# verses

text:
<pb/>Opud huamanmadikaʼeri paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone. Huadakda o̱ʼne. ʼUruda huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Aratbut opudtaj menʼtinopo̱e̱ʼpo kenpaʼda boʼeretpakikaʼne. Konig kubaraktoneʼonig moʼe̱ne. Huid huanokbettaj yereda e̱ʼti̱hui̱tdeʼte ʼuruda e̱ʼe̱a̱da sorokya̱ʼnayo pa̱gda o̱ʼe̱po eʼbueyen huaʼay huakkaʼda o̱ʼnikaʼ. 


text:
Ken konig moʼi̱kaʼne. Opuden hua̱so̱ʼ ʼuruda moʼe̱nigʼa dakhueʼnopoʼ moʼi̱kaʼpo kenpaʼda namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueaʼda boʼkikaʼne. 


text:
<pb/>Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri fariseoere paiʼnada moʼnopoʼe̱a̱pone. Huadakda o̱ʼne. Aratbuta menʼtinopo̱e̱ʼpo namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼpo boʼkikaʼne. Apagbaʼ huamanbatiaʼpakerikudaken kubaraktaʼ konig okkahuehueʼdik huid jaksiʼpo boʼkikaʼnigʼa. Kenpaʼti huadak huakaʼerien kubarak huanokbet ʼuruaʼda botoʼkikaʼnigʼa. 


text:
“Oroʼen adhueyaʼpaneʼkudaka Diosen huamanbatiaʼpakeritaj onʼbatiarakikaʼuy. Oroʼ kenokaʼ e̱e̱ʼnayo batiarakahueʼ o̱ʼe̱a̱yʼuyyet.” Opuda̱ namaʼda moʼmanaʼikaʼne. 


text:
<pb/>Opud konig bihui moʼe̱ne. Konig bihuien aratbut moʼe̱ne. Namaʼda huaaʼeri moʼi̱kaʼne. Kenpaʼda moʼbueyapone. Diosa castiga mogkaʼpo kenpaʼda taʼakyo moʼeonhuahuikapone. 


text:
Opudtaj Diosen huamanbatiaʼpakeritaj ijmataʼmonaʼapoy. Diosen huanopo̱e̱ʼeritaj ijmataʼmonaʼapoy. Kenpaʼti huadak huaʼa huamanmadikaʼeritaj ijnigtaʼmonaʼapoy. Dakhueʼda moʼe̱po opuda̱ sueʼda huakkaʼmon moʼbaarakapone. Hue̱ypa cruzte nogtaj moʼbaarakapone. Nogtaj opuden hua̱i̱takeʼ jakyaʼ huiyokbiada moʼmabitbitapone. Nogtaj huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ jakyo moʼbahuahuaʼpo dakhueʼada moʼmagkaʼapone. 


text:
Konig opud judío aratbuten adhueaʼpaneʼ huairi dakhueaʼda moʼnigkikaʼuyatenok opudomeya̱kon konigti boʼkikaʼ. Huakkuru moʼdiaypo Abeltaj oʼdarakuyate. Abel ʼuruaʼda Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Nogok nogda nogda Diosen huamanbatiaʼpakeritaj onʼhuadiaypo oʼdarakuyate. Taʼpote Zacarías Berequíasensiʼpotaj Diosen jak kurutaʼ oʼdarakuyate. 


text:
Opuden adhueaʼpaneʼ dakhueaʼda moʼnigkikaʼuynok opudkon dakhueaʼda boʼkikaʼnok Diosa diga̱ʼda castiga mogkaʼapone, buttida ijjay. —‍Jesúsa judío huairitaj i̱ghuaʼnanada oʼmanaʼuy. Jerusalén huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmatinepahuiʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Opud Jerusalén huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj diʼ o̱ʼnikaʼnigʼa. Diosen huamanbatiaʼpakeritaj kenpaʼti Diosen huataʼmonaʼeritaj opuda̱ moʼbatiarakikaʼuyate kenpaʼti aʼarakyaʼpo huida̱ moʼbapaʼeaʼuyate. Konig huatahuaj hua̱ye̱a̱ huasiʼpotaj okajpea oʼbatiokaʼikaʼ konigti menigaaʼ opudomeytaj aʼbatiokayaʼpo eʼkupopakataʼ ijpakikaʼuynigʼa opudnayo konig Diosensiʼpo e̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼi̱kaʼuyne. 


text:
Opudomeytaj Diosa bokhuaʼnede. Opuden huakkaʼ jaktaj Diosa onteʼti tiokahueʼ moʼe̱a̱po. Jak ehueʼda o̱ʼta̱e̱a̱pone. 


text:
Onteʼti doʼtaj tiahuayhueʼ o̱ʼneonhuahuaʼapone. Kenokaʼ “Kentaj Diosa oʼtaʼmonaʼuyate ʼurunanada o̱ʼe̱. Kentaj oʼpaki.” Opudomeya̱ eadeʼte onteʼti doʼtaj onʼtiahuayapone, ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.<pb/>


text:
Diosen jakyaʼ Jesúsa o̱ʼo̱ro̱kdepo jak kurute eʼhuaeʼte, “Diosen huakkaʼ jak yatiahuayʼ, ʼuruda o̱ʼe̱.” Oroʼa Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍In huid jak boʼtiahuaydenigtaj nogok ayaʼda huid onʼsakapo. Huabada sorokte nog aratbuta onʼsakaʼapo. Huid kupahuihuihueʼ o̱ʼe̱a̱po. Diosen jak ehueʼda o̱ʼe̱a̱po. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne. Cristo onteʼti tiakhued e̱e̱ʼted kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe tiakhued e̱e̱ʼted in konig aratbuta onʼmagkikaʼaponig Jesúsa oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Olivos oteʼyo oʼhuaʼdeʼuy Jesús eʼhuadte oroayoʼda kentaj oʼhuahuaʼpo onaʼpo: —‍¿Menokaʼ Diosen huid jak yansakapet? ¿On onteʼti eʼtiak kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe menokaʼ ya̱ʼe̱a̱pet? ¿Oroʼomey aʼnopo̱e̱yaʼpo kate huakkuru oʼtiahuayapet? —‍Jesústaj onaʼuy. 


text:
Huakkaʼada opudtaj boʼhuatiakapone. “Cristo i̱jje̱y.” Namaʼda monaʼapet. Kenomeytaj huakkaʼada namaʼda onʼmanigpe̱e̱a̱po. 


text:
Nogbayo nogbayo gobierno sorotataj nog gobierno sorotataj onʼbarakonhuaʼ yanʼbatiaʼpakapet. Opudnayo meʼpukhueʼ yaneʼ. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe tiakhued e̱e̱ʼted. 


text:
Nogbayaʼ nogbayaʼ gobierno sorotataj yanʼbarakeonhuahuaʼapet. Diga̱ʼda yanʼbarakeonhuaʼapet. Nogya̱ʼ nogya̱ʼ aratbut aypobayoʼ o̱ʼnepo yanʼmabueyonhuaʼapet, huakkaʼda dakhueʼda yanʼmamaeapet, kenpaʼti nogbayaʼ nogbayaʼ huadari ya̱ʼi̱ye̱ga̱pet. 


text:
<pb/>Nogok doʼtaj moknopo̱i̱kaʼnok opudtaj diga̱ʼda mogkaʼapet. Opudtaj boʼarakapet. Nogba nogbayaʼ huabada opud huaknopo̱e̱ʼeritaj boʼhuadiayikaʼapet. 


text:
Kenokaʼ huakkaʼada yanoknopo̱e̱batikapet. Nog huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼda yanʼmagkaʼapet yanʼbakude̱a̱ʼapet kenpaʼti huayahuaya yanʼbahuatitotiaʼkeapet. 


text:
Kenpaʼti huakkaʼda huamanbatiaʼpakeri ya̱ʼneapet. Diosen huamanmadikaʼeri i̱jje̱y namaʼda yadaʼapet. Kenpaʼ onʼmonaʼnok huakkaʼada namaʼda yanoknopo̱e̱a̱pet. Onaʼti Diostaj pakhueʼ ya̱ʼneapet. 


text:
Diga̱ʼda dakhueaʼ onʼmagkaʼaponok huaknopo̱e̱ʼeria diʼ onʼmaepo sigda sigda yanʼbatikapet. Onteʼti nog huaknopo̱e̱ʼeritaj huayahuaya suepiʼ diʼ yanʼmaeapet. 


text:
Kenomey Diostaj dakaʼda onʼnigpe̱e̱po oʼnoknopoeonhuahuikaʼpo batikhueʼda huayahuaya diʼ onʼmaeʼikaʼnignayo onʼbueydepo batikhueʼda onteʼti Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Konig ijmanmadikaʼnig, Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo ya̱ʼneapet. Kenda nogbayaʼ nogbayaʼ huabada yanʼmanbatiaʼpakikaʼapet. Ayaʼada yanʼmape̱a̱pet. Ayaʼada enʼmape̱e̱deikaʼte keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
<pb/>Kenda Diostaj konig ta̱hui̱re̱gnanada o̱ʼe̱po Diosen jakyo ya̱ʼe̱a̱pet. Daniela aʼnenda oʼmadoyaʼuyate. Yanʼbonaʼpakpo yanʼnopoenkatiʼ. Kenda Diosen jakyo e̱ʼe̱deʼte yanʼtiahuaydepo 


text:
Huabarakeri i̱dada onʼbatiaknok jak kurute opud e̱e̱ʼnayo jakyo katepiʼ moʼtamae aʼudyaʼpo kudhueʼ yanetiʼ. I̱dada yanʼmamontiʼ. 


text:
Ettoneʼ bogdakhueʼ ya̱ʼnepo kenpaʼti ettoneʼ yo̱bed yanʼto̱e̱po onʼminognok i̱da monhueʼdik o̱ʼnenok kenomeytaj dakhueʼnanada ya̱ʼe̱a̱pet. Paiʼda yanʼnopoʼe̱a̱pet. 


text:
Yanʼtionaʼpakikatiʼ. Huahuiʼokpiʼ uuʼok e̱e̱ʼtepiʼ monhueʼdikpiʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo, okmapi̱e̱ʼahuaddikte monhueʼdikpiʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo, yanʼtionaʼpakikatiʼ. 


text:
Huakkaʼnada paiʼda yanʼnopoʼeonhuahuaʼapetnok. Keʼponanada ya̱ʼneonhuahuaʼapet. Aʼnenda sueʼda paiʼdamon onʼnopoʼe̱ʼuyate. Kenpaʼti nogok onteʼti sueʼda dakhueʼmon yanʼnopoʼe̱a̱pet. 


text:
Ayaʼada mabueyhueʼdik kaʼneʼpo kenpaʼti Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri Diosen huabaktieʼeaʼeritaj Diosa oʼmatinepahuiʼpo “sueʼda huameʼnoe aratbut paiʼnananada kanʼnopoʼunhuahuikeʼ.” Diosa yaʼaapet. Konige̱po yanʼtionaʼpakikatiʼ. 


text:
<pb/>Kenokaʼ paiʼda eʼnopoʼunhuahuadeʼte “Yanʼtiahuayʼ in Cristo o̱ʼe̱.” “Yanʼtiahuayʼ a̱yo̱ Cristo o̱ʼe̱.” Beʼapiʼ enaʼnayo pe̱e̱hueʼ yanetiʼ. 


text:
Nogok “Cristo i̱jje̱y,” huabokerekapiʼ namaʼda yanʼmanaʼapet. Noga̱ “Diosen huamanbatiaʼpakeri i̱jje̱y,” namaʼda nogok nogok yanʼmanaʼapet. Diosen huabaktieʼeaʼeri namaʼda ka̱gkeʼpo namaʼda yanʼmanaʼapet. Kenpaʼti ʼuruaʼda konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig ya̱gkaʼapet kenpaʼti yanʼbayareaʼapet. 


text:
Namaʼda huaaʼeria namaʼda yanʼbatiaʼpakapet. Namaʼda huaaʼeri tiakhued dakaʼda opudtaj onʼnopo̱e̱a̱ʼne. 


text:
“Aratbut ehueʼ eʼnahue̱ʼyo̱ Cristo o̱ʼe̱.” Aratbuta eʼnaʼnayo huahueʼ yanetiʼ. “I̱yo̱ Cristo o̱ʼe̱ jakyo.” Beʼapiʼ enaʼnayo pe̱e̱hueʼ yanetiʼ. 


text:
Konig o̱jbedtoneʼ adteda kurudya̱ʼ eʼeypak oʼhuaikaʼ ayaʼada aratbuta nogbayaʼ nogbayaʼ onokteyoʼ onʼtiahuayikaʼ. Ken konig do onteʼti eʼtiakte aratbut nogbayaʼ nogbayaʼ onokteyoʼ onʼtiahuayapet. Doʼtaj Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
Hua̱so̱ʼ oʼbueypo i̱da pa̱gda o̱ʼe̱. Matuk i̱da onʼbatiakikaʼ. Konigti nogok aratbut dakhueaʼda o̱gkikaʼdeaponok doere Diosen huataʼmoneriere ijhuarakapoy. Dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga ijmagkaʼapoy. In konig ijtiakapoy Jesúsa oʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ paiʼda enʼnopoʼunhuahuadeʼte diga̱ʼ eʼmagkadhuahuaʼ enʼbatikdeʼte niokpoakon sigpiʼ taʼtehueʼdikda ya̱ʼe̱a̱pet konigti puug jeyhueʼda ya̱ʼe̱a̱pet. Kurudya̱ʼ siokpo yakahuaapet. Kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri huairinig yanʼkiriga̱ʼapet. 


text:
Kenokaʼ kurudyo̱ do Diosen Huasiʼpotaʼ boʼtiahuayapet, ʼuruaʼnanada e̱e̱ʼte ayaʼada boʼtiahuayapet. Diostaj dakhueʼda o̱gkikaʼpo onʼmanokotdepo onʼmameʼpukpo diga̱ʼda onʼbahuikapo. Do eʼtiakte boʼtiahuayapet. Teynanada i̱jje̱po ʼurunanada i̱jje̱po ijhuarakapoy. 


text:
ʼUttaʼda huatoʼkaʼpuʼ eʼtoʼkaʼte doʼhued huataʼmoneri ijmataʼmonaʼapoy. Nogyon nogyon doʼhued huabaktieʼeaʼeritaj onʼbakupopakaʼapo. Ayaʼbayaʼda onʼbakupopakaʼapo. 


text:
<pb/>Higuera hue̱ymeytaj ijmanbatiaʼpakapoy. Kenda dakaʼ yanʼnopo̱e̱ʼ. Huaʼopi oʼkutaʼsonpakde oʼbakutapakde huabayok oʼtiakonyak moʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Kenda kenpaʼ huaboda ijmanay e̱ʼe̱deʼte opud boʼtiahuaydepo kurudya̱ʼ oʼtiakdeapo nopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. 


text:
Doʼhued huaʼa doʼhued eʼmanmadikaʼnayo kenpaʼda o̱ʼunhuahuikaʼapo. Batikhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Huadari batikdik kurud batikdik doʼhued eʼmanaʼnayo batikhueʼdikda o̱ʼe̱a̱po. 


text:
<pb/>Ken huameʼnoe oʼtiakapo kente niokpo eʼhuadte ayaʼada beʼapiʼ nopo̱e̱hueʼda o̱ʼne. Diosen huataʼmoneripiʼ kurudya̱ʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. Do, Diosen Huasiʼpo itipiʼ nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. Apag Diosayoʼda oʼnopo̱e̱. 


text:
<pb/>Konig aʼnenda Noékudak e̱e̱ʼte aratbut hua̱hue̱ e̱ʼpo̱gtaj onmabohueʼ o̱ʼnuy. Do eʼtiakte konigti o̱ʼe̱a̱po. Aratbut doʼtaj onmaboikahueʼ o̱ʼneapo. 


text:
Aʼnenda Noé eʼnoete hue̱kurutoneʼ tiakhued e̱e̱ʼted aratbut onʼbapeikaʼ, onʼmamayʼikaʼ, onʼto̱e̱pakikaʼ, kenpaʼda o̱gkikaʼuy. Diostaj nopoʼkoreahueʼda Noéomey kusiʼpetoneʼyo e̱gkuddeʼte 


text:
kenpaʼti hue̱kurutoneʼ oʼtiakapo oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuy. Eʼtiakte entaʼkotdeʼte huaboaʼda onʼnokotuyate. Kenokaʼ hue̱kurua ayaʼda oʼbatohuaʼuyate. Do eʼtiakte konigti ya̱ʼneapet. 


text:
Do eʼtiakte taʼbayo bottaʼ huabokerek ya̱ʼneapet. Diosen huataʼmoneria nogtatida yanoktohuaʼapet. Nogtaj yaʼnenonapet. 


text:
Bottaʼ ettoneʼa̱ yanʼbataruaʼapet. Diosen huataʼmoneria nogtatida yanʼtohuaʼapet. Nogtaj yaʼnenonapet. 


text:
<pb/>Kenokaʼ do opuden Huairi oʼtiakdeapo nopo̱e̱hueʼ moʼe̱po, dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ menigi̱katiʼ opuda̱nayo. 


text:
Jak hua̱ta̱e̱ʼeri eʼtayte huabereʼeri aʼbereyaʼpo onʼtiakikaʼ. Ken horate huabereʼeri oʼtiakapo jak hua̱ta̱e̱ʼeri eʼnopo̱e̱ʼnayo tayhueʼ o̱ʼe̱po huabereʼeritaj oʼmabonok berehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Konigti opud kenpaʼti doʼtaj dakaʼ maboikaʼdik moʼi̱kaʼne. Kenokaʼ Huairi oʼtiakapo nopo̱e̱hueʼ e̱ʼneʼte ijtiakapoy. Huairien huanabaʼ huamato̱e̱ʼeri dakaʼ huakikaʼeri konig o̱ʼne. Huairien huanabaʼ huamato̱e̱ʼeri dakaʼ kikahueʼ hua̱e̱ʼeri konig o̱ʼne. 


text:
<pb/>Huaknopo̱e̱ʼeritaj ʼuruaʼnanada huatamato̱e̱ʼeritaʼ Diosa oʼpakikaʼ. ʼUruaʼnanada huatamato̱e̱ʼeria huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ onʼmanmadikikaʼ kenpaʼti dakaʼ onʼmato̱i̱kaʼ. 


text:
Do eʼtiakte huatamato̱e̱ʼeri dakaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼpo huadakda eʼmanmadikikaʼnayo kenpaʼti ʼuruda nog huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼtihuapokikaʼnayo durugda o̱ʼneapo. 


text:
Diosen huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼmabitbitnayo kenpaʼti sineʼ huakkuda̱ʼeriere eʼbapeʼikaʼnayo kenpaʼti kenomeyere eʼmamayʼikaʼnayo 


text:
Kenomeytaj diga̱ʼda oʼnogkaʼapone. Namaʼda huaaʼeri dakhueaʼda o̱ʼnenok kenomeyere oʼnogkaʼapone. Ke̱yo̱da aratbut paiʼda onʼnopoʼi̱kaʼ kenpaʼti diga̱ʼda onʼbahuikikaʼ ke̱yo̱ kenomeytaj ijmaenapoy.<pb/>


text:
Konig Dios Huairien hueretda huanigpe̱i̱kaʼeri, Dios Huairiensiʼpo o̱ʼnepo dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ onʼnigonhuahuikaʼdepo durugda Diosyo onʼbakudapo. Ken konig o̱ʼe̱ ijmanbatiaʼpakapoy. Konig opud judío aratbut o̱gkikaʼ huabokerek aʼto̱e̱pakyaʼpo sikyo hua̱to̱e̱ aeʼyaʼpo oʼtiakapo. Kentaj aʼdeatuyaʼpo diez muneʼyo̱a̱ sikyo onʼhuahuaʼuy. Huasihuaj huakjeysiʼpo oʼnonto̱e̱ʼe̱po onʼhuahuaʼuy. Muneʼyo̱ konig Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne. 


text:
Dakaʼ manopo̱e̱ʼ ehueʼada muneʼyo̱ sueʼda huasihuaj oʼnontohuaʼuy. Nog huasihuaj ontohuaehueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
Nog muneʼyo̱a̱nayo nog huasihuaj oʼnontohuaeʼuyate. Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱i̱kaʼnok Diosen ʼuruaʼda o̱gkikaʼpo huabokerektaj ke̱yo̱da onʼnigu̱yate. Huasihuaj konig Diosen Noki̱re̱g o̱ʼe̱. 


text:
Ken sikyo nopokaʼ “Ken huabokerek aʼto̱e̱pakyaʼpo oʼtiakde. Kentaj yanʼdej.” ʼUttaʼda ayaʼada onʼpe̱e̱deʼuyate. 


text:
Dakaʼ manopo̱e̱ʼ ehueʼada hua̱e̱ʼeria muneʼyo̱ nog muneʼyo̱taj onʼmanaʼpo: “Sueʼda huasihuaj beyok. Oroʼen huakjey oʼbakayde.” Onʼmanaʼuyate. 


text:
“Kejeʼ sueʼda moʼta̱e̱ne. Yokhueʼdik o̱ʼnene. Huabahuayaʼerite yanhuaʼ. Ke̱yo̱ ya̱ʼdetuʼ.” Dakaʼda huanopo̱e̱ʼeri muneʼyo̱a̱ onʼmanaʼuyate. 


text:
Nog huabaniga̱ʼ dakaʼ nopo̱e̱hueʼada hua̱e̱ʼeri muneʼyo̱ huasihuate enhuadeʼte huabokerekakon oʼtiakuy. Keʼna aʼto̱e̱pakyaʼpo oʼtiakuy. Kenere huabaniga̱ʼ muneʼyo̱ Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱i̱kaʼnok dakaʼda Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo jakyo eʼto̱e̱pak fiestate onʼkuduyate. Onʼkuddepo akbogpe oʼnokhuikuy. 


text:
Aʼtimon huabaniga̱ʼ dakaʼ nopo̱e̱hueʼada hua̱e̱ʼeri muneʼyo̱ onʼtiakuy. “Monigokhuikeʼ, Huairi.” Oʼnonaʼuynigʼa. 


text:
“Opudtaj o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Buttida ijjay.” Huairia oʼmanaʼuy. Ken konig ya̱ʼe̱a̱pet. —‍Jesúsa oʼmanbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>—‍Konige̱po Diosen dakaʼda ya̱gʼkikatiʼ. Batikhueʼda do eʼtiakapote e̱kpo̱e̱ʼ yanikatiʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne. Huairien huadak huanigpe̱e̱ʼeria huairien huakupe dakaʼ o̱ʼta̱e̱po nog huakupe gana oʼtakaʼapo. Ken konig Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Konig Dios Huairien hueretda huanigpe̱i̱kaʼeri, Dios Huairiensiʼpo o̱ʼnepo kiriga̱yo̱ʼ Diosen o̱gkikaʼ. Konig huairi huanabaʼ oʼmato̱e̱po nogbayo aʼti oʼhuaʼdepo huanabaʼtaj keʼnen huakupe oʼbaktoyokeʼuyate. Gana menʼtakadhuahueʼpo oʼbaktoyokeʼuyate. 


text:
<pb/>Nogtatida huabaniga̱ʼ mil huakupe oktoyokuyate. Nogtaj bottaʼ mil huakupe oktoyokuyate. Nogtaj nogtida mil huakupe oktoyokuyate. Konig gana menʼtakeʼpo huakkaʼ huanopo̱e̱ʼeritaj huakkaʼmon oʼbaktoyokuyate. Sueʼda huanopo̱e̱ʼeritaj huakkahueʼ oʼbaktoyokuyate. Oʼbayokdepo nogbayo oʼbakhuaʼuyate. 


text:
Keʼna huanabaʼ huabaniga̱ʼ mil huakupe oʼedepo nogok nogok oʼbaeʼ kenpaʼti oʼbahuayaʼ. Dakaʼda oʼkikaʼdepo nog huabaniga̱ʼ mil huakupe o̱ʼi̱takaʼuyate. 


text:
<pb/>Huairi ijhueʼda o̱ʼe̱depo onteʼti oʼtiakuyate. “Yanʼtiak.” Huakupe huato̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼpo enʼtiakte, “Men doʼhued huakupe moʼto̱e̱,” oʼmanaʼuyate. 


text:
Keʼna huabaniga̱ʼ mil huakupe oeʼuy huakkuru oʼhuatiakuy. Huairitaj botbaniga̱ʼ mil huakupekon oʼtabahuaʼuyate. “Huabaniga̱ʼ mil huakupe bekuyne. Nog huabaniga̱ʼ mil i̱ji̱takaʼmey. In botbaniga̱ʼ mil huakupe iʼtamaene, Huairi.” Onaʼuyate. 


text:
“Huadakda huanabaʼ o̱ʼta̱e̱ne o̱ʼna. Dakaʼda iʼkikaʼnok. Batikhueʼda iʼkikaʼ. Sueʼda doʼhued meʼta̱e̱meʼnigʼa dakaʼda iʼkikaʼtenok huakkaʼda doʼhued meʼta̱e̱a̱pone. Doere iʼdurugpakapone.” Huairia onaʼuy. 


text:
Noga̱kon huanabaʼ bottaʼ mil huakupe oeʼuyate huairite oʼhuatiakpo “Bottaʼ mil huakupe bektoyokuyne. Nog bottaʼ mil huakupe i̱ji̱takaʼmey. In bottaʼ bottaʼ mil huakupe iʼta̱e̱ne, Huairi.” Keʼna huanabaʼa onaʼuyate. 


text:
“Huadakda huanabaʼ meʼta̱e̱ne. Dakaʼda iʼkikate. Sueʼda doʼhued meʼta̱e̱meʼnigʼa dakaʼda iʼkikaʼtenok huakkaʼda doʼhued meʼta̱e̱a̱pone. Doere iʼdurugpakapone.” Huairia onaʼuy. 


text:
Keʼna nogtida mil huakupe oeʼuy huairitaj oʼhuatiakdepo “O̱ʼna baʼtey o̱ʼe̱piʼ, ijnopo̱e̱po o̱ʼnen huanabaʼ diga̱ʼda enʼbaaʼtada ayaʼda iʼbakbaeʼikaʼ. Huanabaʼen ehueʼda o̱ʼe̱. Huakid batukehueʼada iʼbakbakayikaʼ. 


text:
Konige̱po ijmeʼpukpo o̱ʼnen huakupe sorokyo ijmaire̱ga̱ʼuy. In o̱ʼnen iʼta̱e̱ne.” Ken huanabaʼa onaʼuy. 


text:
“On huanabaʼ dakhueʼda i̱ʼe̱ne. Baahueʼ hua̱e̱ʼeri i̱ʼe̱ne. Do baahueʼda oʼbakbaikaʼ kenpaʼti batukhueʼ e̱ʼe̱a̱da huakid oʼbakbaikaʼ iʼnopo̱e̱po 


text:
konige̱po doʼhued huakupe bancoyo eʼkuda̱meʼnayo do eʼtiakdeʼte doʼhued huakupe nogi̱ti huakupe menʼtahuayetnigʼa.” Huanabaʼtaj huairia onaʼuyate. 


text:
Nogomey kenteda e̱ʼneʼte “Ken mil huakupe huanabaʼ oʼto̱e̱ yaʼnokkayʼ. Keʼna diez mil oʼto̱e̱nigtaj yanʼyok. 


text:
Ayaʼada sueʼda huakkaʼ onʼto̱e̱po dakaʼda eʼto̱i̱kaʼnayo dakaʼda eʼkikaʼnayo kenomeyen huairia oʼpakpo nogi̱ti oʼbayokapo. Nogomey sueʼda onʼto̱e̱po dakaʼda to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo dakaʼda kikahueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti nogda i̱takahueʼ e̱e̱ʼnayo kenomeyen huairi kenda sueʼda onʼto̱e̱nigtaj oʼbaktiparatapo. 


text:
Ken dakhueʼ huanabaʼtaj ke̱yo̱da sikki̱re̱gda o̱ʼi̱kaʼ, ke̱yo̱da kenpaʼda paiʼda onʼnopoʼi̱kaʼ, ke̱yo̱da yaʼnenʼ.” Huairia oʼmanaʼuyate. —‍Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy. Jesús Huairi onteʼti eʼtiakdeʼte keʼnen hueretda huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼ oʼbaeapo. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritanayo Diosen castiga eʼkadhuahuikaʼyo oʼmaenapo. 


text:
<pb/>—‍Diosa doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. Nogok do onteʼti ijtiakapoy. Onteʼti konig huairitoneʼ ʼuruaʼda i̱jje̱po doere ayaʼda Diosen huataʼmoneriere oʼtiakapoy. Kenokaʼ Dios Huairien ʼuruaʼda huahuadte konig huamataʼmonaʼ huairi ijhuadapoy. 


text:
Ayaʼada nogbayo nogbayo hua̱e̱ʼeria doʼtaj menhuatiakapone. Doʼtaj e̱gkupopakte ijbaktieʼeaʼapoy. Konig oveja huato̱e̱ʼeria ovejataj cabra ʼuhua oʼbakupopakaʼikaʼ ken konig ijkaʼapoy. 


text:
Oveja konig Diosen huabaktieʼeaʼeri ʼuruda Diosen huaʼa huanigpe̱e̱ʼeri doʼhued huadaʼkopen ijkupopakaʼapoy. Cabra konig Diosen huabaktieʼeaʼeri ehueʼda namaʼda huakaʼeritaj doʼhued opeʼtopen ijkupopakaʼapoy. 


text:
Ijbakupopakaʼdepo doʼhued huadaʼkopen hua̱e̱ʼeritaj “Yanʼtiak. Opudtaj doʼhued Apaga̱ oʼmadurugpakaʼuyate. Huadari kurud Diosa aʼnenda oʼkaʼpo doʼhuedsiʼpo o̱ʼneapo Diosa oʼnopo̱e̱ʼuyate. Oyda Diosensiʼpo moʼe̱ne. 


text:
Aypotaʼ eʼkusitokte aypo onʼyokuyne. Maymaya̱ʼ eaʼte hue̱ʼe̱y onʼyokuyne. Nogbayo eʼhuaeʼte huatayʼ onʼyokuyne. 


text:
Yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte onʼyokuyne. Dakhueʼ, e̱e̱ʼte onʼtaʼhuade̱ʼu̱yne. Huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte doʼtaj onʼtaʼhuade̱ʼu̱yne.” Do Diosen Huairi huadaʼkopen hua̱e̱ʼeritaj ijmanaʼapoy. 


text:
“Menok kenpaʼ kahueʼ o̱ʼu̱y ontaj. O̱ʼna aypotaʼ eʼkusitokte aypo yokhueʼ o̱ʼu̱yne. Maymaya̱ʼ eaʼte hue̱ʼe̱y yokhueʼ o̱ʼu̱y. 


text:
O̱ʼna nogbayo eʼhuaeʼte oroʼen jakyo katayeʼpo kuda̱hueʼ o̱ʼu̱y. Yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte menok yokhueʼ o̱ʼu̱yne. 


text:
Dakhueʼ e̱e̱ʼte kenpaʼti huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte onʼtaj taʼhuade̱hueʼ o̱ʼu̱yne, Huairi.” Huadak huakaʼeria doʼtaj kenpaʼ boaʼapone. 


text:
“Kenokaʼ inomey doʼhued huamaʼbuytaj boʼkaʼuyate kenda doʼtaj hueretda boʼkaʼuyne.” Do Diosen Huairia ijmanaʼapoy. 


text:
<pb/>Aratbut opeʼtopen Diosen huabaktieʼeaʼeri ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtaj “Menokbahuaʼ. Opudtaj Diosa diga̱ʼ castiga magkaʼdik moʼe̱a̱pone. Bakpak batikhueʼda e̱ʼi̱kaʼyo yanhuatiʼ. Ken taʼakyo castiga aʼmagkayaʼpo totoʼtaj kenpaʼti totoʼen huataʼmoneritaj Diosa oʼnigkaʼde. 


text:
Nogbayo eʼhuaeʼte huatayʼ yokhueʼ o̱ʼneʼuyne. Yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte yokhueʼ o̱ʼneʼuyne. Dakhueʼ e̱e̱ʼte kenpaʼti huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte doʼtaj taʼhuadehueʼ o̱ʼneʼuyne.” Do Diosen Huairia ijmanaʼapoy. 


text:
“Ehueʼ ontaj eʼkusitokte tiahuayhueʼda maymaya̱ʼ eaʼte tiahuayhueʼda o̱ʼna nogbayo eʼhuaeʼte kenpaʼti yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte kenpaʼti dakhueʼda e̱e̱ʼte huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte tiahuayhueʼ o̱ʼe̱ʼuyne. Konige̱po ontaj tihuapokhueʼ o̱ʼe̱ʼuy, Huairi.” Opeʼtopen huakupopakeria doʼtaj monaʼapone. 


text:
“Inomey doʼhued huamaʼbuy doʼhued huaknopo̱e̱ʼeri huairihueʼda kenpaʼti konig paiʼda e̱ʼneʼtada batihuapokhueʼda moʼi̱kaʼuynok konige̱po doʼtada konig tihuapokhueʼ o̱ʼnuyne. Buttida ijjay.” Ijmanaʼapoy. 


text:
Kenomey opeʼtopen huakupoboʼeri Diosen castigayo kenpaʼda oʼnokbahuaʼapo. Kenpaʼda paiʼda onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Diosen ʼuruda huakikaʼeri kenpaʼda Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.<pb/>


text:
<pb/>—‍Emeʼtekentaʼ judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta o̱ʼe̱a̱po, moʼnopo̱e̱ne. Doʼtaj cruzte kanʼarakeʼpo judío huairitaj nogbokerekaʼtida meʼbahuayaʼapone —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>Jesúsa kenpaʼ eaʼte sacerdote, Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri, judío huairitoneʼ, Caifás sacerdote huairien jak kurute onʼkupopakuyate. 


text:
<pb/>—‍Fiesta e̱e̱ʼte arakhueʼdik o̱ʼe̱ne. Kenokaʼ eʼaraknayo aratbut moʼhuadiaypo ʼuttaʼda boyʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Judío huairia onʼbatiaʼpakuyate. Ettoneʼ ʼuruʼhui̱e̱a̱da huasihuaʼa Jesústaj oʼkutioyʼuy. 


text:
<pb/>Eʼsiʼdaksetaʼ Simóntaj onʼdikkaʼuyate. Oʼsiʼdakyareʼuyate. Betania huakkaʼ jakyo Simónen jakyo Jesús e̱e̱ʼte 


text:
ettoneʼa̱ Jesústaj oʼhuahuaʼpo huid yerepuʼte ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj huakkaʼteda e̱e̱ʼtada oʼtohuaʼuy. Jesús huabapeʼ kutopate eʼhuadte ʼuruʼhui̱e̱a̱da huasihuaj oʼkutioyʼuy. 


text:
Sueʼada Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria eʼkutioy onʼtiahuaydepo onʼhuadiayonpo, —‍Menaʼpo huakkaʼteda e̱e̱ʼtada namaʼda injoy. 


text:
Onjoyhued e̱e̱ʼnayo huakkaʼteda bahuayaʼdik huakupe paiʼda aratbuttaj bayokdik o̱ʼe̱a̱yʼnigʼa. —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo onʼdaʼuy. 


text:
Do aratbuttaj aʼmanopoʼkoreayaʼpo moʼnigbueyʼuy. Meya̱piʼ ayaʼda huadaribayaʼ kenpaʼ onʼmanbatiaʼpakikaʼapo kenda in ettoneʼ megkaʼnigkon onʼmanbatiaʼpakikaʼapo. Ken ettoneʼtaj okkahuehueʼ o̱ʼnikaʼapo. —‍Jesúsa monaʼuyne. Huakupete Judasa Jesústaj oʼhuatitotiakapo judío huairitaj. 


text:
<pb/>Doce Jesúsen huataʼmoneri o̱ʼnepo nogtida Judas Iscariote e̱ʼe̱a̱da oʼbakhuaʼuy. Judío sacerdote huairitaj aʼbatiaʼpakyaʼpo oʼbahuahuaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Jesús opudtaj eʼyoknayo meniga̱ʼ huakupe doʼtaj yokdik o̱ʼne? —‍Judasa sacerdote huairitaj oʼmanaʼuy. Ken Judastaj treinta plata huakupe onʼyokuyate. 


text:
Huaboaʼda Jesústaj sacerdote huairitaj monig ijbayokapet Judasa oʼnopo̱e̱ʼuyate. Keneʼhua̱ya̱ʼ Jesúsere onʼbapeʼuyate. 


text:
<pb/>Ken huameʼnoe judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta huakkuru huameʼnoe o̱ʼu̱y. Oroʼ Jesústaj oʼhuahuaʼpo, —‍¿Meya̱ʼ fiesta aypo manhuada̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po? —‍Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Jerusalényo̱ yanhuaʼ. Huabokerektaj boʼhuahuayapet, “Aʼti ijbueyapoy. O̱ʼnen jakyo doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeriere fiesta aypo oʼbapeʼapoy. Huamanmadikaʼeria oaʼ.” Ken huabokerektaj ya̱ʼnonatiʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne. 


text:
oʼbapeʼpo, —‍Judío huairia doʼtaj kadarakeʼpo opud nogtiada doʼtaj moʼbayokapone. Buttida ijjay. —‍Oroʼtaj Jesúsa monaʼuyne. 


text:
<pb/>Ken huaboaʼda suhueʼnada o̱ʼu̱y oroʼ. Noga̱ noga̱ Jesústaj onaʼpo: —‍Doapiʼ oʼyokapetpiʼ, Huairi. —‍Oroʼa noga̱ noga̱ onaʼuy. 


text:
Konig Apagbaʼte oaʼikaʼ doʼtaj o̱gkaʼaponiga̱ keʼna meʼbahuayaʼapone. Kentaj keʼponada o̱ʼe̱a̱po. Paiʼnada oʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Keʼna aʼnen siʼpoe̱hueʼ e̱ʼu̱ynayo huadakda o̱ʼe̱a̱ynigʼa. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Doʼhuapiʼ oʼbahuayaʼapetpiʼ. —‍Jesústaj Judasa namaʼda onaʼnigʼa keʼna judío huairitaj oʼyokapo. —‍E̱e̱ʼ o̱ʼna oʼbahuayaʼapone. —‍Jesúsa Judastaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Oʼbapeʼpo Jesúsa pan oʼbapadpo, “dakiti Dios” oaʼdepo oʼposakeaʼpo oroʼtaj boʼyokeʼpo, —‍Yanʼbapeʼ. In pan doʼhued hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱. —‍Oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
Doʼhued mimi o̱ʼe̱. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ ijbakkahueaʼapoy. Huaboaʼda ijjay. Opudtaj aʼnopo̱e̱a̱yaʼpo ijbueydepo doʼhued mimi oʼhuaʼapo. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ akkahueayaʼpo doʼhued mimi oʼmanighuaʼapo. 


text:
Aʼti in vino mayhueʼ i̱ji̱kaʼapoy. Nogok doʼhued Apag Dios Huairitaj ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeria huaboaʼda enʼnigpe̱i̱kadeʼte onteʼti vino ijmayapoy. —‍Jesúsa monaʼuyne. “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Iaʼapone Pedro. Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍In sikyo opud ayaʼda doʼtaj oʼnokmabirada̱pone. Doʼtaj oʼnokmamonapone. “Oveja huamato̱e̱ʼeritaj ekarakte oveja oʼnokmamonapo.” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼ. 


text:
Nogok huakudakaʼda e̱ʼe̱a̱da ijnoyhuaddeapoy Galileayo huakkuruda ijhuaʼapoy. Opud taʼpotaʼ boʼtiakapone. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
<pb/>—‍Oyda in sikyo huatahuaj sipoghued “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Bapaʼaʼ iaʼapone. Buttida ijjay. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ onere bueydik e̱e̱ʼpiʼ “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y,” ahueʼ i̱jje̱a̱poy. —‍Pedroa onaʼuy. Oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria konigti ayaʼada onaʼuy. Getsemaní taʼbayaʼ Jesúsa Diostaj oʼtionaʼpakuy. 


text:
<pb/>Ken sikyoda Getsemaní taʼbayo Jesús oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeriere o̱kye̱ʼuy. —‍Inteda yanʼbahuadtiʼ. A̱yo̱ aʼtionaʼpakyaʼpo ijhuaʼapoy. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne. 


text:
<pb/>Pedrotaj kenpaʼti Zebedeoen bottaʼ huasiʼpo Juan Jacobotaj oʼbatohuaʼdepo Jesús huaboaʼda suhueʼnanada o̱ʼe̱po kenpaʼti paiʼnanada oʼnopoʼe̱po, 


text:
<pb/>—‍Konig ijbueyapopo paiʼnanada ijnopoʼe̱y. I̱yo̱da menʼnige̱ʼ. Doere yanokpoehueʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Jesús nogi̱ti adyonda oʼhuaʼdepo okkubukaʼ oʼhuedpo oʼtionaʼpakpo: —‍Do paiʼda nopoʼe̱hueʼ ka̱e̱ʼpo tihuapokdik e̱e̱ʼnayo konig do ijpaknig kahueʼ ya̱e̱ʼ. Konig kenda on iʼpakpo megkaʼ, doʼhued pag. —‍Jesúsa oʼtionaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Ken Pedromeytaj oʼbahuahuaʼpo enʼbatayte oʼbahuahuayʼuy. —‍Nogoratipiʼ menaʼpo doere okpoehuehueʼdik moʼe̱ne. 


text:
Namaʼda kahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo yanokpoehueʼ yanʼtionaʼpak. Huadak eʼkikaʼtaʼ boʼeretpaknigʼa kahueʼdik moʼe̱ne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Onteʼti aʼtionaʼpakyaʼpo adyonda oʼbakhuaʼuy. —‍Doʼhuada paiʼda eʼnopoʼe̱taʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Kenpaʼti eʼbueytaʼ pakhueʼ i̱jje̱nok konig kenda on ipaknok bueydik a̱ʼe̱yʼ, doʼhued pag. —‍Jesúsa oʼtionaʼpakondepo 


text:
onteʼti huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbahuatiakuy. Entayte oʼbahuahuayatoʼuy. Taytayaʼ ijjay. Huakkaʼ oʼdaʼnok. 


text:
Ken oʼtionaʼpakondepo huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbahuatiakpo, —‍Oyiti̱e̱yo̱ yanʼhuedtiʼ, yanʼtaytiʼ. Oy dakhueaʼ huakaʼeritaj doʼtaj menʼbahuayaʼne. 


text:
Yanʼmaboʼ monhuaʼ. Keʼna menʼbahuayaʼdene oʼtiakde. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Jesústaj onʼtohuaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa kenpaʼ eʼmanaʼted Judas oʼtiakdeʼuy. Jesúsen doce huanigpe̱i̱kaʼeri Judas nogtida o̱ʼu̱y. Judasere huakkaʼda onʼbatiakbedu̱yate. Sorotataen siroenpa noga̱ hue̱ypa onʼtotiakpo onʼbatiakbedu̱yate. Sacerdote huairi judío huairitoneʼa onʼmataʼmonaʼnok onʼbatiakbedu̱yate. 


text:
<pb/>—‍Kentaj boʼpaknigtaj ijbuyukapoy yanʼtohuatiʼ. —‍Kenpaʼ Judas huabahuayaʼeri tiakhued o̱ʼe̱po oʼmanaʼuyate. Jesústaj kaʼnoki̱e̱ʼpo kenpaʼ oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken nogtiada huanigpe̱i̱kaʼeria siroenpa oʼto̱e̱po sacerdote huairien huanabaʼtaj oʼpesodokteguy. 


text:
Setenta mil Diosen huataʼmoneri sorotataj menigtaʼmonaʼ, pag. Oyedda doʼhued Apag Diostaj tionaʼpakdik i̱jje̱a̱yetnigʼa, kenda eʼtionaʼpaknayo i̱dada menigtaʼmonayetnigʼa inomey doʼtaj tohuaʼdik o̱ʼne. Apagbaʼte oaʼikaʼnok kenpaʼ tionaʼpakhueʼdik i̱jje̱y. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy. 


text:
Kenokaʼ huakkaʼ aratbuttaj: —‍Konig huiyokda huabereʼeritaj aʼtohuayaʼpo moʼbahuahuikaʼ. Konigti doʼtaj onʼhuatiakbedne. Siroenpa moʼto̱e̱po hue̱ypa moʼto̱e̱po doʼtaj onʼhuatiakbedne. ¿Menaʼpo? Diosen jakyo ayaʼda huameʼnoe ijhuadpo ijmanmadikaʼikay. Kenokaʼ doʼtaj tohuahueʼ o̱ʼnikaʼne. 


text:
Konig Diosen huamanbatiaʼpakeria Apagbaʼte mentimadoyaʼuyate. Konigda opud doʼtaj kaʼdik o̱ʼnene. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Eadeʼte oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj okmamonʼuy. Judío huairi e̱gkupopakyo Jesústaj onʼboaʼuyate. 


text:
<pb/>Caifáste onʼtohuaʼuyate. Caifás sacerdote huairitoneʼ o̱ʼi̱kaʼuy. Caifásen jakyo ayaʼ judío huairi onʼkupopakbedu̱y. 


text:
Pedronayo adteda Jesústaj oʼtaʼhuaʼuyate. Sacerdote huairien kurute oʼtiakdepo eʼtiokpakaʼyo oʼkudpo sorotataere oʼhuadonhuaʼpo, Jesústaj menpaʼ yanogkaʼapet oʼnopo̱e̱po aʼtiahuayaʼpo oʼhuadonhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Sacerdote huairiere huatoneʼ huairiere kenpaʼti ayaʼda nog judío huairi o̱gkupopakpo, “Jesúsa dakhueaʼda oʼkaʼ.” “Jesúsa namaʼda oaʼ.” Beʼapiʼ kenpaʼ aʼhuaayaʼpo oʼdikuk. Nogpaʼ nogpaʼ namaʼda aʼhuaayaʼpo kenpaʼti onʼdikukpo Jesús kabueyeʼ, eaʼtaʼ oʼderetpakuy. 


text:
Huakkaʼda namaʼda huaaʼeria da onʼhuaaʼnigʼa “Dakhueaʼ oʼkikaʼ, bueydik o̱ʼe̱.” Ahueʼdik o̱ʼnuy. Taʼpote bottaʼ namaʼda huaaʼeria onʼhuaaʼpo, 


text:
<pb/>—‍“Diosen huid jaktoneʼtaj sakdik i̱jje̱y. Bapaʼ huameʼnoe onteʼti kaʼdik i̱jje̱y.” Jesúsa oaʼuy. —‍Kenpaʼ namaʼda huaaʼeria onʼhuaaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ sacerdote huairi oʼbodpo Jesústaj —‍¿O̱ʼna menpaʼ baaʼtokhueʼ i̱ʼe̱? ¿Kenda inomey ontaj boʼhuaaʼne buttida menpaʼ yadaʼ? —‍Sacerdote huairia Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsnayo sohuataʼ aʼtokhueʼda o̱ʼu̱yate. —‍Diosnayo oʼnoeonhuahuikaʼ. Diosa mepe̱i̱kaʼne doʼtaj buttida onaʼdik moʼe̱ne. ¿O̱ʼna menpaʼ Cristo i̱ʼe̱? ¿Menpaʼ Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱? Menaʼ. —‍Sacerdote huairia onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍E̱e̱ʼ, Cristo i̱jje̱y. Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y. Doʼtaj Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Kurudyo̱ doʼtaj onʼtiahuayapone. Dios teyda o̱ʼe̱. Keʼnen huadaʼkopen i̱jje̱po kurudya̱ʼ e̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ eʼtiakte onʼtiahuayapone. —‍Jesúsa huairitaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Konig judío aratbuta o̱gkikaʼuyate onʼdiaypo yudtaj onʼhuisikaʼ. Keʼna sacerdote huairi Jesústaj oʼpe̱e̱depo oʼhuadiayonpo yudtaj oʼhuisʼuyate. —‍In huabokereka Dios i̱jje̱y namaʼda oʼnopo̱e̱po dakhueaʼda oaʼ. Nogi̱ti dakhueaʼ huaaʼeritaj eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼe̱y. Diostaj dakhueaʼda oaʼnigtaj opuda̱ moʼpe̱e̱ne. 


text:
¿Menpaʼ moʼnopo̱e̱? —‍Sacerdote huairia nog judío huairitaj oʼmanaʼuyate. —‍Dakhueaʼda oaʼ. Bueydik ka̱e̱ʼ. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsen huakoktaj onʼtisupueʼuy kenpaʼti Jesústaj onʼtuktukuy kenpaʼti Jesúsen huakoktaj onʼpebasʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Ontaj Diosa eʼtaʼmonuyʼnayo beʼa huaboaʼda betuktuk keʼna yaaʼ? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Pedroa bapaʼaʼ oaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ jak kurute Pedro eʼhuadte muneʼyo̱ huanabaʼa oʼhuahuaʼdepo, —‍Jesús Galileayo hua̱e̱ʼeriere iʼhuaeʼikaʼuyate. —‍Pedrotaj muneʼyo̱a̱ onaʼuyate. 


text:
<pb/>Eʼtiokpakaʼ akbogpeyo eʼhuadeʼte noga̱ ettoneʼa̱ oʼtiahuaydepo, —‍Jesús Nazareteriere ken kenpaʼti oʼhuaeʼikaʼuyate. —‍Pedrotaj oʼhuaaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ. Kenbokerektaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y. Buttida ijjay Diosapiʼ oʼnopo̱e̱. —‍Onteʼti Pedroa oaʼuyate. 


text:
<pb/>Aʼtimon nogomey meyo̱hueʼda o̱ʼnepo Pedrotaj onʼhuatiakpo, —‍O̱ʼna Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri i̱ʼe̱po konig Galilea hua̱e̱ʼerien huaʼa iaʼne. —‍Pedrotaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kentaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y. Buttida ijjay. Buttida ahueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueaʼda doʼtaj ka̱gkeʼ. —‍Pedroa oʼmanaʼuyate. Kenpaʼ eaʼte huatahuaa oʼsipogdeʼuyate. 


text:
Eʼsipogdeʼte “Oyda in sikyo huatahuaa sipoghued, ‘Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y,’ bapaʼaʼ iaʼapo.” Jesúsa menameʼnig. Pedro huaboaʼda okkahuehueʼda onteʼti oʼnoponpo o̱ʼo̱ro̱kdepo paiʼnanada oʼhuikuyate.<pb/>


text:
Emedeʼte monig Jesús bueydik o̱ʼe̱a̱po ayaʼ sacerdote huairia ayaʼ judío huatoneʼ huairia onʼbatiaʼpakdepo onʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Jesústaj onʼtinukupo onʼtohuaʼpo Poncio Pilato Romano gobierno huairitaj onʼyokuyate. Judas oʼbueyʼuyate. 


text:
<pb/>Judas huakupete Jesústaj judío huairitaj oʼbahuayameʼte. Jesús bueydik o̱ʼe̱a̱po Judas huaboaʼda oʼnopo̱e̱depo huaboaʼda oʼnopoʼkoreaʼuyate. Treinta plata huakupe sacerdote huairitaj kenpaʼti huatoneʼ huairitaj onteʼti aʼbatahuayaʼpo oʼtohuaʼpo, 


text:
<pb/>—‍In huabokerek dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼu̱y. Kenpaʼda huadak oʼkikaʼuy. Opuda̱ kanʼarakeʼpo onʼyokmeʼne. Kenpaʼ ijkaʼpo dakhueaʼda ijkaʼmey. —‍Judasa huairitaj oʼmanaʼuyate. —‍Kenda eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼe̱y oroʼnayo. —‍Huairia Judastaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Diosen jakyo Judas plata huakupe barakte oʼendepo o̱ʼo̱ro̱kuyate. Oʼhuaʼdepo eʼbia o̱ʼhue̱renpitinukupo huataʼ oʼoroaʼpo oʼbueyʼuy. 


text:
<pb/>Sacerdote huairi huakupe onʼedepo, —‍Huabokerektaj eʼarak huakupe o̱ʼe̱nok Diosen huakupe huanto̱e̱ʼyo̱ in huakupe kuda̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Huairia o̱daʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok huayahuaya onʼbatiaʼpakpo, —‍Mamasot huadari in huakupete monʼbake. Ke̱yo̱da esoeritayoʼda bakubarakkaʼdik o̱ʼnikaʼapo. —‍Huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
Ken huakupe Jesústaj kanʼarakeʼpo oʼbahuayaʼuynig ken huadari onʼbakeʼuy. Mimi huadari o̱ʼe̱. Aratbuta onʼbatiaʼpakikaʼapo. 


text:
Konig Jeremías Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyate. Judío Huairia konigda o̱gkaʼdeʼuy. “Ken treinta plata eʼhuatitotiak huakupe konig Dios Huairia oaʼuynig mamasot huadari yanʼbakeapet.” Jeremías oʼmadoyaʼuyate. Kenda judío huairi o̱gkaʼuyate. Pilato gobierno huairitaj Jesúsa huakpote oʼnigboʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Pilato gobierno huairite Jesústaj onʼtohuaʼdepo, —‍¿Judíoen gobierno huairi menpaʼ i̱ʼe̱? —‍Pilatoa onaʼuy Jesústaj. —‍E̱e̱ʼ kenda iaʼ kenda i̱jje̱y. —‍Jesúsa onaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Jesús dakhueʼda o̱ʼe̱. Nogda nogda dakhueaʼ oʼkaʼ. —‍Judío huairia Pilatotaj onʼhuaaʼuynigʼa. Jesúsanayo baaʼtokhueʼ o̱ʼu̱y. 


text:
<pb/>—‍Ontaj dakhueaʼda boʼhuaaʼne. O̱ʼna soataʼ i̱ʼe̱ne. ¿Menpaʼ iʼpe̱e̱? —‍Pilatoa Jesústaj onaʼuy. 


text:
<pb/>Jesúsanayo sigpiʼ aʼtokhueʼ o̱ʼu̱y. Pilato kenpihuay Jesústaj huakkaʼ oknopoenʼuy. Jesústaj yanʼaraktiʼ Pilatoa taʼpotaʼda oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Ken fiestate gobierno huairia nogtatida huabakuda̱ʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj oʼmaoro̱kaʼikaʼ. Kentaj aratbuta oʼnoktieʼeaʼ gobierno huairia o̱ʼo̱ro̱kaʼikaʼ. 


text:
Huakkaʼda enʼbakupopakdeʼte, —‍¿Huabakuda̱ʼ jakyaʼ eʼo̱ro̱kataʼ beʼtaj boʼpak Barrabástaj Jesústapiʼ? Jesús opuden Cristo o̱ʼe̱. —‍Pilatoa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Pilato huairi a̱pon huahuadte oʼhuadde “Jesús huadakda o̱ʼe̱. Bueydik o̱ʼe̱. Ahueʼ ya̱e̱ʼ. Eʼbayorokte kentaj paiʼda yoknopoʼunhuahuay.” Pilatotaj behuaatiʼ Pilatoen hua̱to̱e̱a̱ oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍“Barrabástaj ya̱o̱ro̱kaʼ. Jesústaj ya̱ʼdarak.” Pilatotaj ya̱ʼnonaʼ. —‍Sacerdote huairia kenpaʼti huatoneʼ huairia huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte onʼeretpakpo onʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Bottaʼ o̱ʼnenok. ¿Beʼtataj i̱jjo̱ro̱kaʼapo? —‍Pilatoa onteʼti oʼmanaʼuy. —‍Barrabástaj. —‍Oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Jesús opuden Cristotaj monig ijkaʼapo? —‍Pilatoa oʼmanaʼuy. —‍Hue̱ypa cruzte yaarak. —‍Ayaʼada oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>—‍¿Menaʼpo? ¿Kate dakhueaʼ yakaʼ? —‍Pilatoa oʼmanaʼuy. —‍Hue̱ypa cruzte yaarak. —‍Nogi̱ti nogi̱ti ʼuttaʼda oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Doʼtaj pe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo kenpaʼti aratbut diga̱ʼda oʼnokoynok. Pilato oʼnopondepo, “Hue̱ʼe̱y yatotiak,” onaʼpo ayaʼada enʼtiahuayte oʼbaʼkoyopo, —‍In huadak huabokerektaj eʼaraktaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Donayo dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱y. Opud boʼpaknok ijjarakapoy. —‍Pilatoa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kentaj ya̱ʼdarak namaʼda eaʼnayo oroʼ kenpaʼti oroʼensiʼpo paiʼda oʼnopoʼe̱a̱po. —‍Ayaʼada oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Pilato Barrabástaj o̱ʼo̱ro̱kaʼuy. Jesústaj huiyokda huasiʼdakbiʼa enʼbitbitdeʼte Pilatoa sorotataʼtaj oʼbayokuy. Hue̱ypa cruzte kanʼarakeʼpo oʼbayokuy. 


text:
Ken Jesúsen huaok oʼnokkirokaʼpo ayagdakon huaok onʼotaʼpo. (Ken konig gobierno huairiayoʼda onʼotikaʼnig.) 


text:
Kenpaʼti eʼpid huakiok o̱gkuottaʼpo kenpaʼti hue̱ypa huadaʼkopen onʼbaʼpada̱ʼuyate. Kenpaʼ oʼnogkaʼdepo huikudate onʼtihuadpo, —‍Iʼtiak judíoen gobierno huairi. —‍Namaʼda sorotataʼa onʼtierikpo oʼnonaʼuyate. 


text:
Ken konig onʼtierikdepo okayagda oʼnokirokaʼpo keʼnenokkon onteʼti onʼotaʼdepo hue̱ypa cruzte aʼarakyaʼpo Jesústaj onʼtohuaʼuyate. Hue̱ypa cruzte onʼarakuyate. 


text:
<pb/>Jerusalén huakkaʼ jakyaʼ onʼto̱o̱ro̱kdepo Cirene huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri Simóntaj onʼdeʼuyate. Sorotataa oʼnonaʼnok Jesúsen hue̱ypa cruz Simóna oʼtohuaʼuyate. 


text:
Ke̱yo̱ sorotataj Jesústaj vino paiʼ onʼyokuyate. Monigti ya̱ʼe̱tapo suhuigda oʼmaypo nogi̱ti mayhueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
<pb/>Sorotataj Jesústaj hue̱ypa cruzte onʼbetandepo beʼa keʼnen yudtaj yaʼdeyapet aʼnopo̱e̱yaʼpo huid okmo o̱ʼneneʼuy. Kenda Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyatenig kenda o̱gkaʼuy. 


text:
Huaku kutapen hue̱ymeyente “In Jesús o̱ʼe̱. Judío aratbuten gobierno Huairi o̱ʼe̱.” Onʼmadoyaʼuyate. Konige̱po bueydik o̱ʼe̱ onʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ bottaʼ huabereʼeritakon hue̱ypa cruzte onʼmabetaʼuyate. Jesús huadaʼkopen nogtaj opeʼtopen onʼmabetaʼuyate. 


text:
Judío aratbut onʼpokpo Jesústaj dakhueaʼda onʼtidiʼkeonhuaʼuy. Kenpaʼti onʼhuadiaypo huakua onʼpekoreʼepo, 


text:
<pb/>—‍“Diosen huaboroʼ jak ijsakapoy, bapaʼ huameʼnoe onteʼti ijkaʼapoy.” Iameʼne. O̱ʼna bueyhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo huataʼ yatihuapok. O̱ʼna Diosen Huasiʼpo e̱e̱ʼnayo cruzyaʼ yahuarak. —‍Judío aratbuta onʼbapokpo Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
Sacerdote huairia Apagbaʼ huamanmadikaʼeria fariseo huamanmadikaʼeria huatoneʼ huairierea kenpaʼti Jesústaj dakhueaʼda oʼnonaʼpo: 


text:
<pb/>—‍Nogomeytaj oʼbayareaʼikaʼuyatenigʼa huataʼnayo bueyhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo tihuapokhueʼdik o̱ʼe̱. Israel aratbuten huairi e̱e̱ʼnayo hue̱ypa cruzyaʼ kahuarakeʼ. Eʼhuaraknayo kentaj oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱a̱poy. 


text:
Diostaj oknopo̱e̱nok kenpaʼti “Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y.” Jesúsa oaʼuynok Diosa dakaʼ Jesústaj eʼpaknayo bueyhueʼdik ka̱e̱ʼpo katihuapokeʼ. —‍Judío huairia Jesústaj onʼhuaaʼuyate. 


text:
<pb/>Huabereʼeriere Jesús onteteyoʼ hue̱ypa cruzte onʼbetpo kenpaʼti Jesústaj dakhueaʼda onaʼuyate. Konig Jesús oʼbueyʼuyate. 


text:
<pb/>Tokhuada̱ʼ eʼhuadte huadari huabada oʼsikonʼuy. Sikki̱re̱gda o̱ʼu̱yate. Tereaʼ eʼhuaddeʼte onteʼti oʼtaʼtudu̱yate. 


text:
Kenteda niokpo eʼhuadted, —‍Elí, Elí, ¿lama sabactani? —‍Jesúsa ʼuttaʼda oʼokoyonʼuyate. Ken aratbuten huaʼate: —‍¿Menaʼpo doʼtaj meʼenonne, doʼhued Dios? —‍Jesúsa ʼuttaʼda oʼokoyonʼuyate. 


text:
<pb/>Sueʼda huakkaʼmona onʼtikupobopo onʼpe̱e̱depo, —‍In huabokerek Elíaskudaktaj oʼnokoy. —‍Onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogbokerektida i̱da oʼketpo a̱pon esponja oʼtotiakdepo vino paiʼyo oʼtaʼbutaʼpo hue̱ypate oʼbetaʼpo kenpaʼti huakittaʼte oʼnigokteaʼuyate. Kabuyukeʼpo oʼnigokteaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Aʼti, Elías aʼtihuapokyaʼpo yatiakapetpiʼ aʼtiahuayaʼpo monʼnige̱. —‍Nogomeya̱ onʼmanaʼuyate. 


text:
Eʼbueyondeʼte Diosen huid jakyo konig tela pe̱gtoneʼ eʼoroyaʼda kutapen nopote oʼhuisonʼuyate. Huadari o̱ʼi̱yi̱gʼuy. Huidtoneʼ oʼsakuy. 


text:
Bapaʼmeʼnoe eʼpokondeʼ Jesús eʼnoyhuaddeʼte huaknopo̱e̱ʼerikudakkon kubarakyaʼ onʼmaoro̱konʼuyate. Diosen huakkaʼ jakyo Jerusalényo̱ onʼkudonʼuyate. Ke̱yo̱da huakkaʼda onʼbatiahuayʼuyate. 


text:
<pb/>Kentaʼ sorotataj sorotataj capitánere Jesústaj huatiokaʼeri huadari e̱ʼi̱ye̱g kenpaʼti nogpaʼ nogpaʼ e̱e̱ʼte onʼtiahuaydepo huakkaʼda onʼmeʼpukpo, —‍In huabokerek buttida Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱. —‍Onʼbatiaʼpakuy. 


text:
<pb/>Kenpaʼti ke̱yo̱da huakkaʼ ettoneʼ onʼnepo bidtaʼda onʼtiahuayanhuaʼuyate. Ettoneʼ Galilea huadaribayaʼ Jesústaj onʼtaʼhuaʼikaʼpo kenpaʼti onʼtihuapokikaʼuy. 


text:
María Magdalena kenpaʼti María Jacoboen Joséereen hua̱ye̱ kenpaʼti Zebedeoen huasiʼpoed hua̱ye̱ ke̱yo̱da o̱ʼneʼuyate. Jesústaj onʼkubarakkaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken eʼsikonyakte José huakkaʼda huamato̱e̱ʼeri huairi oʼtiakuyate. José huakkaʼ jak Arimatea hua̱e̱ʼeri kenpaʼti Jesústaj huanigpe̱i̱kaʼeri o̱ʼe̱po 


text:
Pilatotaj oʼhuahuaʼdepo, “Jesúsenso̱ʼ beyok.” Onaʼnok “Jesúsenso̱ʼ Josétaj yanʼyok.” Pilatoa oʼmanaʼuyate. 


text:
Joséen huabo sipanaʼkogyo̱ oʼso̱ʼhuedanʼuyate. Ken kubarak akbogpete huaboroʼ huid oʼtinokbetandepo oʼhuaʼuyate. 


text:
Joséen kubarak meyo̱hueʼda María Magdalena nog Maríaere onʼhuadpo onʼtiahuayʼuyate. Jesús kubaraktaj sorotataj onʼtiokaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍“Bapaʼ huameʼnoe eʼpokte onteʼti ijnoyhuadapoy.” Keʼna da huaaʼeria bueyhued o̱ʼe̱po oameʼ, okkahuehueʼ o̱ʼe̱y, huairi. 


text:
Keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri yanʼhuahuaʼpo yanʼso̱ʼbereapetdapiʼ “Eʼbueytada Jesús oʼnoyhuadde.” Aratbuttaj yanʼmanaʼapet. Kenpaʼ e̱gkaʼnayo dakhueʼda e̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po. Diga̱ʼda aratbut namaʼda yanoknopo̱e̱a̱petpiʼ. Konige̱po bapaʼaʼ huameʼnoeaʼ kubaraktaj dakaʼ yanʼtiokaʼ yamanaʼ. —‍Judío huairia Pilatotaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Inomey sorotataj yanʼbatohuatiʼ. Dakaʼnada kubaraktaj yanʼtiokaʼ yanʼmanatiʼ. —‍Pilatoa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken onʼbahuaʼuyate. Kubaraktaj aʼtiokayaʼpo, huaboroʼ huid teyda oʼnokbettinukuʼuyate. Kenpaʼti sorotataj kanʼtiokeʼpo sacerdote huairi kenpaʼti fariseo huamanmadikaʼeriere onʼmaenonpo onʼbakhuaʼuyate.<pb/>


text:
Judío aratbuten okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe eʼpokondeʼte domingo emedeʼte María Magdalena nog Maríaere kubarakyo aʼtiahuayaʼpo onʼhuaʼuyate. 


text:
Kenokaʼ diga̱ʼda huadari o̱ʼi̱ye̱g. Diosen huataʼmoneri kurudya̱ʼ oʼhuarakonpo kubarakyo oʼhuaʼpo boroʼ huid huanokbet okpokoreaʼdepo huaboroʼ huidte oʼhuaduyate. 


text:
I̱yo̱ ehueʼ o̱ʼe̱. Oʼnoyhuadonde. Ken konig monaʼuyne. Yanʼtiak. Kente onʼhueda̱meʼte yanʼtiahuayʼ. 


text:
Enʼtiahuaydeʼte i̱da yanhuatiʼ. Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼbahuahuatiʼ, “Huabueyaʼda o̱ʼemeʼnigʼa oʼnoyhuadonde. Huakkuruda Galileayo oʼhuaʼapo opud huahued. Ke̱ya̱ʼ boʼtiahuayapone.” Kenpaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼmanatiʼ. Kenpaʼda ijjay. —‍Diosen huataʼmoneria ettoneʼtaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken ettoneʼ kubarakyaʼ i̱dada onʼhuaʼpo onʼdurugpakonpo kenpaʼti onʼmeʼpukudpo onʼbahuaʼuyate. Huaknopo̱e̱ʼeritaj aʼmanaʼtoyaʼpo onʼbaketonhuaʼuyate. 


text:
I̱da Jesúsa oʼmadejpakuyate. “Ijtiaki.” Oaʼuyate. Ettoneʼ Jesústaj onʼhuahuaʼdepo Jesúsen huaʼitaj diʼda o̱ʼnepo onʼbapaduyate kenpaʼti —‍ʼUruaʼnanada Diosen Huasiʼpo i̱ʼi̱kaʼ. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Meʼpukhueʼ yaneʼ. Doʼhued huamaʼbuyte yanhuaʼ. “Galileayo yanhuatiʼ. Ke̱yo̱da Jesústaj boʼtiahuayapone.” Yanʼmanatiʼ. —‍Jesúsa ettoneʼtaj oʼmanaʼuyate. Kenda sorotataj onʼbatiaʼpakatoʼuyate. 


text:
<pb/>Ettoneʼ enʼhuadeʼte sueʼda sorotataj kubarak huatiokaʼeria Jerusalén huakkaʼ jakyo onʼhuaʼuyate. A̱yo̱da judío sacerdote huairitaj ayaʼda kenda onʼtiahuaydepo onʼmanbatiaʼpakatoʼuyate. 


text:
Kate oʼkapoy eʼnopo̱e̱ʼtaʼ onʼpakpo huatoneʼ huairitere onʼbatiaʼpakuyate. Onʼnopo̱e̱depo huakkaʼ huakupe sorotatataj onʼbayokpo, 


text:
<pb/>—‍Sikyo eʼtayte Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeria onʼtiakpo Jesúsen hua̱so̱ʼ onʼberepo onʼtohuate. Namaʼda yanʼbatiaʼpaktiʼ. 


text:
Kenda gobierno huairi eʼpe̱e̱nayo oroʼ opudtaj oʼtihuapokpo huairitaj oʼbatiaʼpakapoy. Opudtaj menpaʼ o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Judío huairia sorotataʼtaj onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken sorotataj huakupe onʼbaedepo onʼhuaʼuyate. Kenpaʼ huairia onʼmanaʼnig onʼbatiaʼpakonhuaʼuyate. Konige̱po oy kenpaʼti Jesúsenso̱ʼtaj Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeria onʼbereʼuyate. Judío namaʼda onʼbatiaʼpakikaʼ. Once huaknopo̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmanaʼuy. 


text:
Jesústaj oʼtiahuaydepo “ʼUruaʼda i̱ʼe̱. Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱.” Jesústaj oʼnonaʼuynigʼa nogte Jesústaj oki̱o̱gkahueʼ o̱ʼnuy. 


text:
Jesúsa oroʼtaj oʼhuatiakdepo, —‍Diosa menaʼnok ayaʼtada kurudyo̱piʼ huadarieretapiʼ mataʼmonaʼdik i̱jje̱y. Ayaʼada doʼtaj nigpe̱e̱dik meʼnikaʼapone. 


text:
Yanhuatiʼ. Ayaʼ aratbuten huadaribayo yanhuatiʼ. Doʼtaj kanoknopo̱e̱ʼpo dakaʼ yanʼmanmadikikatiʼ kenpaʼti Apag Diosa oʼpaknok do ijpaknok Diosen Noki̱re̱g oʼpaknok bautiza yanʼmagkikatiʼ. 


text:
Ayaʼda ijmanaʼnig nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne yanʼmanikatiʼ. Kenpaʼda opudere ayaʼda huameʼnoe i̱jjeonhuahuikaʼapoy. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete onteʼti opudere i̱jjeonhuahuikaʼapoy. —‍Jesúsa monaʼuyne, ken.<pb/>


text:
<pb/>Aʼnennada Isaías Diosen huamanbatiaʼpakeria oʼmadoyaʼuyate:<pb/>Ontaj oknopo̱e̱ʼdik kaʼneʼpo onte huakkuruda doʼhued huataʼmoneritaj ijtaʼmonaʼapoy sion. Diosa onaʼuyate. 


text:
Sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ o̱ʼi̱kaʼapo. “Yanʼnopoʼkoreaʼ. Huairi eʼtiakdeʼte dakaʼda aʼeyaʼpo ʼurunopoʼda ya̱gʼkikaʼ. Dakhueaʼ eʼkikaʼ yanʼbatikpo onteʼti Diostaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ.” ʼUttaʼda oʼmanaʼapo. Kenda oʼmadoyaʼuyate Isaíasa. Juan Bautistataj oʼtimadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ Juana bautiza oʼmagkikaʼpo, “Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ kakkahueʼpo yanʼnopoʼkoreaʼ Diostaj bautiza megkeʼ.” Juana aratbuttaj oʼmanikaʼuyate. 


text:
<pb/>Juantaj eʼpe̱e̱taʼ onʼpakpo huakkaʼnanada aratbut onʼhuahuaʼuyate. Huakkaʼ Judea huadari hua̱e̱ʼeri huakkaʼ Jerusalényo̱ hua̱e̱ʼeriere Juantaj onʼhuahuaʼuyate. “Dakhueaʼda ijkikamey. Bekkahueaʼ Dios.” Enadeʼte Jordánhue̱ya̱ʼ Juana bautiza oʼmagkaʼuyate. 


text:
<pb/>Yudtaj camello huahuijtaj eʼkaʼ Juan Bautista oʼotikaʼpo kenpaʼti huasiʼdak bakaʼbij o̱ʼta̱e̱ʼuyate. Tiktik oʼbapikaʼuyate. Asi̱gku oʼminikaʼuyate. 


text:
Oʼmanaʼpo: —‍Aʼti Diosen Huairi boʼhuatiakdeapone. Doʼhua eʼmanikadeʼte boʼhuatiakapone. Kennayo huakhuairinanada teynanada e̱ʼe̱a̱da doʼhuataj ehueʼda i̱jje̱y. Huairinanada o̱ʼe̱nok keʼnen huanabaʼ ehueʼdikda i̱jje̱y. 


text:
Hue̱ʼe̱ya̱ opudtaj bautiza oʼnogkaʼne. Keʼnanayo Diosen Noki̱re̱ga̱ bautiza mogkaʼapone. —‍Juan Bautista oʼmanaʼuyate. Jesústaj bautiza o̱gkaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Galilea huadaribayaʼ Nazaret huakkaʼ jakyaʼ Jesús oʼtiakuyate, Jordánhue̱ya̱ʼ Juana bautiza o̱gkaʼuyate. 


text:
Jesús hua̱hue̱ya̱ʼ eʼbehuikdeʼte i̱da kurud konig akbogpe okhuikepo, Diosen Noki̱re̱ga̱ dakaʼdamon konig tukkuʼ oʼhuahuarakpo Jesústaj oʼtikot Jesúsa Diosen Noki̱re̱gtaj eʼtiahuayte oʼtikotpo: 


text:
<pb/>—‍On doʼhued huasiʼpo o̱ʼta̱e̱ne. Huadiʼda o̱ʼta̱e̱ne. Ontaj durugda oʼto̱e̱ne. —‍Kurudya̱ʼ Diosa onaʼuyate. Jesústaj totoʼa oʼdikdikuyate. 


text:
Ken, sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ cuarenta huameʼnoe o̱ʼeonhuaʼpo dubayo hua̱e̱ʼeriere o̱ʼnepo. Totoʼ huairia Jesústaj oʼdikdikuyate dakhueaʼ kakeʼpo. Eʼdikdikdeʼte Diosen huataʼmoneri aypo onʼyokuyate. Galileayo huaboaʼda huadak huaʼa Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Herodes huairia Juantaj huabakuda̱ʼ jakyo eʼkuda̱deʼte, Galilea huadariyo Jesús oʼhuaʼuyate. Dios Huairitaj huadak huaʼa huaboaʼda oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Oyedda Dios huairi oʼtiakdenok, dakhueaʼ bokikaʼnig yanʼnopoʼkoreaʼ, Diosen huamanopoʼyareaʼeritaj yanoknopo̱i̱kaʼ. —‍Jesúsa oʼmanikaʼuyate. Bottaʼ bottaʼ huakjeneʼeritaj: “Doere monhuaʼ.” Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesús huaboroʼ e̱ʼpo̱g Galilea aktaʼbogpete oʼhuaʼepo Simón huamaʼbuy Andréstere oʼbatiahuayʼuyate. Oʼnokjeneʼuyate. Huakjeneʼeri o̱ʼneʼuy. Eʼnokjeneʼte oʼbatiahuayʼuyate. 


text:
<pb/>Adyonda oʼhuaʼedepo Jacobotaj huamaʼbuy Juantere Jesúsa oʼbatiahuayʼuyate. Jacobo huamaʼbuyere Zebedeoen huasiʼpo o̱ʼnuyate. Kusiʼpetoneʼyo o̱ʼnepo huakjeneʼtaj onʼtoʼkaʼpo, 


text:
“Monhuaʼ, doʼtaj meʼnigpe̱i̱kaʼ.” Jesúsa eʼmanadeʼte huaoj Zebedeo huanabaʼtere oʼnenonpo Jesústaj aʼnigpe̱i̱kayaʼpo onʼtahuaʼuyate. Dakhueʼ noki̱re̱ga̱ huabokerektaj oʼnopoʼto̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Capernaum huakkaʼ jakyo oʼnokye̱ʼuyate. Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete judío aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyo Jesús oʼkuddepo, oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri konig huairi dakaʼ manmadikahueʼ o̱ʼnikaʼnigʼa Jesúsnayo konig huairitoneʼ ʼuruaʼnanada oʼmanmadikaʼuyatenok, “kenpihuay” aratbut o̱daʼpo onʼmepukeʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Menaʼpo oroʼtaj dakhueaʼ e̱gkaʼtaʼ iʼpak Jesús Nazaret hua̱e̱ʼeri. Menaʼpo oroʼtaj aʼmaenyaʼpo oʼhuatiak. Ontaj o̱ki̱a̱ʼne Diosen huadakda nogsiʼpotida i̱ʼe̱ne. Oʼnopo̱e̱y. —‍Kenbokereka Jesústaj ʼuttaʼda onaʼuyate. 


text:
<pb/>Ayaʼada onʼtiahuaypo, —‍Kenpihuay onʼnopo̱e̱po ʼuruaʼnanada oʼmanmadikaʼ. Konig huairitoneʼ i̱ghuaʼda oʼmanaʼnok dakhueʼ noki̱re̱g onʼnigpe̱e̱po oʼnoko̱ro̱k. —‍Huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>I̱dada Galilea huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ Jesúsa ʼuruaʼda oʼkikaʼ onʼmanbatiaʼpakikaʼuyate. Simón Pedroen huasuʼtaj oʼyareadʼuy Jesúsa. 


text:
<pb/>Ken judíoen hua̱i̱takeʼ jakyaʼ oʼnoro̱kdepo Jesús Simónen Andrésenere jakyo Jacobo Juanere oʼhuaʼuy. 


text:
Jesús Simónen huasuʼtaj oʼhuahuaʼpo, oʼtaʼkuypo oʼboda̱ʼuyate. Eʼdigpak oʼtaʼhuitatoʼpo aypo oʼmanigmanhuada̱ʼuy. Huakkaʼ aratbut dakhueʼda e̱ʼneʼte Jesúsa oʼbayareaʼuyate. 


text:
<pb/>Eʼsikdeʼte huakkaʼda dakhueʼ o̱ʼnenok ayaʼtada Jesúste onʼbatohuaʼuy. Nogomeytaj dakhueʼ noki̱re̱ga̱ onʼmanopoʼto̱e̱nok Jesústaj onʼbatohuaʼuy. 


text:
Huakkaʼtada Jesúsa oʼbayareaʼuy. Huakkaʼ totoʼtaj oʼmakenʼuy. Totoʼ Jesústaj o̱ki̱a̱ʼnok “Diosen Cristo o̱ʼe̱ ahueʼ yaneʼ.” Jesúsa totoʼtaj oʼmanaʼuyate. Galilea huadaribayaʼ Jesúsa oʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken, meahuedda oʼmaboʼuyate. Sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ Jesús oʼhuaʼuyate. Ke̱ya̱ʼ Diostaj oʼtionaʼpakuyate. 


text:
<pb/>—‍Nog huakkaʼ jakyo nogyo̱ nogyo̱ huadak huaʼa aʼmanbatiaʼpakyaʼpo ijtiakpo nogyo̱ nogyo̱ monhuaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Galilea huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ oʼhuaʼunhuahuaʼpo judío aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyo oʼmanmadikikaʼpo kenpaʼti totoʼ noki̱re̱gtaj oʼmaenikaʼuyate. Huabokerek keʼpoda eʼso̱ʼsettaj Jesúsa oʼyareaʼuyate. 


text:
<pb/>Huabokerek keʼpoda oʼso̱ʼsetpo, Jesústaj oʼhuatiakuyate. Huikudate oʼtihuadpo, —‍Eʼpaknayo yareaʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Jesústaj onaʼnok. 


text:
<pb/>Jesús oʼtinepahuiudpo, oʼtibataʼtepo, onaʼpo: —‍Eʼyareaʼtaʼ oʼpakne. Oʼyareapone. —‍Onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Keyoj, Jesúsa beʼyareaʼne mantiaʼpakhueʼ ya̱e̱ʼ. Hua̱so̱ʼ eʼyareaʼ kaʼtiahuayeʼpo sacerdotete yahuatiʼ. Aʼyareyaʼpo konig Moisésa oʼmanaʼuyatenig ken konig yayoktiʼ. ʼUhuapiʼ yayoktiʼ. Oʼyarede aratbuta moʼtinopo̱e̱a̱pone. —‍Jesúsa i̱ghuaʼda onaʼuyate. 


text:
<pb/>Keʼnanayo oʼhuaʼpo Jesúsa beʼyareaʼne ayaʼtada huaboaʼda oʼmantiaʼpakʼuyate. Konige̱po Jesús huakkaʼ jak eretnopoyo mankudhueʼdik o̱ʼe̱po sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ o̱ʼi̱kaʼuy. Nogya̱ʼ nogya̱ʼ onʼbahuatiakikaʼuyate.<pb/>


text:
Sueʼda huameʼnoe eʼpokdeʼte Capernaum huakkaʼ jakyo onteʼti Jesús eʼtiakdeʼte “Jesús jakyo o̱ʼe̱.” Huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeria onʼtipe̱e̱po, 


text:
huakkaʼada aratbut onʼkupopakpo, jakyo o̱gkupopakpo kurutekon o̱gkupopakuyate. Akbogpete mente boahueʼ o̱ʼneʼuyate. Apag Diosen huadak huaʼa Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
Huakkaʼada o̱gkupopaknok, menpaʼ ibodte huatotiakhueʼdik o̱ʼnepo, jak kutayo onʼtobehuikpo jakonpid onʼtiokendepo huabokerek eʼketpak asukte enpahuedte aratbutnopote Jesústaj huakokpen oʼnonhuarakaʼuyate. 


text:
Jesúsa oʼyareaʼapo oʼnoknopo̱e̱nok Jesúsa oʼnopo̱e̱po, —‍Ayaʼ Diostaj dakhueaʼ iʼkikaʼuyatenigʼa yokkahueaʼpo oʼnopoʼtihuekeʼne, sion. —‍Huabokerek eʼketpaktaj Jesúsa onaʼuyate. 


text:
Kenteyo sueʼda Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri onʼbahuadpo, “Menpaʼ in huabokerek Diostaj dakhueaʼ oaʼ. Beʼa dakhueaʼ eʼkaʼ yaʼnopoʼtihuekeʼ. Diosayoʼda nopoʼtihuekeʼdik o̱ʼe̱.” Kenda huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Kenda Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱nigtaj Jesúsa oʼnopo̱e̱po, —‍Menaʼpo huanopoyaʼ kenpaʼ doʼtaj onʼtinopo̱e̱. 


text:
Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ huabokereka okkahueahueʼdik o̱ʼe̱. Diosayoʼda okkahueaʼdik o̱ʼe̱. Huabokerekanayo yareahueʼdik o̱ʼe̱po, “Yabod, atisuk yatohuaʼ yahuatiʼ,” onahueʼdik o̱ʼe̱. Diosayoʼda yareaʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼtihuekeʼdik i̱jje̱y opudtaj aʼmanopo̱e̱a̱yaʼpo, eʼketpaktaj ijyareapoy. —‍Jesúsa Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritaj oʼmanaʼpo, 


text:
<pb/>Ayaʼada enʼtiahuayte oʼbodpo asuk oʼudpo oʼmako̱ro̱konʼuyate. Konige̱po ayaʼada, —‍Kenpihuay, Dios huadakda o̱ʼe̱. ʼUrunanada oʼkaʼ. Ken konig aʼnenda tiahuayhueʼ o̱ʼnikaʼuynig oʼtiahuaydey. —‍Aratbuta onʼtiahuaydepo onʼbatiaʼpakuy. Jesúsa Mateotaj “menigpe̱e̱po betaʼhuaʼ,” onaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken onteʼti Jesús oʼhuaʼpo, e̱ʼpo̱g aktaʼbogpete oʼhuaʼuyate. Huakkaʼada aratbut kentaj e̱gkupopakdeʼte oʼmanmadikanhuaʼuyate. 


text:
Oʼpokonpo, Levítaj oʼtiahuayʼuyate. (Leví Mateo bottaʼdik onʼdikkaʼuyate.) Leví Alfeoen huasiʼpo gobiernoen huakupe huatabaeʼ jakyo oʼhuaduyate, —‍Menigpe̱e̱po betaʼhuaʼ. —‍Levítaj onaʼuyatenok Leví oʼbodpo, Jesúsere oʼhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Levíen jakyo Jesúsere huakkaʼmon onʼbapeʼpo huakkaʼ gobiernoen huakupe huatabaeʼeri huakkaʼ dakhueaʼ huakaʼerikon onʼbapeʼuyate. Huakkaʼda ken konig Jesústaj onʼtahuaʼikaʼuyate. 


text:
Dakhueaʼ huakaʼeriere, Jesús oʼbapeʼ Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri fariseoere onʼtiahuaydepo, —‍¿Menaʼpo huakupe huatabaeʼeri dakhueaʼ huakaʼeriere oʼbapeʼpo Jesús? —‍Fariseoa Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeritaj onʼhuaaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenda Jesúsa oʼmape̱e̱depo, —‍Aratbut dakda e̱e̱ʼnayo huamadakkaʼeritaj pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Dakhueʼda e̱e̱ʼnayo huamadakkaʼeritaj onʼpakikaʼ. Huadak huakikaʼeritaj “yanʼnopoʼkoreaʼ,” aʼmanayaʼpo tiakhueʼ i̱jje̱ʼuy. “Yanʼnopoʼkoreaʼpo doʼtaj menʼnigpe̱i̱kaʼ.” Dakhueaʼ huakaʼeritaj eʼmanaʼtaʼ ijpakpo ijtiakuy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. “¿Menaʼpo o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria Dios kamape̱e̱ʼpo aypo bapehueʼ ehueʼ yanikaʼ?” Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok Juanen huanigpe̱i̱kaʼeri Dios kamape̱e̱ʼpo aypo bapehueʼ e̱ʼnikaʼte, fariseo aratbutkon Dios kamape̱e̱ʼpo bapehueʼ e̱ʼnikaʼte sueʼda aratbut Jesústaj onʼhuatiakpo, —‍Juanen huanigpe̱i̱kaʼeri fariseokon Dios kamape̱e̱ʼpo bapehueʼ o̱ʼnikaʼ. ¿O̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼerinayo menaʼpo yanʼbapikaʼ? —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Huabokerek oʼto̱e̱pakapo, keʼnen huadiʼa fiestate onʼtiakdepo onʼbapikaʼ. Ken huabokerekere e̱ʼneʼte huadiʼa bapikaʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
Nogok ken huabokerektaj enʼbaktohuadeʼte huadiʼa paiʼda e̱ʼdik o̱ʼnepo Dios kamape̱e̱ʼpo bapehueʼ o̱ʼnikaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Huatoneʼok keʼpoda eʼparaʼte akbetyaʼpo huabo huaoktaj okteghueʼ o̱ʼi̱kaʼne oroʼomey aratbut. Huaboenpa huatoneʼoktaj ekbetnayo onteʼti keʼpoda oʼparaʼapo kenpaʼti huabo huaok dakhueʼda o̱ʼe̱a̱po. Konigti adhueaʼpaneʼa̱ eʼmanmadikaʼ huatoneʼdik onteʼti nigpe̱e̱hueʼdik yaneʼ. Doʼhued huabodikyoʼda eʼmanmadikaʼ nigpe̱e̱dik yanikaʼ. Konigti konig adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuynig nogi̱ti kikaʼdik manahueʼ i̱jje̱po huabo eʼmanmadikayoʼda onʼmadikaʼikaʼne. 


text:
Huatoneʼsiʼdak vino hua̱to̱e̱ʼ ayda kenpaʼti kuruga̱da o̱ʼe̱po konige̱po huabo vino sineʼ hue̱biahued onjoyhueʼdik o̱ʼe̱ne. Huatoneʼsiʼdakyo huabo vino onjoyhueʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Huatoneʼsiʼdakyo huabo vino enjoynayo oʼhue̱poagpo huasiʼdak onʼtitagonapo. Vino oʼsurukapo kenpaʼti huasiʼdak keʼpoda oʼsuʼhuitonapo, dakhueʼda o̱ʼe̱a̱po. Huabo vino huabosiʼdakyo onjoydik o̱ʼe̱ne. Huasiʼdak vinoere huadak o̱ʼe̱a̱po. Konigti adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼnig kahueʼdik yanikaʼ. Doʼhued huabo eʼmanmadikayoʼda yanʼnigpe̱i̱kaʼpo ya̱gʼkikaʼ. Konigti konig adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuynig nogi̱ti kikaʼdik manahueʼ i̱jje̱po huabo eʼmanmadikayoʼda onʼmadikikaʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnogkupoktega̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete taʼbayo Jesús oʼhuaʼepo huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼhuaeʼuyate. Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria o̱gkusitokpo trigo oʼnogkupayaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Yatiahuayʼ. ¿Judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete o̱gkupayahueʼdik o̱ʼe̱nigʼa menaʼpo o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria ya̱gkaʼ? Dakhueaʼda o̱gkaʼ. —‍Fariseoa Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
Diosen carpa jakyo onʼkudonpo, Abiatar sacerdote huairi e̱ʼi̱kaʼte Diostaj eʼnighueda̱ʼ pan onʼtabapeduyate. Kenda pan beʼapiʼ bapehueʼdik e̱e̱ʼtada o̱gkaʼuyate. Sacerdoteyoʼda bapeʼdik o̱ʼnuyate. Menpaʼ kenda Apagbaʼte tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
<pb/>Huabokerektehuapaʼ okmapi̱e̱ʼahuaddik kaʼnikeʼpo Diosa okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe oʼdikkaʼuyate. Huabokereka katepiʼ nogda nogda kikahueʼdik yanikaʼ aʼmanayaʼpo okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe Diosa dikkahueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe Huairi i̱jje̱y. —‍Fariseotaj Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Onteʼti okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo Jesúsa oʼkuduyate. Ke̱yo̱ huabokerek ebaʼpoʼketpak o̱ʼu̱yate. 


text:
“¿Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete menpaʼ Jesúsa yaʼyareapo?” Fariseo onʼnopo̱e̱po, eʼyareaʼnayo, “Jesúsa dakhueaʼ oʼkaʼ.” Huaaʼdik o̱ʼe̱y onʼnopo̱e̱ʼuyate. Konige̱po fariseo Jesústaj onʼtiahuayaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete menpaʼ huadak kaʼdik ya̱ʼne? ¿Menpaʼ dakhueaʼ kaʼdik ya̱ʼne? ¿Menpaʼ yareaʼdik ya̱ʼne? ¿Menpaʼ arakdik ya̱ʼne? —‍Jesúsa oʼmanaʼnigʼa. Fariseomeya̱ sohuataʼ aʼtokhueʼda oʼnoke̱ʼuyate. 


text:
Eʼnopoenkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnenok Jesúsa oʼbahuadiayonpo suhueʼda o̱ʼe̱po nogta nogta oʼbatiahuaypo, —‍Yabateʼ. —‍Jesúsa onaʼuyate. Ken oʼbaʼtepo oʼbaʼyarudʼuyate. 


text:
Fariseomey oʼnoro̱kpo i̱da Herodestaj huapakeriere o̱gkupopakdepo, menpaʼ Jesústaj arakdik o̱ʼe̱, onʼbatiaʼpakuyate. E̱ʼpo̱g aktaʼbogpete Jesústaj huakkaʼda o̱gkupopakuyate. 


text:
<pb/>Huaboroʼ e̱ʼpo̱g aktaʼbogpeyo Jesús huanigpe̱i̱kaʼeriere onʼhuaʼuyate. Huakkaʼ Galilea huadaribayaʼ hua̱e̱ʼerikon onʼtahuaʼuyate. 


text:
Judeayaʼ Jerusalénya̱ʼ Idumea huadariyaʼ Jordánhue̱ adpenyaʼ Tiro huakkaʼ jakyaʼ Sidón huakkaʼ jakyaʼ huakkaʼda onʼhuatiakpo, Jesúsa ʼurunanada oʼkikaʼ onʼtipe̱e̱depo, onʼtiakuyate. 


text:
Huakkaʼtada oʼbayareaduynok ayaʼada dakhueʼ hua̱e̱ʼeria aʼyareyaʼpo kenʼtaj eʼnejtaʼ onʼpakpo diga̱ʼda onʼkupopakpo Jesússo̱ʼtaj sapajdikte eʼnenok, —‍Ibodteda kusiʼpe moʼnigto̱e̱ʼ. —‍Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ totoʼa huanopoʼto̱e̱ʼeria Jesústaj onʼtiahuaydepo onʼtihue̱kpo, —‍Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱ne. —‍ʼUttaʼda oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kejeʼ mati̱o̱ki̱a̱hueʼ yaneʼ. —‍I̱ghuaʼda oʼmanaʼuyate Jesúsa. Jesúsa docetaj huamataʼmonaʼ oʼbaktieʼeaʼuyate. 


text:
<pb/>Oteʼyo oʼbehuikuyate. Kenomeytaj eʼbaktieʼeaʼtaʼ oʼpakpo “Yanʼtiak,” oʼmanaʼnok onʼhuatiakuyate. 


text:
“Do ijpaknok dakhueʼ e̱e̱ʼ bayareaʼdik moʼe̱a̱po kenpaʼti dakhueʼ noki̱re̱gtaj maoro̱kaʼdik moʼe̱a̱pone.” Oʼmanaʼuyate. 


text:
Jacobo, Jacoboen huamaʼbuy Juan Zebedeoen huasiʼpo, kenomeytaj oʼdikkaʼ Boanerges (kurud eaʼensiʼpo), 


text:
Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo Alfeoen huasiʼpo, Tadeo, Simón cananista huakupopakeri, 


text:
kenpaʼti Judas Iscariote Jesúsen huamataʼmoneri o̱ʼnuyate. Judas Iscariote huakupete Jesústaj kanarakeʼpo yaʼbahuatitotiakapet. “Totoʼ huairia Jesústaj oʼteyyaʼ.” Fariseo huamanmadikaʼeria namaʼda onʼhuaaʼuyate. 


text:
“Oʼsegpakpo oʼkikaʼ.” Aratbuta onʼbatiaʼpaknok Jesúsen huabeta kenda onʼnopo̱e̱depo aʼtohuayaʼpo onʼhuatiakuyate. 


text:
<pb/>—‍Beelzebú totoʼ huairi oʼnopoʼto̱e̱po oʼteyyaʼnok Jesúsa totoʼ noki̱re̱gtaj oʼmakenikaʼ. —‍Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria onʼbatiaʼpakuy. Jerusalénya̱ʼ onʼtiakdeʼuyate. 


text:
<pb/>“Namaʼda onʼnopo̱e̱nig Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritaj aʼmanopo̱e̱a̱yaʼpo menhuatiakpo menʼpe̱e̱ʼ,” Jesúsa oʼmanaʼdepo konig o̱ʼe̱ oʼmanbatiaʼpakpo: —‍Menpaʼ totoʼa huataʼ totoʼtaj enʼdik ya̱ʼe̱t. Ehueʼ, enhueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Ondariyoyoʼ hua̱e̱ʼeri gobierno huairi huayahuaya eʼbarakikaʼnayo gobierno huairi to̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo. 


text:
<pb/>Huabokereka huairien eʼtamaikaʼ jekbakaytaʼ eʼpaknayo baʼtinukuʼdik kenpaʼti itakpiʼtinukuʼdik o̱ʼe̱. Huairitaj oʼtinukudepo okbakaydik o̱ʼe̱. Donayo teyda i̱jje̱y. Totoʼ huairitaj tinukuʼdik i̱jje̱y. Totoʼ huairien huanabaʼ maendik i̱jje̱y. 


text:
<pb/>Aratbut dakhueaʼda ekaʼnayo kenpaʼti Diostaj dakhueaʼda eʼhuaaʼnayo nopoʼtihuekeʼdik o̱ʼe̱ Diosa. 


text:
Diosen Noki̱re̱gtanayo dakhueaʼda eʼhuaaʼnayo Diosa bakkahueahueʼdik o̱ʼe̱. Menokapiʼ bokkahueahueʼ o̱ʼe̱a̱po Diosa. Diosen Noki̱re̱gtaj dakhueaʼda oʼhuaaʼuyate Diosa okkahuehueʼ o̱ʼunhuahuikaʼapo. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>“Dakhueaʼ noki̱re̱ga̱ Jesústaj oʼnopoʼto̱e̱.” Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria namaʼda onʼhuaaʼnok Jesúsa kenpaʼ oʼmanaʼuyate. Jesúsen hua̱ye̱ Jesúsen huamaʼbuyere onʼhuatiakuyate. 


text:
<pb/>Kenokaʼ hua̱ye̱ Jesúsen huamaʼbuyere onʼhuatiakuynigʼa huakkaʼnada o̱gkupopaknok bidtemon onʼboatoʼpo “boʼhuatiakne. Yanaʼ,” onaʼnok 


text:
huakkaʼda aratbut onʼtikupohuadpo, —‍O̱ʼnen hua̱ye̱ o̱ʼnen huamaʼbuyere aratbuttiokpeyon moʼnigbone. Onʼtaj boʼukne. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
Kenda Dios oʼpaknok ayaʼada o̱gkikaʼpo doʼhued huamaʼbuy doʼhued huaidpo doʼhued hua̱ye̱ o̱ʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Onteʼti huaboaʼda Jesúsa oʼmanmadikaʼpo e̱ʼpo̱g aktaʼbogpete oʼmanmadikaʼuyate. Huakkaʼada aratbut o̱gkupopaknok kusiʼpe eʼbetyo oʼhuadatoʼpo huakkaʼ aratbutnayo aktaʼbogpete o̱gkupopakuyate. 


text:
Konig Diosen Huairitaj yanoknopo̱e̱a̱pet aʼmanopo̱e̱yaʼpo oʼmanbatiaʼpakonhuaʼpo oʼmanmadikaʼpo nogda nogda oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼpo, 


text:
Sorok buruj huidbate sueʼda oʼkidbakotuyate. Kentaʼ i̱dada oʼkerekuy. Sorok buruj o̱ʼe̱po i̱dada oʼkerekuy. 


text:
Nog huakid okpotaʼpidsiʼbayo oʼkidbakoteaʼpo sueʼda oʼbatipakbonigʼa okpotaʼpidsiʼ diga̱ʼ oʼbakerekpo huakpitaj oʼbatibukʼuyate. 


text:
Nog huakid huadak sorokteda oʼkidbakoteaʼuyate. Oʼbatipakbodepo oʼbakerekdepo huakkaʼkida̱da o̱gkupahuadʼuyate. Noga̱ huakpia treinta huakid o̱gkupa̱e̱po noga̱ huakpia sesenta huakid o̱gkupa̱e̱po nogda cien huakid o̱gkupa̱e̱ʼuyate. —‍Jesúsa kenda oʼmanbatiaʼpakdepo, 


text:
<pb/>—‍Beʼapiʼ eʼnopo̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ. Boʼpeokhuadne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Huakkaʼada nopoenkahueʼdik kaʼneʼpo Dios Huairi konig o̱ʼe̱, Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikikaʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼada aratbut enʼbakhuadeʼte Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri doce huanigpe̱i̱kaʼeriereyoʼda o̱ʼnepo, “Ken huabakidenaʼeri ken konig o̱ʼe̱ huaboaʼda onʼmanbatiaʼpaknigtaj nopo̱gkahueʼ o̱ʼe̱y. Oroʼtaj dakaʼ moʼnopo̱e̱a̱ʼ.” Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Dios huairitaj konig aratbuta yanʼnigpe̱i̱kaʼapet opudtanayo dakaʼ eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ ijpaki. Nogomeytaj eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱po ken konig o̱ʼe̱ ijmanbatiaʼpakikay. 


text:
Enʼtiahuayada dakaʼ tiahuayhueʼ o̱ʼneapo. Enʼpe̱e̱a̱da nopo̱gkahueʼ o̱ʼneapo. Nopoʼkoreahueʼ kaʼneʼpo Diosa bakkahueahueʼdik kamagkeʼpo Dios Huairi konig o̱ʼe̱ ijmanbatiaʼpakikay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Huabakidenaʼeri konig o̱ʼe̱ kanʼnopoenkeʼpo Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Huabakidenaʼeri konig o̱ʼe̱ nopo̱gkahue e̱e̱ʼnayo nogdakon eʼmanbatiaʼpaknayo menpaʼ nopo̱gkaʼdik moʼe̱a̱pet. 


text:
Kenda huakid dagte oʼkidbakot konig aratbuta Diosen huadak huaʼa onʼpe̱e̱a̱toʼnigʼa i̱dada totoʼa huahuaʼ huanopoyaʼ Diosen huaʼataj oʼbakkaynok kenpaʼda oʼnoknopo̱e̱batikapo. 


text:
Konig sigda huaʼihuit huadak huaʼa sigda oʼnoknopo̱e̱depo dakaʼ nigpeonhuahued o̱ʼnepo onʼnigpe̱e̱a̱toʼnigʼa. Nogok Diosen huadak huaʼa huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnenok aratbut onʼbatieriknok kenpaʼti castiga onʼmagkaʼnok i̱da oʼnoknopo̱e̱batikapo. 


text:
Nogok nogtaʼ nogtaʼ onʼmamepukeʼpo kenpaʼti katepiʼ onʼtiahuayikaʼnigtaj nogi̱ti nogi̱ti onʼpakpo huakkaʼ eʼmato̱e̱ʼtaʼ onʼpakpo, huakkaʼ eʼmato̱e̱ʼnayo durugda i̱jje̱a̱poy namaʼda onʼnopo̱e̱nigʼa nogtaʼ nogtaʼ onʼeretpakpo onteʼti Diosen kahueʼ o̱ʼnikaʼapo. Sigda sigda Diostaj oʼnoknopo̱e̱batikapo. 


text:
Huakid huadak sorokyo oʼkidbakot konig aratbut huadaknopoʼda huadak huaʼa dakaʼ onʼnigpeeonhuahuikaʼpo Diosen batikhueʼda huadakda o̱gkadhuahuikaʼpo Diosensiʼpo o̱ʼne. Noga̱ suhuignada onʼnigpe̱i̱kaʼ. Noga̱ huakkaʼmon onʼnigpe̱i̱kaʼ. Noga̱ huakkaʼnanada onʼnigpe̱i̱kaʼapo. —‍Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanmadikaʼuyate. Jakki̱re̱gya̱ʼ huakjeytaj oʼbatiaʼpakpo Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
<pb/>Nog Jesúsa oʼmanaʼpo: —‍Sikyo jakki̱re̱gya̱ʼ huakjey eʼbakpakte kosoa huakjeyte tiokkubukhueʼdik o̱ʼnikaʼ. Kenpaʼti huataytoyo huakjey huada̱hueʼdik o̱ʼnikaʼ. Kutopate huakjey onʼhuada̱ʼikaʼ. 


text:
Ken konig Diostaj eknopo̱e̱ʼ oy konig eʼi̱re̱gi̱re̱g nogok ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po, ayaʼada onʼtiahuayapo. 


text:
Huadak huaʼatayoʼda dakaʼ yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Sigda eʼbayoknayo sigda Diosa boʼyokapone. Huakkaʼ eʼbayokikaʼnayo Diosa huakkaʼ boʼyokapone. Konigti Diosen huadak huaʼataj dakaʼ eʼnigpe̱i̱kaʼnayo Diostaj ʼurunanada moknopo̱e̱a̱po. 


text:
Sueʼda eʼpe̱e̱nayo sueʼda eknopo̱e̱ʼnayo Diosa kaknopo̱e̱ʼpo boʼtihuapokapone nogi̱ti nogi̱ti Diostaj moknopo̱e̱a̱po. Dakaʼ pe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Diosen huadak huaʼataj oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo kenda moʼnopo̱e̱nigtaj Diosa bokkayapone. Onteʼti oknopo̱e̱hueʼdikada moʼe̱a̱pone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri ken konig huakid oʼtipakbopo oʼkerekapo. 


text:
<pb/>Nogi̱ti Jesúsa oʼmanaʼpo: —‍Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri in konig o̱ʼe̱: Huabokerekpiʼ eʼborute oʼbakidenaʼpo 


text:
ken oʼtaybedpo nogok oʼtaybedpo nogok huakid oʼtibopo oʼkerek. Monig tibodik ya̱ʼe̱t nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱. 


text:
Sorokyo o̱ʼe̱nok oʼtipakbopo oʼkerek. Huabokerek tihuapokhueʼ e̱e̱ʼtada oʼkerek. Huakkuru huakpi, huametpikon oʼkerek konig huakkaʼ huakid oʼmagkupapakpo 


text:
eʼmaboyogdeʼte a̱gkupaeayaʼpo taʼbayo oʼhuaʼapo oʼboyognok o̱gkupaeyaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate. Konig mostaza huakid oʼtipakbopo huaboroʼnanada oʼkerekikaʼ. Ken konig huakkaʼnanada Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼneapo. 


text:
<pb/>Onteʼti Jesúsa oʼmanmadikaʼpo: —‍Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri ken konig o̱ʼneapo ijmanbatiaʼpakapoy. 


text:
Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri konig mostaza huakid o̱ʼne. Mostaza huakid suhuigkidda o̱ʼe̱po taʼbayo onʼtukikaʼ. 


text:
Eʼbatukdeʼte nogok oʼtipakbopo huaboroʼnanada oʼkerekikaʼ. Huaboroʼnanada o̱ʼe̱nok huaʼopite huakkaʼ bakoya onʼpakkaʼikaʼ. Taʼhuiokte i̱kaʼdik o̱ʼne. Ken konig oy sueʼda Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne. Nogoknayo huakkaʼnanada huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼneapo. —‍Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate. Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri oʼnoknopo̱e̱a̱po ken konig o̱ʼe̱a̱po Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken konig Jesúsa oʼmanmadikaʼpo konig Dios Huairitaj yanʼnigpeunhuahuikaʼapet nogda nogda oʼmanbatiaʼpakikaʼpo. Kenigaʼda eanopo̱i̱kapaʼ pe̱e̱ʼdik yanet oʼmanbatiaʼpakikaʼuyate. 


text:
Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Dios Huairitaj ken konig o̱ʼe̱a̱po yanʼnigpeunhuahuikaʼapet oʼmanbatiaʼpakikaʼpo keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritanayo dakaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼuyate. Jesúsa e̱ʼhue̱niri̱ʼtoneʼtaj bapokaʼtere oʼbatikaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken huameʼnoe baysik huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼpo: —‍E̱ʼpo̱g monokteg. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken huakkaʼ aratbut e̱gkupopakyaʼ oʼnokbahuaʼpo kusiʼpetoneʼyo Jesústaj oʼnontohuaʼpo nog kusiʼpetoneʼere onʼhuaʼuyate. 


text:
E̱ʼpo̱gnopoyo enhuaʼte huaboroʼbapokada oʼbahuatiakuy. Teyaʼda oʼbapoknok huaboroʼda oʼhue̱niri̱ʼtoneʼpo diga̱ʼda oʼhue̱kudpo huataʼkotdikte o̱ʼu̱yate. 


text:
Jesúsnayo huataʼpakte colchónte oʼtayʼuyate. Onʼmaboaʼpo, —‍Huataʼkotdikte o̱ʼe̱ne, Huamanmadikaʼeri. ¿Menpaʼ mepuʼkehueʼ i̱ʼe̱? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Jesús oʼmabodpo, “Yabatik, bapokhueʼ ya̱e̱ʼ. Hue̱niri̱hueʼ ya̱e̱ʼ.” Jesúsa onaʼnok oʼbatikanpo bapokhueʼ o̱ʼe̱po kenpaʼti hue̱niri̱hueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
<pb/>—‍Menaʼpo diga̱ʼ momeʼpuk. Menaʼpo doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱. —‍Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼda onʼmepuʼkepo, —‍¿Kenpihuay, in huabokerek be ya̱ʼe̱? Kentaj bapoka oʼnigpe̱e̱ kenpaʼti e̱ʼpo̱ga̱ oʼnigpe̱e̱. —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate.<pb/>


text:
Jesús eʼkotdeʼte kubarakbayaʼ nogbokerektida oʼhuatiakuyate. Kentaj dakhueʼda noki̱re̱ga̱ oʼnopoʼtounhuahuikaʼuyate. 


text:
Nogok nogok sirobijtoneʼa̱ huabaʼtaʼkoypiʼ kenpaʼti huaʼitakpi onʼtinukuʼeaʼnigʼa teyda o̱ʼe̱po sirobijtoneʼtaj oʼtipukpukikaʼ kenpaʼti oʼbakpukikaʼuyate. Kentaj to̱e̱hueʼdik o̱ʼnuyate. 


text:
Huameʼnoe kenpaʼti sikyo oʼhuaʼepo oteʼyo kenpaʼti kubarakyaʼ oʼsagkiaʼikaʼpo huida̱ huataʼ oʼbitakpo oʼayagsikatokaʼpo oʼkikaʼuyate. 


text:
—‍Ken huabokerektaj yako̱ro̱k, dakhueʼda noki̱re̱g. —‍Jesúsa onaʼnok huabokereka ʼuttaʼda oaʼtokpo: —‍¿Menaʼpo doʼtaj oʼhuatiak, Jesús? Dios kutayo hua̱e̱ʼerien Huasiʼpo i̱ʼe̱ne. Diosa beʼtihuapokeʼ kenpaʼda castiga o̱gkahueʼ meeʼ. —‍Jesústaj ʼuttaʼda onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Katedik i̱ʼe̱? —‍Jesúsa onaʼuy. Huakkaʼda noki̱re̱g o̱ʼnenok, —‍Doʼhued huadik o̱ʼe̱ “Huakkaʼ,” 


text:
<pb/>—‍Huakyariere a̱ʼe̱ya̱ʼpo yanʼkud, oroʼtaj yamanaʼ. —‍Jesústaj dakhueʼda noki̱re̱ga̱ oʼnonaʼnok, 


text:
<pb/>—‍Yanʼkud. —‍Jesúsa eʼmanaʼte noki̱re̱ga̱ huabokerektaj oʼnenonpo dos mil huakyaritaj onʼhuankudonnok ayaʼda huaduk onʼbahuarakpo kubogyo onʼbaajpo e̱ʼpo̱gyo̱ onʼbataʼkoʼtuyate. 


text:
<pb/>Huakyariʼ huamato̱e̱ʼeriomeya̱ kenda onʼtiahuaydepo onʼmepukeʼpo aʼmanbatiaʼpakyaʼpo huakkaʼ jakyo onʼbakeʼtuyate. Taʼbayo kenpaʼti aʼmanbatiaʼpakyaʼpo onʼhuaʼuyate. Kenda Jesúsa oʼkaʼ onʼpe̱e̱depo Jesústaj onʼhuahuaʼpo 


text:
oʼnokye̱po ken huabokerektaj huakkaʼ dakhueʼda noki̱re̱ga̱ huaboaʼda enʼmaoro̱kondeʼ onʼtiahuayʼuyate. Ken huabokereka dakaʼ eʼhuadpo yudtaj oʼotpo huadakda o̱ʼe̱po huadakda oʼnopo̱e̱po. Kentaj onʼtiahuaydepo onʼmeʼpukuyate. 


text:
Aratbut ke̱yo̱ Jesúsere e̱ʼhua̱e̱a̱ onʼtiahuaydepo kenda Jesúsa oʼkaʼde eatiahuayʼa huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj onʼmanbatiaʼpakpo, Jesúsa dakhueʼda noki̱re̱gtaj oʼmaoro̱kaʼde kenpaʼti huakyariyo enʼhuankudondeʼte huakyariʼ huaduk onʼbahuarakpo e̱ʼpo̱gyo̱ onʼbataʼkotnig onʼmanbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Jesús kusiʼpetoneʼyo aʼhuayaʼpo eʼhuaddeʼte ken huabokerekyaʼ dakhueʼda noki̱re̱g oko̱ro̱kaʼniga̱ “onere eʼhuaʼtaʼ ijpaki,” Jesústaj onaʼnok, 


text:
<pb/>—‍Doere huahueʼ ya̱e̱ʼ. O̱ʼnen jakyo yahuatiʼ. O̱ʼnen huabettaj yamanbatiaʼpak. “Dios Huairi meʼtinepahuiʼpo beʼyareaʼdene.” Dakaʼ yamanbatiaʼpaktiʼ. —‍Jesúsa ken huabokerektaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken huabokereka aʼmanbatiaʼpakhuayaʼpo oʼhuaʼpo Decápolis huadaribayo huakkaʼ jakyo huaboaʼda oʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼpo “Jesúsa dakhueʼda noki̱re̱gtaj mekmaenameʼne, beʼyareameʼne,” oʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼuyate. Ayaʼada onʼpe̱e̱depo “Kenpihuay, ʼurunanada Jesús Huairia oʼkameʼte,” onʼbatiaʼpakuyate. Jairoen hua̱yo̱butaj oʼnoyhuada̱ʼuyate. Kenpaʼti ettoneʼ Jesúsen yudtaj oʼnejdepo oʼyarudʼuyate. 


text:
<pb/>Onteʼti akodpen kusiʼpetoneʼyo Jesús eʼkumejdeʼte aktaʼbogpete huakkaʼada aratbuta onʼtikupopakuyate. 


text:
Jairo judíoen hua̱i̱takeʼ jak huairi o̱ʼu̱yate. Jesústaj oʼhuatiakpo oʼtiahuaydepo huaʼite huikudate oʼtisakotpo, 


text:
<pb/>—‍Doʼhued huayetsiʼpo huabueydikte meke̱ne. Betayareʼpo kanoeʼpo huabaʼa beʼtatibataʼtepo doere bohuaʼ. —‍Jesústaj diga̱ʼda onaʼuyatenok. 


text:
<pb/>Jairoere Jesús oʼhuaʼuyate. Eʼhuaʼte huakkaʼada onʼtahuaʼpo aratbutpoyaʼ aʼdayaʼpo oʼnogkaʼuyate. 


text:
Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakyo ettoneʼ o̱ʼe̱po dakhueʼda o̱ʼe̱po doce huabayok oʼtipokde mimi batikhueʼ o̱ʼunhuahuikaʼuyate. 


text:
Nogtaj nogtaj huamadakkaʼeritaj oʼbahuahuaeʼikaʼuynigʼa ayaʼda keʼnen huakupe eʼyoktada yareahueʼ o̱ʼe̱po nogi̱ti nogi̱ti oʼdakhueʼpakikaʼuyate. 


text:
Jesúsa huakkaʼtada oʼbayareaʼikaʼ aratbuta onʼbatiaʼpaknok oʼpe̱e̱depo Jesústaʼpiyen oʼhuatiakpo e̱gkupopakyo Jesúsen yudtaj oʼnejpo, 


text:
Betapiʼ huaboaʼda ijyareadi Jesúsa oʼnopo̱e̱po huakkaʼ aratbutyo huataʼpiyon oʼkorudpo, —‍¿Beʼa meʼnej? —‍Oʼmanaʼnok. 


text:
<pb/>—‍Huakkaʼada aratbutpoyaʼ mondaʼene aʼdayaʼpo mogkaʼne. “¿Beʼa meʼnej?” ¿Menaʼpo iaʼ? —‍Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼuyate. 


text:
Ken Jesúsa beʼyareadne ettoneʼa̱ oʼnopo̱e̱depo diga̱ʼda oʼmeʼpukpo Jesústaj oʼhuahuaʼpo huaʼite huikudate oʼtisakotpo, “oʼnejne i̱dada ijyarudi,” Jesústaj buttida onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa ettoneʼtaj eʼbatiaʼpakte Jairoen jakyaʼ huabokerekakon o̱kye̱yakpo, —‍O̱ʼnen huayetsiʼpo oʼbueyde. Huamanmadikaʼeritaj totiakhueʼ ya̱e̱ʼ. —‍Jairotaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsanayo kenda oʼpe̱e̱po nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po, —‍Meʼpukhueʼ ya̱e̱ʼ. Doʼhua oʼyareaʼapo meknopo̱e̱ʼ. —‍Jesúsa Jairotaj onaʼuyate. 


text:
huairien jakyo o̱kye̱yakdepo huakkaʼ aratbuttaj oʼbatiahuayʼuyate. Ettoneʼsiʼpo eʼbueytaʼ diga̱ʼda onʼbahuikpo onʼsagkiaʼuyate. 


text:
Oʼkuddepo, —‍Menaʼpo boʼsagkiaʼpo diga̱ʼda moʼbahuik. Ettoneʼsiʼpo bueyhueʼ o̱ʼe̱. Oʼtaypo o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼmanaʼnok, 


text:
<pb/>Jesústaj onʼtierikuynigʼa ayaʼtada oʼmaoro̱kaʼdepo ettoneʼsiʼpoen huaoj hua̱ye̱ keʼnen huatahuaʼeretere ettoneʼsiʼpobuey eʼhuedyo oʼbatokudpo, 


text:
muneʼyoen huabaʼtaʼ oʼbaʼpadpo, —‍“Talita, cumi.” Yaboʼ, muneʼyo̱siʼpo, onaʼne. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>I̱dada muneʼyo̱siʼpo oʼbodpo oʼhuaeʼuyate. Doce huabayok oʼto̱e̱ʼuyate. Diga̱ʼda onʼmepukeʼpo “kenpihuay” o̱daʼuyate. 


text:
“Ken boʼtiahuaynig betapiʼ manbatiaʼpakhueʼ yaneʼ.” I̱ghuaʼda oʼmanaʼpo, “muneʼyo̱siʼpotaj aypopiʼ yanʼyok,” oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe e̱ʼe̱deʼte judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo huaboaʼda oʼmanmadikaʼuyate. ʼUruaʼnanada oʼmanmadikaʼnok judío aratbut onʼpe̱e̱depo onʼmepukeʼpo, —‍¡Kenpihuay! ʼUruaʼda oʼnopo̱e̱. Menpapiʼ huakkaʼda yanopo̱e̱ʼ. Meyo̱piʼ huaboaʼda huakkaʼ yanopo̱e̱ʼ. Kaʼbayareʼpo beʼa yateyyaʼ. 


text:
Huamenhueaʼeri o̱ʼe̱nigʼa, Maríaensiʼpo o̱ʼe̱nigʼa. Jacobo keʼnen huamaʼbuy o̱ʼe̱ José Simón Judas. Jesúsen huidpopiʼ oroʼere o̱ʼnikaʼ. —‍O̱daʼpo onteʼti eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnepo konig digda onʼhuanopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Nogbayo hua̱e̱ʼeria Diosen huamanbatiaʼpakeritaj eʼpe̱e̱taʼ onʼpakikaʼ. Huadakda o̱ʼne. Eʼbahuaaʼtaʼ onʼpakikaʼ. Keʼnenbayo hua̱e̱ʼerinayo eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Huadakda o̱ʼe̱. Eʼbahuaaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Konigti keʼnen huabet keʼnen jakyo hua̱e̱ʼerikon eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. —‍Jesúsa Nazareteritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ke̱ya̱ʼ Jesústaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnenok konig Dios teyda kaʼdik o̱ʼe̱nig Jesúsa kahueʼdik o̱ʼe̱nigʼa kenyoʼda sueʼda dakhueʼda oʼtibataʼteaʼpo oʼbayareaʼuyate. 


text:
Keʼnenbayo hua̱e̱ʼeri eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnenok Jesúsa kenpihuay oʼnopo̱e̱ʼuyate. Nogok nogda nogda huakkaʼ jakyo meyo̱hueʼda oʼmanmadikaʼuyate. Huanigpe̱i̱kaʼeritaj kanmanmadikeʼpo oʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>“Menhuatiak.” Jesúsa doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼdepo nogda nogda bottaʼ nogyo̱ nogyo̱ oʼmataʼmonaʼpo, —‍Doa oʼnonaʼnok dakhueʼda noki̱re̱gtaj maoro̱kaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Dagte boʼhuahuudhuahuikaʼpo katepiʼ tohuahueʼ yanikatiʼ. Oteypaj nogtiyoʼda yanʼtohuaʼ. Huenpu aypo huakupepiʼ tohuahueʼ yaneʼ. 


text:
Jak hua̱ta̱e̱ʼeria opudtaj pakhueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ e̱e̱ʼnayo ken jakyaʼ huakkaʼ jakyaʼpiʼ yanʼbakhuatiʼ. Yanʼo̱ro̱kdepo Diostaj dakhueaʼda oʼkaʼdey ayaʼada kanʼnopo̱e̱ʼpo soroka eʼitimabette yanʼitihuekeadtiʼ. Kenomeytaj Diosa diga̱ʼnanada castiga oʼmagkaʼapo. Sodoma huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj kenpaʼti Gomorra huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj sueʼda castiga oʼmagkaʼapo. —‍Jesúsa doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmataʼmonaʼpo oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken doce huanigpe̱i̱kaʼeria onʼbahuaʼudhuahuikaʼpo nog huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ jakyo onʼhuaʼpo huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakpo “yanʼnopoʼkoreaʼ, Dios Huairitaj yanoknopo̱e̱ʼ,” onʼmanaʼpo 


text:
dakhueʼda noki̱re̱gtaj onʼmaoro̱kaʼpo kenpaʼti dakhueʼtaj huasihuaa onʼbatikubataʼtepo onʼbayareaduyate. Juan bautista oʼbueyʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa ʼuruaʼnanada oʼkikaʼnig huabada aratbut onʼbatiaʼpakikaʼnok Herodes huairia oʼtipe̱e̱depo, —‍Ken Juan bautista o̱ʼe̱taj. Huakudakaʼda e̱e̱ʼtada Diosa oʼnoyhuada̱meʼtenok ʼuruaʼda oʼkikaʼte. —‍Herodes namaʼda oʼnopo̱e̱po Jesústaj oʼtiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>—‍Elías Diosen huamanbatiaʼpakerikudak oʼnoyhuadmeʼte Jesús o̱ʼe̱taj. —‍Nogomeya̱ onʼbatiaʼpakuyate. —‍Diosen aʼneneri huamanbatiaʼpakeri Jesús o̱ʼe̱taj. —‍Nogomeya̱ onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Herodes kenda oʼpe̱e̱depo, —‍Keʼna Juan o̱ʼe̱taj. Juantaj yanʼhue̱renokteg iʼmanaʼmeynigʼa oʼnoyhuaddepo Jesús o̱ʼe̱taj. —‍Herodesa oaʼuyate. 


text:
<pb/>Herodías oʼpaknok Herodes huairi Juantaj huabakuda̱ʼ jakyo oʼkudameʼte. Herodías Herodesen huamaʼbuy Felipeen hua̱to̱e̱ e̱e̱ʼtada Herodesa oʼkoreameʼtenok. 


text:
Juan huadakyoʼda oʼkikaʼ kenpaʼti Diosenyoʼda oʼkikaʼ Herodesa oʼnopo̱e̱po Juantaj dakaʼ oʼtiokikameʼnok Herodíasa arakhueʼdik o̱ʼe̱meʼte. Juantaj oʼpe̱e̱po nopoenkahueʼ e̱e̱ʼpiʼ durugda oʼpe̱e̱meʼte. 


text:
Herodesen cumpleaños fiestate Juantaj arakdik i̱jje̱y Herodíasnayo oʼnopo̱e̱meʼte. Fiestate Herodesen huairi Galilea huairitaj oʼbatobapemeʼte. 


text:
Herodíasen hua̱yo̱bu oʼbahuakudpo baile eʼnige̱ʼte huairi Herodesere huakkaʼda onʼdurugpakpo, —‍Katepiʼ iʼpaknig menaʼ oʼyokapone. Huakkaʼpiʼ iʼpaknig oʼyokapone. Buttida ijjay. —‍Herodesa Herodíasen hua̱yo̱butaj onaʼuyate. 


text:
Hua̱ye̱taj oʼhuahuatupo, —‍¿Katepiʼ onaʼdik i̱jje̱y? —‍Onameʼte. —‍Juan Bautistaen huaku beyok. Yanaʼ. —‍Onameʼte. 


text:
<pb/>Herodes huairitaj oʼhuahuaʼdepo, —‍Oyedda baegte Juan Bautistaen huaku beyok. —‍Muneʼyo̱a̱ onameʼte. 


text:
<pb/>Herodes kenda oʼpe̱e̱depo paiʼda eknopo̱e̱a̱da “Ayaʼda katepiʼ on iʼpak menatiʼ kenda ijyokapoy. Buttida ijjay.” Oaʼnig. Ayaʼada onʼpe̱e̱nok nogda eaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po 


text:
“Huabakuda̱ʼ jakyo yahuatiʼ. Juantaj yahue̱renokteg. Ya̱gkutotiak. Herodíasen hua̱yo̱butaj yayok.” Herodesa sorotatataj onameʼtenok 


text:
huabakuda̱ʼ jakyo Juantaj o̱ʼhue̱renoktegpo baegte oʼtotiakpo Herodíasen hua̱yo̱butaj oʼyokmeʼnok keʼna hua̱ye̱taj oʼyokmeʼte. 


text:
<pb/>Kenda Juanen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnoknopo̱e̱depo onʼtiakpo huabuey onʼtohuaʼpo o̱gkubarakkaʼuyate. Cinco mil huabokerektaj Jesúsa aypo oʼbiaʼpo oʼbatobapeʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok Jesúste doce huamataʼmoneria onʼkoredepo kenda oʼkadhuahuaʼmey Jesústaj oʼnonbatiaʼpakuyate. Ayaʼda oʼmanmadikikaʼmey oʼnonbatiaʼpakuyate. 


text:
Huakkaʼnada onʼbatiakikaʼnok onʼbahuaʼikaʼnok menokapiʼ bapehueʼdikda o̱ʼnepo, —‍Monhuaʼ. Kente aratbut ehueʼ e̱ʼnikaʼyo okmapi̱e̱ʼahuaddik a̱ʼe̱ya̱ʼpo monhuaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
Enʼhuaʼte huakkaʼada onʼbatiahuaypo Jesústaj onʼnoki̱e̱ʼpo ayaʼ huakkaʼ jakyaʼ ke̱yo̱ yanʼbetapet onʼnopo̱e̱po onʼbaketonhuaʼpo huakkuruda onʼbakye̱ʼuyatenok. 


text:
Jesús oʼkotpo huakkaʼtada oʼbatiahuaypo kenomey konig oveja o̱ʼnepo huabet to̱e̱hueʼonig o̱ʼnenok Jesúsa oʼmatinepahuiʼpo huaboaʼda oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
Aypo to̱e̱hueʼ o̱ʼnenok nog jakyo nog jakyo huakkaʼ jakyo meyo̱hueʼda aypo kanʼbaepo yamataʼmonaʼ. —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼuynigʼa, 


text:
<pb/>—‍Opuda̱ aypo yanʼbayok. —‍Jesúsa oʼmanaʼnok, —‍¿Aypo aʼbayokyaʼpo docientos denario huakupea pan kabaeʼpo menpaʼ huaʼdik o̱ʼe̱ oroʼ? —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Meniga̱ʼ pan moʼto̱e̱? Yanʼhuaʼpo yanʼtiahuayʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Onʼnopo̱e̱depo, —‍Huabaniga̱ʼ pan bottaʼ biigyo̱ʼda oʼto̱e̱y. —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
Ken Jesús huabaʼte cinco pan bottaʼ biigere oʼbapadpo kurudyo̱ oʼmabopo Diostaj dakiti oʼtionaʼpakdepo pannopote oʼposakeaʼpo huanigpe̱i̱kaʼeritaj kanʼbayokeʼpo oʼbayokeʼuyate. Bottaʼ biigkon okpukpukpo ayaʼtada oʼbayokeʼuyate. 


text:
Onʼtiokayonpo doce kusogyo̱ hueda̱ʼda huataʼsuj onʼdohueaʼuyate. Pan biig huaboroʼ huaenmo boroʼtaʼsujmonere onʼtihueda̱ʼuyate. 


text:
<pb/>“Kusiʼpeyo yanʼkudpo Betsaidayo akudpen huakkuru yanoktegtiʼ.” Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼdepo huakkaʼ aratbuttaj jakyoda oʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
E̱ʼpo̱gnopoyo diga̱ʼ oʼbapoknok eʼnokhuayaga̱ʼtada huahueʼ o̱ʼnuyate. Sikyoedda Jesúsa hua̱hue̱tiudte oʼbahuatiakpo meyo̱hueʼda oʼbatipokaynigʼa, 


text:
hua̱hue̱tiudte eʼhuaeʼtaj huanigpe̱i̱kaʼeria onʼtiahuaypo aratbuten noki̱re̱g o̱ʼe̱ onʼnopo̱e̱po huakkaʼda onʼmeʼpukpo onʼsagkiaʼuyate. —‍Meʼpukhueʼ yaneʼ. Do i̱jje̱y. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kusiʼpetoneʼyo oʼkudpo huanigpe̱i̱kaʼeriere onʼhuaduyate. Eʼkudte bapoka oʼbatikonʼuy. Huakkaʼnanada onʼmepukeʼpo “kenpihuay” o̱daʼuyate. 


text:
Jesús oʼpaknok Diosa pan oʼbiameʼ nopoenkahued kenpaʼti Jesús Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱ oknopo̱e̱hued o̱ʼnenok diga̱ʼnanada onʼmeʼpukuyate. Genesaretyo Jesúsa oʼbayareaʼuyate. 


text:
Jesúste dakhueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼ aʼmanpatotiakyaʼpo nogyon nogyon onʼbaketpo huaboaʼda Jesúste asukte onʼmanpatotiakuyate. 


text:
Meyo̱piʼ Jesús oʼhuaʼepo jak kuruyo huakkaʼ jakyopiʼ dagte dakhueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼ onʼmanpahueda̱ʼpo “O̱ʼnen huaok huakubogpi kanʼnejatueʼpo,” Jesústaj diga̱ʼ oʼnonaʼnok ayaʼada onʼnejdepo Diosa oʼbayareadʼuy.<pb/>


text:
Nogok Jerusalénya̱ʼ fariseo huairi Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeriere onʼtiakdepo Jesústaj onʼhuahuaʼuyate. 


text:
Konig adhueaʼpaneʼ bapehued onʼbakoyoʼikaʼuyatenig sueʼada Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria konig kahueʼ o̱ʼnikaʼpo baʼkoyohueʼada onʼbapikaʼnig judío huairia onʼbatiahuaypo “dakhueaʼda o̱gkikaʼ,” onʼhuaaʼuyate. 


text:
(Konig adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuyatenig ayaʼ judíomey fariseoere o̱gkikaʼpo aypo bapehued huakkaʼda onʼbaʼkoyoʼikaʼ. 


text:
Kenpaʼti aypo huabaeʼ jakyaʼ onʼtiakpo bapehued onʼbaʼkoyoʼikaʼ. Vasos, platos, ollas, kutopatakon onʼbaʼkoyoaʼikaʼuyate.) 


text:
Konige̱po fariseoa Moisésenbaʼ huamanmadikaʼerierea Jesústaj oʼnonaʼpo: —‍Aʼnenda oroʼen adhueaʼpaneʼ huadaknopoʼda Diosa meknopo̱e̱ʼpo bapehued onʼbaʼkoyoikaʼuyate. Menaʼpo kenda o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria nigpe̱e̱hueʼada baʼkoyohueʼada yanʼbapeʼikaʼ. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Diosen huamanbatiaʼpakeri Isaías opud namaʼda huanopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ boʼtimadoyaʼuyate:<pb/>In aratbuta Diostaj oʼpaki namaʼda oʼdikaʼnigʼa doʼtaj huanopoyaʼda eretpakhueʼ o̱ʼne. 


text:
Namaʼda doʼtaj dakiti moʼtionaʼpakikaʼne. Huabokerekada eʼhuaaʼyoʼda onʼmanmadikikaʼnigʼa. Isaíasa oʼmadoyaʼuyate. 


text:
Kenda opudomey boʼkikaʼpo Diosen eʼmanaʼbaʼ nigpe̱e̱hueʼada konig opuden adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼnig boʼkikaʼpo vasos platos nogtaj nogtaj boʼkoyoaʼikaʼpo nogda nogdakon boʼkikaʼnigʼa. 


text:
Konig opuden adhueaʼpaneʼ onʼpakpo o̱gkikaʼuyatenig aʼkikayaʼpo Diosenbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼada boʼkikaʼne. 


text:
“O̱ʼnen huaojtaj hua̱ye̱tere nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne kenpaʼti tihuapokikaʼdik moʼe̱ne. Paiʼda e̱e̱ʼnayo bayokikaʼdik moʼe̱ne,” kenpaʼti “Huaojtaj hua̱ye̱tapiʼ huasiʼpoa dakhueaʼ eʼhuaaʼikaʼnayo bueydik moʼe̱ne.” Moisésa oʼmanaʼuyate. 


text:
“Huaojtehuapaʼ hua̱ye̱eretehuapaʼ ayaʼda Diostaj oʼbayokdeʼpo opudtaj bayokhueʼdik o̱ʼnene.” Kenpaʼ beʼapiʼ huaojtaj hua̱ye̱tere onaʼdik o̱ʼne. 


text:
Kenpaʼ enaʼnayo huaojtaj hua̱ye̱tere tihuapokhueʼdik o̱ʼnepo bayokikahueʼdik o̱ʼnepo namaʼda moʼmanmadikikaʼpo 


text:
ken konig adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼnig boʼkikaʼpo Diosen huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼpo, ken konig nogda nogda namaʼda boʼkikaʼnigʼa. —‍Jesúsa judío huairiomeytaj oʼmanaʼuyate. 


text:
Katepiʼ eʼpeʼpiʼ Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼdik o̱ʼe̱. Dakhueʼdik eaʼnayo, da eaʼnayopiʼ Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ e̱ʼdik o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Huakkaʼda aratbut e̱gkupopakyaʼ Jesúsa eʼbakhuadeʼ jakyo eʼkuddeʼte “Katepiʼ boʼpeʼpo konig Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼdik o̱ʼe̱. Iaʼnig. Nopoenkahueʼ o̱ʼnepo dakaʼ monaʼ.” Huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj oʼmonaʼuyate. 


text:
—‍Menpaʼ opud kenpaʼti nopoenkahueʼ moʼe̱. Katepiʼ moʼbapeʼpo huaʼaypoyo oʼkudikaʼpo huaminyo oʼhuaʼpo huaminya̱ʼ ken o̱ʼo̱ro̱kikaʼ. Huanopoʼyo kudhueada Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼdik o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Kenda oaʼnok katepiʼ aypo huaenpiʼ bapeʼdik o̱ʼe̱ne. Ayaʼda bapeʼdik o̱ʼe̱ne, huaboaʼda onʼnopo̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>—‍Huanopoyaʼda dakhueaʼda eʼnopo̱e̱ʼnayo dakhueaʼda boʼkaʼapone, dakhueaʼda boaʼapone. Kennayo Diostaj dakhueaʼda o̱ʼe̱. 


text:
Huanopoyaʼda onʼpakpo dakhueaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo, huanopoyaʼda onʼeretpakpo nogen hua̱to̱e̱ onʼbakdejpo, nogtaj nogtaj onʼbakdeikaʼpo, onʼhuadiaypo onʼbarakikaʼpo, 


text:
huanopoyaʼda onʼpakpo onʼbereikaʼpo, huanopoyaʼda nogen enʼtamaetaʼ onʼeretpakpo, huanopoyaʼda dakhueaʼ o̱gkikaʼpo, huanopoyaʼda namaʼda onʼmanikaʼpo, huanopoyaʼda ayaʼda diga̱ʼda onʼeretpakikaʼpo, huanopoyaʼda digda onʼbahuahuayikaʼpo, huanopoyaʼda onʼbahuaeʼikaʼpo, huanopoyaʼda huataʼtada onʼpakikaʼpo huanopoyaʼda konig nopo̱e̱hueʼada o̱gkikaʼpo. 


text:
Ken konig huanopoyaʼda aratbut o̱gkikaʼnok Diostaj dakhueaʼda o̱ʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Esoeri ettoneʼa̱ Jesústaj oknopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Ke̱ya̱ʼ Jesús oʼhuaʼpo Tiro Sidónere huadaribayo oʼhuaʼuyate. Jakyo oʼkudpo i̱re̱gi̱re̱g eʼkudtaʼ eʼpaktada sueʼada onʼtiahuaynok 


text:
ettoneʼsiʼpoen hua̱ye̱ i̱dada oʼnopo̱e̱po Jesúsen huaʼite huikudate oʼtihuadʼuyate. Keʼnen hua̱yo̱butaj totoʼ noki̱re̱ga̱ oʼnopoʼto̱e̱nok dakhueʼda o̱ʼu̱yate. 


text:
Ettoneʼ esoeri o̱ʼe̱po sirofenicia hua̱e̱ʼeri o̱ʼu̱y. “Doʼhued hua̱yo̱butaj totoʼ noki̱re̱gtaj yako̱ro̱kaʼ.” Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Hueretda judío huasiʼpo huakkuruda bapeʼdik o̱ʼnikaʼ. Huasiʼpoen aypo yokhueʼdik kuhuataj. —‍Jesúsa esoeri ettoneʼtaj onaʼnok, 


text:
<pb/>—‍E̱e̱ʼ, Huairi. Kuhuanayo kutopatopen huasiʼpoen eʼtaʼsujkahuaʼ onʼbapikaʼ. —‍Ettoneʼa̱ onaʼnok, 


text:
<pb/>—‍Huadaknada menaʼnok huaʼdik i̱ʼe̱. Totoʼ noki̱re̱g hua̱yo̱butaj oʼtako̱ro̱konde. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jakyo oʼkumejdepo hua̱yo̱bu huatayte dak e̱ʼundeʼte oʼhuednig oʼhuahuayʼuyate. Totoʼ noki̱re̱g o̱ʼo̱ro̱kdeʼuyate. Huabokerek aʼpakhueʼdik kenpaʼti eʼpeokbettaj Jesúsa oʼyareaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesús Tiro huadaribayaʼ oʼhuaʼpo Sidónyo oʼpokpo Decápolis huadaribayo nog jakyo nog jakyo oʼpokpo e̱ʼpo̱g Galileayo oʼtiakuyate. 


text:
Ke̱yo̱ huabokerektaj onʼhuatotiakpo eʼpeokbet kenpaʼti aʼpakhueʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ, “yatibataʼte.” Jesústaj oʼnonaʼnok 


text:
“Kenda ijkaʼdey nogomeytaj batiaʼpakhueʼ yaneʼ.” Jesúsa oʼmanaʼnigʼa i̱ghuaʼmon eʼmanaʼtada nogi̱ti huakkaʼmon kenda onʼbatiaʼpakonhuaʼpo. 


text:
Kenpaʼti Jesústaj onʼmepukeʼpo, —‍Ayaʼtada ʼuruaʼnanada oʼkikaʼpo eʼpeokbettaj oʼmape̱e̱a̱ʼapo kenpaʼti aʼpakhueʼdik huaboaʼda aʼpakdik o̱ʼne. —‍Aratbuta onʼbatiaʼpakuyate.<pb/>


text:
Nogok onteʼti huakkaʼnanada e̱gkupopakte kenpaʼti aypopiʼ ehueʼda o̱ʼu̱yate. Jesús kenda oʼnopo̱e̱po huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼpo: 


text:
Jakyoda mataʼmonahueʼdik i̱jje̱y. Huakkaʼmon bidteda onʼtiakmeʼtenok eʼmataʼmonaʼnayo dagtaʼ a̱ro̱gdik o̱ʼnenok. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍I̱yo̱ aratbut ehueʼ o̱ʼnikaʼ. ¿Meyo̱ aypo oʼeyapet? —‍Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>“Barakte yanʼbahuad.” Jesúsa oʼmanaʼuyate. Siete pan oʼbaʼpadpo, “Dakiti Dios, dakaʼ jokaʼne,” oʼtionaʼpakdepo oʼposakeaʼpo huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbayokeʼuyatenok aratbuttaj onʼbayokeʼuyate. 


text:
Noteymeyaʼda ayaʼada onʼbapeʼuyate. Noteymeyaʼda enʼbapepiʼ siete kusogyo̱ huataʼsuj huedmeya̱ʼda onʼdohueaʼuyate. 


text:
huanigpe̱i̱kaʼeriere kusiʼpetoneʼyo oʼkuddepo Dalmanuta huadariyo oʼhuaʼuyate. Konig Diosayoʼda kaʼdik kurudya̱ʼ katepiʼ oroʼ tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼuynig moʼnigkaʼ. Fariseo huairia Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Aʼti fariseomey Jesústaj onʼhuatiakdepo huaboaʼda onʼbatiaʼpakpo aʼdikdikyaʼpo, “konig Diosayoʼda kaʼdik kurudya̱ʼ katepiʼ oroʼ tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼuynig moʼnigkaʼ,” Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
Huanopoyaʼda “aaaj” oaʼdepo, —‍“Konig Diosayoʼda kaʼdik kurudya̱ʼ katepiʼ oroʼ tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼuynig moʼnigkaʼ.” Namaʼda oʼnonaʼne. Konig monaʼnig opudtehuapaʼ kahueʼ i̱jje̱a̱poy, buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesús oʼbakhuaʼpo kusiʼpetoneʼyo oʼkudpo akodpen oʼhuaʼuyate. “Fariseo huairi dakhueʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ onʼmanmadikikaʼ. Keyoj ijjay.” Jesúsa oaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍E̱ya̱ʼ, fariseoen eʼbiaʼontaj keyoj ijjay. Herodesen eʼbiaʼontaj keyoj ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Pan to̱e̱hueʼ o̱ʼe̱nok kenda monaʼne. —‍Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria huaboaʼda huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>—‍Pan to̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y menaʼpo moʼbatiaʼpak. Pantaj mepuʼkehueʼdik moʼi̱kaʼne. Kenda kaʼdik i̱jje̱y nopo̱e̱hued moʼe̱ kenpaʼti nopoenkahued moʼe̱ne. Menpaʼ huanopoyaʼda oknopo̱e̱hueʼdikda moʼi̱kaʼne. 


text:
Huakpoa mokpo̱e̱nigʼa menpaʼ tiahuayhueʼ moʼe̱. Huapeok boʼpeokje̱ne menpaʼ pe̱e̱hueʼ moʼe̱. Pan ijbiaʼmey menpaʼ bokkahueʼde. 


text:
Cinco mil huabokerektaj cinco pan ijbayokemey. ¿Meniga̱ʼ kusogyo̱ huataʼsuj huedmeya̱ʼda yanʼohueameʼ? —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. —‍Doce. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Cuatro mil aratbuttaj siete pan ijbayokemey. ¿Menigaʼ kusogyo̱ huedmeya̱ʼda yanʼohueameʼ? —‍Jesúsa oʼmanaʼnok, —‍Siete. —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Menpaʼ kenda nopo̱e̱hued moʼe̱. —‍Onteʼti oʼmanaʼuyate. Huakkaʼ jak Betsaidayaʼ Jesúsa ekpobigtaj oʼyareaduyate. 


text:
<pb/>Nogok Betsaida huakkaʼ jakyo onʼtiakuyate. Jesúste ekpobigtaj onʼtotiakpo “yakpotibataʼteʼ,” oʼnonaʼuyatenok 


text:
ekpobigtaj oʼtaʼkoypo huakkaʼ jakyaʼ oʼbaktohuaʼpo igkusi̱ʼhue̱a̱ okpotihuekeʼpo oʼtibataʼtepo, —‍¿Menpaʼ sigpiʼ tiahuaydik i̱ʼe̱? —‍Onaʼuyate. 


text:
<pb/>Ekpobig oʼtiahuayatupo, —‍Huabokerektaj ijtiahuaypo konig o̱hue̱y onʼhuaʼe. —‍Jesústaj onaʼuyatenok, 


text:
<pb/>—‍O̱ʼnen jakyo yahuatiʼ. Huakkaʼ jakyo huahueʼ ya̱e̱ʼ. Kenda oʼnigkaʼne batiaʼpakhueʼ ya̱e̱ʼ. —‍Jesúsa onaʼuyate. Diosen Cristo i̱ʼe̱ne. Diosa kurudya̱ʼ meʼtaʼmonaʼuyne. Pedroa Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Cesarea de Filipo huadaribayo nog jakyo nog jakyo huanigpe̱i̱kaʼeri Jesúsere onʼhuaʼepo dagte, —‍¿Be o̱ʼe̱a̱ʼ doʼtaj aratbuta menhuaaʼikaʼ? —‍Huanigpe̱i̱kaʼeritaj Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Juan Bautista on o̱ʼe̱. Noga̱ boʼhuaaʼikaʼne. On Elías o̱ʼe̱. Noga̱ boʼhuaaʼikaʼne. Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. Nogomeya̱ boʼhuaaʼikaʼne. —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼnok, 


text:
<pb/>—‍¿Be o̱ʼe̱a̱ʼ doʼtaj opuda̱ onʼhuaaʼikaʼ? —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. —‍On Diosen Cristo i̱ʼe̱ne. Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. —‍Pedroa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kenda onaʼne beʼtapiʼ manahueʼ yaneʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. “Ijbueydeapoy.” Jesúsa oʼbatiaʼpakpo oaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa huaboaʼda oʼmanmadikaʼpo: —‍Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Paiʼnanada ijnopoʼe̱a̱poy. Judío huairitoneʼ, sacerdote huairi, kenpaʼti Moisésenbaʼ huamanmadikaʼerierea doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo menʼarakapone. Bapaʼmeʼnoe eʼpokdeʼte Diosa meʼnoyhuada̱ʼapone. 


text:
Jesúsa oʼbatikorudpo keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼtiahuaypo Pedrotaj onaʼpo: —‍Konig huabokerekada namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼnig o̱ʼna konigti iʼnopo̱i̱kaʼpo Diosen eʼnopo̱e̱ʼ nopo̱e̱hueʼda i̱ʼe̱ne. Konig totonig iaʼne yahuatiʼ. —‍Jesúsa i̱ghuaʼda onaʼuyate. 


text:
<pb/>Huanigpe̱i̱kaʼeritaj kenpaʼti huakkaʼda aratbuttaj menhuatiakdeʼ oʼmanaʼdepo huaboaʼda oʼmanmadikaʼpo: —‍Bepiʼ doʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpaknayo katepiʼ hua̱ʼenda onʼpakikaʼ onaʼti eretpakhueʼ kaʼnikeʼ. Onaʼti doʼhuedyoʼda kanʼpakikeʼ. Kenpaʼti doʼtaj moknopo̱i̱kaʼpo paiʼda nopoʼe̱dik moʼe̱a̱pet. 


text:
Kenpaʼda hua̱ʼenda eʼpaknayo Cristoere kurudyo̱ onteʼti nounhuahuahueʼ o̱ʼnikaʼapo. Doʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ onʼpakpo huadak huaʼa huakkaʼ onʼpakpo kenpaʼda hua̱ʼenda pakhueʼ o̱ʼnepo onteʼti Diosere kenpaʼda onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Diosere aʼnoeonhuahuikayaʼpo katepiʼ Diostaj yokhueʼdik moʼe̱po kenpaʼda doʼtaj pe̱e̱ʼdik moʼi̱kaʼne. 


text:
In aratbut dakhueaʼda o̱gkikaʼpo Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo inomey beʼapiʼ doʼtaj eʼnokbiraʼnayo doʼhued eʼmanmadikaʼtaj enʼtobiraʼnayo nogok do huabokerek i̱jje̱po onteʼti ijtiakdepo kenomeytakon ijbakbiraʼapoy. Diosyaʼ kurudya̱ʼ ijhuarakpo Diosa ʼuruaʼnanada megkaʼnok Diosen huataʼmoneriere ʼuruaʼnanada i̱jje̱po ijtiakapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
—‍Huakkaʼnanada Diosen Noki̱re̱g onʼnopoʼto̱e̱po Dios Huairitaj dakaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Kenpaʼ opudomey huakkaʼmon bueyhued moʼe̱po boʼtiahuayapo. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Jesús oʼeypakatuyate. 


text:
<pb/>Seis huameʼnoe eʼpokdeʼte Pedrotaj Jacobotaj Juantere oʼbatohuaʼpo huakupa kutayo Jesúsa oʼbatobehuikuyate. Enʼtiahuayte Jesúsen huakok konig niokpo oʼkokeypakuyate. 


text:
Yudtakon diga̱ʼda oʼtakeregpakatupo konig senogda o̱ʼe̱tuyate. Aratbutnayo konig keregda kahueʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>—‍Oroʼ i̱yo̱da o̱ʼe̱po huadakda o̱ʼe̱ne. Bapaʼ bak oʼkayʼ. Ontehuapaʼ nogtida Moiséstaj nogtida Elíastaj nogtida oʼkayʼ, Huairi. —‍Pedroa onaʼpoda onaʼuyate. 


text:
Kenpaʼ enaʼte e̱ʼsi̱hui̱a̱ oʼbatibukʼuyate. E̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ onʼpe̱e̱po: —‍In doʼhued Huasiʼpo meʼta̱e̱ne. Huadiʼda meʼta̱e̱ne. Kentaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ. —‍Diosa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huakupayaʼ enʼhuarakdeʼte —‍Do huakudakaʼda eʼbueyada noyhuadhued e̱e̱ʼted kenda huakupayo huaboaʼda boʼtiahuaynig batiaʼpakhueʼ yaneʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
Konige̱po kenda batiaʼpakhueʼ o̱ʼneʼuynigʼa huayahuayayoʼda kate eʼnoyhuadtaj Jesúsa yaʼbatiaʼpak onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
Konige̱po Jesústaj: —‍“Cristo tiakhued e̱e̱ʼted Elías huakkuruda tiakdik ya̱ʼe̱a̱pet.” ¿Menaʼpo Moisés huamanmadikaʼeri kenda yadikaʼ? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Elíasonigti huakkuruda tiakdik o̱ʼe̱a̱po. Ayaʼtada aʼmanopoʼyareayaʼpo yatiakapet. Diosen Huasiʼpo paiʼnada yaʼnopoʼe̱a̱pet. Kentaj yanʼtibiraeʼapet. Kenda huaojbaʼte onʼmadoyaʼuyate. 


text:
Elíasonigti eʼtiaktada onʼtibiraeʼpo konigti onʼpakpo dakhueaʼ o̱gkameʼte. Konig Apagbaʼa oaʼnig o̱gkameʼte. —‍Jesúsa Pedromeytaj oʼmanaʼuyate. Huasiʼpo totoʼ noki̱re̱ga̱ eʼnopoʼto̱e̱tada Jesúsa oʼyareaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼerite onʼbahuaʼpo o̱kye̱hued e̱e̱ʼted huakkaʼnada eʼkupopakada Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeritaj enʼmaboyte Jesúsomey onʼbatiahuayatoʼuyate. 


text:
nogtiada oaʼtokpo, —‍Doʼhued huasiʼpotaj dakhueaʼ totoʼ noki̱re̱ga̱ oʼnopoʼto̱e̱nok aʼpakhueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Kenpaʼti menokapiʼ eʼnopoʼto̱e̱te oʼketpakonpo barakte o̱ʼhue̱kikaʼpo kutajpoaʼ o̱ʼo̱ro̱kikaʼpo huaʼid oʼidtaʼpeteyeʼpo diga̱ʼda o̱ʼa̱ro̱gnok ontaj oʼtotiakne. “Dakhueʼ noki̱re̱gtaj ya̱ʼnoro̱kaʼ,” o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj eʼmanaʼtada o̱ro̱kahueʼ o̱ʼne, Huamanmadikaʼeri. —‍Nogtiada onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Opudomey judío aratbut doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri moʼe̱ne. Dios teyda o̱ʼe̱po bayareaʼdik o̱ʼe̱ oknopo̱e̱hueʼda moʼe̱ne. Ijhueʼtaʼda doʼtaj moknopo̱e̱ne. Huasiʼpotaj yanʼtotiak. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huasiʼpotaj onʼtotiaknok dakhueaʼ noki̱re̱ga̱ Jesústaj oʼtiahuaydepo huasiʼpotaj oʼketpakonkaʼnok sorokte o̱ʼhue̱kpo, oʼpokoreʼepo oʼtiokkutajo̱ro̱kuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Menigaʼ huabayokaʼ dakhueaʼ noki̱re̱ga̱ yaʼnopoʼto̱i̱kaʼpo yaʼketpakonkaʼikaʼ? —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Siʼnog e̱e̱ʼted nogok nogok huakkaʼda dakhueʼ noki̱re̱ga̱ aʼarakyaʼpo taʼakyo hua̱hue̱yo̱piʼ oʼenikaʼ. Kaʼdik e̱e̱ʼnayo oroʼtaj moʼmatinepahuiʼpo boʼtihuapok. —‍Keʼnen paga̱ onaʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼ aratbut onʼkupopaknok Jesúsa oʼtiahuaypo, —‍Eʼpeokbet aʼpakhueʼdikere noki̱re̱g ya̱o̱ro̱kpo huasiʼpoyaʼ yakhuatiʼ onteʼti aʼkudyaʼpo tiakhueʼ ya̱e̱ʼ. —‍Jesúsa dakhueʼ noki̱re̱gtaj huiyokda onaʼnok, 


text:
dakhueʼ noki̱re̱ga̱ oʼsagkiadpo oʼketpako̱gkaʼpo eʼbueyonig o̱ʼo̱ro̱kpo oʼenonʼuyate. Konige̱po “eʼbuey o̱ʼe̱,” huakkaʼmon onʼbatiaʼpakuynigʼa 


text:
<pb/>Jesús jakyo oʼkuduyate. Huanigpe̱i̱kaʼeriyoʼda kenere o̱ʼnepo, —‍¿Oroʼnayo dakhueʼ noki̱re̱gtaj menaʼpo o̱ro̱kahueʼ o̱ʼe̱? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Bapehueʼ moʼunhuaʼpo kenpaʼti moʼtionaʼpakonhuaʼpo dakhueʼ noki̱re̱gtaj taʼmonaʼdik moʼe̱ne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. “Doʼtaj meʼdarakapone.” Onteʼti Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
Huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanmadikaʼpo i̱re̱gi̱re̱gteda oʼhuaʼonhuaʼpo. “Do Huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Huabokereka menʼbahuatitotiakapet. Menʼarakapone. Bapaʼmeʼnoe huakudakaʼda e̱ʼe̱a̱da ijnoyhuadapoy.” Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
Huanigpe̱i̱kaʼerinayo kenpaʼ nopoenkahueʼ o̱ʼnepo onʼmeʼpakpo “¿monig ya̱ʼe̱?” onahueʼ o̱ʼnuyate. “¿Beʼa hueret huairida e̱ʼdik ya̱ʼe̱t?” Huanigpe̱i̱kaʼeria onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Capernaumyo onʼtiakdepo jakyoda o̱ʼe̱a̱toʼpo, —‍¿Dagte oʼtiakpo katetaj moʼbatiaʼpak? —‍Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
Jesús huanigpe̱i̱kaʼeritaj aʼmanmadikayaʼpo oʼhuadpo “yanʼkupopak,” oʼmanaʼpo, —‍Bepiʼ doere huairi e̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo nog aratbuten huanabaʼnig kaʼnikeʼ konig nogtaj kanʼtihuapokikeʼ. —‍Oʼmanaʼpo 


text:
<pb/>—‍Do ijpaknok beʼapiʼ in huasiʼpotaj diʼda oʼdepo oʼtihuapokikaʼpo konigda doʼtakon oʼde doʼhued Apagtakon oʼde. Keʼna meʼtaʼmonaʼuyne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Ken aratbut opudomeytaj dakhueaʼ e̱gkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo dakaʼ boʼtihuapokikaʼne. 


text:
<pb/>—‍Nogbokereka o̱ʼnendik oʼdikkaʼpo totoʼtaj oʼmaenikaʼ. Oʼtiahuaypo oroʼere huahueʼ o̱ʼi̱kaʼnok, “Kejeʼ, kahueʼ ya̱e̱ʼ.” Onaʼmey, huamanmadikaʼeri. —‍Juana onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kentaj “kahueʼ ya̱e̱ʼ,” onahueʼ yaneʼ. Beʼapiʼ konig tiahuayhued o̱ʼi̱kaʼnig doʼhued huadik oʼdikkaʼpo ekaʼnayo onteʼti doʼtaj dakhueʼ huaahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Cristoen huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱nok do ijpaknok beʼapiʼ huamaiʼ hue̱ʼe̱y eʼyoknayo dapiʼ Diosa dakhuapa oʼbayokapo. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼpo. Keyoj namaʼda eʼtokaʼnayo dakhueʼda o̱ʼunhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>—‍Beʼapiʼ doʼhued ʼuru huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ eʼbatokaʼnayo keʼponanada castiga Diosa o̱gkadhuahuikaʼapo. Konige̱po doʼhued ʼuru huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ eʼbatokaʼtaʼ eʼpaknayopiʼ dakhueaʼ batokahued huidtoneʼ keʼnen hua̱hue̱rentaʼ yanʼtiontidukupo taʼkotdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo jod ya̱koyo eʼkotnayo kenda konig sueʼda castiga eʼmagkaʼ o̱ʼe̱. 


text:
Huabaʼpiʼ huaʼipiʼ huakpopiʼ dakhueaʼ eʼkaʼ huataʼda eʼtokaʼnayo dakhueʼnanada o̱ʼe̱nok Diosa castiga oʼmagkaʼpo taʼakyo oʼenapo. Taʼak oʼbakpakonhuahuikaʼapo bakayhueʼ o̱ʼe̱a̱po. Konige̱po huabaapiʼ huaʼiapiʼ huakpoapiʼ dakhueaʼ eʼtokaʼtaʼ eʼpaknayo dakhueʼda o̱ʼe̱po kahueʼdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo eʼboktegnayopiʼ huadak ya̱ʼe̱a̱pet, dakhueaʼ kahueʼdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo ekpokotoknayopiʼ huadak ya̱ʼe̱a̱pet. Ken konig yanʼnopo̱e̱po dakhueaʼ kahueʼ yanikaʼ. Dakhueaʼ ekaʼnayo Diostaj dakhueaʼ bokaʼnok castiga mogkadhuahuikaʼapone. Taʼakyo moʼbakpakonhuahuikaʼapone. Bakayhueʼdik o̱ʼunhuahuikaʼapo. 


text:
Sal huadakda o̱ʼe̱po oʼkikaʼ. Paiʼ ehueʼ e̱e̱ʼnayo huadak kahueʼdikda enʼdik o̱ʼe̱ne. Konig salonig ya̱ʼnepo huadaknopoʼda huayahuaya diʼ yanʼmaepo yanʼmanoeyikaʼ. —‍Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Ke̱ya̱ʼ Jesúsa oʼbakhuaʼpo Judeayo kenpaʼti Jordán akodpen huadariyo oʼhuaʼuyate. Eʼtiakte onteʼti huakkaʼnanada o̱gkupopakuyate. Konig oʼkikaʼpo oʼmanmadikaʼuyate. 


text:
Jesústaj aʼdikdikyaʼpo sueʼda fariseo onʼhuahuaʼpo, “¿Huabokerek hua̱to̱e̱ʼtaj menpaʼ kenpaʼda endik ya̱ʼe̱?” Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍“Hua̱to̱e̱ e̱ʼen berobaʼ madoyaʼdik moʼe̱po hua̱to̱e̱ endik moʼe̱.” Moisésa oʼmanaʼuyate. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Konig nopoteyda moʼi̱kaʼpo Diostaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ pakhueʼ moʼi̱kaʼnok Moisésa kenda oʼmadoyaʼuynigʼa. 


text:
Bottaʼ e̱ʼe̱a̱da onʼto̱e̱pakdepo konig nogtida o̱ʼnede.” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼ. Bottaʼ e̱ʼe̱a̱da nogtida o̱ʼnede. 


text:
<pb/>Nogok huanigpe̱i̱kaʼeriere jakyoda o̱ʼnepo, “¿Hua̱to̱e̱ menpaʼ enʼdik o̱ʼe̱?” Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼnok, 


text:
<pb/>—‍Beʼapiʼ huabokerek hua̱to̱e̱ʼtaj e̱ʼennayo nogtaj oʼto̱e̱pakpo huakkuru hua̱to̱e̱ʼtaj dakhueaʼda o̱gkaʼ. 


text:
Kenpaʼti ettoneʼa̱ hua̱to̱e̱ʼtaj e̱ʼennayo nogtaj oʼto̱e̱pakpo dakhueaʼda oʼkaʼ. Diostaj dakhueaʼda oʼkaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Jesúsa huasiʼpotaj oʼmationaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa dakaʼ kanʼbakeʼpo huasiʼpo kentaj enʼbatotiaktada keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria “kejeʼ, batotiakhueʼ yaneʼ,” onʼmanaʼuyate. 


text:
Kenda Jesús oʼtiahuaypo oʼdiayatupo. —‍Huasiʼpo doʼte kanʼbatiakeʼ. “Ka̱e̱ya̱ʼ,” manahueʼ yaneʼ. Konig inomey ʼurunopoʼda huasiʼpo o̱ʼne konigti aratbut huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼnepo Dios Huairitaj onʼnigpe̱i̱kaʼapo. 


text:
Huasiʼpo doʼtaj ʼurunopoʼda menoknopo̱e̱po menʼnigpe̱i̱kaʼne. Konig huasiʼpo Dios Huairitaj dakaʼ oʼnoknopo̱e̱nig konigti opudomey oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Dios Huairiensiʼpo ehueʼdik moʼe̱a̱pone. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huasiʼpotaj oʼbadokoeʼpo oʼbatibataʼteʼepo Diosa dakaʼ kabakeʼpo oʼmationaʼpakuyate. Huabokerek huairi Jesúsere onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Dagte Jesúsa huaboaʼda oʼhuaʼdepo huabokereka oʼhuaketonyakpo huikudate oʼtihuadpo, —‍¿Kurudyo̱ Diosere aʼnoeonhuahuikayaʼpo kate huadakda kikaʼdik i̱jje̱, huadakda huamanmadikaʼeri? —‍Jesústaj onaʼuyate. 


text:
Diosen eʼmanaʼ iʼnopo̱e̱. Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ ya̱i̱kaʼ. Aratbuttaj yahuadiaypo arakhueʼ ya̱i̱kaʼ. Nogen bakberehueʼ ya̱i̱kaʼ. Namaʼda bahuaahueʼ ya̱i̱kaʼ. Da ahueʼ ya̱i̱kaʼ. Huaojtaj hua̱ye̱tere dakaʼda yanigpe̱i̱kaʼpo dakaʼ yamato̱i̱kaʼpo yabayokikaʼ. Kenpaʼ Diosa oʼmanaʼuyate iʼnopo̱e̱ne. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa diʼ o̱ʼe̱po oʼtiahuayatupo, —‍Nogitied kaʼdiken i̱ʼe̱ne. Huakupete ayaʼda iʼtamaetnig yabahuayaʼ. Ken huakupe yabaedepo paiʼda aratbuttaj yabayokeʼ. Kenda on ekaʼnayo kurudyo̱ Diosere huakkaʼda iʼmatounhuahuikaʼapone. Doʼtaj behuatiakpo betaʼhuaʼikaʼ eʼbueypiʼ betaʼhuaʼikaʼ. —‍Jesúsa huairitaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Huairia kenda oʼpe̱e̱po nohueʼ o̱ʼunpo huakkaʼnanada oʼtamaenok suhueʼnanada o̱ʼe̱po okhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Huanigpe̱i̱kaʼeritaj okpokuberudpo, —‍Bepiʼ huairi huakkaʼnada eʼmato̱e̱ʼtaʼ huaeretpakeri Dios Huairitaj oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo, Diosensiʼpo ehueʼdikda o̱ʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huanigpe̱i̱kaʼeria Jesúsen huaʼataj oʼpe̱e̱po onʼmepukeʼnok onteʼti Jesúsa oʼmanaʼpo: —‍Huakkaʼda eʼmato̱e̱ʼtaʼ huapakeria Dios Huairitaj oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo. Diosensiʼpo ehueʼdikda o̱ʼne. 


text:
Konig camello huaboroʼ ʼuhua sakpiʼpe̱yo̱ kudhueʼdik o̱ʼe̱. Konigti huairi huakkaʼda onʼmato̱e̱po Diosensiʼpo ehueʼdikda o̱ʼneapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huanigpe̱i̱kaʼeria kenda onʼpe̱e̱po huakkaʼda onʼmepuʼkepo huayahuaya onʼbatiaʼpakpo: —‍¡Kenpihuay! ¿Beʼa Diosensiʼpo e̱ʼdik ya̱ʼneapo? ¿Beʼa Diosere onteʼti noeonhuahuikaʼdik ya̱ʼneapo? —‍Onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa oʼbatiahuaypo oʼmanaʼpo: —‍Huabokereka huataʼda nopoʼyareahueʼdik o̱ʼne. O̱ʼnada onʼpakpo noeonhuahuikahueʼdik o̱ʼneapo. Diosayoʼda nopoʼyareaʼdik oʼmae kenpaʼti onteʼti manoeanhuahuikaʼdik oʼmae. Diosayoʼda ayaʼda kaʼdik o̱ʼe̱. —‍Oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Oroʼnayo ayaʼda oʼmato̱i̱kaʼnig oʼmaenonʼuy. Ontaj ataʼhuayaʼpo ayaʼda oʼmaenondemey. —‍Pedroa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ayaʼada keʼnen jak kenpaʼda o̱ʼnen, huamaʼbuytaj huidpotapiʼ o̱ʼnen, huaojtaj hua̱ye̱tapiʼ o̱ʼnen, hua̱to̱e̱ʼtaj huasiʼpotaj taʼbapiʼ o̱ʼnen. Huadak huaʼa oʼderetpakpo kenpaʼti doʼtayoʼda aʼnigpe̱i̱kayaʼpo o̱ʼnen. 


text:
Oʼnennok Diosa oy huakkaʼnanada oʼbayokapo. Jak, huamaʼbuy, huidpo, hua̱ye̱ huasiʼpo, taʼbakon oʼbayokapo. Paiʼda eʼnopoʼe̱bet oʼbayokapo. Nogok Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Oy huakkaʼda huairi e̱ʼe̱a̱da nogok huairida ehueʼ o̱ʼneapo. Konig huanabaʼ o̱ʼneapo. Huakkaʼmon konig huairionig ehueʼda o̱ʼnikaʼnig konig huanabaʼda oy o̱ʼnikaʼnig. Nogoknayo ʼuruaʼda o̱ʼneapo. Konig huairitoneʼ o̱ʼneapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. “Doʼtaj meʼdarakapone.” Jesúsa onteʼti oaʼuyate. 


text:
<pb/>Jerusalényo̱ dagte Jesús huanigpe̱i̱kaʼeriere onʼbehuikpo Jesús huakkuruda oʼhuaʼenok huanigpe̱i̱kaʼeri onʼmepukeʼpo nogomey onʼtahuaʼpo onʼmeʼpukuyate. Doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj nogyonda oʼbatohuaʼpo konig megkaʼapone oʼmanaʼpo: 


text:
<pb/>—‍Jerusalényo̱ oʼhuaʼne. Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Jerusalényo̱ huabokereka sacerdote huairiomeytaj menʼyokapone. Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritere menʼyokapone. Ken bueydik o̱ʼe̱ menʼhuaaʼapone. Nog aratbuttaj judío ehueʼtaj doʼtaj menyokapone. 


text:
Nog aratbuta doʼtaj menʼtierikapone. Huiyokda pidetbiʼa menʼbitbitapone. Mentisupuʼeapone. Meʼdarakapone. Bottaʼaʼ eʼtisikdeʼte kubarakyo huakudakaʼda e̱ʼe̱meʼtada Diosa meʼnoyhuada̱ʼapone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Jacoboa Juanerea huairi boʼyahueaʼ oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Zebedeoen huasiʼpo Jacobo Juanere Jesústaj onʼhuahuaʼpo, —‍Kenda onaʼnig oroʼtaj mogkaʼ, huamanmadikaʼeri. —‍Juan Jacoboere oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍O̱ʼna ʼuruaʼnanada huakhuairi e̱ʼe̱deʼte konig huairi e̱ʼhua̱e̱ʼ onte daʼkopen opeʼtopen bohuada̱ʼ. —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kenpaʼ onahueʼ meneʼ. Do paiʼda ijnopoʼe̱a̱poy. ¿Menpaʼ doere konigti paiʼda nopoʼe̱ʼdik moʼe̱? —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍E̱e̱ʼ, onere paiʼda nopoʼe̱ʼdik o̱ʼe̱y. —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. —‍Buttida ijjay, konig paiʼda ijnopoʼe̱a̱poy opud konigti paiʼda nopoʼe̱ʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Nogok do huakhuairi i̱jje̱depo ijmanaʼikaʼapoy. Doere huakhuairi kaʼneʼpo doʼhuanayo yahueahueʼdik o̱ʼnene. Kenomey doʼhued Apag Dios aʼnennada oʼbaktieʼeaʼuynigtaj doere huairi oʼbayahueaʼapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Inte yanʼbatiak —‍Jesúsa oʼmanaʼpo—‍ Nog aratbuten gobierno huairitoneʼ kenpaʼda teyda onʼmanaʼikaʼnok kenomeyen aratbut huairitaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
Konig do ijkikaʼnig konigti ya̱gʼkikaʼ. “Konig huanabaʼ mentihuapok.” Aʼikayaʼpo tiakhueʼ i̱jju̱y. Aratbuttaj aʼtihuapokyaʼpo ijtiakuy. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj aʼbakkahueayaʼpo aʼmanigbueyyaʼpo Apag Diosyaʼ ijtiakuy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Bartimeotaj okpoyareaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Jericó huakkaʼ jakyo onʼbatiakuyate. Huakkaʼ jakyaʼ onʼpokondepo Jesús huanigpe̱i̱kaʼeriere huakkaʼnanada aratbutere eʼnoro̱kte Bartimeo ekpobig Timeoen huasiʼpo dagte oʼhuadpo “huakupe beyok,” oʼmanaʼuyate. 


text:
“Jesús Nazaret hua̱e̱ʼeri oʼpokde,” aratbuta enhuaaʼte oʼpe̱e̱po ʼuttaʼda onaʼpo, —‍Metinepahuiʼ, Jesús Daviden adhueaʼ huasiʼpo. —‍Ekpobiga̱ ʼuttaʼda onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Yabatikdeʼ. —‍Aratbuta huiyokda eʼnonaʼtada nogi̱ti huakkaʼaʼda oʼnokoyeʼuyate. —‍Metinepahuiʼ, Jesús Daviden adhueaʼ huasiʼpo. —‍ʼUttaʼda onaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Jesús eʼhuaʼada oʼboatoʼpo, —‍Yanʼtotiak. —‍Jesúsa oʼmanaʼnok onʼhuahuaʼdepo, —‍Yadurugpakpo yabod. Jesúsa “Yatiak” menaʼne. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Kate iʼpak? —‍Jesúsa onaʼuyate. —‍Ekpoyareaʼtaʼ ijpaki, Huamanmadikaʼeri. —‍Ekpobiga̱ onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Doʼtaj meknopo̱e̱po yayarudpo yahuatiʼ. —‍Jesúsa onaʼuynok ekpobig huaboaʼda oʼtiahuaypo Jesústaj dagte oʼtahuaʼuyate.<pb/>


text:
Jerusalén meyo̱hueʼda e̱ʼe̱deʼte Betfagéte kenpaʼti Betaniate kenpaʼti oteʼ Olivoste o̱ʼnedepo, bottaʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj: 


text:
<pb/>—‍Butukda yanʼhuatiʼ. Huakkaʼ jakyo yanʼhuatiʼ. Ke̱yo̱ burro ʼuhua enukuʼ boʼhuahuayapone. Ken burrote bepiʼ huadhued o̱ʼne. Yanogkujpo doʼtaj menigtotiak. 


text:
“¿Manaʼpo boʼtohuaʼ?” Beʼapiʼ enaʼnayo “Huairia oʼpaknok oʼkay. Huaboaʼda onteʼti oʼtotiakapoy.” Yaʼnonatiʼ. —‍Jesúsa bottaʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>E̱gkujte huabokerek kenteda o̱ʼnepo, —‍¿Kate bokaʼ? ¿Menaʼpo burrotaj mogkuj? —‍Onʼmanaʼuyate. 


text:
Kente Jesús oʼpokapo onʼnopo̱e̱po dagte huakkaʼda kenomeyen yudtaj onʼbahueda̱ʼpo nogomeya̱ o̱hue̱y ʼopi baʼkutaj onʼbaktega̱ʼdepo dagte onʼbahueda̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkurute hua̱e̱ʼeria kenpaʼti huataʼpoeria ayaʼada huaboaʼda ʼuttaʼda onʼdaʼpo: —‍ʼUrunanada Jesús, Diosen huamanopoʼyareaʼeri, monʼdurugpak, huakkaʼ monʼdurugpak. Kentaj Apag Diosa moʼnigtaʼmonaʼuyne. 


text:
Oroʼen adhueaʼpaneʼ David huairionig hueretda huakhuairi oʼtiakde, Jesús Huairi oʼtiakde. Dakiti Dios, monʼdurugpak, huakkaʼ monʼdurugpak. —‍Aratbuta ʼuttaʼnanada oʼnokoyʼuyate. 


text:
<pb/>Ken konig Jerusalényo̱ Jesús oʼkudpo kenpaʼti Diosen jakyo oʼkudpo, ayaʼtada dakaʼ oʼtiahuaypo osikdenok Betaniayo doce huamataʼmoneriere oʼhuaʼuyate. Hue̱ymey higuerataj “onteʼti dapakhueʼdikda i̱ʼe̱a̱pone,” Jesúsa onaʼuyate. 


text:
adteda hue̱ymey higuerataj oʼtiahuaynigʼa huada oʼpakpo oʼhuahuaʼnigʼa huakutayoʼda o̱ʼu̱yate. Huadajok ehued o̱ʼu̱yate. 


text:
Konige̱po higuerataj onaʼpo: —‍Onteʼti dapakhueʼdikda i̱ʼe̱a̱pet. Bepiʼ o̱ʼnenda bapehueʼ ya̱ʼneapet. —‍Jesúsa onaʼuyate. Kenda huanigpe̱i̱kaʼeria onʼpe̱e̱ʼuyate. Diosen jakyaʼ huabahuayaʼeritaj oʼmaenʼuyate Jesúsa. 


text:
<pb/>Onteʼti Jerusalényo̱ onʼtiakdepo Jesús Diosen jakyo oʼkuddepo huaboaʼda ʼuhua huabahuayaʼeritaj huabakbaeʼerieretaj oʼmaoro̱kaʼpo huakupe huakabiaʼerien kutopa oʼmakmaenaʼpo tukkuʼ ʼuhua huabahuayaʼerien huahuadtaj oʼmakmaenaʼuyate. 


text:
Oʼmanmadikaʼpo: —‍Doʼhued jak ayaʼ huadarieri aratbuten huationaʼpak jak onʼta̱e̱. Apagbaʼ eʼmanaʼtada konig huabereerien jakonig opudomeya̱ moʼto̱e̱ne. —‍Jesúsa huabahuayaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenda sacerdote huairi Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeriere onʼpe̱e̱po Jesústaj onʼmeʼpukuyate. Jesúsa eʼmanmadikaʼte huakkaʼnanada aratbut onʼpe̱e̱po ʼurunanada o̱ʼe̱ onʼmepukeʼnok huairia Jesústaj onʼmeʼpukpo huaboaʼda eʼaraktaʼ onʼpakpo monig eʼaraktaʼ oʼduknigʼa. 


text:
Pedro onteʼti okkahuehueʼ o̱ʼe̱po, —‍Ken higuerataj “onteʼti dapakhueʼdikda” inameʼnig oʼayde, yatiahuayʼ, huamanmadikaʼeri. —‍Onaʼuyate. 


text:
“In oteʼ yatohuaʼ, Dios. E̱ʼpo̱gyo̱ yaen.” Beʼapiʼ enaʼnayo Diosa yakaʼapet dakaʼ eknopo̱e̱ʼnayo oʼkaʼapo. Konig onaʼnig o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Apag Diostaj yanʼtionaʼpakpo beʼapiʼ ontaj dakhueaʼ e̱gkameʼnayo yakkahueaʼ. O̱ʼnen Apag Dios kurudyo̱ o̱ʼi̱kaʼpo keʼna opudtaj dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueapone kenpaʼti. 


text:
Nogtaj okkahueahueʼ e̱e̱ʼnayo o̱ʼnen Apag Diosakon opudtaj okkahueahueʼ moʼe̱a̱pone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. ¿Beʼa Jesústaj yaʼtaʼmonaʼuyate? 


text:
<pb/>Onteʼti Jerusalényo̱ onʼtiakdepo Jesúsa Diosen jakyo eʼhuaeʼte sacerdote huairi Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri judío huairitoneʼere onʼhuahuaʼdepo, 


text:
“Bautiza yamagkadhuatiʼ.” ¿Beʼa Juantaj yanaʼuyate, Diosa huabokerekapiʼ? Menaʼtok. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Menpaʼ oʼapo huairia huayahuaya onʼbatiaʼpakpo: —‍“Diosa Juantaj oʼtaʼmonaʼuyate.” Oroʼa enaʼnayo “¿kenda Juana doʼtaj beʼtiaʼpakikuynig menaʼpo oknopo̱e̱hueʼ moʼu̱y?” oroʼtaj monaʼapone. 


text:
“Huabokereka Juantaj onʼtaʼmonaʼuyate.” Oroʼa enaʼnayo aratbuta oroʼtaj dakhueʼda mogkaʼapet konige̱po Diosen huamanbatiaʼpakeri Juan o̱ʼe̱ʼuy aratbut oʼnoknopo̱e̱nok. —‍Judío huairia huayahuaya onʼbatiaʼpakpo, 


text:
<pb/>—‍Beʼa Juantaj yanuyet oroʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y. —‍Huairia Jesústaj oʼnonaʼuyate. —‍“Yabayareaʼ.” Keʼna menaʼuyne do kenpaʼti onahueʼ o̱ʼneapone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Jesúsa konig o̱ʼe̱ oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼpo: —‍Huairien taʼbayo uva huakpi onʼbatukeʼuy. Uva setda huada huakpi onʼbatukeʼuy. Onʼtiokpakaʼuy. Uva huada huasapaʼaʼ sipanaʼ ʼuruda oʼkogkaʼuy. Huaʼia asapaiyaʼpo oʼkogkaʼuy. Taʼba huatiokaʼ kutayoda kutopa oʼkaʼuy. Uva taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeritaj taʼba oʼbaktoyokdepo bidteda nogbayo huairi oʼbakhuaʼuyate. Nogbayo ijhueʼda o̱ʼu̱yate. 


text:
Kenokaʼ uva huada oʼboyogdenok taʼbayo keʼnen huanabaʼ oʼtaʼmonaʼuyate. Sueʼda huada kaʼtotiakeʼpo oʼtaʼmonaʼuyate. 


text:
Eʼtiakdeʼte taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeria huairien huanabaʼtaj onʼto̱e̱po onʼbitbitpo uvabayoʼ onʼtaʼmonaʼuyate. 


text:
Onteʼti huairia nog huanabaʼtaj oʼtaʼmonaʼuyate. Taʼbayo eʼtiakdeʼte onʼpaʼeaʼpo huakutaj onʼbitbitpo onʼtidikeʼuyate. 


text:
Huairia nogtakon oʼtaʼmonaʼuyate. Kentaj oʼdarakuyate. Nogok nogomey huakkaʼmontaj oʼmataʼmonaʼuyate. Nogtaj onʼmabitbitpo konogtada onʼbatiarakuyate. 


text:
<pb/>Huairien huasiʼpoyoʼda o̱ʼta̱e̱po kentaj diʼnanada o̱ʼi̱kaʼuyate. Taʼpoteda huasiʼpo oʼtaʼmonaʼuyate. Kentanayo ʼuruaʼda yanʼdeapet oʼnopo̱e̱po. 


text:
Taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼerinayo dakhueaʼda onʼnopo̱e̱po, “Huairi eʼbueydeʼte huasiʼpoa ayaʼ huaoen oʼbaeapo. Onʼnopo̱e̱po huairien taʼba oroʼen kenpaʼda moʼta̱e̱ʼpo huasiʼpotaj monʼarak.” Onpayoʼ onʼbatiaʼpakuyate. 


text:
Ken huasiʼpotaj onʼto̱e̱po oʼdarakpo taʼbayaʼ hua̱so̱ʼ o̱ʼnenʼuyate. —‍Ken konig Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼpo, 


text:
<pb/>—‍Huairi oʼtiakdepo hua̱ta̱to̱e̱ʼeritaj menpaʼ yaʼmagkaʼapet moʼnopo̱e̱. Hua̱ta̱to̱e̱ʼeritaj oʼbarakpo taʼba nogomeytaj oʼbayokapo. 


text:
Apagbaʼkon tiahuayhueʼ moʼi̱kaʼ.<pb/>Huid jak o̱gkaʼpo jak huakaʼeria Diosen ʼuru huidda e̱ʼhua̱e̱ʼtaj pakhueʼ o̱ʼnepo oʼnenʼuy. Ken huidtaʼ Diosnayo oʼpak ken huidte huaboroʼ jakda oʼkaʼapo. 


text:
Kenda Dios Huairia oʼkaʼapo ʼurudapitaʼ oʼkaʼ, oʼnopo̱e̱ne. Apagbaʼte kenda oaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Judío sacerdote huairi nog judío huairiere Jesústaj onʼpe̱e̱depo oroʼomeytaj boʼtiaʼpakne. Oroʼ konig huairien taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeri o̱ʼneaʼ boʼtiaʼpakne onʼnokotdepo Jesústaj huabakuda̱ʼ jakyo eʼtohuaʼtaʼ onʼtipaknigʼa aratbuttaj onʼmakmeʼpukpo tohuahueʼ o̱ʼnuyate. Jesús Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. Aratbuta oʼnoknopo̱e̱nok onʼmakmeʼpukpo onʼbakhuaʼuyate. ¿Menpaʼ Romano gobierno huairitaj huakupe yokdik o̱ʼe̱? Fariseoa oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa namaʼda kaeʼpo dakhueʼda oaʼ aaʼyaʼpo judío huairia Jesúste fariseotaj kenpaʼti Herodesen huapakeritere onʼmataʼmonaʼuyatenok 


text:
onʼhuatiakpo, —‍Konig aratbuta yanʼpakapet mentiaʼpakapetpiʼ nopo̱e̱hueʼ i̱ʼe̱po buttida iʼmanaʼikaʼ, huamanmadikaʼeri. Ayaʼtada konigti iʼpakikaʼ. Huairi huanabaʼpiʼ konigti iʼpakikaʼ. Diosen eʼkikaʼnig buttida iʼmanmadikikaʼ. ¿Menpaʼ Romano gobierno huairitaj huakupe yokikaʼdik o̱ʼe̱? ¿Yokhueʼdikpiʼ o̱ʼe̱? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Namaʼda meʼnonaʼne Jesúsa oʼnopo̱e̱po, —‍¿Do dakhueaʼ kaeʼpo menaʼpo namaʼda oʼnonaʼ? Men huakupe, mentiahuayʼeaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuynok, 


text:
ken denario huakupe eʼyokte oʼtiahuaypo, —‍¿Huakupete beʼed huakok ya̱ʼe̱? ¿Beʼed huadik eʼmandoyaʼ ya̱ʼe̱? —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. —‍Romano gobierno huairien huakok huadikere o̱ʼe̱. —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Gobiernoen e̱ʼhua̱e̱ʼ yanʼyokikatiʼ. Kenpaʼti Diosen e̱ʼhua̱e̱ʼ ya̱gʼkikaʼpo yanʼyokikatiʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Kenpaʼ onʼpe̱e̱depo, “kenpihuay,” ʼuruaʼda oaʼ onʼnopo̱e̱po. ¿Menpaʼ aratbut kubarakyaʼ noyhuaddik ya̱ʼneapet? 


text:
<pb/>Saduceo huamanmadikaʼeri aratbut kubarakyaʼ onteʼti noyhuadhueʼ o̱ʼneapo onʼbatiaʼpakikaʼuy. Saduceomey Jesústaj onʼhuahuaʼpo oʼnonaʼpo: 


text:
<pb/>—‍“Huabokerek eʼto̱e̱pakada huasiʼpo to̱e̱hueda̱da eʼbueynayo keʼnen huamaʼbuy ayhuataj to̱e̱pakdik o̱ʼe̱po huamaʼbuykudakendik huasiʼpo dikto̱e̱dik o̱ʼe̱.” Moisésa oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
Oroʼere siete huamaʼbuy o̱ʼnuy. Huakkurueria oʼto̱e̱pakdepo nogok sigpiʼ huasiʼpo to̱e̱hueʼada okbueyʼuy. 


text:
Nog huamaʼbuy ayhuataj oʼto̱e̱pakuy. Keʼnakon huasiʼpo to̱e̱hueʼada oʼbueyʼuy. Noga̱kon konigti oʼkaʼuy. 


text:
Ken konig ayaʼada siete huamaʼbuey kentaj onʼto̱e̱pakuy. Huasiʼpo to̱e̱hueʼada onʼtimabueyʼuy. Taʼpotaʼ ayhuakon oʼbueyʼuy. 


text:
¿Nogok aratbut kubarakyaʼ onteʼti enʼnoyhuaddeʼte keʼna ayhua beʼed hua̱to̱e̱a̱ʼtaj ya̱ʼe̱a̱pet? Ayaʼada huamaʼbuya onʼto̱e̱ʼuy, huamanmadikaʼeri. —‍Saduceomeya̱ Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼne. Apagbaʼ nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne kenpaʼti Dios teyda o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. 


text:
Aratbutkudak kubarakyaʼ onʼnoyhuaddepo to̱e̱pakhueʼdik o̱ʼneapo kenpaʼti hua̱yo̱bu kato̱e̱pakeʼpo bayokhueʼdik o̱ʼneapo. Konig Diosen huataʼmoneri kurudyo̱ o̱ʼne konigti o̱ʼneapo. Diosen huataʼmoneri to̱e̱pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. 


text:
Aratbut eʼbuey onteʼti kubarakyaʼ noyhuadhueʼ ya̱ʼneapet opud namaʼda onʼbatiaʼpakikaʼnigʼa kubarakyaʼ onteʼti onʼnoyhuada̱po nopo̱e̱dik moʼe̱ne. Moisésenbaʼte boʼtiahuaypo kenpaʼ nopo̱e̱dik moʼe̱ne. Kente Moisésenbaʼte hue̱ymey eʼbakpakte Moisésa Diostaj oʼtiahuayʼuy oʼtimadoyaʼuyate. “Abrahamen Dios i̱jje̱y. Isaacen Dios i̱jje̱y. Jacoben Dios i̱jje̱y.” Diosa onaʼuyate. 


text:
Eʼbueyen Dios ehueʼ e̱e̱ʼtada huanoeʼerien Dios o̱ʼi̱kaʼ. Aratbut noyhuadhueʼ o̱ʼneapo opud namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Diosen eʼmanaʼ menata hueretda inigpe̱e̱po kikaʼdik ya̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Jesús saduceo huairiere enʼbatiaʼpakte Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri oʼbahuatiakpo oʼmape̱e̱po Jesúsa ʼuruda oʼmanaʼ oʼnopo̱e̱depo, —‍Diosen eʼmanaʼ menata hueretda inigpe̱e̱po kikaʼdik ya̱ʼe̱. —‍Jesústaj Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria onaʼuyate. 


text:
Dios Huairitaj diʼnanada yanikaʼ. Huanopoʼabetaʼ huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Hua̱so̱ʼa̱betaʼ huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Huanoki̱re̱ga̱betaʼ huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Eʼnopo̱i̱kaʼa yanʼeretpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Kenda Diosen eʼmanaʼ menata hueretda inigpe̱e̱po kikaʼdik ya̱ʼe̱. 


text:
Diosen taʼpotaʼ eʼmanaʼ konigtimon o̱ʼe̱. “Konig huataʼ diʼda moʼi̱kaʼne konigti nog aratbuttaj diʼda yanʼmaikaʼ.” Kenda eʼmanaʼ Diosa huakkaʼnanada oʼpakikaʼ nogda sueʼda oʼpakikaʼ. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍ʼUrunanada onaʼne, huamanmadikaʼeri. Buttida onaʼne. Nogtiyoʼda Dios o̱ʼe̱. Nogda ehueʼ o̱ʼe̱. 


text:
Dios Huairitaj diʼnanada yanikaʼ. Huanopoʼabetaʼ huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Eʼnopo̱i̱kaʼa yanʼeretpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Hua̱so̱ʼa̱betaʼ huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Huanoki̱re̱ga̱betaʼ huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Kenpaʼti konig huataʼ diʼda moʼi̱kaʼne konigti nog aratbuttaj diʼda yanʼmaikaʼ. Kenda Diosa huakkaʼnanada oʼpakikaʼ. ʼUhua Diostaj onʼyokikaʼpo Diostaj kutopate onʼmahui̱gikaʼ Diosa sueʼda oʼpak. —‍Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria onaʼuyate. 


text:
<pb/>Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria dakaʼ oaʼnig Jesúsa oʼpe̱e̱po, —‍Dios Huairitaj oknopo̱e̱ʼdik i̱ʼe̱ne. Diosensiʼpo e̱ʼdik i̱ʼe̱ne. —‍Jesúsa onaʼuyate. Kenda enadeʼte onteʼti Jesústaj onahueʼ o̱ʼnuyate. ¿Beʼed adhueaʼ huayayo ya̱ʼe̱ Cristo? 


text:
<pb/>Diosen jakyo Jesúsa oʼmanmadikaʼpo: —‍Cristo Daviden adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱. Menaʼpo Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria yadaʼikaʼ.<pb/> 


text:
Doere teyda yamanikaʼ. Ayaʼda o̱ʼnen takaʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼerikon nogokda huaboaʼda ontaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Doʼhued huairi Cristotaj Dios Huairia onaʼuy. Aʼnennada Davida Diosen Noki̱re̱g oʼnopoʼto̱e̱po oaʼuyate. 


text:
“¿Doʼhued Huairi Cristo o̱ʼe̱,” David eaʼnayo Cristo Daviden adhueaʼ huayayo menpaʼ e̱ʼdik ya̱ʼe̱? —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Ken huakkaʼada aratbut o̱gkupopakpo durugnanada onʼpe̱e̱ʼuyate. Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritaj Jesúsa oʼbatiaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Jesúsa nogi̱ti oʼmanmadikaʼpo: —‍Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritaj keyoj ijjay. Huataʼda onʼeretpakpo namaʼda o̱gkikaʼ dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ. Konig huairi kiriga̱yo̱ʼ huabidokda eʼottaʼ onʼpakikaʼpo kenpaʼti huakkaʼ jak eretnopoyo eʼhuaeʼte “Iʼtiak, huairi,” enaʼte eʼpe̱e̱taʼ onʼpakikaʼ. 


text:
Kenpaʼti judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo huairied huahuadte eʼhuadtaʼ onʼeretpakikaʼ. Kenpaʼti fiestate konig huairied huahuadte eʼhuadtaʼ onʼeretpakikaʼ. 


text:
Kenpaʼti ayhuaen huakupe jakpiʼ katepiʼ enʼta̱e̱ʼte konig engaña o̱gkaʼpo onʼbakkayikaʼ. Kenda o̱gkikaʼpo onokteteyoʼ Diostaj ijhueʼda onʼtionaʼpakonhuahuikaʼ. Aratbuta menʼtiahuayeʼpo huadakda o̱ʼne menʼtinopo̱e̱ʼpo kiriga̱yo̱ʼ onʼtionaʼpakonhuahuikaʼ. Kenda o̱gkikaʼnok Diosa dakaʼ oʼnopo̱e̱po huakkaʼ castiga oʼmagkaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Ayhua paiʼda e̱ʼe̱a̱da Diostaj bottaʼ sigkupe oʼyokuyate. 


text:
<pb/>Diosen jakyo huakupe huabaeʼ cajate meyo̱hueʼda Jesúsa oʼhuadpo huakkaʼ aratbut huakupe enʼkuda̱ʼte oʼbatiahuayʼuyate. Huairia huakkaʼda onʼkuda̱ʼuyate. 


text:
Huanigpe̱i̱kaʼeritaj “yanʼtiak” oʼmanaʼpo, —‍In ayhua suhuigda eʼto̱e̱a̱da konig huakkaʼda oʼkuda̱ʼ. Judío huairinayo huakkaʼda eʼtamaetada suigda onʼkuda̱ʼ. Konige̱po ayhua ayaʼda Diostaj oʼyok. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Diosen jakyaʼ Jesúsa eʼo̱ro̱kdeʼte, —‍Diosen jak yatiahuayʼ, huamanmadikaʼeri, ʼurunanada huid, ʼurunanada jak. —‍Nogtida huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍In Diosen huid jak boʼtiahuaynig nogok ayaʼda huid onʼsakapo. Huabada sorokte nog aratbuta onʼsakaʼapo. Huid kupahuihuihueʼ o̱ʼe̱a̱po. Diosen jak ehueʼda o̱ʼe̱a̱po. —‍Jesúsa onaʼuyate. Cristo onteʼti tiakhued e̱e̱ʼted kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe tiakhued e̱e̱ʼted in konig aratbuta onʼmagkikaʼaponig Jesúsa oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Ken Olivos oteʼyo Diosen jakyaʼ butukada onʼhuaʼuyate. Jesús eʼhuadte Pedro Jacobo Juanereyoʼda onʼhuahuaʼpo, 


text:
<pb/>—‍¿Menokaʼ Diosen huid jak yanʼsakapet? ¿On onteʼti eʼtiak kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe menokaʼ ya̱ʼe̱a̱pet? ¿Oroʼomey aʼnopo̱e̱yaʼpo kate huakkuru oʼtiahuayapet? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate. 


text:
Huakkaʼada opudtaj boʼhuatiakapone. “Cristo i̱jje̱y.” Doʼhued huadik namaʼda monaʼapet. Kenomeytaj huakkaʼada namaʼda onʼmanigpe̱e̱a̱po. 


text:
<pb/>Nogbayo nogbayo gobierno sorotataj nog gobierno sorotataj onʼbarakonhuaʼ yanʼbatiaʼpakapet. Opudnayo meʼpukhueʼ yaneʼ. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe tiakhued e̱e̱ʼted. 


text:
Nogbayaʼ nogbayaʼ gobierno sorotataj yanʼbarakonhuahuaʼapet. Diga̱ʼda yanʼbarakonhuahuaʼapet. Nogbayaʼ nogbayaʼ huadari ya̱ʼi̱ye̱gapet. Nogya̱ʼ nogya̱ʼ aratbut aypobayoʼ o̱ʼnepo yanʼmabueyonhuaʼapet. Kenpaʼ huaboaʼda dakhueaʼda o̱ʼe̱depo paiʼnanada yanʼnopoʼe̱a̱pet. 


text:
<pb/>Huataʼda dakaʼ yanʼnopo̱e̱po doʼtaj batikhueʼda yanoknopo̱i̱kaʼ. Judío huairi e̱gkupopakyo moʼbatohuaʼapone. Judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo moʼbitbitapone. Doʼtaj moknopo̱e̱nok doʼhued gobierno huairitaj manbatiaʼpakdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe ehued e̱e̱ʼted ayaʼda huadaribayo hua̱e̱ʼeritaj eʼnoeanhuahuikaʼ huaʼa huadak huaʼa manbatiaʼpakdik ya̱ʼneapet. 


text:
Gobierno huairitaj eʼyokdeʼte “katiaʼpiʼ huairitaj yanʼbatiaʼpakapo,” meʼpukhueʼ yaneʼ. Kenokaʼ Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopo̱e̱a̱ʼaponok kenda huairitaj moʼmanaʼapone. 


text:
Nogok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairitaj onʼbayokapo. Kenpaʼti huaoa huasiʼpotaj kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairitaj onʼbayokapo. Kenpaʼti huasiʼpoa keʼnen huaoj huaknopo̱e̱ʼeritaj kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairitaj onʼbayokapo. 


text:
Doʼtaj moknopo̱i̱kaʼnok nogba nogbayaʼ huabada opudtaj boʼhuadiayikaʼapet. Kenomey batikhueʼada Diostaj dakaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Ken dakhueʼda Diostaj konig Diosen jakyo yaʼkudapet. Daniela aʼnenannda oʼmadoyaʼuyatenig Diosen jakyo e̱ʼe̱deʼte boʼtiahuaydepo ayaʼ Judea huadaribayo hua̱e̱ʼeria huakupayo yanʼmamontiʼ. Berobaʼ yanʼbonaʼpakpo yanʼnopoenkatiʼ. 


text:
Huabarakeri i̱dada onʼbatiaknok jak kurute e̱e̱ʼnayo jakyo katepiʼ moʼtamae aʼudyaʼpo kudhueʼ yanetiʼ. I̱dada yanʼmamontiʼ. 


text:
Ettoneʼ bogdakhueʼ kenpaʼti ettoneʼ yo̱bed onʼto̱e̱po i̱dada monhueʼdik o̱ʼnepo paiʼda yanʼnopoʼe̱a̱pet. 


text:
Huakkaʼnanada paiʼnanada yanʼnopoʼeonhuahuaʼapet. Keʼponanada ya̱ʼneonhuahuaʼapet. Huakkuruda Diosa huadari eʼkaʼdeyaʼ sueʼda paiʼdamon onʼnopoʼe̱ʼuyate. Kenpaʼ ehueʼ ya̱ʼneapet. 


text:
Ayaʼda mabueyhueʼdik kaʼneʼpo, kenpaʼti Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri Diosen huabaktieʼeaʼeritaj oʼmatinepahuiʼpo “sueʼda huameʼnoe aratbut paiʼnananada kanʼnopoʼunhuahuikeʼ.” Diosa yaʼaapet. 


text:
<pb/>Kenokaʼ “yanʼtiahuayʼ, in Cristo o̱ʼe̱,” “yanʼtiahuayʼ, a̱yo̱ Cristo o̱ʼe̱.” Beʼapiʼ enaʼnayo pe̱e̱hueʼ yanetiʼ. 


text:
Kenpaʼti “Cristo i̱jje̱y,” huabokerekpiʼ namaʼda yanʼmanaʼapet. “Diosen huamanbatiaʼpakeri i̱jje̱y,” nogok nogok namaʼda yanʼmanaʼapet. Kenpaʼti ʼuruaʼda konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig ya̱gkaʼapet. Kenpaʼti yanʼbayareaʼapet. Diosen huabaktieʼeaʼeri namaʼda ka̱gkeʼpo yanʼeretpakpo namaʼda yanʼmanaʼapet. 


text:
Namaʼda huaaʼeritaj keyoj ijjay. Engaña huaaʼeri tiakhued eneʼted dakaʼ onʼnopo̱e̱a̱ʼne. Kurudya̱ʼ Jesucristo oʼhuarakapo. 


text:
<pb/>Kenpaʼti nogok paiʼda enʼnopoʼe̱batikdeʼte niokpoakon sigpiʼ taʼtehueʼdikda ya̱ʼe̱a̱pet konigti puugkon jeyhueʼda ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
Do eʼtiakte menʼtiahuayapet. Kurudya̱ʼ e̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ teynanada i̱jje̱po ʼuruaʼnanada i̱jje̱po ijhuarakapoy. 


text:
Doʼhued ángeltaj ijmataʼmonaʼapoy. Nogyon nogyon doʼhued huabaktieʼeaʼeritaj onʼbakupopakaʼapo. Ayaʼbayaʼda ayaʼ kurudbayaʼda onʼbakupopakaʼapo. 


text:
<pb/>Higuera hue̱ymeytaj ijmanbatiaʼpakapoy. Kenda dakaʼ yanʼnopo̱e̱ʼ. Huaʼopi oʼkutaʼsonpakde oʼbakutapakde huabayok oʼtiakde moʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Kenda kenpaʼ huaboaʼda ijjaʼnig e̱ʼe̱deʼte boʼtiahuaydepo do Diosen Huairi kurudya̱ʼ oʼtiakdeapo nopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. 


text:
Doʼhued huaʼa doʼhued eʼmanmadikaʼnayo kenpaʼda o̱ʼunhuahuikaʼapo. Batikhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Huadarinayo batikdik kurudkon batikdik doʼhued eʼmanaʼnayo batikhueʼdikda o̱ʼe̱a̱po. 


text:
<pb/>Ken huameʼnoe oʼtiakapo, kente niokpo eʼhuadte oʼtiakapo ayaʼada beʼapiʼ nopo̱e̱hueʼda o̱ʼne. Diosen huataʼmoneripiʼ kurudya̱ʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. Do Diosen huasiʼpo itipiʼ nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. Apag Diosayoʼda oʼnopo̱e̱. 


text:
<pb/>Keyoj Diosen dakaʼ ya̱gʼkikatiʼ. Kenokaʼ oʼtiakapo nopo̱e̱hueʼ moʼe̱nok batikhueʼda do eʼtiakapote e̱kpo̱e̱ʼ yanikatiʼ. 


text:
Konig huairi nogbayo aʼti oʼhuaʼdeapopo keʼnenda huanabaʼtaj dakaʼ oʼmanaʼpo, “jak dakaʼ menta̱to̱i̱kaʼ, dakaʼda ya̱gʼkikatiʼ, akbogpe huato̱e̱ʼeri dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ yanikatiʼ. 


text:
Kenokaʼ jak huairi oʼtiakapo nopo̱e̱hueʼ moʼe̱po baysik nopote sikyo meahued sikyoeddapiʼ yatiakapetpiʼ yanʼnopo̱e̱po dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ yanikatiʼ. 


text:
Opudomeytaj ken konigti ayaʼtada ijmanay. Dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ yanikatiʼ ijmanay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.<pb/>


text:
Emeʼtekentaʼ biahueʼ pan huapeʼ fiesta o̱ʼe̱a̱po. Jesústaj monig i̱re̱gi̱re̱g aʼarakyaʼpo huatotiak onʼukpo, 


text:
<pb/>—‍Fiesta e̱e̱ʼte arakhueʼdik o̱ʼe̱ne. Kenokaʼ eʼaraknayo aratbut moʼhuadiaypo ʼuttaʼda boyʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Huairia onʼbatiaʼpakuyate. Ettoneʼa̱ ʼuruʼhui̱e̱a̱da huasihuaʼa Jesústaj oʼkutioyʼuyate. 


text:
<pb/>Eʼsiʼdakset Simóntaj onʼdikkaʼuyate. Oʼsidakyareʼuyate. Betania huakkaʼ jakyo Simónen jakyo Jesús mesate eʼhuadte ettoneʼ oʼkudonpo huid yerepuʼte ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaʼa huakkaʼteda e̱e̱ʼtada oʼtotiakpo Jesústaj oʼkutioyʼuyate. 


text:
Paiʼda aratbuttaj kabayokeʼpo onjoyhued e̱e̱ʼted huakkaʼteda bahuayaʼdik o̱ʼe̱a̱yʼnigʼa. —‍Huayahuaya onʼbatiaʼpakpo. —‍Namaʼda iʼkaʼ. —‍Ettoneʼtaj oʼnonaʼuyate. 


text:
Opudere paiʼda aratbut o̱ʼnikaʼapo. Menokapiʼ huadakaʼda kikaʼdik moʼe̱a̱pone. Batihuapokikaʼdik moʼi̱kaʼapone. Bayokikaʼdik moʼi̱kaʼapone. Donayo opudere ehueʼ i̱ji̱kaʼapoy. 


text:
In ettoneʼa̱ ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj eʼto̱e̱a̱da beʼkutioyne. Doʼtaj hua̱so̱ʼ eʼkubarakkaʼ ikkenda beʼsihuakaʼne. 


text:
Doʼhua aratbuttaj aʼmanopoʼkoreayaʼpo moʼnigbueyʼuy. Meya̱piʼ ayaʼda huadaribayaʼ kenpaʼ onʼmanbatiaʼpakikaʼapo kenda in ettoneʼ megkaʼnigkon onʼmanbatiaʼpakikaʼapo. Ken ettoneʼtaj okkahuehueʼ o̱ʼnikaʼapo, buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Huakupete Judasa Jesústaj oʼhuatitotiakapo judío huairitaj. 


text:
<pb/>Doce Jesúsen huamataʼmoneri o̱ʼnepo nogtiada Judas Iscariotea oʼbakhuaʼuyate. Huakupete Jesústaj huatitotiak judío huairitaj aʼbatiaʼpakyaʼpo oʼbahuahuaʼuyate. 


text:
Judas Iscariote huakupete Jesústaj eʼhuatitotiaktaʼ oʼpaknok judío huairia kenda onʼnopondepo onʼdurugpakpo, “huakupe boʼyokapone,” oʼnonaʼuyate. Judas kenda oʼpe̱e̱depo huaboaʼda sacerdote huairitaj monig ijbayokapet oʼnopo̱e̱ʼuyate. Keneʼhua̱ya̱ʼ Jesúsere onʼbapeʼuyate. 


text:
<pb/>Pan biahueʼ fiesta huakkuru huameʼnoe e̱e̱ʼte kenmeʼnoe oveja ʼuhua Diostaj onʼnigbatiarakikaʼuyate. —‍¿Fiesta aypo aʼbapeyaʼpo meya̱ʼ fiesta aypo manhuada̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po? —‍Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Bottaʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼpo: —‍Jerusalényo̱ yanʼhuaʼ. Huabokereka hue̱ʼe̱y kosote eʼtohuaʼte boʼhuahuayapet. Yanʼtahuatiʼ. 


text:
Ke̱yo̱da eʼkudte jak hua̱ta̱e̱ʼeritaj “Meya̱ʼ adkorepen pan biahueʼ fiesta aypo doere doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeri oʼbapeapoy. Huamanmadikaʼeria oaʼ.” 


text:
Ken jak hua̱ta̱e̱ʼeri oʼpe̱e̱depo jak kutayo huaboroʼ ki̱re̱gyo̱ boʼtohuaʼapone. Kutopa huabidda huahuadere boʼhuahuayapone. Ke̱ya̱ʼ fiesta aypo yanʼmanhuada̱ʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyatenok. 


text:
Bottaʼa oʼnokhuaʼpo Jerusalényo̱ onʼhuaʼpo kenda Jesúsa oʼmanaʼnig onʼhuahuayʼuyate. Ken jakyo o̱ʼnehuaʼpo fiesta aypo onʼmanhuada̱ʼuyate. 


text:
kutopate o̱ʼnepo onʼbapepo, —‍Judío huairia doʼtaj kadarakeʼpo opud nogtiada doʼtaj moʼbayokapone. Keʼna oroʼere oʼbapenigʼa. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼnok 


text:
Konig Apagbaʼte menʼtimadoyaʼuyatenig doʼtaj mogkaʼapone. Keʼnanayo doʼtaj huairitaj oʼbayokapo kentataj keʼponada o̱ʼe̱a̱po. Paiʼnanada oʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Keʼna aʼnen siʼpoe̱hueʼ e̱ʼu̱ynayo huadakda o̱ʼe̱a̱ynigʼa. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken onʼbapeʼpo Jesúsa pan oʼbapadpo, “dakiti Dios” onaʼdepo oʼposakeaʼpo oʼbayokeʼpo, —‍Yanʼbapeʼ. In pan doʼhued hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱. —‍Doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍In doʼhued mimi o̱ʼe̱. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ ijbakkahueaʼapoy, huaboaʼda ijjay. Opudtaj aʼmanopo̱e̱a̱yaʼpo ijbueydepo doʼhued mimi oʼhuaʼapo. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ akkahueayaʼpo doʼhued mimi oʼmanighuaʼapo. 


text:
Onaʼti vino mayhueʼ i̱ji̱kaʼapoy. Nogok keneʼhua̱ya̱ʼ doʼhued Apag Dios Huairitaj ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeri huaboaʼda Diosyo enʼbahuadeʼte onteʼti vino ijmayapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Bapaaʼ iaʼapone Pedro, Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍In sikyo opud ayaʼda doʼtaj oʼnokmabirada̱pone. Doʼtaj oʼnokmamonapone. Apagbaʼte kenpaʼ oaʼnig konig: “Oveja huamato̱e̱ʼeritaj ekarakte oveja oʼnokmamonapo.” 


text:
Nogok huakudakaʼda e̱ʼe̱a̱da ijnoyhuaddepo opudte Galileayo huakkuruda ijhuaʼapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Nogomeya̱ bokbiradpo ekmamonpiʼ donayo okbiradhueʼ o̱ʼe̱a̱pone. —‍Pedroa Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Oyda in sikyo huatahuaj bottaʼaʼ sipoghued “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Bapaʼaʼ iaʼapone. Buttida ijjay. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ onere bueydik e̱e̱ʼpiʼ “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y,” ahueʼ i̱jje̱a̱poy. —‍Pedroa i̱ghuaʼ onaʼuyate. Ayaʼada huanigpe̱i̱kaʼeria konigti oʼnonaʼuyate. Getsemaní taʼbayaʼ Jesúsa Diostaj oʼtionaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Ken sikyoda Getsemaní taʼbayo Jesús huanigpe̱i̱kaʼeriere oʼnokye̱ʼuyate. —‍Inteda yanʼbahuadtiʼ. A̱yo̱ aʼtionaʼpakyaʼpo ijhuaʼapoy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Pedrotaj Jacobotaj Juantere oʼbatohuaʼpo huaboaʼda suhueʼnanada o̱ʼe̱po kenpaʼti paiʼnanada oʼnopoʼe̱po, 


text:
<pb/>—‍Konig ijbueyapopo paiʼnanada ijnopoʼe̱y. I̱yo̱da menʼnige̱ʼ, doere yanokpoehueʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Do paiʼda nopoʼe̱hueʼ ka̱e̱ʼpo tihuapokdik e̱e̱ʼnayo konig do ijpaknig kahueʼ ya̱e̱ʼ. Konig kenda on iʼpak megkaʼ, doʼhued pag. —‍Jesúsa oʼtionaʼpakuyate. 


text:
<pb/>Huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbahuahuapo enʼbatayte oʼbahuahuayʼuyate. —‍Menpaʼ iʼtay, Simón. Nogoratipiʼ menaʼpo doere okpoehuehueʼdik moʼe̱ne. 


text:
Dakhueaʼ kahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo yanokpoehueʼ yanʼtionaʼpak. Huadak eʼkikaʼtaʼ boʼeretpaknigʼa kahueʼdik moʼe̱ne. —‍Pedrotaj onaʼuyate. 


text:
aʼtimon onteʼti once huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbahuatiakʼuyate. Enʼtaytetion oʼbahuahuayatoʼuyate. Taytayaʼ huakkaʼ oʼdapo kate aʼtokhueʼdik o̱ʼnuyate. 


text:
Onteʼti oʼbakhuaʼpo oʼtionaʼpakdepo bapaʼaʼ oʼbahuatiakdepo, —‍Oyiti̱e̱yo̱ yanʼhuedtiʼ yanʼtaytiʼ. Kenpaʼda yanʼtaydeʼ oyda dakhueaʼ huakaʼeritaj doʼtaj meʼbahuayaʼne. 


text:
Yanʼmaboʼ, monʼhuaʼ. Keʼna meʼbahuayaʼdene oʼtiakde. —‍Jesúsa once huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate. Jesústaj onʼtohuaʼuyate. 


text:
<pb/>I̱da Jesúsa kenpaʼ eʼmanaʼted Judas o̱kye̱ʼuyate. Jesúsen doce huanigpe̱i̱kaʼeri Judas nogtida o̱ʼu̱y. Judasere huakkaʼda onʼbatiakbedʼuyate. Sorotataʼen siro onʼtotiakpo noga̱ hue̱ypa onʼtotiakpo onʼbatiakbedʼuyate. Sacerdote huairi Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri judío huairitoneʼa onʼmataʼmonaʼnok onʼbatiakbedʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kentaj boʼpaknigtaj ijbuyukapoy yanʼtohuatiʼ. —‍Kenpaʼ Judas huabahuayaʼeria tiakhued o̱ʼe̱po oʼmanaʼuyate. Jesústaj kaʼnoki̱e̱ʼpo kenpaʼ oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Judas oʼtiakdepo Jesústaj oʼhuahuatoʼpo, —‍Ijtiaki, Huamanmadikaʼeri. —‍Onaʼdepo oʼbuyukuyatenok 


text:
<pb/>Ken nogtiada huanigpe̱i̱kaʼeri siro oʼto̱e̱po sacerdote huairien huanabaʼtaj oʼpesodoktegʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Konig dakhueaʼ huabakbereeritaj aʼtohuayaʼpo moʼbahuahuikaʼ konigti doʼtaj onʼhuatiakbedne. Siro moʼto̱e̱po hue̱ypa moʼto̱e̱po doʼtaj onʼhuatiakbedne. 


text:
Diosen jakyo ayaʼ huameʼnoeda ijhuadpo ijmanmadikaʼikay. Kenokaʼ doʼtaj tohuahueʼ o̱ʼnikaʼne. Konig Diosen huamanbatiaʼpakeria Apagbaʼte mentimadoyaʼuyate konigda opuda̱ doʼtaj kaʼdik o̱ʼnene. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. 


text:
Kenda eadeʼte Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri ayaʼada Jesústaj oʼnokmamonʼuyate. Huabokerek e̱ʼe̱a̱da okmonʼuyate. 


text:
<pb/>Jesústaj onʼtohuaʼpo sacerdote huairitoneʼte onʼtohuaʼuyate. Nog sacerdote huairi, huairitoneʼ, Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri o̱gkupopakuyate. 


text:
Pedronayo adteda Jesústaj oʼtahuaʼuyate. Sacerdote huairitoneʼen kurute oʼtiakdepo eʼtiokpakaʼyo oʼkudpo policíasere oʼhuadonhuaʼpo taʼak oʼtihuadonhuaʼuyate. 


text:
<pb/>Sacerdote huairi nog judío huairiere o̱gkupakdepo “Jesúsa dakhueaʼda oʼkaʼuy.” “Jesúsa namaʼda oaʼuy.” Beʼapiʼ kenpaʼ aʼhuaayaʼpo onʼdikuk. Nogpaʼ nogpaʼ namaʼda aʼhuaayaʼpo kenpaʼti onʼdikukpo Jesús kabueyeʼ, eaʼtaʼ oʼderetpakuyate. Onʼdikuknigʼa dikhuahuayhueʼ o̱ʼnuyate. 


text:
<pb/>—‍“Diosen huid jaktoneʼtaj sakdik i̱jje̱y. Ken jak huabokereka o̱gkaʼuyatenig. Bapaʼ huameʼnoe onteʼti kaʼdik i̱jje̱y huabokerekapiʼ kahueʼtada.” Oroʼomeya̱ kenda oʼpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Kenokaʼ nopoyaʼda sacerdote huairitoneʼ oʼbodpo, —‍¿O̱ʼna menpaʼ baaʼtokhueʼ i̱e̱? ¿Kenda inomeya̱ ontaj bohuaaʼne buttida menpaʼ yadaʼ? —‍Sacerdote huairitoneʼa Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsnayo soataʼ aʼtokhueʼda o̱ʼu̱yate. Sacerdote huairitoneʼ onteʼti onaʼpo: —‍¿O̱ʼna menpaʼ Cristo Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱? —‍Jesústaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍E̱e̱ʼ, Cristo i̱jje̱y. Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y. Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Dios teynanada o̱ʼi̱kaʼpo kenere eʼhuadte kurudya̱ʼ e̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ eʼtiakte onʼtiahuayapone. —‍Jesúsa sacerdote huairitoneʼtaj onaʼuyate. 


text:
Konig judío aratbuta onʼdiaypo o̱gkikaʼnig sacerdote huairi Jesústaj oʼpe̱e̱depo oʼhuadiayonpo yudtaj oʼhuisʼuyate. Noga̱ huairitaj oʼmanaʼpo: —‍Dios i̱jje̱y. Dakhueaʼda oaʼnok nog dakhueaʼ huaaʼeritaj pe̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱y. Opuda̱ moʼpe̱e̱de. ¿Menpaʼ moʼnopo̱e̱? —‍Oʼmanaʼnok, —‍Dakhueaʼ oaʼ. Bueydik kaeʼ. —‍Ayaʼada oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsen huakoktaj onʼtisupuʼeʼuyate. Oʼnokpotidokaʼpo onʼtuktukpo, —‍Yamadikkaʼ. Yanopo̱e̱ʼ beʼa beʼtuktuk. —‍Oʼnonaʼuyate. Policíakon huakoktaʼ onʼtuktukuyate. “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Pedroa bapaʼaʼ oaʼuyate. 


text:
taʼak eʼtihuadte oʼtiahuaypo, —‍Jesús Nazaret hua̱e̱ʼeriere iʼhuaeʼikaʼuy. —‍Muneʼyo̱a̱ Pedrotaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Ehueʼ jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y. Kateaʼ iʼet nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. —‍Pedroa oaʼuyate. Eʼtiokpakaʼ akbogpeyo eʼhuadeʼte huatahuaa oʼsipoguyate. 


text:
Muneʼyo̱ huanabaʼ onteʼti oʼtiahuaypo, —‍In huabokerek Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri nogtida o̱ʼe̱. —‍Oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri ehueʼ i̱jje̱y. —‍Pedroa onteʼti oʼmanaʼuyate. Aʼtimon Pedrotaj onteʼti nogomeya̱kon oʼnonaʼpo: —‍O̱ʼna Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri i̱ʼe̱po Galilea hua̱e̱ʼerien huaʼa iaʼne. —‍Oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Kentaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y. Buttida ijjay. Buttida ahueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueaʼda doʼtaj ka̱gkeʼ. —‍Pedroa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenpaʼ eaʼte huatahuaa onteʼti oʼsipogʼuyate. Eʼsipogdeʼte “Huatahuaa bottaʼaʼ sipoghued e̱e̱ʼted doʼtaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y bapaʼaʼ iaʼapo.” Menameʼnig Pedro huaboaʼda onteʼti oʼnoponpo paiʼnanada oʼhuikuyate.<pb/>


text:
Emedeʼte monig Jesústaj kaʼdik o̱ʼe̱y sacerdote huairi huairitoneʼ Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeriere onʼbatiaʼpakdepo Jesústaj onʼtinukupo Romano gobierno huairi Pilatotaj onʼtohuaʼuyate. Onʼyokuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Judíoen gobierno huairi menpaʼ i̱ʼe̱? —‍Jesústaj Pilatoa onaʼuyate. —‍E̱e̱ʼ kenda iaʼ kenda i̱jje̱y. —‍Jesúsa onaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍Jesús dakhueʼda o̱ʼe̱. Nogda nogda dakhueaʼ oʼkameʼ. Nogda nogda dakhueaʼ oʼkaʼuy. —‍Sacerdote huairia oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Menpaʼ aʼtokhueʼ i̱ʼe̱? Ontaj huakkaʼ dakhueaʼda boʼhuaaʼne. —‍Pilatoa Jesústaj onteʼti onaʼuyate. 


text:
<pb/>Jesúsanayo sigpiʼ baaʼtokhueʼda oʼmauyatenok Pilato “kenpihuay” Jesústaj oknopo̱e̱ʼuyate. Jesústaj yanaraktiʼ Pilatoa taʼpotaʼda oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken fiestate Pilatoa nogtatida huabakuda̱ʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj oʼmaoro̱kikaʼ. Kentaj aratbuta oʼbaktieʼeaʼpo o̱ʼo̱ro̱kikaʼ. 


text:
Huabakuda̱ʼ jakyo dakhueaʼ huakaʼeri Barrabásere o̱ʼnepo gobierno huairitaj aʼmaenyaʼpo onʼbarakmeʼte. 


text:
“Nogok nogok fiestate nogtatida iʼmaoro̱kikaʼnig nogtatida ya̱o̱ro̱kaʼ.” Aratbuta Pilatotaj oʼnonaʼnok, 


text:
<pb/>Sacerdote huairi Jesústaj digda onʼhuahuaypo menʼnigtotiakne. Pilatoa kenpaʼ oʼnopondepo oʼmanaʼuyate. 


text:
“Barrabástaj ya̱o̱ro̱kaʼ. Barrabástaj ya̱o̱ro̱kaʼ.” Pilatotaj ya̱ʼnonaʼ. Sacerdote huairia huakkaʼ aratbuttaj diga̱ʼda onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Judíoen Huairi opudomeya̱ onʼdikkaʼikaʼnigtaj monig ijkaʼapo? —‍Pilatoa onteʼti oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>—‍¿Menaʼpo? ¿Kate dakhueaʼ yakaʼ? —‍Pilatoa oʼmanaʼuyate. —‍Hue̱ypa cruzte yaarak. —‍Nogi̱ti nogi̱ti ʼuttaʼda oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken aratbuttaj oʼmanigpe̱e̱po oʼpakpo Barrabástaj o̱ʼo̱ro̱kaʼuyate. “Jesústaj huiyokda huasiʼdakbiʼa yanʼbitbit” oʼmanaʼdepo hue̱ypa cruzte kanʼarakeʼpo Pilatoa sorotataʼtaj oʼbayokuyate. 


text:
Jesústaj ayagda huaok onʼotaʼpo (ken konig gobierno huairiayoʼda onʼotikaʼnig) kenpaʼti eʼpid huakiok o̱gkuottaʼpo, 


text:
<pb/>—‍Iʼtiak, judío aratbuten gobierno huairi. —‍Sorotataʼa dakhueʼdikda onʼnopo̱e̱po ʼuttaʼnanada oʼnonaʼuyate. 


text:
<pb/>Simón Cirene huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri Alejandroen Rufoenere huaoj taʼbayaʼ oʼtiakpo kenteda oʼpoknok “Jesúsen cruz tohuaʼdik i̱ʼe̱ne,” oʼnonaʼuyate. 


text:
Sorotataʼa Jesústaj cruzte onʼbetandepo beʼati keʼnen yudtaj yaʼdeyapet aʼnopo̱e̱yaʼpo huid okmo o̱ʼneneʼuyate. 


text:
Huaku kutapen hue̱ymeyen “In judío aratbuten gobierno huairi o̱ʼe̱.” Onʼmadoyaʼuyate. Konige̱po bueydik o̱ʼe̱ onʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Bottaʼ huabereʼeritakon hue̱ypa cruzte onʼmabetaʼuyate. Jesús huadaʼkopen noga̱ opeʼtopen onʼmabetuyate. 


text:
<pb/>Judío aratbuta onʼbapokpo Jesústaj dakhueaʼda onʼtidiʼkeonhuaʼuyate. Kenpaʼti onʼhuadiaypo huakua onʼpekoreʼepo, —‍“Diosen huaboroʼ jak ijsakapoy, bapaʼ huameʼnoe onteʼti ijkaʼapoy.” Iameʼne. 


text:
<pb/>Ken kenpaʼti sacerdote huairi Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeriere huayahuaya dakhueaʼda onʼhuaaʼpo: —‍Nogomeytaj oʼbayareaʼikaʼuyatenigʼa huataʼnayo bueyhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo tihuapokhueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Cristo judío aratbuten huairi kahuarakeʼ. Kenda eʼtiahuaynayo oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱a̱poy. Huabereeriere Jesús onteteyoʼ hue̱ypa cruzte onʼbetpo kenpaʼti Jesústaj dakhueaʼda onaʼuyate. In konig Jesús oʼbueyʼuyate. 


text:
<pb/>Tokhuad eʼhuadte huadari huabada oʼsikonʼuy. Sikki̱re̱gda o̱ʼu̱yate. Tereaʼ eʼhuaddeʼte onteʼti oʼtaʼtuduyate. 


text:
Kenteda niokpo eʼhuadted, —‍Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? —‍Jesúsa ʼuttaʼda oʼokoyonʼuyate. Ken aratbuten huaʼate: “¿Menaʼpo doʼtaj meʼenonne? Doʼhued Dios, doʼhued Dios.” 


text:
<pb/>Sueʼda huakkaʼmona onʼtikupobopo onʼpe̱e̱depo, —‍In huabokerek Elíaskudaktaj onokoy. —‍Onʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogtida huabokerek oʼketonhuaʼpo a̱pon esponja vino paiʼyo oʼtaʼbutaʼpo hue̱ypate oʼbetaʼpo kenpaʼti huakittaʼte oʼnigokteaʼuyate. Kabuyukeʼpo oʼnigokteaʼuyate. 


text:
Ken sorotataj capitána romanoa Jesúskokpen oʼbopo oʼtiahuaypo konig Jesús oʼokoyonpo oʼbueyonnigtaj oʼtiahuaypo, —‍In huabokerek buttida Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱. —‍Oʼdaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenpaʼti ettoneʼ o̱ʼnepo bidtaʼda onʼtiahuayanhuaʼuyate. María Magdalena o̱ʼe̱po kenpaʼti María Jacobo huasueden hua̱ye̱ José Saloméereen hua̱ye̱ o̱ʼnepo. 


text:
Jesús Galileayo e̱e̱ʼte onʼtahuaʼikaʼpo kenpaʼti onʼmanigmanhuada̱ʼikaʼuyate. Kenpaʼti nogomey ettoneʼ huakkaʼmon bidtaʼda onʼtiahuayanhuaʼuyate. Keʼna Jesúsere Jerusalényo̱ onʼhuameʼte. Jesústaj onʼkubarakkaʼuyate. 


text:
José oʼtiakpo meʼpukhueʼ o̱ʼe̱po Pilatotaj oʼhuahuaʼpo “Jesúsenso̱ʼ beyok.” Onaʼuyate. José Arimateayo hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po kenpaʼti judío huairi huakupopakyo hua̱e̱ʼeri o̱ʼu̱yate. Kenpaʼti Dios Huairitaj dakaʼ oʼnigi̱kaʼuyate. 


text:
Josétaj Pilatoa oʼpe̱e̱depo Jesús oʼbueyde oʼmepukeʼpo “¿menpaʼ yaʼbueyonde?” capitántaj onaʼuyate. 


text:
ʼUruda tela huakupete oeʼpo oʼso̱ʼhuarakapo oʼso̱ʼtihui̱yi̱gʼuyate. Aʼtimon huabo sipanaʼkogyo̱ oʼso̱ʼhuedanʼuyate. Kenpaʼti kubarak akbogpete huaboroʼ huida̱ oʼtinokbetanʼuyate. 


text:
Judío aratbuten okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe epokondeʼte domingo emedeʼte María Magdalena Salomé Maríaere Jacoboen hua̱ye̱ ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj huakupete oʼdepo Jesúsenso̱ʼ aso̱ʼhuekeyaʼpo oʼdeʼuyate. 


text:
kubarakyo onʼkuddepo daʼkopente huaboa bokerek huabid huaok yerenanada eʼottaj onʼtiahuaypo onʼmepukeʼuyate. 


text:
<pb/>Okmeʼpukhueʼ meneʼ. Jesús Nazaret hua̱e̱ʼeri kentaj cruzte oʼdarakmeʼ boʼukne. Oʼnoyhuadde. I̱yo̱ ehueʼ o̱ʼe̱. I̱yo̱ onʼhueda̱meʼte. Ehueʼ o̱ʼe̱. Yanʼtiahuayʼ. 


text:
Yanʼhuatiʼ, keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj kenpaʼti Pedrotaj yaʼnonaʼ, “Galileayo huakkuru oʼhuaʼapo. A̱yo̱da kentaj boʼtiahuayapone. Kenda ijjay boʼtiahuayapone.” —‍Kenda huabo huabokereka ettoneʼtaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Ken ettoneʼ kubarakyaʼ oʼnokmonpo diga̱ʼda onmeʼpukpo beʼtapiʼ onbatiaʼpakhueʼ o̱ʼnuyate. Jesúsa María Magdalenataj oʼtiahuayʼeaʼuyate. 


text:
<pb/>Domingo sikyoedda Jesúsa oʼnoyhuaddepo huakkuruda María Magdalenataj oʼso̱ʼtiahuayʼeaʼuyate. Aʼnen Jesúsa siete noki̱re̱gtaj okmaenaʼuyate. 


text:
María oʼhuaʼpo Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼhuahuaʼdepo Jesústaj ijtiahuaydey oʼbatiaʼpakuyate. Kenomey suhueʼnanada o̱ʼnepo onʼbahuikpo. 


text:
Jesús onteʼti oʼnoe kenpaʼti María eʼtiahuaydetada oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. Jesús bottaʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbatiahuayʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok bottaʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri dagte onʼhuaʼuyate. Jesús konig nogkokada o̱ʼe̱po bottaʼtaj oʼbatiahuaydenok 


text:
Jesús o̱ʼe̱ oʼnoki̱e̱ʼdepo nog huanigpe̱i̱kaʼeritaj onʼbahuahuaʼpo “Jesús oʼnoe,” eʼmanaʼtada Jesús oʼnoe nopo̱e̱hueʼda o̱ʼnuyate. Jesúsen once huamataʼmoneritaj oʼmataʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Nogok once huanigpe̱i̱kaʼeri aypo kutopate enʼhuadte Jesús oʼmanokyonʼuyate. “Do eʼnoyhuadte huakkaʼmon doʼtaj mentiahuaydete kenda eʼtiaʼpaktada oʼnoyhuad oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Dakhueʼda moʼe̱ne.” Oʼmanaʼuyate. 


text:
Huaknopo̱e̱ʼeritaj bautiza e̱gkaʼte Diosa oʼmanopoʼyareaʼapo oʼmanoeanhuahuikaʼapo, ayaʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosa castiga oʼmagkadhuahuikaʼapo. 


text:
Do ijpaknok doʼhued huadik eaʼte huaknopo̱e̱ʼeria totoʼ noki̱re̱gtaj onʼmakmaoro̱kaʼikaʼapo. Nog aratbuten huaʼate onaʼpakapo. 


text:
Bihuitaj onʼpayto̱e̱a̱po. Mabokhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Eʼbueyuruhue̱ eʼmaypiʼ bueyhueʼdik o̱ʼneapo. Dakhueʼ aratbuttaj huabaʼa onʼtibataʼteaponok onʼbayarikaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate. Kurudyo̱ Jesús oʼbehuikuyate. 


text:
<pb/>Ken Jesúsa kenda eʼmanadeʼte Diosa Jesús Huairitaj oʼbaktobehuikuyate. Diosen huadaʼkopen oʼhuaduyate. 


text:
Huanigpe̱i̱kaʼeria onʼbahuaʼpo nogyo̱ nogyo̱ ayaʼbayoda Jesúsen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼuyate. Jesús Huairia huakkaʼ oʼbatihuapokikaʼpo Jesúsen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakte teyda oʼbatihuapoknok onʼbayareaʼpo nogda nogda o̱gkikaʼpo konig Diosyoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig o̱gkikaʼuyate, ken.<pb/>


text:
Do Pablo i̱jje̱y. Cristo Jesústaj ijnigpe̱i̱kaʼpo Roma aratbuten huabakuda̱ʼ jakyo i̱ji̱kay. Doʼhued huamaʼbuy Timoteoere i̱jje̱po oʼnigmadoyaʼne. O̱ʼna Filemón huadiʼda o̱ʼe̱ne, oroʼomeyere huadak huaʼa huamanbatiaʼpakeri i̱ʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnen jakyo o̱gkupopakikaʼ, kenomeytaere oʼnigmadoyaʼne. Kenpaʼti oroʼomeyen huaidpo Apiataj Arquipotakon oʼnigmadoyaʼne. Arquipo konig Cristoen huanabaʼ oroʼere huadak huaʼa oʼmanbatiaʼpakikaʼ. 


text:
Oroʼomeyen Apag Diosere Huairi Jesucristoerea opudomeytaj oʼmatinepahuiʼpo moʼnopoʼdurugpakeʼpo moʼnopoʼnoeyeʼpo. Huaknopo̱e̱ʼeritaj Filemóna diʼ oʼmaikaʼpo Huairi Jesústaj dakaʼ oknopo̱i̱kaʼne. 


text:
Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri ayaʼtada on Filemón diʼ iʼmaikaʼ kenpaʼti Huairi Jesústaj dakaʼ iknopo̱i̱kaʼ oʼtipe̱e̱ʼuypo Diostaj ijtionaʼpakpo doʼhued Diostaj dakiti yonaʼikay. 


text:
Huairi Jesústaj dakaʼ iknopo̱i̱kaʼnok aratbuta ʼuruaʼnanada oʼnoknopo̱i̱kaʼ kenpaʼti Cristotaj onʼeretpakpo dakaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼ. Cristo Jesústaj oʼnoknopo̱e̱po durugda o̱ʼneonhuahuikaʼapo kenpaʼti Diosa dakaʼ moʼnigkikaʼapone kanʼnopo̱e̱ʼpo ijmanigtionaʼpakikay. 


text:
Huakkaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj diʼ iʼmaepo iʼbatihuapokikaʼnok nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ Diostaj oʼnoknopo̱e̱. Kenda ijtipe̱e̱depo Diostaj nogi̱ti durugda i̱jje̱y kenpaʼti nogi̱ti Diosen eʼkikaʼtaʼ ijpaki. Konig doʼtaj oeʼuynig, konigti o̱ʼnen huanabaʼ Onésimotaj dakaʼ yaeʼtiʼ Pabloa Filemóntaj onaʼuyate. 


text:
diʼ iʼmaikaʼnok “Eʼpaknayo Onésimotaj dakaʼ yaeʼ,” onaʼne. Do Pablo i̱jje̱y. Toneʼbokerek i̱jje̱po Jesucristotaj huadak huaʼa ijmanmadikikaʼpo oyda huabakuda̱ʼ jakyo i̱ji̱kay. 


text:
“Onésimotaj ʼuruaʼda yaeʼ.” Kenda huakkaʼ ijpakpo onaʼne. I̱yo̱ huabakuda̱ʼ jakyo i̱jje̱po Jesucristotaj doʼhua eʼmanmadikaʼte oknopo̱e̱ʼuynok Onésimo konig doʼhuedsiponig o̱ʼe̱ konig keʼnen huaojonig ijnigʼu̱ynok. 


text:
<pb/>Aʼnenda Onésimo o̱ʼnen huanabaʼa ontaj nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼe̱a̱da oynayo ontaj kenpaʼti doʼtaj eʼnigpe̱e̱taʼ oʼpakikaʼ. Oy Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po ontaj eʼnigpe̱e̱taʼ oʼpak. 


text:
Onte kahueʼpo ijtaʼmonay. Onésimotaj ʼuruteda yaetiʼ. Konig doʼhuednopoʼ oʼnigtaʼmonaʼnigtaj diʼnanada Onésimotaj yaeʼ. 


text:
Jesucristoen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikaʼuynok bokuda̱meʼnok huabakuda̱ʼ jakyo i̱jjunhuay. On i̱yo̱ e̱e̱ʼnayo doʼtaj oʼtihuapokikaʼayetnigʼa i̱yo̱ ehueʼ i̱ʼe̱nok ontehuapaʼ o̱ʼnen huanabaʼ Onésimo doʼtaj beʼtihuapokikeʼ doʼhua eʼpakada 


text:
“Katihuapokeʼpo meʼta̱to̱e̱ʼ,” onahueʼ o̱ʼu̱ynok kenpaʼti kentaʼ iʼpaketpiʼ onte ijnigtaʼmonaʼapoy. Katepiʼ doʼtaj nigkaʼdik meʼe̱ne enaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱ne. 


text:
Diosa oʼpaknok oy kenpaʼti nogok nogok onere onteʼti Onésimo o̱ʼunhuahuikaʼapo konige̱popiʼ ontaj sueʼda huapuugte oʼbakhuaʼuyate. 


text:
O̱ʼnen huanabaʼ iʼtaeonhuahuikaʼaponigʼa huanabaʼyoʼda ehueʼdik iʼta̱e̱a̱po. Konig o̱ʼnen huadiʼnanada huamaʼbueykon iʼta̱e̱a̱po. Doʼhued huamaʼbuy konig i̱jta̱e̱po huakkaʼ diʼ i̱jje̱y. O̱ʼnanayo Onésimotaj nogi̱ti diʼ ya̱e̱ʼ. Ken o̱ʼnen huanabaʼ iʼta̱e̱ nogi̱ti diʼ ya̱e̱ʼ. Ken Huairi Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy o̱ʼe̱nok nogi̱ti diʼ ya̱e̱ʼ. 


text:
<pb/>Ken Jesucristotaj oroʼ onokteyoʼ oknopo̱e̱po konig doʼtaj dakaʼ beʼikaʼnig konigti Onésimotaj dakaʼ yaeʼ. 


text:
Do Pabloa huabaʼa oʼnigmadoyaʼne. Kenda Onésimo dehueaʼ o̱ʼe̱po ontaj oʼyokapone. Jesucristoen huadak huaʼa ontaj onaʼuynok iknopo̱e̱po Diosere iʼnoeonhuahuikaʼapo. Konige̱po doʼtaj dehueaʼ o̱ʼe̱ne. Kenda on iʼnopo̱i̱kaʼnok onahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
E̱e̱ʼ, egʼ do Huairi Jesústaj yoknopo̱e̱po do kanopoʼdurugpakeʼpo huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy i̱ʼe̱po Onésimotaj dakaʼ yadeʼtiʼ. 


text:
<pb/>Kenda onaʼnig iʼnigpe̱e̱a̱pone dakaʼ ijnopo̱e̱po oʼnigmadoyaʼne. Kenpaʼti nogi̱ti menigkaʼ enaʼnayo oʼnigkaʼapone dakaʼ ijnopo̱e̱y. 


text:
Onésimotaj eeʼte kenpaʼti doʼtaj o̱ʼnen jakyo adkorepen huatay dakaʼ menigkatiʼ. Doʼtehuapaʼ onʼtionaʼpakikaʼnok Diosa meʼo̱ro̱kapetpiʼ. Ijjo̱ro̱kpo opudomeytaj huahuaʼdik i̱jje̱a̱petpiʼ. Saludos onʼmanigdiktaʼmonaʼpo kenpaʼti Huairi Jesucristo dakaʼ kanʼmaikeʼpo. 


text:
<pb/>Epafras Cristo Jesústaj oknopo̱e̱nok kenpaʼti oʼnigpe̱i̱kaʼnok doere huabakuda̱ʼ jakyo o̱ʼe̱po opudomeytaj saludos oʼmanigdiktaʼmonaʼ. 


text:
Marcos Aristarcoere Demasere Lucasere doere huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼ saludos oʼmanigdiktaʼmonaʼ. 


text:
Pablo i̱jje̱po Timoteoere Jesucristoen huakikaʼeri o̱ʼe̱po opud Filipos huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼnigmadoyʼne. Huaknopo̱e̱ʼeritaj huamato̱e̱ʼeri huairi kenpaʼti huaknopo̱e̱ʼeritaj huatihuapokeri huairitaj onʼnigmadoyaʼne. Opudomey Jesucristotaj moknopo̱i̱kaʼpo Diostaj ʼuruda moʼnigpe̱i̱kaʼne. 


text:
Apag Dios Jesucristo Huairierea diʼda moʼe̱po dakaʼ boʼtihuapokonhueʼ moʼmatinepahuionhueʼ moʼnopoʼnoeyanhueʼ. Pabloa Filipos huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmationaʼpakuyate. 


text:
Kiriga̱yo̱ʼ kenda opudtaj ijdiknopo̱e̱po durugda Diostaj ijtionaʼpakikaʼpo doʼhued Diostaj dakiti yonikay. Opud ayaʼtada dakiti yonikay. 


text:
Jesucristoa dakhueaʼ eʼkaʼtaj oʼmanopoʼyareaʼ ijmanbatiaʼpakikaʼuy. Opudomey huakkuruda moknopo̱e̱ʼuypo nogok nogokkon oy kenpaʼti doʼtaj onʼtihuapokikaʼne. Doere huadak huaʼa moʼbatiaʼpakikaʼ. Konige̱po Diostaj dakiti yonikay. 


text:
Kenpaʼti aʼnenda Diosa opudtaj moʼmatinepahuiʼuypo huaboaʼda moʼnopoʼkoreaʼuyne. Oy kenpaʼti nogok nogok Jesús eʼtiakte Jesucristotaj moʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosa moʼtihuapokikaʼnok nogi̱ti nogi̱ti ʼurunopoʼda moʼi̱kaʼapone. Jesús eʼtiakte ʼurunanada Diosen boʼkikaʼapone dakaʼ ijnopo̱e̱y. 


text:
Cristotaj dakaʼ yoknopo̱e̱po diʼda o̱ʼnene. Konige̱po kenda dakaʼ ijnopo̱e̱y. Do huabakuda̱ʼ jakyaʼ paiʼda eʼnopoʼe̱te doʼtaj Apag Diosa beʼtihuapokikaʼne. Kenpaʼti huadak huaʼa ijmanaʼnok buttida huaʼa o̱ʼe̱ oknopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne. Diosa diʼnanada meʼe̱po beʼtinepahuiʼpo meʼnopoteypakaʼne. Diosa opuderetaj doeretaj moʼtinepahuiʼpo boʼtihuapokikaʼne. 


text:
Konig Jesucristo diʼnanada moʼe̱ne konigti doʼhuakon ayaʼ opudomeytaj diʼnanada o̱ʼnene. Kenda Diosapiʼ oʼnopo̱e̱. 


text:
Opudtehuapaʼ Apag Diostaj ijtionaʼpaknok nogi̱ti nogi̱ti diʼ moʼmaeapone opud kenpaʼti huayahuaya diʼ moʼmaeapone. ʼUrunanada moʼnopo̱e̱a̱pone kenpaʼti Diosen huakikaʼ dakaʼ moʼnopo̱e̱a̱pone. 


text:
Opudomey huadak eʼkaʼ kanʼnopo̱i̱keʼpo Cristo eʼtiakte Diostaj ʼurunopoʼda huadakyoʼda ka̱gkikeʼpo huakkaʼ ijpakpo ijtionaʼpakikay. 


text:
Ken Jesucristoa boʼtihuapokikaʼnok ʼuruaʼda boʼkikaʼapo. ʼUruaʼnada boʼkikaʼnok Dios ʼuruda o̱ʼe̱ ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po kenpaʼti dakiti Dios ayaʼada o̱dikaʼapo. Kenda ijpakpo ijtionaʼpakikay. Do Cristoen ijnoenok aratbut oknopo̱i̱kaʼdik ya̱ʼneapet. 


text:
<pb/>Doʼtaj huabakuda̱ʼ jakyo megkuda̱ʼuynok Jesucristo cruzte ayaʼtada moʼnigbueyʼuyate huakkaʼada onʼpe̱e̱de. 


text:
Ken Cristotaj yoknopo̱e̱po huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikaʼnok huabakuda̱ʼ jakyo megkuda̱ʼuyne. Kenda ayaʼ gobierno huairien jak sorotataa nogomeypiʼ onʼnopo̱e̱. 


text:
Ken do huabakuda̱ʼ jakyo i̱ji̱kaʼnok konige̱po huakkaʼda huaknopo̱e̱ʼeria onʼnopo̱e̱po Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanaʼtaʼ onʼeretpakikaʼ. Meʼpukhueʼada eʼmanaʼtaʼ onʼpakikaʼ. Kenpaʼti ʼuruaʼda Jesús Huairitaj oʼnoknopo̱i̱kaʼ. Kenda opudomeytakon eʼnopo̱e̱a̱ʼtaʼ ijpaki, egomey. 


text:
Nogomeya̱ menhuadiaypo Cristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼ kenpaʼti ʼuruda huamanbatiaʼpakeri o̱ʼne eʼhuaaʼtaʼ onʼpakpo Cristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼ. Hua̱ʼenda onʼpakpo Cristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakada daknopoʼ ehueada onʼmanbatiaʼpakikaʼ. Kenpaʼti do nogi̱ti paiʼda kaʼnopoʼe̱po onʼpakpo Cristoen onʼmanbatiaʼpakikaʼ. Nogomeynayo daknopoʼda doʼtaj onʼpakpo Diostakon onʼpakpo Jesucristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼ. Jesucristoen huadak huaʼa kenpaʼda buttida huaʼa o̱ʼe̱. Ayaʼada oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼne. Kenda kenpaʼda yamanmadikikaʼ, Dios Huairia Pablotaj onaʼuyate onʼnopo̱e̱. 


text:
Kenda ʼurunopoʼ ehueadapiʼ Cristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼ. Daknopoada Cristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼ. Konige̱po ijdurugpaki. Nogi̱ti nogi̱ti ijdurugpakapoy. 


text:
Doʼtehuapaʼ opuda̱ onʼtionaʼpakikaʼnok. Kenpaʼti Jesucristoen Noki̱re̱ga̱ beʼtihuapokikaʼnok do paiʼda ijnopoʼe̱po kenda doʼtehuapaʼ huadakda o̱ʼe̱a̱po ijnopo̱e̱y. 


text:
Ken Diosen Jesucristoenere ʼuruaʼda eʼkikaʼtaʼ ijjeretpaki. ʼUrunanada eʼmanbatiapakikaʼtaʼ huakkaʼ ijpaki. Okbirahueʼdik i̱jje̱a̱poy. Okbirahueʼda Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakikaʼtaʼ ijjeretpaki. Oy konigti nogok nogok aratbut doʼtaj boʼtiahuaypo moʼpe̱e̱po Jesucristo ʼuruaʼnanada o̱ʼe̱ onʼnopo̱e̱a̱po. Do eʼnoeʼpiʼ eʼbueypiʼ Cristo ʼurunanada o̱ʼe̱ onʼnopo̱e̱a̱po. Kenda ijpaki huakkaʼ. 


text:
Cristo ʼurunanada o̱ʼe̱ ayaʼada kanoknopo̱e̱ʼpo Cristo meʼnopoʼto̱e̱nok kenyoʼda Cristoenyoʼda ijkikay. Kenpaʼti ijbueydepo doʼtehuapaʼ huadakda o̱ʼe̱ kurudyo̱ Diosere durugnanada i̱ji̱kaʼapoy. 


text:
Do eʼnoenayo Jesucristoen huadak huaʼa ijmanmadikadhuaʼapoy huakkaʼada onʼnopoʼkoreaʼpo, huakkaʼ nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Eʼbueypiʼ eʼnoepiʼ kateaʼta ijpaki nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. 


text:
Bueyhueʼ i̱jje̱po ijnoeikaʼapoy dakaʼ ijnopo̱e̱y. Opudomey nogi̱ti nogi̱ti kanoknopo̱e̱ʼpo durugda kaʼneʼpo aʼtihuapokyaʼpo ijnoeapoy. 


text:
Kenyoʼda Jesucristoenyoʼda huadak huaʼa ʼuruaʼnanada ya̱gʼkikatiʼ. Opudte ijhuaʼapetpiʼ huahueʼpiʼ i̱jje̱a̱pet opudomeya̱ ayaʼda onpayoʼ Jesucristotaj dakaʼ oʼnoknopo̱e̱ eʼtipe̱e̱taʼ ijpaki. Onpapayoʼ Jesucristoen huadak huaʼa onʼbatiaʼpakikaʼpo oknopo̱e̱hueʼ huahuadiayeritaj mididhueʼada onʼbatiaʼpakikaʼ eʼtipe̱e̱taʼ ijpaki. Meʼpukhueʼ moʼe̱po huadaknada boʼkikaʼnok oknopo̱e̱hueʼada huadiayeria “kenpaʼda oʼmabueyapoy,” nopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapet. Kenpaʼti opudomey huaknopo̱e̱ʼeri Jesucristoere durugda oʼnoeonhuahuikaʼapoy nopo̱e̱a̱ʼdik moʼe̱a̱pone Diosa. 


text:
Jesucristotaj ijmanbatiaʼpakikaʼnok doʼtaj diga̱ʼda menogkikaʼne. Konigti opudomeytaj diga̱ʼ mogkikaʼne. Doʼtaj diga̱ʼda menogkaʼuyne opuda̱ onʼtiahuayʼuyne kenpaʼti oydakon diga̱ʼda menogkaʼne onʼtipe̱e̱ne.<pb/>


text:
Cristoa moʼnopoʼyareaʼpo moʼnopoʼdurugpakaʼpo kenpaʼti Cristoen noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok konige̱po huayahuaya diʼ eʼmaeʼnayo eʼmatinepahuiʼnayo opudomey ayaʼada konigti yanʼnopo̱e̱po konigti huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼpo kenpaʼda Diosenyoʼda eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ yanʼpakpo ken konig boʼkikaʼnok doʼtaj durugnanada o̱ʼnikaʼapone. 


text:
Hua̱ʼenda eʼpakada sigpiʼ kahueʼ yanikaʼ. “Huadakda o̱ʼne.” Aratbuta moʼtinopo̱e̱ʼ nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Donayo dakteyda ehueʼ i̱jje̱y huataʼda yanʼtinopo̱e̱po yanʼkikaʼ. Nogomey hudaknada o̱ʼne, donayo sueʼda huadak i̱jje̱y, yanʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>Kenpaʼda dakteyda huairi i̱jje̱y Cristo Jesús nopo̱e̱hueʼ o̱ʼu̱ynig konigti opuda̱da yanʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Cristo Jesús keʼna Dios o̱ʼi̱kaʼuyate. Dios e̱ʼe̱a̱da kenpaʼda Dios Huairida e̱ʼi̱kaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
Huabokerek o̱ʼe̱depopiʼ nogi̱ti huairi ehueʼda o̱ʼunhuaʼuy. Apag Diostaj oʼnigpe̱e̱po oʼbueyʼuyate. Konig dakhueaʼ huakaʼerionig hue̱ypa cruzte oʼbueyʼuyate. 


text:
Konige̱po Diosa oʼnoyhuada̱ʼpo oʼtobehuikuyate. Jesústaj oʼtobehuikuyate kurudyo̱. Dios Huairi huadik ʼuruʼdiknada oʼdikkaʼuyate Diosa. Ayaʼada Jesústaj nigpe̱e̱ʼdik o̱ʼnikaʼapo. “Jesús Diosen huakhuairi o̱ʼe̱. ʼUrunanada o̱ʼi̱kaʼ. Kenpaʼda Apag Dios ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ.” Kenpaʼ ayaʼada kurudyo̱ hua̱e̱ʼeria, ayaʼada huadariyo hua̱e̱ʼeria, ayaʼada kubarakyo hua̱e̱ʼeria huikudate onʼtibahuadpo oʼnonaʼapo. Apag Dios ʼurunanada o̱ʼe̱. Ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po. Cristotaj huanigpe̱i̱kaʼeri konig huakjey ʼurunanada o̱ʼnikaʼnok nogomey onʼtiahuaypo onpe̱e̱po oknopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapet. 


text:
Diosa moʼmanopoʼto̱e̱nok Diosen eʼkaʼtaʼ boʼeretpakpo kenpaʼti Diosen eʼkaʼ boʼtihuapokikaʼnok Diostaʼ yanʼmeʼpukeʼikaʼpo oknopo̱e̱batikhueʼda konig kurudyo̱ huahuaʼeri ʼurunopoʼda Diosen huadakaʼda ya̱gʼkikatiʼ. Opudere do e̱e̱ʼte doʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼuyne, oy hueyʼyoda e̱e̱ʼpiʼ nogi̱ti nogi̱ti menʼnigpe̱i̱kaʼ, huadiʼda egomey, huadiʼda pogomey. 


text:
Nogi̱ti nogi̱ti ʼuruaʼda Diosen boʼkikaʼnok nog aratbuta dakhueaʼ huaahueʼdik moʼe̱ne. Diosensiʼpo ʼuruaʼda moʼnoikaʼpo nog aratbutere da huaaʼeriere dakhueaʼ huakaʼeriere moʼnoikaʼpo huadak huaʼa eʼnoeanhuahuikaʼ huaʼa moʼmanbatiaʼpakikaʼpo konig ʼurunanada huakjey boʼeypakikaʼ. Jesucristo castiga aʼmagkayaʼpo eʼtiakdeʼte opudomeytaj durugda i̱jje̱a̱poy. Opudtaj namaʼda manbatiaʼpakonhuahuahueʼ i̱ji̱kamey ijnopo̱e̱a̱poy. 


text:
Diostaj dakaʼ yanʼdurugpakpo huadak moknopo̱i̱kaʼpo moʼnigpe̱i̱kaʼpo huakkaʼ boʼyokikaʼpo opudtehuapaʼ dokon Diostaj bueydik e̱e̱ʼpiʼ opudere durugda i̱jje̱y. 


text:
Opud dakaʼ kanoknopo̱i̱keʼpo do bueydik e̱e̱ʼpiʼ doere monʼdurugpak. Timoteo Epafroditoeretaj oʼbatiaʼpak. 


text:
<pb/>Jesús Huairia eʼpaknayo opudomeyte Timoteotaj i̱dada ijtaʼmonaʼapoy, boʼtahuade̱ʼpo ijtaʼmonaʼapoy. Onteʼti eʼtiakdeʼte opudtaj kenda ijtipe̱e̱depo eʼdurugpaktaʼ ijpaki. 


text:
Timoteonayo doere ʼuruaʼnada Jesucristoen huadak huaʼa oʼmanmadikikaʼuy moʼnopo̱e̱de. Konig huasiʼpoa huaojtaj oʼtihuapokikaʼ konigti beʼtihuapokikaʼpo doere huadak huaʼa oʼmanmadikikaʼuy. 


text:
<pb/>Kenpaʼti opudte Epafroditotaj taʼmonaʼdik i̱jje̱y ijnopo̱e̱y. Aʼnen doʼtaj katihuapokeʼpo onʼnigtaʼmonaʼuyne. Doere Jesucristoen huadak huaʼa oʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼuy. Doere Diosen diga̱ʼda teyda e̱e̱ʼtada oʼkikaʼuy. 


text:
Opudomeyte eʼhuataʼ oʼpakpo huaʼdik o̱ʼe̱. I̱yo̱ dakhueʼda o̱ʼe̱meʼ boʼtipe̱e̱meʼnok moʼmeʼpukemeʼnok. 


text:
Dapitaʼ keʼpoda o̱ʼe̱po huabueydikte o̱ʼe̱meʼ. Buttida ijjay. Diosanayo oʼtinepahuiʼpo oʼyareameʼ. Doʼtakon oʼtinepahuiʼnok nogi̱ti paiʼda ehueʼdik i̱jje̱y. 


text:
Konige̱po oy huakkaʼ eʼtaʼmonaʼtaʼ ijpaki. Onteʼti boʼtiahuaydepo opud kanʼdurugpakeʼpo do kenpaʼti nogi̱ti mepukehueʼdik i̱jje̱a̱poy. 


text:
Dakiti Jesús Huairi yanʼnopo̱e̱po konig huamaʼbuy durugteda yadetiʼ Epafroditotaj. Konig Epafrodito nog huaknopo̱e̱ʼeria huadak e̱gkikaʼnayo “Huadakda o̱ʼnikaʼ,” yanʼmaknopo̱i̱kaʼ. 


text:
Keʼna Cristoen oʼkaʼpo beʼtihuapokpo oʼbueyaymeʼ. Opudomeynayo bidteda e̱ʼe̱o̱k doʼtaj tihuapokhueʼdik e̱e̱ʼtada keʼna i̱yo̱da o̱ʼe̱po beʼtihuapokikameʼne.<pb/>


text:
Nogi̱ti oʼnonaʼne, egomey pogomey, Jesús Huairitaj moknopo̱e̱po yanʼdurugpakikaʼ. Aʼnen oʼnonmadikameʼne. Kenda eʼbatihuapok ijnopo̱e̱po a̱ro̱ghueʼada onteʼti oʼnigmadoyaʼne. 


text:
Namaʼda huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Dakhueaʼda huakaʼeri o̱ʼne. ¡Keyoj! Pe̱e̱hueʼ yanetiʼ. Aʼnopoʼyareayaʼpo huabokerek siʼdakoktegdik moʼe̱ne. Namaʼda onʼmanmadikaʼikaʼ. 


text:
Oroʼomeynayo hueretaʼda huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ne. Diosensiʼpo o̱ʼe̱ne oʼnopo̱e̱po Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱po Diostaj durugda o̱ʼe̱po “dakiti Dios” oʼtionaʼpakikaʼne. Doʼtaj onʼsiʼdakoktegdenok huadakda i̱jje̱y nopo̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Huadakda ijkikaʼpo Diosensiʼpo i̱jje̱y nopo̱e̱hueʼdik i̱jje̱y. Huadakda ijkikaʼpo Diosensiʼpo i̱jje̱y huakkaʼmona namaʼda onʼnopo̱e̱piʼ donayo huadaknanada i̱jje̱y nopo̱e̱hueʼdik i̱jje̱y. 


text:
Do eʼsiʼpoe̱ʼ ocho huameʼnoe e̱ʼe̱deʼte menʼsiʼdakoktegʼuyne. Israel aratbut ijsiʼpoe̱ʼuy. Benjamín aratbut i̱jje̱y. Doʼhued huaoj hua̱ye̱ere hebreo huaʼa huaʼaeri o̱ʼnuy. Hebreo aratbut i̱jje̱y. Konig fariseo hua̱e̱ʼeri Moisésen huaʼa onʼmanmadikaʼikaʼ dokon konigti yoknopo̱i̱kaʼuy. 


text:
Kenpaʼti Moisésen huaʼa diga̱ʼda ijjeretpakpo Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼda ijmagkikaʼuy. Moisésen huaʼa ayaʼda ijkikaʼuy. Pablo dakhueaʼ oʼkaʼ beʼapiʼ huaahueʼdik menikaʼuyne. 


text:
Aʼnenda ken konig ijkikaʼuy, huadakda ijkikay ijnopo̱e̱po namaʼda ijnopo̱i̱kaʼuyate. Oynayo Jesucristotaj yoknopo̱e̱po kenyoʼda huadak o̱ʼe̱ ijnopo̱e̱y. 


text:
Jesucristo doʼhued Huairitaj eknopo̱e̱ʼ huadaknanada e̱e̱ʼtada kenda i̱jje̱ʼuy kenpaʼti kenda ijkikaʼuy doʼtehuapaʼ konig tajpo o̱ʼe̱ ijnopo̱e̱y. Cristotaj yoknopo̱e̱po kenda ijkikaʼuy tajponig ijmaenʼuy. Do ijkikaʼuy konig tajpo e̱e̱ʼtada Cristotaj eknopo̱e̱ʼnayo ʼurunanada o̱ʼe̱nok kendayoʼda ijpaki. 


text:
Kenpaʼti Jesucristotaj yoknopo̱e̱nok keʼnen i̱jje̱po Diostaj huadakda i̱jje̱y. Moisésenbaʼ ijnigpe̱i̱kaʼnok “Huadakda o̱ʼe̱,” Diosa doʼtaj onahueʼ e̱e̱ʼtada Jesucristotaj eknopo̱a̱taj “Huadakda o̱ʼe̱,” Diosa menaʼpo Jesucristo Diosensiʼpotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj “Huadakda o̱ʼne,” Diosa oaʼikaʼ. 


text:
Kentayoʼda Cristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ ijjeretpakikay. Konig Dios teyda o̱ʼe̱po Jesucristotaj eʼbueytada oʼnoyhuada̱ʼuyate konigti teyda o̱ʼe̱po huanigpe̱i̱kaʼ doʼtakon beʼtihuapokikeʼpo kenpaʼti huadakyo eʼkikaʼ doʼtakon teyda beʼtihuapokikeʼ. Konig Cristo Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼpo paiʼda oʼnopoʼe̱po oʼbueypo oʼnoyhuaduyate. Konig Jesús doʼhuakon Diostaj eʼnigpe̱i̱kaʼte paiʼda ijnopoʼe̱po ijbueyapoy. 


text:
Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri huabueyere ijnoyhuadapoy ijnopo̱i̱kay. Nogi̱ti nogi̱ti Diostaj aʼdurugpakayaʼpo katepiʼ oroʼ oʼkaʼne nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ monʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>Kenda e̱e̱ʼtaʼ ijpaki kenpaʼti kenda eʼkaʼtaʼ ijpaki kahued i̱jje̱y. Kenpaʼti ʼurunanada e̱ʼhua̱e̱ʼ Diosa oʼpakikaʼnig donayo ehuedda i̱jje̱y. Jesucristo meʼnopoʼto̱e̱nok konig ʼurunanada konig Diosa oʼpakikaʼnig huakkaʼ e̱e̱ʼtaʼ ijpaki kenpaʼti eʼkikaʼtaʼ ijpaki. 


text:
Kenyoʼda ʼurunanada konig Dios oʼpakikaʼnig ehuedda i̱jje̱y ijnopo̱e̱po kenda ijkadhuahuikaʼuy kenpaʼda yokkahuuddey. Cristoenyoʼda eʼkikaʼtaʼ ijjeretpaki. 


text:
Apag Dios kenda oʼpakikaʼnig kenyoʼda huakkaʼ eʼkikaʼtaʼ ijpaki. Jesucristotaj yoknopo̱e̱po ijnigpe̱i̱kaʼpo Diosa huadak beʼto̱e̱ne kenpaʼti Cristo Dioste beʼtohuaʼapone. 


text:
<pb/>Opudpiʼ ayaʼda dakaʼ Jesucristotaj moknopounhuahuaʼdepo konig do ijkikameʼnig yokkahuuddey Cristoenyoʼda ijpakpo ijkikay ken konig yanʼpakpo ya̱gʼkikatiʼ. Nogded eʼnopo̱e̱ʼnayo kanopo̱e̱ʼpo Diosa moʼnopo̱e̱a̱ʼapone. 


text:
<pb/>Doʼtaj mentiahuayikaʼpo konig dakaʼ ijkikay kenpaʼti konigti ya̱gʼkikatiʼ. Kenpaʼti nogomey oroʼtaj onʼtiahuaypo huadakda o̱gkikaʼ. Kenomeytakon yanʼbatiahuaypo konigti ya̱gʼkikatiʼ, egomey pogomey. 


text:
Huakkaʼmona Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y eaʼada huadakda kikahueʼ o̱ʼne. Konig Cristo cruzte moʼnigbueyʼuyate oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱gkikaʼ kenomeya̱kon konigti o̱gkikaʼ. Kenda aʼnenda kiriga̱yo̱ʼ oʼnonaʼikameʼne. Onteʼti suhueʼnada i̱jje̱po oʼnonaʼne. 


text:
Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete Diosa castiga oʼmagkaʼapo, ehueʼda o̱ʼneapo. Diostaj pakhueʼ o̱ʼnepo kenpaʼda aypo huamaiʼhue̱piʼ oʼderetpakikaʼ. Namaʼda o̱gkikaʼpo huadakda ijkay eʼnopo̱a̱da biraʼdik o̱ʼne. Kenpaʼti katetapiʼ onʼtiahuayikaʼnig onʼeretpakikaʼ. 


text:
Oroʼomeynayo kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ne. Oroʼen Jesucristo Huairi, oroʼen huamanopoʼyareaʼeri oroʼtaj moʼnigtiakaponok oʼnigi̱kaʼne. 


text:
Oroʼomeyen paiʼda hua̱so̱ʼtaj oʼmaso̱ʼto̱e̱po huaboso̱a̱ʼ mogkaʼapone. Konig Cristoen ʼuruaʼnanada hua̱so̱ʼ konigti mogkaʼapone. Konig Cristo teynanada o̱ʼe̱po ayaʼtada oʼmato̱e̱po, ken konig teyda o̱ʼe̱po huaboso̱a̱ʼ mogkaʼapone.<pb/>


text:
Konige̱po Jesús Huairitaj dakaʼda yanoknopo̱i̱kaʼpo batikhueʼda yanoknopo̱i̱kaʼ, huadiʼda egomey pogomey. Jesústaj dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼnok durugda i̱jje̱po konig doʼhued gana huakaʼeri moʼe̱ne. Opudomeytaj huakkaʼda ijpakpo eʼtiahuaytaʼ ijpaki, huadiʼda egomey pogomey. 


text:
<pb/>Evodia kenpaʼti Síntique huaknopo̱e̱ʼeri huaidpo moʼe̱nok yanʼnopoʼnoeypo konigti yanʼnopo̱i̱kaʼ, ijjay. 


text:
O̱ʼnakon hueretda huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy oʼmanmadikikaʼuy, inomey bottaʼ ettoneʼtaj kanʼnopoʼnoeyʼe̱po yabatihuapok. Kenomey doere Clementeere nogomeyere huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakikaʼuy. Kenomeyen huadik Diosen huanoeonhuahuikaʼ berobaʼte Diosa oʼtimadoyaʼdepo Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Jesús Huairi oʼtiakdeaponok opud huadakda o̱ʼnepo huayahuaya bahuadiayhueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼne ayaʼada kanʼnopo̱i̱keʼ. 


text:
<pb/>Katetapiʼ mepukehueʼ ya̱ʼnepo Diostaj yanʼtionaʼpakikaʼ. Menpaʼ e̱gkapiʼ yanʼtionaʼpakpo dakiti yadaʼikaʼ. Katepiʼ bopakpo yanʼtionaʼpakikaʼ. 


text:
Diosa ʼuruaʼnada moʼnopoʼnoeya̱ʼapone. Oroʼomeynayo huataʼda nopoʼnoeya̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. Jesucristotaj moknopo̱e̱nok Diosa dakaʼ moʼnopoʼnoeya̱ʼikaʼapone. Katepiʼ huadakda e̱ʼhua̱e̱ʼ, katepiʼ ʼuruda eʼkikaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>Keneʼhua̱ya̱ʼ oʼnonaʼne egomey, pogomey, buttida huaʼa, buttida eʼnopo̱e̱yoʼda yanʼnopo̱i̱kaʼpo, huadakda huakikaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼpo, nogomeytaj butukdikyoʼ yamaknopo̱i̱kaʼpo, ʼuruʼnopoyoʼ eʼkikaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼpo, diʼ eʼmaikaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼpo, katetapiʼ huadakda o̱ʼe̱ onʼbatiaʼpakikaʼnig yanʼnopo̱i̱katiʼ. 


text:
<pb/>Opudomeytaj ijmanmadikadhuahuikaʼuy dakaʼ onʼpeonhuahuikaʼuyne kenda ya̱gʼkikatiʼ. Kenpaʼti ayaʼda ijkikaʼuynig boʼtiahuayonhuahuaʼuy, kenda ya̱gʼkikatiʼ. Ken konig boʼkikaʼpo Apag Dios huamanopoʼnoeya̱ʼeri opudere moʼi̱kaʼapone. Pablotehuapaʼ huakupe Diostaj onʼyokikaʼuyate Filipos huaknopo̱e̱ʼeria. 


text:
<pb/>Doʼtaj onteʼti okkahuehueʼ o̱ʼnikaʼnok Jesús Huairitaj huakkaʼ ijdurugpaki. Doʼtaj eʼtihuapoktaʼ eʼpakada kahueʼdik moeʼu̱yne. 


text:
Paiʼda i̱jje̱y ahueʼ i̱ji̱kay. Konig i̱ji̱kaʼpo katepiʼ to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼpiʼ kenda Diosa oʼpaknig ijnopo̱e̱po durugda i̱ji̱kay. 


text:
Nogok paiʼda i̱jje̱ʼuy. Aʼnenda huakkaʼ ijto̱e̱ʼuy. Paiʼda i̱jje̱po durugda e̱ʼdik i̱jje̱y ijnopo̱e̱dey oyda kenpaʼti huakkaʼda ijto̱e̱po durugda e̱ʼdik i̱jje̱y ijnopo̱e̱dey oyda. 


text:
Kenpaʼ eaʼpiʼ do paiʼda eʼnopoʼe̱te onʼtinepahuiʼpo onʼtihuapokuyne. Huadakaʼda boʼkaʼuyne ijnopo̱e̱y. 


text:
<pb/>Opudenbayo huaboaʼda Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼte Macedonia huadaribayaʼ eʼhuadeʼte opud Filipenses huaknopo̱e̱ʼeriayoʼda huakupe onʼyokuyne. Huadak huaʼa moʼpe̱e̱depo durugda moʼe̱po onʼyokuyne. 


text:
Kenpaʼti Tesalónica huakkaʼ jakyo e̱e̱ʼte huahued e̱e̱ʼte doʼtaj aʼtihuapokyaʼpo nogok nogok huakupe onʼnigtaʼmonikaʼuyne. 


text:
Huakupe doʼtehuapaʼ Diostaj boʼyokikaʼnignayo sueʼda ijpaki. Doʼtehuapaʼ boʼyokpo Diostaj huakkaʼ moʼdurugpakaʼnok Diosa ʼurunanada moʼnigkadhuahuikaʼapone. Kenda huakkaʼ ijpaki. 


text:
Epafrodito opuden huakupe meʼnigtotiakmeʼne. Dakhuapa kenpaʼti nogi̱tida ijbaedemey. Huakkaʼda ijto̱e̱y. Kenda doʼtaj onʼyokmeʼne konig Diostaj eʼyok ʼuruʼhui̱e̱o̱nigda durugda oʼbaeʼ. 


text:
Dios Jesucristoere huakkaʼnanada onʼto̱e̱po diʼnanada moʼe̱po opudomeytaj dakaʼ tihuapokdik moʼe̱ne. Katetapiʼ paiʼda e̱e̱ʼnayo Diosa boʼyokapone. 


text:
Apag Dios ʼuruaʼnanada o̱ʼunhuahuikaʼ, ʼUruaʼnanada Dios, monʼtionaʼpakikaʼ. Nogi̱ti keneʼhua̱ya̱ʼ Pabloa huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmadiktaʼmonaʼpo oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Ayaʼ Jesucristoen huabaktieʼeaʼeritaj yanʼmadiktaʼmonaʼ. Ken huamaʼbuy doere o̱ʼnepo moʼdiktaʼmonaʼne. 


text:
Ayaʼda Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeria moʼdiktaʼmonaʼne. Roma huairien jakyo huaknopo̱e̱ʼeriakon huakkaʼ onʼpakpo moʼdiktaʼmonaʼne. 


text:
<pb/>Jesucristo oroʼomeyen Huairia opudomeytaj moʼtinepahuiʼpo boʼtihuapokikeʼ. Kenpaʼ ijtionaʼpakikay, do Pablo.<pb/>


text:
Kenda Diosa i̱da oʼkaʼapo Diosa Jesucristotaj oʼnopo̱e̱a̱ʼuyate. Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeritaj kenda kamanopo̱e̱ʼpo Jesucristotaj oʼnopo̱e̱a̱ʼuyate. Doʼtaj Jesucristoa Diosen huataʼmoneri meʼnigtaʼmonameʼne. Do Juan Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri huanabaʼ i̱jje̱y. Kenda Diosa i̱da oʼkaʼapo Diosen huataʼmoneria meʼnopo̱e̱a̱meʼne. Kenda opudomeytaj onʼnigmadoyaʼne. 


text:
Diosa meʼnopo̱e̱a̱meʼne buttida ijjay. Ayaʼ Jesucristoa meʼnopo̱e̱a̱meʼne buttida ijjay. Ayaʼda ijtiahuaymey buttida ijjay. 


text:
<pb/>Kenda Diosa oʼkaʼapo meʼnopo̱e̱a̱ʼdemeʼne. In berobaʼte onʼnigmadoyaʼne. Keʼna onʼmonaʼpakikaʼapo durugda o̱ʼnikaʼapo. Huaknopo̱e̱ʼeri e̱gkupopakte in eʼmadoyaʼtaj onʼpe̱e̱po onʼnigpe̱i̱kaʼpo durugnada o̱ʼnikaʼapo. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe meyo̱hueʼda o̱ʼe̱. Siete huabataʼdikeaʼ jakeritaj Juana oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Asia huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ opudomey Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri Apagbaʼtaj aʼpe̱e̱yaʼpo boʼkupopakikaʼ. Siete huabataʼdikeaʼ jakeritaj onʼnigmadoyaʼne. Dios oy o̱ʼi̱kaʼ. Aʼnennada o̱ʼi̱kaʼuy. Kenpaʼti nogok boʼhuatiakapone. Diosa opudomeytaj dakaʼ moʼnigkikeʼpo moʼtinepahuiʼpo kenpaʼti opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼmanopoʼnoeyikeʼ. Siete Diosen Noki̱re̱ga̱ Diosyo o̱ʼnikaʼpo konigti opudomeytaj dakaʼ moʼnigkikeʼpo moʼmatinepahuiʼpo kenpaʼti moʼmanopoʼnoeyikeʼ. 


text:
Opudomeytaj Jesucristoakon dakaʼ moʼnigkikeʼpo moʼmatinepahuiʼpo moʼmanopoʼnoeyikeʼ. Jesucristoa Diostaj buttida oʼhuaaʼikaʼuyate. Konig huakkurueritaj Diosa Jesucristotaj kubarakyaʼ oʼnoyhuada̱ʼuyate. Diosere o̱ʼeonhuahuikaʼpo. Huakkurueri huairi o̱ʼi̱kaʼ. Ayaʼ huadaribayaʼda gobierno huairia Jesucristotaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Jesucristoa oroʼomeytaj diʼda moʼe̱ne. Oroʼomeytaj moʼnigbueydepo keʼnen mimia oroʼomeyennopoʼtaj moʼnopoʼtihuekeʼpo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼbakkahueaʼuyne. 


text:
Oroʼomeytaj konig huairionig boʼyahueaʼuyne. Konig Cristoen huamanigtionaʼpakikaʼerionig sacerdote boʼyahueaʼuyne. “Dakiti Dios.” “Diosnayo huadakda o̱ʼe̱.” Tionaʼpakikaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Kenpaʼti Diostayoʼda nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Dios Jesucristoen apag o̱ʼe̱. Jesucristo hueretda Huairi o̱ʼe̱. Kenpaʼda huadakda o̱ʼi̱kaʼ. Kenyoʼda ʼuruaʼda kenpaʼti teynanada o̱ʼi̱kaʼ. Ayaʼada kenda kanʼbatiaʼpakikeʼ. Ayaʼtada teyda kamanikeʼ. Kenpaʼti ayaʼada Jesucristotaj kanʼnigpe̱i̱keʼ. Kenyoʼda ka̱i̱keʼ. 


text:
<pb/>Yanʼtiahuaytiʼ, Cristo ʼurunanada o̱ʼe̱po konig e̱ʼsi̱hui̱ʼyo̱ eʼhuarakte ayaʼada boʼtiahuayapone. Kenomeya̱kon onʼpidtukaʼuyatenigʼa Cristotaj onʼtiahuayapo. Nogbayaʼ nogbayaʼ nog aratbut nog aratbut ayaʼbayoda hua̱e̱ʼeri ayaʼada yanʼtiahuayapet. Paiʼnanada o̱ʼnepo yanʼbahuikapet. Huakkaʼ onʼmeʼpukpo yanʼbahuikapet. Ken konigda o̱ʼe̱a̱po. 


text:
<pb/>“Do Dios i̱jje̱po huakkuru hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Konig la letra A huakkuru letra o̱ʼi̱kaʼnig do huakkuru hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. I̱jjeonhuahuikay. Kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱po konig la letra Z keneʼhua̱ya̱ʼ letra o̱ʼi̱kaʼnig do keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y, i̱jjeonhuahuikaʼapoy.” Huairi Diosa oaʼuyate. Kenyoʼda teyda o̱ʼe̱po ayaʼda kaʼdik o̱ʼe̱. Oy o̱ʼi̱kaʼ. Aʼnennada o̱ʼi̱kaʼuyate. Nogok moʼnigtiakapone. Cristo ʼurunanada o̱ʼe̱nig Diosa Juantaj oʼtiahuayʼeaʼuyate. 


text:
<pb/>Juan i̱jje̱po Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱po opuden huamaʼbuyonig i̱jje̱y. Opudomey Jesucristotaj moknopo̱e̱po paiʼda moʼnopoʼe̱de. Opudomeyere dokon paiʼda ijnopoʼeonhuahuay. Opudomeyere Diosen Huairi Jesucristotaj oknopo̱i̱kaʼpo oʼnigpe̱i̱kaʼne. Opudomeytere Cristo boʼtihuapokeʼpo Diostaj oknopo̱i̱kaʼpo oʼnigpe̱i̱kaʼpo batikhueʼ o̱ʼi̱kaʼne. Diosen Huadak Huaʼa ijmanbatiaʼpakikameʼnok kenpaʼti Jesucristotaj ijmanbatiaʼpakikameʼnok hua̱gkutaʼmejyo Patmosyo huabokereka boʼtohuaʼuyne. 


text:
Patmosyo domingote, Huairi Jesucristotaj eʼtionaʼpakikameʼnoete Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼtoeonhuaʼdepo taʼpoyen doʼtaj beʼapiʼ Jesucristoapiʼ ʼuttaʼda menokoyʼuyne. Konig trompetatoneʼa eapaʼ ʼuruaʼda menaʼuyne. Kentaj ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>—‍Do konig la letra A i̱jje̱po, huakkuru hua̱e̱ʼeri i̱jje̱po ijnoeonhuahuikay. Kenpaʼti konig la letra Z keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Kenda iʼtiahuaydenig berobaʼte yamanigmadoyaʼ. Asia huadariyo huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigbaʼtaʼmonaʼ. Huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼerien jakyo o̱gkupopakikaʼ, Efeso huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigbaʼtaʼmonaʼ. Esmirna huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigbaʼtaʼmonaʼ kenpaʼti Pérgamo huaknopo̱e̱ʼeritaj, Tiatira huaknopo̱e̱ʼeritaj, Sardis huaknopo̱e̱ʼeritaj, Filadelfia huaknopo̱e̱ʼeritaj, Laodiceayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigbaʼtaʼmonaʼ. —‍Menaʼuyne. 


text:
Keʼna konig Diosen Huasiʼpo Diosa oʼtaʼmonaʼuyate, huabokerek huaʼite oʼbopo oro huakjey huakpakaʼ nopoyo ijtiahuayʼuy. Huabokerek eʼboʼte ijtiahuayʼuy. Konig huairitoneʼ ʼuruaʼda oʼdotʼikaʼnig yudtaj huabidokda eʼot ijtiahuayʼuy. Huabidokda oʼotpo, huaka̱gkate e̱ʼti̱e̱ʼ orobijtoneʼ oʼotuy. 


text:
Huakuhuij yerenanada konig kutajmenonig konig huakupakunoʼte yerenanada o̱ʼi̱kaʼ ken konig huakuhuij o̱ʼe̱po, huakpo konig taʼak diga̱ʼda eʼbakpakonig eyda o̱ʼe̱po, 


text:
huaʼikon ʼurunanada o̱ʼe̱po konig siroeyonig eynanada konig senognada o̱ʼe̱po ken konig huaʼi ʼurunanada o̱ʼe̱po, ʼuttaʼnanada oaʼpo konig hua̱hue̱toneʼ eapaʼ ʼuttaʼnanada oʼikaʼ konigti keʼna ʼuttaʼnanada oaʼpo. 


text:
Keʼnenbaʼ huadaʼkopen siete siokpo o̱ʼe̱meʼ. Teyda o̱ʼe̱po oʼto̱e̱meʼ. Diosen huaʼa i̱ghuaʼda oʼmanaʼikaʼnig konig keʼnen huakittayaʼ siro o̱ʼo̱ro̱kmeʼ. Siro botpenpenda igkuʼetda o̱ʼe̱po, keʼnenkok konig niokpo eynanada oʼtaʼteikaʼ. Keʼnenkok niokponig eynanada o̱ʼe̱meʼ. Kentaj ijtiahuayʼuy. 


text:
<pb/>Huairi Jesucristotaj ijtiahuaydepo eʼbueyonig keʼnenʼitaʼpote i̱jhue̱konʼuy. Konig huakkaʼnanada ijmeʼpukpo i̱jhue̱konʼuy. Huadaʼkopen beʼtibataʼtepo, —‍Meʼpukhueʼ ya̱e̱ʼ. Do huakkuruda hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. 


text:
Doyoʼda ijnoeonhuahuaʼapoy. Do ijbueyʼuynigʼa onteʼti ijnoyhuadpo batikhueʼada ijnoeonhuahuikaʼapoy. Aratbut bueydik o̱ʼneapo manaʼdik i̱jje̱y kenpaʼti aratbutkudaktaj mato̱i̱kaʼdik i̱jje̱y. 


text:
Kenda iʼtiahuaydenig yamanigmadoyaʼ. Kenda konig oyda o̱ʼe̱ kenpaʼti konig o̱ʼe̱a̱ponig yamanigmadoyaʼ. 


text:
Siete siokponig keʼna o̱ʼne. Kenpaʼti oro huakaʼ siete huakjey huakpakaʼ keʼna o̱ʼne Diosa soataʼyo oʼnopo̱i̱kaʼuyate. Diosa manopo̱e̱a̱hueʼ o̱ʼunhuahuikaʼuynigʼa oyda ijmanopo̱e̱a̱ʼapoy. Ken siete siokponig siete huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼerien huamato̱e̱ʼeri huairi o̱ʼne. Siete huakjey huakpakaʼ siete huakkaʼ jak huaknopo̱e̱ʼeriomey kenda o̱ʼne. —‍Huairi Jesucristoa kurudya̱ʼ menameʼne.<pb/>


text:
Efeso huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huamato̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ. In onaʼnigda yamanigmadoyaʼ: “Do Huairi Jesucristo i̱jje̱po doʼhued huadaʼko huabaʼ siete siokpo ijmato̱i̱kay. Siete oro huakaʼ huakjey huakpakaʼte ijhuaʼikay. Huaknopo̱e̱ʼeriere i̱ji̱kay. 


text:
Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeri o̱gkikaʼ ijmaknopo̱e̱y. Opudomey Efeso huaknopo̱e̱ʼeri diga̱ʼda Diosen boʼkikaʼnig kenda oʼnoknopo̱e̱ne. Doʼtaj moʼnigpe̱i̱kaʼpo huakkaʼda boʼkikaʼdepo batikhueʼada boʼkikaʼnig oʼnoknopo̱e̱ne. Huabokerek opudomeyere o̱ʼnepo dakhueaʼ o̱gkikaʼnok onteʼti oroʼomeyere kupopakhueʼdik moʼe̱ne, moʼmanaʼikaʼuy. Kenda oʼnoknopo̱e̱ne. Kenpaʼti nogomey huamanmadikaʼeri opudomeyere o̱ʼnepo, ‘Diosa huataʼmonaʼeri huamanmadikaʼeri o̱ʼe̱y.’ Namaʼda monaʼuyne. Kenomeytaj dakaʼ moʼbatiahuaydepo moʼpe̱e̱po da huaaʼeri o̱ʼne, moʼnokotuy. 


text:
Doʼtaj moknopo̱e̱po dakaʼ moknopo̱e̱po paiʼda moʼnopoʼeonhuahuikaʼpo okbatikhueʼada moknopoeonhuahuikaʼpo doʼtaj huakkaʼda boʼkikaʼpo a̱ro̱ghueʼada boʼkikaʼuyate. 


text:
Huakkuruda doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po doʼtaj huakkaʼ diʼda o̱ʼnikaʼuy. Kenpaʼti huayahuaya huakkaʼ diʼ moʼmaikaʼuy. Oynayo suhuigda diʼ onʼmaikaʼne. Kenda dakhueʼda o̱ʼe̱nok konig pakhueʼ i̱jje̱y. 


text:
Konig huakkuruda huayahuaya diʼda moʼmaikaʼuy kenpaʼti doʼtaj huakkaʼda diʼda o̱ʼnuyne, kenda okkahuehueʼ yanikaʼ. Yanʼnopoʼkoreaʼ. Konig huakkuruda huakkaʼda diʼ o̱ʼnuyne onteʼti diʼda meʼnikaʼ. Nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo opudomeytaj onʼhuahuaʼapone. Castiga aʼmagkayaʼpo onʼhuahuaʼapone. Nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo konig huakjey eʼbakkayʼonig opudenbayaʼ onteʼti doʼtaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼneapone. 


text:
Opudomeyanayo huadakda bokaʼpo nicolaítas namaʼda enʼmanmadikaʼtaj boʼhuadiayne. Dokon nicolaítas namaʼda enʼmanmadikaʼtaj ijbahuadiay. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼnigda dakaʼ ayaʼada kanʼpe̱e̱ʼ: Opudomey dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼne onʼnigpe̱i̱kaʼpo okbatikhueʼada onʼnigpe̱i̱kaʼpo konig dakhueaʼ kikahueʼ moʼe̱po gana huakaʼeri moʼe̱a̱po. Kurudyo̱ Apag Diosere durugnanada moʼeonhuahuikaʼapo. Efeso huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigmadoyaʼ.” Jesucristoa doʼtaj Juantaj kenpaʼ menameʼne. Esmirna huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj Juana oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Esmirna huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ. In onaʼnig yamanigmadoyaʼ: “Do huakkuruda hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Do keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. Ijbueyʼuynigʼa onteʼti kubarakyaʼ ijnoyhuadpo onteʼti ijnoeonhuahuikay. Opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼnonaʼpo: 


text:
Ayaʼda boʼkikaʼnig ayaʼ paiʼda moʼnopo̱i̱kaʼnig kenda ijnopo̱e̱y. Opudomey katepiʼ mato̱e̱hueʼ moʼe̱po paiʼda moʼe̱po Diostaj moknopo̱i̱kaʼpo Diosen huakkaʼda moʼmato̱i̱kaʼne. Kenda ijnopo̱e̱y. Judío aratbuta opudomeytaj moʼhuamahui̱ʼi̱kaʼnig. Kenda ijnopo̱e̱y. Oroʼ judío hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱y. Diosen aratbut o̱ʼe̱y. Namaʼda monaʼpo totoʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo totoʼen o̱ʼnikaʼ. 


text:
Opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼda mogkaʼaponigʼa meʼpukhueʼda yaneʼtiʼ. Totoʼa kenda oʼpakpo menpaʼti Diostaj oknopo̱e̱batikhueʼda e̱ʼdik ya̱ʼe̱taʼpo aʼnopo̱e̱yaʼpo suhueʼda opudomeytaj huabakuda̱ʼ jakyo boʼkuda̱ʼapone. Diez huameʼnoe paiʼda moʼnopoʼe̱a̱po. Paiʼda huabueydikteda e̱ʼe̱a̱da doʼtaj okbatikhueʼda menoknopo̱e̱po menigpe̱i̱kaʼnok dakhuapa boʼyokapone, Diosere moʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj monaʼnig dakaʼ ayaʼada yanʼpe̱e̱ʼ. Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri okbatikhueʼda eknopoeonhuahuikaʼnayo konig gana huakaʼeri moʼe̱po eʼbueydeʼte taʼakyo maenhueʼ moʼe̱a̱pet.” Esmirna huaknopo̱e̱ʼeritaj kenpaʼ yamanigmadoyaʼ Jesucristoa doʼtaj Juantaj menaʼuyne. Pérgamo huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj Juana oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Pérgamo huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ. In onaʼnig yamanigmadoyaʼ: “Do Diosen huaʼa huamanaʼeria oʼnonaʼne. Diosen huaʼa konig siro botpenpenda igkuʼetda o̱ʼi̱kaʼnig oʼnonaʼne: 


text:
Ayaʼda boʼkikaʼnig ken doʼa ijnopo̱e̱y. Huakkaʼ jakyo kente opudomey moʼnoikaʼ ayaʼada totoʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ onʼpakikaʼ. Opudomeyen huakkaʼ jakyo totoʼ konig huairi e̱e̱ʼpiʼ opudomeynayo doʼtayoʼda eʼnigpe̱e̱taʼ boʼpakikaʼ. Doʼtaj moknopoeonhuahuikaʼpo batikhueʼ moʼe̱ne. Ke̱yo̱ o̱ʼnen huakkaʼ jakyo kente totoʼ o̱ʼi̱kaʼ Antipasa hueretda huadik oʼmanaʼikaʼpo, Jesucristotaj yanoknopo̱e̱ʼ oʼmanaʼikaʼuy. Antipasa meknopo̱i̱kaʼnok nog huabokereka oʼdarakuyate. Kentaj eʼdarakdeʼte opudomey doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po batikhueʼada doʼtaj oʼnoknopo̱e̱ne. 


text:
Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri Pérgamoyaʼ suhueʼada namaʼda boʼkikaʼpo opudomeyere suhueʼada namaʼda huaknopo̱e̱ʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼ. Konig aʼnennada Balaam namaʼda oʼmanmadikaʼuyate. Dios eʼketkaʼtaj ʼuhua onʼarakpo eʼnigmahui̱gdeʼ Israel aratbut ken huaen kanʼbapikeʼ kenpaʼti Israel aratbut nogen hua̱to̱e̱ʼtaj nogtaj nogtaj kanʼbakdeʼikeʼ Diostaj dakhueaʼ ka̱gkikeʼ. Kenda Israel aratbuttaj yamanaʼ. Balaama Balac gobierno huairitaj namaʼda kamanikeʼpo onaʼuyate. 


text:
Opudomeyerekon suhueʼada kenda nicolaítas aratbut namaʼda onʼmanmadikikaʼuyate. Kenda oʼnoknopo̱e̱po onʼmanmadikikaʼ. Kenda nicolaítas onʼmanmadikikaʼuyatenigtaj pakhueʼnada i̱jje̱po ijdiayikay. 


text:
Konige̱po yanʼnopoʼkoreatiʼ. Namaʼda huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼmaentiʼ. Nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo castiga aʼmagkayaʼpo opudomeytaj ijhuatiakapoy. Konig siro huiyokda doʼhuedkittayaʼ o̱ʼo̱ro̱kpo namaʼda huaknopo̱e̱ʼeritaj i̱ghuaʼda ijmanaʼapoy. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱nok oʼnonaʼne. Opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj doʼhua oʼnonaʼnig ayaʼada dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ. Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri oknopo̱e̱batikhueʼ e̱e̱ʼnayo konig totoʼtaj huayakhueʼ huakaʼeri moʼe̱a̱po. Konig Diosa maná aypo Israel aratbuttaj oʼbayokikaʼuyate opudtaj moʼnoeanhuahuikaʼapone. Kenpaʼti huabodik onʼdikkaʼapone. Huidyerete huabodik onʼnigmadoyaʼne. Ken huid huato̱e̱ʼeriayoʼda huabodik onʼnopo̱e̱a̱po.” Kenda Pérgamo huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigmadoyaʼ Jesucristoa doʼtaj Juantaj menaʼuyne. Tiatira huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj Juana oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Tiatira huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ: “Opudomeytaj oʼnonaʼpo Apag Diosen Huasiʼpo i̱jje̱po doʼhued huakpo konig taʼakonig o̱ʼe̱po ayaʼda boʼkikaʼ kenda onʼtiahuayikaʼne. Kenpaʼti ayaʼda huanopoyaʼ moʼnopo̱i̱kaʼnig kenda ijnopo̱i̱kay. Doʼhuedʼi konig siro jeynanada o̱ʼe̱po kenda Dios o̱ʼi̱kaʼ. Dokon konigti i̱ji̱kay. Konigti ijjaʼikay. Nogpaʼ nogpaʼ ahueʼ i̱ji̱kay. 


text:
Ayaʼda boʼkikaʼnig ijnopo̱e̱y. Nogomeytaj diʼ moʼmaikaʼne. Diostaj doeretaj moknopo̱i̱kaʼne, paiʼda aratbut hua̱e̱ʼeritaj boʼtihuapokikaʼ. Kenokaʼ paiʼda moʼnopoʼeonhuahuaʼpo oknopo̱e̱batikhueʼada moknopoeonhuahuikaʼ. Kenda ijnopo̱e̱y. Huakkuruda doʼtaj moknopo̱e̱ʼuyate. Oynayo huakkaʼda moknopo̱e̱ne. 


text:
Nogda nogtiada dakhueaʼ bokaʼpo opudere ettoneʼ Jezabel o̱ʼi̱kaʼpo opudtaj monmadikikaʼne. Namaʼda monmadikikaʼnigʼa kejeʼ, oroʼomeytaj onmadikahueʼ ya̱e̱ʼ, onahued moʼe̱ne. Diosen huamanbatiaʼpakeri i̱jje̱y, Jezabel eaʼada doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeritaj engaña eʼmagkaʼada namaʼda oʼmanmadikikaʼ. Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejdik moʼe̱ne, namaʼda oʼmanmadikikaʼ. Kenpaʼti ʼuhua dios eʼketkaʼtaj oʼnigarakdepo eʼnigmahui̱gdeʼ ken huaen bapeʼdik moʼe̱ne, namaʼda Jezabel doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeriomeytaj oʼmanmadikikaʼ. Kenda dakhueaʼda oʼkikaʼ. 


text:
Yanopoʼkoreaʼ, yanopoʼkoreaʼ. Nogok nogok ijhueʼda Jezabeltaj enaʼikaʼtada eʼnopoʼkoreaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼu̱yate. Nogtaj nogtaj huabokerektaj eʼbakdejtaʼ oʼeretpakpo eʼbatiktaʼ pakhueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
Oynayo Jezabeltaj castiga yo̱gkaʼapoy. Huataiʼyo dakhuee̱ʼ onpahuedpo paiʼda oʼnopoʼe̱a̱po. Kenpaʼti kenomeya̱ Jezabeltaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo konigti dakhueaʼ o̱gkikaʼpo nopoʼkoreahueʼ e̱ʼneʼnayo kenomeytakon castiga ijmagkaʼapoy. Huakkaʼ paiʼda onʼnopoʼe̱a̱po. 


text:
Kenomey konig Jezabelensiʼponig Jezabeltaj huanigpe̱i̱kaʼeri o̱ʼnepo dakhueaʼ o̱gkikaʼnok, kenpaʼda ijbarakapoy. Kenda huanopoyaʼ moʼnopo̱i̱kaʼ kenpaʼti boʼpakikaʼ doa ijnopo̱e̱y. Kenpaʼti opudomey huadak eʼkikaʼnayo huadakda oʼnogkaʼapone. Dakhueaʼ ekaʼnayo castiga oʼnogkaʼapone. Kenokaʼ huaknopo̱e̱ʼeri ayaʼada doʼtaj yanʼnopounapet. 


text:
Opudnayo suhueʼda Tiatira huaknopo̱e̱ʼeri Jezabelen eʼmanmadikaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱ kenpaʼti totoʼen eʼi̱re̱g eʼmanmadikaʼ konig Jezabela oʼmanmadikikaʼnig opudomey oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Nogi̱ti nogi̱ti nogda kikaʼdik moʼe̱ne. Onahueʼ i̱jje̱a̱poy. 


text:
Opudomeyte do tiakhued e̱e̱ʼted kenda oy huadakda boʼkikaʼpo nogi̱ti nogi̱ti nogok nogok batikhueʼda huadakda ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri konig huayakhueʼ huakaʼeri moʼe̱po kenda do konig ijpaki eʼkikaʼnayo kenpaʼda boʼkadhuahuikaʼpo nogok doere ayaʼ aratbut ayaʼ huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ ayaʼtada i̱ghuaʼda oʼmanaʼapone. 


text:
Konig doʼhued Apag Dios menaʼpo, beʼteypakaʼuyne, opudomeykon doere teyda o̱ʼe̱a̱pone. I̱ghuaʼda moʼmanaʼapo. Diosen takaʼtaj barakdik moʼe̱a̱pone. Konig siropaʼa sorokkosotaj sakdik o̱ʼe̱ konigti Diosen takaʼtaj magkaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
Kenpaʼti Diosa siokpo magkesionig jeyda o̱ʼe̱nig konigti jeynanada i̱jje̱nok doʼtaj ʼurunanada oʼnoknopo̱e̱a̱pone. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱po opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj doʼhua oʼnonaʼnok ayaʼ dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ.” Kenda Tiatira huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigmadoyaʼ Jesucristoa doʼtaj Juantaj menaʼuyne.<pb/>


text:
Sardis huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ: “Opudomeytaj oʼnonaʼpo Diosen siete Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱ne. Kenpaʼti siete siokpo ijto̱e̱po: Opudomey Sardis huaknopo̱e̱ʼeri ayaʼda boʼkikaʼnig kenda ijnopo̱e̱y. Diostaj oʼnoknopo̱e̱po Diostaj onʼnignoe aratbuta opudomeytaj namaʼda boʼhuaaʼnigʼa Diostaj eʼbueyonig moʼe̱po Diostaj eknopo̱e̱ʼ moʼbatikayʼuynigʼa. 


text:
Yanʼnopoʼkoreaʼ. Diostaj yaʼnonmaboʼikaʼ. Onteʼti nogi̱ti nogi̱ti doʼtaj menoknopo̱e̱ʼ. Konig moʼbueyaypo konig Diosa oʼpaknok suhueʼda boʼkadhuaʼuy. Ken konig boʼkikaʼnig Diosnayo pakhueʼ o̱ʼe̱, ijnopo̱e̱y. 


text:
Huakkuruedda Diosen huadak huaʼa eʼmanmadikadeʼte moʼpe̱e̱depo moknopo̱e̱ʼuyate kenpaʼti dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Konig aʼnennada doʼtaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼuyatenig okkahuehueʼ yanikaʼ. Oyda suhuigda moknopo̱e̱depo onteʼti yanʼnopoʼkoreaʼ, onteʼti dakaʼ yanoknopo̱e̱po yanʼnigpeonhuahuikaʼ. Nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo e̱kpo̱e̱ʼ nige̱hueʼ e̱e̱ʼte opudomeytaj onʼhuatiakapone. Castiga aʼmagkayaʼpo onʼhuatiakapone. Konig e̱kpo̱e̱ʼ nige̱hueʼ e̱e̱ʼte huabereeri onʼtiakikaʼ. Konigti doʼtaj e̱kpo̱e̱ʼ nige̱hueʼ e̱e̱ʼte onʼhuatiakapone. 


text:
Sardis huakkaʼ jakyo opudomey huaknopo̱e̱ʼeria suhueʼada dakhueaʼ kahueʼ moʼi̱kaʼuy. Doʼtaj moknopo̱i̱kaʼdepo okbatikhueʼada dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼnok yerenanada boʼotikaʼpo konig ʼuruʼnopoʼda doere onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Kenomey doʼtaj moknopoeonhuahuikaʼpo okbatikhueʼada moknopoeonhuahuikaʼpo kenpaʼti okbatikhueʼada doʼtaj moʼnigpeonhuahuikaʼpo konig huayakhueʼ huakaʼeri moʼe̱po doere yereda yudtaj boʼotikaʼapo doere moʼnoeonhuahuikaʼapo. Opudomeyendik Diosen huanoeonhuahuikaʼbaʼte eʼtimadoyaʼdeʼ o̱ʼe̱po Diosa diktihuekehueʼ o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼti Diosa eʼpe̱e̱te Diosen huataʼmoneri enʼpe̱e̱te ‘Inomey doʼhued huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne.’ Ijbatiaʼpakapoy. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱nok opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj do Cristoa oʼnonaʼnig ayaʼada dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ.” Kenda Sardis huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigmadoyaʼ Jesucristoa doʼtaj Juantaj menaʼuyne. Filadelfia huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj Juana oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Filadelfia huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ: “Opudomeytaj oʼnonaʼpo, do Diosenyoʼda ijnignoikay. Diostayoʼda ijnigpe̱i̱kay. Hueretda Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y. Konig David huairi o̱ʼu̱yatenig konigti huairi i̱jje̱y. Teyda manaʼdik i̱ji̱kay. Diosyo ya̱gkud. Dios Huairiensiʼpo moʼe̱ne. Suhueʼtada onaʼdik o̱ʼnene. Doʼhua enadeʼte Diosyo bakuddik moʼe̱a̱pone. Nogomeytaj: Tokudhueʼdik o̱ʼnene. Diosensiʼpo ehueʼ moʼe̱ne. Onaʼdik oʼnene. Doʼhua kenpaʼ enadeʼte kudhueʼdikda o̱ʼneapo. 


text:
Ayaʼda opud boʼkikaʼnig ijnopo̱e̱y. Doʼtaj menhuatiakpo doʼtaj meʼnoknopo̱e̱po Diosensiʼpo yanetiʼ. Opudomeytaj oʼnonaʼuyne. Diosyo kudhueʼ yaneʼ. Beʼapiʼ opudomeytaj onahueʼdik moʼe̱ne. Suhueʼda tey e̱e̱ʼpiʼ doʼtaj kenpaʼti doʼhued huadak huaʼataj moʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenpaʼti Jesucristotaj yoknopo̱e̱y. Moʼbatiaʼpakikaʼne. 


text:
Diosen aratbut o̱ʼe̱y. Suhueʼada namaʼda o̱daʼikaʼ. Diosen hueret hua̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼne. Kenomey konig totoʼen huanabaʼ o̱ʼnepo totoʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj diga̱ʼ onʼtierikikaʼ. Nogoknayo do ijpaknok kenomeya̱ opudomeytaj konig huairitaj huaʼikudate boʼtihuada̱pone kenpaʼti opudomeytaj diʼ ijmaikaʼnig ijmanopo̱e̱a̱ʼapoy. 


text:
Doʼtaj dakaʼ menʼnige̱po mennigpeonhuahuikaʼ. Oʼnonaʼuynok opudomey dakaʼ moʼnigpe̱i̱kaʼdene. Konige̱po kenokaʼ aratbut huabada paiʼnanada onʼnopoʼeonhuahuaʼdepo opudomeytaj onʼbatiokaʼapone kenpaʼti onʼtihuapokapone. Menpaʼti hueretaʼda huaknopo̱e̱ʼeri ya̱ʼnetaʼpo hueretaʼda huaknopo̱e̱ʼeri ehuepiʼ ya̱ʼnetaʼpo ayaʼtada paiʼnanada onʼnopoʼeanhuahuaʼapone. 


text:
Onteʼti i̱dada ijtiakapoy. Buttida huaʼa dakaʼ oynayo moknopo̱e̱po doʼtaj diʼ moʼe̱po moʼnigpe̱i̱kaʼne. Okbatikhueʼada dakaʼ menoknopo̱e̱ʼ. Doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po okbatikhueʼada doʼtaj diʼ menikaʼ. Kenpaʼti okbatikhueʼada menigpe̱i̱kaʼ. Kenda eʼkikaʼnayo beʼapiʼ o̱ʼnen eʼnoeonhuahuikaʼtaj oktiparathueʼdik meʼneapone. 


text:
Ayaʼada doʼtaj meʼnoknopoeonhuahuikaʼpo okbatikhueʼada meʼnoknopoeonhuahuikaʼpo konig totoʼtaj huayakhueʼ huakaʼeri moʼe̱a̱pone. Diosere ijmanoeanhuahuikaʼapoy. Kenpaʼda durugnanada Diosere o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Diosyaʼ beʼapiʼ okbatohuahueʼdik o̱ʼneapo. Diosensiʼpo o̱ʼnikaʼ ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po. Huabo Jerusalén Diosen huakkaʼ jak kurudya̱ʼ oʼhuarakapo. Kenomey totoʼtaj huayakhueʼ huakaʼeri Diosen huabo jakyo Jerusalényo̱ o̱ʼnikaʼ ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱po oʼnonaʼpo opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj doʼhua oʼnonaʼnok ayaʼada dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ.” Kenda Filadelfia huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigmadoyaʼ Jesucristoa doʼtaj Juantaj menaʼuyne. Laodicea huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeritaj Juana oʼmanigmadoyaʼuyate. 


text:
<pb/>Laodicea huakkaʼ jakyo huaknopo̱e̱ʼeri huairitaj yamanigmadoyaʼ: “Kenda iaʼnig ijkaʼapoy. Diosen huaʼa buttida ijmanaʼikay. Aʼnennanada Diosere i̱jje̱depo ayaʼda boʼtiahuayikaʼnig ijkaʼuy. Opudomeytaj kenda oʼnonaʼapone. 


text:
Ayaʼda boʼkikaʼnig doʼhua ijnopo̱e̱y. Jesucristotaj dakaʼ ijnigpe̱i̱kay namaʼda boaʼikaʼnigʼa ʼurunanada nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼpo suhuignanada boʼpakpo doʼtaj suhuigda onʼnigpe̱i̱kaʼne konige̱po opudomeytaj e̱ʼo̱k e̱kenpaʼ eʼkaʼtaʼ ijpaknigʼa. 


text:
Huakkaʼda oʼmato̱e̱y. Huakkaʼda oʼbaeʼuy. Nogi̱ti pakhueʼ o̱ʼe̱y. Kenpaʼti ʼuruda o̱ʼe̱y. Namaʼda moʼnopo̱e̱po boaʼikaʼnigʼa. Diostaj dakteynopoʼ ehueʼ moʼe̱nok opudomeytaj beʼapiʼ matinepahuiʼdik o̱ʼnepo Diosen eʼnopo̱i̱kaʼnayo paiʼnanada moʼi̱kaʼpo opudomey ekpobigo̱nig moʼe̱po Diostaj oknopoenkahueʼ moʼi̱kaʼne. Kenpaʼti konig Diosa opudomeytaj eʼnigkikaʼtaʼ oʼpakikaʼ kendakon oknopoenkahueʼ moʼi̱kaʼpo kenpaʼti Diostaj konig ʼuruda yudtaj nigbaothueʼ e̱ʼi̱kaʼnig Diostaj ʼurunopoʼ ehueʼ moʼi̱kaʼne. 


text:
Doʼtaj dakaʼ menoknopo̱e̱po dakteynopoʼda ya̱gʼkikaʼ. Konig oroyeretaj diga̱ʼda eʼtihuedeʼte ʼuruda oroyoʼ o̱ʼi̱kaʼ. Konigti opud doʼtaj yanʼnopoʼkoreaʼ onteʼti namaʼda nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Daknopoʼda ya̱gʼkikaʼ. Onteʼti daknopoʼda doʼtaj menoknopo̱i̱kaʼ. Doʼtaj durugnanada moʼe̱a̱pone. Konig yudtaj eʼmanbasaʼ keregda o̱ʼi̱kaʼ konigti ʼurunopoʼda ya̱gʼkikaʼ. ʼUrunopoʼda bokaʼpo Diostaj okbirahueʼ moʼe̱a̱pone. Kenpaʼti konig ekpotasedapaʼ onteʼti Diosen dakaʼ boʼtiahuayapone. Kenda Dios eʼnigkaʼtaʼ oʼpakpo ʼurunanada moknopo̱e̱a̱pone. 


text:
‘Dakhueaʼ bokaʼne,’ ayaʼtada diʼ ijmaepo ijmanikay. Kenpaʼti kenomey kanʼnopoʼkoreʼpo castiga ijmagkikay. Konige̱po diga̱ʼ yanʼderetpakpo doʼtaj yanʼnopoʼkoreaʼ. 


text:
Ken konig opudomey huanopoyaʼda doʼtaj eʼdik o̱ʼnene ijbatiaʼpakapoy. Menʼpe̱e̱ʼ. Konig huabokerekapiʼ opudomeyen jakyo onʼtiakdepo ‘Ijtiaki,’ eadeʼte kentaj moʼpe̱e̱po moʼnigokhuikeʼpo moʼbakuda̱ʼikaʼ. Ken konig eʼnopoʼto̱i̱kaʼtaʼ ijpaknok doʼtaj meʼdeʼikaʼ. Opudomeyere i̱ji̱kaʼapoy. 


text:
Okbatikhueʼada opudomey doʼtaj moknopoeonhuahuikaʼpo konig totoʼtaj huayakhueʼ hua̱gkaʼeri moʼe̱a̱pone. Doere kurudyo̱ Diosen huahuadte boʼhuadikapone. Ke̱yo̱ ʼuruaʼnanada moʼe̱a̱pone. Do Diostaj ijnigpe̱i̱kaʼuy totoʼtaj huayakhueʼ hua̱gkaʼeri i̱jje̱ʼuynok Diosa kurudyo̱ meʼbehuikaʼuyne. Kenere huairi i̱jje̱po ijhuadikay. Konigti opudomey totoʼtaj huayakhueʼ huakaʼeriomey doere huairi kurudyo̱ boʼhuadikapone. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱nok opudomeytaj oʼnonaʼpo opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj doʼhua oʼnonaʼnok ayaʼada dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼikaʼ.” Kenda Laodicea huaknopo̱e̱ʼeritaj yamanigmadoyaʼ Jesucristoa doʼtaj Juantaj menaʼuyne.<pb/>


text:
Nogokaʼ kurudyo̱ do ijmabopo akbogpe ekhuikeʼ ijtiahuayʼuy. Aʼnennada konig ʼuruaʼnada trompeta Cristoa ʼuttaʼda doʼtaj Juantaj menaʼuyne. Onteʼti konigti menaʼpo: —‍I̱yo̱ doʼte behuatiak. Nogoknanada konigti o̱ʼe̱a̱po oʼtiahuayʼeaʼapone. —‍Menaʼuyne. 


text:
<pb/>Ijhuiti ehueʼ Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱ʼuyne. Kurudyo̱ konig huairitoneʼen huahuad ijtiahuaymey. Apag Dios kenteda oʼhuadikaʼ. 


text:
Apag Dios senogda konig jaspe ʼuruda huid kenpaʼti konig cornalina huidbed senogda o̱ʼe̱, Apag Dios konig senognanada o̱ʼi̱kaʼ. Nogyo̱ nogyo̱ huahuad huaneg ʼurunanada to̱gkeʼ o̱ʼe̱. To̱gkeʼ senognanada konig esmeralda huid senognada o̱ʼe̱. 


text:
Kenpaʼti Dios huairien huahuad huatiokpe huaneg veinticuatro huairitoneʼ onʼbahuadikaʼ. Huairien huahuadte huairitoneʼ onʼbahuadikaʼ. Yereda yudtaj onʼotikaʼpo oro huakupetada eʼkaʼ huakuot onʼkuotikaʼ. 


text:
Diosen huahuadyaʼ o̱jbed oʼhuaʼikaʼ kenpaʼti ʼuttaʼda konig kurud eaʼ doa Juana ijpe̱e̱ʼuy. Diosen huakkurupen Diosen siete Noki̱re̱g o̱ʼnikaʼpo siete huakjeytoneʼonig oʼnokpakikaʼ. 


text:
Dios Huairien kuruteda konig huaduyda konig vidrionig irida ijtiahuayʼuy. Kenpaʼti Apag Dios huahuad huaneg cuatro huanoeonhuahuikaʼeri o̱ʼnepo, hua̱so̱ʼ huaneg huakpo onʼto̱i̱kaʼ. 


text:
Huakkuruda huanoeonhuahuikaʼeri konig apetpetonig o̱ʼe̱ʼuy. Bottaaʼte konig vacanig o̱ʼe̱ʼuy. Bapaaʼte konig huabokerekkokonig o̱ʼe̱ʼuy. Onteʼti bottaʼ bottaaʼteaʼ konig huatoposi̱g eʼyorepaʼ o̱ʼe̱ʼuy. 


text:
Kenomey cuatro huanoeonhuahuikaʼeri okajpe onʼto̱e̱. Nogtia nogtia huanoeonhuahuikaʼerien seis okajpe onʼto̱i̱kaʼ. Hua̱so̱ʼ huaneg huakpo onʼto̱i̱kaʼ. Huanopoʼyobetaʼ huakpo onʼto̱i̱kaʼ. Apag Diostaj oʼnonaʼikaʼpo:<pb/>Onnayo kenpaʼda huadak i̱ʼi̱kaʼ, kenpaʼda ʼuruda i̱ʼi̱kaʼ, Apag Dios. Onnayo kenpaʼda huadak i̱ʼi̱kaʼ, Apag Dios. Onnayo kenpaʼda ʼurunanada i̱ʼi̱kaʼ, Apag Dios. Dios Huairi i̱ʼe̱. Teynanada iʼikaʼ, Dios. Ayaʼnanada kaʼdik i̱ʼe̱. Aʼnennada iʼnoeonhuahuikaʼuy. Kenpaʼti oy iʼnoeonhuahuikaʼpo. Nogoknadakon iʼnoeonhuahuikaʼapo, Apag Dios. Kenda cuatro huanoeonhuahuikaʼeria oʼnonaʼikaʼpo, batikhueʼda huameʼnoe sikyoere oʼnonaʼikaʼ. 


text:
ʼUrunanada i̱ʼe̱ne, Dios. Dakiti, Dios, o̱ʼna Dios Huairi i̱ʼe̱ne, iʼnoeonhuahuikaʼ, Dios. Kenda onteʼti onteʼti onpayoʼ eʼnonadeʼte veinticuatro huairitoneʼ huikudate onʼtibahuadpo Dios Huairi huanegte huikudate onʼtibahuadpo oro huakupetada eʼkaʼ huakuot Diostaj onʼyokpo, Diostaj onʼbatadiʼkeaʼpo,<pb/> 


text:
Dios Huairi i̱ʼe̱po kenpaʼda huadaknanada kenpaʼda ʼurunanada i̱ʼe̱po, onyoʼda teynanada i̱ʼe̱. Ayaʼada kadaʼikeʼ. Konige̱po ayaʼtada iʼkaʼuyate. Konige̱po iʼpaknok ayaʼda o̱ʼi̱kaʼ, kenpaʼti iʼpakpo ayaʼtada iʼkaʼuyate. Kenda veinticuatro huairitoneʼ Huairi Diostaj oʼnonaʼikaʼ.<pb/>


text:
Kenokaʼ berobaʼ eʼkorig Dios Huairien huadaʼkobaʼpen oʼto̱e̱po berobaʼti̱o̱jpen kenpaʼti huaki̱re̱gpen eʼmadoyaʼ e̱e̱ʼ ijtiahuayʼuy. Berobaʼte sietetaʼ eʼtiondapikeʼ o̱ʼe̱nok okkujhueʼdik o̱ʼu̱y. 


text:
Diosen huataʼmoneritaj ijtiahuayʼuy. Teynanada o̱ʼi̱kaʼpo, —‍¿Beʼa huadaknopoʼnada ya̱ʼe̱. Berobaʼ sietetaʼ eʼtiondapikeʼ okkujdik ya̱ʼne? ¿Berobaʼtaj kanʼtiahuayeʼpo beʼa okkujdik ya̱ʼe̱? —‍Diosen huataʼmoneria ʼuttaʼda oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Ken berobaʼ beʼapiʼ nogtiapiʼ okkujhueʼdikda o̱ʼnuy. Kuruderi, huadarieri soroktoeripiʼ enʼuktada kanʼtiahuayeʼpo beʼapiʼ okkujhueʼdik o̱ʼnuy. Nogtiapiʼ okkujhueʼdik o̱ʼnuy. 


text:
Konige̱po beʼapiʼ huadaknopoʼnada yanetpiʼ ijnopo̱e̱po berobaʼtaj okkujdikpiʼ tiahuaydikpiʼ bahuahuayhueʼda i̱jje̱po huakkaʼda ijhuiʼkuy. 


text:
<pb/>—‍Nogi̱ti huikhueʼ ya̱e̱ʼ. Judá aratbut nogtida teyda huairi o̱ʼe̱po konig León o̱ʼe̱po Huairi Daviden adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱po cruzte huayakhueʼ moʼnigkaʼuyate. Kenpaʼti eʼbueyada oʼnoyhuadpo huayakhueʼ moʼnigkaʼuyate. Konige̱po sietetaʼ eʼtiondapikeʼ okkujdik o̱ʼe̱. Berobaʼtaj tikujdik o̱ʼe̱. —‍Nogtiada huairitoneʼa menaʼuyne. 


text:
<pb/>Onpapayoʼ Diosere kenpaʼti cuatro huanoeonhuahuikaʼeri eretnopoyoda kenpaʼti huairitoneʼ eretnopoyo ovejasiʼponig Jesús huaʼite oʼboikaʼ. Kentaj ijtiahuayʼuy. Oroʼtehuapaʼ oʼnigarakuyate. Siroa eʼtukkaʼen eʼenʼ o̱ki̱o̱gdeʼ o̱ʼe̱po ovejasiʼpo huakute siete huakupi kenpaʼti siete huakpo o̱ʼi̱kaʼ. Siete huakpo Diosen Noki̱re̱g o̱ʼne. Diosen Noki̱re̱g huabada huadaribayo ohuaʼeʼikaʼ. Ke̱yo̱ ayaʼtada Diosa oʼtiahuaypo oʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Berobaʼ eʼmaʼto̱e̱deʼte cuatro huanoeonhuahuikaʼeri veinticuatro huairitoneʼere Ovejasiʼpotaj huikudate onʼtihuadpo ayaʼada huairitoneʼa arpa onʼbetaʼpo oro siropuʼ copa onʼto̱e̱po, copate kenda ʼuruʼhui̱e̱da o̱ʼe̱po Diostaj huaknopo̱e̱ʼeria enʼtionaʼpakikaʼ kenda Diostehuapaʼ hui̱e̱da o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Huabodikda onʼbatadiʼkeaʼpo:<pb/>Jesucristo i̱ʼe̱. Dakhueaʼ huakaʼeria boʼarakuynok o̱ʼnen mimia oʼnigo̱ro̱kpo huakkaʼ aratbuttaj dakhueaʼ eʼkaʼ iʼmanopoʼyareaʼpo oʼbaeʼuy. Nogda nogda aratbut, nogda nog huaʼa huaaʼeri, nogda nogda huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri, nogda nogda huadaribayo hua̱e̱ʼeritaj oʼbaepo kenomeytaj Diosen huairi kenpaʼti Diosen sacerdote boʼyahueaʼdepo. Ayaʼtada huadariyo onʼmanaʼikaʼapo kenpaʼti onʼtaʼmonaʼikaʼapo. Onʼbatadiʼkeaʼuy. 


text:
Dios e̱ʼhua̱e̱ʼyo̱ cuatro huanoeonhuahuikaʼeriere, huairitoneʼere huakkaʼnada millones Diosen huataʼmoneri ijbatiahuaypo kenpaʼti ijmape̱e̱mey,<pb/>Diosen Ovejasiʼpotaj onʼnigarakuyatenok keʼna huairi teyda ka̱e̱ʼpo, ayaʼtada taʼmonaʼdik ka̱i̱keʼpo, ayaʼda keʼnenyoʼda kabaeʼpo ayaʼda kanopo̱e̱ʼpo, ayaʼtada teyda kaʼdik ka̱e̱ʼpo, keʼnayoʼda huadaknanada o̱ʼe̱ kanʼmanbatiaʼpakikeʼpo, ʼuruaʼnanada o̱ʼe̱. Ayaʼada batiaʼpakdik o̱ʼnikaʼapo. Ayaʼada huataʼmoneria ʼuttaʼda oʼdaʼnok kenda ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
Dios Ovejasiʼpoere kenpaʼda huadakda o̱ʼnikaʼ. Dakiti. Ya̱ʼnonaʼikaʼ. ʼUrunanada moʼe̱ne. Teynanada moʼe̱ne. Ya̱ʼnonaʼikaʼ. Diostaj kenpaʼti Ovejasiʼpotaj nogok nogok yanʼbatiaʼpakonhuahuikaʼ. Kenda ayaʼda enʼdaʼte, ayaʼ Diosa oʼkaʼuyatenigʼa ayaʼ kurudyo̱ hua̱e̱ʼeria enʼdaʼte, ayaʼ huadariyo hua̱e̱ʼeria enʼdaʼte, ayaʼ soroktoyo hua̱e̱ʼeria enʼdaʼte, ayaʼ hua̱hue̱yo̱ hua̱e̱ʼeria enʼdaʼte, doʼhua ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenda ka̱i̱keʼ. —‍Cuatro huanoeonhuahuikaʼeria oʼdaʼuy. Kenpaʼti veinticuatro huairitoneʼ huikudate onʼtibahuadpo, “Dios ʼuruaʼnanada o̱ʼe̱. Kenpaʼda huadaknanada oʼkikaʼ. Dios huanoeonhuahuikaʼeri o̱ʼe̱.” Oʼdaʼuy. Kenda veinticuatro huairitoneʼa oʼdaʼuy. Diostaj oʼdaʼuy.<pb/>


text:
Diosen Ovejasiʼpoa nogtida eʼtiondapik ekkujted ijtiahuayʼuy. Kenpaʼti: —‍Yatiak. Yatiahuayʼ. Cuatro huanoeonhuahuikaʼeria onokteteyoʼ ʼuttaʼda edaʼte konig kurud eapaʼ ʼuttaʼda enaʼte ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Yereda caballotaj ijtiahuaypo keʼna caballote oʼhuadpo kumej oʼto̱e̱po. Huayakhueʼ huakaʼeri huakuot oʼedepo huayakhueʼ eʼkaʼtaʼ oʼpakpo nogtaj nogtaj Diosen takaʼtaj huayakhueʼ yaʼmagkadhuahuikaʼapet. Kenda ijtiahuayʼuy. 


text:
<pb/>Diosen Ovejasiʼpoa bottaaʼ eʼtiondapik ekkujdeʼte —‍Yatiak. Yatiahuayʼ. Bottaaʼ huanoeonhuahuikaʼeria eaʼte ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Nogda caballo huabed oʼhuaʼ. Keʼna caballote onʼhuadpo huaboroʼ siroda oʼepo huadariere aratbut huayahuaya enʼmanoeyanhuahuikaʼte huayahuaya kanʼbarakikeʼpo caballo huabedte huahuaderitaj Diosa teyda ya̱ʼe̱a̱ʼapet. 


text:
<pb/>Diosen Ovejasiʼpoa bapaaʼ eʼtiondapik ekkujdeʼte, —‍Yatiak. Yatiahuayʼ. Bapaaʼ huanoeonhuahuikaʼeria eaʼte ijpe̱e̱ʼuy. Caballo huasik ijtiahuayʼuy. Keʼna caballote onʼhuadpo huataʼhuahuayʼeaʼ huabaʼa eʼto̱e̱ʼ ijtiahuayʼuy. 


text:
Bottaʼ bottaʼ huanoeonhuahuikaʼeriomeyen huanopoyaʼ eaʼte ijpe̱e̱po, —‍Nogok sueʼda aypo o̱ʼe̱a̱po. Trigo nogkilotida huakkaʼteda e̱e̱ʼte nogmeʼnoetida eʼbaaʼhuapa o̱ʼe̱nok. Bapaʼ kilos cebadakid aypo huakkaʼteda e̱e̱ʼte nogmeʼnoetida eʼbaaʼhuapa o̱ʼe̱nok. Hue̱ymey olivotaj okteghueʼ yaneʼ. Kenpaʼti uva hue̱ymeytaj okteghueʼ yaneʼ. Ijpe̱e̱ʼuy. Olivo huada konig huasihuaj huakaʼ o̱ʼe̱. Uva huada konig vino huakaʼ o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Diosen Ovejasiʼpoa bottaʼ bottaaʼ eʼtiondapik ekkujdeʼte, —‍Yatiak. Yatiahuayʼ. Bottaʼ bottaaʼ huanoeonhuahuikaʼeria eaʼte ijpe̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Caballo huaeykon ijtiahuayʼuy. Keʼna caballote enʼhuadte onʼdikkaʼuy Huamabueyikaʼapoeri. Keʼnentaʼpoyen konig kubarakonig ijtiahuayʼuy. Keʼna oʼpaknok huakkaʼtada barakikaʼdik ya̱ʼneapet. Aratbut nogtaj nogtaj huayahuaya onʼbahuadiaypo yanʼbarakonhuahuaʼpo huakkaʼda yanʼmabueyikapet. Kenpaʼti aypotaʼ yanʼkusitokpo yanʼmabueyikapet, huakkaʼ onʼmadigpakpo huakkaʼnada yanʼmabueyikapet. Kenpaʼti toyahuehueʼdikda hua̱e̱ʼeria huakkaʼtada yaʼmabatiarakikapet. 


text:
<pb/>Diosen Ovejasiʼpoa huabaniga̱ʼ eʼtiondapik ekkujdeʼte aratbutkudaken noki̱re̱gtaj ijbatiahuayʼuy. Diostaj ʼuhua eʼnigbarakikaʼ kutopa o̱ʼi̱kaʼ. Kutopatoyo aratbut noki̱re̱gtaj ijbatiahuayʼuy. Kenomeya̱ Diosen huaʼa onʼmanmadikikaʼuynig kenpaʼti Diosensiʼpo Jesucristotaj yoknopo̱e̱ onʼbatiaʼpakikaʼnok kenomeytaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria onʼbarakuyate. Kenomey huaknopo̱e̱ʼerien noki̱re̱gtaj ijbatiahuayʼuy. 


text:
<pb/>—‍Kenpaʼda huadaknanada i̱ʼi̱kaʼ, Dios Huairi. Kenda ijkaʼapoy eaʼnayo iʼkikaʼne. ¿Huadariyaʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria oroʼomeytaj boʼarakuyne. Kenomeytaj menokata castiga magkaʼdik ya̱ʼe̱a̱po? —‍ʼUttaʼda huaknopo̱e̱ʼerikudaken noki̱re̱ga̱ Diostaj oʼnonaʼuy. 


text:
<pb/>Ken yereda yudtaj huaok Diosa oʼbayokuy. Huaknopo̱e̱ʼerikudaktaj oʼbayokuy. “Nogi̱timon yanʼnigi̱kaʼ. Nogok nogomey huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy Jesucristotaj huanigpe̱i̱kaʼeritaj huehueaʼ dakhuapa kanakbarakeneʼ dakaʼda yanʼnigunhuaʼ.” Diosa oʼmanaʼuy. 


text:
<pb/>Diosen Ovejasiʼpoa nogbaʼyo eʼayhuaʼ eʼtiondapik ekkujte doa eʼtiahuaydeʼte huadari diga̱ʼda o̱ʼi̱ye̱ga̱ponig, konig sikda yudtanig niokpo oʼsikpakaponig, konig mimiaʼda puug oʼbedpakaponig kenda ijtiahuaymey. 


text:
Kenpaʼti konig huakkaʼda eʼbapokte higuera huada burada diga̱ʼda onʼdakotikaʼ, huakkaʼda onʼdakotikaʼ ken konigti huakkaʼ siokpo kurudya̱ʼ huadariyo oʼbakotapetnig kenda ijtiahuaymey. 


text:
Kenpaʼti berobaʼ oʼkorigonpo onteʼti tiahuayhueʼdik o̱ʼi̱kaʼ konigti kurud oʼkorigonpo onteʼti tiahuayhueʼdik ya̱ʼe̱a̱petnig kenda ijtiahuaymey. Kenpaʼti ayaʼ huakupa nogyondakon yanʼhuaʼapetnig, ayaʼ hua̱gkutaʼmej nogyondakon yanʼhuaʼapetnig kenda ijtiahuaymey. 


text:
Ayaʼada Diostaj onʼmeʼpukpo huataʼ aʼtiokayaʼpo huakogyo̱ yanʼi̱re̱gapet kenpaʼti sipanaʼkupatoyo yanʼi̱re̱gapet. Gobierno huairi, huakupe huairi, sorotataj huairi, huamataʼmoneri huairi, huanabaʼere ayaʼada yanʼi̱re̱gapet. Huakupataj huidtoneʼtaj onaʼpo: 


text:
<pb/>—‍Oroʼomeytaj boʼtibukaʼ huidtoneʼ. Diostaj moki̱re̱ga̱ʼ. Ovejasiʼpoa castiga eʼmagkaʼ moki̱re̱ga̱ʼ. —‍Huakupataj huidtoneʼeretaj ya̱ʼnonaʼapet. Kenda ijpe̱e̱mey kenpaʼti ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Oy ayaʼ dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa kenpaʼda castiga yaʼmagkaʼapet. Diostaj beʼapiʼ okmonhueʼdik o̱ʼne.<pb/>


text:
Nogok bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmoneritaj do Juan ijbatiahuaymey. Huadariyo adyon nogyon nogyon enʼbote ijbatiahuaymey. Bapoka huadarite bapokhueʼ ya̱e̱ʼ, e̱ʼpo̱gte bapokhueʼ ya̱e̱ʼ, kenpaʼti o̱hue̱yte bapokhueʼ ya̱e̱ʼ Diosen huataʼmoneria eʼbapoktaj ya̱ʼnonaʼapet. 


text:
Nog Diosen huataʼmoneritaj ijtiahuaymey. Ke̱ya̱ʼ niokpo o̱ro̱kikaʼyen oʼtiakpo “In Diosensiʼpo o̱ʼe̱,” huatimadoyaʼ oʼtotiak. Huatimadoyaʼ Dios huanoeonhuahuikaʼerien huadik huakaʼ o̱ʼe̱. Keʼna huataʼmoneria ʼuttaʼda yaʼmanaʼapet. Bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmoneri eneʼte ʼuttaʼda yaʼmanaʼapet. Bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmoneritaj Diosa oʼbateypakaʼdenok keʼpoda o̱gkaʼdik kaʼnikeʼpo, huadaritaj e̱ʼpo̱geretaj keʼpoda o̱gkaʼdik kaʼnikeʼpo, kenomeytaj ʼuttaʼda oʼmanaʼpo, 


text:
<pb/>—‍Huanoyte Diosen huanigpe̱i̱kaʼeritaj “In Diosensiʼpo o̱ʼe̱,” timadoyahued e̱e̱ʼted keʼpoda o̱gkahueʼ yaneʼ. Huadaritaj e̱ʼpo̱gtaj o̱hue̱ytapiʼ keʼpoda o̱gkahueʼ yaneʼ. —‍Bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmoneritaj ʼuttaʼda yaʼmanaʼapet. 


text:
<pb/>Huanoyte “In Diosensiʼpo o̱ʼe̱,” eʼtimadoyaʼdeʼ inega̱ʼ oʼbatimadoyaʼeʼuyatenig huadik ijpe̱e̱ʼuy. Ciento cuarenta y cuatro mil ayaʼtada Israel aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. 


text:
Doce mil Judá aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Rubén aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Gad aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. 


text:
Doce mil Aser aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Neftalí aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Manasés aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. 


text:
Doce mil Simeón aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Leví aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Isacar aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. 


text:
Doce mil Zabulón aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil José aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Doce mil Benjamín aratbuttaj oʼbatimadoyaʼeʼuyate. Kenda ijpe̱e̱ʼuy. Dios e̱ʼhua̱e̱ʼ huanegte huakkaʼada o̱gkupopakpo onʼbopo yere yudtaj yanʼotapet. 


text:
<pb/>Nogok kurudyo̱ Dios e̱ʼhua̱e̱ʼ huanegte huakkaʼnada aratbuttaj ijbatiahuaymey. Kenomey ayaʼ huadarierida hua̱e̱ʼeri o̱ʼnemeʼ, ayaʼ aratbutda nogerida o̱ʼnemeʼ, ayaʼ nogpaʼda huaaʼpakeri o̱ʼnemeʼ, ayaʼada Dioste Ovejasiʼpote huakkurupen yanʼbatoboapetnig ijtiahuaymey. Huakkaʼnanada o̱ʼnenok madikahueʼdik ya̱ʼneapet. Yudtaj yereyoʼ onʼotpo konig yanʼmato̱e̱a̱pet. 


text:
Ayaʼada ʼuttaʼda oʼdapo:<pb/>Oroʼomeyen Dios o̱ʼe̱po Dios Huairitaj ayaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼyareaʼeri o̱ʼe̱po Ovejasiʼpoerea huamanoeanhuahuikaʼeri o̱ʼe̱. Keʼnayoʼda dakhueaʼ huakaʼeritaj oʼmanopoʼyareaʼikaʼ. ʼUttaʼda yadaʼapetnig. 


text:
Dios Huairi e̱ʼhua̱e̱ʼ huanegte cuatro huanoeonhuahuikaʼeri kenpaʼti huairitoneʼ o̱ʼnikaʼpo. Huairitoneʼ eʼnahui̱kaʼ huaneg ayaʼada Diosen huataʼmoneria onʼtibopo Diostaj oʼderetpakpo onʼtihuedpo sorokyo o̱gkokbetpo yadaʼapet:<pb/> 


text:
Kenda, Dios huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ. Kaʼnonikeʼ. Diosnayo ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ. Kaʼnonikeʼ. Diosnayo ayaʼda iʼnopo̱e̱ne. Kaʼnonikeʼ. Dakiti, Dios. Kaʼnonikeʼ. Diosnayo huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ. Kanonikeʼ. Diosnayo teyda o̱ʼe̱po ayaʼda kaʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Kaʼnonikeʼ. Kenpaʼ kaʼkikeʼ. Yadaʼapetnig ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>—‍¿Inomey yudtaj yereda eʼbaot o̱ʼnenig beʼa ya̱ʼne? ¿Meya̱ʼ yanʼtiakpo ya̱ʼne? Huairitoneʼa nogtiada doʼtaj menameʼne. Doʼtaj Juantaj menameʼne. 


text:
<pb/>—‍On iʼnopo̱e̱ne, Huairi. —‍Yonaʼmey. —‍Inomey Diostaj moknopo̱e̱po paiʼnanada onʼnopoʼeonhuahuikaʼuy. Moknopo̱e̱po okbatikhueʼ o̱ʼnepo paiʼnanada onʼnopoʼeonhuahuikaʼuy. Diosensiʼpo konig ovejasiʼpo oʼmanigbueyʼuynok kenomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼuyate. Dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼtihuekeʼuyate. ʼUrunopoaʼ oʼmagkaʼuyate. 


text:
Konige̱po Diosyo o̱ʼnikaʼpo, huameʼnoe sikyoere okbatikhueʼada onʼnigpe̱i̱kaʼpo Diosen jakyo kente Dios o̱ʼi̱kaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼ. Dios kenomeyere o̱ʼi̱kaʼpo oʼbatiokaʼikaʼ. 


text:
Onteʼti paiʼda kusitokhueʼda o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Onteʼti “Diga̱ʼ maymaya̱ʼ ijjay.” Ahueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Onteʼti niokpoa kenomeytaj diga̱ʼda batitaʼtehueʼ o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Onteʼti diga̱ʼda ʼukpakhueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼapo. 


text:
Diosen Ovejasiʼpo Jesúsa Diosere onteteyoʼ kenomeytaj dakaʼ oʼbatiokadhuahuikaʼpo konig ovejasiʼpotaj oʼmato̱e̱ʼonhuahuikaʼpo konig eʼmanoeanhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y sipajyo oʼbatohuaʼikaʼ. Kenpaʼti Diosa kenomeyen huakpota̱ʼhue̱ oʼbaktihueykeʼapo. Onteʼti suhueʼ ehueʼda o̱ʼneonhuahuikaʼapo. —‍Huairitoneʼa nogtiada menameʼne.<pb/>


text:
Ovejasiʼpoa berobaʼ sieteaʼ eʼtiondapik ekkujdeʼte konig ijhueʼmon konig una hora pokhueʼ sigpiʼ aʼpakhueʼda o̱ʼnepo kurudyo̱ Diosyaʼ. 


text:
Siete Diosen huataʼmoneri Diosere o̱ʼnepo Diosen huakkurute enʼmabote ijbatiahuaymey. Diosa siete trompeta yaʼbayokapetnig. 


text:
Kentaʼ nogtida Diosen huataʼmoneri yaʼtiakapet. ʼUhua Diostaj huanigmahui̱ga̱ʼ kutopate oʼtibopo oro sirobaeg huakkaʼ ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj eʼnigbakpakaʼ oʼedepo yaʼtohuaʼapet. Nog oro kutopate Dios huakkurute ʼuruʼhui̱e̱da Diostaj yaʼnigbakpakapet. Diosen huaknopo̱e̱ʼeriomey eʼnigtionaʼpakte kenokti ʼuruʼhui̱e̱da yaʼnigbakpakapet. 


text:
Ken oro sirobaeg Diosen huataʼmoneri oʼbapadpo, ʼuruʼhui̱e̱da oʼnigbakpakaʼpo ʼuruʼhui̱e̱da e̱ʼsi̱hui̱ʼ Diosyo yaʼnigbehuikikaʼapet. Diosen huaknopo̱e̱ʼeri onʼtionaʼpakpo konig ʼuruʼhui̱e̱da Diosyo eʼtionaʼpakhui̱e̱kon yaʼnigbehuikikaʼapet. 


text:
Nogok Diosen huataʼmoneri oro sirobaeg oʼto̱e̱po ʼuhua huanigarak kutopayaʼ taʼak eʼnigbakpak oʼetupo oro sirobaeg oʼtihueda̱ʼpo huadariyo ke̱ya̱ʼ castiga huamagkaʼ taʼak yaʼenapet. ʼUttaʼda kurud yaaʼapet. ʼUttaʼda bapoka eapaʼ yaaʼapet. Kenpaʼti diga̱ʼda ya̱ʼo̱jbedapet. Huadariakon ya̱ʼi̱yi̱ga̱pet. Kenda ijtiahuaymey. Siete trompeta yaaʼapet. 


text:
<pb/>Diosen nogtiaʼda huataʼmoneri trompetate eʼmogdeʼte huadarite huabada o̱re̱ʼokda yaʼbatikotapet. Huadarite huabada taʼak eʼbakpak mimionokpared kurudya̱ʼ yaʼbatikotapet. Huadaritaj huakkaʼtada yaʼbakpakapet, huakhuarakaʼ huadari yaʼmeyapet. Kenpaʼti huakhuarakaʼtion o̱hue̱ytaj yaʼmeyapet. Kenpaʼti huakhuarakaʼ mire̱bakon yaʼmeyapet. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri noga̱kon botaaʼ trompetate eʼmogdeʼte huakupatoneʼa oʼbakpakpo e̱ʼpo̱gtoneʼtaj eʼtienpaʼ yaʼtikotapet. Eʼtikotdeʼte bapaaʼteaʼ e̱ʼpo̱g hue̱ʼe̱y mimida ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
E̱ʼpo̱gyo̱ hua̱e̱ʼeri huakkaʼnanada bapaaʼteaʼ yaʼmabueyapet. Huakkaʼnanada bapaaʼteaʼ barcotoneʼ yaʼbatakotapet. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri noga̱kon bapaaʼteaʼ trompetate eʼmogdeʼte huaboroʼ siokpoada kurudya̱ʼ yaʼbatikotapet. Diga̱ʼda oʼbakpakpo huadarite yaʼbatikotapet. Nogyo̱ nogyo̱ nog hua̱hue̱ nog hua̱hue̱yo̱ yaʼbatikotapet. Konig bapaaʼteaʼ hua̱hue̱te hue̱ʼe̱y enhuipoikaʼyo yaʼbatikotapet. 


text:
Kenda huaboroʼ siokpo oʼdikkaʼ Ajenjo. Ajenjo paiʼnanada huaean o̱ʼe̱. Huakkaʼda hua̱hue̱ kenpaʼti poso hue̱ʼe̱y paiʼda o̱ʼeandenok huakkaʼda aratbut yanʼmabueyapet. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri noga̱kon bottaʼ bottaaʼkon trompetate eʼmogdeʼte huakhuarakaʼ niokpotaj puugtaj siokpotaj dakhueaʼ o̱gkaʼnok huakhuarakaʼ puug huakhuarakaʼ siokpo huakhuarakaʼ niokpo yasikonʼapet. Konige̱po huameʼnoe sikki̱re̱gmon sueʼda yaʼtaʼtikaʼapet. Sikki̱re̱gmon sikyokon ya̱ʼe̱a̱pet. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Kurudyo̱ eretnopoyo konig eʼyoreʼte nog Diosen huataʼmoneritaj ijtiahuaypo kenpaʼti ijpe̱e̱mey. ʼUttaʼda oaʼpo: —‍Eeʼ... dakhueaʼ huakaʼeri paiʼnanada ya̱ʼneapet. Dakhueaʼda oʼmanige̱a̱po. Nog bapaʼ Diosen huataʼmoneria aʼti trompetate eʼmogdeʼte diga̱ʼda paiʼnanada yanʼnopoʼe̱a̱pet. Diosen huataʼmoneria ʼuttaʼda oameʼ.<pb/>


text:
Noga̱kon huabaniga̱a̱ʼ Diosen huataʼmoneri trompetate eʼmogdeʼte Diosen huataʼmoneri siokponig huadariyo eʼkotte ijtiahuaymey. Sorokkogyo̱ adteda dakhueaʼ huakaʼerikudakenbayo huakhuikeʼ llave yaʼeapet. 


text:
Sorokkogyo̱ dakhueaʼ huakaʼerikudakenbayo yakhuikeʼapet. Ekhuikedeʼte huakkaʼ e̱ʼsi̱hui̱ʼsikda o̱ʼo̱ro̱kikaʼpo, konig huaboroʼnanada taʼak huakkaʼda e̱ʼsi̱hui̱ʼsikda o̱ʼe̱po kurudtaj sikki̱re̱gnada ya̱ʼe̱a̱ʼapet. Niokpotakon sikki̱re̱gmon sueʼda yaʼtaʼteapet. 


text:
E̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ tegkeresonig diga̱ʼda oʼbahuaʼpo huadaribayo nogyon nogyon yanʼbahuaʼapet. Kenpaʼti tegkeres konig toʼtid diga̱ʼda oʼbahuekikaʼ konigtikon tegkeres yanʼbahuekapet. 


text:
“Huadarite mire̱taj huakpiburataj o̱hue̱ytapiʼ dakhueaʼ o̱gkahueʼ yaneʼtiʼ. Diosen o̱ʼe̱ eʼtimadoyaʼ ehueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtayoʼda diga̱ʼ yamagkatiʼ.” Tegkerestaj Diosen huataʼmoneria yaʼmanaʼapet. 


text:
Huabaniga̱ʼ puugaʼ tiriodhuahuikaʼdik ya̱ʼneonhuahuikaʼapet. Mabueyahueʼdikada yakaʼapet. Konig toʼtid diga̱ʼda oʼbahuekikaʼ konigti kenomey tegkeresa diga̱ʼda yanʼbahuekonhuahuikaʼapet. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
Kenokaʼ tegkeresa konig toʼtid digda oʼbahuekpo eʼbahuekonhuahuaʼte aratbut eʼbueytaʼ eʼeretpakada bueyhueʼdik o̱ʼneapo. 


text:
<pb/>Tegkeresonigtaj ijtiahuaymey. Konig ya̱ʼe̱a̱petnig ijmanbatiaʼpakapoy. Konig caballos takaʼtaj aʼbahuahuaʼdeyaʼpo dakaʼ yabakkaʼapet. Konig aʼbarakyaʼpo oʼbahuahuaʼpo ken huatiokaʼ onʼotpo konig oro huakuot oʼkuotpo, tegkeres e̱ʼe̱a̱da aratbutkokonig o̱ʼe̱po 


text:
hua̱so̱ʼtaj oʼtiokkaʼpo, sirope̱g oʼbetaʼpo okaa ʼuttaʼda oaʼ. Konig carro caballoa oʼoroapo oʼtotokpo takaʼtaj aʼbarakyaʼpo i̱dada oʼhuahuaʼpo carroʼiʼa ʼuttaʼda oaʼ, konigti tegkeres okaa ʼuttaʼda yaaʼapet. 


text:
Konig toʼtid hua̱si̱gʼa̱ diga̱ʼda bahuekdik o̱ʼe̱po aratbuttaj digda maya̱ʼdik o̱ʼe̱po huabaniga̱ʼ puug digda mayanhuahuaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
Sorokkogyo̱ dakhueaʼ huakaʼerikudaken huataʼmoneri huairi tegkeresen huairikon o̱ʼe̱po, Hebreoen huaʼa oʼdikkaʼ Abadón. Griegoen huaʼa oʼdikkaʼ Apolión. Keʼna huabarakeri o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
<pb/>Huakkuruda dakhueaʼ huakaʼeri paiʼnanada onʼmanopoʼe̱depo, onteʼti botaaʼ paiʼnanada yanʼmanopoʼe̱a̱pet. Ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Ken, Diosen huataʼmoneri nogbayo eʼayhuaʼ trompetate oʼmogʼuy. Oro kutopa Dios e̱ʼhua̱e̱ʼyo̱ oʼhuadpo bottaʼ bottaʼ huakupi ehuaʼnopoyaʼ eaʼpak ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>—‍Huaboroʼhue̱da Eufrateste bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmoneritaj eʼmatinukueʼtaj kanʼhuaʼepo yabatikuj. —‍Nogbayo eʼayhuaʼ huataʼmoneritaj Diosa onaʼuy. Nogbayo eʼayhuaʼa huataʼmoneria trompeta oʼto̱e̱ʼuy. 


text:
<pb/>Ken bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmoneri huakkaʼtada huadariyo aratbuttaj huakhuarakaʼ kanʼbarakeʼpo yaʼbatikujdeʼapet. Eʼbarak horataj, eʼbarak huameʼnoetaj, eʼbarak puugtaj, eʼbarak huabayoktaj onʼnige̱ʼonhuahuaʼdeʼuyate. 


text:
Bottaʼ bottaʼ Diosen huataʼmonerien sorotataj caballote onʼbahuadpo huakkaʼnanada ya̱ʼneapet. Sorotataj caballote onʼbahuadpo doscientos millones ya̱ʼneapet, kenda ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Huakkaʼnanada caballote sorotataj enʼbahuadte ijbatiahuaymey. Konig o̱ʼemeʼnig oʼnonbatiaʼpakapone: Sorotataj caballote onʼbahuadpo sirokusibega huaka̱gkataʼ onʼtiokikaʼpo, sirokusibeg nogpaʼ nogpaʼ e̱ʼti̱hui̱t huabeda kihuea eyakon o̱ʼe̱meʼ. Caballoenku konig apetpetkuonig o̱ʼe̱po caballokittayaʼ taʼakonig ya̱ʼo̱ro̱kapet. E̱ʼsi̱hui̱ʼere ya̱ʼo̱ro̱kapet. Kenpaʼti aʼmati̱hui̱to̱gʼonig juknanada ya̱ʼo̱ro̱kapet. 


text:
Konig castiga oʼmagkaʼpo caballokittayaʼ taʼakonig o̱ʼo̱ro̱kpo oʼmameypo, e̱ʼsi̱hui̱e̱re aʼmati̱hui̱to̱gʼereanig aratbuttaj castiga oʼmagkaʼpo huakkaʼnanada onʼmameypo yanʼmabueyapet. Aratbut huadariyo huakhuarakaʼ yanʼmabueyapet. 


text:
Caballokittaa barakdik ya̱ʼneapet. Caballo hua̱hue̱paakon barakdik ya̱ʼneapet. Hua̱hue̱pa bihuionig o̱ʼe̱po huakua huabueyaʼda diga̱ʼ mabokeʼdik ya̱ʼneapet. 


text:
<pb/>Nogomeytajnayo caballoa barakhueʼ e̱e̱ʼtada Diostaj eʼnopoʼkoreaʼtaʼ pakhueʼda ya̱ʼneapet. Kenpaʼda dakhueaʼ o̱gkikaʼpo batikhueʼ ya̱ʼneapet. Totoʼtaj diga̱ʼda onʼpakikaʼpo batikhueʼ ya̱ʼneapet. Oro diosaʼ eʼketkaʼ oʼderetpakikaʼpo batikhueʼ ya̱ʼneapet. Kenpaʼti nog dios eʼketkaʼ plata eʼkaʼ, siro eytada eʼkaʼ, ʼuru huid dios eʼketkaʼ, hue̱ymeyʼen dios eʼketkaʼ namaʼda oʼderetpakikaʼnigʼa dios eʼketkaʼ noehueʼ e̱e̱ʼtada tiahuayhueʼdik e̱e̱ʼtada pe̱e̱hueʼdik e̱e̱ʼtada huaʼehueʼdikpiʼ e̱e̱ʼtada yanʼpakikaʼapet. 


text:
Kenpaʼti kenomeya̱kon onʼhuadiaypo onʼbarakikaʼpo eʼnopoʼkoreaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo. Kenpaʼti tidig eʼmagkaʼtaʼ oʼderetpakpo batikhueʼ ya̱ʼneapet. Nogta nogta eʼbakdejtaʼ oʼderetpakpo batikhueʼ ya̱ʼneapet. Kenpaʼti yanʼbereikaʼapet. Kenda ijtiahuaymey.<pb/>


text:
Kenokaʼ nog Diosen huataʼmoneritaj ijtiahuaymey. Teynanada o̱ʼe̱po kurudya̱ʼ oʼhuarakpo, konig ʼuru e̱ʼsi̱hui̱ʼa̱ eʼotonig o̱ʼe̱po kenpaʼti keʼnenkute to̱gkeʼ oʼbopo. Konig niokpo keʼnenkok eynanada ya̱ʼe̱a̱pet. Kenpaʼti keʼnen huabopi konig taʼak eʼbakpak oknonig ya̱ʼe̱a̱pet. Ken konig Diosen huataʼmoneria e̱e̱ʼte ijtiahuaymey. 


text:
Berobaʼsiʼpo eʼbokhuikeʼ oʼbapadpo, huadaʼkoʼipen e̱ʼpo̱gte oʼbopo, opeʼtoʼipen huadarite yaʼboapet. 


text:
Diosen huataʼmoneria ʼuttaʼnanada oʼokoyʼuy. Konig apetpet ʼuttaʼnanada eʼhuikpaʼ keʼna yaʼokoyʼapet. Eʼokoydeʼte sieteaaʼ kuruda ʼuttaʼnanada yaaʼapet. 


text:
Kenokaʼ sieteaaʼ kurud eaʼte huaboaʼda aʼmadoyayʼ eʼnopo̱e̱te kurudya̱ʼ Diostaj ijpe̱e̱mey: —‍Kenda sieteaaʼ kuruda eaʼte soatayoʼ yadikto̱e̱ʼ madoyahueʼ ya̱e̱ʼ. —‍Diosa menameʼne. 


text:
<pb/>Kenpaʼ enadeʼte keʼna Diosen huataʼmoneri e̱ʼpo̱gte huadarite oʼibopo kurudyo̱ Diostaj huadaʼkopen oʼbaʼtepo 


text:
buttida ijjay. Diosa doʼtaj meʼpe̱e̱ne. Dios oʼnoeonhuahuikaʼapo. Diosa ayaʼtada oʼkaʼuyate. Kurudtaj huadaritaj e̱ʼpo̱gtaj oʼkaʼuyate. Ayaʼda kurudyo̱ hua̱e̱ʼ Diosa oʼkaʼuyate. Ayaʼda huadariyo hua̱e̱ʼ Diosa oʼkaʼuyate. E̱ʼpo̱gyo̱ ayaʼ hua̱e̱ʼ oʼkaʼuyate. Buttida ijjay. Diosa kenda oʼnopo̱e̱. —‍Nogi̱ti ijhueʼ nige̱hueʼdik moʼe̱a̱pone. I̱da o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Aʼti sieteaaʼ Diosen huataʼmoneri huaboaʼ trompetate eʼmogdeʼte kenda ijkaʼapoy Diosen huanigpe̱i̱kaʼeri e̱ʼe̱a̱da huamanbatiaʼpakeritaj Diosa oʼmanaʼuyatenig kenda Diosa ijkaʼdeapoy. Konig soatayoʼ Diosa eʼnopo̱e̱ʼ kenda nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuynig. Kenda aʼti Diosa oʼkaʼdeapo. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>Kurudya̱ʼ Diosa enaʼte onteʼti ijpe̱e̱po, —‍Diosen huataʼmoneri ken e̱ʼpo̱gte huadaritere oʼibonigtaj yahuahuaʼ. Keʼnenbaʼte berobaʼ eʼbokhuikeʼ oʼto̱e̱nig yabaeʼ. —‍Menameʼne. 


text:
Diosen huataʼmoneritaj ijhuahuaʼpo, “Berobaʼsiʼpo beyok,” yonaʼmey. —‍I̱ne yabapeʼ. Huakittayaʼ setda konig ayʼmoro̱ʼnoeaʼ iʼnounapone. Dakda o̱ʼe̱a̱ʼ iʼnopo̱e̱a̱pone. Huaʼaypoyaʼnayo paiʼda o̱ʼe̱a̱po. Diosen castigabaʼ o̱ʼe̱ iʼnopo̱e̱a̱pone. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>Ken, berobaʼsiʼpo ijbaʼepo ijbapemey. Huakittayaʼ setda konig ayʼmoro̱ʼnoeaʼ ijnounmey. Ijye̱kdepo huaʼaypoyaʼ paiʼnada ijnoeatomey. 


text:
<pb/>—‍Huakkaʼnada aratbut, nogda nogda huadaribayo hua̱e̱ʼeri, nogda nogda huaʼa huaaʼpakeri, huadaribayo gobierno huairikon konig o̱ʼe̱a̱po onteʼti manbatiaʼpakdik i̱ʼe̱ne. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne.<pb/>


text:
Kenokaʼ jak huadik hue̱ypi menpiyokmeʼ. —‍Yahuahuaʼ. Diosen jakyo huahuahuaʼ. Diosen jaktaj yadiktiʼ. Kenpaʼti kutopataj yadiktiʼ. Jakyo meniga̱ʼ Diostaj onʼnigtionaʼpakikaʼ yamadikatiʼ. 


text:
Jak kurute nog aratbut i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Kentaʼ kurutenayo tidikahueʼ ya̱e̱ʼ. Esoeria Diosen huakkaʼ jak Jerusaléntaj onʼbarakonhuahuaʼapo. Dakhueaʼ onʼmagkadhuahuaʼapo. Cuarenta y dos puug ayaʼ meʼnoeda onʼmagkadhuahuaʼapo. 


text:
Doʼtaj Diostaj mentiaʼpakeʼpo bottaʼ huamanbatiaʼpakeri ijmataʼmonaʼapoy. Jerusalén hua̱e̱ʼeritaj ijmataʼmonaʼapoy. Mil doscientos sesenta huameʼnoe doʼtaj bottaʼ huamanbatiaʼpakeria mentiaʼpakonhueʼpo ijmataʼmonaʼapoy. Konig paiʼda hua̱e̱ʼerien yudtaj konig saco yudtaj onʼotonhuahuaʼapo. —‍Diosa menameʼne. 


text:
<pb/>Inomey bottaʼ huamanbatiaʼpakeri konig bottaʼ olivo hue̱ymey o̱ʼne. Konig bottaʼ huakjey Diosen onʼmanopoeanhuahuikaʼpo. Inomey bottaʼ huamanbatiaʼpakeritaj Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱po Dios Huairitaj onʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼapo. 


text:
Kenomey Diosen bottaʼ huamanbatiaʼpakeritaj beʼapiʼ dakhueaʼ eʼmagkaʼtaʼ eʼpaknayo dahueaʼ aʼmagkayaʼpo hua̱e̱ʼeritaj onʼmahui̱gapo. Huamanbatiaʼpakeri huakittayaʼ taʼak o̱ʼo̱ro̱kaʼpo kenomeyen takaʼtaj kenpaʼda onʼmahui̱gapo. Ken koniga̱ yanʼmabueyapet. 


text:
Kenokaʼ Diostaj onʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼpo, Diosa bottaʼ huamanbatiaʼpakeritaj oʼbateypakaʼikaʼapo Diostaj enʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼte kurudtaj yakhuik enaʼnayo huihueʼdik o̱ʼunhuahuaʼapo. Kenpaʼti eʼpaknayo hue̱ʼe̱ytaj mimiakon yahueaʼdik o̱ʼneaʼapo. Kenpaʼti huadarieri aratbuttaj nogda nogda paiʼda manopoe̱ʼikaʼdik o̱ʼneaʼapo. Keʼpoda castiga magkaʼdik o̱ʼneapo. Menokapiʼ onʼpakpo magkikaʼdik o̱ʼneapo. 


text:
Ken onʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼdepo enʼkuhuitdeʼte. Keʼna toyahuugkahueʼ hua̱e̱ʼerionig huiyokda o̱ʼe̱po sorokkogya̱ʼ adteda dakhueaʼ huakaʼerikudakenbayaʼ oʼmati̱o̱ro̱kdepo. Bottaʼ Diosen huamanbatiaʼpakeritaj aʼbarakyaʼpo oʼmagkaʼpo oʼbarakapo. 


text:
Jerusalényo̱ huakkaʼ jakyo dagte Diosen huamanbatiaʼpakeri eʼbueyso̱ʼ onʼhuedonhuaʼapo. Kenda huakkaʼ jakyo aratbut dakhueaʼ huakkaʼeri o̱ʼnikaʼpo, Diostaj pakhueʼ o̱ʼnepo konigti Sodoma huakkaʼ jakyo dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼnuyate. Kenpaʼti konigti Egiptobayo dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼnuyate. Ke̱yo̱ Jerusalényo̱ eʼbueyso̱ʼ onʼhuedonhuaʼapo. Ken konigti huakkaʼ jakyaʼtion oroʼomeyen Huairia cruzte moʼnigbueyʼuyate. 


text:
Bottaʼ huamanbatiaʼpakeritaj eʼbarakdeʼte bapaʼ huameʼnoe nogmeʼnoe oktaʼpete huakkaʼnanada aratbut eʼbueyso̱ʼtaj onʼso̱ʼtiahuayonhuaʼpo nogbayo nogbayo hua̱e̱ʼeri nog huaʼa nog huaʼa huato̱e̱ʼeri huakkaʼnanada onʼso̱ʼtiahuayonhuaʼapo. “Bakubarakkahueʼ yaneʼ.” Onʼmanaʼapo. 


text:
Bottaʼ Diosen huamanbatiaʼpakeritaj huakkaʼ aratbut eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼpo. Bottaʼa bueyhued o̱ʼnepoed Diostaj onʼmanbatiaʼpakikaʼpo aratbuttaj paiʼda onʼmanopoʼe̱a̱gkikaʼnok nogok enʼbueydeʼte dakhueaʼ huakkaʼeria huakkaʼda onʼdurugpakatuʼapo. Huayahuaya katetehueʼ onʼbayokeapo. 


text:
Bapaʼ huameʼnoe nogmeʼnoe oktaʼpete eʼbueyso̱ʼ enʼhuedonhuaʼdeʼte Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱po oʼmanoyhuada̱ʼapo. Huaʼite onʼboapo. Kentaj huakkaʼnanada onʼtiahuayapo. Onʼtiahuaydepo huakkaʼnanada onʼmamididapo. 


text:
Nogok kenomeya̱ bottaʼ huamanbatiaʼpakeria kurudya̱ʼ onʼpe̱e̱po, —‍I̱yo̱ yanʼtiak. Kutayo yanʼbehuik. Enaʼte onʼpe̱e̱po. Ken onʼpe̱e̱depo kurudyo̱ e̱ʼsi̱hui̱yo̱ enʼbehuikte kenomeyen takaʼa yanʼbatiahuayaʼapet. 


text:
Enʼbehuikte huadari diga̱ʼda o̱ʼi̱ye̱gapo. Jerusalényo̱ huakkaʼ judío aratbut sorok jakyo eneʼte oʼmahue̱kpo oʼmanbetapo. Sorok jak huakkaʼ konig nog huakhuarakaʼ diez jaktion oʼmahue̱kapo. E̱ʼi̱ye̱gte siete mil aratbut huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri yanʼmabueyapet. Nogomeya̱ huakkaʼada onʼmeʼpukpo “Dios kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri huadakda o̱ʼe̱. Teynanada o̱ʼe̱.” Onʼbatiaʼpakapo. 


text:
<pb/>Botaaʼteaʼ dakhueaʼ huakaʼeri paiʼnanada onʼnopoʼe̱de aʼtimon bapaaʼteaʼkon paiʼnanada onʼnopoʼe̱a̱po. Sieteʼa trompetate oʼmogapo. 


text:
<pb/>Sieteʼa Diosen huataʼmoneria trompetate eʼmogeʼte ijpe̱e̱mey. ʼUttaʼda kurudya̱ʼ eaʼ ijpe̱e̱po:<pb/>Oroʼomeyen Dios Huairi keʼnen Cristoere huakhuairi o̱ʼnedepo Diosayoʼda kenpaʼda huairi o̱ʼeonhuahuikaʼpo oʼmanaʼonhuahuikaʼapo. Kenda ijpe̱e̱mey. 


text:
Diosen huakkurute huairi huahuadte onʼhuadikaʼpo veinticuatro huatoneʼ huairia onʼhuadikaʼpo Diostaj onʼtihuedpo oʼderetpakpo 


text:
oʼnonaʼpo,<pb/>Dakiti Dios Huairi. Teyda i̱ʼe̱ne, Dios. Ayaʼda kaʼdik i̱ʼe̱ne. Ayaʼenda huairi i̱ʼi̱kaʼ. Aʼnennada i̱ʼi̱kaʼuyate. Oyda kenpaʼti i̱ʼi̱kaʼ. Nogokkon i̱ʼi̱kaʼapo. Huaboaʼda konig teynada i̱ʼe̱po ayaʼtada teyda iʼmanikaʼapo. 


text:
Ontaj diga̱ʼ boʼhuadiayikaʼuyne. Huakkaʼada nogbayaʼ nogbayaʼ hua̱e̱ʼeria diga̱ʼ boʼhuadiayʼuynigʼa oynayo on Dios i̱ʼe̱po dakhueaʼ huakaʼeriomeytaj diga̱ʼ iʼbahuadiaypo eʼbueyomeyeretaj castiga iʼmagkaʼapone. Kenpaʼti oynayo o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri, kenomey o̱ʼnen huaʼa dakaʼ onʼmanbatiaʼpakikaʼuy, kenomeytaj ʼuruaʼda dakhuapa iʼbayokapone. Kenpaʼti kenomey ontayoʼda ayaʼda onʼnigpe̱e̱po o̱gkikaʼuy. Kenpaʼti o̱ʼnendiktaj huakkaʼ onʼpakuynok ʼuruaʼda dakhuapa iʼbayokapone. Huasiʼpotaj huatoneʼeretaj huanabaʼtaj huairitaj ʼuruaʼda dakhuapa iʼbayokapone. Kenpaʼti huaboaʼda aratbuttaj dakhueaʼda huakaʼeriomeytaj kenpaʼda iʼbarakapone. 


text:
<pb/>Kenokaʼ kurudyo̱ Diosen jak okhuikepo, “Kenda doʼhued Israel aratbuttaj ijkaʼapoy,” Diosa oʼmanaʼuynig kenda eʼmadoyadeʼ huaenokteg cajaʼpoyo Diosen jakyo onʼtiahuaypo ken enʼtiahuaydeʼte o̱ʼo̱jbedpo, kuruda yaʼaapet kenokti huadari ya̱ʼi̱ye̱gapet kenpaʼti o̱re̱ʼ yaʼkotapet. Kenda ijtiahuaymey.<pb/>


text:
Kurudyo̱ kaʼtihuay: Ettoneʼ eyda konig niokpo o̱ʼe̱po, konig puugte oʼbopo, doce siokpo konig huakuot yaʼkuotapet. 


text:
Kurudyo̱ onteʼti kaʼtihuay: Huabed huamayu̱e̱keri bihuitoneʼ ya̱ʼe̱a̱pet. Sieteku diez huakupi ya̱ʼe̱a̱pet. Sietekute siete huairi huakuot yaʼkuotapet. 


text:
Hua̱hue̱paʼa kurudya̱ʼ huakkaʼtada siokpotaj oʼbatotokpo siokpo huakhuarakaʼ oʼbatotokpo huadariyo yaʼmaenapet. Ettoneʼkokpen huamayu̱e̱keri bihuitonea yakboapet. E̱ʼyo̱bede̱te yo̱bedtaj aʼyu̱e̱kyaʼpo yakboapet. 


text:
Ken ettoneʼa̱ huabokereksiʼpo yasiʼpopakapet. Keʼna huasiʼpoa aratbuttaj nogba nogbayo aratbut huairitaj ayaʼtada teyda yaʼmanaʼikaʼapet. Konig siropa oʼbapadpo teyaʼnanada yaʼmananhuahuikaʼapet. Huasiʼpotaj oʼetupo Diosyo yaʼtobehuikapet. 


text:
Taʼba bahueʼ e̱e̱ʼyo̱ kenpaʼti aratbut bahueʼ e̱e̱ʼyo̱ kenteyo ettoneʼa̱ yakhuaʼapet. Ke̱yo̱ aypopiʼ hue̱ʼe̱ypiʼ katepiʼ kabaeʼpo Diosa huakkuruteda yaʼnigkaʼapet. Ke̱yo̱ mil doscientos sesenta huameʼnoe aypo yaʼbeyokikaʼapet. 


text:
<pb/>Kenokaʼ kurudya̱ʼ onʼbarakpo, Diosen huataʼmoneri huairi Miguel o̱ʼe̱po Miguelen huataʼmoneriere diga̱ʼda onʼbarakpo huamayu̱e̱keri bihuitoneʼtaj diga̱ʼda onʼbarakpo, huamayu̱e̱keri bihuitoneʼen huataʼmoneritakon yanʼbarakapetnig kenda ijtiahuaymey. 


text:
Ken konig huamayu̱e̱keri bihuitoneʼtaj yanʼmaenapet. Kurudya̱ʼ yanʼmaenapet. Keʼna aʼneneri bihuitoneʼ konogda oʼdikkaʼ totoʼ kenpaʼti Satanás. Keʼna huadarieri aratbuttaj ayaʼtada dakhueaʼ ka̱gkeʼpo namaʼda oʼmanikaʼ. Keʼnen huataʼmoneritaj kenpaʼti kentaj huadariyo yanʼmaenapet. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Aʼtimon kurudya̱ʼ ʼuttaʼda eaʼ ijpe̱e̱mey: —‍“Dakhueaʼda o̱gkikaʼ.” Oroʼomeyen huamaʼbuy noga̱ huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbatiaʼpakpo totoʼa Diostaj oʼbahuaaʼikaʼ. Huameʼnoe kenpaʼti sikyo oʼbahuaaʼikaʼ. Kurudya̱ʼ kentaj oʼnendenok oy ayaʼada huaknopo̱e̱ʼeriomey Diostaj onʼnopoʼyaredepo, oy Diosa teynanada o̱ʼe̱po keʼnen takaʼtoneʼtaj diga̱ʼ oʼmagkaʼdepo, oy Dios Huairiyoʼda keʼnen Cristoere ayaʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼikaʼapo. Kenpaʼti oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼe̱ne. 


text:
Huakkaʼada Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri eʼbueytaʼ meʼpukhueʼ o̱ʼnikaʼ. Diosa eʼpaknayo bueydik o̱ʼe̱y, onʼnopo̱e̱po kenpaʼti konige̱po Jesucristo Diosen Ovejasiʼpoa oʼmanigbueyʼuyate, keʼnen mimi moʼnighuaʼuy, oʼnoknopo̱e̱ʼnok kenpaʼti “Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱y.” Onʼbatiaʼpakikaʼpo namaʼda huaaʼeri totoʼtaj huayakhueʼ o̱gkikaʼ. 


text:
Kurud kenpaʼti kuruderi kanʼdurugpakikeʼ. Huadariyo kenpaʼti e̱ʼpo̱gyo̱ hua̱e̱ʼeri keʼpoda paiʼda moʼnopoʼeonhuahuikaʼaponok totoʼa opudomeytaj diga̱da mogkadhuahuaʼapone. Opudomeytaj onʼhuahuarakdenok sueʼda ijhueʼmon magkadhuaʼdik i̱jje̱a̱poy oʼnopo̱e̱po diga̱ʼnanada boʼhuadiayapet. Kenda ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>“Kurudya̱ʼ meʼendene.” Huamayu̱e̱keri bihuitoneʼa oʼnopo̱e̱depo ettoneʼtaj yaʼtahuaʼapet. Keʼna ettoneʼ oʼsiʼpopakuynigtaj yaʼtahuaʼapet. 


text:
Bihuitoneʼtaj bidteda okmondik ka̱e̱ʼ konig aratbut bahueʼ e̱ʼi̱kaʼyo taʼba ehueʼ e̱ʼi̱kaʼyo kabodeʼpo konig huaʼdik ka̱e̱ʼpo ettoneʼtaj si̱gtoneʼ bottaʼ okajpetoneʼ yaʼyokapet. Ke̱ya̱ʼ aypo oʼbaudhuahuaʼapo. Bapaʼ huabayok eʼtionpok aypo oʼbaudhuahuaʼapo. 


text:
Hue̱kurua ettoneʼtaj kaoyeʼpo kataʼkotepo bihuitoneʼa konig hue̱kurutoneʼ huakittayaʼ yaʼhue̱o̱ro̱kaʼapet. 


text:
Ettoneʼtaj soroka oʼtihuapokpo konig sorok okhuikepo ettoneʼtaj taʼkotahueʼ ka̱e̱ʼpo hue̱kurutoneʼ sorokyo yakhue̱kudapet. 


text:
Konige̱po huamayu̱e̱keri bihuitoneʼa ettoneʼtaj diga̱ʼda oʼhuadiaypo nog huasiʼpo ettoneʼen huayayotaj yaʼbahuahuaʼapet. Aʼbarakyaʼpo yaʼbahuahuaʼapet. Kenomey ettoneʼen huayayo Diosen huaʼa onʼnigpe̱i̱kaʼpo kenpaʼti Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱po, “Jesucristo Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱.” Onʼbatiaʼpakikaʼ. Kenomeytaj totoʼa aʼbarakyaʼpo yaʼbahuahuaʼapet.<pb/>


text:
E̱ʼpo̱g kuhuadte do Juan ijbopo huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ e̱ʼpo̱gya̱ʼ eʼo̱ro̱kte ijtiahuaymey. Siete huaku kenpaʼti diez huakupi o̱ʼe̱po, ayaʼ huakupi konig gobierno huairien huakuot oʼotpo kenpaʼti huakute Diostaj ta̱hui̱ri̱gdikaʼda eʼtimadoyaʼ o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Keʼna huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ konig apetpettoneʼonig o̱ʼe̱po huaʼi konig ahuadtoneʼionig o̱ʼe̱po kenpaʼti huakittaʼ konig león teynanada o̱ʼe̱meʼ. Ijtiahuaymey. Huamayu̱e̱keri bihuitoneʼ totoʼ o̱ʼe̱po keʼna huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj oʼteypakaʼpo kentaj gobierno huairitoneʼonig ya̱ʼe̱a̱ʼapet. Kenpaʼti huiyokda huamanaʼeri ka̱i̱keʼpo huamayu̱e̱keria bihuitoneʼa ya̱ʼe̱a̱ʼapet. 


text:
Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ nogkutida eʼkuhuek o̱ʼe̱meʼ eʼbueyayada yaʼyareapet. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ oʼyarenok “kenpihuay” ayaʼada nogbayaʼ nogbayaʼ hua̱e̱ʼeria yadaʼapet. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj yanʼnigpe̱i̱kaʼapet. 


text:
Huamayu̱e̱keri bihuitoneʼa huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj huairi ka̱e̱ʼpo oʼteypakaʼnok huadariyo huabada ayaʼada huamayu̱e̱keri bihuitoneʼtaj ya̱ʼderetpakapet. Kenpaʼti huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj oʼderetpakpo, —‍In huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ bepiʼ konigti ehueʼdik o̱ʼe̱po teynanada o̱ʼe̱. Kentaj beʼapiʼ huayakhueʼ o̱gkahueʼdik o̱ʼne. —‍Kenda ayaʼada yaʼdaʼapet. 


text:
<pb/>Huamayu̱e̱keri bihuitoneʼa oʼpaknok huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼa Diostaj dakhueaʼda yaʼhuaaʼapet. Huakhuairida i̱jje̱y, Diosda i̱jje̱y, oʼmanaʼpo Diostaj yaʼtidiʼkeapet. Kenpaʼti huamayu̱e̱keri bihuitoneʼa oʼpaknok cuarenta y dos puugte ayaʼtada teyda manaʼdik ya̱ʼi̱kaʼapet. 


text:
Kenda yaaʼapet kenpaʼti yakaʼapet. Diostaj dakhueaʼda oʼhuaaʼpo Diosen huadiktaj oʼtidiʼkepo Diosenba kurudyo̱ ehueʼda o̱ʼe̱, kenpaʼti Diosere aratbuttaj dakhueʼda o̱ʼne, yaʼbahuaaʼapet. 


text:
Diosen aratbut huaknopo̱e̱ʼeritaj diga̱ʼ magkaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. Huayakhueʼ yamagkaʼapet. Kenpaʼti ayaʼtada aratbuttaj ayaʼtada huadaribayo hua̱e̱ʼeritaj, ayaʼtada nogda nogda huaʼa huaaʼeritaj kenpaʼti ayaʼtada huadaribayo huairitaj teyda manaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
Aʼnennada Dios o̱ʼi̱kaʼuyate. Huadari kahued e̱e̱ʼte ayaʼ Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Dios oʼmanopo̱e̱depo kenomeyendik Diosen huanoeonhuahuikabaʼte oʼmanigmadoyaʼuyate. Kenomey huanoeonhuahuikaʼeria Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeria huiyoknanada hua̱e̱ʼeritaj pakhueʼ o̱ʼnepo. Kentaj nigpe̱e̱hueʼ ya̱ʼneapet. Nogomey, ayaʼada nogyo̱ nogyo̱ huadariyaʼ huiyoknanada hua̱e̱ʼeritaj huakkaʼda onʼpakpo yanʼnigpe̱e̱a̱pet. 


text:
Beʼapiʼ aʼbakuda̱yaʼpo opudomeytaj eʼbatohuaʼnayo kenpaʼti nogok kentakon aʼbakuda̱yaʼpo onʼbatohuaʼapo. Nogok siroa opudomeytaj eʼaraknayo kenpaʼti nogok kentakon siroation onʼbarakikaʼapo. Konige̱po opudomey Diostaj moknopo̱e̱po, Diosen moʼe̱po, opudomeyen takaʼtaj Diosa castiga yaʼmagkaʼapet. Opudomeyanayo castiga magkahueʼdik moʼi̱kaʼne. Diostaj dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ yanʼnigunhuahuikaʼ kenpaʼti dakaʼ yanoknopounhuahuikaʼ. 


text:
<pb/>Nogok nog huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj ijtiahuaymey. Sorokya̱ʼ ya̱ʼo̱ro̱kapet. Konig ovejasiʼpo bottaʼ huakupi o̱ʼi̱kaʼnig konig huamayu̱e̱keri bihuitoneʼ huiyokada eapaʼtion yaaʼapet. 


text:
Huakkuruda huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ meyo̱hueʼda o̱ʼe̱po konig huakkuru huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ huiyokda manaʼdik ya̱ʼi̱kaʼapet. Keʼna konigti kenpaʼti huiyokda manikaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. Oʼmanaʼpo, “Ken huakkuru huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ eʼkuhuek o̱ʼe̱po bueydik e̱ʼe̱a̱da yaʼnoyhuadapet. Kentaj eretpakdik ya̱ʼnepo yanʼnigpe̱i̱kaʼ.” Ayaʼtada huadari hua̱e̱ʼeritaj huiyokda yaʼmanaʼapet. 


text:
Kenpaʼti kenda konig aratbuta kahueʼdik o̱ʼnikaʼnig yakaʼapet. Aratbut kentaj kanoknopo̱e̱ʼpo konig ʼuruaʼda konig tiahuayhued o̱ʼnikaʼuy yaʼmanigkikaʼapet. Aratbut enʼtiahuayte huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼa kurudya̱ʼ taʼak eʼbakpaktoneʼ yaʼmanigkoteapet. 


text:
Huakkuru huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ eʼtiahuayada kenda aratbuta kahueʼdik o̱ʼnikaʼnig ʼurunanada oʼkaʼpo aratbuttaj engaña yaʼmagkaʼapet. Huakkuru huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj konigso̱a̱ʼtion dios ya̱gketkaʼ. Yaʼmanaʼapet. Kenda huakkuru huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj siro eʼkuhuek o̱ʼe̱po bueydik e̱ʼe̱a̱da yaʼnoyhuadapet. 


text:
Huakkuru huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼa nog huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj yateypakaʼapetnok eʼketkaʼtaj yaʼnoeaʼapet. Eʼketkaʼtaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeritaj keʼnada yaʼbarakapet. 


text:
Huabaʼ daʼkobapen huanoytapiʼ aratbut ayaʼtada ontojyoʼ e̱e̱ʼpiʼ huaboroʼ e̱e̱ʼpiʼ huakkaʼ huamato̱e̱ʼeri e̱e̱ʼpiʼ paiʼda hua̱e̱ʼeri e̱e̱ʼpiʼ huanabaʼ e̱e̱ʼpiʼ huanabaʼ ehueʼ e̱e̱ʼpiʼ ayaʼtada yabatidoyaeʼtiʼ yaʼmanaʼapet. 


text:
Ayaʼada huabaʼtapiʼ huanoytapiʼ huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼendik enʼtidoyaʼnayo katepiʼ baeʼdik ya̱ʼneapet kenpaʼti katepiʼ bayokdik ya̱ʼneapet. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼdik tidoyahueʼ e̱e̱ʼnayo katepiʼ baehueʼdik ya̱ʼneapet kenpaʼti katepiʼ bayokhueʼdik ya̱ʼneapet. 


text:
Dakaʼ yanʼnopo̱e̱ʼ. Eʼnopoenkaʼtaʼ eʼpaknayo huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼen numerodiktaj dakaʼ yanʼnopo̱e̱po. Huabokerekdikonig o̱ʼe̱. Seiscientos sesenta y seis huadik o̱ʼi̱kaʼ.<pb/>


text:
Nogok onteʼti ijmabopo, oteʼ Siónte Diosen Ovejasiʼpo oʼbopo kenere ciento cuarenta y cuatro mil aratbut Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnepo ayaʼada huanoyte Ovejasiʼpoen huadik kenpaʼti Huaojendikere eʼtimadoyaʼ kenda ya̱ʼe̱a̱petnig ijtiahuaymey. 


text:
Kenokaʼ aʼti kurudya̱ʼ konig eaʼ ijpe̱e̱mey. Konig huakkaʼ hua̱hue̱ hue̱kuru uttaʼda eapaʼ, konig kurud ʼuttaʼda eapaʼ kenpaʼti ʼuruaʼda konig huakkaʼ arpas ʼuruaʼda música e̱gkaʼ ijpe̱e̱mey. 


text:
Dios eretnopote e̱e̱ʼte, cuatro hua̱e̱ʼeri Dios e̱ʼi̱kaʼ huanegte eneʼte, veinticuatro huairitoneʼ eʼnikaʼ huaneg huakkurute o̱ʼnepo huakkurute ciento cuarenta y cuatro mila̱ aratbuta onʼbatadiʼkeaʼpo kenomeya̱yoʼda kenda eʼbatadiʼkeaʼ nopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapet. Huadarieri aratbut e̱ʼneʼtada kenomeytaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ yamanopoʼyareaʼapet. 


text:
Inomey ciento cuarenta y cuatro mil Jesucristoen ʼuruyoʼ huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnepo konig nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼnepo konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱gkikaʼ konig kahueʼ o̱ʼnikaʼpo huadaknanada o̱ʼnikaʼpo katepiʼ Diosen Ovejasiʼpo oʼmanikaʼ kenda onʼnigpe̱i̱kaʼpo. Huakkuruda Diosa kenomeytaj oʼbaeapo, konig huakkurueri Diosen oʼtamaeapo kenpaʼti Ovejasiʼpoen oʼtamaeapo. Dakhueaʼ huakaʼeriomey e̱ʼneʼtada oʼmanopoʼyareaʼuyate. 


text:
Da ahueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Diostaj dakaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼpo Diostaj ʼuruʼnopoʼda onʼnigkikaʼuyate. Diosen bapaʼ huataʼmonerien huaʼa Juana oʼmape̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Kurudnopoyo nog Diosen huataʼmoneritaj okajte eʼbodte ijtiahuaymey. Huadari nogyo̱ nogyo̱ hua̱e̱ʼeritaj kenpaʼti nogbayo nogbayo gobierno hua̱e̱ʼeritaj, nogda nogda aratbuttaj, nogda nogda huaʼa huaaʼpakeritaj, nogda nogda huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ eʼkaʼ aʼmanopoʼyareayaʼpo huadak huaʼa aʼmanayaʼpo yabahuahuaʼapet. 


text:
<pb/>—‍Diostaj yanokmeʼpukpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ “Hueretda Dios i̱ʼe̱ne.” “Teynanada Huairi i̱ʼe̱ne, Dios.” Ya̱ʼnonaʼikaʼ. Konige̱po oy Diosa huadakaʼ huakaʼeritaj oʼbaktieʼeaʼapo kenpaʼti castiga aʼmagkayaʼpo dakhueaʼ huakaʼeritaj huataʼ oʼbaktieʼeaʼapo. Diosa ayaʼtada oʼkaʼuyate. Kurudtaj huadaritaj e̱ʼpo̱gtakon oʼkaʼuyate. ʼUruaʼda hue̱ʼe̱y sipataj sorokya̱ʼ o̱ʼo̱ro̱kikaʼnig kenpaʼti ʼuruda hue̱ʼe̱y oʼkaʼuyate. Kentaj Diostaj yaderetpakikaʼ kenpaʼti dakiti yanʼtionaʼpakikaʼ. —‍Keʼna huakkuruda Diosen huataʼmoneria ʼuttaʼda yaʼmanaʼapet. 


text:
<pb/>Nog huataʼmoneria kenteʼti oʼtatiakpo, —‍Babilonia huakkaʼ jakmon o̱ʼe̱po huakkaʼnanada aratbut o̱ʼnepo nog aratbut nogbayo nogbayo huabada ayaʼtada namaʼda eʼkaʼ yanʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼapet. Hua̱so̱ʼa̱da eʼeretpak kikaʼdik moʼe̱ne. Nogtaj nogtaj bakdeikaʼdik moʼe̱ne. Namaʼda kenda yanʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼapet. Konige̱po huaboroʼ Babilonia kenpaʼda oʼmahui̱gde Diosen castiga eʼmagkaʼ oʼmahui̱gde. —‍Keʼna Diosen huataʼmoneria yaaʼapet. 


text:
<pb/>Konoga̱dakon Diosen huataʼmoneri kenteʼti oʼtatiakdepo, —‍Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj beʼapiʼ enʼpakikaʼnayo huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ eʼketkaʼtaj enʼpakikaʼnayo huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼdik huanoyte huabaʼtepiʼ “beʼtidoyaʼ,” enaʼnayo 


text:
Diosen huataʼmoneri onʼtiahuaypo kenpaʼti Diosen Ovejasiʼpo oʼtiahuaypo Diosa huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼen huaeretpakeritaj diga̱ʼ oʼbahuadiaypo diga̱ʼda castiga oʼmagkadhuahuikaʼapo konig taʼak azufreere oʼmabakpakadhuahuikaʼapo. 


text:
Nogok nogok batikhueʼada paiʼnanada onʼnopoʼeonhuahuikaʼapo. Sigpiʼ yareatuhueʼ o̱ʼneonhuahuikaʼapo, kenpaʼda paiʼnanada onʼnopoʼeonhuahuikaʼapo, huameʼnoe sikyoere paiʼnanada yanʼnopoʼeonhuahuikaʼapet. Kenomey huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj oʼderetpakpo kenpaʼti huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ eʼketkaʼtaj oʼderetpakpo kenpaʼti keʼnendik huanoyte huabaʼtepiʼ eʼtidoyaʼdeʼ o̱ʼnepo paiʼnanada yanʼnopoʼeonhuahuikaʼapet. 


text:
Konige̱po Diosen aratbut Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo Jesústaj oʼnoknopo̱i̱kaʼpo dakaʼ kanʼnigunhuahuikeʼpo. —‍Bapaʼteaʼ Diosen huataʼmoneria ʼuttaʼda yaaʼapet. 


text:
<pb/>Ken kurudya̱ʼ doʼtaj enaʼte ijpe̱e̱mey. —‍“Oy kenpaʼti nogok ayaʼada Huairi Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱po onʼbueydepo durugda ya̱ʼneapet.” Yamadoyaʼ. “Dapitaʼ Diostaj huanigkadhuahuikaʼeriomey yaʼnokmapi̱e̱ʼonhuahuikaʼapet. Kenda Diostaj onʼnigkadhuahuikaʼnigtaj Diosa okkahuehueʼ oʼmaeapo.” Diosen Noki̱re̱ga̱ eaʼte ijpe̱e̱mey. Taʼbayaʼ aypo eʼtaboyogte onʼtotiakikaʼ konigti huadariyaʼ Diosa keʼnen huabaktieʼeaʼeritaj oʼbaeapo. Kenpaʼti konig aratbut uvas eʼboyogte sirosiʼpoa oʼnogkupoktegikaʼ kenpaʼti uva huada onʼsapaikaʼ konigti huadariyo Diosa ayaʼ dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga yaʼmagkaʼapet. 


text:
<pb/>Onteʼti ijtiahuaypo yereda e̱ʼsi̱hui̱te yaʼhuadapetnig. Huabokerek konig Diosen Huasiʼpo yaʼhuadapet. Oro sirotaj eʼkaʼ huairied huakuot eʼkuotte kenpaʼti igkuʼetda siroenpi eʼbapadte ijtiahuaymey. 


text:
Dios huanaʼpak jakyaʼ nog Diosen huataʼmoneri oʼo̱ro̱kdepo “Siroenpia taʼbayo aypotaj ya̱gkupoktega̱ʼpo yamagkupayaʼ. Huadariyo aypo konig oʼboyogdenok.” Ken huataʼmoneria ʼuttaʼda yanaʼapet. Diosen Huasiʼpo e̱ʼsi̱hui̱te eʼhuadte yanaʼapet. 


text:
<pb/>Ken Diosen Huasiʼpo konig siroenpia aypotaj o̱gkupoktega̱ʼpo oʼbaeaʼpo huadariyo keʼnen huabaktieʼeaʼeri e̱ʼhua̱e̱ʼtaj yaʼbaeʼapet. 


text:
<pb/>Ken, nog Diosen huataʼmoneri Dios huanaʼpak jakyaʼ o̱ʼo̱ro̱konpo keʼnakon igkuʼetda siroenpi oʼto̱e̱po. 


text:
Diostaj eʼnigmahui̱g kutopayaʼ noga̱ Diosen huataʼmoneri o̱ʼo̱ro̱konpo. Keʼna huamamey taʼak huairia onaʼpo, —‍Uva eʼboyog o̱ʼe̱nok siroenpia uvas huadariyo yamagkupoktegaʼ. —‍ʼUttaʼda yanaʼapet. Nog Diosen huataʼmoneria siroenpi eʼto̱e̱taj yanaʼapet. 


text:
<pb/>In konig huadari hua̱e̱ʼeri dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa castiga oʼmagkaʼapo. Uvas konig dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼne. Diosa huadariyo ayaʼda uvas oʼmagkupoktega̱ʼapo. Oʼmagkupoktega̱ʼdepo huaboroʼkogyo onʼtogpo kentaʼ oʼbatuga̱ʼapo. Konig aratbuta uva onʼtuga̱ʼikaʼ konigti dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa castiga yaʼmagkaʼapet. 


text:
Huakkaʼ jak adpen ken konig yaʼbatuga̱ʼapet. Castiga oʼmagkaʼapo. Huakkaʼnanada onʼmabueypo huakkaʼnanada mimi ya̱ʼe̱a̱pet, odnanada konig caballo eakitta̱e̱ʼte mimia odnanada ya̱ʼe̱a̱pet. Kenpaʼti bidteda konig hua̱hue̱ mimi ya̱ʼhue̱huaʼapet, konig trescientos kilómetros ya̱ʼhue̱huaʼapet.<pb/>


text:
Onteʼti kurudyo̱ ʼuruda o̱ʼe̱nok ijtomepuʼkepo ijtiahuaymey. Diosen huataʼmoneria keneʼhua̱ya̱ʼ sieteaʼ nogpaʼ nogpaʼ keʼpoda castiga eʼmagkapoʼte ijtiahuaymey. Diosa diga̱ʼ oʼbahuadiaypo castiga oʼmagkaʼdepo ayaʼda yaʼdakeaʼapet. 


text:
<pb/>Nogdakon ijtiahuaymey. Konig ʼurunanada e̱ʼpo̱g irinada konig vidrionigere taʼakonigere ijtiahuaymey. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj kenpaʼti keʼnen eʼketkaʼtaj huakkaʼada, nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼpo kenpaʼti keʼnendik timadoyahueʼ o̱ʼnepo irinada e̱ʼpo̱g oktaʼbogpeirite onʼmabopo arpas onʼto̱e̱po Diostaj yanʼbatadiʼkeaʼapet. Diosen arpas Diosa eʼbayok yanʼto̱e̱a̱pet. 


text:
Diosen huanigpe̱i̱kaʼeri Moisésen eʼbatadiʼkeaʼ kenpaʼti Ovejasiʼpoen eʼbatadiʼkeaʼ onʼbatadiʼkeaʼpo:<pb/>Kenpihuay, ʼuruaʼnanada iʼkaʼuyate, Dios. Konig huaboroaʼda iʼkaʼuyate. Ayaʼda iʼkaʼuyatenig ʼuruaʼnanada o̱ʼe̱, Dios Huairi. Dios Huairia ayaʼda kaʼdik i̱ʼe̱po teynanada i̱ʼe̱. O̱ʼnen huaʼa buttida o̱ʼi̱kaʼ. O̱ʼnen huaʼa butukda o̱ʼi̱kaʼ, Dios Huairi. Nogbayo nogbayo hua̱e̱ʼerien Huairi i̱ʼeonhuahuikaʼ. 


text:
Dapitaʼ ayaʼanada ontaj okmeʼpukdik moʼe̱ne, Huairi. Dapiʼ Dios huadaknanada o̱ʼe̱ ayaʼada ontaj tiaʼpakdik moʼe̱ne, Huairi. Onyoʼda huadaknada i̱ʼi̱kaʼne. Onyoʼda kenpaʼda ʼurunanada i̱ʼi̱kaʼne. Konige̱po nogba nogbayo hua̱e̱ʼeri yanʼbatiakapet. Diostaj huikudate onʼtibahuadpo oʼderetpakpo ʼuruda Dios i̱ʼunhuahuikaʼ, ya̱ʼnonaʼapet. Huakkaʼada e̱ʼpo̱g oktabogpete onʼmabopo yanʼbatadiʼkeaʼapetnig ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Nogdakon ijtiahuaypo kurudyo̱ Dios kente e̱ʼi̱kaʼ konig Diosen jakyo adkorepen Moisésen huidpe̱gtaʼ diez huaʼa eʼmanaʼ o̱ʼi̱kaʼ konig ekhuikeʼte jakyoda ijtiahuaymey. 


text:
Ke̱ya̱ʼ jakyaʼ siete Diosen huataʼmoneri sieteaʼ nogpaʼ nogpaʼ keʼpoda castiga yanʼmagkaʼdeapet. ʼUru yudtaj onʼotpo yereda kenpaʼti senogda yudtaj onʼotpo kenpaʼti orobijso̱ʼdaktoneʼtada eʼkaʼ huaka̱gkate e̱ʼti̱e̱ʼ onʼotpo. 


text:
Bottaʼ bottaʼ huanoeʼeri Diosere onteteyoʼ o̱ʼnikaʼpo nogtiada yaʼbayokeapet. Siete Diosen huataʼmoneritaj copa orotada eʼkaʼ yaʼbayokeʼapet. Siete copa orotada eʼkaʼ yaʼbayokeapet. Siete copa dakhuapa dakhueaʼ o̱gkaʼdeikaʼnigtaj Dios huanoeonhuahuikaʼeria diga̱ʼda oʼbahuadiaypo castiga diga̱ʼda yaʼmagkaʼapet. 


text:
Dios eynanada o̱ʼe̱po senognanada o̱ʼe̱po teynanada o̱ʼe̱po Diosen jak kurudyo̱ Dios o̱ʼi̱kaʼnok konig huakkaʼ e̱ʼsi̱hui̱ʼ o̱ʼe̱nok aratbutpiʼ beʼapiʼ kudhueʼdik ya̱ʼneapet. Diosen sietea huataʼmoneri nogpaʼ nogpaʼ keʼpoda castiga dakhuapa magkahued e̱ʼneʼted Diosen jakyo beʼapiʼ kudhueʼdik ya̱ʼneapet.<pb/>


text:
Diosen jakyaʼ ʼuttaʼda eaʼ ijpe̱e̱mey. Diosen siete huataʼmoneritaj oʼmanaʼpo, —‍Konig huadariyo siete copa dakhuapa castiga eʼmagkaʼ yanoypo doʼhued huaʼate castiga yanʼmagkaʼ. —‍Diosa yaʼmanaʼapetnig ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri huakkuruda oʼhuaʼpo huadariyo copate yadoyapet. Huadariyo Diosen huaʼate castiga yaʼmagkaʼapet. Aratbut huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼdik eʼtidoyaʼdeʼ kenpaʼti huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ eʼketkaʼtaj oʼderetpakikaʼnok huasiʼdak diga̱ʼda onʼsetpo, dignada yanʼbatiriapet kenpaʼti pa̱gda ya̱ʼneapet. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneria kentaʼ noga̱kon e̱ʼpo̱gyo̱ copate o̱doypo, e̱ʼpo̱gyo̱ konig Diosen huaʼate castiga oʼmagkaʼpo, e̱ʼpo̱g hue̱ʼe̱y eʼbueyen mimida yanʼmaeanapet. Ayaʼda e̱ʼpo̱gyo̱ hua̱hue̱yo̱ huanoeʼeri yanʼmabueyapet. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri noga̱kon bapaaʼ hua̱hue̱yo̱ kenpaʼti kente hue̱ʼe̱y sorokya̱ʼ enhuipoikaʼyo copate o̱doypo hua̱hue̱ kenpaʼti hue̱ʼe̱y mimida yanʼmaeanapet. 


text:
Kenokati nog Diosen huataʼmoneritaj ijpe̱e̱po, keʼna hua̱hue̱ huamato̱e̱ʼeri o̱ʼi̱kaʼuyate. —‍Castiga iʼmagkaʼpo kenda castiga magkaʼdik i̱ʼi̱kaʼpo, huadakda iʼkaʼne, Huairi. Dios Huairi i̱ʼe̱po, kenpaʼda huadaknanada i̱ʼe̱po, oy i̱ʼi̱kaʼpo, kenpaʼti aʼnennada i̱ʼi̱kaʼuyate. 


text:
O̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj onʼbarakuyatenok kenpaʼti o̱ʼnen buttida huaʼa huamanbatiaʼpakeritaj onʼbarakuyatenok kenomeytaj siroa yanʼbaarakapet. Dakhueaʼda onʼmagkaʼnok mimi huakkaʼ onʼo̱ro̱kpo yanʼmabueyapet. —‍Diosen huataʼmoneria kenda yaaʼapetnig ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Diostaj huanigmahui̱g kutopayaʼ eaʼte ijpe̱e̱mey: —‍Teynanada Dios i̱ʼe̱ne. Ayaʼda kaʼdik i̱ʼe̱ne, Dios Huairi. Buttida iʼmanaʼikaʼpo, butuknanada iʼkikaʼpo castiga iʼmagkaʼdene. Kenda Diosen huanigmahui̱g kutopayaʼ eaʼ ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri noga̱kon bottaʼ bottaʼa niokpote castiga copate o̱doypo niokpotaj Diosa ukda yaʼeanapetnok aratbuttaj diga̱ʼda kabatitaʼteʼpo mameydik ka̱je̱po 


text:
ayaʼtada oʼbatitaʼtepo hua̱so̱ʼ eʼmameytada nopoʼkoreahueʼ o̱ʼnepo, “ʼUruda i̱ʼe̱ne.” Diostaj onahueʼ ya̱ʼneapet. Diostaj yanʼtidikeʼapet. Ken Diosa sieteaʼaʼ keʼpoda castiga magkaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri noga̱dakon huabaniga̱ʼaʼ huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼyo copate yanʼdoyapet. Dios Huairia kaʼpoda castiga oʼmagkaʼpo, huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼen huanigpe̱i̱kaʼeriomey sikki̱re̱gyo̱ o̱ʼnepo paiʼnanada onʼnopoʼe̱po huakkaʼnanada diga̱ʼda eʼtiriada 


text:
nopoʼkoreahueʼ o̱ʼnepo huadig dakhueaʼda ya̱gʼkikaʼapet. Diga̱ʼda onʼtiripo kenpaʼti huasiʼdak onʼbasetpo Diostaj onʼhuadiaypo yanʼtidikeʼapet. 


text:
<pb/>Nog Diosen huataʼmoneriakon seisa Eufrates huaboroʼ hua̱hue̱yo̱ copate yandoyapet. Niokpo eʼo̱ro̱kyen gobierno huairi yanʼbatiakapet. Sorotataere yanʼbatiakapet. Huaboroʼ hua̱hue̱ kanoktegeʼpo yaʼmaniga̱i̱tapet. Konig dag e̱e̱ʼte oktegdik ya̱ʼneapet. 


text:
<pb/>Ken, huamayu̱e̱keri bihuitoneʼ huakittayaʼ dakhueʼ noki̱re̱gda ya̱ʼo̱ro̱kapet. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ huakittayaʼ nog dakhueʼ noki̱re̱gda ya̱ʼo̱ro̱kapet. Namaʼda huamanbatiaʼpakerien huakittayaʼ dakhueʼ noki̱re̱gda ya̱ʼo̱ro̱kapet. Bapaʼ dakhueʼ noki̱re̱g konig hua̱hua̱nig oʼnoro̱kpo keʼna engaña huamagkaʼ yanʼhuapet. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
Dakhueʼ noki̱re̱g konig totoʼ noki̱re̱ya̱ engaña aʼmagkayaʼpo ʼuruaʼ ya̱gʼkikaʼapet yanʼbayareaʼapet. Nogyon nogyon onʼbahuaʼpo kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairi sorotataere yanʼbakupopakaʼapet. Diosnayo teynanada o̱ʼe̱po ayaʼda kaʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Kenmeʼnoe Diosenmeʼnoete ayaʼnada yanʼbatiarakaʼapet. 


text:
“Yanʼpe̱e̱ʼ. E̱kpo̱e̱ʼ nige̱hueʼ e̱e̱ʼte huabereeri aʼbereyaʼpo onʼtiakikaʼ. Konigti aratbuta e̱kpo̱e̱ʼ nige̱hueʼ e̱e̱ʼte ijtiakapoy. Keʼna e̱kpo̱e̱ʼ onʼnigi̱kaʼ durugnada ya̱ʼneapet. Kenpaʼti konig yudtaj dakaʼda moʼto̱i̱kaʼnig konigti doʼtaj moknopo̱e̱po moʼnigpe̱i̱kaʼpo okbatikhueʼda moknopo̱e̱po doʼa eʼhuatiakte durugda moʼe̱a̱pet. Do eʼtiakdeʼte yudtaj othueʼ e̱ʼe̱onig moʼe̱po ehueʼ o̱ʼneapone. Kenpaʼti okbirahueʼdik o̱ʼneapone.” Jesucristoa oʼuyate. 


text:
Ken Armagedónyo gobierno huairitaj yanʼbakupopakaʼapet. Kanʼbatiarakeʼpo dakhueʼ noki̱re̱ga̱ yanʼbakupopakaʼapet. Armagedón hebreoen huaʼadik o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Keneʼhua̱ya̱ʼ Diosen huataʼmoneri sieteaʼ copate kurudya̱ʼ yadoyapet. —‍Ayaʼda kenda oʼdakeaʼde. —‍Hua̱ʼenbayaʼda Diosa ʼuttaʼda yaaʼapet. 


text:
<pb/>Ken huakkaʼ o̱jbed o̱ʼe̱po, ʼuttaʼda oʼadpo, kenpaʼti kurudakon yaaʼapet. Menokaʼ hua̱e̱huepaʼ huadari diga̱ʼda o̱ʼi̱ye̱gpo, ʼuttaʼda ya̱ʼi̱ye̱gapet. 


text:
Huakkaʼ jak huaboroʼnanada e̱e̱ʼtada bapataʼ yaʼposakaʼapet. Nogyo̱ nogyo̱ nog huadaribayo nog huadaribayo huakkaʼ jak oʼmahue̱kpo yaʼbasakapet. Kenpaʼti huakkaʼ jak Babilonia, huaboroʼnanada Babilonia, huakkaʼda dakhueaʼ huakaʼeri onʼmaetaj Diosa oʼnoponpo diga̱ʼda oʼbahuadiaypo diga̱ʼda castiga yaʼmagkaʼapet. 


text:
Kenpaʼti diga̱ʼ castiga oʼmagkaʼpo e̱ʼpo̱gte hua̱gkutaʼmej e̱ʼi̱kada yaʼtitikonapet. Kenpaʼti castiga e̱gkadeʼte huakupa e̱ʼi̱kada yatitikonapet. 


text:
Kurudya̱ʼ huaboroʼda o̱re̱ʼ yaʼbakahuaʼapet. Orognanada o̱ʼe̱po nogtida cuarenta kilos ya̱ʼe̱a̱pet. Aratbut e̱e̱ʼyo̱ oʼbatikotnok aratbuta Diostaj yanʼtidikeʼapet. Keʼponadakon Diosa castiga yaʼmagkaʼapetnig kenda ijtiahuaymey.<pb/>


text:
Diosen huataʼmoneri siete o̱ʼnepo, siete copa onʼto̱e̱po, doʼtaj nogtiada behuatiakpo, —‍Yatiak. Diosa ettoneʼ huabakdejeri huairitaj castiga eʼmagkaʼ oʼtiahuayayʼ. Ettoneʼ huabakdejeri huairi Babilonia huakkaʼ jak konig e̱ʼpo̱gte eʼhuado̱nig konig huairitoneʼ o̱ʼnikaʼ. 


text:
Ken ettoneʼ huabakdejeri huairi huakkaʼ huadaribayo gobierno huairiere konig onʼbakdejikaʼnig dakhueaʼ o̱gkikaʼpo, konigti ayaʼada huadaribayo hua̱e̱ʼeria diga̱ʼda onʼbakdejikaʼnig eʼanig dakhueaʼda o̱gkikaʼ. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>Ken Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopoʼto̱e̱po Diosen huataʼmoneria beʼtohuameʼne. Aratbut bahueʼ e̱ʼi̱kaʼyo beʼtohuameʼne. Diosen Noki̱re̱ga̱ ettoneʼtaj beʼtiahuayameʼne. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ huabedte eʼhuadte ijtiahuaymey. Huabed huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ sieteku o̱ʼe̱po diez huakupi o̱ʼe̱po Diostaj ta̱hui̱ri̱gdikyoʼ oʼhuaaʼikaʼ. 


text:
Ayagda yudtaj kenpaʼti bedda yudtaj ettoneʼa̱ oʼotpo oro ʼuru huidsiʼpo kenpaʼti ʼuru perlas sakbij yudtate oʼmabetikaʼ. Copa orotada eʼkaʼ oʼbapadpo, kenda dakhueaʼda oʼkikaʼ eapaʼ Diostaj pa̱gda o̱ʼnige̱po konig copayo eʼkikaʼ hueda̱ʼda o̱ʼe̱po keʼna ayaʼtada diga̱ʼda dakhueaʼ oʼkikaʼ. 


text:
Ettoneʼnoytaʼ huadik eʼtimadoyaʼ e̱e̱ʼte kendik ayaʼada nopo̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼ. Ken huadik: “Babilonia huakkaʼ jak huairi i̱jje̱y. Ettoneʼ huabakdejeri nagonig i̱jje̱po ayaʼ huadariyo aratbuttaj dakhueaʼ huakaʼeri i̱jje̱y.” Kenda ijtiahuaydepo ijnopounmey. 


text:
Diostaj huaknopo̱e̱ʼeritaj ettoneʼa̱ oʼbarakpo kenomeyen mimi huakkaʼ onʼmimihuaʼpo kenpaʼti Jesústaj huamanbatiaʼpakeritaj oʼbarakpo kenomeyen mimi huakkaʼ onʼmimihuaʼpo diga̱ʼ oʼpakpo oʼmagkikaʼ. Kenda ijtiahuaydepo diga̱ʼda ijmepuʼkemey. 


text:
<pb/>—‍Meʼpukhueʼ ya̱e̱ʼ. Ken huabed huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ keʼna ettoneʼtaj oʼtohuaʼikaʼ. Sieteku kenpaʼti diez huakupi o̱ʼi̱kaʼ. Ken beʼa ya̱ʼe̱. Eʼtiokhue e̱ʼi̱kaʼtada ontaj oʼnopo̱e̱a̱ʼapone. 


text:
Keʼna huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ iʼtiahuaydenig oʼnoikaʼuy oynayo eʼbueyonigti o̱ʼe̱de. Nogok soroktoyaʼ dakhueaʼ huakaʼerikudak noki̱re̱gbayaʼ o̱ʼo̱ro̱kpo kente paiʼda oʼnopoʼunhuahuikaʼapopo oʼbueyapo. Aratbut huadariyo hua̱e̱ʼeri Diosen huanoeonhuahuikaʼbaʼte keʼnendik timadoyahueʼ o̱ʼnepo Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼnepo aʼnennada Dios huadari eʼkaʼte huanoeonhuahuikaʼbaʼte keʼnendik timadoyahueʼ o̱ʼnuyate kenomey huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj onʼtiahuaydepo onʼmameʼpuʼkepo onʼnigpe̱i̱kaʼapo konige̱po keʼna aʼnennada oʼnoeʼuyate, oynayo eʼbueyonigti o̱ʼe̱, onteʼti aʼti o̱ʼo̱ro̱kapo. 


text:
<pb/>In kenda eʼnopo̱e̱a̱ʼtaʼ ijpaki. Beʼapiʼ pe̱e̱ʼdik e̱e̱ʼnayo menʼpe̱e̱ʼ: Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼen siete huaku o̱ʼe̱nig siete huakupa o̱ʼe̱. Kente siete huakupate huakkaʼ jak Babilonia o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Siete huaku o̱ʼe̱nig siete gobierno huairi o̱ʼne. Huabaniga̱ʼ huairi aʼnenda nogok nogok huairi o̱ʼnikameʼte aratbuta onʼnigpe̱i̱kameʼte. Kenomey onʼbueydeʼuyate. Nogtida oyedda gobierno huairi o̱ʼe̱denok aratbuta onʼnigpe̱i̱kaʼ. Noga̱kon gobierno huairi ehued o̱ʼe̱. Aʼtimon o̱ʼe̱a̱po aratbuta onʼnigpe̱i̱kaʼapet. Keʼna ijhuiti huairi i̱kahueʼ ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
Keʼna huabed huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ oʼnoikaʼuyate. Oynayo eʼbueyonig o̱ʼe̱. Siete gobierno huairi e̱ʼe̱a̱da keʼna ocho gobierno huairi e̱e̱ʼpiʼ keʼna huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ kenpaʼda yaʼbueyapet. 


text:
<pb/>Kenpaʼti diez huakupi iʼtiahuaynig diez gobierno huairi ya̱ʼneapet. Konig gobierno huairi teyda manahued o̱ʼne. Sueʼda puug teyda manaʼdik o̱ʼnedepo. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼere sueʼda puug teyda manaʼdik o̱ʼnedepo. 


text:
Inomey diez gobierno huairi konigti onʼpakpo huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj huiyokaʼda kamaneʼpo onʼteypakaʼapo. 


text:
Diosen Ovejasiʼpotaj dakhueaʼ oʼnogkaʼaponigʼa Ovejasiʼponayo huayakhueʼ yaʼmagkaʼapetnok Diosen Ovejasiʼpo aratbut huairien Huairi o̱ʼe̱ kenpaʼti gobierno huairien gobierno Huairi o̱ʼe̱. Kenere Diosen eʼbaktieʼeaʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼnepo okbatikhueʼ oʼnoknopoeonhuahuikaʼapo. —‍Kenda Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>—‍Ken huaboroʼ e̱ʼpo̱gyo̱nig ettoneʼ huabakdejeri huairi oʼhuadikaʼnig. Kenda iʼtiahueydenig oʼnopo̱e̱a̱ʼne. Huaboroʼ e̱ʼpo̱g konig huakkaʼ jak o̱ʼne, nogda nogda huadaribayo hua̱e̱ʼeri, kenpaʼti nog huaʼa nog huaʼa huaaʼpakeri konig e̱ʼpo̱g o̱ʼne. 


text:
Diez huakupi iʼtiahuaydenig oʼnopo̱e̱a̱pone. Diez gobierno huairi o̱ʼnepo ettoneʼ huabakdejeri huairitaj diga̱ʼda onʼhuadiaypo, ettoneʼ huabakdejeri huairitaj diga̱ʼda castiga ya̱ʼnogkaʼpo yanʼbiradapet. Taʼakyo yanʼhui̱ga̱pet. 


text:
Diosa oʼpaknok diez gobierno huairia huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj yanʼnigpe̱e̱a̱pet. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼa ettoneʼtaj castiga ya̱gkaʼapet. 


text:
Kentaj ettoneʼ huabakdejeri huairitaj iʼtiahuaydenig keʼna huakkaʼ jakda o̱ʼe̱. Ken jaktaj ayaʼada gobierno huairi nogbayaʼ nogbayaʼ onʼnigpe̱i̱kaʼpo. —‍Diosen huataʼmoneria kendakon menameʼne.<pb/>


text:
Kentaʼ aʼtimon nog Diosen huataʼmoneri kurudya̱ʼ oʼhuarakpo teynanada i̱ghuaʼnanada manaʼdik o̱ʼe̱po ayaʼtata manaʼdik o̱ʼe̱po eynanada o̱ʼe̱po kenpaʼti senognanada o̱ʼe̱po huadariyo nogbayaʼ nogbayaʼ huabada eynanada e̱e̱ʼte ijtiahuaymey. 


text:
ʼUttaʼnanada oʼokoypo, —‍Huakkaʼnanada jak Babilonia ehueʼ o̱ʼe̱de oynayo totoʼenbayo o̱ʼi̱kaʼpo, ke̱yo̱da ayaʼ dakhueʼ noki̱re̱g o̱ʼnikaʼapo kenpaʼti ayaʼ dakhueʼ bakoy huayorereʼeripiʼ konig matuk pa̱gaʼda e̱ʼhui̱e̱ʼ ke̱yo̱ti o̱ʼi̱kaʼapo. 


text:
Babilonia hua̱e̱ʼeria huakkaʼnanada onʼtamaikaʼnok ayaʼada nogbayo nogbayo aratbuttaj huakkaʼ katetapiʼ onʼbaeretpakaʼuynok nogbayaʼ nogbayaʼ hua̱e̱ʼeri huakkaʼtada onʼbaeretpakikaʼ. Kenpaʼti ayaʼ huadaribayo huairi Diostaj oʼnokkahuepo Babiloniaen enʼtamae diga̱ʼnanada oʼderetpakikaʼpo onʼbaeʼikaʼ. Konig eʼbakdeʼikanig kenpaʼda katetapiʼ oʼderetpakikaʼ. Kenpaʼti huadaribayo noga̱ noga̱ huabahuayaʼeriomey Babilonia hua̱e̱ʼerien huakkaʼda onʼbaeʼikaʼpo huakkaʼnanada onʼtamaikaʼnok. Kenda Diosen huataʼmoneria ʼuttaʼda oaʼuy. Kenda ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Ken kurudya̱ʼ noga̱ eaʼ ijpe̱e̱depo, —‍Ken Babilonia huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj yanʼbakhuaʼ, doʼhued aratbut. Kenomeyere konigti dakhueaʼ kahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo kenomeytaj yanʼbakhuaʼ. Kenpaʼti castiga kenomeytaj Diosa oʼmagkaʼapo opudomeytaj castiga o̱gkahueʼ meʼe̱ʼpo yanʼbakhuaʼ. 


text:
Kenomeya̱ dakhueaʼda o̱gkikaʼuy. Huakkaʼnanada dakhueaʼ eʼkaʼ oʼtihueddenok konig huakupanig kurudnejnejaʼ o̱ʼe̱denok kenda dakhueaʼ o̱gkikaʼnok Diosa okkahuehueʼ o̱ʼe̱po castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Kenomey huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeria nogomeytaj dakhueaʼda onʼbakikaʼuyatenok kenomeytaj castiga diga̱ʼda kamagkeʼ. Botaaʼ castiga eʼmagkapaʼ kamagkeʼ. Nogomeytaj huakkaʼ paiʼda onʼmanopoʼe̱a̱ʼuyate. Nogomeytakon huakkaʼtada dakhueaʼda onʼbatokikaʼuyatenok huakkaʼ castiga konig botaaʼ e̱e̱ʼpaʼ paiʼda kanʼmanopoʼe̱ʼ. 


text:
ʼUruaʼda i̱jje̱po ijkikay namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo kenpaʼti konig kenomeya̱ huakkaʼnanada onʼeretpakpo onʼtamaikaʼnok kenomeya̱kon paiʼnanada kanʼmanopoʼi̱keʼ. “I̱yo̱ konig ettoneʼ gobierno huairi i̱jje̱y. Ayhua ehueʼ i̱jje̱y. Paiʼda ehueʼ i̱jje̱a̱poy. Paiʼda nopoʼe̱hueʼ i̱jje̱a̱poy,” huanopoyaʼda namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Konige̱po nogmeʼnoetida Diosa castiga kenomeytaj yaʼmagkaʼapet. Huakkaʼnanada yanʼmabueyapet. Huakkaʼnanada paiʼnanada yanʼnopoʼe̱a̱pet. Huakkaʼnada yanʼbakusitokapet. Kenda Babilonia huakkaʼ jaktaj taʼaka yaʼmameyapet. Dios Huairi teynanada o̱ʼe̱po kenomeya̱ dakhueaʼ o̱gkikaʼuynok paiʼda nopoʼe̱dik o̱ʼneapo. Diosa castiga magkaʼdik oʼmaeapo. Kenda kurudya̱ʼ enaʼte ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Nog huadariyo nog huadariyo gobierno huairi nogyo̱ nogyo̱ hua̱e̱ʼeri ken huakkaʼ jak Babilonia hua̱e̱ʼeriere katetapiʼ huakkaʼtada oʼderetpakikaʼuyate. Huakkaʼnanada onʼtamaeʼi̱kaʼuyate. Diosa Babiloniataj castiga oʼmagkaʼdepo oʼmahui̱gpo. Gobierno huairia eʼmahui̱gte onʼtiahuaydepo yanʼbahuikapet. Suhueʼnada o̱ʼnepo yanʼbahuikapet. 


text:
Diga̱ʼda onʼmameʼpukpo castiga eʼmagkadeʼte huakkaʼ jak eʼmeyte adteda onʼmabopo, —‍Aaj, kenpihuay, paiʼnanada moʼnopoʼe̱, Babilonia hua̱e̱ʼeri. Hueretnada huairi i̱ʼi̱kaʼnigʼa teynanada i̱ʼi̱kaʼnigʼa noghoratida ontaj Diosa castiga mogkaʼdenok ehueʼda moʼe̱ne. —‍Huakkaʼ gobierno huairia Babiloniataj yaʼdaʼapet. 


text:
<pb/>Kenpaʼti huadarieri nogbayaʼ nogbayaʼ huabahuayaʼeriomey onʼbahuikonhuahuaʼpo kenomeyen huabahuayaʼ eʼtamaikaʼ ken beʼtaj bahuayahueʼdik o̱ʼnepo. 


text:
Kenomeyen oro, kenomeyen ʼuru siro plata, kenomeyen ʼurunanada huidsiʼpo huakkaʼteda kenomeyen perlas sakbij huakaʼ, ʼuru tela lino eʼkaʼ, ʼuru tela seda eʼkaʼ, tela ayagda, tela bedda, kenomeyen ʼuruʼhui̱e̱da o̱hue̱yen, katepiʼ elefanteidtaj eʼkaʼ, nog ʼuruda o̱hue̱yen huakkaʼteda, bronce siro, hierro siro, ʼuru mármol huid, kenomey eʼbahuayaʼtaʼ enʼpaktada 


text:
kenpaʼti canela, huasihuaj ʼuruʼhui̱e̱da, ʼuruʼhui̱e̱da huabakpakaʼ, kenpaʼti ʼuruʼhui̱e̱da mirra, ʼuruʼhui̱e̱da perfume, vino, huasihuaj aypo huamaya̱kaʼ, harina ʼuruda, trigo, huabatohuaʼeri konig mula, oveja, caballo, konig carro caballo huatotok, aratbut huanabaʼpiʼ eʼbahuayaʼtaʼ onʼpakikaʼnigʼa Babilonia huairi ehueʼda o̱ʼnenok meyo̱ bahuayahueʼdikda o̱ʼne. 


text:
Ken huakkaʼ jak Babilonia hua̱e̱ʼeritaj: —‍Nogda nogda ʼuruda e̱ʼhua̱e̱ʼ huada boʼeretpakikaʼnig oynayo ehueʼnanada moʼta̱e̱ne. Onteʼti baehueʼdikda moʼe̱ne. Kenpaʼti katepiʼ ʼuruda moʼtamaeʼikaʼuyne. Katepiʼ huadaknanada moʼtamaikaʼuynig kenpaʼda oynayo mato̱e̱hueʼda moʼe̱a̱pone. Onteʼti maehueʼda moʼta̱e̱a̱pone. —‍Huabahuayaʼeria yanʼmanaʼapet. 


text:
<pb/>Nogya̱ʼ nogya̱ʼ huabahuayaʼeria Babilonia huakkaʼ jakyaʼ huakkaʼnanada gana o̱gkikaʼuyate. Babiloniataj castiga eʼmagkaʼte onʼtiahuaydepo onʼmeʼpukpo adtaʼda onʼtiahuaypo, suhueʼda o̱ʼnepo yanʼbahuikapet. 


text:
<pb/>—‍Aaj, kenpihuay, huakkaʼ jak Babilonia hua̱e̱ʼeria paiʼnanada o̱ʼne. Babilonia huakkaʼ jak konig ettoneʼ ʼuruaʼda oʼotikaʼ, ʼuru lino tela yudtaj, ʼuru ayagda yudtaj, ʼuru huabed yudtaj, yudtaj oro sakbij oʼbetikaʼ, ʼuru huidsiʼpo oʼbetikaʼ, perla sakbijkon oʼmabetikaʼ. Ken konig Babilonia ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼuyate. 


text:
I̱da konig nogminutotida ayaʼda ehueʼnada onʼta̱e̱ʼuy. —‍Huabahuayaʼeria yanʼmanaʼapet. Barco capitán, huabatohuaʼeriere marineroere e̱ʼpo̱gya̱ʼ huakjeneʼeriomeyere huakkaʼ jak Babilonia bidteda ya̱ʼneapet. 


text:
Huakkaʼ jak eʼbakpakte onʼtiahuaydepo, —‍Ken jak huaboroʼ o̱ʼe̱po huakkaʼnanada onʼmato̱i̱kaʼpo nog konigti huakkaʼ jak ehueʼda o̱ʼe̱. —‍ʼUttaʼnanada yadaʼapet. 


text:
<pb/>Suhueʼnada o̱ʼnepo soroka huataʼ o̱gkusorokkaʼpo onʼbahuikpo: —‍Aaj, menpaʼ ken huaboroʼ huakkaʼ jak paiʼnanada o̱ʼnede. Ken huakkaʼ jakyaʼ huakkaʼda oʼmato̱i̱kaʼnok kusiʼpe barco hua̱ta̱e̱ʼerition gana o̱gkikaʼpo keʼna huairionigtion o̱ʼnikaʼpo. Ijhuiti ehueʼ konig nogminutotida oʼbakmameyʼdenok huakkaʼ jak ehueʼda o̱ʼe̱de. —‍ʼUttaʼda yaʼdaʼapet. 


text:
<pb/>Kurudyo̱ hua̱e̱ʼeritaj, huaknopo̱e̱ʼeritaj, Cristoen huataʼmonaʼeritaj kenpaʼti Diosen huamanbatiaʼpakeritaj ken huaboroʼ jak hua̱e̱ʼeriomeya̱ dakhueaʼda onʼmagkikaʼuynok Diosa castiga oʼmagkaʼdenok yanʼdurugpaktiʼ. 


text:
<pb/>Kenokaʼ Diosen huataʼmoneri nogtida o̱ʼe̱po teyda o̱ʼe̱po kateʼkidpiʼ huataruaʼ huidtoneʼtaj oʼto̱e̱po e̱ʼpo̱gtoneʼyo̱ oʼhuidenpo, oʼokoypo, —‍Ken konig huaboroʼ huakkaʼ jak Babiloniataj keʼpoda yaʼmagkaʼapet. Ehueʼda ya̱ʼe̱a̱pet. Onteʼti tiahuayhueʼdikda ya̱ʼneapet. 


text:
Babilonia jak kurute dagtaʼ arpa música, flauta música, trompeta músicakon onteʼti pe̱e̱hueʼda ya̱ʼneapet. Onteʼti Babiloniayo katepiʼ baahueʼ ya̱ʼnikaʼapet. Katekidpiʼ huataruaʼ huidtoneʼya̱ʼ eʼtaruaʼ onteʼti pe̱e̱hueʼ ya̱ʼnikaʼapet. 


text:
Huakjeypiʼ onteʼti ey i̱kahueʼdik ya̱ʼi̱kaʼapet. Eʼto̱e̱pak fiestapiʼ onteʼti música pe̱e̱hueʼ ya̱ʼnikaʼapet. Babilonia huabahuayaʼeriomey konig huabada huadaribayo adteda konig huairitoneʼ o̱ʼnuynigʼa. Namaʼda tidig eʼmagkapaʼ engaña onʼmagkikaʼuyate. Diosen huataʼmoneria kenpaʼ eaʼte ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Ken, Diosen huamanbatiaʼpakeritaj onʼbarakikaʼuyate. Diostaj huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼbarakikaʼuyate. Nogbayo nogbayo onʼbarakikaʼuyate. Babilonia hua̱e̱ʼeriomeya̱ onʼmagkaʼuyatenok Dios Huairia castiga oʼmagkaʼapo. Kenda Diosen huataʼmoneria eʼokoyte ijpe̱e̱mey.<pb/>


text:
Onteʼti kurudya̱ʼ huakkaʼnanada ʼuttaʼnanada eaʼte ijpe̱e̱mey:<pb/>ʼUrunanada i̱ʼe̱ne, Dios Huairi. Dios Huairi oroʼen Dios huadaknanada moʼta̱i̱kaʼne. Dios Huairiayoʼda dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼyareaʼikaʼ. Huabatiokaʼeri moʼta̱i̱kaʼne. Dios Huairiyoʼda ʼuruaʼnanada i̱ʼi̱kaʼ. Eynanada i̱ʼi̱kaʼ. Teynanada i̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Diosayoʼda buttida oʼmaknokotpo castiga magkaʼdik ya̱ʼi̱kaʼapet. Ettoneʼ huabakdejeria nogda nogda huadariyo aratbuttaj dakhueaʼ eʼkikaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼuyate. Kenpaʼti huakkaʼtada eʼeretpakikaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼuyate. Keʼnakon Diosen huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbarakikaʼuyate. Konige̱po ettoneʼ huabakdejeritaj Diosa castiga yaʼmagkaʼapet. Kurudya̱ʼ ʼuttaʼnanada eaʼte ijpe̱e̱ʼmey. 


text:
<pb/>Onteʼti eaʼte ijpe̱e̱po, —‍ʼUrunanada i̱ʼe̱ne, Dios Huairi. Dios Huairi oroʼen Dios huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ. Ettoneʼ huabakdejeritaj Diosa castiga oʼmagkaʼpo oʼmahui̱gikaʼ. E̱si̱hu̱i̱ʼkon kurudyo̱ yaʼbehuikonhuahuikaʼapet. Batikhueʼ yaʼeonhuahuikaʼapet. Kenpaʼ kurudya̱ʼ ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Ken Diosyo veinticuatro huairitoneʼ cuatro huanoeonhuahuikaʼeriere Dios eʼhuahuadte onʼeretpakpo okkubukaʼ onʼtibahuedpo, —‍Amén. ʼUrunanada i̱ʼe̱ne, Dios Huairi. —‍Diostaj ya̱ʼnonaʼapet. 


text:
<pb/>Dios eʼhuahuadya̱ʼ onteʼti ijpe̱e̱mey:<pb/>Oroʼen Apag Dios huaboroʼda i̱ʼe̱ne. Huadaknanada i̱ʼe̱ne. Teynanada i̱ʼe̱ne moʼnonaʼikaʼ. Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeri kenpaʼti Diostaj huakmeʼpukeriapiʼ huairiapiʼ, huanabaʼapiʼ moʼnonaʼikaʼ. Kenda Dios eʼhuahuadya̱ʼ eaʼte ijpe̱e̱mey. Diosen Ovejasiʼpoen eʼto̱e̱pak fiesta ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
<pb/>Konig huakkaʼnanada aratbuta enʼbatiaʼpakte, konig huakkaʼnada hue̱kuru eapaʼ ʼuttaʼda eaʼ, konig kurud ʼuttaʼnanada eapaʼ eaʼte ijpe̱e̱mey:<pb/>ʼUrunanada i̱ʼe̱ne, Dios Huairi. Oroʼen Dios Huairi teynanada o̱ʼe̱po oʼmanaʼikaʼde. Ayaʼ huadarieria huairiapiʼ kentaj pe̱i̱kaʼdik o̱ʼnede. 


text:
Monʼmadurugpak. Kentaj dakiti moʼnonaʼikaʼ. Huadaknanada i̱ʼe̱ne, moʼnonikaʼ. Jesúsa ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosen huabo jakyo oʼmatohuaʼdepo Diosere Jesucristoere ʼuruaʼnanada o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Ken konig Diosen Ovejasiʼpo oʼto̱e̱pakdepo, oroʼ keʼnen hua̱to̱e̱o̱nig ʼurunopoʼnanada o̱ʼte̱depo ʼurunanada oʼbaotdene. 


text:
Yudtaj ʼuru lino tela otdik o̱ʼi̱kaʼne. Keregnanada senogda otdik o̱ʼi̱kaʼne. Oroʼomey Diosen huaknopo̱e̱ʼeri hua̱to̱e̱o̱nig o̱ʼta̱e̱po oʼnigpe̱i̱kaʼpo huadakda oʼkikaʼpo ken konig ʼuru lino yudtaj oʼotikaʼne. Kenda kurudya̱ʼ edaʼte ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>Kenda inpaʼ Diosen huataʼmoneria doʼtaj menameʼne: —‍Doʼhued jakyo yanʼtiakpo yanʼkudtiʼ. Doʼhuedsiʼpoed eʼto̱e̱pak fiestate yanʼtiaktiʼ. Kenda yanʼpe̱e̱po duruga̱da ya̱ʼneapet. Kenda yamadoyaʼ. Kenda Diosa buttida menaʼne. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>Kentaʼ Diosen huataʼmoneritaj aʼeretpakyaʼpo huikudate ijtihuadmeʼnigʼa, —‍Doʼtaj huikudate tihuadhueʼ meeʼ. Onere Diosen huanigpe̱i̱kaʼerition i̱jje̱y. Kenpaʼti o̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuyere Diosen huanigpe̱i̱kaʼerition i̱jje̱y. Kenomey Jesústaj dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼpo Jesúsen huaʼataj dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼ. Kenomeyere huanigpe̱i̱kaʼerition i̱jje̱y. Diostayoʼda huikudate yatihuadpo Diostaj yaeretpakikatiʼ. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. Kenda Jesúsa buttida oʼmanmadikaʼonhuahuaʼuynig Diosen huamanbatiaʼpakeritaj oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼ. Yereda caballotaʼpite Cristo eʼhuadte Juana oʼtiahuaymeʼte. 


text:
<pb/>Kenokaʼ kurud ekhuikeʼte yereda caballotaj ijtiahuaymey. Caballotaʼpite Cristo oʼhuadpo Diostaj okbatikhueʼda dakaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼ. Buttida huaaʼikaʼeri o̱ʼe̱. Keʼna huadakda oʼkaʼpo, castiga oʼmagkaʼpo konig Diosen takaʼtaj oʼbarakikaʼpo huadakda oʼkikaʼ. 


text:
Keʼnen huakpo konig taʼak eʼbakpakonig o̱ʼe̱po ken huakpoa ayaʼda tiahuaydik o̱ʼe̱. Huakute gobierno huairien huakkaʼ ʼuru huakuot oʼkuʼotpo ayaʼ huadarien huairien huairi o̱ʼe̱nok ayaʼada kentaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Keʼnen huadik eʼtimadoyaʼdeʼ e̱e̱ʼ keʼnayoʼda oʼnopo̱e̱. 


text:
Huakkaʼnanada kurudyo̱ hua̱e̱ʼeria Diosen sorotataa onʼtaʼhuaʼpo ʼuruda lino yudtaj yereda onʼbaotpo yere caballotaʼpite onʼbahuadpo onʼtaʼhuameʼ. 


text:
Keʼnen i̱ghuaʼda huaʼa huakittayaʼ konig siroenpi igkuʼetda o̱ʼo̱ro̱kpo nogbayo nogbayo huakkaʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj eʼbatituktukapaʼ keʼnen takaʼtaj eʼbatituktukapaʼ huiyokda yaʼmanikaʼapet. Konig vino huakaʼeria uvadataj eʼbasapaaʼpaʼ Diosa oʼmahuadiayondenok Cristoa huiyokda castiga yaʼmagkaʼapet. Diosnayo teynanada o̱ʼe̱po ayaʼda kaʼdik o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
“Aratbuten huairien Huairi o̱ʼe̱. Gobiernomeyen huiri Huairi o̱ʼe̱.” Kenda huaokte eʼtimadoyaʼ o̱ʼe̱meʼ. Huakutipotekon eʼtimadoyaʼ o̱ʼe̱meʼ. Kenda kurudyo̱ ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri niokpote oʼbopo kurudte huayorereʼeritaj: —‍Diosa castiga oʼmagkaʼpo huakkaʼnanada onʼmabueyapo. Aʼbapeyaʼpo yanʼbatiak. 


text:
Dakhueaʼ huakaʼeri onʼmabueyapo. Gobierno huairi onʼmabueyapo, capitán huairi onʼmabueyapo. Nogda nogda huairi onʼmabueyapo. Caballo onʼmabueyapo. Caballotaʼpite huahuaderi onʼmabueyapo. Diosa castiga oʼmagkaʼnok ayaʼda aratbut onʼmabueyapo. Huanabaʼ kenpaʼti huanabaʼ ehuepiʼ onʼmabueyapo. Kenpaʼti noye̱huepiʼ toneʼyahuepiʼ onʼmabueyapo. Yanʼkupopakpo eʼbueyenso̱ʼ yanʼbapeʼ. —‍Huayorereʼeritaj Diosen huataʼmonaʼeria ʼuttaʼnada yaʼmanokoyapetnig. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Nogdakon ijtiahuaymey. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼere huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ gobierno huairi sorotataere aʼbarakyaʼpo o̱gkupopakdepo kentaj yere caballotaʼpite oʼhuadnigtaj keʼnen sorotatataj aʼbarakyaʼpo ya̱gkupopakapetnig ijtiahuaymey. 


text:
Diosa huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj teyda oʼto̱e̱po, namaʼda huamanbatiaʼpakerieretaj teyda oʼmato̱e̱po, huaboroʼ e̱ʼpo̱gtoneʼ taʼakyo yaʼmaenapet. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼa eʼtiahuayteda kenda aratbuta tiahuayhued o̱ʼnikaʼnig namaʼda huamanbatiaʼpakeria oʼmanigkikaʼuy. Engaña aʼmagkayaʼpo ʼuruaʼda namaʼda oʼmanigkikaʼuy. Engaña oʼmagkaʼnok aratbuttaj huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼendik hua̱so̱ʼtaʼ onʼtimadoyaʼuy kenpaʼti huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼen eʼketkaʼtaj onʼeretpakikaʼuy. Hua̱e̱ʼeritoneʼtaj namaʼda huamanbatiaʼpakerieretaj teyda oʼmato̱e̱po nohue̱y huaboroʼ e̱ʼpo̱gtoneʼ taʼakyo yaʼmajenapet. Taʼak azufreere diga̱ʼda oʼbakpakikaʼ. 


text:
Nogomey huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼen huadaribayo huairitaj sorotatatere siro oʼbarakuy. Ken siro huakittayaʼ o̱ʼo̱ro̱kpo keʼna caballotaʼpite oʼhuadpo kenkittayaʼ siro o̱ʼo̱ro̱kpo ayaʼtada oʼbarakuy. Ayaʼ eʼbarakdeʼte kenomeyen hua̱so̱ʼtaj huayorereʼeria dapoteyaʼda kenomeyen hua̱so̱ʼ yaʼbapeapet. Kenda ijtiahuaymey.<pb/>


text:
Nogdakon ijtiahuaymey. Kurudya̱ʼ Diosen huataʼmoneri nogtida oʼhuarakpo, sorokkogyo̱ adteda dakhueaʼ huakaʼerikudakenbayo huakhuik llave oʼto̱e̱po sirobi cadenatoneʼ oʼto̱e̱po, 


text:
huamayu̱e̱keri bihuitoneʼtaj teyda oʼto̱e̱po sirobia oʼtinukupo mil años tiokhuikehueʼ ya̱ʼunhuahuikaʼapet. Huamayu̱e̱keri bihuitoneʼtaj oʼdikkaʼuyate Satanás diablo totoʼ. 


text:
Kentaj sorokkogyo̱ adteda dakhueaʼ huakaʼerikudakenbayo oʼendepo oʼtinokhuikpo teyda yatiokkasapet mil huabayok e̱ʼunhuahuikaʼte huadaribayo aratbuttaj engaña kahueʼdik kaunhuahuikeʼpo. Mil huabayok eʼtipokdeʼte sueʼda huabayok kaunhueʼpo huaʼdik o̱ʼe̱nok o̱ro̱kaʼdik ya̱ʼe̱a̱pet. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Kenokti huakkaʼ huairi onʼbahuadpo huaboaʼda dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga magkaʼdik ya̱ʼneapetnig ijtiahuaymey. Kenpaʼti huakkaʼ aratbut Jesucristotaj onʼtiaʼpakikaʼuyatenok kenpaʼti Apag Diosbaʼ onʼtiaʼpakikaʼuyatenok, oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria onʼbakuokegʼuyate. Kenomey huaknopo̱e̱ʼeri huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj eretpakhueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼ eʼketkaʼtaʼ eretpakhueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Huanoytapiʼ huabaʼtapiʼ huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼdik timadoyahueʼ meeʼ oʼnonaʼikaʼuyate. Kenomeytaj ijbatiahuaymey kenomey kubarakyaʼ onʼnoyhuadpo Cristoere o̱ʼneonhuahuikaʼpo mil huabayok Cristoere huairia yanʼmanaʼonhuahuikaʼapet. 


text:
Kenomeya̱ huakkuruda manoyhuaddik ya̱ʼneapet. Nog aratbutkudaknayo kubarakyaʼ o̱ʼneonhuahuaʼpo mil huabayok eʼpokte yanʼnoyhuada̱pet. 


text:
Aratbut huakkuruda onʼmanoyhuadpo durugnanada o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Diosenyoʼda o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Kenpaʼti ʼurunopoʼnanada o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Onteʼti mabueyhueʼdik o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Kenomeynayo Diosenere Cristoenere konig sacerdote huamanigtionapakikaʼeri o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Mil huabayok Cristo huairiere onʼmanaʼonhuahuikaʼapo. Kenda ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Ken mil huabayok eʼpokdeʼte Diosen huataʼmoneria Satanástaj yanokhuikeapet. Sorokkogya̱ʼ ya̱ʼo̱ro̱kapet. 


text:
Huadaribayo nogyo̱ nogyo̱ ayaʼtada engaña aʼmagkayaʼpo ya̱ʼo̱ro̱kdeapet. Gog aratbuttaj Magog aratbuttaj engaña aʼmagkayaʼpo yaʼbahuahuaʼapet. (Diostaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼnenok) Diosen aratbuttaj kanʼbarakeʼpo Gog sorotataj Magog sorotataeretaj yaʼbakupopakapet. Huakkaʼnanada ya̱ʼneapet. Konig kuhuadonig huakkaʼnanada o̱ʼnepo sorotatayoʼ huakkaʼnanada ya̱ʼneapet. 


text:
Huadariyaʼ ayaʼbayaʼda yanʼbatiakapet. Diosen huadiʼ aratbuttaj yanʼbahuatiakapet. Diosen aratbuttaj kenpaʼti Diosen diʼ huakkaʼ jak kurute ya̱gkupopakapet. Diosa kurudya̱ʼ taʼaka ayaʼtada yaʼmahui̱gapet. 


text:
Diabloa engaña huakaʼeritaj huaboroʼ e̱ʼpo̱g taʼakyo eʼbakpakyo yaʼenapet. Huaboroʼ taʼak konig e̱ʼpo̱gtoneʼ uknanada yaʼbakpakonhuahuikaʼapet, azufreere uknanada yaʼbakpakonhuahuikaʼapet. Ke̱yo̱tion taʼakyo huiyoknanada hua̱e̱ʼeritoneʼtaj namaʼda huamanbatiaʼpakerieretakon huakkuruda oʼmaendej. Ke̱yo̱ kenpaʼda ya̱ʼneonhuahuikaʼapet. Ke̱yo̱ castiga oʼmagkaʼnok paiʼda yanʼnopoʼeonhuahuikaʼapet. Huameʼnoeere sikyoʼetaʼ paiʼnanada yanʼnopoʼeonhuahuikaʼapet. Ayaʼ eʼbueykudak oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Dios Huairia castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
<pb/>Huaboroʼ yereda huairien huahuadtaj ijtiahuaymey. Kente eʼhuadte Diostaj ijtiahuaymey. Diosyaʼ huadari kurudere oʼtitikonmeʼ. Onteʼti beʼapiʼ huahuayhueʼda ya̱ʼneapet. 


text:
Dioste huakokpen eʼbueykudaka onʼtikupobopo ayaʼada huairiere huanabaʼere ayaʼada onʼtikupobomeʼ. Berobaʼ eʼbaʼkorig aʼbatiahuayaʼpo oʼbaʼtikujmeʼ. Nog berobaʼ eʼnoeonhuahuikaʼbaʼkon oʼbaʼtikujmeʼ. Eʼbueykudak katepiʼ e̱gkadhuahuikaʼuydeʼte berobaʼte eʼtimadoyaʼdeʼ o̱ʼe̱nok huadakpiʼ dakhueaʼ eʼkaʼpiʼ Diosa berobaʼtaj oʼtiahuaydepo castiga yaʼmagkaʼapet. 


text:
Aratbut hua̱hue̱ya̱piʼ e̱ʼpo̱gya̱piʼ nogyo̱ nogyo̱ huadaritapiʼ onʼmabueyikaʼuyatenig keʼna Dioste onʼhuaʼdepo onʼtikupobonok berobaʼte kenda e̱gkadhuahuikaʼuydeʼte eʼtimadoyaʼdeʼ o̱ʼe̱nok huadakpiʼ dakhueaʼ eʼkaʼpiʼ oʼtiahuaydepo castiga yaʼmagkaʼapet. 


text:
Eʼbueyikaʼ kenpaʼda aʼdakiaʼpo aʼbatikayaʼpo kenpaʼti eʼbueykudakenba aʼdakiaʼpo aʼbatikayaʼpo huaboroʼ eʼmahui̱g taʼakyo yaʼmaenapet. Ken huaboroʼ eʼmahui̱g taʼak bottaaʼteaʼ keneʼhua̱e̱a̱ʼda huabuey o̱ʼe̱. 


text:
A̱yo̱ huaboroʼ taʼakyo aʼmahui̱gikayaʼpo yaʼmaenapet. Huadik eʼnoeonhuahuikaʼ berobaʼte timadoyahueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼtanayo yaʼmaenapet. Huaboroʼ e̱ʼpo̱g taʼakyo yaʼmaenapet. Kenda ayaʼda ijtiahuaymey.<pb/>


text:
Nogok huabo kurud huabo huadari ijtiahuaymey. Huakkuruda kurud aʼnennada o̱ʼi̱kaʼuynig kennayo ehueʼnada e̱e̱ʼte kenpaʼti huakkuruda huadari aʼnennada o̱ʼi̱kaʼuynig kennayo ehueʼda e̱e̱ʼte kenpaʼti e̱ʼpo̱gpiʼ ehueʼnada e̱e̱ʼte ijtiahuaymey. 


text:
Huabo Jerusalén Diosen huakkaʼ jak kurudya̱ʼ Diosyaʼ eʼhuarakte do Juana ijtiahuaymey. Jak ʼurunanada ijtiahuaymey. Konig ettoneʼ huaboaʼda aʼto̱e̱pakyaʼpo hua̱to̱e̱ʼtaj ʼurunanada yudtaj onotikaʼ konigti Diosen huabo jak ʼurunanada ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
ʼUttaʼda huaʼa kurudya̱ʼ Diosenbayaʼ ijpe̱e̱mey: —‍Yanʼpe̱e̱ʼ. Oyda aratbutere Dios oʼnoikaʼ. Aratbutere oʼnoikaʼapo. Keʼnen aratbut o̱ʼneapo. Aratbuten Dios a̱ʼe̱ya̱ʼpo aratbutere o̱ʼi̱kaʼapo. 


text:
Diosa oʼmanopoʼyareaʼdenok onteʼti suhueʼ i̱kahueʼdikda ya̱ʼneapet, onteʼti bueyhueʼdikda ya̱ʼneapet, onteʼti huikhueʼdikpiʼ ya̱ʼneapet onteʼti bahuikikahueʼdik ya̱ʼneapet, onteʼti digpiʼ i̱kahueʼdikda ya̱ʼneapet. Konig aʼnen o̱ʼi̱kaʼuynig konigti oynayo ehueʼda ya̱ʼe̱a̱pet. Kenpaʼ kurudya̱ʼ eaʼte ijpe̱e̱mey. 


text:
<pb/>—‍Yanʼpe̱e̱ʼ. Ayaʼda huaboaʼ ijkaʼnig. —‍Diosa kurudya̱ʼ menameʼne. Kenpaʼti, —‍In huadik onaʼnig buttida huadik o̱ʼe̱nok yamadoyaʼ. In doʼhued huadik oknopo̱i̱kaʼdik meʼneapone. —‍Diosa menameʼne. 


text:
<pb/>—‍Ayaʼda ijkaʼpo ijkuhuitdey. Do huakkurueri i̱ji̱kay. Keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱ji̱kay. Konig la letra A huakkuruda letra o̱ʼe̱. Konigti do huakkurueri i̱ji̱kay. Konig la letra Z keneʼhua̱ya̱ʼ letra o̱ʼe̱. Konigti do keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱ji̱kay. Maymaya̱ʼ huaaʼeria hue̱ʼe̱y huakkaʼ onʼpakikaʼ. Konigti doʼtaj huakkaʼ eʼpaknayo konig katetehueʼ moʼmanounhuahuikaʼapone. 


text:
Ayaʼada doʼtaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼpo okbatikhueʼada o̱ʼnepo konig huayakhueʼ huakaʼeri o̱ʼnepo ayaʼda doʼhued yanʼbaeʼapet kenpaʼti doʼhuedsiʼpo ya̱ʼneapet kenpaʼti kenomeyen Apag Dios i̱jje̱a̱poy. 


text:
Dakhueaʼ huakaʼeri kenpaʼti huamidideri Cristotaj eknopo̱e̱ʼtaj huameʼpukeri, oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri, dakhueaʼ huahuaaʼeri, imahuadiaypo huabarakeri, ieretpakpo huabakdejeri, tidig huakaʼeri, dios eʼketkaʼtaʼ huaeretpakeri, da huaaʼeritakon huaboroʼ e̱ʼpo̱g taʼak huamahui̱gyo̱ yanʼmahui̱gonhuahuikaʼapet. Azufreere yanʼmahui̱gonhuahuikaʼapet. Paiʼnanada yanʼnopoʼeonhuahuikaʼapet. Kenda bottaaʼteaʼ huabuey o̱ʼe̱. Dios kurudya̱ʼ enaʼte ijpe̱e̱mey. Huabo Jerusalén Juana oʼtiahuayʼuyate. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneri siete copa huato̱e̱ʼeria o̱ʼnepo Diosen castiga huamagkaʼeri siete e̱ʼe̱a̱da nogtiada doʼtaj menaʼpo, —‍Yatiak. Diosen Huasiʼpoen hua̱toeen jak ontaj oʼtotiahuayiʼ. Ke̱yo̱ huaknopo̱e̱ʼeri yanʼnoeonhuahuikaʼapet Diosere. —‍Doʼtaj menameʼne. 


text:
<pb/>Diosen Noki̱re̱ga̱ doʼtaj aʼtiahuayayaʼpo Diosen huataʼmoneria beʼtohuameʼne. Huabidkupayoda beʼtohuameʼne. Kurudya̱ʼ Diosen Jerusalén huakkaʼ jak eʼhuarakte beʼtotiahuaymeʼne. 


text:
Konig Dios eynanada o̱ʼe̱po konig senogda o̱ʼe̱meʼ. Diosen jakkon eynanada senogda o̱ʼe̱po konig ʼuru huidsiʼpo senogda o̱ʼe̱po, konig huid jaspe ʼuruda o̱ʼe̱po, konig vidrionig irida o̱ʼe̱po Diosen jak ʼurunanada o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Jak kuru huanigte huaboroʼda ekbiriktoneʼ o̱ʼe̱po, huabidda o̱ʼe̱po ekbirikyo doce akbogpe o̱ʼe̱po, Diosen huataʼmoneri nogti nogtiaʼ ayaʼ akbogpete oʼbopo, doce Israel aratbutdik doce nogendik nogendik eʼtimadoyaeʼ o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Niokpo eʼo̱ro̱kyenʼ bapaʼ akbogpeaʼ o̱ʼe̱po, niokpo eʼsikpen bapaʼ akbogpeation o̱ʼe̱po, kenpaʼti eʼdeaʼ norteyon bapaʼ akbogpeation o̱ʼe̱po, nog eʼdeaʼ suryon bapaʼ akbogpeation o̱ʼe̱po. 


text:
Jak kuru ekbiriktoneʼ doce huid huaboroʼa enhuada̱ʼ o̱ʼe̱po Ovejasiʼpoen doce huamataʼmonaʼeridik nogdik nogdikti doce huidtoneʼ enhuada̱ʼte eʼtimadoyaʼ o̱ʼe̱meʼ. Kenda ijtiahuaydepo nogdakon ijtiahuaymey. 


text:
<pb/>Ken Diosen huataʼmoneria doʼtaj menbatiaʼpakpo orotada eʼkaʼ siropi jak huatidikaʼ oʼto̱e̱po Diosen huakkaʼ jaktaj aʼtidikayaʼpo, ekbiriktaj aʼtidikayaʼpo, ekbirik akbogpekon aʼtidikayaʼpo oro siropi jak huatidikaʼ oʼto̱e̱meʼ. 


text:
Diosen huakkaʼ jak huabidnanada o̱ʼe̱po huabidda konigti huabidda eʼdeaʼ. Diosen huataʼmoneria huakkaʼ jaktaj oʼtidikaʼpo oro siropi huatidikaʼ oʼtidikaʼpo, dos mil doscientos kilómetros huabidda o̱ʼe̱meʼ, konigti huabidda eʼdeaʼ, kutayo konigti o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Aʼtimon ekbiriktoneʼtaj oʼtidikameʼ. O̱jkuyaʼ eʼdeaʼ sesenta y cuatro metros Diosen huataʼmoneria oʼtidikameʼ. 


text:
<pb/>Huakkaʼ jak ekbirik jaspe ʼuruʼhuidtada eʼkaʼ o̱ʼe̱meʼ. Diosen huakkaʼ jak oroyoʼ eʼkaʼ o̱ʼe̱meʼ. ʼUruda konig vidrionig o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Ekbirik huid huaboroʼa enhuadhuadte ʼuruʼhuidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Nogda nogda ʼuruʼhuidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Huakkuru enhuada̱ʼtaʼ jaspe ʼuruʼhuidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Burada o̱ʼe̱meʼ. Bottaaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru zafiro huidsiʼpoa burada eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Bapaaʼtaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru ágata huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ, bottaʼ bottaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru esmeralda kihuey huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Huabaniga̱ʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru ónice bedda huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Seistaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru cornalina bedda huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Sietetaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru crisólito nog kihueyada huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Ochotaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru kihueyada berilo huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Nuevetaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru jeyda topacio huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Dieztaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru burada crisoprasa huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Oncetaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru bed jacinto huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. Docetaʼ enhuada̱ʼtaʼ ʼuru ayagda amatista huidsiʼpoa eʼtimabetaʼ o̱ʼe̱meʼ. 


text:
Ekbirik doce akbogpete nogti nogtia eʼbetaʼ perla o̱ʼe̱meʼ. Huakkaʼ jak dag eretnopoyo dagtaj ʼuru orotada eʼkaʼ o̱ʼe̱po ʼurunanada o̱ʼe̱meʼ. 


text:
<pb/>Diosen e̱ʼhua̱i̱kaʼ jak tiahuayhueʼ i̱jje̱mey. Teyda Dios Huairi kenpaʼti Diosen Ovejasiʼpo ayaʼ jakyoda o̱ʼnikaʼ. 


text:
Niokpoa eyda nige̱hueʼdik moʼe̱ne kenpaʼti puugapiʼ ey nige̱hueʼdik moʼe̱ne. Dios ke̱yo̱da o̱ʼi̱kaʼpo eyda o̱ʼi̱kaʼnok. Kenpaʼti Diosen Ovejasiʼpoa ayaʼ jakyoda huakjey o̱ʼe̱. 


text:
Nog huadari nog huadari aratbut Diosen dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼkoreaʼeri huaboda huakkaʼ jak huakjeyyo onʼnoeonhuahuikaʼapo. Huadari gobierno huairia huakkaʼ jaktaj ʼurunanada o̱ʼe̱ onʼhuaaʼikaʼapo. Diostaj ʼuruaʼda onʼnigkikaʼapo. 


text:
Kenda Diosen huakkaʼ jak kenpaʼda huadaknanada o̱ʼe̱. ʼUrunanada o̱ʼe̱. Huakkaʼ aratbut nog huadariyo nog huadariyaʼ hua̱e̱ʼeria onʼdaikaʼapo. 


text:
Ayaʼ dakhueaʼ huakaʼeri, ayaʼ Diostaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeri, ayaʼ nogtaj nogtaj huadiayeri ayaʼ Diostaj nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri ayaʼda namaʼda huaaʼerikon Diosen jakyo kudhueʼdik ya̱ʼneapet. Ovejasiʼpoen huanoeonhuahuikaʼbaʼte kenomeyen huadik eʼtimadoyaʼ o̱ʼnepo oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri oroʼomeyyoʼda Diosen huakkaʼ jakyo kuddik ya̱ʼneapet. Kenda ijtiahuaymey.<pb/>


text:
Ken Diosen huataʼmoneria nogdakon beʼtotiahuaymeʼne. ʼUruʼhue̱yda beʼtotiahuaymeʼne. Hue̱i̱ri̱da konig vidrionig o̱ʼe̱po. Kenhue̱yʼa̱ Diosen aratbuttaj oʼmanoeanhuahuikaʼ. Dios huahuadyaʼ Ovejasiʼpo huahuadyaʼ ʼuruʼhue̱yda o̱ʼo̱ro̱konhuahuikaʼapo. 


text:
Huakkaʼ jak dagnopoyo oʼhue̱huaʼikaʼpo, hua̱hue̱te botpenpenda aktaʼbogpepen huamanoeanhuahuikaʼ hue̱ymey oʼbakerekikaʼpo, ken hue̱ymey nog huabayoktida ayaʼ puugda oʼdapakikaʼ. Ken huabaʼa aratbuttaj oʼbayareaʼikaʼ. 


text:
Katepiʼ dakhueaʼ eʼkaʼ kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeri ke̱yo̱ Diosen huakkaʼ jakyo ehueʼda ya̱ʼneapet. Dios Ovejasiʼpoere huakkaʼ jakyo o̱ʼnikaʼaponok Diosen huanigpe̱i̱kaʼeria Diostaj onʼeretpakonhuahuikaʼpo Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Huakkaʼ jakyaʼ sikhueʼdikda ya̱ʼe̱a̱pet. Jakyo hua̱e̱ʼeria onteʼti huakjey huakpakataʼ pakhueʼ ya̱ʼneapet. Niokpoa eʼnigtaʼteta pakhueʼ ya̱ʼneapet. Dios Huairiada huanigpe̱i̱kaʼeritehuapaʼ huakjey o̱ʼeonhuahuikaʼapo. Huanigpe̱i̱kaʼeriomeya̱ Diosere konig gobierno huairi ya̱ʼneonhuahuikaʼapet. Jesucristo i̱da oʼtiakapo. 


text:
<pb/>Diosen huataʼmoneria doʼtaj menameʼne: —‍In huaʼa buttida o̱ʼe̱. Dakaʼda oknopo̱i̱kaʼdik kaʼnikeʼ. Dios Huairien Noki̱re̱ga̱ Diosen huamanbatiaʼpakeritaj oʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼuyate. Diosa keʼnen huataʼmoneritaj oʼmataʼmonaʼdeʼuy. Diosen huanigpe̱i̱kaʼeritaj kamaneʼpo oʼmataʼmonaʼdeʼnok. Ken konigda o̱ʼe̱a̱po, kenda Diosa oʼkaʼaponig kamaneʼpo moʼtaʼmonaʼne. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>—‍I̱dada ijtiakapoy. —‍Huairi Jesucristoa oaʼuyate. In berobaʼtaj ayaʼada eʼnigpe̱i̱kaʼnayo durugda ya̱ʼnikaʼapet. 


text:
<pb/>Do Juan i̱jje̱po kenda ayaʼda ijpe̱e̱mey ayaʼda ijtiahuaymey. Eʼpe̱e̱deʼte eʼtiahuaydeʼte Diosen huataʼmoneriʼite kentaj aʼeretpakyaʼpo huikudate eʼtihuadtada 


text:
kennayo doʼtaj —‍Kejeʼ. Kenda kahueʼ ya̱e̱ʼ. Doʼtaj huikudate tihuadhueʼ meeʼ. On onigtion Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeri i̱jje̱y. Kenpaʼti konig Diosen huamanbatiaʼpaken o̱ʼnen huamaʼbuy huanigpe̱e̱ʼeri onigti i̱jje̱y. Kenpaʼti in berobaʼtaj ayaʼada huanigpe̱i̱kaʼerionigti Diosen huanigpe̱i̱kaʼerionigti i̱jje̱y. Diostayoʼda diga̱ʼda yaeretpakikaʼ. Diostayoʼda huikudate yatihuadikaʼ. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>—‍In berobaʼte huabodik yamadoyaʼpo konig i̱re̱gi̱re̱g mato̱e̱hueʼ ya̱e̱tiʼ. Ken iʼtiahuaydepo iʼmadoyaʼdenig aʼti kenda Diosa oʼkaʼapo. 


text:
Oynayo kenpaʼda dakhueaʼ huakaʼeria nogi̱ti nogi̱ti dakhueaʼ o̱gkikaʼapo. Kenpaʼti dakhueaʼ huaaʼeri nogi̱ti nogi̱ti dakhueaʼ onʼbahuaaʼikaʼnok Diosa castiga yaʼmagkaʼapet. Kenpaʼti huadakaʼ huakaʼeriomeynayo batikhueʼada huadakaʼ ka̱gkikeʼ. Nogi̱ti nogi̱ti huadaknanada ka̱gkikeʼ. Diosenyoʼda huakaʼeria Diosenyoʼda nogi̱ti nogi̱ti ka̱gkikeʼ. —‍Diosen huataʼmoneria menameʼne. 


text:
<pb/>—‍Yanpe̱e̱ʼ. I̱da ijtiakapoy. Ijtiakdepo dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga ijmagkaʼapoy. Huadak huakaʼeritaj huadakaʼnada ijmanigkadhuahuikaʼapoy. Ijmanoeanhuahuikaʼapoy. 


text:
Do konig la letra A i̱jje̱po, huakkurueri i̱jje̱y. Kenpaʼti konig la letra Z i̱jje̱po, huataʼpote keneʼhua̱ya̱ʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y. —‍Jesús Huairia oaʼuy. 


text:
<pb/>Aratbuta onʼmanopoʼkoreaʼpo Cristotaj oʼnoknopo̱i̱kaʼpo Jesúsa oʼmanigbueypo dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼtihuekeʼpo oʼbakkahueaʼnok Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo kenpaʼti huaboda jak Jerusalényo̱ kuddik o̱ʼnikaʼapo. Durugnanada o̱ʼnikaʼapo. 


text:
Jak kurute o̱ʼnepo konig kudhueʼdik o̱ʼnepo, dakhueaʼ huakaʼeriomey, tidig huakaʼeriomey, nogtaj nogtaj huabakdejeriomey, oʼhuadiaypo huabarakeriomey, dios eʼketkaʼtaj huaeretpakeriomey, kenpaʼti da huaaʼeriomey Diosen huaboda Jerusalén jak kurute o̱ʼnepo, kudhueʼdik ya̱ʼneapet. 


text:
<pb/>—‍Do Jesús i̱jje̱po Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj ayaʼda Juan iʼmadoyaʼdenig buttida o̱ʼe̱ kamanopoeanhueʼpo doʼhued huataʼmoneritaj oʼnigtaʼmonaʼne. Do Davidkudaken adhueaʼpaneʼ i̱jje̱y. Oyda doʼhuakon Daviden huayayo i̱jje̱y. Konig siokpo magkesi eyda o̱ʼi̱kaʼnig ken eyda konig ʼurunanada i̱jje̱nok doʼtaj ʼuruaʼnanada oʼnoknopo̱i̱kaʼpone. —‍Jesúsa oaʼuy. 


text:
<pb/>—‍Yanʼtiak, Cristotaj yanoknopo̱e̱ʼ. —‍Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanaʼ. Kenpaʼti Ovejasiʼpoen hua̱to̱e̱a̱, Cristoen huaknopo̱e̱ʼeria onʼmanaʼ. Beʼapiʼ kenda eʼpe̱e̱nayo yanʼtiak. Kenomey Diostaj onʼpakpo Jesucristotaj kanoknopo̱i̱keʼ Diosere yanʼnoeonhuahuikaʼapet. Konigti hue̱ʼe̱ytaʼ maymaya̱ʼ eapaʼ kadaʼpo Cristotaj kanʼhuahueʼ, kenpaʼti Cristotaj kanoknopo̱e̱ʼ. Konig Diosen huanoeanhuahuikaʼ hue̱ʼe̱y kanʼmaye̱ʼ. Katetehueʼ kanʼmaye̱ʼ. 


text:
In berobaʼte Diosen huaʼa ijnigmadoyaʼdenig beʼomeyapiʼ in huaʼa inberobaʼte eʼtiahuayikaʼada nogpaʼda onʼmanaʼpo nogda eʼmanmadikaʼnayo konigda Diosa castiga yaʼmagkaʼapet. In berobaʼte oaʼikaʼ konigda kenomeytaj Diosa castiga yaʼmagkaʼapet. In berobaʼte Diosen huaʼa beʼomeyapiʼ eʼtiahuayikaʼada eknopo̱e̱ʼ pakhueʼ o̱ʼnepo manmadikahueʼ o̱ʼnikaʼnok kenomeytaj Diosen eʼmanoeonhuahuikaʼbaʼyo kenomeyendik yabaktihuekeapet kenpaʼti Diosen huaboda huakkaʼ jakyo kudhueʼdikda ya̱ʼneapet. Diosen eʼmanoeonhuahuikaʼbaʼtaj kenpaʼti Diosen huabo huakkaʼ jaktaj in berobaʼte ijtimadoyaʼdey. Ayaʼ Diosen huaʼa in berobaʼte huape̱e̱ʼeritaj dakaʼ ijmaboroay. 


text:
<pb/>Kenda ayaʼda enʼmanadeʼte, —‍Dapitaʼ i̱dada ijtiakapoy. —‍Huairi Jesúsa oaʼuy. Kenda iaʼnig i̱da yatiak, Huairi Jesús. Do Juana yonaʼmey. 


text:
Do Pabloa onʼnigmadoyaʼne. Jesucristoen huanabaʼ ijnigpe̱i̱kay. Diosen huadak huaʼa, Jesucristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo Diosa doʼtaj bektieʼpo meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
<pb/>Huadak huaʼa Jesucristotaj aʼnennanada Diosa oʼmanbatiaʼpakuyate. Jesucristo tiakhued Apag Diosbaʼte onʼnigmadoyaʼuyate. 


text:
Diosen huadak huaʼa Jesucristo Huairi Diosen Huasiʼpo aratbuten hua̱so̱ʼnigda oʼsiʼpoe̱ʼuyate. David huairien adhueaʼ huayayo o̱ʼu̱yate. David Israel aratbuten huairi o̱ʼu̱yate. 


text:
Dios teyda o̱ʼe̱po Jesucristotaj kubarakyaʼ oʼnoyhuada̱ʼuyate. Konige̱po Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱po teyda o̱ʼe̱po Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼne. 


text:
Jesucristo oroʼen Huairia meʼtinepahuiʼpo doʼtaj huakkaʼda boʼtihuapokikaʼne. Aratbut nogbayaʼ nogbayaʼ Jesucristotaj kamaknopo̱i̱keʼpo kenpaʼti Diostaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo doʼtaj Diosa bektieʼeaʼuyne kenpaʼti meʼtaʼmonaʼuyne. 


text:
Konige̱po nogbayaʼ nogbayaʼ Jesucristotaj huakkaʼnanada oʼnoknopo̱e̱denok. Opudomey Romano hua̱e̱ʼerikon Jesucristoen moʼe̱ne. 


text:
<pb/>Opudomey Roma huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa diʼ moʼmaepo “Doʼhuedyoʼ yanikatiʼ ya̱gʼkikatiʼ.” Diosa monaʼdeʼuyne. Oroʼomeyen Apag Dios Jesucristo Huairiere opudomeytaj kamatinepahuiʼpo dakaʼ kabatihuapokikeʼpo kenpaʼti kamanoeyikeʼpo ken konig onʼnigtionaʼpakikaʼnig onʼnigmadoyaʼne. Pabloa Romayo huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼbataʼhuade̱ʼdetaʼ oʼpakuyate. 


text:
<pb/>Huakkuruda oʼnonaʼne. Opudomey Romayaʼ huaknopo̱e̱ʼeri Diostaj Jesucristotaere dakaʼ moknopo̱i̱kaʼnok kenpaʼti moʼnigpe̱i̱kaʼnok nogbayaʼ nog huadaribayaʼ nogya̱ʼ nogya̱ʼ aratbut opudomeytaj moʼtipe̱e̱denok konig dakaʼ moknopo̱i̱kaʼ moʼtinopo̱e̱denok. Konige̱po Jesucristo kenda oʼpaknok dakiti Diostaj yonay. 


text:
Opudomeytaj ijtionaʼpakikaʼnig Diosapiʼ kenda buttida meʼtinopo̱e̱ne. Diostaj diga̱ʼda ijnigpe̱i̱kaʼpo Diosen Huasiʼpotaj Jesucristoen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakikay. 


text:
Opudomey Romayo huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼbataʼhuade̱ʼtaʼ ijpakikaʼnigʼa huahueʼdik i̱ji̱kay. Diosa kahueaʼ eʼtinopo̱e̱ʼnayo ijhuaʼapoy. Konige̱po ijtionaʼpakikay. 


text:
Opudtaj etaʼhuade̱taʼ ijpaki. Kenpaʼti opudtaj eʼtiahuaytaʼ ijpakpo Jesucristoen huadak huaʼa nogi̱ti nogi̱ti kanoknopo̱i̱keʼpo opudomeytaj eʼtihuapoktaʼ ijpaki. 


text:
Huayahuaya nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ huaknopo̱i̱kaʼ aʼbatihuapokeyaʼpo opudtaj eʼbataʼhuade̱ʼtaʼ ijpakikay. 


text:
<pb/>Konig nog aratbuttaj Jesucristoen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakonhuaʼnok huakkaʼnada onʼmanopoʼkoreaʼuypo onʼmaknopo̱e̱ʼuy. Opudomey konigti Romayo hua̱e̱ʼeri sueʼda oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj aʼmanopoʼkoreayaʼpo Jesucristotaj huaboaʼda aʼmaknopo̱e̱a̱yaʼpo kenpaʼti opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj nogi̱ti dakaʼ huaknopo̱e̱ʼ kenpaʼti nogi̱ti huanigpe̱e̱ʼ aʼbatihuapokikayaʼpo nogok nogok opudte ijhuaʼapoy ijnopo̱e̱ʼikaʼnigʼa huahueʼdik i̱ji̱kaʼuy. Oydapiʼ huahueʼdikda i̱jje̱y. Kenda eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ ijpaki, egomey. 


text:
Ayaʼ aratbuttada kenpaʼti aratbut huakkaʼda enʼnopo̱e̱ʼtadapiʼ kenpaʼti aratbut sueʼda enʼnopo̱e̱ʼtada Diosa meʼtaʼmonaʼuynok Jesucristoen huadak huaʼa manbatiaʼpakdik i̱ji̱kay. 


text:
Konige̱po opudomey Romayo hua̱e̱ʼeritakon Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpaktaʼ ijjeretpaki. Jesucristoen huadak huaʼa aratbut eknopo̱e̱ʼnayo Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ manopoʼyareaʼdik o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakte ayaʼda aratbuta eknopo̱e̱ʼnayo Diosa dakhueaʼ eʼkikaʼ manopoʼyareaʼdik o̱ʼe̱. Huakkuruda judío huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmanopoʼyareaʼ. Onteʼti nog aratbuttaj oʼmanopoʼyareaʼ. Konige̱po Jesucristoen huadak huaʼataj eʼmanbatiaʼpak tobirahueʼ i̱jje̱y. 


text:
Jesucristotaj eknopo̱e̱yoʼda oroʼomeytaj huadaknopoʼda e̱ʼhua̱e̱ʼtaj Diosa boʼtinopo̱e̱po kenere moʼnoeanhuahuikaʼapone. Kenda Diosen huadak huaʼa oʼmanmadikikaʼ. “Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huadaknopoʼda e̱ʼhua̱e̱ʼtaj Diosa oʼmatinopo̱e̱po kurudyo̱ kenere oʼmanoeanhuahuikaʼapo.” Apagbaʼa oaʼuyate. Aratbuta Diostaj pakhueʼ o̱ʼnepo kenpaʼda dakhueaʼnada o̱gkikaʼ. 


text:
<pb/>Ayaʼada Diostaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ hua̱e̱ʼeri kenpaʼti buttida huaʼa eʼnopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ hua̱e̱ʼeria dakhueaʼ o̱gkikaʼnok Diosa huiyoknanada dakhueaʼda castiga magkaʼdik o̱ʼe̱a̱po oʼnopo̱e̱ne. 


text:
oroʼen huakpoa Diostaj tiahuayhueʼdik e̱e̱ʼpiʼ kenda aʼnennanada Diosa oʼkaʼuyatenig oʼtiahuaypo oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Aʼnennanada siokpo niokpo puug huadari ayaʼtada Diosa oʼkaʼuyate. Aʼnennada kenpaʼti oyda kenda Diosa oʼkaʼuyatenig tiahuaydik o̱ʼnepo Dios teynanada o̱ʼe̱ kenpaʼti Dios Huairida o̱ʼi̱kaʼ oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼnenigʼa. “Diostaj oknopo̱e̱hueʼdik i̱jje̱y,” ahueʼdikda o̱ʼne dakhueaʼ huakaʼeria. 


text:
Kenda Diosa oʼkaʼuyatenig dakhueaʼ huakaʼeria onʼtiahuaypo Diostaj oʼnoknopo̱e̱nigʼa. “Dios Huairi i̱ʼe̱. Ayaʼnada iʼkaʼuyate. Huadakda i̱ʼe̱ne. Dakiti Dios.” Ken konig onikahueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Konig huasegda dakhueaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo buttida eʼnopo̱e̱ʼ nopo̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼuyate. 


text:
ʼUrunanada o̱ʼi̱kaʼ Dios. Kurudyo̱ o̱ʼi̱kaʼ. Teynanada o̱ʼi̱kaʼpo bueyhueʼdikda oʼnoeonhuahuikaʼapo. Diostaj oʼnoknopo̱e̱batikpo huaboaʼda noehueʼ eʼketkaʼ dios o̱gkikaʼuyate. Ken konig huabokerekada o̱gkikaʼuyate. Bakoy eʼketkaʼ, bihui eʼketkaʼ, o̱jpaiʼ bottaʼ bottaʼ huaʼitakpiʼ eʼketkaʼ o̱gkikaʼuyate. Oroʼen dios o̱ʼe̱ namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼuyate. 


text:
<pb/>Konige̱po dakhueaʼda kanʼnopo̱i̱keʼ namaʼda kanʼeretpakikeʼ huayahuaya dakhueaʼ ka̱gkikeʼ Diosa oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Dios Huairitaj onteʼti eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo eʼketkaʼ diostaj huaboaʼda onʼeretpakikaʼuyate. Kenda Diosa oʼkaʼuyate onʼtiahuayikaʼnig onʼeretpakikaʼuyate. Diosa ayaʼda oʼkaʼuyatenigyo̱ʼda Diostanayo sigpiʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Dios ayaʼda huakaʼeritayoʼda “ʼUruaʼnanada o̱ʼe̱, dakiti Dios.” Ayaʼada kanʼbatadiʼkeaʼikeʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po kenpaʼda dakhueaʼ ka̱gkikeʼ Diosa oʼnopo̱e̱po dakhueaʼ huakaʼeritaj kenpaʼda oʼmaenonʼuyate. Konig biraeʼdik o̱gkikaʼpo ettoneʼa̱ hua̱to̱e̱ʼtaj pakhueʼ o̱ʼnepo oʼnenpo huabot ettoneʼa̱ huayahuaya onʼeretpakpo dakhueaʼda o̱gkikaʼuyate. 


text:
Huabokerekakon hua̱to̱e̱ʼtaj oʼnenpo huabotbokerekaʼ onʼeretpakpo dakhueaʼda o̱gkikaʼuyate. Ken konig o̱gkikapo biraeʼdik o̱ʼne. Dakhueaʼnanada o̱gkikaʼnok konig Diosen castiga hua̱so̱ʼa̱da dakhueʼnanada o̱ʼnepo paiʼnanada onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Ken hueretda Diostaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnenok dakhueaʼda kanʼnopo̱i̱keʼpo dakhueaʼ ka̱gkikeʼ Diosa oʼmaknopo̱e̱po kenpaʼda oʼmaenonʼuyate. 


text:
Kenomey kenpaʼda dakhueʼda eʼkikaʼtaʼ onʼeretpakikaʼ. Huabokerek ettoneʼere huayahuaya dakhueaʼnanada o̱gkikaʼ. Kenda onʼeretpakpo nogpaʼda dakhueaʼda o̱gkikaʼ. Huakkaʼnada eʼtamaetaʼ oʼderetpakikaʼ. Dakhueaʼnada onʼnopo̱i̱kaʼ. Digda onʼbahuahuayikaʼ. Onʼmahuadiaypo onʼbarakikaʼ. Huayahuaya onʼmaboyikaʼ. Namaʼda huamanaʼeri o̱ʼnikaʼ. Diga̱ʼda onʼmahuadiayikaʼpo dakhueaʼ o̱gkikaʼ. Diga̱ʼda onʼmahui̱ʼi̱kaʼ. 


text:
Nogomeytaj dakhueaʼda onʼbahuaaʼikaʼ. Diostaj onʼhuadiayikaʼ. Huabatidikeʼeri o̱ʼnikaʼ. Huataʼda huapakeri o̱ʼnikaʼ. Nogda nogda dakhueʼdikda onʼnopo̱i̱kaʼ. Apagtaj hua̱ye̱tapiʼ nigpe̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
Katepiʼ Diosenpiʼ nopu̱gkahueʼda o̱ʼnikaʼ. “Do kenda ijkaʼapoy,” eaʼada kahueʼada nogda o̱gkikaʼapo. Nogomeytaj huadiʼda maehueʼ o̱ʼnikaʼ. Eʼmanoeynoeytaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Paiʼda aratbuttaj matinepahuihueʼda o̱ʼnikaʼ. 


text:
Ken konig dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga ijmagkaʼapoy. Kenpaʼda bueydik o̱ʼneapo. Diosa oʼmanaʼuyate. Kenomey kenda dakaʼ eʼnopo̱e̱a̱da nogi̱ti nogi̱ti dakhueaʼda o̱gkikaʼpo kenpaʼti nogomeya̱ konigti e̱gkikaʼnayo durugda o̱ʼnikaʼapo.<pb/>


text:
Konige̱po o̱ʼna beʼapiʼ moʼe̱po “Dakhueaʼda oʼkameʼ.” Nogtaj eʼhuaaʼnayo “kenda donayo kahueʼ i̱jje̱mey.” Diostaj onahueʼdik moʼe̱ne. Konigti dakhueaʼ iʼkikameʼne Diosa moʼtinopo̱e̱po castiga o̱gkaʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
“Nogomeya̱ dakhueaʼda o̱gkikaʼ.” O̱ʼnapiʼ eʼbahuaaʼada konigti dakhueaʼ eʼkikaʼada Diosa doʼtaj castiga o̱gkahueʼ meʼe̱a̱pone nopo̱e̱hueʼ moʼe̱. Dapiʼ Diosa castiga mogkaʼapone. 


text:
Diosa diʼnanada moʼi̱kaʼpo ijhueʼnanada castiga o̱gkahueʼ moʼe̱denok castiga o̱gkahueʼ moʼe̱a̱petpiʼ kenda namaʼda nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. Diosa diʼnanada moʼe̱po moʼtinepahuiʼnok nopoʼkoreaʼdik o̱ʼe̱ne. Kenpataj yanʼnopo̱e̱ʼ. 


text:
Opudomeypiʼ Diostaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱nok Diosa moʼtinepahuiʼne moʼpe̱e̱denigʼa nopoʼkoreahueʼ moʼe̱po nogi̱ti nogi̱ti dakhueaʼ boʼkikaʼnok nogi̱ti nogi̱ti Diosa castiga o̱gkaʼdik moʼe̱a̱pone. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Beʼapiʼ sigda dakhueaʼ eʼkuynayo sigda castiga oʼmagkaʼapo. Noga̱piʼ huakkaʼmon dakhueaʼ eʼkuynayo huakkaʼmon castiga oʼmagkaʼapo Diosa. Kenpaʼti beʼapiʼ oʼnopoʼkoreaʼdepo huadakda eʼkikaʼnayo Diosa huadakda oʼmanigkaʼapo. 


text:
Kenomeya̱ kiriga̱yo̱ʼ Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼpo huadakda o̱gkikaʼpo Diosere kurudyo̱ ʼurunanada eʼnoeonhuahuikaʼtaʼ onʼpakpo “Huadakda boʼkikaʼ,” Diosa enaʼte eʼpe̱e̱taʼ onʼpakpo Diosere kurudyo̱ onʼnoeonhuahuikaʼapo. 


text:
Nogomeynayo huataʼda huaeretpakeri Diosen buttida huaʼa nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri dakhueaʼ huakaʼeritaj Diosa diga̱ʼda oʼmahuadiaypo diga̱ʼda castiga oʼmagkaʼapo. Paiʼnanada onʼmanopoʼunhuahuikaʼapo. Judío dakhueaʼ huakaʼeri huakkuru paiʼda onʼmanopoʼunhuahuikaʼapo. Nog aratbutakon paiʼda onʼmanopoʼunhuahuikaʼapo. 


text:
Huadakda huakikaʼeri Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeritanayo Diosa oʼmanoyhuada̱ʼapo. Diosere ʼurunanada onʼnoeonhuahuikaʼapo. “Huadakda o̱ʼne.” Diosa oʼbahuaaʼapo. Durugnopoʼda o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Judío huadak huakaʼeritaj huakkuru Diosa ʼuruaʼda oʼmanigkaʼapo. Kenpaʼti nog aratbuttaj ʼuruaʼda oʼmanigkaʼapo. 


text:
<pb/>Diosa ayaʼ aratbuttada konigti oʼbatiahuayikaʼ konigti oʼmanopoki̱e̱ʼikaʼ. Judíotaj kenpaʼti nog aratbuttaj castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Moisésenbaʼtaj nog aratbut pe̱e̱hued o̱ʼnikaʼpo dakhueaʼ e̱gkikaʼnayo “Moisésenbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuynok castiga magkaʼdik i̱jje̱y,” Diosa kenomeytaj manahueʼ e̱e̱ʼpiʼ kenpaʼda mabueydik o̱ʼneapo. Judío aratbutnayo Moisésenbaʼ eʼpe̱e̱deada dakhueaʼ e̱gkikaʼnayo “Moisésenbaʼ nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼuynok diga̱ʼda castiga magkaʼdik i̱jje̱y,” Diosa oʼmanaʼapo. 


text:
Kenpaʼti Moisésenbaʼtaj eʼpe̱e̱yoʼda hua̱e̱ʼeritaj “huadakda o̱ʼne” Diosa bahuaahueʼ o̱ʼe̱a̱po kentada huanigpe̱i̱kaʼeritanayo “huadakda o̱ʼne” Diosa oʼbahuaaʼapo. 


text:
Nog aratbuta Moisésenbaʼ baʼto̱e̱hueʼ e̱ʼe̱a̱da huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱po konig Diosa oʼpaknig e̱gkikaʼnayo Diosen huaʼa huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱. Huadak o̱gkaʼpo onʼnopo̱e̱a̱po. Dakhueaʼ o̱gkaʼpo onʼnopo̱e̱a̱po. 


text:
Jesucristoen huadak huaʼa ijmanmadikikaʼnigda nogok keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete i̱re̱gi̱re̱gte ayaʼda aratbuten dakhueaʼ eʼkikaʼ Dios Jesucristoerea kenda onʼmanopo̱e̱a̱ʼpo castiga onʼmagkaʼapo. Judío aratbut Moisésenbaʼ eʼmanmadikikaʼada nigpe̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>“Judío aratbut o̱ʼe̱y. Moisésenbaʼ oʼnopo̱e̱y. Oroʼomeyen Dios kurudyo̱ o̱ʼi̱kaʼ.” Opudomey judíomey moʼbatiaʼpakikaʼnigʼa 


text:
Kenpaʼti nog aratbut Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼne. Konig ekpobig hua̱e̱ʼeri o̱ʼnikaʼ. “Kentaj Dioste oʼbatohuaʼapet.” Opudomey judío aratbuta dakaʼ moʼnopo̱i̱kaʼnigʼa. Kenpaʼti nog aratbut konig sikki̱re̱gyo̱ hua̱e̱ʼeritaj “Diostaj oʼmaknopo̱e̱a̱ʼapoy. Konig Diosen huakjey o̱ʼe̱y.” Kenda dakaʼ moʼnopo̱i̱kaʼnigʼa. 


text:
Apagbaʼ buttida huaʼa o̱ʼe̱. Buttida huanopo̱e̱ʼ o̱ʼe̱. Opud judío aratbut Apagbaʼ moʼnopo̱e̱po nopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj kenpaʼti huasiʼpotaj manmadikaʼdik o̱ʼe̱y moʼnopo̱e̱nigʼa. 


text:
Nog aratbuttaj moʼmanmadikikaʼnigʼa menaʼpo huataʼda onmadikahueʼ moʼe̱. “Berehueʼ yaneʼ.” Moʼmanaʼikaʼnigʼa opuda̱ded moʼberikaʼne. 


text:
“Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ.” Moʼmanikaʼnigʼa opuda̱ded nogen hua̱to̱e̱ʼtaj moʼbakdejikaʼne. Dios eʼketkaʼtaj oʼhuadiayi boaʼikaʼnigʼa huakupe katepiʼ boʼeretpakpo dios eʼketkaʼ jakyaʼ moʼberikaʼne. 


text:
Moisésenbaʼ huakkaʼda oʼpaki. Huadakda o̱ʼe̱. Nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne. Eʼbatiaʼpakikaʼada nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼnok Dios dakhueʼda o̱ʼe̱ aratbuta oʼnoknopo̱e̱. 


text:
Opud judío aratbuta Apagbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼnok “Dios dakhueʼda o̱ʼe̱.” Nog aratbuta onʼbatiaʼpakikaʼ. Kenpaʼ Apagbaʼte oaʼ. 


text:
<pb/>Opudomey judío aratbut Moisésenbaʼ eʼnigpe̱i̱kaʼnayo huabokereksiʼdak moʼnigoktegikaʼne. Diostaj kenda huadakda o̱ʼe̱. Diosen aratbut o̱ʼne aratbuta nopo̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo. Moisésenbaʼ nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo konig okteghueʼonig hua̱e̱ʼeri moʼe̱ne, konig nog aratbutda moʼe̱ne, konig Diosen aratbut ehueʼ moʼe̱ne. 


text:
Nog aratbut judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri huasiʼdak nigokteghueʼ e̱e̱ʼpiʼ Moisésenbaʼ eʼnigpe̱i̱kaʼnayo konig judío huanigoktegerionig o̱ʼne. Diosensiʼpo o̱ʼne. Diosa oʼmatinopo̱e̱. 


text:
Opud judío huanigsiʼdakoktegeri moʼe̱po Moisésenbaʼ eʼto̱e̱a̱da nigpe̱e̱hueʼ eʼnikaʼnayo nog aratbut huasiʼdak okteghueʼ hua̱e̱ʼeri Moisésenbaʼ huanigpe̱i̱kaʼeria “Judío huanigoktegerianayo Diostaj dakhueaʼda o̱gkikaʼ,” onʼhuaaʼapo. 


text:
Judío eʼsiʼpoe̱ʼnayo kenpaʼti huasiʼdak ektegnayo hueretda judío o̱ʼe̱po, Diosensiʼpo o̱ʼe̱. Diosa nopo̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Huanopoyaʼda onʼeretpakpo Diostaj huanigpe̱i̱kaʼerinayo hueretda judío aratbut o̱ʼne. Diosen aratbut o̱ʼne. Diosa oʼmatinopo̱e̱. “Huadakda o̱ʼne.” Aratbutanayo ahueʼdik o̱ʼne.<pb/>


text:
Judío aratbut e̱e̱ʼ huadakda o̱ʼe̱. Kenpaʼti huabokereksiʼdak eʼnigo̱kteg huadakda o̱ʼe̱. Diosa judío aratbuttanayo Apagbaʼ kanʼto̱e̱ʼpo oʼbayokuyate. Apagbaʼ kanʼnigpe̱i̱keʼpo oʼbayokuyate. 


text:
Huakkaʼmon oroʼ judío aratbuta Diostaj oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayopiʼ Diosnayo kenpaʼda buttida oaʼikaʼ. Kenda oaʼde oʼkikaʼ. Aratbut ayaʼada da huaaʼeri eneʼpiʼ Diosnayo buttida oaʼikaʼ. Davida kenda oʼmanigmadoyaʼuyate. Oaʼpo:<pb/>Diosen huaʼa buttida o̱ʼi̱kaʼ. Ayaʼada aʼdik o̱ʼnikaʼapo. Kenpaʼti ayaʼda Diosa oʼkikaʼ huadakda o̱ʼe̱. Ayaʼada aʼdik o̱ʼnikaʼapo. Apagbaʼte Davida oaʼuyate. 


text:
<pb/>Oroʼomey judío aratbut dakhueaʼ eʼkikaʼte ayaʼda Diosa oʼkikaʼpo huadakyoʼda oʼkikaʼ aratbuta onʼtinopo̱i̱kaʼpo konige̱po Diosa oroʼomeytaj castiga o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱petpiʼ. Huakkaʼmona namaʼda moʼnopo̱e̱tpiʼ. 


text:
Diosnayo huadakyoʼ oʼkikaʼpo judío aratbuttaj castiga magkaʼdik o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼti huadakyoʼ oʼkikaʼpo keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ayaʼ aratbut dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga magkaʼdik o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Oroʼ da eʼikaʼte Diosata buttida oaʼikaʼpo huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ aratbuta tinopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapet. Oroʼtaj Diosa castiga o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱petpiʼ. Kenda huakkaʼmona namaʼda moʼnopo̱e̱tpiʼ. 


text:
Konige̱po “Oroʼ dakhueaʼ oʼkikaʼnok Dios huadakda o̱ʼe̱. Aratbuta onʼnopo̱e̱po dakhueaʼ mogkikaʼ.” Pabloa oʼmanmadikaʼ. Sueʼada judíoa namaʼda menʼhuaaʼnok kenomeytaj Diosa castiga oʼmagkaʼapo. Ayaʼada dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼe̱ne. 


text:
<pb/>Oroʼ judío aratbut huadakda o̱ʼe̱y. Nog aratbut dakhueʼda o̱ʼne. Kenpaʼ Diosa tinopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Ayaʼada dakhueaʼ huakikaʼeri oʼmaene. Judíopiʼ nog aratbutkon dakhueaʼ huakikaʼeri o̱ʼne. Kenda ijjaʼdemey. 


text:
Ayaʼada oʼnoknopo̱e̱batikde onteʼti Diosen kikahueʼ o̱ʼnikaʼ. Dakhueaʼnada o̱gkikaʼ. Huadakda eʼkikaʼ sigpiʼ ehueʼda o̱ʼe̱. Ayaʼada Diostaj nigpe̱e̱hueʼada dakhueaʼ o̱gkikaʼ. 


text:
Kenpaʼda dakhueʼda huaʼayoʼ onʼdaʼikaʼ. Da onʼdaʼikaʼ. Onʼbatidikeʼikaʼ. Hua̱so̱kpa konig kubarak oʼnokbetahueʼonig konig pa̱gnada o̱ʼnikaʼ. Konig bihui eʼbueyʼurua dakhueaʼ o̱gkikaʼnig ken konig iaʼ onʼmahui̱a̱ʼikaʼpo dakhueaʼnanada onʼmagkikaʼ. 


text:
<pb/>“Diostaj nigpe̱e̱hueʼ i̱ji̱kamey. Dakhueaʼ ijkikaʼuy. Diosa castiga o̱gkaʼdik meʼe̱a̱pone.” Judío ayaʼdaribayo hua̱e̱ʼeriere kanʼnopo̱e̱ʼpo Diosa Diosbaʼte judío aratbuttaj oʼmanaʼikaʼ. Kenda oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Moisésenbaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼnok “huadak moʼe̱ne.” Diosa nogtitapiʼ onahueʼ moʼe̱a̱pone. Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱po dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼe̱ne. Moisésenbaʼa moʼnopo̱e̱a̱ʼne. “Okkahueaʼdepo huadakda moʼe̱ne.” Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeritayoʼda Diosa manaʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Jesucristotaj ayaʼ Diosen huamanbatiaʼpakeri Moiséserea onʼtimadoyaʼuyate. Jesucristo oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo moʼnigbueyʼuyate. Ayaʼ Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kahueʼ e̱e̱ʼpiʼ “Okkahueaʼdepo huadakda moʼe̱ne,” ayaʼ Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeriomeytaj Diosa onaʼdik moʼe̱ne. Judíomeytaj kenpaʼti nog aratbuttaj konigti onaʼdik moʼe̱ne. 


text:
Nog aratbut oroʼ judío aratbutpiʼ ayaʼada dakhueaʼ o̱gkikaʼ. Konig Diosa boʼtipaknig kahueʼda o̱ʼe̱nok Diosa kabakkahueʼpo Jesucristotaj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Diosa oroʼ dakhueaʼ huakaʼeritaj huakkaʼ diʼ moʼe̱po moʼtinepahuiʼpo Jesucristotaj moʼnigtaʼmonaʼuyate. Aratbuta dakhueaʼ e̱gkikak kamanigbueyeʼpo moʼnigtaʼmonaʼuyate. Oroʼomeytaj kamanopoʼyareʼpo Diosa oʼpaknok Jesucristo moʼnigbueyʼuyate. Jesúsa moʼnigbueyʼuynok oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj katetehueʼda bokkahueaʼikaʼne kenpaʼti “huadakda moʼe̱ne,” Diosa monikaʼne. Kenpaʼti Jesucristo dakhueaʼ huakaʼeritaj moʼnigbueyʼuynok Diosa huadakda o̱ʼe̱po aʼneneritaj oʼbakkahueaʼikaʼuy oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Konigti Jesucristoa moʼnigbueyʼuyatenok oy Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa huadakyoʼ e̱ʼhua̱e̱ʼ moʼe̱a̱ʼpo “bokkahueaʼdepo huadakda moʼe̱ne,” onaʼdik moʼe̱ne. 


text:
“Moisésenbaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼnok Diosa moʼmanopoʼyareaʼne,” oroʼa ahueʼdik o̱ʼe̱ne. Jesúsa moʼnigbueyʼuyate oknopo̱i̱kaʼnok Diosa bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” monikaʼne dakaʼ oʼnopo̱e̱ne. 


text:
<pb/>Judío aratbuttayoʼda Diosa oʼmanopoʼyareaʼ sueʼada namaʼda yanʼnopo̱e̱tpiʼ. Kenpaʼ nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. Nog aratbut judío aratbuttere Diosa oʼmanopoʼyareaʼikaʼ. 


text:
Dios nogtida o̱ʼe̱po judío huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanikaʼpo nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeritakon oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanikaʼ. 


text:
Jesucristotaj oknopo̱e̱po Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱ne. Sueʼada namaʼda yanʼnopo̱e̱tpiʼ. Jesústaj oknopo̱e̱po Moisésenbapiʼ huadak o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱po Diostaj oʼnigpe̱i̱kay.<pb/>


text:
Abraham huadak oʼkikaʼnok “huadakda o̱ʼe̱,” Diosa ahueʼdik o̱ʼe̱. “Huadakda ijkay,” aʼdik e̱e̱ʼpiʼ Diostanayo kenpaʼ ahueʼdik o̱ʼu̱yate. 


text:
Beʼapiʼ huairien eʼbaaʼnayo huairia huakupepiʼ bayokdik o̱ʼnikaʼ. Katetehueʼ oʼyokne ahueʼdik o̱ʼe̱. Enʼbaaʼte huakupepiʼ bayokdik o̱ʼe̱. 


text:
Moisésenbaʼ oroʼomey oʼkikaʼnok “huadakda moʼe̱ne,” Diosa onahueʼdik e̱e̱ʼtada oroʼomey dakhueaʼ huakaʼeri e̱ʼe̱a̱da Jesucristotaj oknopo̱e̱nok Diosa bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼne. 


text:
Ayaʼada Moisésenbaʼ o̱gkikaʼnok “huadakda moʼe̱ne,” Diosa ahueʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Diostaj oʼnoknopo̱i̱kaʼnok dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” Diosa oʼmanikaʼnok durugnanada o̱ʼnikaʼ. Aʼnennada Davida Apagbaʼte oʼbatiaʼpakuyate:<pb/> 


text:
“Yokkahueaʼdey, castiga magkahueʼ i̱jje̱a̱poy.” Kenomeytaj Diosa eʼmanadeʼte durugnanada o̱ʼne. Kenda Diosbaʼte Davida oaʼuyate. 


text:
<pb/>Judío aratbut huabokereksiʼdak ektegtaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼnok durugda o̱ʼne. Nog aratbut judío ehueʼtaj huabokereksiʼdak okteghueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosa oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼnok durugda o̱ʼne. Abraham Diostaj oknopo̱i̱kaʼnok Diosa okkahueaʼpo “huadakda i̱ʼe̱ne,” Abrahamtaj onaʼuyate oʼnonaʼdene. 


text:
Abraham huabokereksiʼdak okteghued e̱e̱ʼted Diosa Abrahamen dakhueaʼ eʼkaʼ okkahueaʼuy. “Huadakda i̱ʼe̱ne,” Diosa onaʼuyate. 


text:
Huakkuruda Diostaj Abraham oknopo̱i̱kaʼnok “huadakda i̱ʼe̱ne,” Diosa onaʼuyate. Kenyoʼ aratbut kanʼnopo̱i̱keʼpo huasiʼdak yakteg Abrahamtaj Diosa onaʼuyate. Konige̱po ayaʼ aratbutda huabokereksiʼdak okteghueʼ e̱ʼe̱a̱dapiʼ Diostaj oʼnoknopo̱e̱nok “huadakda moʼe̱ne,” Diosa manikaʼdik o̱ʼe̱. Abraham kenomeyen apag konig moʼta̱e̱ne. 


text:
Judío huabokerek onʼsiʼdakoktegdepo konig Abraham huasiʼdak okteghued o̱ʼe̱po Diostaj dakaʼ oknopo̱i̱kaʼuyatenig konigti oʼnoknopo̱i̱kaʼpo Abraham kenomeyen Apag konig onʼta̱e̱. Abraham doʼtaj oknopo̱i̱kaʼnok “ayaʼ huadari ontaj o̱ʼnen huayayotaere ijbayokapoy, Abraham,” Diosa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Abraham Moisésenbaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼuynok “ayaʼ huadari onʼtaj o̱ʼnen huayayotaere ijbayokapoy, Abraham,” Diosa onahueʼ e̱ʼu̱ya̱da Abraham Diostaj dakaʼ oknopo̱i̱kaʼnok “huadakda i̱ʼe̱ne,” kenpaʼti “ayaʼ huadari ijbayokapoy,” Diosa onaʼuyate. 


text:
“Huadakda moʼe̱ne,” Diosa moneʼpo aratbuta Moisésenbaʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼnok “huadakda moʼe̱ne,” Diosa onahueʼ oʼmaeapo kenpaʼti huadari bayokhueʼ oʼmaeapo. Huaknopo̱e̱ʼeritayoʼda oʼbayokapo. 


text:
Moisésenbaʼ enʼnigpe̱i̱kaʼnayo “huadakda moʼe̱ne,” Diosa monaʼapet huakkaʼmona namaʼda onʼnopo̱e̱nigʼa Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼnenok Diosa castiga magkaʼdik oʼmaeapo. Nogomey Moisésenbaʼtaj pe̱e̱huedda o̱ʼnepo Moisésenbaʼtaj dakhueaʼ kahueʼdik o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>Diosen kahued e̱e̱ʼted Dios oʼpakpo “huadakda moʼe̱ne,” Abrahamen adhueaʼ huayayo huaknopo̱e̱ʼeri ayaʼtada Diosa oʼmanaʼ. Moisésenbaʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj kenpaʼti Abrahamonig huaknopo̱e̱ʼeritaj “huadakda moʼe̱ne,” Diosa oʼmanaʼ. Konig Abraham oknopo̱i̱kaʼuyatenig ayaʼda oroʼomey oknopo̱i̱kaʼpo Abraham konig oroʼen apag o̱ʼi̱kaʼ. 


text:
“Huakkaʼ huadaribayo hua̱e̱ʼeria doʼtaj meʼnoknopo̱e̱a̱pone. O̱ʼna meknopo̱i̱kaʼnig konigti meʼnoknopo̱e̱a̱pone. Doʼhuedsiʼpo o̱ʼneapo.” Diosada Abrahamtaj onaʼuyate. Abraham Diostaj oknopo̱i̱kaʼuyate. Aratbut huakudakaʼda enʼbueytada Diosa oʼmanoyhuada̱ʼikaʼapo kenpaʼti kenda oy ehueʼ e̱e̱ʼtada Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Abraham hua̱to̱e̱ere huatoneʼnanada e̱ʼneʼte “huasiʼpo iʼto̱e̱a̱pone, huakkaʼnanada o̱ʼnen adhueaʼ huayayo o̱ʼneapo,” Diosa onaʼuynok Diostaj dakaʼ oknopo̱e̱po huakkaʼnanada adhueaʼ huayayo oʼmato̱e̱ʼuyate. 


text:
Abraham aʼti cien años oʼto̱e̱a̱ponigʼa hua̱to̱e̱ Sarakon huatoneʼnada o̱ʼe̱po konig siʼpopakhueʼdikda o̱ʼi̱kaʼuyatenigtaj Abrahama eʼnopo̱e̱piʼ kenda Diosa onaʼuynig dakaʼ oknopo̱e̱ʼpo huasiʼpo ijto̱e̱a̱poy oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Huasiʼpo Diosa yokhueʼdik moʼe̱a̱pone, Abrahama oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼu̱yate. “Dios buttida oaʼikaʼ. Teynanada o̱ʼi̱kaʼpo huasiʼpo yokdik moʼe̱a̱pone,” dakaʼ oknopo̱e̱po oʼtiaʼpakonhuaʼuyate. 


text:
“Huadakda i̱ʼe̱ne,” Diosa Abrahamtayoʼda onahueʼ o̱ʼu̱yate. Oroʼomey Diostaj huaknopo̱e̱ʼeritabetaʼ Diosa kenda oʼmanaʼuyate. “Huadakda moʼe̱ne,” oroʼomeytakon Diosa monaʼne. Oroʼomey Diostaj nigpe̱e̱hueʼda dakhueaʼda oʼkikaʼuynok Dios oʼpaknok sorotataa Jesús Huairitaj oʼdarakuyate. Oroʼomeytehuapaʼ moʼnigbueyʼuyate. Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ akkahueayaʼpo kenpaʼti “Huadakda moʼe̱ne,” aʼmanayaʼpo Diosa kubarakyaʼ Jesústaj oʼnoyhuada̱ʼuyate.<pb/>


text:
Diostaj oknopo̱e̱nok oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa bokkahueaʼdepo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼne. Kenpaʼti Jesucristo Huairi oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj moʼnigbueyʼuypo oroʼtaj moʼnopoʼnoeya̱ʼne. 


text:
Jesucristo oroʼomeytaj moʼnigbueyʼuyatenok Diosa oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼne. Kenda dakaʼ oknopo̱i̱kaʼpo Diosere ʼurunananada o̱ʼe̱a̱pone oʼnopo̱e̱po durugnanada o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Jesucristotaj oknopo̱i̱kaʼpo paiʼda oʼnopoʼe̱a̱pet. Paiʼda oʼnopoʼe̱po batikhueʼada Diostaj oknopoeonhuahuikaʼapone. Kenda oʼnopo̱e̱po paiʼda eʼnopoʼe̱a̱da durugda o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Kenpaʼti batikhueʼada Diostaj oknopoeonhuahuikaʼnok huadakda moʼi̱kaʼne Diosa moknopo̱e̱ne. Diosere durugnanada o̱ʼunhuahuikaʼapoy oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱po Dios diʼnanada moʼe̱ne moʼnopo̱e̱a̱ʼne. Konige̱po oʼdurugpakpo namaʼda oknopo̱i̱kaʼuy ahueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Aʼnenda oroʼomey dakhueaʼ oʼkikaʼpo batikhueʼdik o̱ʼi̱kaʼuyne. Kenpaʼti huataʼda dakhueaʼ eʼkaʼ nopoʼyareahueʼdik o̱ʼi̱kaʼuyne. Kenokaʼ Dios oʼpaknok dakhueaʼ huakaʼeritaj Cristoa oʼmanigbueyʼuyate. 


text:
Nogbokereka bueyhueʼ ka̱e̱ʼpo aʼnigbueyiʼ sigpiʼ beʼapiʼ ahueʼda o̱ʼnikaʼ. Nogtaj huadaktada nogtiadapiʼ meʼpukhueʼada nigbueydikpiʼ o̱ʼe̱. 


text:
Diosanayo diʼ moʼe̱po oroʼomey dakhueaʼ huakikaʼeri e̱ʼi̱tipiʼ Cristo moʼnigbueyʼuyatenok Dios diʼ moʼe̱ne nopo̱e̱ʼdik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Cristo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo moʼnigbueyʼuynok “huadakda moʼe̱ne,” oy Diosa monaʼne. Kenpaʼti Cristo oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj moʼnigbueyʼuynok keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete Diosa castiga o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Aʼnenda Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼi̱kameʼpiʼ Diosen Huasiʼpo moʼnigbueyʼuynok Diosa moʼnopoʼkoreaʼuyne. Dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbatikpo Diostaj oʼpakpo oʼnigpe̱i̱kaʼne. Oynayo Jesús oʼnoyhuaduynok kenere oʼnoeonhuahuikaʼapone. Diosa castiga o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Kenpaʼti Jesucristo Huairia moʼnigbueyʼuypo Diosa moʼnopoʼkoreaʼuyne. Diostaj oknopo̱e̱po durugnanada o̱ʼe̱po Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼne. Adán huakkuruda Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱yate. Jesucristoanayo Diostaj oʼnigpe̱e̱po moʼnopoʼyarikaʼne. 


text:
<pb/>Huadariyaʼ nogbokerektida huakkuruerea Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po dakhueaʼ oʼkaʼuyate. Konige̱po oʼbueyʼuyate. Adán nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po dakhueaʼ oʼkaʼuynok keʼnensiʼpo huayayo ayaʼada aratbut konigti dakhueaʼ o̱gkikaʼpo onʼmabueyikaʼuyate. 


text:
Moisésa Diosen huaʼa manahued e̱e̱ʼted huadariyaʼ ayaʼ aratbuta dakhueaʼ o̱gkikaʼuynigʼa Moisésenbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ moʼe̱nok castiga o̱gkaʼdik o̱ʼnene Diosa manahueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
Adánen huasiʼpo huayayo adhueaʼ huayayo konig Adán dakhueaʼ oʼkaʼuyatenig konigti kahueʼ e̱ʼneʼpiʼ ayaʼda onʼmabueyʼuyate. Moisés siʼpoe̱hued e̱e̱ʼted nogok nogok onʼmabueyikaʼuyate. Adán nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱ynok ayaʼda onʼmabueyʼuyate. Cristonayo oʼnigpe̱i̱kaʼnok ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeri Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. Nogokda Cristotaj Diosa oʼtaʼmonaʼuyate. 


text:
<pb/>Adán Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po dakhueaʼda eʼkaʼtada Diosanayo oʼmatinepahuiʼpo oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼne. Adán Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱yatenok huakkaʼnanada onʼmabueyikaʼuyate. Diosanayo aratbuttaj diʼ moʼe̱po moʼtinepahuiʼpo konig katetehueʼ Dios oʼpakpo oroʼomeytaj nogbokerektida moʼnigtaʼmonaʼuyate. Huakkaʼtada dakhueaʼ eʼkaʼ aʼmanopoʼyareaʼpo oroʼtehuapaʼ Jesucristo moʼnigbueyʼuyate. 


text:
Nogbokerekatida Adán Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱yatenok “ayaʼda mabueyikaʼdik o̱ʼneapo,” Diosa oaʼuyate. Jesucristo moʼnigbueyʼuynok oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ Diosa katetehueʼ moʼnopoʼyareaʼnok “huadakda moʼe̱ne,” monaʼne. 


text:
Nogbokerekatida Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱ynok ayaʼda mabueyikaʼdik e̱e̱ʼpiʼ oroʼomey Jesústaj huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa diʼ moʼe̱po moʼtinepahuiʼpo katetehueʼ bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼnok nogbokerekeretida Jesucristoere kurudyo̱ durugnanada oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Adán nogatida doʼtaj nigpe̱e̱hueʼ meʼu̱ynok ayaʼda mabueydik o̱ʼnikaʼapo Diosa oaʼuyate. Kenpaʼti Jesucristo nogtida o̱ʼe̱po ayaʼtada moʼnigbueyʼuynok Diosa bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼpo moʼnoeanhuahuikaʼne. 


text:
Nogbokerekatida Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼu̱ynok ayaʼada dakhueaʼ o̱gkikaʼuyate. Kenpaʼti nogbokerekatida Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼnok “huadakda moʼe̱ne,” Diosa ayaʼ oro huaknopo̱e̱ʼeritaj monikaʼne. 


text:
<pb/>Adán eʼbueydeʼte nogoknanada judío aratbuttaj Moisésa Diosen huaʼa oʼmanaʼuyate. Aratbuta dakhueaʼ o̱gkikaʼnig dakaʼ kanʼnopo̱e̱ʼpo oʼmanaʼuyate. Diosen huaʼa onʼnopo̱e̱po nogi̱ti nogi̱ti nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuyate. Diosanayo nogi̱ti nogi̱ti oʼmatinepahuiʼpo nogi̱ti nogi̱ti oʼbakkahueaʼikaʼuyate. 


text:
Ken konig aratbut dakhueaʼ o̱gkikaʼpo mabueydik e̱ʼnikaʼpiʼ Dios diʼda moʼe̱po moʼtinepahuiʼpo oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼuy. Jesucristo Huairitaj oknopo̱e̱po Diosere durugnanada oʼnoeonhuahuikaʼapone.<pb/>


text:
“Diosa nogi̱ti nogi̱ti oroʼtaj moʼtinepahuieʼpo kenpaʼti oroʼtaj huakkaʼ dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueʼpo onteʼti nogda nogda dakhueaʼ kaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Katepiʼ oʼpakpo kaʼdik o̱ʼi̱kaʼne.” Sueʼada opudomey namaʼda moʼnopo̱e̱tpiʼ. Kenpaʼnayo nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Ken konig ahueʼ i̱ji̱kay. 


text:
Onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ moʼnikaʼ. Aratbut onʼbueydepo onteʼti dakhueaʼ kikahueʼdik o̱ʼne. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri Cristoere eʼbueyonig dakhueaʼ kikahueʼdik o̱ʼe̱ne. Ken konig oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri oʼnopoʼkoreaʼdepo onteʼti dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ kaʼnikeʼpo oroʼomeytaj Jesús moʼnigbueyʼuyate. Kenda oknopo̱e̱po bautiza e̱gkaʼdeʼte onteʼti dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Cristo eʼbueyte e̱gkubarakkaʼtada Diosa teyda o̱ʼe̱po oʼnoyhuada̱ʼuyate. Kenda oknopo̱e̱ʼdepo bautiza e̱gkaʼdeʼte dakhueaʼ eʼkikaʼ oʼbatikuyne. Konig Jesústaj teynanada o̱ʼe̱po oʼnoyhuada̱ʼuyatenig oroʼtakon moʼnopoʼnoyhuada̱ʼnok Diosenyoʼda ʼuruaʼnanada oʼkikaʼne. 


text:
<pb/>Cristo eʼbueyʼuypiʼ onteʼti oʼnoyhuaduyate. Konigti oroʼomey eʼnopoʼkoreaʼdeʼte Diosa moʼnopoʼnoyhuada̱ʼne. Jesucristotaj dakaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼne. 


text:
Aʼnenda Jesucristotaj oknopo̱e̱hued o̱ʼe̱po kenpaʼda oʼeretpakikaʼpo dakhueaʼ oʼkikaʼuyne. Oroʼtaj aʼnopoʼkoreayaʼpo Cristo cruzte moʼnigbueyʼuyate. Kenda oknopo̱e̱po dakhueaʼ eʼkikaʼ batikdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Huabokerek eʼbueya onteʼti dakhueaʼ kahueʼdik o̱ʼne. Konigti oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo Jesucristo moʼnigbueyʼuyate. Kenda oknopo̱e̱po eʼbueyonig o̱ʼe̱po onteʼti dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Jesúsere durugda oʼnoeonhuahuikaʼapone dakaʼ oknopo̱i̱kaʼne. 


text:
Kubarakyaʼ Cristotaj Diosa oʼnoyhuada̱ʼuyate. Onteʼti bueyhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Dapitaʼ bueyhueʼdik o̱ʼe̱a̱po oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo Cristoa nogaʼtida moʼnigbueyʼuyate. Oy Diostayoʼda aʼnigpe̱i̱kayaʼpo Cristo oʼnoeonhuahuikaʼ. 


text:
Konige̱po oroʼomey onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ moʼnikaʼ. Diosenyoʼda mogkikaʼ. Jesucristo oroʼomeyen Huairitaj moʼnoknopo̱e̱po Diostaj monʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Muneʼbohueʼ moʼnikaʼ. Bokerekbohueʼ moʼnikaʼ. Da ahueʼ moʼnikaʼ. Huadiayhueʼ moʼnikaʼ. Nogda nogda dakhueaʼ kikahueʼ moʼnikaʼ. Diosa moʼnopoʼnoyhuada̱ʼdenok moʼnopoʼyareaʼdenok Diostayoʼda huadakda mogkikaʼ. 


text:
Oroʼomeya̱ Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik e̱e̱ʼpiʼ Diosa moʼtinepahuikaʼpo huadakaʼ eʼkikaʼ boʼtihuapokikaʼnok Jesústaj oknopo̱e̱po onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ moʼnikaʼ. Aʼnen kenpaʼda dakhueaʼ oʼkikaʼuynigʼa huadakaʼ kikahueʼdik e̱ʼe̱a̱da oynayo Jesucristotaj oknopo̱e̱po dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼe̱po Jesucristotaj oʼnigpe̱i̱kaʼne. 


text:
<pb/>Diosere kurudyo̱ aʼnoeonhuahuikayaʼpo Moisésen eʼmanaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱po Diosayoʼda moʼtinepahuiʼnok Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone. Konige̱po katepiʼ dakhueaʼ kikaʼdik o̱ʼe̱y nopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Eʼpaknayo dakhueaʼ kaʼdik o̱ʼe̱ne. Eʼpaknayo Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ eʼpaknayo kenpaʼda bueydik o̱ʼe̱a̱pone. Diosa castiga mogkikaʼapone. Eʼpaknayo Diostaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Diosa bokkahueaʼdepo “Huadakda moʼe̱ne,” monaʼapone. 


text:
Aʼnen kenpaʼda dakhueaʼda oʼkikameʼpo huadak kikahueʼdik o̱ʼi̱kaʼuyne. Oynayo “Dakiti Dios” oaʼpo Jesucristoen huaʼa oknopo̱e̱po dakhueaʼ kikahueʼdik o̱ʼe̱po oʼpakpo Jesucristotaj oʼnigpe̱i̱kaʼpo huadakyoʼ oʼkikaʼne. 


text:
Opudomey dakaʼ kanʼnopo̱e̱gkeʼpo konig aratbut onʼnopo̱i̱kaʼnig oʼnonaʼne. Aʼnenda nogi̱ti nogi̱ti dakhueaʼ oʼkikaʼuynigʼa oynayo nogi̱ti nogi̱ti Diosen mogkikaʼ. Huadakyoʼda mogkikaʼpo Diosenyoʼda mogkikaʼ. 


text:
Aʼnenda dakhueaʼ oʼkikaʼpo huadak kikahueʼdik o̱ʼi̱kaʼuyne. Dakhueaʼ oʼkikameʼpo durugda ehueʼ kenpaʼda biraʼdik kenpaʼti bueydik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Oynayo Jesucristotaj oknopo̱e̱po dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼe̱po Diosen oʼkikaʼne. Diosen oʼkikaʼpo durugda o̱ʼe̱po Diosenyoʼda o̱ʼe̱po Diosere durugda oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
Diostaj nopoʼkoreahueʼda batikhueʼda dakhueaʼ o̱gkikaʼpo kenpaʼda onʼmabueyapo. Diosa castiga magkaʼdik o̱ʼe̱a̱po. Oroʼomey Huairi Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeritanayo Diosa moʼtinepahuiʼpo katetehueʼ kurudyo̱ Jesúsere moʼnoeanhuahuikaʼapone.<pb/>


text:
Oʼnoepo Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. Oʼbueydepo nigpe̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Kenda dakaʼ moʼnopo̱e̱ne doʼhued judío egomey. 


text:
Ettoneʼen hua̱to̱e̱ eʼnoeʼted kenpaʼda ʼenhueʼdik yanikaʼ. Moisésenbaʼa oaʼ. Hua̱to̱e̱ ekbueynayo nogtaj to̱e̱pakdik yaneʼ. 


text:
Hua̱to̱e̱ eʼtanoeʼted ettoneʼ nogbokerekere ekbakdejnayo Moisésenbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po dakhueaʼ oʼkaʼ. Hua̱to̱e̱ ekbueydeʼte nogtaj to̱e̱pakdik o̱ʼe̱. Onteʼti eʼto̱e̱paknayo dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri moʼe̱po, egomey, Diosa oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” moneʼ. Aʼnen Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼu̱ynigʼa oroʼtehuapaʼ Cristo cruzte moʼnigbueyʼuyate oy oknopo̱e̱po onteʼti Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱ne. Diosa Cristotaj oʼnoyhuada̱ʼuyatenok Cristoen o̱ʼe̱po ʼuruaʼda Diosen kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. 


text:
Aʼnenda katepiʼ oʼpakpo oʼkikaʼuyne. Moisésenbaʼtaj oʼpe̱e̱depo nigpe̱e̱hueʼada nogi̱ti dakhueaʼda oʼkikaʼuynok bueydik moʼe̱ne Diosa oaʼuyate. 


text:
Aʼnenda Diosa bokkahueʼpo “huadakda moʼe̱ne,” moneʼpo Moisésenbaʼ kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼne oʼnopo̱i̱kaʼuynigʼa oynayo Jesucristotaj oknopo̱i̱kaʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ boʼtihuapokikaʼnok Diosen ʼuruaʼnanada oʼkikaʼne. Moisésenbaʼ nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱po dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼe̱ne Moisésenbaʼa moʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. 


text:
<pb/>“Moisésenbaʼ dakhueʼ o̱ʼe̱,” ahueʼdik o̱ʼe̱ne. Moisésenbaʼ eʼpe̱e̱deada dakhueaʼ oʼkikaʼuyne kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼe̱ne huaboaʼda oʼnopo̱e̱ʼuyne. “Nogen katepiʼ entamaeʼ eretpakhueʼ yaneʼ,” Moisésenbaʼ eʼpe̱e̱a̱da dakhueaʼ oʼkaʼpo nogen entamaeʼ oʼeretpakuyne. 


text:
Moisésenbaʼ eʼpe̱e̱deada dakhueaʼda o̱ʼe̱depo huaboaʼda oʼnopo̱e̱po nogda nogda dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ oʼeretpakikaʼuyne. Aratbut Moisésenbaʼ to̱e̱hueʼ o̱ʼnepo nigpe̱e̱hueʼdik o̱ʼne. 


text:
Aʼnenda nogomeyere Moisésenbaʼ nopo̱e̱hued o̱ʼe̱po dakhueaʼ oʼkikameʼnig. Dakhueaʼ oʼkaʼne nopo̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kameʼne. “Huadak oʼkikay,” oʼnopo̱i̱kaʼuyne. “Nogen katepiʼ enʼtamaeʼ eretpakhueʼ yaneʼ,” eʼpe̱e̱deada Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po dakhueaʼ oʼkikaʼne huaboaʼda oʼnopo̱e̱ʼuyne. Diosere noeonhuahuikahueʼdik o̱ʼe̱ne oʼnopo̱e̱ʼuyne. 


text:
Diostaj huadakaʼda ka̱gkikeʼpo kenpaʼti kanʼdurugpakikeʼpo Moisésa enaʼtada oroʼomeynayo nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱nok “bueydik moʼe̱a̱po,” Diosa monaʼdeʼuyne. 


text:
Moisésenbaʼ eʼpe̱e̱deada dakaʼ nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼe̱po Diostaj dakhueaʼ oʼkaʼuy. Dakhueaʼ oʼkaʼnok “castiga o̱gkaʼdik moʼe̱a̱pone,” Diosa monaʼuyne. 


text:
Moisésenbaʼ huadakda o̱ʼe̱. Moisésenbaʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼnayo Diosa castiga o̱gkahueʼ moʼe̱a̱pone. Moisésen huadak huaʼataj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼu̱ynok “castiga o̱gkaʼdik o̱ʼnene,” Diosa monaʼuyne. Moisésen huadak huaʼa oʼpe̱e̱depo dakhueʼda o̱ʼe̱y, dakhueaʼda huakaʼeri o̱ʼi̱kay oʼnopo̱e̱ʼuyne. 


text:
<pb/>Moisésenbaʼ huadakda o̱ʼi̱kaʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ Moiséstaj oʼnopo̱e̱a̱ʼuyate. Donayo dakhueaʼ huakaʼeri i̱jje̱po dakhueaʼ ijkikaʼuy. 


text:
Huadak eʼkikaʼtaʼ eʼpakada kahueʼdik i̱ji̱kay. Dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼ e̱ʼe̱a̱da dakhueaʼ ijkikay. Kenda ijkikaʼnignayo nopo̱e̱hueʼda i̱jje̱y. 


text:
Ken dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼ e̱ʼe̱a̱da dakhueaʼ ijkikaʼpo konige̱po Moisésenbaʼ oyda huadak o̱ʼe̱ ijnopo̱e̱y. 


text:
Doʼhuada dakhueʼda kahueʼ i̱jje̱y. Huadak eʼkikaʼtaʼ eʼpakpiʼ kahueʼdikda i̱jje̱y. Dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ pakhueʼ e̱ʼe̱a̱da dakhueaʼ ijkikay. 


text:
Kenda dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ pakhueʼ e̱ʼe̱a̱da ekaʼnayo doʼhued huanopoʼapiʼ namaʼda meʼnopo̱e̱a̱ʼnok dakhueaʼ ijkay. 


text:
Diosen huaʼa huadaknanada o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱po huakkaʼ eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpakada huanopoʼanayo eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po kenpaʼda dakhueaʼ kikaʼdik o̱ʼe̱y, oʼnopo̱e̱ne. 


text:
<pb/>Nopoʼdurugpakhueʼda i̱ji̱kay. Huataʼda dakhueaʼ eʼkaʼ batikahueʼdik o̱ʼe̱ne. Beʼa tihuapokdik moʼe̱. Beʼa nopoʼyareaʼdik moʼe̱. Batikhueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼda oʼbueyapoy. 


text:
Diostaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpakada oroʼen huanopoʼa dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ oʼpak. Diosanayo dakhueaʼ eʼkikaʼ moʼnopoʼyareaʼne. Jesucristo Huairitaj moʼnigtaʼmonaʼuyatenok moʼnopoʼyareaʼne. “Dakiti Dios” onaʼne.<pb/>


text:
Ayaʼ Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri Diosen o̱ʼnepo konig huanopoʼa oʼpakikaʼnig dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼnepo kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpaknig o̱gkikaʼnok “dakhueaʼ bokaʼpo kenpaʼda bueydik moʼe̱a̱po,” Diosa onahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Dakhueaʼ oʼkikameʼnok “bueydik moʼe̱a̱po,” Diosa enaʼtada Jesucristotaj oknopondenok Diosen Noki̱re̱ga̱ huadakyoʼ eʼkikaʼ boʼtihuapokikaʼne. Onaʼti “bueydik moʼe̱a̱po,” Diosa onahueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Moisésenbaʼtaj nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼu̱yne. Moisésenbaʼ nopoʼyareahueʼdik moʼe̱nok kenpaʼti noeanhuahuikahueʼdik moʼu̱yne. Konige̱po Diosa oroʼomeytaj eʼmanopoʼyareaʼtaʼ oʼpakpo keʼnen Huasiʼpoda oʼtaʼmonaʼuyate. Oroʼomeyen hua̱so̱ʼnigda oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Diosen huasiʼponayo dakhueaʼ kahueʼda o̱ʼi̱kaʼuyate. Oroʼomey dakhueaʼ oʼkaʼnok kenpaʼda mabueydik moʼe̱a̱pone Moisésenbaʼte eaʼtada oroʼomey kenpaʼda bueyhueʼ kaʼneʼpo Jesúsa oroʼtehuapaʼ moʼnigbueyʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼada konig huanopoyaʼda onʼpakikaʼnig onʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueaʼ o̱gkikaʼnigʼa. Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼerinayo kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpakikaʼnigyoʼda oʼmepukeʼikaʼpo Diosen oʼkikaʼne. 


text:
Kenpaʼda kenda oroʼen huanopoʼa oʼpakikaʼnig eʼmepukeʼikaʼnayo Diostaj pakhueʼ o̱ʼe̱po Diosen huaʼa nigpe̱e̱hueʼdikda o̱ʼe̱ne. Konig oroʼen huanopoʼa dakhueaʼ oʼpaknig eʼkikaʼnayo konig Diosa oʼpakikaʼnig kahueʼdik o̱ʼe̱ne. Konige̱po konig oroʼen huanopoʼa oʼpakikaʼnig eʼnopo̱i̱kaʼnayo kenpaʼda oʼbueyapone. Kennayo Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpakikaʼnig oroʼomey eʼnopo̱i̱kaʼnayo durugnopoʼda Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Diosen Noki̱re̱ga̱ opudomeytaj eʼnopoʼto̱e̱ʼnayo konig huanopoʼa oʼpakikaʼnig kikahueʼ moʼi̱kaʼpo kenda Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼpakikaʼnig moʼnopo̱i̱kaʼpo boʼkikaʼne. Diosen Noki̱re̱ga̱ nopoʼto̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo Cristoen ehueʼda moʼe̱ne. 


text:
Cristo opudomeytaj eʼnopoʼto̱e̱ʼnayo Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼdepo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼdenok dakhueaʼ kikahueʼ moʼi̱kaʼpo Diosenyoʼda boʼkikaʼne. 


text:
Eʼbueytada kubarakyaʼ Diosen Noki̱re̱ga̱ Jesucristotaj oʼnoyhuada̱ʼuyate. Diosen Noki̱re̱ga̱da oroʼomeytaj moʼnopoʼto̱e̱nok Diosenyoʼda oʼpakpo oʼkikaʼne. Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱da moʼnopoʼto̱e̱po oroʼomeytaj onteʼti huaboaʼkon moʼnoeikaʼapone. 


text:
<pb/>Konige̱po oroʼomeyen huanopoʼa dakhueaʼ eʼkikaʼtaʼ oʼpakikaʼnig kahueʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Diosennayo kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
Kenda oroʼomeyen huanopoʼa oʼpakikaʼnig eʼkikaʼnayo kenpaʼda oʼbueyapone. Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok dakhueaʼ eʼkikaʼ eʼbatiknayo Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone, egomey. 


text:
Oroʼomeytaj Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱po Diosen huanabaʼ ehueʼada Diosensiʼpo moʼe̱a̱ʼdene. Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok Moisésenbaʼtaj meʼpukhueʼ o̱ʼi̱kaʼapone. Diosensiʼpo o̱ʼe̱po, “oroʼen pag, oroʼen pag,” Diostaj onaʼikaʼne. 


text:
Cristo paiʼda oʼnopoʼe̱ʼuyatenig oroʼomey konigti paiʼda eʼnopoʼe̱nayo Cristoere Diosensiʼpo o̱ʼe̱po Cristoere Diosen o̱ʼta̱e̱a̱pone, Cristoere durugnanada oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
<pb/>Oyda suigda paiʼda oʼnopoʼunhuaʼpo nogoknayo Cristoere durugnanada o̱ʼunhuahuikaʼapone. ʼUruaʼda o̱ʼunhuahuikaʼapone. 


text:
Nogok ayaʼda Diosensiʼpotaj Diosa oʼmanoyhuada̱ʼapo. Diosere ʼurunanada o̱ʼunhuahuikaʼapone. Ayaʼ Diosa oʼkaʼuyatenig ayaʼ onʼtiahuayikaʼniga aʼbatiahuayyaʼpo onʼnigonhuahuikaʼpo Diosensiʼpotaj eʼbatiahuaytaʼ onʼpakikaʼ. 


text:
Diosa ʼuruaʼnanada eʼkaʼtada Adán Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼe̱nok “huadari sueʼbada o̱ʼunhuahuikaʼapo, aratbutkon dakhueʼda o̱ʼneapo, onʼmabueyapo,” Diosa oaʼuyatenigʼa. Nogoknayo oroʼomey Diosensiʼpo oʼnoyhuaddepo ʼurunanada o̱ʼe̱a̱pone. Huadariyo hua̱e̱ʼerikon onteʼti parahueʼ ya̱ʼe̱a̱pet, mabueyhueʼ ya̱ʼneapet. Huadakyoʼkon yaʼbakerekapet. ʼUrubada ya̱ʼe̱a̱pet. 


text:
Oyda kenpaʼti ayaʼ Diosa oʼkaʼuyateniga konig ettoneʼ onʼsiʼpopakpo onʼtiripo paiʼnanada onʼnopoʼi̱kaʼ. 


text:
Oroʼomeykon paiʼnanada oʼnopoʼi̱kaʼne. Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼomeytaj eʼnopoʼto̱e̱piʼ Diosensiʼpo huayahueaʼ kenpaʼti huaboso̱ʼ e̱ʼhua̱e̱ʼ oʼnigunhuahuikaʼpo paiʼnanada oʼnopoʼi̱kaʼne. 


text:
Kurudyo̱ Diosere Diosensiʼpo o̱ʼunhuahuikaʼapone tiahuayhued e̱ʼe̱a̱ded oknopo̱e̱nok Diosa moʼnopoʼyareaʼne. Tiahuayhueʼ e̱e̱ʼpiʼ. Diosere o̱ʼunhuahuikaʼapone oʼnopo̱i̱kaʼne. 


text:
<pb/>Dakaʼ oʼnigunhuahuikaʼpo paiʼda eʼnopoʼe̱te Diosen Noki̱re̱ga̱ boʼtihuapokikaʼne. Konig Diosa oʼpakikaʼnig nopo̱e̱hueʼda e̱e̱ʼtada Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼtehuapaʼ Diostaj ʼuruaʼnanada moʼnigtionaʼpakikaʼne. 


text:
Konig Dios oʼpaknig oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnigtionaʼpakikaʼne. Diosa huanopoyaʼda oroʼomeytaj dakaʼ moknopo̱i̱kaʼpo, katepiʼ oʼpakikaʼnig oʼnopo̱i̱kaʼpo Diosen Noki̱re̱g eʼtionaʼpakte Diosadakon oʼnopo̱i̱kaʼ. Paiʼnanada eʼnopoʼunhuahuaʼpiʼ Cristoa boʼtihuapokaponok boʼteyyaʼaponok oknopo̱e̱po batikhueʼda Diosen ʼuruaʼda oʼkikaʼapone. 


text:
<pb/>Huakkaʼtada Dios oʼpakpo oʼbaktieʼeaʼuyate. Diostaj diʼnanada o̱ʼnepo paiʼda enʼnopoʼe̱ʼnayo Diosa dakaʼ oʼbatihuapokikaʼpo huadak ka̱gkikeʼpo huadakda kaʼnikeʼpo Diosere kanʼnoeonhuahuikeʼpo Diosa oʼbatihuapokikaʼ. Kenda oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Kenomeya̱ Cristotaj oʼnoknopo̱e̱a̱po huakkuruda Diosa oʼmaknopo̱e̱ʼuyate. Cristo Diosen Huasiʼpo huaknopo̱e̱ʼeried Huairi ka̱i̱keʼpo, “konig doʼhued Huasiʼpo kanʼyahueʼ,” Diosa huakkuruda oaʼuyate. 


text:
Huakkuruda Diosa oʼbaktieʼeaʼuyate. Kenomeytaj “yanʼnopoʼkoreaʼ Jesucristotaj yanoknopo̱i̱kaʼ,” oʼmanaʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼpo kenpaʼti “doʼhued huasiʼpoere moʼnoeonhuahuikaʼapone,” Diosa oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Dios oroʼomeyere o̱ʼi̱kaʼpo boʼtihuapokikaʼnok beʼapiʼ oroʼomeytaj dakhueaʼ o̱gkahueʼdik moʼe̱ne. Meʼpukhueʼada Diosen oʼkikaʼne dakaʼ oknopo̱i̱kaʼne. 


text:
Diosa Huasiʼpo Jesústaj bueyhueʼ ka̱e̱ʼpo tiokahueʼ o̱ʼu̱yate. Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼtaj kamanigbueyeʼpo moʼnigtaʼmonaʼuyate. Kenpaʼti Diostaj aʼnigpe̱e̱a̱ʼi̱kayaʼpo Diosa boʼtihuapokikaʼapone. Paiʼda eʼnopoʼe̱te boʼtihuapokikaʼapone. Moʼnoeanhuahuikaʼapone. Oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Diosa oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼdepo “huadakda moʼe̱ne,” monaʼdeʼuynok “dakhueaʼ o̱gkaʼ,” beʼapiʼ oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj huaahueʼdik moʼi̱kaʼapone. 


text:
Oroʼomeytaj Cristo moʼnigbueyʼuyatenok Diosa huakudakaʼda e̱e̱ʼtada oʼnoyhuada̱ʼuyate. Diosere o̱ʼe̱po moʼnigtionaʼpakikaʼnok oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeritaj “dakhueaʼ o̱gkikaʼpo kenpaʼda bueydik o̱ʼne,” beʼapiʼ totoʼapiʼ huaahueʼdik moʼe̱ne. 


text:
Oroʼomey paiʼda eʼnopoʼe̱piʼ, keʼpoda eʼmepuʼkepiʼ, oroʼomeytaj eʼtierikpiʼ, eʼtidikeʼpiʼ, eʼhuadiaypiʼ, e̱gkapiʼ, aypo to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼpiʼ, yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼpiʼ, takaʼa aʼarakyaʼpo eʼhuatiakpiʼ eʼbueypiʼ Cristoanayo diʼnanada okbatikhueʼda moʼi̱kaʼne. 


text:
Diosbaʼa oaʼpo:<pb/>Cristoen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱nok oroʼomeytaj boʼhuadiaypo eʼaraktaʼ boʼtipakikaʼne. Konig oveja huakkaʼtehueʼ onʼbatiarakikaʼnig oroʼomeytakon matinepahuihueʼ moʼe̱po eʼaraktaʼ boʼtipakikaʼne. Apagbaʼa oaʼ. 


text:
Ken konig e̱ʼi̱kaʼpiʼ Cristo huakkaʼ diʼ moʼi̱kaʼnok batikhueʼada nogi̱ti nogi̱ti Cristotaj oknopo̱i̱kaʼne. Diostaj nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼne. 


text:
Diosa diʼnanada moʼe̱po Jesucristo Huairi oroʼtehuapaʼ moʼnigbueyʼuyate. Okbatikhueʼda diʼnanada moʼi̱kaʼne. Eʼbueypiʼ, eʼnoepiʼ, Diosen huataʼmoneria e̱e̱ʼpiʼ, kuruderia e̱gkaʼpiʼ, totoʼ huairia eʼmagkapiʼ oy nogokpiʼ paiʼda eʼnopoʼe̱piʼ, Diosa okbatikhueʼda diʼnanada moʼi̱kaʼnok oroʼomeya̱kon batikhueʼda oknopo̱i̱kaʼapone. Kenpaʼti beʼapiʼ huairi noki̱re̱ga̱piʼ kutayapiʼ soroktoyapiʼ dubayapiʼ hua̱hue̱yapiʼ Diosyaʼ oktiparathueʼdik moʼe̱a̱pone. Diosa okbatikhueʼda diʼnanada moʼi̱kaʼnok batikhueʼda oknopo̱i̱kaʼapone. Do dakaʼ ijnopo̱e̱y.<pb/>


text:
Ken doʼhued aratbut, Israel aratbut doʼhued aratbut e̱ʼe̱a̱da huakkaʼada Diostaj nopoʼkoreahued o̱ʼnepo Cristotaj oknopo̱e̱hued o̱ʼnenok kenomeytaj suhueʼnanada ijmakunhuahuikay. Kanʼnopoʼkoreʼ huakkaʼda ijmatinopo̱i̱kay. Cristotaj kanoknopo̱e̱ʼ huakkaʼda ijpakikay. Dakhueaʼ eʼkaʼ kanʼnopoʼyareʼ kenda huakkaʼda ijpakikay. Doʼhued aratbut kanʼnopoʼkoreʼpo doʼhua Cristotaj ekhueytudtaʼ castiga doʼtaj eʼnigo̱gkataʼ ijpakikay. Do Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱po buttida ijjay Diosen Noki̱re̱ga̱ meʼnopo̱e̱a̱ʼnok da ahueʼ i̱jje̱y. 


text:
Israelen adhueaʼ huayayo Israel aratbut o̱ʼne. Diosa huakkaʼda oʼpakpo konig keʼnensiʼpotanig oʼbaepo kenomeytaj oʼbatohuaʼudhuahuaʼpo ʼuruaʼnanada o̱ʼe̱po oʼmato̱i̱kaʼuyate. Kenda doʼa onʼnigkaʼapone Diosa nogok nogok oʼmanaʼuyate. Moisésenbaʼ oʼbayokuyate. Diosen jakyo konig kikaʼdik moʼe̱ne oʼmanaʼuyate. Cristo huamanopoʼyareaʼeri onʼnigtaʼmonaʼapone oʼmanaʼuyate. 


text:
Abraham Isaac Jacobere Israel aratbuten adhueaʼpaneʼ o̱ʼnuyate. Jesucristokon Israel aratbut osiʼpoe̱ʼuyate. Cristo Dios o̱ʼe̱po ayaʼenda Huairi o̱ʼe̱. “Cristo ʼurunanada Huairi o̱ʼi̱kaʼ,” ayaʼada monʼbatadiʼkeaʼikaʼ. 


text:
“Huasiʼpo iʼto̱e̱a̱pone, Abraham,” Diosa onaʼuyatenok Isaac oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Kenpaʼti “Isaacensiʼpo o̱ʼnen hueretda huayayo o̱ʼe̱a̱po, huayayoensiʼpo o̱ʼnen hueretda adhueaʼ huayayo o̱ʼneapo, Abraham,” Diosa onaʼuyate. Ayaʼ Israelen huayayo Israel aratbut hueretda ehueʼ o̱ʼne. Kenyoʼda kenomeyda huasiʼpo iʼmato̱e̱a̱pone Diosa enak hueretda huasiʼpo Diosensiʼpo o̱ʼne, oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Kenpaʼti, “Nogbayoktida teyda ijhuatiakaponok Sara oʼsiʼpopakapo. Huabokereksiʼpo oʼsiʼpoe̱ʼapo,” Abrahamtaj Diosa onaʼuyate. 


text:
<pb/>Kenpaʼti Isaac Abrahamensiʼpo kenpaʼti oroʼomeyen adhueaʼpaneʼa̱ Rebecataj oʼto̱e̱pakuyate. Nogtiedda apag e̱ʼe̱a̱da botsiʼpoaʼ huadapoyo o̱ʼnuyate. 


text:
Isaacensiʼpo siʼpoe̱hued e̱ʼneʼted kenpaʼti dakhueaʼ kahued e̱ʼneʼted huadakpiʼ kahued e̱ʼneʼted, “huasuedtaj huatoneʼmaʼbuya nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼi̱kaʼapo,” Rebecataj Diosa onaʼuyate. Kenpaʼti “Jacobtaj diʼnanada i̱jju̱y. Esaútaj sueʼda diʼ i̱jju̱y.” Apagbaʼ kenpaʼ oaʼ. Ken Dios oʼpakpo Jacobtaj oktieʼuyate. Siʼpoe̱hued e̱e̱ʼted dakhueaʼ huadakpiʼ kahued e̱e̱ʼted Diosa oʼpakpo oktieʼuyate. 


text:
“Beʼtapiʼ diʼ e̱e̱ʼtaʼ ijpakpo diʼ i̱jje̱a̱poy. Beʼtapiʼ eʼtinepahuiʼtaʼ ijpakpo ijtinepahuikaʼapoy,” Moiséstaj Diosa onaʼuyate. 


text:
Oroʼomey aratbut huataʼda oʼpaknok Diosa tinepahuihueʼ moʼe̱ne. Oroʼomey diga̱ʼda oʼbaaʼnok tinepahuihueʼ moʼe̱ne. Diosayoʼda oʼpakpo moʼtinepahuikaʼne. 


text:
Apagbaʼte “Egipto huairi doʼhua eʼyahueaʼuypiʼ do teynanada ayaʼtada kaʼdik i̱ji̱kay ayaʼ aratbut ayaʼ huadaribayaʼda kanoknopo̱i̱keʼpo, doʼhued aratbut o̱ʼnendariyaʼ ijmako̱ro̱kaʼapoy.” Diosa Egipto huairitaj onaʼuyate. 


text:
Egipto huairi nopoʼkoreahueʼ ka̱e̱ʼ Diosa oʼpakpo oʼnopo̱e̱ʼuyate. Beʼapiʼ kenpaʼda dakhueaʼ kaʼneʼ Diosa oʼpakpo oʼmaknopo̱i̱kaʼ. Nogomeytaj kanʼnopoʼkoreʼ oʼpakpo oʼmaknopo̱i̱kaʼ. 


text:
<pb/>“Diosa oʼpaknok nopoʼkoreahueʼdik o̱ʼe̱a̱poy. Nopoʼkoreahueʼdik e̱e̱ʼnayo Diosa castiga menpaʼ o̱gkahueʼdik moʼe̱ne.” Beʼapiʼ yadapetpiʼ. 


text:
Kenda Diostaj dakhueaʼ onahueʼdik o̱ʼe̱ne. Sorokkoso konig o̱ʼe̱ne. Dios konig sorokkoso huakaʼerionig o̱ʼe̱. Oro konig suhuigkosonig e̱e̱ʼpiʼ “¿suhuigkosoda menaʼpo oʼnigkameʼ?” Diostaj onahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Sorokkoso huakaʼeri konigti sorok mamasot oʼto̱e̱po ʼuruaʼnanada koso kaʼdik o̱ʼe̱. Kenpaʼti eʼpaknayo huamanhuada̱ʼ koso kaʼdik o̱ʼe̱. Konigti Dios katepiʼ kenda eʼkaʼtaʼ oʼpakpo kaʼdik o̱ʼi̱kaʼ. Ekkahueaʼtaʼ eʼpaknayo oʼbakkahueaʼapo. Castiga eʼkaʼtaʼ eʼpaknayo nogomeytaj castiga oʼmagkaʼapo. Ken konig o̱ʼi̱kaʼ Dios. 


text:
<pb/>Diosanayo ayaʼada enʼtiahuayte dakhueaʼ huakikaʼeritaj castiga eʼmagkataʼ eʼpakada kenpaʼti Dios teyda o̱ʼi̱kaʼ eʼmaknopo̱e̱a̱ʼtaʼ oʼpakikaʼpo ijhueʼnanada oʼmanigunhuahuikaʼuyate. I̱dada castiga magkahueʼ o̱ʼu̱yate. 


text:
Onokteteyoʼ diʼnanada oʼmaikaʼnig kenpaʼti oʼmatinepahuikaʼnig eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ oʼpakpo oroʼomeytaj kurudyo̱ moʼnoeanhuahuikeʼ moknopo̱e̱a̱ʼne. 


text:
Kenda Oseasa Diosen huamanbatiaʼpakeria aʼnennada oʼmanigmadoyaʼuyate:<pb/>Doʼhued aratbut ehueʼ o̱ʼnunhuahuikaʼuynig “doʼhued aratbut o̱ʼne,” ijjaʼapoy. Diʼ maehueʼ i̱jjunhuahuikaʼuynigʼa diʼda ijmaeapoy. Diosa oaʼuyate. 


text:
Kendariyo “Diosen aratbut ehueʼ o̱ʼnikaʼ,” o̱daʼikaʼnigtaj “Dios huanoeonhuahuikaʼeriensiʼpo o̱ʼne.” Yanʼbahuaaʼapet. Oseasa oaʼuyate. 


text:
Isaíasa Israel aratbuttaj oʼbahuaaʼuyate: “Israel huayayoen aratbut huakkaʼnanada o̱ʼneapo. Konig kuhuad e̱ʼpo̱gte huakkaʼnanada kuhuad o̱ʼi̱kaʼnig Israel aratbut konigti huakkaʼnanada e̱ʼneʼpiʼ konig Diosa oaʼuyatenig i̱dada aratbuttaj castiga oʼmagkaʼaponok sueʼda huakkaʼmon mabueyhueʼ o̱ʼneapo. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo.” Isaíasa oaʼuyate. 


text:
Kenpaʼti oaʼpo:<pb/>Sodoma aratbut kenpaʼti Gomorra aratbut dakhueaʼ huakikaʼeri o̱ʼnenok Dios Huairi teynanada o̱ʼe̱po castiga oʼmagkaʼpo ayaʼtada oʼmahui̱guyate. Oroʼomey Israel aratbuttanayo moʼtinepahuiʼpo ayaʼtada batiarakahueʼ moʼe̱a̱pone. Huakkaʼmon oʼnoeonhuahuikaʼapone. Isaíasa oʼmanaʼuyate. Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueʼpo Israel aratbuta Jesucristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. 


text:
<pb/>Nogdakon eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaj ijpaki. Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueʼ nog aratbut pakhueʼ e̱ʼnikapiʼ Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱nok Diosa oʼbakkahueaʼdepo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼuy. 


text:
Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueʼpo Israel aratbutnayo Jesucristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ e̱ʼe̱a̱da Diosa bokkahueʼpo “huadakaʼ moʼe̱ne,” moneʼpo Moisésenbaʼ eʼkikaʼtaʼ onʼpaknigʼa nigpe̱i̱kahueʼdik o̱ʼnenok Diosa manopoʼyareahueʼ o̱ʼu̱yate. Cristo konig eʼitukaʼ huido̱nig eʼbahuedatokaʼ huido̱nig o̱ʼe̱nok kentaj huakkaʼ judío aratbuta diga̱ʼ okbiraʼpo oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenok Diosa okkahueahueʼ oʼmaeapo. 


text:
Apagbaʼ kenda oaʼpo:<pb/>Jerusalényo̱ nogtatida ijtaʼmonaʼapoy. Keʼna konig eʼitukaʼ huido̱nig o̱ʼe̱nok huakkaʼada oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼapo. Kentaj huaknopo̱e̱ʼerinayo namaʼda yoknopo̱i̱kay ahueʼdik o̱ʼneapo.<pb/>


text:
Israel aratbuta Cristotaj kanoknopo̱e̱ʼpo kenpaʼti Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ kamanopoyareʼpo doʼhued huanopoyaʼda huakkaʼnanada ijpakpo onʼnigtionaʼpakikaʼne, egomey pogomey. 


text:
Israel aratbuta Diostaj huakkaʼ eʼpakada kenda Diosa oʼpaknigtaj nopo̱e̱hueʼda o̱ʼne. Kenda eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ ijpaki. 


text:
Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ aʼbakkahueayaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” Diosa aʼmanayaʼpo Israel aratbuta Cristotaj oknopo̱e̱ʼdik e̱ʼe̱a̱da nopo̱gkahueʼ o̱ʼnikaʼ. Oroʼomey huadakda o̱ʼe̱ne. Moisésenbaʼ dakaʼ oʼnigpe̱i̱kaʼnok “huadakda moʼe̱ne,” Diosa monaʼapone. Israel aratbuta namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo Diosen Cristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. 


text:
Moisésen eʼmanaʼ huaʼa Cristoa ayaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj oʼmanigbueyʼuyate. Moisésenbaʼ konig dakhuapada oʼkaʼuyatenok oy Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼikaʼ. 


text:
<pb/>“Huadakda moʼe̱ne,” Diosa kamaneʼpo “Moisésenbaʼ ayaʼda huaʼa nigpe̱i̱kaʼdik yanikaʼ. Sigpiʼ dakhueaʼ kahueʼdik yanikaʼ.” Moisésa eʼmadoyaʼuyateʼtada kenda kikahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ kabakkahueʼpo “huadakda moʼe̱ne,” kamaneʼpo Cristotaj oknopo̱e̱po “Cristotaj atotiakyaʼpo kurudyo̱ beʼapiʼ behuikdik o̱ʼe̱a̱po” nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. 


text:
Kenpaʼti, “Soroktoyaʼ Cristotaj aʼnoyhuada̱yaʼpo beʼapiʼ huaʼdik o̱ʼe̱a̱po,” nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱ne. Cristo huakudakaʼda e̱e̱ʼtada Diosa oʼnoyhuada̱ʼuyate. 


text:
“Huadak huaʼa moʼpe̱e̱depo moʼbatiaʼpakpo huanopoyaʼ moʼnopo̱e̱de.” Apagbaʼa oaʼ. Aratbut kanoknopo̱e̱ʼpo kenda huadak huaʼa oʼmanmadikikay 


text:
“Jesús oroʼen Huairi o̱ʼe̱,” aratbuttaj eʼmanaʼnayo kenpaʼti Diosa huakudakaʼda e̱e̱ʼtada Jesústaj oʼnoyhuada̱ʼuyate huanopoyaʼda eknopo̱e̱ʼnayo Diosa oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo moʼnopoʼyareaʼapone. Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone. 


text:
Huanopoyaʼda Cristotaj oknopo̱e̱nok Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼapone. Kenpaʼti Jesucristotaj yoknopo̱e̱y oʼmanaʼnok Diosa moʼnopoʼyareaʼapone. 


text:
<pb/>“Ayaʼtada Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo ‘huadakda moʼe̱ne,’ oʼmanaʼaponok huaknopo̱e̱ʼeria namaʼda yoknopo̱i̱kay nopo̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo.” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼ. 


text:
Ayaʼ Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj judío huaknopo̱e̱ʼerieretaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo “Huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼaponok Diostehuapaʼ konigti o̱ʼne. Judío huaknopo̱e̱ʼeri kenpaʼti judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeri konigti o̱ʼne. Dios kenomeyen Huairi o̱ʼe̱. Metinepahuiʼ eʼtionaʼpakikaʼnayo Diosa oʼmatinepahuiʼpo oʼbakkahueaʼapo. 


text:
Kenpaʼti inpaʼ Apagbaʼa oaʼ: “Menopoʼyareaʼ, dakhueaʼ eʼkaʼ bekkahueaʼ, Cristo Huairi.” Ayaʼada eʼtionaʼpakte Diosa oʼmape̱e̱depo oʼbakkahueaʼapo oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Apagbaʼa oaʼ. 


text:
Aratbuta Huairi Cristotaj oknopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo “metinepahuiʼ, Cristo Huairi,” onahueʼdikda o̱ʼnikaʼ. Kenpaʼti Jesucristoen huadak huaʼa pe̱e̱huedda e̱e̱ʼnayo Jesucristotaj oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼ. Jesucristoen huadak huaʼa huamanbatiaʼpakeri ehueʼ e̱e̱ʼnayo Jesucristoen pe̱e̱hueʼdikda o̱ʼnikaʼ. 


text:
Huamanbatiaʼpakeritaj Diosa taʼmonahueʼ e̱e̱ʼnayo Cristoen manbatiaʼpakhueʼdik o̱ʼne. Konige̱po huadak huaʼa kanʼmanbatiaʼpakeʼpo Diosa moʼtaʼmonaʼikaʼne. “Jesucristoen huadak huaʼa onʼdiktotiakpo huamanbatiaʼpakeri ʼurunanada o̱ʼne.” Apagbaʼa oaʼ. 


text:
<pb/>Jesucristoen huadak huaʼa huakkaʼananada eʼpe̱e̱a̱da eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼda o̱ʼnikaʼ. “Diosen huaʼa oʼmanbatiaʼpakikaʼnig sueʼada oʼnoknopo̱e̱, Huairi.” Aʼnennanada Isaíasa oaʼuyate. 


text:
Kenpaʼ e̱ʼi̱kaʼada Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakte aratbut onʼpe̱e̱depo oknopo̱e̱ʼdik ya̱ʼneapetpiʼ. 


text:
<pb/>Jesucristoen huadak huaʼa Israel aratbut ayaʼada onʼpe̱e̱de oʼnonaʼne. Apagbaʼa inpaʼ oaʼuyate:<pb/>Huadariyo adtenanada meyo̱piʼ aratbut o̱ʼnikaʼpo Diosen huaʼa onʼpe̱e̱deʼuyate. 


text:
Diosa nog aratbuttaj oʼmanopoʼyareaʼapo. Kenda dapitaʼ Israel aratbuta onʼnopo̱e̱ʼuyate, oʼnonaʼne.<pb/>Opudomey Israel aratbuta doʼtaj eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱nok nog aratbuttaj ijmatinepahuiʼapoy. Nog aratbut nopo̱e̱hueʼda hua̱e̱ʼeri o̱ʼne opudomey namaʼda moʼnopo̱e̱nigʼa nog aratbutnayo huadakda doʼtaj meʼnoknopo̱e̱a̱ponok diga̱ʼ moʼmahuadiayapet. Moisésa kenpaʼ Diosen huaʼa oʼmanaʼuyate. 


text:
Nog aratbuta doʼtaj ukhueʼ e̱e̱ʼpiʼ meʼnoknopo̱e̱a̱pone. Dios konig o̱ʼe̱ moknopo̱e̱a̱ʼ Diostaj onahued e̱e̱ʼpiʼ Diosa oʼmaknopo̱e̱a̱ʼapo. Isaíasa kenda meʼpukhueʼada Diosen huaʼa oʼmanaʼuyate. 


text:
Israel aratbuttaj oʼtiaʼpakpo: “In aratbuta doʼtaj nigpe̱e̱hueʼda moʼi̱kaʼne. Doʼtaj moknopo̱e̱batikuyne. Ayaʼmeʼnoeda yanʼnopoʼkoreaʼ, onteʼti doʼtaj menigpe̱i̱kaʼ oʼmanikaʼuynigʼa.” Kenda Isaíasa Diosen huaʼa oaʼuyate.<pb/>


text:
Diosa keʼnen Israel aratbuttaj kenpaʼda maenhueʼ o̱ʼu̱yate, oʼnonaʼne. Dokon Israel aratbutda i̱jje̱y. Abraham o̱ʼu̱yate doʼhued adhueaʼpaneʼ. Abrahamen huayayo Benjamín aratbutkon i̱jje̱y. Diosa doʼtaj enhueʼ meʼu̱yne. 


text:
Aʼnennada Diosa Israel aratbuttaj oʼbaktieʼeaʼuyate. Doʼhued aratbut meʼta̱e̱ne Diosa oʼmaknopo̱i̱kaʼpo maenhueʼda o̱ʼi̱kaʼ. Aʼnennada Elíasa Diostaj oʼtionaʼpakpo Israel aratbuttaj dakhueaʼ oʼbahuaaʼuyate, Apagbaʼa oaʼuyatenigtaj kenda moʼnopo̱e̱ne. 


text:
“Israel aratbuta ayaʼda o̱ʼnen huamanbatiaʼpakeriomeytaj onʼbatiarakaʼuyate, Huairi. O̱ʼnen huid kutopakon kente Diostaj ʼuhua onʼnigarakikaʼpo onʼnigmahui̱gikaʼnig ken kutopataj Israel aratbuta o̱ʼnenmeʼte. Diosen huamanbatiaʼpakeri doyoʼda ijnoey. Doʼtakon eʼaraktaʼ mentipak.” Kenpaʼ Elíasa eʼtionaʼpakte, 


text:
“Ehueʼ, onyoʼda noehueʼ i̱ʼe̱ne. O̱ʼnayoʼda doʼtaj diʼ ehueʼ o̱ʼe̱ne. Siete mil huabokereka doʼtaj diʼ meʼnene. Huataʼ ijmakto̱e̱nok eʼketkaʼ dios Baaltaj pakhueʼ o̱ʼnepo Baaltaj huikudate tihuadhueʼ o̱ʼne.” Diosa Elíastaj oatokuyate. 


text:
Oy kenpaʼti Israel aratbut huakkaʼmona Diostaj diʼ o̱ʼnepo Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱nok. Kenomeytaj Diosa diʼ oʼmaepo oʼmatinepahuiʼpo Diosere kanʼnoeonhuahuikeʼpo oʼbaktieʼeaʼuyate. 


text:
Diosa oʼpakpo huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼmatinepahuiʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo oʼbaepo kurudya̱ʼ oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Aratbutada huadaknanada e̱gkikak Diosa okkahueahueʼ oʼmaepo diʼ ehueʼ oʼmaepo baehueʼ oʼmae. Oroʼ huadak oʼkikaʼnok konige̱po Diosa okkahueahueʼdik moʼe̱ne kenpaʼti ehueʼdik moʼe̱ne. Kenpaʼ oʼpakpo okkahueaʼdik moʼe̱ne. Kenpaʼ oʼpakpo eʼdik moʼe̱ne. 


text:
<pb/>Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueʼpo “huadakda moʼe̱ne,” Diosa moneʼpo Israel aratbuta onʼpakonhuahuikaʼuynigʼa kenda Diosa oʼpaknig nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnunhuahuikaʼuyate. Huakkaʼmontaj Diosa oʼbaktieʼeaʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼuyate. Nogomey Israel aratbuta oknopo̱e̱hueʼya kaʼnikeʼ. 


text:
“Israel aratbuttaj Diosa oknopo̱e̱hueʼyaʼtaj oʼmaeneʼuynok Diostaj oknoponkahueʼ o̱ʼnunhuahuikaʼuyate. Oydakon oknoponkahueʼda o̱ʼnikaʼ. Diostaj konig ekpobigo̱nig o̱ʼnikaʼpo kenpaʼti Diostaj pe̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼapo.” Apagbaʼa oaʼ. 


text:
Davidakon Israel aratbuttaj oʼbatiaʼpakpo:<pb/>Kiriga̱yo̱ʼ fiestate huakkaʼnanada aypo onʼto̱e̱po onʼbapikaʼpo onʼmamayʼikaʼpo Diostehuapaʼ huadakda o̱ʼe̱ne huataʼda namaʼda onʼtinopo̱i̱kaʼpo i̱dada onʼmabueyapo. Huakkaʼnanada onʼtamaikaʼnok Diosa diʼ moʼe̱ne namaʼda onʼnopo̱e̱nigʼa Diosa castiga oʼmagkaʼapo. 


text:
Konig ekpobig o̱ʼnepo Diostaj oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼnikaʼpo. Konig nog aratbuten huanabaʼnig huataʼpite orogda oʼnonbahuikaʼpo paiʼnanada onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Davida Diosen huaʼate oaʼuyate. Nog aratbuttaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo oʼmanoeanhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Judíomey Jesucristotaj oknopo̱e̱hueʼ eneʼpiʼ Diosa kenpaʼda maenhueʼ oʼmaeapo, oʼnonaʼne. Nogokpiʼ yaʼnoknopo̱e̱a̱pet. Oyda judío hua̱e̱ʼeriomey Jesústaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenok nog aratbutataj oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼne. Nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo “huadakda moʼe̱ne,” oʼmanaʼpo oʼmanoeanhuahuikaʼapo. Judío aratbuta nog aratbuttaj onʼbatiahuaypo konigti Cristotaj eknopo̱e̱ʼtaʼ yanʼpakapetpiʼ. 


text:
Judío aratbuta Cristotaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenok nog aratbutataj huaknopo̱e̱ʼeri Diosere durugnanada o̱ʼneonhuahuikaʼapo. Nogok ayaʼ judíomeya̱ Diostaj eʼnopoʼkoreaʼdeʼte onteʼti Diosensiʼpo o̱ʼnedepo nogi̱ti huakkaʼnanada onʼmadurugpakonhuahuikaʼapo. 


text:
<pb/>Opud judío ehueʼ hua̱e̱ʼeriomeytaj oʼnonaʼne. Opudomeytaj kaʼmaboroayikeʼpo Diosa meʼtaʼmonaʼuynok huakkaʼnanada ijpakpo opudomeytaj diga̱ʼnada onʼboroayikaʼne. 


text:
Opudomey ʼuruaʼnanada Jesucristoen boʼkikaʼnigtaj huakkaʼmon doʼhued judío aratbut kanʼtiahuaypo kenpaʼti kanʼnopoʼkoreʼpo opudomeytaj diga̱ʼda onʼboroayikaʼne. 


text:
Diosa judío aratbut oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeriomeytaj oʼmaenʼuyatenok ayaʼda nog aratbut onʼnopoʼkoreaʼpo Diosensiʼpo e̱ʼdik o̱ʼne. Nogok judíomey onʼnopoʼkoreaʼdepo kenpaʼti Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱depo huadaknanada o̱ʼe̱a̱po. Konig eʼbuey eʼmanoyhuado̱nig ken konig o̱ʼneapo. 


text:
Abrahamomey judío aratbuten adhueaʼpaneʼ Diosen aratbutda o̱ʼnepo Diosenyoʼda o̱gkikaʼuyatenok kenomeyen adhueaʼ huayayo Diosen aratbut o̱ʼnepo Diosenyoʼda ya̱gʼkikaʼapet. Kenda konig pan o̱ʼne. Oʼnonbatiaʼpakapone. Judíomey pan Diostaj o̱gkaʼpo huakkuru pan o̱gkaʼpo Diostaj eʼyokdeʼte huadakyoʼ Diosen o̱ʼe̱. Ayaʼ kendation pansot nog pan eʼkadeʼte konigti ayaʼda huadakyoʼ o̱ʼe̱. Diosen o̱ʼe̱. Ken konig judío aratbut Diosen ʼuruyoʼ ya̱ʼneapet. Kenpaʼti hue̱ymey huaʼihuit huadakda e̱e̱ʼnayo ayaʼ huaʼopipiʼ huadakda o̱ʼneapo. Konigti Israel adhueaʼpaneʼ huadakda o̱ʼnuynok adhueaʼ huayayokon huadakda ya̱ʼneapet. Diosenyoʼda ya̱ʼneapet. 


text:
<pb/>Diosen judío aratbut konig olivo hue̱ymey o̱ʼne. Olivo huato̱e̱ʼeria huaʼopi eʼay oʼbaktega̱ʼpo oʼmaenpo nog o̱hue̱y huaʼopiada eʼbakkuda̱k oʼnoe. Ken konig huakkaʼ judío aratbut huaʼopi ekteg konig o̱ʼne. Opudomey nog aratbut huaknopo̱e̱ʼeri konig Diosen aratbutyo eʼbakkude̱a̱nig moʼe̱a̱ʼpo Diosa moʼnopoʼnoeanhuahuikaʼne. 


text:
“Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri huadakda o̱ʼe̱ne. Judío oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri konig huaʼopi eʼbaktega̱nig dakhueʼda o̱ʼne.” Kenpaʼ nopo̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Opudomey nog aratbuta Abrahamomeytaj oknopo̱e̱a̱hueʼ e̱ʼneʼtada Abrahamomey Diostaj dakaʼ oʼnoknopo̱i̱kaʼuynok kenomeyere opudomeya̱kon moknopo̱i̱kaʼpo kenda dakaʼ yanʼnopo̱e̱ʼ. 


text:
<pb/>“Hueretda olivo huatiote oroʼomey nog aratbuttaj Diosa aʼbakkudeaʼyaʼpo judío huaʼopitaj Diosa oʼbaktega̱ʼuyate.” Opudomey nog aratbuta yadapetpiʼ. 


text:
Dakamon moʼnopo̱e̱. Cristotaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenok Diosa judíomeytaj oʼmaenʼuy. Opudomey judío ehueʼ e̱ʼe̱a̱da kenyoʼda Cristotaj moknopo̱i̱kaʼnok Diosen moʼi̱kaʼ. Huadakda o̱ʼe̱y, huataʼda tinopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Judío oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosa matinepahuihueʼ e̱e̱ʼnayo oroʼomeynayo huadakda o̱ʼe̱y opudomey nog aratbuta huataʼda eʼtinopo̱i̱kaʼnayo kenpaʼti eknopo̱e̱batiknayo opudomeytakon matinepahuihueʼ moʼe̱a̱pone. 


text:
Diosa diʼnanada oʼmaikaʼpo oʼmatinepahuiʼikaʼ eʼmatinepahuiʼikaʼpiʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj keʼponada castiga oʼmagkaʼapo. Oknopo̱e̱hueʼ judío hua̱e̱ʼeriomeytaj oʼmaenʼuy. Opudomey huaknopo̱e̱ʼeritanayo oʼmatinepahuiʼikaʼde. Huadakda o̱ʼe̱y huataʼda tinopo̱e̱hueʼ e̱ʼi̱kaʼnayo kenpaʼti Jesústaj eknopo̱i̱kaʼnayo Diosa moʼtinepahuiʼikaʼapone. Diostaj eknopo̱e̱batiknayo Diosa castiga mogkaʼapone. Kenda dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Diosen judío aratbut enʼnopoʼkoreaʼnayo huaboaʼda Cristotaj eʼnoknopo̱e̱ʼnayo Diosa oʼmatinepahuiʼapo. Teyda o̱ʼe̱po hueretda olivotaj oʼbakkude̱a̱ʼapo. Keʼnen aratbut onteʼti oʼmaeaʼapo. 


text:
Opudomey Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri nog aratbutda moʼe̱po konig dubayo olivo huaʼopi e̱e̱ʼpiʼ hueretda taʼba olivoyo Diosa moʼbakkude̱a̱ʼuyne. Opudtapiʼ eʼbakkude̱a̱ʼnayo judío aratbut Diosen hueretda aratbuttaj dapitaʼ Diosa oʼbakkude̱a̱ʼapo. Israel aratbuttaj Diosa dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼpo oʼmanopoʼyareaʼpo oʼmanoeanhuahuikaʼapo. 


text:
“Konig judío aratbuttaj Diosa oʼmagkaʼapo oroʼomeya̱ dakaʼ oʼnopo̱e̱ne.” Opud nog aratbut namaʼda nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Huakkaʼda judíomey Jesústaj oy eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ eʼnunhuahuikaʼada nogoknayo ayaʼ huadik nog aratbuta Jesústaj oʼnoknopo̱e̱denok kenoknayo ayaʼ judíomeya̱ oʼnoknopo̱e̱a̱po, kenda huaboaʼda eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ oʼpakne, egomey. Apagbaʼa oaʼpo:<pb/>Jerusalénya̱ʼ Israel adhueaʼ huayayo huamanopoʼyareaʼeri o̱ʼe̱deapo. Judío aratbuttaj oʼmanopoʼkoreaʼapo. Dakhueaʼ eʼkaʼ oʼbakkahueaʼapo. 


text:
Kenda ijmanaʼuynig ijmanigkaʼapoy. Kenomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ ijbakkahueaʼapoy. Diosa Israel aratbuttaj oʼmanaʼuyate. 


text:
<pb/>Huakkaʼnanada judío aratbuta Jesucristoen huadak huaʼa eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnuynok opudomey nog aratbuta Jesústaj oknopo̱e̱ʼdik moʼi̱kaʼpo Diosensiʼpo maeʼdik moʼe̱ne. Diosanayo judíoen adhueaʼpaneʼtaj oʼbaktieʼeaʼuyatenok judíotaj diʼnanada oʼmaikaʼ. 


text:
Abrahamen adhueaʼ huayayotaj ijbaktieʼeaʼdepo ijmatinepahuiʼapoy. Diosa onaʼuyate. Nogpaʼdakon ahueʼ o̱ʼe̱a̱po. 


text:
Opudomey nog aratbutda aʼnenda Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼnikaʼuytada oydakon judíomey nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼnok Diosa opudomeytaj moʼtinepahuiʼikaʼne. 


text:
Judíomey oyda Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱ʼnikaʼtada konig Diosa moʼtinepahuikaʼne nogok judíotakon oʼmatinepahuiʼapo. 


text:
Ayaʼtada konigti matinepahuiʼdik ka̱e̱ʼpo “ayaʼada konigti dakhueaʼ o̱gkikaʼ ayaʼada konigti nigpe̱i̱kahueʼ o̱ʼnikaʼ,” Diosa oʼbahuaaʼuyate. 


text:
<pb/>Diosnayo huakkaʼnanada oʼnopo̱i̱kaʼ. Huakkaʼnanada eʼkaʼ oʼnopo̱i̱kaʼ. Konig Diosa oʼpakpo castiga oʼmagkadhuahuikaʼapo, konig Diosa nogomeytaj oʼmatinepahuiʼonhuahuikaʼapo, Diosa oʼkikaʼnig, nopo̱e̱hueʼdik o̱ʼi̱kaʼne oroʼomey. 


text:
“Kenda Diosa oʼnopo̱i̱kaʼnig nopo̱e̱hueʼda o̱ʼe̱ne. Diosa ayaʼda oʼnopo̱e̱nok aratbuta Diostaj onmadikahueʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Diosa onteʼti moʼbayokeʼpopiʼ moʼnigkeʼpopiʼ sigpiʼ Diostaj yokhueʼdikda o̱ʼe̱ne.” Diosbaʼa kenpaʼ oaʼ. 


text:
Diosa ayaʼnanada oʼkaʼuyate, ayaʼda oʼtamaikaʼ. Diosen ayaʼda o̱ʼnikaʼ. “Dios ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ, huaboroʼnanada o̱ʼi̱kaʼ, huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ.” Ayaʼada kadikeʼ.<pb/>


text:
Dakaʼnanada oʼnonaʼne, egomey pogomey. Diosa diʼnanada moʼi̱kaʼpo moʼtinepahuikaʼnok okkahuehueʼ moʼnikaʼpo “Diosenyoʼda i̱jjeonhuahuikaʼapoy. Diostayoʼda ijnigpe̱i̱kaʼapoy. Diosenyoʼda ijkikaʼapoy.” Huanopoyaʼda monʼnopo̱i̱kaʼ. Kenda Diosa oʼpak. 


text:
Konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria onʼnopo̱i̱kaʼnig o̱gkikaʼnig konigti kikahueʼ moʼnikaʼ. Nogpaʼda monʼnopo̱i̱kaʼ. Diosa oʼpakikaʼnig monʼnopo̱i̱kaʼpo mogkikaʼ. Kenda huadakyoʼda, kenda Diosa oʼpaknig mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Jesucristoen huamanmadikaʼeri i̱jje̱po dakaʼ onʼboroayiʼ: Huairi ehueʼ e̱ʼe̱a̱da huairi i̱jje̱y namaʼda nopo̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Huadakda ehueʼ e̱ʼe̱a̱da huadakda i̱jje̱y namaʼda nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Opuda̱da dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ. Diostaj ʼuruaʼda oknopo̱i̱kaʼpo Diosen huadakda kikaʼdik o̱ʼe̱ne, dakaʼ nopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
Hua̱so̱ʼ nogtida e̱e̱ʼpiʼ huabaʼ huaʼi huabopi huaʼopi huakpo hua̱ʼo̱j huakittaʼ nogda nogda hua̱so̱ʼa̱ oʼto̱e̱po nogso̱ʼtida e̱ʼe̱a̱da huabaʼa oʼbaaʼ, huaʼia oʼhuaʼikaʼne, huakpoa oʼtiahuayikaʼne, huakittaʼa oaʼpakikaʼne. 


text:
Ken konig oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri huakkaʼnanada e̱e̱ʼpiʼ Cristotaj oknopo̱e̱po Cristoen nogso̱ʼtida o̱ʼi̱kaʼne. Huayahuaya oʼbaotikaʼne. Huayahuaya nogso̱ʼtida oʼmaikaʼne. 


text:
<pb/>Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼto̱e̱nok kenpaʼti Diosa moʼnopo̱e̱a̱ʼnok nogda nogda Diosen kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Nog huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj aʼbatihuapokyaʼpo nogda nogda nigkikaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Diosen huaʼa Diosa oroʼtaj eʼmanopo̱e̱a̱ʼnayo Diostaj dakaʼ oknopo̱e̱po dakaʼ monʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼ. 


text:
Kanʼmantihuapokeʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ eʼtihuapoknayo nog aratbuttaj dakaʼ monʼmantihuapokikaʼ. Apagbaʼ kanʼmanmadikikeʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ oroʼtaj eʼtihuapoknayo dakaʼ monʼmanmadikikaʼ. 


text:
“Yanʼnopoʼkoreaʼ, Diostaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ.” Aratbuttaj kanʼmaboroayikeʼpo Diosen Noki̱re̱ga̱ eʼtihuapoknayo ʼuruaʼda monʼmaboroayikaʼ. Huakupepiʼ e̱ʼta̱e̱ʼnayo durugteda paiʼda hua̱e̱ʼeritaj monʼbayokikaʼ. Huaknopo̱e̱ʼeritaj huabatiokaʼeri e̱e̱ʼnayo dakaʼ yanʼbatiokikaʼ. Paiʼda aratbuttaj eʼbatihuapoknayo durugteda monʼbatihuapokikaʼ. Cristotaj oknopo̱e̱po Diosen ʼuruaʼnanada mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Daknopoʼda moʼnepo huayahuaya diʼ monʼmaikaʼ. Dakhueaʼ eʼkaʼ monʼtinosikpo huadakyoʼda mogkikaʼ. 


text:
Konig huamaʼbuytanig konig huidpotanig diʼ oʼmaikaʼne konigti nog huaknopo̱e̱ʼeritaj huayahuaya diʼda monʼmaikaʼ. Noga̱nayo huadak oaʼ huadak oʼkikaʼ huayahuaya monʼmatinopo̱i̱kaʼpo monʼbahuaaʼikaʼ. 


text:
<pb/>Durugnanada Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone durugteda monʼnopo̱i̱kaʼ. Paiʼda eʼnopoʼe̱nayo batikhueʼda moʼnoknopoeonhuahuikaʼ. Batikhueʼda monʼtionaʼpakonhuahuikaʼ. 


text:
<pb/>Paiʼda e̱ʼe̱a̱da huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj aypo yudtapiʼ huakupepiʼ monʼbayokikaʼ. Nogbayaʼ huamaʼbuy eʼtiaknayo monʼbaedpo kanʼtayeʼpo aypo aʼbatobapeyaʼpo monʼbaikaʼ. 


text:
<pb/>Oroʼomey Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱nok huakkaʼmona boʼhuadiaypo dakhueaʼ mogkikaʼapone. “Diosa kamatinepahuieʼpo,” monʼmationaʼpakikaʼ. Kenomeytaj dakhueaʼ bahuaahueʼada monʼmationaʼpakikaʼ. 


text:
<pb/>Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy durugda o̱ʼnenok kenomeyere monʼdurugpakikaʼ. Huamaʼbuy enʼhuikte aʼmanopoʼnoeyayaʼpo kenomeytaj monʼmanoeynoeyonhuaʼ. 


text:
<pb/>Huayahuaya dig bahuahuayhueʼ moʼnikaʼ. Huayahuaya dakaʼ monʼmato̱i̱kaʼ. “Donayo huadakda i̱ji̱kay,” huataʼda tinopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. Paiʼda hua̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj monʼbapakikaʼ. “Donayo huakkaʼda ijnopo̱e̱y,” nopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. 


text:
<pb/>Oroʼtaj beʼapiʼ dakhueaʼ e̱gkaʼnayo kentaj kenpaʼti dakhueaʼ o̱gkahueʼ moʼnikaʼ. Ayaʼ bakpoteda huadakyoʼ mogkikaʼ. 


text:
Beʼapiʼ dakhueaʼ e̱gkaʼnayo kenpaʼti dakhueaʼ magkahueʼ moʼnikaʼ, huadiʼ egomey pogomey. Diosa castiga kamagkeʼ. “Aratbuta dakhueaʼ e̱gkaʼnayo doʼhuataj castiga ijmagkaʼapoy,” Dios Huairia oaʼuyate. 


text:
Kenpaʼti “Ontaj dakhueaʼ huakaʼeria aypotaʼ e̱e̱ʼnayo yanʼbayokikatiʼ. Maymaya̱ʼ eaʼnayo hue̱ʼe̱y yanʼmamayaʼikatiʼ. Ken konig e̱gkikaʼnayo namaʼda dakhueaʼ yo̱gkamey onʼnopo̱e̱po kokbeda̱ʼda onʼpakpo onʼbiraʼapo,” Apagbaʼa oaʼuyate. 


text:
Dios Huaboroʼ Huairi o̱ʼi̱kaʼpo gobierno huairitaj oʼbaktieʼeaʼikaʼnok gobierno huairitaj nigpe̱i̱kaʼdik moʼnikaʼ. 


text:
Gobierno huairitaj nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti Diostaj nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼonigti o̱ʼe̱ne. Dakhueʼ oʼkaʼnok gobierno huairia castiga mogkaʼapone. 


text:
Huadakda eʼkikaʼnayo gobiernoen sorotatataj meʼpukhueʼdik o̱ʼi̱kaʼapone. Dakhueaʼ ekaʼnayo huairitaj nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayopiʼ gobierno huairien sorotatataj meʼpukdik o̱ʼe̱a̱pone. Gobierno huairia oroʼomeytaj kanʼbatiokikeʼpo kanʼbatihuapokikeʼpo Diosa oʼbaktieʼeaʼuyatenok huadakda mogkikaʼ. Huadakda oʼkikaʼpo huairitaj meʼpukhueʼ o̱ʼi̱kaʼapone. “Huadakda bokaʼne,” huairia monikaʼapone. Kenpaʼti gobierno huairi dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga kanʼmagkikeʼpo Diosa oʼbaktieʼeaʼuyatenok dakhueaʼ ekaʼnayo meʼpukdik o̱ʼi̱kaʼapone. 


text:
Konige̱po castiga o̱gkahueʼ moʼe̱po gobierno huairitaj monʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenpaʼti gobierno huairitaj eʼnigpe̱i̱kaʼ huadakda o̱ʼe̱ monʼnopo̱e̱po monʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Gobierno huairi konig Diosen huanabaʼ Diosa oʼpaknok aratbuttaj onʼbatihuapokikaʼ. Konige̱po gobierno huairitaj huakupe bayokikaʼdik o̱ʼe̱ne. 


text:
<pb/>Gobierno huairitaj dehueaʼ e̱e̱ʼnayo monʼbayokikaʼ. Gobiernoen huakupe hua̱ta̱e̱ʼeria huakupe beyok enaʼnayo monʼyokikaʼ. Huairi huadakda e̱gkikaʼnayo huadakda o̱ʼe̱ monʼtinopo̱e̱po huadak oʼkikaʼ monʼhuaaʼikaʼ. 


text:
Nogtaj ijhueʼda dehuehueʼ monʼmaikaʼ. Huayahuaya diʼ monʼmaikaʼ. Huayahuaya diʼ eʼmaikaʼnayo ayaʼ konig Diosen huaʼa oʼnigpe̱i̱kaʼne. 


text:
“Nogen hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ yanikaʼ. Nogtaj barakhueʼ yanikaʼ. Berehueʼ yanikaʼ. Nogtaj da bahuaahueʼ yanikaʼ. Nogen katepiʼ enʼta̱e̱ʼ eretpakhueʼ yanikaʼ.” Diosen huaʼa o̱ʼe̱nok “Huakkaʼ huataʼda diʼ moʼi̱kaʼnig konigti huayahuaya diʼda yanʼmaikaʼ,” ken konig eʼkikaʼnayo ayaʼ Diosen huaʼa oʼkikaʼpone. 


text:
Huayahuaya diʼnanada eʼmaikaʼnayo nogomeytaj dakhueaʼ magkahueʼ o̱ʼe̱a̱pone. Ken konig nogomeytaj diʼ eʼmaikaʼnayo ayaʼ Diosen huaʼa oʼnigpe̱i̱kaʼpo dakhuapada oʼkuhuitikaʼne. 


text:
<pb/>Aʼti Cristoa boʼhuahuarakdeaponok huayahuaya diʼda monʼmaikaʼ. Oʼtiakdeaponok konig eʼtayonig e̱ʼi̱kada monʼmaboatoʼpo onteʼti Cristoen diga̱ʼ mogkikaʼ. Cristoa oroʼomeytaj aʼbatobehuikyaʼpo i̱da boʼhuahuarakdeapone. 


text:
Oy i̱yo̱ huadariyo aratbut onʼmaikaʼpo konig sikki̱re̱gya̱ʼ huakkaʼnanada dakhueaʼ e̱gkadhuahuikadeʼte aʼti Cristo oʼhuarakapopo huameʼnonig o̱ʼe̱a̱po. Konig aratbut sikki̱re̱gya̱ʼ dakhueaʼ o̱gkikaʼnig monʼbatik. Konig huameʼnoete huadakda huakikaʼerionig huadakda mogkikaʼ. Huadak eʼkikaʼ konig oroʼen huatiokaʼpe̱go̱nig onteʼti dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
Konig huameʼnoete ayaʼada etiahuayikaʼte oroʼomey Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huadakaʼda mogkikaʼ. Fiesta e̱e̱ʼte diga̱ʼ bapehueʼ moʼnikaʼ, huakkaʼ huamaiʼhue̱ mayhueʼ moʼnikaʼ, okkuda̱hueʼ moʼnikaʼ. Nogtaj nogtaj bakdejhueʼ moʼnikaʼ. Dakhueaʼ kikahueʼ moʼnikaʼ. Maboyhueʼ moʼnikaʼ. Kenpaʼti dig mahuanopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Huairi Jesucristoa opudomeyen huanopoʼ moʼnopoʼto̱e̱nok kenda Jesucristo oʼpakikaʼnig mogkikaʼ. Konig oroʼen huanopoʼa dakhueaʼ eʼkaʼtaʼ oʼeretpakikaʼnig nopo̱e̱hueʼ moʼnikaʼpo kikahueʼ moʼnikaʼ.<pb/>


text:
Opudomeyere huakkaʼda huamaʼbuy huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼnikaʼ. Huakkaʼmon ayaʼ Jesucristoen huadak huaʼa nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo nogpaʼda Diosen o̱gkikaʼ. “Namaʼda moʼnopo̱e̱po,” maboyhueʼ yanikaʼ. 


text:
Huakkaʼda huaknopo̱e̱ʼeri ayaʼ aypo huaenpiʼ bapeʼdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱i̱kaʼ. Nogomeya̱nayo ayaʼ Cristoen huaʼa dakaʼ nopo̱e̱hued o̱ʼnepo aypoyoʼda bapeʼdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱i̱kaʼ. 


text:
Opudomey huaknopo̱e̱ʼeri aypo huaenere bapikaʼdik o̱ʼe̱ne huanopo̱e̱ʼeria aypoyoʼda huabapeʼeritaj batibiraehueʼ yanikaʼ. Kenpaʼti opudomey aypoyoʼda huabapeʼeria aypo huaenere huabapeʼeritaj “dakhueaʼ o̱gkaʼ,” bahuaahueʼ yanikaʼ. Aypo huaenere huabapeʼeritaj Diosa oʼbaeʼikaʼ. Kenpaʼti aypoyoʼda huabapeʼeritaj Diosa oʼbaeʼikaʼ. 


text:
Oroʼomey huaknopo̱e̱ʼeri konig Diosen huanabaʼ oʼmaepo “dakhueaʼ o̱gkaʼ,” nog Diosen huanabaʼtaj bahuaahueʼ moʼnikaʼ. “Dakhueaʼ o̱gkikaʼ,” “huadakda o̱gkikaʼ,” Diosayoʼda bahuaaʼdik o̱ʼe̱po kenpaʼti huadak ka̱gkikeʼpo Diosa batihuapokikaʼdik oʼmae. 


text:
<pb/>Kenpaʼti sábadote baahueʼ o̱ʼe̱po tionaʼpakikaʼdik o̱ʼe̱ne huakkaʼmona onʼnopo̱i̱kaʼ. Nogomeynayo judíoen fiesta huameʼnoete eʼtionaʼpaktaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Ayaʼmeʼnoeda konigti o̱ʼe̱nok ayaʼmeʼnoeteda Diostaj tionaʼpakdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱i̱kaʼ. Sábado baahueʼda eʼtionaʼpaktaʼ eʼpaknayo kenda ya̱gʼkikaʼ. Sábadopiʼ nog judíoen fiesta huameʼnoete eʼbaaʼtaʼ eʼpaknayo kenda ya̱gʼkikatiʼ. 


text:
Dios Huairi ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ ayaʼada kanoknopo̱e̱ʼpo huakkaʼmona sábadote baahueʼ o̱ʼnikaʼpo onʼtionaʼpakahuadikaʼ. Kenpaʼti Dios Huairi ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ ayaʼada kanoknopo̱e̱ʼpo nogomeynayo sábadotepiʼ onʼbaaʼpo ayaʼmeʼnoeteda onʼtionaʼpakikaʼ. Kenpaʼti Dios Huairi ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ kanoknopo̱e̱ʼpo huakkaʼmona dakiti Dios onʼtionaʼpakdepo aypo huaenere onʼbapeʼikaʼ. Dios Huairi ʼurunanada o̱ʼi̱kaʼ kanoknopo̱e̱ʼpo nog huakkaʼmona dakiti Dios onʼtionaʼpakdepo aypoyoʼda onʼbapeʼikaʼ. 


text:
<pb/>Diostehuapaʼ ayaʼda kikaʼdik o̱ʼe̱ne. Katepiʼ Diosa oʼpakikaʼnig kikaʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Katepiʼ oroʼomey huataʼda oʼpakikaʼnig kikahueʼdik o̱ʼi̱kaʼne. Kenpaʼti Diosa oʼpaknok oʼbueyapone. 


text:
Kenpaʼti oroʼomey oʼnoepo Jesucristo Huairitaj oʼnigpe̱i̱kaʼne. Jesucristo Huairi oʼpaknok oʼbueyapone. Oʼnoepo Diosen o̱ʼe̱ne. Eʼbueypiʼ Diosen o̱ʼe̱ne oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Oroʼomey eʼmanoete oroʼen Huairi a̱ʼi̱kayaʼpo kenpaʼti eʼmabueyte oroʼen Huairi a̱ʼi̱kayaʼpo Cristoa moʼnigbueyʼuyate. Onpaʼti Diosa oʼnoyhuada̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Dakhueaʼ oʼkaʼ huamaʼbuytaj huaahueʼ moʼnikaʼ. Huamaʼbuytaj batibiraehueʼ moʼnikaʼ. Nogok ayaʼada Cristotaj tikupoboʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Dakhueaʼ eʼkikaʼnayo Cristoa kenda monaʼapone. 


text:
Apagbaʼa inpaʼ oaʼ:<pb/>Ijnoeonhuahuikay, buttida ijjay. Doʼtaj ayaʼada huikudate mentibahuadpo “Cristoyoʼda Dios Huairi o̱ʼe̱,” meʼnonaʼapone. Kendation buttida ijjay. Dios Huairia oaʼ. 


text:
Nogok Dios Huairitaj oʼtikupobopo huamaʼbuytaj eʼbatibiraeʼuyʼnayo “dakhueaʼ oʼkikaʼ,” huamaʼbuytaj eʼbahuauyʼnayo kenda Dios Huairitaj onaʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Huamaʼbuytaj dakhueaʼ tokahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo dakaʼ monʼnopo̱e̱po huadakyoʼ mogkikaʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po “dakhueaʼ oʼkaʼ,” Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj huidpotapiʼ huayahuaya bahuaahueʼ moʼnikaʼ. Huamaʼbuytaj dakhueaʼ batokahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo huadakyoʼ mogkikaʼ. 


text:
Konig Jesucristo Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱po ayaʼda huaen aypopiʼ huadak o̱ʼe̱nok bapikaʼdik o̱ʼe̱ne doa eʼnopo̱e̱ʼtada “huaen huakyaripiʼ donayo bapehueʼdik i̱jje̱y,” noga̱piʼ enʼnopo̱e̱ʼtada do eʼbapeʼnayo kentehuapaʼ dakhueʼda o̱ʼe̱. 


text:
Kenda huaenpiʼ huamaʼbuya bapehueʼdik i̱jje̱y onʼnopo̱i̱kaʼnig oroʼomeya̱ eʼbapikaʼnayo huamaʼbuytaj dakhueaʼ eʼbatokaʼnayo keʼnakon eʼbapeʼnayo dakhueaʼ o̱gkaʼapo. Konige̱po huamaʼbuytaj diʼ maehueʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Kenomey huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytakon aʼmanopoʼyareayaʼpo Jesucristoa oʼmanigbueyʼuyate. Ken huaen huamaʼbuy bapehueʼdik o̱ʼe̱po oknopo̱e̱batikhueʼ kaʼneʼpo ken huaen bapehueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Diosensiʼpo o̱ʼe̱po Jesucristo Huairitaj oknopo̱i̱kaʼpo “in huaen bapeʼdik o̱ʼe̱ne,” “nog huaen bapehueʼdik o̱ʼe̱ne,” kiriga̱yo̱ʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼne kenpaʼti “in huamaiʼ maiʼdik o̱ʼe̱ne,” “nog huamaiʼ mayhueʼdik o̱ʼe̱ne,” kiriga̱yo̱ʼ nopo̱i̱kahueʼ o̱ʼi̱kaʼne. Diosensiʼpo o̱ʼe̱po Jesucristo Huairitaj oknopo̱i̱kaʼpo Diosen ʼuruaʼda eʼkikaʼ, huadakyoʼda eʼkikaʼ kiriga̱yo̱ʼ monʼnopo̱i̱kaʼpo mogkikaʼ. Kenpaʼti Jesucristo Huairitaj oknopo̱e̱po oʼeretdiʼpakpo huayahuaya diʼ moʼmaepo moʼmanoeyikaʼ. Kenpaʼti Jesucristo Huairitaj oknopo̱e̱nok Diosen Noki̱re̱ga̱ moʼnopoʼdurugpakikaʼne. 


text:
Ken konig Cristotaj oʼnigpe̱i̱kapo Diostaj oʼdurugpakikaʼne. Kenpaʼti “huadakda o̱gkikaʼ,” aratbuta boʼhuaikapone. 


text:
<pb/>Huamaʼbuy huayahuaya diʼ aʼmaikayaʼpo huayahuaya aʼmanoeyaʼikayaʼpo huadakyoʼ eʼkikaʼ monʼeretpakikaʼ. Kenpaʼti huamaʼbuy nogi̱ti nogi̱ti Jesucristo Huairitaj kanoknopo̱i̱keʼpo ʼuruaʼnanada eʼkikataʼ monʼpakikaʼ. 


text:
Nog huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy huaenpiʼ bapehueʼdik o̱ʼe̱ne yanʼnopo̱e̱tpiʼ oroʼomeykon bapehueʼ moʼnikaʼ. Oroʼ eʼpeʼnayo oroʼtaj onʼtiahuaypo yanʼbapeapetpiʼ konige̱po onteʼti Cristotaj yaʼnoknopo̱e̱batikapetpiʼ. Konige̱po huaen huadakda bapeʼdik e̱e̱ʼpiʼ bapehueʼ moʼnikaʼ. Huamaʼbuytaj dakhueaʼ batokahueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Oroʼomey huaen oʼpeʼnok huamaiʼhue̱ oʼmaiʼnok katepiʼ oʼkaʼnok huamaʼbuyakon dakhueaʼ ekaʼnayo eknopo̱e̱batiknayopiʼ dakhueʼda o̱ʼe̱. Onteʼti huaen bapehueʼ moʼnikaʼ. Huamaiʼhue̱ mayhueʼ moʼnikaʼ. Nogded manigkahueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Ayaʼ huaenda bapeʼdik o̱ʼe̱ne oʼnopo̱e̱tpiʼ. Katinig maiʼdik o̱ʼe̱ne oʼnopo̱e̱tpiʼ. Oroʼanayo Diostayoʼda dakaʼ moʼnoknopo̱i̱kaʼ. Dakhueaʼ kikahueʼ o̱ʼe̱ne oʼnopo̱e̱depo durugda o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
Ken huaen bapehueʼdik o̱ʼe̱ne eʼnopo̱a̱da eʼbapeʼnayo dakhueaʼ oʼkay oʼnopo̱e̱a̱pone. Katepiʼ eʼkaʼtaʼ oʼpakpo dakhueʼ o̱ʼe̱ eʼnopo̱a̱da ekaʼnayo Diostaj dakhueaʼ oʼkaʼne.<pb/>


text:
Huakkaʼmona huamaʼbuy kenda huaen bapehueʼdik o̱ʼe̱ne onʼnopo̱i̱kaʼ. Oroʼomey huaen bapeʼdik o̱ʼe̱ne dakaʼ oʼnopo̱e̱po kenomey nogi̱ti Diostaj kanoknopo̱i̱keʼpo monʼbatihuapokikaʼ. Oroʼtehuapayoʼda kikahueʼ moʼnikaʼ. 


text:
Kenomey kenda huaen bapehueʼ o̱ʼnikaʼnigtaj nogi̱ti huadak ka̱gkikeʼpo, nogi̱ti Cristotaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo, kanoknopo̱i̱keʼpo monʼbatihuapokikaʼ. 


text:
Cristo huataʼda aʼdurugpakayaʼpo kahueʼ o̱ʼi̱kaʼuyate. Diosenyoʼda eʼkikaʼtada “Aratbut Diostaj onʼhuadiaypo doʼtaj boʼtidiʼkikaʼapone” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼ. 


text:
Oroʼomeytaj kanʼmanmadikikeʼpo Apagbaʼ moʼnigmadoyaʼuyate. Kenpaʼti Apagbaʼtaj oʼpe̱i̱kaʼpo paiʼda oʼnopoʼe̱po oknopo̱e̱batikhueʼ o̱ʼi̱kaʼne. Oʼnopoʼnoeypo Cristo eʼtiakte e̱kpo̱e̱ʼ oʼnigunhuahuikaʼne. 


text:
Oroʼomey paiʼda eʼnopoʼe̱te Diosa moknopo̱e̱a̱ʼi̱kaʼne, moʼnopoʼnoeya̱ʼikaʼne, kenpaʼti Jesucristoa oʼpaknok huayahuaya moʼmanoeynoeyʼikaʼne. Konige̱po Jesucristoen Diostaj Jesucristo Huairien Apagtaj oroʼomeya̱ onokteteyoʼ “huadaknanada i̱ʼe̱ne,” “ʼurunanada i̱ʼe̱ne,” “dakiti Dios” moʼnonikaʼ. “Yanʼnopoʼkoreaʼ Cristotaj yanoknopo̱e̱ʼ.” Pablo Cristoen huataʼmoneria judío ehueʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼmanbatiaʼpakikaʼuyate. 


text:
<pb/>Konig Jesucristoa oroʼomeytaj diʼda moʼe̱po moʼbaeʼuyne konigti huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj huayahuaya diʼda moʼnepo monʼbaeʼikaʼ. “Dios ʼuruda o̱ʼe̱. Dios huadakda o̱ʼe̱,” huakkaʼada kanoknopo̱e̱ʼpo huayahuaya diʼnada monʼbaeʼikaʼ. 


text:
“Opudomeytaj kabatihuapokikeʼpo Cristotaj ijmanigtaʼmonaʼapoy.” Diosa judío adhueaʼpaneʼtaj oʼmanaʼuyate. Diosen huaʼa buttida o̱ʼe̱ kamanopo̱i̱keʼpo kenpaʼti Diosen huaʼa aʼkayaʼpo judíotaj aʼbatihuapokikayaʼpo Cristo oʼtiakuyate. 


text:
Kenpaʼti “Dios huakkaʼda moʼmatinepahuiʼpo Cristotaj oknopo̱e̱denok Diosa oroʼen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼuyne. Dios huadaknanada o̱ʼi̱kaʼ.” Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri aratbutakon kanʼbatiaʼpakikeʼpo Cristo oʼtiakuyate. Apagbaʼte inpaʼ oʼmadoyaʼuyate:<pb/>Judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri enʼmaete “Dios huadakda o̱ʼi̱kaʼ. Diosa oʼmatinepahuikaʼ,” ijjaʼapoy. Diostaj ijbatadiʼkeaʼapoy. Diostaj dakiti ijjaʼapoy. Apagbaʼte kenpaʼ Cristoa oaʼuyate. 


text:
Nogyo̱ Apagbaʼte inpaʼ oaʼ:<pb/>“Dios ʼuruaʼnanada o̱ʼi̱kaʼ,” “ʼUruda Huairitoneʼ o̱ʼi̱kaʼ,” Ayaʼ nog aratbuta ayaʼbayaʼda yanʼtiaʼpakikatiʼ. 


text:
Isaíasakon inpaʼ oʼmadoyaʼuyate:<pb/>Isaíen adhueaʼ huayayo huakkaʼda o̱ʼneapo. Nogtiada Huakhuairi o̱ʼe̱a̱po. Nog aratbutenbetaʼ Huairi o̱ʼe̱a̱po. Nog aratbut kenʼtaj huakkaʼ onʼpakapo. Kentaj oʼnoknopo̱i̱kaʼapo. Apagbaʼte kenpaʼ oaʼuyate. 


text:
<pb/>Diosa ʼuruaʼnanada mogkadhuahuikaʼapo buttida oʼikaʼnok Diostaj dakaʼnanada moknopo̱i̱keʼ, Cristotaj moknopo̱e̱po moʼdurugpakikeʼ kenpaʼti moʼnoeyi̱keʼ. Diosen Noki̱re̱ga̱ teyda monopoʼto̱e̱nok Diosa ʼuruaʼnanada bokadhuahuikeʼ, nogi̱ti nogi̱ti dakaʼ kanoknopo̱i̱keʼpo. Ijtionaʼpakikay. 


text:
<pb/>Opudomey Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri konig doʼhued huamaʼbuy konig doʼhued huidpo moʼe̱po huadaknanada moʼe̱po, huayahuaya diʼ moʼmaikaʼne. Huakkaʼ Cristotaj moknopo̱e̱po huayahuaya manmadikikaʼdik moʼi̱kaʼne. Do kenda dakaʼ eʼnopo̱e̱piʼ 


text:
Nog aratbuttaj Jesucristoen huadak huaʼa kamanbatiaʼpakikeʼpo Diosa meʼtinepahuiʼpo meʼtaʼmonaʼuyne. Nog aratbuta Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱nok Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱e̱po Diosa baeʼdik moʼmaeapone. 


text:
<pb/>Jesucristotaj yoknopo̱e̱po Diosen ʼuruaʼnanada ijmanmadikikaʼnok huakkaʼada judío ehueʼ hua̱e̱ʼeria onʼnopoʼkoreaʼdepo Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. Konige̱po durugda i̱ji̱kay. 


text:
Cristoa meʼnopoʼtoeonhuahuikaʼnok Jesúsen huadak huaʼa ijmanbatiaʼpakonhuahuikaʼuy. Konig Diosayoʼda kikaʼdik o̱ʼe̱nig ʼuruaʼnanada ijkikaʼuynok huakkaʼada nog aratbuta Cristotaj oʼnoknopo̱i̱kaʼpo Diostaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. 


text:
Diosen Noki̱re̱ga̱ beʼteypakaʼnok Diosonig ʼuruaʼnanada ijkikaʼuy. Ijbayareaʼikaʼuy. Ken konig Jesucristoen huadak huaʼa huabada ijmanbatiaʼpakonhuahuaʼpo Jerusalénya̱ʼkon huaboaʼda ijmanbatiaʼpakonhuahuaʼpo nogbayaʼ nogbayaʼ bidteda Ilírico huadaribayo Jesucristoen huadak huaʼa dakaʼ ijmanbatiaʼpakonhuahuikaʼuy. 


text:
Ke̱ya̱ʼ nogomey Cristoen huadak huaʼa onʼmanbatiaʼpakdenok onʼnopoʼkoreaʼdepo Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱denok, ke̱ya̱ʼ doʼhua Cristoen huadak huaʼa manbatiaʼpakhueʼ i̱jje̱mey. Ke̱ya̱ʼ aratbut Cristoen huadak huaʼa pe̱e̱hued e̱e̱ʼted ijpakpo ijmanmadikikay. 


text:
Kenda Apagbaʼte oaʼnig ijkikay.<pb/>Aratbuta Cristotaj tipe̱e̱hued oʼneonhuahuikaʼdepo onʼtipe̱e̱a̱po. Cristotaj oʼnoknopoenkaʼapo. Apagbaʼte kenpaʼ oaʼuyate. Romayo ijhuaʼapoy, Pabloa oʼnopo̱e̱ʼuyate. 


text:
<pb/>Romayo opudomeytaj eʼmata̱ʼunhuaʼtaʼ ijpakikaʼnigʼa nog aratbutte huakkuru huaʼdik i̱jje̱ʼuy. Jesucristoen huadak huaʼa pe̱e̱hued hua̱e̱ʼeritaj huakkuru huaʼdik i̱jje̱ʼuy. Konige̱po opudomey Roma hua̱e̱ʼeritaj huahuahueʼdik i̱jju̱y. 


text:
Oynayo nogbayaʼ nogbayaʼ ijmanmadikadhuahuikaʼdepo ayaʼ ijkaʼdepo huakkaʼ huabayok ijhueʼda opudomeyere eʼmata̱ʼunhuaʼtaʼ ijpakonhuahuikaʼdepo 


text:
Españayo ijtiakonhuahuaʼpo opudomeytaj ijmata̱ʼi̱kaʼapoy, ijnopo̱e̱y. Opudomeyere eʼdurugpakonhuahuaʼdeʼte doʼtaj menʼtihuapokpo Españayo mentaʼmonaʼ. 


text:
Oyednayo Jerusalényo̱ ijhuaʼapoy. Paiʼda e̱ʼe̱a̱da huamaʼbuy huaknopo̱e̱ʼeritaj huakupe ijtohuaʼapoy. 


text:
Macedonia huaknopo̱e̱ʼeria kenpaʼti Acaya huaknopo̱e̱ʼeria Jerusalényo̱ paiʼda hua̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj huakkaʼ huakupe aʼmanigtaʼmonayaʼpo onʼeretpakpo onʼbayokikameʼte. 


text:
Jerusalénya̱ʼ judío huamaʼbuya huakkuruda Jesucristoen huadak huaʼa Macedonia hua̱e̱ʼeritaj onʼmanbatiaʼpakonhuahuikaʼuyatenok Macedonia judío ehueʼ huaknopo̱e̱ʼeria konig dehueaʼ onʼmaepo Jerusalényo̱ huamaʼbuytaj onʼpakpo huakupe onʼbayokikameʼte. 


text:
Kenda ijkuhuitonpo huakupe Jerusalényo̱ paiʼda huamaʼbuytaj ijbayokuddepo Españayo ijhuaʼpo opudomey Roma hua̱e̱ʼeritaj onta̱ʼunapet. 


text:
<pb/>Jesucristo Huairitaj moknopo̱e̱po Diosen kakikeʼpo doʼtaj boʼtihuapokpo Diostaj diga̱ʼ menʼtionaʼpakikaʼ, egomey. Kenpaʼti Diosen Noki̱re̱ga̱ diʼda moʼe̱a̱ʼnok diga̱ʼda menʼtionaʼpakikaʼ. Dakaʼ oʼnonaʼne, egomey. 


text:
Judeayaʼ oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj Pablotaj yatiokaʼ, Dios, menʼtionaʼpakonhuaʼ. Ken huakupe ijtohuaʼpo ijbayokeʼapoy. Huamaʼbuy Jerusalénya̱ʼ durugteda kaʼdeʼpo menʼtionaʼpakonhuaʼ. 


text:
Dios eʼpaknayo opudomeyenbayo durugteda yo̱kye̱a̱poy. Durugtenanada opudomeytaj onʼtiahuayapone. Opudomeyere ijnopoʼnoeyapoy. 


text:
Oroʼomeyen huidpo, Febe, huadakda o̱ʼi̱kaʼpo Cristoen huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼtihuapokikaʼpo Cencrea huakkaʼ jakyaʼ oʼbatihuapokikaʼ. 


text:
Konig Huairi Cristoa oʼpaknok Febetaj dakaʼ yadeʼikaʼ, konig huamaʼbuy huaknopo̱e̱ʼeritaj ʼuruaʼda onʼbaeʼikaʼnig konigti kentakon yadeʼtiʼ. Febe nogomeytaj doeretaj huakkaʼda boʼtihuapokuynok katepiʼ Febe eʼkaʼte yanʼtihuapokikatiʼ. 


text:
<pb/>Priscila Aquilaere doere Jesucristoen huadak huaʼa oʼmanbatiaʼpakikaʼpo oʼmanmadikikaʼuy. Priscilataj Aquilataere doʼhua saludos ijmanigdiktaʼmonay. 


text:
Doʼtaj onʼtiokaʼpo moʼbueyayʼuyne. Konige̱po kenomeytaj dakitiaʼ ijmanikay. Kenpaʼti ayaʼ judío ehueʼ hua̱e̱ʼeri huamaʼbuya dakiti onʼmanikaʼ. 


text:
Huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy huidpoere Priscila Aquilaereen jakyo Apagbaʼ aʼpe̱e̱yaʼpo o̱gkupopakikaʼpo kenomey huamaʼbuytaj huidpotaere saludos ijmadiktaʼmonay. Epeneto huabokerek o̱ʼe̱po, Acaya huadaribayo hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po huakkuruda Jesucristotaj oʼnopoʼkoreaʼpo oknopo̱e̱ʼuyate. Huadiʼda Epenetotakon saludos ijdiktaʼmonay. 


text:
Doʼhued aratbut Andrónico Juniastaere saludos ijmadiktaʼmonay. Doere huabakuda̱ʼ jakyo o̱ʼneʼuy. ʼUrunanada huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne. Cristoen huamataʼmonaʼeria dakaʼ oʼmatinopo̱e̱y. Doʼhua Jesucristotaj oknopo̱e̱hued e̱e̱ʼted huakkuruda Jesucristotaj oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. 


text:
Urbanotaj saludos ijdiktaʼmonay. Urbano oroʼere Jesucristotaj oʼnigpe̱i̱kaʼpo oʼmanmadikikay. Kenpaʼti diʼda Estaquistaj saludos ijdiktaʼmonay. 


text:
Apelestaj saludos ijdiktaʼmonay. Apeles huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po paiʼda eʼnopoʼe̱a̱da Cristotaj oknopo̱e̱batikhueʼ o̱ʼu̱y. Kenpaʼti Aristóbuloen huabettaj saludos ijmadiktaʼmonay. 


text:
Herodión doʼhued aratbut o̱ʼe̱. Herodióntaj saludos ijdiktaʼmonay. Kenpaʼti Narciso keʼnen huabettaere saludos ijmadiktaʼmonay. Huairi Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne. 


text:
Ettoneʼ huidpo Trifena Trifosataere saludos ijmadiktaʼmonay. Kenomeya̱ Huairi Jesucristotaj onʼnigkikaʼ. Kenpaʼti huadiʼda huidpo Pérsidataj saludos ijdiktaʼmonay. Pérsida huakkaʼ Huairi Jesucristoen oʼnigkikaʼuyate. 


text:
Rufo huabokerektaj saludos ijdiktaʼmonay. ʼUruaʼda huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱. Ayaʼada onʼtinopo̱i̱kaʼ. Rufoen hua̱ye̱taj saludos ijdiktaʼmonay. Keʼna konig doʼhued hua̱ye̱onigti meʼta̱i̱kaʼuy. 


text:
Asíncritotaj saludos ijdiktaʼmonay. Flegontetaj Hermastaj Patrobastaj Hermestakon saludos ijmadiktaʼmonay. Kenomeyere huaknopo̱e̱ʼeritaj saludos ijmadiktaʼmonay. 


text:
Filólogotaj, Juliataj, Nereotaj Nereoen huamaʼbuytaj, Olimpastaj huaknopo̱e̱ʼeri kenomeyeretaj saludos ijdiktaʼmonay. 


text:
<pb/>Huayahuaya diʼda yanʼmaeʼpo huayahuaya yanʼbatodurugpakikaʼ. Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼere nog huakkaʼ jak nog huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeri huaknopo̱e̱ʼeria saludos onʼmadiktaʼmonaʼ. 


text:
<pb/>Keyoj ijjay. Namaʼda huamanmadikaʼeria opudomeytaj namaʼda eʼmanmadikaʼtaʼ onʼpakikaʼ. Onteʼti huerettaʼda oknopo̱e̱hueʼdik moʼe̱a̱petpiʼ, namaʼda bokikaʼapetpiʼ. Buttida eʼmanmadikaʼ moknopo̱e̱deʼuy. Kenomey namaʼda onʼmanmadikaʼnok yanʼbakhuaʼ. Kenomeytaj pe̱e̱hueʼ yanikaʼ. 


text:
Kenomey namaʼda huamanmadikaʼeri oroʼomeyen Huairi Jesucristotaj nigpe̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼpo kenpaʼda huataʼda oʼderetpakpo o̱gkikaʼ. Namaʼda konig ʼuruda huadik onʼbatiaʼpakpo onʼmanmadikaʼpo Cristoen ʼuruda huaknopo̱e̱ʼeritaj namaʼda monaʼnok kenomey namaʼda huamanmadikaʼeritaj pe̱e̱hueʼ yanikaʼ. 


text:
Opudomeya̱ Huairi Jesucristotaj ʼuruaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼ ayaʼ huaknopo̱e̱ʼeriada nogya̱ʼ nogya̱ʼ moʼtinopo̱e̱ne. Konige̱po ijdurugpaki. Opudomey huadakyoʼ aʼkikayʼ dakaʼ moʼnopo̱i̱kaʼnok kenda ijpaki. Kenpaʼti dakhueaʼ aʼkayʼ nopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼnok kenda ijjeretpaki. 


text:
Dios Huamanoeya̱ʼeria boʼtihuapoknok i̱da totoʼ namaʼda huaaʼeria onteʼti engaña o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱pone. Huairi Jesucristoa dakaʼ opudomeytaj mogkikeʼ. 


text:
<pb/>Timoteoa doere huabaaʼeri saludos moʼdiktaʼmonaʼne. Kenpaʼti doʼhued aratbut Lucio Jasónere Sosípatererea saludos moʼdiktaʼmonaʼne. 


text:
<pb/>Do Tercio in Pabloen berobaʼte ijtamadoyaʼpo Jesucristo oʼpaknok doʼhuakon saludos onʼdiktaʼmonaʼne. 


text:
<pb/>Gayoen jakyo do Pablo i̱ji̱kay. Gayoen jakyo huaknopo̱e̱ʼeria aʼbatadiʼkeayaʼpo onʼbakudikaʼpo, Gayoa saludos boʼhuaaʼne. Erasto huakkaʼ jakyo huakupe huato̱e̱ʼeria saludos moʼdiktaʼmonaʼne. Kenpaʼti huamaʼbuy Cuartoa saludos boʼhuaaʼne. 


text:
Ayaʼ opudomey huaknopo̱e̱ʼeritaj Huairi Jesucristoa dakaʼ mogkikeʼ. Diostaj Jesucristotaere dakiti moʼdaʼikaʼ Pabloa oaʼuyate. 


text:
<pb/>Dios ʼurunanada o̱ʼe̱. Teynanada o̱ʼe̱. Konig teyda kanoknopo̱i̱keʼpo opudomeytaj Diosa boʼtihuapokikeʼ. Jesucristoen huadak huaʼa oknopo̱e̱ʼdik yanikaʼ kenpaʼti nopoʼkoreaʼdik yaneʼ ijmanaʼikaʼuy. Kenpaʼti Jesucristoen huadik ijmanmadikikaʼuy. Dios huadari kahueda̱ded Cristotaj ijtaʼmonaʼapoy Diosayoʼda huanopoyaʼda oʼnopo̱i̱kaʼuyate. 


text:
Jesucristoen huadak huaʼa Apagbaʼ huamanbatiaʼpakeria onʼmanbatiaʼpakikaʼuyatenig oy Diosa moʼnopo̱e̱a̱ʼdene. Oy ayaʼbayaʼda aratbut nogya̱ʼ nogya̱ʼ onʼmape̱e̱depo oʼnoknopo̱e̱de. Kenda yanʼmanopo̱e̱ʼ Diosa oʼmanaʼuyate. Diosnayo oʼnoeonhuahuikaʼ. Ayaʼda aratbut nogbayaʼ nogbayaʼ kanoknopo̱i̱keʼ kanigpe̱i̱keʼ Diosa Jesucristoen huadak huaʼa oʼmanopo̱e̱a̱ʼde. 


text:
<pb/>Dios nogtida Huairi o̱ʼe̱. Diosayoʼda ayaʼnanada oʼnopo̱e̱. Jesucristotaj oknopo̱e̱po “Dios ʼuruda o̱ʼe̱. Kenpaʼda huadaknanada o̱ʼe̱.” Monʼbatiaʼpakikaʼ. “Dakiti, Dios,” moʼnonikaʼ.<pb/>


text:
Pablo do i̱jje̱y. Diosen i̱jje̱po Diosen huanabaʼ Diosenyoʼda ijkikay. Jesucristoa meʼtaʼmonaʼuyne. Diosen huabaktieʼeaʼeritaj buttida huaʼa kamaknopo̱e̱ʼpo nogi̱ti nogi̱ti buttida huaʼa kamaknopo̱e̱ʼpo kenpaʼti ka̱gkikeʼpo Jesucristoa meʼtaʼmonaʼuyne. Diosen huabaktieʼeaʼeri Diosere kurudyo̱ onʼnoeonhuahuikaʼapo. Kenda Diosen huabaktieʼeaʼeritaj dakaʼ kamanopo̱e̱ʼpo Jesucristoa meʼtaʼmonaʼuyne. Diosere huaknopo̱e̱ʼeri onʼnoeonhuahuikaʼapo Diosa oaʼuyate. Huadari kuruderetaj kahued Diosa kenda oaʼuyate. Diosnayo da ahueʼdik o̱ʼe̱. 


text:
Oyda Diosa eʼmanoeanhuahuikaʼ huaʼa eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ oʼpakpo, Diosen buttida huaʼa yamanbatiaʼpak. Diosa menaʼuyne. Dios oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ huanopoʼyareaʼeri moʼta̱e̱ne. 


text:
In berobaʼ oʼnigmadoyaʼne, Tito. Doʼa Jesucristoen huadak huaʼa eʼmanbatiaʼpakte iknopo̱e̱ʼuypo doʼhuedsiʼpo konig i̱ʼe̱ne. Onere Jesucristotaj oknopo̱e̱ne. Apag Dios kenpaʼti Huairi Jesucristoere onʼtaj metinepahuieʼ menopoʼdurugpakeʼ. Jesucristo oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ huanopoʼyareaʼeri moʼta̱e̱ne. Creta hua̱gkutaʼmejyo huaknopo̱e̱ʼeritaj yamaboroaytiʼ yabatihuapok. Pabloa Titotaj onaʼuyate. 


text:
<pb/>Creta hua̱gkutaʼmejyo nogyo̱ nogyo̱ huaknopo̱e̱ʼeri o̱gkupopakikaʼpo aʼtionaʼpakyaʼpo aʼbatadiʼkeayaʼpo Apagbaʼ aʼpe̱e̱yaʼpo o̱gkupopakikaʼ. Kenda doʼhua kahueʼ i̱jje̱ʼuynig yadakeatiʼ kenpaʼti Cretayo huaknopo̱e̱ʼeritaj ayaʼ huairitoneʼtaj oktieʼeaʼhued o̱ʼnenok nog huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ jakyo nogbayaʼ nogbayaʼ Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri huatoneʼ huairi huamanmadikaʼeri yabaktieʼeatiʼ konige̱po Cretayo ontaj o̱ʼeanʼuyne. 


text:
Beʼapiʼ huatoneʼ huairi huamanmadikaʼeri a̱ʼe̱ya̱ʼpo dakyoʼ kikaʼdik kaʼnikeʼ. Huadakda o̱ʼe̱ aratbuta tinopo̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼ. Dakhueaʼ o̱gkaʼ. Beʼapiʼ kenomeytaj bahuaahueʼdik o̱ʼne. Nogtida hua̱to̱e̱ to̱i̱kaʼdik kaʼneʼ. Kenomeyensiʼpokon Cristotaj huaknopo̱e̱ʼ kaʼnikeʼ. Huatoneʼ huairiensiʼpo huadakda o̱gkikaʼnok dakhueaʼ o̱gkaʼ, aratbuta bahuaahueʼdik o̱ʼne. Kenpaʼti huasiʼpoa huaojtaj hua̱ye̱tere onʼnigpe̱i̱kaʼnig onig. 


text:
Huaknopo̱e̱ʼerien huatiokaʼeri huairi Diosen o̱ʼnepo Diosen kikaʼdik o̱ʼne. Huadakda kikaʼdik o̱ʼne. Hua̱ʼenda eʼnopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Kenomeynayo diayhueʼ o̱ʼnikaʼ. Borracho ehueʼ o̱ʼnikaʼ. Huabatuktukeri ehueʼ o̱ʼnikaʼ. Huakupe huapakeri konig engaña huakaʼeri ehueʼ o̱ʼnikaʼ. 


text:
Esoeritaj jakyo kanʼtayeʼpo eʼbaeʼtaʼ onʼpakikaʼ. Kenpaʼti huadak e̱e̱ʼtaʼ onʼpakikaʼ. Huadakda eʼkikaʼtaʼ onʼpakikaʼ. Dakaʼ onʼnopo̱e̱po dakaʼ o̱gkikaʼ. Diosenbaʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. Dakaʼ onʼnopo̱i̱kaʼpo huadakyoʼ o̱gkikaʼ. 


text:
Buttida eʼmanmadikaʼ dakaʼ onʼpe̱e̱depo oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Oʼnoknopo̱e̱po okbatikhueʼdik o̱ʼne. Nog huaknopo̱e̱ʼeri dakaʼ ka̱gkikeʼ ʼurudikda manmadikikaʼdik o̱ʼne. Nogte namaʼda oʼnoknopo̱i̱kaʼnigtaj huatiokaʼ huairia onʼmanmadikaʼpo nopoʼkoreaʼdik ya̱ʼneapetpiʼ. Ken konig huaknopo̱e̱ʼerien huatiokaʼ huairi e̱ʼhua̱e̱ʼ yabaktieʼeaʼ. 


text:
<pb/>Huakkaʼda huamanmadikaʼeri o̱ʼnepo huakkaʼmon judío aratbuttion huamanmadikaʼeri o̱ʼnenigʼa buttida eʼmanmadikaʼ eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ. Namaʼda onʼbatiaʼpakikaʼ. Aratbuttaj namaʼda engaña onʼmagkaʼpo onʼmanmadikikaʼ. 


text:
Onteʼti namaʼda manmadikahueʼ kaʼnikeʼpo i̱ghuaʼda yamanaʼ. Huakkaʼ huakupe menʼyokeʼpo namaʼda eʼmanmadikapaʼ onʼmanmadikikaʼpo huaoj hua̱ye̱ huasiʼpopiʼ Cristotaj jeknopo̱e̱ʼ onʼbatikdemeʼte. 


text:
<pb/>Creta hua̱gkutaʼmejyo hua̱e̱ʼeri huabokerek o̱ʼu̱yate. Huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱po, “Creta aratbut da huaaʼeri o̱ʼnikaʼ. Dakhueaʼ magkikaʼdik o̱ʼnepo dakhueaʼ huakaʼeri o̱ʼne. Kenpaʼda eretbapetaʼ onʼpakpo eʼbaaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ.” Oaʼuyate. 


text:
Buttida oaʼuyate. Konige̱po Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeritaj i̱ghuaʼda yamanikaʼ. Onteʼti dakaʼ Cristotaj kanoknopo̱i̱keʼpo i̱ghuaʼda yamanikatiʼ. 


text:
Judío aratbuten adhueaʼpaneʼtaj namaʼda eʼtiaʼpakonhuahuaʼ kentaj nigpe̱e̱hueʼ kaʼneʼpo oknopo̱e̱hueʼ kaʼnikeʼ. Kenpaʼti Diosen buttida huaʼataj pakhueʼ hua̱e̱ʼeritaj nigpe̱e̱a̱hueʼ kaʼnikeʼ. 


text:
<pb/>Keneri aratbuttaj Diosa oʼbakkahueaʼnok daknopoʼ onʼnopoʼto̱e̱po, ʼurunopoʼ onʼto̱e̱po, katepiʼ onʼnopo̱e̱po huadakda onʼnopo̱e̱po, huadakda o̱gkikaʼapo. Katepiʼ aypo huaenpiʼ bapeʼdik o̱ʼnepo, ayaʼda eʼbapeʼ huadakda o̱ʼe̱. Nogomeynayo dakhueʼda o̱ʼnepo oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼnepo, dakhueʼda o̱gkikaʼ dakhueʼda onʼnopo̱i̱kaʼ kenpaʼti katepiʼ huadak dakhueʼpiʼ o̱ʼe̱a̱ʼ nopoenkahueʼda o̱ʼnikaʼ. 


text:
“Diostaj yoknopo̱e̱y.” Namaʼda oʼnonaʼnigʼa dakhueaʼ o̱gkikaʼpo Diostaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenigtaj aratbuta matinopo̱e̱ʼdik o̱ʼnikaʼ. Konig dakhueʼda ta̱hui̱ri̱gda onʼmake̱po dakhueʼda o̱ʼnikaʼ nog aratbuta matinopo̱e̱ʼdik o̱ʼnikaʼ. Diosbaʼtaj nigpe̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼpo katepiʼ huadak kahueʼdik o̱ʼnikaʼ.<pb/>


text:
Huaknopo̱e̱ʼeri huadakda ka̱gkikeʼ Diostaj durugpakaʼdik kaʼneʼ Diosen buttida huaʼa yamanmadikikaʼ. 


text:
Toneʼbokerek huakkaʼ huamaiʼhue̱ mayhueʼ yanikaʼ. Dakaʼ ya̱gʼkikaʼ. Huadakda ya̱gʼkikaʼ, dakaʼ yannopo̱i̱kaʼ, ʼuruaʼda ya̱gʼkikaʼ, Cristotaj dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ, Diostaj diʼ yanikaʼ. Ayaʼtada diʼ yanikaʼ. Aratbuta dakhueaʼ e̱gkaʼnayo i̱da diayhueʼ yaneʼ. Toneʼbokerektaj yamaboroay. 


text:
Ettoneʼ hua̱to̱e̱ʼtaj diʼ kanʼmaikeʼpo, huasiʼpotaj diʼ kanʼmaikeʼpo, dakaʼ kanʼnopo̱i̱keʼpo, huakkaʼda eretpakhueʼ kaʼnikeʼpo, ʼurunopoʼ kanʼnopoto̱i̱keʼpo, jak huasiʼpoere dakaʼ kanʼto̱i̱ke̱ʼpo, hua̱to̱e̱ʼtaj kanʼnigpe̱i̱keʼpo ettoneʼtoneʼa konigda Diosa oʼpaknok dakaʼ kikaʼdik o̱ʼne, mahui̱a̱hueʼdik o̱ʼne, huakkaʼ huamaiʼhue̱ mayhueʼdik o̱ʼne. Ken konig ettoneʼtaj dakaʼ yamaboroay. Ken konig ettoneʼ eʼkikaʼnayo Diosbaʼtaj dakhueʼ huaahueʼdik o̱ʼneapo, kenpaʼti Diosen Huasiʼpo Jesucristotaj dakhueʼ huaahueʼdik o̱ʼneapo. 


text:
<pb/>Toneʼhuabo dakteynopoʼda yanaʼ. Katetapiʼ eʼto̱e̱taʼ eretpakhueʼ yanikaʼ. Dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ, yamaboroayʼikaʼ. 


text:
Ayaʼ ikaʼpo, huadakda yakikaʼ. Dakaʼ iʼkikaʼnok huabokerek ontaj onʼtiahuayikaʼpo konigti huadakda o̱gkikaʼapo. Yamanmadikaʼpo buttida yamanmadikaʼ, huadakda yamanmadikaʼ, dakaʼ yamanmadikaʼ. 


text:
Ontaj dakhueaʼ huaahueʼdik meʼneʼpo dakaʼ yamanmadikaʼ, ayaʼda iʼmanaʼ, huadakda yamanaʼ. Ken kenomey ontaj pakhueʼ o̱ʼnepo, ontaj onʼtibiraʼapo dakhueaʼ huaahueʼdik moʼe̱a̱pone. Ayaʼda huadakda iʼmanmadikaʼnok dakhueaʼ huaahueʼdik moʼe̱a̱pone. 


text:
<pb/>Huanabaʼa huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ yamanaʼ. Huairia ayaʼda enaʼte kenda ya̱gʼkikaʼ, yamanaʼ. Kenda huairi oʼpaknig ka̱gkikeʼ. Huairitaj kejeʼ onahueʼada yanʼnigpe̱i̱kaʼ, yamanaʼ. 


text:
Huairitaj okberehueʼ yanikaʼ yamanaʼ. Huanabaʼ katepiʼ huairien onʼtamato̱e̱po dakaʼnada yanʼtamato̱i̱kaʼ yamanaʼ. Huanabaʼ huaknopo̱e̱ʼeri huairien dakaʼ e̱gkikaʼnayo Dios oroʼomeyen huamanoeanhuahuikaʼerien eʼmanmadikaʼ huaʼa huadakda o̱ʼe̱ ayaʼada onʼnopo̱e̱a̱po. 


text:
<pb/>Ayaʼtada Diosa oʼmatinepahuiʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ oʼmanopoʼyareaʼpo Diosa oroʼomeytaj moʼnopo̱e̱a̱ʼuyne. 


text:
Kenda oʼnopo̱e̱po dakhueaʼ kahueʼdik o̱ʼe̱y oʼnopo̱e̱ne. Kenpaʼti nogtaʼ nogtaʼ katepiʼ eretpakikahueʼdik o̱ʼe̱y oʼnopo̱e̱ne. Oy huadakda noikaʼdik o̱ʼe̱y oʼnopo̱e̱ne Diostaj oʼpakpo nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱y oʼnopo̱e̱ne. 


text:
Diostaj oʼnigpe̱e̱po oroʼomeyen huaboroʼ Diostaj oroʼen huamanopoʼyareaʼeri Jesucristotaj oroʼomeya̱ e̱kpo̱e̱ʼ oʼnigi̱kaʼpo. Eʼtiakte durugda o̱ʼe̱a̱pone. Diosa boʼhuatiakapone monaʼuyne. 


text:
Ayaʼ oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ abakkahueayaʼpo aʼmanopoʼyareayaʼpo Jesucristo oroʼomeytaj moʼnigbueyʼuyate. Oroʼomey Diosen huabetonig aʼmato̱e̱yaʼpo Jesucristo oroʼomeytaj moʼnigbueyʼuyate. Huadakda eʼkaʼ kanʼeretpakeʼpo Jesucristo oroʼomeytaj moʼnigbueyʼuyate. 


text:
<pb/>Kenda yamanmadikikaʼ. Huaknopo̱e̱ʼeri huadak ka̱gkikeʼ i̱ghuaʼda yamanikaʼ. Jesucristo oʼpaknok i̱ghuaʼda yamanikaʼ. Kenomey namaʼda e̱gkaʼnayo “Yanʼnopoʼkoreaʼ Diostaj yanʼnigpe̱e̱ʼ,” ʼuttaʼda yamanaʼ. Dakaʼ ʼuruda e̱ʼhua̱e̱ʼ yamanmadikikaʼ yamanaʼ. Beʼapiʼ dakhueaʼ oaʼ tinopo̱e̱hueʼdik moʼe̱a̱pone.<pb/>


text:
Gobierno huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼpo okkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. Huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri huairitaj yanʼnigpe̱i̱kaʼpo okkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. Katepiʼ huadakda e̱ʼhua̱e̱ʼ ya̱gʼkikaʼpo okkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. 


text:
Beʼtapiʼ gobierno huairitapiʼ dakhueaʼ bahuaaʼpakhueʼ ya̱ʼnepo okkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. Yanʼmanoeya̱ʼikaʼpo okkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. Huayahuaya diʼ yanʼmaikaʼpo okkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. Ayaʼtada dakaʼnada yanʼmatinopo̱e̱ʼ. Creta huaknopo̱e̱ʼeritaj bakkahuehueʼ yaneʼ, yamanaʼ. 


text:
<pb/>Konige̱po aʼnenda Cristotaj oknopo̱e̱hued e̱e̱ʼted oroʼomey konig Diostaj nopoenkahueʼ hua̱e̱ʼeri o̱ʼu̱yne. Diostaj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼuyne. Namaʼda huamanmadikaʼeritaj namaʼda oʼnigpe̱i̱kaʼuyne. Konig katetapiʼ oʼeretpakikaʼpo dakhueaʼ oʼkikaʼuyne. Nogomeytaj dig oʼbahuahuayikaʼuyne. Huayahuaya oʼbahuadiayikaʼuyne. Aʼnenda dakhueaʼda oʼkikaʼuyne. 


text:
Nogoknayo Dios huadakda o̱ʼe̱po oroʼomeyen huatiokaʼeri oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼyareaʼeri o̱ʼe̱po diʼ moʼe̱ne. Konig huakkaʼ diʼ moʼe̱ne. Moʼnopo̱e̱a̱ʼpo moʼnopoʼyareaʼuyne. Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼuyne. “Konig huadak moʼe̱ne,” Diosa monaʼuyne. Katepiʼ huadak oʼkikaʼnok Diosa nopoʼyareahueʼ e̱ʼe̱a̱da moʼtinepahuiʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ moʼnopoʼyareaʼuyne. Oroʼomeyennopoʼ moʼnopoʼkoyoaʼuyne. Konig onteʼti huaboaʼda eʼsiʼpoe̱ʼ Diosa keʼnen Noki̱re̱g boyoʼkeʼuynok oroʼomeytaj kamanopoʼto̱i̱keʼpo boyoʼkeʼuyne. Ken konig huabonopoʼ o̱ʼe̱po Diostaj noeonhuahuikaʼdik o̱ʼe̱a̱pone. 


text:
Oroʼomeyen dakhueaʼ eʼkaʼ Huamanopoʼyareaʼeri Jesucristo moʼnigbueyʼuynok kenpaʼti moʼnigtionaʼpakikaʼnok Diosa oroʼomeytaj moʼnopoʼyareaʼuyne. Oroʼomeytaj keʼnen Noki̱re̱g dakhuapa boyoʼkeʼuyne. 


text:
Dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼpo “Huadak moʼe̱ne,” moneʼpo Diosa huakkaʼ diʼ moʼu̱yne. Huakkaʼ moʼmatinepahuiʼuyne. Konige̱po Diosere oʼnoeonhuahuikaʼapone oroʼomey e̱kpo̱e̱ʼ oʼnigi̱kaʼne. 


text:
<pb/>Kenda onaʼnig buttida o̱ʼe̱. Buttida o̱ʼe̱ dakaʼ yanopo̱e̱po huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ yamanikaʼ. Huaknopo̱e̱ʼeri dakaʼ oʼnoknopo̱e̱po huadaknanada ka̱gkikeʼ i̱ghuaʼda yamanikaʼ. Kenda huadakda o̱gkikaʼpo ayaʼtada huadakda o̱ʼneapo kenpaʼti ayaʼtada onʼbatihuapokapo. 


text:
Namaʼda batiaʼpakhueʼ kaʼnikeʼ, konig huasegada eapaʼ batiaʼpakhueʼ kaʼnikeʼ, adhueaʼpaneʼtaj batiaʼpakonhuahuikahueʼ kaʼnikeʼ, Moisésen huaʼataj dakhueaʼ tiaʼpakhueʼ kaʼnikeʼ. Kennayo dakhueʼnada o̱ʼe̱. 


text:
<pb/>Beʼapiʼ namaʼda eʼmanmadikaʼnayo huaknopo̱e̱ʼeritaj yaʼbapoespakaʼpo “Onteʼti namaʼda manmadikahueʼ ya̱e̱ʼ. Huaknopo̱e̱ʼeritaj poespakahueʼ yaeʼ,” yanaʼ. Batikhueʼ e̱e̱ʼnayo onteʼti “Yabatik,” yanaʼ. Batikhueʼ e̱e̱ʼnayo kentaj yaenpo keʼna onteʼti huaknopo̱e̱ʼeriere kupopakhueʼ ka̱e̱ʼ. 


text:
<pb/>Onte Artemastaj Tíquicotapiʼ ijtaʼmonaʼapoy. E̱kye̱deʼte Nicópolis huakkaʼ jakyo yatiaktiʼ, doʼte yatiaktiʼ. A̱yo̱ Nicópolis jujuʼ hua̱e̱ʼo̱k i̱ji̱kaʼapoy. 


text:
Apolostaj kenpaʼti gobiernoen huaʼa huanopo̱e̱ʼeri Zenastaj huakkaʼ yabatihuapok. Kanhuaʼudhuahueʼpo kenomeytaj aypopiʼ huakupepiʼ katepiʼ onʼpak yabayoktiʼ. 


text:
Nog huaknopo̱e̱ʼerien katepiʼ aypopiʼ ta̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy huadak kanigkikeʼ kenpaʼti kanʼbayokikeʼ. Dakaʼ yamanopo̱e̱a̱ʼikaʼ. Saludos oʼmanigtaʼmonaʼuy Diosa dakaʼ kamagkikeʼ onaʼuyate. 


text:
<pb/>Ayada i̱yo̱ doere o̱ʼnepo saludos oʼmanigdiktaʼmonaʼne. Oroʼomeyen huadiʼda huaknopo̱e̱ʼeritaj saludos yamanaʼ. Diosa ayaʼ opudomeytaj dakaʼ kamagkikeʼ, ken.<pb/>


