig eʼbueyonig oʼmauyne kenokaʼ Diosa moʼtinepahuiʼpo huakkaʼda diʼ moeʼu̱yne. Diosa diʼ moʼe̱po Cristo eʼbueydeʼte kubarakyaʼ moʼnignoyhuada̱ʼuyate. Oroʼomeytakon moʼnoeaʼuyne. Diosa diʼ moʼe̱po kenpaʼti oʼpakpo opudomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼuyne kenpaʼti moʼnoeaʼuyne kenpaʼti moʼnopoʼkoreaʼuyne. 


text:
Kenpaʼti Cristotaj moknopo̱e̱nok Diosa moʼnoeaʼne. Huaboaʼda Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼpo Cristoere Diostaj oʼnoikaʼne. Cristoere kurudyo̱ oʼnoikaʼne. Cristoere ʼuruda o̱ʼi̱kaʼne kenpaʼti durugda o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Jesucristotaj moʼnigtaʼmonaʼuyne Diosa oroʼomeytaj huakkaʼda diʼ moʼmaepo oroʼomeytaj moʼnoeaʼuyne. Huakkaʼ moʼtinepahuiʼpo moʼnoeaʼuyne. Ken nogok ayaʼtada aʼmanopo̱i̱kayaʼpo Diosa kenda moʼnigkaʼuyne. 


text:
Oroʼomey dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa moʼtinepahuiʼpo diʼ moʼe̱po moʼnopoʼkoreaʼuyne. Oroʼomey Cristotaj oʼnopoʼkoreaʼpo oknopo̱e̱nok Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareaʼuyne. Huataʼda dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼyareahueʼdikda o̱ʼi̱kaʼne. Diosa katetehueʼ dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareaʼuyne. 


text:
Oroʼ huadakaʼda oʼnigkikaʼnok oroʼomeytaj Diosa nopoʼyareahueʼdik moʼi̱kaʼapone. “ʼUruaʼda ijkikaʼnok Diosa meʼnopoʼyareaʼne.” Oroʼomeya̱ ahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa ʼuruaʼda moʼnopoʼkaʼuyne. Huadaknanada kanʼnopo̱i̱keʼpo huadakda huaʼa kanʼbatiaʼpakikeʼpo, huadakda kanʼkikeʼpo, Diostaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo, nogomeytaj diʼ kanʼmaikeʼpo Diosa aʼnennada oʼpakpo ʼuruaʼda moʼnopoʼkaʼuyne. Cristo Jesústaj oknopo̱e̱nok Diosa ʼuruaʼda moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Cristotaj moknopo̱e̱nok Cristoa moʼmanopoʼnoeya̱ʼne. Diostaj moʼmanoeya̱ʼuyne. 


text:
<pb/>Opudomey judío aratbut ehueʼ moʼi̱kaʼuy. Judío aratbut huabokerekensiʼdak oʼnoktegi̱kaʼ. Judío aratbuttaj huaktege̱ri onʼbahuaaʼikaʼ. Opudomey okteghueʼ hua̱e̱ʼeri boʼhuaaʼikaʼne. Kenda okkahuehueʼ yanikaʼ. 


text:
Aʼnenda Cristotaj oknopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuyne. Cristoere ehueʼ moʼi̱kaʼuyne. Diosen aratbut ehueʼ moʼi̱kaʼuyne. Israel aratbut ehueʼda moʼi̱kaʼuyne. Israel aratbutyoʼda Diosen aratbut o̱ʼnikaʼuy. Israel aratbuttaj ʼuruaʼda ijmanigkikaʼapoy Diosa oʼmanaʼuyate. Opudomey kenda nopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuyne. Diosa nopoʼkoreaʼdik kenpaʼti Diosere nounhuahuikaʼdik o̱ʼe̱y oknopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuyne. In huadariyo moʼnoikaʼnigʼa Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuyne. 


text:
Aʼnen Diostaj konig bidteda e̱ʼu̱o̱nig moʼi̱kaʼuyne. Oynayo Jesucristotaj moknopo̱e̱depo Diosen aratbut moʼi̱kaʼne. Cristo moʼnigbueyʼuynok judío aratbutere Diosen aratbut moʼe̱dene. 


text:
Oroʼ judío aratbuttaj kenpaʼti judío ehueʼ aratbuttaj moʼmanoeynoeyʼuyne Cristoa. Aʼnen huayahuaya oʼbahuadiayikaʼuy. Konig takaʼ o̱ʼi̱kaʼuy. Jesucristoa moʼmanoeya̱ʼdepo nogaratbuttida boʼkaʼuyate. 


text:
Jesús cruzte oʼmanigbueypo Moisésenbaʼ eʼnigpe̱i̱kaʼ oʼdakeaʼuyate. Oʼmanigbueypo nogtida huaboaʼ aratbutaʼ oʼkaʼuyate. Judío aratbut nog aratbut e̱ʼe̱a̱da nogtida huabo aratbutaʼ oʼkaʼuyate. Ken konig oʼkaʼpo judío nog aratbuttakon oʼmanoeya̱ʼuyate. 


text:
Ken Cristo cruzte moʼnigbueyʼuynok judío aratbut judío aratbut ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj huayahuaya eʼbahuadiayikaʼtada Jesúsa kenpaʼda oʼmabatikaʼuyate, kenpaʼti oʼmanoeya̱ʼuyate. Diostehuapakon oʼmanoeya̱ʼuyate. Kenpaʼti bottaʼ aratbut e̱e̱ʼtada konig nogtida aratbut oʼkaʼuyate. 


text:
<pb/>Cristo oʼtiakdepo, Diostaj yanoknopo̱e̱po yanʼnopoʼnoeyʼ, Cristoa oʼmanaʼikaʼuyate. Judío aratbut ehueʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼikaʼuyate. Kenpaʼti judío aratbuttaj konigti oʼmanaʼikaʼuyate. 


text:
Cristoa moʼnigbueyʼuyatenok Apag Diostaj huahuaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Oroʼ ayaʼada judío kenpaʼti judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri Apag Diostaj huahuaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Diosen Noki̱re̱ga̱ boʼtihuapokikaʼnok Diostaj huahuaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Konige̱po opudomey judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri konig nog aratbutenbayo hua̱e̱ʼeri ehueʼ moʼi̱kaʼne. Diosen aratbutere opudomeykon Diosenbayo hua̱e̱ʼeri moʼe̱po Diosen aratbut moʼi̱kaʼne. 


text:
Opudomey Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri konig huaboroʼ jakonig moʼi̱kaʼne. Jesúsen huamanbatiaʼpakeri kenpaʼti Diosen huamanbatiaʼpakeri opudomeytaj monmadikikaʼpo konig jak huakaʼerionig oneʼuy. Kenpaʼti Jesucristotaj moknopo̱e̱po Jesucristo konig huidtoneʼteonig ayaʼ huaboroʼ jaktoneʼo̱nig dakaʼ oʼhuadikaʼ. 


text:
Cristotaj moknopo̱e̱po konig jak hue̱ypa nogtaj nogtaj dakaʼ onʼtinukuikaʼnig konig onteteyoʼ moknopo̱e̱po konig jak Diosa oʼdakeaʼdepo konig Diosen jak moʼe̱po konig onpapayoʼ Diosenyoʼda nogi̱ti nogi̱ti oʼkikaʼne. 


text:
Ken opudomeykon Jesucristotaj moknopo̱i̱kaʼpo nog huaknopo̱e̱ʼeriere moknopo̱i̱kaʼne Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱i̱kaʼnok konig Diosen jak moʼi̱kaʼne.<pb/>


text:
Konige̱po do Pabloa opudomeytehuapaʼ onʼnigtionaʼpakikaʼne. Jesucristotaj ijnigpe̱i̱kaʼpo kenpaʼti opudomey judío ehueʼ hua̱e̱ʼeritaj Jesucristoen huadak huaʼa oʼnonbatiaʼpakikaʼnok konige̱po huabakuda̱ʼ jakyo i̱jjeunhuahuikay. 


text:
Opudtehuapaʼ Jesucristoen huadak huaʼa kamanmadikikeʼpo Diosa moʼtinepahuiʼpo oʼtaʼmonaʼuy. Kenda moʼnopo̱e̱ne ijnopo̱e̱y. 


text:
Jesucristotaj eknokot soatayoʼ Diosayoʼda oʼnopo̱i̱kaʼuyate. Kenda Diosa doʼtakon meʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. Kenda suhuigda onʼnigmadoyaʼuyne. 


text:
Cristotaj konig i̱re̱gi̱re̱gte eknopo̱e̱ʼ ijnopo̱e̱y. In berobaʼ oʼnigmadoyaʼnok opudomey boʼtiahuaydepo moʼnokotapet. 


text:
Nog aratbut aʼnenda Diosen aratbut ehueʼ e̱ʼe̱a̱da oyda nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeri Diosen aratbut o̱ʼne. Judío aratbutere konig nogtida aratbut o̱ʼnikaʼ. Kenda judíomeytaj ijkaʼapoy Diosa oaʼuyatenig konigti nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanigkaʼapo. Jesucristoen huadak huaʼa onʼpe̱e̱depo oʼnoknopo̱e̱. Aʼnenda kenda nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Oynayo Jesucristoen huadakda huataʼmoneritaj kenpaʼti huamanbatiaʼpakeritaj Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼuyate. 


text:
<pb/>Doda huadakda ijkikaʼnok Diosa taʼmonahueʼ meʼu̱yne. Diosa oʼpakpo Cristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo Diosa teyda o̱ʼe̱po meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
Nog huaknopo̱e̱ʼeriata huadaknada o̱ʼnepo huadaknada o̱gkikaʼnig donayo dakhueaʼda eʼkikaʼtada Diosa meʼtinepahuiʼpo bekkahueaʼpo nog aratbuttaj Cristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo meʼtamonaʼuyne. 


text:
Diosa ijkaʼapoy oʼnopo̱e̱ʼuynigda kenda Diosa aʼnennada ayaʼda oʼkaʼuyate. Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri aratbut Cristotaj oʼnoknopo̱e̱a̱po kenpaʼti judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri aratbuttaj Diosa oʼmanopoʼkoreaʼapo. Kenda Diosa aʼnennada soatayoʼ oʼnopo̱i̱kaʼuyate. Kenda aratbuttaj kamanopo̱i̱keʼpo Diosa doʼtaj beeʼuyne. 


text:
Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri aratbut judío aratbutere Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱po konig nogaratbuttida o̱ʼnikaʼ. Kenda Kuruderi Huairi kenpaʼti Kuruderi Huataʼmonaʼeria kanʼnopo̱e̱ʼpo kenpaʼti Diosa ʼuruaʼda oʼnopo̱e̱po kenpaʼda huadaknada oʼkikaʼ kanʼnopo̱e̱ʼpo, ayaʼada Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeria kenda oʼmanopo̱e̱a̱ʼdene. 


text:
Dios kenda eʼkaʼtaʼ oʼpakonhuahuikaʼuyate. Jesucristo oroʼomeyen Huairitaj oʼtaʼmonaʼdepo Diosa huadakda oʼkikaʼnig kenpaʼti ʼuruaʼda oʼnopo̱i̱kaʼnig oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. 


text:
Do Pabloa opudtehuapaʼ paiʼda onʼnignopoʼe̱po huabakuda̱ʼ jakyo i̱jje̱po kenda eʼtipe̱e̱piʼ Cristotaj oknopo̱e̱batikhueʼ yanikatiʼ. Pabloa opudomeytaj paiʼda onʼnignopoʼe̱nok opudomey huadakda o̱ʼne aratbut nopo̱e̱ʼdik o̱ʼneapo. Cristoa aratbuttaj huakkaʼda diʼnada moʼe̱po. 


text:
<pb/>Konige̱po Huairi Jesucristoen Apag Diostaj huikudate ijtihuadpo opudtehuapaʼ onʼnigtionaʼpakne. 


text:
Apag Dios huadaknanada o̱ʼe̱. Huakkaʼda oʼmatinepahuiʼikaʼ. Opudomeyen huanopoʼtaj dakaʼ yamanopoʼteypakikaʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ opud huaknopo̱e̱ʼeritaj teyaʼnada kamanopoʼteypakikeʼ. Kenda onʼnigtionaʼpakne. 


text:
Diostaj moknopo̱e̱nok Cristoa opudtaj huanopoʼyo kamata̱ʼi̱keʼpo, onʼnigtionaʼpakne. Diostaj kenpaʼti nog aratbuttaj batikhueʼda diʼ kanʼmaikeʼ. Kenpakon onʼnigtionaʼpakne. 


text:
Jesucristoa huakkaʼda diʼ oʼmaeonhuahuikaʼ. Huakkaʼnanada diʼ oʼmaenok Cristoa diʼ huakkaʼda oʼmaikaʼnig oroʼomey nopoenkahueʼdik o̱ʼe̱ne. Konig Cristo huakkaʼnanada diʼ oʼmaikaʼnig opudomey ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeriere nogi̱ti nogi̱ti kanʼnopoenkikeʼ kenpaʼti konig Cristo huakkaʼnanada diʼ oʼmae nogi̱ti nogi̱ti kanoknopo̱i̱keʼ onʼtionaʼpakne. Konig Dios o̱ʼi̱kaʼnig opudomey huanopoʼyo kanʼnopo̱i̱keʼ. Diosayoʼda opudomeytaj kamanopoʼto̱i̱keʼ. Diosa ʼuruaʼda oʼnoikaʼpo opudomeytaj kenpaʼda kamanopoʼto̱i̱keʼ. Konig Diosen eʼnoeʼ kanʼnopoʼto̱i̱keʼ. Kendakon onʼtionaʼpakne. 


text:
<pb/>Oyda “ʼUruaʼda o̱ʼe̱ Dios. Dakiti Dios,” aʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Diosnayo teynanada o̱ʼe̱nok katepiʼ oʼtionaʼpakikaʼne nogda nogda huakkaʼnanada oroʼtehuapaʼ o̱gkikaʼdik moʼi̱kaʼne. Ken konig oroʼnayo nopo̱e̱hueʼdikda o̱ʼe̱ne. Dios teynanada o̱ʼe̱po huakkaʼnanada tihuapokikaʼdik moʼe̱ne. 


text:
“Dios ʼuruaʼda o̱ʼe̱.” “Dakiti Dios.” Jesucristo Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeriere kadaʼonhuahuikeʼ oy kenpaʼti nogok kadaʼonhuahuikeʼ.<pb/>


text:
Konige̱po Jesucristotaj ijnigpe̱i̱kaʼpo Jesucristoen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikameʼnok huabakuda̱ʼ jakyo do i̱ji̱kay. Do Pabloa opudomeytaj dakaʼ oʼnonaʼne. Opudomey dakaʼ kanʼnopoʼkoreʼpo ʼuruaʼda kanʼnigpe̱i̱keʼpo Diosa opudomeytaj moʼbaktieʼeaʼuyne. Konige̱po Diosen ʼuruaʼda ya̱gʼkikaʼ, kenpaʼti Diostaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
“Huadakda i̱ji̱kay.” “Kenpaʼda huadak ijkikay.” “Huairi i̱jje̱y,” nopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. “Nogomeynayo huadakda o̱ʼne,” monʼnopo̱i̱kaʼ. Paiʼda aratbuttaj dakaʼ monʼmato̱i̱kaʼ. Nogtaj nogtaj diʼ monʼmaikaʼ. Nog aratbuttaj huadiayhueʼ moʼnikaʼ. Nogomey dakhueaʼ e̱gkapiʼ konigti pakhueʼ moʼnikaʼpo diʼ monʼmaikaʼ. Dig mahuanopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri Diosen Noki̱re̱ga̱ huatihuapokeriere onpapayoʼ batikhueʼada Diostaj diʼnanada moʼi̱kaʼpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenpaʼti huayahuaya yanʼmanoeya̱ʼikaʼ. 


text:
Oroʼomey Jesucristotaj konigti oknopo̱e̱po konig nogso̱ʼtida o̱ʼe̱ne. Konig Jesucristo nogso̱ʼtida o̱ʼe̱nig oroʼ huaknopo̱e̱ʼeri konigti nogso̱ʼtida o̱ʼe̱ne. Diosen Noki̱re̱gkon nogtida o̱ʼe̱. “Kurudyo̱ Diosere moʼnoeonhuahuikaʼapone.” Diosa monaʼuyne. Kenda onpapayoʼ oknopo̱i̱kaʼne. 


text:
Nogtida Dios Huairi o̱ʼe̱. Oroʼomeya̱ konigdayoʼ Diostaj oknopo̱i̱kaʼne. Nogtiedda Cristoen huadikte huaknopo̱e̱ʼeritaj bautiza oʼmagkikaʼne. 


text:
Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri nogtida Apag Dios moʼta̱e̱ne. Kentayoʼda ayaʼada oʼnigpe̱i̱kaʼne. Apag Diosa ayaʼ oroʼomeytaj boʼtihuapokpo oʼkikaʼ. Kenpaʼti oroʼomeyere o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
<pb/>Cristonayo ayaʼda oʼnopo̱e̱ ayaʼda kaʼdik o̱ʼe̱po nogta nogta oroʼomeytaj huaknopo̱e̱ʼeritaj nogda nogda kikaʼdik moʼnopo̱e̱a̱ʼne. 


text:
Konige̱po kenpaʼ Diosbaʼa Cristotaj oʼtiaʼpakuyate:<pb/>Oʼnoyhuaddepo keʼnen takaʼtaj kenpaʼda huayakhueʼ oʼmagkaʼdepo kurudyo̱ oʼtobehuikuyate. Aratbuttaj katetehueʼ konig nogda nogda kikaʼdik nogta nogta oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. Kenda Apagbaʼa oaʼuyate. 


text:
<pb/>“Kurudyo̱ oʼbehuikuyate.” Apagbaʼte Diosa oaʼuy. In kenpaʼ oaʼnigda: Huakkuruda Cristo kurudya̱ʼ oʼhuarakuyate. 


text:
Keʼna oʼhuarakuyate onteʼti oʼbehuikuyate. Kurudyo̱ kutayonanada oʼbehuikuyate. Ayaʼbayoda a̱ʼi̱kayaʼpo oʼbehuikuyate. 


text:
Konig nogda nogda eʼkaʼ huanopo̱e̱te oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. Doce huamataʼmoneritaj doeretakon konig Cristo o̱ʼe̱ kenpaʼti kenda Jesúsa oʼkaʼuyate, huamanbatiaʼpakikaʼte moʼmanopo̱e̱a̱ʼuyne Cristoa. Diosen huaʼa ʼuruaʼda manaʼdik kaʼnikeʼpo Cristoa nogomeytaj oʼmanopo̱e̱a̱ʼuy. Nogomeykon nogbayo nogbayo huaʼdik o̱ʼnepo, “Cristotaj yanʼnoknopo̱e̱po yanʼnopoʼkoreaʼ.” ʼUruaʼda manaʼdik kaʼnikeʼpo Cristoa nogomeytakon oʼmanopo̱e̱a̱ʼuy. Cristotaj manmadikaʼdik kaʼnikeʼpo nogomeytakon oʼmanopo̱e̱a̱ʼuy Cristoa. Huaknopo̱e̱ʼeri e̱gkupopakikaʼte huamato̱e̱ʼeritaj Cristoa oʼmanopo̱e̱a̱ʼuy. 


text:
Cristoa ken konig oʼmanopo̱e̱a̱ʼuynok ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeri Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼpo kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti teyda yanʼnoknopo̱i̱kaʼapet. 


text:
Kenda onʼmanmadikaʼonhuahuaʼnok kenpaʼti Jesucristoen onʼmabatiaʼpakonhuahuaʼnok kenpaʼti huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼmantihuapokonhuahuaʼnok ayaʼda oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeria konigti Cristotaj kaknopo̱i̱keʼpo. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri konigti oknopo̱e̱po konig nogi̱ti nogi̱ti oknopo̱i̱kaʼapone, nogi̱ti nogi̱ti oʼnigpe̱i̱kaʼapone. Kenda Diosa oʼpaknok oʼkikaʼapone. Ken nogi̱ti nogi̱ti konig Cristo o̱ʼi̱kaʼnig oroʼomeykon konigti o̱ʼi̱kaʼapone. Kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti konig Cristo oʼkikaʼuyatenig oroʼomeya̱kon konigti oʼkikaʼapone. 


text:
Konig isiʼpo e̱ʼi̱kapaʼ ehueʼ moʼnikaʼ. Isiʼpo nogda nogda eʼmanmadikaʼtaj onʼmape̱i̱kaʼ. Kenpaʼti namaʼda eʼmanmadikaʼtada onʼmanigpeunkikaʼ. Ken konig isiʼpo e̱e̱ʼpaʼ ehueʼ moʼnikaʼ. Oroʼnayo nogded eʼmanmadikaʼ oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼne. Sueʼada huamanmadikaʼeria namaʼda onʼmanmadikaʼapo. Kenomeytaj pe̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Diʼ monʼmaepo Diosen buttida huaʼa monʼbatiaʼpakikaʼ. Cristotaj nogi̱ti nogi̱ti moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Konig Cristoa oʼkikaʼuyatenig konigti nogi̱ti nogi̱ti mogkikaʼ. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri konig Cristoen hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱ne. Cristo konig oroʼomeyen huanopoʼ o̱ʼe̱. 


text:
Cristo oroʼomeyen huanopoʼ o̱ʼe̱nok ayaʼada onpapayoʼ Cristotaj oʼnigpe̱i̱kaʼne. Huayahuaya Cristotaj aknopo̱i̱kayaʼpo oʼbatihuapokikaʼne. Konig Cristoenso̱ʼ Cristotaj nogi̱ti nogi̱ti oknopo̱e̱po konig eʼkerekonig o̱ʼi̱kaʼne. Onpapayoʼ Cristoen dakaʼ oʼkikaʼne. Kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti, huayahuaya diʼ oʼmaikaʼapone. Cristotaj oknopo̱e̱po konig huabonopoʼda Diosen ʼuruaʼda mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Kenda Cristo Huairia menaʼuynig opudomeytaj oʼnonaʼne. Konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱gkikaʼ konigti opudomey boʼkikaʼuy. Oynayo konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱gkikaʼnig konigti kikahueʼ yanikaʼ. Kenomeynayo namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo namaʼda o̱gkikaʼpo 


text:
oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri Cristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Konig ekpobig o̱ʼnepo Diostaj oknoponkahueʼda o̱ʼnikaʼ. Huadak eʼkaʼ noponkahueʼ o̱ʼnepo konig sikki̱re̱gyo̱nig o̱ʼnepo Diostaj oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼ. Konig Dios oʼkikaʼnig kenomey kikahueʼdik o̱ʼnikaʼ. Konige̱po Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj ʼuruaʼda manoeanhuahuikahueʼdik oʼmaikaʼapo. 


text:
Dakhueaʼ eʼkikaʼada oynayo dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱y namaʼda onʼnopo̱e̱po birahueʼda o̱ʼnikaʼ. “Katepiʼ ijpakpo ijkaʼapoy.” Onʼnopo̱i̱kaʼpo. Nogtaj nogtaj ettoneʼpiʼ huabokerekapiʼ eʼbakdejtaʼ onʼeretpakikaʼ. Nogda nogda dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ enʼeretpakikaʼtada. 


text:
Jesucristoen huadak huaʼa eʼpe̱e̱nayo kenpaʼti Jesústaj buttida eʼmanmadikaʼtaj eʼnigpe̱e̱ʼnayo konig aʼnen huanopoyaʼda dakhueaʼnanada moʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueaʼda eʼkikaʼtaʼ boʼeretpakikaʼpo konig dakhueaʼ bokikaʼnig kenpaʼda yanʼbatiktiʼ. 


text:
Konig Dios oʼpaknig huabonopoʼda ʼuruda yanʼnopoʼto̱i̱kaʼ. Konig Diosennopoʼ yanʼnopoʼto̱i̱kaʼ. Diosa eʼtihuapokte dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Diosenyoʼda dakaʼ ya̱gʼkikaʼ. Konig Diosa huadakda oʼkikaʼnig konigti ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po da ahueʼ yanikaʼ. Oroʼomey Cristotaj oknopo̱e̱po konig nogso̱ʼtida o̱ʼe̱nok huayahuaya buttida modaʼikaʼ. 


text:
<pb/>Eʼhuadiaynayo dakhueaʼ kahueʼ yaneʼ. Dakhueaʼ onahueʼ yaneʼ. I̱da eʼdiay yanʼbatik. Kenmeʼnoeteda yanʼbatik. 


text:
Opuda̱ kanʼdiayeʼ kenpaʼti dakhueaʼ ka̱gkeʼ totoʼ huairia oʼpakikaʼ. Kentaj nigpe̱e̱hueʼ yanikaʼ. I̱da eʼdiay yanʼbatikikaʼ. Dakhueaʼ kahueʼ yanikaʼ. 


text:
<pb/>Opudomey sueʼada huabereeri moʼi̱kaʼuy. Kenpaʼda yanʼbatik onteʼti berehueʼ yanikaʼ. Berehueʼada huadakda yanʼbaaʼikaʼ. Dakaʼ yanʼbaaʼpo katepiʼ paiʼda aratbuttaj bayokikaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Huaʼa dakhueʼdik ahueʼ yanikaʼ. Huaʼa huadakdik e̱ʼhua̱e̱ʼ yanʼmanaʼikaʼ. Ken huaʼa huadakdik aratbuttaj nogi̱ti nogi̱ti yanʼmaknopo̱e̱a̱ʼikaʼ kenda yanʼmanaʼikatiʼ. Ken huaʼa huadakdik aratbuttaj yanʼmadurugpakaʼ kenda yanʼmanaʼikaʼ. 


text:
Dakhueʼdik huaʼa eʼmanaʼnayo Diosen Noki̱re̱gtaj suhueʼ o̱ʼe̱a̱ʼnok dakhueʼdik huaʼa ahueʼ yanikaʼ. Diosen o̱ʼe̱y Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼomeytaj moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Ken huameʼnoe nogok Cristo eʼtiakdeʼte kurudyo̱ Diosere kaʼnikeʼpo aʼtohuayaʼpo kenokaʼ Diosen o̱ʼe̱y Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoeanhuahuaʼapone. 


text:
<pb/>Dig nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Sigpiʼ bahuadiayhueʼ yanikaʼ. Yanʼdiaypo ʼuttaʼda maboyhueʼ yanikaʼ. Matidiʼkehueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti nogomeytaj dakhueaʼ kahueʼ yanikaʼ. 


text:
Nogpaʼdakon ʼuruaʼda ya̱gʼkikaʼ. Huayahuaya diʼda yanʼmaikaʼpo huadakda ya̱gʼkikaʼ. Huadakda yanʼbatiaʼpakikaʼ. Huayahuaya yanʼmatinepahuiʼpo. Huayahuaya yanʼbakkahueaʼikaʼ Cristotaj moknopo̱e̱nok Diosa opudomeytaj bokkahueaʼuyne konigti noga̱ namaʼda e̱gkaʼnayo yaʼnokkahueaʼikaʼ.<pb/>


text:
Opudomey Diosensiʼpo moʼe̱nok Diosa huakkaʼ diʼ moʼi̱kaʼne. Konig Dios o̱ʼi̱kaʼnig konigti opud a̱ʼe̱ya̱ʼ yanʼnopo̱i̱kaʼpo konig Diosa oʼkikaʼnig konigti ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
Huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. Konig Cristoa diʼ moʼi̱kaʼne konigti huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. Cristoa diʼ moʼmaepo oroʼtaj oʼpaknok huabokereka onʼtohuaʼpo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ oʼto̱e̱nok Cristotaj moʼnigarakuyate. Konig ʼuru ovejataj onʼarakikaʼpo Diostaj onʼyokikaʼpo, ken konig o̱gkaʼpo konig ʼuruʼhui̱e̱da Diosa durugda oʼhui̱ri̱kuy. Ken konig Cristoa diʼ moʼmaepo moʼnigbueyʼuyatenok huayahuaya diʼ yanʼmaeʼikaʼ. 


text:
<pb/>Diostaj moknopo̱e̱po Diosensiʼpo moʼe̱depo nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti to̱e̱pakhueda̱da nogtaj nogtaj bakdejhueʼ yanikaʼ. Nogda katepiʼ dakhueʼda e̱e̱ʼnayo kahueʼ yanikaʼ. Katetapiʼ nogenpiʼ eretpakhueʼ yanikaʼ. Opudomeytaj dakhueaʼ oʼkaʼ huaahueʼdik kaʼnikeʼ. 


text:
Konig dakhueʼdik manahueʼ yanikaʼ. Konig namaʼda huasegeapaʼ batiaʼpakhueʼ yanikaʼ. Kanʼerikeʼpo dakhueʼdik manbatiaʼpakhueʼ yanikaʼ. Ken konig eʼikaʼnayo dakhueʼda o̱ʼe̱. Dios huadakda o̱ʼe̱ yanʼhuaaʼikaʼ. Kentaj dakiti ya̱ʼnonaʼikaʼ. 


text:
Aratbut nogen hua̱to̱e̱ʼtaj enʼbatohuedikaʼnayo, nogtaj nogtaj dakhueaʼda eʼkikaʼnayo aratbut nogentaʼ eʼeretpakikaʼnayo Cristoere kenpaʼti Diosere noeonhuahuikahueʼ o̱ʼneapo. Kenomey konig Diosensiʼpo ehueʼ o̱ʼneapo. Kenda opudomey dakaʼ moʼnopo̱e̱ne. Nogentaʼ eʼeretpak konigti eʼketkaʼ diostaj eʼeretpakonig o̱ʼe̱. 


text:
“Katepiʼ boʼpakpo kaʼdik moʼe̱ne dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼ o̱ʼe̱.” Sueʼada namaʼda monaʼapetpiʼ. Ken namaʼda eʼmanaʼ o̱ʼe̱. Pe̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Aratbut ken konig dakhueaʼ o̱gkikaʼpo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosa oʼbahuadiaypo diga̱ʼ castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Aʼnenda Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuy. Konig sikki̱re̱gya̱ʼ dakhueaʼ bokikaʼuynigʼa oyda Jesucristo Huairitaj moknopo̱e̱po huakjeyyo moʼi̱kaʼne. Aratbut Cristotaj oʼnoknopo̱e̱po huakjeyyo onʼnoikaʼpo huadakda o̱ʼnikaʼ, Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. Buttida huaʼa onʼpe̱i̱kaʼ. Buttida onʼbatiaʼpakikaʼ. Oyda Jesús Huairitaj moknopo̱e̱po. Huakjeyyo yanikaʼpo, huadakda yanʼkikaʼpo, Diostaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenpaʼti buttida yanʼbatiaʼpakikaʼ. 


text:
Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri konig sikki̱re̱gyo̱ o̱ʼnikaʼpo dakhueaʼda o̱gkikaʼpo namaʼda o̱gkikaʼnig. Kenomeyere konig o̱gkikaʼ konigti kikahueʼ yanikaʼ. Opudomeynayo Cristotaj moknopo̱e̱po, moʼnigpe̱i̱kaʼpo huadakda boʼkikaʼnok kenomey dakhueaʼ huakikaʼeri i̱jje̱ya̱ʼ huataʼ yaʼnoknopo̱a̱petpiʼ. 


text:
Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomey konig sikki̱re̱gyo̱ o̱ʼnikaʼpo konig i̱re̱gi̱re̱g dakhueaʼnanada o̱gkikaʼ. Kenda o̱gkikaʼnig batiaʼpakhueʼdik, o̱ʼe̱ne. Kenda eʼbatiaʼpaknayo biraʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Kenda o̱gkikaʼnig dakhueʼnanada o̱ʼe̱nok. 


text:
Opudomeynayo huadakda boʼkikaʼpo Cristo Huairitaj moʼnigpe̱i̱kaʼpo konig huakjey moʼe̱ne. Huakjeyyaʼ katinig tiahuaydik o̱ʼneaponok, opudomeytaj onʼtiahuaydepo dakhueaʼda oʼkikay huataʼ yanʼtinopo̱a̱pet. 


text:
Konige̱po,<pb/>Dakhueaʼda boʼkikaʼpo eʼbueyonig konig eʼtaiʼonig moʼe̱ne. Yanʼmaboʼ yanʼnopoʼkoreaʼ. Cristoa o̱ʼnen huakjey o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼ onʼbatadiʼkeaʼikaʼ. 


text:
<pb/>Dakaʼ yanʼnopo̱e̱po ya̱gʼkikaʼ. Konig Diosenbaʼtaj nopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱gkikaʼ konigti kikahueʼ yanikaʼ. Konig aratbut Diosen buttida huaʼa onʼnopo̱e̱po ʼuruaʼda o̱gkikaʼ konigti ʼuruaʼda ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
Ayaʼ huameʼnoete menokapiʼ huadak kaʼdik ya̱ʼnepo huadakda ya̱gʼkikatiʼ. Beʼtapiʼ dakaʼ yanʼbatihuapokikatiʼ. 


text:
Borracho kikahueʼ yanikaʼ. Beʼapiʼ borracho eʼkikaʼnayo dakhueaʼnada̱ kikaʼdik ya̱ʼneapet. Dakhueaʼ manaʼpakdik yanikaʼapet kenpaʼti Diostaj Jesucristotere oknopo̱i̱kahueʼ ya̱ʼneapet. Konige̱po borracho opud ehueʼ moʼe̱nok opudomeyennopoʼtaj Diosa kamanopoʼto̱i̱keʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼdurugpakikaʼapone. 


text:
Diosa moʼnopoʼto̱e̱nok, “Dios huadakda o̱ʼe̱.” “Jesucristo Huairi ʼuruaʼda o̱ʼe̱.” Huayahuaya yanʼmanbatiaʼpakikaʼpo yanʼbatadiʼkikaʼ. Jesucristo Huairitaj yanʼbatadiʼkikaʼ. Huanopoyaʼda durugda ya̱ʼnepo yanʼbatadiʼkikaʼ. 


text:
Apag Diostaj dakiti ya̱ʼnonaʼikaʼ. Ayaʼda katepiʼ huadakpiʼ dakhueʼ e̱e̱ʼpiʼ dakiti ya̱ʼnonaʼikaʼ. Oroʼomeyen Jesucristo Huairi kenda oʼpaknok dakiti ya̱ʼnonaʼikaʼ. Huabokereka hua̱to̱e̱ʼtaj diʼ e̱ʼdik yanikaʼ. Ettoneʼa̱ hua̱to̱e̱ʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik yanikaʼ. 


text:
<pb/>Diostaj yanʼnigpe̱i̱kaʼpo huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. Huayahuaya yanʼmanigpe̱i̱kaʼ. Yanʼbatihuapokikaʼ. 


text:
Konige̱po ettoneʼen hua̱to̱e̱ keʼnen huairi o̱ʼe̱. Huabokerek hua̱to̱e̱ʼtaj diʼ o̱ʼe̱po, oʼtiokikaʼpo, kenpaʼti oʼtihuapokikaʼ. Konigti Cristoen huaknopo̱e̱ʼerien huairi o̱ʼe̱. Huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbakkahueaʼpo, oʼmanoeanhuahuikaʼpo, oʼbatiokikaʼ. Huaknopo̱e̱ʼeri konig Cristoen hua̱so̱ʼ o̱ʼne. Cristo konig huaknopo̱e̱ʼerien huanopoʼ o̱ʼe̱. 


text:
Konig ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeri Cristotaj oʼnoknopo̱e̱po onʼnigpe̱i̱kaʼ. Konigti ettoneʼa̱ hua̱to̱e̱ʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik yanikaʼ. 


text:
<pb/>Konig Cristo ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj diʼ moʼe̱po moʼnigbueyʼuyate. Konigti opudomey huabokereka hua̱to̱e̱ʼtaj diʼnada yanikaʼ. 


text:
Huaknopo̱e̱ʼeritaj ʼuruda huanopoʼ kaʼnikeʼpo kenpaʼti Diosenyoʼda kaʼnikeʼpo Cristo diʼda moʼe̱po moʼnigbueyʼuyate. Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj diʼda moʼe̱po moʼnigbueyʼuyate. Konig hue̱ʼe̱ya̱ bautiza e̱gkaʼ kenpaʼti Cristotaj huadak huaʼa onʼnigpe̱i̱kaʼpo Cristoa huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼmanopoʼtihuekeaʼuyate. 


text:
ʼUruaʼda huaknopo̱e̱ʼeritaj kurudyo̱ Cristote eʼbatohuataʼ Diosa oʼpak. Huaknopo̱e̱ʼeri ʼurunopoʼda onʼto̱e̱nok dakhueaʼ kahueʼda diayhueʼda ken konig huaknopo̱e̱ʼeritaj Cristote eʼbatohuataʼ Diosa oʼpak. Kurudya̱ʼ eʼbaetaʼ oʼpak. Cristo kenda oʼpakpo oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼnigbueyʼuyate. 


text:
Ken huabokerekpiʼ konig huataʼda diʼda o̱ʼi̱kaʼnig konigti hua̱to̱e̱ʼtaj diʼnada yanikaʼ. Konige̱po huabokerek hua̱to̱e̱ere konig nogtida o̱ʼe̱po hua̱to̱e̱ʼtaj diʼ o̱ʼe̱po konigti huataʼda diʼ e̱e̱ʼonigti o̱ʼe̱. 


text:
Beʼapiʼ huataʼ huadiayhueʼ o̱ʼnikaʼ. Huataʼ onʼpakpo onʼbapeʼikaʼ, dakaʼ onʼo̱o̱ʼi̱kaʼ, kenpaʼti yudtaj onʼotikaʼ. Kenpaʼti konig Jesucristo ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj diʼ oʼmaepo dakaʼ moʼmato̱e̱ʼikaʼne. Huaknopo̱e̱ʼeri keʼnen hua̱so̱ʼ konig o̱ʼnenok. 


text:
“Aʼto̱e̱pakyaʼpo huabokerekpiʼ huaojtaj hua̱ye̱tere oʼmakke̱ypo oʼto̱e̱pakdepo, bottaʼ e̱ʼe̱a̱da konig nogso̱ʼtida o̱ʼne.” Kenda Apagbaʼa oaʼ. 


text:
Konigti Cristo oroʼomeyere o̱ʼe̱. Oroʼomey ayaʼada huaknopo̱e̱ʼeri oknopo̱e̱po oʼnigpe̱i̱kaʼpo konig Cristoenso̱ o̱ʼe̱ne. Kenere nogso̱ʼtida o̱ʼe̱ne. Kenda i̱re̱gi̱re̱g o̱ʼi̱kaʼuyniga oynayo oʼnopo̱e̱ne. Ijjay. 


text:
Onteʼti oʼnonapone. Opudomey huabokerek ayaʼada o̱ʼnen hua̱to̱e̱ʼtaj diʼda i̱kaʼdik moʼe̱ne. Konig huataʼ diʼda moʼi̱kaʼ konigti hua̱to̱e̱ʼtaj diʼda yanikaʼ. Opudomey ettoneʼ o̱ʼnen hua̱to̱e̱ huadakda meʼte̱ne yanʼnopo̱i̱kaʼpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ.<pb/>


text:
Huasiʼpo Jesús Huairitaj moknopo̱e̱po opuden huaojtaj hua̱ye̱tere yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenda huadakda o̱ʼe̱nok kenda kikaʼdik moʼe̱ne. 


text:
Opuden huaoj hua̱ye̱ere huadakda meʼta̱e̱ne yanʼnopo̱i̱kaʼpo yanʼmanigpe̱i̱kaʼ. “Apag hua̱ye̱tere huadakda meʼta̱e̱ne eʼnopo̱i̱kaʼnayo kenpaʼti eʼmanigpe̱i̱kaʼnayo Diosa moʼdurugpakikaʼapone kenpaʼti huakkaʼda huabayok moʼnoeanhuahuikaʼapone in huadariyo.” Ken konigyoʼda huakkuruteda Apagbaʼte Diosa oaʼuyate. 


text:
<pb/>Opud huaoa o̱ʼnensiʼpotaj yanʼmahuadiaypo diga̱ʼda mabitbithueʼ yanikaʼ. Diga̱ʼda eʼmabitbitnayo huasiʼpoa boʼhuadiayapone. Huasiʼpo nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo sueʼdapiʼ castiga yanʼmagkikaʼ. Huasiʼpotaj yanʼmanmadikikaʼpo Jesús Huairitaj dakaʼ eknopo̱e̱ʼ nogi̱ti nogi̱ti eknopo̱e̱ʼ yanʼmanmadikikaʼ. Jesús Huairitaj nogi̱ti nogi̱ti eʼnigpe̱i̱kaʼ dakaʼ yanʼmanmadikikaʼ. 


text:
<pb/>Opudomey huanabaʼa o̱ʼnen huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Dakaʼ yanʼnopo̱e̱po yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Yanʼmakmeʼpukpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Konig Cristotaj moʼnigpe̱i̱kaʼ konigti o̱ʼnen huairitaj dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>O̱ʼnen huairia eʼtiahuayteyoʼda dakaʼ kahueʼ yanikaʼ. Huairia tiahuayhueʼ e̱e̱ʼpiʼ huadakaʼda ya̱gʼkikaʼ. Konig Cristoen huanabaʼ Diostaj aʼdurugpakayaʼpo yanʼpakpo dakaʼ ya̱gʼkikaʼ. 


text:
Huabokerek huairitaj moʼbaaʼpo moʼnigpe̱e̱po, “Huabokerektayoʼda ijnigkay.” Nopo̱e̱hueʼ ya̱ʼnepo, “Dios Huairitakon ijnigbaay.” Yanʼnopo̱e̱po durugnopoʼda huadakda yanʼbaaʼikaʼ. 


text:
Huanabaʼpiʼ huanabaʼ ehuepiʼ nogaʼti katepiʼ huadak eʼkikaʼnayo Jesús Huairiakon konigti huadak moʼnigkikaʼapone. Kenda moʼnopo̱e̱ne. 


text:
<pb/>Opudomey huairi moʼe̱po huanabaʼ moʼto̱e̱po daknopoʼda huanabaʼtaj yanʼmato̱i̱kaʼ. “Huakkaʼda baahueʼ e̱e̱ʼnayo castiga o̱gkaʼapone.” Huanabaʼtaj i̱ghuaʼda manahueʼ yanikaʼ. Opudomey huairi huanabaʼere Jesucristo Huairien huanabaʼ moʼe̱ne. Okkahuehueʼ yanikaʼ. Jesucristo kurudyo̱ o̱ʼi̱kaʼ. Jesucristo Huairi ayaʼ huabokerektaj konigti oʼpak. Huairitaj konigti oʼpak. Huanabaʼtaj konigti oʼpak. Oroʼomeya̱ Cristotaj oknopo̱e̱nok totoʼ huairia oroʼtaj eʼbatikataʼ boʼtipakikaʼne. Totoʼtaj dakaʼ yanʼtiokaʼikaʼ. Pabloa monmadikaʼuyne. 


text:
<pb/>Oydakon oʼnonapone, egomey. Jesucristo Huairi teynanada o̱ʼe̱. Kentaj oknopo̱i̱kaʼnok teyda totoʼtaj moʼnoki̱kaʼ. 


text:
Takaʼtaj huatiokaʼ Romano sorotataj siro akumoot onʼotikaʼpo, bakaʼbijtoneʼ onʼotikaʼpo sirope̱g huaka̱gkate onʼbetaʼpo teyda huaʼiot onʼotpo sirope̱g huatiokaʼ onʼbapadpo, kenpaʼti huabid siro onʼbapadikaʼ. Hua̱so̱ʼ ayaʼda keʼna beʼtiokeʼpo onʼotpo. Opudomeyen takaʼ totoʼ huairi o̱ʼne. Opudomey dakhueaʼ ka̱gkikeʼpo totoʼa namaʼda monikaʼne. Diostaj eknopo̱i̱kaʼ eʼbatikataʼ huakkaʼ boʼtipakikaʼnok Diostaj dakaʼ aknopo̱i̱kayaʼpo oknopo̱e̱batikhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo Diosen huatiokaʼ yanʼotikaʼ. Diosa opudomeytaj kabatiokikeʼ. 


text:
Konige̱po oroʼomeyen takaʼ aratbuten hua̱so̱ʼnig ehueʼ o̱ʼne. Oroʼomeyen takaʼtaj tiahuayhueʼdik o̱ʼe̱ne. Ken oroʼomeyen takaʼ totoʼ huairi o̱ʼne. Huiyokda o̱ʼne. Teyda o̱ʼne. Huakkaʼnanada aratbuta totoʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo dakhueaʼda o̱gkikaʼ. Sikki̱re̱gya̱ʼ totoʼ dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼne. Ayaʼyoda huabada totoʼa dakhueaʼ onʼmanaʼikaʼ. 


text:
Kenokaʼ totoʼ huiyoknanada eʼmanataʼ oʼeretpakikaʼnok, kenokaʼ da eʼmanataʼ oʼeretpakikaʼnok namaʼda kahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo oknopo̱e̱batikhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo Diosen teyda huatiokaʼ dakaʼ monʼotikaʼ. 


text:
Diostaj buttida eʼmanmadikaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼpo konig boʼtiokaʼnok totoʼtaj pe̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. Suigpiʼ dakhueaʼ kahueʼ moʼnikaʼ. Suigpiʼ da ahueʼ moʼnikaʼ. Kenpaʼti buttida moʼdaʼikaʼ. Kenda buttida huamanmadikikaʼ konig bakaʼbijtoneʼ boʼtiokeʼpo monʼotikaʼ. Huadakda mogkikaʼ. Diostaj monʼnigpe̱i̱kaʼ. Ken konig oʼkikaʼpo konig Romano sorotataj sironokbeta huaka̱gkataʼ onʼtiokaʼikaʼnig. Ken konig Diostaj monʼnigpe̱i̱kaʼpo totoʼ huairitaj monʼnopoʼtiokikaʼ. 


text:
Jesucristoen huadak huaʼa aʼmanbatiaʼpakyaʼpo nogi̱ti nogi̱ti Cristotaj yanoknopo̱i̱kaʼ. Konig Romano sorotataj aʼhuayaʼpo huaʼi teyda onʼiotikaʼ. Ken konig yanʼotikaʼ. 


text:
Oroʼomeyen huanopoʼ huanopoʼkoreaʼeritaj Jesucristotaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Ken konig oknopo̱i̱kaʼpo konig Romano sorotataen sirope̱g huatiokaʼ onʼto̱i̱kaʼpo takaʼen pi̱ya̱ʼtaj onʼtiokaʼikaʼ. Totoʼ oroʼomeyen takaʼ oroʼomeytaj engaña e̱gkikaʼtaʼ oʼeretpakpo konig pi̱ya̱ʼ eʼbakpaka oroʼomeytaj eʼtinajdajonig o̱ʼe̱. Cristotaj dakaʼ oknopo̱i̱kaʼpo konig huatiokaʼ o̱ʼe̱. Totoen pi̱ya̱ʼ eʼbakpaka huekhueʼdik moʼe̱ne. Dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
Diosa oroʼomeytaj moʼnopoʼkoreʼpo Jesucristotaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼ ken konig Romano sorotataen siro akumoot onʼta̱e̱po huakutaʼ beʼtiokeʼpo onʼkumootikaʼ. Apagbaʼ monʼtiahueyikaʼpo monʼmanaʼikaʼ. Apagbaʼ monʼnopo̱i̱kaʼpo moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Apagbaʼ konig Diosen Noki̱re̱gen huabid sironig totoʼtaj huatiokaʼ o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Kenda mogkikaʼpo Diostaj monʼtionaʼpakikaʼ. Kenda Diosa oʼpaknok monʼtionaʼpakikaʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ boʼtihuapoknok monʼtionaʼpakikaʼ. Taytayaʼ ahueʼada monʼtionaʼpakikaʼ. Batikhueʼada monʼtionaʼpakikaʼ. Ayaʼ Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj monʼmationaʼpakikaʼ. 


text:
Doʼtakon menʼtionaʼpakikaʼ. Do eʼmanmadikaʼte Dios doʼtaj keʼnen huaʼa meʼnopoenkeʼpo Cristoen huamanopoʼkoreaʼ huaʼa doʼhua meʼpukhueʼada kamanbatiaʼpakikeʼpo menʼtionaʼpakikaʼ. Aʼnenda Cristoen huamanopoʼkoreaʼ huaʼa Diosayoʼda oʼnopo̱i̱kaʼuyate. 


text:
Cristoen huadak huaʼa nog aratbuttaj judío ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj kamanbatiaʼpakeʼpo Dios huairia meʼtaʼmonaʼuyne. Huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikameʼpo huabakuda̱ʼ jakyo i̱ji̱kay. Meʼpukhueʼda Cristoen huadak huaʼa manbatiaʼpakdik i̱ji̱kaʼnok doʼtaj menʼtionaʼpakikaʼ. Keneʼhue̱a̱ʼ Pabloa saludos oʼdiktaʼmonaʼuy. 


text:
<pb/>Tíquico huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy huadiʼda moʼta̱e̱ne. Jesús Huairien huadak huaʼa doere batikhueʼada oʼmanbatiaʼpakikaʼ. Do konig i̱ji̱kaʼnig opudtaj monbatiaʼpakapet. Kenda ijkikaʼnig monbatiaʼpakapet. 


text:
Konige̱po opudomeyte Tíquicotaj onʼnigtaʼmonaʼne. I̱yo̱ konig oʼmaikaʼnig monbatiaʼpakpo opudomeytaj moʼmanopoʼdurugpakeʼ. 


text:
<pb/>Apag Dios Jesucristoerea huamaʼbuy huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼmanoeyi̱keʼ, huayahuaya diʼ moʼmaikeʼ, kenpaʼti dakaʼ yanoknopo̱i̱katiʼ. 


text:
Ayaʼda Jesucristo Huairitaj batikhueʼda diʼ o̱ʼnenok kenomeytaj Diosa moʼmadurugpakikeʼ kenpaʼti moʼmatinepahuikeʼ. Kenegda ijjay.<pb/>


text:
Do Pablo i̱jje̱y. Opud Galacia huadaribayo huaknopo̱e̱ʼeri moʼe̱po Diostaj aʼtionaʼpakyaʼpo boʼkupopakikaʼnok opudomeytaj onʼnigmadoyaʼne. Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy doere o̱ʼnepo onʼnigmadoyaʼne. Jesucristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo Jesucristoa Apag Dioserea menʼtaʼmonaʼuyne. Diosa Jesucristotaj kubarakyaʼ oʼnoyhuada̱ʼuyate. Huakudakaʼda eʼbueytada oʼnoyhuada̱ʼuyate. Huabokereka doʼtaj taʼmonahueʼ meʼnuyne. 


text:
Apag Diosa oroʼen Huairi Jesucristoerea opudomeytaj dakaʼ moʼmatinepahuiʼpo montihuapokikeʼ moʼmadurugpakikeʼ kenpaʼti moʼmanoikeʼ. 


text:
Ayaʼ huadaribayaʼ ayaʼ aratbut dakhueaʼda o̱gkikaʼ. Konigti dakhueaʼ kikahueʼ kaʼnikeʼpo Jesucristoa oʼpakpo oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnigbueyʼuyate. Oroʼen Apag Diosa oʼpaknok Jesúsa moʼnigbueyʼuyate. 


text:
“Dios huadaknada o̱ʼe̱.” “ʼUrunanada o̱ʼe̱ Dios.” Oroʼ kiriga̱yo̱ʼ okbatikhueʼada monʼbatiaʼpakikaʼ. Dios huadaknada o̱ʼi̱kaʼnok monʼbatiaʼpakikaʼ. Kanʼnopoʼkoreʼpo nogda eʼmanmadikaʼ huaʼa ehueʼ o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Diosa diʼ meʼe̱ʼpo, “yanʼnopoʼkoreaʼpo meʼnoknopo̱e̱po doʼtaj menʼnigpe̱i̱katiʼ,” monaʼuyne. Opudomey moknopo̱e̱po moʼnigpe̱e̱ʼuynigʼa oy i̱da Jesucristoen hueretda eʼmanmadikaʼ moʼdikendepo nog eʼmanmadikaʼkon moknopo̱e̱depo. Konig nog eʼnoeanhuahuikaʼ eʼmanmadikaʼ moknopo̱e̱ʼdenigʼa. Kenda nog eʼmanmadikaʼnayo noeanhuahuikahueʼdik moʼe̱ne. Konige̱po diga̱ʼda ijmepuʼkey. 


text:
Nog eʼmanmadikaʼ Diosere eʼmanoeanhuahuikaʼ huaʼa ehueʼ e̱e̱ʼtada suhueʼada huabokereka namaʼda opudomeytaj monmadikaʼnigʼa nogpaʼded eʼnoeanhuahuikaʼ huaʼa namaʼda monmadikikaʼne. 


text:
Aʼnounhuahuikayaʼpo kate kaʼdik moʼe̱. Oʼnonaʼuyne doʼa. Aʼnounhuahuikayaʼpo Jesucristotaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. Hueretda huadik oʼnonaʼuyne. Beʼapiʼ doʼapiʼ Diosen huataʼmoneriapiʼ nogded eʼnoeanhuahuikaʼ huaʼa namaʼda eʼmanmadikaʼnayo Diosa kentaj castiga diga̱ʼda o̱gkaʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Konig huaboaʼda oʼnonaʼne onʼnigmadoyaʼpo onaʼti oʼnonaʼne. Jesucristoen eʼnoeanhuahuikaʼ huaʼa oʼnonmadikaʼuyne opudomeya̱ moʼpe̱e̱depo moknopo̱e̱ʼuyne. Nogded eʼnounhuahuika huaʼa beʼapiʼ eʼmanmadikaʼnayo Diosa castiga diga̱ʼda o̱gkaʼdik oʼmaeapo, ijjay. 


text:
<pb/>Kenpaʼ ijmanaʼpo aratbuttaj eʼmadurugpakaʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Kenpaʼti “Pablotaj ijpaki,” aratbuta eʼhuaaʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Diostayoʼda eʼdurugpakataʼ ijpakpo Cristoenyoʼda ijkikaʼpo kenda huaboaʼda ijjay. Cristotaj huadak huaʼa nogyo̱ nogyo̱ kamanmadikikeʼpo Diosa Pablotaj oʼmanigtaʼmonaʼuyate. 


text:
Huanounhuahuikaʼ huaʼa Cristoen huadak huaʼa nogyo̱ nogyo̱ aratbuttaj ijmanmadikikaʼuy. Huanounhuahuikaʼ huaʼa Cristoen huadak huaʼa huabokerekapiʼ onahueʼ meʼnuyne kenpaʼti onmadikahueʼ meʼnuyne. Jesucristoayoʼda meʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. Huanounhuahuikaʼ huaʼa Cristoen huadak huaʼa meʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. Kenda yanʼnopo̱i̱kaʼ, egomey, pogomey. 


text:
<pb/>Konig judío aratbut oʼnoknopo̱i̱kaʼpo o̱gkikaʼnig doʼhuakon konigti ijkikaʼuy. Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj diga̱ʼda ijmagkikaʼuy. Huabakuda̱ʼ jakyo ijbakudikaʼuy kenpaʼti kanʼbarakeʼ ijjaʼpo ijmataʼmonikaʼuy. Kenda opud Galacia huaknopo̱e̱ʼeri onʼtipe̱i̱kaʼuyne. 


text:
Konig oroʼen judío adhueaʼpaneʼ Diostaj o̱gkikaʼuyatenig kenpaʼti oʼnoknopo̱i̱kaʼuyatenig dokon huakkaʼ ijjeretpakpo dakaʼ ijkikaʼuy. Judío huabokerek do konigok o̱ʼnepo suhueʼda onʼnopo̱e̱po suhueʼda o̱gkikaʼuy. Donayo huakkaʼda ijnopo̱e̱po huakkaʼ ijkikaʼuy. 


text:
Do siʼpoe̱hued e̱e̱ʼted Diosa bektieʼeaʼuyate. Huakkaʼ diʼ meʼe̱po “Saulo, Saulo, doʼtaj oyda menigpe̱i̱katiʼ,” menaʼuyne. Ken Diosa oʼpakpo 


text:
Jesucristo keʼnensiʼpotaj meknopo̱e̱a̱ʼuyne. Judío aratbut ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj Jesucristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakeʼpo kenpaʼti yanʼnopoʼkoreaʼ yanoknopo̱e̱ʼ kenpaʼti yanʼnounhuahuikaʼ kamanikeʼpo Diosa Jesucristotaj meknopo̱e̱a̱ʼuyne. Kenokaʼ kenda Diosa meknopo̱e̱a̱ʼdeʼuyne aratbuttaj batiaʼpakhueʼ i̱jje̱ʼuy. Jesucristotayoʼda yoknopo̱e̱po beʼtapiʼ batiaʼpakhueʼdik i̱jje̱ʼuy. 


text:
Kenpaʼti Jerusalényo̱ huakkurueri Jesúsen huamataʼmoneritaj aʼmape̱e̱a̱yaʼpo kenokaʼ huahueʼ i̱jje̱po aratbut ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo Arabia huadaribayo ijhuaʼuy. Diosayoʼda buttida huaʼa Jesucristotaj meknopo̱e̱a̱ʼuyne. Nogok Damasco huakkaʼ jakyo ijkumeʼuy. 


text:
<pb/>Bapaʼ huabayok eʼpokdeʼte Pedrotaj aʼta̱ʼe̱ya̱ʼpo Jerusalényo̱ ijhuaʼuy. Bottaʼ semana i̱jta̱e̱ʼuy Pedrotaj. 


text:
Nog Jesúsen huamataʼmoneritaj tiahuayhueʼ i̱jje̱ʼuynigʼa Jacobotayoʼda ijtiahuayʼuy. Jacobo Jesús Huairien huamaʼbuy o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Nogok Siria huadaribayo kenpaʼti Cilicia huadaribayo Cristoen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikaʼuy. 


text:
Huamaʼbuy Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri Judea huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ o̱gkupopakikaʼ doʼtaj o̱ki̱e̱hued o̱ʼnuy. 


text:
Kenyoʼda doʼtaj onʼtipe̱e̱po, “Aʼnenda Pablo diga̱ʼda mogkikaʼuyne oroʼtaj. Oy nogyo̱ nogyo̱ oʼhuaʼpo, Cristoen huadak huaʼa oʼmanbatiaʼpakpo Cristotaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱. Oʼmanaʼikaʼ. Aʼnenda Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼmadakeaʼtaʼ oʼpakikaʼuyate.” Onʼtipe̱e̱ʼuyate. 


text:
Pablo oʼnopoʼkoreaʼpo Cristotayoʼda oknopo̱e̱ʼuy. Konige̱po “Dakiti Dios, huadakda i̱ʼe̱ne.” Cristoen huaknopo̱e̱ʼeria oʼnonaʼonhuahuaʼuyate.<pb/>


text:
Jerusalényo̱ huaʼdik i̱ʼe̱. Diosa meʼnopo̱e̱a̱ʼuynok ijhuaʼuy. “Pablo Jesúsen huamataʼmoneri ehueʼ o̱ʼe̱. Namaʼda oʼmanmadikaʼ.” Judío huaknopo̱e̱ʼeri huairia onahueʼ meʼneʼpo. Jerusalényo̱ Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huairitayoʼda ijmanbatiaʼpakuy. Jesucristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po moʼnigbueyʼuyate. Oʼnoyhuadʼuyate. Kentaj ayaʼada oknopo̱e̱ʼdik kenpaʼti nigpe̱i̱kaʼdik ya̱ʼne. Oʼnoknopo̱e̱po Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Nog aratbuttaj judío aratbut ehueʼtaj ijmanmadikaʼikay. Kenda judío huairitaj ijmanbatiaʼpakuy. 


text:
Kenpaʼti Tito doere o̱ʼe̱po Tito judío aratbut ehueʼ e̱e̱ʼpiʼ “Huabokerek i̱ʼe̱po huasiʼdak oktegdik i̱ʼe̱.” Huaknopo̱e̱ʼeri huairia Titotaj onahueʼ o̱ʼnuy. 


text:
“Titoensiʼdak oktegdik o̱ʼe̱.” Namaʼda huaknopo̱e̱ʼeria huamaʼbuya onaʼuynigʼa. I̱re̱gi̱re̱g oroʼomeyere o̱gkupopakpo kenpaʼti “Jesústaj oʼnoknopo̱e̱po huabokereksiʼdak okteghueʼdik o̱ʼne.” Oroʼa eaʼte aʼpe̱e̱yaʼpo o̱gkupopakuy. Pablo namaʼda oaʼ enataʼ onpakpo kenpaʼti, “Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri huabokereksiʼdak oktegdik o̱ʼne yanʼmanmadikaʼ kenpaʼti Moisésen eʼmanaʼ nigpe̱i̱kaʼdik kaʼneʼ, yanʼmanmadikaʼ.” Namaʼda huaknopo̱e̱ʼeria oroʼtaj enataʼ onʼpakuynigʼa. 


text:
Namaʼda huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj sigpiʼ manpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱y. Jesucristotaj moknopo̱e̱nok Diosere moʼnoeanhuahuikaʼapo buttida huaʼa o̱ʼe̱ yanʼnopo̱e̱ʼ kenpaʼti Diosere aʼnounhuahuayaʼpo huasiʼdak bakteghueʼdik moʼe̱po kenpaʼti Moisésen eʼmanaʼ huaʼataj nigpe̱i̱kahueʼdik moʼe̱ne. Ken buttida o̱ʼe̱ oknopo̱e̱ʼdik moʼi̱kaʼne. 


text:
<pb/>Jesucristoen huadak huaʼa dakaʼ ijnopo̱e̱po ijmanmadikikaʼdenok Jerusalényo̱ Cristotaj huaknopo̱e̱ʼerien huairia doʼtaj nog eʼmanmadikaʼ manmadikaʼdik ya̱ʼe̱ onahueʼ meʼnuyne. Huairi e̱e̱ʼpiʼ huairi ehuepiʼ Dios eʼnopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Doʼhuakon kenpaʼ eʼnopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. 


text:
Nogdikda yamanmadikaʼ hueretda judío huaknopo̱e̱ʼeri huairia onahueʼ meʼnuyne. Judío aratbut ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj Jesúsen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakeʼpo Diosa do Pablotaj oʼtaʼmonaʼuyate onʼnokotuyate. Konigti judío aratbuttaj Jesúsen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo Diosa Pedrotaj oʼtaʼmonaʼuyate. Judío huaknopo̱e̱ʼeri huairia onʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Ken Diosa judío aratbuttaj oʼtaʼmonaʼuyate Pedrotaj. Konigti kenda Dios judío aratbut ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. Jesúsen huadak huaʼa huakkaʼ aratbuttaj kamanbatiaʼpakikeʼpo meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
<pb/>Konige̱po Jacobo Pedroere Juanere huaknopo̱e̱ʼerien hueretda huairi o̱ʼnepo Diosa Pablotaj oʼtaʼmonaʼuy kenpaʼti huakkaʼtada kamanopoʼkoreʼpo Diosa beʼtihuapokuyne Jacoboomey onʼnopoenkaʼdepo “Jesucristotaj oknopo̱e̱po, huamaʼbuy o̱ʼe̱y kenpaʼti oroʼtakon Diosa moʼtaʼmonaʼuyne.” Doʼtaj Bernabétere monaʼpo kenpaʼti “Nog aratbuttaj judío ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj Jesucristotaj yanoknopo̱e̱ʼ kenpaʼti yanʼnopoʼkoreaʼ yanʼmanaʼ. Oroʼomey judío aratbuttaj konigti oʼmanaʼapoy.” Oroʼtaj monaʼpo, 


text:
“Aratbut paiʼda e̱ʼi̱kaʼtaj bayokikaʼdik yaneʼ. Kenpaʼti nog aratbuttaj yanʼmanaʼ.” Jacoboomeya̱ monaʼuyne. Kenda huakkaʼ eʼkikaʼtaʼ ijpakikay. Antioquía huakkaʼ jakyaʼ “Namaʼda iʼkameʼne, Pedro.” Pabloa onaʼuy. 


text:
<pb/>Nogok Antioquíayo Pedro oʼtiakdepo dakhueaʼda oʼkaʼuynok, “Namaʼda iʼkameʼne, Pedro.” Huakpoteda onaʼuyne. 


text:
Sueʼda judío huabokerektaj Jacoboa Pedrote oʼmataʼmonaʼuyate. Huabokerek tiakhued o̱ʼnepo Pedro judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeriere oʼbapeʼikaʼuyate. Enhuatiakdeʼte judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeriere Pedro sigda sigda eʼbapeʼada oʼbakbatikonhuaʼpo. Judío huabokerek onhuatiakdepo huabokereksiʼdak baktega̱ʼdik o̱ʼne onʼmanopo̱i̱kaʼuy. Kenomeytaj Pedro oʼmakmeʼpukpo judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeriere eʼbapeʼada oʼbakbatikuy. 


text:
Pedroa huadakda ijkikay namaʼda huataʼda oʼtinopo̱e̱po namaʼda oʼkaʼuy. Antioquíayaʼ nog judío huaknopo̱e̱ʼeri Pedrotaj onʼtiahuayonhuaʼpo konigti o̱gkaʼpo huadak oʼkikay namaʼda huataʼda onʼtinopo̱e̱nigʼa kenomeya̱ konigti namaʼda o̱gkaʼuy. Bernabékon oʼtiahuayonhuaʼpo kenpaʼti namaʼda oʼnopoenigʼa judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeriere oʼbapeʼpo oʼbakbatikuy. 


text:
Jesucristoen buttida huaʼa Pedroomey oʼnoknopo̱e̱nigʼa namaʼda o̱gkikameʼnigtaj doʼhua yoknokotdepo ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj “Judío e̱ʼe̱a̱da konig judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri iʼkikameʼ. Konig Diosere aʼnoeanhuahuikayaʼpo Moisésen huaʼa kikahueʼ i̱ʼe̱meʼ. Diosere aʼnoeanhuahuikayaʼpo Moisésen huaʼa kikaʼdik moʼe̱. ¿Judío ehueʼ aratbuttaj menaʼpo iʼmanameʼ? Namaʼda iʼkameʼ.” Pedrotaj yonaʼuy. Judío konigti nog aratbut Jesucristotaj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼne. Jesucristotaj eknopo̱e̱ʼnayo Diosa dakhueaʼ eʼkaʼtaj oʼbakkahueaʼpo Diosere oʼmanoeanhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Oroʼomey judío hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po judío e̱ʼhua̱e̱yaʼ oʼsiʼpoe̱ʼuy. Huadakda oʼkikaʼpo Moisésen huaʼa kikahueʼ o̱ʼnepo dakhueaʼda o̱gkikaʼ oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Moisésen huaʼa eʼkikaʼnayo “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene ijnopo̱e̱po.” Kenda Diosa onahueʼ moʼe̱a̱pone. Kenyoʼda Jesucristotaj eʼnoknopo̱e̱ʼnayo “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, ijnopo̱e̱po.” Diosa monaʼapone. Konige̱po “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene ijnopo̱e̱po.” Diosa moneʼpo oroʼ judío hua̱e̱ʼeri kenpaʼti Jesucristotaj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. Moisésen huaʼataj oʼkikaʼnok “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, ijnopo̱e̱po.” Diosa onahueʼdik moʼe̱a̱pone. Konige̱po beʼapiʼ Moisésen huaʼa eʼkikaʼnayo “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene ijnopo̱e̱po,” Diosa onahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
<pb/>Ken “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, ijnopo̱e̱po.” Diosa moneʼ oroʼ Cristotaj oknopo̱e̱denok konig judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri Moisésen huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo oroʼomey dakhueʼ huakaʼerionig Cristoa mogkaʼne beʼapiʼ sigpiʼ ahueʼdik o̱ʼne. 


text:
Konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, Diosa kaʼnopo̱e̱ʼpo Moisésen huaʼataj nigpe̱e̱hueʼdik moʼi̱kaʼne, doʼa eʼmanaʼnayo kenpaʼti nogok konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, Dios kaʼnopo̱e̱ʼpo Moisésen huaʼataj nigpe̱e̱dik moʼi̱kaʼapone doa nogpaʼdakon eʼmanaʼnayo dakhueaʼ iʼkaʼne Diosa onaʼdik meʼe̱ne. 


text:
“Konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, meʼtinopo̱e̱po.” Diosa meneʼpo Moisésen huaʼataj nigpe̱i̱kahueʼdik i̱ji̱kaʼpo konig Moisésen huaʼataj konig eʼbueyonig i̱jje̱po Moisésen huaʼataj menpaʼ nigpe̱i̱kahueʼdik i̱jje̱ʼuynigʼa Jesucristotayoʼda yoknopo̱i̱kaʼpo Diosen ʼuruʼnanada kikaʼdik i̱jje̱y. 


text:
Jesucristo hue̱ypa cruzte oʼbueyʼuyate. Do Diostaj eʼnopoʼkoreadeʼte konig Jesúsere cruzte eʼbueyonig i̱jje̱po onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ i̱jjeonhuahuikay. Doʼhuada katepiʼ ijpakpo kikahueʼ i̱ji̱kaʼpo Jesucristoen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱nok Diosenyoʼda ijkikay. Hua̱so̱ʼa̱da ijnoepo Diosensiʼpotaj yoknopo̱e̱po ijnigpe̱i̱kaʼpo Diosen ijkikay. Diosensiʼpo doʼtaj huakkaʼ diʼnada meʼe̱po meʼnigbueyʼuyate. 


text:
Diosa huakkaʼ diʼnanada moʼe̱po oroʼtehuapaʼ Jesucristoa moʼnigbueyʼuyne, Diosere ʼurunanada aʼnoeonhuahuikayaʼpo Jesústayoʼda oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. “Dakhueaʼ nigkahueʼ o̱ʼe̱ne meʼtinopo̱e̱po.” Diosa menaye̱t Moisésen huaʼataj do nigpe̱i̱kaʼdik e̱e̱ʼnayo Cristo namaʼda moʼnigbueyaʼuyet. Konige̱po Moisésen huaʼataj nigpe̱i̱kahueʼ i̱ji̱kaʼapoy. Jesucristotayoʼda yoknopo̱i̱kaʼapoy.<pb/>


text:
Opud Galacia huaknopo̱e̱ʼeri konig nopoenkahueʼ hua̱e̱ʼeri moʼe̱ne. Nogomeya̱ namaʼda monʼmandikaʼnok opudomey i̱da moʼpe̱e̱demeʼnigʼa, Jesústaj buttida eʼmanmadikaʼ nigpe̱e̱hueʼdik yaneʼ, namaʼda moʼnopo̱e̱a̱meʼne. Jesucristoa oroʼtaj hue̱ypa cruzte moʼnigbueyʼuyate opudtaj huakpoteda dakaʼ oʼnonbatiaʼpakʼuynok opuda̱ dakaʼ moʼpe̱e̱po moknopoenkaʼuyne. 


text:
Moisésen huaʼa moʼnigpe̱i̱kaʼuynok Diosen Noki̱re̱ga̱ opudtaj nopoʼto̱e̱hueʼ moʼu̱yne. Cristo cruzte moʼnigbueyʼuyate onteʼti oʼnoyhuadʼuypo kurudyo̱ Diosere oʼnoeonhuahuikaʼ. Kenda moʼpe̱e̱depo moknopo̱e̱ʼuynok Diosen Noki̱re̱ga̱ opudtaj moʼnopoʼto̱i̱kaʼne. 


text:
Aʼnenmon huaboaʼda Jesucristotaj moknopo̱e̱deʼuynok Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱i̱kaʼne Diostaj dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼuyne. Oy ʼuruʼnopoaʼda megkeʼpo nogda nogda kaʼdik o̱ʼe̱ne, konig huabokereksiʼdak oktegdik o̱ʼe̱ne kenpaʼnayo namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼnigʼa Diosennayo nopounkahueʼda moʼi̱kaʼne. 


text:
Jesucristotaj moknopo̱e̱po huakkaʼda paiʼda moʼnopoʼeonhuahuaʼdemeʼne. Namaʼda paiʼda nopoʼe̱hueʼ moʼunhuahuameʼne ijnopo̱e̱y doʼhua. Jesucristotaj buttiaʼda moknopo̱e̱ne, oknopo̱e̱batikhueʼ moʼe̱a̱pone ijnopo̱e̱y. 


text:
Moisésen huaʼa moʼnigpe̱i̱kaʼnok Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne kenpaʼti opudomeytaj bayareahueʼ moʼi̱kaʼne. Jesucristotaj huadak huaʼa moʼpe̱e̱depo moknopo̱e̱ʼuynok Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱i̱kaʼne kenpaʼti opudomeytaj moʼbayarikaʼne. 


text:
<pb/>Ken, aʼnennada Diosen huaʼataj Abrahama oknopo̱e̱ʼuynok “Konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼe̱ne, oʼtinopo̱e̱po.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. 


text:
Konige̱po huabokerek Diosen huaʼataj dakaʼ oʼnoknopo̱e̱po konigti Abrahamen hueretda huayayonig o̱ʼnepo kenda nopoenkaʼdik moʼe̱ne. 


text:
“Konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱po.” Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri huaknopo̱e̱ʼeritaj ijmanaʼapoy, Diosa aʼnennada oʼnopo̱e̱po Abrahamtaj “Meknopo̱e̱nok kenpaʼti menigpe̱i̱kaʼnok, konige̱po huakkaʼ judío ehueʼ hua̱e̱ʼeria konigti eʼnoknopo̱e̱deʼte ‘Konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱ʼpo,’ kenomeytaj ijmanaʼapoy.” Aʼnenda Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. Apagbaʼte kenda oaʼuynig Moisésa oʼtimadoyaʼuyate. 


text:
Ken Diosen huaʼataj Abraham oknopo̱e̱ʼuyate. Ayaʼda huabokerek konigti oʼnoknopo̱e̱nok kenomeytaj Abrahamtaere “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱po.” Diosa oʼmanaʼikaʼapo. 


text:
<pb/>“Ayaʼ huadik Moisésa oʼnigmadoyaʼuyate ayaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnepo nogdiktida nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo ‘Dakhueaʼ bokaʼne.’ Diosa oʼmanaʼpo castiga oʼmagkaʼapo.” Apagbaʼa oaʼuyatenok. Moisésen huaʼa do eʼnigpe̱i̱kaʼnayo “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, meʼtinopo̱e̱po.” Diosa menaʼapet. Ayaʼada kenpaʼ enʼnopo̱i̱kaʼnayo “Dakhueaʼ bokaʼne.” Diosa monaʼpo castiga mogkaʼapone. 


text:
“Diostehuapaʼ huadak huakikaʼeri Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱po Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo.” Diosa oaʼuynok Moisésenbaʼ huakikaʼeritaj “dakhueaʼ nigkahueʼ menʼe̱ne,” Diosa onahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
“Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼe̱ne, meʼtinopo̱e̱po.” Diosa moneʼpo Diostaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. Moisésen huaʼanayo kenpaʼ onahueʼ moʼe̱ne. “Diosere aʼnounhuahuikayaʼpo ayaʼnada Moisésen huaʼa nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱.” Kenpaʼ Moisésen huaʼa enaʼtada ayaʼnada nigpe̱i̱kahueʼdik moʼi̱kaʼne. 


text:
<pb/>“Paiʼnanada kanʼnopoʼunhueʼpo dakhueaʼnanada huakikaʼeritaj hue̱ypa cruzte onʼbetikaʼ.” Apagbaʼa kenpaʼ oaʼ. Oroʼtehuapaʼ Cristo hue̱ypa cruzte moʼnigbueyʼuyatenok oroʼomey Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj castiga o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱pone. Kenpaʼda bueyhueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
“O̱ʼnen adhueaʼsiʼpotaj ijmanopoʼto̱e̱a̱poy.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. Nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeritakon Diosen Noki̱re̱ga̱ kamato̱i̱keʼpo Jesucristo moʼnigbueyʼuyate. Moisésen huaʼa konig o̱ʼe̱ kenpaʼti kenda Abrahamtaj ijnigkaʼapoy Diosa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Konig oʼkikaʼnig ijmanbatiaʼpakapoy, egomey, pogomey. “Aʼti oʼnigkaʼapone.” Beʼapiʼ oʼmadoyaʼdepo keʼnen huadik oʼmadoyaʼdepo nogda kahueʼdik o̱ʼe̱a̱po kenpaʼti kenda oktihuekehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Oʼnigkaʼapone Diosa Abrahamtaj nogok nogok onaʼikaʼuyate. O̱ʼnen huayayotaj ijnigkaʼapoy Diosa onaʼuyate. Kenda Abrahamen ayaʼ huayayotaj ijmanigkaʼapoy onahueʼ o̱ʼu̱yate. Kenda Abrahamen noghuayayotatida ijnigkaʼapoy, onaʼuyate. Kenda Cristotaj oʼtiaʼpakuyate. 


text:
Onteʼti dakaʼ oʼnonapone. Huakkuruda Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. O̱ʼnen huayayotaj ʼuruda ijnigkaʼapoy Diosa onaʼuyate. Diosa kenda enadeʼte cuatrocientos treinta huabayok eʼpokdeʼte judío aratbuttaj Diosen huaʼa Moisésa oʼmanaʼuyate. Kenda Diosa huakkuruda Abrahamtaj onaʼuyatenigda kenpaʼda Diosa oʼkaʼapo. Kenda Moisésa oʼmanaʼuyatenig Abrahamtaj Diosa enaʼ dikenhueʼdik o̱ʼe̱po kenda oʼkaʼapo. 


text:
Moisésen huaʼa o̱ʼnen adhueaʼ huayayo enʼnigpe̱i̱kaʼnayo ijmanoeanhuahuikaʼapoy Diosa Abrahamtaj onahueʼ o̱ʼu̱yate. “Ijnoeanhuahuikaʼapoy,” Abrahamtaj Diosa onaʼuyatepo katetehueʼ manoeanhuahuikaʼdik oʼmaikaʼapone. 


text:
<pb/>Moisésenbaʼtaj aratbuta nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼnepo dakhueaʼda o̱gkikaʼnig kamanopo̱e̱gkikeʼpo judío aratbuttaj Diosen huaʼa Moisésa oʼmanaʼuyate. Konig Diosa Abrahamtaj onaʼuyatenig adhueaʼ huayayo Jesucristo oʼtiakapo. Tiakhued e̱e̱ʼted Moisésen huaʼa aratbut nigpe̱i̱kaʼdik yaneʼ oʼmanaʼuyate. Cristo eʼtiakdeʼuyte onteʼti Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼneapo. Diosen huataʼmoneria Moiséstaj oʼnopo̱e̱a̱ʼuyate. Diosa kenda oʼpaknok Moisésa aratbuttaj oʼmanaʼuyate. 


text:
Diosen huataʼmoneri Moisésere judío aratbuttaj onʼmanaʼuyate. Diosayoʼda huayayo iʼta̱e̱a̱pone Abrahamtaj onaʼpo, Jesucristotaj oʼtaʼmonaʼuyate. Ayaʼada dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼe̱dene, Moisésenbaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼne. Kenpaʼti Cristo tiakhued e̱e̱ʼted Moisésen huaʼa oroʼomeytaj konig huamato̱e̱ʼerioniga̱ moʼto̱i̱kaʼuyne. 


text:
<pb/>Diosa Abrahamtaj huayayo oʼyokapone onaʼuyate. Moisésenbaʼ Abrahamtaj huaʼa enʼhueʼdik o̱ʼe̱. Abrahamtaj huaʼa kenpaʼti Moisésen huaʼa huadaknada e̱ʼe̱a̱da Moisésenbaʼnayo manoeanhuahuikahueʼdik o̱ʼe̱po kenpaʼti ʼurunopoʼ kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Ayaʼada dakhueaʼda o̱gkikaʼdepo batikhueʼda dakhueaʼda o̱gkikaʼapo. Kenpaʼ Diosbaʼa oaʼuyatenigʼa konig Diosa Abrahamtaj onaʼuyatenig Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeriomeytaj Diosa moʼmanopoʼkoreaʼpo moʼnoeanhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Cristoen huadak huaʼa pe̱e̱hued o̱ʼe̱po Jesucristotaj oknopo̱e̱hued o̱ʼe̱po oroʼ kenyoʼda Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼu̱ynigʼa. Cristo eʼtiakdeʼte Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareʼpo Cristotaj oknopo̱e̱ʼuy oroa. 


text:
Cristo tiakhued e̱e̱ʼted Moisésenbaa konig oroʼen huamato̱e̱ʼerionig moʼto̱i̱kaʼuyne. Jesucristo eʼtiakdeʼte kentaj oknopo̱e̱denok “dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱depo,” Diosa monaʼuyne. 


text:
Cristo oʼtiakdeuynok oynayo kentaj oknopo̱i̱kaʼnok Moisésenbaa oroʼtaj to̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Oynayo Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
<pb/>Oyda Jesucristotaj moknopo̱e̱po Diosensiʼpo moʼe̱ne. Ayaʼada moknopo̱e̱po Jesucristoere Diosensiʼpoda moʼe̱ne. 


text:
Opudomey Jesucristotaj moknopo̱e̱denok bautiza mogkaʼdeʼuyne. Cristoa moʼnopoʼto̱i̱kaʼnok Jesucristonig moʼi̱kaʼpo Diosensiʼpo moʼi̱kaʼne. 


text:
Oroʼ Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po Diostaj konig nogaratbuttida o̱ʼe̱ne. Judío aratbut e̱e̱ʼpiʼ, griego aratbut e̱e̱ʼpiʼ, huanabaʼ e̱e̱ʼpiʼ, huanabaʼ ehueʼ e̱e̱ʼpiʼ, huabokerek e̱e̱ʼpiʼ, ettoneʼ e̱e̱ʼpiʼ, oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri Diostaj nogaratbuttida o̱ʼe̱ne. 


text:
Abrahamtehuapaʼ ijnigkaʼapoy Diosa onaʼuyatenig konigti opudomey huaknopo̱e̱ʼeritakon Diosa mogkaʼapopo moʼnoeanhuahuikaʼapone.<pb/>


text:
Nogi̱ti dakaʼda oʼnonaʼapone. Huasiʼpo kerekhued e̱e̱ʼted huaoen eʼtamaeʼ huabaeʼeri e̱e̱ʼpiʼ konig huanabaʼ o̱ʼe̱po huaoen huatamato̱e̱ʼeritaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Kenokaʼ baeʼdik huaoa oʼdikkaʼuyatenok ayaʼda huaojkudaken oʼtabaeapo. 


text:
Oroʼ konigti o̱ʼi̱kaʼuy. Cristo tiakhued e̱e̱ʼted oroʼ konig huasiʼpo o̱ʼe̱po konig huabokerek ehued o̱ʼu̱y. Oroʼen adhueaʼpaneʼen eʼmanmadikaʼtaj konig huanabaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼuyne. 


text:
Kenmeʼnoete Diosa oʼpakpo keʼnen huasiʼpo oʼtaʼmonaʼuyate. Ettoneʼa̱ Diosen Huasiʼpo oʼsiʼpopakuyate. Huasiʼpo judío aratbutda oʼsiʼpoe̱po Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼi̱kaʼuyate. 


text:
Oroʼ judío hua̱e̱ʼeriomey huanabaʼonig o̱ʼe̱po Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼi̱kaʼuyate. Moisésenbaʼtaj aʼbakkayyaʼpo osiʼpoe̱ʼuyate. Kenpaʼti oroʼomey Diosensiʼpo kaʼnikeʼpo osiʼpoe̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼe̱denok Diosa oroʼomeytaj Huasiʼpoen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱ne, “Doʼhued Apag” Diostaj Cristoen Noki̱re̱ga̱ oroʼennopoyaʼ oʼokuy. 


text:
Ken Diosensiʼpo o̱ʼe̱depo Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik hua̱e̱ʼeri huanabaʼ ehueʼ o̱ʼe̱depo Jesucristotaj moknopo̱e̱nok. “Konig dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱po,” Diosa monaʼpo moʼnoeanhuahuikaʼapone. Galacia huaknopo̱e̱ʼeritaj Pabloa oʼmatinepahuiʼpo oʼmatimepuʼkeʼuyate. 


text:
Oynayo Diostaj moknopo̱e̱dene kenpaʼti Diosa moʼbaktieʼeaʼdeʼuyne. Konig judío adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuynig menaʼpo konig huanabaʼ onteʼti eʼkikaʼtaʼ boʼpaknigʼa. Ken konig eʼkikaʼnayo nopoʼyareahueʼdik moʼi̱kaʼapone. 


text:
Diosa moʼnopoʼyareʼpo menaʼpo ayaʼ Moisésenbaʼ fiesta boʼkikaʼnigʼa huameʼnoe fiesta, sábado fiesta, puug fiesta huabayok fiesta kenpaʼ boʼkikaʼnigʼa, Diosa meʼnopoʼyareʼpo namaʼda boʼkikaʼne. 


text:
Konige̱po opudtaj onʼmatinepahuiʼpo onʼtomepuʼkene, huakkaʼaʼda namaʼda opudtaj oʼnonmadikaʼonhuahuaʼuyne. 


text:
<pb/>Ken “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱po.” Diosa moneʼpo Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne. Judío aratbuta namaʼda monaʼikaʼnigʼa. Konig judíomey o̱gkikaʼnig opud konig kikahueʼ moʼu̱yne. Opudonigti i̱jje̱po oy kenda judíomey onʼmanaʼikaʼ kahueʼ i̱ji̱kay. Konig do ijkikaʼnig konigti ya̱gʼkikatiʼ. Kenda ijjeretpakpo oʼnonaʼne, egomey pogomey. Aʼnenda opudere e̱e̱ʼte doʼtaj diʼnada o̱ʼnepo dakaʼ onʼto̱e̱ʼuyne. 


text:
Aʼnenda opudere dakhueʼda i̱jje̱po Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo kenda huakkuruda opudtaj oʼnonbatiaʼpakonhuaʼuyne. 


text:
Do dakhueʼda e̱e̱ʼpiʼ konig paiʼda eʼnopoʼe̱tepiʼ doʼtaj dig huahuayhueʼ o̱ʼnuyne kenpaʼti tibiraehueʼ o̱ʼnuyne. Konig Diosen huataʼmoneritaj e̱gkapaʼ doʼtaj oʼdeʼuyne. Konig Jesucristotanig doʼtaj oʼdeʼuyne. 


text:
Aʼnenda Jesucristoen huadak huaʼa oʼnonmadikaʼonhuahuaʼuyne. Doʼhua eʼnonmadikaʼonhuahuaʼte durugnada moʼu̱yne. Doʼtaj durugnada moʼu̱yne. Oy menaʼpo doʼtaj durugda ehueʼ moʼe̱. Aʼnenda katepiʼ ijpakikaʼuynok onʼyokikaʼuyne. Doʼa opuden huakpo eʼpakuynayo opuda̱ okpotokdik e̱e̱ʼnayo opuden huakpo onʼyokayʼuyyet. Oyda menpaʼ doʼtaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼe̱ne. 


text:
<pb/>Judío namaʼda huamanmadikaʼeriomey konig judío aratbut Moisésenbaʼ o̱gkikaʼnig opudomey konigti ka̱gkikeʼpo namaʼda boʼpakne. Kenpaʼti kenomey opudtaj huakkaʼ onʼeretpakpo opudomeya̱ onteʼti doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ kaʼnikeʼpo kenda onʼpak. 


text:
Beʼapiʼ opudtaj huadak eʼkikaʼtaʼ eʼpaknayo opudtaj eʼtihuapoktaʼ eʼpaknayopiʼ kenda huadakda o̱ʼe̱. Do opudere e̱e̱ʼte opudere ehueʼ e̱e̱ʼtepiʼ huadak eʼkikaʼtaʼ eʼpaknayo kenda huadakda o̱ʼe̱. 


text:
Doʼhua Jesucristoen huadak huaʼa opudtaj aʼnen eʼmanmadikaʼonhuahuaʼdeʼte moknopo̱e̱ʼuynok doʼhued huasiʼponig moʼe̱ne. Oy onteʼti opudtaj diga̱ʼ onʼtinepahuiʼpo onʼtomepuʼkene. Cristoa onteʼti dakaʼ moʼmanopoʼto̱e̱deapet opudtaj huakkaʼ onʼtinepahuikaʼne. 


text:
Huakkaʼ opudtaj onʼtinepahuiʼpo a̱yo̱ opudere huakkaʼ e̱e̱ʼtaʼ ijpaki. Nogpaʼda ʼuruaʼdakon opudtaj eʼmanataʼ ijpaki. Monig moet opudomeytaj tinopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. Agarkudak konig oʼkikaʼuyate kenpaʼti Sarakudak konig oʼkikaʼuyate Pabloa oʼmanbatiaʼpakpo, oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
<pb/>“Dakhueaʼ nigkahueʼ moʼe̱ne moʼtinopo̱e̱po.” Diosa moneʼ. Opudomeya̱ sueʼada Moisésenbaʼtaj eʼnigpe̱i̱kataʼ boʼpakikaʼnigʼa Moisésenbaʼtaj nopoenkahueʼda moʼe̱ne. 


text:
Moisésenbaʼ sigpiʼ eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ ijpaki. Abraham bottaʼsiʼpo oʼto̱e̱ʼuyate. Agarkudak ettoneʼ huanabaʼ o̱ʼe̱po nogsiʼpotida Abrahamensiʼpo oʼsiʼpopakuyate. Abrahamen hueretda hua̱to̱e̱ Sarakudak o̱ʼe̱po huanabaʼ ehueʼ o̱ʼe̱po nogsiʼpotida oʼsiʼpopakuyate. Apagbaʼte kenpaʼ oʼmadoyaʼuyate. 


text:
Saraen huanabaʼ ettoneʼa̱ oʼsiʼpopakuyate. Konig ayaʼ ettoneʼ onʼsiʼpopakikaʼnig Agar konigti oʼsiʼpopakuyate. “Huasiʼpo iʼto̱e̱a̱pone.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyatenok Abrahamen hueretda hua̱to̱e̱nayo konig huanabaʼ ehueʼ e̱ʼe̱a̱da oʼsiʼpopakuyate. “Huasiʼpo iʼto̱e̱a̱pone.” Diosa onaʼnok oʼsiʼpopakuy. 


text:
Abrahamen bottaʼ hua̱to̱e̱ konig bottaʼ Diosen huaʼa o̱ʼne. Oteʼ Sinaíte Arabia huadaribayo Diosa Moiséstaj onaʼuyate. Konig Agar huasiʼpoere huanabaʼ o̱ʼnikaʼnig ayaʼ Moisésenbaʼ huanigpe̱i̱kaʼeri konigti huanabaʼ o̱ʼnikaʼ. Kenpaʼti Jerusalényo̱ hua̱i̱kaʼeri aʼnoeonhuahuikayaʼpo Moisésenbaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼnigʼa huanabaʼnig o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼerinayo Diosen jak kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri o̱ʼi̱kaʼpo Diosensiʼpo o̱ʼe̱ne. Aʼnounhuahuikayaʼpo Jesucristotayoʼda oknopo̱i̱kaʼne. Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼne.<pb/> 


text:
Siʼpopakhueʼdik i̱ʼe̱po huasiʼpo to̱e̱hueʼ i̱ʼe̱po yadurugpak, ettoneʼ. Siʼpopakhueʼ i̱ʼe̱po diga̱ʼ noehueʼ i̱ʼe̱po nogok huakkaʼ huasiʼpo iʼta̱e̱a̱po. Huakkaʼ huaknopo̱e̱ʼeri huasiʼpo iʼmato̱e̱a̱pone. Nog ettoneʼ hua̱to̱e̱bet e̱ʼe̱a̱da sueʼda huasiʼpo oʼto̱e̱a̱po. Apagbaʼa kenpaʼ oaʼ. Saraen huakkaʼnada adhueaʼsiʼpo o̱ʼta̱e̱. Agaren sueʼda oʼto̱e̱. 


text:
<pb/>Ken oroʼomey Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri konig Diosensiʼpo o̱ʼe̱ne. “Huasiʼpo iʼta̱e̱a̱po.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyatenok, Abraham Isaacsiʼpo o̱ʼta̱e̱ʼuyate. Oroʼomey konig Saraensiʼpo Isaac o̱ʼe̱ne. Ken Diosa Abrahamtaj onaʼuyatenok oroʼkon huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼe̱ne egomey pogomey. 


text:
Ken konig ayaʼda isiʼpo onʼsiʼpopakikaʼnig konigti aʼnennada Ishmael Agarensiʼpo oʼsiʼpopakuyate. Abrahamen Saraenere nogsiʼpotida Isaactaj Ishmaela dakhueaʼ oʼkikaʼuyate. “Huasiʼpo iʼta̱e̱a̱po.” Diosen Noki̱re̱ga̱ Abrahamtaj o̱ʼnuynok Isaac oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Oy konigti o̱ʼe̱. Cristotaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeya̱ oroʼtaj dakhueaʼ mogkikaʼne. Oroʼ huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼe̱nok dakhueaʼ mogkikaʼne. 


text:
“Ettoneʼ huanabaʼensiʼpotaj pakhueʼ i̱jje̱po noeanhuahuikahueʼ ijmaeapoy.” Diosa oaʼuynok Apagbaʼte, “Doʼhued ettoneʼ huanabaʼ yaen. Doʼhuedsiʼpoere Diosere noeonhuahuikahueʼdik o̱ʼneapo.” Sara Abrahamtaj onaʼuyate. 


text:
Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri konig Saraensiʼpo o̱ʼe̱ne. Huanabaʼensiʼpo ehueʼ o̱ʼe̱po aʼnopoʼkoreayaʼpo Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱ne.<pb/>


text:
Jesucristotaj oknopo̱e̱nok Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareaʼne. Aʼnopoʼyareayaʼpo Moisésenbaʼ onteʼti nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱ne. Aʼnopoʼyareayaʼpo Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kahueʼ yanikaʼ. 


text:
<pb/>Menʼpe̱e̱ʼ. Do Pabloa opudtaj oʼnonaʼne menʼnigpe̱e̱ʼ. “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱po.” Diosa moneʼ. “Doʼhued bokereksiʼdak bekteg.” Opuda̱ enaʼnayo opudtehuapaʼ Cristoa hue̱ypa cruzte moʼnigbueyʼuyatenigʼa opudtaj dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼyareahueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
“Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene moʼtinopo̱e̱po.” Diosa moneʼpo ayaʼda huabokereka bokereksiʼdak eʼnoktegnayo ayaʼ Moisésenbaʼtaj kenpaʼda nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Onteʼti opudtaj oʼnonaʼne. 


text:
“Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene, moʼtinopo̱e̱po.” Diosa moneʼpo opudomeypiʼ Moisésenbaʼtaj moʼnigpe̱i̱kaʼnok konig onteʼti Diosensiʼpo ehueʼ moʼe̱depo Cristoen ehueʼ moʼe̱depo Diosa opudomeytaj matinepahuihueʼ moʼe̱deapone. “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼe̱ne moʼtinopo̱e̱po.” Diosa onahueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Oroʼtanayo Diosensiʼpotaj kanʼnigi̱keʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ boʼtihuapokikaʼne. Kenpaʼti dakaʼ Jesucristotaj oknopo̱e̱nok “Dakhueaʼ nigkahueʼ meʼnene moʼtinopo̱e̱po.” Diosa monaʼapone. Kenda oroa oknopo̱i̱kaʼpo Diostaj oʼnigi̱kaʼne. 


text:
Oroʼomey Cristotaj dakaʼ eʼmaknopo̱e̱deʼte Cristoen o̱ʼe̱dene. Huabokereksiʼdak eʼnoktegpiʼ huabokereksiʼdak okteghueʼ e̱e̱ʼpiʼ Diostaj konigti huadak o̱ʼnige̱ne. Oroa Jesucristotaj eknopo̱i̱kataʼ Diosa huakkaʼ oʼpak. Cristotaj oroʼ oknopo̱e̱po ayaʼtada diʼ oʼmaikaʼne. 


text:
<pb/>Dakaʼ Cristotaj moknopo̱i̱kaʼuyne kenpaʼti Jesucristoen buttida huaʼa dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼuynigʼa menpaʼ namaʼda huamanmadikaʼeritaj moʼpe̱e̱po Cristoen buttida huaʼataj eknopo̱e̱ʼ bokkahueʼdemeʼne. 


text:
“Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱.” Diosa oroʼtaj onahueʼ moʼu̱yne. “Cristotaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne.” Diosa monaʼuyne. 


text:
Sueʼada namaʼda huamanmadikaʼeria eʼmanmadikaʼnayo i̱da huakkaʼda namaʼda oʼnoknopo̱e̱a̱po, namaʼda o̱gkikaʼapo. Kenda okkahuehueʼ yanikaʼ. 


text:
Opud Galacia huaknopo̱e̱ʼeri nogpaʼda oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱a̱pone do Jesucristo Huairitaj yoknopo̱e̱po kenda onʼtinopo̱e̱ne. Kenpaʼti beʼapiʼ namaʼda monmadikikaʼne kentaj Diosa castiga kamagkeʼ. 


text:
<pb/>O̱ʼnen judío aratbuta dakhueaʼ mogkikaʼne. “Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareʼpo huabokereksiʼdak oktegdik moʼe̱.” Pabloa oʼmanmadikikaʼ. Sueʼada namaʼda doʼtaj menʼhuaaʼne. Kenpaʼ do manmadikahueʼ i̱ji̱kay. Kenpaʼ Jesucristoen huadak huaʼaere eʼmanmadikaʼnayo doʼtaj dakhueaʼ o̱gkikahueʼ ya̱ʼneayet. 


text:
Opud Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj eknopo̱e̱batikaʼtaʼ oʼderetpakpo opudtaj namaʼda monmadikikaʼ. Kenpaʼda kanʼbahueʼ onteʼti opudere kupopakhueʼ kaʼnikeʼ. Kenda ijpaki. 


text:
<pb/>Diosa moʼbaktieʼeaʼuynok Moisésenbaʼtaj konig huanabaʼ ehueʼ moʼe̱po nigpe̱i̱kahueʼdik moʼe̱ne. Kenpaʼti konig judío o̱gkikaʼnig konigti kikahueʼdik moʼe̱ne. Cristotayoʼda yanoknopo̱i̱kaʼ. Diosa oʼmanaʼuyate. Konige̱po “Moisésbaʼtaj konig huanabaʼ ehueʼ i̱jje̱po katepiʼ ijpakpo kikaʼdik i̱jje̱y,” nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Diosa diʼ moʼe̱nok huayahuaya yanʼbatihuapokikatiʼ. 


text:
“Konig opud huataʼda diʼda moʼi̱kaʼnig konigti nog aratbuttakon huakkaʼda diʼda yanʼmaikaʼ.” Diosbaʼa oʼmanaʼnok kenda oʼnigpe̱i̱kaʼpo konigti ayaʼ Diosen huaʼataj oʼnigpe̱i̱kaʼne. 


text:
Opudomey huayahuaya dig eʼbahuadiayikaʼnayo, dig eʼbahuahuaynayo, huayahuaya eʼmamahui̱ʼi̱a̱ʼnayopiʼ, keyoj, oʼnonaʼne. Ken konig kikahueʼ yanikaʼ. Eʼkikaʼnayo Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ moʼe̱a̱pone. Konig dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ oʼeretpakikaʼuynig konigti kikahueʼ o̱ʼe̱po konig Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpaknigda mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpaknigda mogkikaʼ. Kenda oroʼ namaʼda oʼeretpakikaʼnig ken konig kikahueʼ moʼne. 


text:
Oroʼennopoada dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ oʼeretpakikaʼ konigti Diosen Noki̱re̱ga̱ konig eʼnigkataʼ pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpak konig oroʼennopoada eʼkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼne. Konige̱po kenda oʼpakikaʼnig menpaʼ kikahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ eʼnopoʼto̱e̱ʼnayo Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Ken konig oʼnonaʼne, egomey, pogomey. 


text:
<pb/>Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo konig oroʼnopoada oʼpakpo dakhueaʼ kikaʼdik o̱ʼe̱ne, dakaʼ oʼnopo̱e̱ne. Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo oroʼada oʼpakpo nogen hua̱to̱e̱ʼtaj onʼbakdeʼikaʼ, huabokerekere nog ettoneʼere dakhueaʼda kaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Kenpaʼti nogen hua̱to̱e̱ʼtaj eʼbokerekboʼ nogen hua̱to̱e̱ʼtaj ettoneʼa̱kon eʼmuneʼboʼ. 


text:
Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo eʼketkaʼ diostaj eretpakdik o̱ʼi̱kaʼne. Kenpaʼti tidig eretpakdik o̱ʼe̱ne. Kenpaʼti huayahuaya maboyikaʼdik o̱ʼe̱ne. Nogtaj nogtaj dig bahuahuaydik o̱ʼe̱ne. Nogomeytaj bahuadiaydik o̱ʼe̱ne. Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo huataʼda oʼeretpakikaʼne. Nogpaʼda oʼpakpo oʼkikaʼpo maundik o̱ʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo oʼpakpo nogen katepiʼ enʼta̱e̱ʼ batihuadiayeʼdik o̱ʼe̱ne. Kenpaʼti nogomeytaj oʼhuadiaypo, barakdik o̱ʼe̱ne, kenpaʼti fiestate diga̱ʼda borracho e̱ʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo oʼpakpo nogda nogda dakhueaʼ kikaʼdik o̱ʼe̱ne. Ken konig eʼkikaʼnayo Dios oroʼen huairi to̱e̱hueʼ o̱ʼe̱a̱pone. Kenpaʼti Diosensiʼpo ehueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Diosere ehueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Kenda aʼnenda onʼboroayʼuyne konigti onteʼti onʼboroayne. 


text:
<pb/>Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱denok nog aratbuttaj diʼ oʼmaikaʼapone, durugnada o̱ʼunhuahuikaʼapone, oʼnopoʼnoeyne, oynayo nog aratbuttaj huadiayhueʼ oʼmaene, nogomeya̱ oroʼomeytaj dakhueaʼ enaʼte i̱da bahuadiayhueʼ o̱ʼe̱ne, nogomeytaj dakaʼ oʼbatihuapokikaʼne, huadak katepiʼ nogomeytaj oʼbayokikaʼne, katepiʼ “Ijkaʼapoy,” enaʼnayo kenda oʼkaʼapoy. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱denok oroʼtaj dakhueaʼ e̱gkaʼnayo bahuadiayhueʼ o̱ʼi̱kaʼapone. Oroʼennopoʼa dakhueaʼ eʼkataʼ eʼpaknayo kikahueʼ o̱ʼe̱a̱pone. Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok huadakyoʼnada kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼapone. Ken konig oʼkikaʼpo Diosen huaʼa ayaʼ oʼkikaʼne. 


text:
Kenpaʼti oroʼomey Jesucristotaj oknopo̱e̱po Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok onteʼti konig oroʼomeyennopoʼ dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ oʼeretpakikaʼuynigʼa konig cruzte Jesúsere oʼbueyʼuy onteʼti kenda oroʼ oʼeretpakikaʼuynig kahueʼ o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
Ken Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼtaj Diosen eʼkikaʼ boʼtihuapokikaʼne. Diostaj eknopo̱i̱kaʼtaj boʼtihuapokikaʼne. Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok ayaʼda Diosa oʼpaknig mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Ken, “Donayo huadaknada i̱jje̱y,” nopo̱e̱hueʼdik moʼnikaʼ. Huataʼda eretpakhueʼ moʼnikaʼ. Huataʼda eʼeretpaknayo huayahuaya dig oʼbahuahuayapetpiʼ kenpaʼti huayahuaya dig oʼmahuanopo̱e̱a̱petpiʼ.<pb/>


text:
Opudere Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri nogtiada namaʼda dakhueaʼ ekaʼnayo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo, egomey, Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok opudomey kenda Diosa oʼpaknig boʼkikaʼpo dakhueaʼ huakaʼeri kanopoʼkoreʼpo dakaʼ yanʼtihuapoktiʼ. Onteʼti Diostaj kanigpe̱i̱keʼpo yanʼtihuapokikatiʼ, yanʼtinepahuiʼpo dakaʼ ya̱ʼnonatiʼ. Opudnayo dakaʼ ya̱gʼkikatiʼ. Keyoj konigti dakhueaʼ kahueʼ yanetiʼ. 


text:
Diostaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo huayahuaya yanʼbatihuapokikatiʼ. Kenpaʼti dakhueaʼ kahueʼ kaʼnikeʼpo yanʼbatihuapokikatiʼ. Ken konig moʼbatihuapokikaʼpo diʼnada yanʼmaikatiʼ. Kenda Cristoa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>“Huadakda ijkikay, dakhueaʼ kahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo menʼtihuapok ahueʼdik i̱jje̱y.” Beʼapiʼ kenda eʼnopo̱e̱ʼnayo namaʼda oʼnopo̱e̱nigʼa namaʼdapiʼ kikaʼdik o̱ʼneapo. Huataʼda namaʼda kenpaʼ onʼtinopo̱e̱po. 


text:
Kenda ijkikaʼnig menpaʼ huadak ya̱ʼe̱tpiʼ dakhueʼ ya̱ʼe̱tpiʼ oroʼa ayaʼada nogti nogtiada nopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. Huadakaʼ eʼkikaʼnayo Cristotaj eʼnigpe̱i̱kaʼnayo durugda e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. “Nogomeya̱ dakhueaʼ o̱gkikaʼnigʼa donayo huadak ijkikay.” Nopo̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Ken oroʼenyoʼda dakhueaʼ eʼkaʼtaj ayaʼ nogti nogtiada nopoʼkoreaʼdik o̱ʼe̱ne kenpaʼti “doʼtaj dakhueaʼ eʼkaʼ bekkahueaʼ, Dios,” tionaʼpakikaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
<pb/>Huataʼda namaʼda tinopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti Diostaj da huaahueʼdik o̱ʼe̱ne. Oroʼ huadak eʼkikaʼnayo huamanmadikaʼeritaj eʼbayokikaʼnayo Diosa oroʼtaj huadakda moʼnigkaʼapone. Dakhueaʼ eʼkikaʼnayo bayokhueʼ e̱e̱ʼnayo Dios konigti huadakaʼ o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Kenpaʼti konig oroʼennopoʼ oʼpakpo eʼkikaʼnayo nogok keʼpoda o̱ʼe̱a̱po, kenpaʼda bueydik o̱ʼe̱a̱pone. Oy kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpaknig eʼkikaʼnayo nogok Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnoeanhuahuikaʼapone. 


text:
Ken nogomeytaj monʼbatihuapokonhuahuikaʼ huadakaʼda monʼbatihuapokonhuahuikaʼ. A̱ro̱ghueʼada huadakaʼda monʼnigkadhuahuikaʼ. Batikhueʼda huadak eʼkikaʼnayo Diosa oroʼtaj huadakda moʼnigkikaʼapone durugda o̱ʼunhuahuikaʼapone. 


text:
Konige̱po menokapiʼ kaʼdik o̱ʼe̱depo ayaʼ aratbuttaj beʼtapiʼ huadakda monʼbatihuapokikaʼ. Huakkuruda huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj dakaʼ monʼbatihuapokikaʼpo huadaknada mogkikaʼ. Taʼpotaʼ Pabloa oʼmaboroaypo saludos oʼdiktaʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Huaboaʼda doʼhued huabaʼa onʼnigmadoyaʼne. Doʼhued huabaʼa huaboroʼdikaʼda onʼnigmadoyaʼne. Yanʼtiahuaytiʼ. 


text:
Huabokereksiʼdak oktegdik moʼe̱ne, huamanmadikaʼeria onʼmanaʼikaʼnok judíomeya̱ diga̱ʼ o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone onʼnopo̱e̱po kenpaʼti “Huamanmadikaʼeri huadakda o̱ʼne.” Kenpaʼ aratbuta eʼhuaaʼtaʼ onʼpakikaʼ. “Kamanopoʼyareʼ kamanoeanhuahuikeʼ Jesucristo hue̱ypa cruzte moʼnigbueyʼuyate.” Kenyoʼda eʼmanmadikaʼnayo judío aratbuta oroʼtaj diga̱ʼ mogkaʼapet onʼnopo̱e̱po. 


text:
Kenomey huabokereka huabokereksiʼdak ektega̱da ayaʼ Moisésen huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼe̱a̱da opuden huabokereksiʼdak ektegtaʼ huakkaʼ oʼderetpakikaʼ. Opuden huabokereksiʼdak oʼnoktegde eʼmanbatiaʼpaktaʼ onʼeretpak. 


text:
Oroʼen Huairia Jesucristo hue̱ypa cruzte paiʼda moʼnignopoʼe̱po moʼnigbueyʼuyate. Oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo moʼnigbueyʼuyate. Donayo kenyoʼda yoknopo̱e̱po eʼmanbatiaʼpakikaʼtaʼ ijpaki. Konige̱po Jesucristo cruzte moʼnigbueyʼuyate yoknopo̱e̱po ken konigti indariyo aratbut dakhueaʼ o̱gkikaʼnig, oʼderetpakikaʼnig, kenpaʼti onʼbatiaʼpakikaʼnig donayo onteʼti eʼkikaʼtaʼ pakhueʼ i̱ji̱kay. Cristoenyoʼda ijkikay. 


text:
Huabokereksiʼdak ekteg e̱e̱ʼpiʼ okteghueʼ e̱e̱ʼpiʼ konigti huadak o̱ʼe̱. Konigti Diosa oʼpakikaʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼtaj moʼnopoʼto̱e̱nok kenpaʼda Diostaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ oʼpaki. Kenpaʼda huadakaʼda eʼkikaʼtaʼ oʼpaki. 


text:
Jesucristotaj moknopo̱i̱kaʼnok Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱po dakaʼ Diostaj moʼnigpe̱i̱kaʼnigtaj Diosa opudomeytaj kenpaʼti ayaʼ Diosen aratbuttaj kamanopoʼnoeyanhuahuikeʼpo kenpaʼti kamatinepahuionhuahuikeʼ. 


text:
<pb/>Jesucristoen hueretda huataʼmoneri ehueʼ o̱ʼe̱ oyda kenpaʼti nogok beʼapiʼ huaahueʼ menikatiʼ. Jesucristoen huadak huaʼa ijmanmadikikaʼpo huakkaʼ paiʼda ijnopoʼeonhuahuaʼdepo, doʼhuedso̱ʼtaʼ konig eʼtipaybahued. Jesúsen hueretda huanabaʼ i̱jje̱y ayaʼada tiahuaydik meʼnene. 


text:
<pb/>Opud huaknopo̱e̱ʼeritaj Huairi Jesucristoa kamatinepahuionhuahuikeʼ diʼda kamaikeʼ ijtionaʼpakikay, egomey, pogomey.<pb/>


text:
Aʼnennada oroʼomey Israel aratbuten adhueaʼpaneʼ o̱ʼnuyate. Diosen huamanbatiaʼpakeri Israel aratbut o̱ʼnepo adhueaʼpaneʼtaj onʼmanbatiaʼpakikaʼpo onteʼti onteʼti Diosen huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼuyate. Huamanbatiaʼpakeritaj Diosa oʼmanopo̱e̱a̱ʼpo nogda nogda oʼmanopo̱e̱a̱ʼpo konig eʼbayorokte oʼmanopo̱e̱a̱ʼpo Diosen huataʼmoneria oʼmanopo̱e̱a̱ʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. 


text:
Oynayo keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe o̱ʼe̱. Oroʼomeytaj Diosen Huasiʼpoa Diosen huaʼa Diosa oʼpaknok moʼnigbatiaʼpakuyne. Diosa oʼpaknok Diosen Huasiʼpoa ayaʼda oʼkaʼpo huadari, niokpo, siokpo, puug, aratbutkon ayaʼda oʼkaʼuyate. Huasiʼpotaj kamato̱i̱keʼpo ayaʼda Diosa oʼyokuyate. 


text:
Dios huakjeytoneʼonig o̱ʼe̱po ʼuruaʼnanada o̱ʼe̱. Diosen Huasiʼpo konig Dios eynanada senognanada o̱ʼe̱po, konig Dios o̱ʼi̱kaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼ. Diosen Huasiʼpo ayaʼtada oʼmanikaʼnok ayaʼada niokpo siokpo puug aratbut nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Teyaʼda oʼmato̱i̱ka. Ken Diosen Huasiʼpo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo hue̱ypa cruzte oʼmanigbueydepo kurudyo̱ Diosere Dios huahuadte oʼhuadikaʼpo, Diosere ayaʼtada oʼmanaʼikaʼ. Diosen huataʼmoneritaj sueʼda oʼpakikaʼ. Keʼnen huasiʼpotanayo diga̱ʼnanada oʼpakikaʼ. 


text:
<pb/>Keʼnen Huasiʼpotaj Diosa diga̱ʼnanada diʼ o̱ʼi̱kaʼ. Diosere oʼhuadikaʼ. Doʼhued Huasiʼpo ʼuruʼdikda o̱ʼi̱kaʼ Diosa oaʼuyate. Diosen huataʼmoneritanayo digi̱ti pakhueʼ o̱ʼe̱. 


text:
Doʼhued Huasiʼpo i̱ʼe̱nok eʼbueyte oyda ijnoyhuaday. Diosen huataʼmoneritaj Diosa kenpaʼ manahueʼ o̱ʼu̱yate. Diosen Huasiʼpotanayo kenda onaʼuyate.<pb/>Keʼnen Apag i̱jje̱y. Ken doʼhued Huasiʼpo o̱ʼe̱. Diosen huataʼmoneritaj Diosa kenpaʼ tiaʼpakhueʼ o̱ʼu̱yate. Diosen Huasiʼpotanayo kenda Diosa oʼtiaʼpakuyate. 


text:
Nogok Diosen Huasiʼpotaj in huadariyo aratbutte eʼtotiakuyte<pb/>Diosen Huakkuruerisiʼpo huadakda o̱ʼe̱. ʼUrunanada o̱ʼe̱. Kenda ayaʼ Diosen huataʼmoneria kanʼbatiaʼpakikeʼ. Diosa oʼmanaʼuyate. 


text:
Diosen huataʼmoneritaj Diosa oʼtiaʼpakpo:<pb/>Doʼhued huataʼmoneri i̱da huahuaʼeri o̱ʼne. Konig bapoka i̱da oʼhuaʼikaʼnig konigti i̱da onʼhuaʼikaʼ. Konig o̱jbed i̱da oʼkotikaʼnig konigti huataʼmoneri huanabaʼ i̱dada onʼhuaʼikaʼ. Diosa oaʼuy. 


text:
Diosen Huasiʼpotanayo oʼtiaʼpakpo:<pb/>Konig gobierno huairia iʼmataʼmonaʼikaʼapo, Dios. Huairi i̱ʼunhuahuikaʼpo batikhueʼda i̱ʼunhuahuikaʼapone. Gobierno huairi i̱ʼi̱kaʼpo buttida iʼmanikaʼ. 


text:
Huadak eʼkikataʼ ijpakikaʼnig kenpaʼti huadakda i̱ji̱kaʼnig huakkaʼda iʼpak. Dakhueaʼ eʼkaʼ pakhueʼ i̱ji̱kaʼnig o̱ʼnakon pakhueʼ i̱ʼi̱kaʼ. Konige̱po ontaj huakkaʼda ijdurugpakay. O̱ʼnen huadiʼtaj sueʼpiʼ durugda ijmadurugpakay. Kenda Huasiʼpotaj Diosa onaʼuyate. 


text:
Onteʼti Huasiʼpotaj Diosa onaʼpo:<pb/>O̱ʼna Huairi i̱ʼi̱kaʼpo, huadari iʼkaʼuyate. Aʼnennanada huakkuru huadari iʼkaʼuyate. Kurud hua̱e̱ʼerikon iʼkaʼuyate. Puug, niokpo siokpo ayaʼda iʼkaʼuyate. 


text:
Huadari, puug, niokpo, siokpo ehueʼda o̱ʼe̱a̱po. O̱ʼna doʼhued Huasiʼponayo kenpaʼda bueyhueʼ i̱ʼe̱po iʼnoeonhuahuikaʼapo. Huadari, puug, niokpo, siokpo oʼtoneʼpakapo. Konig yudtaj oʼtoneʼpak. Konigti huadari kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri oʼtoneʼpakapo. 


text:
Konig yudtaʼtoneʼ oʼmaenikaʼpo huabo yudtaj oʼbaeʼikaʼ. Konigti huadari kurudere eʼtoneʼpakdeʼte oʼmaenapo. Huabo oʼbaeapo. Onnayo toneʼpakhueʼ i̱ʼe̱po kenpaʼda bueyhueʼ i̱ʼe̱po iʼnoeonhuahuikaʼapo. Diosa Huasiʼpotaj onaʼpo, aʼnennada Apagbaʼte onaʼuyate.<pb/> 


text:
Doere daʼkopen beʼhuad. Doere moʼmanikaʼ. Ontaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeri konig o̱ʼnen takaʼ huamagkikaʼeri onteʼti onʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Diosen huataʼmoneritaj kenpaʼ Diosa manahueʼ o̱ʼe̱ʼuynigʼa keʼnen Huasiʼpotayoʼda onaʼuyate. 


text:
Diosen huataʼmoneri ayaʼada Diosen huanabaʼ o̱ʼne. Konig noki̱re̱g o̱ʼne. Katepiʼ Diosa oʼpaknok oʼnigkikaʼ. Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj huabatihuapokikaʼeri o̱ʼne. Kanʼbatihuapokikeʼpo Diosa oʼmataʼmonaʼikaʼ. Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa oʼmanopoʼyareaʼikaʼpo oʼmanoeanhuahuikaʼnok huaknopo̱e̱ʼeriomeytaj Diosen huataʼmoneria onʼbatihuapokikaʼ. Ken Diosen huataʼmoneria sueʼda tey o̱ʼnepo, sueʼda huadak o̱ʼne. Diosen Huasiʼponayo teynanada ayaʼda oʼmato̱i̱kaʼpo ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ.<pb/>


text:
Cristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱nok huaboroʼ huairitoneʼ o̱ʼe̱nok teyda huairitoneʼ o̱ʼe̱nok konige̱po Cristoen huadak huaʼa dakaʼ pe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri nogi̱ti nogi̱ti nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Dakaʼ oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Huakkaʼda nogi̱ti nogi̱ti oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Jesucristotaj moknopo̱e̱po sigda sigpiʼ okbatikhueʼ moʼne. Kenpaʼti moʼnigpe̱i̱kaʼpo sigda sigda okbatikhueʼ moʼne. Moʼderetpakpo Cristoen huadak huaʼa nogi̱ti nogi̱ti monʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Diosen huataʼmoneria Diosen buttida huaʼa onʼmanikaʼuyate. Ayaʼ aratbuta bepiʼ nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnenok castiga oʼmagkikaʼuyate Diosa. Nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosa castiga o̱gkaʼdik o̱ʼe̱po oʼmagkikaʼuyate. 


text:
Oroʼomeytaj Diosa castiga o̱gkahueʼ moke̱ʼpo Diosen Huasiʼpo paiʼda oʼnopoʼe̱po moʼnigbueyʼuyate. Konige̱po oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ okkahueaʼdik moʼe̱po, nopoʼyareaʼdik moʼe̱po, Diosere noeanhuahuikaʼdik moʼe̱ne. Huairi Jesucristo huakkuru kenda huadak huaʼa oʼmanaʼuyate. Nogomey onʼpe̱e̱depo buttida oaʼ dakaʼ onʼnopo̱e̱po buttida huaʼa oroʼomeytaj monaʼuyne. Konige̱po kenda Diosa moʼnigkaʼuyate, okkahuehueʼdik moʼe̱po, Jesucristotaj oknopo̱e̱po okbatikhueʼdik moʼnikaʼ. 


text:
Jesucristoa aʼmanopoʼyareayaʼpo moʼnigbueyʼuyate, moʼnignoyhuaduyate kurudyo̱ Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapo. Diosa oʼpakpo oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. Kenda huadak huaʼa Jesucristotaj buttida huaʼa eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ oʼpakpo Diosa ʼuruaʼda oʼkikaʼuyate, konig Diosayoʼda kaʼtepiʼ kaʼdik o̱ʼe̱po oʼkaʼuyate. Kenpaʼti buttida huaʼa o̱ʼe̱ kanʼmanopo̱e̱ʼpo Diosa dakhueʼtaj oʼbayareaʼuyate. Eʼbueytakon oʼmanoyhuada̱ʼuyate. Kenpaʼti buttida huaʼa o̱ʼe̱ kanʼmanopo̱e̱ʼpo, Diosa oʼpakpo huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanopoʼto̱e̱po Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱ʼuyate. Konige̱po ken huadak huaʼa buttida huaʼa o̱ʼe̱a̱ʼ oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri oʼnopo̱e̱ne. Konige̱po kenda Diosa moʼnigkaʼpo, huadak huaʼataj okkahuehueʼdik oroʼomey o̱ʼe̱po, huakkaʼ boʼpakpo Huairi Jesucristotaj moknopo̱e̱po monʼnigpe̱i̱kaʼ. Diosen Huasiʼpo kurudyo̱ o̱ʼi̱kaʼpo nogok huabokerek Diosa oʼsiʼpokaʼuyate Jesús. 


text:
<pb/>Nogok monig o̱ʼe̱a̱po oʼnonaʼapoy. Huabokerek konig huairia ayaʼtada onʼmanaʼikaʼapo. In huadariyo Diosen huataʼmonerinayo konig huairia manahueʼ o̱ʼneapo. 


text:
Huabokereka ayaʼtada onʼmanaʼapo, konig huairia ayaʼtada onʼmanaʼapo. Kenda Apagbaʼte Davida Diostaj onaʼpo:<pb/>Oroʼomey aratbut suhuigda e̱e̱ʼpiʼ konig ehueʼda e̱e̱ʼpiʼ oroʼtaj Dios moʼtinopo̱i̱kaʼpo, boʼtihuapokikaʼne. Oroʼomeynayo bueydik e̱e̱ʼpiʼ oroʼomeytaj moʼtimepuʼkepo ʼuruaʼda mogkikaʼne. 


text:
Sueʼda huabayok e̱ʼunhuahuikaʼte huabokereka toteda huadariyo o̱ʼnedepo, kenokaʼ Diosen huataʼmonerinayo bueyhueʼdik o̱ʼnepo, kurudyo̱ Diosere o̱ʼnikaʼ. Nogok aratbuttaj ʼuruaʼda mogkaʼapo, Diosa. Aratbut Diosere ʼurunanada o̱ʼneonhuahuikaʼapo. 


text:
O̱ʼna Dios iʼpaknok aratbut huairi o̱ʼneapo. Ayaʼtada onʼmanaʼapo. Diostaj Davida onaʼuyate. Diosbate onaʼuyate. Dapitaʼ ayaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Huabokerektaj ayaʼada manigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Oynayo huabokerektaj ayaʼada nigpe̱i̱kahued o̱ʼne. 


text:
Sueʼda huabayoktemon huabokerek Diosa oʼsiʼpoe̱a̱ʼuyate. Kuruderi e̱ʼe̱a̱da aratbutada Jesús oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Diosa oʼpaknok sueʼda huabayoktemon hua̱so̱ʼda Jesús oʼnoikameʼpo kenokaʼ sueʼpiʼ huairimon o̱ʼunhuahuaʼpo Diosen huataʼmonerinayo teymon o̱ʼnuyate. Apag Dios ayaʼ aratbuttaj diʼ moʼmaepo moʼmatinepahuiʼpo Diosa oʼpaknok Jesús paiʼda oʼnopoʼe̱po ayaʼtada aratbuttaj oʼmanigbueyʼuyate. Konige̱po konig ʼurunanada Huairi Diosa Jesústaj kurudyo̱ oʼtobehuikpo Diosyo oʼtobehuikuyate. ʼUrunanada Dios Huairi o̱ʼe̱a̱ʼ. 


text:
<pb/>Diosa ayaʼda oʼkaʼuyate. Ayaʼada Diostehuapaʼ o̱ʼnigunhuahuikaʼapo. Ayaʼtada Diosa oʼmatoeonhuahuikaʼpo. Huakkaʼ aratbuttaj kamanopoʼyareʼpo Jesús paiʼda nignopoe̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po, Diosa oʼnopo̱e̱ʼuyate. Konige̱po Jesús ayaʼtada paiʼda oʼmanignopoʼe̱depo ayaʼ Diosa enaʼ oʼkaʼdepo oʼkuhuituy. Konige̱po Jesús huakkurueri huamanopoʼyareaʼeri huakkaʼtada dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼyareaʼnok Diosensiʼpo o̱ʼnepo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Oroʼomeyen Huairi Jesucristoa paiʼda oʼmanignopoʼe̱po oʼmanigbueyʼuypo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼne. Kenpaʼti huadak eʼkikaʼ boʼtihuapokikaʼne. Kenpaʼti Diostayoʼda eʼnigpe̱i̱kataj boʼtihuapokikaʼne. Konige̱po “Doʼhued huamaʼbuy moʼta̱e̱ne.” “Doʼhued huaidpo moʼta̱e̱ne.” Huairi Jesucristoa birahueʼada onaʼdik moʼe̱ne. 


text:
Diosbaʼte Jesucristoa oaʼpo:<pb/>Ontaj Dios doʼhued huamaʼbuytaj ijbaknopo̱e̱a̱ʼapoy. Huaknopo̱e̱ʼeri e̱gkupopakte doʼhued huamaʼbuyere oʼbatadiʼkeapoy. Dios ʼuruda o̱ʼe̱ oʼbatadiʼkeapoy. Jesucristoa onaʼuyate. 


text:
Kenpaʼti oaʼpo:<pb/>Diostaj dakaʼ yoknopo̱e̱y. Jesucristoa huamaʼbuyere oaʼ. Onteʼti oaʼpo:<pb/>Diosensiʼpo huaknopo̱e̱ʼeri kamato̱e̱ʼpo Diosa meʼbayokuyne. Ijmato̱i̱kaʼpo huamaʼbuyere i̱jje̱y. Jesucristoa oaʼuyate. Ken “Huaknopo̱e̱ʼeri doʼhued huamaʼbuy meʼta̱e̱ne.” Jesúsa birahueʼada onaʼdik moʼe̱ne. Oʼnopo̱e̱ne. 


text:
<pb/>Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpoda huaenere mimiere oʼto̱e̱ne. Jesús konigti hua̱so̱ʼda o̱ʼe̱po huaenere mimiere o̱ʼto̱u̱yate. Aʼmanigbueyyaʼpo hua̱so̱ʼda oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Jesúsa oʼmanigbueyʼuypo huabueyada totoʼ huabatiarakeritaj o̱gkaʼnok onteʼti barakhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Beʼapiʼ aratbut eʼbueytaj oʼnokmeʼpukonhuahuikaʼ. Jesúsa oʼmanigbueyʼuynok ayaʼada eʼbueytaj okmeʼpukhueʼdik o̱ʼneapo. Abrahamkudaken huayayo huaknopo̱e̱ʼeriomeya̱ eʼbueytaj okmeʼpukhueʼdik o̱ʼneapo. Abrahamen huayayo huaknopo̱e̱ʼeriomeytaj dakhueaʼ eʼkaʼ kamanopoʼyareʼpo Jesucristo kurudya̱ʼ oʼtiakuyate. Diosen huataʼmoneritaj kabatihuapokeʼpo Jesucristo tiakhueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
Abrahamen huayayo Israel aratbut o̱ʼnikaʼpo Jesúskon Israel aratbuten ʼuru sacerdote huanigtionaʼpakikaʼeri a̱ʼe̱a̱ya̱ʼpo konigso̱ʼti o̱ʼu̱yate. Konig Diostaj ʼuruaʼda huanigpe̱i̱kaʼeri sacerdote huairi o̱ʼe̱a̱ʼuyate. Konig aratbuttaj ʼuruaʼda huamatinepahuiʼeri sacerdote huairi o̱ʼe̱a̱ʼuyate. Kenpaʼti aratbuten dakhueaʼ eʼka aʼbakkahueayaʼpo Jesús konigti Israel aratbut e̱ʼdik o̱ʼu̱yate. 


text:
Diostaj nigpe̱e̱hueʼ ya̱e̱ʼ totoʼa namaʼda enaeʼted Jesús paiʼda oʼnopoe̱ʼuyate. Diostaj Jesúsa oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Konige̱po oy ayaʼ oroʼomeytaj huadak eʼkikaʼ tihuapokdik moʼi̱kaʼne. “Dakhueaʼ yakaʼ. Diostaj oknopo̱e̱hueʼ ya̱e̱ʼ. Nigpe̱e̱hueʼ ya̱e̱ʼ.” Totoʼa oroʼomeytaj namaʼda enaʼte Jesúsa dakhueaʼ kahueʼ kaʼneʼpo boʼtihuapokapone. Onteʼti Diostaj nigpe̱e̱ʼdik o̱ʼe̱a̱pone.<pb/>


text:
Kurudya̱ʼ Apag Diosa Jesucristotaj moʼnigtaʼmonaʼuyate. Jesús oroʼomeyen sacerdote huairi huamanigtionaʼpakikaʼeritaj moʼnigtaʼmonaʼuyate. Kenda moʼnopo̱e̱po Jesústaj dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ, egomey. Opudomeytaj Diosa moʼbaktieʼeaʼuynok Diosenyoʼda moʼi̱kaʼpo Diostayoʼda moʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Jesús Diostaj dakaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Konig Diosen huamanigtionaʼpakikaʼeri huairi Diosa oktieʼeaʼuyatenok Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyate Jesúsa. Moisésakon Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosen aratbuttaj dakaʼ oʼmanmadikikaʼuyate. 


text:
Apag Diosa ayaʼtada oʼkaʼuyate. Jesucristoerea ayaʼtada oʼkaʼuyate. Jesúsnayo ʼurunanada o̱ʼe̱. Diosen ayaʼtada oʼkaʼuyate. Huakhuairida o̱ʼe̱. ʼUrunanada o̱ʼe̱, tiaʼpakdik o̱ʼi̱kaʼne. Moisésnayo sueʼda huairi o̱ʼu̱yate oknopo̱i̱kaʼne. Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj Jesúsa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼyareaʼikaʼpo aratbut Diosensiʼpo oʼkikaʼ. Moisésnayo aratbutda o̱ʼe̱po Diosen huanabaʼda o̱ʼu̱yate. 


text:
Moisés Diosen huanabaʼ o̱ʼu̱yate. Diosen aratbuttaj dakaʼ oʼmanaʼikaʼuyate. Kenda Diosa aratbuttaj yaʼmanapet Moisésa oʼmanaʼikaʼuyate. 


text:
Jesucristonayo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po ayaʼtada Diosen aratbuttaj huamato̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po, dakaʼ oʼmanikaʼ. Oroʼomey hueretda Diosensiʼpo o̱ʼe̱po dakaʼ Jesucristotaj oknopo̱i̱kaʼpo oknopo̱e̱batikhueʼda oknopo̱i̱kaʼne. Diosyo kurudyo̱ ahuayʼ oʼnopo̱e̱po oʼdurugpaki. Diosen aratbut Diostaj dakaʼ eʼnoknopo̱i̱kaʼnayo akmaʼpi̱e̱ʼonhuahuayaʼpo Diosenbayo kuddik o̱ʼneapo. Diosa oʼmanaʼuyate. 


text:
Aʼnenda sueʼda aratbut e̱ʼi̱kaʼyo judío aratbuta onteʼti eʼnigpe̱i̱kataʼ pakhueʼ o̱ʼnuyate. Huanopoyaʼda Diostaj pakhueʼ o̱ʼnuyate. Diosa castiga o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone namaʼda onʼnopo̱e̱ʼuyate. Konig o̱gkikaʼuynig kahueʼ yanikaʼ. 


text:
Huadaribatoneʼyo̱ aratbut bahueʼyo cuarenta huabayok e̱ʼunhuahuikaʼte opudomeyen adhueaʼpaneʼ o̱ʼnunhuahuikaʼuyate. Kenomeytaj ijbatohuaʼikaʼuy. Ijbatihuapokikaʼuy. Aypo ijbayokonhuahuikaʼuy. Kenda ijkadhuahuikaʼuy adhueaʼpaneʼ namaʼda enʼtiahuayonhuahuikaʼuypiʼ doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnunhuahuikaʼuyate. Diosa castiga o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pet namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueaʼ mogkikaʼuyate. 


text:
Konige̱po adhueaʼpaneʼtaj diga̱ʼda ijbahuadiayʼuy. Kenomeytaj “Namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼne. Doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ moʼunhuahuikaʼne. Doʼtaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼi̱kaʼne.” Aʼnennada ijmanaʼuy. 


text:
“Doere akmaʼpi̱e̱ʼunhuahuikayaʼpo doʼhued huadaribayo bakudhueʼ ya̱ʼneapet.” Opudomeyen adhueaʼpaneʼtaj ijbahuadiaypo buttida ijjay ijmanaʼuy. Apagbaʼte Diosen Noki̱re̱ga̱ oaʼuyate. 


text:
<pb/>Keyoj keyoj, egomey pogomey. Huanopoada dakhueaʼ nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Dios oʼnoikaʼ. Diostaj moknopo̱e̱po batikhueʼda yanikaʼ. Dakaʼ yanoknopoeonhuahuikaʼ. 


text:
Ayaʼmeʼnoeda huayahuaya yanʼmaboroay. “Dios huadakda o̱ʼe̱nok dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. Huadakada ya̱gʼkikaʼpo yanʼnigpeonhuaahuikaʼ.” Huayahuaya yanʼmaboroayikatiʼ. Beʼapiʼ dakhueaʼ kahueʼ kaʼneʼ. Beʼapiʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼnig okbatikhueʼ kaʼneʼ. Huayahuaya dakaʼ yanʼmaboroayikatiʼ. 


text:
Jesucristotaj huakkurudamonʼ oknopo̱e̱ʼuypo dakaʼ oknopo̱i̱kaʼuy. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete Jesucristotaj dakaʼ oknopoeonhuahuikaʼpo Jesucristoere durugda oʼnoeonhuahuikaʼapoy. 


text:
<pb/>Ken Apagbaʼ oaʼpo:<pb/>Oyda Diostaj yanʼpe̱e̱ʼ. “Ontaj nigpe̱e̱hueʼ i̱jje̱a̱poy, Dios.” Onahueʼ yanikaʼ. “Diostaj oknopo̱e̱hueʼ i̱jje̱a̱poy.” Huanopoyaʼ nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Opudomeyen adhueaʼpaneʼ Israel aratbutda o̱ʼnepo doʼtaj Diostaj moknopo̱e̱batikuyate. Onteʼti onteʼti adhueaʼpaneʼ doʼtaj Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo dakhueʼ o̱gkikaʼuyate. Konig kenomey o̱gkikaʼuynig konigti kikahueʼ yanikaʼ. Diosa oaʼuyate. 


text:
Huakkaʼada adhueaʼpaneʼa̱ namaʼda Diostaj onʼpe̱e̱ʼuyate. Oʼnoknopo̱e̱batikuyate. Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Israel aratbut o̱ʼnuyate. Aʼnenda Egipto huadaribayo Egipto aratbuten huanabaʼ o̱ʼnikaʼuyate. Paiʼnanada o̱ʼnikaʼuyate. Moisésa Diostaj oʼnigpe̱e̱po oʼmakmato̱ro̱kuyate. Ayaʼtada oʼbakbatohuaʼuyate. 


text:
Kenomey Israel aratbut cuarenta huabayok huadaribayo o̱hue̱ybahueʼyo o̱ʼneonhuahuikaʼpo, Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼpo, dakhueaʼ o̱gkadhuahuikaʼuynok Diosa cuarenta huabayok oʼbahuadiayikaʼpo kenomey Israel aratbuttaj oʼbahuadiayikaʼuynok huadariba se̱renya̱ʼda onʼmabueyʼuyate. 


text:
Huanigpe̱e̱hueʼ hua̱i̱kaʼeritaj “Doʼhued huadaribayo Canán huadaribayo bahuahueʼ moʼi̱kapone.” Diosa buttida ijjay oʼmanaʼuyate. Konige̱po huadariba se̱renya̱ʼda onʼmabueyʼuyate. 


text:
Israel aratbut Diostaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuypo Canán huadaribayo huahueʼdik o̱ʼnuyate. Canányo akmaʼpi̱e̱ʼunhuahuikayaʼpo huahueʼdik o̱ʼnuyate.<pb/>


text:
Ken “Doʼhued aratbut doʼtaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnepo doere oʼnokmaʼpi̱e̱ʼanhuahuikaʼapone. Doere onʼnoeonhuahuikaʼapone.” Diosa monaʼuynig oytion konigti monaʼne. Sueʼda huaknopo̱e̱ʼeripiʼ namaʼda ya̱gkaʼapetpiʼ Diostaj oʼnoknopo̱e̱batikapetpiʼ Diosyo huahueʼ o̱ʼneapo. Oroʼomey ayaʼada Diosere akmaʼpi̱e̱ʼunhuahuikayaʼpo kenpaʼti aʼnoeonhuahuikayaʼpo ʼuruaʼda moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Dakaʼ monʼnigpe̱i̱kaʼ. Oknopo̱i̱kaʼpo okbatikhueʼdik moʼne. 


text:
Huadak huaʼa Diosere kurudyo̱ moʼnoeonhuahuikaʼapone. Durugda moʼeonhuahuikaʼapone. Oroʼomeytakon Diosa monaʼuyne. Israel aratbutnayo huadak huaʼataj eʼpe̱e̱a̱da nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Konige̱po onʼmabueypo Diosenbayo Canányo huahueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri kurudyo̱ Diosere durugda o̱ʼeonhuahuikaʼapoy. Adhueaʼpaneʼnayo oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo Diosyo huahueʼdik o̱ʼneapo.<pb/>Doʼhued huadaribayo Canán huadaribayo doere jakmapi̱e̱ʼonhuahuikayaʼpo huahueʼ moʼi̱kaʼapone. Buttida ijjay. Diosa oʼbahuadiaypo oʼmanaʼuyate. Adhueaʼpaneʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼuyate. Diosanayo aʼnennada ayaʼda oʼkaʼuydepo huadari kurudere oʼkaʼuydepo onteʼti kahueʼ o̱ʼe̱po durugnanada okmapi̱e̱ʼonhuahuaʼuyate.<pb/>Ayaʼda oʼkaʼdepo siete huameʼnoete okmapi̱e̱ʼuyate. Diosbaʼa oaʼpo, kenpaʼti nogkorepen doere okmapi̱e̱ʼonhuahuikahueʼ o̱ʼneapo. Diosa oaʼuyate. Israel adhueaʼpaneʼ aʼnennada Diosen huadak huaʼa onʼpe̱e̱nigʼa, nogok nogok onʼpe̱e̱batikpo nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Konige̱po Diosere okmapi̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. Oroʼomeytanayo kenpaʼti nogomeytanayo Diosere ekmapiunhuahuikaʼtaʼ Diosa oʼpak. 


text:
Konige̱po, oymeʼnoete menʼpe̱e̱deʼ: Oymeʼnoete menʼnigpe̱e̱ʼ, ekmapiunhuahuikataʼ ijpaki. Diosa oroʼtaj monaʼne:<pb/>Oymeʼnoe Diosen huaʼataj eʼpe̱e̱ʼnayo “Diostaj nigpe̱e̱hueʼ i̱jje̱a̱poy. Diostaj oknopo̱e̱hueʼ i̱jje̱a̱poy,” huanopoada ahueʼ yaneʼ. Nogok huakkaʼ huabayok oʼpokonhuahuikaʼpo Davida Apagbaʼte oaʼuyate. 


text:
Josué aʼnennada o̱ʼe̱po David siʼpoe̱hued o̱ʼu̱y. Huairi o̱ʼe̱po Israel aratbuttaj Diosenbayo Canánbayo oʼbatohuaʼuynigʼa Israel aratbut Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo okmapiunhuahuahueʼ o̱ʼnuyate. Konige̱po “nogok doere doʼhued aratbut durugteda oʼnokmapiunhuahuikaʼapo.” Diosa nogomeytaj oʼmanaʼuyate. 


text:
Diosa ayaʼda oʼkaʼdepo durugteda okmapieonhuahuikaʼ. Konigti Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri onʼnigpe̱e̱po Diosen o̱gkikaʼdepo Diosere durugteda oʼnokmaʼpiunhuahuikaʼapo. 


text:
Konige̱po Diosere durugteda akmapiunhuahuikayaʼpo huakkaʼ moʼderetpakpo Diosenbaʼtaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼpo monʼnigpeonhuahuikaʼ. Batikhueʼda dakaʼ monʼnigpeonhuahuikaʼ. Konig Israel aratbut oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuynig konigti kikahueʼ moʼne. 


text:
<pb/>Dios teynanada o̱ʼe̱po oʼnoikaʼpo Diosen huaʼakon teynanada o̱ʼe̱po manoeanhuahuikaʼdik o̱ʼe̱. Oy Diosa i̱ghuaʼda monaʼnok nigpe̱i̱kaʼdik moʼne. Diosen huaʼa konig siro igkuʼetnanada o̱ʼe̱po oktegdik moʼe̱ne. Diosen huaʼa konig siro igkuʼetnanada huanopoyaʼda aʼdik moʼi̱kaʼpo namaʼda eʼnopo̱e̱ʼnayo Diosen huaʼa moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Namaʼda eʼeretpaknayo moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼne. 


text:
Diosere durugda aʼnoeonhuahuikayaʼpo Diostaj moʼderetpakikaʼ monʼnigpe̱i̱kaʼ Diostaj engaña kaʼdik o̱ʼe̱y, nopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. Oroʼomey huanopoyaʼda oʼnopo̱i̱kaʼnig ayaʼda Diosa moknokotikaʼne. Oroʼomey katetapiʼ eʼeretpaknayopiʼ Diosa moknopo̱e̱ne. Diosa huamanoeaʼeri o̱ʼe̱po ayaʼda oʼnopo̱i̱kaʼ. Konige̱po Diostaj moʼderetpakpo dakaʼ monʼnigpe̱i̱kaʼ. Sacerdote Huairitoneʼ Huamanigtionaʼpakikaʼeri Jesús o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱. Oroʼomeyen sacerdote huairitoneʼ huamanigtionaʼpakikaʼeri Jesús o̱ʼe̱. Huairitoneʼ oroʼomeyen o̱ʼe̱. Diosyo oʼhuaʼuyate. Diosere o̱ʼi̱kaʼ. Konige̱po Jesústaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Batikhueʼada ʼuruaʼda moʼnoknopo̱i̱kaʼ. 


text:
Oroʼomey hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱po dakhueʼ e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. Kenpaʼti dakhueaʼ kaʼdik o̱ʼe̱ne. Jesús oroʼomeyen sacerdote huairitoneʼ konigti hua̱so̱ o̱ʼe̱po totoʼa dakhueaʼ yakaʼ enikaʼtada dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼi̱kaʼuyate. Konige̱po Jesús oroʼomeytaj moʼtinepahuikaʼpo dakhueaʼ kikahueʼ kaʼnikeʼpo boʼtihuapokikaʼne. 


text:
Jesúsa moʼtinepahuikaʼnok kenpaʼti eʼtihuapoktaʼ boʼpakikaʼnok meʼpukhueʼ moʼnepo Dios Huairitaj dakaʼ monʼtionaʼpakikaʼ. Oroʼtaj moʼtinepahuiʼpo oroʼ eʼtionaʼpakte Diosa boʼtihuapokapone.<pb/>


text:
Ayaʼda sacerdote huairi huamanigtionaʼpakeritaj Diosa oʼbaktieʼeaʼikaʼuyate. Huabokerektayoʼ oʼbaktieʼeaʼuyate. Aratbuttaj kanʼmanigtionaʼpakeʼpo oʼbaktieʼeaʼuyate. Kenpaʼti aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ castiga magkahueʼ kamaeʼpo ʼuhua kanʼnigbatiarakikeʼpo sacerdote huairitaj Diosa oʼbaktieʼeaʼikaʼuyate. 


text:
Konig aratbut dakhueaʼ o̱gkikaʼ sacerdote kenpaʼti dakhueaʼ kikaʼdik o̱ʼnikaʼuy. Konige̱po nopo̱e̱hueʼ dakhueaʼ huakaʼeritaj ʼuhua nigbatiarakikaʼdik o̱ʼnikaʼuy. 


text:
Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa castiga magkahueʼ kamaeʼpo ʼuhuataj manigbatiarakikaʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Sacerdote kenpaʼti dakhueaʼ o̱gkikaʼpo huataʼda dakhueaʼ eʼkaʼ ʼuhuataj nigarakdik o̱ʼnikaʼuyate. 


text:
<pb/>Beʼapiʼ sacerdote huairi eʼyahuetaʼ eʼpakada yahuehueʼdik o̱ʼne. Diosa ektieʼeaʼnayo sacerdote huairi e̱ʼdik o̱ʼnikaʼ. Aarón Israel aratbuten huakkuruda sacerdote huairi o̱ʼu̱yate. Konigti Diosa Aaróntaj oktieʼeaʼuyate. 


text:
Kenpaʼti Jesucristo huataʼda eʼpakada sacerdote huairi yahuehueʼda o̱ʼu̱yate. Diosa oʼpakpo Jesucristo sacerdote huairi oktieʼeaʼuyate.<pb/>Doʼhued Huasiʼpo i̱ʼe̱ne. Oyda ijnoyhuada̱ʼpo. Doere Huairitoneʼ oʼyahueapone. Diosa Huasiʼpotaj onaʼuyate. 


text:
Nogyo̱ Apagbaʼte,<pb/>Aʼnennada Melquisedec huairi o̱ʼu̱yate. Diosa sacerdote oʼyahueaʼuynok Melquisedec Diosen sacerdote o̱ʼeonhuahuikaʼ. Ontaj konigti sacerdote ka̱e̱ʼpo oktieʼeaʼne. Sacerdote i̱ʼeonhuahuikaʼapo, sion. Diosa Huasiʼpotaj onaʼuyate. Apagbaʼte onaʼuyate. 


text:
Jesucristo indariyo oʼnoikaʼpo Diostaj oʼtionaʼpakpo, “Paiʼda iʼnopoʼe̱po bueyhueʼdik ya̱e̱tiʼ, sion. Doʼtaj eʼpaknayo menatiʼ, Dios. Do konig ijpaknignayo kahueʼ i̱jje̱a̱poy. Konig on iʼpaknig ijkaʼapoy, pag.” Jesúsa ʼuttaʼda oʼokoypo oʼtionaʼpakuyate. Huakkaʼda oʼhuikpo oʼtionaʼpakuyate. Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼnok Diosa Jesústaj oʼpe̱e̱ʼuyate. 


text:
Hueretda Diosen Huasiʼpo e̱ʼe̱a̱da paiʼnanada oʼnopoʼe̱po nogi̱ti nogi̱ti Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. 


text:
Diostaj ayaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼdepo kurudyo̱ oʼhuaʼdepo huanigpe̱i̱kaʼerien dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼyareaʼeri oʼyahuepo o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanopoʼyarikaʼapo. 


text:
Huamanopoʼyareaʼeri o̱ʼe̱nok Jesús sacerdote huairi ka̱e̱ʼpo oktieʼeaʼuyate Diosa. Konig Melquisedec Diosen sacerdote huairi huamanigtionaʼpakikaʼeri o̱ʼeonhuahuikaʼuynig. Jesucristo sacerdote huamanigtionaʼpakikaʼeri huairi konigti o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Jesucristotaj eknopo̱e̱batiknayo paiʼda moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Jesucristo Diostaj huamanigtionaʼpakikaʼeri konig o̱ʼi̱kaʼ huakkaʼ eʼmanmadikaʼtaʼ ijpaknigʼa opudomeynayo ijhueʼtaʼnada moʼnopoenkaʼnok dakaʼnanada manmadikaʼdik i̱jje̱y. 


text:
Aʼnennada huaboaʼda moʼnopoʼkoreapo Jesucristotaj moknopo̱e̱ʼuyate. Huakkaʼ huabayok Jesúsen huadak huaʼa moʼpeunhuahuaʼdeʼuynigʼa sigdamon moʼnopo̱e̱ne. Konig huamanmadikaʼeri e̱ʼdik e̱ʼe̱a̱da ehueʼ moʼe̱ne. Sigdamon moʼnopo̱e̱ne. Opudomeytaj konig huakkuru Jesucristoen huadak huaʼa huamanmadikaʼ onteʼti manmadikaʼdik o̱ʼe̱y. Nog Diosen ʼuruaʼda eʼmanmadikaʼ oknopoenkahueʼdik moʼe̱ne. Opudomey konig yo̱bed huaknopo̱e̱ʼeri moʼe̱ne. Yo̱bed aypo bapehueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Onʼhue̱yoʼda onʼminogikaʼ. Opudomey konig yo̱bed huaminogonhuahuikaʼeri moʼe̱ne. Onʼhue̱ konig Jesucristoen huadak huaʼa huakkuru huamanmadikaʼ o̱ʼe̱. Kenyoʼda moknopo̱e̱dene. Sigda moknopo̱e̱dene. Konig yo̱bedo̱nig huaknopo̱e̱ʼeri moʼi̱kaʼ. Nogda nogda Cristoen huamanmadikaʼ nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Huadakda eʼkikaʼ nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. 


text:
Aratbut o̱gʼkerekdepo aypo kenpaʼti huaen onʼbapikaʼ. Konigti Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri nogi̱ti nogi̱ti eknopo̱i̱kaʼnayo, nogi̱ti nogi̱ti huadak eʼkikaʼnayo, kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti dakhueaʼ kikahueʼ e̱e̱ʼnayo nogi̱ti nogi̱ti huadak huamanmadikaʼ dakaʼ nopoenkaʼdik o̱ʼnikaʼapo.<pb/>


text:
Konige̱po Jesucristotaj nogi̱ti nogi̱ti eʼmanmadikaʼtaʼ onʼtipakne. Opudomey nogi̱ti nogi̱ti eknopo̱e̱a̱taʼ onʼtipakne. Nogi̱ti nogi̱ti Diostaj eʼnigpe̱a̱ʼi̱kataʼ onʼtipakne. Huakkuruda eʼmanmadikaʼ moʼnopo̱e̱depo, “Dakhueaʼ eʼkikaʼtaj Diostaj nopoʼkoreaʼdik moʼe̱ne.” “Jesústaj oknopo̱i̱kaʼdik moʼe̱ne.” Kenda moknopo̱e̱denok onteʼti manmadikahueʼdik o̱ʼneapone. 


text:
Kenpaʼti “Jesucristotaj moknopo̱e̱depo bautiza o̱gkaʼdik moʼe̱ne.” “Huaknopo̱e̱ʼerien huairi ka̱e̱ʼpo yanʼtibataʼtepo yanʼtionaʼpak.” “Nogok ayaʼ eʼbueyte Diosa oʼmanoyhuada̱ʼapo.” “Dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga oʼmagkadhuahuikaʼapo.” Kenda eʼmanmadikaʼ moknopo̱e̱denok onteʼti konigti manmadikahueʼdik o̱ʼneapone. 


text:
Konige̱po Jesucristoen huadak huaʼa nogi̱ti nogi̱ti eʼmanmadikaʼtaʼ oʼpakne. Opudomey nogi̱ti nogi̱ti Jesucristotaj eʼnigoknopo̱e̱ʼtaʼ onʼtipakne. Kenpaʼti opudomeya̱ nogi̱ti nogi̱ti eʼnigpe̱i̱kataʼ onʼtipakne. 


text:
Beʼomeyapiʼ Jesucristoen huadak huaʼa dakaʼ oʼnoknopo̱e̱po durugteda oʼnoknopoenkadhuahuaʼdepo, kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼtoeonhuahuaʼdepo, Diosen buttida huaʼa ʼuruda o̱ʼe̱ oʼnoknopounhuahuikaʼdepo, kenpaʼti konig Dios teyda o̱ʼe̱po ʼuruaʼnanada oʼkadhuahuikaʼnigtaj oʼnoknopoeonhuahuikaʼdepo, nogokpiʼ Diosen huaʼa kenpaʼda e̱ʼennayo onteʼti menpaʼ nopoʼkorehueʼdik o̱ʼneapo. Jesucristotaj kenpaʼda eknopo̱e̱batiknayo konigti Diosen Huasiʼpotaj onteʼti cruzte oʼdarak. Diosen huaʼa kenpaʼda eknopo̱e̱batiknayo Diosen huasiʼpotaj tierikdik ya̱ʼneapet. Ayaʼada onʼtiahuaypo yanʼtierikapetpiʼ. Kenaʼpo onteʼti menpaʼ nopoʼkorehueʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Diosen ʼuruda huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnenig konigti ijbatiaʼpakapoy. Konig dakdarionig o̱ʼne. Nogok nogok ehuiʼ sorokyo oʼhue̱kud. Huadakbuaʼda oʼtipakboaʼpo, Diosa ʼuruaʼda moʼnigtipakboaʼne. Konigti ʼuruda huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa oʼbatihuapokikaʼnok ʼuruaʼda o̱gkikaʼ. 


text:
Diosen huaʼa kenpaʼda eknopo̱e̱batiknayo konig o̱ʼne ijbatiaʼpakapoy. Konig dakhueʼdarionig o̱ʼne. Nogok nogok dakhueʼdariyaʼ eʼpidbada oʼtipakboikaʼ. Huadari huato̱e̱ʼeria oʼmahui̱gapo. Konigti Diosen huaʼa huaknopo̱e̱batikeritaj castiga oʼmagkaʼapo. Konige̱po Diosen huaʼa oknopo̱e̱batikhueʼada dakaʼ yanʼnigpeonhuahuikaʼ. Diosere moʼnoeonhuahuikaʼapone Diosa buttida monaʼuynok dakaʼ moʼnoknopounhuahuikaʼ. 


text:
<pb/>Huiyokdikaʼ edapiʼ opudomeytaj Diosa ʼuruaʼda moʼmanopoʼyareaʼnok nogi̱ti nogi̱ti huadakda boʼkikaʼapone, dakaʼ ijnopo̱e̱y, huadiʼda egomey pogomey. 


text:
Diostaj dakaʼ moknopo̱e̱po Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj ʼuruda okbatikhueʼda boʼtihuapokikameʼne. Diʼ moʼe̱po boʼtihuapokikameʼne. Nogi̱ti nogi̱ti boʼtihuapokikameʼne. Diosa kenda okkahuehueʼdik moʼe̱a̱pone. Dios buttida huanopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po huadak boʼkikaʼnok okkahuehueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Opudomey boʼeretpakpo ʼuruaʼda boʼkadhuahuikaʼdepo, Diosen boʼkadhuahuikaʼdepo, Jesucristo onteʼti eʼtiakdeʼte konigti boʼeretpakpo Diosen aratbuttaj diʼ moʼe̱po yanʼbatihuapokikaʼ. Ken konig eʼkikaʼnayo Diosere durugda moʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Jesústaj oknopo̱e̱po tinosikhueʼ moʼnepo, oknopo̱e̱po sigda sigda okbatikhueʼ moʼne. Eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ i̱hue̱y nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. Huakkaʼmon aʼneneri aratbuta Diostaj ʼuruaʼda oʼnoknopoeonhuahuikaʼpo dakaʼ onʼnigonhuahuikaʼuy. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Konigti ya̱gʼkikaʼ. ʼUruaʼda yanoknopoeonhuahuikaʼ. Dakaʼ yanʼnigonhuahuikaʼ. Kenda ijpakpo oʼnonaʼne. 


text:
“Ontaj huakkaʼ oʼtihuapokapone. Huasiʼpo kenpaʼti huakkaʼ huayayo oʼbayokapone. Buttida ijjay. Dios i̱jje̱po da ahueʼdik i̱jje̱y.” Abrahamtaj onaʼuyate. 


text:
“Buttida ijjay Diosa meʼpe̱e̱ne.” Judío aratbuta enaʼnayo eʼmaboy batikdik o̱ʼne. Buttida oaʼ ayaʼada onʼnopo̱e̱. Da eaʼnayo Diosa castiga megkaʼapet onʼnopo̱e̱. 


text:
“Diosere durugnanada moʼnoeonhuahuikaʼapone.” Israel adhueaʼpaneʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj kenpaʼti ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa oʼmanaʼuyate. Kenda Diosa oʼmanaʼuyate, dapitaʼ oʼkaʼapo. Nogpaʼda kahueʼ o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼti nogpaʼda manahueʼ o̱ʼe̱a̱po. Kenda oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri dakaʼ aknopo̱e̱yaʼpo “Dios i̱jje̱po da ahueʼdik i̱ji̱kay.” Diosa monaʼuyate. 


text:
“Diosere durugnanada moʼnoeonhuahuikaʼapone.” Diosa kenda monaʼuyate. Kenpaʼti “Dios i̱jje̱po da ahueʼ i̱ji̱kay.” Diosa kendakon monaʼuyate. Kenpaʼti Diosa namaʼda ahueʼdik o̱ʼi̱kaʼnok oroʼomey oknopo̱e̱po oʼnopoʼdurugpakikaʼne. Jesucristoa oroʼomeytaj bokkahueaʼnok dakaʼ oknopo̱i̱kaʼne. Kenpaʼti Jesucristo oroʼomeytaj moʼnopoʼyareaʼdene oknopo̱e̱dene. Diosen buttida huaʼa batikhueʼda o̱ʼe̱a̱po oknopo̱e̱ne. Diosere durugnanada oʼnoeonhuahuikaʼapone dakaʼ oknopo̱i̱kaʼne. 


text:
Diosere durugda oʼnoeonhuahuikaʼapone. Okbatikhueʼda oknopo̱e̱ne. Diosere kurudyo̱ konig oroʼomeyen huamanigtionaʼpakeri huakkuruda Jesús oʼbehuikuyate. Dakaʼ oknopo̱e̱ne. Oroʼomeytehuapaʼ moʼnigbehuikuyate. Kurudyo̱ Diosere Sacerdote Huairi o̱ʼe̱depo moʼnigbehuikdepo o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Konig Melquisedec Sacerdote Huairi o̱ʼeonhuahuikaʼuyatenig Jesucristo konigti Sacerdote Huairi huamanigtionaʼpakikaʼeri moʼnigonhuahuikaʼapone.<pb/>


text:
Aʼnennada Melquisedec Salem huakkaʼ jak huairi o̱ʼu̱yate. Teyda Diosen sacerdote Melquisedec huamanigtionaʼpakikaʼeri o̱ʼeonhuahuikaʼuyate. Kenokaʼ cinco huakkaʼ jak huairitaj Abrahamomeya̱ huayakhueʼ onʼmagkaʼuyate Abraham eʼkumejdeʼte Melquisedeca Abrahamtaj oʼdejpakpo Diosa Abrahamtaj dakaʼ meʼto̱i̱keʼpo oʼnigtionaʼpakuyate. 


text:
Abrahamomey cinco huakkaʼ jak huairitaj huayakhueʼ onʼmagkaʼpo huairien enʼtamaeʼ huakkaʼtada onʼbakbatiparatpo onʼbatotiakuyate. Melquisedec Diosen sacerdote o̱ʼe̱nok Melquisedectaj sueʼda huakkaʼ oʼyokuyate. Konig diezkupoaʼ oʼposakposakpo Melquisedectaj nogkupotida oʼyokuyate. Melquisedecdika ʼuruda huakikaʼeri huairi o̱ʼe̱. Kenpaʼti Melquisedec Salem huakkaʼ jak huairi o̱ʼe̱po huamanoeya̱ʼeri huairi o̱ʼu̱yate. 


text:
Melquisedecen huaojdik nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Hua̱ye̱ʼdik nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Adhueaʼpaneʼendik nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Kenok osiʼpoe̱ʼuyate nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Kenok oʼbueyʼuyate nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Cristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po oʼmanigtionaʼpakonhuahuikaʼapo konigti Melquisedec oʼnoeonhuahuikaʼpo oʼmanigtionaʼpakonhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Melquisedec huairitoneʼ o̱ʼu̱yate, yanoknopo̱e̱ʼ. Abraham oroʼomeyen adhueaʼpaneʼ cinco huakkaʼ jak huairitaj huayakhueʼ onʼmagkaʼpo oʼbakbatiparatpo Melquisedectaj sueʼda huakkaʼmon oʼyokuyate. Konig diezkupoaʼ oʼposakposakpo nogkupotida oʼyokuyate. Melquisedectaj oʼyokuyate. Konige̱po Melquisedec huakhuairi o̱ʼi̱kaʼuynig oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Abrahamen huayayo huakkaʼnada o̱ʼnepo sueʼda huayayo Leví aratbut o̱ʼne. Sueʼda Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote o̱ʼnepo Diostaj onʼmanigtionaʼpakikaʼ. Moisés Diosen huaʼa oʼmanaʼnok aratbut onʼbaaʼpo onʼbaikaʼ konig diezkupoaʼ oʼposakaʼpo nogkupotida Leví hua̱e̱ʼeri sacerdotetaj bayokdik o̱ʼnikaʼ. Aratbut Abrahamen huayayo e̱e̱ʼpiʼ Leví hua̱e̱ʼeri sacerdotetaj bayokdiktion o̱ʼnikaʼ. 


text:
Melquisedec Levíen huayayo ehueʼ e̱e̱ʼpiʼ Abrahamen diezkupoaʼ onʼposakposakpo nogkupotida Melquisedeca oʼbaeʼuyate. Melquisedec huairitoneʼ o̱ʼe̱po “Abrahamtaj dakaʼ yatihuapokikaʼ. Dakaʼ yakikaʼ, Dios.” Diostaj oʼnigtionaʼpakuyate. Abrahamtaj dakaʼ oʼkaʼnok Melquisadec huaboroʼ huairi o̱ʼi̱kaʼuynig oʼnopo̱e̱ne. Abraham sueʼda huairi o̱ʼi̱kaʼuy oʼnopo̱e̱ne. Abrahamtaj “O̱ʼnen huayayo huakkaʼda oʼnitakapo.” Diosa onaʼuyate. 


text:
Abrahamen huayayo Leví aratbut sacerdote o̱ʼnepo sueʼdamon onʼbaeʼikaʼ. Leví aratbut bueydik o̱ʼnepo sueʼdamon onʼbaeʼikaʼ. Melquisedecnayo bueyhueʼdik o̱ʼe̱po oʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote o̱ʼnepo sueʼdamon onʼbaeʼikaʼnigʼa Abrahamen huayayo Leví siʼpoe̱hued e̱ʼe̱a̱da Abrahamere Melquisedectaj huakkaʼmon oʼyokuyate. Konige̱po Melquisedec huaboroʼ huairi o̱ʼi̱kaʼuynig oʼnopo̱e̱ne. Abrahamnayo sueʼda huairi o̱ʼu̱yatenig oʼnopo̱e̱ne. 


text:
<pb/>Abrahamen huayayo sueʼda Leví hua̱e̱ʼeri o̱ʼnepo, Aarón Leví aratbut kenpaʼti o̱ʼe̱po huakkuru Levíeri sacerdote huairi o̱ʼu̱yate. Aarónen huayayo nogok nogok sacerdote huamanigtionaʼpakeri o̱ʼnepo Moisésenbaʼ Diosen huaʼa Israel aratbuttaj onʼmanaʼikaʼnigʼa ʼurunopoʼda kahueʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Nopoʼyareahueʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Konige̱po Diosa nog sacerdote konig Melquisedec taʼmonaʼdik o̱ʼu̱yate. Jesucristotaj oʼtaʼmonaʼuyate. 


text:
Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote huamanigtionaʼpakeri o̱ʼnikaʼpo Moisésenbaʼ onʼmanaʼikaʼuyate. Nog huabokerek Leví hua̱e̱ʼeri ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj sacerdote oʼyahueaʼdepo Diosa nog huaʼada manaʼdik o̱ʼu̱y. 


text:
Jesucristo Leví hua̱e̱ʼeri ehueʼ e̱ʼi̱kaʼpiʼ sacerdote kayahueʼpo Diosa oʼtaʼmonaʼuyate. Jesús nog aratbut o̱ʼe̱po Judá aratbut o̱ʼe̱po Judáeri sacerdote ehueʼ o̱ʼnikaʼuyate. 


text:
Oroʼomeyen Huairi Jesucristo Judá aratbut o̱ʼu̱yate. Dakaʼ oʼnopo̱e̱ne. Judá aratbut sacerdote o̱ʼnikaʼ. Moisésa manahueʼ o̱ʼi̱kaʼuyate. 


text:
<pb/>Diosa nogda oʼpakpo Jesucristo sacerdote oʼyahueaʼuyate. Melquisedec sacerdote batikhueʼda o̱ʼeonhuahuikaʼuyate. Konigti Melquisedec Jesucristo sacerdote o̱ʼe̱depo batikhueʼda o̱ʼeonhuahuikaʼapo. 


text:
Moisésa oʼmanaʼuynok Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote huamanigtionaʼpakeri o̱ʼnikaʼuy. Diosa Jesústaj oʼnoyhuada̱ʼuynok Jesúsa sacerdote huamanigtionaʼpakeri o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Jesús onteʼti bueyhueʼdik o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Konige̱po oroʼomeytaj sacerdote moʼeonhuahuikaʼapone.<pb/> 


text:
Do ijpaknok Melquisedec huamanigtionaʼpakeri huairi o̱ʼunhuahuikaʼuyate. Melquisedeconigti o̱ʼnakon, sion, huamanigtionaʼpakeri huairi i̱ʼunhuahuikaʼapo. Diosa huasiʼpotaj onaʼuyate. Apagbaʼte onaʼuyate. 


text:
Ken aʼnennada Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote huamanigtionaʼpakeri kaʼnikeʼpo Moisésa oʼmanaʼuyate. Moisésen eʼmanaʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼuynigʼa ʼurunopoʼ ehueʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Kenpaʼti dakhueaʼ eʼkaʼ bakkahueahueʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Kenpaʼti dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼyareahueʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Konige̱po Leví aratbut sacerdote kaʼnikeʼpo Diosa onteʼti manahueʼ o̱ʼe̱. Jesucristo oroʼomeyen sacerdote Diosere o̱ʼeonhuahuikaʼapo dakaʼ oknopo̱e̱ne. Jesucristoanayo ʼurunopoʼ moʼi̱kaʼnok Diostaj tionaʼpakdik o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
Leví aratbut sacerdote huamanigtionaʼpakeri oʼnuynok konige̱po huasiʼpoakon sacerdote onʼyahueʼikaʼuyate. Sacerdote i̱ʼe̱, buttida ijjay, Diosa onahueʼtada huasiʼpo sacerdote onʼyahueaʼikaʼuyate.<pb/>Sacerdote i̱ʼunhuahuikaʼapo. Konig Melquisedec i̱ʼunhuahuikaʼapo. Buttida yonay. Jesucristotayoʼda Diosa onaʼuyate. Nogpaʼda onahueʼ o̱ʼe̱a̱po Diosa. Apagbaʼte oaʼuyate. 


text:
Diosa kenpaʼ onaʼnok Jesúsnayo oroʼtehuapaʼ ʼurunanada sacerdote huairi moʼunhuahuikaʼapone. (Kentaj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼunhuahuikaʼapone.) 


text:
Leví bueydik aratbut o̱ʼnepo sacerdote ehueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Konige̱po nogok nogok huakkaʼda o̱ʼneonhuahuikaʼuyate. 


text:
Jesucristonayo onteʼti bueyhueʼ o̱ʼe̱po oʼnoeonhuahuikaʼapo konige̱po sacerdote o̱ʼunhuahuikaʼapo. Nogda sacerdote ehueʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Jesús oʼnoeonhuahuikaʼpo sacerdote o̱ʼe̱po oʼmanigtionaʼpakonhuahuikaʼpo, keʼnen huaknopo̱e̱ʼeritaj Jesúsa dakhueaʼ eʼkaʼ manopoʼyareaʼdik oʼmaepo oʼmanoeanhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Ken Jesús ʼuruaʼnanada sacerdote huamanigtionaʼpakeri huairi o̱ʼunhuahuikaʼaponok kentaʼ oknopo̱i̱kaʼdik moʼnikaʼ. Diosen huaʼayoʼda Jesúsa oʼkikaʼ. Huadakda o̱ʼi̱kaʼ. Kenpaʼda huadakda oʼkikaʼ. Dakhueaʼ eʼkaʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Kenpaʼti dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Konig dakhueaʼ huakaʼeri o̱gkikaʼ konigti Jesúsnayo kahueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Diosa Jesústaj ʼuruaʼnanada o̱ʼta̱e̱nok kurudyo̱ hua̱ʼenbayoda oʼtobehuikuyate. 


text:
Ayaʼmeʼnoeteda Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote huairi Diostaj ʼuhua onʼnigbatiarakikaʼuyate. Diosa castiga o̱gkahueʼ kamaeʼpo onʼnigbatiarakikaʼuyate. Diostaj onʼnighui̱gikaʼuyate. Kenomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj kenpaʼti aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj onʼmanigbatiarakikaʼuy. Ken konig Jesúsnayo kikahueʼ o̱ʼu̱yate. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj ayaʼtada nogtiʼaʼda oʼmanigbueyʼuyate. Aratbuttehuapaʼ Jesús oʼpakpo oʼmanigbueyʼuyate. 


text:
Leví aratbut dakhueaʼ huakkaʼeri o̱ʼnenigʼa sacerdote huamanigtionaʼpakeri huairi kaʼneʼpo Moisésa Diosen huaʼate oʼmanaʼuyate. Nogok “Doʼhued Huasiʼpo sacerdote huairi o̱ʼunhuahuikaʼapo. Dios i̱jje̱po buttida ijjay.” Diosa oaʼuyate. Diosen Huasiʼpo Jesúsnayo huadakda sacerdote huairi o̱ʼunhuahuikaʼapo.<pb/>


text:
Ken konig ʼuruaʼda sacerdote huairi moʼta̱e̱ne. ʼUruaʼnanada huamanigtionaʼpakeri moʼta̱e̱ne. Jesucristo o̱ʼe̱. Judío aratbutere Diosen huaʼa huehueaʼ oʼkaʼdepo, oʼkuhuitdepo kurudyo̱ oʼhuaʼdepo Diosere o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Dios Huairitoneʼ o̱ʼe̱po Diosere o̱ʼeonhuahuikaʼapo Diosen jakyo Diosere kurudyo̱ moʼnigtionaʼpakonhuahuikaʼne. Kenda Diosa oʼpakuyate. Aratbutanayo konigjak kahueʼdik o̱ʼnuyate. Kenda eaʼtaʼ ijpakpo oʼnonaʼne. 


text:
Aratbut dakhueaʼ o̱gkikaʼnok sacerdote Diostaj ʼuhua kanʼnigbatiarakikeʼ ayaʼ sacerdote huairitaj Moisésen huaʼa oʼmanaʼuyate. Konige̱po aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj kabakkahueʼpo cruzte Jesucristoa oʼmanigbueyʼuyate. 


text:
Jesucristo kurudyo̱ Diosere sacerdote huairi e̱ʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Huadariyo Leví sacerdote huairi o̱ʼnepo Moisésen eʼmanaʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo ʼuhua onʼnigbatiarakikaʼnok. Jesús huadariyo sacerdote huairi ehueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Kurudyo̱ Diosen hueretda jak o̱ʼta̱e̱. Konig Jesucristo kurudyo̱ Diosen jakyo oʼkikaʼnig huadariyo Diosen carpa huasiʼdakakyo sacerdote huairi sueʼda konig Diosen o̱gkikaʼ. Moisésa jak kaʼdikte Moiséstaj “Oteʼte konig oʼtiahuayʼeameʼne huasiʼdaka eʼakkaʼ konigti yakatiʼ.” Moiséstaj Diosa onaʼuyate. 


text:
Huaboaʼda Diosa ʼuruaʼda monaʼuyne. Eʼnopoʼkoreaʼnayo Jesústaj eknopo̱e̱ʼnayo dakhueaʼ eʼkaʼ onʼbakkahueaʼapone. Onʼmanopoʼyareaʼapone. Diosa ʼuruaʼda monaʼuyne Jesúsa kurudya̱ʼ orotehuapaʼ ʼuruaʼda moʼnigkikaʼpo moʼnigtionaʼpakikaʼne. Moʼnignopoʼyareaʼikaʼne. Moisésenbaʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼnayo nopoʼyareahueʼ moʼe̱ne. 


text:
<pb/>Diosen huaʼa aʼnennada Moisésa oʼmanaʼuyate. Israel aratbut nigpe̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Kenaʼpo konig huaboaʼda Diosa ʼuruaʼda huaʼa monaʼuyne. Konig huaboaʼda moknopo̱e̱a̱ʼuyne. 


text:
Doʼhued Israel aratbuta nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuyne Diosa oʼnopo̱e̱po kenpaʼ huaojbaʼte oʼtiaʼpakpo:<pb/>Nogok Israel aratbuttaj kenpaʼti Judá aratbuttaj huabo huaʼa ijmanaʼapoy. Dios Huairia oʼmanaʼuyate. 


text:
Aʼnennada Israel adhueaʼpaneʼtaj ijbakbatotiakuy. Egiptodaribayo huanabaʼ paiʼda o̱ʼnenok Egiptodaribayaʼ ijbatihuapokpo ijbakbatotiakuy. Do konig keʼnen huaojonig ijmanige̱po huasiʼpotemagkapaʼ huabataʼ eʼotakuiʼ ijbakbatotiakuy. Egiptoyaʼ onʼtiakdepo doʼhued huaʼa nigpe̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼuyate. Nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnenok kenaʼpo kenomeytaj onteʼti batihuapokhueʼ ijmaeʼuy. Dios Huairia oaʼuyate. 


text:
Nogok huakkaʼ huabayok Israel aratbuttaj nogda huabo huaʼa ijmanopo̱e̱a̱ʼpo ijmanaʼapoy. Doʼhued huaʼa huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱a̱po. Huanopoyaʼda eʼnigpe̱e̱taʼ onʼpakikaʼapo. Do kenomeyen Huairi i̱jje̱a̱poy. Doʼhuedsiʼpo o̱ʼneapo. 


text:
Ayaʼada doʼtaj moknopo̱e̱a̱pone. Huairiomeya̱ huanabaʼomeyerea moknopo̱e̱a̱pone. Doʼtaj moknopo̱e̱depo doʼtaj Dios Huairitaj kanoknopo̱e̱ʼpo nogtaj nogtaj manmadikahueʼdik o̱ʼneapo. Kenpaʼti huamaʼbuytaj manmadikahueʼdik o̱ʼneapo. Ayaʼada doʼtaj moknopo̱e̱a̱ponok. 


text:
Kenomeytaj diʼ ijmaepo kenomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ castiga magkahueʼ i̱jje̱a̱poy. Dakhueaʼ eʼkaʼ ijbakkahueaʼapoy. Diosa oʼmanaʼuyate. 


text:
Diosen huaʼa Moisésa oʼmanaʼuyate. Doʼhued aratbuta nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kameʼne. Huatoneʼ huaʼanayo ʼurunopoaʼda maya̱hueʼdik o̱ʼu̱yate, Diosa oʼmaknopo̱e̱ʼpo huabo huaʼakon ijmanaʼapoy. Diosa oaʼuyate. Moisésen huaʼa konig yudtaʼtoneʼ e̱ʼenonig o̱ʼe̱a̱po.<pb/>


text:
Ken konig sacerdote Diostaj nigkikaʼdik o̱ʼne. Diosen huaʼa Moisésa oʼmanaʼuyate. Kenpaʼti huasiʼdakak menigkaʼne. Diosa oʼmanaʼuyate. Huasiʼdakakyaʼ sacerdote huanigkaʼeri Diostaj onʼnigkikaʼuyate. 


text:
Huasiʼdakak eʼnigkaʼdeʼte huasiʼdakakki̱re̱gya̱ʼ ibodpen sacerdote Diostaj onʼnigkikaʼpo kenteda oro siropate huakjey huakpakaʼ o̱ʼta̱i̱kaʼuy. Kenpaʼti kenteda oro e̱ʼti̱hui̱t kutopate pan onʼnighueda̱ʼikaʼuy. Diosa katiahuayeʼpo onʼnighueda̱ʼikaʼuy. 


text:
Yakudpen nogkutopasiʼpo oʼhuadikaʼuy. Oroa e̱ʼti̱hui̱t kutopasiʼpo eʼhuadika̱ya̱ʼ ken kutapen huasihuaj ʼuruʼhui̱e̱da oʼbakpakikaʼ. Adpen ʼuru huajen manpotoneʼ oʼhuedikaʼuy. Nogpen nogpen oroa e̱ʼti̱hui̱t o̱ʼu̱yate. Manpotoneʼ Diosen huaʼa eʼmanaʼ hua̱to̱i̱kaʼ o̱ʼu̱y. Manpotoneʼki̱re̱gyo̱ oropuʼ oʼtapuʼhuadikaʼuyate. Oropuʼki̱re̱gyo̱ maná aypo o̱ʼta̱i̱kaʼuyate. Judío aratbut Egipto huadaribayaʼ eʼbakhuadeʼte bahuayte enʼhuaʼudhuahuikaʼte Diosa maná aypo oʼbayokonhuahuikaʼuyate. Kenpaʼti manpotoneʼki̱re̱gyo̱ Aarónen hue̱ypa oʼteypa oʼtahuedikaʼuyate. Aarónen hue̱ypa oʼtipakboeʼuyate. Huidpentate Diosen eʼmanaʼ huaʼa Diosa oʼmadoyaʼuyate. Manpotoneʼki̱re̱gyo̱ oʼtahuedikaʼuyate. 


text:
Manpotoneʼo̱jkute bottaʼ querubines Diosen huataʼmonerionig oroso̱ʼada eʼketkaʼ onʼboʼikaʼuyate. Eʼkok eʼkokaʼ onʼboʼikaʼuyate. Diosonig eynanada o̱ʼi̱kaʼuyate. Manpotoneʼ huanokbetaʼ ʼuhuamimiaʼ oʼtibahuidhuidikaʼuyate. Diosa aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj oʼmatinepahuiʼikaʼuyate. Diosen huataʼmoneri oroso̱ʼda eʼketkaʼ eʼokajpebakde. Ken konig Diosen huasiʼdakak o̱ʼu̱yate. Oyda huasiʼdakaktaj nogi̱ti manbatiaʼpakhueʼ i̱jje̱y. 


text:
<pb/>Diosen huasiʼdakak ibodyonkorepen sacerdote huanigkikaʼeri onʼkudikaʼuyate. Diostaj aʼnigkikayaʼpo onʼkudikaʼ. 


text:
Adkorepen Diosa ataʼhuadyaʼpo oʼtiakikaʼ, adkorepen sacerdote huairiyoʼda oʼkudikaʼ. Nogbayoktida nogmeʼnoetida oʼkudikaʼ. Keʼnenda dakhueaʼ eʼkaʼ ʼuhua mimi adkorepen oʼtokudikaʼ. Adkorepen manpotoneʼ huanokbette mimia onhui̱khui̱kikaʼ. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj mimia oʼmanigonhui̱khui̱kikaʼ. 


text:
Huasiʼdakak menʼnigkaʼ. Jakyaʼda menʼnigkikaʼ. Diosa oʼmanaʼuyate. Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼdepo huasiʼdakakyaʼ sacerdote onʼnigkikaʼpo, adkorepennayo kiriga̱yo̱ʼ kudhueʼdik o̱ʼnuy. Dios e̱ʼhua̱e̱ʼyo̱ kudhueʼdik o̱ʼnuy. Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼmanopo̱e̱a̱ʼne. 


text:
Huasiʼdak jakyaʼ Diostaj sacerdote onʼnigkikaʼnigʼa. Huasiʼdak jakyaʼ Diostaj onʼbayokikaʼpo kenpaʼti jakkurute ʼuhua onʼbatiarakikaʼnigʼa ʼurunopoaʼda kahueʼdik o̱ʼnikaʼ. Nopoʼyareahueʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
Kenaʼpo Moisésen huaʼataj onʼnigpe̱i̱kaʼpo nogda nogda ʼuhua huaen bapehueʼdik o̱ʼnikaʼ. Nogda nogda huamaiʼhue̱ mayhueʼdik o̱ʼnikaʼ. Kenpaʼti ationaʼpakyaʼpo baʼkoyoʼdik o̱ʼnikaʼ. Moisésa oʼmanaʼuyate. Ken konig o̱gkikaʼpo ʼurunopoʼda kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Jesucristo eʼtiakdeʼte kenda o̱gkikaʼnigʼa batikdik o̱ʼnede. 


text:
<pb/>Ken Jesucristo oʼtiakdeʼuyate, oynayo oknopo̱e̱ne. Oy oroʼomeyen sacerdote huamanigtionaʼpakeri huairi Jesucristo moʼta̱e̱ne. Oroʼomeytaj ʼuruaʼnanada boʼtihuapokikaʼne. Kurudyo̱ Diosere konig jak o̱ʼta̱e̱po ke̱yo̱ oroʼomeyen sacerdote huairi moʼta̱i̱kaʼpo moʼnigtionaʼpakikaʼne. Keʼnen jak kurudyo̱ hueretda o̱ʼta̱e̱po kurudya̱ʼ Jesucristoa oroʼomeytaj ʼurunopoaʼ mogkikaʼne. Keʼnen jak kurudyo̱ aratbuta kahueʼ o̱ʼnuyate. Diosanayo oʼkaʼuyate. Diosen jak kurudyo̱ kenpaʼda o̱ʼunhuahuikaʼapo. 


text:
Jesucristo adkorepen nogtiaʼada oʼkudpo kurudyo̱ Dioste oʼkuduyate. Konig Leví sacerdote huairi o̱gkikaʼpo ʼuhuataj onʼnigarakpo mimi huasiʼdakakyo onʼtokudikaʼ konigti Jesúsnayo ʼuhua mimi tohuahueʼada kurudyo̱ oʼkuduyate. Jesucristonayo keʼnen mimiada oʼtitaʼhuarakondepo nogtiaʼada kurudyo̱ oʼhuaʼpo oroʼomeytaj moʼmanopoʼyareaʼpo moʼnoeanhuahuikaʼapone. 


text:
Beʼapiʼ judío aratbut dakhueʼ e̱e̱ʼnayo Diosen jak kurute aʼtionaʼpakyaʼpo kudhueʼdik ya̱ʼnikaʼ. Moisésa oʼmanaʼuyate. Kenomey dakhueʼ e̱e̱ʼnayo sacerdote ʼuhua toropiʼ nigarakdik o̱ʼnepo mimia dakhueʼ eneʼte tionhui̱khui̱kaʼdik o̱ʼne. ʼUhua cabritopiʼ nigarakdik o̱ʼnepo mimia dakhueʼ eneʼte tionhui̱khui̱kaʼdik o̱ʼne. Kenpaʼti ʼuhua becerra hua̱so̱ʼ bakpakaʼdik o̱ʼnepo ken parokupoa hue̱ʼe̱yere dakhueʼ eneʼte tionhui̱khui̱kaʼdik o̱ʼne. Kenda o̱gkaʼdepo Diosen jak kurute kuddik o̱ʼne. Moisésa oʼmanaʼuyate. 


text:
Jesucristo ʼuruaʼda o̱ʼi̱kaʼuyate. Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼi̱kaʼuyate. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa castiga magkahueʼ kamaeʼpo Jesucristoa oʼmanigbueyʼuyate. Dios oʼpaknok moʼnigbueyʼuyate. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼtihuapoknok moʼnigbueyʼuyate. Cristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po mimikon oʼtitaʼhuarakpo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa nopoʼtihuekeʼdik moʼe̱ne. ʼUruaʼnanada okkahueaʼdik moʼe̱ne. Diosa ʼurunopoʼda eʼmagkaʼdeʼte Diostaj durugnopoʼda nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼeonhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Cristoa oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnigbueyʼuyate. Moisésen huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po oroʼomey dakhueaʼ oʼkikaʼuyne. Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj Cristoa moʼnigbueyʼuyate. Konige̱po Diosen huabo huaʼa Cristo oroʼomeytaj konig huanigtionaʼpakeri moʼnigi̱kaʼne. Huabaktieʼeaʼeri Diosere kanʼmanoeonhuahuikeʼpo Diosen huabo huaʼa Cristo huanigtionaʼpakeri moʼnigi̱kaʼne. 


text:
“Do eʼbueydeʼte huasiʼpotaj menʼtabayoketiʼ.” Judío aratbuta onʼmadoyaʼikaʼ. Huaoj eʼtanoeʼtednayo bayokhueʼdik o̱ʼnikaʼ. Eʼbueydeʼteataj huasiʼpoa huaojen mato̱e̱ʼdik o̱ʼneapo. Kenaʼpo Jesucristoa moʼnigbueydeʼuynok keʼnen huabo huaʼa nigpe̱e̱ʼdik o̱ʼe̱po. Cristotaj oknopo̱e̱po Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
Konige̱po aʼnennada Moisésen huaʼa nigpe̱e̱ʼdik kaʼneʼpo huakkuru ʼuhua onʼnigarakpo mimi oʼtasurukuyate. 


text:
Aʼnennada ayaʼ judío aratbut e̱gkupopakte Moisésa Diosen huaʼa oʼmanaʼuyate. Moisésenbaʼ huaʼa oʼmanmadikaʼpo oʼmanaʼuyate. ʼUhuataj onʼdarakdepo mimiere hue̱ʼe̱yere kosoyo onʼtioktaoyʼuyate. Ken Moisésa hisopo huakpitaj ovejahuij kutajbibedada oʼtidukupo mimiere hue̱ʼe̱yyo̱ oʼtaʼbutaʼdepo Diosenbaʼ huaʼataj oʼtionhui̱khui̱kaʼuyate. Kenpaʼti ayaʼ aratbuttaj oʼmationhui̱khui̱kaʼuyate. 


text:
Moisésen huaʼataj mimia oʼtionhui̱khui̱kaʼdepo, “Diosen huaʼataj mimia ijtionhui̱khui̱kaʼdenok oy ayaʼada nigpe̱e̱ʼdik moʼi̱kaʼapo.” Moisésa oʼmanaʼuyate. 


text:
Moisésa Diosen huasiʼdakaktaj mimia oʼtionhui̱khui̱kaʼuyate. Kenpaʼti huakjey huabakpakaʼtaj pan huadope kutopataj ʼuruʼhui̱e̱da huabakpakaʼ kutopataj manpotoneʼtakon mimia oʼtionhui̱khui̱kaʼuyate. 


text:
Ayaʼda Diostehuapaʼ ʼuruda kamanigkeʼpo Diostaj ʼuhua nigarakdik moʼe̱po mimihuaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. ʼUhuabueymimi mimihuahueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueaʼ eʼkaʼtaj Diosa okkahueahueʼdik moʼe̱a̱pone. Eʼmimihuaʼnayo okkahueaʼdik moʼe̱a̱pone. Ken konig Moisésenbaʼa oʼmanaʼuyate. Jesúsa oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnigbueyʼuynok Diosa bakkahueaʼdik moʼe̱ne. 


text:
<pb/>Moisésa carpa siʼdakak oʼnigkaʼuyate. Jakyo ayaʼda eʼtamaeʼkon oʼnigkaʼuyate. Konig Diosenbayo o̱ʼi̱kaʼnig oʼnigkaʼuyate. Jakyo ayaʼda eʼtamaetaj mimia onhui̱khui̱kaʼuyate. ʼUhua mimia onhui̱khui̱kikaʼuy Diostehuapaʼ sueʼda huadak o̱ʼu̱yate. Diosen ʼurusiʼpoda Jesucristoanayo ʼuruaʼnanada moʼnigkaʼuyate. Dakhueaʼ eʼkaʼtaj aʼmanopoʼyareayaʼpo cruzte moʼnigbueyʼuyate. Keʼnen ʼurumimi moʼnigtitaʼhuarakuyate. 


text:
Diostaj huasiʼdakakaʼ yanʼnigkaʼ Moisésa oʼmanaʼuyate. Judío aratbuta onʼnigkaʼuyate. Konigtimon Diosen jak kurudyo̱ o̱ʼu̱yate. Leví hua̱e̱ʼeri sacerdote huamanigtionaʼpakeri Diostaj huasiʼdakakyo onʼnigkudikaʼuyate. Jesucristonayo huasiʼdakakyo kudhueʼ o̱ʼu̱yate. Dios e̱ʼi̱kaʼyo kurudyo̱ oʼhuaʼuyate. Oroʼomeyen sacerdote huairi aʼnigi̱kayaʼpo oʼbehuikuyate. Oroʼtehuapaʼ aʼmanigtionaʼpakhuayaʼpo oʼhuaʼuyate. Aʼbatihuapokhuayaʼpo oʼbehuikuyate. 


text:
Leví sacerdote huairi ayaʼ huabayok nogaʼtida ʼuruʼuhua oʼnigbatiarakaʼdepo ʼuhua mimi huasiʼdakakyo oʼtokudikaʼpo adkorepen manpotoneʼ o̱jkute oʼtionhui̱khui̱kaʼuy. Cristonayo onteʼti onteʼti oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj cruzte nigbueyhueʼ moʼu̱yate. Nogaʼtida cruzte moʼnigbueypo kurudyo̱ Diosyo oʼbehuikuyate. 


text:
Cristoa huadari oʼkaʼuyate. Aʼnennada eʼkaʼdeʼte Jesucristo nogok nogok aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj kiriga̱yo̱ʼ nigbueyhueʼdik moʼi̱kaʼuyate. Oynayo keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete Jesucristo Diosyaʼ nogaʼtida oʼtiakuyate. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj aʼbakkahueayaʼpo nogaʼtida moʼnigbueyʼuyate. 


text:
Ken konig ayaʼada nogaʼtida bueydik o̱ʼneapo, kenpaʼti Diosen castigataj paiʼda nopoe̱ʼdik o̱ʼneapo. Huaknopo̱e̱ʼerinayo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Diosa oʼpaknok Jesucristo oʼmanigbueyʼuyate. Cruzte paiʼda moʼnignopoʼe̱po oʼmanigbueyʼuyate. Huakkaʼ aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj nogaʼtida oʼmanigbueyʼuyate. Aʼbakkahueayaʼpo oʼmanigbueyʼuyate. Onteʼti boʼhuatiakapone. Onteʼti dakhueaʼ eʼkaʼtaj nigbueyhueʼ oʼmaeapo. Cristotaj e̱kpo̱e̱ʼ huanige̱ʼeritaj Diosyo oʼbatohuaʼapo. Durugnanada moʼnoeanhuahuikaʼapone.<pb/>


text:
Ken konig judío aratbuttaj Diosa oʼmanigkikaʼapo Moisésen huaʼa sueʼda huadakmon o̱ʼe̱po sueʼda oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. Nogbayok nogbayok ʼuruʼuhuataj sacerdote onʼnigbatiarakikaʼpo Moisésen huaʼataj onʼnigpe̱i̱kaʼpo onʼnigbatiarakikaʼpo huamationaʼpakeritaj ʼurunopoʼ magkahueʼdik oʼmaikaʼ. 


text:
Moisésen huaʼataj onʼnigpe̱e̱po ʼurunopoʼ ekaʼnayo onteʼti Diostaj ʼurunopoʼda i̱jje̱y onʼnopo̱e̱po ʼuruʼuhua nigbatiarakahueʼdik ya̱ʼnikaʼapet. 


text:
Moiséstaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo nogbayok nogbayokok Leví sacerdote ʼuruʼuhuataj eʼnigbatiarakaʼdeʼte dakhueaʼ huakaʼeri i̱jje̱y onteʼti onteʼti okkahuehueʼ o̱ʼnikaʼ. ʼUhuataj onʼnigbatiarakaʼpo ʼurunopoʼda ehueʼ e̱ʼneada ʼuhuaʼen mimianayo dakhueaʼ eʼkaʼtaj bakkahueahueʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>Jesucristoa huadariyo eʼtiakte Diostaj onaʼpo:<pb/>Aratbutomeya̱ ontaj moʼnigpe̱i̱keʼ kenyoʼda iʼpakikaʼne. ʼUhuataj eʼnigbatiarakikaʼtaʼ pakhueʼ i̱ʼe̱ne. Ontaj kanigpe̱i̱keʼpo doʼtaj oʼsiʼpoe̱a̱ʼuyne. 


text:
Judío aratbuta ontaj ʼuruʼuhua onʼnigmahui̱gikaʼ kenpaʼti dakhueaʼ eʼkaʼtaj kabakkahueʼpo ʼuruʼuhuataj onʼbatiarakikaʼ. Ken konig pakhueʼ i̱ʼe̱ne, Dios. Cristoa onaʼuyate. 


text:
Onteʼti, “Onʼtaj aʼnigpe̱i̱kayaʼpo ijbahuatiakuy. Aratbuttaj ijbahuatiakuy, Dios. Konig o̱ʼnen huaʼate mentimadoyaʼuy, konigti aʼnigpe̱i̱kayaʼpo ijbahuatiakuy, Dios.” Cristoa onaʼuyate. 


text:
Judío aratbuta dakhueaʼ o̱gkikaʼnok ʼuhua batiarakaʼdik moʼi̱kaʼ. Kenpaʼti nigmahui̱gdik moʼi̱kaʼ. Moisésa eʼmanapiʼ Diosnayo ken konig pakhueʼ o̱ʼe̱. Kenpaʼ Cristoa onaʼuyate. 


text:
Onteʼti “Ontaj aʼnigpe̱i̱kayaʼpo huadariyo ijbahuatiakuy, Dios.” Cristoa onaʼuyate. Oynayo Jesucristoa oroʼomeytehuapaʼ moʼnigbueyʼuyate moknopo̱e̱nok oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj Diosa kabakkahueʼpo onteʼti ʼuruʼuhua batiarakahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti Diosa oʼpaknok Jesúsa oʼnigpe̱e̱po cruzte moʼnigbueyʼuyate. Nogaʼtida moʼnigbueyʼuyate. Moʼnigbueyʼuynok oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnopoʼyareaʼpo ʼurunopoaʼ mogkikaʼne. Onteʼti Diosenyoʼda ʼuruaʼda oʼkikaʼapone. 


text:
<pb/>Ken ayaʼ judío sacerdotea ʼuruʼuhua onʼnigbatiarakikaʼ. Ayaʼ huameʼnoeda onʼnigbatiarakikaʼ. Batikhueʼda enʼnigbatiarakikaʼtada dakhueaʼ eʼkaʼ bakkahueahueʼdikda o̱ʼe̱. 


text:
Jesucristonayo ayaʼenda dakhueaʼ eʼkaʼtaj nogaʼtida moʼnigbueyʼuyate. Dakhuapada oʼdakeaʼuy. Nogaʼtida moʼnigbueyʼuypo ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo ʼurunopoaʼda oʼmagkikaʼ. Oʼkaʼdepo Dioste kurudyo̱ oʼhuaʼuyate. Kurudyo̱ Diosere o̱ʼi̱kaʼ. Diosere oʼnigunhuahuaʼapo. Jesucristotaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeri Diosen takaʼ o̱ʼnepo Diosa oʼpaknok Diosensiʼpo Jesucristo Huairitoneʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Kenokayoʼ Jesucristo Diosere oʼnigunhuahuaʼapo. 


text:
Ayaʼenda dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo Jesucristoa nogaʼtida moʼnigbueyʼuyate. Diosen Noki̱re̱ga̱kon konigti monaʼpo:<pb/> 


text:
Nogok Israel aratbuttaj huabo huaʼa ijmanopo̱e̱a̱ʼpo ijmanaʼapoy. Doʼhued huaʼa huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱a̱po. Huanopoyaʼda eʼnigpe̱i̱kataʼ onʼpakikaʼapo. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanaʼuyate. 


text:
Nogbayokkon monaʼpo:<pb/>Kenomeyen dakhueaʼ o̱gkikaʼuynig ijbakkahueaʼapoy onteʼti castiga magkahueʼ i̱jje̱a̱poy. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanaʼuyate. 


text:
Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkikaʼ Diosa bokkahueaʼdenok dakhueaʼ eʼkaʼ onteʼti ʼuruʼuhua batiarakahueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. ʼUrunopoʼda Diostaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼpo monʼtionaʼpakikaʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po Jesucristo oroʼomeytaj aʼbakkahueayaʼpo moʼnigbueyʼuynok ʼurunopoʼada dakaʼ oknopo̱e̱po kurudyo̱ Diostaj tionaʼpakikaʼdik o̱ʼe̱ne, egomey, pogomey. 


text:
Aʼnennada Leví sacerdote huairiyoʼda huabayok nogaʼtida huasidakakyon yudtaj eʼtiokpakaʼ adkorepen oʼkudikaʼuy. Adkorepen Diosa oʼhuatiakikaʼ oroʼomeya̱nayo kudhueʼdik o̱ʼi̱kaʼuyne. Oyedda Jesucristo moʼnigbueydepo, oʼnoyhuaddepo, kurudyo̱ Dioste oʼhuaʼdenok oroʼomeya̱kon Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱po tionaʼpakdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Ayaʼ huanigpe̱i̱kaʼerien sacerdote huairi Jesucristo o̱ʼe̱po oroʼomeyen sacerdote huamanigtionaʼpakeri huairi o̱ʼe̱nok ʼurunopoʼda Diostaj moʼnoknopo̱i̱kaʼ, dakaʼ oknopo̱i̱kaʼpo Diostaj monʼtionaʼpakikaʼ. Jesucristo moʼnigbueyʼuypo, bokkahueaʼpo, oroʼomeytaj ʼurunopoaʼ mogkaʼuyne. Kenpaʼti hue̱ʼe̱yya̱ʼ bautiza mogkaʼnok ʼurunopoʼda o̱ʼe̱ne. 


text:
Doʼtaj eʼnopoʼkoreaʼnayo eknopoeonhuahuikaʼnayo kurudyo̱ doere moʼnounhuahuikaʼapone. Diosa buttida oʼmanaʼpo dapitaʼ moʼnigkaʼaponok sigpiʼ okbatikhueʼda Diostaj dakaʼ moʼnoknopounhuahuikaʼ. 


text:
Oroʼomeyen huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy huidpoere huayahuaya diʼda kanʼmaikeʼpo kenpaʼti huayahuaya dakaʼ kanʼbatihuapokikeʼpo oroʼomey huakkaʼ huayahuaya diʼ monʼmaikaʼ kenpaʼti huayahuaya dakaʼ monʼmantihuapokikaʼ. Kenpaʼti huayahuaya monʼmaboroayikaʼ. 


text:
Sueʼda huaknopo̱e̱ʼeri aʼbatadiʼkeayaʼpo kupopakhueʼ e̱ʼnikaʼtada oroʼomeynayo aʼbatadiʼkeayaʼpo monʼkupopakikaʼ. Kenpaʼti huayahuaya diʼ kanʼmaeʼpo dakaʼ kanʼbatihuapokikeʼpo Diostaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo huayahuaya monʼmaboroay. Aʼti onteʼti Jesús oʼtiakdeaponok nogi̱ti nogi̱ti diʼ monʼmaikaʼ. Nogi̱ti nogi̱ti monʼmantihuapokikaʼ. Huayahuaya monʼmaboroayikaʼ. 


text:
<pb/>Cristoen huadak huaʼa oknopo̱e̱depo doʼhued dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa bekkahueaʼdene oʼnopo̱e̱depo oroʼ oʼpakpo dakhueaʼ eʼkikaʼnayo oroʼtehuapaʼ Cristo moʼnigbueyʼuynigʼa Diosa okkahuehueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Kenpaʼda Diosa huiyoknanada castiga mogkadhuahuikaʼapone. Kenpaʼti Diosen takaʼtaj taʼakyo oʼmahui̱ga̱po. Oroʼomeytere moʼmahui̱ga̱pone. Cristotaj kenpaʼda eknopo̱e̱batiknayo moʼmahui̱ga̱pone, ken. 


text:
Aʼnennada Moisésenbaʼtaj beʼapiʼ nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po dakhueaʼ ekaʼnayo bottaʼ bapapiʼ onʼtiahuaypo “dakhueaʼ oʼkaʼ,” enʼhuaaʼnayo matinepahuihueʼada castiga o̱gkaʼpo arakdik o̱ʼnikaʼuyate. 


text:
Beʼapiʼ Diosen Huasiʼpotaj dakaʼ eknopo̱e̱deada kenpaʼda e̱ʼnennayo Jesucristotaj onteʼti oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueaʼda o̱gkaʼ. Kenomeytaj Diosa diga̱ʼda castiga oʼmagkaʼapo. Jesucristoen mimia oʼbakkahueaʼdepo, ʼurunopoʼ oʼmagkaʼdemeʼ. Kenomeya̱ Jesúsen mimitaj eʼtidikeʼnayo dakhueaʼda o̱gkaʼpo kenpaʼti Diosen Noki̱re̱g huatinepahuiʼeritaj dakhueaʼ onʼhuaaʼ. Diosa nogi̱ti diga̱ʼda castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
“Do castiga huamagkaʼeri i̱jje̱po dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga ijmagkaʼapoy.” Dios Huairia oʼmanaʼuyate. Kenda oʼnopo̱e̱ne. “Diosa keʼnen aratbuttaj castiga oʼmagkaʼapo. Dakhueaʼ e̱gkaʼnayo castiga oʼmagkaʼapo.” Diosbaʼa oaʼ. 


text:
Dios oʼnoeonhuahuikaʼapo. Jesucristoen huadak huaʼa huaknopo̱e̱ʼeri onteʼti huadak huaʼa kenpaʼda e̱ʼnennayo Diosa diga̱ʼnanada castiga oʼmagkaʼapo. Diga̱ʼnanada meʼpukdik o̱ʼe̱ne. Konige̱po ʼuruaʼda Diosensiʼpotaj moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Enhueʼda dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>Aʼnenda Jesucristoen huadak huaʼataj huaboaʼda moʼpe̱e̱depo oʼpudomey moʼpe̱e̱depo moknopo̱e̱ʼuy. Moknopo̱e̱denok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeya̱ dakhueaʼda opudomeytaj mogkikaʼuyne. Jesucristotaj moknopo̱e̱po oknopo̱e̱batikhueʼ moʼi̱kaʼuyne. Nogi̱ti dakhueaʼda e̱gkikaʼuyte paiʼda moʼnopoʼi̱kaʼpo Jesucristotaj oknopo̱e̱batikhueʼ moʼi̱kaʼuy. 


text:
Aratbutokpoteda opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼtidiʼkikameʼne kenpaʼti diga̱ʼda mogkikameʼne. Nogok nogomey huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼbatidikeʼdeʼte eʼmagkaʼdeʼte moʼtinepahuiʼuy. Opudomeynayo moknopo̱e̱depo oknopo̱e̱batikhueʼ moʼi̱kaʼuyne. 


text:
Kenpaʼti nog huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼbahuadiaypo huabakuda̱ʼ jakyo enʼbakuda̱deʼte meʼpukhueʼada boʼtaʼhuade̱meʼne. Moʼtinepahuiʼpo boʼtaʼhuade̱meʼne. Kenpaʼti moknopo̱e̱nok katepiʼ eʼtamaeʼ eʼbakbakaydeʼte moʼdurugpakonmeʼpo, kurudyo̱ Diosere durugda o̱ʼunhuahuikaʼapoy moʼnopounmeʼne. 


text:
Okbatikhueʼda Jesucristotaj dakaʼ yanoknopounhuahuikaʼ. Moknopounhuahuikaʼdepo Diosere durugda moʼeunhuahuikaʼapone. 


text:
Jesucristotaj dakaʼ yanoknopounhuahuikaʼ. Moknopounhuahuikaʼpo Diostaj moʼnigpeonhuahuikaʼapone. Kenpaʼti kenda Diosa monaʼuyate konigti moʼnigkaʼapone. 


text:
Kenpaʼti Apagbaʼa oaʼpo:<pb/>Aʼti Cristo onteʼti oʼtiakapo. I̱dada oʼtiakaponok dakaʼ doʼtaj yanoknopounhuahuikaʼpo yanʼnigpeonhuahuikaʼ. Dakaʼ eknopo̱i̱kaʼnayo “huadakda moʼe̱ne,” oʼnonaʼapone. Doʼtaj eknopo̱e̱batiknayo pakhueʼ o̱ʼneapone. Diosa oʼmanaʼuyate. 


text:
Sueʼda Jesucristotaj eʼnoknopoeonhuahuikaʼada paiʼda onʼnopoʼe̱depo onʼmeʼpukpo Jesucristoen huaʼataj oʼnokbatiknok Diosa kenpaʼda oʼmaenapo. Oroʼomeynayo Jesucristoen huaʼataj huakkaʼ oʼpakikaʼne. Okbatikhueʼ o̱ʼe̱po dakaʼ moknopounhuahuikaʼpo Diosere durugda o̱ʼunhuahuikaʼapone.<pb/>


text:
Diostaj tiahuayhueʼdik e̱e̱ʼpiʼ kennayo kenpaʼda oʼnoikaʼ. Diosa buttida moʼnikaʼuyne dakaʼ moʼnoknopounhuahuikaʼ. “Opudomeytaj dakaʼ onʼtihuapokapone. Onʼmanopoʼyareaʼapone. Kurudyo̱ doʼte moʼbehuikapone.” Diosa buttida monaʼuyne dakaʼ moʼnoknopounhuahuikaʼ. Konig Diosa monaʼuyne konigti mogkaʼapone. Moʼnoknopounhuahuikaʼpo o̱ʼnigunhuahuikaʼapone. 


text:
Aʼnennanada katepiʼ ehueʼ o̱ʼu̱yate. Diosyoʼda o̱ʼi̱kaʼuyate. Huadari ka̱e̱ʼ. Niokpo puug siokpo duba hua̱hue̱ ka̱e̱ʼ. Diosa oʼmanaʼuyate. Kenpaʼ oʼmanaʼdepo kenokda oʼmaeaʼuyate. Ayaʼda Diosa oʼkaʼuyate oknopo̱e̱ne. Diosa buttida monaʼuyne oroʼomeyen adhueaʼpaneʼ huaknopo̱e̱ʼeriomey dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼuyate. “Doʼtaj dakaʼ meʼnoknopounhuahuikaʼnok, konige̱po ijbatidurugpaki.” Diosa oaʼuyate. 


text:
<pb/>Aʼnennada Abela ʼuruʼuhuatada Diostaj oʼnigpe̱e̱po oʼarakuyate. Oknopo̱e̱po oʼarakpo oʼyokuyate. Diosa oeʼuyate. Caínnayo oknopo̱e̱hueʼada aypo eʼyoktada Diosa onbaʼpokhueʼ o̱ʼu̱yate. “Abel huadakda menigpe̱e̱ne. Meknopo̱e̱po ʼuruʼuhuatada menigarakne.” Diosa oaʼuyate. Abel aʼnennada oʼbueyʼuyate. Diostaj ʼuruaʼ oknopo̱e̱ʼuyate oroʼomeya̱kon oʼtipe̱e̱depo konigti ʼuruaʼda moʼnoknopo̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>Enoc judío adhueaʼpaneʼ o̱ʼe̱po Diostaj ʼuruaʼda oknopo̱i̱kaʼuyate. ʼUruaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼpo Diostaj oʼdurugpakaʼuyate. Apagbaʼa oaʼ. Diostaj oʼdurugpakaʼnok bueyhued e̱e̱ʼted kurudyo̱ Diosa oʼtohuaʼuyate. Onteʼti Enoctaj huahuayhueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
Kenpaʼti Diostaj oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Diostaj durugpakahueʼdik o̱ʼe̱ne. Kenaʼpo Diostaj aʼtionaʼpakyaʼpo Dios oʼnoikaʼ nopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne kenpaʼti Diostaj huaeretpakeritaj Diosa oʼmatinepahuiʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼyareaʼapo nopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
<pb/>Noeʼ adhueaʼpaneʼkon nogoknada o̱ʼu̱yate. Diostaj ʼuruaʼda oknopo̱i̱kaʼuyate. “Dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga aʼmagkayaʼpo hue̱kurutoneʼ ijtaʼmonapoy. Ayaʼ huakupa ijtiokmaʼhua̱ya̱poy. Ayaʼda dakhueaʼ huakaʼeri onʼbataʼkotapo. Onere huabetere huabatokud kusiʼpetoneʼ yakatiʼ.” Aʼnennanada Noétaj Diosa onaʼuyate. Noé hue̱kuru tiahuayhued e̱ʼe̱a̱da oʼnigpe̱e̱po huaboroʼnanada kusiʼpetoneʼ oʼkaʼuyate. Oʼkuhuitdepo Noéere huabetere onʼbakuduyate. Hue̱kurutoneʼ oʼtiakpo ayaʼda onʼbataʼkotuyate. Noénayo huabetere taʼkothueʼ o̱ʼnuyate. Konige̱po Diostaj oknopo̱i̱kaʼpo taʼkothueʼ o̱ʼnuyate. Dakhueaʼ huakaʼeriomeynayo oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo onʼmabueyʼuyate. Kenaʼpo Noé Diostaj dakaʼ oknopo̱i̱kaʼnok “Huadakda o̱ʼe̱.” Noétaj Diosa oʼhuaaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogoknanada Abrahamkon adhueaʼpaneʼ o̱ʼe̱po Diostaj ʼuruda oknopo̱i̱kaʼuyate. “Nogda huadari oʼyokapone. Kendariyo yahuatiʼ.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. Abraham Diosen huaʼataj oknopo̱e̱po oʼnigpe̱e̱ʼuyate. Oʼnigpe̱e̱depo kendariyo oʼhuaʼuyate. Kendari tiahuayhued e̱ʼe̱a̱da oʼnigpe̱e̱po oʼhuaʼuyate. 


text:
Diosa boʼyokaponok Abraham kendariyo Diosen huaʼataj oknopo̱e̱po o̱ʼi̱kaʼuyate. Abraham esoerionig nog aratbuten huadariyo o̱ʼi̱kaʼuyate. Yudtaj baʼakyo o̱ʼi̱kaʼuyate. Konigti keʼnensiʼpo Isaac yudtaj baʼakyo o̱ʼi̱kaʼuyate. Kenpaʼti keʼnen huayayo Jacob yudtaj baʼakyo o̱ʼi̱kaʼuyate. “Isaactere Jacobtere kenpaʼti indariba boʼyokapone.” Diosa onaʼuyne. 


text:
Diosen jakyo i̱jje̱a̱poy Abraham oʼnopo̱e̱po huadak huid jak kahueʼ o̱ʼu̱yate. Diosen jak Diosa oʼkaʼpo o̱ʼunhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Sara Abrahamen hua̱to̱e̱ o̱ʼu̱yate. Abrahamereda Sara huatoneʼda o̱ʼnepo Sara siʼpopakhueʼdik e̱e̱ʼpiʼ Diosen huaʼataj oknopo̱e̱nok Sara kasiʼpopakeʼpo Diosa oʼtihuapokuyate. Sara isiʼpopakapo Diosa menameʼnok ijsiʼpopakapoy Saraa oknopo̱e̱po Abrahamensiʼpo oʼsiʼpopakuyate. 


text:
Abrahamkon huatoneʼnanada o̱ʼe̱po Sarataj onsiʼpokahueʼdik e̱e̱ʼpiʼ Diosa oʼtihuapokuynok huasiʼpo oʼto̱e̱ʼuyate. Isaacsiʼpotaj oʼto̱e̱ʼuyate. Kenpaʼti huayayoʼen huayayo huakkaʼnanada o̱ʼnuyate. Konig siokpo huakkaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ konigti Abrahamen huayayo huakkaʼnanada o̱ʼneʼuyate. Konig kuhuad huakkaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ konigti Abrahamen huayayo huakkaʼnanada o̱ʼnuyate. Beʼa dikkahueʼdikda o̱ʼnuyate. 


text:
<pb/>Abrahamomey, huasiʼpo, huayayo huayayoʼensiʼpo o̱ʼnepo Diosen buttida huaʼataj oʼnoknopo̱e̱po onʼmabueyʼuyate. Huadari onʼyokapone, Diosa oʼmanaʼuyate. Huadari to̱e̱hueʼ o̱ʼnepo onʼmabueyʼuyate. Kenda Diosa boʼyokapone oʼto̱e̱a̱poy huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱po onʼdurugpakuyate. Esoerionig o̱ʼi̱kaʼne Abrahamen huayayomeya̱ onʼbatiaʼpakikaʼuyate. 


text:
ʼUruda huadari onʼpakuyate. ʼUruda jak onʼpakuyate. Diosere eʼnoeunhuahuikataʼ onʼpakuyate. “Doere e̱ʼi̱kataʼ onʼpaknok ijdurugpaki. Kenomeyen Dios i̱jje̱y.” Birahueʼada Diosa oʼmanaʼpo ʼuruaʼnanada huakkaʼ jakaʼda oʼnigkaʼnede. 


text:
“O̱ʼnen huasiʼpo Isaac o̱ʼe̱po Isaacen huasiʼpoen adhueaʼ huayayomey huakkaʼnanada oʼnitakapo.” Diosa Abrahamtaj enapiʼ nogok, menpaʼ Abrahama doʼtaj buttiaʼda meknopo̱e̱ʼ Diosa oʼnopo̱e̱po. “O̱ʼnensiʼpo Isaactaj yaarak.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. Ken Abraham buttiaʼda oknopounpo Diostaj oʼnigpeunpo aʼnigarakyaʼpo Isaacsiʼpotaj oteʼyo oʼtobehuikuyate. 


text:
Dios teyda o̱ʼe̱po huakudakaʼda eʼbueytada manoyhuada̱ʼdik o̱ʼe̱. Abrahama buttiaʼ oknopounpo Isaacsiʼpotaj aʼarakyaʼpo oʼtobehuikuyate. Abrahama oʼarakaynigʼa konig eʼarakayada onteʼti huasiʼpotaj oeʼuyate. 


text:
<pb/>“Isaacen huasiʼpoen adhueaʼ huayayomey huakkaʼnanada oʼnitakapo.” Diosa onaʼuyate. Isaaca dakaʼ oknopo̱e̱po, “Diosa boʼtihuapokapone. Moʼi̱takapone.” Keʼnen huasiʼpotaj Jacoberetaj Esaúeretaj onaʼuyate. Diostaj dakaʼ oknopo̱e̱po Isaaca onaʼuyate. 


text:
Diosen huaʼa dakaʼ oknopo̱e̱po Jacob huabueydikte oteypate ontaʼdeypo, “Diosa dakaʼ megkaʼapone.” Diostaj huakkaʼ oʼpakpo, keʼnen huayayo Joséensiʼpotaj nogti nogtitaj Jacoba oʼnigtionaʼpakuyate. 


text:
Diosen huaʼa dakaʼ oknopo̱e̱po Josékon huabueydikte o̱ʼe̱po oʼmanaʼpo: “Egipto huadaribayaʼ opudomeyen adhueaʼ huayayo oʼnoro̱kapo. Kendari Abrahamtaj Diosa oʼyokuy ke̱yo̱ doʼhueday kanʼnigtohueʼpo.” José Israelen huayayotaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogoknanada Jacobed adhueaʼ huayayo huakkaʼ oʼnitakdepo Israel aratbut Egiptodaribayo o̱ʼnepo paiʼnanada onʼnopoʼunhuahuikaʼpo huabokerekyo̱bedtaj arakdik o̱ʼnikaʼuyate. Kenda Egipto gobierno huairia oʼmanaʼuyate. Kenokaʼ Moisés oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Moisésen huaoj hua̱ye̱ere Diostaj dakaʼ oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. ʼUruda huasiʼpo o̱ʼe̱, onʼnopo̱e̱po Diostaj oʼnoknopo̱e̱po gobierno huairitaj meʼpukhueʼ o̱ʼnepo jakyo bapaʼ puug oʼnire̱ganhuahuaʼuyate. Ken konig Moisésen huaoj hua̱ye̱ere Diostaj oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Moisés oʼkerekdepo Diostaj dakaʼ oknopo̱e̱ʼuyate. Israel aratbuttaj Egiptodaribayaʼ eʼbato̱ro̱ktaʼ Diosa doʼtaj beʼtipakne. Moisésa oknopo̱e̱ʼuyate. Huasiʼpoteda Egipto huairien hua̱yo̱bu Moiséstaj eʼtounhuahuaʼikaʼuytada “Huairien hua̱yo̱buʼensiʼpo ehueʼ i̱jje̱y.” Oaʼuyate. 


text:
“Egipto huairi e̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Egiptoeri ettoneʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Egipto huairien ʼuru aypotaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Doʼhued aratbutere Israel aratbutere paiʼda eʼnopoʼi̱kataʼ ijpaki,” Moisésa Diostaj oknopo̱e̱po oaʼuyate. 


text:
“Diosen Cristo oʼtiakapo yoknopo̱e̱po paiʼda nopoʼunhuahuikaʼdik e̱e̱ʼnayo kenpaʼti aratbuta doʼtaj tidikeʼdik e̱ʼneʼnayo Diosa meʼdurugpakanhuahuikaʼapone, yoknopo̱e̱y. Do Egipto huadaribayo huairitoneʼ e̱e̱ʼnayo sueʼda durugda i̱jje̱a̱pet.” Moisésa oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Egipto huadaribayaʼ Moisésa oʼhuaʼuyate. Diostaj oknopo̱e̱po oʼhuaʼuyate. Diostaj oknopo̱e̱po Egipto huairia eʼhuadiayte okmeʼpukhueʼ o̱ʼe̱po okhuaʼuyate. Diostaj tiahuayhueʼ e̱ʼe̱a̱da oknopo̱e̱po nogdaribayo oʼhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Okkahuehueʼ o̱ʼnepo fiesta aʼkayaʼpo “ʼUruʼuhua yabatiarakaʼ, ʼuhua mimia akbogpetaʼ yanʼtionhui̱khui̱katiʼ. Diosa monaʼnok yanʼnigpe̱e̱ʼ.” Moisésa buttida oknopo̱e̱po Israel aratbutomeytaj oʼmanaʼuyate. Kenokaʼ Diosen huataʼmoneria Egipto aratbuten huakkuru huabokereksiʼpotaj oʼmabueyaʼuyate. Israel aratbuten huakkuru huabokereksiʼpotaj mabueyahueʼ kaʼneʼpo Israel aratbuta Moiséstaj onʼnigpe̱e̱po, ʼuruʼuhuataj onʼbatiarakanpo mimia akbogpete onʼtionhui̱khui̱kaʼuyate. 


text:
Moisésere Israel aratbutere Diostaj oʼnoknopo̱e̱po e̱po̱g huabed Diosa e̱a̱ʼitandagte oʼnoktegʼuyate. Dag sorokjayda o̱ʼu̱yate. Egipto huairien sorotataj eʼbatahuada onʼbataʼkotuyate. 


text:
<pb/>Nogoknanada Diosen buttida huaʼataj Israel aratbuta oʼnoknopo̱e̱po Jericó huakkaʼ jak huida̱ ekbirik kurute huationpiaʼ onʼhuaʼepo onʼpijkubereʼuyate. Siete huameʼnoeyo̱ʼda onʼpijkubereʼuyate. Oʼnoknopo̱e̱nok eʼpijkuberedeʼte Diosa huida̱ ekbirik oʼsakaʼuyate. Eʼsakdeʼte aʼbarakyaʼpo onʼkuduyate. 


text:
Jericó aratbut Israel aratbuten Diostaj pakhueʼ o̱ʼnepo nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Rahab ettoneʼ Jericóyo hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po huamuneʼboeri o̱ʼu̱yate. Rahabnayo Israel aratbuten Diostaj oknopo̱e̱po bottaʼ Israel huabatiahuayeritaj oʼbatiokaʼpo oʼmaki̱re̱ga̱ʼuyate. Nogok Jericóyo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeytaj Israel sorotataj onʼbarakpo Rahabtanayo arakhueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
<pb/>Kateaʼ nogda oʼnonapet. Huaknopo̱e̱ʼeritaj ayaʼtada nogi̱ti nigmadoyahueʼdik i̱jje̱a̱poy. Gedeón Diostaj huadakda oknopo̱i̱kaʼuyate. Barac Sansón Jefté David Samuel Diosen huamanbatiaʼpakerikon huadakda oʼnoknopo̱i̱kaʼuyate. Kenomeytaj ayaʼtada nigmadoyahueʼdik i̱jje̱a̱poy. 


text:
Kenomey huaknopo̱e̱ʼeri huairia Diostaj oʼnoknopo̱e̱po sorotataere nogbayo hua̱e̱ʼeri sorotatataj onʼbarakonhuaʼpo nogdari huairitaj gana o̱gkaʼuyate. Nogbayo hua̱e̱ʼeritaj ʼuruaʼda onʼmanikaʼuyate. “Doʼhua onʼtaʼkaʼapone,” Diosa oʼmanaʼuynok oʼnoknopo̱e̱nok Diosa oʼbataʼkaʼuyate. Diostaj huadakda oʼnoknopo̱e̱nok leóna mabokhueʼda o̱ʼu̱yate. 


text:
Bapaʼ ʼurunanada huaknopo̱e̱ʼeritaj huaboroʼ taʼakyo juknananada e̱e̱ʼyo̱ onʼmaʼenʼuynigʼa bueyhueʼ o̱ʼnuyate. Diostaj oʼnoknopo̱e̱po meyhueʼ o̱ʼnuyate. Nogomeytaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼaria siroenpia eʼbaraktaʼ eʼpakada Diosa oʼbatihuapoknok onʼmonʼuyate. Nogomey huaknopo̱e̱ʼeritaj so̱ʼa̱ro̱gtada oʼmaso̱ʼteypakaʼuyate. Oʼmaso̱ʼteypakaʼdenok kenomeyen takaʼtaj onʼbarakuyate. Diostaj oʼnoknopo̱i̱kaʼpo gana onʼmagkaʼuyate. 


text:
Bottaʼ ettoneʼa̱ Diostaj dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼnok kenomeyensiʼpo eʼbueydeʼte Diosa oʼmatinepahuiʼpo oʼmanignoyhuada̱ʼuyate. Nogomey Diostaj dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼnok Diostaj eknopo̱e̱ʼ kanʼbatikeʼpo paiʼda e̱e̱ʼtada huakupen onʼtidukupo kenpaʼti huaʼitakpipen onʼtidukupo onʼbatotokeʼpo, paiʼda e̱e̱ʼtada onʼmabitbituyate. Kenomey huaknopo̱e̱ʼeri oʼnoknopo̱e̱po okbatikhueʼ o̱ʼnuyate. Diosere durugnanada eʼnoeonhuahuikaʼtaʼ onʼpakpo oʼnoknopo̱e̱po okbatikhueʼ o̱ʼnuyate. Paiʼda onʼnopoʼe̱po onʼbueyʼuyate. 


text:
Nogomey Diostaj huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼtibiraeʼuyate. Kenpaʼti huiyokbiada oʼbatibitbitaʼuyate. Kenpaʼti sirobia huamataʼkoypitaʼ oʼbatidukuʼuyate. Kenpaʼti huaʼitaʼpotaʼ oʼbatidukuʼuyate. Kenpaʼti huabakuda̱ʼ jakyo onʼbakuda̱ʼuyate. 


text:
Kenpaʼti huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼbapaʼeaʼuyate. Kenpaʼti huanopotaʼ onʼbaktegʼuyate. Menpaʼ yanokbatikapetpiʼ aʼnopo̱e̱yaʼpo siroenpia onʼbarakuyate. Konig paiʼda hua̱e̱ʼeri yudtabayoʼ o̱ʼnepo ʼuhuasiʼdak onʼotikaʼpo nogyo̱ nogyo̱ onʼhuaeʼuyate. Paiʼda onʼnopoʼe̱po onʼhuaeʼuyate. Kenpaʼti huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼda onʼmagkaʼuyate. 


text:
Kenomey huaknopo̱e̱ʼeri ʼuruaʼda o̱gkikaʼuynok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ onʼbahuaaʼikaʼuyate. Diosanayo huadakda o̱ʼne oʼmaknopo̱i̱kaʼ. Diostaj oʼnoknopo̱i̱kaʼpo aratbut ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo huaeʼdik o̱ʼnikaʼuyate. Oteʼ huakupate onʼhuaeʼikaʼuyate. Sorokje̱yyo̱ onʼtayikaʼuyate. 


text:
“Doere durugnanada moʼnoeonhuahuikaʼapone.” Kenomeyen adhueaʼpaneʼtaj Diosa oʼmanaʼuyate. Kenomey ayaʼada Diostaj buttida oʼnoknopo̱i̱kaʼuyate. Kenomeynayo Diosyo huahued onʼmabueyʼuyate. 


text:
Kenomeytere oroʼomeytere Diosa ʼuruaʼnanada mogkaʼapone oʼnopo̱e̱ʼuyate. Oroʼomeytaj kenomeytere ʼurunopoʼda mogkaʼapone. Onokteteyoʼ dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnopoʼyareapone.<pb/>


text:
Ken aʼnennanada nogok nogok noga̱ noga̱ Diostaj buttida oʼnoknopo̱e̱po onʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Kenomey ʼuruaʼda oʼnoknopo̱i̱kaʼuyate monʼmatinopo̱e̱. Oroʼomey konigti huadakda aknopo̱i̱kayaʼpo huakkaʼda katetaʼpiʼ eretpakhueʼ moʼnikaʼ. Diostaj huadakda aknopo̱i̱kayaʼpo katetaʼpiʼ mepuʼkehueʼ moʼnikaʼ. Dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼ moʼnikaʼ. Diostaj huadakda aknopo̱i̱kayaʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ monʼbatik. Diostaj huakkaʼ monʼderetpakpo huadakda moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Nogok nogok moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Batikhueʼada moʼnoknopo̱i̱kaʼ. 


text:
Jesúsa huakkuru huamaknopo̱e̱a̱ʼeri oroʼomeytaj moʼmanopo̱e̱a̱ʼuyne. Kenpaʼti Jesúsa huamaknopo̱e̱a̱ʼ nogi̱ti nogi̱ti dakhuapa moʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Dakhueaʼda huakaʼeritaj cruzte konig castiga o̱gkaʼpo gobiernoen sorotataa oʼdarakikaʼuyate. Diosa oʼpaknok Jesús cruzte paiʼda oʼnopoʼe̱po, cruzte oʼbetpo biraʼdik e̱e̱ʼpiʼ mepuʼkehueʼ o̱ʼu̱yate. Diosere durugda i̱jje̱a̱poy Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuyate. Oʼbueydepo kurudyo̱ Diosyo oʼbehuikuyate. Diosere Huairitoneʼ o̱ʼe̱po oʼmataʼmonaʼikaʼ. 


text:
<pb/>Opudomey Jesucristotaj moknopo̱e̱po suhueʼda paiʼda moʼnopoʼi̱kaʼ. Jesúsnayo diga̱ʼnanada paiʼnananada oʼnopoʼu̱yate. Dakhueaʼ huakaʼeriomeya̱ diga̱ʼda onʼhuadiaypo cruzte onʼbetaʼuyate. Kenda moʼtinopo̱i̱kaʼpo Jesústaj oknopo̱e̱batikhueʼ ya̱ʼnikaʼ. Paiʼda moʼnopoʼe̱po oknopo̱e̱batikhueʼ ya̱ʼnikaʼ. Jesústaj dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. 


text:
Jesús Diostaj oknopo̱e̱po paiʼnanada oʼnopoʼe̱po oʼbueyʼuyate. Opudomeynayo Diostaj moknopo̱i̱kaʼpo bueyhued moʼe̱ne. 


text:
Oroʼomey konig keʼnensiʼpotanig Diosa ʼuruaʼda moʼboroayʼuyne. Menpaʼ okkahuehueʼ moet.<pb/>Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri konig doʼhuedsiʼpo onʼta̱e̱ne. Doʼtaj menʼnigpe̱i̱keʼpo namaʼda ekaʼnayo konig isiʼpotaj e̱gkapaʼ castiga o̱gkaʼapone. Doʼtaj menʼnigpe̱i̱keʼpo castiga o̱gkikaʼapone. Kenpaʼti doʼhua castiga e̱gkaʼdeʼte doʼtaj oknopo̱e̱batikhueʼ ya̱ʼnikaʼ. 


text:
Kenaʼpo Huairi Dios diʼ moʼe̱po oroʼ namaʼda eʼkaʼte ʼuruaʼda moʼmanmadike̱gkaʼne. Oroʼomeytaj konig keʼnensiʼpo moʼta̱e̱ne. Dakhueʼ eʼkaʼte konig isiʼpotaj castiga mogkaʼne. Apagbaʼa oaʼ. 


text:
Opud kanʼnigpe̱i̱keʼpo Diosa castiga e̱gkaʼnayo okbatikhueʼda Diostaj yanoknopo̱i̱kaʼ. Konig huaoa isiʼpotaj ʼuruaʼda oʼmanmadikikaʼ, konigti Apag Diosa opudomeytaj ʼuruaʼda moʼmanmadike̱gkikaʼne. Isiʼpo huaojtaj kanigpe̱i̱keʼpo huaoa dakaʼ castiga oʼmagkikaʼ. Konigti Diosa opudomeytaj moʼmanmadike̱gkikaʼpo dakaʼ castiga oʼmagkikaʼ. 


text:
Ayaʼtada Diosen isiʼpotaj Diosa ʼuruaʼda oʼmanmadike̱gkikaʼpo suhueʼda castiga oʼmagkikaʼ. Opudomeytaj Diosa castiga o̱gkahueʼ e̱e̱ʼnayo Diosensiʼpo hueretda ehueʼ moʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti aʼnennada oroʼomey huasiʼpoted oroʼomeyen huaoen jakyo o̱ʼi̱kaʼuyne. Huaoen huaʼa kaʼnigpe̱e̱ʼpo oroʼomeyen huaoa suhueʼda castiga mogkikaʼuyne. Oroʼomeytaj castiga eʼmagkaʼdeʼte onteʼti dakaʼ oʼkikaʼuyne. Huaojtaj huadiayhueʼ o̱ʼu̱yne. Apag Diostanayo boʼeretpakpo nogi̱ti nogi̱ti monʼnigpe̱i̱kaʼ. Oroʼomeytaj suhueʼda castiga e̱gkaʼnayo i̱da monʼnopoʼkoreaʼ. I̱da onteʼti Apag Diostaj monʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosere monʼnoeonhuahuikaʼ. 


text:
Oroʼomey huasiʼpoted, “Doʼhuedsiʼpotaj huadakda ijmanmadikay.” Oroʼomeyen huaoa konig onʼpakpo aʼmanigpe̱e̱a̱yaʼpo suhueʼda castiga mogkikaʼuyne. Suhueʼda huabayok oroʼ eʼkerekdeʼte castiga mogkikaʼuyne. Oroʼomey huadaknanada ka̱gkikeʼpo Diosanayo huadaknanada botaʼkaʼne. Konig Dios huadaknanada o̱ʼe̱, oroʼomey konigti kaʼnikeʼpo Diosa suhueʼda castiga mogkikaʼnok Diosen ʼuruaʼnanada kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
Oroʼomeytaj Diosa aʼmanmadike̱gkikayaʼpo suhueʼda castiga eʼmagkaʼte oroʼomey pakhueʼ o̱ʼe̱po paiʼnanada oʼnopoʼe̱tuypo nogokda Diosa oroʼomeytaj suhueʼda castiga e̱gkaʼdeʼte kiriga̱yo̱ʼ huadaknanada oʼkikaʼapone, onteʼti Diostaj kiriga̱yo̱ʼ oʼnigpe̱i̱kaʼapone. Kenpaʼti Diostaj oʼnopoʼdurugpakonhuahuikaʼapone. Diosa enaʼte ka̱e̱ya̱ʼ onahueʼ yanikaʼ. Yanoknopo̱e̱po, yanʼnigpe̱i̱katiʼ. 


text:
<pb/>Kenpaʼti Diostaj moʼnigpeonhuahuikaʼdepo onteʼti huadakda kikahueʼdik moet, suhueʼda oknopo̱e̱ʼdik moetpiʼ, Diostaj nogi̱ti nogi̱ti yanʼnigpe̱e̱ʼ. Onteʼti dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. Diostaj dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Jesucristoen butukdag yanʼdukpo yanʼhuatiʼ. Jesucristoen huaʼa dakaʼ ya̱gʼkikatiʼ. Opud Diosen huaʼa ʼurunanada boʼkikaʼnok nogomeya̱ sigda eknopo̱e̱a̱da opudtaj onʼtiahuaydepo okbatikhueʼ o̱ʼnepo nogi̱ti dakaʼ oʼnoknopo̱e̱a̱po. Nogi̱ti dakaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼapo. 


text:
<pb/>Ayaʼtada bahuadiayhueʼ yanikaʼ. Ayaʼtada eʼmaboytaʼ pakhueʼ yanikaʼ. Ayaʼtada eʼmanoeyaʼtaʼ yanʼpakikaʼ. Diostayoʼda eʼnigpe̱i̱kataʼ yanʼderetpakikatiʼ Diosenyoʼda huadaknananada eʼkikataʼ yanʼderetpakikatiʼ. Diosenyoʼda huadaknanada kikahueʼ e̱e̱ʼnayo Huairi Jesucristoere noeonhuahuikahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj ayaʼtada Diosa eʼtihuapoktaʼ boʼtipakikaʼne. Ayaʼtada ʼurunopoaʼ e̱gkataʼ boʼtipakikaʼne. Opudomeyere sueʼda huaknopo̱e̱ʼeri ekbatiktaʼ onʼpakpo namaʼda o̱gkikaʼ. Diostaj yanʼnopoʼkoreaʼ yanʼmaboroayikaʼ. Kenpaʼti nogtipiʼ huaknopo̱e̱ʼeri namaʼda eʼkikaʼnayo namaʼda eʼmanmadikaʼnayopiʼ keʼna konig paiʼnada hue̱ymeiʼhue̱ o̱ʼe̱. Nog huaknopo̱e̱ʼeri onʼtiahuaypo onʼpe̱e̱po onteʼti Diostaj oknopo̱e̱hueʼdik yanikapet. Namaʼda huamanmadikaʼeritaj yanʼboroay. Onteʼti Diostaj yaʼnigpe̱i̱kaʼ. Namaʼda manmadikahueʼ ya̱e̱ʼ yanʼmaboroay. 


text:
Beʼapiʼ nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ huayahuaya yanʼmaboroaytiʼ. Kenpaʼti beʼapiʼ Diosen huaʼataj pakhueʼ e̱e̱ʼnayo nogi̱ti nogi̱ti Diosen huaʼataj yanʼpaktiʼ, huayahuaya yanʼmanikatiʼ. Konig Esaú Isaacen huakkuru huasiʼpo oʼkaʼuyate konigti kahueʼ yaneʼ. Huayahuaya yanʼmanatiʼ. Huakkurueri isiʼpotaj Diosa ʼuruaʼda oʼtaʼkikaʼuyate. Esaú huamaʼbuyen aypotaʼ oʼpakpo, Diosen eʼtaʼkikaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po huamaʼbuytaj oʼyokuyate. Aypotehuapaʼ oʼyokuyate. Huamaʼbuyen aypo oʼbapeʼuyate. 


text:
Nogok Esaúen huamaʼbuytaj Diosa huaboaʼda huadaknanada oʼtaʼkikaʼuyate. Esaútanayo taʼkahueʼda o̱ʼu̱yate. Diosa huadaknanada beʼtaʼkeʼpo eʼeretpaktada taʼkahueʼ o̱ʼe̱nok oʼhuikuynigʼa, Esaú diga̱ʼda oʼhuikuyate. 


text:
<pb/>Konig opudomeyen adhueaʼpaneʼtaj Israel aratbuttaj Diosa oʼmanaʼuyate. Konigti opudomeytaj manahueʼ moʼe̱ne. Aʼnennada Egipto huadaribayaʼ oʼnoro̱kondepo nog huadaribayo o̱ʼnedepo Dioste oteʼyo onʼhuahuaʼuyate. Moisésayoʼda Diosen huaʼataj aʼeyaʼpo oteʼyo oʼhuabehuikʼuyate. Dios oʼteʼte o̱ʼe̱po huiyoknanada o̱ʼu̱yate. Diga̱ʼnanada eʼbakpak onʼtiahuayʼuyate. Sikki̱re̱gnanada e̱e̱ʼ onʼtiahuayʼuyate, konig eʼsi̱hui̱ sikyo onʼtiahuayʼuyate. Huiyoknanada o̱ʼe̱po, diga̱ʼnanada eʼbapok onʼtiahuayʼuyate. 


text:
Trompeta ʼuttaʼnanada eaʼte onʼpe̱e̱ʼuyate. Kenokaʼ Diosen huaʼa huiyokaʼnanada o̱ʼu̱ynok adhueaʼpaneʼa̱ onʼpe̱e̱depo, “Onteʼti onahueʼ moeʼ.” Diostaj oʼnonaʼuyate. 


text:
“Aratbut ʼuhuapiʼ huatotaʼpoyaʼ oteʼte eʼbehuiknayo kabueyeʼpo huida̱ yanʼpaʼeaʼtiʼ.” Diosa oʼmanaʼuyatenok. Diosen huaʼataj nigpe̱e̱hueʼdik o̱ʼnuyate. 


text:
<pb/>Oroʼomeynayo Jesucristotaj oknopo̱e̱po Diosen oteʼ Siónyo oʼhuahuaʼdepo, kenpaʼti Dios huanoeonhuahuikaʼerien jakyo oʼhuahuaʼdepo Diosen jak Jerusalén kurudyo̱ oʼhuahuaʼdepo. Diosen huataʼmoneri Diostaj aʼbatadiʼkeyaʼpo e̱gkupopakyo oʼhuahuaʼdepo. 


text:
Kenpaʼti huakkaʼda huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼnepo o̱gkupopakpo kenomeyendik Diosa kurudya̱ʼ oʼmanigmadoyaʼuyate. Kurudyo̱ onʼhuaʼapo. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Kenomey Diosen ʼuru huaknopo̱e̱ʼeritaj oroʼomey konig oʼbahuahuaʼdepo. Kenpaʼti Diostaj oknopo̱e̱po konig oʼhuahuaʼdepo. Dios huairi o̱ʼe̱po dakhueaʼ huakaʼeritaj kenpaʼda castiga oʼmagkaʼapo. Huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Kenpaʼti huaknopo̱e̱ʼerikudak kurudyo̱ Diosere huadakda o̱ʼne Diosa ʼurunopoaʼda oʼmagkaʼdepo. Kenomeytaj oroʼomey oʼbahuahuaʼdepo. 


text:
Jesúsa aʼmanopoʼyareayaʼpo moʼnigbueypo mimia moʼnigtitaʼhuarakuyate. Jesúsa huabo huaʼa konig dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼyareaʼ huaʼa oʼmanaʼuyate. Jesústaj kenpaʼti Jesúsen mimitaj oknopo̱e̱po Jesúsen mimia oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ bakkahueaʼdik o̱ʼe̱ oknopo̱e̱ne. Aʼneneri Abel Diostaj ʼuhua oʼnigarakpo oʼmimihuaʼuyate. Ken mimianayo dakhueaʼ eʼkaʼ okkahueahueʼdik o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱ne. Ken konig oknopo̱e̱po Diostaj meyo̱hueʼda oʼti̱i̱kay. 


text:
<pb/>Konige̱po Diosen eʼmanaʼ huaʼataj oknopo̱e̱po nigpe̱e̱ʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Aʼnennada oteʼkupataʼ Israel aratbuttaj Diosa oʼmanaʼuyate. Israel aratbutnayo eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnuyate. Diosa castiga e̱gkaʼte okmonhueʼdik o̱ʼnuyate. Castiga oʼmagkaʼuyate. Oynayo kurudya̱ʼ Diosa monaʼne. Oknopo̱e̱po nigpe̱e̱dik o̱ʼi̱kaʼne. Buttida oʼnonaʼne. Nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo dapitaʼ castiga mogkaʼapone. Okmonhueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
Aʼnennada oteʼkupataʼ Diosa oʼmanaʼuyate. Diosa eʼmanaʼte huadari o̱ʼi̱ye̱gʼuyate. “Aʼti onteʼti huadaritaj ijji̱ye̱gaʼapoy. Kurudtakon ijji̱ye̱gaʼapoy.” Oynayo Diosa oʼmanadeʼuyate. 


text:
“Onteʼti ijji̱ye̱gaʼapoy.” Diosa oaʼuyate. Konige̱po ayaʼda Diosa oʼkaʼuyatenig o̱ʼi̱ye̱gaʼapo. Nogtipiʼ yahuehueʼda o̱ʼe̱a̱po. Dios, Jesucristoere, Diosen aratbutere Diosen huataʼmoneriere batikhueʼda onʼnoeonhuahuikaʼapo oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Dios oroʼomeyen huairia moknopo̱e̱a̱ʼuyne. Oroʼomey Diosensiʼpo oʼmauyne. Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone. Kenpaʼda bueyhueʼdik o̱ʼeonhuahuikaʼapone. Konige̱po “Huadakda iʼkikaʼ. Huadakda iʼikaʼ.” Diostaj moʼnonaʼikaʼ. Diostaj monʼmepuʼkepo moʼnoknopo̱e̱po moʼnigpe̱i̱kaʼapo 


text:
Dios konig huamahui̱g taʼakonig huiyokda o̱ʼe̱po oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeytaj castiga oʼmagkadhuahuikaʼapo.<pb/>


text:
Ken bakbatikhueʼada huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. Konig huamaʼbuytaj diʼ moʼmaikaʼnig konigti huayahuaya diʼ monʼmaikaʼ. 


text:
Bepiʼ enʼtiaknayo diʼ yanʼmaepo jakyo yanʼbakuda̱tiʼ. Bakkahuehueʼ ya̱ʼnepo yanʼbakuda̱tiʼ. Suhueʼada Diosen huataʼmoneritaj o̱ki̱e̱hueʼ e̱ʼe̱a̱da onʼbakuda̱ʼpo onʼtobapeʼuyate. 


text:
<pb/>Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huabakuda̱ʼ jakyo e̱ʼneʼte kenomeytaj bakkahuehueʼ ya̱ʼnepo yanʼmatinepahuiʼpo yanʼtahuade̱po aypopiʼ yanʼbayokikatiʼ. Nog huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ eʼmagkaʼnayo paiʼda enʼnopo̱e̱ʼnayo paiʼda hua̱e̱ʼeritaj yanʼmatinepahuiʼpo kenpaʼti opudpiʼ paiʼda nopo̱e̱ʼdik moʼe̱a̱pet. 


text:
<pb/>Eʼto̱e̱pakdeʼ e̱e̱ʼnayo dakaʼ yanʼto̱i̱kaʼ. Kenpaʼti nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ. Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj eʼbakdejnayo dakhueaʼda bokaʼnok Diosa castiga mogkaʼapone. Hua̱to̱e̱bet e̱ʼe̱a̱nayo huaboerepiʼ muneʼyo̱erepiʼ bakdejhueʼ yanikaʼ. Nogtaj eʼbakdejnayo dakhueaʼda bokaʼnok Diosa castiga mogkaʼapone. 


text:
<pb/>Huakupetaʼ eretpakhueʼ yanikaʼ. Katepiʼ moʼtamaenigyoʼda kentaj yanʼtodurugpak. Huakkaʼ eʼtamaetaʼ pakhueʼ yanikaʼ. Kenaʼpo “Opudtaj onʼmatounhuahuikaʼapone. Opudere o̱ʼi̱kaʼapone. O̱ke̱ya̱hueʼdik o̱ʼi̱kaʼapone.” Apag Diosa monaʼuyate.<pb/> 


text:
Beʼapiʼ huabokereka doʼtaj dakhueapiʼ o̱gkaʼdikpiʼ menet. Do meʼpukhueʼ i̱ji̱kay. Dios Huairia mentihuapokikaʼnok ijnopo̱e̱y. Kenda dakaʼ oʼnopo̱e̱po aʼdik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
<pb/>Opudomeyen huakkuru huairikudak Jesucristotaj ʼuruaʼnanada oʼnoknopo̱i̱kaʼuy. Opudomeytaj Diosen huaʼa monʼmadikikaʼuyne. Diosen ʼuruaʼda onʼkikaʼuy. Konig kenomey o̱gkikaʼuy dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼpo konigti ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
<pb/>Aʼnennada Jesucristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kameʼuyate. Oytion Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ. Nogok nogok Jesucristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po konigti ʼuruaʼnanada o̱ʼeonhuahuikaʼapo. 


text:
Jesucristo ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kaʼnok Jesústaj ʼuruaʼda eʼmanmadikaʼ moʼpe̱e̱ʼuyne konigti dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. Nogda nogda huamanmadikaʼeri opudomeyere enʼtiaknayo nogpaʼda enʼmanmadikaʼnayo kenomeytaj nigpe̱e̱hueʼ yanikaʼ. Nogda aypo bapeʼdik moʼe̱ne. Nogdanayo bapehueʼdik moʼe̱ne. Nogda huaen bapeʼdik moʼe̱ne. Nogda huaennayo bapehueʼdik moʼe̱ne. Suhueʼada huamanmadikaʼeri namaʼda monaʼapetpiʼ. Kenomeytaj eʼnigpe̱e̱ʼnayo Diostaj ʼurunopoʼda nige̱hueʼdik moʼe̱a̱pone. Diostanayo Jesucristoeretanayo oknopo̱e̱nok Diosa moʼtinepahuiʼpo ʼurunopoaʼ mogkikaʼapone. 


text:
<pb/>Jesucristoa cruzte moʼnigbueyʼuyate. Oroʼomeytaj huamanopoʼyareaʼ cruzte moʼnigbueyʼuyate. Cruzte moʼnigbueyʼuyate oknopo̱i̱kaʼnok Diosa moʼnopoʼyareadhuahuikaʼne. Judío sacerdote huasiʼdakak huakudikaʼerianayo ʼuhua onʼbatiarakikaʼpo onʼmahui̱gikaʼ. Ayaʼ kenpayoʼda oʼnoknopo̱e̱po Jesús cruzte moʼnigbueyʼuyate oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenok Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ manopoʼyareahueʼ oʼmaeapo. 


text:
Judío sacerdote huairi Moisésen huaʼataj onʼpe̱e̱po o̱gkikaʼ. Jesucristotaj oknopo̱e̱hued o̱ʼnepo ʼuhuataj onʼbatiarakikaʼ. Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo ʼuhuataj onʼbatiarakikaʼpo Diosen ʼuru huid jakyo adkorepen mimi onʼtohuaʼikaʼ. Diosen manpotoneʼtaj onʼtionhui̱khui̱kaʼikaʼ. Onʼtionhui̱khui̱kaʼdepo huakkaʼ jakyaʼ adteda ʼuhua hua̱so̱ʼ onʼtohuaʼpo adyo̱da onʼmahui̱gikaʼ. 


text:
Jesústaj kenpaʼti huakkaʼ jakyaʼ adyonda onʼtohuaʼdepo oʼdarakuyate. Jesúsen mimianayo konig dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo Diostaj ʼurunopoaʼ kamagkeʼpo Jesúsa paiʼda moʼnignopoʼe̱po oʼmanigbueyʼuyate. Huakkaʼ jakyaʼ adyenda oʼmanigbueyʼuyate. 


text:
Konig judío aratbut namaʼda o̱gkikaʼpo Diosen kahueʼ o̱ʼnikaʼ. Konig o̱gkikaʼnigʼa konigti kahueʼ moʼne. Jesucristotayoʼda moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Jesústaj oknopo̱i̱kaʼnok oroʼomeytaj boʼtierikapet, boʼhuadiaypo dakhueaʼ boʼhuaaʼapetpiʼ. Konig Jesústaj dakhueaʼ onʼhuaaʼuyate konigti oroʼomeytaj dakhueaʼ boʼhuaaʼapetpiʼ. Moisésen huaʼa huakikaʼerite moʼnokhuaʼ. Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y huaaʼeriere moʼnikaʼ. 


text:
Indariyo aratbut noeonhuahuikahueʼ o̱ʼneapo. Diosen aratbutnayo kurudyo̱ onʼnoeonhuahuikaʼapo. Kurudyo̱ Diosen aratbutere eʼnoeonhuahuikaʼtaʼ oʼpakne. Oroʼomeytaj eʼtieriknayo dakhueaʼ eʼhuaaʼnayopiʼ kenpaʼda kadeʼ. 


text:
Jesucristotaj oknopo̱e̱po, oʼnigpe̱e̱po, “Dakiti Dios, ʼuruaʼnanada moʼnigkaʼuyate, huadakda mogkikaʼne. ʼUruda i̱ʼi̱kaʼne Apag Dios,” monʼtionaʼpakikaʼ. “Dios ʼuruda o̱ʼi̱kaʼ. Huadakda megkikaʼne.” Nogomeytaj monʼmanbatiaʼpakikaʼ. 


text:
Okkahuehueʼ ya̱ʼnepo huadakda yanʼmantihuapokikaʼ kenpaʼti okkahuehueʼ ya̱ʼnepo katepiʼ moʼtamaenig yanʼmabayokikaʼ. Paiʼda hua̱e̱ʼeritaj yanʼmabayokikaʼ. Kenda eʼkikaʼnayo Dios durugda o̱ʼe̱a̱po. 


text:
<pb/>Opudomeyere suhueʼada Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱po Diosen ʼuruaʼda o̱gkikaʼpo huaknopo̱e̱ʼeritaj huamato̱e̱ʼeri huairi o̱ʼne. Kenomeytaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Opudomeyen huabatihuapokeri o̱ʼnepo dakaʼ moknopo̱i̱keʼpo tihuapokikaʼdik moʼe̱ne. Cristo onteʼti eʼtiakte “Huaknopo̱e̱ʼeritaj huadakda ijbatihuapokikamey.” Aʼdik o̱ʼneapo. Opudomeytaj eʼbatihuapokte huadakda eʼnigpe̱e̱ʼnayo durugda o̱ʼneapo. Dakaʼ nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo suhueʼ o̱ʼneapo kenpaʼti paiʼda o̱ʼneapo. 


text:
<pb/>Doʼtaj menʼnigtionaʼpakikaʼ. Huadakada ijkikayaʼ, ijnopo̱e̱y. Ayaʼda katepiʼ ʼuruaʼda eʼkikataʼ ijpaki. 


text:
Opudomeytaj eʼnigkumejtaʼ eʼpakada menpaʼ kumejhueʼdik i̱jje̱dey. I̱da kumejdikada i̱jje̱a̱pet mentionaʼpaktiʼ. Huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa dakaʼ kamagkikeʼpo oʼmanigtionaʼpakpo huadik onʼmanigdiktaʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Opudomeytaj ijmanigtionaʼpakpo, “Diosa huamanoeya̱ʼeria moʼmato̱e̱ne. Huabueyaʼda e̱e̱ʼtada Huairi Jesucristotaj iʼnoyhuada̱ʼuyate, Dios. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri konig Jesúsen oveja o̱ʼe̱ne. Jesús oroʼomeyen huamato̱e̱ʼeri o̱ʼe̱. Oroʼomeytaj aʼmanopoʼyareayaʼpo kenpaʼti aʼmanoeanhuahuikayaʼpo moʼnigbueyʼuyate. Jesúsa moʼnigbueyʼuyatenok oroʼomeytaj moʼnopoʼyareaʼapone dakaʼ oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Ontaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo ʼurunopoaʼ Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj yamagkikatiʼ. Konig o̱ʼna yapakpo yamagkikatiʼ. Jesucristo o̱ʼnen Huasiʼpotaj oʼnoknopo̱e̱po ʼuruaʼnanada kikaʼdik o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Cristo ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ.” Diostaj ijmanigtionaʼpaki. 


text:
Timoteo oroʼomeyen huamaʼbuytaj huabakuda̱ʼ jakyaʼ oʼnoro̱ka̱ʼdemeʼte, yanʼnopo̱e̱ʼ. I̱da eʼtiaknayo opudyo̱ ijtohuaʼapoy. 


text:
<pb/>Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj oroʼen huadik yanʼmadiktaʼmonaʼ. Ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuyeretaj huaidpoeretaj huadik yanʼmadiktaʼmonaʼ. Italiayo hua̱e̱ʼeriomey huamaʼbuyakon huadik onʼmadiktaʼmonaʼ. 


text:
Do Santiago i̱jje̱y. Diosen Huairi Jesucristoenere huanabaʼ i̱jje̱y. Opud Israel huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼnigmadoyaʼne. Nog aratbutenbayo nogbayo nogbayo moʼi̱kaʼne. Saludos onʼdiktaʼmonaʼne. Diosa dakaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼnok huadakda kikaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Oroʼ oknopo̱e̱batikdikpiʼ kaʼneʼpo eʼdikdikpiʼ nogi̱ti nogi̱ti Diostaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼ Diostaj moʼnoknopoeonhuahuikaʼpo batikhueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Nogi̱ti nogi̱ti eknopo̱i̱kaʼnayo dakhueaʼ eʼkaʼ kikahueʼdik o̱ʼe̱ne kenpaʼti kenda Diosa oʼpakikaʼnig nogi̱ti nogi̱ti kikaʼdik o̱ʼeonhuahuikaʼapone. Dakhuapa Dios Huairitaj moknopoeonhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Opudomeytaj nogda nogda dakhueaʼ ka̱gkeʼpo eʼdikdikpiʼ katepiʼ eʼkaʼ nopo̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo Diostaj yanʼtionaʼpakikatiʼ. Doʼtaj konigyoʼda dakaʼ eʼkikaʼ menopo̱e̱a̱ʼ, yanʼtionaʼpakikatiʼ. Diosa boʼtihuapokpo dakaʼ eʼkikaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. Diosa sueʼnopo ehueʼ o̱ʼe̱po eʼtihuapoktaʼ oʼpakpo dakaʼ eʼkikaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼapone. 


text:
“Dakaʼ eʼkaʼ menopo̱e̱a̱ʼ, Dios.” Yanʼtionaʼpak. Diosa moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. Dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ. Diostaj dakaʼ oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo tihuapokhueʼdik moʼi̱kaʼapone. 


text:
Beʼapiʼ nogpaʼ nogpaʼ oʼnopo̱e̱ konig oy Diostaj oknopo̱e̱po emeʼte oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po kentaj Diosa tihuapokhueʼ o̱ʼi̱kaʼapo. Dakaʼ huakikaʼ nopo̱e̱a̱hueʼ o̱ʼe̱a̱po. 


text:
<pb/>On paiʼda hua̱e̱ʼeri e̱e̱ʼpiʼ, egʼ, Cristotaj iknopo̱e̱po yanʼdurugpakikaʼpo Diosensiʼpo i̱ʼe̱ne. 


text:
Konig huakhuen i̱da oʼaypo okhuenkahuaʼikaʼ konigti huakkaʼda huamato̱e̱ʼeri aʼti onʼmabueyikaponok konige̱po Diostaj kanoknopo̱e̱ʼpo kanʼdurugpakikeʼ. 


text:
Kenokaʼ niokpo oʼbehuikdepo diga̱ʼda oʼtaʼtepo huakhuen i̱da okhuenayaʼikaʼ huehueaʼda oʼkotikaʼ. Onaʼti ʼuruda ehueʼ o̱ʼe̱a̱po. Huabokerek huakkaʼ onʼmato̱i̱kaʼ konig huakhuen o̱ʼnepo, eʼbaaʼikaʼpiʼ i̱da onʼbuey. Kenokaʼ dakhueaʼ ka̱gkeʼpo eʼdikdikte dakhueaʼ kahueʼ yanikaʼ. 


text:
<pb/>Opuda̱ dakhueaʼda ka̱gkeʼpo eʼdikdiktada dakhueaʼ kahueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo durugda moʼi̱kaʼapone. Nogok nogok dakhueaʼ ka̱gkikeʼpo eʼdikdikte kahueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo: —‍“Huadakda boʼkikaʼpo dakhueaʼ ka̱gkikeʼpo eʼdikdikte dakhueaʼ kikahueʼ moʼi̱kaʼnok huairi moʼe̱po doʼhued jakyo doere yanʼnoeonhuahuikaʼ.” Doʼhua oʼnonaʼapone. —‍Kenda Diosa huadiʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
Kenokapiʼ dakhueaʼ kakeʼpo Diosa medikdikne nopo̱e̱hueʼdik yanikaʼ. Dios kenpaʼda huadaknopoʼda o̱ʼi̱kaʼ. Dakhueaʼ kakeʼpo Diosa madikdikhueʼdik o̱ʼe̱ kenpaʼti dakhueaʼ ka̱gkeʼpo Diosa oroʼtaj dikdikhueʼdik moʼi̱kaʼne. 


text:
nogok diga̱ʼda oʼeretpakpo huaboaʼda dakhueaʼnada oʼkikaʼne. Ken dakhueaʼda eʼkikaʼnayo kenpaʼda oʼbueyapone. Diosere ehueʼdikda o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
Katepiʼ Diosa moʼnigkikaʼne kenpaʼti boʼtihuapokikaʼne kenpaʼda huadakda o̱ʼi̱kaʼ. Diosyaʼ kurudya̱ʼ kenpaʼda huadakyoʼda boʼyokikaʼne. Niokpo puugere ayaʼda siokpoere Diosa oʼkuyate. Niokpo sikyo taʼtehueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Siokpo puugere huameʼnoe taʼtehueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Diosnayo huakjey huakaʼeri huadak o̱ʼi̱kaʼ. Diosnayo nogok nogok konigti huadak o̱ʼi̱kaʼ kenpaʼti nogok nogok konigti huadak oʼkikaʼ. Nogpaʼ nogpaʼ manahueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Dios oʼpakpo keʼnen buttida huaʼaa moʼnopoʼnoikaʼne. Konig Diosen huakkurueri huasiʼpo konig ʼurusiʼpo Diosa eʼbaeʼpo moʼnopoʼnoeanhuahuikaʼne. Namaʼda Diostaj kikahueʼ moʼnepo ʼurunopoada ʼuruaʼda mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po doʼhued huadiʼda egomey pogomey Diosbataʼ eʼpe̱e̱taʼ yaderetpakikaʼ. Dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Dakaʼ nopo̱e̱hueʼada i̱da eʼmanmadikaʼtaʼ pakhueʼ yaneʼ. Dakaʼda eʼpe̱e̱piʼ diayhueʼ yanikaʼ. 


text:
Kenaʼpo oroʼ oʼdiaypo kenda Diosa oʼpaknig kikahueʼdik o̱ʼe̱ne. Oʼdiaypo Diostaj durugpakahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti ayaʼda dakhueaʼ eʼnopo̱e̱ʼ ayaʼ dakhueaʼ eʼkikaʼ kenpaʼda monʼbatik. Apagbaʼ oʼpe̱e̱demeʼne kenpaʼti huaboaʼda oʼpe̱e̱po huanopoyaʼda dakaʼda monʼnigpe̱i̱kaʼ. Apagbaʼ ʼuruaʼda o̱gkaʼdik moʼe̱ne. Oroʼtaj Diosere onteʼti noeanhuahuikaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Diosenbaʼtaj dakaʼda monʼnigpe̱i̱kaʼpo mogkikaʼ. Eʼpe̱e̱a̱da kikahueʼ e̱e̱ʼnayo namaʼda onʼpe̱e̱. 


text:
Beʼapiʼ huabokerek Apagbaʼtaj oʼpe̱e̱po kate kikaʼdik i̱jje̱y huaboaʼda oʼnopo̱e̱nigʼa kikahueʼ e̱e̱ʼnayo ken konig huabokerekpiʼ sigda oʼkoktiahuayatupo konig huakok o̱ʼe̱nig huaboaʼda oʼnopo̱e̱nigʼa i̱da okkahueʼikaʼ. 


text:
Diosen huadak huaʼa ʼurunanada o̱ʼe̱nok eʼnigpe̱i̱kataʼ oʼpakpo Diosen huadak huaʼa okkahuehueʼ moʼnepo monʼnigpe̱i̱kaʼpo mogkikaʼ. Diosen huadak huaʼa oʼnigpe̱i̱kaʼpo durugnanada o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
<pb/>Beʼapiʼ Diosen ijkikay eʼnopo̱e̱a̱da dakhueʼ oʼadhuahuikaʼpo batikhueʼdik e̱ʼe̱a̱da Diosen ijkikay namaʼda oʼnopo̱e̱nigʼa Diosen kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Diostaj eʼbatadiʼkeaʼtaʼ eʼpaknayo Diosen eʼkikaʼtaʼ eʼpaknayo kenpaʼti Apag Diostaj eʼdurugpakaʼtaʼ eʼpaknayo paiʼda ayhuayotaj ayhuaeretaj diʼ yanʼmaepo yanʼtihuapokikaʼ. Konig nog aratbut dakhueaʼda onʼkikaʼnig konig kikahueʼ yanikaʼ. Kenda Diosa oʼpakikaʼ.<pb/>


text:
Doʼhued huaknopo̱e̱ʼeri egomey pogomey, Jesucristo Huairitaj dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼpo beʼedpiʼ huakkaʼda oʼtamaenok huadakda o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼdik moʼnikaʼ. Noga̱ paiʼda e̱e̱ʼte kennayo dakhueʼda o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼdik moʼnikaʼ. 


text:
Opud eʼkupopakyaʼ Diostaj eʼbatadiʼkeaʼyo huairi eʼkudnayo oro huabapiokot oʼmato̱e̱po ʼuruaʼda yudtaj oʼotpo kenpaʼti paiʼda hua̱e̱ʼeri eʼkudnayo yudtatoneʼda oʼotpo. 


text:
ʼUruaʼda yudtaj eʼhuaottaj boʼtihuapokpo, “In ʼuru huahuadte yahuad.” Eaʼada paiʼda hua̱e̱ʼeritaj “A̱yo̱piʼ yaboʼ. Sorokte yahuad,” enaʼnayo 


text:
dakhueaʼda kaʼdik moʼe̱ne. Opudpiʼ ayaʼda konigti huadak moʼe̱ne. Huairinayo huadak o̱ʼne. Paiʼda hua̱e̱ʼeri dakhueʼda o̱ʼne. Namaʼda moʼnopo̱e̱nigʼa dakhueaʼda moʼnopo̱e̱ne. Ken konig dakhueʼ o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Yanʼpe̱e̱ʼ, huadiʼda egomey pogomey. Diosa huakkaʼ paiʼda hua̱e̱ʼeritaj oʼbaeʼikaʼ. Kenomeya̱ Jesucristotaj dakaʼda oʼnoknopo̱i̱kaʼpo Diosere Jesucristo huairiere durugda onʼnoeonhuahuikaʼapo. Ayaʼada Diostaj huadiʼda o̱ʼnepo Diosere o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Diosa kenpaʼ oaʼuyate. 


text:
Paiʼda aratbuttaj dakhueaʼda moʼmanikaʼnok onʼbiraʼikaʼ. Huairitaj huadakda boʼkikaʼnigʼa huakkaʼda huamato̱e̱ʼeria opudtaj dakhueaʼda moʼnikaʼne kenpaʼti opudtaj dakhueaʼ aʼhuaayaʼpo gobierno huairite boʼtohuaʼikaʼne. 


text:
Huairi huakkaʼ huamato̱e̱ʼeria Jesucristoen huadiktaj dakhueaʼda onʼhuaaʼikaʼ. Keʼnen ʼuru huadik opud moʼdikto̱i̱kaʼne. 


text:
<pb/>Konig o̱ʼna huataʼda huakkaʼ iʼpakikaʼnig nog aratbuttakon konigti huakkaʼ diʼ yanʼmaikaʼ. Kenda Dios Huairia Apagbaʼte oʼmanaʼikaʼ. Kenda eʼkikaʼnayo huadaknada boʼkikaʼne. 


text:
Huakkaʼ huamato̱e̱ʼeritaj diʼda eʼmaikaʼada paiʼda aratbuttaj dakhueaʼda eʼkikaʼnayo Diosen eʼmanaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼpo dakhueaʼda boʼkikaʼ. 


text:
Diosa huakkaʼda huadik oroʼtaj monaʼuyate. Moisésenbaʼtaj ayaʼda nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Oroʼ nog ayaʼda eʼnigpe̱e̱a̱da nogdiktida nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Diostaj dakhueʼda o̱ʼe̱. Konigti Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼ o̱ʼe̱. Dakhueaʼda o̱ʼe̱. 


text:
“Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ.” Diosa oʼmanaʼuyate. “Nogtaj yadiaypo arakhueʼ yanikaʼ.” Kenpaʼti nogdakon Diosa oʼmanaʼuyate. Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ e̱ʼi̱kaʼada nogtaj eʼaraknayo ayaʼ Moisésenbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼda i̱ʼe̱ne. Dakhueaʼda iʼkaʼne. 


text:
Jesúsen huadak huaʼa oʼpakpo oʼnigpe̱i̱kaʼne. Oroʼ eʼnigpe̱i̱kaʼnayo Diosa diʼ moʼe̱po, “Huadakda boʼkikaʼuy.” Monaʼapone. Konige̱po nogomeytaj diʼ monʼmaepo ʼuruaʼda moʼdaʼikaʼ kenpaʼti huadakda mogkikaʼ. 


text:
Oroʼa paiʼda hua̱e̱ʼeritaj kanʼmatinepahuikeʼ Diosa kenda oʼpak. Oroʼ nogomeytaj matinepahuihueʼ e̱e̱ʼnayo Diosa oroʼtaj tinepahuihueʼ moʼe̱a̱pone. Oroʼ paiʼda hua̱e̱ʼeritaj eʼmatinepahuiʼnayo Diosa boʼtiahuaypo oroʼtaj moʼtinepahuiʼpo dakhueaʼ boʼkikaʼne onahueʼ moʼe̱a̱pone. Diostaj eknopo̱e̱ʼnayo ʼurudayoʼ ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
<pb/>Diostaj Jesúseretaj yoknopo̱e̱y. Opuda̱ eaʼada paiʼda aratbuttaj tihuapokhueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo “Diostaj yoknopo̱e̱y,” namaʼda boaʼnigʼa Diostaj namaʼda moknopo̱e̱nigʼa Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼyareahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy huidpopiʼ paiʼda e̱e̱ʼnayo yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo aypopiʼ to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼtada 


text:
“ʼUruaʼda yahuatiʼ, yudtaj yato̱e̱ʼ, Diosa mebayokeʼ. Aypo yabapeʼ, Diosa mebayokeʼ.” Opud Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeria eaʼada yudtaj yokhueʼ e̱e̱ʼnayo aypo yokhueʼ e̱e̱ʼnayo kenda namaʼda eaʼ dakhueʼda o̱ʼe̱. 


text:
O̱ʼna Cristotaj yoknopo̱e̱ eaʼnayo nogomeytaj dakaʼda tihuapokikaʼdik i̱ʼe̱ne. Tihuapokhueʼ e̱e̱ʼnayo namaʼda Cristotaj iknopo̱e̱ne, doʼhued huamaʼbuy. 


text:
<pb/>Sueʼdada Diostaj yoknopo̱e̱y kenpaʼda o̱daʼikaʼ. Noga̱ kenpaʼda huadak o̱gkikaʼ. Huadak kikahueʼ e̱e̱ʼnayo Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ do oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. Nogomeytaj doa eʼtihuapokikaʼnayo Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ nopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. 


text:
Nogtida Dios o̱ʼi̱kaʼ moʼnopo̱i̱kaʼne. Kenda huadak e̱e̱ʼpiʼ huadak kikahueʼ e̱e̱ʼnayo onteʼti Diosere noehueʼ moʼi̱kaʼapone. Totoʼ kenpaʼti Diosen huadik eknopo̱a̱da diga̱ʼ oʼnokmeʼpukikaʼ. 


text:
Diostaj ijnopo̱e̱poyoʼda dakhuapa o̱ʼe̱ moʼnopo̱e̱po huadak kikahueʼ e̱e̱ʼnayo kenda Diostaj eknopo̱e̱ʼ dakhuapa ehueʼ o̱ʼe̱. 


text:
Menpaʼ bokkahueʼde. Aʼnennada Diosa oroʼen adhueaʼpaneʼ Abrahamkudaktaj “O̱ʼnensiʼpo menigarak,” onaʼuyatenig. Kenokaʼ Diosa Abrahamtaj enaʼte Abraham Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼpo huasiʼpo Isaactaj aʼnigarakyaʼpo oteʼyo oʼtohuaʼuyate. “Huadakda i̱ʼe̱ne.” Diosa Abrahamtaj onaʼuyate. 


text:
Ken Abraham Diostaj oknopo̱e̱po Diostaj konig dakhuapa oʼnigpe̱e̱ʼuyate nopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. Diostaj eknopo̱i̱kaʼ eʼnigpe̱i̱kaʼere Diosa oʼpakikaʼ. 


text:
Apagbaʼ oaʼuyatenigda Abraham oʼnigkaʼuyate. Doʼtaj meknopo̱i̱kaʼnok “Huadakda i̱ʼe̱ne, Abraham.” Diosa onaʼuyate. Kenpaʼti Dios Abrahamtaj huadiʼnada o̱ʼta̱i̱kaʼuyate. 


text:
<pb/>Diostaj moknopo̱e̱nok kenpaʼti moʼnigpe̱i̱kaʼnok “Huadakda moʼe̱ne.” Diosa onaʼdik moʼe̱a̱pone. Eknopo̱e̱yoʼda dakhuapa ehueʼ o̱ʼe̱. 


text:
Konigti Rahab huakupete huabakdejeri e̱ʼe̱a̱da bottaʼ Diosen aratbuttaj oʼbatihuapoknok, “Huadakda i̱ʼe̱ne.” Diosa onaʼuyate. Judío aratbut huataʼmonaʼeritaj Rahab keʼnen jakyo sorotatataj aʼbatihuapokyaʼpo oʼbakuda̱ʼuy kenpaʼti nogdagpen oʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
Konig aratbut eʼbueydeʼ hua̱so̱ʼyo̱ huanoki̱re̱g to̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Konigti beʼapiʼ Diostaj eknopo̱e̱a̱da Diostaj dakaʼ nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo Diostaj oknopoenigʼa konig eʼbueyonig oknopo̱i̱kaʼ.<pb/>


text:
Huakkaʼda Diostaj huamanmadikaʼeri yahuehueʼ yanikaʼ, doʼhued egomey. Diosa ayaʼ huamanmadikaʼeritaj dakaʼda oʼmape̱i̱kaʼ. Namaʼda eʼmanmadikaʼnayo diga̱ʼ castiga mogkaʼapone. 


text:
Oroʼomey huakkaʼda namaʼda oʼkikaʼne. Beʼapiʼ oʼbatiaʼpakpo namaʼda ahueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo huadaknada o̱ʼe̱po ayaʼda katepiʼ oʼkaʼpo huadakda kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼapo. 


text:
Caballo oroʼtaj meʼnigpe̱e̱ʼpo tioroeʼdik caballo huakittaʼyo siropasiʼpo oʼkudikaʼne. Meyo̱piʼ ehuataʼ oʼpaknok boʼtohuaʼikaʼ. Huakittayaʼ siropasiʼpo caballo hua̱so̱ʼetaʼ tioroikaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti huaboroʼ barcotoneʼ o̱ʼnepo kuperinatoneʼ eʼoroaʼ bapokaʼ oʼtohuaʼikaʼ. Huataʼpobetaʼeri huanokhuayaga̱ʼsiʼpo oʼbapadpo oʼtionbahueʼepo ke̱yo̱da ehuataʼ oʼpakpo o̱jpaendik o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Kenpaʼti oroʼen hua̱so̱ʼ huaboroʼda e̱e̱ʼpiʼ huakittaʼ suhuigda o̱ʼe̱po huiyokda ikaʼdik o̱ʼe̱. Huakittaʼa aʼdik o̱ʼe̱. Kenpaʼti oroʼen huakittaʼ konig paiʼpasiʼponig e̱e̱ʼpiʼ huaboroaʼda bakpakdik o̱ʼe̱. Konigti oroʼ namaʼda eaʼnayo huakkaʼda dakhueaʼ kaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Oroʼen huakittaʼ konig taʼak eʼbakpakonig dakhueaʼda kaʼdik o̱ʼe̱. Oroʼ huataʼda dakhueaʼ o̱gkaʼdik o̱ʼe̱ne. Totoʼa onʼpaknok aratbut dakhueaʼda o̱daʼpakikaʼ. Oʼnoepo oroʼen huakittaʼ konig taʼak eʼbakpakonig o̱ʼe̱po dakhueaʼda kikaʼdik o̱ʼeonhuahuikaʼne. 


text:
Ayaʼda dubayo hua̱e̱ʼeri toyahueʼdik o̱ʼne. Ayaʼda bakoy, barakte hua̱e̱ʼeri, hua̱hue̱yo̱ hua̱e̱ʼeri toyahueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Aratbutnayo huakittaʼ toyahuehueʼdik o̱ʼne. Dakaʼ to̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼ. Konig bihui eʼbueyʼuru huakittaʼ oʼto̱e̱po mabueyaʼdikonig o̱ʼe̱po. Oroʼen huakittaʼ dakhueaʼda kikaʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Oroʼen Apag Diostaj “Huadakda i̱ʼe̱ne,” onaʼikaʼne oroʼen huakittaʼa. Dios konig o̱ʼenigda huabokerektaj oʼkaʼuyate. Huabokerektaj dakhueaʼda eʼhuaaʼnayo oroʼen huakittaʼa, “Dios dakhueʼda o̱ʼe̱,” oʼhuaikaʼne. 


text:
Nogtiaʼda huakittaʼ oʼto̱e̱po Diostaj “Huadakda i̱ʼe̱ne,” oaʼpo kenpaʼti huabokerektaj dakhueaʼda oʼhuaaʼne. Ken konig oʼikaʼne dakhueʼda o̱ʼe̱, doʼhued egomey pogomey. 


text:
Menpaʼ mangote kumehuiʼ dapakdik ya̱ʼe̱. Ehueʼ dapakhueʼdik o̱ʼe̱. Apoarete menpaʼ jo dapakdik ya̱ʼe̱. Ehueʼ dapakhueʼdik o̱ʼe̱. Kenpaʼti hue̱ʼe̱ypaiʼ jenhui̱poʼ ʼuruda hue̱ʼe̱yere o̱ro̱khueʼdik o̱ʼe̱. Huadakdikyoʼda modaʼikaʼ. Diosa ʼuruda eʼkikaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼne. 


text:
<pb/>Opudomeyere huakkaʼmon ʼuruda eʼkikaʼ dakaʼ moʼnopo̱e̱. ʼUruaʼda ijkikay nopo̱e̱hueʼada huaknopo̱e̱ʼeri kanʼtiahuayeʼpo huadakda ka̱gkikeʼ. 


text:
On dig eʼmatioknoponkaʼnayo kenpaʼti huakkaʼda huataʼ eʼeretpaknayo “Huakkaʼ ijnopo̱e̱po huadakyoʼ ijkikay.” Ahueʼ ya̱e̱ʼ. Dapiʼ aʼdik i̱ʼe̱t. 


text:
Dig eʼmatioknoponkaʼ kenpaʼti huataʼda eʼeretpak Diosa kenda nopo̱e̱a̱hueʼ moʼe̱ne. Ken konig ekaʼnayo namaʼda boʼkikaʼapone. Dakhueʼnopoʼda moʼe̱nok kenda kaʼdik moʼe̱ne. Totoʼ huairia moʼnopo̱e̱a̱ʼnok kenda boʼkikaʼapet. 


text:
Dig eʼhuahuayikaʼnayo kenpaʼti huataʼda eʼeretpakikaʼnayo diga̱ʼda eʼmaboyikaʼnayo nogtaj nogtaj dakhueaʼ onʼmanaʼpakikaʼapo kenpaʼti nogda nogda dakhueaʼda onʼmagkikaʼapo. 


text:
Diosa oroʼtanayo ʼuruaʼda eʼkaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼnok onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ moʼne. Diostaj ʼuruaʼnada mogkikaʼ. Nogomeytaj monʼnoeynoeyikaʼ. Huadiayhueʼ moʼnikaʼ. Dakaʼda monʼnopo̱e̱po nog aratbuttaj dakaʼ monʼbatiaʼpakikaʼ. Nogomeytaj huadakda monʼmape̱i̱kaʼ. Nog aratbuttaj monʼmatinepahuiʼpo monʼtihuapokikaʼ. Nogtaj nogtaj huadakda mogkikaʼ. Dakaʼ monʼnopo̱e̱po monʼbatihuapokikaʼ. 


text:
Oroʼnayo oʼmanoeyaʼpo kenpaʼti nogomeytakon oʼmanoeynoeyikaʼnok nogomeykon huadakda ya̱gʼkikaʼapet.<pb/>


text:
Nogte opuda̱ huayahuaya diga̱ʼda moʼbahuadiayikaʼne kenpaʼti moʼmagkikaʼne. Huakkaʼda boʼeretpakikaʼne. Nogpaʼ nogpaʼ dakhueʼdikyo boʼeretpakikaʼ. 


text:
Katetapiʼ huakkaʼda boʼeretpakpo to̱e̱hueʼ moʼe̱po noga̱ oʼto̱e̱nok akto̱e̱ya̱ʼpo kentaj boʼarakikaʼ. “Beyok, Dios,” onahueʼ moʼi̱kaʼpo to̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne. 


text:
“Beyok,” Diostaj enaʼtada Dios ontaj yokhueʼ moʼe̱nok Diostaj namaʼda iʼpakpo inaʼnigʼa o̱ʼnada iʼpakpo namaʼda Diostaj iʼtionaʼpaknigʼa konig Diosa oʼpaknig tionaʼpakhueʼ moʼe̱nok Diosa yokhueʼ moʼi̱kaʼne. 


text:
Hua̱to̱e̱ eʼto̱e̱a̱da nogtaj nogtaj oʼpakikaʼnig konig moʼi̱kaʼne. Huakkaʼda boʼpakikaʼ. Kenpaʼda katetapiʼ eʼeretpakikaʼnayo Diosen takaʼonig moʼe̱ne. 


text:
“Diosen Noki̱re̱g oroʼtaj moʼnopoʼto̱e̱po huakkaʼnada boʼpakikaʼne.” Menpaʼ Apagbaʼ kenpaʼ namaʼda yaaʼ. 


text:
Diostaj menʼnigpe̱i̱keʼpo Diosa moʼtinepahuiʼpo boʼtihuapokikaʼne. “Huataʼtada huapakeritaj Diosa pakhueʼ e̱ʼe̱a̱da paiʼda i̱jje̱y huanopo̱e̱ʼeritaj oʼmatinepahuiʼpo oʼmanopoʼkoreaʼika.” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼikaʼ. 


text:
“Ontaj meʼnigpe̱i̱keʼpo beʼtihuapok, Dios,” yanʼtionaʼpakikaʼpo totoʼtaj nigpe̱e̱hueʼ yanikaʼ. Totoʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼnok bokhuaʼapone. 


text:
Diostaj nogi̱ti nogi̱ti yanʼpakikaʼpo yanʼtionaʼpakikaʼ. Diostaj eʼtionaʼpakikaʼte Dios oroʼere meyo̱hueʼ o̱ʼe̱po boʼtihuapokikaʼapone. Namaʼda eʼkikaʼnayo Diostaj yanʼnopoʼkoreaʼ. Dioseretaj katetapiʼ eʼeretpakikaʼnayo yanʼnopoʼkoreaʼpo Diostayoʼda onteʼti yanʼpakikaʼ. 


text:
Diostaj dakhueaʼda boʼkikaʼpo paiʼda ya̱ʼnepo yanʼhuik. Diostaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼpo yanʼerikbatik. Yanʼdurugpakbatikpo yanʼhuik. Namaʼda ijkikamey yanʼnopo̱e̱po yanʼhuik. Huadaritaj durugpakikahueʼ yanikaʼ. 


text:
Dakhueaʼ ijkikameʼpo Diosensiʼpo ehueʼdik i̱jje̱a̱pet, Huairi. Yanʼtionaʼpakikaʼ. Diosa boʼtihuapokapone. Diosensiʼpo moʼyahueaʼapone. Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj dakhueaʼ huaahueʼ yanikaʼ. 


text:
<pb/>Huayahuaya dakhueaʼ bahuaahueʼ yanikaʼ, egomey pogomey. Huamaʼbuytaj dakhueaʼ eʼhuaaʼnayo diʼ ehueʼ moʼe̱po Cristoen huaʼatakon dakhueaʼ boʼhuaaʼ. Huanigpe̱e̱ʼeri ehueʼ moʼe̱po dakhueaʼ huaaʼeri moʼe̱ne. 


text:
Diosayoʼda huadak huakikaʼ huaʼa oʼmanaʼuyate kenpaʼti Diosayoʼda aratbuttaj dakhueaʼda o̱gkaʼ huaaʼdik o̱ʼe̱. Diosa oroʼtaj noeanhuahuikaʼdik moʼe̱a̱pet kenpaʼti Dios oroʼtaj e̱ʼpo̱gtoneʼ taʼakyo enʼdik moʼe̱a̱pet. Emeʼte kate oʼkaʼapetnig Diosayoʼda oʼnopo̱e̱. 


text:
<pb/>“Oy emeʼtepiʼ adyonda huakkaʼ jakyo oroʼ oʼhuaʼapone. Nogbayoktida o̱ʼi̱kaʼapone. Kenteda oʼbaadhuahuapone. Huakkaʼ huakupe oʼbaeyapone.” Opud kenda boaʼnig eʼbatiaʼpaktaʼ ijpaki. 


text:
Inpaʼ iaʼnigʼa monig emeʼte o̱ʼe̱a̱petnig nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Emeʼte menpaʼ noeʼdik o̱ʼe̱t nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Menokpiʼ oroʼ bueydik o̱ʼe̱ne. 


text:
“Dios oroʼen Huairi eʼpaknayo oroʼ oʼnoeapone. Dios Huairi eʼpaknayo inpapiʼ nogpaʼdapiʼ oʼkaʼapoy.” Kenpaʼ ikaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Yanʼpe̱e̱ʼ, opud huakkaʼda eʼmato̱e̱ʼnayo huakkaʼda eʼeretpaknayo paiʼnada moʼnopoʼe̱po huakkaʼ boʼhuikapone. Huakkaʼda basagkeaeʼdik moʼe̱a̱pone. Opud dakhueaʼda moʼeonhuahuaʼapone. 


text:
O̱ʼnen oro huakupe o̱ʼnen plata huakupe huakkaʼda eʼmato̱i̱kaʼpiʼ ehueʼ moʼe̱a̱pone. Huakkaʼda eʼto̱e̱a̱da paiʼda aratbuttaj bayokhueʼ moʼi̱kaʼnok dakhueaʼ o̱gkaʼ onʼhuaaʼaponok keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete Diosa castiga mogkaʼapone. 


text:
O̱ʼnen taʼbate huakkaʼda aratbut onʼbaadhuahuaʼuyate. Huakkaʼda e̱ʼta̱e̱tada dakhuapa bayokhueʼ moʼmaeʼuynok “Oyda huakupe beyok,” ʼuttaʼda beyok eʼnonaʼte Dios kurudyo̱ sorotataj huairia oʼmape̱e̱depo castiga mogkaʼapone. 


text:
Indariyo moʼnoepo huakkaʼda moʼmato̱i̱kaʼpo huakkaʼda moʼdurugpakikaʼpo konig ʼuhua huasihuada arakdik moʼi̱kaʼnig konigti huaboaʼda kenpaʼda bueydik moʼe̱a̱pone. 


text:
Huadak e̱e̱ʼpiʼ “Bueydik o̱ʼe̱ne,” monaʼikaʼne. Opud huakkaʼ huamato̱e̱ʼeria moʼmanaʼpo kenomeytaj moʼbarakikaʼne. Opudtaj beʼa tiokahueʼdik moʼe̱nok boʼarakikaʼne. Cristo eʼtiaktaj dakaʼda yanʼnigunhuahuikaʼ. Dakhueʼ e̱e̱ʼtaj yanʼtionaʼpakunhuahuikatiʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po Jesús Huairitaj eʼtiaktaj dakaʼda yanʼnigunhuahuikaʼ. Taʼba huakaʼeria dakaʼda onʼnige̱po onʼbatukepo eʼtakerekte onʼnigunhuahuaʼ. Eʼboyogtaj dakaʼda onʼnigi̱kaʼ. Nogok nogok eʼhuiʼte onʼnigunhuahuikaʼ. Eʼtaboyogdeʼte ʼuruda aypo jakyo onʼtotiakikaʼ. 


text:
Konig taʼba huakaʼeri dakaʼda oʼnigi̱kaʼ konigti Jesús Huairitaj dakaʼda yanʼnigi̱katiʼ. Dakaʼda yanoknopo̱i̱kaʼ Diostaj. Jesús Huairi i̱da oʼtiakaponok batikhueʼ yanikaʼ. 


text:
Huamaʼbuytaj huayahuaya dakhueaʼda huaahueʼ yanikaʼ, egomey pogomey. Kenpaʼ eʼhuaaʼikaʼnayo “Dakhueaʼda bokaʼne.” Diosakon aʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. Jesús ʼibodteda o̱ʼe̱de aʼtimon oʼtiakapo. 


text:
Sueʼada Diosen huamanbatiaʼpakeri Dios Huairien huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼuynok dakhueaʼ huakeri kenomeytaj dakhueaʼda onʼmagkikaʼuyate. Onʼbahuadiaypo dakhueaʼda onʼmagkikaʼuynigʼa kenomey Diosen huamanbatiaʼpakeri batikhueʼda onteʼti Dios Huairien huaʼa oʼmanikaʼuyate. Kenda huadak o̱gkikaʼuyatenig yanʼnopo̱e̱po konigti ya̱gʼkikaʼ. Diosen ya̱gʼkikaʼpo batikhueʼ yanikaʼ, egomey pogomey. 


text:
Kenomey Diosen huamanbatiaʼpakeri paiʼda eʼnopoʼe̱piʼ Diosen eʼkaʼ batikhueʼda o̱gkikaʼuyate. Diosen o̱gkikaʼpo durugda o̱ʼnikaʼuyate, oroʼ oʼnopo̱e̱ne. Job oʼbasetpo dakhueʼda e̱e̱ʼpiʼ Diostaj dakaʼda oknopoeonhuahuaʼpo oknopo̱e̱batikhueʼ o̱ʼu̱yate. Nogok Diosa Jobtaj onaʼti huadakda o̱ʼe̱a̱ʼuyate. Diosa oʼtinepahuiʼuyate. Konigti Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritakon diʼda oʼmaepo oʼmatinepahuiʼikaʼ. 


text:
<pb/>Dakaʼ oʼnonay. Dakaʼ menʼpe̱e̱ʼ, egomey pogomey. Kenpaʼda buttida yadaʼikaʼ. Diosa castiga kahueʼ ka̱e̱ʼpo “e̱e̱ʼ, ijkaʼapoy,” eaʼnayo kenda yakatiʼ. “Kejeʼ,” eaʼnayo kahueʼ ya̱e̱tiʼ. “Ijkaʼapoy Diosapiʼ kurudya̱ʼ beʼtiahuayne.” Ahueʼ yanikaʼ. “Ijkaʼapoy huadariapiʼ kenda meʼtinopo̱e̱ne.” Ken konig ahueʼ yanikaʼ. 


text:
<pb/>Beʼapiʼ paiʼda eʼnopoʼe̱te Diostaj yanʼtionaʼpakikaʼ. Diosa beʼtihuapokikapone. On durugda beʼapiʼ ya̱ʼnepo Diostaj yanʼbatadiʼkeaʼikaʼ. 


text:
Beʼapiʼ dakhueʼ e̱e̱ʼnayo Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri huamato̱e̱ʼeri huairitoneʼtaj kanʼtiakeʼpo yanʼmataʼmonikaʼ. Kenomey onʼtiakdepo sueʼda huasihuaj eʼkutioydeʼte Diosa kayareʼpo kanʼnigtionaʼpakikeʼ. 


text:
Diostaj dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼpo onʼtionaʼpaknok dakhueʼtaj Diosa oʼyareaʼapo. Onaʼti huadakda o̱ʼe̱a̱po. Dakhueaʼ ekaʼnayo Diosa bekkahueaʼapone. 


text:
Konige̱po nogtaj dakhueaʼda ekaʼnayo kentaj yahuahuaʼpo, “Namaʼda o̱gkaʼne, bekkahueaʼ,” yaʼdikaʼ. Ken konig huayahuaya yaʼdikaʼ. Kenpaʼti nogda dakhueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj nog dakhueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj yanʼmationaʼpakikaʼ. Diosa yaʼbayareaʼapet Diosa oʼpe̱e̱po oʼyareaʼapo. 


text:
Diosen huamanbatiaʼpakeri Elías oronigtion o̱ʼu̱yate. “Huihueʼ kaunhuahueʼ.” Kenokaʼ Diostaj diga̱ʼda enadeʼte bapaʼ huabayok seis puug eʼpok huihueʼ o̱ʼunhuahuaʼuyate. 


text:
<pb/>Opud nogtiada Diosen buttida eʼmanmadikaʼtaj eknopo̱i̱kaʼada dakhueaʼ ekaʼnayo nog huaknopo̱e̱ʼeria oʼtihuapokpo onteʼti Diostaj eʼnopoʼkoreaʼnayo huadakda oʼkaʼapo. 


text:
Keʼna Diosen buttida eʼmanmadikataj onaʼti nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱depo dakhueaʼda oʼkaʼnok. Beʼapiʼ kentaj Diosbaʼte oʼboroaypo dakhueaʼ eʼkaʼtaj oʼnopoʼkoreaʼpo onaʼti dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼda Diosa enhueʼ o̱ʼe̱a̱po. Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapo. Huakkaʼ dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ Diosa oʼbakkahueaʼapo. Kenda yanʼnopo̱i̱kaʼ.<pb/>


text:
Aʼnennanada huakkuruda katepiʼ ehueʼ o̱ʼu̱yate. Cristo Diosen huaʼa huamanaʼeri o̱ʼi̱kaʼuyate. Cristo Diosda o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Aʼnennada huakkuruda katepiʼ ehueʼ o̱ʼu̱yate, Cristo Diosen huaʼa huamanaʼeri o̱ʼi̱kaʼuyate. Diosere o̱ʼi̱kaʼuyate. 


text:
Cristoa ayaʼtada oʼtiahuayikaʼnig oʼkaʼuyate. Konig Diosa oʼpaknok ayaʼtada oʼkaʼuyate. Noga̱ sigpiʼ kahueʼ o̱ʼu̱yate. Cristoayoʼda ayaʼtada oʼkaʼuyate. 


text:
Cristo Diosen huaʼa oʼnoikaʼpo huamanoeaʼeri o̱ʼi̱kaʼuyate. Cristokon konig Diosen Huakjey o̱ʼe̱. Huakjey oʼtaʼtepo katetapiʼ tiahuaydik o̱ʼe̱ne, katetapiʼ nopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. Konigti Cristo konig Diosen huakjey o̱ʼe̱po Diostaj moknopo̱e̱a̱ʼne kenpaʼti Diosen buttida huaʼataj moknopo̱e̱a̱ʼne. Katepiʼ huadak Diosa oʼpak moʼnopo̱e̱a̱ʼne. 


text:
In huadariyo aratbut Diostaj pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Dakhueaʼ o̱gkikaʼ. Konig sikki̱re̱gyo̱ o̱ʼnepo Diostaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ kenpaʼti Diostaj pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Cristo Diosen Huakjey in huadari aratbuttaj oʼtaʼtepo Diostaj moknopo̱e̱a̱ʼne. Diosen buttida huaʼataj moknopo̱e̱a̱ʼne. Katepiʼ huadak Diosa oʼpak moʼnopo̱e̱a̱ʼne. Huakkaʼda Cristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo kenpaʼda e̱ʼentaʼ onʼpaknigʼa enhueʼdik o̱ʼnuyate. Cristo konig Diosen Huakjey ʼuruaʼda oʼbataʼteonhuahuikaʼpo oʼmaknopoeanhuahuikaʼapo. 


text:
Diosa aratbuttaj Juan Bautistataj oʼmataʼmonaʼuyate. Cristotaj kamanbatiaʼpakikeʼpo Juantaj oʼmataʼmonaʼuyate. Aratbuta Cristotaj kanoknopo̱e̱ʼpo Juana Cristotaj oʼmanbatiaʼpakuyate. Diosen Huakjeytaj oʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
Juan Diosen Huakjey ehueʼ o̱ʼu̱yate. Cristonayo Huakjey o̱ʼu̱yate. Cristotaj kamanbatiaʼpakeʼpo Juantaj oʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
Ken Juana Cristotaj oʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼdepo indariyo hua̱e̱ʼeriomeytaj Diosen Huakjeytaj oʼmanoki̱a̱ʼuyate. Cristo Diosen hueretda Huakjeytaj aʼmaknopo̱e̱a̱yaʼpo oʼbahuatiakdepo, Juana oʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Cristo ayaʼ huadari oʼkaʼuyate. Huadariyo o̱ʼi̱kaʼnigʼa huadari hua̱e̱ʼeria oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. Huadari huakaʼeritaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
Diosyaʼ oʼtiakdepo keʼnen judío aratbutere oʼnoikaʼuynigʼa Jesucristotaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnuyate. Aʼnenda Diosa judío aratbuten adhueaʼpaneʼtaj oʼbaktieʼeaʼuyatenigʼa Cristo Diosen huaʼataj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnuyate. Judío aratbuta eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
Sueʼada Jesucristotaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ onʼpakpo oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Oʼnoknopo̱e̱po Diosen onʼsiʼpoe̱po Diosensiʼpo o̱ʼneʼuyate. 


text:
Kenaʼpo ettoneʼyaʼ onʼsiʼpopakmeʼtenok Diosensiʼpo ehueʼ o̱ʼne. Kenaʼpo ettoneʼpiʼ huabokerekpiʼ eʼsiʼpopaktaʼ onʼpakikaʼnok Diosensiʼpo ehueʼ o̱ʼne. Diosen Cristotaj oʼnoknopo̱e̱po Diosen onʼsiʼpoe̱po Diosensiʼpo o̱ʼnuyate. 


text:
<pb/>Ken Diosen huaʼa huamanaʼeri Jesucristo Diosere o̱ʼunhuahuikaʼdepo nogok Diosa oʼpakpo oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Oroʼomeyere o̱ʼi̱kaʼuy. Jesucristo kenyoʼda huadaknanada oʼkikaʼuy. Huakkaʼnanada diʼ oʼmaikaʼuy. Huakkaʼnanada oʼmatinepahuikaʼpo buttida oaʼikaʼuy. Diosonig ʼuruaʼnanada oʼkikaʼnok konigti Dios o̱ʼe̱po Diosyaʼ oʼtiakpo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱ne. 


text:
<pb/>—‍Aʼti Cristoa oʼtiakde. Keʼna oroʼen huairi o̱ʼe̱. Do huairi ehueʼ i̱jje̱y. Do siʼpopakhued i̱jje̱po, Jesús Diosere o̱ʼu̱yate. Ikkenda kentaj ijmanbatiaʼpakmey. —‍Juana oʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
Aʼnennada Diosen huaʼa Moisésa moʼnigmadoyaʼuyate. Jesucristonayo diʼnanada boʼhuatiakpo moʼmatinepahuiʼpo, oroʼomeytaj dakhueaʼ eʼkaʼ aʼmanopoʼyareayaʼpo boʼhuatiakuyate. 


text:
Beʼapiʼ aratbuta Diostaj tiahuayhueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Cristonayo Diosensiʼpo o̱ʼe̱po diʼ oʼmaunhuahuikaʼpo Diosere o̱ʼunhuahuikaʼpo konig Dios o̱ʼe̱ ʼuruaʼnanada oʼnopo̱e̱po oroʼomeytaj ʼuruaʼnanada moknopo̱e̱a̱ʼuyne. Juan bautiza huakaʼeria Jesucristotaj ʼuruda oʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Judío aratbut huairi Jerusalén huakkaʼ jakyo o̱ʼnuyate. Juante onʼmataʼmonaʼuyate. Sacerdote Diostaj huanigtionaʼpakeritaj onʼmataʼmonaʼuyate. Kenpaʼti levita aratbuttaj Juante onʼmataʼmonaʼuyate. Onʼhuatiakdepo, —‍Nogbokerektida ijtaʼmonaʼapoy. Cristo ijtaʼmonaʼapoy. Diosa oʼmanaʼuyate. ¿Menpaʼ Cristoda i̱ʼe̱? Kenda monaʼ. —‍Juantaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ, Cristo ehueʼ i̱jje̱y. Diosa Cristotaj oʼtaʼmonaʼapo. Oroʼtaj kabatihuapokeʼpo oʼtaʼmonaʼapo. —‍Juana buttida oʼmanaʼuy. Dahueʼda oaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Beʼa i̱ʼe̱? ¿Elíaskudak Diosen huamanbatiaʼpakeri menpaʼ i̱ʼe̱? —‍Oʼnonaʼuyate. —‍Elíaskudak ehueʼ i̱jje̱y. —‍Juana oʼmanaʼuyate. —‍¿Diosen huamanbatiaʼpakeritaj oʼmaboy, menpaʼ Diosen huamanbatiaʼpakeri i̱ʼe̱? —‍Oʼnonaʼpo, —‍Ehueʼ i̱jje̱y. —‍Juana oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Judío huairi oroʼtaj boʼtaʼmonaʼne kenomeytaj batiaʼpakdik o̱ʼe̱nok, “¿Beʼa i̱ʼe̱?” “¿Kenda kamanbatiaʼpakikeʼpo beʼa metaʼmonuy?” —‍Sacerdoteomeya̱ onteʼti Juantaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Aratbut ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo nogtiaʼda ʼuttaʼda ijmanay, Dios Huairi oʼtiakde, yanʼnopoʼkoreaʼ. Keʼna oʼtiakdepo kentaj aʼnigpe̱e̱yaʼpo, yanʼnopoʼkoreaʼ. Aknopo̱e̱yaʼpo yanʼnopoʼkoreaʼ. Ijmanaʼikaʼpo. Konig Isaíaskudak Apag Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakeria oaʼuyate. —‍Juana oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿O̱ʼna Cristo ehueʼ e̱e̱ʼnayo, Elíaskudak ehueʼ e̱e̱ʼnayo, Apag Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakeri ehueʼ e̱e̱ʼnayo, menaʼpo bautiza imagkikaʼ? —‍Fariseoa Juantaj oʼnonaʼuyate. (Diosa Juantaj oʼmataʼmonaʼuyate. Kenda fariseo huairiomeya̱ oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ.) 


text:
<pb/>—‍Do hue̱ʼe̱ya̱ bautiza ijkikay. Nogtida huabokerek opudenbayo o̱ʼe̱de, Cristo o̱ʼe̱de. Kentaj o̱ki̱a̱hueʼ moʼe̱. 


text:
Diosa oʼtaʼmonaʼnok aʼti Cristoa Diosen huaʼa oʼmanmadikaʼapo. Keʼna huadakda o̱ʼe̱nok keʼnen huanabaʼ ehueʼdik i̱jje̱y, ijnopo̱e̱y. —‍Juana oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Juan bautiza oʼkaʼpo, Betábara huakkaʼ jakyo kenpaʼ onʼbatiaʼpakuyate. Betábara jak Jordánhue̱ akodpen o̱ʼe̱. Jesús konig Diosen ovejasiʼponig o̱ʼe̱, Juana oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Emeʼte Jesús Juantaj oʼhuahuaʼnok Jesús eʼtiakte Juana oʼtiahuaydepo, oʼmanaʼpakpo, —‍Ken huabokerek konig Apag Diosen Ovejasiʼponig o̱ʼe̱. Konig aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo oveja ʼuhuataj onʼnigarakikaʼ konigti aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo Jesús konig ovejasiʼpo ʼuhua oʼmanigbueyapo. 


text:
Kentaj ijbatiaʼpakmey, “Jesústaj Diosa oʼtaʼmonaʼnok aʼti Diosen huaʼa oʼmanmadikaʼapo. Oroʼen huairi o̱ʼe̱. Do huairi ehueʼ i̱hue̱y. Do siʼpopakhued e̱e̱ʼte Jesús Diosere o̱ʼu̱yate.” Ijbatiaʼpakmey. 


text:
Ikken Jesústaj doʼhua o̱ki̱a̱hued e̱ʼe̱a̱da, Israel aratbuta Cristotaj kanoknopo̱e̱ʼpo hue̱ʼe̱ya̱ bautiza oʼnogkaʼpone. —‍Juana oʼmanaʼuy. 


text:
Juana kenpaʼti oʼmanaʼpo, —‍Ken huabokerekte Apag Diosen Noki̱re̱g oʼkotpo, o̱ʼi̱kaʼpo, kentaj boʼtiahuayapone. Ken Huabokereka Diosen Noki̱re̱g aratbuttaj oʼmanopoʼto̱e̱a̱po. Diosa menameʼne. Hue̱ʼe̱ya̱ bautiza kamagkeʼpo, Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Ken kurudya̱ʼ Diosen Noki̱re̱g konig tukkuʼ oʼkotpo, Jesúste oʼkotpo, ke̱yo̱ Diosen Noki̱re̱g o̱ʼi̱kaʼ. Kenda ijtiahuaymey. Kenaʼpo “Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱.” Ijjay. —‍Juana oʼmanaʼuyate. Jesúsen huakkuruda huanigpe̱i̱kaʼeria onʼtahuaʼuyate. 


text:
Jesús eʼpokte Juana oʼtiahuayʼuy. Jesústaj oʼtiahuaypo, —‍Yanʼtiahuayʼ. Ken huabokerek konig Apag Diosen Ovejasiʼponig o̱ʼe̱. —‍Juana monaʼuyne. 


text:
Jesús boʼhuakorudpo, eʼtaʼtiakte oroʼtaj boʼtiahuaymeʼne. —‍¿Kate boʼpak? —‍Monameʼne. —‍Ontaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ oʼpaki. ¿Meyo̱ i̱ʼi̱kaʼ, Huamanmadikaʼeri? —‍Onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Yanʼtiak. Yanʼtiahuayʼ. —‍Jesúsa monameʼne. Ken oʼhuaʼpo, ke̱yo̱ e̱ʼhua̱i̱kaʼyo oʼtiahuayʼuy. Kenmeʼnoete Jesúsere o̱ʼunhuaʼmey. Baysikmon o̱ʼe̱meʼ. 


text:
<pb/>Doere Andrésere Juantaj oʼnigpe̱e̱ʼuy. Andrés Simón Pedroen huamaʼbuy o̱ʼe̱po Jesústaj oʼtahuaʼuy. 


text:
I̱dada keʼnen huamaʼbuya Simóntaj oʼukpo, oʼhuahuayʼuy. Simóntaj oʼhuahuaydepo onaʼpo, —‍Cristotaj oʼhuahuayi, “Cristotaj ijtaʼmonaʼapoy.” Aʼnenda Diosa oaʼuyatenig. —‍Andrésa onaʼuy—‍. Jesús Diosen Cristo o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Jesúste oʼtotiakuyate. Jesúsa oʼtiahuaypo, —‍Simón i̱ʼe̱, Jonásensiʼpo i̱ʼe̱. O̱ʼnen huadik Cefas o̱ʼe̱a̱po. —‍Onaʼuy. Cefas konigdik Pedro o̱ʼe̱. Cefas huiddik o̱ʼe̱. Ken konig Cefas Jesústaj huaboaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Felipe Natanaelere konig Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri huaboaʼda onʼtahuaʼuyate. 


text:
<pb/>Emeʼte Jesús Galilea huadariyo aʼhuayaʼ oʼnopo̱e̱po Felipetaj oʼhuahuayʼuy. Oʼhuahuaydepo, —‍Menigpe̱i̱kaʼpo betaʼhuaikaʼ. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
Ken Felipe Jesústaj oʼpe̱e̱depo oknopo̱e̱depo Natanaeltaj oʼukdepo oʼhuahuayʼuy. —‍Diosa huabokerek moʼnigtaʼmonaʼapone. Moiséskudak ken huabokerektaj oʼtimadoyaʼuyate. Konigti Apag Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakeri onʼtimadoyaʼuyate. Ken huabokerek boʼhuatiakdenok oʼhuahuaydene. Keʼnendik Jesús o̱ʼe̱. Joséensiʼpo o̱ʼe̱. Nazaret huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱. —‍Felipea Natanaeltaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Nazaret huakkaʼ jakyo huadakda aratbut ehueʼ o̱ʼnikaʼ. —‍Natanaela oaʼuy. —‍Yatiak. Yatiahuayʼ. —‍Felipea onaʼuy. 


text:
<pb/>Natanael eʼtiakdeʼte Jesúsa Natanaeltaj oʼtiahuaypo, —‍Yanʼtiahuayʼ. Keʼna oʼtiakdepo hueretda Israel aratbut o̱ʼe̱. Keʼna ʼurunopoʼda da ahueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Buttida oʼikaʼ. —‍Jesúsa oʼhuaaʼuy. 


text:
<pb/>Natanael Jesústaj oʼpe̱e̱depo, —‍¿Menpaʼpiʼ doʼtaj o̱ki̱e̱ʼ? —‍Natanaela onaʼuy. —‍Felipea ontaj totiakhued higuera o̱hue̱ytaʼpote onʼtaj ijtiahuayi. —‍Jesúsa Natanaeltaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Natanaela Jesústaj oʼpe̱e̱depo oknoponpo, —‍Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱. Israel aratbuten Huairi i̱ʼe̱, Huamanmadikaʼeri. —‍Natanaela onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenaʼpo higuera o̱hue̱ytaʼpote on tiakhued e̱e̱ʼte ontaj ijtiahuayi. Kenda onaʼnok doʼtaj oknoponne. Kennayo sigda ijjay. Doʼtaj nogi̱ti meknopo̱e̱ʼpo teynanada ijkaʼapoy. —‍Jesúsa Natanaeltaj onaʼpo, 


text:
<pb/>—‍Do Huabokerek i̱jje̱po, Diosyaʼ ijtiakuy, Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Kurud Diosenbayaʼ ekhuikeʼ doʼte Diosen huataʼmoneria mentihuarakatupo menokbehuikonapone, opudomeya̱ boʼtiahuayapone, buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeri Jesúsere Galilea huadaribayo oʼhuaʼuy. Bottaʼaʼ eksik o̱ʼu̱y. “Eʼto̱e̱pak aypo oʼbatobapeapoy, Caná huakkaʼ jakyaʼ oʼbatobapeapoy. O̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriere yatiak.” Aypo huairia Jesústaj onaʼnok Jesúsere oʼhuaʼuy. Jesúsen hua̱ye̱kon o̱ʼu̱y. 


text:
Huakkaʼnada o̱ʼnepo eʼto̱e̱pak aypo onʼbapeʼpo ayaʼda vino onʼmaiʼdepo, —‍Vino ehueʼ o̱ʼe̱. —‍Jesúsen hua̱ye̱a̱ onaʼ, Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Menapo doʼtaj onaʼ, nag? Ken konig ʼuruda ijkikaʼapoy, aratbuttaj tihuapokhued i̱jje̱y. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Katepiʼ Jesúsa ya̱gkaʼ enaʼte ya̱gkaʼ. —‍Ken Jesúsen hua̱ye̱a̱ vino hua̱hue̱tohuaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huaboroʼ huidkoso judío aratbut onʼto̱i̱kaʼpo, hue̱ʼe̱y onjoypo onʼbakoyoʼikaʼ. Kenda ekaʼnayo Diostaj ʼuruʼnopoʼda o̱ʼe̱a̱poy oʼnoknopo̱i̱kaʼuy, ken. Kenteda seis boroʼhuidkoso oʼbahuadʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huidkosoyo hue̱ʼe̱y yaʼnonjoiʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Huakkaʼ hue̱ʼe̱y onʼtoegonpo hueda̱ʼda oʼnonjoyʼuyate. Onʼoydepo, 


text:
<pb/>—‍Huidkosoyo sigpiʼ yatoegpo. Aypo huairite yanʼtohuaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Ken onʼtohuaʼuyate. 


text:
Hue̱ʼe̱y e̱e̱ʼtada huaboaʼda vino o̱ʼeanuy. Aypo huairi oʼmaiʼdepo ʼurunanada vino o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱po ke̱yan onʼtotiak nopo̱e̱hueʼ o̱ʼu̱y. Vino hua̱hue̱tohuaʼeriayoʼda onʼnopo̱e̱ʼuy. —‍Yatiak. —‍Ken huabokerek hua̱to̱e̱pakeritaj onaʼpo, 


text:
<pb/>—‍In vino huadaknanada o̱ʼe̱. Ayaʼ huabokerek vino onʼmatomayʼikaʼdepo huakkuru huadak vino onʼbayokikaʼ. Kenokaʼ huakkaʼaʼda onʼmamayʼdepo, sueʼda huadak vino onʼbayokikaʼ. O̱ʼnanayo huakkuru sueʼda huadak vino iʼmatomaydenigʼa, huaboaʼda huadak vino iʼtotiakne. —‍Aypo huairia onaʼuyate. 


text:
Ken Galileadariyo huakkaʼ jak Canáte Jesúsa kenda oʼkaʼuy. Aratbuta Jesústaj oknopo̱e̱ʼdik kaʼneʼpo Diosa Jesúsere o̱ʼe̱po oʼtihuapokpo kenda huakkuru ʼuruaʼda oʼkaʼuy. Vino oʼkaʼuy. Konig Diosyoʼda ʼuruaʼnanada kaʼdik, konig teyda oʼkaʼnok oroʼomey keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri oʼtiahuaypo Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ nogi̱ti oknopo̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Nogok Jesús Capernaum huakkaʼ jakyo oʼhuaʼpo, hua̱ye̱ere huamaʼbuyere oroʼomey huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼhuaʼuy. Capernaum huakkaʼ jakyo o̱ʼi̱kaʼuy. Sueʼda huameʼnoe o̱ʼu̱y. Apag Diosen jakyaʼ Jesúsa huabahuayaʼeritaj oʼmaoro̱kaʼuy. 


text:
<pb/>Aʼti judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta o̱ʼe̱deapo. Jerusalén huakkaʼ jak oteʼyo Jesúsa oʼbehuikuy. Oroʼomey keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼbehuikuy. 


text:
Diosen jakki̱re̱gyo̱ oʼkudonpo, vaca ʼuhua oveja ʼuhua tukkuʼ ʼuhua huabahuayaʼeritaj oʼbatiahuayatoʼuy. Huakupe huakabiaʼeritakon oʼbatiahuayʼuy. Konig engaña huakaʼeri o̱ʼnepo jakki̱re̱g akbogpete onʼbahuad. 


text:
Eʼbia oʼbatinukupo huiokda huabitbitbia oʼkedpo, Jesúsa Apag Diosen jakyaʼ ayaʼtada oʼmaoro̱kaʼuy. Oveja vacakon oʼmaoro̱kaʼuy. Huakabiaʼerien huakupe onkutaʼtogʼuy. Mesa oʼbakkubukaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ayaʼda yanʼtohuaʼ. Doʼhued Apagen jak huationaʼpak jak o̱ʼe̱. Huabahuayaʼ jak ehueʼ o̱ʼe̱. ʼUhuaeretaj huakupeeretaj yanʼbato̱ro̱k. I̱ya̱ʼ bahuayahueʼ yaneʼ. —‍Tukkuʼ huabahuayaʼeritaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>“O̱ʼnen jak ijjeretpaki, Dios. O̱ʼnen jaktaj ijpaknok huakkaʼ menhuadiayapone.” Apagbaʼte aʼnennada oʼmadoyaʼuyate. Apagbaʼ oʼtiahuayʼuy oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria huaboaʼda oʼnopoenʼuy. Jesústaj Apagbaʼa oʼtiaʼpakuynok oʼnokotuy. 


text:
<pb/>—‍“Huakupete huabahuayaʼeritaj yamaoro̱kaʼ.” Diosa enaʼnayo oroʼomey kanʼtiahuayeʼpo konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ konigti yakaʼ. —‍Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri judío huairia Jesústaj namaʼda oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍In jak cuarenta y seis huabayok onʼkadhuahuaʼuy. Bapaʼ huameʼnoe Diosen jak eʼsakte kahueʼdik i̱ʼe̱a̱po. —‍Judío huairia oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsnayo Diosen huid jaktaj tiaʼpakhueʼ o̱ʼu̱y, Jesúsenso̱ʼtaj oʼtiaʼpakuy, “Doʼtaj menarakapone. Bapaʼmeʼnoe ijnoyhuadapoy.” Oʼtiaʼpakuy. 


text:
Nogok Diosa Jesústaj eʼnoyhuada̱deʼte kenda Jesúsa oʼmanaʼuy onteʼti kenda oʼnopoenʼuy. Kenpaʼti oroʼomey huanigpe̱i̱kaʼeri Diosbaʼ Jesústaj buttida onʼnigmadoyaʼuyate, oknopo̱e̱ʼuy. Jesucristo paiʼda oʼnopoʼe̱a̱po, oʼbueyapo, oʼnoyhuadapo Diosbaʼ buttida oʼbatiaʼpak oknopo̱e̱ʼuy. Kenpaʼti Jesúsa buttida oaʼ oknopo̱e̱ʼuy. Jesús ayaʼtada huanopoyaʼda oʼmaki̱e̱ʼ. 


text:
<pb/>Judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta o̱e̱ʼuy. Jerusalén huakkaʼ jakyo huakkaʼnanada o̱gkupopakpo Jesúskon o̱ʼe̱po, konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ konig teyda Jesúsa oʼkaʼuyate. Onʼtiahuaypo, huakkaʼda kentaj oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Jesús Diosen Cristo ya̱ʼe̱tpiʼ oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Jesúsnayo ayaʼ aratbuttaj huanopoyaʼda oʼmaki̱e̱ʼpo inomey huaboaʼda moknopo̱e̱ne, sueʼda moknopo̱e̱ne, hueretda huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼne, Jesúsnayo oʼmaki̱e̱ʼuy. “Inomey hueretda huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼne.” Beʼapiʼ ahueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Jesúsa ayaʼtada huanopoyaʼda oʼmaki̱e̱ʼ. Kenaʼpo nogomeytaj, “¿Monig ya̱ʼne in aratbut?” Ahueʼdik o̱ʼe̱. Kenaʼpo ayaʼtada aratbut huanopoyaʼda oʼmaki̱e̱ʼuy.<pb/>


text:
Huabokerek o̱ʼu̱yate. Keʼna fariseo Moisésenbaʼ huaknopo̱e̱ʼeri huairi o̱ʼu̱yate. Fariseonayo Diosen huaʼa eʼkikaʼtaʼ onʼpakikaʼpo kenpaʼti adhueaʼpaneʼen huaʼa eʼkikaʼtaʼ onʼeretpakuyatenigʼa Diostaj ʼurunopoʼ nige̱hueʼ o̱ʼnuyate. Ken huabokerek fariseo huairi o̱ʼe̱po keʼnen huadik Nicodemo o̱ʼu̱yate. Nicodemo judío huairi kenpaʼti o̱ʼu̱yate. 


text:
Sikyo Jesúste anʼbatiaʼpakyaʼpo oʼhuatiakbedʼuyate. —‍Huamanmadikaʼeri i̱ʼe̱po, oroʼomeytaj aʼmanmadikayaʼpo Apag Diosyaʼ iʼtiakuy, oroʼ oʼnopo̱e̱y. Kenda konig kahued o̱ʼneonhuahuikaʼuyatenigʼa oyda iʼkikaʼ. Kenaʼpo Apag Dios beʼtihuapoknok ʼuruaʼda iʼkikaʼ, Huamanmadikaʼeri. —‍Nicodemoa Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Beʼapiʼ onteʼti eʼsiʼpoe̱ʼtaʼ eʼpaknayo Dios Huairitaj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼneapo. Diosensiʼpo e̱ʼdik o̱ʼneapo. Onteʼti siʼpoe̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Dios Huairitaj oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo. Diosensiʼpo ehueʼdik o̱ʼneapo. Buttida ijjay. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Monig huabokerek ettoneʼendapoyaʼ siʼpopakdik ya̱ʼe̱t? Huabokerek hua̱yeendapoyo onteʼti kudhueʼdik o̱ʼe̱. Onteʼti siʼpoe̱hueʼdik o̱ʼe̱. —‍Nicodemo nopoenkahueʼ o̱ʼe̱po onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍ʼUrunopoʼ aʼnopoʼto̱e̱yaʼpo, kenpaʼti konig Diosensiʼponig a̱ʼe̱ya̱ʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼkoreaʼdik moʼe̱po, hue̱ʼe̱ya̱ bautiza o̱gkaʼdik moʼe̱po, kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱dik moʼe̱po. Kenaʼpo nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo hue̱ʼe̱ya̱ bautiza o̱gkahueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti Diosen Noki̱re̱g nopoʼto̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Diosensiʼpo ehueʼdik moʼe̱a̱po. Buttida ijjay. 


text:
Ettoneʼso̱ʼyaʼ onʼsiʼpopakpo, aratbutda o̱ʼne. Diosen Noki̱re̱g oʼmanopoʼto̱e̱po, ʼurunanada onʼnoeonhuahuikaʼ. 


text:
Bapoka oʼadyak. Iʼpe̱e̱nigʼa, meya̱ʼ yatiak, meyon yahuaʼ nopo̱e̱hueʼ i̱ʼe̱. Ayaʼda Diosen Noki̱re̱gya̱ʼ onʼsiʼpoe̱ konigti o̱ʼne. Onteʼti ʼuruaʼnanada o̱gkikaʼ. Monig Diosa monigkaʼ nopo̱e̱hueʼ i̱ʼe̱. —‍Jesúsa Nicodemotaj onaʼuy. 


text:
Do ijnopo̱e̱po, ijbatiaʼpaki. Ijtiahuaypo, ijbatiaʼpaki. Do ijmanaʼnigʼa, opud judío huairi doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱. Buttida ijjay. 


text:
I̱yo̱da konig aratbut o̱gkikaʼ doʼa onʼbatiaʼpakdenigʼa oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Konig Diosa moʼnigkikaʼne ontaj eʼbatiaʼpaknayo dapiʼ oknopo̱e̱hueʼdik meʼe̱ne. 


text:
<pb/>Diosenbayo kurudyo̱ opud behuikhued moʼe̱ne. Diosere ehueʼ moʼi̱kaʼuyne. Donayo huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Diosere i̱ji̱kaʼpo Diostaj dakaʼ ijnopo̱e̱y. Diosyaʼ ijtiakuy. 


text:
Aratbut ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo Moiséskudak siro bihui eʼketkaʼ oʼbetaʼuyate. ʼIddute kutayo oʼbetaʼuyate. Kenomeynayo Diostaj oʼnoknopo̱e̱po, bihuitaj onʼtiahuaynok, Diosa oʼbayareaʼuyate. Konigti doʼtaj o̱gkaʼapo. Doa Huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne, doʼtaj ʼiddute kutayo menʼbetapone. Cruzte menʼbetapone. 


text:
Doʼtaj cruzte eʼbetaʼdemeʼte ayaʼda doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po kenpaʼda bueyhueʼ o̱ʼneapo onteʼti Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa onaʼuyate. Dakhueaʼ huakaʼeritaj aʼmanopoʼyareayaʼpo Diosa huakkaʼnada diʼ oʼmaeʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ayaʼ dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa huakkaʼda diʼ oʼmaepo keʼnen nogtiyoʼda huasiʼpo oʼmanigtaʼmonaʼuyatenok, kamanopoʼyareʼpo oʼmanigtaʼmonaʼuyatenok. Ayaʼada Diosen Huasiʼpotaj eʼnoknopo̱e̱ʼnayo kenpaʼda bueyhueʼ o̱ʼnepo, Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Dakhueaʼda bokikate aratbuttaj kamaneʼpo Diosa keʼnensiʼpotaj taʼmonahueʼ o̱ʼu̱yate. Aratbuttaj kamanopoʼyareʼpo Diosa oʼmanigtaʼmonaʼuynok. 


text:
<pb/>Beʼapiʼ Diosen Huasiʼpotaj oʼnoknopo̱e̱de, “Dakhueaʼ o̱gkaʼ.” Diosa bahuaahueʼ o̱ʼe̱. Beʼapiʼ Huasiʼpotaj oknopo̱e̱hueʼda menta̱e̱nok, “Dakhueaʼ oʼkaʼ.” Diosa oaʼde kenaʼpo Diosen nogtiyoʼda huasiʼpotaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. 


text:
Diosen Huasiʼpo konig Diosen huakjey o̱ʼe̱po Diostaj oʼmaknopo̱e̱a̱ʼ. Indariyo aratbuttaj oʼbahuatiakuynigʼa aratbuta Diostaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo dakhueaʼ o̱gkikaʼpo sikki̱re̱gyo̱ e̱ʼi̱kaʼtaʼ oʼderetpakikaʼnok. Konige̱po “Dakhueaʼ o̱gkikaʼ.” Diosa oʼmanaʼapo. 


text:
Ayaʼada dakhueaʼ e̱gkaʼte nogomeytaj eʼtiahuayataʼ pakhueʼ o̱ʼne. Kenaʼpo Diosen huakjeytaʼ pakhueʼ o̱ʼne. Doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼne. 


text:
Hueretda huaknopo̱e̱ʼerinayo Diosen buttida huaʼa o̱gkikaʼpo Diosen huakjeytaj onʼpakpo Diosen Huasiʼpotaj oʼnoknopo̱e̱nok, Diosa oʼbatihuapokdenok ayaʼada tiahuaydik o̱ʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Onteʼti Juan bautiza huakaʼeria Jesúsen oʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Nogok Judea huadariyo Jesús oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼhuaʼuy. Jesús oroʼere o̱ʼi̱kaʼpo, bautiza oʼmagkikaʼuy. 


text:
Enón huakkaʼ jakte kenpaʼti Salim huakkaʼ jak ibodteda Juan kenpaʼti bautiza oʼmagkaʼuyate, ke̱yo̱ huakkaʼ hue̱ʼe̱y o̱ʼe̱nok. Aratbut huakkaʼ enʼtiakte Juana bautiza oʼmagkaʼuyate. 


text:
<pb/>“Beʼaen bautiza eʼmagkaʼ Diostaj ʼurunopoʼ kaʼdik yaʼmae, Jesúsenpiʼ Juanenpiʼ.” Juanen huanigpe̱i̱kaʼeri judío aratbutere onʼbatiaʼpakdepo, 


text:
Juante onʼhuatiakonpo, —‍Jordánhue̱ akodpen Jesús onere o̱ʼi̱kameʼne. Jesústaj ʼuruda iʼmanbatiaʼpakmeʼne. Oy bautiza megkeʼpo ayaʼda Jesústaj onʼhuahuaʼ, huamanmadikaʼeri. —‍Juanen huanigpe̱i̱kaʼeria Juantaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Beʼ huabokerektapiʼ aratbuttaj eʼmanmadikaʼ Diosa oʼpakpo taʼmonaʼdik o̱ʼe̱ kenpaʼti tihuapokikaʼdik o̱ʼe̱. Jesústaj oʼtaʼmonaʼuyatepo Jesústaj oʼtihuapokikaʼ. Aratbuta Jesústaj onʼhuahuaʼdenok. 


text:
“Do Cristo ehueʼ e̱e̱ʼtada Cristo tiakhued e̱e̱ʼte Diosa doʼtaj huakkuruda meʼtaʼmonaʼuyne.” Opudtaj oʼnonameʼne. Kenda doʼtaj onʼpe̱e̱meʼne. 


text:
Huabokerek huaboaʼda oʼto̱e̱pakpo hua̱to̱e̱ oʼto̱e̱depo durugda o̱ʼe̱. Noga̱ ken huabokerektaj diʼ o̱ʼe̱po, kenpaʼti durugda o̱ʼe̱. Ken konig do Jesústaj diʼ i̱jje̱po durugda i̱jje̱y. Huakkaʼada Jesústaj onʼpakpo huaboaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenda duruga̱ʼda ijmati̱pe̱e̱y. 


text:
Jesústanayo huakkaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼapo. Doʼtaj huaboaʼda sueʼda nigpe̱e̱ʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Juana oʼmanaʼuyate. Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po Diosyaʼ oʼtiakuyate. 


text:
<pb/>Keʼna Diosyaʼ oʼtiakmeʼpo Diosen huairitoneʼ o̱ʼe̱. Ayaʼtada mataʼmonaʼikaʼdik o̱ʼe̱. Aratbutnayo indari hua̱e̱ʼeri o̱ʼnenigʼa indaritaj onʼnopo̱e̱po onʼbatiaʼpakikaʼ. Jesúsnayo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po Diosyaʼ oʼtiakpo ʼurunopoʼda o̱ʼe̱po ayaʼenda huairi o̱ʼe̱. 


text:
Katepiʼ Diosyo oʼbatiahuayonhuahuikaʼnig, katepiʼ oʼmapeeonhuahuikaʼnig, kenda oʼmanbatiaʼpakikaʼnigʼa, suhueʼada Jesústaj oʼnoknopo̱i̱kaʼ. 


text:
Diosa Jesústaj oʼtaʼmonaʼuyate. Diosa keʼnen noki̱re̱gda oʼyok. Jesústaj oʼyok. Dakhuapa keʼnen noki̱re̱g oʼyoknok. Diosen huaʼa oʼmanaʼikaʼ. 


text:
Kenomey Diosen Huasiʼpotaj oʼnoknopo̱e̱po onteʼti Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Kenomey Huasiʼpotaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo onteʼti Diosere noeonhuahuahueʼ o̱ʼneapo. Diosa kenomeytaj castiga oʼmagkadhuahuikaʼapo.<pb/>


text:
Ken, Jesústaj huakkaʼada onʼpe̱e̱depo huaboaʼda onʼtahuaʼuyate. Huaboaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Bautiza eʼmagkadeʼte Jesústaj onʼnigpe̱i̱kaʼuy. Jesúsnayo bautiza kahueʼ e̱ʼe̱a̱da oroʼomeya̱ huanigpe̱i̱kaʼeria bautiza oʼmagkikaʼuy. Juantaj sueʼada oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Kenda fariseo huairia onʼtipe̱e̱demeʼte, Jesúsa oʼmaknokotuy. 


text:
Samaria huadariyo huakkaʼ jak Sicarte oʼtiakuy. Sicar Jacobkudaken taʼbate ibodteda o̱ʼe̱. Taʼba Jacobkudaken huasiʼpo Josékudaktaj oʼyokuyate. 


text:
Kenteda Jacobkudaken hue̱ʼe̱y sorokkogya̱ʼ huaʼeg o̱ʼu̱yate. Jesús bidteda oʼhuaʼepo o̱ʼa̱ro̱gpo, oʼhuaduy. Tokhuada̱ʼ eʼhuadte oʼhuaduyate. Hue̱ʼe̱y sorokkogte oʼmanighuadʼuy. 


text:
Oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri aypo aʼbaetuyaʼpo, huakkaʼ jakyo oʼhuaʼdemey. Samariaeri ettoneʼ hue̱ʼe̱y aʼegatuyaʼpo oʼtiakuyate. —‍Hue̱ʼe̱y beyok. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Judío aratbuta Samaria hua̱e̱ʼeritaj batiaʼpakhueʼ o̱ʼi̱kaʼnigʼa Jesústaj ettoneʼa̱ oʼpe̱e̱depo, —‍O̱ʼna judío aratbut i̱ʼe̱nigʼa, Samaria hua̱e̱ʼeri do i̱jje̱y. ¿Menpaʼ hue̱ʼe̱y beyokaʼ doʼtaj menaʼ? —‍Samaria ettoneʼa̱ Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Diosa huanounhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y eʼyoktaʼ beʼtipakne. “Hue̱ʼe̱y beyok.” Ontaj onaʼnigʼa, “Huanounhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y beyok.” Doʼtaj meknopo̱e̱po enaʼnayo huanounhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y oʼyokapone. —‍Jesúsa ettoneʼtaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Huaʼeg to̱e̱hueʼ i̱ʼe̱ne. Sorokkog huabidkogyoda hue̱ʼe̱y o̱ʼe̱. ¿Meya̱ʼ huanoeanhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y iʼegapo, huairi? 


text:
Oroʼen adhueaʼpaneʼa̱ Jacobkudak in sorokkog boʼyokuyne. Keʼnada oʼmayikaʼuyatenig. Keʼnen huasiʼpo kenpaʼti onʼmamayʼikaʼuyate. Keʼnen vacakon oʼmamayʼikaʼuyate. Oroʼomeytaj in sorokkog boʼyokonʼuyne. ¿Menpaʼ Jacobkudakitipi sigda huairi o̱e̱ʼuynigʼa, o̱ʼna huahuak huairi i̱ʼe̱? —‍Ettoneʼa̱ onaʼpo, 


text:
ayaʼada doʼtaj moknopo̱e̱po Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Konig huanoeanhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y oʼyoknok onʼmayʼpo, huanopoyo o̱ʼunhuahuikaʼapo, onteʼti “maymaya̱ ijjay” ahueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Doʼtaj moknopo̱e̱po Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ken hue̱ʼe̱y beyok. Onteʼti maymaya̱ ahueʼdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo, i̱yo̱ sorokkogyo̱ hue̱ʼe̱y aʼegyaʼpo tiakhueʼdik a̱ʼi̱kayaʼpo o̱ʼnen hue̱ʼe̱y ijmayapoy, huairi. —‍Ettoneʼa̱ onaʼpo, Jesúsen huaʼataj nopoenkahueʼda kenpaʼti Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ oknopo̱e̱hued o̱ʼe̱po kenda Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Hua̱to̱e̱ to̱e̱hueʼ i̱jje̱y. —‍Ettoneʼa̱ onaʼuyate. —‍Hua̱to̱e̱ to̱e̱hueʼ i̱jje̱y. Buttida iaʼ. 


text:
Huabaniga̱ʼ iʼta̱e̱ʼuynigʼa. Oyda kentaj eʼdipakada o̱ʼnen hua̱to̱e̱ ehueʼ o̱ʼe̱. Kenda buttida iaʼ. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
In oʼteʼyo “Huaboroʼda i̱ʼe̱, Apag Dios.” Oroʼ onaratbutyoʼ adhueaʼpaneʼkudak Samaria huadari hua̱e̱ʼeriomeya̱ onʼtionaʼpakikaʼuyate. Jerusalén huakkaʼ jakyo “Huaboroʼda i̱ʼe̱, Apag Dios.” Tionaʼpakdik moʼe̱ne. Opuda̱ judío aratbut onʼmanaʼikaʼ. —‍Ettoneʼa̱ onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Menʼpe̱e̱ʼ, ettoneʼ. Aʼti meyo̱piʼ moʼe̱po Apag Diostaj tionaʼpakdik moʼe̱ne. Apag Diostaj aʼtionaʼpakyaʼpo in oteʼte tiakhueʼdik moʼe̱a̱pone. Kenpaʼti aʼtionaʼpakyaʼpo Jerusalényo̱ huahueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Opud Samaria hua̱e̱ʼeria Diostaj nopo̱e̱hueʼda namaʼda moʼtionaʼpaknigʼa, oroʼomeynayo judío aratbut o̱ʼe̱po Diostaj oknopo̱e̱po dakaʼ oʼtionaʼpakikay. Diosen huamanopoʼkoreaʼeri judío aratbut o̱ʼe̱. 


text:
Apag Dios noki̱re̱g o̱ʼe̱po buttida oaʼikaʼ. Apag Diosen huaʼa buttida o̱ʼe̱. Oy kenpaʼti nogokkon aratbut huadaknopoʼda Diosen buttida huaʼataj oʼnoknopo̱e̱po Apag Diostaj onʼtionaʼpakapo. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱nok Apag Diostaj onʼtionaʼpakapo. Kenda Apag Diosa oʼpak. —‍Jesúsa ettoneʼtaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Nogok Diosa Cristotaj oʼtaʼmonaʼapo, yoknopo̱e̱y. Eʼtiakdeʼte ayaʼda oʼmanmadikaʼapo. —‍Ettoneʼa̱ onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa ettoneʼtaj kenda eʼnadeʼte oroʼomey Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri Jesúste oʼtiakuy. Jesúsa ettoneʼtaj oʼbatiaʼpaknok oroʼa oʼtiahuaypo oʼmeʼpukeʼuy. (Aʼnennada judío huamanmadikaʼeri ettoneʼtaj batiaʼpakhueʼ o̱ʼnikaʼuy.) “¿Kaʼtiaʼpo ettoneʼtaj inaʼpak?” “¿Kate iʼpakpo iaʼ?” Jesústaj onahueʼ o̱ʼu̱y. 


text:
Ettoneʼ sorokkoso oʼhuadanpo okhuaʼuyate. Keʼnen huakkaʼ jakyo Sicar okhuaʼuyate. Huakkaʼ jakyo oʼkudondepo, huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼpo, 


text:
<pb/>—‍Sorokkogte huabokereka behuatiakpo doʼtaj ʼuruaʼda menbatiaʼpakne. Nog huadaribayoeri o̱ʼe̱nigʼa ayaʼda nogok nogok ijkikameʼnig kenda menaʼne. Ayaʼda oʼnopo̱e̱po menaʼne. Keʼna Cristo ya̱ʼe̱tpiʼ. —‍Ettoneʼa̱ keʼnen ayaʼ huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
Huakkaʼda aratbut tiakhued e̱ʼneʼte, —‍Yabapeʼ, Huamanmadikaʼeri. —‍Oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria onaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Beʼapiʼ kentaj aypo yanigtotiaketpiʼ, oʼnopo̱e̱po oroʼomey huanigpe̱i̱kaʼeria huayahuaya oʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>—‍Diosa doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. Katepiʼ Dios oʼpak kenda ijkikay. Ayaʼda keʼnen ijkuhuitapoy. Keʼnen ijjeretpakpo ijkikaʼpo, doʼhued aypo konig o̱ʼe̱. 


text:
Opudomey aypotaj huakkaʼ moʼnopo̱e̱po, “Aypopiʼ boyoghued e̱e̱ʼte aʼti bottaʼ bottaʼ puug oʼboyogaponok jakyo totiakdik o̱ʼe̱a̱poy.” Moʼbatiaʼpakikaʼnig. Oy konig eʼboyog a̱ʼe̱ya̱ʼpo huakkaʼ aratbut onʼbatiakdenok, yanʼtiahuayʼ. Oy huakkaʼada eʼnopoʼkoreaʼtaʼ onʼpak. Huakkaʼada Diostaj eknopo̱e̱ʼtaʼ onʼpak. 


text:
“Nogtiada oʼbatukeʼ. Noga̱ aypo oʼtotiak.” Ken buttida onʼbatiaʼpakikaʼuy. Konig huabatukeʼeri i̱jje̱po konig huakkuruda Diosen huaʼa dakaʼ ijmanmadikay. Opudomey konig aypo huatotiakeri moʼe̱po doʼhued huaʼa moʼmanmadikikaʼaponok huakkaʼada doʼtaj moʼnigpe̱i̱kaʼapone. Doere Diosere moʼnoeonhuahuikaʼapone. Konig dakhuapa opudomeya̱ doere moʼdurugpakonhuahuikaʼapone. 


text:
Nogomeya̱ onʼmanmadikadhuaʼdeʼuy. Aratbut i̱dada oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuypo kanoknopo̱e̱ʼpo opudomeya̱ kanʼmanmadikeʼpo doʼa onʼtaʼmonaʼuyne. Opudomey huakkuru huamanmadikaʼeriere moʼmanmadikaʼnok moʼmaknopo̱e̱a̱ʼapo. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
<pb/>Ken jakte huakkaʼ Samaria hua̱e̱ʼeri o̱ʼnikaʼpo, “Ayaʼ nogok nogok ijkikaʼuynigda.” Menaʼne. Ettoneʼa̱ oʼmanbatiaʼpaknok, huakkaʼada Samariayo hua̱e̱ʼeria Jesústaj oʼnoknopo̱e̱ʼuy. 


text:
Samaria hua̱e̱ʼeri onʼhuatiakde. “Oroʼomeytaj botaʼhuadunhuaʼ.” Jesústaj oʼnonaʼuy. Kente bottaʼ huameʼnoe o̱ʼu̱ynok. 


text:
<pb/>—‍Ontayoʼda onʼpe̱e̱po oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ʼnigʼa oy Jesústakon onʼpe̱e̱depo oknopo̱e̱y. Jesús Diosen Cristo o̱ʼe̱. Diosa moʼnigtaʼmonaʼuyne. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo, huamanopoʼyareadhuaʼ o̱ʼe̱ monoknopo̱e̱y. —‍Ettoneʼtaj oʼnonaʼuy. Jesúsa gobierno huairiensiʼpotaj oʼyareaʼuy. 


text:
<pb/>Botmeʼnoe Sicar huakkaʼ jakyo o̱ʼe̱depo oroʼomeyere Jesúsa oʼbakhuaʼuy. Galilea huadariyo oʼhuaʼuy. Galilea huadariyo Jesús oʼkerekuyate. 


text:
Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakerien jak hua̱e̱ʼeriomeynayo Diosen huamanbatiaʼpakeritaj eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Jesúsa Galilea hua̱e̱ʼeritaj oʼmanbatiaʼpakuynigʼa. 


text:
Galilea huadari hua̱e̱ʼeri Jerusalényo̱ aypo fiestate o̱ʼnemeʼte. Jerusalényo̱ Jesúsa ʼuruaʼnanada konig Dios ekapaʼ oʼkameʼnok onʼtiahuayʼuyate, Galilea hua̱e̱ʼeria. Jesúsa teynanada oʼkameʼnok Galileayo eʼkumejdeʼte durugteda Jesústaj oʼdeʼuy. 


text:
<pb/>Ken, Caná huakkaʼ jak Galilea huadariyo ke̱yo̱ hue̱ʼe̱ytaj vino oʼkameʼ onteʼti Jesús oʼtiakuy. Capernaum huakkaʼ jak meyo̱hueʼda o̱ʼe̱po Capernaum gobierno huairiensiʼpo oʼdigpakuyate. 


text:
Judea huadariyaʼ Jesúsa oʼtiakdepo, Galilea huadariyo Jesús o̱ʼi̱kaʼ. Kenda Capernaum huairi oʼtipe̱e̱depo Jesústaj oʼhuahuaʼdepo, “Capernaum huakkaʼ jakyaʼ doʼhuedsiʼpo oʼbueyapo. Bohuaʼ. Betayareaʼ.” Diga̱ʼda onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Opud Galilea hua̱e̱ʼeri doʼhued huaʼa eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱. ʼUruaʼda ekaʼnayo konig eʼbayareaʼnayo doʼhued huaʼataj yanoknopo̱e̱a̱petpiʼ. —‍Jesúsa Capernaum huairitaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Yahuatiʼ. O̱ʼnensiʼpo oʼyarede oʼnoe. —‍Jesúsa onaʼuy. Jesúsen huaʼataj buttida oknoponpo jakyo oʼkumeʼuyate. 


text:
Jakyo eʼkumejte dagte keʼnen huanabaʼa onʼhuatiakpo, onʼdejpo, —‍O̱ʼnensiʼpo oʼyarede, oʼnoe. —‍Keʼnen huanabaʼa oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Menokaʼ yaʼyarud? —‍Oʼmanaʼuy. —‍ʼIkken niokpo tokhuad eʼhuadte oʼyaremeʼ. —‍Huanabaʼa oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Kente niokpo eʼhuadte “O̱ʼnensiʼpo oʼyarede oʼnoe.” Jesúsa menameʼne. Huasiʼpoed huaoa oʼnoponpo. Keʼnen huabetomeya Jesús Diosen Huasiʼpo Diosyaʼ oʼtiakuyate, oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Judea huadariyaʼ Jesús oʼkumejdepo Galilea huadariyo oʼtiakuy. Galilea huadariyo hue̱ʼe̱ytaj vino oʼkaʼuy. Kenpaʼti gobierno huairiensiʼpo oʼyareaʼuy.<pb/>


text:
Nogok judío aratbut onteʼti onʼmabapeʼapo, Jerusalénya̱ʼ onʼmabapeʼapo kenpaʼti onʼtionaʼpakapo. Jesús Jerusalén huakkaʼ jakyo onteʼti oʼbehuikonʼuy. 


text:
Jerusalén huakkaʼ jak kurupen huida̱ eʼtiokpakaʼ akbogpe o̱ʼe̱. Akbogpedik oʼdikkaʼuy oveja. Oveja akbogpete ya̱ko o̱ʼe̱. Ya̱kodik oʼdikkaʼ Betesda. Betesda ya̱ko aktaʼbogpete huabaniga̱ʼ baʼak o̱ʼe̱. 


text:
Baʼakyo huakkaʼda oʼnonpabahuedikaʼ. Onʼdigpakpo oʼnonpabahuedikaʼ, ekpobig oʼnonpabahuedikaʼ, huakket oʼnonpabahuedikaʼ, eʼhue̱tihuarotaj oʼnonmaboikaʼ. 


text:
Ya̱kote nogok nogok Diosen huataʼmoneri onʼhuarakatuikaʼ. Oʼtiakdepo ya̱kotaj oʼtihuaroaʼuynok. Ya̱ko karogda eʼtihuaroyo beʼapiʼ huakkuruda yakudontaj oʼbayareaʼikaʼuyate. Katepiʼ dakhueʼ e̱ʼneʼte oʼbayareaʼikaʼuyate. 


text:
Jesús okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete ya̱kote oʼtiakdepo, enpahuedikaʼtaj oʼtiahuaydepo onpahuedunhuahuikaʼ oknopo̱e̱po, —‍¿Eʼyareaʼtaʼ menpaʼ iʼpak? —‍Onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ya̱ko eʼtihuarote beʼapiʼ doʼtaj tohuahueʼdik meʼnene. Doʼa dakaʼda ijhuaʼnok, noga̱ huakkuruda oʼkudikaʼ, Huairi. —‍Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Ijhuiti ehueʼ oʼyareadʼuy. Colchón oʼudpo oʼhuaʼudʼuy. Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete oʼyareaʼuy. 


text:
<pb/>Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete sigpiʼ kahueʼdik moʼe̱ne. Judíoen adhueaʼpaneʼ namaʼda onʼmanikaʼuynok, —‍Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe o̱ʼe̱nok colchón tohuahueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Judío huairia oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenbokereka doʼtaj beʼyareaʼne. “Colchón yaʼudpo yahuaeʼ.” Keʼna menaʼnok ijkay. —‍Judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Yaʼudpo yahuaeʼ.” ¿Beʼa onʼtaj menaʼ? —‍Judío huairia oʼnonaʼuy. Jesúsa dakhueʼda onaʼ onʼnopo̱e̱po oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsendik nopo̱e̱hued o̱ʼe̱po kenpaʼti keʼna beʼyareadne nopo̱e̱hueʼ o̱ʼu̱y. Kenpaʼti huakkaʼada aratbut o̱ʼnenok Jesúsa okhuaʼnok Jesústaj tiahuayhueʼdik o̱ʼe̱po. 


text:
Nogok Jesúsa Diosen jakyo oʼhuahuayʼuy. Huayareritaj oʼhuahuayʼuy. —‍E̱ya̱ʼ, oʼyaraddene. Dakhueaʼ onteʼti kahueʼ ya̱e̱ʼ. Onteʼti dakhueaʼ ekaʼnayo nogi̱ti dakhueʼda i̱ʼe̱a̱pone. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete Jesús kenda oʼkaʼnok Judío huairia Jesústaj huaboaʼda diga̱ʼda onʼhuadiaypo dakhueaʼ onʼhuaadhuahuikaʼpo, kenpaʼti eʼaraktaʼ onʼtipakonhuahuikaʼuyate. 


text:
<pb/>Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete judío aratbut kahueʼdik yaneʼ, kenda judío huairien adhueaʼpaneʼa̱ onʼmanikaʼuynigʼa. Jesúsa manigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete oʼyareaʼpo. Kenpaʼti Dios doʼhued Apag meʼta̱e̱ne, oaʼpo. “Konigti Dios i̱jje̱y.” Jesúsa oaʼnok, judío huairia onʼnopo̱e̱po nogi̱ti diga̱ʼda eʼaraktaʼ oʼderetpakuyate. Katepiʼ Apag Diosa kenda oʼpaknok Diosen Huasiʼpoa oʼkaʼ. 


text:
<pb/>—‍Do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱po doʼhuedda kahueʼdik i̱jje̱y. Katepiʼ Apaga oʼpaknok kenda do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱po ijkikay. Konig doʼhued Apag oʼkaʼ konigti ijkay. Buttida ijjay. 


text:
Kenpaʼti Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok doʼtaj diʼ meʼe̱ne. Ayaʼda Diosa oʼkikaʼpo kenda doʼtakon meʼnopo̱e̱a̱ʼne. Huabokerektaj ijyareaʼdey. Nogi̱ti ʼuruaʼda ijkaʼapoy. ¡Kenpihuay! Aʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Aratbut enʼbueydeʼte onteʼti Diosa manoeaʼdik o̱ʼe̱. Konigti do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱po eʼbueytapiʼ eʼmanoeaʼtaʼ ijpakpo ijmanoeaʼapoy. 


text:
“Dakhueaʼ iʼkaʼ.” Apagayoʼda aratbuttaj ahueʼ o̱ʼe̱. Apaga oʼpaknok, “Dakhueaʼ iʼkaʼ.” Doa Apagen Huasiʼpo i̱jje̱po aʼdik i̱jje̱a̱poy. 


text:
Kenda Apaga oʼpaknok, “Diosen Huasiʼpo huadakda o̱ʼe̱.” Ayaʼada doʼtaj onʼtiaʼpakapone. Konig Apagtaj huadak onʼtiaʼpakpo, konigti doʼtaj huadak onʼtiaʼpakapone. “Huasiʼpo huadakda o̱ʼe̱.” Beʼapiʼ doʼtaj tiaʼpakhueʼ e̱e̱ʼnayo konigti “Apag Dios huadakda o̱ʼe̱,” tiaʼpakhueʼda o̱ʼne. Apaga doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
<pb/>Ayaʼada doʼtaj dakaʼ onʼpe̱e̱po kenpaʼti Apaga meʼtaʼmonaʼuyne, oʼnoknopo̱e̱po doere kurudyo̱ onʼnoeonhuahuikaʼapo. “Dakhueaʼ bokaʼne.” Diosa onahueʼ moʼe̱a̱pone. Konig Diostaj enʼnopoʼbueyde onʼnige̱ʼnigʼa Diosa moʼmanoeanhuahuikaʼapone. Buttida ijjay. 


text:
Nogok kenpaʼti oyda kenomeya̱ konig Diostaj onʼnopoʼbueydenigʼa Apag Diosen Huasiʼpotaj onʼpe̱e̱a̱po. Onʼnigpe̱e̱po Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Buttida ijjay. 


text:
Apag Dios oʼnoeonhuahuikaʼpo onteʼti manoeanhuahuikaʼdik moʼe̱ne. Diosa oʼpaknok do Diosen Huasiʼpo kenpaʼti aratbuttaj onteʼti manoeanhuahuikaʼdik i̱jje̱y. 


text:
Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Konige̱po, “Dakhueaʼ iʼkaʼne.” Aratbuttaj manaʼdik i̱jje̱y. 


text:
Onʼmaoro̱konkaʼapo. Huadak huakikaʼeri onteʼti Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Dakhueaʼ huakikaʼeri paiʼnanada onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Jesústaj kanoknopo̱e̱ʼpo “Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱nok Diosa oʼtaʼmonaʼuyate.” Juana oʼmanaʼuy. Kenpaʼti Jesústaj kanoknopo̱e̱ʼpo konig Diosenyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱po Jesúsa oʼkaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Doʼhuada ijnopo̱e̱po kahueʼdik i̱jje̱y. Konigti Apag Diosa menaʼnok ijjay. Buttida ijjaʼikay. Kenaʼpo katepiʼ do ijpakpo kahueʼ i̱ji̱kay. Kenda Apag Dios oʼpaknok ijkikay. Apag Diosa meʼtaʼmonaʼuynok. 


text:
Doʼa Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y. Doʼhuayoʼda ijnopo̱e̱po eaʼnayo kenpaʼ ahueʼ i̱jje̱a̱ynigʼa konig buttida doʼhued huaʼa pe̱e̱hueʼdik o̱ʼnene. 


text:
“Doʼhued Huasiʼpo meʼta̱e̱ne.” Diosa beʼhuaaʼne. Doʼtaj buttida beʼhuaaʼnok doʼtaj pe̱e̱ʼdik o̱ʼnene ijnopo̱e̱y. 


text:
“Jesús beʼati ya̱ʼe̱taʼpo.” Juantaj opudomeya̱ moʼtaʼmonameʼ. “Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱.” Juana buttida doʼtaj beʼhuaameʼne. 


text:
“Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱.” Huabokereka eʼhuaaʼte donayo pe̱e̱hueʼdik i̱jje̱y. Opudomeya̱nayo Juantaj nigpe̱e̱dik moʼe̱po doʼtaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne Diosere aʼnoeonhuahuikayaʼpo doʼtaj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼnene. Oʼnonaʼne. 


text:
Juan konig jeyda huakjey ʼuruda oʼtaʼte, Juana ʼuruda oʼmanmadikikameʼpo. Opudomey judío aratbuttaj monʼmadikikameʼne. Opudomey huakjeytaj moʼdurugpakatumeʼne. Juantaj monʼpe̱e̱po moʼdurugpakatumeʼne. 


text:
Dios doʼhued Apag o̱ʼe̱po doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. Kenda Juana buttida behuaameʼne, opudomeytaj monameʼnok doʼtaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱nok. Kenpaʼti konige̱po katepiʼ ʼuruaʼda Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱, doakon ijkikaʼnok Diosa oʼtaʼmonaʼuy oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti Apaga Apagbaʼte doʼtaj beʼtiaʼpakuynigʼa opudomey judío huairinayo Diostaj tiahuayhueʼ moʼi̱kaʼpo kenpaʼti nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼpo, 


text:
Apagbaʼa doʼtaj beʼtiaʼpakne. Opudomeynayo doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Diosyaʼ oʼtiakuy oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱po Apagbaʼtayoʼda moʼmonaʼpakikaʼpo, Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapoy namaʼda moʼnopo̱e̱ne. Doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱nok Diosere noeonhuahuikahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Ayaʼada doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Opud judío huairinayo doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. 


text:
Apag Diosa doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. Opudomeya̱nayo doʼtaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnene. Nog huabokerektaj Diosa taʼmonahueʼ e̱e̱ʼtada opudte eʼbahuatiaknayo kentanayo moʼnigpe̱e̱a̱po. 


text:
“Huadakda moʼe̱ne.” Aratbuta enataʼ eʼpe̱e̱taʼ boʼpakikaʼ. “Huadakda moʼe̱ne.” Diosa enataʼ eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Kenaʼpo Diosyaʼ oʼtiakuy oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼnene. 


text:
Opudtaj, “dakhueaʼ o̱gkikaʼ.” Apag Diostaj Jesúsa beʼhuaaʼapone. Nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. “Opuda̱ dakhueaʼ bokikaʼuynig.” Moisésanayo kenda boʼhuaaʼapone. Moiséstaj namaʼda boaʼikaʼ. 


text:
Moisésa doʼtaj oʼtimadoyaʼuyate. Opuda̱ Moiséstaj hueretda oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱po kenaʼpo doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. 


text:
Kenda Moiséskudaka oʼmadoyaʼuyate oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo, doʼhued huaʼataj kenpaʼti oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱a̱pone. —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Ken, Galilea e̱ʼpo̱g konogda oʼdikkaʼ Tiberias. Nogok Galilea e̱ʼpo̱g Jesús oktegʼuy. Oroʼomeyere okteguy. 


text:
Jesús eʼhuaʼte huakkaʼada aratbut onʼtahuaʼpo, kenaʼpo konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱, konigti Jesúsa nogok nogok oʼkaʼpo, dakhueʼ e̱ʼnetaj oʼbayareaʼuy. Konige̱po huakkaʼada onʼtahuaʼuy. 


text:
Aʼti judío huakurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ aypo fiesta o̱ʼe̱a̱po. Konige̱po huakkaʼda aratbut o̱ʼnuy. 


text:
Huakkaʼda aratbut o̱gkupopakdepo enʼbatiakte Jesúsa oʼbatiahuayʼuy. Felipetaj —‍¿Huakkaʼda onʼbatiakde kanʼbapeʼpo meya̱ʼ pan oʼbaeyapet? —‍Jesúsa Felipetaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Menpaʼti Felipea oaʼapo eʼnopo̱e̱ʼtaʼ oʼpakpo onaʼuy. Kenda ijkaʼapoy soatayoʼ Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>—‍Pan huabaeʼ doscientos denarios huakupe e̱e̱ʼnayo ayaʼada aratbuta sueʼpiʼ pan bapehueʼdik o̱ʼne. —‍Felipea onaʼuy. 


text:
—‍Huabokereksiʼpoa nogmanigtida cebadao̱gʼ pan bottaʼ biigere oʼto̱e̱nigʼa kenniga aratbuta kate bapehueʼdik o̱ʼnenok. —‍Andrésa, Simón Pedroen huamaʼbuy o̱ʼe̱po onaʼuy. Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Yanʼbahuad.” Yanʼmanaʼ. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne. Kenteda huakkaʼda mire̱ o̱ʼu̱yate. Ken ayaʼda onʼbahuaduy. Cinco mil huabokerek o̱ʼnuy. 


text:
Jesúsa pan oʼto̱e̱po Diostaj dakiti oʼtionaʼpakuy. Oroʼomey keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼposakeaʼpo boʼyokeʼpo aratbut enʼbahuadte oroʼomeya̱ oʼbayokeʼuy. Konigti biig oʼmanokpukpukpo boʼyokeʼnok oroʼomeya̱ oʼbayokeʼuy. Noga̱ huakkaʼ enpakok huakkaʼ oʼbayokeʼuy. Dapoteyaʼda onʼbapeʼuy. 


text:
Kenokaʼ ayaʼda dapotey e̱ʼnedeʼte, —‍Pan huaboroʼ huaenmo boroʼtaʼsujmonere bapehueʼ eneʼ yanʼbaeaʼ. Ken sigpiʼ parahueʼdik ka̱e̱ʼpo. —‍Oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
Kenda konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ Jesúsa konigti oʼkaʼnok aratbuta onʼtiahuaypo, —‍Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakeri oroʼomeytaj moʼnigtiakapone, Apag Diosbaʼa oaʼ. Kentaj e̱kpo̱e̱ʼ o̱ʼnigunhuahuikaʼuy. Dapiʼ Jesús Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. —‍Judío aratbuta onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Jesústaj monʼtohuaʼ. Oroʼomeyen gobierno huairi ka̱e̱ʼ. Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱ʼuy. Jesúsa oʼnokotpo, oʼbakhuaʼpo nogtiaʼda oteʼyo oʼbakbehuikuyate. Jesús hua̱hue̱tiudte oʼhuaeʼuyate. 


text:
Kusiʼpeyo oʼbakudpo, Capernaum huakkaʼ jakyo e̱ʼpo̱g oʼnoktegpo ektegte oʼbaksikpo, Jesús tiakhued e̱e̱ʼte 


text:
Bidteda eʼhuadeʼte, e̱ʼpo̱g hua̱hue̱tiudte Jesús oʼhuaeʼpo kusiʼpeyo Jesúsa eʼhuatiakte oroʼ oʼtiahuayʼuy. Jesústaj oʼtiahuaypo oʼmeʼpukonʼuy. 


text:
<pb/>“Kusiʼpeyo yakud.” Durugteda onaʼdepo, eʼkuddeʼte ijhuiti ehueʼ akodpen oʼhuaʼdepo onʼbetuy. Aratbuta Jesústaj oʼdukuy. 


text:
<pb/>Ken emeʼte akodpen huakkaʼda aratbut o̱ʼnuyate. Kente cinco miltaj oʼbatobapeʼuy. ʼIkken nogkusiʼpetida o̱ʼe̱meʼ. Ken kusiʼpeyo Jesús kudhueʼ o̱ʼemeʼnok Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeriomeynayo onʼbakudpo oʼnokbahuameʼnok onʼbatiahuayaʼuy. 


text:
Tiberias huakkaʼ jakyaʼ kusiʼpe oʼbatiakuyate. Huakkaʼda aratbut onʼbatiakuy. Kente Jesús Huairi pantaj dakiti oʼtionaʼpakmeʼ. Pankon onʼbapemeʼ kente ibodteda kusiʼpe oʼbatiakuyate. 


text:
Kente Jesústaj huahuayhueʼda keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj huahuayhueʼda huakkaʼda aratbut kusiʼpeyo onʼkudonpo Jesústaj oʼdukpo Capernaumyo onʼhuaʼuyate. Jesús konig aypo huamanoeanhuahuikaʼeri o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Ken akodpen kusiʼpete onʼbetdepo Capernaumyo Jesústaj oʼdukpo, onhuahuaydepo, —‍¿Menokaʼ i̱yo̱da iʼtiak, Huamanmadikaʼeri? —‍Oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Konig Diosyoʼda teyda kaʼdik o̱ʼe̱, do konigti ijkaʼdemeʼnigʼa kenda doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Pan ijbiameʼnok opudomey dapoteyaʼda moʼbapemeʼpo, kenaʼpo doʼtaj oʼdukne. Aypoyoʼda boʼpakne. Buttida oʼnonaʼne. 


text:
Aypo kenpaʼti katetapiʼ boʼeretpakpiʼ, aʼbaeyaʼpo moʼbaaʼpopiʼ, boʼkikaʼnigʼa aypo kenpaʼti nogda aʼti ehueʼ o̱ʼe̱a̱po. Konige̱po aypoyoʼda kenpaʼti katetapiʼ eretpakhueʼ yaneʼ. Kikahueʼ yaneʼ. Aypoanayo moʼmanoteypakpo sueʼpiʼ moʼnoeaʼne. Doanayo Diosere manoeanhuahuikaʼdik o̱ʼnene. Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Doʼtaj mederetpakpo meʼnoknopo̱e̱ʼ. Diosa beʼtihuapoknok ijbayareaʼmey kenpaʼti konig Diosyoʼda teyda kaʼdik o̱ʼe̱, konigti ijkamey. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Diosen eʼkaʼtaʼ oʼpaki. ¿Diosen huaʼa aʼkayaʼpo kate kaʼdik o̱ʼe̱y oroʼ? —‍Jesústaj namaʼda oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Oroʼomeya̱ ontaj meʼnoknopo̱e̱ʼpo konig Diosyoʼda oʼkikaʼ, konigti yakaʼ. Konig Diosa ʼuruaʼnanada oʼkikaʼ o̱ʼna konigti ekaʼnayo oknopo̱e̱a̱poy. Diosyaʼ oʼtiakuyate oknopo̱e̱a̱poy. 


text:
Aʼnennada oroʼomeyen adhueaʼpaneʼtaj Moisésa oʼbatohuaeʼikaʼuyate. Aratbut ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼi̱kaʼyo oʼbatohuaʼikaʼuyate. “Maná aypo kurudya̱ʼ oʼbatobapeʼikaʼuyate.” Apagbaʼ oaʼ. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
—‍Aʼnennada kurudya̱ʼ maná aypo Moisésa oʼbayokikaʼuyate namaʼda moʼnopo̱e̱nigʼa Moisésa bayokhueʼ o̱ʼu̱yate. Kurudya̱ʼ Diosa maná aypo oʼbayokonhuahuaʼikaʼuyate. Maná ayponayo manoeanhuahuikahueʼdik o̱ʼe̱. Kurudya̱ʼ doʼhued Apag Dios meʼtaʼmonaʼuyne. Konig aypo huamanoeanhuahuikaʼeri i̱jje̱y. Aratbuttaj aʼmanoeanhuahuikayaʼpo ijtiakuy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Konig aypo huamanoeanhuahuikaʼeri i̱jje̱po aratbuttaj manoeanhuahuikaʼdik i̱jje̱y. Ayaʼada onʼnopoʼkorepo doʼtaj moknopo̱e̱po moʼnigpe̱i̱kaʼpo konig noteyda durugnopoʼda o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Onʼnopoʼnoeyonhuahuikaʼapo. 


text:
Opudomeynayo doʼtaj pakhueʼ o̱ʼnepo doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Konig huaboaʼda oʼnonaʼpo, doʼtaj eʼtiahuaymeʼpiʼ oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. 


text:
Apag Diosa doʼte ayaʼtada moʼtaʼmonaʼne doʼtaj moknopo̱e̱a̱pone kenpaʼti doʼtaj moʼnigpe̱i̱kaʼapone. Kenomeya̱ doʼtaj meʼnoknopo̱e̱nok ijbaeʼapoy, maenhueʼdik i̱jje̱a̱poy. 


text:
Kenaʼpo kurudya̱ʼ ijtiakuy Diosa meʼtaʼmonaʼuynok. Keʼnen eʼkaʼtaʼ ijpakpo ijtiakuy. Do huataʼda eʼkaʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱po ijtiakuy. 


text:
Huakkaʼ Diosataj huaknopo̱e̱ʼeri meʼbayokuyne nogtipiʼ titikhueʼ moʼe̱a̱pone. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ayaʼtada ijmanoyhuada̱ʼapoy. Kenda oʼpakpo Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
Diosa oʼpakpo kenomey doʼtaj oʼnoknopo̱e̱ne, do Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ oʼnoknopo̱e̱po kenda moʼbatiaʼpakpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼpo keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete onteʼti kenomeytaj ijmanoeaʼapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>“Do konig aypo huamanoeanhuahuikaʼeri i̱jje̱y. Kurudya̱ʼ doʼhued Apag Diosa meʼtaʼmonaʼuyne.” Jesúsa oaʼnok judío huairia Jesústaj onʼhuadiaypo onʼhuamahui̱ʼi̱a̱ʼpo, 


text:
<pb/>—‍In huabokerek Jesús o̱ʼe̱. Joséensiʼpo o̱ʼe̱. Keʼnen huaoj keʼnen hua̱ye̱kon o̱ki̱e̱y. “Kurudya̱ʼ Diosa meʼtaʼmonaʼuyne.” ¿Menaʼpo kenpaʼ aʼdik ya̱ʼe̱? —‍Judío huairia onpapayoʼ onʼbatiaʼpakuy. 


text:
Apag Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Huakkaʼtada Diosa oʼbatihuapokpo, doʼtaj huaknoponhuaʼ oʼbatihuapok. Kenomey huaknopo̱e̱ʼeritaj ijmanoyhuada̱ʼapoy. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ijmanoyhuada̱ʼapoy. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
“Diosa ayaʼtada oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo.” Diosen huaʼa huamanbatiaʼpakeria oʼmadoyaʼuyate. Konige̱po ayaʼada Apagtaj onʼpe̱e̱po oʼnoknopo̱e̱po doʼtakon moʼnigpe̱i̱kaʼapone. 


text:
<pb/>Apag Diosyaʼ ijtiakuy, doʼayoʼda Apagtaj ijtiahuayikaʼuy. Nogomeynayo Apagtaj tiahuayhueʼ o̱ʼnikameʼte. 


text:
Aratbut ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo opuden adhueaʼpaneʼ o̱ʼneonhuahuikaʼuyate. Diosa maná aypo eʼbayokikaʼtada Diosere noeonhuahuikahueʼ o̱ʼnuyate. Onʼmabueyʼuyate. 


text:
Nog aypo o̱ʼe̱. Huamanoeanhuahuikaʼ aypo o̱ʼe̱. Donayo konig huamanoeanhuahuikaʼ ayponig i̱jje̱y. Kurudya̱ʼ ijtiakuypo. Konig huamanoeanhuahuikaʼ aypo enʼbapeʼnayo, bueyhueʼ onʼnoeonhuahuikaʼapo. Kenda huamanoeanhuahuikaʼ ayponig i̱jje̱y. 


text:
Aypo huamanoeanhuahuikaʼ do konig aypo i̱jje̱y. Kurudya̱ʼ Diosenbayaʼ ijtiakuypo, ayaʼada in aypo eʼbapeʼnayo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Ken huamanoeanhuahuikaʼ aypo konig doʼhued hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱. Aratbut kanʼnoeonhuahuikeʼpo ijmanigbueyapoy. Doʼtaj oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. —‍Oʼmanbatiaʼpakpo kenda Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Huayahuaya judío huairia onʼbatiaʼpakpo, —‍Menpaʼ keʼnen hua̱so̱ʼ peʼdik o̱ʼe̱nok yaaʼ. —‍Onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>—‍Do Huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne doʼhued hua̱so̱ʼ bapehueʼ e̱e̱ʼnayo, doʼhued mimi mayhueʼ e̱e̱ʼnayo onteʼti Diosere noeonhuahuikahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Kenomey doʼhued hua̱so̱ʼ onʼbapeʼpo kenpaʼti doʼhued mimi onʼmaiʼpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Diostehuapaʼ keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete kenomeytaj ijmanoeaʼapoy. 


text:
Kenda oʼnonaʼnig doʼhued hua̱so̱ʼ huamanoeanhuahuikaʼ aypo o̱ʼe̱. Doʼhued mimi buttida huamaiʼ mimi o̱ʼe̱. Ayaʼada doʼhued hua̱so̱ʼ onʼbapeʼpo doʼhued mimi onʼmaiʼpo doyoyoʼ o̱ʼnikaʼ. Do kenpaʼti kenomeyere i̱ji̱kay. 


text:
Doʼhued Paga̱ meʼtaʼmonaʼuyne. Apaga oʼnoeonhuahuikaʼpo doʼtakon meʼnoeanhuahuikaʼne. Ayaʼada konig doʼtaj moʼbapeʼpo doʼtaj moknopo̱e̱po doere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Do konig aypo huamanoeanhuahuikaʼeri ka̱e̱ʼpo kurudya̱ʼ Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Aʼnennada adhueaʼpaneʼtaj Diosa maná aypo kurudya̱ʼ oʼbayokikaʼuyate. Eʼbapeʼikaʼada nogok onʼmabueyʼuyate. Ayaʼda doʼtaj moknopo̱e̱po konig huamanoeanhuahuikaʼ aypo onʼbapeʼpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Capernaum huakkaʼ jakyo judío aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyo Jesúsa oʼmanmadikaʼpo kenda oʼmanaʼuy. Jesúsen huaʼa oʼmanoeanhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Sueʼda huakkaʼmon Jesúsen huanigpe̱i̱kaeria onʼpeeondepo, —‍Jesúsa oʼmanmadikaʼ kenda kahueʼdik o̱ʼe̱ne. Menpaʼ beʼapi nigpe̱e̱ʼdik ya̱ʼnet. —‍Kenomeya̱ onʼbatiaʼpakʼuy. 


text:
<pb/>Keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri kenda onʼbatiaʼpakpo Jesúsa oʼnopo̱e̱po, —‍¿Doʼhued huaʼataj menpaʼ nigpe̱e̱hueʼdik moʼe̱? 


text:
¿Do Huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne ke̱yo̱ kurudyo̱ i̱ji̱kaʼuy eʼbehuikte opuda̱ onʼtiahuaydepo menpaʼ doʼtaj moknopo̱e̱a̱pet? 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanoeanhuahuikaʼ. Aratbuten hua̱so̱ʼa̱nayo manoeanhuahuikahueʼ o̱ʼe̱. Doʼhued huaʼa ijmanay konig Diosen Noki̱re̱g oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Doʼhued huaʼataj moknopo̱i̱kaʼpo moʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosere moʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
Kenda ijjaʼdenigʼa opudomey sueʼada oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Ken huakkuruda Jesúsa aʼmanmadikayaʼpo tiakhued o̱ʼe̱poed beʼati doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ meʼneapone Jesúsa oʼnopo̱i̱kaʼuyate. Kenpaʼti Judasa kadarakeʼpo beʼtitotiakapone Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Doʼtaj kanoknopo̱e̱ʼpo Diosa eʼtihuapokenayo oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. Doʼtaj kanoknopo̱e̱ʼpo Diosa tihuapokhueʼ e̱e̱ʼnayo oknopo̱e̱hueʼdik moʼe̱ne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda eʼmanadeʼte huakkaʼada keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriomeya̱ oʼnoknopo̱e̱batikuy. Onteʼti kenere taʼhuaehueʼ o̱ʼneʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Opud kenpaʼti menpaʼ eknopo̱e̱batiktaʼ boʼpak? —‍Jesúsa oroʼ doce huamataʼmonaʼeritaj monaʼuyne. 


text:
Cristo i̱ʼe̱po, Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱po ontaj Diosa bektieʼeaʼuyate, Huairi. —‍Simón Pedroa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Opud, doce huamataʼmonaʼeri ijbaktieʼeaʼuynigʼa, opuda̱ nogtatida totoʼ huairia moʼnopoʼto̱e̱a̱pone. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
Simónensiʼpo Judas Iscariotetaj oʼbatiaʼpakpo kenaʼpo ken doce huanigpe̱i̱kaʼeriyaʼ kadarakeʼpo oʼbatotiakapo Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuy.<pb/>


text:
Nogok Galilea huadaribayo Jesúsa nogi̱ti oʼmanmadikadhuahuikaʼuy. Nogyo̱ nogyo̱ oʼhuaʼepo oʼmanmadikadhuahuikaʼuy. Kenokaʼ Judea huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ eʼmanmadikaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼu̱y Jesúsa. Judeayo judío huairia eʼaraktaʼ onʼtipaknok. 


text:
Aʼtimon judíoen baak fiesta o̱ʼe̱a̱po, Jerusalénya̱ʼ o̱ʼe̱a̱po. Siete huameʼnoe fiesta o̱ʼe̱a̱po. Ayaʼda judío huabokerek onʼbahuaʼapo. 


text:
Kenokaʼ Jesúsen huamaʼbuy Jesúste onʼhuatiakdepo, oʼnonaʼpo, —‍I̱yo̱ Galileayo i̱kahueʼ ya̱e̱ʼ, egʼ. Fiestate Judeayo monhuaʼ. Huakkaʼda o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri Judeayo o̱ʼne, kenpaʼti ʼuruaʼda Diosen iʼkikaʼnig kanʼtiahuayeʼpo. Konige̱po Judeayo monhuaʼ. 


text:
Ontaj huakkaʼada eknopo̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo, ontaj huakkaʼada eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpaknayo i̱yo̱ sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ ehueʼdik i̱ʼe̱ne. Ke̱yo̱ huakkaʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ huaʼdik i̱ʼe̱ne. Huairi o̱ʼe̱ aratbuta meʼnoknopo̱e̱ʼpo huakkaʼ aratbut e̱gkupopakyaʼ ʼuruaʼnanada yamanigkikaʼ, konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ yamanigkikaʼ, yabayareaʼ. —‍Jesúsen huamaʼbuya Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Diosa Jesústaj oʼtaʼmonaʼuyate kenpaʼti Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ Jesúsen huamaʼbuy oknopo̱e̱hued e̱ʼe̱a̱da kenpaʼ oʼnonaʼuyate. Jesúsere ehuaʼtaʼ onʼpakpoda kenpaʼ oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Oy huameʼnoenayo fiesta Jerusalényo̱ huahueʼdik i̱jje̱y. Opudnayo menokapiʼ boʼpakpo huaʼdik moʼe̱ne. 


text:
Huakkaʼ aratbuta doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. Konigti oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene doʼtaj. Konige̱po kenomeya̱ opudtaj huadiayhueʼ moʼe̱ne. “Diostaj dakhueaʼ boʼkikaʼne. Diostaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne.” Kenomey oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj ijmanikaʼnok konige̱po doʼtaj diga̱ʼda menhuadiayikaʼne. 


text:
Fiestayo yanʼbahuatiʼ. Donayo huahued i̱jje̱y. Oy huahueʼdik i̱jje̱y. —‍Jesúsa huamaʼbuytaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda Jesúsa eʼnadeʼte huamaʼbuya oʼnokhuaʼuy. Jesúsnayo Galileayo o̱ʼi̱kaʼuy. Nogok baak fiestayo Jesús oʼhuaʼuy. Judío aratbuttaj oʼmanmadikanhuaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsen huamaʼbuy kenpaʼti ayaʼ huabokerekomey fiestate Jerusalényo̱ onʼhuaʼdepo dagte aratbutbahueʼ o̱ʼnenok Jesúskon Jerusalényo̱ oʼhuaʼuy. Aratbut Jesústaj tiahuayhueʼ oʼmaepo Jesús oʼhuaʼuy. 


text:
Jesús Jerusalényo̱ o̱kye̱hued e̱e̱ʼte judío huairiomeya̱ Jesústaj oʼnonmabopo, —‍¿Kenbokerek meyon ya̱ʼe̱? —‍Judío huairia onʼhuaaʼpo. 


text:
<pb/>Jesústaj huakkaʼada onʼtiaʼpakpo, “Huadakda o̱ʼe̱.” Huakkaʼada onʼtiaʼpakpo, “Dakhueʼda o̱ʼe̱. Namaʼda oʼmanmadikaʼ. Aratbuttaj engaña oʼmagkaʼ.” Nogomey huakkaʼada onʼtiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Huayahuaya utak utakaʼ onʼbatiaʼpakpo judío huairitaj onʼmeʼpukpo huakkaʼ aratbuttaj ʼuttaʼ batiaʼpakhueʼ o̱ʼnuy. ʼUttaʼ Jesústaj batiaʼpakhueʼ o̱ʼnuy. 


text:
<pb/>Fiesta bapaʼmeʼnoe o̱gkaʼdepo konig fiesta nopote e̱e̱ʼte Diosen jakyo Jesús oʼhuaʼpo o̱kye̱depo huaboaʼda oʼmanmadikaʼuy. Huakkaʼda aratbut e̱gkupopakdeʼte oʼmanmadikaʼuy. ʼUruaʼnada oʼmanmadikaʼuy. 


text:
Ken judío huairi Jesústaj onʼpe̱e̱depo onʼmepuʼkepo onʼhuadiaypo, —‍Oroʼen escuelayaʼ Diosbaʼ madoyahueʼ o̱ʼi̱kaʼuy Jesús. Kentaj onmadikahueʼ o̱ʼi̱kaʼuy. Konige̱po sigpiʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱. Buttida oʼnonaʼne. —‍Judío huairia Jesústaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo huakkaʼ aratbuttaj namaʼda onʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Doʼhuedda ijpakpo manmadikahueʼ i̱jje̱y. Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Kenda Diosa meʼnopo̱e̱a̱ʼnok ijmanmadikikay. Diosen buttida huaʼa ijmanmadikikay. 


text:
Doʼtaj onʼpe̱e̱po ayaʼada Diostaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ onʼpakpo kenda Diosa meʼnopo̱e̱a̱ʼnig ijmanmadikikay dakaʼ kenda onʼnopo̱e̱a̱po. Doʼhuedda ijnopo̱e̱po manmadikahueʼ i̱jje̱y kenomeya̱ kenpaʼti onʼnopo̱e̱a̱po. 


text:
Nogomey huakkaʼada onda onʼnopo̱e̱po onʼmanmadikikaʼ. “Keʼna huadakda huamanmadikaʼeri o̱ʼe̱.” “Huadakda o̱ʼe̱.” “Huairi o̱ʼe̱.” Aratbuta eʼhuaaʼte eʼpe̱e̱taʼ onʼpakpo onʼmanmadikikaʼ. Doʼtanayo Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. “Huadaknanada o̱ʼe̱ Dios.” “Huaboroʼnanada huairi o̱ʼe̱ Dios.” Opuda̱ eʼhuaaʼte eʼpe̱e̱taʼ ijpakpo buttida huaʼayoʼda ijmanmadikikay. Sigpiʼ da ahueʼ i̱ji̱kay. 


text:
<pb/>Moisésa Diosen huaʼa oʼmanaʼuyate. Diosen huaʼa buttida o̱ʼe̱. Moisésbaʼ moʼbaʼto̱i̱kaʼne. Kenda eʼnopo̱e̱a̱da ayaʼada nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne. Moisésbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne. ¿Doʼtaj menaʼpo eʼaraktaʼ onʼtipak? —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Dakhueʼ noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱nok huasegda i̱ʼe̱po iaʼne. Beʼapiʼ ontaj eʼaraktaʼ pakhueʼ o̱ʼne. —‍Aratbuta Jesústaj namaʼda oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huabokerek treinta y ocho huabayok dakhueʼda o̱ʼe̱po onpahuedonhuahuikaʼuyate. Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete ijyareameʼnok huakkaʼ moʼmepuʼkeʼpo doʼtaj onʼhuadiayne. 


text:
Huabokereksiʼpotaj yo̱bedtaj huasiʼdak oktegdik yanikatiʼ, opudomeyen adhueaʼpaneʼa̱ monaʼuyate. Moisésa konigti monaʼuyate. Konige̱po Moiséstaj moʼnigpe̱e̱po huabokereksiʼpotaj ocho huameʼnoe eʼnoedeʼte huasiʼdak boktegikaʼ. Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe e̱e̱ʼpiʼ boktegikaʼne. 


text:
Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete kahueʼdik moʼe̱ opudomey moʼmanaʼikaʼnigʼa okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe e̱e̱ʼpiʼ Moiséstaj moʼpe̱e̱po huabokereksiʼpoensiʼdak boktegikaʼne. Huabokerek dakhueʼda o̱ʼe̱po treinta y ocho huabayok enpahuedonhuahuikadeʼte okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete ijyareameʼnok doʼtaj onhuadiaymeʼne. ¿Menaʼpo onhuadiaymeʼ? Namaʼnanada onhuadiaymeʼne. 


text:
Doʼa eʼyareaʼte onʼtiahuaymeʼpo dakhueaʼ oʼkaʼ namaʼda onʼtinopo̱e̱po onʼhuadiaypo doʼtaj eʼaraktaʼ onʼtipakne. Konige̱po Dios ken huabokerektaj oʼmatinepahuiʼpo diʼ o̱ʼe̱nok ijyareaʼmey. Opudomey kenda nokotdik moʼe̱. Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete eʼbayareaʼ huadakda o̱ʼe̱ yanʼnopo̱e̱ʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Diosa buttida oaʼikaʼ. Diosyaʼ ijtiakuy. Jesúsa oaʼuy. 


text:
i̱yo̱ Diosen jakyo eʼmanmadikaʼte judío huairinayo tohuahueʼ o̱ʼne. Diosa oʼtaʼmonaʼuy, Diosen Cristo o̱ʼe̱. Dapiʼ judío huairia kenda oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. 


text:
Keʼna Cristo ehueʼ o̱ʼe̱. Konige̱po Jesús Galileayo hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱y. Cristo eʼtiakdeʼte meya̱ʼ yaʼtiaket nopo̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱a̱poy. —‍Sueʼda Jerusalényo̱ hua̱e̱ʼeria huaboaʼda namaʼda huayahuaya onʼmanbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Kenda aratbuta namaʼda onʼbatiaʼpakpo Jesúsa oʼnopo̱e̱po huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte oʼmanmadikaʼpo ʼuttaʼda oʼmanaʼpo, —‍Doʼtaj o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼnene kenpaʼti ke̱ya̱ʼ oʼtiakuy opudomeya̱ oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Do huataʼda ijpakpo tiakhueʼ i̱jje̱ʼuy. Dios kurudyo̱, hueretda Diosa oʼpakpo meʼtaʼmonaʼuyne. Opudomeynayo hueretda Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. 


text:
Hueretda Diosa meʼtaʼmonaʼuynok Diosyaʼ ijtiakuy. Konige̱po Diostaj yoknopo̱i̱kay. Diostaj yo̱ki̱e̱y. Buttida aʼdik i̱jje̱y. —‍Jesúsa ʼuttaʼda oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Jesústaj judío huairia onʼhuadiaypo eʼbakuda̱ʼ jakyo enʼtohuaʼtaʼ enʼtipaktada Diosa Jesústaj oʼtiokaʼnok tohuahueʼdik o̱ʼnuy. Jesús kenok huabuey ehued o̱ʼta̱e̱nok. 


text:
Nogomey huakkaʼ judío aratbut o̱gkupopakpo Jesústaj onʼpe̱e̱po Jesústaj oʼnoknopo̱e̱ʼuy. —‍Kenyoʼda Diosen Cristo ʼuruaʼda kikaʼdik o̱ʼe̱a̱po. In huabokerek kenda oʼkikaʼpo. In huabokereka aratbuttaj oʼbayareaʼ. Dapiʼ Diosen Cristo o̱ʼe̱ Jesús. —‍Aratbuta onʼbatiaʼpakuy. Diosen jakyo kente Jesúsa eʼmanmadikaʼte fariseo huairia sorotataj onʼmataʼmonaʼuyate. Jesústaj kanʼtohueʼpo onʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesús Diosen Cristo o̱ʼe̱. Aratbuta onʼbatiaʼpakpo fariseo huairi kenpaʼti sacerdote huamationaʼpakikaʼeri huairiomeya̱ onʼtipe̱e̱depo onʼhuadiaypo Jesústaj kanʼtohueʼpo kenomeyen sorotataj onʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
Kenokaʼ huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Jesúsa oʼmanaʼpo, —‍Opudomeyere sueʼda puug i̱jje̱a̱poy. Kenokaʼ Diosyo ijkumejapoy. Diosa meʼtaʼmonaʼuynig ke̱yo̱da ijhuaʼapoy. 


text:
Nogok doʼtaj oʼdukaponigʼa huahuayhueʼdik o̱ʼneapone. Doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo konige̱po doʼtaj huatiakhueʼdik o̱ʼneapone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Judío aratbuta onʼpe̱e̱depo huayahuaya onʼbatiaʼpakpo, —‍¿In huabokerek kaʼtiaʼ yaaʼ? ¿Meyon yahuaʼapet oroʼ huahuayhueʼdik o̱ʼe̱a̱pone? Nog huadaribayo ke̱yo̱ judío aratbut onʼmamonʼuyate nog aratbuttaj kamanmadikeʼpo yahuaʼapetdapiʼ. 


text:
“Doʼtaj oʼdukaponigʼa huahuayhueʼdik o̱ʼneapone.” “Doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼneapo konige̱po doʼtaj huatiakhueʼdik o̱ʼneapone.” Jesúsa oʼmanaʼ. ¿Kaʼtiaʼ yaaʼ? —‍Judío aratbut huayahuaya onʼbatiaʼpakpo. Diosen Noki̱re̱ga̱ huaknopo̱e̱ʼeriennopoʼtaj oʼmanopoʼto̱e̱apo. Diosa oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Fiesta keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ʼuruaʼda o̱gkikaʼuyate. ʼUrumeʼnoe o̱ʼi̱kaʼuyate. Kenmeʼnoete Jesúsa oʼbopo huakkaʼ aratbuttaj ʼuttaʼda oʼmanaʼpo, —‍Beʼapiʼ durugnopoʼ e̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo doʼtaj kanʼnoknopo̱e̱ʼ doʼtaj kanʼnigpe̱e̱ʼ ijmanopoʼdurugpakikaʼapoy. Konigti beʼapiʼ maymaya̱ʼ eaʼnayo hue̱ʼe̱y ijbayoknok onʼdurugpakapo. 


text:
Konig Diosbaʼ oaʼpo, konig huakkaʼ hue̱ʼe̱y onʼmayikaʼpo durugda o̱ʼneonhuahuikaʼpo konigti kenomey doʼtaj beknopo̱e̱po durugnanada onʼnoeonhuahuikaʼapo, Diosere durugteda onʼnoeonhuahuikaʼapo. Nogomeytakon onʼmanoeanhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱a̱po. Diosen durugteda o̱gkikaʼapo. Jesúsa kenpaʼ oʼbatiaʼpakuy. Enʼbatiaʼpakte Diosa keʼnen Noki̱re̱g huaknopo̱e̱ʼeritaj manigtaʼmonahued o̱ʼe̱po konige̱po Jesús bueyhued o̱ʼe̱po, kurudyo̱ huahued o̱ʼe̱po, Diosere ehued o̱ʼe̱po. Jesús Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. Huakkaʼ oʼnoknopo̱e̱po. Diosa oʼtaʼmonaʼuyate, Diosen Cristo o̱ʼe̱. Nogomeya̱ oʼnoknopo̱e̱. Diosa taʼmonahueʼ o̱ʼe̱. Konige̱po Cristo ehueʼ o̱ʼe̱. Nogomeya̱ oʼnoknopo̱e̱po. 


text:
<pb/>Kenda Jesúsa eadeʼte, —‍Kentaj oʼnonmabodhuahuikaʼuy Diosen huamanbatiaʼpakeri Jesús o̱ʼe̱. —‍Huakkaʼada oʼdaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Diosa oʼtaʼmonaʼuyate. Cristo o̱ʼe̱. —‍Nogomeya̱ oʼdaʼuy. —‍Ehueʼ. Cristo ehueʼ o̱ʼe̱. Galilea hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱. Galileayo hua̱e̱ʼeria Cristo ehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Cristo David huairien adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱a̱po. Belényo oʼsiʼpoe̱ʼapo kenteda David oʼsiʼpoe̱ʼuyate. —‍Nogomeya̱ oʼdaʼuy. 


text:
Huakkaʼada kanʼkude̱ʼpo eʼtohuaʼtaʼ eʼpakada tohuahueʼ o̱ʼnuy. Diosa Jesústaj oʼtaʼmonaʼuyate kenda judío huairia oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
<pb/>Fariseo huairitaj kenpaʼti sacerdote huairitaj kenomeyen sorotataa onʼkumeʼuy. Jesústaj totiakhueʼada onʼkumeʼuy. —‍Jesústaj yanʼtotiak. Oʼnonaʼne. ¿Menaʼpo totiakhueʼ moʼe̱? —‍Huairia onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍In huabokerek ʼuruaʼnanada oʼmanaʼ. Ken konig manahueʼ o̱ʼi̱kaʼuy. ʼUruaʼnanada oʼmanmadikaʼ. —‍Sorotataa onʼmanaʼuyate. 


text:
Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeria Moisésen huaʼataj nopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. Diosa castiga kamagkeʼ. —‍Fariseo huairi onʼhuadiaypo sorotataj huairitaj onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Nicodemo fariseo huairi o̱ʼe̱po aʼnenda sikyo Jesústaj aʼbatiaʼpakyaʼpo oʼtaʼhuadbedʼuyate. Nicodemoa nogomey fariseo huairitaj oʼmanaʼpo, 


text:
<pb/>—‍Betapiʼ, “Dakhueaʼ oʼkaʼ, castiga ka̱gkeʼpo.” Kenpaʼ ahued kenbokerektaj pe̱e̱ʼdik moʼe̱. Katepiʼ dakhueaʼpiʼ oʼkaʼ huakkuruda nopo̱e̱ʼdik moʼe̱. Kenpaʼ Moisésen eʼmanaʼ o̱ʼe̱. Kenda opudomey moʼnopo̱e̱t. —‍Nicodemoa oʼmanaʼuy. Nog fariseo huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kaʼtiaʼ, o̱ʼnakon Galilea hua̱e̱ʼeri i̱ʼe̱po iaʼ. Apagbaʼ yatiahuayʼ. Galilea hua̱e̱ʼeri Diosen huamanbatiaʼpakeri ehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Cristo Galileayaʼ tiakhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Apagbaʼtaj iʼtiahuaypo kenda nopo̱e̱ʼdik i̱ʼe̱. —‍Judío huairia onʼdiaypo namaʼda oʼnonaʼuy. Nicodemotaj oʼnonaʼuyate. Ettoneʼ nogbokerekereda oʼbakdeʼuyate. 


text:
Aʼtimon sueʼda Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri sueʼda fariseo huairi hua̱e̱ʼeriere Jesúste onʼhuatiakuy. Ettoneʼtaj onʼhuatotiakpo, ken ettoneʼ nogbokerekereda eʼbakdejte beʼapiʼ huaboaʼda onʼhuahuaydepo aratbutnopoyoda onʼboaʼpo, 


text:
Ettoneʼ nogbokerekereda eʼbakdejnayo kabueyeʼpo huida̱ yanʼbapaʼikaʼ. Moisésbaʼa kenpaʼ monaʼne, huamanmadikaʼeri. ¿Menpaʼ kaʼdik o̱ʼe̱ oroʼ? ¿Menpaʼ iʼnopo̱e̱ o̱ʼna? —‍Moisésbaʼ huamanmadikaʼeri fariseoere Jesústaj namaʼda kaeʼpo oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda namaʼda Jesúsa kaeʼpo namaʼda oʼnonaʼuy. Jesústaj namaʼda enaʼtadapiʼ kaeʼpo oʼnonaʼuy. Kenokaʼ kenda eʼnonaʼte Jesús ʼikutagpite oʼhuadpo soroktaʼ huabaʼpia oʼmadoyaʼuy. 


text:
“¿Menpaʼ kaʼdik o̱ʼe̱ oroʼ?” “¿Menpaʼ iʼnopo̱e̱?” Onteʼti Jesústaj namaʼda oʼnonaʼpo, —‍Beʼapiʼ dakhueaʼ kahueʼ eʼhua̱ʼi̱kaʼa huakkuru huida̱ kapaʼeʼ. —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼpo. 


text:
Ettoneʼ dakhueaʼ oʼkaʼ. Ayaʼada kenda enadeʼ nogtiaʼ nogtiaʼ huaboaʼda oʼnokbahuukaʼpo oroʼomeykon Diostaj dakhueaʼ oʼkaʼuy onʼnoponpo oʼnokhuaʼuy. Huakkuruda huatoneʼa̱ oʼnokbahuaʼpo nogti nogtiaʼ oʼnokbahuukaʼpo ayaʼada oʼnokbahuaʼdenok ettoneʼyoʼda oʼyahueʼuy. Ettoneʼere Jesúsereyoʼda oʼnunʼuy. 


text:
Jesúsa oʼbopo onaʼpo, —‍¿Dakhueaʼ oʼkaʼ boʼhuaaʼnig men ya̱ʼne? Sigpiʼ castiga o̱gkay huaahueʼ moʼe̱ne, ettoneʼ. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ayaʼ menokbahuaʼne. Sigpiʼ castiga o̱gkay huaahueʼ meʼnene, Huairi. —‍Ettoneʼa̱ Jesústaj onaʼuy. —‍Castiga kanogkeʼ dokon huaahueʼdik i̱jje̱y. Yahuatiʼ. Onteʼti dakhueaʼ kahueʼ ya̱e̱ʼ. —‍Jesúsa ettoneʼtaj onaʼuy. Jesús konig Diosen huakjey o̱ʼe̱. Diostaj oʼmaknopo̱e̱a̱ʼikaʼ. Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Diosen jakyo huakkaʼ aratbut o̱gkupopakuy. Onteʼti Jesúsa oʼmanmadikaʼapo, —‍Diostaj huamaknopo̱e̱a̱ʼeri konig Diosen huakjey i̱jje̱y. Konig Diosen huakjey i̱jje̱po aratbuttaj ijmaknopo̱e̱a̱ʼikay. Konig o̱ʼe̱ Dios huanopo̱e̱ʼ ijmaknopo̱e̱a̱ʼikay. Doʼtaj ayaʼada moknopo̱e̱po moʼnigpe̱i̱kaʼpo Diostakon oʼnoknopo̱e̱a̱po. Huadakda o̱gkikaʼpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Huakjeyyo o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Dakhueaʼ kikahueʼda sikki̱re̱gyo̱ ehueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Onda iʼnopo̱e̱po huataʼ iʼtiaʼpakne noga̱ konigti kenda iaʼ tiaʼpakhueʼ o̱ʼnenok namaʼdapiʼ iaʼnok ontaj nigpe̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱y. —‍Fariseo huairiomeya̱ Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Do huataʼda ijtiaʼpaknig buttida o̱ʼe̱. Doʼtaj nigpe̱e̱dik moʼe̱ konige̱po Apag Diosere i̱ji̱kaʼuy, Apag Diosyaʼ ijtiakuy ijnopo̱e̱y. Onteʼti Diosyo ijhuaʼapoy ijnopo̱e̱nok konige̱po doʼhued huaʼa buttida o̱ʼe̱ oknopo̱e̱dik moʼe̱ kenpaʼti doʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne. Opudomeynayo ke̱ya̱ʼ oʼtiakuy nopo̱e̱hueʼ moʼe̱. Ke̱yo̱ oʼhuaʼapo nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. 


text:
Konig aratbuta onʼnopo̱i̱kaʼ opuda̱ moʼnopo̱e̱. Diosyaʼ oʼtiakuy nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Da oaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼne. “Dakhueaʼ boʼkikaʼpo bueydik moʼe̱ne,” kamanikeʼpo Diosa taʼmonahueʼ meʼu̱yne. 


text:
Aratbut oknopo̱e̱hueʼ e̱ʼneʼnayo nopoʼkoreahueʼ e̱ʼneʼnayopiʼ “Dakhueaʼ boʼkaʼnok Diosa castiga kamagkeʼ.” Aʼdik i̱jje̱a̱poy. Konige̱po nogtiaʼda ahueʼ i̱jje̱y. Apag Dios doere konigti oʼmanaʼikaʼ. Buttida oaʼ ayaʼada nopo̱e̱ʼdik o̱ʼne. 


text:
Aʼnennada Diosen huaʼa Moisésa oʼmanigmadoyaʼuyate. Opudomey Moisésbaʼ moʼto̱e̱ne. Huabokerekpiʼ dakhueaʼ ekaʼnayo dakhueaʼ oʼkaʼ bottaʼbokereka konigti eʼhuaaʼnayo buttida onʼhuaaʼ moʼnopo̱e̱po dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga o̱gkaʼdik moʼe̱ne. Moisésa oaʼuyate. 


text:
Ken do konig Diosen huakjey i̱jje̱po Diostaj huamaknopo̱e̱a̱ʼeri i̱jje̱po ijtiakuy. Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Kenda huataʼ ijhuaʼikay. Doʼhued Apaga Diosa konigti beʼhuaaʼikaʼne. Konige̱po buttida oaʼ oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. —‍Fariseo huairitaj Jesúsa oʼmanaʼuynigʼa Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ oknopo̱e̱hueʼda o̱ʼnuy. 


text:
<pb/>—‍Kaʼtiaʼ iaʼ, ¿O̱ʼnen Apag men i̱ta̱e̱? —‍Fariseoa oʼnonaʼuy. —‍Diosen Cristo o̱ʼe̱ oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼyareaʼeri o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Kenpaʼti Apag Diostaj konigti oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Diosen jakyo kenteda Diostaj huakupe huanigkuda̱ʼ cajaʼpo oʼhuadikaʼ, ke̱yo̱ Jesúsa kenokaʼ eʼmanmadikaʼte Jesús bueyhueʼ ka̱e̱ʼ Diosa oʼnopo̱e̱nok tohuahueʼdik o̱ʼnuy. Ke̱yo̱ ijhuaʼapoy huahueʼdik moʼe̱a̱pone. Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenpaʼda oʼnokhuaʼapone. Doʼtaj oʼdukaponigʼa oknopo̱e̱hueʼda moʼe̱po kenpaʼda moʼbueyapone. Nopoʼkoreahueʼda dakhueaʼ eʼkaʼ moʼto̱e̱po moʼbueyapone. Ke̱yo̱ ijhuaʼapoy huahueʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Judío oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Ke̱yo̱ ijhuaʼapoy huahueʼdik moʼe̱a̱pone.” Jesúsa monaʼne. Menpaʼ huataʼda arakdikpiʼ ya̱ʼe̱po ya̱ʼe̱t. —‍Judíomeya̱ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>—‍Huadariyo hua̱e̱ʼeri moʼe̱po konig dakhueaʼ huakaʼeri aratbut moʼe̱po, konig opudda boʼpakpo moʼnopo̱i̱kaʼpo, konigti boʼkikaʼ. Donayo kurudya̱ʼ ijhuarakuy. Apag Diosyaʼ ijtiakuy. Indariyo hua̱i̱kaʼeri ehueʼ i̱jje̱y. 


text:
Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Do Diosen Huasiʼpo e̱e̱ʼtada doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueaʼ eʼkaʼ moʼto̱e̱po kenpaʼda moʼbueyapone. Diosa castiga mogkaʼapone. —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Beʼa i̱ʼe̱ on? —‍Kenda eʼnopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo namaʼda oʼnonaʼuy. —‍Kenda huakkuruda oʼnonaʼuyne. Menaʼpo onteʼti enaʼtaʼ boʼpak. 


text:
“Inomey huairia dakhueʼda o̱gkikaʼ, ontaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne.” Diostaj huaaʼdik e̱ʼe̱a̱da oynayo huaahueʼdik o̱ʼnene. Keʼna meʼtaʼmonaʼuyne buttida oaʼikaʼ. Kenda Diosen ijpe̱e̱po aratbuttaj ijmanikay. —‍Jesúsa oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsa Apag Diostaj oʼmanmadikikaʼ. Judío huairianayo nopoenkahueʼ o̱ʼnuy. Kenpaʼti Apag Diosa oʼtaʼmonaʼuyate judíomey nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuynok, 


text:
<pb/>—‍Cruzte doʼtaj enʼdarakdeʼte Diosa oʼtaʼmonaʼuyate moʼnopo̱e̱a̱pone. Doʼhuedda sigpiʼ kahueʼ i̱ji̱kay. Kenda Diosa meʼnopo̱e̱a̱ʼne kenda ijmanikay. 


text:
Doʼhued Apag Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Nogtiaʼda e̱a̱hueʼ meʼi̱kaʼne. Doere kenpaʼda o̱ʼi̱kaʼ. Kenda Diosa oʼpak ijkikay. —‍Jesúsa Judío huairitaj oʼmanaʼuy. Kenomeya̱ Jesústaj onʼhuadiaypo eʼaraktaʼ onʼtipakuy. 


text:
<pb/>Kenda Jesúsa eʼmanadeʼte huakkaʼada Jesústaj oʼnoknopo̱e̱ʼuy. Diosensiʼpomey Jesústaj diʼ o̱ʼne. Aratbut Jesústaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo konig totoʼen huanabaʼ o̱ʼnepo dakhueaʼ o̱gkikaʼ. 


text:
—‍Ayaʼada doʼhued huaʼa moʼnigpe̱i̱kaʼpo doʼhued hueretda huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱ne. Doʼhued huaʼa buttida o̱ʼe̱ moknopo̱e̱po onteʼti totoʼtaj konig huanabaʼ nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼpo onteʼti dakhueaʼ kikahueʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Judío huaknopo̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Oroʼomey Abrahamen adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱y. Nog aratbuten huanabaʼ ehueʼda o̱ʼi̱kay. Konig dakhueaʼ huakaʼeri huanabaʼ ehueʼda o̱ʼi̱kay. Onteʼti konig huanabaʼ dakhueaʼ kikahueʼdik o̱ʼe̱a̱poy. Namaʼda oroʼtaj kenpaʼ onaʼne. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ayaʼada dakhueaʼ o̱gkikaʼpo, batikhueʼda dakhueaʼ o̱gkikaʼpo dakhueaʼ huakikaʼeri huanabaʼ o̱ʼne. 


text:
Huabokereken huasiʼpo huaojyoda o̱ʼnikaʼapo. Huanabaʼnayo huairiyoda i̱kahueʼ o̱ʼneapo. Nogok meyo̱piʼ kenpaʼda huaʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
Do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y. Konig totoʼen huanabaʼ dakhueaʼ boʼkikaʼne. Doʼhua dakhueaʼ eʼkaʼ eʼmanopoʼyareaʼnayo Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Buttida boaʼne Abrahamen adhueaʼ huayayo moʼe̱ne ijnopo̱e̱y. Abrahamen adhueaʼ huayayo e̱ʼe̱a̱da doʼhued huaʼa pakhueʼ moʼe̱po doʼtaj eʼaraktaʼ onʼtipakne. 


text:
Kurudyo̱ doʼhued Apagere i̱ji̱kaʼuy. Apagtaj ijtiahuayikaʼuy. Ijpe̱i̱kaʼuy. Kenda ijtiahuayikaʼuy ijpe̱i̱kaʼpo opudomeytaj oʼnonaʼne. Doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱ne. O̱ʼnen huaojtaj moʼnigpe̱i̱kaʼpo dakhueaʼ boʼkikaʼne. —‍Judíotaj Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ, dakhueaʼ huakaʼeri ehueʼ o̱ʼe̱y. Huadakda o̱ʼe̱y. Abraham oroʼen huaoj o̱ʼe̱. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy. —‍Abraham Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Abrahamen hueretda huasiʼpo ehueʼ moʼe̱ne. Abrahamensiʼpo e̱e̱ʼnayo Diostaj moʼnigpe̱i̱kaʼyet. Kenpaʼti Diosen huaʼa boʼpakikaʼyet. 


text:
Diosa meʼtaʼnonaʼuyne. Diosyaʼ ijtiakuy. Buttida huaʼa Diosa meʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. Diosen buttida huaʼa eʼnonaʼtada doʼtaj onʼhuadiaypo doʼtaj eʼaraktaʼ onʼtipakne. Ken konig Abrahama kahueʼ o̱ʼu̱y. Abraham Diostaj oknopo̱e̱po Diosen huataʼmoneritaj oʼmanigpe̱i̱kaʼuyate. 


text:
Konig opuden huaoj dakhueʼyoʼda oʼkikaʼ opudomeykon dakhueaʼ boʼkikaʼ. —‍Jesúsa judíotaj oʼmanaʼuy. —‍Oroʼ kate bahuetaʼ eʼsiʼpoe̱ʼ ehueʼ o̱ʼe̱y. Abrahamen hueretda adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱y. Nogtida Apag Dios oʼte̱ne. Diostaj oʼnigpe̱i̱kay. —‍Judíoa Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Dios opuden huaoj e̱e̱ʼnayo doʼtaj diʼ moʼe̱a̱ye̱t konige̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Doda ijpakpo tiakhueʼ i̱jje̱ʼuy. Diosa oʼpakpo meʼtaʼmonaʼuyne. Opudnayo doʼtaj diʼ ehueʼ o̱ʼnene. 


text:
Dakhueʼda moʼe̱po Diostaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Huadak eʼkaʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Konige̱po doʼhued huaʼa eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Kenpaʼti doʼhued huaʼa eʼnopoenkaʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. 


text:
Katepiʼ opudomeyen huaoj oʼpaknok kenda boʼkikaʼne. Opudomeyen huaoj totoʼ moʼta̱e̱ne. Kentayoʼda moʼnigpe̱i̱kaʼ. Huakkuruda totoʼa oʼbahuadiayikaʼpo huakkaʼtada oʼmanopoʼarakikaʼpo. Diosen buttida huaʼa totoʼa eʼnopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Buttida huaʼa nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po ahueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Da oaʼikaʼ. Da huaaʼeri o̱ʼe̱. Aratbuttaj da huaaʼeri oʼmaeaʼikaʼ. Aratbuttaj engaña huakaʼeri o̱ʼe̱. 


text:
Konige̱po o̱ʼnen huaoj totoʼ da huaʼayoʼda eʼpe̱e̱taʼ boʼpakikaʼpo Diosen buttida huaʼa eʼmanaʼte eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼi̱kaʼne. Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnene. 


text:
Namaʼda oameʼ. Huaahueʼdik o̱ʼnene. Dakhueaʼ oʼkameʼ. Huaahueʼdik o̱ʼnene. Buttida oʼikaʼ. Doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. 


text:
Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱po konige̱po doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Diosen aratbut Diosen huanigpe̱i̱kaʼeriomey Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. Opudomeynayo Diosen huanigpe̱i̱kaʼeri ehueʼ moʼe̱ne. Diostaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ moʼe̱ne. —‍Jesúsa judío aratbuttaj oʼmanaʼuy. Aʼnennanada Abraham oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Abraham siʼpoe̱hued e̱e̱ʼte Cristo o̱ʼi̱kaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Dapitaʼ dakhueʼnanada i̱ʼe̱ne. Samaria hua̱e̱ʼeri i̱ʼe̱ne. Totoʼa menopoʼto̱e̱ne. Buttida onaʼne. —‍Judío huairia huakkaʼ onʼhuadiaypo Jesústaj onʼtidiʼkepo oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Doʼtaj totoʼa nopoʼto̱e̱hueʼ meʼe̱ne. Diostaj diʼnanada i̱ji̱kay. Ijnigpe̱i̱kay. Dios huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ ijbatiaʼpakikay. Diostaj pakhueʼ moʼe̱po doʼtaj onʼhuadiaypo dakhueaʼda onʼhuaaʼne. 


text:
“Jesús huadakda o̱ʼe̱.” Menhuaikaʼ. Manahueʼ i̱ji̱kay. Apag Diosnayo doʼtaj buttida beʼtinopo̱e̱po, “Huadakda o̱ʼi̱kaʼ.” Beʼhuaikaʼne. 


text:
Doʼhued huaʼataj ayaʼada oʼnoknopo̱e̱po onʼnigpe̱i̱kaʼpo kenpaʼda bueyhueʼ o̱ʼneapo, Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. —‍Judío huairitaj Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Totoʼ oʼnopoʼto̱e̱. Oynayo buttida oʼnopo̱e̱y. Oroʼomeyen adhueaʼpaneʼ Abrahama Diostaj eʼnigpe̱i̱kada oʼbueyʼuyate. Diosen huamanbatiaʼpakeriakon Diostaj e̱ʼnigpe̱i̱kada onʼmabueyʼuyate. “Doʼhued huaʼataj ayaʼada oʼnoknopo̱e̱po onʼnigpe̱i̱kaʼpo kenpaʼda bueyhueʼ o̱ʼneapo.” Namaʼda iaʼ. 


text:
Oroʼen huaoj Abraham teyda huairitoneʼ o̱ʼu̱y. Abraham oʼbueyʼuyate. Diosen huamanbatiaʼpakerikon onʼmabueyʼuyate. Menpaʼ Abrahamtaj nogi̱ti hueretda huairitoneʼ o̱ke̱hueʼdik i̱ʼe̱ne. Diosen huamanbatiaʼpakeritaj o̱ʼnayoʼda teyda huairitoneʼ make̱hueʼdik i̱ʼe̱ne. “Huairi i̱jje̱y,” namaʼda iʼnopo̱e̱po, da iaʼ, huairi ehueʼ i̱ʼe̱. —‍Judío huairia oknopo̱e̱hueʼda o̱ʼnepo Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Aratbuttaj manoeanhuahuikaʼdik i̱jje̱y.” Doda ijpakpo manahueʼ i̱ji̱kay. “Jesús huadakda o̱ʼe̱,” aratbuta menʼbatiaʼpakeʼpo manahueʼ i̱ji̱kay. Diosa oʼpaknok kenda ijmanikay. “Huairitoneʼ i̱ʼe̱ne. Doʼhued Huasiʼpo i̱ʼe̱ne.” Diosa menaʼikaʼne. “Oroʼen Dios o̱ʼe̱,” namaʼda boaʼikaʼne. 


text:
Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. “Diostaj yoknopo̱e̱y.” Buttida ijjay. “Diostaj oknopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y.” Doa eaʼnayo opud konigti da huaaʼeri i̱jje̱a̱yet. Dapitaʼ Diostaj yoknopo̱e̱po ijnigpe̱i̱kay. 


text:
Doʼtaj oʼtiaʼpakpo Abrahamtaj Diosa onaʼuyate. “O̱ʼnen huayayo huaboroʼ huairitoneʼ o̱ʼe̱a̱po.” Doʼtaj oʼtiaʼpakpo Abrahamtaj onaʼuyate. Diostaj Abraham kenda oknopo̱e̱po do i̱jje̱a̱ponok durugnanada o̱ʼu̱yate. —‍Judío huairitaj Jesúsa oʼnanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ. Abraham aʼnennanada o̱ʼi̱kaʼuyate. Onnayo huatoneʼ ehueʼ i̱ʼe̱ne. Menpaʼ Abrahamtaj iʼtiahuayʼuy. Ehueʼ. Abrahamtaj tiahuayhueʼ i̱e̱ʼuy. Da iaʼne. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
Onʼpe̱e̱depo Jesústaj kadarakeʼpo huid onʼbaeʼeadpo Jesústaj kanʼpaʼeʼpo huid onʼbaeʼeadnigʼa. Jesúsa oʼmaki̱re̱gpo Diosen jakyaʼ oʼbakhuaʼuy.<pb/>


text:
Nogok okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete Jesús oʼhuaʼepo Jerusalényo̱ oʼhuaʼepo huabokerek ekpobigtaj oʼtiahuayʼuy. Keʼna ekpobig oʼsiʼpoe̱ʼuy ekpobig o̱ʼe̱ʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Menaʼpo inbokerek ekpobig yasiʼpoe̱ʼuyate? ¿Beʼa dakhueaʼ yakuyet? ¿Huaoapiʼ hua̱ye̱a̱piʼ keʼnadapiʼ dakhueaʼ yakuyetpiʼ huamanmadikaʼeri? —‍Oroʼomey Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ, keʼna dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼu̱y. Keʼnen huaoa hua̱ye̱erea dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼnuyate. Konige̱po dakhueaʼ o̱gkuypo ekpobig ehueʼ o̱ʼe̱. Diosa teyda kikaʼdik ka̱e̱ʼpo bakpoyareaʼdik ka̱e̱ʼpo aratbuta kanʼtiahuayeʼpo kanʼnopo̱e̱ʼpo konige̱po ekpobig oʼsiʼpoe̱ʼuyate. 


text:
Kenda Diosa oʼpak kakikeʼpo kenpaʼti Diostaj kanigpe̱i̱keʼpo Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Konige̱po oyedda Diosen kikaʼdik i̱jje̱y. Sueʼda huameʼnoe meke̱nok oyda Diosen kikaʼdik i̱jje̱y. Aʼti nogok kahueʼdik i̱jje̱a̱poy. Konig sikyonig o̱ʼe̱a̱po kahueʼdik i̱jje̱a̱poy. 


text:
In huadariyo i̱jje̱depo konig Diosen huakjey i̱jje̱po Diostaj ijmaknopo̱e̱a̱ʼdey, Diosen huaʼa ijmanopo̱e̱a̱ʼdey. —‍Jesúsa oroʼtaj keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Yahuatiʼ. Siloé ya̱koyo yahuatiʼ. Yakpokoyoaʼ. —‍Ekpobigtaj onaʼuy. (Siloé judíoen huadik eʼdiktaʼmonaʼ o̱ʼe̱.) Ken, oʼhuaʼpo okpokoyodepo okpoyarudʼuy. Oʼtiakpo dakaʼ oʼmaboʼuy. 


text:
Yareahued ekpobig jak eretnopoyoda oʼhuadikaʼpo “huakupe menʼyok,” oʼmanaʼikaʼuy. Ayaʼada kentaj onʼnoki̱e̱ʼuy. Ekpobig o̱ʼi̱kaʼ ayaʼada onʼtiahuayikaʼuy. —‍Dapiʼ inbokerek oʼhuadpo “huakupe menʼyok,” oʼmanaʼikaʼuynig. —‍Sueʼada oʼdaʼuy. 


text:
<pb/>—‍E̱e̱ʼ, keʼna o̱ʼe̱. —‍Nogomeya̱ oʼdaʼuy. —‍Ehueʼ, nogda o̱ʼe̱. Konigti o̱ʼe̱. —‍Nogomeya̱ oʼdaʼuy. —‍Do ekpobig i̱ji̱kaʼuynig i̱jje̱y. —‍Kenbokerek okpoyaredepo oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Jesúsa barakte oʼsupupo oʼdukutaʼpo soroka bekpodukutaʼpo, “Siloé ya̱koyo yahuatiʼ. Yakpokoyoaʼ.” Menaʼne. Ken ijhuaʼdepo yokpokoyodepo huaboaʼda ijmabodi. —‍Oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Men ya̱ʼe̱ kenbokerek? —‍Oʼnonaʼuy. —‍Nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. —‍Oʼmanaʼuy. ¿Menpaʼ i̱ʼe̱po ikpoyarud? Fariseo judío huairia ekpobigtaj oʼnonaʼuy. 


text:
Okmapi̱e̱ʼahuaddikte huameʼnoete Jesúsa soroka oʼdukutaʼpo okpoyareadnok kenbokerek ekpoyareadtaj onʼtohuaʼpo judío hua̱i̱takeʼ jak huairitaj onʼtohuaʼpo fariseo huairitaj onʼtohuaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ekpobig i̱ʼunhuahuikaʼuy. ¿Monig oyda huaboaʼda iʼtiahuay? —‍Fariseo huairia oʼnonaʼuy. —‍Soroka samibia bekpodukutaʼpo yokpokoyopo huaboaʼda ijtiahuayoni. —‍Fariseo huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete aratbut katepiʼ kahueʼdik o̱ʼne. Oʼmanmadikikay. Inbokerek nigpe̱e̱hueʼda o̱ʼe̱po okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete oʼyareaʼnok keʼna Diosen huamanbatiaʼpakeri ehueʼdik o̱ʼe̱, oʼnopo̱e̱y. —‍Sueʼada onʼbatiaʼpakuy. —‍Dakhueaʼ huakaʼeri e̱e̱ʼnayo bayareahueʼdik o̱ʼe̱. Keʼna oʼyareaʼde dakhueaʼ huakaʼeri ehueʼdik o̱ʼe̱, oʼnopo̱e̱y. —‍Noga̱ onʼbatiaʼpakuy. Noga̱ nogpaʼ nogpaʼ onʼbatiaʼpakpo konigti ahueʼ o̱ʼneʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿On menpaʼ iʼnopo̱e̱ ken huabokerek huakpo beyareatenigtaj? —‍Huabokerek huakpoyareritaj judío huairia oʼnonaʼuy. —‍Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱, oʼnonaʼne. —‍Oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Aʼnenda ekpobig o̱ʼi̱kaʼuy. Oyda okpoyaredepo tiahuaydik o̱ʼe̱. Kenda Judío huairia oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼnepo, “Keʼnen huaoj hua̱ye̱tere yanʼtotiak.” Onʼmanaʼuy. Enʼtiakdeʼte. 


text:
<pb/>—‍¿In huabokerek menpaʼ o̱ʼnensiʼpo ya̱ʼe̱? ¿Menpaʼ ekpobig oʼsiʼpoe̱ʼuy, boʼtiaʼpakikaʼ? ¿Menaʼpo oyda tiahuaydik ya̱ʼe̱? —‍Judío huairia keʼnen huaojtaj hua̱ye̱tere onʼmanaʼuy. 


text:
Menaʼpo oyda tiahuaydik o̱ʼe̱ oroʼnayo nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y. Kenpaʼti beʼa yakpoyaret nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y. “¿Beʼa bekpoyareaʼ?” Ya̱ʼnonaʼ. Huabokerek o̱ʼe̱. Keʼnada aʼdik o̱ʼe̱. —‍Keʼnen huaoa hua̱ye̱erea onʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Judío huairitaj onʼmakmeʼpukpo huaojerea hua̱ye̱erea kenda namaʼda huairitaj onʼmanaʼuy. “Jesús Diosen Cristo o̱ʼe̱. Diosa oʼtaʼmonaʼuyate.” Beʼapiʼ eaʼnayo Apagbaʼtaj aʼpe̱e̱yaʼpo judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo onteʼti kudhueʼdik o̱ʼneapo. Judío huairia onpapayoʼ ondaʼpo. Konige̱po huabokereken huaojere hua̱ye̱ere onʼmeʼpukpo, namaʼda onʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>“Keʼna huabokerek ekpobig oʼsiʼpoe̱ʼuy. Kentaj yanʼtotiak.” Judío huairia onʼmanaʼuy. Eʼtiakdeʼte oʼnonaʼpo, —‍Buttida yaaʼ. “Diosa beʼyareaʼne.” Yaaʼ. Jesús dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼe̱, oʼtinopo̱i̱kay. Bayareahueʼdik o̱ʼe̱. Oroʼ oʼnopo̱i̱kay. —‍Judío huairia oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Dakhueaʼ huakaʼeripiʼ o̱ʼe̱piʼ ʼuruda huakaʼeri o̱ʼe̱piʼ nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. Nogtida ijnopo̱e̱y. ʼIkken ekpobig i̱jje̱mey. Oynayo ijtiahuay. —‍Oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenda huaboaʼda oʼnonaʼdene. ¿Menaʼpo onteʼti eʼpe̱e̱taʼ boʼpak? ¿Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri e̱e̱ʼtaʼ menpaʼ boʼpak? —‍Oʼmanaʼuy. 


text:
Moiséstaj Diosa onaʼikaʼuyate oknopo̱i̱kay. In huabokereknayo meya̱ʼ yaʼtiakuyet nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y. —‍Fariseo huairiomeya̱ diga̱ʼda onʼhuadiaypo i̱ghuaʼda oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¡Kenpihuay! Kentaj menaʼpo oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱. Ken huabokereka bekpoyareaʼne. Ke̱ya̱ʼ oʼtiakuy nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. 


text:
Dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa manigpe̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼ. Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeritaj Diosa oʼmanigpe̱i̱kaʼ. Katepiʼ onʼpaknok Diosa oʼmanigkikaʼ. 


text:
Dapitaʼ Diosyaʼ oʼtiakuyate. Diosyaʼ tiakhueʼ e̱ʼu̱ynayo in huabokereka kenda sigpiʼ kahueʼdik o̱ʼe̱. Bakpoyareahueʼdik o̱ʼe̱. —‍Judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Dakhueʼ eʼeretkaʼ iʼsiʼpoe̱ʼuy. Dakhueaʼ iʼkikaʼuy. Oroʼtaj onmandikahueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Judío huairia onʼhuadiaypo oʼnonaʼuy. Judío aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyaʼ oʼnenʼuy. Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri konig ekpobig o̱ʼne. 


text:
<pb/>Huabokerek ekpoyareʼtaj hua̱i̱takeʼ jakyaʼ oʼnende Jesúsa oʼnopo̱e̱po oʼdeatopo, —‍¿Diosen Huasiʼpo, ken huabokerektaj Diosa oʼtaʼmonaʼuyate menpaʼ oknopo̱e̱ʼ? —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kentaj iʼtiahuayne. Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. In do i̱jje̱y. Diosen Huasiʼpo i̱jje̱po onaʼne. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ oknopo̱e̱po huikudate oʼtihuadpo, —‍Diosen huataʼmonaʼeri i̱ʼe̱. Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱. Yoknopo̱e̱y, Huairi. —‍Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huakkaʼada konig tiahuayhueʼdik o̱ʼnepo konig ekpobig o̱ʼnepo Diostaj oknopo̱e̱hued o̱ʼnepo doʼtaj oʼnoknopo̱e̱a̱popo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Nogomeya̱ “Ekpobig ehueʼ o̱ʼe̱y. Tiahuaydik o̱ʼe̱y. Diostaj huadakda oknopo̱i̱kay.” Namaʼda onʼbatiaʼpakpo hueretda huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼnepo konig ekpobig o̱ʼnenok Diosa castiga magkaʼdik o̱ʼi̱kaʼapo. Konige̱po Diosa indariyo meʼtaʼmonaʼuyne. —‍Jesúsa oaʼuy. 


text:
<pb/>Ken, sueʼada fariseo huairi kenteda o̱ʼnepo Jesústaj onʼpe̱e̱depo, —‍Dapiʼ oroʼomeynayo Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼe̱y. Oroʼomey ekpobig ehueʼ o̱ʼe̱y. Diostaj oknopo̱e̱y. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱y,” eaʼnayo o̱ʼnen dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa bakkahueaʼdik moʼe̱a̱ynigʼa “Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼe̱y,” namaʼda boaʼnok Diosa bakkahueahueʼdik moʼe̱ne. —‍Jesúsa fariseo huairitaj oʼmanaʼuy.<pb/>


text:
Diosen huanigpe̱e̱ʼeriomeytaj hueretda huamato̱e̱ʼeri doa i̱ji̱kay. Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo, —‍Buttida ijjay. Ovejataj kabatiokeʼpo oveja huamato̱e̱ʼeria huakpa ekbirikyo oʼbakuda̱ʼikaʼ. Bisik oʼbakuda̱ʼikaʼ. Oʼbakuda̱ʼdepo akbogpe huato̱e̱ʼeria teyaʼda okhuikikaʼ. Oveja huabereeri onʼtiakdepo akbogpeyaʼ kudhueʼdik o̱ʼnikaʼ. Nogyaʼda o̱gkudikaʼ. Huakpakuyaʼ onʼbehuikpo onʼkudikaʼ, 


text:
Hueretda oveja huamato̱e̱ʼeria ovejataj oʼmatiokikaʼpo oʼmato̱i̱kaʼpo sikyoedda ovejataj aʼbaeyaʼpo akbogpete oʼhuahuaʼdepo kentaj akbogpe huato̱e̱ʼeria o̱ki̱e̱ʼpo oʼnigokhuike. Ken hueretda oveja huamato̱e̱ʼeri oʼkudde keʼnen ovejaa onʼnigpe̱e̱. Ayaʼ ovejaen huadik oʼmadikkaʼdepo oʼmaoro̱kaʼpo. 


text:
Ayaʼtada oʼmaoro̱kandepo huakkuru oʼmanighuaʼikaʼ. Oveja hueretda huamato̱e̱ʼeritaj onʼpe̱e̱po oʼnoki̱e̱ʼpo konige̱po onʼtahuaʼikaʼ. 


text:
Noga̱da eʼhuatiakte oveja oʼnokmamonapo. Keʼna menʼtahuaʼ enaʼte onʼpe̱e̱po o̱ki̱e̱hueʼ onʼe̱po oʼnokmamonapo. —‍Ken konig oveja huamato̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmanbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Jesúsa kenda oʼmanbatiaʼpaknigʼa judío aratbuta eʼpe̱e̱a̱da nopo̱gkahueʼ o̱ʼneʼuy. Jesús konig oveja huamato̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼ oʼmato̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>Onteʼti Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo, —‍Buttida ijjay. Do konig ovejaen akbogpe i̱jje̱y. Do konig oveja ijbatokudi. Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeri doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po doere kuddik o̱ʼne. 


text:
Huakkaʼada konig huamanbatiaʼpakeri do tiakhued e̱e̱ʼted kenomey konig huabereeri engaña huakaʼeri o̱ʼneʼuyate. Hueretda ovejaa taʼhuahueʼ o̱ʼnikaʼuyate. 


text:
Do oveja eʼtiokpakaʼ akbogpe konig i̱jje̱y. Ayaʼada doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po konig onʼkudpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Diostaj dakaʼ kanʼnigpe̱i̱keʼpo ijbatihuapokikay. Dakhueaʼ kahueʼ kaʼneʼpo kenomeytaj ijbatiokikaʼapoy. 


text:
<pb/>Namaʼda huamanmadikaʼeri konig huabereeri o̱ʼne. Onʼberikaʼ. Onʼbarakikaʼ. Onʼbakbasakikaʼ. Donayo ijmanoeanhuahuikay. Hueretda huaknopo̱e̱ʼeritaj ijmanoeanhuahuikay. Huakkaʼda ijmatinepahuiʼpo ʼuruaʼnanada ijmanoeanhuahuikay. 


text:
Do konig oveja huamato̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Huadakaʼda huamato̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼnanada ijmato̱i̱kay. Ovejataj aʼbatiokayaʼpo, ovejataj aʼmanoeanhuahuikayaʼpo ijmanigbueyapoy. 


text:
Sueʼada huakupetaʼ huakkaʼ oʼderetpakpo nogen ovejataj onʼmatamato̱i̱kaʼ. Nubakuhuaa eʼhuatiakte onʼmatiokmonikaʼ. Oveja nogen onʼta̱e̱nok huakupeyoʼda oʼderetpakpo ovejataj pakhueʼ o̱ʼnepo onʼmatiokmonikaʼ. Nubakuhua onʼbahuatiakpo oʼmabokeʼpo oʼmamonaʼikaʼ. 


text:
Doa konig ovejataj dakaʼ huamato̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Apag Diosa doʼtaj meki̱e̱ʼne konigti Apag Diostaj doa yo̱ki̱e̱y. Kenpaʼti doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeritaj ijmaki̱e̱y konigti doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeria doʼtaj meʼnoki̱e̱ʼne. Dakhueaʼ eʼkaʼ aʼmanopoʼyareayaʼpo huanigpe̱i̱kaʼeritaj ijmanigbueyapoy. 


text:
Nog huanigpe̱i̱kaʼeritakon ijmato̱e̱i̱kaʼapoy. Judío aratbut ehueʼ o̱ʼne. Nog aratbut o̱ʼne. Ken aratbuttakon manopoʼkoreaʼdik i̱jje̱y. Doʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Kenomeyere judíomeyere konig nogaratbuttida o̱ʼneapo. Kenpaʼti do kenomeytaj nogtiada huamato̱e̱ʼeri i̱jje̱a̱poy. 


text:
Diostaj ijnigpe̱e̱nok, doʼtaj menʼtohuaʼ doʼtaj menʼarakeʼ ijnopo̱e̱po. Ken ijbueydeapoy onteʼti ijnoyhuada̱poy onteʼti ijnoeapoy. Konige̱po Apag Diosa diʼ meʼe̱ne. Huabokereka doʼtaj eʼaraktaʼ onʼpakpo arakhueʼdik meʼneapone. Konige̱po doada eʼnigbueytaʼ ijpakpo ijnigbueyapoy. Eʼnigbueytaʼ ijpakpo bueydik i̱jje̱a̱poy. Onteʼti eʼnoyhuadtaʼ ijpakpo noyhuaddik i̱jje̱a̱poy. Kenda doʼhued Apag Diosa menaʼuyne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Totoʼa oʼnopoʼto̱e̱ʼnok Jesús huasegda o̱ʼe̱ Katiaʼpo kentaj moʼnigpe̱e̱ʼ. —‍Huakkaʼada kenpaʼ onʼbatiaʼpakʼuy. 


text:
<pb/>—‍ʼUruaʼnanada oʼmanbatiaʼpak. Totoʼa nopoʼto̱e̱hueʼ o̱ʼe̱. Totoʼa eʼnopoʼto̱e̱ʼnayo ʼuruda batiaʼpakhueʼ ya̱ʼe̱a̱yet. Kenpaʼti ekpobigtaj okpoyareahueʼdik o̱ʼe̱ totoʼa. —‍Nogomeya̱ onʼbatiaʼpakʼuy. Judío huairia Jesústaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnuy. 


text:
<pb/>Nogok Jerusalényo̱ Diosen jak onʼtoʼkaʼdepo fiesta okkahuehueʼ hua̱e̱ʼ o̱ʼu̱y. Huahuiʼok o̱ʼu̱y. 


text:
judío huairia Jesústaj onʼtikupobopo, —‍¿Meniga̱ʼ puug oroʼomey nigunhuahuaʼdik o̱ʼe̱? Diosa eʼtaʼmonuyʼnayo buttida oyedda monaʼ. Cristo buttida e̱e̱ʼnayo monaʼ. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenda oʼnonameʼniga̱ doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Opudomeya̱ doʼtaj dakaʼ kanoknopo̱e̱ʼpo konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ ijkikamey. Diosa kenda beʼtihuapoknok ʼuruaʼda ijkikamey. Konigda eʼbayareaʼ ijkikamey. Cristo o̱ʼe̱ doʼtaj dakaʼ oknopo̱e̱ʼdik ʼuruaʼda ijkikamey. 


text:
Konig Dios ʼuruaʼnanada oʼkikaʼ konigti ijkikaʼnigʼa opuda̱ doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼne. Doʼhued oveja huanigpe̱i̱kaʼeri ehueʼ moʼe̱po, doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnene. 


text:
Doʼhued oveja huanigpe̱i̱kaʼeria doʼtaj menaʼ o̱ki̱a̱ʼpo onʼnigpe̱i̱kaʼ. Doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeri doʼa ijmata̱e̱po dakaʼ ijmaki̱kay. Doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po onʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Diosere durugnada ijmanoeanhuahuikaʼapoy. Kenpaʼda bueyhueʼdik o̱ʼneapo. Dakaʼ ijbatiokaʼnok beʼapiʼ sigpiʼ okkayhueʼdik meʼneapone. 


text:
Oveja huanigpe̱i̱kaʼeri meʼbayokuyne. Doʼhued Apag Diosa meʼbayokuyne. Teynanada o̱ʼe̱. Diosyoʼda teynanada o̱ʼe̱. Noga̱piʼ konig teyti ehueʼ o̱ʼnepo okkayhueʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>—‍Opuda̱ onʼtiahuayikaʼne nogda nogda ʼuruaʼnanada ijkikay. Apaga̱ beʼtihuapoknok konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ ijkikay. ¿Kateaʼpo menapoata doʼtaj onpaʼeapo? —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ. Huadakda iʼkikaʼnok paʼeahueʼ o̱ʼe̱a̱poy. Diostaj dakhueaʼnada iaʼnok huida̱ oʼpaʼeaʼapoy. Huabokerek e̱ʼe̱a̱da Dios i̱jje̱y iaʼnok huida̱ oʼpaʼeaʼapoy. —‍Judíoa oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Oy opudomey Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱po diosdik moʼto̱e̱ne.” Diosa oʼmanaʼuyate. Kenpaʼ opudomeyen Diosbaʼte oʼmadoyaʼuyate. 


text:
Diosbaʼnayo namaʼda ahueʼdik o̱ʼe̱. Kenpaʼda buttida o̱ʼi̱kaʼ. “Oy opudomey Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱po diosdik moʼto̱e̱ne.” Apagbaʼa buttida oʼmanaʼuyate. 


text:
Apagtaj meʼnigpe̱i̱keʼpo Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Dakhueaʼ huakaʼerite meʼtaʼmonaʼuyne. Konige̱po “Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y,” aʼdik i̱ji̱kay. Konige̱po “Diostaj dakhueʼda oʼtiaʼpak.” Doʼtaj huaahueʼ ya̱ʼnikaʼ. 


text:
Kenda doʼhued Apaga̱ menikaʼnig ijkikay. Do Diosen kikahueʼ e̱e̱ʼnayo doʼtaj oknopo̱e̱hueʼdik moʼe̱ne. 


text:
Doʼa Diosen eʼkikaʼtada opudomeya̱ doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼpiʼ kenda do ijkikaʼnige̱yo̱ kenda yanoknopo̱e̱ʼ. Diosensiʼpo o̱ʼe̱ nopo̱e̱ʼdik moʼe̱. Konig Diosa oʼnopo̱e̱ konigti ijnopo̱e̱y. Konig do i̱jje̱y konigti Dios o̱ʼe̱. Konig doʼa ijnopo̱e̱y konigti Diosa oʼnopo̱e̱. Kenda nopo̱i̱kaʼdik moʼe̱a̱po. —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Onteʼti Jordánhue̱ akodpen Jesúsa oʼhuaʼuy. Kenteda Juana huakkuruda bautiza oʼmagkadhuaʼuyatenig. Kenteda Jesús o̱ʼunhuahuaʼpo. 


text:
Jesúste huakkaʼada onʼhuatiakuy. —‍Konig tiahuayhued o̱ʼi̱kaʼ konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ Juananayo kahueʼ o̱ʼu̱y. Ayaʼda inbokerektaj oʼtiaʼpakikaʼuy, buttida oaʼikaʼte. —‍Aratbuta onʼhuaaʼuy. 


text:
Lázaro huabokerek o̱ʼu̱y. Jesúsa Lázarotaj diʼda o̱ʼi̱kaʼuy. Betania huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri o̱ʼi̱kaʼuy. Betaniayo huidpo Maríaere Martaere o̱ʼnikaʼuy. Lázaro dakhueʼda o̱ʼe̱nok María Martaere Jesúste onʼtaʼmonaʼuy. —‍Lázarotaj diʼda i̱ʼi̱kaʼne. Dakhueʼda o̱ʼe̱, Huairi. Jesústaj yanatiʼ. —‍Oʼnonaʼuy. María Jesús huairien huaʼitaj huasihuaj ʼuruʼhui̱e̱a̱da ʼitioyhued kenpaʼti huakuhuiʼa ʼitidukuthued o̱ʼu̱y. 


text:
<pb/>Jesúsa kenda oʼpe̱e̱depo, —‍Dakhueʼda o̱ʼe̱nigʼa kenpaʼda bueyhueʼ o̱ʼe̱a̱po. “Diosa ʼuruaʼda oʼkaʼ. Huadaknanada o̱ʼe̱,” aratbuta kanʼnopo̱e̱ʼpo keʼna dakhueʼ o̱ʼe̱. Kenpaʼti “Diosen Huasiʼpoa huadaknanada oʼkikaʼ. ʼUrunanada o̱ʼe̱.” Aratbuta kanʼhuaeʼpo keʼna dakhueʼda o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼpe̱e̱depo oʼmanaʼuy. 


text:
Ken Martataj Martaen huamaʼbuytaj kenpaʼti Lázarotaj diʼda oʼmaepo Jesús ke̱ya̱da nog bottaʼmeʼnoe o̱ʼe̱a̱huadpo Lázaro dakhueʼda o̱ʼe̱ eʼpe̱e̱deada bottaʼ huameʼnoe o̱ʼe̱depo, —‍Judea huadaribayo monhuaʼ. —‍Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huaboaʼda huida̱ onʼtaj eʼpaʼeaʼtaʼ boʼtipakmeʼne judío huairia Judeayaʼ. ¿Ke̱yo̱ menpaʼ onteʼti iʼhuaʼapo, huamanmadikaʼeri? —‍Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeria onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huameʼnoe jeyda o̱ʼe̱nok aratbuta katepiʼ kahuaddik o̱ʼnikaʼ. Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Nogmeʼnoetida doce horas oʼtaʼtenok kahuaddik o̱ʼnikaʼ. Doʼtaj huaarak huameʼnoe ehued o̱ʼe̱nok doʼtaj arakhueʼdik meʼnene. Nogok ken horate huabuey Diosa baktieʼeaʼuyne ayaʼ Diosen eʼkadeʼte eʼkuhuitdeʼte doʼtaj arakdik meʼneapone. 


text:
<pb/>O̱ʼa̱ro̱gpo oʼtay oroʼomeya̱ oʼnopo̱e̱po Jesústaj oknopo̱e̱gkahueʼ o̱ʼu̱y. Eʼbueytada “Oʼtay,” oaʼpo Jesúsa oʼbatiaʼpakuy. 


text:
Opud nogi̱ti doʼtaj menoknopo̱e̱ʼpo Lázarote i̱da ikken huahuahueʼ i̱jje̱mey. Konige̱po durugda i̱jje̱y. Lázarote monhuaʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Oroʼomeykon monhuaʼ. Jesúsere aʼbueyyaʼpo monhuaʼ. —‍Oroʼomey huanigpe̱i̱kaʼeritaj Tomása monaʼuyne. Tomás konogda oʼdikkaʼ Gemelo. Jesúsa aratbuttaj huamanoyhuada̱ʼeri o̱ʼe̱po aratbuttaj durugteda oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Ken Jesúsere oʼhuaʼuy. Betaniayo e̱kye̱deʼte “Bottaʼ bottaʼ huameʼnoe Lázaro kubarakyo oʼhuedde.” Jesústaj oʼnonaʼuy. 


text:
María Martaeretaj aʼbataʼhuade̱ya̱ʼpo huakkaʼ judío huairi Betaniayo onʼtiakdepo, Jerusalénya̱ʼ onʼtiakdepo, aʼmanoeynoeya̱ʼpo onʼtiakuyate. Huidpoa oʼbakbueynok eʼmanoeynoeytaʼ onʼpakuyate. 


text:
<pb/>—‍Aʼnen bottaʼ bottaʼ huameʼnoete o̱ʼna i̱yo̱ ehueʼ i̱ʼe̱meʼne. On i̱yo̱ e̱ʼe̱meʼnayo doʼhued huidpo Lázaro bueyhueʼ o̱ʼe̱aymeʼ, Huairi. 


text:
Oy kenpaʼti katepiʼ iʼpakpo Diostaj eʼtionaʼpaknayo beyokapone, ijnopo̱e̱y. —‍Martaa Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Nogok keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ayaʼada onʼnoyhuada̱po. Keʼnakon oʼnoyhuadapo ijnopo̱e̱y. —‍Martaa onaʼuy. 


text:
—‍Huamanoyhuada̱ʼeri i̱jje̱po aratbut eʼbueyʼuytaj ijmanoyhuada̱ʼapoy. Diosere aratbuttaj durugda ijmanoeanhuahuikaʼapoy. Ayaʼada doʼtaj meʼnoknopo̱e̱po enʼbueynayo onteʼti kurudyo̱ Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Durugda onʼnoeonhuahuikaʼapo. Doʼtaj meʼnoknopo̱e̱po onʼnoeonhuahuikaʼapo. Onteʼti bueyhueʼdik o̱ʼneapo. ¿Kenda menpaʼ iʼnopo̱e̱, Marta? —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍E̱e̱ʼ, kenda do ijnopo̱e̱y, Huairi. “Aratbuttaj kamanopoʼkoreʼpo Cristotaj ijtaʼmonaʼapoy. Doʼhued Huasiʼpo ijtaʼmonaʼapoy.” Aʼnennada Diosa oʼmanaʼuyate. Diosyaʼ oʼtiakuyate. O̱ʼna Cristo o̱ʼe̱. Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱, ijnopo̱e̱y, Huairi. —‍Martaa Jesústaj onaʼuy, ken. Kubarakyo Lázarobuey eʼhuedtaʼda Jesúsa oʼhuikonʼuy. 


text:
<pb/>Kenda Martaa onaʼdepo huamaʼbuy Maríataj atotiakyaʼpo Maríate oʼhuahuaʼuyate. —‍Huamanmadikaʼeri oʼtiakdepo ontaj katiakeʼ behuaaʼne. —‍Jutakaʼ Martaa onaʼuyate. 


text:
Ken María i̱da oʼbodpo i̱da o̱ʼo̱ro̱konpo. Judío huairi onʼbataʼhuadpo, onʼmanoeynoeypo Maríataj onʼtiahuaydepo kubarakyaʼ aʼhuikyaʼpo oʼhuaʼ onʼnopo̱e̱po onʼtaʼhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesústaj oʼhuatiakdepo Jesúsen huaʼitaʼpote huikudate oʼtihuadpo. —‍Aʼnen bottaʼ bottaʼ huameʼnoete o̱ʼna i̱yo̱ ehueʼ i̱ʼe̱meʼne on i̱yo̱ e̱ʼe̱meʼnayo doʼhued huidpo Lázaro bueyhueʼ o̱ʼe̱aymeʼ, Huairi. —‍María Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda María onaʼdepo oʼhuik. Lázarotaj oʼhuikuy. Judío huairi kenere onʼhuatiakdepo kenere onʼbahuikpo. Maríaomey enhuikte Jesúsa oʼbatiahuaydepo sueʼe̱a̱da o̱ʼe̱po oʼmepuʼketuʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Lázarotaj meyo̱ ya̱gkubarakkameʼ? —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. —‍Yatiak. Yatiahuayʼ, Huairi. —‍María Martaerea oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huabokerek ekpobigtaj okpoyareameʼ. ¿Lázarotaj bueyhueʼ ka̱e̱ʼpo menpaʼ Jesúsa yareahueʼdik o̱ʼe̱meʼte? —‍Sueʼada judíoa onʼbatiaʼpakuy. Lázaro oʼnoyhuaduy. 


text:
<pb/>Onteʼti Jesúsa huanopoyaʼda sueʼnanada o̱ʼe̱po kubarakte oʼhuatiakonpo Lázarotaj kubarakyo onʼhueda̱meʼte. Huaboroʼhuida̱da kubarak onʼtinokbetaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Huaboroʼhuid yanokpokoreaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. —‍Aʼnenda bottaʼ bottaʼ huameʼnoe oʼbueymeʼpo oyda pa̱gda o̱ʼe̱deta, Huairi. —‍Eʼbueyen huidpoa Martaa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍“Eknopo̱e̱ʼnayo Diosa ʼuruaʼnanada oʼkaʼapo. Dios ʼurunanada o̱ʼe̱ ayaʼada onʼtiahuaypo onʼnopo̱e̱a̱po,” onaʼdene. —‍Jesúsa Martataj onaʼuy. 


text:
<pb/>Ken huaboroʼhuid eʼtinokbetaʼ oʼnokpokoreaʼuy. Jesúsa kurudyon oʼmabopo, —‍Doʼtaj oʼnigpe̱e̱nok, Apag, dakiti onaʼne. 


text:
Doʼtaj kiriga̱yo̱ʼ menigpe̱e̱ne, ijnopo̱e̱y. Doʼtaj oʼtaʼmonaʼuyne in aratbuta kanoknopo̱e̱ʼpo “dakiti, Apag” onaʼne. —‍Jesúsa oʼtionaʼpakdepo, —‍Ya̱o̱ro̱k, Lázaro. —‍ʼUttaʼda onaʼuy. 


text:
<pb/>Eʼbueymeʼada oʼnoyhuaddepo o̱ʼo̱ro̱kpo huaʼitaj huabaʼtaj huakoktakon huabid telaa eʼtihui̱yi̱g o̱ʼo̱ro̱konʼuy. Ken konig Lázaroa o̱ʼo̱ro̱kuy. —‍Yanʼtikuj, kahuaʼeʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Jesústaj aʼarakyaʼpo monig oʼkaʼapo sacerdote huairiere fariseo huairiomeya̱ onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Judíomey Maríataj aʼtaʼhuade̱yaʼpo onʼhuatiakmeʼtenigʼa kenda Jesúsa oʼkaʼ onʼtiahuaydepo huakkaʼada oʼnoknopo̱e̱ʼuy. 


text:
Sueʼada fariseo huairitaj onʼbahuahuaʼpo, kenda Jesúsa oʼkaʼde fariseo huairiomeytaj onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
Ken fariseoere sacerdote huairiere nog judío huairiere onʼkupopakdepo, —‍¿Kate oʼkaʼapo? Ken huabokerek konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig oʼkaʼ. Oʼbayareaʼ. Kenpaʼti oʼnoyhuada̱ʼ. 


text:
Kentaj batikahueʼ e̱e̱ʼnayo ayaʼada kentaj oʼnoknopo̱e̱a̱po, kentaj ayaʼada onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Jesús oroʼen huairi o̱ʼe̱. Aratbuta onʼbatiaʼpakapo Roma huairia kenda onʼtipe̱e̱dete boʼhuadiayapone, sorotataj moʼtitaʼmonaʼapone. Oroʼtaj mogkaʼapone. Kenpaʼti oroʼen Diosen jak onʼsakaʼapo. —‍Judío huairi huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
—‍Opudomeya̱ sigpiʼ nopo̱e̱hueʼda moʼe̱ne. Aratbuttaj nogtiada eʼmanigbueynayo oroʼtehuapaʼ huadakda o̱ʼe̱a̱po. Ayaʼda judío aratbut mabueyhueʼ kaʼneʼpo nogtiada manigbueydik o̱ʼe̱a̱po. Kenda nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. —‍Caifása oʼmanaʼuyate. Caifás kenbayokte huaboroʼ sacerdote huairi o̱ʼu̱yate. 


text:
Caifásada oʼnopo̱e̱po kenda manahueʼ o̱ʼu̱ynigʼa kenbayok sacerdote huairi e̱e̱ʼte Diosa oʼnopo̱e̱a̱ʼnok “Ayaʼtada judío aratbuttaj Jesúsa oʼmanigbueyapo. Kenpaʼti Diosen aratbut, judío aratbut kenpaʼti nog aratbuttaj kamanopoʼkoreʼpo Diostaj konigti kanoknopo̱e̱ʼpo Jesúsa oʼmanigbueyapo.” Kenda sacerdote huairia oʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Judío huairia eʼaraktaʼ onʼtipaknok ke̱yo̱ huakkaʼ judío aratbut e̱gkupopakyo onteʼti Jesús huahueʼ o̱ʼu̱y. Nogyo̱ oʼhuaʼuy. Efraín huakkaʼ jakyo oʼhuaʼuy. Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼhuaʼuy. Efraínyo sueʼda aratbut o̱ʼneʼuy. Kenpaʼti Efraín kurute sueʼada aratbut o̱ʼnuy. Oroʼomeyere o̱ʼi̱kaʼuy. 


text:
<pb/>Aʼti judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta o̱ʼe̱a̱po. Nogya̱ʼ nogya̱ʼ nog huakkaʼ jakyaʼ nog huakkaʼ jakyaʼ Jerusalényo̱ huakkaʼda judío aratbut onʼbahuaʼuy. Fiesta ehued onʼbahuaʼuyate. Fiestayaʼ aʼbapeyaʼpo aʼmayaʼpo Diostaj ʼuru ʼuhua e̱ʼhua̱e̱ʼ onʼnigbatiarakuyate ʼurunopoʼda Diostaj aʼnigeyapo. Konige̱po fiesta kahued konig huakkuruda onʼhuaʼuyate. 


text:
Jerusalényo̱ o̱ʼnedepo onʼhuaʼepo Jesústaj oʼnonmabopo. Diosen jakyo o̱ʼnedepo, —‍¿Menpaʼ moʼnopo̱e̱? ¿Menpaʼ Jesús fiestate yatiakapet? ¿Tiakhueʼ ya̱ʼe̱a̱petpiʼ? —‍Judío aratbuta huayahuaya onpayoʼ onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>“Beʼapiʼ Jesústaj eʼtiahuaynayo oroʼtaj monatiʼ.” Sacerdote huairiomey fariseo huairiere onʼmanaʼuyate. Jesústaj huabakuda̱ʼ jakyo kanʼtohueʼpo kenda onʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Aʼtimon seis huameʼnoe eʼpokdeʼte judío aratbuten huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta o̱ʼe̱a̱po, Jesús Betania huakkaʼ jakyo oʼtiakuy. Ke̱yo̱ Lázaro o̱ʼi̱kaʼuy. Jesúsa Lázarotaj eʼbueymeʼtada oʼnoyhuada̱ʼuy. 


text:
Ken onʼbapeʼdepo ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj María oʼtotiakpo, konig medio litro oʼtotiakpo nardo huasihuaj huakkaʼteda e̱e̱ʼtada oʼtotiakpo Jesústaj huakkaʼ oʼpakpo María Jesúsenʼitaj oʼitioypo oʼihuekedepo, huakuhuiʼakon oʼitidukutʼuy. Jakyaʼ ayaʼada huasihuaj ʼuruʼhui̱e̱ʼtaj onʼhui̱ri̱kuy. 


text:
—‍¿Menaʼpo kenda yakaʼ? ¿Menaʼpo ken ʼurusihua bahuayahueʼ ya̱ʼe̱meʼ? Paiʼda aratbuttaj kanʼyokeʼpo ¿Menaʼpo bahuayahueʼ ya̱ʼu̱y? Huakkaʼteda e̱e̱ʼtada o̱ʼe̱. Konig trescientos denarioshuapa huakupe e̱e̱ʼtada o̱ʼe̱. —‍Judasa oʼmanaʼuy. Judas Simónensiʼpo o̱ʼu̱y. Judas Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri e̱ʼe̱a̱da Judío huairia kadarakeʼpo Judasa oʼbayokapo. 


text:
<pb/>Paiʼda aratbuttaj matinepahuihueʼada huabereeri o̱ʼe̱po eʼberetaʼ oʼpakpo kenda oʼmanaʼuy. Huabereeri o̱ʼe̱ kenda oroʼomeya̱ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria nopo̱e̱hueʼ o̱ʼu̱y. Judas oroʼen huakupe huamato̱e̱ʼeri o̱ʼi̱kaʼnigʼa oroʼen huakupe oʼberikaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kejeʼ, dakhueʼ huaahueʼ ya̱e̱ʼ Maríataj. Aʼti oʼbueyapo María oʼnopo̱e̱po ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj meʼnigtoeonhuahuikaʼpo beʼitihuekene. ʼUruso̱ʼda kanʼkubarakkeʼpo meʼso̱ʼtihuekene. 


text:
Paiʼda aratbuttanayo moʼmato̱i̱kaʼapone. Doʼtanayo to̱e̱hueʼ o̱ʼnunhuahuikaʼapone. —‍Jesúsa onaʼuy. Judío huairia Lázarotakon eʼaraktaʼ onʼpakuyate. 


text:
<pb/>Jesús Betania huakkaʼ jakyo o̱ʼe̱a̱ʼ, huakkaʼ judío aratbuta onʼtipe̱e̱po Betaniayo Jerusalénya̱ʼ onʼbahuaʼpo. Jesústayoʼda aʼtiahuayaʼpo huahueʼ o̱ʼnuy kenpaʼti Lázarotabetaʼ eʼtiahuaytaʼ onʼpakpo Betaniayo onʼhuaʼuy. Lázarotaj oʼnoyhuada̱meʼte Jesúsa. 


text:
Huakkaʼada judío aratbuta onteʼti judío huairitaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo onʼbakhuaʼpo Jesústaj oʼnoknopo̱e̱ʼuy. Konige̱po judío sacerdote huairi Lázarotakon onʼhuadiaypo “Lázarotaj moʼdarak,” konigti onpapayoʼ onʼnopo̱e̱ʼuyate. Jesúsa konig judío aratbuten gobiernonig huairitoneʼ Jerusalényo̱ oʼbahuahuaʼpo oʼkudʼuy. 


text:
<pb/>Judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta aʼbapeyaʼpo huakkaʼada aratbut Jerusalényo̱ onʼbahuaʼdepo oʼnokye̱depo. Emeʼte “Jerusalényo̱ Jesúsa oʼtiakonyakde,” huakkaʼada onʼtipe̱e̱depo 


text:
huabotod onʼbaktegandepo Jesúste onʼto̱ro̱konpo onʼnigtohuaʼpo, —‍Oroʼomeytaj kabatiokeʼpo Diosa moʼnigtaʼmonaʼuyate. Dios huairia moʼnigtaʼmonaʼuyate. Huadaknanada o̱ʼe̱. Israel aratbuten gobierno huairitoneʼ o̱ʼe̱. Dakiti Dios. —‍Jesústaj onʼhuahuaʼpo ʼuttaʼnanada onʼdaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsa burrotaj oʼhuahuaypo kentaʼpite oʼhuaduy. Jesús siʼpoe̱hued e̱e̱ʼte Apagbaʼte kenpaʼ o̱ʼe̱a̱po oaʼuyate.<pb/> 


text:
Jerusalényo̱ hua̱e̱ʼeria moʼe̱po opuden huairi eʼtiakte meʼpukhueʼdik moʼe̱. Burrote oʼhuadpo opudomeyen huairi oʼtiakapo. Apagbaʼte kenpaʼ oʼmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesús burrote eʼhuaddeʼte kenda Apagbaʼte Jesústaj oʼtiaʼpakuynig oroʼomey Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria nopoenkahueʼ o̱ʼu̱y. Nogoknayo Jesús kurudyo̱ oʼbehuikdepo kenpaʼti Diosen Noki̱re̱g moʼnopoʼto̱e̱denok kenda Jesústaj Apagbaʼte oʼtimadoyaʼuyate konigti Jesúsa kenda oʼkaʼuynok huaboaʼda oʼnopoenkaʼuy. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Jesúsa Lázarotaj eʼbueytaʼ eʼnoyhuada̱ʼte kenpaʼti “Ya̱o̱ro̱k, Lázaro,” enaʼte huakkaʼada judío aratbuta onʼtiahuayʼuy. ʼUruaʼnanada Jesúsa oʼkaʼnok kenda Jerusalényo̱ diga̱ʼda onʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
Konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ Jesúsa oʼkaʼdenok huakkaʼada aratbuta onʼnopo̱e̱depo Jesústaj onʼhuahuaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Paj, kentaj batikahueʼdik o̱ʼe̱y oroʼ. Yanʼtiahuayʼ, ayaʼada kentaj onʼpakpo onʼnigpe̱i̱kaʼ. —‍Fariseo huairia huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. Sueʼda griego huaʼa huaaʼpakeria Jesústaj oʼdukuy. 


text:
<pb/>Fiestate Jerusalényo̱ huakkaʼda onʼbatiakuyate. Diostaj aʼtionaʼpakyaʼpo onʼbatiakuyate. Judíoere griego huaʼa huaaʼpakeri onʼbatiakuyate. 


text:
Felipe Jesúsen huataʼmonaʼeri o̱ʼe̱po Betsaida huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri kenpaʼti Galilea huadarieri o̱ʼe̱nok sueʼda griego huaʼa huaaʼpakeria Felipetaj onʼhuatiakpo, —‍Jesústaj eʼbatiaʼpaktaʼ oʼpaki, huairi. —‍Felipetaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Felipe Andréste oʼbakhuaʼpo kenda griego huaʼa huaaʼpakeria oʼnonaʼde Andréstaj onaʼuy. Felipe Andrésere onokteyoʼ Jesúste onʼhuaʼuy. Kenda griegoa oʼnonaʼ Jesústakon oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Aʼti Diosa oʼtaʼmonaʼuy ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po. Ayaʼtada ijmanigbueyapoy. Ayaʼtada ijmanignoyhuadapoy. Konig Huairitoneʼ Apag Diosere i̱jjeunhuahuikaʼapoy. 


text:
Doʼa ayaʼtada manigbueyhueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti kubarakyo kudhueʼ e̱e̱ʼnayo Diosere noeonhuahuikahueʼdik o̱ʼneapo. Ken konig toketkid o̱ʼe̱, ijmanbatiaʼpaki. Toketkid batukehueʼ e̱e̱ʼnayo konig kidpoaghueʼ e̱e̱ʼnayo tipakbohueʼ o̱ʼe̱a̱po, huakkaʼ toket boyoghueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Sorokyo ʼuruaʼda eʼbatukeʼnayo nogok huakkaʼ toket oʼboyogapo. Huakkaʼda toket o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Doʼtaj kenpaʼti Apag Diostaj pakhueʼ o̱ʼnepo ayaʼada hua̱ʼenda onʼeretpakpo, katetapiʼ oʼderetpakpo, aratbuttaj oʼderetpakpo, huabettaj oʼderetpakpo kenpaʼda onʼmabueyapo. Nogomeynayo ayaʼtada huataʼda pakhueʼ o̱ʼnepo, katetaʼpiʼ eretpakhueʼ o̱ʼnepo doʼtayoʼda onʼpakpo doʼtayoʼda onʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Beʼapiʼ doʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpaknayo konig ijkikay konigti kanʼkikeʼ, konig do paiʼda ijnopoʼi̱kay konigti paiʼda kanʼnopoʼi̱keʼ, konig do huataʼda ijpakpo kahueʼ i̱ji̱kay konigti huataʼda kanʼpakpo kahueʼ kaʼnikeʼ kenokaʼ doere doʼhued Apagere kurudyo̱ o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Kenomey doʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼ kenomeytaj Diosa oʼbakkahueaʼapo, “Huadakda moʼe̱ne.” Diosa oʼmanaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. “Cruzte menʼbehuikaʼapone. Cruzte ijbueyapoy.” Jesúsa oʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼtada paiʼda ijmanignopoʼe̱a̱poy. Huakkaʼtada ijmanigbueyapoy. Huakkaʼda eʼmeʼpukeada “Bueyhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo beʼtiokaʼ, Apag” onahueʼ o̱ʼe̱ne. Aʼmanigbueyyaʼpo kurudya̱ʼ ijtiakuy. 


text:
Ontaj ijnigpe̱i̱kaʼpo ijmanigbueynok “Huadaknanada o̱ʼe̱ Dios. Huakkaʼ diʼda oʼmaikaʼ. Huakkaʼ oʼmatinepahuiʼikaʼ.” Ayaʼada aratbuta kenda kanʼbatiaʼpakikeʼpo. Jesúsa kenpaʼ oʼtionaʼpakuy. —‍Doʼtaj meʼnigpe̱i̱kaʼnok “Huadaknanada o̱ʼe̱ Dios.” Ayaʼ aratbutada kanʼnopo̱i̱keʼ nogok onaʼti konigti kanʼnopo̱i̱keʼ. —‍Kurudya̱ʼ Diosa ʼuttaʼda onaʼnok Jesúsa oʼpe̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Huakkaʼada aratbuta o̱gkupobopo onʼpe̱e̱depo, “Kuruda oaʼ,” onʼbatiaʼpakpo. “Diosen huataʼmoneria oʼdaʼ.” Nogomeya̱ onʼbatiaʼpakuy. 


text:
Doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo doʼtaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnepo aʼti doʼtaj enʼarakdeʼte “Dakhueaʼnanada boʼkaʼne. Doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Castiga o̱gkaʼdik o̱ʼneapone.” Diosa oʼmanaʼapo. Kenpaʼti totoʼtaj Diosa konigti o̱gkaʼapo onteʼti huairitoneʼ ehueʼ o̱ʼe̱a̱po. Ayaʼtada onteʼti namaʼda manahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Do cruzte ijbueyapoy. Cruzte ijbueydepo ijnoyhuadapoy. Kurudyo̱ Dioste ijhuaʼapoy. Ayaʼ aratbuta doʼtaj eʼnoknopo̱e̱deʼ Diosensiʼponig o̱ʼneapo. Kurudyo̱ ijbatobehuikapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Oroʼen Apagbaʼ eʼmonaʼpakte oʼpe̱e̱po Dios Cristotaj oʼtaʼmonaʼaponok oroʼtaj boʼtiokadhuahuikaʼapone. Kenpaʼda Cristo bueyhueʼ o̱ʼe̱po oʼnoeonhuahuikaʼapo. Diosa ontaj eʼtaʼmonaʼnayo, “Cruzte ijbueyapoy.” ¿Menaʼpo iaʼ kenpaʼ? Diosa huabokerektaj oʼtaʼmonaʼapo. ¿Beʼa ya̱ʼe̱a̱po? —‍Aratbuta o̱gkupopakpo nogtiada Jesústaj kenpaʼ onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Sueʼda huameʼnoe opudomeyere i̱jje̱a̱poy. Konig huakjey i̱jje̱po Diostaj kanoknopo̱e̱ʼpo oʼnonmadikaʼne. Konig Diostaj eknopo̱e̱ʼ kenpaʼti eʼnigpe̱e̱ʼ onʼtiahuayaʼne. Sueʼda huameʼnoe opudere i̱jje̱a̱ponok opudere e̱e̱ʼte doʼtaj dakaʼ menʼpe̱e̱ʼ kenpaʼti dakaʼ Diostaj yanoknopo̱e̱ʼ. Doʼtaj dakaʼ nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo konig sikki̱re̱gyo̱da moʼe̱a̱pone. Diostaj menpaʼ oknopo̱e̱hueʼdik moʼe̱a̱pone. Diosen dag huahuayhueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Do opudomeyere e̱ʼe̱deʼte doʼtaj meʼnoknopo̱e̱ʼ. Diosen aratbut a̱ʼe̱ya̱ʼpo doʼtaj meʼnoknopo̱e̱ʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Kenda oʼmanaʼdepo Jesús oʼbakhuaʼpo oʼi̱re̱ge̱ʼuy. Menaʼpo huakkaʼ judío aratbuta Jesústaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Juana oʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ aratbut kanʼtiahuayeʼpo Jesúsa nogda nogda oʼkikaʼuynigʼa aratbuta enʼtiahuayte oʼbayareaʼuy. Nogtaj oʼnoyhuada̱ʼuynigʼa Jesústaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. Huakkaʼ judío aratbuta oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
Konig Diosen huamanigbatiaʼpakeri Isaíasa oaʼuyate, aʼnennanada oaʼuyate konigti o̱gkaʼuy. Jesústaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuy. Isaías oʼmadoyaʼpo,<pb/>O̱ʼnen huaʼa onʼpe̱i̱kaʼnigʼa konig huabokereknayo kahueʼdik o̱ʼnikaʼ konig teyda iʼkikaʼnig onʼtiahuayikaʼnigʼa oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. O̱ʼnen huaʼa oʼmanaʼnigʼa oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼne, Dios Huairi. Isaías aʼnennanada oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
Diostaj pakhueʼ o̱ʼnenok Diosa oʼbakpobiga̱ʼuy. Kenpaʼti nopoenkahueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼ oʼmagkaʼnok onteʼti ʼuruda Diosen eʼkaʼ menpaʼ tiahuayhueʼdik ya̱ʼneapet. Diosen huaʼa menpaʼ nopoenkahueʼdik ya̱ʼneapet. Dakhueaʼ eʼkaʼ aʼnopoʼkoreayaʼpo Diostaj menpaʼ nopoʼkoreahueʼdik ya̱ʼneapet. Isaíasa oʼmanaʼuyate. 


text:
Jesús paiʼnanada oʼmanignopoʼe̱po oʼmanigbueypo oʼnoyhuadpo Diosyo oʼbehuikpo kenda Diosa Isaíastaj oʼnopo̱e̱a̱ʼuyate. Konige̱po judío aratbuta Jesús, Diosen Huasiʼpotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ ya̱ʼneapet. Kenpaʼti eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ ya̱ʼneapet. Isaíasa aʼnennanada oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼamon judío aratbut Jesústaj oʼnoknopo̱e̱ʼuynigʼa sueʼda huakkaʼ huairiakon oʼnoknopo̱e̱ʼuyatenigʼa Jesústaj yoknopo̱e̱y aratbuta kanʼpe̱e̱ʼpo batiaʼpakhueʼda fariseo huairitaj onʼmeʼpukpo batiaʼpakhueʼ o̱ʼneʼuyate. Jesústaj yoknopo̱e̱y aratbuta eaʼpaknayo onteʼti judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo kudhueʼdik o̱ʼneapo. Fariseo huairia onʼmanaʼuynok. 


text:
Kenpaʼti “Huadakda i̱ʼe̱ne.” “ʼUruda huairi i̱ʼe̱.” Aratbuta eaʼtada ekpe̱e̱taʼ oʼderetpakpo Diosa kenda eaʼtaʼ ekpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnepo Jesústaj yoknopo̱e̱y ahueʼ o̱ʼnuy. Jesústaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeria dakhueaʼ o̱gkikaʼ. Jesúsen huaʼa oaʼnok Diosa castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Huadariyo aratbutte ijtiakuy. Konig huakjey Diostaj aʼmaknopo̱e̱a̱yaʼpo ijtiakuy. Doʼtaj huaknopo̱e̱ʼeria Diostakon oʼnoknopo̱e̱a̱po. ʼUruda kikaʼdik o̱ʼneapo. Konig sikki̱re̱gyo̱ ehueʼ o̱ʼnikaʼapo. Dakhueaʼ onteʼti kikahueʼ o̱ʼneapo. 


text:
Sueʼda huakkaʼ doʼhued huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱a̱pone. “Dakhueaʼ bokaʼne,” manahueʼdik i̱jje̱a̱poy. “Dakhueaʼ iʼkaʼne,” aʼmanayaʼpo tiakhueʼ i̱jje̱ʼuy. Aratbuttaj aʼmanopoʼkoreayaʼpo ijtiakuy. Aratbuttaj aʼmanoeanhuahuikayaʼpo ijtiakuy. 


text:
Doʼtaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeritaj kenpaʼti doʼhued huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj “Dakhueaʼ boʼkikaʼuyne.” Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete doʼhued huaʼaʼa oʼmanaʼapo. Diosa castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Konig doada ijnopo̱e̱po konig doada ijpakpo manahueʼ i̱ji̱kay. Apag Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Kenda Apaga menaʼuynig ijmanmadikikaʼpo oʼnonaʼne. 


text:
Diosen huaʼa oʼnonaʼikaʼnig keʼna moʼnoeanhuahuikaʼapone. Doʼtaj eknopo̱e̱ʼnayo moʼnoeonhuahuikaʼapone. Apag Diosen huaʼa oʼnonaʼikaʼne. —‍Jesúsa judío aratbuttaj ʼuttaʼda oʼmanaʼuy.<pb/>


text:
Aʼti judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta o̱gkaʼapo. Fiesta aypo onʼbapeʼapo. Bapehued e̱ʼneʼte, “Indaritaj yokhuaʼapoy. Doʼhued Apagtaj onteʼti ijkumejapoy.” Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuy. Oroʼtaj keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj diʼ moʼi̱kaʼpo oynayo huakkaʼnada diʼ moʼe̱po moʼnigbueydeapone. 


text:
Oroʼomey Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri Jesúsere judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta aypo huaboaʼda oʼbapeʼdeapoy. Totoʼa Judas Iscariotetaj engaña o̱gkaʼdepo, oʼnopoʼto̱e̱po Jesústaj judío huairitaj aʼbayoki oʼnopo̱e̱a̱ʼuy totoʼa. Judas Iscariote Simónensiʼpo o̱ʼu̱y. Jesúsere Judas Iscariote oʼbapeʼpo. Kenokaʼ Diosyaʼ ijtiakuy. Diosyo ijhuaʼapoy. Diosen ayaʼda ijtamato̱e̱apoy. Ayaʼada doʼtaj nigpe̱e̱dik o̱ʼneapo. Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuy. Ken Jesús oroʼere oʼbapeʼpo oʼbopo, huaok oʼkirokaʼpo oʼhueda̱ʼpo hua̱so̱ʼtidukuta oʼteyi̱gaʼuy. 


text:
Huaʼikoyoaʼ hue̱ʼe̱y kosoyo onoydepo huaboaʼda oroʼen huaʼi boʼikoyoaʼpo boʼikoyoaʼdepo hua̱so̱ʼtidukuta eʼteyi̱ga̱ʼa̱ boʼitidukutaʼuyne. 


text:
<pb/>Simón Pedrotakon eʼhuatiakte aʼikoyoyaʼpo —‍Huairi i̱ʼe̱ne. Doʼhued huaʼi menpaʼ iʼikoyoaʼapo, doʼhued Huairi. —‍Simón Pedroa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kejeʼ. Menokapiʼ doʼhuedʼi ʼikoyoahueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Pedroa onaʼuy. —‍O̱ʼnenʼi ʼikoyoahueʼ e̱e̱ʼnayo doere Apag Diosere ehueʼdik i̱ʼunhuahuikaʼapone. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenda menaʼne. Hua̱so̱ʼ ayaʼda bekoyoʼ. Huaʼi, huabaʼ, huakukon bekoyoʼ, Huairi. —‍Simón Pedroa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huaboaʼda e̱ʼo̱o̱ʼdeʼte ayaʼda eʼkoyodeʼ onteʼti koyohueʼdik moʼe̱po. Jakyo eʼtiakdeʼte huaʼiyoʼda sorokda o̱ʼe̱nok huaʼiyoʼda koyoaʼdik moʼe̱ne. Opudomeytaj Diosa moʼbakkahueaʼdepo ʼurunopoʼda moʼe̱nigʼa nogtiada dakhueʼda o̱ʼe̱. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Nogtiada dakhueʼda o̱ʼe̱. —‍Onaʼuy. Nogtiada dakhueaʼ oʼkaʼapo. Judío huairitaj meʼbahuayaʼapone Jesúsa oʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Oroʼen huaʼi boʼikoyoaʼdepo oʼkuhuitdepo Jesús onteʼti huaok oʼotpo oroʼomeyere kutopate oʼhuadʼuy. Oʼhuaddepo, —‍Kenda opudtaj huaboaʼda oʼnogkaʼdepo opudtaj eʼnopoenkaʼtaʼ ijpaki. 


text:
“Huamanmadikaʼeri” doʼtaj oʼnonikaʼne, kenpaʼti “Huairi” oʼnonikaʼne. Kenda buttida oʼnonikaʼne. Kenda i̱jje̱y. 


text:
Ken do opueden Huairi i̱jje̱po opuden Huamanmadikaʼeri i̱jje̱po konig huanabaʼ opuden huaʼitaj onʼikoyoaʼdenok opudomeya̱kon konigti huayahuaya baʼikoyoaʼdik yanikatiʼ. Huayahuaya batihuapokikaʼdik yanikatiʼ. 


text:
Opuden huaʼi konig huanabaʼniga̱ onʼikoyoaʼne doʼtaj onʼtiahuaydene. Konig do ijkay konigti ya̱gʼkikaʼ. Konig huanabaʼniga̱ huayahuaya yanʼbatiahuapokikaʼ. 


text:
Opud huanabaʼ e̱ʼe̱a̱da “Huaboroʼ huairi i̱jje̱y.” Nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. “Doʼhued huairinayo sueʼda huairi o̱ʼe̱.” Nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. Huamataʼmonaʼerinayo huairi o̱ʼne. Huahuaʼerinayo huairionig ehueʼ o̱ʼne. Yanʼnopo̱e̱ʼ. Buttida ijjay. 


text:
Kenda huaboaʼda oʼnonaʼnig opud eʼnopo̱e̱ʼnayo kenpaʼti dakaʼ menigpe̱i̱kaʼnayo durugnanada moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Opudomey doʼtaj moʼpe̱e̱po durugda moʼe̱a̱ponigʼa nogtiada durugda ehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Opudomeytaj oʼnoktieʼeaʼuynigʼa nogtiada dakhueaʼ megkaʼapone. Kentaj Apagbaʼa oʼhuaaʼ. “Keʼna doere oʼbapeʼikaʼ doʼtaj dakhueaʼ megkaʼapone.” Kenpaʼ Apagbaʼa oaʼ. 


text:
Dakhueaʼ megkaʼapone. Dakhueaʼ o̱gkahued e̱e̱ʼted oʼnonaʼne. E̱gkadeʼte doʼtaj oʼnoknopoeonhuahuaʼpo batikhueʼ moʼe̱po Diosa oʼtaʼmonaʼuy, kenda kanoknopoeonhuahuikeʼpo konige̱po oyda oʼnonaʼne. Konig huakkuruteda oʼnonaʼne. 


text:
Huadak huaʼa kanʼmanbatiaʼpakeʼpo opudomeytaj onʼtaʼmonaʼne. Nogomeytakon ijmataʼmonaʼapoy. Opudomeya̱ eʼmanmadikaʼte eknopo̱e̱ʼnayo doʼtaj eeʼpaʼti unhuaʼdik o̱ʼneapo. Kenpaʼti Diostaj eeʼpaʼti unhuaʼdik o̱ʼneapo. Diosa meʼtaʼmonaʼuynigtaj. Buttida ijjay. —‍Jesúsa monaʼuyne. Judasa doʼtaj meʼbahuayapone. Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsa kenda monaʼdepo huakkaʼda oʼnopomeʼpukatupo, —‍Opuda̱ nogtiada meʼbahuayapone. Judío huairitaj menʼyokapone. Buttida oʼnonaʼne. —‍Jesúsa oroʼ doce huanigpe̱i̱kaʼeriomeytaj dakaʼ monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Pan hue̱ʼe̱yyo̱ ijtaʼbutapo ijyokapoy. Keʼna dakhueaʼ megkaʼapone. —‍Jesúsa menaʼuyne. Ken pan oʼtaʼbutaʼdepo Judas Iscariotetaj oʼyokuy. Judas Iscariote Simónensiʼpo o̱ʼu̱y. 


text:
Ken Judas pan onbaʼpokdepo oʼbapeʼpo eʼbapeʼdeʼ totoʼa Judastaj oʼnopoʼto̱e̱ʼpo Jesústaj dakhueaʼda ka̱gkeʼpo namaʼda oʼnopo̱e̱a̱ʼuy. Ken Judasa namaʼda oʼnopo̱e̱nig kenda Jesús oʼnopo̱e̱po, —‍Kenda doʼtaj megkaʼaponig i̱da megkatiʼ. —‍Jesúsa Judastaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Oroʼomey kutopate Jesúsere Judasere oʼbapeʼpo kenda Jesúsa Judastaj enaʼte nopo̱gkahueʼ o̱ʼu̱y. 


text:
Judas oroʼen huakupe huato̱e̱ʼeri o̱ʼe̱nok, “Fiesta aypo nogi̱ti yabaeʼ.” Jesúsa onaʼ. Sueʼada onʼnopo̱e̱ʼuy. “Paiʼda aratbuttaj huakupe yayoktiʼ.” Onaʼ. Nogte onʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
Judas pan oʼbapokdepo oʼbapeʼpo oʼo̱ro̱konpo oʼbakhuaʼbedʼuy. “Huayahuaya diʼ yanʼmaeʼ.” Jesúsa huaboaʼda oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Judas ehuadeʼte, —‍Huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne, Diostaj dakaʼ ijnigpe̱e̱po oyda huakkaʼda aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj ijmanigbueyapoy. Konige̱po huadaknanada ijkaʼdenok huakkaʼada onʼnopo̱e̱po, “Dakiti, Dios,” kenpaʼti “Huadaknanada o̱ʼe̱ Dios,” huakkaʼada onʼbatiaʼpakapo. 


text:
Do Diosen Huasiʼpo Diostaj ijnigpe̱e̱po huakkaʼtada ijmanigbueypo Dios huadaknanada o̱ʼe̱, huakkaʼtada ijmanopo̱e̱a̱y Diosakon huakkaʼtada oʼmanopo̱e̱a̱ʼ. Keʼnen Huasiʼpo huadaknanada oʼkikaʼ, huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ, oʼmanopo̱e̱a̱ʼ. I̱da oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo. 


text:
Huadiʼnanada onʼta̱e̱ne, doʼhuedsiʼpo. Opudere sueʼda hora i̱jje̱a̱poy. Onteʼti doʼtaj huahuayhueʼ o̱ʼneapone. Eʼukada huahuayhueʼ o̱ʼneapone. Ijhuaʼapoy. “Ke̱yo̱da ijhuaʼapoy tiakhueʼdik moʼe̱ne.” Aʼnen kenda judío huairitaj ijmanaʼmey konigti opudomeytakon oʼnonaʼne. 


text:
Konig huabodikda eʼmanmadikaʼ eʼmanaʼtaʼ ijpaki. Huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. Konig doʼa diʼ o̱ʼnikaʼne konigti huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. 


text:
Huayahuaya diʼ eʼmaikaʼnayo Jesúsen huaknopo̱i̱kaʼeri o̱ʼne ayaʼada aratbuta onʼnopo̱e̱a̱po. —‍Jesúsa oroʼomey huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuyne. Jesústaj o̱ki̱a̱ʼhue̱ʼyaj i̱jje̱y. Iaʼapo. Pedrotaj Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Meyon iʼhuaʼapo, Huairi? —‍Jesústaj Simón Pedroa onaʼuy. —‍Ke̱yo̱ ijhuaʼapoy oyda taʼhuahueʼdik o̱ʼe̱ne. Nogoknayo doʼtaj oʼtahuaʼapone. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Menaʼpo oy taʼhuahueʼdik o̱ʼe̱, Huairi? Ontaj aʼtahuayaʼpo bueydik i̱jje̱y. —‍Pedroa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Onere eʼbueytaʼ ijpaki iaʼnigʼa. Huatahuaj sipoghued “Jesústaj o̱ki̱a̱ʼhue̱ʼyaj i̱jje̱y.” Bapaʼa iaʼapone. Bapaʼ eadeʼte huaboaʼda huatahuaj oʼsipogapo. Buttida ijjay. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy.<pb/>


text:
—‍Doʼhued Apagenbayo ijhuaʼapoy. Oʼnokhuaʼapone. Onteʼti opudomeyere ehueʼ i̱ji̱kaʼapoy. Do eʼhuadeʼte mepuʼkehueʼ yanikatiʼ. Mididhueʼ yanikatiʼ. Mepuʼkehueʼ ya̱ʼnepo Diostaj dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. Diosa boʼtihuapokapone. Doʼtakon dakaʼ yanoknopo̱i̱katiʼ. Onʼtihuapokapone. Dakaʼ huaknopo̱i̱kaʼ onʼtihuapokikaʼapone. Diosenbayo Diosen jakyo huaboroʼda o̱ʼe̱po ayaʼada huaknopo̱e̱ʼeriomey noeonhuahuikaʼdik o̱ʼneapo. Diosen huakkaʼ jakyo ijhuaʼapoy. Dios e̱ʼi̱kaʼyo kenteda Diosen huakkaʼ jakyo opudomeytaj huakkaʼ jak onʼnigkaʼapone, buttida ijjay. 


text:
Opudomeytaj ayaʼda onʼnigkaʼdepo ayaʼda ijkuhuitdepo opudomeytakon aʼbaeyaʼpo ijkumejapoy. Doere onʼbatohuaʼapone. Doere kaʼnunhuahuikeʼpo onʼbatohuaʼapone. 


text:
Kente ijhuaʼapoy moʼnopo̱e̱. Ken dagte ijhuaʼapoy moʼnopo̱e̱. Kenteda i̱ji̱kaʼapoy moʼnopo̱e̱. —‍Oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuyne Jesúsa. 


text:
<pb/>—‍Kenteda iʼhuaʼaponig nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y. Ken dag o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y, Huairi. —‍Tomása Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Konig buttida huaaʼeri do i̱jje̱po Diosyo huabatohuaʼ dag i̱jje̱y. Doa konig huamanoeanhuahuikaʼeri i̱jje̱po aratbuttaj ijmanoeanhuahuikaʼnok Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Konig Apag Diosyo huaodhuaʼ dago̱nig i̱jje̱y. Doʼtayoʼda oʼnoknopo̱e̱nok Apag Diosyo huaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Doʼtaj dakaʼ e̱ʼki̱e̱ʼnayo doʼhued Apagtakon moki̱e̱ʼapone. Oyda kenpaʼti nogok moki̱e̱ʼonhuahuikaʼapone. Apag Diostaj moki̱e̱ʼonhuahuikaʼapone. Oyda kenpaʼti nogok Apagtaj boʼtiahuayapone. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Apag Diostaj eʼtiahuaytaʼ oʼpaki. Apag Diostaj boʼtiahuayʼeaʼ. Eʼtiahuaynayo durugnanada o̱ʼe̱a̱poy, Huairi. —‍Felipea onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ijhueʼnanada opudomeyere i̱jjunhuahuikaʼnigʼa menpaʼ doʼtaj o̱ki̱e̱hued o̱ʼe̱, Felipe. Beʼapiʼ doʼtaj mentiahuaypo, doʼtaj meʼnoki̱e̱ʼpo Apagtakon oʼnoki̱e̱ʼde. “Apagtaj boʼtiahuayʼeaʼ.” ¿Menaʼpo onaʼ? 


text:
Doere Apag Diosere nogtida o̱ʼe̱y. Apag Diosyo i̱ji̱kay. Kenpaʼti Apag Dios doyo o̱ʼi̱kaʼ, dapitaʼ yaknopo̱e̱ʼ. Diosen huaʼayoʼda ijmanikay. Doʼhuada ijnopo̱e̱po ahueʼ i̱ji̱kay. Apag Dios doyo o̱ʼi̱kaʼpo konig Diosa oʼpaknok Apag Diosen ijkikay. 


text:
Do Apag Diosere nogtida o̱ʼe̱y. Apag Diosyo i̱ji̱kay kenpaʼti Apag Dios doyo o̱ʼi̱kaʼ, kenda dakaʼ yanoknopo̱e̱ʼ. Kenda oknopo̱e̱hueʼdik e̱e̱ʼnayo Diosen ijkikaʼnige̱yo̱ doʼtaj yanoknopo̱e̱ʼ. 


text:
Diosen ijkikay. Konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ konigti ijkikay. Konig aratbut tiahuayhued o̱ʼi̱kaʼuynig kenda ijkikay. Teyda ijkikay. Ayaʼada doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po konig ijkikay konigti o̱gkaʼapo. Doʼhued Apag Dioste ijhuaʼaponok huaknopo̱e̱ʼeria nogdakon ʼuruaʼnanada o̱gkaʼapo. Buttida ijjay. 


text:
Kenpaʼti katepiʼ ijpakikaʼnig opudomey konigti yanʼpakpo doʼtaj yanʼtionaʼpakikaʼ, doʼhueddikte yanʼtionaʼpakikaʼ. Ken konig eʼtionaʼpakte “Apag Dios huadakda o̱ʼe̱po ʼuruaʼnanada oʼkikaʼ,” aratbuta kanʼbatiaʼpakeʼpo kenda mentionaʼpakikaʼnig onʼnigkaʼapone. —‍Jesúsa monaʼuy. Diosen Noki̱re̱ga̱ opudtaj kamanopoʼto̱e̱ʼpo ijmanigtaʼmonaʼapoy. Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ kabatihuapokikeʼpo. Doʼhued huaʼa huanigpe̱e̱ʼ kabatihuapokikeʼpo Diosen Noki̱re̱g opudomeyere kaʼnikeʼpo kenpaʼti kamanopoʼto̱i̱keʼpo “O̱ʼnen Huatihuapokeri yabayoktiʼ, Apag,” ijnigtionaʼpakapoy. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ buttida huaʼa moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. Diostaj monoki̱a̱ʼapone. Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomey Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼdik moʼe̱a̱pone konige̱po Diosen Noki̱re̱gtaj o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼnenok. Diosen Noki̱re̱g opudere o̱ʼi̱kaʼaponok kenpaʼti oʼnopoʼto̱e̱a̱ponok opudomeynayo Diosen Huatihuapokeritaj moki̱e̱ʼapone. 


text:
Opudomeytaj kenpaʼda maenhueʼ i̱jje̱a̱poy. Konig doʼhued ayhuayo ehueʼ moʼe̱a̱pone. Opudte noki̱re̱gada ijtiakapoy. 


text:
Aʼtimon doʼtaj pakhueʼ i̱jje̱y huaaʼeria tiahuayhueʼdik meʼneapone, doere ehueʼdik o̱ʼneapo. Opudomeynayo doʼtaj moknopo̱i̱kaʼpo doere moʼi̱kaʼapone. Konige̱po ijnoeonhuahuikaʼaponok doere moʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
Aʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ eʼnopoʼto̱e̱deʼte doʼhued Apagere o̱ʼi̱kaʼ moʼnopo̱e̱a̱pone. Doʼhued Apag doʼere konig nogtida o̱ʼe̱ moʼnopo̱e̱a̱pone. Kenpaʼti doʼtaj moknopo̱e̱po konig doʼhuedso̱ʼ doere moʼi̱kaʼne kenpaʼti opudere i̱jje̱nok meʼnopoʼto̱i̱kaʼne moʼnopo̱e̱a̱po. 


text:
Ayaʼada doʼhued huaʼataj onʼpe̱i̱kaʼpo doʼtaj hueretda diʼ moʼe̱ne. Ayaʼada doʼta diʼ moʼe̱nok doʼhued Apaga̱kon diʼ moʼmaeapone. Doʼhuakon diʼ o̱ʼneapone. Do konig o̱ʼe̱ onʼnopo̱a̱ʼapone. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍¿Menaʼpo on konig o̱ʼe̱ oroʼomeyyoʼda onʼnopo̱e̱a̱po? ¿Menaʼpo nogomey on konig o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼneapo? —‍Nog Judasa Jesústaj onaʼuy. (Judas Iscariotea ahueʼ nog Judasa onaʼuy.) 


text:
<pb/>—‍Ayaʼada doʼtaj diʼ o̱ʼnikaʼniga̱ doʼhued huaʼataj onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Kenomeytaj doʼhued Apaga diʼ oʼmaikaʼapo. Doʼhued Apag doere kenomeyennopoʼyo o̱ʼi̱kaʼapoy. 


text:
Ayaʼada doʼtaj diʼ ehueʼ moʼe̱po doʼhued huaʼataj pe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Ken huaʼa moʼpe̱e̱denig doʼhuedda ehueʼ o̱ʼe̱nok Apaga meʼtaʼmonaʼuyne keʼnen huaʼa oʼnonaʼikaʼne. Konige̱po ayaʼda oʼnonaʼdeʼuy, ayaʼda oʼnonmadikaʼdeʼuy dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Do Apagyo ijhuaʼdepo do ijpaknok Diosa keʼnen Noki̱re̱g moʼnigtaʼmonaʼapone. Opudtehuapaʼ moʼnigtaʼmonaʼapone. Diosen Noki̱re̱ga̱ doʼhued huaʼataj dakaʼ moʼnopoeanhuaʼapone. Moʼmaboroayonhuaʼapone. Doʼhued huaʼa okkahuehueʼ kaʼnikeʼpo boʼtihuapokikaʼapone. Doʼhued eʼmanmadikaʼ onaʼti moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. 


text:
<pb/>Opudomeytaj onʼnopoʼnoeynoeyonpo oʼnokhuaʼapone. Doʼhuayoʼda onʼmanopoʼnoeyikaʼne. Aratbutnayo konigti manopoʼnoeyahueʼdik moʼi̱kaʼne. Do eʼhuadeʼte mepuʼkehueʼ ya̱ʼnepo mididhueʼ ya̱ʼnikaʼ. 


text:
“Doʼhued Apagte kurudyo̱ ijhuaʼapoy. Nogok onteʼti ijtiakapoy. Opudere a̱ʼi̱kayaʼpo ijkumejapoy.” Kenda doʼtaj opuda̱ eʼpe̱e̱te oʼnonaʼdene. Diosnayo nogi̱ti teynanada Huairi o̱ʼe̱. Donayo suhueʼda tey huairi i̱jje̱y. Konige̱po nogi̱ti diʼ meneʼ. Nogi̱ti diʼ e̱ʼe̱deʼte Apagyo oʼhuaʼapo moʼnopo̱e̱po durugnanada moʼe̱a̱pone. 


text:
Kenda ijkaʼapoy kahued i̱jje̱nig oʼnonaʼne. Nogok kenda do eʼkadeʼte opudomey oʼtiahuaydepo doʼtaj dakaʼ moknopo̱e̱a̱po, konige̱po kenda kahued i̱jje̱nig oʼnonaʼne. 


text:
<pb/>Totoʼ huairia boʼhuatiakdeaponok oy nogi̱ti huakkaʼ batiaʼpakhueʼ i̱jje̱a̱poy. Totoʼanayo doʼtaj dakhueaʼ o̱gkahueʼdik e̱e̱ʼtada 


text:
doda ijpakpo ayaʼtada aʼmanigbueyyaʼpo Apagtaj ijnigpe̱e̱nok medarakapone. Kenda eʼnogkadeʼte Apag Diostaj diʼ o̱ʼi̱kaʼ ayaʼada nopo̱e̱ʼdik o̱ʼneapo. Yanboʼ, monhuaʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne.<pb/>


text:
Onteʼti oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriomeytaj Jesúsa monbatiaʼpakpo monmadikaʼuy. Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeriomey Diosen ʼuruaʼda ka̱gkikeʼpo konig kaʼdik yanikaʼ oroʼtaj monaʼpo, —‍Diosen aratbuta Diosen ʼuruaʼda ka̱gkikeʼpo doayoʼda tihuapokdik o̱ʼnene. Ken Diosen hueretda uva huakpi konig i̱jje̱po kenpaʼti doʼhued aratbut konig uva huaʼopi o̱ʼnepo doʼhued huaʼataj onʼnigpe̱i̱kaʼpo doʼtaj oʼnoknopo̱i̱kaʼapo. Doʼhued Apaga̱ta konig uva huakpi huato̱e̱ʼeri o̱ʼi̱kaʼ. Doʼhued huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ oʼmato̱i̱kaʼ. 


text:
Uva huakpi huato̱e̱ʼeria huakutataj dakaʼ oʼtiahuayikaʼ. Huakutaa uva huada onhuadhueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo ken huakutataj oʼkutege̱po oʼen. Ken huakutataj huada onhuadikaʼnok dakaʼ oʼto̱e̱po huakkaʼda onhuadapo. Ken konigti doʼhued Apaga doʼhued huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ oʼbatiahuaypo doʼhued huaʼataj onteʼti pakhueʼ e̱ʼneʼnayo Diosen onteʼti dakaʼ kahueʼ e̱ʼnikaʼnayo oʼmaenapo. Nogomeynayo doʼhued huaʼa onʼnigpe̱i̱kaʼpo, Diosen dakaʼ onʼkikaʼpo, Diosa oʼmanopoʼkoyoikaʼnok dakaʼ oʼmanopoʼto̱i̱kaʼnok nogi̱ti ʼuruaʼda Diosen kikaʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Opudomeytaj oʼnonmadikikaʼnok doʼhued huaʼa moʼnigpe̱i̱kaʼdepo ʼurunopoʼda moʼe̱depo Diosen dakaʼ kikaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Uva huatiʼoj ontiokteghueʼ e̱e̱ʼnayo huada onhuaddik o̱ʼi̱kaʼapo, enʼtiokteg e̱e̱ʼnayo huada onhuadhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Konigti doʼhued huaʼataj dakaʼ nigpe̱i̱kahueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti doʼtaj dakaʼ oknopo̱i̱kahueʼ e̱e̱ʼnayo Diosen ʼuruda kikahueʼdik moʼe̱a̱pone. Konige̱po doʼhued huaʼataj dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ, doʼtaj dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ, kenda boʼkikaʼnok opudomeyere i̱ji̱kaʼapoy onʼnopoʼto̱i̱kaʼapone. Kenokaʼ Diosen ʼuruaʼnanada kikaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Do konig uva huakpi i̱jje̱po opudomey konig uva huantiʼoj moʼe̱ne. Opudomey Diosen ʼuruaʼnanada ka̱gkikeʼpo onʼtihuapokikaʼne. Ayaʼada doʼhued huaʼataj onʼnigpe̱i̱kaʼpo doʼtaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼne kenpaʼti kenomeyere i̱ji̱kaʼpo ijmanopoʼto̱i̱kaʼnok Diosen dakaʼ kikaʼdik o̱ʼneapo. Doʼhua tihuapokhueʼ e̱e̱ʼnayopiʼ doʼhua nopoʼteypakahueʼ e̱e̱ʼnayo dapitaʼ Diosen ʼuruda kikahueʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Kenomeya̱ doʼtaj oknopo̱i̱kahueʼ o̱ʼnepo, doʼhued huaʼataj nigpe̱i̱kahueʼ o̱ʼnenok kenomeytaj ijmaenapoy. Castiga ijmagkadhuahuikaʼaponok paiʼnanada onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Kenomey konig uva huantiʼoj huada onhuadhueʼ e̱e̱ʼte huato̱e̱ʼeria oʼkutege̱po, oʼmaenapo, eʼbaaydeʼte taʼakyo oʼmaenpo oʼbakpakaʼapo. 


text:
<pb/>Doʼtaj moknopo̱i̱kaʼpo, doʼhued huaʼataj moʼnigpe̱i̱kaʼpo katepiʼ boʼpakpo moʼtionaʼpakikaʼnok Diosa moʼnigkaʼapone. 


text:
<pb/>Doʼtaj dakaʼ eknopo̱i̱kaʼte doʼhued huaʼataj eʼnigpe̱i̱kaʼte ken konig Diosen ʼuruaʼnanada boʼkikaʼnok doʼhued hueretda huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱nok kenpaʼti aratbut opudomeytaj boʼtiahuaypo “Dios ʼurunanada o̱ʼe̱po huadaknanada oʼkikaʼ,” onʼbatiaʼpakapo. 


text:
Apaga doʼtaj huakkaʼ diʼ meʼi̱kaʼne. Konigti doa diʼ o̱ʼnikaʼne. Doʼtaj oʼnoknopo̱i̱kaʼnok onʼnigpe̱i̱kaʼnok opudomeytaj dakaʼ diʼ o̱ʼnikaʼne. Do konigti Apagtaj ijnigpe̱i̱kaʼnok doʼtaj diʼ meʼi̱kaʼne. 


text:
Huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ, huayahuaya huakkaʼ diʼ yanʼmaikaʼ. Konig doʼa huakkaʼ diʼ o̱ʼnikaʼne konigti huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ kenpaʼ doʼhued eʼmanaʼ o̱ʼe̱. 


text:
Doʼhued huadiʼtaj huakkaʼnanada diʼ ijmaepo ijmanigbueyapoy. Konig do huakkaʼ diʼ o̱ʼnikaʼne konigti huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ. 


text:
Doʼhued huanabaʼ ehueʼ moʼe̱a̱pone. Doʼhued huadiʼ moʼe̱a̱pone. Kenda keʼnen huairi oʼnopo̱i̱kaʼ huanabaʼnayo nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Doʼhued huadiʼ moʼe̱nok ayaʼda doʼhued Apaga menanhuahuikaʼne kenda opudomeytakon oʼnonanhuahuikaʼne. 


text:
Konig opuden huamanmadikaʼeri huairi hua̱ta̱e̱ʼ doʼtaj oktieʼeahueʼ o̱ʼneʼuyne. Diosen huaʼa ʼurunanada ka̱gkikeʼpo, huadakda ka̱gkikeʼpo huayahuaya diʼ kanʼmaikeʼpo kenpaʼti huakkaʼtada Diosen huadak huaʼa kanʼmanmadikanhuahuikeʼpo huakkaʼtada kanʼmanopoʼkoreʼpo opudomeytaj onʼbaktieʼeaʼuyne. Aratbut Diostaj kanoknopounhuahuikeʼpo oʼnokbatieʼeaʼuynok. Ken konig boʼkikaʼpo konig do ijpaki moʼtionaʼpakikaʼnok Apaga moʼnigpe̱i̱kaʼapone boʼtihuapokikaʼapone. 


text:
Konige̱po huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼ onteʼti oʼnonaʼne, ken. —‍Jesúsa oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeriomeytaj monaʼuyne. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri aratbuta Jesústaj onʼhuadiaypo Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeritakon yanʼbahuadiayapet. 


text:
<pb/>—‍Doʼtaj moknopo̱e̱nok doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱nok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeya̱ moʼhuadiayapone meʼpukehueʼ yaneʼ. Doʼtaj huakkuruda menhuadiayʼuyne kenda okkahuehueʼ yanikaʼ. 


text:
Konig dakhueaʼ huakaʼeriomey onʼnopo̱e̱po o̱gkikaʼ opudomey nopo̱e̱hueʼ moʼe̱po kikahueʼ moʼe̱nok dakhueʼda eʼnopo̱e̱ʼnayopiʼ eʼkikaʼnayopiʼ dakhueaʼ huakaʼeria diʼ maeʼdik moʼe̱ne. Opudomeytanayo Diosa boktieʼeaʼuyne. Dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnopoʼyareaʼdenok dakhueaʼ huakikaʼeriomeya̱ boʼhuadiayne. Oyda Diosen ʼuruaʼnanada boʼkikaʼnok boʼhuadiayne. 


text:
Huanabaʼ huataʼ huairionig yahueʼeahueʼdik o̱ʼe̱. Oʼnonaʼnig okkahuehueʼ yanikaʼ. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria doʼtaj onʼhuadiaypo dakhueaʼ meʼnogkaʼapone. Opudomeytakon boʼhuadiaypo dakhueaʼ mogkaʼapone. Doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ meʼnikameʼnigʼa opudomeytakon nigpe̱e̱hueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Cristo i̱jje̱nok moknopo̱e̱po moʼmanbatiaʼpaknok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeya̱ boʼhuadiaypo dakhueaʼ mogkaʼapone. Doʼhued Apaga meʼtaʼmonaʼuynigtaj o̱ki̱a̱hueʼ o̱ʼnepo boʼhuadiayapone. 


text:
Do tiakhueʼ e̱e̱ʼuynayo doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria dakhueaʼ meʼnogkameʼne huaahueʼdik o̱ʼnene. Do ijtiakdeʼuypo ijmanmadikaʼdeʼuypo dakhueaʼ meʼnogkameʼne huaaʼdik o̱ʼnene. 


text:
Konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ doʼhua kahueʼ e̱e̱ʼuynayo oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria dakhueaʼ meʼnogkameʼne huaahueʼdik o̱ʼnene. Konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱ doʼhua ijkaʼdeʼuynok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria kenda eʼkaʼte mentiahuaydepo menhuadiaypo Apagtakon onʼhuadiay. 


text:
Kenda o̱gkaʼapo adhueaʼpaneʼa̱ huamanbatiaʼpakeria oʼmadoyaʼuyate konigti o̱gkaʼ. “Dakhueaʼ kahueʼda e̱e̱ʼtada menhuadiayapone.” Apagbaʼa oaʼuyate. 


text:
<pb/>Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeya̱ opudomeytaj eʼhuadiayte mepuʼkehueʼ ya̱ʼnepo Apag Dios oʼpaknok Diosen Noki̱re̱g onʼnigtaʼmonaʼapone. Diosen Noki̱re̱g buttida doʼtaj moknopo̱e̱a̱ʼapone. Opudomeya̱ huadak huaʼa kanʼbatiaʼpakikeʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ boʼtihuapokikaʼapone. 


text:
Huakkurunada doere moʼi̱kaʼuyne. Ayaʼda ijkikamey boʼtiahuayikameʼne. Ayaʼda ijmanmadikaʼuynig moʼpe̱i̱kaʼuypo doʼhued huaʼa moʼbatiaʼpakikaʼapone.<pb/>


text:
Doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱nok judío huairiomeya̱ dakhueʼnanada mogkaʼapone. Opudtaj diga̱ʼ boʼhuadiaypo judíoen hua̱i̱takeʼ jakyaʼ mokenapone. Kenpaʼda moʼenapone. Nogokkon boʼarakapone. Diostaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo, doʼtakon oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo, onʼarakpo Diostaj dakaʼ oʼnigpe̱e̱y namaʼda onʼnopo̱e̱a̱po. Kenpaʼ huaboaʼda oʼnonaʼpo e̱gkadeʼte meʼpukehueʼ kaʼneʼpo kenpaʼti dakaʼ moknopo̱e̱po oknopo̱e̱batikhueʼ kaʼneʼpo kenpaʼ oʼnonaʼne. Kenokaʼ opudtaj eʼhuadiayte diga̱ʼ e̱gkaʼte kenda oʼnonaʼnig moʼnoponapet. Huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosen Noki̱re̱g ijtaʼmonaʼapoy. Jesúsa oʼmanaʼuyate. Aʼnenda opudere i̱ji̱kameʼpo kenda onahueʼ o̱ʼnikaʼuyne. 


text:
Oynayo doʼtaj meʼtaʼmonaʼuynigte ijhuahuaʼdeapoy. Doʼhued Apag Diostaj ijhuahuaʼdeapoy. Kenda moʼpe̱e̱depo suhueʼ e̱ʼe̱a̱da ¿Meyon iʼhuaʼapo? onahueʼ o̱ʼnene. 


text:
Opudomeytaj huadaknanada aʼkikayaʼpo e̱ʼe̱a̱da kenpaʼti aʼtihuapokikayaʼpo e̱ʼe̱a̱da doʼhued huaojtaj ijhuaʼapoy. Do huahueʼ e̱e̱ʼnayo kabatihuapokeʼpo Diosen Noki̱re̱gtaj mataʼmonahueʼ o̱ʼneaynigʼa. Apagtaj ijhuaʼapopo Diosen Noki̱re̱g opudomeytaj onʼnigtaʼmonaʼapone. 


text:
Diosen Noki̱re̱g onʼnigtaʼmonapone. Opudomeytaj oʼtiakpo oʼmanopoʼto̱e̱a̱po. ʼUruaʼnanada boʼkikaʼnok dakhueaʼ huakaʼeriomey boʼtiahuaydepo dakhueaʼ huakkaʼeri o̱ʼe̱y onʼnopo̱a̱po. Kenpaʼti huadak huaʼa moʼmanikaʼnigʼa onʼpe̱e̱denigʼa doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo dakhueaʼ huakkaʼeri o̱ʼe̱y onʼnopo̱e̱a̱po. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo. Kenpaʼti do Apagyo eʼhuadeʼte Diosen ʼuruaʼnanada oʼkikaʼuy dakhueaʼ huakaʼeriomeya̱ onʼnopo̱e̱a̱po. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo. Diosyo do eʼhuadeʼte onteʼti tiahuayhueʼ o̱ʼneapone. Totoʼ huairi dakhueaʼ huakaʼeretaj namaʼda onʼnigpe̱e̱po doʼtaj medarakapone. Dakhueaʼ oʼnogkaʼdeʼuynok Diosa castiga oʼmagkaʼapo. Diosen Noki̱re̱ga̱ kenda oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo. Konige̱po totoʼ dakhueaʼ oʼkaʼ Diosa oaʼdepo castiga o̱gkaʼapo, kenda onʼnopo̱e̱a̱po. Ken konig Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼkaʼapo. Buttida ijjay. 


text:
<pb/>Nogi̱ti huakkaʼ huadak huaʼa opudomeytaj eʼmanmadikaʼtaʼ ijpaknigʼa oynayo nogi̱ti manmadikahueʼdik o̱ʼnene konige̱po oy nogi̱ti menpaʼ nopo̱e̱gkahueʼdikda moʼe̱ne. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ opudomeytaj boʼhuatiakapone. Diosen Noki̱re̱g buttida huaaʼeri o̱ʼi̱kaʼ. Eʼhuatiakdeʼte doʼtaj huanopo̱e̱ʼ doʼhued huaʼa buttida monmadikikaʼapone. O̱ʼnenda oʼnopo̱e̱po onahueʼ moʼe̱a̱pone. Kenda Diosa oaʼ monaʼapone. Kenda o̱ʼe̱a̱ponig oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo. 


text:
Doʼhued huadak huaʼa opudomeytaj moʼnopo̱e̱a̱ʼaponok do huadakda i̱ji̱kaʼnig huadakda ijkikaʼnig Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopo̱e̱a̱ʼapo. 


text:
Ayaʼda Apaga oʼnopo̱e̱ doʼhuakon ijnopo̱e̱y. Ayaʼda Apaga oʼto̱i̱kaʼnig doʼhuakon ijto̱i̱kay. Ayaʼda Apaga oʼkikaʼnig doʼhuakon ijkikay. Konige̱po Diosen Noki̱re̱ga̱ doʼhued eʼnopo̱e̱ʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. Dios konig o̱ʼe̱ moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼpo. Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri suhueʼ e̱ʼi̱kaʼ aʼti moʼmadurugpakapo. Jesúsa oʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>—‍Apag Diosyo ijhuaʼaponok aʼtimon doʼtaj onteʼti tiahuayhueʼ o̱ʼneapone. Nogokda onteʼti onʼtiahuayapone. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍¿Katiaʼ yaaʼ. Beʼa moʼnopoenkaʼ? “Aʼtimon doʼtaj onteʼti tiahuayhueʼ o̱ʼneapone. Nogokda aʼtimon onteʼti onʼtiahuayapone, Apag Diosyo ijhuaʼaponok.” Oroʼtaj kenpaʼ monaʼne. 


text:
“Aʼtimon doʼtaj tiahuayhueʼ o̱ʼneapone,” monaʼne kenda nopo̱gkahueʼ o̱ʼe̱y. —‍Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria suhueʼada huayahuaya onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Kenda oroʼ huayahuaya oʼbatiaʼpakʼuynig Jesúsa moknopo̱e̱po monaʼpo, —‍Aʼtimon doʼtaj onteʼti tiahuayhueʼ o̱ʼneapone. Nogokda aʼtimon onteʼti onʼtiahuayapone. Oʼnonaʼdene. ¿Katiaʼ yaaʼ? ¿Beʼa moʼnopoenkaʼ? Kenda eʼnopo̱e̱ʼtaʼ boʼpakpo huayahuaya moʼbatiaʼpaknigʼa. 


text:
Do eʼbueydeʼte suhueʼnada moʼe̱a̱pone. Paiʼnada moʼbahuikapone. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼerinayo durugda o̱ʼneapo. Paiʼnanada e̱ʼe̱a̱da onteʼti durugnanada moʼe̱a̱pone. Eʼnoyhuaddeʼte doʼtaj onʼtiahuaypo durugnanada moʼe̱a̱pone. 


text:
Ettoneʼ onʼsiʼpopakpo paiʼnanada onʼnopoʼe̱nigʼa onʼsiʼpopakdepo paiʼnanada eʼnopoʼendeʼ oʼnokkahueʼapo. Yo̱bed onʼto̱e̱depo onʼdurugpak. 


text:
Ken konig moʼe̱ne. Aʼti ijbueyapoy moʼnopo̱e̱depo paiʼnanada moʼe̱a̱ponigʼa onteʼti ijnoyhuaddepo doʼtaj boʼtiahuayapopo durugnanada moʼe̱a̱pone. Durugnopoʼda moʼe̱a̱pone. Beʼapiʼ durugnopoʼ e̱ʼi̱kaʼ batikahueʼdik moʼe̱a̱pone. Buttida ijjay. —‍Jesúsa monaʼpo. 


text:
<pb/>—‍Nogok Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱denok doʼhued huaʼa ʼurunanada moʼnopo̱e̱a̱po. Oʼnonaʼnig, ¿katiaʼ iaʼ? doʼtaj onahueʼdik o̱ʼneapone kenokaʼ. Doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱po doʼtaj moknopo̱e̱po katepiʼ boʼpakpo Apagtaj eʼtionaʼpakdeʼte boʼyokikaʼapone. Buttida ijjay. 


text:
Doʼhueddiktaj dakaʼ yanoknopo̱e̱po, konig do ijpaknig Apagtaj tionaʼpakhued moʼe̱depo, doʼhueddiktaj dakaʼ yanoknopo̱e̱po konig ijpaknok Diostaj yanʼtionaʼpakikatiʼ. Diosa moʼpe̱i̱kaʼpo moʼnigkaʼapone. Durugnanada kaʼnikeʼpo Diosa moʼpe̱i̱kaʼpo mogkaʼapone. Jesucristo totoʼ huairitaj kenpaʼti oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼuy. Konig huayakhueʼ huakaʼeri o̱ʼu̱yate. 


text:
<pb/>Aʼnen konig o̱ʼe̱ oʼnonbatiaʼpakpo oʼnonmadikikameʼne. Aʼtinayo onteʼti ken konig onmadikahueʼ o̱ʼneaponigʼa Apagtaj dakaʼda oʼnoknopo̱e̱a̱ʼapone. 


text:
Nogok doʼhueddik dakaʼ moknopo̱e̱po do konig ijpaknok Apagtaj moʼtionaʼpakikaʼapo. Donayo Apagtaj nigtionaʼpakhueʼdik i̱ji̱kaʼapoy. 


text:
Apag Diosada diʼ moʼe̱po. Doʼtaj diʼ o̱ʼnenok doʼtaj oʼnoknopo̱e̱nok Apag Diosyaʼ oʼtiakuy oʼnoknopo̱e̱nok Apaga̱da diʼ moʼe̱po moʼpe̱i̱kaʼapone. 


text:
Apagere i̱ji̱kaʼuy. Apag Diosyaʼ ijjo̱ro̱kpo aratbutte ijtiakuy. Aratbutere ijmaunhuahuikaʼdepo onteʼti aratbutyaʼ ijbakhuaʼapoy. Apagte ijhuaʼapoy. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Oynayo dakaʼda onaʼne. Nopoenkaʼdik o̱ʼe̱y. Aʼnen konig o̱ʼe̱ onʼbatiaʼpakikameʼnig noponkahueʼdik o̱ʼi̱kaʼuy oroʼ. Oynayo konig o̱ʼe̱ onbatiaʼpakhueʼ o̱ʼe̱ne. 


text:
Ayaʼda oʼnopo̱e̱ oroʼomey oynayo oʼnopo̱e̱y. Huanopoyaʼda kateapiʼ oʼnopo̱i̱kay soatayoʼ oʼnopo̱i̱kaʼnig ayaʼda kenda iʼnopo̱i̱kaʼnok Diosyaʼ oʼtiakuyate oʼnopo̱e̱y. —‍Oroʼomey Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria onaʼuy. 


text:
oyda nogyon nogyon oʼnokbahuaʼapone. Ayaʼada oʼnokbahuaʼapone. Opudomeyen jakyoda oʼnokbahuaʼapone. Nogtiaʼda oʼnenonaponigʼa nogtiaʼda ehueʼ i̱jje̱y doʼhued Apagere i̱jje̱a̱poy. 


text:
Kenda oʼnonaʼdenok Diostaj ʼurunopoʼda moʼi̱kaʼapone kenpaʼti Diostaj moʼnopoʼnoeyapone. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeya̱ boʼhuadiaypo dakhueaʼ mogkaʼaponigʼa yanʼnopoʼteypakpo doʼtaj dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. Doa totoʼ huairitaj kenpaʼti oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj nigpe̱e̱hueʼ i̱ji̱kaʼuy. Totoʼtaj huayakhueʼ huakaʼeri i̱jje̱y. —‍Jesúsa oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuyne.<pb/>


text:
Oroʼomeytaj Jesúsa kenda monaʼdepo kurudyo̱ oʼmabopo Apag Diostaj oʼtionaʼpakpo, —‍O̱ʼnensiʼpo i̱jje̱po, Apag. Oy o̱ʼnensiʼpoa kamanigbueyeʼpo, kamanignoyhuadeʼpo, kurudyo̱ onere kabehuikeʼpo, onere teyda kamanikeʼpo kenpaʼti “huadakda oʼkaʼ,” ayaʼada kanʼbatiaʼpakikeʼ. Kenda do eʼkadeʼte “Dios ʼuruaʼnanada oʼkikaʼ,” ayaʼada kanʼbatiaʼpakikeʼ. 


text:
O̱ʼna oʼpakpo ayaʼtada meʼbayokne. Diosere kamanoeanhuahuikeʼpo. Teyaʼda megkaʼnok ayaʼtada manaʼdik i̱jje̱nok konige̱po ayaʼada aratbut nigpe̱i̱kaʼdik moʼi̱kaʼapone. 


text:
Hueretda Dios i̱ʼi̱kaʼ, ayaʼen huairida i̱ʼi̱kaʼne, ayaʼtada diʼ iʼmaikaʼne, buttida iʼikaʼne, ayaʼada ontaj dakaʼ moknopo̱e̱po, do Jesucristotakon moknopo̱e̱po oroʼere durugda moʼnoeonhuahuikaʼapone. Doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
In huadariyo aratbutere i̱jjunhuahuikaʼdepo o̱ʼnen huaʼa ijkadhuahuikaʼdepo ontaj ijnigpeunhuahuikaʼdepo ayaʼda iʼpaknig kenda ijkuhuitdenok konige̱po “Apag Dios huadaknanada o̱ʼe̱. ʼUruaʼnanada oʼkikaʼ,” aratbuta onʼbatiaʼpakapo. 


text:
Oyedda o̱ʼnenbayo onte beʼtobehuik. Onere meto̱i̱kaʼ. Durugtenanada meto̱i̱kaʼ. Konig aʼnennanada onere i̱ji̱kaʼpo teynanada ijmanikaʼnig onteʼti konigti megkaʼ. 


text:
<pb/>Huakkaʼ huadariyo hua̱e̱ʼeri meʼnigbaktieʼeaʼuyne, Pag. O̱ʼnen o̱ʼnenok “doʼhued huadak huaʼa dakaʼ yamanmadikikatiʼ,” onaʼuyne. O̱ʼnen huadak huaʼa ijmanmadikadhuahuaʼdey, ontaj ijmaknopo̱e̱a̱ʼdenok o̱ʼnen huadak huaʼa onʼnigpe̱e̱de. 


text:
Ayaʼda ijkikaʼnig, beʼtihuapokikaʼnok ijkikay kenpaʼti beʼteypakikaʼnok ʼuruaʼnanada ijkikay. O̱ʼnen huadak huaʼa meʼnopo̱e̱a̱ʼikaʼnok. Kenda doʼhued huaknopo̱e̱ʼeriomeya̱ onʼnopo̱e̱de. 


text:
O̱ʼnen huaktieʼeaʼeriomeytaj o̱ʼnen huadak huaʼa doʼhua ijmananhuahuikaʼdenok onʼpakpo onʼnigpe̱i̱kaʼde. Meʼtaʼmonaʼuyne kenpaʼti Diosyaʼ oʼtiakuy onʼnopo̱e̱. 


text:
Doʼhued huaknopo̱e̱ʼeritaj ijmationaʼpakpo, nog aratbuttaj mationaʼpakhueʼ i̱jje̱po. O̱ʼnendation o̱ʼnenok dakaʼ yamato̱i̱kaʼ 


text:
O̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeri doʼtaj meʼbayokuyne. Doʼhued onmaenig oʼnenkon iʼtamaikaʼne. O̱ʼnen dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼnok o̱ʼnen ʼuruaʼda o̱gkikaʼnok huadakda o̱ʼe̱ kenpaʼti Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ aratbuta onʼnopo̱e̱po ‘Dakiti Dios’ onʼbatiaʼpakikaʼ. 


text:
In huadariyo noikahueʼ i̱jje̱a̱popo o̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeritaj ijbakhuaʼapopo onte ijbaktiakapoy. O̱ʼnen indariyo o̱ʼnikaʼponok huadaknanada i̱ʼi̱kaʼpo teynanada i̱ʼi̱kaʼpo o̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ yabatihuapokikaʼ. Dakaʼ ka̱gkikeʼpo yabatihuapokikaʼ. Dakhueaʼ kahueʼ kaʼnikeʼpo yabatiokikaʼ. O̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeri dakaʼ kanoknopo̱i̱keʼpo yabatihuapokikaʼ. Kenpaʼti huayahuaya diʼ kanʼmaikeʼpo yabatihuapokikaʼ, Pag. Oroʼ onpapayoʼ ondikyoʼ oʼpakikay kenomeykon konigti kanʼpakeʼpo yabatihuapokikaʼ. 


text:
Indariyo o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriere i̱ji̱kaʼpo doʼtaj teyda oʼyoknok o̱ʼnen huabaktieʼeaʼeritaj huadakyoʼ ka̱gkikeʼpo ijbatihuapokikaʼpo, ijbatiokikaʼpo, dakaʼ ijmato̱i̱kaʼuy. Okbatikhueʼda ayaʼada dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼdepo nogtiaʼda oknopo̱e̱batikdepo kenpaʼda oʼbueyapo. Diosyo huahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Kenda Apagbaʼa oaʼuy. 


text:
<pb/>Oy onte ijbakbehuikapoy. O̱ʼnen huabaktieʼeaʼeri huakkaʼ kanʼdurugpakeʼpo konig do ontaj ijnigpe̱i̱kaʼpo durugnanada i̱ji̱kay kenomey konigti durugnanada kaʼnikeʼpo konige̱po ontaj dakaʼ ijtionaʼpakonhuaʼpo, onte huahued ijtionaʼpakonhuay. 


text:
O̱ʼnen huaʼa ijmanmadikadhuahuikaʼuy. O̱ʼnen huaʼa huakkaʼ onʼpakpo onʼnigpe̱i̱kaʼpo, konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomey o̱gkikaʼnig onteʼti kahueʼ o̱ʼnikaʼpo kenpaʼti doʼhua konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱gkikaʼnig kahueʼ i̱ji̱kay. Do konig ijkikay konigti o̱ʼnen huaknopo̱i̱kaʼeria o̱gkikaʼnok konige̱po oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria diga̱ʼ onʼbahuadiaypo. 


text:
O̱ʼnen huabaktieʼeaʼeritaj ijmato̱i̱kaʼpo in huadariyo dakhueaʼ huakkaʼeriomeyere o̱ʼnikaʼ. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriyaʼ yamakto̱ro̱k tionaʼpakhueʼ i̱jje̱nok totoʼ engaña huakaʼeritaj yabatiokikaʼ. Totoʼ engaña kahueʼdik kamaeʼpo, ijtionaʼpaki. 


text:
Konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomey o̱gkikaʼnig konigti kahueʼ i̱ji̱kay. O̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeriomey kenpaʼti dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼnikaʼpo. 


text:
O̱ʼnen huaʼa buttida o̱ʼi̱kaʼ. Buttida huaʼa onʼpe̱e̱nok ʼurunopoaʼda yamagkikaʼ. O̱ʼnen buttida huaʼa kanʼnigpe̱i̱keʼpo yabatihuapokikaʼ. Ontayoʼda kanʼpakikeʼpo yabatihuapokikaʼ. 


text:
Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeyte meʼtaʼmonaʼuyne. Konig doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne konigti o̱ʼnen huabaktieʼeaʼeritaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeyte ijmataʼmonaʼdey. 


text:
O̱ʼnen buttida huaʼayoʼda kanʼnigpe̱i̱keʼpo, do konig huakkurueria o̱ʼnen huaʼayoʼda ijnigpe̱i̱kay. 


text:
<pb/>Inomey o̱ʼnen huabaktieʼeaʼeriomey doʼhued huadak huaʼa oʼnonbatiaʼpakonhuahuikaʼapone. Nogok nogok doʼtaj huakkaʼananada moknopo̱e̱a̱pone. Huakkaʼananada doʼtaj moʼnigpe̱i̱kaʼapone. Kenomeytakon ijmationaʼpaki. 


text:
Doʼhuednopoʼyo i̱ʼi̱kaʼne. On konig iʼpakikaʼ konigti do ijpakikay. On konig diʼ iʼmaikaʼ konigti do diʼ ijmaikay, onpapayoʼ o̱ʼi̱kaʼne. Konigti ayaʼada oroʼen huaknopo̱e̱ʼeri oroʼomeytaj konigti kanoknopo̱i̱keʼpo, konig oroʼ diʼ oʼmaikay konigti diʼ kanʼmaikeʼpo, konig oroʼ konigti oʼpakikay kenomeya̱kon konigti kanʼpakikeʼpo ijmationaʼpaki, Pag. Ken, ayaʼada kenomeytaj onʼbatiahuaydepo onʼpe̱e̱depo doʼtaj Apag Diosa oʼtaʼmonaʼuy nopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapet. 


text:
Doʼhuednopoʼyo i̱ʼi̱kaʼne, meʼnopoʼto̱i̱kaʼne. Konig nogtida o̱ʼe̱ne. Konigyoʼ oʼpakikaʼne. Konigyoʼ oʼnopo̱i̱kaʼne. Oroʼ konig nogtida kanʼpakikeʼpo, oroʼ konig diʼ kanʼmaikeʼpo, oroʼ konig nogtida kaʼnikeʼpo ijmanopoʼto̱i̱kay. Ontaj konigti kanoknopo̱i̱keʼpo, konigti kanʼnigpe̱i̱keʼpo doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne, doʼtaj diʼ meʼi̱kaʼne, konigti huaknopo̱e̱ʼeritaj diʼ moʼi̱kaʼne, ayaʼ aratbuta nopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapetpiʼ. 


text:
<pb/>Ayaʼ doʼhued huaknopo̱e̱ʼ doʼtaj meʼbayokuyne, huakkurunada diʼ o̱ʼe̱nok doere kaʼnikeʼpo on huakkuruda iʼpaknok doʼhua onere huaboroʼ huairi i̱ji̱kaʼpo, onere ʼurunanada i̱ji̱kaʼpo, onere teynanada i̱ji̱kaʼnok tiahuaydik meʼnikeʼpo, Pag. 


text:
Ayaʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomey ontaj o̱ki̱e̱hueʼ moʼe̱nigʼa doʼhuanayo ontaj o̱ki̱e̱ʼne kenpaʼti doʼtaj oʼtaʼmonaʼuy doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeria moknopo̱e̱ne, Pag. Kenpaʼda huadaknanada i̱ʼi̱kaʼne, Pag. 


text:
O̱ʼna konig o̱ʼe̱, doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeritaj ijmanopo̱e̱a̱ʼdemey. Kenpaʼti nogi̱ti nogi̱ti ijmanopo̱e̱a̱ʼapoy. Doʼtaj huakkaʼ diʼda o̱ʼi̱kaʼne. Kenomeykon konigti huakkaʼ diʼ kanʼmaikeʼ kenpaʼti doʼhua kamanopoʼto̱i̱keʼpo nogi̱ti nogi̱ti ijmanopo̱e̱a̱ʼapoy, Pag. —‍Jesúsa Apagtaj oʼtionaʼpakuy.<pb/>


text:
Jesús kenda oʼtionaʼpakdepo oʼhuaʼuy. Oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼhuaʼuy. Oʼhuaʼpo Cedrón huatotaʼpote oʼpokonpo taʼbayo oʼkudonʼuy. Jesús huanigpe̱i̱kaʼeriere onʼkudonʼuy. 


text:
Judas judío huairitaj Jesústaj namaʼda oʼbayokapopo, ken taʼbayo o̱ʼe̱taj oʼnopo̱e̱ʼuy. Nogok nogok oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeriere Jesúsa ke̱yo̱ oʼkupopakikaʼuypo kenaʼpo Jesús ke̱yo̱ o̱ʼe̱taj oʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
Ken taʼbayo Judas oʼhuaʼpo, huakkaʼ sorotataj oʼbatohuaʼpo, Diosen jak huato̱e̱ʼeri sorotatatakon oʼbatohuaʼuyate. Diosen jak huato̱e̱ʼeri sorotatatakon fariseo huairia sacerdote huairierea onʼmataʼmonaʼuyate. Siro kenpaʼti hue̱ypa onʼtohuaʼpo. Sikyo o̱ʼe̱nok huakjey onʼtohuaʼbedʼuyate. Taʼbayo Jesúste onʼhuatiakbedʼuyate. 


text:
Oʼnokye̱depo Jesúsa ayaʼda kenda meʼnogkaʼapone eʼnopo̱e̱ʼada oʼmadejpo, —‍¿Beʼtaj boʼuk? —‍Jesús oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Jesús Nazareteritaj oʼuki. —‍Oʼnonaʼuy. —‍In do i̱jje̱y. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Judas judío huairitaj Jesústaj namaʼda oʼbayokpo sorotataere onʼtoboʼuy. 


text:
<pb/>—‍In do i̱jje̱y. Huaboaʼda oʼnonaʼdene. Doʼtaj eʼuknayo inomey doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeritaj magkahueʼ ya̱ʼnepo kentaj batohuahueʼ yaneʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Kenda huaboaʼda oaʼmeʼnig magkahueʼ kaʼneʼpo kenda oʼmanaʼ. “Kenomeytaj Diosa doʼtaj beyokuyne nogtipiʼ ehueʼ okbatikhueʼ o̱ʼneapone.” Huaboaʼda Jesúsa monameʼne. 


text:
Kenokaʼ Simón Pedroa siroa e̱ʼta̱e̱ʼ oʼedpo oʼbapadenpo sacerdoteen huanabaʼtaj huapesod huadaʼkopen oʼpesodokhueʼuy. Keʼnendik Malco o̱ʼu̱y. 


text:
<pb/>—‍Kejeʼ, kahueʼ ya̱e̱ʼ. Siro huato̱e̱ʼyo yakuda̱ʼ. Kenda Apag Diosa oʼpaknok paiʼnanada nopoʼe̱dik i̱jje̱a̱poy. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy. Sacerdote huairite Jesústaj onʼtohuaʼuy. 


text:
<pb/>Ken huakkaʼ sorotataj sorotataj huairiere, Diosen jak huato̱e̱ʼeria sorotataj Jesústaj onʼtaʼkuypo, huabaʼ onʼbaʼtinukuʼuy. 


text:
Huakkuruda Anástaj onʼhuatohuaʼuy. Anás Caifásen huahue̱yhue̱y o̱ʼe̱nok, onʼhuatohuaʼpo, Caifás kenbayokte sacerdote huairi o̱ʼu̱yate. 


text:
Ayaʼ judío aratbut mabueyhueʼ kaʼneʼpo nogtiada eʼmanigbueynayo oroʼtaj huadakda o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼ Caifás judío huairitaj oʼbatiaʼpakmeʼte. “Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri ehueʼ i̱jje̱y.” Pedroa oaʼuy. 


text:
<pb/>Simón Pedro doere Jesústaj oʼtahuaʼuy. Sacerdote huairi doʼtaj huadak meki̱e̱ʼnok sacerdote huairien jak eʼtiokpakaʼyo Jesúsere ijkudonʼuy. 


text:
Eʼtiokpakaʼ kurute akbogpete Pedro oʼboatoʼnok, do muneʼyo̱taj akbogpe huato̱e̱ʼeritaj ijhuahuaʼpo, “Yakuda̱ʼ,” yonaʼpo Pedrotaj ijtokudonʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Ken huabokereken huanigpe̱i̱kaʼeri o̱ʼna menpaʼ i̱ʼe̱? —‍Muneʼyo̱ akbogpe hua̱ta̱e̱ʼeria Pedrotaj onaʼuy. —‍Do ehueʼ i̱jje̱y. —‍Pedroa onaʼuy. 


