# verses

text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo, Sóstene me'ra mɨsâre ãyu dutí'. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra Jesu Cristore ẽho peógɨ marî akawerégɨ niîmi. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨá'karo nohota yɨ'ɨ̂re Jesu Cristo yee kitire werê dutigɨ bese kũúkɨ niîwĩ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'ti pũríre mɨsâ Corintopɨ niirã́re ohâ'. Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórã Õ'âkɨ̃hɨ yaa kurakãharãre ohâ'. Mɨsâ Jesu Cristo me'ra niîrã, Õ'âkɨ̃hɨ yarã niî'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ besékɨ niîwĩ. Niî pe'tirokãharã Jesu Cristore ẽho peórãre tohô besékɨ niîwĩ. Jesu Cristo niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã wiôgɨ niîmi. Tohô niikã́ marî wiôgɨ niîmi. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨsâre ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristore ẽho peórãre wee tamúse niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórã niî yuukã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesére ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niî nu'ku'. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristo yarã niî yuukã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre kɨ̃ɨ yeékãhase niî pe'tise ãyusére o'ôkɨ niîwĩ. Teeré o'ôgɨ, mɨsâre kɨ̃ɨ yeére ãyuró masikã́ weékɨ niîwĩ. Ãpêrãre mɨsâ kɨ̃ɨ yeé kitire ãyuró werê turiakã weékɨ niîwĩ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ “Cristo mɨsâre ãyuró weegɨ́sami”, niîwɨ. Mɨsâ kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́, yɨ'ɨ̂ niî'karo nohota wa'âwɨ mɨsâre. 


text:
Tohô weérã mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ o'osére kɨó pe'okã'. Marî wiôgɨ Jesu Cristo a'tiátehere yuû kueri kurare Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre o'osé dɨ'sá wee'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tutuasére mɨsâre o'ô nu'kugɨsami. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã weé nu'kugɨsami. Teê a'ti ɨmɨ́koho pe'tikã́pɨ tohô weé du'ugɨsami. Tohô weérã marî wiôgɨ Jesu Cristo a'tikã́, bu'îri marirã́ niîrãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere keoró weemí. Kɨ̃ɨ́ta mɨsâre besékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo marî wiôgɨ me'ra ãyuró niî dutigɨ besékɨ niîwĩ. Paulo Corintokãharãre “A'mêri dɨka watítikã'ya” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, Jesu Cristo dutiró me'ra mɨsâre a'tîro niîgɨti. Mɨsâ ni'kâro noho wãkûya. Mɨsâ uúkũse me'ra dɨka watítikã'ya. E'katíse me'ra a'mêri uúkũya. Ni'kâro noho wãkû niisétiya. 


text:
A'tîro werêwã: “Naâ nɨkɨ mehêkã di'akɨ̃ wãkusétiama”, niîwã. Mɨsâ a'tîro uúkũapa'ro: “Ɨ̃sâ Paulo yaa kurakãharã niî'.” Ãpêrã “Apolo yaa kurakãharã”, “Pedro yaa kurakãharã”, tohô niikã́ “Cristo yaa kurakãharã niî'”, niiápa'ro. Tohô weérã no'ó ɨaró wãkû ma'akã'pa'ro. 


text:
Tohô wãkûtikã'ro ɨá'. Marî Cristore ẽho peórã niî'. Tohô weérã ni'kâ kurata niî'. Marîre dɨka waáse marí'. Yɨ'ɨ̂ Cristo meheta niî'. Mɨsa yeé niiátehere kurúsapɨ wẽrî basatiwɨ. “Paulore ẽho peórãre wamê yee no'orosa'”, niî no'oya mariwɨ́. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pãharã́ mɨsâre wamê yeekã, a'tîro niî boopã: “Paulo kɨ̃ɨ̂ wamé me'ra ɨ̃sâre wamê yeewĩ”, niî boopã. Teeré niîrã, yɨ'ɨ̂re ẽho peórã wee boópã. No'opɨákã teeré weetíwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂re Cristo wamê yee dutigɨ kũûtiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre yɨ'rɨóse kiti pe'ere yɨ'ɨ̂re werê dutigɨ o'ôo'wĩ. Teeré werê dutigɨ, masá ãyuró naâ masisé paka me'ra werê dutitiwĩ. Yɨ'ɨ̂ tohô werekã́ maa, Cristo kurúsapɨ wẽrisére wãkûti boopã. Masá yɨ'rɨó no'oti boopã. Õ'âkɨ̃hɨ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ masisére Cristo me'ra masî no'o' niisé niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristo yee kiti a'tîro niî'. Kɨ̃ɨ̂ marîre yɨ'rɨó sĩ'rigɨ, kurúsapɨ wẽrîkɨ niîwĩ. Teeréta Jesu Cristore ẽho peótirã pekâ me'epɨ wa'aáhã a'tîro niîsama kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kere: “Tohô niî ma'akã'ro weé'”, niîsama. Marî kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨó no'o'kãrã pe'e maa Cristo kurúsapɨ wẽrî'ke kiti ãyusé niî'. Tee kití me'ra Õ'âkɨ̃hɨ tutuasére ĩ'yâ no'o'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨre a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Ãpêrã “Ɨ̃sâ masirã́ niî'”, niîrãsama. Naâ tohô “Masî'” niisére pe'tikã́ weegɨ́ti. Naâ tɨ'o masísere tuu mahámi nɨ'kokɨ̃'ti, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. 


text:
<pb/>Tohô weérã “Masî pe'okã'” niirã́ mehô niirã́ tohamá. Tohô niikã́ ãpêrãre naâ wãkusére bu'erã́ kẽ'ra meharóta tohamá. A'ti ɨmɨ́kohokãhasere uúkũ me'rirã kẽ'ra meharóta tohamá. A'té, a'ti ɨmɨ́kohokãhase naâ “Tɨ'o masí'” niisére Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro weesamí. Teeré mehô niisé waro wa'akã́ weesamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tisere masîmi. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãkãharãre naâ tɨ'o masíse me'ra kɨ̃ɨ̂re masikã́ weetíkɨ niîwĩ. A'tîro pe'e ɨákɨ niîwĩ. Naâ Jesu Cristo yee kitire tɨ'órã, naâ ẽho peókã, “Naâre yɨ'rɨógɨti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã pe'e tee kitíre tɨ'órã, “Tohô niî ma'akã'ro weé'”, niî wãkûkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peoátoho dɨporo a'tîro niîsama: “Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra weé ĩ'yokã ĩ'yâ toharãpɨ di'akɨ̃ ẽho peórãti”, niîsama. Judeu masa niîtirã grego masa pe'e kẽ'ra a'ti nukúkãkãharã naâ wãkû me'risere ẽho peóma. 


text:
Ɨ̃sâ pũrikã Cristo kurúsapɨ wẽrî'kɨ yee kitire werê'. Judeu masa teeré tɨ'órã, tɨ'sâtisama. Judeu masa niîtirã kẽ'ra tee kitíre tɨ'órã, “Tohô niî ma'akãrã weemá”, niîsama. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ besé'kãrãre no'ó Judeu masare, Judeu masa niîtirãre Jesu Cristo yee kiti ni'kâro noho niî'. Marî Cristo kurúsapɨ wẽrisé me'ra a'tîro masî': “Õ'âkɨ̃hɨ tutuagɨ́, masî yɨ'rɨagɨ niîmi”, niî'. 


text:
A'ti ɨmɨ́kohokãharã Õ'âkɨ̃hɨ weesére tohô weé ma'asere weeró noho wãkûma. Nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ weesé pe'eta masá masisé nemoró niî yɨ'rɨ nɨ'ka'. Apêye Õ'âkɨ̃hɨ weé'kere tutuâtisere weeró noho ĩ'yâma. Nií wee'. Kɨ̃ɨ̂ weé'ke pe'eta masá weesé yɨ'rɨóro tutuâ nemo'. 


text:
<pb/>Akawerérã, mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ beseátoho dɨporopɨ niiséti'kere wãkûya. Mɨsâ pehêterãkã a'ti nukúkãkãhasere masirã́ niîwɨ. Pehêterãkã wiôrã niîwɨ. Pehêterãkã wiôrã akawerérã niîwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãkãhase masirã́re bopôya dutigɨ naâ “Tɨ'o masítirã niîma” niirã́ nohore besékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ tutuarã́re bopôya dutigɨ tutuâtirã pe'ere besékɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ mehô niirã́ masá yabî no'orãre besékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, wiôrã mehô niirã́ tɨ'ó yã'aato niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ basita Jesu Cristo yarã sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ Cristo me'rata marî masisé kɨó'. Kɨ̃ɨ̂ me'rata taha Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Naâ ãyurã́, yɨ'rɨó no'o'kãrãpɨ niîma”, niî ĩ'yâsami. Marî kɨ̃ɨ yarã́ niî'. Tohô weégɨ marî pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨ wetíkã weékɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weéro Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota niî': “Ni'kɨ́ ‘Ãpêrã yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'ka'’ niî sĩ'rigɨ, niîtikã'ato. Tohô niîro noho o'ôgɨ, marî wiôgɨ pe'ere ‘Tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi, marîre ãyú butia'ro weékɨ niîwĩ’, niiáto”, niî ohâ no'okaro niîwɨ.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werêgɨ ehâgɨ, a'tîro weewɨ́. Pakasé uúkũse di'a me'ra masá naâ masisé me'ra werêtiwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ niîgɨ, a'té di'akɨ̃re wãkû nɨrɨwɨ: “Jesu Cristo yee kiti, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ kurúsapɨ wẽrî'ke di'akɨ̃re werêgɨti”, niî wãkûwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ niîgɨ, mehô niigɨ́ tɨ'ó yã'awɨ. Apé tero yɨ'ɨ̂ tee kitíre keoró werêti boosa' niîgɨ, nara sãákũkãti. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ẽho peókã ɨágɨ, masirã́ uúkũ wɨase me'ra uúkũtiwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ tutuasé, kɨ̃ɨ̂ masisé o'osé me'ra ẽho peoáto niîgɨ uúkũwɨ. Teeré uúkũgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra, Espírito Santo me'ra pe'e ẽho peókã weewɨ́. Mɨsâre masá wãkû wɨaro noho tɨ'ó ẽho peókã ɨatíwɨ. Tohô weégɨ tohô werêwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re masiáto niîgɨ Espírito Santore o'ô'ke niî' 


text:
<pb/>Tohô niîmirã, apé terore ɨ̃sâ a'tîro weé'. Jesu Cristore ãyuró ẽho peórã maa pakasé masisé paka me'ra werê'. Teé masisé paka a'ti nukúkãkãhase meheta niî'. Tohô niikã́ wiôrã a'ti nukúkãkãharã yee meheta niî'. Naâ masisé maatá pe'tirósa'. 


text:
Ɨ̃sâ a'teré uúkũrã, Õ'âkɨ̃hɨ yee pe'ere uúkũrã weé'. Kɨ̃ɨ̂ masisére, masî no'oya marimí'kere, masá neê waro tɨ'otí'kere uúkũ'. A'ti nukúkã weeátoho dɨporo Õ'âkɨ̃hɨ teé ya'yió'kere “A'tîro weegɨ́ti”, niî wãkû yuu tohakɨ niîwĩ. Marîre yɨ'rɨoátehere, marî ɨ'mɨ̂sepɨ niî nu'kuatehere wãkû yuukɨ niîwĩ. Teeréta uúkũ'. 


text:
Neê ni'kɨ́ a'ti nukúkãkɨ̃hɨ wiôgɨ a'teré tɨ'o masítikɨ niîwĩ. Tɨ'o masírã pũrikã, Jesu Cristo marî wiôgɨ ãyú yɨ'rɨagɨre kurúsapɨ wẽhetí boopã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨre a'tîro pe'e ohâ no'o':<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ma'irã́re ãyusé apo yuúkɨ niîwĩ. Naâ ĩ'yâti'ke, naâ tɨ'otí'ke niî'. Naâ neê kã'ró wãkû ma'ati'ke niî', niî ohâ no'o'. 


text:
Teé ãyusé marî masîti'kere Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santo me'ra marîre masikã́ weemí. Espírito Santo niî pe'tise diâsa yɨ'rɨ nɨ'kasere Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ weesére masî pe'okã'mi. 


text:
<pb/>Marî ãpí kɨ̃ɨ̂ wãkusére masí wee'. Kɨ̃ɨ̂ se'saro kɨ̃ɨ̂ wãkusére tɨ'ó yã'asami. A'té weeró noho Espírito Santo se'saro Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ wãkusére masîmi. 


text:
Marî a'ti ɨmɨ́kohokãharã Jesu Cristore ẽho peótirã weeró noho wãkú wee'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre Espírito Santore o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ weeró noho wãkusé kɨó'. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ marîre o'ô'kere masî'. 


text:
Ɨ̃sâ a'teré uúkũrã, Espírito Santo bu'ê'ke ɨseri me'ra uúkũ'. Ɨ̃sâ basi masî mɨhati'ke me'ra meheta uúkũ'. Tohô weérã ɨ̃sâ Espírito Santore kɨorã́ kɨ̃ɨ̂re kɨorã́reta bu'ê'. 


text:
<pb/>Espírito Santore moogɨ́ a'tîro weesamí. Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere, Espírito Santo bu'esére ɨatísami. “Tohô niî ma'akã'ro weé'”, niîsami. Espírito Santo me'ra marî Õ'âkɨ̃hɨ yeere masî'. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂re moogɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yeere “Tohô niîro weé'”, niî tɨ'o masítisami. 


text:
Espírito Santore kɨogɨ́ pe'e niî pe'tise bu'esére “Keoró niîti?” niî bese masí pe'okã'sami. A'tîro weegɨ́re Espírito Santore moogɨ́ pe'e kɨ̃ɨ̂ weesére bese masítisami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Neê ni'kɨ́ marî wiôgɨ wãkusére masîtisami. Neê Õ'âkɨ̃hɨre ‘Tohô ɨá'’, niî dutî masitisami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Tohô niîmikã, marî pe'e Cristo me'ra niîrã, kɨ̃ɨ̂ wãkusére masî'.<pb/>


text:
Akawerérã, mɨsâ Espírito Santore ãyuró yɨ'tirã́ weeró noho niîtiwɨ. Tohô weégɨ mɨsâre diâsasere werê masitiwɨ. A'tîro pe'e weewɨ́. Mɨsâre diâsatise di'akɨ̃re werêwɨ. A'ti nukúkãkãharã Espírito Santore moorã́ weeró noho niî yuukã, tohô weewɨ́. Mɨsâ Cristo yeekãhasere ãyuró ẽho peótiwɨ. Tohô weégɨ mɨsâre wi'marã́re uúkũgɨ weeró noho werêwɨ. 


text:
Wi'marã́ a'tîro weesamá. Õpêri mi'rí du'utírã, õpekṍ di'akɨ̃ mi'risamá. Naâre ba'asére ekatísama. Bu'esé ba'asé ekasé weeró noho niî', niî sĩ'riro weé'. Wi'marã́re õpekṍ mi'óro weeró noho mɨsâre a'tîro weewɨ́. Mɨsâre diâsatise bu'îkãhasere bu'ê wã'kowɨ. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre diâsasere bu'ekã́ maa, masî põo tẽóti boopã. Meharóta ni'kâroakãre yɨ'ɨ̂ diâsasere bu'ekã́, tɨ'otí boosa'. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peótirã weeró noho niî' yuhûpɨ. Mɨsâ a'mêri ɨó'. A'mêri ĩ'yâ sĩ'ri wee'. Tohô weérã Jesu Cristore ẽho peótirã a'ti nukúkãkãharã weeró noho weé'. 


text:
Mɨsâ a'tîro uúkũsa': “Yɨ'ɨ̂ Paulo yaa kurakɨ̃hɨ niî'.” Ãpí “Yɨ'ɨ̂ Apolo yaa kurakɨ̃hɨ niî'”, niísa'. Tohô niîrã, a'ti nukúkãkãharã weeró noho uúkũrã weé'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂, Apolo me'ra ɨ̃sâ mehô niirã́ niî'. Õ'âkɨ̃hɨre da'rá wã'ya ko'terã niî'. Tohô weérã ɨ̃sâre “Naa yaá kurakãharã niî'”, niîtikã'ya. Ɨ̃sâ weresé me'ra mɨsâ marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peówɨ. Ɨ̃sâ nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werêwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ neê waro mɨsâre werê wã'kowɨ. Ni'kɨ́ otegɨ́ weeró noho weewɨ́. Be'ró Apolo mɨsâre bu'ê nemo peokɨ niîwĩ. Otesére akó piô'kɨ weeró noho weékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e teeré pĩ'rí bɨkɨâ mɨhakã weékɨ niîwĩ. Teeré tohô weégɨ, mɨsâre nemoró ẽho peókã weékɨ niîwĩ. Nemoró kɨ̃ɨ̂ ɨaró weekã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
Werê mɨ'ta'kɨ, be'ró kɨ̃ɨ̂re bu'ê siru tuugɨ kẽ'ra ni'kâro noho niîma. Õ'âkɨ̃hɨ naâ nɨkɨre keoró naâ weé'kere wapa yeégɨsami. 


text:
Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ yarã niî'. Kɨ̃ɨ̂re ni'kâro noho da'rá ko'te'. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ da'rarí di'ta weeró noho niî'. Tohô niikã́ wi'í kɨ̃ɨ̂ yeê nɨ'kari wi'i weeró noho niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúse me'ra mɨsâre bu'êgɨ, a'tîro weewɨ́. Wi'í nɨ'kó me'rigɨ weeró noho mɨsâre ãyuró bu'ê nɨ'kawɨ. Ãpêrã mɨsâre bu'ê nemorã, tií wi'ire wee turiá mɨharã weeró noho weérã weemá. Tií wi'ire wee yapá da'reo sĩ'rirã, ãyuró weeró ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨó dutigɨ Jesu Cristore kũûkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨtá masaré yɨ'rɨógɨ niîmi. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre tee kitíre bu'ê nɨ'kawɨ. Neê ãpí, Õ'âkɨ̃hɨ tohô kũû nɨ'ka'ke Jesu Cristo yee kitire dɨka yuú masitisami. 


text:
Wi'iré weérã, a'tîro weé no'o'. Ouro, prata noho me'ra, ɨ̃tâ peeri wapa bɨhɨ́se me'ra yeê bu'i peo no'o'. Ãpêrã yukɨ́ me'ra, pũrî me'ra, ãrɨpagɨ́ me'ra wee masí no'o'. A'té weeró noho ni'kɨ́ ãyusé warore mɨsâre bu'ê boosami. Ãpí mehô niisé maatá pe'tisére bu'ê boosami. 


text:
A'ti ɨmɨ́koho pe'tikã́, Õ'âkɨ̃hɨ naâ nɨkɨre naâ bu'ê'kere bahû yoaropɨ besegɨ́sami. Ni'kɨ́ ourore pekâ me'epɨ beségɨ weeró noho weegɨ́sami. Naâ ãyuró ou yã'âro bu'êpari? niîgɨ, tohô weegɨ́sami. 


text:
Ni'kɨ́ ãpêrãre ãyuró bu'ê turia mɨha'ke niî nu'kukã'rosa'. Ni'kâ wi'i ɨ̃tá wapa bɨhɨ́se me'ra weéka wi'i ɨ̃hɨ̂tiro weeró noho niî nu'kurosa'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ da'rá'kere wapa yeégɨsami. 


text:
Ãpí ãyuró bu'ê turia wã'katigɨ pe'ere kɨ̃ɨ̂ bu'ê'ke pe'tiá wa'ârosa'. Pũrî me'ra weéka wi'i weeró noho ɨ̃hɨ̂ diha wa'ârosa'. Kɨ̃ɨ̂ tií wi'i ɨ̃hɨrí kura du'ti wihá'kɨ weeró noho niîgɨsami. Kɨ̃ɨ yeé niî pe'tise ɨ̃hɨ̂ pe'tia wa'ârosa'. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨtá pekâ me'epɨ wa'â boo'kɨ yɨ'rɨ wetígɨsami. 


text:
Mɨsâre “Õ'âkɨ̃hɨ wi'i weeró noho niî'” niîro, kɨ̃ɨ yarã́ waro niî', niî sĩ'riro weé'. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́re dohórẽ'kã weegɨ́re pekâ me'epɨ bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
<pb/>Mɨsâ basi a'tîro wãkû ma'atikã'ya: “Yɨ'ɨ̂ a'ti ɨmɨ́kohokãharã wãkû wɨaro weeró noho masî yɨ'rɨa'”, niîtikã'ya. A'tîro pe'e niîya. “Neê masîtisa'”, niîya. Tohô uúkũgɨ pũrikãre Õ'âkɨ̃hɨ masigɨ́ waro wa'akã́ weegɨ́sami. 


text:
A'ti ɨmɨ́kohokãharã naâ “Tɨ'o masí'” niisé Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre tohô niî ma'ase niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro niî ohâ no'okaro niîwɨ: “A'ti nukúkãkãharã naâ masisé me'ra ‘Weerã́ti’ niirã́re Õ'âkɨ̃hɨ naâ wãkusére tuu mahámi nɨ'kokã'sami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Apêropɨ kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨre a'tîro ohâ nemo no'okaro niîwɨ: “Marî wiôgɨ a'ti ɨmɨ́kohokãharã wãkusére masîmi. Naâ masisére ĩ'yâgɨ, ‘Mehô niisé niî'’, niîsami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Tohô weérã mɨsâre bu'egɨ́re “Ãpêrã yɨ'rɨóro niîmi”, niîtikã'ya. “Yɨ'ɨ̂ Paulo yaa kurakɨ̃hɨ niî'”, niîtikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró wa'akã́ ɨágɨ, a'tîro weékɨ niîwĩ. Niî pe'tisere o'ôkɨ niîwĩ. 


text:
Yɨ'ɨ̂re, Apolore, Pedrore mɨsâre wee tamú dutigɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô niikã́ a'ti nukúkãkãhasere, marî katisére o'ôkɨ niîwĩ. Apêye, wẽrîka be'ro katî nu'kuatehere o'ôkɨ niîwĩ. Niî pe'tise mɨsa yeé niî'. 


text:
Ɨ̃sâre mɨsâ a'tîro wãkuró ɨá'. “Cristore da'rá wã'ya ko'terã niîma”, niiró ɨá'. Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti too dɨpórokãharã masîti'kere werê ko'terã niî'. 


text:
Mɨsâ yɨ'ɨ̂re “Paulo Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere ãyuró da'ramí” niikã́ ou niîtikã, neê wãkû ke'ti wee'. Meharóta wiôrã naâ bese wɨáropɨ miáakã kẽ'rare, wãkû ke'ti wee'. Yɨ'ɨ̂ basi kẽ'ra besé wee'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ da'rasére yã'âro tɨ'ó yã'atisa'. Tohô niîmigɨ, “Teé ãyú niî'”, niî masitisa'. Marî wiôgɨ di'akɨ̃ yɨ'ɨ̂ weesére besesamí. 


text:
Tohô weérã ãpêrã weé'kere bese yuútikã'ya. Marî wiôgɨre yuû kueya. Kɨ̃ɨ̂ a'tîgɨ, niî pe'tise masá masîti'ke ya'yióropɨ niî'kere bahúrẽ'gɨsami. Masá naâ wãkurópɨ “A'tîro weegɨ́ti” niî'ke kẽ'rare ĩ'yogɨ́sami. Tii nɨmɨ́ niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ naâ nɨkɨ ãyuró weeséti'kere “Keoró ãyuró weewɨ́”, niîgɨsami. 


text:
<pb/>Akawerérã, ãyusére mɨsâre ɨa sãá'. Tohô weégɨ Apolo, yɨ'ɨ̂, ɨ̃sa yeékãhase me'ra mɨsâre wereápɨ. Ɨ̃sâ weeró noho ni'kâro me'ra niiáto niîrã tohô weeápɨ. Ɨ̃sâ weesére ĩ'yâ kũuya. Tohô weérã, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota weerã́sa'. Tii pũrípɨ dutîtise nohore yɨ'rɨó kehosome. Tohô niikã́ “Ɨ̃sâre bu'egɨ́ pe'e masî yɨ'rɨ nɨ'kami mɨsâre bu'egɨ́ yɨ'rɨóro”, niîsome. 


text:
<pb/>Mɨsâ ãpêrã nemoró ãyurã́ nií wee'. Masî yɨ'rɨ nɨ'karã nií wee'. Niî pe'tise mɨsâ kɨosé Õ'âkɨ̃hɨ o'ô'ke di'akɨ̃ niî'. Kɨ̃ɨ̂ o'ôka be'ro niîmikã, too pũríkãre de'ró weérã mɨsâ basi boká'karo weeró noho tɨ'ó yã'ati? 


text:
Mɨsâ a'tîro wãkû': “Niî pe'tise kɨó pe'okã', yẽ'e nohó dɨ'sá wee'”, niísa'. Ɨ̃sâ toopɨ́ niîtiri kura mɨsâ wiôrã masî yɨ'rɨ nɨ'karã weeró noho tɨ'ó yã'asa'. “Niî pe'tise masî pe'okã'”, niísa'. Tohô niîrã, ɨ̃sâre wee tamúro ɨatírã weeró noho niîrã weésa'. Mɨsâ diakɨ̃hɨ́ta wiôrã niikã́ pũrikãre, ãyú yɨ'rɨa boosa'. Ɨ̃sá kẽ'ra mɨsâ me'ra wiôrã niî tamu boosa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'tîro pe'e tɨ'ó yã'a'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre Jesu Cristo bese kũú'kãrãre niî pe'tirã dokapɨ mehô niirã́ kũû'karo weeró noho tɨ'ó yã'a'. Ɨ̃sâ wẽhé kõ'a no'oahã weeró noho niî'. Niî pe'tirã, a'tí di'takãharã, ɨ'mɨ̂sekãharã ɨ̃sâ pi'etíkã ĩ'yâsama. 


text:
Cristo yee kitire werekã́, a'ti nukúkãkãharã ɨ̃sâre “Tɨ'o masítirã niîma”, niîsama. Mɨsâ pe'e “Cristo yee kitire masî pe'okã'”, niísa'. Ɨ̃sâ mɨsâ ĩ'yakã́ta, tutuá wee'. Mɨsâ pũrikã “Ɨ̃sâ tutuarã́ niî'”, niísa'. Masá ɨ̃sâre mehô niirã́ weeró noho ĩ'yâkã'ma. Mɨsâ pe'ere wio pesáse me'ra ĩ'yâsama. 


text:
Neê waropɨta ɨ̃sâ pi'etí nɨ'kawɨ. Ni'kâroakã kẽ'rare tohôta yapatíkã'. Ɨhá boâ', ako wɨó', su'tí moó'. Masá ɨ̃sâre tãrapéma. Wi'í ɨ̃sa yaá wi'i waro moó'. 


text:
Ɨ̃sâ ba'â sĩ'rise nohore, ɨ̃sâ su'tí sãyâ sĩ'rise nohore duú sĩ'rirã, a'tîro weé'. Ɨ̃sâ basi ɨpɨ́tɨ da'rá pi'etí'. Masá ɨ̃sâre yã'âro uúkũkã, naâre ɨ̃sâ pe'e “Ãyuró wa'aáto”, niî sẽri basá'. Ɨ̃sâre yã'âro weekã́, tohô tɨ'ó yã'akã'. 


text:
<pb/>Masá ɨ̃sâre yã'âro uúkũkã, naâre ãyuró me'ra apó me'rikã'. A'ti ɨmɨ́kohokãhase naâ kõ'â'ke, naâ ɨatísere weeró noho ɨ̃sâre ĩ'yâma. Neê waropɨ tohô yabî nɨ'ka'kãrã meharóta yabî nu'kuma taha. 


text:
Mɨsâre bopôya dutigɨ meheta ohâ'. Mɨsâre ma'ígɨ, yɨ'ɨ̂ põ'rare weeró noho keoró wãkukã́ ɨágɨ werê me'rikã'. 


text:
<pb/>Mɨsâ pãharã́ pɨámukãsetiri mil Cristo yee kitire bu'erã́ kɨo masí'. Tohô pãharã́ kɨotá basiómikã, ni'kɨtá niîsami mɨsâre werê mɨ'ta'kɨ. Teé Jesu Cristo masaré yɨ'rɨógɨ a'tîkɨ niîwĩ niisé kitire yɨ'ɨ́ta werê mɨ'tawɨ. Mɨsâ tee kitíre tɨ'órã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nɨ'kawɨ. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ mɨsâ pakɨ weeró noho niî'. Mɨsá kẽ'ra yɨ'ɨ̂ põ'ra weeró noho niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ teeré ɨa sãágɨ, Timóteore mɨsâ tiropɨ o'ôo'gɨ weé'. Kɨ̃ɨ̂re ma'í'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niîmi. Marî wiôgɨ yeere keoró weé nu'kumi. Yɨ'ɨ̂ Cristore ẽho peógɨ weesétisere kɨ̃ɨ̂ mɨsâre werêgɨsami. Yɨ'ɨ̂ niî pe'tirã Cristore ẽho peórãre, niî pe'tiropɨ niirã́re werê'ke nohoreta werêgɨsami. 


text:
Ni'karérã mɨsâ a'tîro wãkúsa': “Ɨ̃sâ ãpêrã nemoró ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niísa'. Teeré niîrã, “Paulo a'tîsome”, niî wãkúsa'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ pe'e “Õ'âkɨ̃hɨ ɨakã́, maatá mɨsâ tiropɨ wa'âgɨti”, niî wãkû'. “Toopɨ́ wa'âgɨ, naâ tohô niî uúkũrãre ĩ'yâgɨti”, niî'. Teé se'sarore ĩ'yâsome. “Naâ Õ'âkɨ̃hɨ tutuasé me'ra weetí naa? niî ĩ'yâgɨti”, niî'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niisé a'tîro niî'. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra weekã́ ɨamí. Uúkũse ɨseri me'ra di'akɨ̃ yɨ'tikã́ ɨatími. 


text:
Yẽ'eré ɨasarí mɨsa? Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'âgɨ, yã'âro weesé wapa mɨsâre tu'tikã́ ɨasarí? Ou ãyuró weesé wapa pe'e ma'isé me'ra werê me'rikã ɨasarí nee?<pb/>


text:
Mɨsa yeé kiti a'topɨ́ bɨsɨ̂ tɨo'. Teeré tɨ'ógɨ, tɨ'o mariáwɨ. A'tîro tɨ'ó'. Ni'kɨ́ mɨsâ me'rakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ nɨórẽ'kore e'mâ, nɨmôtiapɨ'. Tohô weesére Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirãpɨta neê weetíma. Yã'â yɨ'rɨa'. 


text:
Mɨsâ “Ãpêrã nemoró ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîti yuhûpɨ? Bɨhâ wetiro noho o'ôrã, mɨsâ bɨhâ wetitiapa'ro. Bɨhâ wetirã pũrikã, kɨ̃ɨ̂re kõ'â boopã. Mɨsâ me'ra nerê nemo dutiti boopã. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'topɨ́ niîmigɨ, yɨ'ɨ̂ wãkusé me'ra mɨsâ tiropɨ niîgɨ weeró noho tɨ'ó yã'a'. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ yã'âro weegɨ́re mɨsâ me'ra niigɨ́re “Kõ'aró ɨá'”, niî toha'. 


text:
Marî wiôgɨ Jesu Cristo dutiró me'ra mɨsâre nerê duti'. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ wãkusépɨ mɨsâ tiropɨ niî tamugɨti. Marî wiôgɨ Jesu kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ tutuasé me'ra mɨsâ tiropɨ niîgɨsami. 


text:
Mɨsâ tohô nerêrã, pakɨ́ nɨórẽ'kore nɨmôtigɨre kõ'âkã'ya. Wãtî kɨ̃ɨ̂ ɨpɨré de'ró weé sĩ'rigɨ weeáto niîrã tohô du'úkã'ya. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ pi'etírosa'. Tohô pi'etígɨ, kɨ̃ɨ̂ yã'âro weesére du'u boósami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weéka be'ro marî wiôgɨ Jesu a'ti nukúkãpɨ a'tîgɨ, kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨógɨsami. 


text:
<pb/>Yã'âro weegɨ́ mɨsâ wa'teropɨ niîsami. Tohô weérã “Ɨ̃sâ pe'e ãpêrã yɨ'rɨóro ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîtikã'ya. Yã'âro weesére niî pe'tirã pẽ'ri peháta wió niî'. Mɨsâ a'tîro niî wɨasere masí weeti? “Pãú weérã bɨkɨáto niîrã fermento wamêtisere moresamá. Naâ kã'roákã moremíkã teé niî pe'tiropɨ se'sâa wa'ása'”, niî no'o'. A'té weeró noho masá naâ yã'âro weesére pẽ'ri pehá wa'âsama. 


text:
Tohô weérã pẽ'ri pehári niîrã, teé yã'asé dohórẽ'sere kõ'âkã'ya. Teeré kõ'ârã, mɨsâ ãyurã́ toharã́sa'. Judeu masa Páscoa bosê nɨmɨ dɨporo pãú bɨkɨasé me'ra moré'kere kõ'âsama. Tií bosê nɨmɨre moreyá marisé di'akɨ̃re ba'âsama. Teé weeró noho mɨsâ a'tîro weerã́sa'. Yã'asé dohórẽ'sere kõ'ârã, pãú moreyá marisé weeró noho toharã́sa'. Ãyurã́ toharã́sa' niîtiro maa, ãyurã́ niî toha'. Cristo kɨ̃ɨ̂ basita marî yã'âro weesére kõ'âgɨ wẽhé no'o tohakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Páscoa niikã́ ovelha naâ wẽhé'kɨ weeró noho niîmi. 


text:
Tohô weérã too dɨpóro yã'âro weeséti'kere du'uró ɨá'. Diakɨ̃hɨ́ wee soóro mariró weesétiro ɨá'. Yã'âro weesétiro mariró niiró ɨá'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ too dɨpóro ohâ mɨ'taka pũripɨ a'tîro ohâwɨ. “Numiâre a'me tãrá baha ke'atirã me'ra ba'pâtitikã'ya”, niî ohâwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ tohô ohâgɨ, “A'ti nukúkãkãharãre ba'pâtiti butia'kã'ya”, niîgɨ meheta weewɨ́. A'ti nukúkãpɨre no'ó ɨaró weerã́ niîma. A'me tãrárã, ɨâri pehase bɨkɨrã, yaharã́, Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã niîma. Yɨ'ɨ̂ tohô niî butia'ka be'ro niikã́ maa, mɨsâ no'ó wa'ârã wa'â boopã. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'tîro pe'e niîwɨ: “No'ó ‘Jesu Cristore ẽho peó'’ niîmigɨ, yã'âro weegɨ́ me'ra ba'pâtitikã'ya. A'me tãrágɨ nohore, ɨâri pehagɨ nohore, no'ó masá naâ yeê'kãrãre ẽho peó ma'agɨ nohore ba'pâtitikã'ya. Tohô niikã́ yã'âro tu'tisé pihagɨre, ke'asé bɨkɨre, yahagɨ́re neê ba'pâtitikã'ya. Neê kã'ró naâ ‘Jesu Cristore ẽho peó'’ niîmirã, yã'âro weerã́ me'ra ba'âtikã'ya”, niîwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peótirãre bu'îri da'ré wee'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basi naâre bu'îri da'rêgɨsami. Mɨsâ pũrikã mɨsâ me'ra niirã́re naâ yã'âro weekã́, bu'îri da'rêya. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota weeyá. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Ni'kɨ́ mɨsâ wa'tero niigɨ́ yã'âro weegɨ́re kõ'â wĩroya”, niîwɨ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re kõ'âkã'ya.<pb/>


text:
Jesu Cristore ẽho peórã naâ me'rakãharã me'ra uarã́ noho a'tîro weesamá. Beserí masa Jesu Cristore ẽho peótirã tiropɨ bese dutírã wa'âsama. Tohô weetíkã'ro ɨá'. Mɨsâ me'rakãharã Jesu Cristore ẽho peórãre bese dutíro ɨá'. 


text:
Mɨsâ masísa'. A'ti nukúkã pe'tíka be'ro Jesu Cristo yarã a'ti nukúkãkãharãre beserã́sama. Mɨsâ a'ti nukúkãkãharãre beserã́sama niîrã, too pũríkãre de'ró weérã a'teákãre bese masí weeti? 


text:
Mɨsâ masí weeti? A'ti ɨmɨ́koho pe'tikã́, marî Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sepɨ niîmi'kãrã kẽ'rare beserã́sa'. Tohô beserã́sa' niîrã, a'ti ɨmɨ́kohokãhase mɨsâ dɨ'sâ soo'ke maa tãhása'. 


text:
A'ti ɨmɨ́kohokãhase mehô niisé me'ra mɨsâ a'mêri uâ'. Teeákã me'ra uârã, a'tîro weé'. Mɨsâ beserí masare “Mehô niirã́ noho niîma” niîmirã, naâ tiropɨ bese dutírã wa'â'. 


text:
A'té maa mɨsâre bopôyato niîgɨ tohô niî'. Mɨsâ wa'teropɨre neê ni'kɨ́ masigɨ́ noho a'teré beseákɨhɨ marí butia'ti? 


text:
<pb/>Niikã́ maa, kɨ̃ɨ̂re bese dutíro noho o'ôrã, Jesu Cristore ẽho peótirã tiro pe'e mɨsâ me'rakãharãre werê sãarã wa'â'. Tohô weekã́ ãyú niîti mɨsâre? 


text:
Mɨsâ basi a'mêri uârã, tohô weé ma'akãrã weé'. Mɨsâre yã'âro weesére tohô tɨ'ó yã'akã, nemoró ãyu boósa'. Naâre werê sãaro noho o'ôrã, naâ yahasére ya'yió sãarã, tohô tɨ'ó yã'akã'ya. 


text:
<pb/>Mɨsâ masí weeti? Yã'âro weerã́ Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'âsome. Mɨsâ no'ó ɨaró wãkû ma'atikã'ya. A'tîro weesétirã, ɨ'mɨ̂sepɨre wa'âsome. Ma'mâ piha no'ó ɨaró a'me tãrá baha ke'atirã noho wa'âsome. No'ó masá naâ yeê'kãrãre ẽho peórã noho wa'âsome. Nɨmôtirã, marâpɨtirã ãpêrãre a'me tãrá baha ke'atirã noho wa'âsome. No'ó ɨmɨá basi yã'âro weerã́ noho, numiâ basi yã'âro weerã́ noho ɨ'mɨ̂sepɨ wa'âsome. 


text:
Tohô niikã́ yaharã́, ɨâri pehase bɨkɨrã noho, ke'asé bɨkɨrã, tu'tisé piharã, wee soóse me'ra yaharã́ Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'âsome. 


text:
Too dɨpóropɨre mɨsâ ni'karérã a'teré tohôta weesétikãrã niîwɨ. Ni'kâroakãre akobohó, dɨka yuú no'o'kãrãpɨ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yarã niî'. Marî wiôgɨ Jesu me'ra, tohô niikã́ Espírito Santo me'ra Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre “Ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Marî ɨpɨ́ Cristo yaa ɨpɨ niî' niisé niî' 


text:
<pb/>Masá a'tîro uúkũ wɨasama: “Marî weé sĩ'risere no'ó ɨaró wee masí'.” Tohôta niî', niîro pe'ea'. Apêye marî weé sĩ'rise marîre wee tamútisa'. Marî ɨaró weégɨ weé' niîgɨ, teeré tohô weé wã'yatikã'ro ɨá'. 


text:
Apêye naâ uúkũ wɨase diakɨ̃hɨ́ niî'. A'tîro niî': “Ba'asé ãyú niî' paâgare. Paâga pe'e ba'â sãakaha niî'.” Õ'âkɨ̃hɨ pe'e a'té pɨáropɨre pe'tikã́ weegɨ́sami. Apêye pe'e diakɨ̃hɨ́ nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨpɨ́ weégɨ, a'me tãrá baha ke'atiatihi ɨpɨre weetíkɨ niîwĩ. Mari yaá ɨpɨ Jesu Cristo ɨaró weeátihi ɨpɨ niî'. Kɨ̃ɨ̂ tii ɨpɨ́ wiôgɨ niîmi. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra marî wiôgɨ yaa ɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re masó'karo nohota marî ɨpɨré masogɨ́sami. 


text:
<pb/>Mɨsâ masí weeti? Mɨsa yaá ɨpɨ, Cristo yaa ɨpɨ me'ra a'mé sɨ'a'. Marî tohô niî' niîrã, Cristo yaa ɨpɨre a'tîro weetá basió wee'. A'me tãrá wapá ta'ago yaa ɨpɨ me'ra tii ɨpɨ́re a'mé sɨ'ota basió wee'. 


text:
Masí weeti? Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Ɨmɨ́, numiô me'ra niîgɨ, naâ pɨárã niîmirã, ni'kâ ɨpɨ weeró noho tohasamá”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Tohô weérã mɨsâ yã'agó me'ra niîrã, yã'arã́ tohása'. Koô me'ra ni'kâ ɨpɨ tohárã weésa'. 


text:
Ni'kɨ́ Jesu Cristo marî wiôgɨ me'ra a'mé sɨ'agɨ pe'e maa, naâ pɨárãpɨta ni'kâ ɨpɨ tohá, ni'kâro noho wãkusé kɨosamá. 


text:
<pb/>Neê ãpêrãre a'me tãrá baha ke'atisere wãkû ma'atikã'ya. Apêye marî yã'âro weesére marî ɨpɨ́ me'ra weetísa'. Marî a'me tãrá baha ke'atirã pe'e, marî ɨpɨ́ dohórẽ'rã weé'. 


text:
Mɨsâ masí weeti? Marîre Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ. Mari yaá ɨpɨ Espírito Santo yaá wi'i niî'. Tohô weérã marî ɨpɨ́ me'ra no'ó ɨaró wee masí wee'. Jesu Cristo marîre ma'ígɨ, kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ wẽrî wapa yeékɨ niîwĩ. Tohô weérã marî ɨpɨ́ me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró pe'e wee masí'. A'tîro weekã́, ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ãyuró wãkûrãsama.<pb/>


text:
Tohô niîmikã, toopɨ́re pãharã́ ãpêrã no'ó ɨaró a'me tãrá baha ke'atisama. Tohô weérã ɨmɨá naâ nɨkɨ nɨmôtiro ɨá'. Numiâ kẽ'ra naâ nɨkɨ marâpɨtiro ɨá'. 


text:
Marâpɨtigo a'tîro niîtikã'ato: “Yɨ'ɨ̂ ɨaró weegóti”, niîtikã'ato. Koô marapɨ́ niî yuukã, “Kɨ̃ɨ̂ ɨaró weegóti”, niiáto. Nɨmôtigɨ kẽ'ra “Yɨ'ɨ̂ ɨaró weegɨ́ti”, niîtikã'ato. Kɨ̃ɨ̂ nɨmó niî yuukã, “Koô ɨaró weegɨ́ti”, niiáto. 


text:
Koô a'tîro weeáto. Koô marapɨ́ koô me'ra niî sĩ'rikã, yɨ'tiáto. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra koôre yɨ'tiáto. Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirã́tirã, tiikése nɨmɨri “Marî wee wɨáro noho weetíkã'rã” niî apóka be'ro pũrikã tohô weetíkã'ato. Sẽrí tu'a ehaka be'ropɨ too dɨpóro niiséti'karo nohota marapɨ́ me'ra, nɨmó me'ra niiáto taha. Tohô weetíkã, wãkû tutuatikã, wãtî mɨsâre yã'âro wee dutí boosami. Ãpêrã me'ra no'ó ɨaró a'me tãrá ma'akã wee boósami. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre a'teré dutî butia'se weeró noho uúkũgɨ meheta weé'. Mɨsâ tohô weé sĩ'rikã, ãyurósa' niîgɨ, tohô niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'tîro wãkû'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâ niî pe'tirãre yɨ'ɨ̂ weeró noho nɨmô marirã́ niikã́ ɨamísa'. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e masa nɨkɨ́re naâ weé põo tẽoátehere kũûkɨ niîwĩ. Ãpêrãre nɨmô mari dutígɨ ou marâpɨ mari dutígɨ kũûkɨ niîwĩ. Ãpêrã pe'ere nɨmôti dutigɨ, marâpɨti dutigɨ kũûkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Ni'kâroakã mɨsâ nɨmô marirã́re, marâpɨ marirã́re, wapê wi'ia numiare niîgɨti. Mɨsâ yɨ'ɨ̂ weeró noho nɨmôtitikã, marâpɨtitikã, ãyú niî'. 


text:
Ɨmɨá numiâ me'ra niî sĩ'rirã põo tẽótirã noho nɨmôtiato. Numiâ kẽ'ra meharóta marâpɨtiato. Naâ nɨmôtikã, marâpɨtikã, nemoró ãyú'. Naâ numiâ me'ra, ɨmɨá me'ra niî sĩ'rirã, pi'etítikã'ato. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ marâpɨtirãre, nɨmôtirãre a'tîro dutî'. A'té marî wiôgɨ dutisé niî'. Yɨ'ɨ̂ teeré werê turia'. Numiô koô marapɨ́re kõ'âtikã'ato. 


text:
Kõ'âgo pũrikã, ãpí me'ra nɨórẽ'tikã'ato. Marapɨ́ niîmi'kɨ me'ra apotígo, ni'kotá tohaáto. Ɨmɨ́ kẽ'ra meharóta kɨ̃ɨ̂ nɨmoré neê kõ'âtikã'ato. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ nɨmó niî'ko me'ra apotígɨ, meharóta tohaáto. 


text:
<pb/>Ãpêrã maa, yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo bese kũú'kɨ niîgɨ, yɨ'ɨ̂ wãkusére a'tîro niîgɨti. Teé wãkusé marî wiôgɨ yɨ'ɨ̂re bu'ê'ke meheta niî'. A'tîro niîgɨti. Ni'karérã mɨsâ Jesu Cristore ẽho peótigore nɨmôti boosa'. Koô mɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'ku sĩ'rikã, kõ'âtikã'ya. 


text:
Naâ mɨsâ me'ra niî yuukã Õ'âkɨ̃hɨ naâre ãyuró weesamí. Tohô weérã mɨsâ põ'ra Jesu Cristore ẽho peótirã põ'ra weeró noho niîtisama. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ põ'rare ãyuró weesamí. 


text:
No'ó Jesu Cristore ẽho peótigɨ kɨ̃ɨ̂ nɨmoré kõ'â sĩ'rigɨ noho pe'e kõ'aáto. Jesu Cristore ẽho peótigo kẽ'ra koô marapɨ́re kõ'â sĩ'rigo noho kõ'aáto. Õ'âkɨ̃hɨ marî ãpêrã me'ra a'me kẽése mariró niisétikã ɨamí. Naâ kõ'â sĩ'rikã, ãyurósa'. 


text:
Kõ'â no'ogo “Yɨ'ɨ̂re kõ'âtikã, yɨ'ɨ̂ marapɨre Jesu Cristore ẽho peókã wee masí boopã”, niîta basió wee'. Kõ'â no'ogɨ kẽ'ra “Yɨ'ɨ̂re kõ'âtikã, yɨ'ɨ̂ nɨmore Jesu Cristore ẽho peókã wee masí boopã”, niîta basió wee'. 


text:
<pb/>Tohô niîmikã, a'teré yɨ'ɨ̂ niî pe'tirokãharã, Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre dutî'. Mɨsâ nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre neê waro beserí kura niiséti'karo nohota a'tóka tero kẽ'rare niisétiro ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨré õ'rekɨhɨ́ yapa kasero yehê kõ'a no'o'kɨre bese boósami. Kɨ̃ɨ̂re besekã́, meharóta yehê kõ'a no'o'kɨ niiáto. No'ó yehê kõ'a no'oti'kɨre besekã́ kẽ'rare, meharóta yehê kõ'a no'oti'kɨ niiáto. 


text:
Yehê kõ'a no'o'kɨ, yehê kõ'a no'oti'kɨ niisé wapa marí'. Õ'âkɨ̃hɨ dutisére weesé pe'e wapatí yɨ'rɨ nɨ'ka'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ da'rá ko'terãre bese boósami. Tohô besekã́, mɨsâ da'rá ko'tesere wãkû ke'titikã'ya. Apé tero mɨsâre mɨsâ wiôrã wiháa dutirãsama. Ãyú niî'. Naâ tohô niikã́ta, wiháa bakeo'ya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peó dutigɨ mɨsâre besékɨ niîwĩ. Mɨsâre besé nɨ'kaka terore da'rá ko'terã niî'kãrã niîwɨ. Ni'kâroakã maa a'tîro niî'. Tohô da'rá ko'terã niîmirã, Jesu Cristo yarã niî tĩharã, da'rá ko'tesere wiháa'kãrã weeró noho niî'. Kɨ̃ɨ yeékãhasere da'rá'. Ãpêrã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ besé nɨ'kari kurare da'rá ko'tetirã niîkãrã niîwã. Ni'kâroakã maa Jesu Cristore da'rá ko'terã weeró noho niîma. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ma'ígɨ, kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ Jesu Cristo wẽrisé me'ra wapa yeékɨ niîwĩ. Tohô weérã masaré da'rá ko'terã weeró noho niîtikã'ya. 


text:
<pb/>Nɨmô marirã́, marâpɨ marirã́ pe'e maa Jesu Cristo dutisé marí'. Tohô niîmigɨ, no'ó yɨ'ɨ̂ basi wãkusé kã'ró mɨsâre werêgɨti. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ẽho peó masi'. Marî wiôgɨ yɨ'ɨ̂re pahá yã'a yuukã tohô wee masí'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'tîro wãkû'. A'tóka tero pehé pi'etíse niî'. Tohô weérã nɨmô marirã́ niî'kãrã nɨmôtitikã'ya. 


text:
Mɨsâ nɨmôtirã, Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã meheta weé'. No'ó nu'mió kẽ'ra marâpɨtigo Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kago meheta weemó. Tohô niîmiro, katirí ɨmɨ̂kohore pehé pi'etíse niî'. Yɨ'ɨ̂ naâ tohô pi'etísere ɨa sãátimisa'. Tohô weégɨ a'teré werê'. 


text:
<pb/>Akawerérã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre a'tîro niî sĩ'risa'. A'tóka tero pehé pi'etíse niî'. Nemoró yã'âro wa'aátoho kã'ró dɨ'sá'. Ni'kakã́ me'ra nɨmôtirã, nɨmô marirã́ weeró noho tɨ'ó yã'aya. Mɨsâ nɨmosã́ numiare wãkû nɨrɨro noho o'ôrã, Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere wãkû nɨrɨ dutiro, tohô wa'â'. 


text:
Dɨhasé wã'a utirí masa bɨhâ weti dohatikã'ya. No'ó e'katírã noho e'katí dohatikã'ya. Mɨsâ apeká duusére mɨsa yeé warore weeró noho tɨ'ó yã'atikã'ya. 


text:
<pb/>Mɨsâre wãkû ke'tiro mariró niikã́ ɨá'. Nɨmô marigɨ́ marî wiôgɨ yeekãhasere pũûro wãkû nɨrɨsami. Jesu Cristo ɨasére weé sĩ'risami. 


text:
Nɨmôtigɨ pe'e kɨ̃ɨ̂ nɨmó ãyuró niikã́ ɨágɨ, a'ti ɨmɨ́kohokãhasere wãkû nɨrɨsami. Kɨ̃ɨ̂ nɨmó e'katíkã ɨasamí. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ marî wiôgɨ ɨasé kẽ'rare weé sĩ'risami. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ weé sĩ'rise pɨáro dɨka waá nɨ'kosami. Numiâ kẽ'rare tohôta niî'. Marâpɨ marigó marî wiôgɨ yeekãhasere pũûro wãkû nɨrɨsamo. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró di'akɨ̃ weé sĩ'risamo. Koô wãkusépɨ kẽ'rare kɨ̃ɨ̂ ɨaró wãkûsamo. Marâpɨtigo pe'e koô marapɨ́ ãyuró niikã́ ɨasamó. A'ti ɨmɨ́kohokãhasere pũûro wãkû nɨrɨsamo. Koô marapɨ́ e'katíkã weé sĩ'risamo. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ãyuró wa'aáto niîgɨ ohâ'. Ãyuró niî dutigɨ, marî wiôgɨ ɨaró di'akɨ̃ wee dutígɨ ohâ'. Mɨsâre nɨmôtisere, marâpɨtisere ka'mú ta'agɨ meheta, tohô niî'. 


text:
<pb/>Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ makó mu'yukã́ ĩ'yâgɨ, a'tîro niî boosami: “Yɨ'ɨ̂ makore ãyuró weetísa'. Koô marâpɨtikã, ãyu boósa'”, niî boosami. Tohô niigɨ́ noho numî sooato. Teé tohô weesé neê yã'âro weesé nií wee'. 


text:
Ãpí pe'e “Numî sooro ɨásato”, niîti boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé sĩ'rise kɨ̃ɨ̂re ãyú niî boosa'. “Yɨ'ɨ̂ mako marâpɨtisome”, niî boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, koôre ãyuró wa'ârosa'. 


text:
A'tîro niî'. Makoré marâpɨti duti'kɨ ãyuró weégɨ weesamí. Marâpɨti dutitigɨ pe'e kẽ'ra tootá ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'kasami. A'tîro niî'. A'tóka tero pi'etíse pehé niî'. Tohô weéro marâpɨtitikã, nemoró ãyú niî'. 


text:
<pb/>Marîre dutisé a'tîro niî'. Marâpɨtigo koô marapɨ́ katirí kura kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'ato. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro koô no'ó tɨ'sagɨ́ noho me'ra marâpɨtiato, niî'. Koô marapɨ́ Jesu Cristore ẽho peógɨ niiáto. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pe'e a'tîro wãkû'. Koô opâturi marâpɨtitigo, nemoró e'katí boosamo. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra ãpêrã mɨsâre bu'erã́ weeró noho Espírito Santore kɨó'. Tohô weégɨ tohô uúkũ'.<pb/>


text:
Mɨsâ sẽrí yã'a'kere yɨ'tigɨ́ti. “Wa'îkɨ̃ di'i masá naâ yeê'kãrãre ẽho peórã o'ô'kere ba'aró ɨatí?” niisére yɨ'tigɨ́ti. Mɨsâ “Naâ ẽho peóse yeê'kere wapa marí', teeré masî toha'”, niísa'. Tohôta niî', niîro pe'ea'. Tohô niîrã, a'tîro niîrã weésa': “Ãpêrã yɨ'rɨóro masî yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîrã weésa'. Marî ãpêrãre ma'írã, naâre Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peókã weésa'. 


text:
No'ó “Masî yɨ'rɨagɨ niî'” niigɨ́ noho neê kã'ró masîti butia'kã'sami. “A'tîro weé masiró ɨásato”, niîtisami. 


text:
<pb/>Mɨsâ wa'îkɨ̃ di'i naâ yeê'kãrãre o'ô'ke pe'e a'tîro niî'. Mɨsâ niîro nohota naâ ẽho peóse yeê'ke wapa marí'. Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho niirã́pɨa neê marimá. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨtá niîmi. 


text:
Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã pãharã́ ãpêrã nohore ẽho peósama. Ɨ'mɨáropɨ niirã́re, a'ti nukúkãpɨ niirã́re ẽho peósama. Naâre marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóro weeró noho tɨ'ó yã'asama. “Marî wiôrã niîma”, niîsama. 


text:
Marî pe'e a'tîro masî', Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ ni'kɨtá niîmi. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tise a'ti nukúkãkãhasere bahúrẽ'kɨ niîwĩ. Marî kɨ̃ɨ yarã́ kɨ̃ɨ̂ dutiró weeáhã niî'. Tohô niikã́ Jesu Cristo kẽ'ra ni'kɨtá wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî pe'tise weé no'okaro niîwɨ. Marí kẽ'rare kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô weérã marî kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'rãsa'. 


text:
<pb/>Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã, Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niisére ãyuró masî yɨ'rɨtisama. Naâ too dɨpóropɨ masá naâ yeê'kãrãre ẽho peó'ke bu'iri tohô niîsama. Tohô weérã ni'kâroakãre teé di'ire ba'ârã, a'tîro niîsama: “Teeré ba'ârã, masá naâ yeê'kãrãre ẽho peórã weé'”, niîsama. Tohô weérã ẽho peó tutuatirã ba'ârã, bu'îritirã tɨ'ó yã'asama. Tohô tɨ'ó yã'amirã, tohô ba'âkã'sama. Teé me'ra naâ wãkusére dohórẽ'sama. 


text:
Marî ba'asé, marî ba'âtise kẽ'ra marîre Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peókã weé wee'. Marî ba'ârã, nemoró ãyurã́ wa'âsome. Ba'âtirã kẽ'ra, yã'â butia'rã wa'âsome. 


text:
Tohô niîmikã, ãyuró weeyá mɨsâ. Apé tero mɨsâ no'ó ɨaró ba'â ma'arã, ãpí ãyuró ẽho peó tutuatigɨre dohórẽ' boosa'. 


text:
A'tîro niî'. Mɨ'ɨ̂ “Naâ ẽho peóse yeê'ke wapa marí'” niî masîmigɨ, naâ ẽho peó ba'â wɨaropɨ ba'âgɨ wa'â boosa'. Ãpí ẽho peó tutuatigɨ pe'e mɨ'ɨ̂ tohô weesére ĩ'yâ boosami. Mɨ'ɨ̂ ba'akã́ ĩ'yâgɨ, “Masá naâ yeê'kãrãre ẽho peógɨ weemí. Tohô weesé yã'â niî'”, niî wãkû boosami. Tohô wãkûmigɨ, mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ kũugɨ, kɨ̃ɨ́ kẽ'ra ba'âkã' boosami. Teeré ba'âgɨ, “Yã'âro weégɨ weé'”, niî boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô wãkusé bu'iri mɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re yã'âro weégɨ weé'. Tohô weérã ãyuró weeyá. 


text:
Mɨ'ɨ̂ masîmigɨ ba'âgɨ, ẽho peó tutuatigɨ pe'ere dohórẽ'gɨ weé'. Cristo kɨ̃ɨ́ kẽ'rare wẽrî basakɨ niîwĩ. Mɨ'ɨ̂ ba'asé me'ra mɨ'ɨ̂ akawerégɨre dohórẽ'. 


text:
Marî ba'asé me'ra marî akawerégɨ ẽho peó tutuatigɨre dohórẽ' boosa'. Tohô weerí niîrã, diakɨ̃hɨ́ta ba'âti yɨ'rɨokã'ro ɨá'.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî'. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã weeró noho wee masí'. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra marî wiôgɨ Jesuré ĩ'yâwɨ. Tohô niikã́ mɨsâre marî wiôgɨ kitire werêwɨ. Mɨsâ teeré tɨ'ó ẽho peówɨ. Tohô weérã yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo bese kũú'kɨ niisére masî'. 


text:
Ãpêrã yɨ'ɨ̂re “Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo bese kũú'kɨ meheta niîmi”, niîrã niîsama. Mɨsâ pũrikã tohô niîtikã'ya. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre Jesu Cristore ẽho peókã weewɨ́. Tohô niikã́ mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre ni'kâ kurata nerê ke'akã weewɨ́. Tohô weesé me'ra mɨsâ yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kɨ niisére masî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ bu'esé wapa naâ ba'asé ekakã́, sĩ'risé tĩakã́, yẽ'ê masi'. 


text:
Apêye kẽ'rare yɨ'ɨ̂ ãpêrã Jesu Cristo bese kũú'kãrã, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ akabihírã weeró noho wee masí'. Tohô niikã́ Pedro weeró noho wee masí'. Ni'kó numiô Jesu Cristore ẽho peógore nɨmôti, miáa masi'. 


text:
De'ró wãkûti mɨsa? Ãpêrã Jesu Cristo bese kũú'kãrã kɨ̃ɨ yeé kitire wererã́, da'ratíma. Ɨ̃sâ di'akɨ̃ Barnabé, yɨ'ɨ̂, Jesu Cristo yee kitire wererã́ ba'â kati sĩ'rirã da'rá du'u masitisari? 


text:
Surára kɨ̃ɨ̂ ba'asére kɨ̃ɨ̂ basi wapa yeétisami. Kɨ̃ɨ̂ wiôrã kɨ̃ɨ̂re ekasamá. Ɨ'sêre otegɨ́ tee dɨkáre ba'âsami. Ovelha ko'tegɨ́ kẽ'ra ovelha õpekṍ me'ra weé'kere ba'âsami. 


text:
Yɨ'ɨ̂re “Masá wãkusé di'akɨ̃re werêmi”, niîtikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ Moisé Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Wekɨ̂ trigo ãrɨágɨ, tuu mahámi sɨtɨasami. A'tîro weetíkã'ato. Trigore ba'âri niîrã, ɨsêropɨ tuu sãári be'tore tuu sãátikã'ya” kɨ̃ɨ̂ ba'â sĩ'rigɨ, ba'aáto, niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ teeré niîgɨ, wekɨá se'sarore wãkûtikɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ teeré niîgɨ, ɨ̃sâ kɨ̃ɨ yeé kitire wererã́re bu'ê sĩ'rigɨ tohô niîkɨ niîwĩ. A'tîro niî'. Di'târe se'e kũú mɨ'tagɨ, ãpí trigore ãrɨágɨ naâ otê'ke dɨkare naâ pɨárã dɨka waátehere wãkû yuurã, da'rasamá. 


text:
Ɨ̃sâ mɨsâre Jesu Cristo yee kiti wererã́ oterã́ weeró noho niîwɨ. Otegɨ́ teé otesé dɨkare miîsami. Tohô weéro mɨsâ ɨ̃sâre apêye noho o'okã́, ãyú niî'. 


text:
Mɨsâ ãpêrã marikãre tohô o'ósa'. Ɨ̃sâ pũrikãre tãhása'. “Ɨ̃sâre o'ôya”, niî masi'. Tohô niîmikã, “O'ôya”, neê nií wee'. Tohô niiró noho o'ôrã, su'ti nohó, ba'asé noho moórã, tohô tɨ'ó yã'akã'wɨ. A'tîro wãkûwɨ: “Marî sẽrikã́ pe'ere, Cristo yee kitire ɨatí boosama”, niî wãkûwɨ. Tohô weérã apêye noho marikã ĩ'yârã, tohô tɨ'ó yã'akã'wɨ. 


text:
Mɨsâ masí weeti? Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ da'rarã́ masá Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã ba'asé miíti kũû'kere ba'âsama. Naâ wa'îkɨ̃rãre wẽhé ɨ̃hâ moro peo wɨaropɨ da'rarã́, teé di'ire ba'âsama. 


text:
A'té weeró noho Jesu Cristo yee kiti wererã́ kẽ'rare “Naâ teé da'rasé me'ra wapá ta'a ba'aato”, niîkɨ niîwĩ marî wiôgɨ. 


text:
Tohô niîmikã, yɨ'ɨ̂ neê ni'kâti a'teré niîtikãti. Tohô niikã́ ni'kâroakã kẽ'rare mɨsâre apêye noho o'ô dutigɨ meheta tohô ohâ'. Ɨhá boâ wẽrîmigɨ, mɨsâre werê'ke wapa wapa seésome. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werêgɨ, teeré weresé bu'iri “Ãpêrã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, nií wee'. Teé yɨ'ɨ̂ da'rasé niî'. Yɨ'ɨ̂ teeré werêtikã, yã'âro wa'â boosa'. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ ɨaró me'ra werêgɨ, wapá ta'a boopã. Yɨ'ɨ̂re werê dutisere weégɨ, Õ'âkɨ̃hɨ kũû'kere weégɨ weé'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re wapa yeégɨsami. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werêgɨ, wapá ta'a ba'â masi'. Tohô weetá basiómikã, “Wapa yeéya”, nií wee'. Yɨ'ɨ̂ wapá ta'ase a'tîro niî'. Jesu Cristo masaré yɨ'rɨómi niisé kitire werêgɨ, e'katí'. Teeré werêgɨ, wapa seé wee'. Teeréta yɨ'ɨ̂ wapá ta'a'. 


text:
<pb/>Masaré yɨ'ɨ̂ bu'esére tɨ'oáto niîgɨ a'tîro weé'. Neê ni'kɨré da'rá wã'ya ko'tegɨ niîtimigɨ, niî pe'tirãre da'rá wã'ya ko'tegɨ weeró noho tɨ'ó yã'a'. Pãharã́ Cristo yarã sãhakã́ ɨa sãágɨ, tohô weé'. 


text:
Judeu masa tiropɨ niîgɨ, naâ Jesuré ẽho peókã ɨa sãágɨ naâ weeró nohota niiséti'. A'tîro niî'. Judeu masa Moisé dutisé doka niîma. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re teé dutisé doka niî dutitimi. Mehô naâ Jesu Cristore ẽho peókã ɨa sãágɨ yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâ weeró noho Moisé dutisé doka weeró noho niî'. 


text:
Judeu masa niîtirã kẽ'rare Moisé dutisére masîtirã, naâ Jesu Cristore ẽho peókã ɨa sãágɨ naâ weeró noho niiséti'. Tohô niisétimigɨ, “Õ'âkɨ̃hɨ dutisére weetígɨ niî'”, nií wee'. Cristore ẽho peó tĩhagɨ, Õ'âkɨ̃hɨ dutiséreta weé'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ẽho peó tutuatirã me'ra niîgɨ, naâ Jesu Cristore ẽho peókã ɨa sãágɨ naâ weeró nohota weé'. “Masî pe'okã'”, nií wee'. Tohô weégɨ niî pe'tirãre “Yɨ'ɨ̂ de'ró weekã́ naâ yɨ'rɨ́ sĩ'rimiti naa?” niîgɨ, naâ wee wɨáse nohoreta weeséti'. 


text:
Jesu Cristo yee kitire werêgɨ, naâ tɨ'oáto niîgɨ tohô weé'. Kɨ̃ɨ yeé kiti ãyusé niî'. Yɨ'ɨ̂ niî pe'tirã teeré masikã́ ɨá'. Jesu Cristo naâre yɨ'rɨóse yɨ'ɨ̂ wapá ta'ase niî'. 


text:
<pb/>A'té me'ra mɨsâre werê'. Omá wapá ta'arã niî pe'tirã omasamá. Niî pe'tirã omamírã, ni'kɨtá wapá ta'asami. Mɨsâ teeré masî'. Mɨsá kẽ'ra niî pe'tirã wapá ta'a sĩ'rirã, wapá ta'agɨ weeró noho omayá. Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ o'oátehere wapá ta'a sĩ'rirã, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weeyá. 


text:
Niî pe'tirã naâ omaátoho dɨporo ãyuró omá bu'esama. Tohô weérã naâ keoró ba'âsama. Naâ ɨpɨré dohórẽ'sere weetísama. Naâ pũrî me'ra weéka be'tore wapá ta'a sĩ'rirã, tohô wee yuúsama. Tií be'to maatá boâ diha wa'ása'. Marí kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ ɨatísere, yã'asére du'úrã, Õ'âkɨ̃hɨ yeere weé'. Kɨ̃ɨ̂ o'oátehe wapá ta'a sĩ'rirã, tohô weé'. Kɨ̃ɨ̂ o'osé neê pe'tisomé. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ omagɨ́ weeró noho keoró weé'. Wãkûtimigɨ, tohô weé ma'a wee'. Yɨ'ɨ̂ weeátehere wãkû yuu'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ɨaró di'akɨ̃ weé wee'. Yã'âro ɨâri pehasere weé wee'. Wãkû tutua'. Tohô weetíkã maa, Jesu Cristo yee kitire ãpêrãre werekã́, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re “Ãyuró weewɨ́”, niîti boosami. Ãyusé yɨ'ɨ̂re o'ô boo'kere o'ôti boosami.<pb/>


text:
Jesu Cristore ẽho peórã, mɨsâre a'teré mɨsâ masikã́ ɨása'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ Israel kurakãharã yẽkɨ sɨmɨá me'ra niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ o'ôka kura o'me kurá me'ra naâ dɨporo ɨ'mɨtã́kɨ niîwĩ. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re siru tuúrã, pahirí maa akó sõ'arí maa dekopɨ pẽ'âkãrã niîwã. 


text:
Naâ o'me kuráre siru tuú'kãrã tii maáre pẽ'â'kãrã niî pe'tirã wamê yee no'o'kãrã weeró noho tohákãrã niîwã. Teé me'ra naâ Moisé yarã sãháakãrã niîwã. 


text:
Niî pe'tirã akó Õ'âkɨ̃hɨ o'ô'kere ɨ̃tâgapɨ niî'kere sĩ'ríkãrã niîwã. Cristo ɨ̃tâga akó wiháakaga weeró noho niîmi. Kɨ̃ɨ̂ naâ niî pe'tirãre ko'têgɨ, niî pe'tiropɨ ba'pâti wã'kakɨ niîwĩ. 


text:
Naâre tohô weemígɨ, Õ'âkɨ̃hɨ pãharã́re tɨ'sâtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨ́ nɨ'kakã ĩ'yâgɨ, tohô weékɨ niîwĩ. Teé bu'iri naâ yukɨ́ marirópɨ wa'ârã, pãharã́ boâ baha ke'atikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâre tohô wa'â'ke marîre bu'esé weeró noho niî'. Marîre naâ yã'âro weé'karo weeró noho wee dutítiro tohô wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Tohô weérã ãpêrã naâ yeê'kere ẽho peótikã'ya. Too dɨpórokãharã weeró noho weetíkã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ wekɨ̂ ouro me'ra yeê'kɨre ẽho peórã weé'kere a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Masá ba'â, sĩ'ríkãrã niîwã. Tu'â eha nɨ'ko, naâ no'ó ɨaró bosê nɨmɨ nɨ'kákãrã niîwã.” 


text:
Marî naâ weeró noho no'ó ɨaró a'me tãrá baha ke'atitikã'rã. Naâ marikã tohô weé'ke wapa ni'kâ nɨmɨ vinte e três mil wẽrîkãrã niîwã. 


text:
Naâ marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨre yã'âro uúkũkãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ko'têtimi niîrã, kɨ̃ɨ̂re uakã́ weékãrã niîwã. Marî naâ weé'karo noho weetíkã'rã maha. Naâ marikã teeré weérã, pãharã́ ãyâ kũ'rî wẽhe no'okãrã niîwã. 


text:
Tohô niikã́ mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra naâ weé'karo noho tɨ'sâtirã, niîtikã'ya. Naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ naâre wẽhé kõ'akɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre masî dutigɨ naâre tohô weékɨ niîwĩ. Marî a'tóka terokãharãre a'ti ɨmɨ́koho dɨhâ wã'karo weé'. Õ'âkɨ̃hɨ dɨporókãharãre bu'îri da'rêkɨ niîwĩ. Teé bu'iri da'rê'kere kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ ohâ dutikɨ niîwĩ. Marîre naâ weeró noho yã'âro wee dutítigɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
No'ó “Yɨ'ɨ̂ pũrikã ãyuró ẽho peó', yã'âro weesomé” niigɨ́ noho tɨ'o masíya. Apé tero weégɨ mɨ'ɨ̂ yã'âro wee boósa'. 


text:
Apé tero marî basi yã'âro weé sĩ'risa'. Ou apé tero wãtî marîre yã'âro wee dutísami. Marî di'akɨ̃ mehereta tohô wa'â'. Niî pe'tirãre tohô wa'ása'. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e kɨ̃ɨ̂ “Weegɨ́ti” niî'kere weetíkã weetísami. Kɨ̃ɨ̂ marî yã'âro weé sĩ'rikã, nɨ'kaáto niîgɨ marîre wee tamúsami. Tohô weérã marî yã'âro wee boó'kere weé wee'. 


text:
<pb/>Tohô weérã Jesu Cristore ẽho peórã yɨ'ɨ̂ ma'irã́, mɨsâ naâ yeê'kãrãre ẽho peóropɨ neê wa'âtikã'ya. Teeré neê kã'ró ẽho peótikã'ya. 


text:
Marî põo tẽrírã, sĩ'rirí paa sĩ'riátoho dɨporo Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. Tii paáre sĩ'rírã, Jesu Cristore bu'î peha tamu'. Kɨ̃ɨ̂ marîre wẽrî basagɨ, kɨ̃ɨ̂ diî a'mâ bɨrokɨ niîwĩ. Tohô niikã́ pãugáre dɨka waá ba'ârã, ni'kâ kura, ni'kâ ɨpɨ wa'â'. Teeré ba'ârã, Cristo kurúsapɨ wẽrî'kere bu'î peha tamu'. 


text:
Marî pãharã́ niîmirã, ni'kâgakãhase pãuré ba'â'. Tohô weérã marî ni'kâ kura, ni'kâ ɨpɨ weeró noho niî'. 


text:
<pb/>Israel kurakãharãre wãkûya. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã, wa'îkɨ̃rãre ɨ̃hâ moro peosama. Teé di'ire ba'âsama. Teeré ba'ârã, naâ Õ'âkɨ̃hɨre bu'î peha tamusama. 


text:
Mɨsâre a'tîro niîgɨti. Yɨ'ɨ̂ masá naâ yeê'ke pe'e maa “Wapatí'”, niîgɨ meheta weé'. Wa'îkɨ̃ di'i naâ yeê'kãrãre wẽhé ɨ̃hâ moro peo'ke kẽ'rare a'tîro niîgɨti: “Apêye di'í weeró noho niî'”, niîgɨ meheta weé'. 


text:
<pb/>Tohô niîtimigɨ, a'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirã naâ yeê'kãrãre wa'îkɨ̃rã wẽhé ɨ̃hâ moro peorã, wãtiâre ẽho peórã weemá. Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peóma. Naâ tohô weekã́, mɨsâ naâ me'ra nerê ba'ârã, wãtiâ me'ra bu'î peha tamurã weé'. Mɨsâ tohô weekã́ ɨá wee'. 


text:
Marî põo tẽrírã, marî wiôgɨ yaa paare sĩ'rí'. Kɨ̃ɨ̂re bu'î peha tamurã, kɨ̃ɨ yeére ba'â'. Naâ yeê'kere ẽho peó wɨaropɨkãhase pe'e naâ o'osé teé sĩ'risé, teé ba'asé wãtia yeé niî'. Tohô weérã mɨsâ marî wiôgɨre bu'î peha tamurã, kɨ̃ɨ yeére ba'ârã, wãtia yeé pe'ere ba'âta basió wee'. Wãtia yeére ba'ârã, naâre bu'î peha tamu boosa'. 


text:
Marî, wãtiâre bu'î peha tamurã, marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨre doékã wee boósa'. Kɨ̃ɨ̂ marî me'ra uakã́, marî põo tẽótisa'. Kɨ̃ɨ̂ tutuagɨ́ niîmi. Marî ɨaró di'akɨ̃ weérã, ãpêrãre ma'ití boosa' niisé niî' 


text:
<pb/>Masá a'tîro uúkũ wɨasama: “Marî weé sĩ'risere no'ó ɨaró wee masí'.” Tohôta niî', niîro pe'ea'. Apêye marî weé sĩ'rise marîre wee tamútisa'. Marî ɨaró weérã, ãpêrãre Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peókã weetí boosa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Niî pe'tise a'ti nukúkãpɨ niisé marî wiôgɨ yee niî'”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Niî pe'tise ba'asé Õ'âkɨ̃hɨ weé'ke niî'. Tohô niî yuukã, niî pe'tisere ba'â masi'. Tohô weérã ba'asé duâ wɨaropɨ duasére no'ó ɨaró duú ba'aya. Mɨsâ bu'îritirã tɨ'ó yã'ari niîrã, “Naâ yeê'kãrãre o'ô'ke di'i niîti?” niî sẽrí yã'atikã'ya. 


text:
<pb/>Apé tero weégɨ ni'kɨ́ Jesu Cristore ẽho peótigɨ mɨsâre kɨ̃ɨ̂ tiropɨ ba'â duti boosami. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ tiropɨ wa'â sĩ'rirã, niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ ekasére ba'âya. Mɨsâ bu'îritirã tɨ'ó yã'ari niîrã, “A'té naâ yeê'kãrãre o'ô'ke di'i niîti?” niî sẽrí yã'atikã'ya. 


text:
Toopɨ́ niirí kura ni'kɨ́ Jesu Cristore ẽho peógɨ mɨsâre a'tîro niî boosami: “A'té naâ yeê'kãrãre o'ô'ke di'i niî'”, niî boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, teé di'ire ba'âtikã'ya. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâ ba'akã́ maa, mehêkã wãkû boosami. Tohô wãkûtikã'ato niîrã tohô weeyá. 


text:
Tohô niîgɨ, kɨ̃ɨ̂ wãkusére uúkũgɨ weé'. Mɨsâ wãkusé mehereta uúkũ'. Marî a'tîro niî boosa': “Ãpí yã'âro tɨ'ó yã'ase bu'iri de'ró weeákɨhɨ yɨ'ɨ̂ weé sĩ'risere dɨka yuú boosari? 


text:
A'tîro niî'. Marî ba'asé, sĩ'risé me'ra ãyuró weekã́ maa, ãyú niî'. Niî pe'tise marî ãpêrãre ẽho peókã weekã́, ãyú niísa'. Tohô weekã́, niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorãsama. 


text:
Mɨsâ weesé me'ra niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yarãre, Judeu masare, Judeu masa niîtirãre yã'âro weekã́ weetíkã'ya. 


text:
Yɨ'ɨ̂ weeró noho weeyá. Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ weesé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yarãre ãyuró weé sĩ'ri'. Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peókã ɨa sãágɨ naâ tɨ'sasére weé nu'ku sĩ'ri'. Yeé pe'ere ãyuró weé sĩ'ri wee'. Ãpêrã yee pe'ere naâ yɨ'rɨkã́ ɨa sãágɨ wãkû nɨrɨ'.<pb/>


text:
Mɨsá kẽ'ra yɨ'ɨ̂ weeró noho weeyá. Cristore yɨ'ɨ̂ siru tuúro nohota yɨ'ɨ̂re siru tuúya. Numiâ naâ ẽho peó wɨaropɨ wee wɨáse niî' 


text:
Apêye noho mɨsâre masikã́ ɨá'. Cristo ɨmɨa nɨkɨ́re naâ dɨpoá niîmi. Ɨmɨ́ pe'e numiô dɨpoá niîmi. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra Cristo dɨpoá niîmi. 


text:
Ɨmɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ kɨ̃ɨ̂re sẽrígɨ, kɨ̃ɨ̂ dɨpôapɨ su'ti kasérore pesâtisami. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiagɨ, pesâtisami. Pesâgɨ pũrikã, bopôyaro weégɨ wee boósami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weégɨ, marî wiôgɨ Jesu Cristore wio pesáse me'ra ẽho peóti boosami. 


text:
Numiô pũrikã Õ'âkɨ̃hɨre sẽrígo, dɨpôapɨ su'ti kasérore pesâsamo. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiago, meharóta weesamó. Koô pesâtigo, bopôyaro weégo wee boósamo. Ɨmɨ́ weeró noho wee boósamo. Koô marapɨ́re, koô wiôgɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kago wee boósamo. Poârire seê kõ'a wɨha weé no'o'ko weeró noho niî boosamo. 


text:
Koô pesâtikã, diakɨ̃hɨ́ta koô poârire seê kõ'a wɨha weé pe'okã'ro ɨá'. Tohô weé sĩ'ritigo, bopôya niî' niîgo, pesaáto. 


text:
Ɨmɨ́ pe'e pesâtikã'ro ɨá'. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho wiôgɨ niîmi. Ɨmɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niîmi niisére ĩ'yomí. Numiô pe'e ɨmɨ́ wiôgɨ niîmi niisére ĩ'yomó. Tohô weégo koô su'ti kasérore pesaró ɨá'. 


text:
Neê waropɨ Õ'âkɨ̃hɨ ɨmɨré weégɨ, numio yaá õ'a me'ra weetíkɨ niîwĩ. Numiô pe'ere ɨmɨ yaá õ'a me'ra weékɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ numiôre ɨmɨré wee tamú dutigɨ weékɨ niîwĩ. Ɨmɨ́ pe'e maa numiôre wee tamuákɨhɨ mehereta weékɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã numiâ mɨsâ nerê wɨaropɨre niîrã, su'ti kasérore pesaró ɨá'. Tohô weégo koô ɨmɨá dutisé doka niisére ĩ'yosamó. Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ koô tohô weesére ĩ'yâsama. 


text:
Tohô niîmikã, marî Jesu Cristore ẽho peórã a'mêri wee tamú'. Ɨmɨá numiâ wee tamúse me'ra niî masisama. Numiâ kẽ'ra ɨmɨá wee tamúse me'ra niî masisama. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Õ'âkɨ̃hɨ numiôre ɨmɨ yaá õ'a me'ra weékɨ niîwĩ. A'té kẽ'ra diakɨ̃hɨ́ niî'. Ɨmɨá numiâpɨre bahuásama. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ weé no'o'kãrã di'akɨ̃ niîma. 


text:
<pb/>Mɨsâ de'ró wãkûti? Numiâ naâ Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, dɨpôapɨ su'ti kaséro pesâtikã ãyutí? Ãyú wee'. 


text:
Numiâ pe'e koô poâ nɨ'mo yoarí nɨ'mo kɨokã́, ãyú yɨ'rɨa'. Koô dɨpôare ma'mâ su'ago poâ nɨ'more o'mâsamo. Su'ti kaséro pesâgo weeró noho weesamó. 


text:
Yɨ'ɨ̂ uúkũsere “Tohô nií wee'” niigɨ́ nohore a'tîro niîgɨti. “Ɨ̃sâ, tohô niikã́ ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã apêye weesétise nohopɨ maa marí'”, niîgɨti. Mii neé ba'ârã keoró weetí'ke niî' 


text:
<pb/>Ni'kâroakã mɨsâre apêye ohâ'. Teeré ohâgɨ, “Ãyuró weérã weé'”, niîgɨ meheta weé'. Mɨsâ nerêrã, ãyuró wee boóro noho o'ôrã, mehô pe'e dohórẽ'apa'ro. 


text:
Mɨsâre a'tîro niî mɨ'tagɨti. Mɨsâ nerê wɨarã, dɨka watísa'. Mɨsâ tohô weesé kitire tɨ'owɨ́. Yɨ'ɨ̂ tɨ'ó yã'akã, a'te kití diakɨ̃hɨ́ta niísa'. 


text:
Mɨsâ a'tîro niî wãkúsa': “Marî dɨka watí wiharó ɨá'. Teé me'ra noá pe'e Jesu Cristo yarã waro niîtito? niisére ĩ'yorã́sa'”, niísa'. 


text:
<pb/>Mɨsâ dɨka watíse bu'iri mii neé ba'ârã, marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra ba'â tɨo'karo weeró noho keoró etí ba'atisa'. 


text:
Mɨsâ ba'asé miáasere no'ó ɨaró ba'â nɨ'kasa'. Pahiró ba'â, sĩ'rí, ke'ása'. Ãpêrã pe'e ba'âtirã ɨhá boâsama. 


text:
Mɨsâ wi'seri mootí? Mɨsa yeé wi'seripɨ ba'â, sĩ'ri boósa'. No'ó ɨaró weérã, mɨsâ nerê wɨasere wapa marí', niîrã weé'. Ba'asé moorã́re bopôyaro yɨ'rɨkã́ weérã weé'. De'ró niî boosari mɨsâre? A'teré mɨsâre “Ãyuró weérã weé'”, nií wee'. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re sɨ'orí ba'â tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre bu'ê'kere marî wiôgɨ yɨ'ɨ̂re bu'êwĩ. A'tîro niî'. Jesu kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tirãpɨre o'oátihi yamita Jesu pãuré miî, 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîkɨ niîwĩ. Tu'â eha nɨ'ko, tigaré kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re dɨka waákɨ niîwĩ. Be'ró naâre niîkɨ niîwĩ: “A'té yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́ niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨsa yeé niiátehere wẽrî basagɨti. A'tîro yɨ'ɨ̂ ni'kâroakã weé'karo noho weé nu'kukã'ya. Teeré weérã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre wẽrî basasere wãkûya”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Naâ ba'âka be'ro sĩ'rirí paare miî, naâre niîkɨ niîwĩ: “Mɨsa yeé niiátehere yɨ'ɨ̂ wẽrîgɨti. Yɨ'ɨ̂ wẽrikã́, yeé diî a'mâ bɨrorosa'. Õ'âkɨ̃hɨ dɨporópɨ mɨsâ me'ra ‘A'tîro apogɨ́ti’, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota yeé diî me'ra mɨsâ me'ra apogɨ́sami. Mɨsâ niî pe'tisetiri tii paáre sĩ'risétiri nɨkɨ yɨ'ɨ̂re wãkûya”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
A'tîro niî'. Mɨsâ pãuré ba'ârã, tii paáre sĩ'rírã, marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ marîre wẽrî basa'kere ĩ'yó nu'kurã weé'. Mɨsâ teê kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tikã́pɨ teeré tohô weé nu'kukã'rãsa'. Põo tẽriátoho dɨporo marî weesétisere wãkû mɨ'ta dutise niî' 


text:
<pb/>No'ó wio pesáro mariró teé pãuré ba'â ma'agɨ noho, tii paáre sĩ'rí ma'agɨ noho bu'îri kɨomí. Marî Wiôgɨ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ wẽrisére, kɨ̃ɨ yeé diîre mehô niisé weeró noho tɨ'ó yã'asami. 


text:
A'tîro niî'. Marî Jesu Cristore ẽho peórã nerê wɨarã, ni'kâ kura, ni'kâ ɨpɨ niî'. Marî wiôgɨ yaa ɨpɨ niî'. Marî teeré keoró wãkûtimirã, pãuré ba'â, tii paáre sĩ'rikã́, Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêsami. Tohô weérã niî pe'tirã marî põo tẽriátoho dɨporo marî weesére yã'âro weekã́ti? niîrã, wãkû mɨ'taro ɨá'. Tohô weéka be'ropɨ pãuré ba'â, tii paáre sĩ'ri masí'. 


text:
Marî wiôgɨ ãyuró weeáto niîgɨ marîre bu'îri da'rê we'osami. Kɨ̃ɨ̂ marîre, ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã me'ra pekâ me'epɨ wa'akã́ ɨatími. Tohô weégɨ yã'âro weesére du'u dutígɨ marîre bu'îri da'rê we'omi. 


text:
No'ó ɨhá boâgɨ noho kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ ba'aáto. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ ãyuró nerekã́ ĩ'yâgɨ, bu'îri da'rêsome. Apêye maa mɨsâ tiropɨ wa'âgɨ, apogɨ́ti.<pb/>


text:
Akawerérã, Espírito Santo mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ yeere wee masiátehere o'ômi. Mɨsâre teeré keoró masikã́ ɨá'. 


text:
<pb/>Mɨsâ masî', Jesu Cristore ẽho peoátoho dɨporo masá yeê'kere no'ó ɨaró ẽho peó siru tuukãrã niîwɨ. Naâ yeê'ke katisé meheta niîkaro niîwɨ. Uúkũtikaro niîwɨ. 


text:
Mɨsâ masîtikãrã niîwɨ. Teé bu'iri a'tîro masikã́ ɨá'. Neê ni'kɨ́ Espírito Santore kɨogɨ́ Jesuré a'tîro niî masitisami: “Pekâ me'epɨ wa'aáto”, niî masitisami. Tohô uúkũgɨ pũrikã Espírito Santo o'osé me'ra meheta uúkũsami. Ãpí “Jesu marî wiôgɨ niîmi” niigɨ́ pũrikã Espírito Santore kɨomí. Espírito Santo moogɨ́ tohô niî masiti boosami. 


text:
<pb/>Marîre Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ wee masíse o'osére mehêkã di'akɨ̃ dɨka waásami. Teeré Espírito Santo ni'kɨtá o'ômi. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ o'osé me'ra marî wiôgɨ Jesu Cristo marîre mehêkã di'akɨ̃ da'ra dutísami. Tohô da'ra dutímigɨ, Jesu Cristo ni'kɨtá niîmi. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ dutisére weérã, mehêkãri di'akɨ̃ weésa'. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niî pe'tirã marî weesére ãyuró wa'akã́ weesamí. 


text:
Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ o'osé me'ra marî nɨkɨre kɨ̃ɨ̂ marî me'ra niisére ĩ'yosamí. Kɨ̃ɨ̂ o'osé me'ra marî niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre a'mêri ãyuró wee masí'. 


text:
A'tîro niî'. Ãpêrãre kɨ̃ɨ̂ masisé o'osé me'ra uúkũ me'rikã weesamí. Ãpêrãre meharóta kɨ̃ɨ̂ me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'kere tɨ'o masí, werê me'rikã weesamí. 


text:
Ãpêrãre kɨ̃ɨ́ta taha ẽho peó yɨ'rɨ nɨ'kasere o'ôsami. Tohô niikã́ ãpêrãre do'âtirãre yɨ'rɨó masisere o'ôsami. 


text:
Ãpêrã kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra ãyusé weé ĩ'yo masisama. Ãpêrãre Õ'âkɨ̃hɨ werê'kere werê turia masisere o'ôsami. Ãpêrãre “Noá wãtî me'ra niî soo uúkũti? Noá Espírito Santo me'ra diakɨ̃hɨ́ uúkũti?” niî bese masísere o'ôsami. Espírito Santo ãpêrãre apêye naâ uúkũ masitimi'kere uúkũkã weesamí. Ãpêrãre Espírito Santo naâ uúkũsere masîtimirã, tɨ'o masí werê turiakã weesamí. 


text:
Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ ɨaró kɨ̃ɨ̂ o'ô sĩ'risere marî nɨkɨre dɨka waásami. Marîre mehêkãri di'akɨ̃ weesétiatehere dɨka waásami. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨ́ niîmigɨ, tohô weesamí. Marî pãharã́ niîmirã, ni'kâ kura, ni'kâ ɨpɨta niî' niisé niî' 


text:
<pb/>Marî ɨpɨ́ ni'kâ ɨpɨ niîmiro, pehé dɨka watí'. Tohô dɨka watímiro, ni'kâ ɨpɨta niî'. Cristo kẽ'ra tohôta niîmi. Pãharã́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peóma. Naâ pãharã́ niîmikã, kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ weeró noho ni'kâ kura kɨ̃ɨ̂ me'ra niîma. 


text:
A'tîro niî'. Marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã niî pe'tirã Judeu masa, Judeu masa niîtirã, ãpêrãre da'rá wã'ya ko'terã, da'rá wã'ya ko'tetirã Espírito Santo ni'kɨ́ me'rata wamê yee no'owɨ. Tohô weérã ni'kâ ɨpɨ niî'. Marî niî pe'tirãpɨta Espírito Santoreta kɨó'. 


text:
Marî dɨ'pôkã uúkũri dɨ'pôkã niîro, a'tîro niî boosa': “Amûkã meheta niî'. Tohô weégɨ marî ɨpɨkãháse meheta niî'.” Tohô niîmiro, tii ɨpɨ́pɨta niî'. Toopɨ́ta wã'yá'. 


text:
Marî o'mê peero a'tîro uúkũ boosa': “Kapêa meheta niî'. Tohô weégɨ marî ɨpɨkãháse meheta niî'.” Tohô niîmiro tii ɨpɨ́pɨta niî'. Toopɨ́ta wã'yá'. 


text:
Marî ɨpɨ́ kapêaho di'akɨ̃ niikã́, de'ró weé marî tɨ'o boósari? Marî ɨpɨ́ o'mê peeroho di'akɨ̃ niikã́, de'ró weé marî wĩhî yã'a boosari? 


text:
Ni'kâ ɨpɨ pehé dɨka watíse kɨó'. Tohô niîmiro, ni'kâ ɨpɨta niî'. Pehé dɨka watíse moóro, ni'kâ ɨpɨ meheta niî'. Marî Jesu Cristore ẽho peórã ni'kâ ɨpɨta niî'. 


text:
<pb/>Kapêa amûkãre “Mɨ'ɨ̂re ɨatísa'”, niî masitisa'. Dɨpôa kẽ'ra dɨ'pôkãrire “Ɨatísa'”, niî masitisa'. 


text:
A'tîro pe'e niî'. Marî ɨpɨkãháse niî pe'tisere ɨá'. Marî ɨpɨpɨ́re apêye mehô niisé niî'. Tohô niîmikã, teé marikã́, katî masitisa'. 


text:
Marî apêye ɨpɨkãhásere mehô niisé tɨ'ó yã'a'. Tohô weérã teeré ãyuró bahuaáto niîrã ãyuró apó'. Apêye kẽ'rare masá ĩ'yâtikã'ato niî, bopôya sãarã, su'tí sãyâ ka'mú ta'a'. 


text:
Apêye nemoró ãyuró bahusé me'ra pe'e maa tohô weé wee'. Õ'âkɨ̃hɨ marî ɨpɨkãhásere ãyuró apókɨ niîwĩ. Ni'kâ ɨpɨta ãyurí ɨpɨ niiáto niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. Marî mehô niisé tɨ'ó yã'ase nohore ãyuró wãkukã́ weékɨ niîwĩ. Teé weeró noho marî mehô niigɨ́ tɨ'ó yã'agɨre marîre ãyuró wãkukã́ weemí. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô weégɨ, niî pe'tise marî ɨpɨkãhásere ni'kâro noho a'mêri wee tamú dutigɨ tohô kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Marî ɨpɨpɨ́re ni'kâro pũrikã́, niî pe'tiropɨ se'sâa wa'â'. No'ó ni'kâro ãyuró wa'akã́, niî pe'tiropɨ ãyuró tɨ'ó yã'a'. 


text:
<pb/>Tohô niîgɨ, a'tîro niîgɨ weé'. Marî Cristore ẽho peórã kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ weeró noho niî'. Marî nɨkɨ kɨ̃ɨ yaá ɨpɨkãharã niî'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marî ɨpɨkãhásere dɨka waákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé'karo noho Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre a'mêri wee tamuátehere kũûkɨ niîwĩ. Neê waro Jesu Cristo bese kũú'kãrãre niî pe'tirã bu'ipɨ bese kũúkɨ niîwĩ. Naâ be'rokãharã Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiarãre kũûkɨ niîwĩ. Naâ be'rore Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire bu'erã́re kũûkɨ niîwĩ. Be'ró ãyusé, mehêkã bahusére weé ĩ'yorãre kũûkɨ niîwĩ. Naâ be'rore do'âtirãre yɨ'rɨórãre, wee tamúrãre, tohô niikã́ dutirã́re kũûkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã be'ro apêye naâ uúkũ masitimi'kere uúkũrãre kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Marî niî pe'tirãre meharóta wee dutígɨ kũûtikɨ niîwĩ. Marî niî pe'tirã Jesu Cristo bese kũú'kãrã nií wee'. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê turiarã nií wee'. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire bu'erã́ nií wee'. Niî pe'tirã ãyusé mehêkã bahusére weé ĩ'yo masi wee'. 


text:
Niî pe'tirã do'âtirãre yɨ'rɨó masi wee'. Niî pe'tirã apêye uúkũsere uúkũ wee'. Niî pe'tirã naâ tohô uúkũkã tɨ'o masítimirã, werê turia masi wee'. 


text:
Mɨsâre Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ wee masísere o'okã́ maa, ãyú yɨ'rɨasere besé yɨ'rɨ nɨ'kaya. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre a'té niî pe'tise nemoró ãyú yɨ'rɨ nɨ'kasere werêgɨti.<pb/>


text:
Marî ape masá yee uúkũsere masîtimirã, uúkũ masi boosa'. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sekãharã yee kẽ'rare uúkũ masi boosa'. Tohô wee masímirã ãpêrãre ma'itírã, to'âtɨ ou kome pĩhíre no'ó ɨaró paâ ma'arã weeró noho niî boosa'. 


text:
Apêyere Õ'âkɨ̃hɨ marîre werê'kere ãyuró werê turia masi boosa'. Tohô weemírã ãpêrãre ma'itírã, tɨ'o masítirã weeró noho niî boosa'. Tohô niikã́ niî pe'tise masá masîya marí'kere masî boosa'. No'ó niî pe'tisere masî pe'okã' boosa'. Tohô masîmirã ãpêrãre ma'itírã, tɨ'o masítirã weeró noho niî boosa'. Marî ẽho peó yɨ'rɨ nɨ'karã pũrikã, ɨ̃rɨgɨ́re apêropɨ wa'â duti masi boosa'. Tohô weetá basiómikã a'mêri ma'isé moórã, mehô waro uúkũ ma'akã' boosa'. 


text:
Marî kɨosé niî pe'tisere pahasé kɨorãre o'ô boosa'. Marî naâre ma'itímirã o'ôrã, tohô o'ô ma'akãrã weésa'. Marî Õ'âkɨ̃hɨ yeere weekã́, kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã marîre ɨ̃hâ duti boosama. Kɨ̃ɨ yeére weemírã ãpêrãre ma'itíkã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Ãyuró weewɨ́”, niîtisami. 


text:
<pb/>Marî ãpêrãre ma'írã, a'tîro weé'. Ãpêrã marîre mehêkã weekã́, naâ weesére nɨ'ká'. Niî pe'tirãre ãyuró weé'. Ãpêrãre ɨó wee'. Mɨsâ ãpêrãre ma'írã, a'tîro nií wee': “Mɨsâ nemoró ãyú yɨ'rɨ nɨ'karã niî'”, nií wee'. “Ãpêrã yɨ'rɨóro ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'karã niî'”, nií wee'. 


text:
Ãpêrãre ẽho peóse me'ra uúkũ'. Mari yeé se'sarore wãkú wee'. Uâ mɨya wee'. Ãpêrã marîre mehêkã weekã́, yoakã́ uâ nu'ku wee'. 


text:
Ãpêrã naâ yã'âro weesére neê kã'ró werê turia wee'. Naâ yã'âro weemíkã naâre ãyuró wãkû'. “Be'ropɨ́ ãyuró weerã́sama”, niî wãkû'. Niî pe'tise ãpêrã marîre yã'âro weekã́, wãkû tutua'. 


text:
<pb/>Ma'isé pe'tisomé. Niî nu'kukã'rosa'. Apêye Õ'âkɨ̃hɨ marîre wee masíse o'osé pũrikã pe'ti dihárosa'. Be'ropɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeére werê turia masise o'osé kẽ'ra pe'ti dihárosa'. Niî pe'tise kɨ̃ɨ yeére masî pe'okã'rãsa'. Apêye uúkũ masitimi'kere Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ masise o'osé kẽ'ra pe'tirósa'. Ãpêrã yɨ'rɨóro masisé o'ô'ke kẽ'ra pe'tirósa'. Niî pe'tisere masîrãsa'. 


text:
Be'ropɨ́ Jesu Cristo opâturi a'tikã́, masî pe'okã'rãsa'. Marî masî pe'okã maa, marî masîmi'ke mehô niisé toharósa'. 


text:
Tohô weeró noho a'tóka tero marî ãyuró masí wee'. Ẽôro meharópɨ marî ĩ'yâro weeró noho niî'. Keoró bahú wee'. Be'ró bahû yoaropɨ Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yârãsa'. Ni'kâroakãre marî kã'roákã masî'. Be'ró kɨ̃ɨ̂ marîre masiró nohota masî pe'okã'rãsa'. 


text:
A'tóka terore ẽho peóse, e'katí yuuse, ma'isé niî'. A'té i'tiáro pe'tisomé. Ma'isé pe'e apêye nemoró ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'.<pb/>


text:
Ãpêrãre ma'isére wãkû yɨ'rɨ nɨ'kaya. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santo me'ra o'osére ɨayá. Apêyere masîtimirã uúkũ masise Espírito Santo o'osé niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê turia masise kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ o'oséta niî'. Kɨ̃ɨ̂ o'osére werê turia masisere ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'kaya. 


text:
No'ó apêye uúkũsere masîtimigɨ uúkũgɨ noho Õ'âkɨ̃hɨ di'akɨ̃re uúkũsami. Masaré uúkũtisami. Kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'otísama. Espírito Santo tutuaró me'ra masî no'oya marisére uúkũsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê turiase pe'e masaré uúkũse niî'. Teeré werêrã, marî ãpêrãre Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peókã weé'. Naâ e'katíkã, wãkû tutuakã weé'. 


text:
No'ó apêyere masîtimigɨ uúkũgɨ noho kɨ̃ɨ̂ se'saro Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peó wã'kagɨ weesamí. Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê turiagɨ pe'e ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã nerê wɨari kurakãharãre nemoró ẽho peókã wee nemósami. 


text:
Mɨsâ niî pe'tirãre apêye uúkũsere masîtimirã, niî pe'tirã uúkũ masikã ɨamí'. Teé yɨ'rɨóro Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê turia masise pe'ere ɨa sãá yɨ'rɨ nɨ'kami'. Werê turia masigɨ pe'e ãpí ãpêrã yeere masîtimigɨ uúkũgɨ nemoró wapatími. Ni'kɨ́ apêyere masîtimigɨ, uúkũsami. Be'ró kɨ̃ɨ̂ uúkũ'kere “A'tîro niî sĩ'riro weeápɨ”, niî werê turiakã, ãyú niísa'. Tohô werêgɨ, niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre nemoró ẽho peókã weesamí. 


text:
A'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'âgɨ, apêye uúkũsere uúkũgɨ, wee tamúti boosa'. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re masisé o'osére bu'êgɨ pũrikã, wee tamú boosa'. Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiagɨ kẽ'ra, wee tamú boosa'. Tohô niikã́ mɨsâre apêyere bu'ê nemogɨ, wee tamú boosa'. 


text:
<pb/>Bɨsɨsé katisé moosékãhasere werêgɨti. Wẽôwɨ no'ó ɨaró putí ma'akã, yẽ'e nohó basasé niîsari, niîta basió wee'. Bɨâ pɨ̃tero no'ó ɨaró bɨâ pɨ̃tekã, yẽ'e nohó basasé niîsari, niîta basió wee'. 


text:
Marí kẽ'ra tohôta niísa'. Marî keoró uúkũtikã, de'ró niîro weesarí, niîta basió wee'. Mehô waro uúkũ ma'akã' boosa'. 


text:
“A'ti nukúkãpɨre pehêteakã uúkũse niî'”, niîta basió wee'. Niî pe'tise teé uúkũse nɨkɨ tɨ'otá basió'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ãpêrã uúkũsere tɨ'otígɨ, apé sia'kɨ̃hɨ weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂ ãpiré uúkũkã, kɨ̃ɨ́ kẽ'ra tɨ'otígɨ, apé sia'kɨ̃hɨ weeró noho niîsami. 


text:
Tohôta niî' mɨsá kẽ'rare. Mɨsâ Espírito Santo tutuaró me'ra wee masíse o'osére ɨá'. Teeré ɨárã, a'teré ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'kaya. Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre nemoró ãyuró ẽho peókã wee masíse pe'ere ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'kaya. 


text:
<pb/>Tohô weérã no'ó apêyere masîtimigɨ uúkũgɨ noho teé uúkũsere werê turia masiakɨhɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽriáto. 


text:
Marî apêye uúkũsere tɨ'otímirã Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, Espírito Santo wee tamúse me'ra sẽrí'. Tohô weemírã, “A'tîro niîrã weé'”, niî masitisa'. Tohô weérã ãpêrãre wee tamúti boosa'. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, a'té pɨárore weeró ɨá'. Apêyere masîtimirã uúkũse Espírito Santo o'osé me'ra Õ'âkɨ̃hɨre sẽriró ɨá'. Tohô niikã́ marî wãkusé me'ra kɨ̃ɨ̂re sẽriró ɨá'. Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨre basâ peorã, meharóta pɨáro me'ra basâ peoro ɨá' taha. Apêyere masîtimirã uúkũse me'ra, tohô niikã́ marî uúkũse ɨseri me'ra basaró ɨá'. 


text:
Apêyere masîtimirã uúkũse me'ra di'akɨ̃ mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niikã́, ãpí mɨ'ɨ̂ uúkũsere tɨ'otí boosami. Tɨ'otígɨ, “Tohôta niî'”, niî tamu masitisami. 


text:
Apêyere masîtimigɨ uúkũsere yɨ'ɨ́ta mɨsâ niî pe'tirã nemoró uúkũ yɨ'rɨ nɨ'ka'. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. 


text:
Tohô niîmigɨ, Jesu Cristore ẽho peórã nerê wɨaropɨ mɨsâ tɨ'otísere uúkũkã, yɨ'ɨ̂ uúkũse wapa marísa'. Yoakã́ apêye uúkũse me'ra uúkũmigɨ, mehô waro uúkũ boosa'. Mɨsâ tɨ'otí boosa'. Kã'roákã niîmikã, masá tɨ'otá basióse me'ra uúkũkã pe'ere, teetá mɨsâre ãyú niî'. 


text:
<pb/>Akawerérã, Jesu Cristore ẽho peórãre mɨsâre werêgɨti. Wi'marã́ tɨ'o masítima. Naâ weeró noho wãkûtikã'ya. Bɨkɨrã́ weeró noho wãkusétiya. Wi'marã́ yã'âro weesétitirã weeró noho wãkûya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: ‘Ẽho peótise bu'iri yɨ'ɨ̂ a'tí di'takãharãre apêye uúkũse me'ra uúkũgɨti. Tohô weemíkã, teé me'ra kẽ'rare ẽho peósome’, niîkɨ niîwĩ.” 


text:
Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ masaré apêye uúkũse me'ra werêgɨ, masá ẽho peótisere, kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨ́ nɨ'kasere ĩ'yosamí. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã pe'ere kɨ̃ɨ yeé kiti wererã́ me'ra yɨ'ɨ̂re ẽho peórã niîma niisére ĩ'yosamí. 


text:
<pb/>Mɨsâ niî pe'tirã nerê wɨaropɨ apêye uúkũsere tɨ'o masítimirã uúkũkã, Jesu Cristore ẽho peótirã sãháa boosama. Naâ sãha ehárã, mɨsâ uúkũsere masîtirã, “Maatihírã weemá”, niî boosama. 


text:
Mɨsâ niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ werê'kere werê turiakã pe'e maa, a'tîro wee boósama. Jesu Cristore ẽho peótigɨ mɨsâ weesére ĩ'yâgɨ, “Yɨ'ɨ̂ yã'agɨ́ niísa'”, niî tɨ'ó yã'a boosami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'kere wãkû ehagɨsami. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ ehâ ke'agɨsami. “Õ'âkɨ̃hɨ diakɨ̃hɨ́ta naâ me'ra niîmi”, niîgɨsami. Mɨsâ weesére wio pesáse me'ra weeyá niisé niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, mɨsâ weesétise a'tîro niî'. Mɨsâ nerêrã, ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨre basâ peosama. Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere bu'êsama. Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ masikã́ weé'kere werê turiasama. Ãpêrã, apêye uúkũsere tɨ'otímirã, uúkũsama. Naâ uúkũsere ãpêrã ou naâ basi werê turiasama. Teé me'ra niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre a'mêri Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó nemokã weeyá. 


text:
Apêye uúkũsere tɨ'otímirã uúkũrã pɨárã ou i'tiárãta uúkũato. Ni'kɨ́ uúkũ mɨ'ta, be'ró ãpí uúkũato. Naâ uúkũsere ãpí werê turiato. 


text:
Mɨsâ nerê wɨaropɨ werê turiagɨ marikã́, uúkũti yɨ'rɨokã'ato. Naâ se'saro wãkusépɨ Õ'âkɨ̃hɨre uúkũato. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ werê dutisere werê turiarã kẽ'ra pɨárã ou i'tiárãta wereáto. Ãpêrã naâ weresére beseáto. “Diakɨ̃hɨ́ta niîti?” niiáto. 


text:
Mɨsâ niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turia masi'. Tohô weérã ni'kɨ́ werê mɨ'ta, ãpí, ãpí werê turia wã'kaya. Tohô weekã́, niî pe'tirã masîrãsama. Niî pe'tirã wãkû tutuarãsama. 


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ werê dutisere werê turiarã, no'ó ɨaró uúkũ ma'atikã'ya. Wãkû yuu, “A'tetá masaré werekã́, ãyú tɨ'sa'”, niî werêya. Ãpêrã uúkũri kurare uúkũtikã'ya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ keoró weekã́ ɨamí. No'ó ɨaró weesére ɨatími. Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peórã nerêrã, a'tîro wee wɨáma. 


text:
Mɨsâ nererí kurare numiâ uúkũti yɨ'rɨokã'ato. Naâre uúkũ dutitikã'ya. Uúkũro noho o'ôrã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ dutî'karo nohota ãyuró yɨ'tiáto. 


text:
Naâ tɨ'otí'kere masî sĩ'rirã, wi'ipɨ́ naâ marapɨ́ sɨmɨare sẽrí yã'ato. Numiâ Jesu Cristore ẽho peórã nerê wɨaropɨ uúkũkã, tɨ'sá wee'. 


text:
<pb/>Mɨsâre masiró ɨá'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti mɨsâ me'ra nɨ'katíkaro niîwɨ. Mɨsâ se'saro teeré ẽho peórã nií wee'. 


text:
No'ó “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê turia masi', Espírito Santo wãkusé o'osé me'ra uúkũ'” niigɨ́ noho yɨ'ɨ̂ ohasére “Marî wiôgɨ dutisé niî'”, niîgɨsami. 


text:
<pb/>Akawerérã, Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê turia masisere ɨayá. Ãpêrãre apêye uúkũsere tɨ'otímirã naâ uúkũkã, ka'mú ta'atikã'ya. 


text:
Akawerérã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre too dɨpóropɨ bu'ê'ke Jesu Cristo masaré yɨ'rɨóse kitire ni'kâroakã wãkukã́ ɨá'. Mɨsâ teeré tɨ'órã, ẽho peówɨ. A'tóka tero kẽ'rare ẽho peó nu'ku'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ teé ãyusé kiti me'ra mɨsâre ẽho peó nu'kukã weégɨ weemí. Mɨsâre tee kití yɨ'ɨ̂ werê'kere ẽho peó nu'kukã, yɨ'rɨógɨsami. Keoró mɨsâ ẽho peókã, tohô weegɨ́sami. Mɨsâ keoró ẽho peótirã, yɨ'rɨó no'osome. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂re bu'ê'kere mɨsâre werê turiawɨ. Teé apêye yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'kase a'tîro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota Cristo marî yã'âro weé'kere kõ'â sĩ'rigɨ, wẽrî basakɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro kɨ̃ɨ̂re yaákãrã niîwã. Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota i'tiá nɨmɨ be'ro Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re masókɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró ni'kâti pãharã́ quinhentos yɨ'rɨóro kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre bahuákɨ niîwĩ. Pãharã́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ'kãrã katîsama yuhûpɨ. Ãpêrã wẽrîa tohakãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâka be'ropɨ yɨ'ɨ̂re bahuáwĩ. Naâ be'ro ẽho peó siru tuugɨ, wi'magɨ́ keoró bahuáti'kɨ weeró noho tɨ'ó yã'a'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ niî pe'tirã ãpêrã Jesu Cristo bese kũú'kãrã dokapɨ niî'. Yɨ'ɨ̂re neê kã'ró “Jesu Cristo bese kũú'kɨ niîmi”, niîtikã'ro ɨá'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre yã'âro weé'ke bu'iri, tohô niî'. 


text:
Tohô niîmigɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró wee yuúkã, Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî'. Yɨ'ɨ̂re mehô waro ãyuró weégɨ weetími. Yɨ'ɨ̂ niî pe'tirã ãpêrã yɨ'rɨóro da'rá'. Yɨ'ɨ̂ se'saro tohô weé wee'. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró weégɨ, yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kumi. Yɨ'ɨ̂re wee tamúmi. 


text:
Yɨ'ɨ̂ bu'esé, tohô niikã́ ãpêrã kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã naâ bu'esé ni'kâro noho niî'. Jesu Cristo wẽrî masá'ke kiti ɨ̃sâ bu'esé niî'. A'teréta mɨsâ ẽho peówɨ. Wẽrî'kãrã naâ masa mɨháatehe niî' 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ Cristo wẽrî masá'ke kitire bu'êwɨ. Teeré bu'êmikã, de'ró weérã mɨsâ ni'karérã “Wẽrî'kãrã masatíma”, niîsari? 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Cristore masókɨ niîwĩ niisé kitire werêwɨ. Mɨsâ “Wẽrî'kãrã masatíma” niikã́, ɨ̃sâ tee kitíre werêrã, niî soorã wee boósa'. Diakɨ̃hɨ́ta wẽrî'kãrã masatíkã maa, Õ'âkɨ̃hɨ Cristore masotí boopĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re masotíkã, mɨsâ ẽho peóse wapa marí boosa'. Too dɨpóro mɨsâ yã'âro weé'kere meharóta akobohó no'otirã niî boosa'. 


text:
Jesu Cristore kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ masotíkã maa, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã wẽrîrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã weeró noho pekâ me'epɨ wa'â boosama. 


text:
“Wẽrî'kãrã masasomé” niisé diakɨ̃hɨ́ niikã́ maa, marî “Masarã́sama” niîrã, maríta ãpêrã yɨ'rɨóro pahasé kɨorã waro niî boosa'. Mehô waro ẽho peó ma'a boosa'. 


text:
<pb/>“Wẽrî'kãrã masatíma” niisé diakɨ̃hɨ́ nií wee'. “Cristo masákɨ niîwĩ” niisé pe'e diakɨ̃hɨ́ niî'. Cristo ãpêrã niî pe'tirã wẽrî'kãrã dɨporo masá mɨ'takɨ niîwĩ. Marí kẽ'ra wẽrî'kãrãpɨ masarã́sa'. 


text:
A'tîro niî'. Neê warokɨ̃hɨpɨ Adão yã'âro weé nɨ'ka'ke bu'iri marî niî pe'tirã wẽrî diharãsa'. Be'ró Cristo ãyuró weesé me'ra wẽrî'kãrãpɨ niîmirã, masa mɨhárãsa' taha. 


text:
Marî niî pe'tirã Adão põ'ra niisé bu'iri wẽrîrãsa'. Cristo yarã niirã́ pe'e marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, katî nu'kurãsa'. 


text:
Marî masárã, keoró masarã́sa'. Cristo masá mɨ'ta tohakɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tikã́, marî kɨ̃ɨ yarã́ masarã́sa'. 


text:
Tohô wa'akã́, a'ti ɨmɨ́koho pe'tiá wa'ârosa'. Tiîtare Cristo niî pe'tirã wiôrã tutuarã́re, bahutírãre, bahurã́re kõ'â pe'okɨ̃'sami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé tu'a ehaka be'ro kɨ̃ɨ̂ pakɨré kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã wiôgɨ niisére wiagɨ́sami. 


text:
Tohô wiaátoho dɨporo Õ'âkɨ̃hɨ Cristore ĩ'yâ tu'tirãre dokâ ke'akã weegɨ́sami. Tohô weégɨ Cristo niî pe'tirã bu'ipɨ tohagɨ́sami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ niîro nohota niî pe'tisere, niî pe'tirãre Cristo dokapɨ tohakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô niîro, “Õ'âkɨ̃hɨ Cristo dokapɨ niîmi”, niîro meheta weé'. Õ'âkɨ̃hɨta niî pe'tisere, niî pe'tirãre Cristo dokapɨ tohakã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ tohô tohakã́ weéka be'ro Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ, kɨ̃ɨ̂ basi kɨ̃ɨ̂ pakɨ doká tohagɨ́sami. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise, niî pe'tirã wiôgɨ niîgɨsami. 


text:
<pb/>Apêyere ãpêrã a'tîro weesamá. Wẽrî'kãrãre wamê yee basa dutisama. “Wẽrî'kãrã masatísama” niikã́ maa, tohô weetí boosama. 


text:
<pb/>Apêyere, ɨ̃sâ bu'esé bu'iri niî pe'tise nɨmɨri ãpêrã ɨ̃sâre yã'âro weé sĩ'rima. Tohô wiosé wa'teropɨ niîmirã, wẽrî'kãrã masaátehere wãkûrã, bu'ê nu'ku'. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta yɨ'ɨ̂ mɨsâ marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri e'katí'. A'té kẽ'ra diakɨ̃hɨ́ta niî'. Niî pe'tise nɨmɨri “Masá yɨ'ɨ̂re wẽherã́sama”, niî tɨ'ó yã'a'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire weresé bu'iri Éfesokãharã yɨ'ɨ̂re wa'îkɨ̃rã yaîwa weeró noho yã'âro weewã́. “Wẽrî'kãrã masasomé” niikã́, mehô waro naâ weesére pi'etí boopã. “Wẽrî'kãrã masasomé” niisé diakɨ̃hɨ́ niikã́ maa, marí kẽ'ra ãpêrã uúkũ wɨaro noho uúkũ boosa'. A'tîro niî boosa': “Te'á ba'ârã, te'á sĩ'rirã́. Maatá wẽrî diharãsa'. Marî wẽriátoho dɨporo tohô weé we'orã”, niî boosa'. 


text:
<pb/>Ãpêrã mɨsâre mehêkã ẽho peó dutikã, ẽho peótikã'ya. Masá uúkũ wɨase a'tîro niî': “Yã'arã́ me'ra ba'pâtikã, ãyuró weesé dohósa'.” 


text:
Tohô weérã tɨ'o masíya. Mɨsâ too dɨpóro niî'karo noho wio pesáse me'ra keoró weeyá taha. Yã'âro weetíkã'ya. Ni'karérã Õ'âkɨ̃hɨre masí wee'. Mɨsâre bopôya dutigɨ tohô niî'. Wẽrî'kãrã masa mɨháatehere werê nemose niî' 


text:
<pb/>Apé tero ni'kɨ́ “Wẽrî'kãrã masatíma” niisére ẽho peógɨ, a'tîro sẽrí yã'a boosami: “Wẽrî'kãrã de'ró weé masa boósari? Naâ masárã, de'ró bahurí ɨpɨ kɨorã́sari?” 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô sẽrí yã'a ma'akã' boosami. Marî otesé peeri otekã́, tee peéri pĩ'riátoho dɨporo boâ dihasa'. 


text:
Marî otêrã pĩ'ri mɨhá'kɨpɨ mehereta otê'. Tee peéri pe'ere trigo ou no'ó otesé niisére pĩ'ri dutírã otê'. 


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨá'karo noho pĩ'rikã́ weesamí. No'ó de'ró bahusé dɨka niî'ke tee nohóta taha pĩ'rikã́ weesamí. 


text:
Niî pe'tirã katisére kɨorã́ ni'kâro noho bahurã́ niîtima. Masa yeé ɨpɨ wa'îkɨ̃rã yaa ɨpɨ weeró noho bahú wee'. Mirikɨ̃hɨá yaa ɨpɨ kẽ'ra mehêkã bahú'. Wa'î kẽ'ra mehêkã ɨpɨtíma. 


text:
A'té dɨka watíro weeró noho ɨ'mɨ̂sekãharã kẽ'ra mehêkã ɨpɨtíma. A'tí di'takãharã mehêkã ɨpɨtíma. Ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ ãyú butia'ri ɨpɨ kɨomá. A'ti nukúkãpɨ niirã́ kẽ'ra tohôta kɨomá. Ɨ'mɨ̂sekãharã, a'ti nukúkãkãharã weeró noho niîtima. 


text:
Muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ yamîkɨ̃hɨ weeró noho, tohô niikã́ yõkoá weeró noho bo'rê yuutimi. Yõkoá kẽ'ra ni'kâro noho bo'rê yuutisama. 


text:
Ã'rá niî pe'tirã weeró noho wẽrî'kãrã masakã́, wa'ârosa'. Wẽrî'kãrãre yaakã́, naâ ɨpɨ́ boârosa'. Be'ró ape ɨpɨ́ pe'titiátihi ɨpɨ masó no'orosa'. Masóka be'ro opâturi wẽrî nemosome. 


text:
Marî mehô niirí ɨpɨre yaá'. Masarópɨa taha ape ɨpɨ́ ãyú butia'ri ɨpɨ niîrosa'. Marî tutuâtiri ɨpɨre yaá kõ'a'. Masáka be'ropɨre ape ɨpɨ́ tutuarí ɨpɨ niîrosa'. 


text:
Marî a'ti ɨpɨ́re yaá kõ'a'. Masáka be'ro ɨ'mɨ̂sekãha ɨpɨ pe'titiátihi ɨpɨ niîrosa'. Tohô weérã masî no'o'. Marî a'ti ɨpɨ́re kɨórã, ape ɨpɨ́ pe'titiátihi ɨpɨre kɨorã́sa'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'o': “Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ weé mɨ'ta'kɨ Adãore katisére o'ôkɨ niîwĩ.” Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ Jesu Cristo pe'e katisé pe'titísere o'ogɨ́ niîmi. 


text:
A'ti ɨpɨ́kãhase katisé marî kɨó mɨ'tase niî'. Apêye katisé be'rokãháse niî'. Teé ɨ'mɨ̂sekãha ɨpɨkãháse pe'titiátehe niî'. 


text:
A'ti nukúkãpɨre masɨ́ niî mɨ'ta'kɨ di'tâ me'ra yeê no'okɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ Cristo ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ niîmi. 


text:
A'tí di'takãharã neê warokɨ̃hɨ di'tâ me'ra weé no'o'kɨ weeró noho ɨpɨtíma. Jesu Cristore ẽho peórã pe'e ɨ'mɨ̂sepɨ wa'aáhã ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ weeró noho ɨpɨtíma. 


text:
Adão di'tâ me'ra yeê no'okɨ niîwĩ. Marî kɨ̃ɨ̂ weeró noho ɨpɨtí'. Meharóta be'ropɨ́ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ Cristo weeró noho ɨpɨtírãsa'. 


text:
<pb/>Akawerérã, a'tîro niî'. Marîre a'ti ɨpɨ́ me'ra ɨ'mɨ̂sepɨ wa'âta basió wee'. Boâ dihaatihi ɨpɨ niî'. Tii ɨpɨ́ niî nu'ku masitisa'. 


text:
Apêye kẽ'ra too dɨpóro masî no'oya marí'kere werêgɨti. Niî pe'tirã wẽrîsome. Jesu Cristo a'tirí kura Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ Õ'âkɨ̃hɨ yaro coronetare putigɨ́sami. Tohô wa'akã́, ɨmɨ̂yaro me'ra kapêrire bi'á keheo' pãâ keheo'ro weeró noho marî niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peórã ape ɨpɨ́ dɨka yuúrãsa'. Wẽrî'kãrã ape ɨpɨ́ pe'titiátihi ɨpɨ me'ra masarã́sama. Katirã́ kẽ'ra meharóta dɨka yuúrãsama. 


text:
Marî pe'titiátihi ɨpɨ dɨka yuúkã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niiró nohota wa'ârosa'. A'tîro niî ohâ no'o': “Marî wẽrisére dokâ ke'akã weé toha'. Neê opâturi wẽrî nemosome maha. Wẽrirã́ pi'etísome.” 


text:
Marî yã'âro weesé bu'iri wẽrî'. Teé marî yã'âro weesére Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'ke me'ra masî no'o'. Yã'âro weérã, marî pekâ me'epɨ wa'â boopã. 


text:
Teeré ka'mú ta'agɨ, Õ'âkɨ̃hɨ pe'e a'tîro weékɨ niîwĩ. Marî wiôgɨ Jesu Cristo me'ra pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîrã. 


text:
<pb/>Akawerérã, a'teré wãkûrã, ẽho peó nu'kukã'ya. Marî wiôgɨ yeere siâpe me'ra nemoró wee nemóya. Mɨsâ masî'. Kɨ̃ɨ yeére weérã, tohô weé ma'akã'rã meheta weé'. Wapatí'.<pb/>


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórãre niyéru sẽri neéose maa yɨ'ɨ̂ Galáciakãharãre dutî'karo nohota weeyá. A'tîro niîwɨ: 


text:
“Soorí nɨmɨre niî mɨ'tari nɨmɨ semanari nɨkɨ mɨsâ wapá ta'aro ehâ tu'aro apé sia'pɨ nɨrôya.” Mɨsâ tohô wee yuúrã, yɨ'ɨ̂ etarí kurapɨ o'ô sĩ'rirã da'rá ma'a kũyasome. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ etâgɨ, mɨsâ beserã́re Jerusalẽ́pɨ o'ôo'gɨti. Naâre o'ôo'gɨ, yɨ'ɨ̂ ohâka pũripɨre “Ã'rá niîma Corintokãharã besé'kãrã”, niî ohâgɨti. Naâ me'ra tii pũríre, tohô niikã́ niyérure Jerusalẽ́kãharã Jesu Cristore ẽho peórãre o'ôo'gɨti. 


text:
“Yɨ'ɨ̂re wa'aró ɨá'” niikã́ maa, naâ yɨ'ɨ̂ me'ra wa'ârãsama. Paulo Corintopɨ kɨ̃ɨ̂ wa'aátehere apo yuúse niî' 


text:
Apé tero weégɨ mɨsâ me'ra yoakã́ niîgɨsa'. Niî pe'tiro pu'êkɨ niîgɨ, niî pe'okɨ̃'sa'. Be'ró, mɨsâ apêro no'ó yɨ'ɨ̂ wa'â sĩ'rigɨ wa'aátehere wee tamú masirãsa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre tohô waro ĩ'yâ yɨ'rɨ wã'ka sĩ'ritisa'. Marî wiôgɨ Jesu Cristo ɨakã́, mɨsâ tiropɨre yoakã́ tohá sĩ'risa'. 


text:
A'toré pehé da'rasé niî'. Pãharã́ marî wiôgɨ yee kitire tɨ'ó sĩ'rima. Teeré ka'mú ta'a sĩ'rirã kẽ'ra pãharã́ niîma. 


text:
<pb/>Timóteo mɨsâ tiropɨ etakã́, kɨ̃ɨ̂re wee tamúya. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ wãkû ke'tiro mariró, bɨhâ wetiro mariró niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂ weeró noho marî wiôgɨ yeere da'ramí. 


text:
Tohô weérã mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ãyuró yẽ'êya. Kɨ̃ɨ̂ a'topɨ́ a'tiátehere wee tamúya. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ e'katíse me'ra yɨ'ɨ̂ tiropɨ a'tîgɨsami. Yɨ'ɨ̂ ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã me'ra kɨ̃ɨ̂re yuû kuegɨ weé'. 


text:
<pb/>Apolo maa yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ waro mɨsâ tiropɨ ĩ'yâgɨ wa'â dutimiwɨ. Kɨ̃ɨ̂re marî akawerérã me'ra wa'â dutimiwɨ. Kɨ̃ɨ̂ ni'kâroakãre wa'â sĩ'ritimi. Kɨ̃ɨ̂re wa'âta basiókã, be'ró wa'âgɨsami. Paulo Corintokãharãre ãyu dutí tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ ãyuró tɨ'o masíya. Ẽho peó du'utikã'ya. Neê uiró mariró niîya. Tohô niîrã, Õ'âkɨ̃hɨ tutuasé me'ra niîya. 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre, akawerérã, a'teré mɨsâre werê sĩ'risa'. Estéfana yaá wi'ikãharãta niîwã Acaiapɨre ãpêrã dɨporo Jesu Cristore ẽho peó mɨ'ta'kãrã. Naâ Jesu Cristore ẽho peórãre ɨpɨ́tɨ waro wee tamúma. 


text:
Naâ weeró noho weesétirã nohore naâ dutisére yɨ'tiyá. Tohô niikã́ niî pe'tirã Cristo yeere da'rarã́ naâ dutisére weeyá. 


text:
Mɨsâ me'rakãharã Estéfana, Fortunato, Acaico a'topɨ́ ehakã́, pũûro e'katíwɨ. Naâ mɨsâ yɨ'ɨ̂re wee tamú boo'kere weemá. 


text:
Yɨ'ɨ̂re ãyuró ehêri põ'ratikã weewã́. Mɨsá kẽ'rare tohôta weerã́sama. Tohô weerã́re “Ãyuró weérã weemá”, niiró ɨá'. 


text:
<pb/>Ásia di'takãharã Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã mɨsâre ãyu dutíma. Áquila, Priscila, naa yaá wi'ipɨ nerê wɨarã kẽ'ra Jesu Cristore ẽho peórã niî tĩharã, pũûro ãyu dutí o'oma. 


text:
Marî niî pe'tirã Jesu Cristo yarã niî'. Tohô weégɨ mɨsâre ɨpɨ́tɨ ma'í'. Tohôta wa'aáto. Toô kã'rota ohâ'. Paulo<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre Jesu Cristo yeekãhasere, kɨ̃ɨ̂ niisétisere ohâgɨ weé'. A'tîro niî'. A'ti ɨmɨ́koho weeátoho dɨporo kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ me'ra niî tohakɨ niîwĩ. Be'ró a'ti nukúkãpɨre bahuákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ katî nu'kugɨ marîre katî nu'kukã weegɨ́ niîmi. Ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'owɨ́. Ɨ̃sâ basita kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ butia'wɨ. Kɨ̃ɨ̂re ãyuró masîwɨ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ'kere mɨsâre werê'. 


text:
Ɨ̃sâ marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo me'ra ãyuró niîkã'. Mɨsá kẽ'rare tohôta ɨa sãása'. Tohô weérã ɨ̃sâ ĩ'yâ'kere, tɨ'ó'kere mɨsâre werê'. 


text:
<pb/>Jesu Cristo ɨ̃sâre bu'ê'kere mɨsâre werê turia'. Kɨ̃ɨ̂ a'tîro niîwĩ: “Õ'âkɨ̃hɨ ãyugɨ́ niîmi. Kɨ̃ɨ̂pɨre neê yã'asé marí'. Kɨ̃ɨ̂ sĩ'óo'se weeró noho niîmi. Na'î tĩ'ase weeró noho niîtimi”, niîwĩ. 


text:
Marî a'tîro niî boosa': “Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niîkã'”, niî boosa'. Tohô niîmirã yã'âro weérã, niî soorã weésa'. Marî weesétise, mari yeé uúkũse ɨseri me'ra tohô weésa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weemí. Marî Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho ãyuró weérã pũrikã, ãpêrã me'ra ãyuró niiséti masi'. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo wẽrisé me'ra niî pe'tise marî yã'âro niisétisere dɨka yuú nu'kumi. 


text:
<pb/>Marî yã'asé kɨomírã yã'asé moó' niîrã, marî basita niî soorã weé'. Marî wãkusé diakɨ̃hɨ́ nií wee'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ keoró weé nu'kugɨ marî yã'âro weé'kere diakɨ̃hɨ́ werê yɨ'rɨkã, keoróta marîre akobohógɨsami. Niî pe'tise marî yã'âro weeséti'kere koé pe'okɨ̃'sami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Masá niî pe'tirã yã'arã́ niîma”, niîkɨ niîwĩ. Marî yã'âro weé wee' niîrã, Õ'âkɨ̃hɨ niî soose pihagɨ niîmi, niîrã wee boósa'. Kɨ̃ɨ̂ uúkũsere ẽho peótirã weeró noho niî boosa'.<pb/>


text:
Mɨsâ yɨ'ɨ̂ põ'ra weeró noho niî'. Yã'asé weetíkã'ato niîgɨ, mɨsâre a'teré ohâ'. Marî yã'âro weekã́ maa, Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ pakɨpɨ́re marîre uúkũ basasami. “Naâre akobohóya”, niîsami. Jesu Cristo yã'asé moogɨ́ niîmi. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ marîre sẽri basá masisami. 


text:
Jesu Cristo wẽrisé me'ra marî yã'âro weé'kere akobohóse bokákãrã niîwɨ. Marî di'akɨ̃ akobohóse boka masítisa'. Niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã akobohóse boka masísama. 


text:
Marî a'tîro niî boosa': “Õ'âkɨ̃hɨre masî'.” Tohô niîmirã kɨ̃ɨ̂ dutisére weetírã, niî soose piharã niî boosa'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ dutiró weérã, Õ'âkɨ̃hɨre keoróta ẽho peósa'. Tohô weérã marî Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niî' niisére masî'. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niî' niîrã, Jesu Cristo weeséti'karo nohota wee sirú tuuro ɨá'. A'mêri ma'iyá niisé kiti niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre ohasé apêye ma'má dutisé meheta niî'. Too dɨpóropɨ mɨsâ dutisé kɨó'kereta ohâ'. A'té mɨsâ tɨ'ó'kepɨ niî'. 


text:
Tohô niîmiro, yɨ'ɨ̂ mɨsâre ohasé ma'má dutisé weeró noho wa'â'. A'mêri ma'isére wamê peogɨ weé'. Too dɨpóropɨ marî a'mêri ma'itírã, yã'arã́ niîwɨ. Na'î tĩ'aropɨ niirã́ weeró noho niîwɨ. Ni'kâroakãre a'té du'ú no'oro weé'. A'tóka terore marî a'mêri ma'írã, bo'rê yuuropɨ niirã́ weeró noho niî'. Teé a'mêri ma'isére Jesu Cristo me'ra masî no'o'. Tohô niikã́ mɨsâ me'ra masî no'o'. 


text:
<pb/>Marî a'tîro niî boosa': “Yɨ'ɨ̂ pũrikã ãyuró Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weé nu'kukã'.” Tohô niîmigɨ ãpêrãre ma'itígɨ, too dɨpóropɨ na'î tĩ'aropɨ niî'karo weeró nohota niîkã'sa' taha. 


text:
Marî ãpêrãre ma'itírã, na'î tĩ'aropɨ niirã́ weeró noho niisétisa'. Marî yã'âro weesé bu'iri kapêri ĩ'yâtirã weeró noho niísa'. Tohô weérã “A'tîro pe'e ɨá'”, niî masitisa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ niî pe'tirãre ohâgɨti. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ wẽrisé wapa Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ yã'âro weé'kere akobohókɨ niîwĩ. Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre masî'. Bɨkɨrã́, mɨsâre ohâ'. Jesu Cristore neê waropɨ dɨ'pôkãti'kɨre ẽho peó yuukã, ohâ'. Ma'mâ piha, mɨsâ wãkû tutuarã niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yee uúkũsere tɨ'ó ẽho peó'. Wãtîre dokâ ke'akã weékãrã niîwɨ. Tohô weégɨ mɨsâre ohâ'. 


text:
A'ti ɨmɨ́kohokãhase Õ'âkɨ̃hɨ yee meheta niî'. A'teré wãkû nɨrɨtikã'ya. Yã'âro wãkusé, a'me tãrá sĩ'rise, ɨâri pehase, ãpêrã yɨ'rɨóro niî sĩ'rise yã'â niî'. A'té niî pe'tise a'ti ɨmɨ́kohokãhase niî'. “Teeré weerã́ti”, niîtikã'ya. No'ó a'teré weé sĩ'rigɨ noho marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨre ma'itísami. 


text:
A'ti ɨmɨ́koho pe'tí wã'karo weé'. Niî pe'tise yã'âro weé sĩ'ri ɨâri pehase kẽ'ra pe'tiá wa'ârosa'. Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weerã́ pũrikã neê pe'titírãsama. Kɨ̃ɨ̂ tiropɨ niî nu'kukã'rãsama. Niî soorã yee kiti niî' 


text:
<pb/>Niî soorã yee kitire werêgɨti. A'ti ɨmɨ́koho pe'tíro weé'. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátoho dɨporo ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tigɨ a'tîgɨsami. Mɨsâ a'teré tɨ'ó tohakãrã niîwɨ. Pãharã́ kɨ̃ɨ̂ weeró noho niirã́ niî tohama. Tohô weérã marî a'ti ɨmɨ́koho maatá pe'tiátehere masî'. 


text:
Naâ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tirã marî me'rakãharãta niîkã'miwã. Be'ró, naâ Jesu Cristo yee kitire ẽho peótirã, marîre dɨka watía wa'âwã. Naâ marî me'rakãharã waro meheta niî'kãrã niîwã. Marî me'rakãharã niîrã pũrikã, marî me'rata niî boosama. Naâ tohô dɨka watíkã ĩ'yârã, marî naâre ĩ'yâ masi'. Marî me'rakãharã meheta niî'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu Cristo mɨsâre Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô weérã mɨsâ diakɨ̃hɨ́kãhase, Jesu Cristo yee kitire masî pe'tikã'sa'. 


text:
Kɨ̃ɨ yeé kitire masîtirãre ohâgɨ meheta weé'. Mɨsâ Jesu Cristo yeere keoró masísa'. Tohô weégɨ mɨsâre ohâ'. Mɨsâ masî', kɨ̃ɨ yeé kiti niî soose meheta niî'. 


text:
<pb/>Niî soose pihagɨ a'tîro niîsami: “Jesu Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ meheta niîmi”, niîsami. Tohô bɨsɨgɨ́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tigɨ niîmi. Marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨre, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore teesamí. 


text:
No'ó kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore ɨatírã, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ kẽ'rare moosamá. Marî Jesu Cristore Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîmi niîrã, Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî'. 


text:
Tohô weérã mɨsâ neê waro tɨ'ó'ke Jesu Cristo yee kitire wãkû nɨrɨya. Mɨsâ kɨ̃ɨ yeé kitire ẽho peó nu'kurã, Õ'âkɨ̃hɨ me'ra, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo me'ra ãyuró niîkã'rãsa'. 


text:
Mɨsâ Espírito Santo Jesu Cristo o'ôo'kɨre kɨó toha'. Kɨ̃ɨ̂ basi niî pe'tisere niî sooro mariró mɨsâre bu'êmi. “Ɨ̃sâre ãpêrã bu'eáto”, niîtisa'. Kɨ̃ɨ̂ bu'êro nohota Jesu Cristo me'ra ãyuró niîkã'ya. 


text:
<pb/>Ni'kâroakã kẽ'rare kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'ya. Marî tohô weérã, kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ a'tikã́, kɨ̃ɨ̂re põo tẽrírã ĩ'yâ ɨkɨásome. Bopôyasome. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristo ãyuró weesére masî toha'. Tohô weérã niî pe'tirã ãyuró weerã́ Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîma niisére masî no'o'.<pb/>


text:
Ĩ'yâre mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ marîre ma'isére. Marîre ma'ígɨ, “Yɨ'ɨ̂ põ'ra” niî ẽho peósami. Tohô niîro nohota marî kɨ̃ɨ̂ põ'rá niî'. Ãpêrã a'ti nukúkãkãharã Õ'âkɨ̃hɨre masîti tĩharã, marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã weesétisere masîtisama. 


text:
Akawerérã, marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî toha'. Kɨ̃ɨ̂ põ'rá niîmirã, be'ropɨ́ marî de'ró wa'aátehere ãyuró masî no'oya marí' yuhûpɨ. A'té di'akɨ̃re masî'. Marî Jesu Cristo a'tikã́, kɨ̃ɨ̂ bahusére ĩ'yârãsa'. Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂ weeró noho wa'ârãsa'. 


text:
Jesu Cristore neê yã'asé marí'. Marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho ãyurã́ wa'ârãsa' niiátehere wãkû'. Tohô weérã marî yã'âro weeséti'kere dɨka yuú wã'karã weé'. 


text:
<pb/>Yã'âro weesétise Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'kase niî'. Niî pe'tirã yã'âro weerã́ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã weemá. 


text:
Mɨsâ masî toha', marî yã'âro weé'kere kõ'âgɨ Jesu Cristo a'ti nukúkãpɨre a'tîkɨ niîwĩ. Neê kɨ̃ɨ̂re kã'roákã yã'asé marí'. 


text:
Tohô weérã niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kurã yã'âro weesétitisama. Yã'âro weerã́ pe'e Jesu Cristore masîtisama. 


text:
Mɨsâ tɨ'o masíya. Ãpêrã mɨsâre maa soókã, ẽho peótikã'ya. Jesu Cristo ãyugɨ́ niîmi. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ weeró noho niirã́ masá ãyurã́ niîma. 


text:
Wãtî neê waropɨta yã'agɨ́ niî mɨhati'kɨ niîmi. Tohô weérã yã'âro weesétirã kɨ̃ɨ yarã́ niîma. Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ wãtî yã'âro weesére kõ'âgɨ a'tîgɨ a'ti nukúkãpɨre a'tîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ põ'raré kɨ̃ɨ̂ weeró noho niisétikã weékɨ niîwĩ. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra yã'asére weé nu'kutima. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'rare, wãti yarã́re a'tîro ĩ'yâ dɨka waá masi'. No'ó ãpêrãre ma'itírã, yã'âro weesétirãre “Wãti yarã́ niîma”, niî'. Ãpêrãre ma'irã́ ãyuró weesétirã pe'ere “Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîma”, niî'. A'mêri ma'i dutíse niî' 


text:
Dɨporókɨ̃hɨpɨ Caĩ́ wamêtigɨ weeró noho niîtikã'rã. Kɨ̃ɨ̂ wãti yagɨ́ niîgɨ, kɨ̃ɨ̂ akabihí Abelre wẽhékɨ niîwĩ. De'ró weégɨ kɨ̃ɨ̂re wẽheparí? Caĩ́ kɨ̃ɨ̂ weesétise yã'asé niîkaro niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ akabihí weesé pe'e ãyusé niîkaro niîwɨ. Teé bu'iri kɨ̃ɨ̂re ɨógɨ, wẽhékɨ niîwĩ. 


text:
Ãpêrã mɨsâ ãyuró weesétisere ĩ'yâ ɨórã, ĩ'yâ tu'ti boosama. Naâ Caĩ́ kɨ̃ɨ̂ akabihíre ɨó'karo weeró noho weérã weesamá. Naâ mɨsâre ĩ'yâ tu'tikã, ɨkɨátikã'ya. 


text:
<pb/>Marî ãpêrãre ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî' niisére masî'. Too dɨpóropɨre Jesu Cristore masîti tĩharã, ãpêrãre ma'itíwɨ. Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂re ẽho peó yuurã, a'mêri ma'í'. Ãpêrãre ma'itírã pũrikã, marî too dɨpóropɨ niî'karo nohota niîkã' boosa'. Katî nu'kusere moo boósa'. 


text:
No'ó ãpêrãre ĩ'yâ tu'tigɨ noho masaré wẽhé kõ'agɨ weeró noho niîmi. Mɨsâ masî', neê ni'kɨ́ masaré wẽhé kõ'agɨ katî nu'kusere moosamí. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ weeró noho niîtikã'ya. 


text:
Jesu Cristo mari yeé niiátehere wẽrîkɨ niîwĩ. Tohô weérã marî a'mêri ma'isére masî'. No'ó ãpêrãre ma'írã, mari yaá katirí ɨmɨ̂kohore wãkû nɨrɨtisa'. Naâre wee tamúrã, marí kẽ'ra wẽrî masi'. 


text:
Bu'î, mari yeé uúkũse ɨseri me'ra di'akɨ̃ “Naâre ma'í'”, niîtikã'ro ɨá'. Naâre ãyuró wee tamúro ɨá'. Teé me'ra marî naâre ma'isére ĩ'yo masí'. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã uiró mariró niî masi' niisé niî' 


text:
Apé tero marî a'tîro wãkúsa': “Yɨ'ɨ̂ yã'â yɨ'rɨagɨ niísa'.” Tohô wãkûmirã, marî ãpêrãre ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ me'ra uiró mariró niî masi'. Marî kɨ̃ɨ̂ põ'rá niî'. Kɨ̃ɨ̂ marî wãkusére masî pe'okã'sami. Kɨ̃ɨ̂ marî yã'âro weé'kere akobohósami. 


text:
Marî neê bu'îri moósa' niî tɨ'ó yã'arã, uisé mariró Õ'âkɨ̃hɨre sẽri masí'. Kɨ̃ɨ̂ dutisére, kɨ̃ɨ̂ ɨasére weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise marî sẽrisére yɨ'tigɨ́sami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ dutî'ke a'té niî'. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore ẽho peó dutimi. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ dutî'karo nohota marîre a'mêri ma'i dutími. 


text:
Marî kɨ̃ɨ̂ dutî'kere weérã, kɨ̃ɨ̂ me'ra ãyuró niîkã'. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra marî me'ra ãyuró niîkã'mi. Marîre Espírito Santore o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ marî me'ra niisére masî'.<pb/>


text:
Akawerérã, Õ'âkɨ̃hɨ yeere wererã́ mɨsâ tiropɨ bu'êrã etakã́, naâ weresére “Diakɨ̃hɨ́ta Õ'âkɨ̃hɨ yee niîmitito?” niî ĩ'yâya. Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'kãrã niîtima. Niî pe'tirãpɨre ẽho peótikã'ya. Naâ Espírito Santore moomírã, tohô niî ma'akã' boosama. A'ti ɨmɨ́kohopɨre no'ó ɨaró niî soorã niî bi'akã'ma. “Õ'âkɨ̃hɨ yeere werêrã weé'”, niî bɨsɨ̂ sihama. 


text:
Mɨsâ naâ diakɨ̃hɨ́ wererã́re a'tîro ĩ'yâ beseya. Naâ “Jesu Cristo a'ti ɨpɨ́ me'ra bahuákɨ niîmi”, niîsama. Tohô ẽho peórã, Espírito Santore kɨorã́ niîma. Naâre ẽho peóya. 


text:
Ãpêrã tohô ẽho peótirã, Espírito Santore moomá. Mehô kɨ̃ɨ̂re pe'sûtima. Mɨsâ Jesu Cristore ĩ'yâ tu'tigɨ kɨ̃ɨ̂ a'tiátehere tɨ'ó tohapã. Naâ kɨ̃ɨ̂ weeró noho niirã́ a'tí di'tapɨre niî tohama. 


text:
<pb/>Niî soorã wãti yarã́ niîma. Õ'âkɨ̃hɨ wãtî nemoró tutuâmi. Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yarã niî'. Tohô weérã mɨsâ naâ uúkũsere ẽho peótikãrã niîwɨ. 


text:
Niî soorã a'ti nukúkãkãharã a'ti ɨmɨ́kohokãhase di'akɨ̃re bu'êsama. Naâ weeró noho niirã́ta naâ bu'esére tɨ'osamá. 


text:
Marî pũrikã Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî'. Kɨ̃ɨ̂ põ'rá niirã́ marî bu'esére tɨ'osamá. Kɨ̃ɨ̂ põ'rá niîtirã tɨ'otísama. Tohô weérã marî diakɨ̃hɨ́kãhase ẽho peórãre, diakɨ̃hɨ́ niîtisere ẽho peórãre ĩ'yâ bese masi'. “Ã'ratá niîma diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peórã”, niî masi'. “Naâ niîma diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peótirã”, niî ĩ'yâ dɨka waá masi'. Marîre a'mêri ma'i dutíse niî' 


text:
Akawerérã, Õ'âkɨ̃hɨ masaré ma'imí. Tohô weérã marí kẽ'ra a'mêri ma'iró ɨá'. A'mêri ma'irã́ noho Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîma. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre masîma. No'ó ma'isé moorã́ noho Õ'âkɨ̃hɨre neê masîtima. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ marîre ma'isére ĩ'yógɨ, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ ni'kɨ́ niigɨ́re a'ti nukúkãpɨre o'ôo'kɨ niîwĩ. Marî katî nu'kuatehere weégɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ma'isére uúkũgɨ, marî Õ'âkɨ̃hɨre ma'isére uúkũgɨ meheta weé'. Kɨ̃ɨ̂ pe'e marîre ma'isé pe'ere uúkũgɨ weé'. Kɨ̃ɨ̂ marîre ma'ígɨ, marî yã'âro weé'kere akobohó dutigɨ kɨ̃ɨ̂ makɨré o'ôo'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra marî akobohóse boká'. 


text:
A'ti ɨmɨ́kohopɨre neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yâ'kɨ marimí. Marî kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâti'kãrã niîmirã, ãpêrãre ma'írã, kɨ̃ɨ̂ marîpɨre niisére masî'. Kɨ̃ɨ̂ marîre ma'í'ke bu'iri ãpêrãre keoró ma'itá basió'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre Espírito Santore o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weérã marî Õ'âkɨ̃hɨ marîpɨre niisére masî'. Marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂pɨreta niî'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ makɨré ɨ̃sâ basita ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂re a'ti nukúkãpɨre marî yã'âro weé niisétimi'kãrãre yɨ'rɨ wetíkã wee dutígɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô weérã mɨsâre a'teré werê'. 


text:
No'ó niî pe'tirã “Jesu Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi” niirã́ noho Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niîma. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra naâpɨre niîmi. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isére masî'. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirãre ma'imí. No'ó ãpêrãre ma'igɨ́ noho ãyuró Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niîmi. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ me'ra niîmi. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niîrã, keoró ma'i masí'. Jesu Cristo a'ti nukúkãpɨ niikã́, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ me'ra niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî'karo nohota marî me'ra kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ niîmi. Tohô weérã marî a'ti nukúkãkãharãre beseátihi nɨmɨ niikã́, kɨ̃ɨ̂re neê uîsome. 


text:
A'mêri ma'irã́ tirore uisé marí'. Uisé kɨorã́ tiro pe'ere neê a'mêri ma'isé marí'. Marî uisé me'ra bu'îritirã weeró noho tɨ'ó yã'a'. No'ó uigɨ́ noho a'mêri ma'i masítimi. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨre ma'imírã, ãpêrãre ĩ'yâ tu'tirã, niî soose bɨkɨrã niî'. Masá marî ĩ'yarã́ waro marikãre ma'itírã, nemoró Õ'âkɨ̃hɨ bahutígɨ pũrikãre ma'itá basiótisa'. 


text:
Niî pe'tirã “Jesu Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîmi” niî ẽho peórã noho Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîma. Ãpêrãre ma'írã, naâ põ'rá kẽ'rare ma'iró ɨá'. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra a'ti nukúkãkãhase yã'asére weé wee'. Jesu Cristore ẽho peóse me'ra ãyuró weetá basió'. 


text:
Marî Jesu Cristore “Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi”, niî ẽho peó'. Teé me'ra di'akɨ̃ a'ti ɨmɨ́kohokãhase yã'asére ka'mú ta'a masisa'. Jesu Cristore “Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi” niisé niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ niikã́, João wamê yeeri masɨ kɨ̃ɨ̂re wamê yeekɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re wamê yeegɨ, akó me'ra wamê yeekɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ kurúsapɨ wẽrîwĩ. A'tîro weesé me'ra kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niisére ĩ'yowĩ́. Kɨ̃ɨ̂re wamê yee'ke me'ra di'akɨ̃ ĩ'yotíwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrisé me'ra kẽ'rare ĩ'yowĩ́. Espírito Santo Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niisére ĩ'yomí. Kɨ̃ɨ́ta diakɨ̃hɨ́kãhasere weregɨ́ niîmi. 


text:
A'te kitíre naâ basita ĩ'yomá. Naâ i'tiárã ɨ'mɨ̂sepɨ niîsama: pakɨ́, makɨ́, tohô niikã́ Espírito Santo. Ã'rá i'tiárãpɨ dɨka watímirã, ni'kɨtá niîmi. 


text:
A'ti nukúkãpɨre Espírito Santo weresé me'ra Jesu Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi niisére masî'. Tohô niikã́ Jesu kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niisére kɨ̃ɨ̂ wamê yee no'o'ke me'ra, kɨ̃ɨ̂ wẽrî'ke me'ra ĩ'yókɨ niîwĩ. 


text:
Masá naâ ĩ'yâ'kere werekã́ marikãre, marî ẽho peó'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ yeére werekã́ pũrikãre, nemoró ẽho peóro ɨá'. Kɨ̃ɨ̂ masá uúkũse nemoró keoró werêmi. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ̂ makɨ́ me'ra katî nu'kusere o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ makɨré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kurãsama. Kɨ̃ɨ̂ makɨré ẽho peótirã neê kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kusome. Marî Jesu Cristo yee kitire diakɨ̃hɨ́ta niî' niîrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã weé'. Ãpêrã a'teré ẽho peótirã noho “Õ'âkɨ̃hɨ niî soogɨ niîmi”, niîrã weemá. João werê kasa'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨré ẽho peórãre teeré ohaápɨ. Mɨsâ katî nu'kurãsa' niisére masiáto niîgɨ tohô ohaápɨ. 


text:
<pb/>Marî masî', Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró noho marî sẽrikã́, marî sẽrisére tɨ'osamí. “Marî sẽrisére tɨ'osamí” niî masîrã, kɨ̃ɨ̂re uisé mariró sẽri masí'. 


text:
“Õ'âkɨ̃hɨ marî sẽrisére tɨ'osamí” niî masîro nohota “Kɨ̃ɨ̂ marî sẽrí'ke kẽ'rare o'ô tohami”, niî no'o'. 


text:
<pb/>Apé tero Jesu Cristore ẽho peógɨ yã'âro weesamí. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yârã, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basáya. Marî sẽri basákã, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'tigɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂re dɨka yuúgɨsami taha. Apêye pũrikã yã'â butia'ro weesé niî'. Teé maa “Sẽri basáya” niîya marí'. Teeré weerã́ Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'âsome. 


text:
Niî pe'tise yã'asé Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kase niî'. Yɨ'ɨ̂ niîro nohota apêye yã'âro weesére Õ'âkɨ̃hɨ akobohógɨsami. Apêye yã'â butia'ro weesére akobohósome. 


text:
<pb/>Marî masî', Õ'âkɨ̃hɨ põ'rare Jesu Cristo ãyuró ko'tê nu'kukã'mi. Tohô weérã naâ yã'âro weé nu'kutisama. Wãtî kẽ'ra Jesu Cristo ko'tê yuukã naâre yã'âro wee masítisami. 


text:
<pb/>Marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niisére, tohô niikã́ wãtî niî pe'tiro a'ti nukúkãkãharã wiôgɨ niîmi niisére masî'. 


text:
<pb/>Apêye kẽ'rare, Õ'âkɨ̃hɨ makɨ kɨ̃ɨ̂ a'tî'kere masî'. Kɨ̃ɨ̂ marîre Õ'âkɨ̃hɨ diakɨ̃hɨ́ niigɨ́re masî dutigɨ tɨ'o masíse o'ôkɨ niîwĩ. Marî Jesu Cristo me'ra niîrã, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Õ'âkɨ̃hɨpɨreta niî'. Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ niîmi. Kɨ̃ɨ́ta katî nu'kugɨ marî katî nu'kuatehere o'ômi. 


text:
Apêye, masá naâ yeê ẽho peó'ke nohore ẽho peótikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ se'sarore ẽho peóya. Niî pe'tise apêye noho yɨ'rɨóro Õ'âkɨ̃hɨre ma'iyá. Tohôta weeró ɨása'. Toô kã'rota ohâ'. João<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂re Jesu Cristo kɨ̃ɨ yeé kitire bu'ê dutigɨ bese kũúwĩ. A'ti pũrí me'ra mɨsâre ãyu dutíse o'ôo'. Mɨsâ Ponto, Galácia, Capadócia, Ásia, Bitínia wamêtise di'tapɨ Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri ãpêrã yã'âro weekã́ wa'âste wã'ka'kãrãre ohâ'. 


text:
Marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ dɨporópɨ kɨ̃ɨ̂ ɨá'karo nohota marîre kɨ̃ɨ̂ põ'rá niiáto niîgɨ besé tohakɨ niîwĩ. Espírito Santo me'ra marî yã'arã́ niî'kãrãre dɨka yuúkɨ niîwĩ. Marîre kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo ɨaró wee dutígɨ besékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ kurúsapɨ wẽrîgɨ diî a'mâ bɨrose me'ra marî yã'âro weé'kere akobohógɨti niîgɨ, besékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ ehêri põ'raripɨ ãyuró tɨ'ó yã'ase, niî pe'tise ãyusére o'ô nemoato. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ, marî wiôgɨ Jesu Cristo pakɨre “Ãyú'” niîrã. Kɨ̃ɨ̂ marîre pahá yã'agɨ, kɨ̃ɨ̂ põ'rá sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo wẽrî'kɨpɨre masó'ke me'ra marî too dɨpóro yã'âro niiséti'kere akobohókɨ niîwĩ. Teeré weégɨ, marîre opâturi bahuá apo'kãrãre weeró noho weékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ põ'raré “Ãyú butia'sere o'ôgɨti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ o'oátehere marî e'katíse me'ra yuû kuerã weé'. Teeré ɨ'mɨ̂sepɨ kɨo yuú tohasami. Kɨ̃ɨ̂ o'oátehe a'ti nukúkãkãhase weeró noho pe'tí, boâsome. Niî nu'kukã'rosa'. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó yuukã, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra marîre ko'têsami. Jesu Cristo opâturi a'ti nukúkãpɨre a'tîgɨ, niî pe'tirã ĩ'yóropɨ “Ã'rá yɨ'ɨ̂ yɨ'rɨó'kãrã niîma. Yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kurãsama”, niî ĩ'yogɨ́sami. 


text:
<pb/>A'ti nukúkãpɨre niîrã, marî pi'etí ni'irã weé' yuhûpɨ. Tohô pi'etímirã, ɨ'mɨ̂sepɨ Jesu Cristo marîre o'oátehere wãkûrã, e'katí yuurã. 


text:
Marî Jesu Cristore ẽho peóse ouro besesé weeró noho niî'. Masá ourota niîti? niîrã, pekâ me'e bu'ipɨ asipó peosama. Sipî pehaka be'ro yã'asé marari ɨ̃hɨ̂ pe'ti diha wa'ása'. Ãyusé ouro di'akɨ̃ tohása'. A'té weeró noho marîre Jesu Cristore diakɨ̃hɨ́ta ẽho peómiti naa? niîro, yã'âro wa'ása'. Marî yã'âro yɨ'rɨ́rã, tee marári ɨ̃hɨ̂ pe'ti'karo weeró noho yã'asére weé du'usa'. Tohô niikã́ Jesu Cristore ẽho peó nemosa'. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peó du'utikã ĩ'yârã, masá diakɨ̃hɨ́ta marîre kɨ̃ɨ̂re ẽho peóma, niî ĩ'yârãsama. Ouro wapa bɨhɨ́ niî'. Wapa bɨhɨ́miro, pe'tiá wa'ása'. Marî Jesu Cristore ẽho peóse ouro nemoró wapatí'. Tee pũríkã neê pe'titísa'. Tohô weégɨ Jesu Cristo marîre opâturi a'ti nukúkãpɨre a'tîgɨ, “Yɨ'ɨ̂re ãyuró ẽho peówɨ”, niîgɨsami. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore a'ti nukúkãpɨ niikã́ ĩ'yâti'kãrã niîmirã, kɨ̃ɨ̂re ma'í'. A'tóka terore kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâtimirã, ẽho peó'. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, mɨsâre pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨkã́ weegɨ́sami. Tohô weérã mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'aátehere wãkûrã, pũûro e'katí'. De'ró niî werê nemo boosari? Werêta basió wee'. 


text:
<pb/>Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã a'tîro niîkãrã niîwã: “Õ'âkɨ̃hɨ masá yã'âro weé'kere akobohó, naâre yɨ'rɨógɨsami”, niîkãrã niîwã. A'teré werêmirã, naâ basi weresére tɨ'o masítikãrã niîwã. Tohô weérã teeré masî sĩ'rirã, ɨpɨ́tɨ bu'ê wãkû nɨrɨkãrã niîwã. 


text:
Espírito Santo wee tamúse me'ra a'tîro werê yuukãrã niîwã: “Masaré yɨ'rɨoákɨhɨ pũûro pi'etí wẽrîgɨsami. Wẽrî'kɨpɨ niîmigɨ, masagɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ masáka be'ro ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâa, kɨ̃ɨ̂ pakɨ tiró wiôgɨ duhirí kumuro diakɨ̃hɨ́ pe'e duhîgɨsami.” Espírito Santo tohô niisére tɨ'órã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã “De'ró niikã́, noaré tohô wa'ârosari?” niîrã, pũûro masî sĩ'rikãrã niîmiwã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ naâ masî sĩ'rikã ĩ'yâgɨ, naâre a'tîro werêkɨ niîwĩ: “A'te kití mɨsâ niirí kurare wa'âsome yuhûpɨ. Be'rokãhárãpɨ a'teré ĩ'yârãsama”, niîkɨ niîwĩ. Naâre teeré werê yuugɨ, marî a'tóka terokãharã pe'ere werêgɨ weékɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ a'tóka terore a'tîro weemí maha. Espírito Santo ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́re kɨ̃ɨ yeé kiti wererã́ me'ra mɨsâre werê dutigɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Naâ Espírito Santo tutuaró me'ra teeré a'tîro werêma. “Jesu Cristo a'tî tohakɨ niîwĩ. Marîre yɨ'rɨó'kɨ niîmi”, niîma. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sekãharã kẽ'ra masaré yɨ'rɨósere “De'ró niî butia'ti?” niî masî sĩ'risama. Õ'âkɨ̃hɨ marîre yã'asé mariró niiséti dutise niî' 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, yã'âro marî weé'kere akobohó tohakɨ niîwĩ. Tohô weérã mɨsâ weeátehere ãyuró wãkû yuuya. Mɨsâ yã'âro weé sĩ'risere weetíkã'ya. Wãkû tutuaya. Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weégɨ, marîre Jesu Cristo opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tikã́ kɨ̃ɨ̂ o'oátehere pũûro wãkû nɨrɨya. Teeré wãkûrã, e'katíse me'ra ko'têya. 


text:
Wi'marã́ ãyurã́ naâ pakɨ sɨmɨá dutisére ãyuró yɨ'tisamá. Naâ weeró nohota mɨsá kẽ'ra marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ dutisére ãyuró yɨ'tiyá. Mɨsâ too dɨpóropɨ Õ'âkɨ̃hɨre masîtirã, yã'âro ɨâri pehasere weékãrã niîwɨ. Ni'kâroakãre mɨsâ yã'âro ɨâri pehasere du'úkã'ya maha. 


text:
A'tîro pe'e weesétiya. Õ'âkɨ̃hɨ marîre besé'kɨ yã'asé moogɨ́ niîmi. Tohô weérã marî yã'asé marirã́ niiró ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Yɨ'ɨ̂ ãyugɨ́, yã'asé moogɨ́ niî'. Tohô weérã mɨsá kẽ'ra yã'asé marirã́ niisétiya”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. 


text:
<pb/>Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, kɨ̃ɨ̂re “Pakɨ́” niísa'. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirãre ni'kâro noho marî weé'ke nɨkɨre bese bɨrógɨsami. Neê ni'kɨré dɨ'asomé. Tohô weérã mɨsâ a'ti ɨmɨ́kohopɨre katiró põo tẽóro Õ'âkɨ̃hɨre wio pesáse me'ra tɨ'ó yã'aya. 


text:
Mɨsâ yẽkɨ sɨmɨá niiséti'karo noho wee sirú tuu mɨhati'ke wapa maríkaro niîwɨ. Teé wapa marísere kõ'âgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Mɨsâ a'tîro masî'. Kɨ̃ɨ̂ marîre bu'îri da'rê boo'kere wapa yeé wĩrogɨ, pe'tisé noho me'ra, ouro, niyéru me'ra wapa yeétikɨ niîwĩ. 


text:
A'tîro pe'e weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ ma'igɨ́ wẽrîgɨ diî a'mâ bɨrose me'ra marîre yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ Judeu masa yẽkɨ sɨmɨápɨa naâ yã'âro weé'ke wapa Õ'âkɨ̃hɨre akobohóse sẽrírã, a'tîro weékãrã niîwã. Ovelha dohôri wi'i niîtigɨre, kamî marigɨ́re, niî pe'tiro kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ ãyugɨ́re wẽhé, Õ'âkɨ̃hɨre ɨ̃hâ morokãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂, ovelha ãyugɨ́ niî'karo noho Jesu Cristo ãyugɨ́ waro, yã'asé moogɨ́ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîgɨ diî a'mâ bɨrose me'ra marî yã'âro weé'kere yɨ'rɨókɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ a'ti ɨmɨ́koho weeátoho dɨporo “Yɨ'ɨ̂ makɨ masaré yɨ'rɨógɨsami”, niî besé tohakɨ niîwĩ. Tohô besemígɨ, maatá o'ôo'tikɨ niîwĩ. A'tóka teropɨ mari yeé niiátehere yɨ'rɨoákɨhɨre o'ôo'kɨ niîwĩ. 


text:
Jesu Cristo wẽrisé me'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó no'o'. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristore wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Masó, ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂re mii mɨhákɨ niîwĩ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re wiôgɨ sõróokɨ niîwĩ. Marîre ẽho peó dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ marî ɨ'mɨ̂sepɨ wa'aátehere e'katíse me'ra yuû kue dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Mɨsâ diakɨ̃hɨ́ niisére yɨ'tírã, Jesu Cristore ẽho peórã weékãrã niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, mɨsâ yã'âro weeséti'kere du'úkãrã niîwɨ. Tohô weérã mɨsâ ni'kâroakãre bu'îri marirã́ niî'. Mɨsâ ni'kɨ́ põ'ra weeró noho a'mêri ma'í'. A'mêri ma'írã, bu'îkãhase uúkũse me'ra di'akɨ̃ ma'itíkã'ya. Niî pe'tise mɨsâ weesé me'ra pe'e ma'iyá. 


text:
A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ uúkũse niî nu'kukã'rosa'. Marî teeré ẽho peórã, kɨ̃ɨ̂ põ'rá sãháakãrã niîwɨ. Tohô weérã opâturi bahuá apo'kãrã weeró noho niî'. Marî pakɨ sɨmɨá boâ dihasama. Marî opâturi bahuá aporã, naâ boâ diharo weeró noho wa'âsome. Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra sãhárã pe'e, kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kukã'rãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Taâ yãî wẽrî pe'tia wa'ása'. Masá kẽ'ra tohôta niî pe'tirã wẽrîrãsama. O'ôri kẽ'ra ãyusé niîmiro, boâ dihasa'. Masá kẽ'ra pehé kɨorã́, wiôrã niîmi'kãrã wẽrîrãsama.<pb/> 


text:
Naâ kɨosé kẽ'ra pe'tirósa'. Õ'âkɨ̃hɨ uúkũse pũrikã neê pe'tisomé. Niî nu'kukã'rosa', niî ohâ no'okaro niîwɨ. Mɨsâre tee kitíre ãpêrã werêkãrã niîwã. Naâ wereséta ãyusé, neê pe'titíse kiti niî'.<pb/>


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî'. Tohô weérã niî pe'tise yã'asére du'úkã'ya. Ãpêrãre niî sootikã'ya. Wee soótikã'ya. Ãpêrã yeere ɨotíkã'ya. Uukahátikã'ya. 


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ ãyugɨ́ niîmi niisére masî tohasa'. Tohô weérã wi'marã́ neê bahuárã naâ pakó õpekṍre ɨpɨ́tɨ mi'rí sĩ'rirã weeró noho weeyá. Õ'âkɨ̃hɨ yee ãyusé kitire ɨpɨ́tɨ tɨ'sasé me'ra tɨ'ó sĩ'riya. Wi'marã́ naâ pakosã́ numia yee õpekṍre mi'rírã, ĩ'yo duárã wa'âsama. Õ'âkɨ̃hɨ uúkũse wi'magɨ́ pako õpekṍ weeró noho niî'. Teé diakɨ̃hɨ́ werê me'rikã'. Marî teeré wãkû nu'kurã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó tutua nemorãsa'. Kɨ̃ɨ̂re masî nemoato niîgɨ marîre yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Jesu Cristo ɨ̃tâga wi'í yeê nɨ'kakaha weeró noho niîmi niisé niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peó'. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ me'ra ãyuró niisétiya. Kɨ̃ɨ̂ katîgɨ, marîre kɨ̃ɨ̂ me'ra katikã́ weemí. Kɨ̃ɨ̂ niî nu'kukɨ̃'sami. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂reta teékãrã niîwã. Naâ teemíkã, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ pe'e kɨ̃ɨ̂re “Ãyú yɨ'rɨgɨ niîmi”, niî besékɨ niîwĩ. Besé toha, kɨ̃ɨ̂re wiôgɨ sõróokɨ niîwĩ. 


text:
Mɨsâre ãyuró masî dutigɨ a'tîro werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃tâ peeri me'ra ni'kâ wi'i ãyurí wi'i weégɨ weeró noho weesamí. Ɨ̃tâga ãyukahá me'ra yeê nɨ'kasami. Tutuarí wi'i niiáto niîgɨ tohô weesamí. Jesu Cristota kɨ̃ɨ̂ neê waro wi'í yeê nɨ'kaka ɨ̃tâga weeró noho niigɨ́ niîmi. Marîpɨa apêye naâ yeê turia mɨhase weeró noho niî'. Marî niî pe'tirã ni'kâro me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ weéka wi'i weeró noho niî'. Tohô weérã kɨ̃ɨ yarã́ waro niîrã, Jesu Cristo wee tamúse me'ra sacerdotea weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ yeere da'ra masí'. Ãyuró weérã, ãpêrã yee niiátehere sẽri basá masi'. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî masi'. Marî tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ e'katísami. 


text:
Dɨporókãharãpɨ kẽ'ra teekãháse Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũ'kere a'tîro ohâkãrã niîwã:<pb/>Ni'kâ wi'i, wi'í Jerusalẽ́pɨre weegɨ́ti. Tií wi'ire weégɨ, ni'kâga ɨ̃tâga ãyukaháre besegɨ́ti. Tutuarí wi'i wa'aáto niîgɨ tigá me'ra nɨ'kagɨ́ti. Yɨ'ɨ̂ ɨ̃tâgare uúkũgɨ, yɨ'ɨ̂ makɨ pe'ere wamê peogɨ weé'. Kɨ̃ɨ́ta niîmi yɨ'ɨ̂ besé'kɨ. Yɨ'ɨ̂ ĩ'yakã́, ãyú yɨ'rɨagɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã pũûro e'katírãsama. “Mehô warota ẽho peókãti”, niîsome, niî ohâkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórã ãyuró e'katíse me'ra kɨ̃ɨ̂re tɨ'ó yã'asa'. Ãpêrã pe'e kɨ̃ɨ̂re ẽho peóti tĩharã, mɨsâ weeró noho tɨ'ó yã'atisama. Mehô niigɨ́re weeró noho tɨ'ó yã'akã'sama. Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã a'tîro ohâkãrã niîwã taha:<pb/>Masá ɨ̃tá me'ra wi'í weerã́tirã ni'kâgare naâ ɨatíkahare, kõ'âsama. Naâ kõ'âkaga me'ra ãpêrã pe'e tutuarí wi'i weesamá. Tigá marikã́ maa, wi'í yeêya mari boópã. A'té a'tîro niî sĩ'riro weé'. Wiôrã Judeu masa tigá ɨ̃tâgare weeró noho Jesu Cristore ɨatíwã. Naâ ɨatímikã, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ pe'e kɨ̃ɨ̂re besékɨ niîwĩ. Besé, kɨ̃ɨ̂re wiôgɨ sõróokɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ marikã́re, marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra sãha masíti boopã. 


text:
Apêye ohâ nemokãrã niîwã taha:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besékaga ɨ̃tâgapɨ masá pɨ'â tuu, bɨrɨ̂ ke'arãsama. A'té a'tîro niî sĩ'riro weé'. Jesu Cristore Õ'âkɨ̃hɨ besékɨ niîwĩ. Tigapɨ́ pɨ'â tuu, bɨrɨ̂ ke'a'karo weeró noho Jesu Cristore ẽho peótirã bu'îri da'rê no'orãsama. Too dɨpóropɨta maatá Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨré ẽho peótirã tohô wa'ârãsama, niî tohakɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Marî pũrikã naâ weeró noho nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ marîre besékɨ niîwĩ. Tohô weérã marî wiôgɨ yarã sacerdotea weeró noho kɨ̃ɨ yeére da'rarã́ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ yaá kurakãharã sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Yã'asé mariró niisétikã weékɨ niîwĩ. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́ masá Israel kurakãharãre yɨ'ɨ̂ werê'ke peheré weékɨ niîwĩ. Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórã niî'. Tohô weégɨ mɨsâre meharóta weemí. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ãyuró weé'kere ãpêrãre werê dutigɨ tohô weemí. Õ'âkɨ̃hɨ ãyú yɨ'rɨagɨ marî yã'âro weé'kere akobohómi. Akobohó, na'î tĩ'aropɨ niî'kãrãre marîre yɨ'rɨómi. Tohô weérã ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ põ'rá bo'rê yuuropɨ niirã́ weeró noho niî'. 


text:
Dɨporópɨ ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Õ'âkɨ̃hɨ pãharã́ Judeu masa niîtirãre yɨ'rɨógɨsami.” Tohô weérã mɨsâ too dɨpóropɨre Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra meheta niîkãrã niî ni'iwɨ yuhûpɨ. Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂re ẽho peóka be'ro kɨ̃ɨ̂ põ'rá niî' maha. Õ'âkɨ̃hɨre mɨsâ ẽho peoátoho dɨporo kɨ̃ɨ̂ mɨsâre ma'isére, kɨ̃ɨ̂ pahá yã'asere masîtikãrã niîwɨ. Ni'kâropɨta a'teré masî' maha. Pedro Jesu Cristore ẽho peórãre “A'tîro weeyá” niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre pũûro ma'ísa'. Ni'kâroakã yɨ'ɨ̂ wereátehere mɨsâ weekã́ ɨása'. Marî a'ti nukúkãpɨre siharí masa niî'. Marî niiátoho waro ɨ'mɨ̂sepɨ niî'. Toopɨ́ niî nu'kukã'rãsa'. Tohô weérã marî yã'âro weé sĩ'risere weetíkã'rã. Marî yã'âro weé sĩ'rise ãyuró weé sĩ'rise me'ra a'me kẽése niî'. Teé yã'âro weé sĩ'rise ãyuró weesé pe'ere ka'mú ta'a sĩ'risa'. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e marîre ãyuró weekã́ ɨasamí. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peótirã wa'teropɨ niísa'. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse bu'iri mɨsâre “Yã'arã́ niîma”, niî uukahásama. Mɨsâ naâ wa'teropɨre ãyuró niisétiya. Tohô weekã́, naâ tohô uukahámirã, mɨsâ ãyuró weesétisere ĩ'yârãsama. Teeré ĩ'yârã, siâpe me'ra pãharã́ Jesu Cristore ẽho peórãsama. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tikã́, mɨsâ weeró nohota naá kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre “Mɨ'ɨ̂ ãyugɨ́, tutuagɨ́ niî'”, niî ẽho peórãsama. 


text:
Marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peórã niî tĩharã, a'tîro weeró ɨá'. A'tí di'takɨ̃hɨ wiôgɨ waro, kɨ̃ɨ̂ dokakãharã wiôrã, tohô niikã́ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã wiôrã dutisére yɨ'tiró ɨá'. Wiôgɨ waro kɨ̃ɨ̂ dokakãharãre yã'âro weerã́re bu'îri da'rê dutisami. “Ãyuró weerã́ pe'ere ‘Mɨsâ ãyuró weeápɨ’ niîya”, niîsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ ãyuró weekã́ ɨasamí. Tohô weekã́, ãpêrã mɨsâre uukahámi'kãrã mehô warota uukahá ma'akã'rãsama. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ ãyuró weesé me'ra naâ uukahá ma'a'kãrãre, tɨ'o masítirãre di'ta maríkã weekã́ ɨasamí. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨó tohakɨ niîwĩ. Tohô weérã yɨ'rɨó no'o'kãrã weeró noho weesétirã. A'tîro wãkûtikã'rã. “Yɨ'ɨ̂ ãpêrã dutisé doka nií wee'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ ɨaró weegɨ́ti”, niîtikã'rã. A'tîro pe'e weerã́. Õ'âkɨ̃hɨre ma'í, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weerã́. Yã'asére weetíkã'rã. Da'rá ko'terã naâ wiôgɨ dutisére ãyuró yɨ'tirã́ weeró noho marí kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'tirã́. 


text:
Dɨka waáro mariró niî pe'tirãre ni'kâro noho ĩ'yârã. Jesu Cristore ẽho peórãre ma'irã́. Õ'âkɨ̃hɨre nɨkɨ̂ ĩ'yase me'ra ẽho peórã. A'tí di'takɨ̃hɨ wiôgɨre wio pesáse me'ra tɨ'ó yã'arã. Jesu Cristo pi'etígɨ nɨ'ká'karo noho marîre nɨ'ka dutíse niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ ni'karérã ãpêrãre da'rá ko'terã niísa'. Mɨsâ wiôrãre ẽho peóya. Niî pe'tirã naâ dutisére yɨ'tiyá. Mɨsâre ãyuró weerã́ di'akɨ̃re yɨ'titíkã'ya. No'ó yã'âro weerã́ kẽ'rare yɨ'tiyá. 


text:
Apé tero mɨsâ ãyuró weemíkã, mɨsâ wiôrã bu'îri da'rê boosama. Naâ tohô weekã́, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peósere ĩ'yórã, naâre ye'sûtikã'ya. Tohô weekã́, mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ “Ãyuró weemá”, niî ĩ'yâgɨsami. 


text:
Mɨsâ yã'âro weéka be'ro maa mɨsâre bu'îri da'rêrã, keoró weérã weemá. Mɨsâ naâ bu'îri da'resére nɨ'kárã, “Ãyuró weérã, nɨ'ká'”, niîtikã'ya. Mɨsâ tohô nɨ'kasé wapa marí'. Mɨsâ yã'âro weé'ke wapa keoróta bu'îri da'rêrã weesamá. Mɨsâ ãyuró weéka be'ro naâ yã'âro weekã́, nɨ'kayá. Tohô weesé pe'ere Õ'âkɨ̃hɨ “Ãyuró weemá”, niî ĩ'yâgɨsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ ãyuró weemíkã, mɨsâre yã'âro weesére nɨ'ka dutígɨ kũûkɨ niîwĩ. Jesu Cristo marikã marîre yɨ'rɨógɨ, pi'etí, wẽrîwĩ. Ãyuró weemíkã, kɨ̃ɨ̂re yã'âro weewã́. Tohô weégɨ marí kẽ'rare kɨ̃ɨ̂ weé'karo nohota wee sirú tuukã ɨasamí. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re yã'âro buhíkã'kãrãre naâre buhíkã' a'metiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pi'etígɨ, “Mɨsâre bu'îri da'rêgɨti”, niîtiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ pe'ere “Yɨ'ɨ̂ pakɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró, keoró yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨsami”, niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ yeé niiátehere kɨ̃ɨ̂ pakɨpɨ́re wiawĩ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ basi marî yã'âro weé'ke wapare wapa yeégɨ kurúsapɨ wẽrîwĩ. Marî yã'âro weesére du'u dutígɨ marîre wẽrî basawĩ. Tohô kɨ̃ɨ̂ weesé me'ra a'tîro weewĩ́. Marîre yã'asére siru tuúmi'kãrãre ãyusé Õ'âkɨ̃hɨ yee pe'ere siru tuúkã weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ marîre yɨ'rɨógɨ, kamî da're no'o', ɨpɨ́tɨ pũrisé tɨ'ó yã'awĩ. Tohô kɨ̃ɨ̂ weesé me'ra marî yã'âro yɨ'rɨ boó'kãrã yɨ'rɨó no'owɨ. 


text:
Marî a'tîro niîkũmiwɨ. Ovelha sã'rîro po'peapɨ niî'kãrã no'ó ɨaró wihá wã'kasama. Wihá wã'ka, ĩ'yâ nɨrɨtikã, bahu dutiá wa'âsama. Marî naâ weeró noho niîkũmiwɨ. Ni'kâroakãre Jesu Cristore ẽho peó'. Tohô weérã ovelhare ko'tegɨ́ bahu dutí'kãrãre a'mâ, kɨ̃ɨ̂ naâre boká'karo weeró noho niî'. Jesu Cristo marîre yã'âro weerí niîgɨ, marîre ĩ'yâ nɨrɨ, ko'tegɨ́ niîmi.<pb/>


text:
Numiâ, marâpɨ sɨmɨatirã ãyuró tɨ'oyá yɨ'ɨ̂ wereátehere. Mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa dutisére, naâ ɨaró weeyá. Ni'karérã mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa Jesu Cristore ẽho peótisama. Kɨ̃ɨ yeé kitire neê tɨ'ó sĩ'ritisama. Tohô weérã tee kitíre werêtimirã, a'tîro pe'e weeyá. Naâre ẽho peóya. Naâ dutisére e'katíse me'ra weeyá. Mɨsâ tohô weekã́, naá kẽ'ra mɨsâ ãyuró weesétisere ĩ'yâ kũu, Jesu Cristore ẽho peó boosama. 


text:
Ãpêrã, ãyurã́ niîma, niî dutirã mɨsâ ɨpɨré pehé ma'mâ su'atikã'ya. Mɨsâ ɨpɨ́ bahusé di'akɨ̃re wãkû nɨrɨtikã'ya. 


text:
Mɨsâ ãyurã́ niî sĩ'rirã, ãyuró bahú sĩ'rirã, a'tîro pe'e weesétiya. Mɨsâ marapɨ́ sɨmɨare tɨ'sâropɨta naâ dutisére ma'isé me'ra weeyá. Tu'tiró mariró ãpêrãre keoró weé me'rikã'ya. Ehêri põ'ra kari butíro mariró tɨ'ó yã'aya. A'té ãyuró weesétise pe'tisomé. Mɨsâ ɨpɨré ma'mâ su'ase pũrikã pe'tirósa'. Mɨsâ ãyuró weesétikã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ me'ra e'katígɨsami. Mɨsâ a'tîro weesé kɨ̃ɨ̂ ĩ'yóropɨre ãyú butia'se waro niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre niîro nohota dɨporókãharã numia Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã ãyuró weesétikãrã niîwã. Naâ marapɨ́ sɨmɨa dutisére ãyuró yɨ'tíkãrã niîwã. 


text:
Sara dɨporókõhopɨ koô marapɨ́ Abraão dutisére ãyuró yɨ'tíko niîwõ. Tohô weégo Abraãore koô wiôgɨre weeró noho tɨ'ó yã'ako niîwõ. Mɨsá kẽ'ra mɨsâ marapɨ́ sɨmɨare ãyuró weeyá. Mɨsâ niî pe'tisere ãyuró weérã, tohô niikã́ uiró mariró niisétirã, Sara weeró noho niîrãsa'. 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre nɨmôtirãre werêgɨti. Mɨ'ɨ̂ nɨmore ãyuró weesétiya. Koôre ẽho peóya. Koô mɨ'ɨ̂ weeró noho tutuâtimo. Õ'âkɨ̃hɨ koó kẽ'rare pahá yã'agɨ, mɨ'ɨ̂re weeró nohota yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ koôre ãyuró ko'têya. A'tîro weekã́, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrisé neê ka'mú ta'ata basiósome. A'mêri ãyuró niiséti dutise niî' 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre niî pe'tirãpɨre werê tɨogɨti. Ni'kâro me'ra niiséti bɨroya. Ãpêrãre pahá yã'aya. Ni'kɨ́ põ'ra weeró noho ma'isétiya. “Ɨ̃sâ ãpêrã yɨ'rɨóro niî'”, niî wãkûtikã'ya. 


text:
Ãpêrã mɨsâre yã'âro weekã́, naâre a'metíkã'ya. Mɨsâre yã'âro buhíkã'kã, naâre buhíkã' a'metikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Naâre ãyuró wa'aáto niîrã, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basáya. Õ'âkɨ̃hɨ marîre tohô wee dutísami. A'tîro weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weegɨ́sami. 


text:
Dɨporópɨre ni'kɨ́ Salmo wamêtiri pũripɨre ãyuró niisétisere a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>No'ó mɨsâ katirí ɨmɨ̂kohore e'katíse me'ra niî sĩ'rirã, yã'âro uúkũtikã'ya. Niî sootirãta niîya.<pb/> 


text:
No'ó mɨsâ yã'âro weé sĩ'risere weetíkã'ya. Ãyusé pe'ere weeyá. Ãpêrã me'ra a'mé tu'titirãta ma'isé me'ra niisétiya.<pb/> 


text:
Ãyuró weesétirãre Õ'âkɨ̃hɨ ko'têsami. Naâ kɨ̃ɨ̂re sẽrisére yɨ'tisamí. Yã'âro weerã́ me'ra pe'ere e'katítisami. Naâre bu'îri da'rêsami. Tohô weérã mɨsâ ãyuró niisétiya niî, Salmo pũripɨre ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Mɨsâ ãyuró weemíkã, ãpêrã mɨsâre yã'âro weekã́ maa, e'katíya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weegɨ́sami. Tohô weérã naâ mɨsâre yã'âro weé sĩ'rikã, wãkû ke'titikã'ya. Naâre uîtikã'ya. 


text:
A'tîro pe'e wãkûya. “Jesu Cristo niî pe'tirã bu'ipɨ ɨ̃sâ wiôgɨ niîmi”, niî ẽho peóya. No'ó mɨsâre ãpêrã “De'ró weérã Jesu Cristore ẽho peóti?” niî boosama. Naâ tohô niikã́, mɨsâ yɨ'tiátehere wãkû yuu tohaya. Naâre ãyuró yɨ'tí me'rikã'ya. Pũrîro yɨ'titíkã'ya. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri ãpêrã mɨsâre yã'âro uukahásama. Naâ uukahá'ke diakɨ̃hɨ́ niîtikã ĩ'yârã, bopôyarãsama. Tohô weérã mɨsâ ãyuró niisétirã, Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre bu'îri marirã́ tɨ'ó yã'arãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨakã́ maa, marî ãyuró weemíkã, ãpêrã marîre yã'âro wee boósama. Tohô weesé ãyú niî'. Marî yã'âro weekã́ pe'e maa, ãpêrã marîre yã'âro weekã́, mari yeé bu'irita niî'. 


text:
<pb/>Jesu Cristo marikã ãyugɨ́ niîmigɨ, pi'etíwĩ. Kɨ̃ɨ̂ bu'îri moomígɨ, marî yã'âro weé'ke wapare wẽrî wapa yeé basawĩ. Marî bu'îri kɨorã́re wẽrî basagɨ tohô weewĩ́. Marîre yɨ'rɨógɨ, ni'kâtita wẽrîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesé me'ra kɨ̃ɨ̂ pakɨ tirópɨ marîre wa'âta basiókã weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ bu'îkaha ɨpɨ waro maa wẽrîa wa'âwĩ. Wẽrî toha, be'ró masákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ehêri põ'ra pũrikã wẽrîtikaro niîwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ehêri põ'ra me'ra kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ masâ peepɨ kũyarí kura a'tîro weékɨ niîwĩ. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkã miokã́ wẽrî'kãrã naâ bi'a dɨpó no'o'karopɨ niirã́re ĩ'yâgɨ wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ naâre kɨ̃ɨ̂ wẽrî masasére werêgɨ ehâkɨ niîwĩ. Diâ mioátoho dɨporo Noé yoakã́ yukɨ̂sɨhore a'mé do'ogɨ da'rákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tiwɨ́ weerí kurare kɨ̃ɨ̂ niîka terokãharãre Õ'âkɨ̃hɨ naâre ẽho peókã ɨákɨ niîmiwĩ. Naâ pe'e neê ẽho peótikãrã niîwã. Noé, kɨ̃ɨ̂ nɨmó, kɨ̃ɨ̂ põ'rá, naâ nɨmosã́ numia di'akɨ̃ ẽho peókãrã niîwã. Tohô weérã naâ oitota tiwɨ́ me'ra yɨ'rɨ́kãrã niîwã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ naâre yɨ'rɨó'karo weeró nohota marí kẽ'rare Jesu Cristo wẽrî masasé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkãre miôgɨ naâre yɨ'rɨó'ke marîre wamê yeese weeró noho niî'. Marîre wamê yeese marî ɨpɨré ũ'îri koesé meheta niî'. A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre bu'îri marirã́ niî sĩ'rirã, kɨ̃ɨ̂re akobohóse sẽrisé niî'. 


text:
Jesu Cristo masáka be'ro kɨ̃ɨ̂ pakɨ tirópɨ mɨhâakɨ niîwĩ. Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ duhirí kumuropɨ niîsami. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã bu'ipɨ, wiôgɨ niîmi. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã, niî pe'tirã wiôrã ɨ'mɨáropɨ niirã́ yɨ'rɨóro niîmi.<pb/>


text:
Jesu Cristo marikã a'tí di'tapɨ niîgɨ, pũûro pi'etíwĩ. Marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ pi'etí'karo weeró nohota weerã́. Pi'etísere uîtikã'rã. Marî pi'etírã, Jesu Cristo wee tamúse me'ra nemoró wãkû tutuarãsa'. Yã'asére weé sĩ'ritirãsa'. 


text:
Tohô weérã a'tóka terore marî katisé nɨmɨri ehâ tu'aro marî yã'âro weé sĩ'risere weesomé maha. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró pe'e weerã́sa'. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peótirã naâ weesétise nohore weé tohakãrã niîwɨ. Yã'âro mɨsâ weé sĩ'risere weékãrã niîwɨ. Numiâ me'ra yã'âro weékãrã niîwɨ. Numiâ kẽ'ra ɨmɨá me'ra meharóta yã'âro weékãrã niîwɨ. Ke'ákãrã niîwɨ. Bosê nɨmɨ niikã́ ke'á, karíkũkãrã niîwɨ. Yã'âro weesére yɨ'rɨó keheokã'kãrã niîwɨ. Apêyere Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'karã, masá yeê'kere ẽho peókãrã niîwɨ. 


text:
Ni'kâroakãre tee pehére mɨsâ weetísa' maha. Too dɨpóropɨ mɨsâ me'ra yã'âro weeséti'kãrãre ba'pâti nemotisa'. Mɨsâre naâ pihikã́, wa'âtisa'. Mɨsâ tohô weekã́, “De'ró weérã tohô weetí?” niîsama. Teeré ĩ'yârã, mɨsâre ĩ'yâ tu'ti, uukahásama. 


text:
Naâ tohô weemíkã, a'teré masîya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre uukahá tu'tirã́re “De'ró weérã yɨ'ɨ̂ põ'rare tohô weerí?” niî sẽrí yã'agɨsami. Mɨsâre tohô weé'kãrã naâ weé'kere besé no'orãsama. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã wẽrî'kãrãre, katirã́re marî weesé nɨkɨre besegɨ́sami. Neê ni'kɨré dɨ'asomé. 


text:
Niî pe'tirã masá wẽrî diha pe'tirãsama. Jesu Cristore ẽho peó'kãrã pe'e naa yeé ɨpɨ boâmikã, Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ katî nu'kukã'rãsama. Tohô weérã naâre a'ti nukúkãpɨ katikã́, Jesu Cristo yee ãyusé kitire werê no'okaro niîwɨ. 


text:
<pb/>A'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho kã'roákã dɨ'sása'. Tohô weérã mɨsâ weesére ãyuró tɨ'ó yã'a nɨ'ko, weesétiya. Wãkû tutuaya. Mɨsâ yã'âro weé sĩ'risere nɨ'kayá. Tohô weérã mɨsâ keoró Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirã́sa'. 


text:
Niî pe'tise apêye noho yɨ'rɨóro a'tîro weeyá. Diakɨ̃hɨ́ a'mêri ma'iyá. Neê a'mêri ma'í du'utikã'ya. Marî ãpêrãre ma'írã, marîre yã'âro weesére maatá akobohósa'. 


text:
Ãpêrã mɨsa yeé wi'seripɨ ehakã́, e'katíse me'ra naâre yẽ'êya. Uasé mariró naâre a'mâ eka, kãrisé o'ôya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra marî Jesu Cristore ẽho peórã nɨkɨre de'ró marî wee masísere o'ôsami. Teé o'osé me'ra kɨ̃ɨ yeére ãyuró wee masí'. Teeré o'ôgɨ, ni'kâro noho o'ôtisami. Kɨ̃ɨ̂ o'ô'ke põo tẽóro ãpêrãre wee tamú dutigɨ o'ôsami. Marî ãpêrãre wee tamúrã, kɨ̃ɨ̂ o'ô'kere keoró weérã weé'. 


text:
Ni'karérãre a'te nohóre o'ôsami. Pãharã́ wa'teropɨ kɨ̃ɨ yeé kiti werê tutuasere o'ôsami. A'teré werêrã, kɨ̃ɨ̂ werê'karo weeró noho werêya. Ãpêrã, wee tamúrã noho kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre tutuaró o'ô'karo põo tẽóro wee tamúya. Tohô weekã́, masá “Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra tohô weeáma” niî, “Ãyú'” niîrãsama Õ'âkɨ̃hɨre. Jesu Cristo tutuâ yɨ'rɨami. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã bu'ipɨ, wiôgɨ niîmi. Tohô weérã marî kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niî nu'kukã'rã. Jesu Cristore ẽho peórãre “Mehêkã wa'akã́, wãkû tutuaya” niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ma'irã́, apêye noho werê nemogɨti taha. Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri yã'âro yɨ'rɨ́rã, “De'ró weéro tohô wa'âti?” niî ĩ'yâ mariatikã'ya. Teé mɨsâ pi'etísere wãkû tutuarã, diakɨ̃hɨ́ta Jesu Cristore ẽho peósere ĩ'yó no'o'. Tohô weérã mɨsâ mehêkã wa'akã́, ĩ'yâ mariatikã'ya. 


text:
Mehô e'katíya. Ni'kâroakãre mɨsâ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ pi'etí'karo nohota pi'etí siru tuurã weé'. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tikã́, kɨ̃ɨ̂ asistésere, kɨ̃ɨ̂ tutuasére ĩ'yârã, pũûro e'katírãsa'. 


text:
Marî Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri ãpêrã marîre yã'âro buhíkã'sama. Naâ tohô weekã́, marî a'tîro masî'. Espírito Santo tutuâ yɨ'rɨagɨ marîpɨre niîmi. Marî me'ra niî nu'kukɨ̃'sami. Ãpêrã marîre yã'âro weekã́, wee tamúsami. Tohô weérã naâ yã'âro buhíkã'mikã, e'katí no'osa'. 


text:
Mɨsâ a'tîro wãkûya. Wẽhé kõ'arãre, yaharã́re Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami. Ãpêrã yeere uukahá wãkû nɨrɨrã kẽ'rare tohôta weegɨ́sami. No'ó yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨsami. Mɨsâ naâ weeró noho weetíkã'ya. Naâ, naa yeé bu'iri pi'etírãsama. 


text:
Apé terore mɨsâ Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri pi'etírãsa'. Tohô pi'etírã, bopôyatikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'”, niîya. “Mɨ'ɨ̂ ɨ̃sâre Jesu Cristo yarã sãhakã́ weeápɨ”, niî wãkû tutuaya. 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre Õ'âkɨ̃hɨ masaré beserí nɨmɨ nɨ'ká toha'. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã me'ra besé nɨ'kami. Marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã me'ra nɨ'kakã́, ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã pe'e maa de'ró wa'aró wa'ârosa'. Õ'âkɨ̃hɨ naá maa ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ teé pi'etísekãhasere a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã waro marikã ɨ'mɨ̂sepɨ wa'aátoho dɨporo a'ti nukúkãpɨre pi'etí ni'irãsama yuhûpɨ. Too pũríkãre kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã yã'âro weerã́ pe'ere de'ró wa'ârosari? Naâre yã'â butia'ro wa'ârosa'. Õ'âkɨ̃hɨ naâre bu'îri da'rêgɨsami, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ. 


text:
<pb/>Marî Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho pi'etírã pũrikã, a'tîro weeró ɨá'. Ãyuró weesére weé nu'kukã'ro ɨá'. Tohô niikã́ mari yeé niiátehere Õ'âkɨ̃hɨ marîre weé'kɨre wiaró ɨá'. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ “Weegɨ́ti” niisére keoró weesamí.<pb/>


text:
Ni'kâroakãre maha Jesu Cristore ẽho peórã sɨ'orí niirã́re werêgɨti. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra ãpêrãre sɨ'orí niigɨ́ta niî'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo pi'etíkã ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tikã́, Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirãpɨre Jesu Cristo asistésere, kɨ̃ɨ̂ tutuasére ĩ'yogɨ́sami. Teeré yɨ'ɨ́ kẽ'ra niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peó'kãrã me'ra niî tamugɨsa'. 


text:
Jesu Cristore ẽho peórãre sɨ'orí niirã́, yɨ'ɨ̂ wereátehere tɨ'oyá. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́re ko'tê dutigɨ mɨsâre kũûkɨ niîwĩ. Ovelhare ko'tegɨ́ kɨ̃ɨ yarã́ ovelhare ãyuró ko'têsami. Kɨ̃ɨ̂ weeró nohota mɨsá kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ yarãre ãyuró ko'têya. Ãpêrã dutiró mariró mɨsâ ɨaró naâre ko'têya. Mɨsâ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ ɨasamí. Apêye kẽ'rare naâre sɨ'orí wehê peorã, niyéru di'akɨ̃re wapá ta'a sĩ'ritikã'ya. Mehô pe'e e'katíse me'ra ko'têya. 


text:
Tohô weekã́, Jesu Cristo niî pe'tirã masaré ko'terã́ wiôgɨ opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tîgɨ, mɨsâre wapa yeégɨsami. “Ãyuró ko'têwɨ naâre yɨ'ɨ̂ ko'tê dutigɨ kũû'kãrãre”, niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ ɨ̃sâre wapa yeése niî nu'kukã'rosa'. Kɨ̃ɨ̂ tiro, kɨ̃ɨ̂ asistéropɨ katî nu'kuatehere o'ôgɨsami. Teé neê pe'tisomé. 


text:
<pb/>Ma'mâ piha, nu'miá, a'tîro weeyá. Bɨkɨrã́ mɨsâre sɨ'orí wehê peorãre ẽho peó yɨ'tiyá. Mɨsâ “Niî pe'tirãpɨta ãpêrã yɨ'rɨóro niî'” niî wãkûtirãta, a'mêri wee tamúya. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>“Ãpêrã yɨ'rɨóro niî'” niirã́re Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró wa'asére ka'mú ta'asami. Ãpêrã “Yɨ'ɨ̂ mehô niigɨ́ niî', yɨ'ɨ̂re wee tamúya” niirã́ pe'ere Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúsami, niî ohâkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi niîrã, kɨ̃ɨ̂ dutisére yɨ'tiyá. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨarí nɨmɨ mɨsâre ãpêrã wiôrã weeró noho ãyuró wãkukã́ weegɨ́sami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, ko'têsami. Tohô weérã niî pe'tise marî wãkû ke'tisere, marîre no'ó mehêkã wa'asére Õ'âkɨ̃hɨpɨre o'ôrã. Kɨ̃ɨ̂ marî tohô weesére yẽ'êgɨsami. 


text:
<pb/>Mɨsâ weesére ãyuró tɨ'ó yã'a nɨ'ko toharãpɨ weesétiya. Mɨsâ yã'âro weé sĩ'risere wãkû tutuaya. Ãyuró tɨ'o masíya. Wãtî marîre ĩ'yâ tu'tigɨ niî pe'tiropɨ a'mâ sihasami. Marîre yã'âro weekã́ ɨágɨ, tohô weesamí. Tohô weérã ko'tê ĩ'yâ nɨrɨya. Ni'kɨ́ yaî ba'asé a'mâgɨ pi'etí siharo weeró noho marî Jesu Cristore ẽho peósere pe'ó sĩ'risami. 


text:
Wãtî dutisére weetíkã'ya. Wãkû tutuaya. Jesu Cristore ẽho peó nu'kukã'ya. Wãtî mɨsâ di'akɨ̃re yã'âro weégɨ weetími. Niî pe'tirokãharãpɨ Jesu Cristore ẽho peórãre tohô weégɨ weemí. Naá kẽ'ra mɨsâ pi'etíro nohota pi'etírã weemá. Tohô weérã wãkû tutuaya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, no'ó niiró wee tamú nu'kugɨsami. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo wẽrisé me'ra marîre yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨta marîre kɨ̃ɨ̂ asistéropɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'ku dutigɨ besékɨ niîwĩ. Marî yoâtikã a'ti nukúkãpɨre pi'etí ni'irãsa' yuhûpɨ. Tohô weéka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ marî yã'âro niiséti'kere apó nɨ'ko wãkû tutuakã weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, marî neê uîsome. 


text:
Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re a'tîro niîrã: “Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂ niî pe'tirã bu'ipɨ, wiôgɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ tutuasé neê pe'tisomé. Niî nu'kukã'rosa'”, niîrã kɨ̃ɨ̂re. Pedro ãyu dutí tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Silvano ohâ basase me'ra yɨ'ɨ̂ mɨsâre pehête a'ti pũrípɨre ohâ'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ba'pâtimi. Jesu Cristore ẽho peógɨ ãyuró weesétimi. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ keoró weekã́ ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó'. Mɨsâre wãkû tutua, e'katí dutigɨ a'ti pũríre ohâ'. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ ma'isé diakɨ̃hɨ́ta niî' niîgɨ, mɨsâre ohâ'. Kɨ̃ɨ̂ ma'isére masîrã, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó yapatíkã'ya. 


text:
<pb/>A'ti maká Babilôniakãharã Jesu Cristore ẽho peórã mɨsâre ãyu dutíse o'ôo'ma. Õ'âkɨ̃hɨ ã'rá kẽ'rare mɨsâre weeró nohota besékɨ niîwĩ. Ãpí kẽ'ra Marco yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niigɨ́ mɨsâre ãyu dutími. 


text:
Mɨsâ e'katíse me'ra a'mêri põo tẽríya. Mɨsâ niî pe'tirãre Jesu Cristore ẽho peórãre ehêri põ'raripɨ Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró tɨ'ó yã'akã weeáto. Toô kã'rota ohâ'. Pedro<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo, yɨ'ɨ̂ me'rakãharã Silvano, Timóteo me'ra mɨsâre a'ti pũríre ohâ'. Mɨsâ Tessalônicakãharãre marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ, marî wiôgɨ Jesu Cristo yarãre ãyu dutíse o'ô'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Paulo Tessalônicakãharã naâ ãyuró weesétisere tɨ'ógɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basá'ke niî' 


text:
Kɨ̃ɨ̂re sẽrírã, a'tîro niî'. “Õ'âkɨ̃hɨ, Tessalônicakãharã mɨ'ɨ̂ makɨ Jesu Cristore ẽho peórã ãyuró weesétisama. Naâ ma'isére ĩ'yórã, ãpêrãre ãyuró wee tamúsama. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátehere e'katíse me'ra yuû kuerã weesamá. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ẽho peó du'utisama”, niî sẽrí' Õ'âkɨ̃hɨre. 


text:
Mɨsâre Jesu yeé kitire werêrã, ɨ̃sa yeé ɨseri me'ra di'akɨ̃ werêtiwɨ. Espírito Santo tutuasé me'ra werêwɨ. Ɨ̃sâ bu'esé diakɨ̃hɨ́ta niî' niîrã, mɨsâre bu'êwɨ. Mɨsâ masísa'. Ɨ̃sâ toopɨ́ niîrã, mɨsâre ma'írã, ãyuró weesétiwɨ. 


text:
Mɨsâ ɨ̃sâ weé'kere ĩ'yâ kũurã, ɨ̃sâ weeró nohota weesétikãrã niîwɨ. Teeré weérã, Jesu Cristo weeséti'karo nohota weékãrã niîwɨ. Mɨsâre Espírito Santo e'katíse o'okã́, ɨpɨ́tɨ pi'etímirã, Jesu Cristo yee kitire yẽ'êwɨ. 


text:
Tohô weérã mɨsâ Jesuré ẽho peósere ĩ'yórã, ãyusé weesétise me'ra niî pe'tirã ãpêrã Jesuré ẽho peórãre ĩ'yókãrã niîwɨ. Mɨsa yaá di'ta Macedôniakãharãre, tohô niikã́ ãpêrã a'tí di'ta Acaiakãharãre tohô weékãrã niîwɨ. 


text:
Mɨsâ me'rata marî wiôgɨ Jesu yeé kiti niî pe'tiropɨ se'sâa wa'a'. Macedônia, Acaia di'akɨ̃ mehereta se'sâro weé wee'. Niî pe'tirokãharãpɨ mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peósere masî pe'ti tohama. Tohô weérã teeré ãpêrãre weré wee'. 


text:
Mehô naâ pe'eta mɨsâ weesétisere kiti weréma. Ɨ̃sâ mɨsâ tiropɨ niikã́, mɨsâ ɨ̃sâre ãyuró weé'kere werêma. Apêye maa, mɨsâ yeê'kãrãre ẽho peó du'u'kere werêma. Teeré du'ú, ni'kâroakãre Õ'âkɨ̃hɨ katigɨ́ diakɨ̃hɨ́ niigɨ́ pe'ere ẽho peó, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weeápa'ro. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́re, kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátehere e'katíse me'ra yuû kuerã weeápa'ro. A'teré ãpêrã ɨ̃sâre kiti weréma mɨsâ weesétisere. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Jesutá niîmi marî ɨpɨ́tɨ bu'îri boka boó'kere yɨ'rɨó'kɨ.<pb/>


text:
Akawerérã, mɨsâ a'teré ãyuró masísa'. Ɨ̃sâ Tessalônicapɨ sihârã, mehô warota bu'ê kusiatikãrã niîwɨ. Ɨ̃sâ bu'esére tɨ'órã, mɨsâ pãharã́ Jesuré ẽho peówɨ. 


text:
Ɨ̃sâ mɨsâ tiropɨ wa'aátoho dɨporo ɨ̃sâ Filipopɨ niîwɨ. Toopɨ́ niikã́, tookãhárã ɨ̃sâre tãrá, yã'âro buhíkã'wã. Mɨsâ teeré masísa'. Mɨsa yaá makakãharã kẽ'ra ɨ̃sâ weresére ka'mú ta'a sĩ'rimiwã. Naâ tohô weemíkã, Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre ãyuró wãkû tutuase o'ôwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ yeé kitire uiró mariró werêwɨ. 


text:
Mɨsâre Jesu yeé kitire werêrã, mehêkã pe'e werêtiwɨ. Yã'âro weé sĩ'rirã, numiâre a'me tãrá sĩ'rirã, weé ta'sase me'ra werêtiwɨ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pe'e ĩ'yâ bese tohagɨpɨ kɨ̃ɨ yeé kiti weresére kũûgɨtigɨ ɨ̃sâre besékɨ niîwĩ. Masá ɨ̃sâ me'ra e'katiáto niîrã meheta kɨ̃ɨ yeé kitire werêwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere e'katí dutirã werêwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ niîmi niî pe'tise marî wãkusére masigɨ́. 


text:
Ɨ̃sâ toopɨ́ niîrã, neê ni'kâti mɨsa yeére ɨâri peharã, ãyuró uúkũ ta'sa werêtiwɨ. Mɨsâ a'teré masísa'. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra diakɨ̃hɨ́ta ɨ̃sâ wãkusére masîsami. 


text:
Ɨ̃sâ Jesu o'ôo'kãrã niî'. Tohô weérã “Ɨ̃sâre wiôrã weeró noho ĩ'yâya”, niî masi boopã. Tohô niîta basiómikã, neê ni'kɨré niîtiwɨ. A'tîro pe'e weewɨ́. Ni'kó numiô koô makɨré ko'tê mi'ó masosamó. Koô weeró noho ɨ̃sá kẽ'ra mɨsâ tiropɨ niîrã, mɨsâre ma'írã, tohôta weewɨ́. 


text:
Mɨsâre ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti di'akɨ̃re werêtiwɨ. Niî pe'tise ɨ̃sâ põo tẽóro wee tamúta basiósere wee tamúwɨ. Mɨsâre ɨpɨ́tɨ ma'ikã́ti. 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ toopɨ́ niîrã da'rá'kere mɨsâ wãkúsa'. Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werêrã, pehé kari boóse o'ô sĩ'ritiwɨ. Tohô weérã ɨ̃sâre a'mâ ekatikã'ato niîrã ɨ̃sâ basi da'rawɨ́. Yamîri, ɨmɨ̂kohori yoâkãta ɨ̃sâ ba'aátehere, ɨ̃sâre dɨ'sasé nohore wapá ta'arã da'rawɨ́. 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ weeséti'kere mɨsâ ĩ'yâwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra masîsami. Ɨ̃sâ mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórã me'ra niîrã, ɨ̃sâ wee soóro mariró niisétiwɨ. Mehêkã weetíwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho niisétiwɨ. Tohô weérã ãpêrã ɨ̃sâre “Naâ bu'îri kɨomá” niiró mariró niîkã'wɨ. 


text:
Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ põ'raré werêro weeró nohota ɨ̃sá kẽ'ra mɨsâ nɨkɨre werêwɨ. E'katíse, wãkû tutuasere mɨsâre o'ôwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra weeró nohota niiséti dutiwɨ. Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ põ'rá niiáto niîgɨ besesamí. Tohô niikã́ mɨsâre kɨ̃ɨ̂ me'ra kɨ̃ɨ̂ asistése niirópɨ niî nu'ku dutisami. 


text:
<pb/>Apêye mɨsa yeékãhasere werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werekã́, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yee uúkũse niî' niîrã, maatá ẽho peówɨ. “Masá naâ uúkũsere ẽho peó boosaɨ”, niîtiwɨ. Mɨsâ tohô weesére wãkûrã, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî nu'kukã'. Ɨ̃sâ mɨsâre werê'ke Õ'âkɨ̃hɨ uúkũse warota niîwɨ. Tee kití me'rata Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró weeáto niîgɨ mɨsâre siâpe me'ra dɨka yuú nu'kugɨ weemí. 


text:
<pb/>Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peókã, mɨsa yaá di'takãharã mɨsâre pi'etíse o'ôkãrã niîwã. Judéia di'tapɨ kẽ'rare naâ akawerérã Judeu masa mɨsâre wa'â'karo nohota Jesuré ẽho peórãre weékãrã niîwã. 


text:
Judeu masata dɨporókãharãpɨ kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarãre wẽhékãrã niîwã. Marî wiôgɨ Jesuré tohôta weékãrã niîwã. Ɨ̃sá kẽ'rare mɨsa yaá makapɨ niikã́, ɨ̃sâre ɨatírã, kõ'âkã'wã. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâ me'ra tɨ'sâtisami. Judeu masa niî pe'tirã Jesuré ẽho peórã me'ra kumûkã di'akɨ̃ ɨákã'ma. 


text:
Judeu masa niîtirãre Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨókã ɨatíma. Tohô weérã naâre Jesu yeé kitire werekã́ ɨa sãátirã, a'tîro weewã́. Ɨ̃sâ naâre weresére ka'mú ta'a sĩ'rimiwã. Naâ yã'âro weesé siâpe me'ra bɨkiâro weé'. Tohô weérã naâ pahî butia'ro bu'îri kɨomá. Naâ yɨ'rɨ́ nɨ'ka poose bu'iri ni'kâroakãpɨta naâ Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'resére bokarã́sama. Paulo kẽ'ra Tessalônicakãharãre ĩ'yârã wa'â sĩ'rimi'ke niî' 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ mɨsâ tiropɨ niî'kãrã wihá wã'katika be'roakã maatá mɨsâre ĩ'yâ sĩ'rimikãti. Ɨ̃sâ ɨpɨ́ toopɨ́ niîtimikã, mɨsâ tiropɨ di'akɨ̃ ehêri põ'ratiwɨ. Toopɨ́re ɨpɨ́tɨ wa'â sĩ'rimiwɨ taha. 


text:
Pehetíri yɨ'ɨ̂ Paulo basi pe'eta “Wa'âgɨti”, niîmiwɨ. Ɨ̃sâ toopɨ́ wa'â sĩ'risetiri nɨkɨ wãtî ɨ̃sâre ka'mú ta'a mɨhawĩ. 


text:
Mɨsáta niî' ɨ̃sâre e'katíse o'orã́. Tohô weérã mɨsâre pũûro ĩ'yâ sĩ'risa'. Marî wiôgɨ Jesu kɨ̃ɨ̂ opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tikã́, kɨ̃ɨ̂re werêrãti mɨsa yeé kitire. A'tîro niîrãti: “Ã'ratá niîma ɨ̃sâre e'katíse o'ô'kãrã. Naâre mehô waro mɨ'ɨ yeé kitire werêtwɨ. Naâ teeré tɨ'órã, mɨ'ɨ̂re ãyuró ẽho peówã. Tohô weérã pũûro e'katí' naâ me'ra”, niîrãti kɨ̃ɨ̂re.<pb/>


text:
Mɨsa yeé kitire tɨ'ó sĩ'rirã, põo tẽótikãti. Tohô weérã mɨsâ tiropɨ Timóteore ĩ'yâ dutirã o'ôo'wɨ. “Ɨ̃sâ pe'e Atenapɨ toharã́ti”, niîwɨ. Timóteo ɨ̃sâ me'rakɨ̃hɨ Jesu yeé kitire werê kusia tamugɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre Jesuré nemoró ẽho peókã weegɨ́sami niîrã, o'ôo'wɨ. Tohô niikã́ wãkû tutua nemosere wereáto niîrã kɨ̃ɨ̂re o'ôo'wɨ. 


text:
Ãpêrã masá mɨsâ Jesuré ẽho peókã ĩ'yârã, ĩ'yâ tu'ti, buhíkã'sama. Naâ tohô weekã́, Jesuré ẽho peó du'utikã'ato niîrã Timóteore werê dutirã o'ôo'wɨ. Ɨ̃sâ toopɨ́ niîrã, mɨsâre a'teré werê yuu tohawɨ. “Marî Jesuré ẽho peórã, pi'etí no'orosa'”, niîwɨ. Ɨ̃sâ niî'karo nohota marî niî pe'tirãre keoró wa'âro weé'. Mɨsâ teeré masísa'. 


text:
Mɨsâ Jesuré ẽho peósere masî sĩ'rigɨ põo tẽóti, de'ró wa'âmiti naâre? niîgɨ, mɨsa yeé kitire miíti dutigɨ Timóteore o'ôo'wɨ. “Apé tero weégɨ mɨsâre wãtî Jesuré ẽho peó du'ukã weékã'pĩ”, niîkãti. Tohô weégɨ ɨ̃sâ bu'ê'ke neê wapa marípari? niî masî sĩ'rigɨ kɨ̃ɨ̂re o'ôo'wɨ. Tessalônicakãharã yee kitire Timóteo kitití eha'ke niî' 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre Timóteo mɨsâ tiropɨ niî'kɨ dahâ tohami a'topɨ́re. Kɨ̃ɨ̂ mɨsa yeére ãyusé kitití dahami. A'tîro niiámi: “Naâ Jesuré ẽho peó nu'kukã'ma. Naâ basi ãyuró a'mêri ma'isétiama. Marîre ma'isé me'ra wãkû nu'kukã'ma. Marîre pũûro ĩ'yâ sĩ'riama marî naâre ĩ'yâ sĩ'riro nohota”, niî kitití dahami. 


text:
Tohô weérã mɨsâre wãkûrã, e'katí yɨ'rɨasa'. Õ'âkɨ̃hɨre mɨsa yeékãhasere ɨ̃sâ de'ró weé “Ãyú'” niî põo tẽó boosari? Basió wee'. 


text:
Yamîri, ɨmɨ̂kohorita yoâkã Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí nu'kukã' mɨsâ tiropɨ wa'â sĩ'rirã. Mɨsâre Jesu yeére werê yapá da'reo sĩ'risa'. 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨre, marî wiôgɨ Jesuré a'tîro sẽrí'. “Tessalônicakãharã tiropɨ ɨ̃sâre o'ôo'ya. 


text:
Nemoró naâ basi a'mêri ma'isétikã weeyá. Niî pe'tirã ãpêrã kẽ'rare ma'ikã́ weeyá. Naâre ɨ̃sâ ma'iró nohota naá kẽ'ra ãpêrãre ma'iáto. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂re ẽho peó du'utikã'ato. Mɨ'ɨ̂ ɨaró weeáto. Naâre wãkû tutuakã weeyá. Mɨ'ɨ̂ naâre tohô weekã́, mɨ'ɨ̂ ĩ'yóropɨ bu'îri marirã́ niîrãsama. Tohô weérã Jesu opâturi a'ti nukúkãpɨre kɨ̃ɨ yarã́ me'ra a'tikã́, bu'îri marirã́ niîrãsama.” A'tîro niî sẽri basá' mɨsa yeékãhasere marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨre.<pb/>


text:
Apêye mɨsa yeékãhasere werê nemo sĩ'risa'. Yɨ'ɨ̂ basi dutisé meheta niî'. Marî wiôgɨ Jesu dutisére werê'. Ɨ̃sâ mɨsâre dutî'karo nohota Õ'âkɨ̃hɨ tɨ'sasé nohore weeyá. Mɨsâ ni'kâroakãre Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere weérã weé'. Siâpe me'ra nemoró wee nemóya. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró weekã́ tɨ'sâsami. Kɨ̃ɨ yarã́ weeró noho weesétiya. Mɨsâ nɨmosã́ numia, mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya. 


text:
Mɨsâ nɨkɨ wio pesáse me'ra yã'âro weé ĩ'yoro mariró amûkã dɨ'té, nɨmôti bɨroya. Mɨsâ tohô weekã́ ĩ'yârã, ãpêrã “Ãyuró weemá”, niîrãsama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre masîtirã numiare yã'âro weé sĩ'rirã, ɨâri pehasama. Mɨsâ naâ weeró noho niîtikã'ya. Mehô wãkû tutuaya. 


text:
Neê ãpi nɨmóre a'me tãrátikã'ya. Mɨsâ ãpi nɨmóre a'me tãrárã, koô marapɨ́re yã'âro weérã weésa'. Õ'âkɨ̃hɨ a'té yã'asé weerã́re bu'îri da'rêgɨsami. Too dɨpóropɨ mɨsâre werê tohawɨ a'té tohô wee dutítise kitire. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre yã'asére wee dutítikɨ niîwĩ. Ãyusé pe'ere kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã weesétiro noho wee dutíkɨ niîwĩ. 


text:
No'ó a'té bu'esére teerã́ noho ɨ̃sâre teérã meheta weesamá. Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere teérã weesamá. Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ̂ ɨaró wee dutígɨ Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ ɨaró weetírã, “Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂re ɨá wee'”, niîrã weésa'. 


text:
<pb/>Mɨsâ a'mêri ma'isétise pũrikãre weré wee'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basi pe'e Espírito Santo me'ra mɨsâre a'mêri ma'i dutí tohakɨ niîwĩ. 


text:
Mɨsa yaá di'ta Macedôniakãharãre niî pe'tirã Jesuré ẽho peórãre ma'isétirã, kɨ̃ɨ̂ dutî'karo noho weérã weé'. A'té pe'e maa mɨsâre werêgɨti. Jesuré ẽho peórãre nemoró ma'i nemóya. 


text:
Ãyuró kumûkã mariró niisétiya. Mɨsa yeé niîtisere, ãpêrã yeekãhasere uukahá wãkû nɨrɨtikã'ya. Mɨsa yeé pe'ere wãkûya. Mɨsâ da'rasé kɨosére ãyuró da'rasétiya. Nihî sihatikã'ya. Too dɨpóropɨre mɨsâ tiropɨ niîrã, a'teré werê tohawɨ. 


text:
Mɨsâ tohô ãyuró da'rárã, ãpêrã a'mâ eka no'oya marirã́sa'. Mɨsâ basi da'rasé me'ra katîrãsa'. Mɨsâ tohô weekã́ ĩ'yârã, Jesuré ẽho peótirã mɨsâre ãyuró wio pesáse me'ra wãkûrãsama. Jesu opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tiátehe kiti niî' 


text:
<pb/>Apêye taha werêgɨti. Wẽrî'kãrãpɨ de'ró wa'ârãsari niisére mɨsâre werê kasa nɨ'ko sĩ'risa'. A'teré masîrã, Jesuré ẽho peórã naâ wẽrikã́, pũûro bɨhâ wetisome. A'tîro niî'. Jesuré ẽho peórã wẽrîrã, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'rãsama. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã pũrikã kɨ̃ɨ̂ tiropɨ neê wa'âsome. Tohô weérã Jesuré ẽho peóti tĩharã, naâ me'rakãharã, naâ akawerérã wẽrikã́, pũûro bɨhâ wetisama. Mɨsâ pũrikã Jesuré ẽho peó'. Tohô weérã naâ weeró noho bɨhâ wetitikã'ya. 


text:
Marî a'teré ẽho peó'. Jesu wẽrî'kɨpɨ masákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tikã́, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã wẽrî'kãrãre Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨré masó'karo nohota masogɨ́sami. Masó toha, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ miáagɨsami. 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre marî wiôgɨ Jesu werê'kere mɨsâre werê turiarã weé'. Jesu a'ti nukúkãpɨ opâturi a'tikã́, Jesuré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂re põo tẽrírã wa'ârãsama. Kɨ̃ɨ̂re põo tẽrírã, marî katirã́ ãpêrã wẽrî'kãrã dɨporo ɨ'mɨtã́ wã'kasome. 


text:
A'tîro pe'e wa'ârosa'. Jesu kɨ̃ɨ̂ uúkũse dutisé me'ra ɨ'mɨ̂sepɨ a'tîgɨsami. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã wiôgɨ ɨpɨ́tɨ uúkũ keho, Õ'âkɨ̃hɨ yaro putiró coronetare putigɨ́sami. Tohô wa'akã́, Jesuré ẽho peórã wẽrî'kãrã ape ɨpɨ́ me'ra masá mɨ'tarãsama. 


text:
Naâ be'roakã marî Jesuré ẽho peórã kẽ'ra a'ti nukúkãpɨ katirã́ o'me kuráripɨ naâ me'ra mɨhâarãsa'. Toopɨ́ Jesuré põo tẽrírãsa'. Tohô weé kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'rãsa'. 


text:
Diî nɨmɨ, no'óka tero niikã́ Jesu opâturi a'tîgɨsari niisé maa masî no'oya marí'. Tohô weérã mɨsâre weré wee'. 


text:
Mɨsâre werêgɨti. Ni'kɨ́ yahagɨ́ yamî wãkûtiro yahágɨ a'tîsami. Kɨ̃ɨ̂ weeró nohota Jesu kẽ'ra marî neê wãkûtiri kura a'tîgɨsami. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ wãkûtiro a'tiátehere masî tohasa'. 


text:
Jesuré ẽho peótirã kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátoho dɨporoakã a'tîro wãkûrãsama. “Ɨ̃sâ uiró mariró ãyuró niîkã'”, niîrãsama. A'tîro naâ wãkû kũyari kura naâre pehé yã'asé wa'ârosa'. Ni'kó nihî pako wãkûtiro wi'magɨ́ wɨaátoho dɨporoakã pũrisé pi'etí nɨ'kasamo. Naá kẽ'ra Jesuré ẽho peótirã tohôta wãkûtiro ɨpɨ́tɨ pi'etírãsama. Neê ni'kɨ́ yɨ'rɨ wetísome. 


text:
Masá Jesuré ẽho peótirã na'î tĩ'aropɨ niirã́ weeró noho niîsama. Naâ kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨ́ nɨ'ka, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weetísama. Mɨsâ pũrikã naâ weeró noho nií wee'. Tohô weérã Jesu kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tí di'tapɨ a'tikã́, ĩ'yâ ɨkɨásome. Yahagɨ́re ĩ'yâ mariaro weeró noho wa'âsome. 


text:
Mɨsâ yã'asé weeséti'kere Jesu akobohó tohakɨ niîwĩ. Tohô weérã bo'rê yuuro, ɨmɨ̂kohopɨ niirã́ weeró noho niî'. Marî Jesu yarã́ yã'asé wee boórã noho nií wee'. Jesuré ẽho peótirã pe'e yã'âro weesétisama. Na'î tĩ'aro, yamîpɨ niirã́ weeró noho niîsama. 


text:
Marî kãrirã́ weeró noho niîtikã'rã. Jesu opâturi a'tiátehere wãkûtirã, kãrirã́ weeró noho niîsama. Marî pe'e kɨ̃ɨ̂ a'tiátehere ãyuró tɨ'o masíse me'ra wãkû nɨrɨrã. Yã'asé weé sĩ'rirã, wãkû tutuarã. 


text:
Marî pe'e Jesu yarã́ ɨmɨ̂kohopɨ niirã́ weeró noho niî'. Tohô weérã marî weesére ãyuró tɨ'ó yã'a nɨ'ko toharãpɨ weesétirã. Apêyere werêgɨti. Ni'kɨ́ surára a'mê wẽheropɨ wa'âgɨ, kɨ̃ɨ̂ ɨpɨré ka'mú ta'agɨ komé su'tirore sãyâsami. Kɨ̃ɨ̂ weeró nohota marî wãtîre ka'mú ta'arã Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó nu'kukã'rã. Ãpêrãre ma'irã́. Dɨpôare ka'mú ta'arã kome sapéare pesâro weeró noho Jesu kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátehere, marî kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kuatehere wãkû nɨrɨrã. Marî tohô weekã́, wãtî marîre yã'âro wee masítisami. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri bokaáto niîgɨ meheta marîre besékɨ niîwĩ. Mehô marî bu'îri kɨo boó'kãrãre marî wiôgɨ Jesu Cristo me'ra yɨ'rɨókɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'ato niîgɨ marîre wẽrî basakɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tikã́, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã wẽrî'kãrã, marî katirã́ kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'rãsa'. 


text:
Teeré wãkûrã, mɨsâ ni'kâroakã weesétiro nohota ãpêrãre a'mêri wee tamú, wãkû tutuakã weeyá. Paulo Tessalônicakãharãre kɨ̃ɨ̂ werê kasa'ke niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, mɨsâre a'tîro weekã́ ɨása'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti wererã́re, kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre wio pesáse me'ra ĩ'yâya. Õ'âkɨ̃hɨ naâre kɨ̃ɨ yeé kitire bu'ê dutigɨ, mɨsâre werê kasa dutigɨ kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Naâ mɨsâ de'ró weé niisétiatehere werêrã, ɨpɨ́tɨ da'ramá. Tohô weérã ma'isé me'ra naâre wãkûya. A'mêri uâtikã'ya. A'mêri ãyuró niisétiya. 


text:
<pb/>Apêye mɨsâre werê nemorãti. Nihî siharãre da'ra dutíya. Wãkû ke'tirãre wãkû tutuakã weeyá. Õ'âkɨ̃hɨ yeere wee tutuátirãre wee tamúya. Mɨsâre mehêkã wa'akã́, uâ yeetikã'ya. Nɨ'kayá. 


text:
Mɨsâre ãpêrã yã'âro weekã́, naâre a'metíkã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Mɨsâ me'rakãharãre, niî pe'tirãre ãyuró weé nu'kukã'ya. 


text:
Mɨsâre yã'âro, ãyuró wa'akã́ kẽ'rare, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî nu'kukã'ya. A'té niî pe'tisere Õ'âkɨ̃hɨ marî Jesu Cristore ẽho peórãre weekã́ ɨasamí. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́ mɨsâre a'tîro weeáto. Siâpe me'ra ãyuró, yã'asé mariró, kɨ̃ɨ̂ ɨaró di'akɨ̃ weekã́ weeáto. Mɨsâ ehêri põ'rarire, mɨsâ wãkusére, niî pe'tiro mɨsâ ɨpɨré ko'teáto. Kɨ̃ɨ̂ a'tîro weekã́, marî wiôgɨ Jesu Cristo opâturi a'tîgɨ, mɨsâre bu'îri marirã́ boka ehágɨsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre besé'kɨ niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ “Weegɨ́ti” niî'kere keoró weegɨ́sami. Tohô weégɨ ɨ̃sâ mɨsâre sẽri basásere yɨ'tigɨ́sami. 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ Jesu kɨ̃ɨ̂ dutiró me'ra a'ti pũríre niî pe'tirã Jesuré ẽho peórãre bu'ê ĩ'yo duti'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨógɨ niîmi. Kɨ̃ɨ́ta Jesu Cristo yee kitire werê dutigɨ o'ôo'wĩ. Jesu Cristo marî wiôgɨ kẽ'ra yɨ'ɨ̂re o'ôo'wĩ. Kɨ̃ɨ̂reta marî yuû kuerã weé'. 


text:
<pb/>Timóteo, mɨ'ɨ̂re ohâ'. Mɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peógɨ niî tĩhagɨ yɨ'ɨ̂ makɨ waro weeró noho niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨ'ɨ̂re ãyuró weeáto. Pahá yã'ato. Mɨ'ɨ̂re ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Niî soosere ka'mú ta'a duti'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Macedôniapɨ wa'aátoho dɨporo mɨ'ɨ̂re tii maká Éfesopɨ toha dutíwɨ. No'ó mehêkã bu'erã́re ka'mú ta'a dutigɨ tohâ ke'a dutiwɨ. Ni'kâroakãre meharóta niîgɨti taha. 


text:
Tookãhárãre werê turia ma'asere, tohô niikã́ naâ yẽkɨ sɨmɨáre wamê peo nu'kusere “Wãkû ma'atikã'ya”, niîya. Masá teeré wãkûrã, mehô waro a'mé tu'ti ma'asama. Marîre Õ'âkɨ̃hɨ wee dutí'kere ãyuró weekã́ weé wee'. Marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse me'ra pe'e Õ'âkɨ̃hɨ wee dutí'kere weé'. Tohô weégɨ naâre mehêkã bu'esére ka'mú ta'aya. 


text:
<pb/>Mɨsâre a'mêri ma'ikã́ ɨágɨ, tohô dutî'. Yã'asé marirã́, bu'îri marirã́ tɨ'ó yã'arã, diakɨ̃hɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã, keoró ma'irã́sa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhase kɨ̃ɨ̂ dutî'kere bu'ê sĩ'rimima. Tohô weemírã, naâ uúkũsere tɨ'o masítima. Masî butia'rã weeró noho bu'êma. 


text:
<pb/>Marî masî'. Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'kere keoró masikã́ maa, ãyú niî'. Teé a'tîro niî'. Masá Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kasere masî dutigɨ kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ teeré kũûgɨ, keoró weerã́re kũûtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨ́ nɨ'karãre, kɨ̃ɨ̂ dutiró weetírãre kũûkɨ niîwĩ. Tohô niikã́ yã'â butia'ro weerã́re, yã'âro weé nu'kurãre kũûkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirãre, kɨ̃ɨ yeé bu'esékãhasere ɨatírãre kũûkɨ niîwĩ. Apêyere, no'ó pakɨré, pakoré wẽhé kõ'arãre, niî pe'tirã no'ó wẽhesé bɨkɨrãre kũûkɨ niîwĩ. 


text:
No'ó ãpêrãre a'me tãrá baha ke'atirãre, no'ó ɨmɨá se'saro numiâ me'ra wee wɨáro noho weerã́ nohore kũûkɨ niîwĩ. Numiâ kẽ'rare naâ weeró noho wee wɨárã nohoreta kũûkɨ niîwĩ. Tohô niikã́ masaré yẽ'ê, ãpêrãpɨre duâ turiarãre kũûkɨ niîwĩ. Niî soose bɨkɨrãre, tohô niikã́ “Õ'âkɨ̃hɨ me'ra diakɨ̃hɨ́ta niî'” niî soorã nohore kũûkɨ niîwĩ. Tohô niikã́ niî pe'tise ãyusé bu'esére ka'mú ta'arã nohore Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére kũûkɨ niîwĩ. 


text:
A'té bu'esé, ãyú butia'se Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨóse kiti niîro nohota niî'. Kɨ̃ɨ̂ ãyú yɨ'rɨgɨ yɨ'ɨ̂re a'te kitíre werê dutiwĩ. Paulo “Yɨ'ɨ̂ yã'agɨ́ niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró weewĩ́” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ marî wiôgɨ Jesu Cristore “Ãyú'” niî'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ãyuró wãkûgɨ, kɨ̃ɨ yarã́re yɨ'ɨ̂re wee tamú dutiwĩ. Tohô wee dutígɨ, yɨ'ɨ̂re tutuasére o'ôwĩ. 


text:
Too dɨpóropɨ yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re yã'âro uúkũwɨ. Kɨ̃ɨ yarã́re yã'â butia'ro weewɨ́. Tiîtapɨre yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peóti tĩhagɨ, yɨ'ɨ̂ weesére masîtiwɨ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re pahá yã'awĩ. 


text:
Marî wiôgɨ yɨ'ɨ̂re ma'ígɨ, ãyú butia'ro weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re Jesu Cristore ãyuró ẽho peókã weewĩ́. Ãpêrãre ma'ikã́ weewĩ́. 


text:
<pb/>A'té yɨ'ɨ̂ uúkũatehe keoró waro niî'. Niî pe'tirã ẽho peóro ɨá'. A'tîro niî'. Jesu Cristo yã'âro weerã́re yɨ'rɨó sĩ'rigɨ a'ti nukúkãpɨre a'tîkɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ́ta niî pe'tirã yɨ'rɨóro yã'âro weé yɨ'rɨ nɨ'ka'kɨ niî'. 


text:
Tohô niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re pahá yã'awĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesé me'ra Jesu Cristo yã'âro weerã́re pahá yã'asere yɨ'ɨ̂re ĩ'yó mɨ'tawĩ. Kɨ̃ɨ̂ masaré pahá yã'ase neê pe'tisomé. Yɨ'ɨ̂re, yã'âro weé yɨ'rɨ nɨ'ka'kɨre pahá yã'akaro nohota niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre pahá yã'agɨsami. Naâre kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kukã weegɨ́sami. 


text:
Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú yɨ'rɨami”, niî nu'kurã. Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niî nu'kugɨ niîmi. Neê wẽrîsome. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niîmi. Kɨ̃ɨ̂ bahutígɨ, masî yɨ'rɨgɨ niîmi. Tohôta niîmi. 


text:
Timóteo, mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re wee dutí'kere weeyá. Too dɨpóro marî akawerérã mɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werêpã. Naâ werê'karo nohota weeyá. Teeré weégɨ, tutuaró me'ra du'u kũúro mariró ãyuró weesére weé nu'kukã'ya. Tohô niikã́ keoró ẽho peó, bu'îri marigɨ́ tɨ'ó yã'aya. Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã keoró wee masímirã, weetíkãrã niîwã. Teeré weetírã, Jesu Cristore ẽho peó du'ukãrã niîwã. 


text:
A'té tohô wa'âwɨ Himeneure, tohô niikã́ Alexandrere. Tohô weégɨ ã'rá pɨárãre Õ'âkɨ̃hɨre yã'âro uúkũ nemotikã'ato niîgɨ Jesu Cristore ẽho peórã me'ra niî nemo dutitiwɨ. Naâre wãtiâ wiôgɨ de'ró weé sĩ'riro weeáto niîgɨ tohô weewɨ́.<pb/>


text:
Neê waro Jesu Cristore ẽho peórã a'tîro weekã́ ɨá'. Niî pe'tirãre sẽri basaáto. Õ'âkɨ̃hɨ naâre wee tamuáto niîrã sẽri basaáto. Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, “Ãyú'”, niiáto. 


text:
Wiôrãre, niî pe'tirã dutirí masare sẽri basaáto. Marî tohô weérã a'me kẽése mariró niîrãsa'. Niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ dutisére keoró wee masírãsa'. Masá me'ra keoró niisétirãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirãre kɨ̃ɨ̂ tiropɨ wa'akã́ ɨasamí. Niî pe'tirãre kɨ̃ɨ yeé, diakɨ̃hɨ́kãhasere masikã́ ɨasamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niîmi. Tohô niikã́ Jesu Cristo ni'kɨtá taha masaré Õ'âkɨ̃hɨ me'ra apo baságɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Jesu Cristo niî pe'tirã masaré yɨ'rɨógɨ wẽrî basakɨ niîwĩ. Marî yã'âro weé'ke wapare wapa yeégɨ tohô weékɨ niîwĩ. A'te kitíre “Tohô wa'ârosa'” niîka tero ehakã́, werê bahurẽ' no'okaro niîwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ Cristo yɨ'ɨ̂re sõróowĩ. Kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kɨ niiáto niîgɨ Judeu masa niîtirãre kɨ̃ɨ yeé, diakɨ̃hɨ́kãhasere bu'ê dutigɨ sõróowĩ. Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Niî soogɨ meheta weé'. 


text:
<pb/>Tohô weégɨ niî pe'tirokãharã ɨmɨaré a'tîro weekã́ ɨá'. Naâ nerê wɨaropɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrikã́ ɨá'. Yũû moro sẽrírã, yã'âro weesé moorã́ sẽriró ɨá'. Uasé, a'mé tu'tise moorã́ sẽriró ɨá'. 


text:
Numiâ kẽ'ra a'tîro weekã́ ɨá'. Naâ su'tiré ãyuró ĩ'yâ tɨ'saropɨta sãyaáto. Ehâ tu'aro weé me'rikã'ato. Naâ ɨpɨré ãpêrã “Ãyurã́ niîma” niî dutirã pehé ma'mâ su'a yɨ'rɨotikã'ato. 


text:
A'tîro pe'e weeáto. Ãyuró bahú sĩ'rirã, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã numia wee wɨáse nohore weeáto. Bahû yoaropɨre ãyuró weesé me'ra “Ãyurã́ niîma”, niî no'oato. Ãpêrãre wee tamú, ãyuró weeáto. 


text:
Jesu Cristore ẽho peórã nerê, naâ bu'erí kurare numiâ di'ta maríro tɨ'oáto. Ũru sãá ma'a, ye'sûtikã'ato. 


text:
Neê numiâre masa dekópɨ werê nu'kukã ɨá wee'. Tohô niikã́ ɨmɨaré neê dutîtikã'ato. Tohô weeró noho o'ôrã, naâ numiâ di'ta mariáto. 


text:
Apêye kẽ'rare, Adão wãtî niî soo no'o mɨ'ta'kɨ meheta niîmi. Numiô pe'e niî soo no'o mɨ'ta'ko niîwõ. Tohô weé no'o'ko niî yuugo, Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'kako niîwõ. 


text:
Tohô niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ numiâre yɨ'rɨógɨsami. Naâ põ'ratíkã, naâre ãyuró yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami. Naâ kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, masaré ma'ikã́, tohô weegɨ́sami. Naâ keoró wãkû yuu, weesétikã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró weé nu'kukã, yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami.<pb/>


text:
Masá a'tîro uúkũ wɨase diakɨ̃hɨ́ta niî': “No'ó Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre sɨ'orí niigɨ́, sɨ'orí wehê peogɨ sãhá sĩ'rigɨ noho ãyusé da'rasére weé sĩ'rigɨ weemí.” 


text:
Tohô weé sĩ'rigɨ noho a'tîro niisétigɨ noho niiáto. Kɨ̃ɨ́ta “Yã'âro weemí” niî no'oya marigɨ́ niiáto. Ni'kotá nɨmôtigɨ niiáto. Kɨ̃ɨ̂ wio pesáse me'ra weesétigɨ noho niiáto. Ãyuró wãkû yuu weesétigɨ noho niiáto. Ãpêrã wio pesáse me'ra ĩ'yâ no'ogɨ noho niiáto. Siharí masa kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ wa'akã́, ãyuró põo tẽrígɨ noho niiáto. Ãpêrãre ãyuró bu'ê me'rigɨ noho niiáto. 


text:
Tohô niikã́ ke'agɨ́, kumûkã bɨkɨ niîtikã'ato. Tohô weeró noho o'ôgɨ, tu'tiró mariró masaré keoró weegɨ́ noho niiáto. A'me kẽésere ɨatígɨ, niyérure ɨâri pehatigɨ noho niiáto. 


text:
Kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharãre ãyuró dutî masigɨ noho niiáto. Kɨ̃ɨ̂ põ'raré ãyuró wio pesáse me'ra yɨ'tí me'rikã weegɨ́ niiáto. 


text:
Kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharãre dutî masitigɨ, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóri kurakãharã pe'ere tootá nemoró ko'têti boosami. 


text:
Jesu Cristore neê waropɨ ẽho peó mɨhati'kɨre sɨ'orí wehê peogɨ sõróoya. Apé tero weégɨ ni'kɨ́ ẽho peóka be'roakã sõróo no'o'kɨ pe'e “Yɨ'ɨ̂ ãpêrã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niî boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niîgɨ, wãtî weeró noho wãkû boosami. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ wãtîre bu'îri da'rê'karo weeró noho kɨ̃ɨ̂re wee boósami. 


text:
Apêye kẽ'rare a'tîro niî no'ogɨre beseyá. Jesu Cristore ẽho peótirã “Kɨ̃ɨ́ta ãyuró weemí” niî no'ogɨ niiáto. Tohô weetíkã maa, ãpêrã kɨ̃ɨ̂re yã'âro wãkû boosama. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró weégɨ, bopôyagɨ wãtî ɨaró wee boósami. Wee tamú ko'terã a'tîro niisétiro ɨá' niisé niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti wererã́re wee tamú ko'terã kẽ'ra naâ wiôrã weeró noho weesétirã niiáto. Ãpêrã ẽho peó no'orã noho niiáto. Naâ uúkũsere keoró weerã́ noho niiáto. Ke'arã́, yã'âro weesé me'ra niyéru wapá ta'a sĩ'rirã noho niîtikã'ato. 


text:
Marî ẽho peóse Jesu Cristo yee kiti Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yó'kere ẽho peó nu'kurã niiró ɨá'. Naâ bu'îri moorã́ tɨ'ó yã'arã niiró ɨá'. 


text:
Naâre sõroátoho dɨporo naâ weesétisere ãyuró masiró ɨá'. Naâ ãyuró weesétikã, bu'îri marikã́ ĩ'yârã, sõróoya. 


text:
Numiâ kẽ'ra meharóta ãpêrãre ẽho peó no'orã noho niiáto. Uukaháse piharã niîtikã'ato. Nɨkɨ̂ ĩ'yase me'ra weesétirã niiáto. Tohô niikã́ keoró weé nu'kurã niiáto. 


text:
Ɨmɨ́ wee tamú ko'tegɨ ni'kotá nɨmôtigɨ niiáto. Kɨ̃ɨ̂ põ'raré, kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharãre ãyuró dutî masigɨ niiáto. 


text:
Naâ wee tamú ko'tesere ãyuró weekã́, naâre masá “Ãyuró weemá”, niîrãsama. Tohô niikã́ Jesu Cristore naâ ẽho peósere uiró mariró ãyuró werê nemorãsama. Marî ẽho peósekãhase niî' 


text:
“Maatá mɨ'ɨ̂ tiropɨ wa'âgɨti”, niî wãkû'. Tohô wãkûmigɨ, apé tero weégɨ maatá wa'âti boosa'. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra a'tîro niisétiro ɨá' niisére ohâgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ põ'rá Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã niîma. Naáta Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti diakɨ̃hɨ́kãhasere masaré masikã́ weemá. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Marî ẽho peóse too dɨpóro masá masîti'ke niî'. Mehô niisé nií wee'. Ãyusé waro niî'. A'tîro niî':<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ a'ti nukúkãpɨre bahuákɨ niîwĩ. Espírito Santo kɨ̃ɨ̂re “Ãyugɨ́ waro niîmi”, niî werê bahurẽ'kɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ yeé kiti a'ti nukúkãpɨre werê se'sa no'o'. A'ti nukúkãpɨre masá kɨ̃ɨ̂re ẽho peóma. Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂re miáakɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Espírito Santo bahû yoaropɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: “A'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho dɨporo ãpêrã Jesu Cristore ẽho peómi'kãrã ẽho peó du'urãsama. Wãtiâ niî soose me'ra bu'esére wererã́re siru tuúrãsama. Tohô niikã́ wãtiâ bu'esére siru tuúrãsama.” 


text:
Weé ta'sari masa niî soose me'ra bu'ekã́, tɨ'orã́sama. Weé ta'sari masa teé niî soosere masîmirã, neê bu'îritirã tɨ'ó yã'atima. 


text:
Naâ a'tîro weesamá. Masaré nɨmôti sĩ'rikã, ka'mú ta'asama. Tohô niikã́ ni'karé ba'asére ba'â dutitisama. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e a'té ba'asére weékɨ niîwĩ. Jesu Cristore ẽho peórãre diakɨ̃hɨ́kãhase masirã́re ba'â dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. Teeré ba'ârã, kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niî dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ weé'ke ãyusé niî'. Marî neê yabîtikã'ro ɨá'. A'tîro pe'e weeró ɨá'. Kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niisé me'ra, ba'aró ɨá'. 


text:
A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ teeré “Ãyú niî'”, niî tohakɨ niîwĩ. Tohô weérã marî kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niikã́, kɨ̃ɨ̂ teé ba'asére ãyusé wa'akã́ weemí. Paulo Timóteore wee dutí'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere marî akawerérãre bu'êya. Teeré bu'êgɨ, Jesu Cristore ãyuró da'rá ko'tegɨ niîgɨsa'. Siâpe me'ra mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere bu'êgɨ, nemoró ẽho peógɨsa'. Mɨ'ɨ̂ ãyusé bu'esére siru tuúse me'ra nemoró wãkû tutuagɨ niîgɨsa'. 


text:
A'tîro niî'. Marî da'rárã, nemoró tutuarã́ wa'ása'. Teé ãyú niî'. Marî Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weekã́, tootá nemoró ãyúsa'. A'ti ɨmɨ́kohopɨre, be'ró ɨ'mɨ̂sepɨre marîre ãyuró wa'ârosa'. 


text:
Tohô weérã marî Jesu Cristo yeekãhasere werêrã, pi'etí, ɨpɨ́tɨ da'rá'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ãyuró weeátehere wãkû, e'katí yuu toharã, tohô weé'. Kɨ̃ɨ̂ katî nu'kugɨ niî pe'tirãre yɨ'rɨógɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã se'sarore yɨ'rɨógɨsami. 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ ma'mɨ̂ niisé bu'iri ãpêrã mɨ'ɨ̂ uúkũsere ẽho peóti boosama. Tohô weesére ka'mú ta'aya. A'tîro pe'e weeyá. Jesu Cristore ẽho peórãre ãyusére weé ĩ'yoya. Mɨ'ɨ̂ uúkũ wɨase, mɨ'ɨ̂ weesétise me'ra ĩ'yoyá. Tohô niikã́ ãpêrãre ma'isé, mɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peóse me'ra ĩ'yoyá. Apêye kẽ'rare ãyugɨ́ mɨ'ɨ̂ niisé me'ra ĩ'yoyá. 


text:
Yɨ'ɨ̂ toopɨ́ etaátoho dɨporo nerêrã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire bu'ê ĩ'yo nu'kukã'ya. Marî akawerérãre wãkû tutua dutigɨ tohô weeyá. Naâre ãyuró bu'êya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re wee masíse o'ô'kere weé nu'kukã'ya. Sõ'ó niîka tero Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã sɨ'orí niirã́ mɨ'ɨ̂re yãa peóka terore teé wee masísere Õ'âkɨ̃hɨ o'ôwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ o'ô'kere wãkû nɨrɨ, ãyuró weé nu'kukã'ya. Tohô weekã́, niî pe'tirã mɨ'ɨ̂ ãyuró weé wã'kasere ĩ'yârãsama. 


text:
Apêye niîgɨti. Mɨ'ɨ̂ bu'esére, tohô niikã́ mɨ'ɨ̂ weesétisere ãyuró wãkûya. Niî pe'tisere keoró weé nu'kukã'ya. A'teré weégɨ, mɨ'ɨ̂ basi yɨ'rɨ wetígɨ weegɨ́sa'. Tohô niikã́ mɨ'ɨ̂ weresére tɨ'orã́ kẽ'ra yɨ'rɨ wetírãsama.<pb/>


text:
Timóteo, mɨ'ɨ̂re dutîgɨti. Bɨkɨrã́ ɨmɨaré tu'tîtikã'ya. Mɨ'ɨ̂, mɨ'ɨ̂ pakɨ sɨmɨáre uúkũgɨ weeró noho naâre werêya. Ma'mâ piha kẽ'rare mɨ'ɨ̂ akabihírãre uúkũgɨ weeró noho weeyá. 


text:
Bɨkɨrã́ numiare mɨ'ɨ̂ pakosã́ numiare uúkũgɨ weeró noho naâre werê me'rikã'ya. Nu'miáre mɨ'ɨ̂ akabihírã numiare weeró noho yã'âro wãkuró mariró werêya. 


text:
Wapê wi'io põ'ratíkã maa ou paramérãtikã maa, koôre naâ wee tamuáto. Neê waro naa yaá wi'ikãharã me'ra ãyuró weé wã'koro ɨá'. Tohô weérã põ'rá, paramérã, naâ pakɨ sɨmɨá, naâ yẽkɨ sɨmɨá ma'í'ke wapa ma'í a'merã weesamá. Tohô weesé ãyusé niî'. Õ'âkɨ̃hɨ teeré tɨ'sâsami. 


text:
Apêgo wapê wi'io waro ni'kó niigó pũrikã Õ'âkɨ̃hɨ wee tamuátehere yuû kuesamo. Ɨmɨ̂kohori nɨkɨ, yamîri nɨkɨ tohô sẽrí nu'kusamo. 


text:
Apêgo wapê wi'io pe'e koô ɨasére weé ma'akã'samo. Koô pekâ me'epɨ wa'aákoho weeró noho niî tohasamo. 


text:
A'tîro niî'. Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ akawerérãre ãyuró weetígɨ, marî ẽho peósere yabigɨ́ weeró noho niîsami. Kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharã warore ãyuró weetígɨ pe'e, tootá nemoró yã'âro weesamí. Jesu Cristore ẽho peótigɨ nemoró yã'agɨ́ niîsami. 


text:
<pb/>Wapê wi'ia numiare wee tamúrãtirã naâ wameré ni'kâ pũripɨ ohâ õ'oya. A'tîro niirã́ numia nohore ohâya: Bɨkɨó waro sessenta kɨ'mari kɨogóre, ni'kɨréta marâpɨti'kore ohâya. 


text:
“Koô ãyuró weemó” niî no'ogo nohore ohâya. Koô põ'raré ãyuró masó'ko nohore masá koo yaá wi'ipɨ ehakã́ ãyuró yẽ'egó nohore ohâya. Tohô niikã́ mehô niisére da'ragó ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórãre wee tamúgo nohore ohâ õ'oya. Pi'etírãre wee tamúgo nohore ohâya. No'ó ãyusé apêye noho weegóre ohâya. 


text:
<pb/>Ãpêrã wapê wi'ia numia nu'miá kure niîsama. Naâ nohore naâ wameré ohâtikã'ya. Apé tero naâ ɨmɨá me'ra niî sĩ'rirã, opâturi marâpɨti boosama taha. Jesu Cristo pe'ere wãkû du'u, marâpɨtise pe'ere wãkû yɨ'rɨ nɨ'ka boosama. 


text:
Apêye kẽ'rare wi'sêripɨ di'akɨ̃ siharã́, nihî siharã toha boósama. Teé di'akɨ̃re weetí boosama. Uukaháse bɨkɨrã toha boósama. Niî pe'tise de'ró wa'asére uukahárã, naa yeé niîtisere uúkũ wɨa no'oya marisére uukahá boosama. 


text:
Tohô weégɨ wapê wi'ia numia nu'miá kure niirã́re marâpɨtikã ɨá'. Naâ põ'ratiáto. Wi'sêrire ko'teáto. Naâ tohô weekã́, marîre ĩ'yâ tu'tigɨ “Naâ yã'âro weemá”, niî masitisami. 


text:
A'tîro niî'. Ãpêrã wapê wi'ia numia Jesu Cristore ẽho peómirã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó du'uma. Wãtiâ wiôgɨre siru tuúrã, tohô weemá. 


text:
<pb/>Jesu Cristore ẽho peógɨ ou ẽho peógo naâ akawerégo wapê wi'iore kɨo boósama. Koôre kɨorã́ naâ wee tamuáto. Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre ko'tê dutitikã'ato. Tohô weekã́, ãpêrã wapê wi'ia numia ko'tê no'oya marirã́ pe'ere ko'tê masirãsama. 


text:
<pb/>Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre sɨ'orí wehê peorãre, ãyuró weerã́re a'tîro niiró ɨá'. “Naâ ãyú butia'ro dutîma”, niiró ɨá'. Tootá masaré werê bu'erã́ pe'ere nemoró niiró ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota a'tîro niî': “Wekɨ̂ trigore ãrɨágɨ, tuu mahámi sɨtɨasami. Kɨ̃ɨ̂ ba'â sĩ'rigɨ, ba'aáto. A'tîro weetíkã'ato. Trigore ba'âri niîrã, kɨ̃ɨ̂ ɨsêropɨ tuu sãári be'tore tuu sãátikã'ato.” Apêropɨre a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Da'ragɨ́ kɨ̃ɨ̂ da'rasé wapa wapá ta'a ba'â masimi,” niî ohâ no'okaro niîwɨ. Tohô weérã sɨ'orí niirã́re wee tamúro ɨá'. 


text:
<pb/>Apé tero ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂pɨre a'tîro niî boosami: “Ɨ̃sâre sɨ'orí wehê peogɨ yã'âro weeámi”, niî werê sãa boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, tɨ'otíkã'ya. Pɨárã ou i'tiárã ĩ'yâ'kãrã werê sãakã pũrikãre, tɨ'oyá. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre, Jesu Cristo marî wiôgɨ ĩ'yóropɨre mɨ'ɨ̂re a'tîro niîgɨti. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã kɨ̃ɨ̂ besé'kãrã ĩ'yóropɨ kẽ'rare mɨ'ɨ̂re niîgɨti: Sɨ'orí wehê peorãre ni'kâro noho weeyá. Mɨ'ɨ̂ tɨ'sarã́ noho di'akɨ̃re ãyuró weetíkã'ya. Niî pe'tirãre keoró weeyá. 


text:
Ĩ'yâ boo kure keho, sɨ'orí wehê peogɨre sõróotikã'ya. Mɨ'ɨ̂ yã'âro weerã́re beségɨ, naâ yã'âro weesére bu'î peha tamu boosa'. Niî pe'tise yã'âro weesére ka'mú ta'aya. 


text:
<pb/>Ni'karérãre naâ yã'âro weesére beseátoho dɨporo maatá naâ yã'âro weesére masî no'o toha'. Ãpêrã pe'ere naâ yã'âro weesé be'ropɨ́ bahuárosa'. 


text:
Meharóta taha ãyuró weesé kẽ'ra maatá masî no'o'. Apêye pe'e ãyuró weesé maatá bahutíse be'ropɨ́ bahuárosa'.<pb/>


text:
Jesu Cristore ẽho peórã da'rá ko'terã naâ wiôrãre wio pesáse me'ra ĩ'yaró ɨá'. Naâ tohô weekã́ Õ'âkɨ̃hɨre, tohô niikã́ marî bu'esére ãpêrã yã'âro uúkũsome. 


text:
Naâ wiôrã Jesu Cristore ẽho peórã niikã́, a'tîro weetíkã'ato. Naâ ẽho peórã niisé bu'iri naâre wio pesáse mariró ĩ'yâtikã'ato. A'tîro pe'e weeáto. Nemoró ãyuró weeáto. Naâ wiôrã Jesu Cristore ẽho peórã niîma. Tohô weérã naâ akawerérã naâ ma'irã́re weeró noho ãyuró weeáto. A'teré werê, bu'êya naâre. Marî ẽho peósere keoró wee dutíse niî' 


text:
<pb/>No'ó mehêkã bu'egɨ́ noho a'tîro niîsami. Marî wiôgɨ Jesu Cristo yee bu'esére “Tohô nií wee'”, niîsami. Tohô niikã́ marî ẽho peóse kẽ'rare “Tohô nií wee'”, niîsami. 


text:
Tohô niigɨ́ masîtimigɨ, “Ãpêrã yɨ'rɨóro masî yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîsami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niigɨ́ tɨ'o masítigɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ naâ uúkũse nɨkɨre “Tohô nií wee'”, niî mɨhasami. Teé me'ra a'mêri ɨosé, a'mé tu'tise, yabisé, a'mêri ẽho peótise wã'ká'. 


text:
Tohô niikã́ ãpêrã mehô warota a'mé tu'tise wã'ká'. Yã'âro wãkûrã, tohô weesamá. Diakɨ̃hɨ́kãhasere neê masîtisama. Tohô weerã́ me'ra a'mé sɨ'atikã'ya. Naâ “Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóse me'ra wapá ta'arãsa'”, niî wãkûsama. 


text:
Tohôta niî', niîro pe'ea'. Diakɨ̃hɨ́ta marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóse me'ra pehé apêye noho kɨorã́ weeró noho niî'. Marî kɨoró ehâ tu'aro e'katíkã maa, tohôta niî'. 


text:
A'tîro niî'. Marî a'ti nukúkãpɨre bahuárã, neê apêye noho me'ra bahuátikãrã niîwɨ. Wẽrîrãpɨ kẽ'ra neê apêye noho miáasome. 


text:
Ãpêrã pe'e pehé kɨó sĩ'rirã ɨâri peharã no'ó ɨaró weé ma'asama. Siâpe me'ra nemoró ɨâri peha dohasama. Teé me'ra naâ dohó, bu'îri da'rê no'orãsama. Pekâ me'epɨ wa'ârãsama. 


text:
A'tîro niî'. Niyéru ɨâri pehase me'ra niî pe'tise yã'asé dɨ'pôkãti'. Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peómi'kãrã a'té ɨâri pehase me'ra naâ ẽho peómi'kere du'úkã'sama. Tohô weérã ni'kâroakãre naâ katirí ɨmɨ̂kohore pehé bɨhâ wetise bokamá. Paulo Timóteore “Keoró weeyá” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Timóteo, mɨ'ɨ̂ pũrikã Õ'âkɨ̃hɨ yagɨ ɨâri pehasere neê weé ma'atikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Ãyuró weé nu'kukã'ya. Õ'âkɨ̃hɨre siru tuúya. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóya. Niî pe'tirãre ma'iyá. Mehêkã wa'akã́, wãkû tutuaya. Tu'tiró mariró ãpêrãre ãyuró weeyá. 


text:
Mɨ'ɨ̂ tutuaró põo tẽóro wãkû tutua, ẽho peó nu'kukã'ya. Katisé ɨ'mɨ̂sepɨ mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niî nu'kuatehere wãkû nu'kukã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ katisé pe'titísere o'ô sĩ'rigɨ mɨ'ɨ̂re besékɨ niîwĩ. Tohô weégɨ teeré wãkû yɨ'rɨ nɨ'kakã, mɨ'ɨ̂re o'ôgɨsami. Mɨ'ɨ̂ pãharã́ tɨ'óropɨ Jesu Cristore ẽho peósere keoró werêwɨ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirãre katisé o'ogɨ́ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ ĩ'yóropɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo ĩ'yóropɨ kẽ'rare mɨ'ɨ̂re wee dutí'. Jesu Cristo marikã kɨ̃ɨ̂ katirí ɨmɨ̂kohore ma'itígɨ, a'tîro weékɨ niîwĩ. Pôncio Pilatore kɨ̃ɨ̂ niisétisere ãyuró werêkɨ niîwĩ. Mɨ'ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ dutisé niî pe'tisere dɨka yuúro mariró keoró werêya. “Kɨ̃ɨ̂ keoró weetími”, niî no'otikã'ya. Marî wiôgɨ Jesu Cristo a'tirí kurapɨ tohô weé du'uya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ “Tohô weegɨ́ti” niîka tero ehakã́, niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ niî'kere keoró tu'â eha nɨ'kogɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá ãyú yɨ'rɨgɨ, tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi. Niî pe'tirã wiôrã wiôgɨ niîmi. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨtá katî nu'kumi. Kɨ̃ɨ̂ pũûro asistéropɨ niîmi. Neê ni'kɨ́ masɨ́ kɨ̃ɨ̂ basi Õ'âkɨ̃hɨ niirópɨ wa'â masitimi. Neê ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâtikɨ niîwĩ. ĩ'yâta basió wee'. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨréta ãyuró uúkũ yɨ'rɨ nɨ'karo ɨá'. “Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niî nu'kuato”, niiró ɨá'. Tohôta niiáto. 


text:
<pb/>No'ó pehé kɨorã́ nohore a'tîro wee dutíya. Naâ “Ãpêrã yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîtikã'ato. Naâ kɨosé me'ra “Ãyuró wa'ârosa'”, niî e'katí yuutikã'ato. Teé keoró nií wee'. Pe'ti dihá wa'ârosa'. Tohô weeró noho o'ôrã, Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere e'katíse me'ra yuû kueato. Kɨ̃ɨ̂ katî nu'kugɨ marîre e'katíkã ɨágɨ niî pe'tise marî kɨosére o'ômi. 


text:
Naâ tohô weérã, ape ɨmɨ́kohopɨre pehé kɨorã́ weeró noho niî yuu toharãsama. Naâ katî nu'kuatehere bokarã́sama. Paulo Timóteore “Tohô weeyá”, niî tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Timóteo, Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re werê dutigɨ kũû'kere ãyuró weeyá. A'ti nukúkãkãhase uúkũse mehô niisére tɨ'otíkã'ya. Tohô niikã́ mehêkã no'ó ɨaró uúkũ ma'ase kẽ'rare tɨ'otíkã'ya. Ãpêrã “Masirã́ waro niî'” niirã́ pehé mehêkã wãkusé kɨomá. Ɨpɨ́tɨ naâ ɨaró uúkũ ma'asama. Naâ masisé niî soo uúkũ ma'ase niî'. Tohô weégɨ naâre tɨ'otíkã'ya. 


text:
Ni'karérã a'teré weé siru tuúrã, Jesu Cristore ẽho peómi'kere du'úkã'kãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re ãyuró weeáto. Toô kã'rota ohâ'. Paulo<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo, Timóteo me'ra mɨsâre ãyu dutí'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ kũûkɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ̂ a'ti pũríre mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ yarã Corintopɨ niirã́re ohâ'. Tohô niikã́ niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yarã Acaia di'tapɨ niirã́re ohâ'. 


text:
<pb/>Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo marî wiôgɨ ãyuró weeáto. Tohô niikã́ mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Paulo kɨ̃ɨ̂ pi'etíse kiti niî' 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ Jesu Cristo pakɨre “Ãyú'” niîrã. Kɨ̃ɨ́ta marîre pahá yã'ami. Marîre wãkû tutuakã weé nu'kumi. 


text:
Pi'etísetiri nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ marîre wãkû tutuakã weemí. Tohô weérã marí kẽ'ra pi'etírãre wãkû tutuakã wee masí'. Marîre Õ'âkɨ̃hɨ wãkû tutuakã weé'karo nohota naâre wee masí'. 


text:
Jesu Cristo yeere werêrã, pi'etí no'o'. Cristo pũûro pi'etí'kere pi'etí tamu'. Kɨ̃ɨ̂ me'rata, kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra nemoró wãkû tutua'. 


text:
Ɨ̃sâ pi'etírã, mɨsâre wãkû tutuakã ɨárã, mɨsâ yɨ'rɨ wetíkã ɨárã, tohô pi'etí'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre wãkû tutuasere o'ômi. Tohô weérã ɨ̃sá kẽ'ra mɨsâre wãkû tutuakã weé'. Ɨ̃sâ pi'etíro noho pi'etírãsa'. Tohô wa'akã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre wãkû tutuakã weegɨ́sami. 


text:
Ɨ̃sâ weeró noho pi'etíkã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre wãkû tutuakã weegɨ́sami. Tohô weérã ɨ̃sâ mɨsâ ãyuró weeátehere masî yuu toha'. 


text:
<pb/>Akawerérã, ɨ̃sâre Ásiapɨ wa'â'kere masikã́ ɨása'. Ɨ̃sâ toopɨ́re ɨpɨ́tɨ waro pi'etíwɨ. A'tîro wãkûmiwɨ: “Neê põo tẽósome. Wẽrîrãsa'”, niîmiwɨ. 


text:
“Ɨ̃sâre wẽhé kõ'arãsama”, niî wãkûmiwɨ. Ɨ̃sâ neê tutuâtiwɨ. Tohô wa'â'ke ãyú niîwɨ. Teé me'ra a'tîro wãkûwɨ. “Ɨ̃sâ basi neê wee tamú masitisa'. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá ɨ̃sâre wee tamú masimi”, niî wãkûwɨ. Kɨ̃ɨ́ta wẽrî'kãrãpɨre masogɨ́ niîmi. 


text:
“Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre naâ wẽhe boó'kãrãre yɨ'rɨówĩ. Ni'kâroakãre yɨ'rɨó nu'kukã'mi. Be'ropɨ́ kẽ'rare ɨ̃sâre yɨ'rɨó nu'kukɨ̃'sami”, niî ẽho peó'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre mɨsâ ɨ̃sâre sẽri basá nu'kukã, tohô weegɨ́sami. Pãharã́ ɨ̃sâre sẽri basákã, Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró ɨ̃sâre wee tamúgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yârã, pãharã́ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîrãsama. Paulo Corintopɨ wa'â sĩ'rimi'ke niî' 


text:
<pb/>Apêyere ɨ̃sâ pũûro e'katí'. Ɨ̃sâ a'ti nukúkãpɨre wee soóro mariró ãyuró weesétiwɨ. Mɨsâ wa'teropɨ kẽ'rare tohôta weewɨ́. Tohô weérã ɨ̃sâ bu'îri marirã́ ãyuró tɨ'ó yã'a'. Ɨ̃sâ basi ɨ̃sâ masisé me'ra weetíwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúse me'ra weewɨ́. 


text:
Kã'ró masî toha', masîrã pe'e. Mɨsâ ãyuró masî pe'orã, marî wiôgɨ Jesu opâturi a'tikã́, “Ɨ̃sâre diakɨ̃hɨ́ta niîpã”, niîrãsa'. Ɨ̃sâ mɨsâre “Ãyuró weesétima” niîro nohota mɨsá kẽ'ra ɨ̃sâre ãyuró wãkûrãsa'. 


text:
Tohô ãyuró wa'ârosa' niî wãkûgɨ, Macedôniapɨ wa'âgɨ, mɨsâ tiropɨ ĩ'yâ mɨ'tagɨ wa'â sĩ'rimiwɨ. “Be'ró ĩ'yâ mahami tohatigɨti taha”, niîmiwɨ. Pɨáti mɨsâ tiropɨ ĩ'yâgɨ wa'â sĩ'rimiwɨ. Mɨsâ e'katíkã ɨágɨ tohô weé sĩ'rimiwɨ. Yɨ'ɨ̂ tohô weekã́, Judéia di'tapɨ wa'aátehere wee tamúrãsama niî wãkûgɨ, tohô weé sĩ'rimiwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ toopɨ́ wa'âtikã ĩ'yârã, “Wio pesáro mariró weé ma'akã'pĩ”, niîti? “Kɨ̃ɨ̂ no'ó ɨaró weé ma'agɨ noho niîmi”, niîsari? “ ‘Wa'âgɨti’ niî'kɨ niîmigɨ, a'tîtiapĩ”, niîti? “Na'îro dɨka yuú mɨhasami”, niî wãkûti? 


text:
Nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ weesére “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niîsami. Tohô weérã ɨ̃sâ neê ni'kâti no'ó ɨaró dɨka yuú, uúkũ ma'a wee'. 


text:
Ɨ̃sâ Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ uúkũ'karo nohota uúkũ'. Kɨ̃ɨ̂ neê ni'kâti “Weegɨ́ti, weesomé”, niîtikɨ niîwĩ. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ “Weegɨ́ti” niî'karo nohota weemí. Ɨ̃sâ i'tiárã, Silvano, Timóteo, yɨ'ɨ̂, kɨ̃ɨ yeé kitire mɨsâre bu'êwɨ. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ uúkũse diakɨ̃hɨ́ niî'. 


text:
A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨre masaré “Ãyuró weegɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ tohô niî'ke Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ a'tisé me'ra, kɨ̃ɨ̂ wẽrî'ke me'ra keoró wa'âwɨ. Tohô wa'akã́ ĩ'yârã, marî Õ'âkɨ̃hɨre “Tohôta niî'”, niî e'katí peo'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨta marîre Cristore ẽho peó nu'kukã weemí. Kɨ̃ɨ́ta marîre kɨ̃ɨ yarã́ wa'â dutigɨ besékɨ niîwĩ. 


text:
Marîre kɨ̃ɨ yarã́ wa'akã́ weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ yarã́ niî' niisére ĩ'yó sĩ'rigɨ Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ. Espírito Santo marî me'ra niîgɨ, kɨ̃ɨ́ta Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨoátehere masikã́ weemí. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Corintopɨre wa'â sĩ'rimigɨ, wa'âtiwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ tohô weé'kere masîsami. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre tu'tî boosa' niîgɨ, ma'ígɨ wa'âtiwɨ. 


text:
Mɨsâ ẽho peósere “A'tîro pe'e ɨá'”, niîgɨ meheta weé'. Mɨsâ ãyuró ẽho peó'. Mɨsâre ãyuró e'katíse me'ra niisétiato niîgɨ tohô wee tamú sĩ'ri'.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ too dɨpóropɨre mɨsâre bɨhâ wetikã weewɨ́. Tohô weégɨ opâturi taha mɨsâre bɨhâ wetikã weé sĩ'ritigɨ, wa'âtiwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre bɨhâ wetikã weekã́, noá yɨ'ɨ̂re e'katíkã wee boósari? Mɨsâ di'akɨ̃ yɨ'ɨ̂re tohô weé'. Mɨsâ bɨhâ wetikã, basióti boosa'. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ mɨsâre ohâwɨ. Yɨ'ɨ̂ toopɨ́ wa'akã́, e'katíkã weeró noho o'ôrã, yɨ'ɨ̂re bɨhâ wetikã wee boópã. Yɨ'ɨ̂ a'tîro tɨ'ó yã'a'. Yɨ'ɨ̂ e'katíkã, mɨsá kẽ'ra e'katí boopã. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ohâ mɨ'taka pũrire ohâgɨ, pũûro wãkû ke'ti, utîwɨ. Mɨsâre bɨhâ wetiato niîgɨ meheta ohâwɨ. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'í yɨ'rɨ'. Mɨsâre teeré masî dutigɨ ohâwɨ. Yã'âro weé'kɨre akobohó duti'ke niî' 


text:
<pb/>Ni'kɨ́ yã'âro weegɨ́ marîre bɨhâ wetikã weékɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ̂ di'akɨ̃re tohô weetíwĩ. Mɨsá kẽ'ra meharóta weé no'okãrã niîwɨ. Marî niî pe'tirã tohô weé no'okãrã niîwɨ. Yɨ'ɨ̂ a'teré tohô uúkũgɨ, ɨpɨ́tɨ waro niî butia'gɨ meheta weé'. 


text:
Tohô weérã ni'kâroakã mɨsâ kɨ̃ɨ̂re akobohóya. Kɨ̃ɨ̂re wãkû tutuakã weeyá. Tohô weetíkã, kɨ̃ɨ̂ bɨhâ weti yɨ'rɨa boosami. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre too dɨpóropɨre ohâwɨ. “Teé yɨ'ɨ̂ dutî'kere keoróta weemíti naa?” niî masî sĩ'rigɨ ohâwɨ. 


text:
Mɨsâ no'ó yã'âro weegɨ́re akobohókã, yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re akobohó'. Yɨ'ɨ̂re yã'âro weetíwĩ. Mɨsâ pe'ere yã'âro weewĩ́. Yɨ'ɨ̂re yã'âro weetímikã, kɨ̃ɨ̂re akobohó'. Mɨsâre ma'ígɨ, tohô weé'. Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re “Kɨ̃ɨ̂re diakɨ̃hɨ́ta akobohómi”, niî ĩ'yâsami. 


text:
Marî kɨ̃ɨ̂re akobohótikã, wãtî kɨ̃ɨ̂re yã'âro bɨhâ weti yɨ'rɨkã wee boósami. Jesu Cristo yeere du'úkã' boosami. Marî wãtî wee wɨásere ãyuró masî'. Paulo Trôadepɨ wãkû ke'ti'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Trôade wamêtiri makapɨ Cristo yee kitire bu'êgɨ ehâgɨ, a'tîro boka eháwɨ. Jesu Cristo marî wiôgɨ pãharã́re kɨ̃ɨ yeé kitire tɨ'ó sĩ'rikã weékɨ niîwĩ. 


text:
Tohô niîmikã, yɨ'ɨ̂ Tito marî akawerégɨre bokatígɨ, pũûro wãkû ke'tiwɨ. Tohô weégɨ naâre we'êriti, wa'â wa'âwɨ Macedônia di'tapɨ. Jesu Cristo me'ra marî ãyuró wee masí' niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ wãkû ke'timigɨ, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. Kɨ̃ɨ̂ marîre ãyuró weé nu'kukã weemí. Marî Cristo yarã niikã́, tohô weemí. Marî Cristo yee kiti weresé me'ra masaré kɨ̃ɨ̂re masikã́ weemí. Kɨ̃ɨ̂re masisé ɨ'mɨ̂tihise weeró noho niî pe'tiropɨ se'sâ'. 


text:
Marî Jesu Cristo yee kitire werêrã, ɨ'mɨ̂tihise weeró noho niísa'. A'tîro niî'. Masá Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niikã́, opê weeró noho bahusé me'ra buê morokã, tɨ'sâsami. A'teré weeró noho marî kɨ̃ɨ yeé kitire werekã́ ĩ'yâgɨ, tɨ'sâsami. Tee kití niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨó'kãrãre se'sâa wa'a'. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨó no'oya marirã́ pekâ me'epɨ wa'aáhã kẽ'ra teé uúkũsere tɨ'ó se'sa wa'âma. 


text:
Yɨ'rɨó no'otirã Jesu Cristo yee kitire wererã́re ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã “Pekâ me'epɨ wa'ârãsa'” niîrã weeró noho tɨ'ó yã'asama. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨó no'o'kãrã pe'e Jesu Cristo yee kitire wererã́re ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã “Marî Jesu Cristo me'ra niî nu'kukã'rãsa'”, niî wãkûsama. Neê ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ se'saro tee kitíre werê masitimi. Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúro me'ra pe'e werê masimi. 


text:
Pãharã́ a'tîro weemá. Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werêrã, wapá ta'ase di'akɨ̃re wãkûma. Ɨ̃sâ naâ weeró noho weé wee'. Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'kãrã Cristore da'rá ko'terã niî'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre kɨ̃ɨ yeé kitire keoró werê'.<pb/>


text:
Ɨ̃sâ “Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire keoró werê'” niîrã, ɨ̃sâ basi ãyuró uúkũrã meheta weé'. Ãpêrã tohô wee wɨásama. Naâ basi ãyuró uúkũsama. Ãpêrãre a'tîro niîsama: “Ɨ̃sâre papéra ohâ basaya”, niîsama. “Ã'rá ãyuró weerã́ niîma”, niî apo basá dutisama. “Ɨ̃sâ tohô weekã́, ‘Ãyurã́ niîma’, niî ĩ'yârãsama” niîrã, tohô wee dutísama. Mɨsâ naâ weesétiro noho ɨatí? Ɨ̃sâ mɨsâre “Ãyurã́ niî', tohô weérã ɨ̃sâre papéra apo basáya”, niîrã meheta weé'. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peó'. Tohô weesé me'ra ɨ̃sâ mɨsâre keoró bu'ê'kere ĩ'yó'. Tohô weérã ãpêrã ohâ basaka pũrire ɨá wee'. Ɨ̃sâ mɨsâre tii pũrí weeró noho niîma, niî ehêri põ'rati'. A'tîro niî'. Niî pe'tirã mɨsâre ĩ'yârã, masîsama. “Naâ naâre diakɨ̃hɨ́ta werêpã”, niîsama. 


text:
Mɨsâre Cristo masaré yɨ'rɨómi niisére werêwɨ. Teeré ẽho peókã, Cristo mɨsâre ãyuró weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre tohô weesére ãpêrã kẽ'rare masikã́ ɨamí. Teeré masî dutigɨ papéra pũripɨ ohakɨhɨ́ me'ra ohâtikɨ niîwĩ. Tohô niikã́ too dɨpóropɨ Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ ɨ̃tâ pĩhipɨ ohâ'karo nohota weetíkɨ niîwĩ. A'tîro pe'e weékɨ niîwĩ. Espírito Santo tutuaró me'ra mɨsâ wãkusére dɨka yuúkɨ niîwĩ. Teé me'ra Cristo mɨsâre ãyuró weesére ĩ'yomí. 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã, a'tîro niî masi'. Ɨ̃sâ weresére tɨ'ó ẽho peó'kere “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niî masi'. Cristo wee tamúse me'ra ɨ̃sâ tohô niî masi'. 


text:
“Ɨ̃sâ se'saro Õ'âkɨ̃hɨ yeere werê masi'”, niîrã meheta weé'. Niî pe'tise ɨ̃sâ weesére Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúse me'ra pe'e weé'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨta “Masá me'ra apogɨ́ti” niî'kere ɨ̃sâre werekã́ weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ niî'ke a'tîro niî': “Yɨ'ɨ̂ naâ wiôgɨ niîgɨti. Naâ pe'e yarã́ niîrãsama.” Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî'ke Moisé dutisé ohâ'kere yɨ'tisé weeró noho nií wee'. Espírito Santo masaré Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weekã́ wee masími. “Moisé dutisé ohâ'kere yɨ'tirã́ti”, niî'kãrã pe'ere neê basió wee'. Naâ bu'îritirã pekâ me'epɨ wa'â boopã. Espírito Santo pe'e marîre katî nu'kukã weemí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere ɨ̃tâ pĩhipɨ ohâ no'okaro niîwɨ. Teé dutisé marî yɨ'rɨ́ nɨ'kase bu'iri wẽhé kõ'a dutise weeró noho niîkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ teeré o'ôgɨ, ɨpɨ́tɨ asistése me'ra o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weéro Moisé teeré ohakã́, kɨ̃ɨ̂ diâpoa asistékaro niîwɨ. Israel kurakãharã kɨ̃ɨ̂ asistékã ĩ'yâ põo tẽo masitikãrã niîwã. Siâpe me'ra kɨ̃ɨ̂ asistése pe'ti dihákaro niîwɨ. 


text:
A'tîro niî'. Moisé dutisé marîre “Bu'îri da'rê no'orãsama” niî'ke ãyú yɨ'rɨakaro niîwɨ. Tootá Õ'âkɨ̃hɨ marîre bu'îri moomá niisé kiti pe'e nemoró ãyú'. 


text:
Jesu Cristo yeere marî ĩ'yâ kasa nɨ'kokã maa, Moisé dutisé “Ãyú yɨ'rɨa'” naâ niî'ke pe'e mehô niisé tohákã'. 


text:
Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisé asistése me'ra a'tî'ke pe'tiátehe niîkaro niîwɨ. Jesu Cristo yee kiti pe'e pe'titiátehe niî'. Tohô weéro Moisé dutisé nemoró, ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'. 


text:
Ɨ̃sâ Jesu Cristo yee kiti pe'titiátehere e'katí yuu toha'. Tohô weérã diakɨ̃hɨ́ta werê'. Moisé kɨ̃ɨ̂ diâpoare asistése niî dohatisere pe'ti dihákã ĩ'yâ dutitikɨ niîwĩ. Tohô weégɨ su'tîro kasero me'ra mo'âkɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ weeró noho weé wee'. Tohô weérã Jesu Cristo yee kitire uiró mariró bahû yoaropɨ werê'. 


text:
Moisé Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere werekã́, Israel kurakãharã tɨ'o masítikãrã niîwã. A'tóka tero kẽ'rare meharóta niîma. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrire bu'êrã, tɨ'otíma. Cristore ẽho peórã di'akɨ̃ too dɨpóro ohâ'kere tɨ'omá. 


text:
Jesu Cristo marî wiôgɨ Espírito Santo me'ra ni'kɨtá niîmi. Tohô weérã marî Espírito Santo me'ra niîrã, pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrã yɨ'rɨó no'o'kãrã niî'. 


text:
Marî Cristore ẽho peórã niî'. Tohô weérã marî wiôgɨ ãyú yɨ'rɨagɨ niîmi niisére masî'. Marî, marî katirí ɨmɨ̂koho põo tẽóro kɨ̃ɨ̂ di'akɨ̃re wãkû nu'ku'. Kɨ̃ɨ̂re wãkûrã, siâpe me'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho kɨ̃ɨ̂ ãyuró weesére marí kẽ'ra wee nemó wã'ka'. Marî wiôgɨ Espírito Santo marîre tohô weemí.<pb/>


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre ãyuró weégɨ, Jesu Cristo yee kitire werê dutikɨ niîwĩ. Tohô weérã wãkû tutuatirã nií wee'. 


text:
Bopôyaro weesére, tohô niikã́ masá ĩ'yâtiropɨ weesére yabí niî'. Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere niî soose me'ra weré wee'. Teeré dɨka yuúro mariró, keoró di'akɨ̃ werê'. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre tohô weé'. Tohô weérã ɨ̃sâ weresére “Diakɨ̃hɨ́ta werêma”, niîsama. 


text:
Naâ ẽho peótise bu'iri a'ti ɨmɨ́kohokãharã wiôgɨ wãtî naâre tɨ'o masítirã, kapêri ĩ'yâtirã weeró noho tohakã́ weesamí. Kɨ̃ɨ̂, Cristo niî pe'tirã bu'ipɨ ãyú butia'gɨ niîmi niisére ẽho peó dutitigɨ tohô weesamí. Jesu Cristo masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ warota niîmi. Tohô weégɨ masaré Õ'âkɨ̃hɨre masikã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
Ɨ̃sâ Jesu Cristo yee kitire werêrã, masá ɨ̃sâre ãyuró wãkû dutirã meheta werê'. “Marî wiôgɨ Jesu Cristo niîmi, kɨ̃ɨ̂reta ẽho peóro ɨá'” niî dutirã pe'e werê'. Ɨ̃sâ a'tîro niî': “Jesu Cristo ɨ̃sâre kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutise bu'iri mɨsâre da'rá ko'terã weeró noho niî'.” 


text:
A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ neê waropɨ a'ti nukúkã na'î tĩ'aro niî'kere bo'rê yuukã weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ teeré weé'karo noho kɨ̃ɨ́ta taha mari yeé ehêri põ'raripɨ bo'rê yuukã weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ yeére tɨ'o masítimi'kãrãre tɨ'o masíkã weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ marîre Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨagɨ niîmi niisére masikã́ weékɨ niîwĩ. Jesu Cristore masirã́ teeré masî no'o'. Marî ɨpɨ́ pe'ti dihátihi ɨpɨ niî' niisé niî' 


text:
<pb/>Mari yaá ɨpɨ di'tâ me'ra yeê'ke paarɨ weeró noho niî'. Pe'tiátihi ɨpɨ niî'. Tohô ɨpɨtímirã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ãyú butia'se kitire kɨó'. Tohô weéro masî no'o'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuâ yɨ'rɨse me'ra tee kitíre masaré masikã́ weemí. Mari yeé tutuasé me'ra meheta weé'. 


text:
Apé tero pũûro pi'etí'. Tohô pi'etímirã, ɨpɨ́tɨ waro bɨhâ weti wee'. Ɨ̃sâ wãkû ke'timirã, ɨpɨ́tɨ waro “De'ró wa'â butia'rosari baa?” nií wee'. 


text:
Masá ɨ̃sâre yã'âro weé sĩ'rimikã, Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre neê kõ'â wã'katimi. Naâ ɨ̃sâre tuu kehé kũumirã, wẽhetíma. 


text:
No'ó ɨ̃sâ wa'aró Jesuré wẽhé'karo nohota ɨ̃sá kẽ'rare wẽhé sĩ'rimima. Masá ɨ̃sâre pi'etíkã ĩ'yârã, Jesu katî nu'kugɨ ɨ̃sâre wee tamúsere masîma. 


text:
Niî pe'tise nɨmɨri ɨ̃sâ katiró põo tẽóro Jesu yeé kitire weresé bu'iri wẽrîta wió niî'. Tohô weérã ɨ̃sa yaá ɨpɨ boâ dihatihi ɨpɨ me'ra Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ niisétisere masaré ĩ'yó'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Yɨ'ɨ̂ ẽho peówɨ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere mɨsâre uúkũwɨ.” Tohôta niî' ɨ̃sá kẽ'rare. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã, kɨ̃ɨ yeére uúkũ'. 


text:
Marî masî', Õ'âkɨ̃hɨ, marî wiôgɨ Jesuré masó'karo nohota marí kẽ'rare masogɨ́sami. Marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, tohô weegɨ́sami. Ɨ̃sâre mɨsâ me'ra kɨ̃ɨ̂ tiropɨ miáagɨsami. 


text:
Ɨ̃sâ mɨsâre ãyuró wa'â dutirã niî pe'tisere pi'etí'. Mɨsâ pãharã́re siâpe me'ra Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weekã́ ɨárã, tohô weé'. Be'ró pãharã́ a'teré ĩ'yârã, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîrãsama. Teé me'ra kɨ̃ɨ̂re “Ãyú yɨ'rɨagɨ niîmi” niîrã, tohô weerã́sama. 


text:
<pb/>Tohô weérã ɨ̃sâ pi'etímirã, wãkû tutua nu'kukã'. Mu'yumírã, siâpe me'ra nemoró wãkû tutua nemo'. 


text:
A'tîro niî'. Marî a'ti nukúkãpɨ pi'etíse maatá pe'tiátehe niî'. Marî Jesu Cristore ẽho peórã pi'etí'ke wapa nemoró ãyusé pe'titiátehere bokarã́sa'. 


text:
Marî a'ti nukúkãkãhase pe'tiátehere wãkû nɨrɨtikã'ro ɨá'. Bahutíse ɨ'mɨ̂sekãhase pe'ere wãkû nɨrɨro ɨá'. Marî ĩ'yasé pe'tiátehe niî'. Ĩ'yâtise pe'e niî nu'kuatehe niî'.<pb/>


text:
Marî masî', mari yaá ɨpɨ wi'í weeró noho boâ diharosa'. Tohô wa'akã́, Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sekãha ɨpɨ pe'titiátihi ɨpɨre o'ôgɨsami. Tii ɨpɨ́ masá weéka ɨpɨ niîtisa'. 


text:
Marî a'ti ɨpɨ́ me'ra kari butí'. Pũûro pi'etí'. Mari yaá ɨpɨre wẽriáto niîgɨ meheta weé'. Marî ma'má su'tí sãyâro weeró noho dɨka yuuáto niîgɨ tohô niî'. Ma'ma ɨpɨ́ pe'titiátihi ɨpɨre kɨ'orã́sa'. Õ'âkɨ̃hɨ me'ra katî nu'kukã'rãsa'. Meha ɨpɨ́ boâ dihatihi ɨpɨ boâ bahu dutiá wa'ârosa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨta marîre a'teré apo yuúkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ marîre weeátehere masî mɨ'ta dutigɨ Espírito Santore o'ôo' yuu mɨ'takɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Teeré wãkûrã, wãkû tutua nu'ku'. Masî no'o', marî a'ti ɨpɨ́ me'ra niîrã, marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ nií wee'. 


text:
Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâtimirã, Jesu Cristore ẽho peó'. Kɨ̃ɨ̂re siru tuú'. Be'ropɨ́ wa'aátehe kẽ'rare ãyuró masîtimirã, “Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'ârãsa'”, niî'. 


text:
Marî, mari yeé niiátehere e'katí yuu toha'. Tohô weérã marî “Marî wiôgɨ me'ra niiáhã, wẽrisé ɨamísa'”, niî'. 


text:
A'tîro niî'. Cristo kɨ̃ɨ̂ beseátihi nɨmɨ niikã́, marî niî pe'tirãre besegɨ́sami. Marî ni'karérãre marî weé'ke nɨkɨ keoró marî ãyuró ou yã'âro weé'kere wapa yeégɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra niî dutigɨ ɨa sãáse niî' 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ Cristo marîre beseátehere wãkû'. Teeré wãkûrã, kɨ̃ɨ̂re wio pesáse me'ra ẽho peó'. Masaré “A'tîro weeró ɨá'”, niî werê'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ weesére ãyuró masîmi. Mɨsá kẽ'rare tohôta masikã́ ɨá'. 


text:
Ɨ̃sâ basi ɨ̃sa yeére opâturi ãyuró uúkũ nemorã meheta wee'. A'tîro pe'e weé'. Ɨ̃sâre ãyuró wãkû dutirã, e'katiáto niîrã tohô weé'. Tohô weérã mɨsâ ãpêrã bu'îkãhase di'akɨ̃ bahusére wãkurã́re, ehêri põ'rapɨkãhase wãkûtirãre ãyuró yɨ'ti masírãsa'. 


text:
Ãpêrã ɨ̃sâre “Maatihírã weemá”, niîsama. Naâ tohô niîmikã, ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weérã weé'. Apé terore “Keoró weemá”, niîsama. Teeré weérã, mɨsa yeékãhasere weérã weé'. 


text:
Cristo marîre ma'imí. Tohô weérã kɨ̃ɨ yeé kitire werê'. Marî masî', Cristo niî pe'tirãre wẽrî basakɨ niîwĩ. Teé me'ra masî no'o', niî pe'tirã Cristo wẽrî dɨka yuú no'o'kãrã wẽrî'kãrã weeró noho tohapã́. 


text:
Cristo niî pe'tirãre wẽrî basakɨ niîwĩ. Katisé kɨorã́ naâ ɨaró di'akɨ̃ weetíkã'ato niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró pe'e wee dutígɨ wẽrî masákɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã ɨ̃sâ neê ãpêrãre a'ti ɨmɨ́kohokãharã wee wɨáro weeró noho ĩ'yâ wee wee'. Yɨ'ɨ̂ too dɨpóropɨre Cristore tohô weemíwɨ. “A'tí di'takɨ̃hɨ niîmi”, niî wãkûmiwɨ. Ni'kâroakãre tohô wãkû no'oya marí' maha. 


text:
Marî Cristo yarã wa'ârã, apé su'tiro sãhárã weé'. Ãyusé di'akɨ̃ dɨka yuú'. Too dɨpóropɨ no'ó ɨaró weeséti'kere wee nemó wee' maha. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨta marîre tohô weékɨ niîwĩ. Marî Cristore ĩ'yâ tu'tirã niîkãrã niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ̂ wẽrisé me'ra marîre kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Niî pe'tirãre tohô wa'akã́ ɨágɨ, kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ marîre o'ôo'kɨ niîwĩ. 


text:
A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharãre kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã sãhakã́ ɨamí. Tohô weégɨ Cristore wẽrî dutikɨ niîwĩ. Teé me'ra masaré kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́ weégɨ weemí. Jesu Cristo wẽrisé me'ra naâre bu'îri marirã́ ĩ'yâmi. Teeré ãpêrã masikã́ ɨágɨ ɨ̃sâre werê dutiwĩ. 


text:
<pb/>Tohô weérã ɨ̃sâ Cristo dɨka yuúrã niî'. Kɨ̃ɨ̂re, kɨ̃ɨ yeé kitire werê basa'. Ɨ̃sâ weresé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre “Yɨ'ɨ̂ me'rakãharã niîma”, niîsami. Tohô weérã mɨsâre Cristo dutiró me'ra “Ãyuró Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niiáto”, niî'. 


text:
Cristo neê kã'roákã yã'âro weetíkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e marî yã'âro weesé bu'iri kɨ̃ɨ̂re wẽrî basa dutikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re yã'agɨ́re weeró noho bu'îri da'rêkɨ niîwĩ. Tohô weesé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marîre Cristo yarã wa'akã́ weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ ɨaró kɨ̃ɨ̂ weeró noho ãyuró niî dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ yeere da'ra tamúrã niî'. Tohô wee yuúrã, kɨ̃ɨ̂ mɨsâre ãyuró weesére wãkû duti'. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró nohota ãyuró weeyá. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũ'kere a'tîro niî ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Yɨ'ɨ̂ masaré ãyuró weerí kura, mɨ'ɨ̂ sẽrisére tɨ'owɨ́. Yɨ'ɨ̂ yɨ'rɨóri kura kẽ'rare, mɨ'ɨ̂re yɨ'rɨówɨ, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. Tɨ'oyá. Ni'kâroakã kɨ̃ɨ̂ tohô weerí kura niî'. Ni'kâroakã kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨó sĩ'risami. 


text:
A'tîro pe'e weé'. Niî pe'tise ɨ̃sâ weesé me'ra Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'tesere ĩ'yó'. Pi'etírã, tohô ĩ'yó'. Ɨ̃sâre apêye noho dɨ'sakã́, tohô tɨ'ó yã'akã'. Mehêkã wa'akã́, nɨ'ká'. 


text:
Ɨ̃sâ a'teré pi'etíwɨ. Masá ɨ̃sâre tãrawã́. Bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróowã. Kumûkã wa'akã́, tɨ'ó yã'awɨ. Ɨpɨ́tɨ da'rá, apé terore kãritíwɨ. Ɨhá boâwɨ. 


text:
Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'tesere ĩ'yórã, a'té kẽ'rare weé'. “Numiâre yã'âro weé sĩ'risa'”, nií wee'. Naâre tohô ĩ'yâkã'. Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhase diakɨ̃hɨ́ niisére masî'. Ãpêrã keoró weetísere nɨ'ká'. Ãpêrãre pahá yã'a'. Ãpêrãre wee soóro mariró ma'í me'rikã'. Espírito Santo ɨ̃sâ me'ra niî yuukã ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'tesere ĩ'yó no'o'. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta werê'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuasére kɨó'. Kɨ̃ɨ̂ ɨ̃sâre ãyurã́ wa'akã́ weemí. Tohô weérã ãyuró wee masí'. Yã'asé kẽ'rare ka'mú ta'a masi'. 


text:
Masá ɨ̃sâre a'tîro weemá. Ãpêrã ɨ̃sâre ãyuró uúkũma. Ãpêrã yã'âro uúkũma. Ãpêrã ɨ̃sâre niî soorãre weeró noho ĩ'yâma. Ãpêrã pe'e “Diakɨ̃hɨ́ta werêma”, niî ĩ'yâma. 


text:
Ãpêrã ɨ̃sâre ãyuró ĩ'yâ masima. Tohô niîmirã, ĩ'yâ masitirã weeró noho ĩ'yâma. Apé terore ɨ̃sâre wẽhé sĩ'rikã, tɨ'ó yã'a'. Tohô niîmikã, katî nu'ku'. Ɨ̃sâre bu'îri da'rê yɨ'rɨoma. Wẽhetíma, wẽherã́pɨa. 


text:
Ɨ̃sâ bɨhâ wetimirã, e'katí nu'kukã'. Ɨ̃sâ pahasé kɨorã niîmirã, ɨ̃sâ bu'esé me'ra ãpêrãre pehé kɨorã́ weeró noho niikã́ weé'. Neê apêye noho moomírã, kɨó pe'orã weeró noho niî'. A'té niî pe'tise me'ra niî pe'tirãre ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'tesere ĩ'yó'. 


text:
<pb/>Akawerérã, Corintokãharã, dɨ'aró mariró mɨsâre ɨ̃sâ wãkusére werê pe'okã'. Mɨsâre pũûro ma'í'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ põ'raré dutîro weeró noho mɨsâre dutîgɨti. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre diakɨ̃hɨ́ ma'iró nohota yɨ'ɨ̂ kẽ'rare ma'iyá. Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî' niisé niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristore ẽho peótirã me'ra a'mé sɨ'atikã'ya. Ãyusé, yã'asé me'ra moretá basiótiro nohota ãyuró weerã́, yã'âro weerã́ me'ra a'mé sɨ'ata basió wee'. Bo'rê yuuse na'î tĩ'aropɨ niîtiro nohota Jesu Cristore ɨarã́ me'ra, ɨatírã me'ra moré su'uta basió wee'. 


text:
Cristo kẽ'ra, wãtiâ wiôgɨ me'ra ni'kâro noho wãkusé kɨo masítima. Ẽho peógɨ, ẽho peótigɨ me'ra neê ni'kâro noho “Tohô weeró ɨá'”, niî masitisama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ wi'i, tohô niikã́ ẽho peóse yeê'ke me'ra neê ni'kâro noho nií wee'. Mɨsâ pe'e Õ'âkɨ̃hɨ wi'i kɨ̃ɨ̂ niirópɨ weeró noho niî'. Kɨ̃ɨ̂ katî nu'kugɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ a'tîro niîkɨ niîwĩ:<pb/>Yɨ'ɨ̂ naâ tiropɨ niî, naâ me'ra niî nu'kugɨsa'. Naâ wiôgɨ niîgɨsa'. Naá kẽ'ra yarã́ niîrãsama, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô weégɨ apêropɨ kẽ'rare marî wiôgɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ a'tîro niî nemokɨ niîwĩ:<pb/>“Yã'arã́ tiropɨ niîmi'kãrã wihá wã'ka wa'âya. Niî pe'tise yã'âro weesére neê weetíkã'ya. Tohô weekã́, yɨ'ɨ̂ mɨsâre yẽ'êgɨti.<pb/> 


text:
Akawerérã yɨ'ɨ̂ ma'irã́, mɨsâre niîgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Mɨsâ pakɨ niîgɨsa'”, niîkɨ niîwĩ. Tohô weérã marî niî pe'tise yã'âro weesére, ɨpɨré dohórẽ'sere, ehêri põ'rare dohórẽ'sere kõ'ârã. Õ'âkɨ̃hɨre wio pesáse me'ra kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, kɨ̃ɨ̂ ɨaró niî pe'tisere keoró weerã́. Corintokãharã too dɨpóro yã'âro weé'kãrã naâ dɨka yuú'ke niî' 


text:
<pb/>Ɨ̃sâre ma'iyá. Neê ni'kɨré mɨsâre yã'âro weetíwɨ. Tohô niikã́ neê ãpêrãre dohórẽ'tiwɨ. Mɨsâre ẽho peó dutirã wee soótiwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ “Bu'îri kɨorã́ niîma”, niîgɨ meheta weé'. Yɨ'ɨ̂ too dɨpóro niî'karo nohota mɨsâre ma'í'. Marî katîrã, ni'kâro me'ra niî'. Wẽrîrã kẽ'ra ni'kâro me'ra niî nu'kurãsa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre diakɨ̃hɨ́ta weemá, ãyú yɨ'rɨama, niî ehêri põ'rati'. Mɨsâre wãkûgɨ, wãkû tutua'. Pũûro pi'etímigɨ, e'katí yɨ'rɨa'. 


text:
<pb/>Macedôniapɨre ehâka be'ro ɨ̃sâ neê kã'ró sootíwɨ. No'ó ɨ̃sâ wa'aró pũûro pi'etí wã'kawɨ. Ãpêrã ɨ̃sâre yã'âro wee kehé nɨ'kowã. Ɨ̃sâ bu'ê'kãrãre wãkûgɨ, ɨpɨ́tɨ wãkû ke'tikãti. 


text:
Tohô weemíkã, Õ'âkɨ̃hɨ wãkû tutuasere o'ogɨ́ ɨ̃sâre wãkû tutuakã weewĩ́. Õ'âkɨ̃hɨ Titore ɨ̃sâ tiropɨ etakã́ weégɨ, ɨ̃sâre tohô weewĩ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ etasé me'ra di'akɨ̃ wãkû tutuatiwɨ. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re wãkû tutuakã weé'kere tɨ'órã, nemoró wãkû tutua nemowɨ. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ĩ'yâ sĩ'risere kɨ̃ɨ̂ werêwĩ. Apêye kẽ'rare mɨsâ bɨhâ wetisere werêwĩ. Tohô niikã́ mɨsâ yɨ'ɨ̂re wãkû nu'kusere werêwĩ. Teeré tɨ'ógɨ, tootá nemoró e'katí nemowɨ. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ohâka pũri me'ra mɨsâre bɨhâ wetikã weewɨ́. Tohô bɨhâ wetikã weemígɨ, yɨ'ɨ̂ ohakã́, ãyú niîwɨ. Neê waro yɨ'ɨ̂ ohâka be'ro mɨsâre kã'ró yoâtikã bɨhâ wetikã ĩ'yâgɨ, “Yɨ'ɨ̂ ohâtikã, ãyú niî boopã”, niî wãkûmiwɨ. 


text:
Ni'kâroakã maa yɨ'ɨ̂ e'katí'. Mɨsâ bɨhâ wetise bu'iri meheta niî'. Mɨsâ bɨhâ weti tĩharã, yã'âro weesére du'ú, dɨka yuúa wa'âpa'ro. Tohô weégɨ e'katí'. Mɨsâ yã'âro weé'ke bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota bɨhâ wetiapa'ro. Tohô weérã “Ɨ̃sâ mɨsâre dohórẽ'rã meheta weepã́”, niî'. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota bɨhâ wetirã, yã'âro weesére du'ú'. Du'ú, pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrã yɨ'rɨó no'orãsa'. Tohô weérã ãyuró yɨ'rɨ wetí'. Ãpêrã pe'e naâ yã'âro weé'kere du'utírã, mehô waro bɨhâ weti ma'asama. Tohô bɨhâ wetirã bu'îri kɨorã́, pekâ me'epɨ wa'âsama. 


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho bɨhâ wetirã, a'tîro weeápa'ro. Mɨsâ weesétisere wio pesáse me'ra ĩ'yâpa'ro. Tohô wio pesáse me'ra ĩ'yârã, “Too dɨpóropɨre keoró weetípã; ni'kâroakãre keoró weé' maha”, niiápa'ro. Mɨsâ weé'kere wãkûrã, bɨhâ wetiapa'ro. Tohô niikã́ teeré wãkûrã, uîa wa'âpa'ro. Be'ró yɨ'ɨ̂re pũûro ĩ'yâ sĩ'riapa'ro. Yã'âro weegɨ́re keoró bu'îri da'reápa'ro. Niî pe'tise tohô weesé me'ra mɨsâ bu'îri moosére ĩ'yoápa'ro. 


text:
Tohô weégɨ mɨsâre ohâgɨ, yã'âro weegɨ́re wee tamú sĩ'rigɨ ohâtiwɨ. Yã'âro weé no'ogɨ kẽ'rare wee tamúgɨ ohâtiwɨ. Mɨsâ pe'ere wee tamú sĩ'rigɨ ohâwɨ. Mɨsâ ɨ̃sâ ɨaró noho ãyuró weé sĩ'ri'. Tohô weégɨ teeré masî dutigɨ ohâwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ tohô masikã́ ɨamí. 


text:
Niî pe'tise mɨsâ ãyuró weé'ke me'ra ɨ̃sâ e'katí, wãkû tutuawɨ. Tohô wãkû tutuarã, Tito pũûro e'katíkã ĩ'yârã, tootá nemoró e'katí nemowɨ. Mɨsâ niî pe'tirãpɨta kɨ̃ɨ̂ bɨhâ weti'kere wãkû tutuakã weékãrã niîwɨ. Tohô weégɨ e'katíwĩ. 


text:
Mɨsa yeékãhasere yɨ'ɨ̂ Titore naâ ãyú yɨ'rɨama niîgɨ, niî soogɨ weeró noho niîtiwɨ. Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ mɨsâre werê'kere diakɨ̃hɨ́ta werêwɨ. A'té weeró noho ɨ̃sâ Titore mɨsa yeékãhasere werê'ke kẽ'ra diakɨ̃hɨ́ta niîwɨ. 


text:
Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re wio pesáse me'ra yẽ'êkãrã niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ dutisére yɨ'tíkãrã niîwɨ. Mɨsâ tohô weé'kere wãkûgɨ, mɨsâre nemoró ma'imí. 


text:
Akawerérã, ɨ̃sâ a'tîro mɨsâre werê sĩ'risa'. Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristore ẽho peórã Macedôniapɨ niirã́re ãyuró weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ ãpêrãre wee tamúkã weewĩ́. Teeré mɨsâre masikã́ ɨá'. 


text:
A'tîro niî'. Naâ ɨpɨ́tɨ pi'etírã, keoró weékãrã niîwã. Tohô pi'etímirã, pũûro e'katíwã. Naâ pahasé kɨorã waro niîmirã, pehé kɨorã́ weeró noho ãpêrãre ãyuró wee tamúwã. 


text:
Naâ kɨoró põo tẽóro naâ kɨosére o'ôwã. Naâ kɨosé o'ô yɨ'rɨo mɨhawã. Yɨ'ɨ̂ naâ tohô weekã́ ĩ'yâwɨ. Naâ ɨaró o'ôwã. 


text:
Ɨ̃sâ wãkû'karo nemoró weewã́. Neê warore naâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã “Mɨ'ɨ yarã́ niî'”, niîwã. Be'ró ɨ̃sâre “Mɨsâ dutisére weerã́ti Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota”, niîwã. 


text:
Naâ Macedôniakãharã tohô weekã́ ĩ'yârã, ɨ̃sâ Titore mɨsâ tiropɨ wa'â duti'. Kɨ̃ɨ̂ too dɨpóropɨ mɨsâ tiro Corintopɨ niîgɨ, niyérure sẽri neéokɨ niîwĩ. Teeré sẽrí tu'a eha nɨ'ko dutirã kɨ̃ɨ̂re o'ôo'rã weé'. Tohô weérã mɨsâ ãyuró nɨ'ká'kere keoró tu'â eha nɨ'korãsa'. 


text:
Mɨsâ niî pe'tisere ãyuró weé'. Ãyuró ẽho peóseti'. Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere ãyuró masî'. Ãyuró bu'eséti'. E'katíse me'ra ãyuró weé sĩ'ri'. Ɨ̃sâre ãyuró ma'í'. Mɨsâ teé niî pe'tisere ãyuró weeró nohota niyéru o'osé kẽ'rare meharóta weeyá. 


text:
<pb/>Mɨsâre dutî butia'gɨ meheta weé'. Tohô weetímigɨ mɨsâ ãpêrã weesére ĩ'yása'. Naâ ãyuró ma'imá. Mɨsá kẽ'ra naâ tohô weesére ĩ'yârã, “Ɨ̃sá kẽ'ra, diakɨ̃hɨ́ta ma'imíti ɨ̃sa?” niî dutigɨ tohô niî'. 


text:
A'tîro niî'. Mɨsâ masísa', marî wiôgɨ Jesu Cristo marîre ãyuró weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pehé kɨogɨ́ niîmigɨ, mari yeé niiátehere pahá yã'agɨ a'tí di'tapɨ a'tîgɨ, pahasé kɨogɨ weeró noho wa'âkɨ niîwĩ. Marîre ãyuró weé sĩ'rigɨ, tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Mɨsâ a'tîro weekã́, ãyú niî boosa' niîgɨ, yɨ'ɨ̂ wãkusére mɨsâre niîgɨti. A'tîro niî'. Siî kɨ'ma me'ra mɨsâ ape makákãharã dɨporo niyéru o'ô nɨ'kakãrã niîwɨ. Teeré o'ôrã, e'katíse me'ra o'ôkãrã niîwɨ. 


text:
A'tîro niî'. Marî diakɨ̃hɨ́ta marî kɨoró ehâ tu'aro o'ô sĩ'rikã, Õ'âkɨ̃hɨ e'katísami. Marî mookã́, o'ô dutitisami. 


text:
<pb/>Mɨsâ ãpêrãre pehé kɨo dutírã o'ô yɨ'rɨo boosa'. Tohô weérã moorã́ toha boósa'. Tohô wa'akã́ ɨá wee'. 


text:
Ni'kâroakã mɨsâ kɨosé me'ra naâre wee tamú masi'. Ni'kâro noho kɨo dutígɨ tohô niî'. Be'ropɨ́ naá kẽ'ra naâ kɨosé me'ra mɨsâre wee tamúrãsama. A'tîro weérã, mɨsâ ni'kâro noho kɨorã́sa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota niî'. A'tîro ohâ no'o': “Pehé kɨomí'kɨ kɨó yɨ'rɨosome. Ãpí pehête kɨogɨ́ kẽ'ra yẽ'e nohó dɨ'sá no'osome”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Tito kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã me'ra Corintopɨ wa'aátehe niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsa yeékãhasere wãkû ke'ti'. Yɨ'ɨ̂ wãkû ke'tiro weeró noho Tito kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ wãkû ke'tikã weékɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. 


text:
Tito yɨ'ɨ̂ o'ôo'kã, maatá yɨ'tiwĩ́. Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ mɨsâre ĩ'yâ sĩ'ri'kɨ niî tĩhagɨ, kɨ̃ɨ̂ ãyuró tɨ'saró me'ra mɨsâ tiropɨ wa'âgɨsami. 


text:
Tito me'ra ãpí o'ôo' nemorãsa'. Kɨ̃ɨ̂ marî akawerégɨ Jesu Cristore ẽho peógɨ niîmi. Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã kɨ̃ɨ̂re a'tîro uúkũma: “Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werê me'ri yɨ'rɨami”, niîma. 


text:
Apêye kẽ'rare, Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã ɨ̃sâre ba'pâti dutirã kɨ̃ɨ̂re besékãrã niîwã. Niyéru sẽri neéo'kere miáakã, kɨ̃ɨ̂ ɨ̃sâ me'ra ba'pâti wã'kagɨsami. Ɨ̃sâ niyérure miáarã, masá marî wiôgɨre ãyuró uúkũ dutirã tohô weé'. Tohô niikã́ ɨ̃sâ e'katíse me'ra wee tamú sĩ'risere ĩ'yórã tohô weé'. 


text:
A'teré weérã, ɨ̃sâ marî wiôgɨ ĩ'yóropɨre keoró weé sĩ'ri'. Tohô niikã́ masá ĩ'yóropɨ kẽ'rare keoró weé sĩ'ri'. 


text:
<pb/>Ãpí marî akawerégɨ kẽ'rare naâ me'ra o'ôo' nemo'. Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ wee tamú sĩ'risere pehetíri ĩ'yowĩ́. Tootá nemoró ni'kâroakãre mɨsâre naâ keoró weeápa'rã niîgɨ, wee tamú sĩ'rimi. 


text:
Titore ãpêrã sẽrí yã'akã, a'tîro niîya: “Paulo me'rakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra da'ragɨ́ ɨ̃sâre wee tamúgɨ niîmi”, niîya. Ãpêrã pɨárãre sẽrí yã'akã pe'e maa, a'tîro niîya: “Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã naâ o'ôo'kãrã niîma. Naâ, naâ weesé me'ra Cristore ãyuró uúkũkã weemá”, niîya. 


text:
Ma'isé me'ra naâre yẽ'êya. Tohô weekã́, ãpêrã mɨsâ Tito kẽ'rare ma'isére masîrãsama. Ɨ̃sâ ãpêrãre a'tîro niî tohawɨ: “Corintokãharã masaré ãyuró yẽ'êma”, niîwɨ. Mɨsâ tohô weekã́ ĩ'yârã, naâ ɨ̃sâ niî'kere “Diakɨ̃hɨ́ta niîpã”, niîrãsama.<pb/>


text:
Mɨsâ o'ô sĩ'risere masî toha'. Mɨsâ tohô weé sĩ'risere yɨ'ɨ̂ e'katíse me'ra Macedôniakãharãre werêwɨ. “Siî kɨ'ma me'ra Corintokãharã Acaia di'tapɨ niirã́ niyéru sẽri neéo nɨ'ka sĩ'riwã”, niîwɨ naâre. Teeré tɨ'órã, pãharã́ Macedôniakãharã kẽ'ra e'katíse me'ra niyéru neêo nɨ'kawã. 


text:
Mɨsâre “Niyéru o'ôrãsama” niîmigɨ, Titore kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã me'ra mɨsâ tiropɨ o'ôo'gɨti. Yɨ'ɨ̂ Macedôniakãharãre niî'ke keoró wa'akã́ ɨá'. Yɨ'ɨ̂ “Corintokãharã niyéru neêo nɨ'ka tohawã” niî'karo nohota mɨsâ o'oátehere kɨo yuú tohaya. 


text:
Apé tero yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'akã́, Macedôniakãharã yɨ'ɨ̂ me'ra wa'â boosama. Ɨ̃sâ toopɨ́ ehakã́, mɨsâ neêo yuutikã, yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ bopôya sãa boosa'. Yɨ'ɨ̂ “Naâ neêo nɨ'ka tohawã” niî'ke bu'iri tohô wee boósa'. Mɨsá kẽ'ra meharóta bopôya boosa'. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ a'tîro wãkû'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'aátoho dɨporo Tito kẽ'rare wa'â duti'. Naâ mɨsâ “O'ôrãti” niî sẽri neéo'kere apo yuúrãsama. Naâ tohô weekã́, ɨ̃sâ ehaátoho dɨporo kɨo yuú toharãsa'. Tohô weérã mɨsâ ãyuró ehêri põ'ratise me'ra o'ôrãsa'. Tohô weetírã, ɨ̃sâ ehârãpɨ “O'oró ɨá'” niikã́ maa, mɨsâ niyéru o'ôrã ãpêrã dutiró weérã wee boósa'. 


text:
<pb/>Mɨsâ a'teré wãkûya. Marî kã'roákã otekã́, marî otê'ke kã'roákã pĩ'rí dɨkâti'. Pehé otegɨ́ noho pehé pĩ'rí dɨkâti no'osami. Teé weeró noho marî pahasé kɨorãre pahiró o'okã́, Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra marîre o'ô'karo ehâ tu'aro o'ôsami. 


text:
Marî nɨkɨ toô kã'ro o'ôgɨti niî tɨ'ó yã'aro o'oró ɨá'. Marî o'ô sĩ'ritirã, ou ãpêrã o'ô dutikã' weeró noho tɨ'ó yã'arã, o'ôtikã'ro ɨá'. Marî e'katíse me'ra o'okã́, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise ãyusé mɨsâre o'ô yɨ'rɨo o'ô masimi. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, mɨsâre dɨ'sasé nohore kɨó pe'orãsa'. Tohô niikã́ no'ó niisé ãpêrãre wee tamú nu'kurãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota niî'. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Ãyugɨ́ pahasé kɨorãre ãyuró o'ô mu'si o'ôsami. Tohô weéro kɨ̃ɨ̂ ãyuró weesé niî nu'kukã'rosa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ otesé kapere o'ômi. Tohô niikã́ ba'asé kẽ'rare o'ômi. Kɨ̃ɨ́ta niî pe'tise mɨsâ kɨoátehere o'ôgɨsami. Niî pe'tisere nemoró kɨokã́ weegɨ́sami. Tohô weérã mɨsâ ãpêrãre nemoró o'ô masirãsa'. 


text:
Tohô weérã pehé kɨórã, ãpêrãre o'ô mu'si o'ôrãsa'. Ɨ̃sá kẽ'rare mɨsâ o'osére pahasé kɨorãre o'ôrãti. Mɨsâ tohô o'okã́ ĩ'yârã, marî akawerérã Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîrãsama. 


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yarã pahasé kɨorãre o'ôrã, naâre wee tamúrã weé'. Naâre Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'rare “Ãyú'” niikã́ weé'. 


text:
Mɨsâ sẽri neéosere o'ôrã, Cristore keoró ẽho peósere naâre ĩ'yó'. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ dutisére yɨ'tikã́ ĩ'yârã, Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorãsama. Mɨsâ pahiró o'osére ĩ'yârã, Õ'âkɨ̃hɨre ãyuró wãkûrãsama. Tohô niikã́ niî pe'tirãre o'osére ĩ'yârã, tohô weerã́sama. 


text:
Naâ pe'e kẽ'ra mɨsâre ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basárãsama. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weekã́ ĩ'yârã, tohô weerã́sama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre Jesu Cristore o'ôgɨ, ãyú butia'ro weégɨ weékɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niîrã.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo mɨsâre apêye noho werêgɨti. Cristo tu'tiró mariró kɨ̃ɨ̂ ãyuró pahá yã'ase me'ra uúkũro nohota mɨsâre ohâ sĩ'risa'. Ãpêrã yɨ'ɨ̂re a'tîro niîsama: “Kɨ̃ɨ̂ marî tiropɨ tutuâtigɨ, pahasé kɨogɨ weeró noho uúkũ me'rikã'mi”, niîsama. “Yoarópɨ papéra o'ôo'gɨ pe'e, tutuaró me'ra ohâ o'omi”, niîsama. 


text:
Yɨ'ɨ̂re mɨsâ tiropɨ wa'akã́, tutuaró me'ra uúkũkã weetíkã'ya. Ãpêrã “Kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãkɨ̃hɨ weeró noho ãpêrã yɨ'rɨóro niî sĩ'rimi. Õ'âkɨ̃hɨ dutiró me'ra meheta uúkũmi”, niîsama. Yɨ'ɨ̂ tohô wãkurã́ nohore tutuaró me'ra uúkũ põo tẽó masi'. 


text:
Surára a'mê wẽherã, naâre ĩ'yâ tu'tirãre dokâ ke'akã weesamá. Naâ weeró noho ɨ̃sá kẽ'ra yã'asére dokâ ke'akã weé sĩ'ri'. Tohô weé sĩ'rirã, a'ti nukúkãkãharã wamotíro weeró noho weé wee'. Ɨ̃sâ basi ɨ̃sâ tutuaró uúkũse me'ra, ɨ̃sâ me'risé me'ra yã'asére kõ'á wee'. Tohô weeró noho o'ôrã, ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ tutuasé me'ra pe'e kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã naâ wãkusére kõ'â'. Naâ ãpêrã ẽho peó boo'kãrãre ka'mú ta'asere kõ'â'. Kɨ̃ɨ̂ tutuasé me'ra masá naâ masî yɨ'rɨa' niî tɨ'ó yã'asere wapa maríse tohakã́ weé'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tutuasé me'ra ɨ̃sâ naâ “Nií wee'” niisére kõ'â'. Niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótikã weesére kõ'â'. Niî pe'tirã Cristo ɨaró noho wãkû, kɨ̃ɨ̂re keoró ẽho peókã weé'. Naâre kɨ̃ɨ̂ dutiró weeáto niîrã tohô weé'. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristo ɨaró ãyuró weé yɨ'rɨka be'ro ɨ̃sâ a'tîro wee masí'. Mɨsâ keoró weetíkã, yɨ'rɨ́ nɨ'karãre bu'îri da'rê masi'. 


text:
<pb/>Mɨsâ bu'îkãhase di'akɨ̃re ĩ'yâ'. No'ó “Jesu Cristo yagɨ niî'” niigɨ́ noho a'tîro masiró ɨá'. Kɨ̃ɨ̂ uúkũro nohota ɨ̃sá kẽ'rare “Cristo yarã niîma”, niiró ɨá'. 


text:
Marî wiôgɨ ɨ̃sâre a'tîro wee dutíwĩ. Mɨsâre “Ãyuró ẽho peókã weeyá”, niîwĩ. Mɨsâ ẽho peósere dohórẽ' dutitiwĩ. Teeré ɨpɨ́tɨ uúkũ nu'ku sĩ'rimigɨ, yɨ'ɨ̂ uúkũsere bopôya wee'. 


text:
Ãpêrã yɨ'ɨ̂re a'tîro niîsama: “Kɨ̃ɨ̂ ohasé tutuâ butia'. Kɨ̃ɨ̂ bahû yoaropɨ maa tutuâ tɨ'satigɨ bahumími. Kɨ̃ɨ̂ uúkũse kẽ'rare tɨ'sâya marí'”, niîsama. 


text:
Yɨ'ɨ̂re tohô niirã́ noho a'tîro masiró ɨá': “Kɨ̃ɨ̂ yoarópɨ niîgɨ ohâ'karo nohota marî tiropɨ niîgɨ kẽ'ra, meharóta tutuaró uúkũgɨsami”, niiró ɨá'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ãpêrã naâ basi ãyuró uúkũrã weeró noho niî sĩ'ritisa'. A'teré neê kã'ró uúkũ ma'a sĩ'ritisa'. Naâ tɨ'o masítima. Naâ ɨaró a'tîro niîsama: “Marî weeró noho weerã́ ãyurã́ niîma”, niîsama. Niî pe'tirãre ĩ'yâ besesama. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ãpêrã yee da'rasére “Weeápɨ”, nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re werê dutigɨ kũû'karo ehâ tu'aro werê me'rikã'. Kɨ̃ɨ́ta yɨ'ɨ̂re mɨsâ tiropɨ bu'êgɨ wa'â dutiwĩ. 


text:
Tohô niîgɨ, niî soogɨ meheta weé'. Mɨsâ tiropɨ ehâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re kũû'kere weewɨ́. Yɨ'ɨ́ta mɨsâre ãyusé Cristo masaré yɨ'rɨómi niisé kitire werê mɨ'tawɨ. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ weé'kere keoró uúkũ'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ kũû'ke nemoró da'rá wee'. Tohô weégɨ ãpêrã naâ da'rasére “Yɨ'ɨ̂ da'rasé niî'”, nií wee'. Tohô niîro noho o'ôgɨ, yɨ'ɨ̂ da'rá'kepɨre da'rá sĩ'rigɨ, mɨsâ tiro pe'e nemoró da'rá sĩ'ri'. Mɨsâ ẽho peókã ĩ'yâgɨ, mɨsâre nemoró bu'ê masi'. 


text:
Mɨsâ nemoró ẽho peóka be'ro mɨsâ yɨ'rɨró niisé makaripɨ Jesu Cristo yee kitire werê se'sagɨti. Kɨ̃ɨ yeé kitire werêya marisé makaripɨ wa'â sĩ'risa'. Ãpêrã naâ da'rá'kepɨre “Yɨ'ɨ̂ da'rasé niî'” niî sĩ'ritigɨ, tohô weé sĩ'risa'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Ni'kɨ́ ‘Ãpêrã yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'ka'’ niî sĩ'rigɨ, niîtikã'ato. Tohô wãkuró noho o'ôgɨ, marî wiôgɨ pe'ere ‘Tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi, marîre ãyú butia'ro weékɨ niîwĩ’, niiáto.” 


text:
Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ basi uúkũgɨ, “Yɨ'ɨ̂ ãyuró weé'” niigɨ́ nohore “Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ niîmi”, niîta basió wee'. Jesu Cristo marî wiôgɨ “Ãyugɨ́ niîmi” niî no'ogɨ pe'e ãyugɨ́ niîmi.<pb/>


text:
Ni'kâroakã yɨ'ɨ̂ no'ó uúkũ ma'agɨ weeró noho ohâgɨti. No'ó mɨsâ põo tẽóta basiókã põo tẽóya. Mɨsâ tohô weekã́ ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́re ãpêrã nohore ẽho peókã, doésami. Kɨ̃ɨ̂ doéro weeró noho yɨ'ɨ̂ mɨsâre doé'. Yɨ'ɨ̂ Cristo yeere werekã́, mɨsâ tɨ'órã, ẽho peówɨ. Mɨsâ ni'kó numiô marâpɨtiakoho weeró noho niî'. Cristo mɨsâ marapɨ́ niiákɨhɨ weeró noho niîmi. Tohô weégɨ mɨsâ kɨ̃ɨ̂ ĩ'yóropɨre yã'asé marirã́ niikã́ ɨá'. 


text:
Tohô ɨamígɨ, mɨsâre a'tîro wa'akã́ uísa'. Pĩrô kɨ̃ɨ̂ niî kehe sãase me'ra Evare niî soo ẽho peókã weékɨ niîwĩ. Mɨsá kẽ'ra koô weeró noho ãpêrã niî soosere ẽho peó boosa'. Mɨsâ Cristore keoró ẽho peómi'kere du'u boósa'. Tohô weégɨ uísa'. 


text:
Mɨsâ a'tîro weé'. Ãpêrã mɨsâre mehêkã werekã́, ãyuró tɨ'ó tɨ'sa'. Ɨ̃sâ Jesu yeére werêwɨ. Naâ pe'e tee mehéreta werêma. Mɨsâ neê waropɨre Espírito Santore yẽ'êwɨ. Ni'kâroakãre Espírito Santo mehereta yẽ'êrã weé'. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóse mehereta werekã́, ãyuró tɨ'ó ẽho peó'. 


text:
Naâ mɨsâre bu'êrã Jesu Cristo bese kũú'kãrã nemoró tɨ'ó yã'asama. Yɨ'ɨ̂ pe'e naâ doka tɨ'ó yã'a wee'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ uúkũse ɨ'sɨá wee', ɨ'sɨâro pe'e. Tohô niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere ãyuró masî'. Yɨ'ɨ̂ tohô masisére niî pe'tise yɨ'ɨ̂ weesétise me'ra ĩ'yó'. 


text:
<pb/>Neê waro yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóse kitire mɨsâre werêgɨ, wapa seétiwɨ. Mɨsâ de'ró wãkûti? Apé tero weégɨ mɨsâre wapa seétigɨ, yã'âro weégɨ weeparí? Yɨ'ɨ̂ da'rá wapá ta'a ba'awɨ. Mɨsâre ãyuró weé sĩ'rigɨ, tohô weewɨ́. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ niirí kurare ãpêrã Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã yɨ'ɨ̂re niyéru o'ôo'wã. Yɨ'ɨ̂ teeré yẽ'ê, mɨsâre wee tamú sĩ'rigɨ, naa yeé niyérure e'mâ dɨogɨ weeró noho tɨ'ó yã'awɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ me'ra niîgɨ, apêye noho dɨ'sakã́ ĩ'yâgɨ, neê ni'kɨré kari boótiwɨ. Marî akawerérã Macedôniakãharã yɨ'ɨ̂re dɨ'sasé nohore o'ôwã. Tohô weégɨ kari boótiwɨ. A'tîrota weé yapatígɨti. 


text:
Yɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ niisé Jesu Cristo yee kitire masî'. Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Teé diakɨ̃hɨ́ niiró nohota yɨ'ɨ̂ bu'esé wapa neê niyéru sẽrisomé. Neê ni'kɨ́ Acaia di'takɨ̃hɨ “Kɨ̃ɨ̂ wapa seémi”, niî masitisami. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ wee wɨáro noho weé nu'kugɨti. Ãpêrã pe'e yɨ'ɨ̂ weeró noho weérã weé', niîsama. Naâ bu'esé wapare wapa seésama. Yɨ'ɨ̂ pe'e wapa seé wee'. Tohô weérã naâ “Kɨ̃ɨ̂ weeró noho weé'”, niî masitisama. 


text:
A'tîro niî'. Naâ “Cristo kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã niî'” niîrã, tohô niî ma'akãrã weemá. Naâ weé ta'sarã niîma. Bu'î di'akɨ̃ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã weeró noho bahumá. 


text:
Tohô weesé diâsatisa'. Wãtiâ wiôgɨ kẽ'ra tohôta wee masísami. Apé tero kɨ̃ɨ̂ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ weeró noho bahugɨ́ dohosamí. 


text:
Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho weesamá. Naâ ãyurã́ weeró noho wee soósama. Naâ pũrikã naâ weé'karo nohota bu'îri da'rê no'orã, pekâ me'epɨ yapatí diharãsama. Paulo Jesu Cristo bese kũú'kɨ kɨ̃ɨ̂ pi'etí'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ a'te dɨpóro ohâ'karo nohota mɨsâre ohâ nemogɨti. “Kɨ̃ɨ̂ basi ãyuró uúkũgɨ, maatihígɨ weemí”, niîtikã'ya. Mɨsâ tohô wãkûrã pũrikã, “Kɨ̃ɨ̂ maatihígɨ weeró noho uúkũato”, niîya. Tohô weégɨ kã'roákã yɨ'ɨ̂ basi ãyuró uúkũgɨsa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ tohô uúkũgɨ, marî wiôgɨ dutî'karo meheta uúkũgɨ weé'. Yɨ'ɨ̂ basi ãyuró uúkũ me'rigɨ, maatihígɨ weeró noho bɨsɨ̂'. 


text:
Pãharã́ no'ó ɨaró naâ basi ãyuró uúkũma. Naâ tohô wee yuúkã, yɨ'ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ weesére ãyuró uúkũgɨti. 


text:
Mɨsâ a'tîro weé'. Ãpêrã mɨsâre dutîpekã, põo tẽósa'. No'ó mɨsa yeére mii wapákã, põo tẽósa'. No'ó tohô weetírã, mɨsâre mehô niirã́ weekã́, põo tẽósa'. Tɨ'o masítirãre weeró noho ĩ'yakã́, põo tẽósa'. No'ó mɨsâre diâpoapɨ paakã́ kẽ'rare, põo tẽókã'sa'. Tohô weesé niî pe'tisere põo tẽó pe'okã'sa'. 


text:
Naâ mɨsâre tohô weérã, yã'â butia'ro weérã weemá. Ɨ̃sâ pũrikã mɨsâre tee nohóre neê wee masíti boosa'. Ãpêrã naâ weesére ãyuró uúkũkã, yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâ weeró noho uúkũ ma'a siru tuúgɨti. Maatihígɨ weeró noho weé'. 


text:
Naâ “Hebreu masa niî'”, niîsama. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ́ta niî'. Naâ Israel kurakãharã niîma. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ́ta niî'. Naâ Abraão paramérã niî turiarã niîma. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ́ta niî'. 


text:
Naâ “Cristore da'rá ko'terã niî'”, niîma. Yɨ'ɨ̂ pũrikã naâ nemoró kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨ niî'. Yɨ'ɨ̂ tohô niîgɨ, uúkũ ma'agɨ weeró noho bɨsɨ̂'. A'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ naâ nemoró da'rá yɨ'rɨ nɨ'kawɨ. Yɨ'ɨ̂re naâ nemoró tãrawã́. Naâ nemoró bu'îri da'rerí wi'ipɨ pehetíri sõróo no'owɨ. Pehetíri Jesu Cristore ẽho peótirã yɨ'ɨ̂re wẽhé sĩ'rikã, wiosé pɨ'to niîwɨ. 


text:
Ni'kâmukãsetiri Judeu masa yɨ'ɨ̂re wekɨ̂ kaseri daari me'ra tãrawã́. Tee nɨkɨ́ trinta e novetiri tãrawã́. 


text:
I'tiáti yukɨpagɨ́ me'ra yɨ'ɨ̂re paâwã. Ni'kâti ɨ̃tâ peeri me'ra yɨ'ɨ̂re dokewã́. I'tiáti ɨ̃sâ siharí kura yukɨ̂sɨho mirî dihawɨ. Ni'kâti mirî dihaka terore ni'kâ yami, ni'kâ nɨmɨ tii maáhopɨre pa'sâ bo'reawɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pehetíri sihâwɨ. Mirîta wioro sihâwɨ. Wioró, yaharã́ tiropɨ sihâwɨ. Yɨ'ɨ̂ akawerérã Judeu masa tiropɨ, Judeu masa niîtirã tiropɨ wiosé wa'tero sihâwɨ. Tohô niikã́ makâpɨre, masá marirópɨre, diâ pahirí maahopɨre wiosé wa'tero sihâwɨ. “Jesu Cristore ẽho peórã niî'” niî soorã wa'teropɨ kẽ'rare wiosé wa'tero sihâwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ da'rágɨ, pi'etíwɨ. Pehetíri kãrití mɨhawɨ. Ɨhá boâwɨ. Ako wɨówɨ. Apé terore ba'âti yɨ'rɨo mɨhawɨ. Yɨsɨá bɨ'awɨ. Apé terore su'tí moowɨ́. 


text:
<pb/>Apêye maa, a'tîro tɨ'ó yã'a'. Ɨmɨ̂kohori nɨkɨ yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã niî pe'tiropɨ niirã́re wãkû ke'ti'. 


text:
No'ó tutuâtigɨ noho niikã́, yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ tutuâtisere tɨ'ó yã'a tamu'. Ni'kɨ́ Jesu Cristore ẽho peógɨre ãpêrã yã'âro wee dutíkã, kɨ̃ɨ̂ yã'âro weekã́, yɨ'ɨ̂ bopôya sãa'. Kɨ̃ɨ̂re yã'âro weekã́ weerã́ me'ra uâ'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pe'e “Ãpêrã yɨ'rɨóro niî'” niiró noho o'ôgɨ, yɨ'ɨ̂re wa'â'ke me'ra tutuâtigɨ niî' niisére ĩ'yogɨ́ti. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ, marî wiôgɨ Jesu Cristo pakɨ yɨ'ɨ̂ uúkũsere “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niî masisami. Kɨ̃ɨ̂reta “Ãyugɨ́ niîmi”, niî nu'kuro ɨá'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Damascopɨ niikã́, a'tîro wa'âwɨ. Tií di'ta wiôgɨ waro Areta wamêtigɨ dokakɨ̃hɨ a'tîro weékɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ̂re yẽ'ê sĩ'rigɨ, tii maká sumútoho naâ yeêka sã'riro wiháase soperipɨre surárare kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ me'rakãharã pe'e yɨ'ɨ̂re a'tîro weewã́. Pi'î me'ra tií sã'riro ɨ'mɨáropɨ niirí sopeakãpɨ o'ô yɨ'rɨo dihowã. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ naâre yẽ'otíwɨ.<pb/>


text:
Marî basi ãyuró uúkũkã, wapa marí'. Tohô niîmigɨ, uúkũgɨti. Marî wiôgɨ kẽ'esé weeró noho yɨ'ɨ̂re ĩ'yó'kere werêgɨti. 


text:
Jesu Cristore ẽho peóka be'ro a'tîro wa'âwɨ. Kẽ'esé weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ mii mɨháwĩ. Teeré yɨ'ɨ̂ ĩ'yâka be'ro catorze kɨ'mari yɨ'rɨ́'. Yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́ me'ra ou yɨ'ɨ̂ ehêri põ'ra di'akɨ̃ wa'âgɨ, wa'âpã. Masîtisa'. Õ'âkɨ̃hɨ di'akɨ̃ masîsami. 


text:
A'teré masî'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂se Paraíso wamêtiropɨ yɨ'ɨ̂re mii eháwĩ. Ɨpɨ́ me'ra ou ehêri põ'ra di'akɨ̃ miáagɨ, miáapĩ. Masîtisa'. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá teeré masîsami. Yɨ'ɨ̂ toopɨ́ niîgɨ, masá masîtisere tɨ'owɨ́. Kɨ̃ɨ̂ werê'ke masaré werê dutise meheta niîwɨ. 


text:
A'tîro wa'agɨ́ noho pũrikãre “Ãpêrã yɨ'rɨóro niîmi”, niiró ɨá'. Yɨ'ɨ̂ basi “A'tîro niigɨ́ noho niî'”, niî masitisa'. Yɨ'ɨ̂ tutuâtise di'akɨ̃re ãyuró uúkũgɨti. 


text:
Tohô niîmigɨ, yɨ'ɨ̂ basi ãyuró uúkũgɨ, tohô uúkũ ma'agɨ meheta wee boósa'. Diakɨ̃hɨ́ta uúkũ boosa'. A'tîro niî'. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ẽho peó boosa'. Tohô weerí niîgɨ, yɨ'ɨ̂ ãpêrã yɨ'rɨóro niî' niîsome. Yɨ'ɨ̂ weetísepɨreta, yɨ'ɨ̂ werêtisepɨreta yɨ'rɨókã' boosa'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ĩ'yó'ke ãyú butia'se niîwɨ. Yɨ'ɨ̂ teeré wãkûgɨ, yɨ'ɨ̂ basi “Ãyú yɨ'rɨagɨ niî'”, niîta wió niî'. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re tohô wãkûri niîgɨ, a'tîro weewĩ́. Wãtî yɨ'ɨ̂ ɨpɨré dutí da'rekã, tohô ĩ'yâkã'kɨ niîwĩ. Tee dutí yɨ'ɨ̂re potâa bu'bêro weeró noho pũrî'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pe'e yɨ'ɨ̂re a'tîro niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re ma'í'. Tohô weéro mɨ'ɨ̂re apêye noho dɨ'sá wee'. Masá tutuâtirã niikã́, yɨ'ɨ̂ tutuasére nemoró ĩ'yotá basió'”, niîwĩ marî wiôgɨ. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ tutuâtigɨ, e'katí'. Tohô tutuâtigɨ, Cristo tutuasé yɨ'ɨ̂pɨre niiáto niîgɨ tohô weé'. 


text:
Yɨ'ɨ̂re yã'âro uúkũsere, yɨ'ɨ̂re apêye noho dɨ'sasére e'katí'. Tohô niikã́ ẽho peóse bu'iri yã'âro weesére, mehêkã wa'asére e'katí'. A'tîro niî'. Tutuâtiro noho o'ôgɨ, nemoró tutuagɨ́ wa'â'. Corintokãharã ẽho peóri kurakãharãre Paulo wãkû nɨrɨ'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂, yɨ'ɨ̂ basi ãyuró uúkũgɨ, maatihígɨ weeró noho weé'. Mɨsâ pe'eta yɨ'ɨ̂re tohô uúkũ dutirã weeró noho weé'. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ãyuró uúkũkã, ãyú niî boopã. Ãpêrã mɨsâre niî soose me'ra ẽho peókã weerã́ doka nií wee'. Naâ a'tîro niîsama: “Ɨ̃sâ Jesu Cristo bese kũú'kãrã nemoró niî'”, niîsama. Yɨ'ɨ̂ mehô niigɨ́ niîmigɨ, tohô bɨsɨ̂ siharã dɨharó nií wee'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ pi'etímigɨ, wãkû tutua tĩhagɨ, pehé Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra weé ĩ'yowɨ. Teé me'ra diakɨ̃hɨ́ta yɨ'ɨ̂re Jesu Cristo bese kũú'kere ĩ'yowɨ́. 


text:
Mɨsâ Corintokãharãre ãpêrã Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã doka ẽhó nɨ'kotiwɨ. A'té di'akɨ̃re weetíkãti. Mɨsâre wapa seétiwɨ. Mɨsâ tɨ'ó yã'akã, yɨ'ɨ̂ tohô weesé yã'â niîti? Yã'akã́ maa, akobohóya. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'aátehere apo yuúgɨ weé'. Ni'kâroakã yɨ'ɨ̂ wa'asé me'ra i'tiáti wa'ârosa'. Mɨsâre “Wee tamúya”, niî kari boósome. Mɨsâ kɨosére e'mâsome. A'té di'akɨ̃re ɨá'. Mɨsâ Cristo dutî'kere ãyuró weekã́ ɨá'. A'tîro niî'. Pakɨ sɨmɨá naâ põ'raré naâ ɨasére o'ôsama. Naâ põ'ra mehéta naâ pakɨ sɨmɨáre naâ ɨasére o'ôsama. A'tîro weérã, mɨsâ yɨ'ɨ̂ põ'ra weeró noho niî'. Tohô weérã yɨ'ɨ̂re yɨ'ɨ̂ ɨasére o'ó wee'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ kɨosé ehâ tu'aro mɨsâre wee tamúgɨti. Niî pe'tiro yɨ'ɨ̂ weé põo tẽóta basióro mɨsâre ãyuró wa'aáto niîgɨ tohô wee tamúgɨti. A'tîro tɨ'ó yã'a'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre nemoró ma'ikã́, mɨsâ pe'e yɨ'ɨ̂re dɨharó ma'i boósa'. 


text:
<pb/>Ãpêrã yɨ'ɨ̂ kari boótisere masîmirã, a'tîro niîsama: “Kɨ̃ɨ̂ me'risé me'ra mɨsâre ẽho peókã weékɨ niîwĩ”, niîsama. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Titore mɨsâ tiropɨ wa'â dutiwɨ. Tohô niikã́ ãpí Jesu Cristore ẽho peógɨ marî akawerégɨre kɨ̃ɨ̂ me'ra o'ôo'wɨ. Toopɨ́re Tito niî soose me'ra mɨsa yeére e'mâri? Mɨsâ masísa'. Tito yɨ'ɨ̂ weeró noho weemí. Mɨsâre bu'êgɨ, ãyusé di'akɨ̃re weé sĩ'rikɨ niîwĩ. Neê wapa seétikɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Apé tero weérã mɨsâ ɨ̃sâre “Ãyuró wãkû dutirã weemá”, niísa'. Tohô nií wee'. A'tîro pe'e niî'. Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre Cristo dutiró me'ra uúkũ'. Yɨ'ɨ̂ ma'irã́ yɨ'ɨ̂ akawerérã, mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peó nemo dutigɨ tohô weé'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ uísa'. Apé tero weérã yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'akã́, “Yɨ'ɨ̂ ɨaró noho meheta weérã wee boósama”, niísa'. Mɨsá kẽ'ra yɨ'ɨ̂re meharóta niî boosa'. Apêye kẽ'rare yɨ'ɨ̂ mɨsâre “A'tîro weérã wee boósama”, niísa'. “A'mé tu'tirã wee boósama. Ɨórã wee boósama. Uârã wee boósama. Naa yeé di'akɨ̃re wãkûrã wee boósama. Ãpêrãre uukahá, yã'âro uúkũrã wee boósama. Tohô niikã́ ‘Ɨ̃sâ ãpêrã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'’, niîrã wee boósama. No'ó ɨaró weé ma'akãrã wee boósama”, niísa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ uísa'. Mɨsâ tiropɨ opâturi wa'akã́, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ wiôgɨ mɨsâ yã'âro weé'ke bu'iri yɨ'ɨ̂re bopôyaro yɨ'rɨkã́ wee boósami. Tohô niikã́ yã'âro weé'kãrã akobohóse sẽritíkã, pũûro utî boosa'. Mɨsâ yã'âro weesére, yã'âro wãkusére, no'ó mɨsâ a'me tãrá baha ke'atisere pũûro bɨhâ weti boosa'. Niî pe'tise yã'asé ɨâri pehase, mɨsâ wee wɨáse nohore du'utíkã, meharóta bɨhâ weti boosa'.<pb/>


text:
Ni'kâroakã yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'asé me'ra i'tiáti wa'ârosa'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨre a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Pɨárã ou i'tiárã ĩ'yâka be'ro marî ãpêrã weé'kere ĩ'yâ'kãrã werê sãa masi no'o'.” 


text:
Too dɨpóropɨ mɨsâ tiro niîgɨ, yã'âro weerã́re “Bu'îri da'rêgɨti”, niî werê tohawɨ. Tohô niikã́ niî pe'tirãre werêwɨ. Ni'kâroakã yoarópɨ niîmigɨ, werê nemogɨti taha. Yɨ'ɨ̂ opâturi mɨsâ tiropɨ wa'âgɨ, yã'âro weerã́re pahá yã'asome maha. 


text:
Tohô weekã́ mɨsâ masîrãsa', Cristo yɨ'ɨ̂re wãkusé o'osé me'ra uúkũ'. Cristo mɨsâre dutigɨ́ tutuâtikã weetími. Mɨsâre kɨ̃ɨ̂ tutuâ yɨ'rɨsere ĩ'yomí. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Kɨ̃ɨ̂ kurúsapɨ tutuâtigɨ weeró noho paâ bi'pe no'okɨ niîwĩ. Tohô niîmigɨ, ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ tutuaró me'ra katîmi. Ɨ̃sá kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota tutuâtirã niî', niîrã pe'ea'. Tohô niîmirã, kɨ̃ɨ yarã́ niî yuurã, Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra niî nu'ku'. Tohô weérã mɨsâre wee tamú masi'. 


text:
<pb/>Mɨsâ “Jesu Cristore ẽho peórãta niîmiti ɨ̃sa?” niî, mɨsâ basi beseyá. Ɨ̃sâ ẽho peóse diakɨ̃hɨ́ta niîmitito? niîrã, tohô wãkûya. Ɨ̃sâpɨre Jesu Cristo diakɨ̃hɨ́ta niîmiti kɨ̃ɨ? niîrã, tɨ'ó yã'aya. Apé tero weérã kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã, ẽho peótisa' mɨsa. 


text:
Ɨ̃sâ mɨsâre yã'âro weetíkã'ato niîrã Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basá'. Kɨ̃ɨ̂re sẽrírã, ɨ̃sâre ẽho peó dutirã meheta sẽri basá'. Mɨsâ pe'ere keoró wee dutírã sẽri basá'. No'ó ɨ̃sâ keoró weemíkãta, “Naâ keoró weetíma” ɨ̃sâre niikã́, ãyúkã'rosa'. 


text:
A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yee diakɨ̃hɨ́kãhaseta niî'. Mɨsâ teeré keoró weekã́ ĩ'yârã, “A'tîro pe'e weeyá”, niîsome. Ɨ̃sâ teeréta ɨa sãá'. 


text:
Mɨsâ ɨ̃sâre ĩ'yârã, “Naâ tutuâtirã, dutî masitirã niîma”, niî'. Mɨsâ pe'e tutuarã́ niikã́, ãyú niî'. Teeré ĩ'yârã, ɨ̃sâ e'katírãsa'. Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tisere kɨ̃ɨ̂ ɨaró noho weekã́ ɨárã, sẽri basá'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'aátoho dɨporo a'ti pũríre ohâ'. Toopɨ́ wa'âgɨ, tutuaró me'ra mɨsâre tu'tî sĩ'ritisa'. Marî wiôgɨ yɨ'ɨ̂ mɨsâre dutî masisere o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ mɨsâre tu'tî masi'. Tohô weé sĩ'ritisa'. Jesu Cristo mɨsâ ẽho peósere dohórẽ' dutigɨ meheta dutisére yɨ'ɨ̂re o'ôwĩ. Mɨsâre nemoró ẽho peókã ɨágɨ, tohô weewĩ́. 


text:
<pb/>Akawerérã, toô kã'rota ohâgɨti. Ãyuró niîya. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre dutî'kere keoró weé me'rikã'ya. A'mêri wãkû tutuakã weeyá. Ni'kâro noho niiséti, a'me kẽéro mariró niîya. Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́, mɨsâre ma'igɨ́ mɨsâ me'ra niîgɨsami. 


text:
<pb/>Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨsâ niî pe'tirãre ãyuró weeáto. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ma'igɨ́ mɨsâ me'ra niiáto. Tohô niikã́ Espírito Santo mɨsâ me'ra niiáto. Toô kã'rota ohâ'. Paulo<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peórãre sɨ'orí niigɨ́ niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ besé'kore ohâ'. Mɨ'ɨ̂ põ'ra kẽ'rare ohâ'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre diakɨ̃hɨ́ta ma'í'. Yɨ'ɨ̂ di'akɨ̃ meheta mɨsâre ma'í'. Niî pe'tirã diakɨ̃hɨ́kãhase Jesu Cristo yee kitire tɨ'ó'kãrã mɨsâre ma'imá. 


text:
Kɨ̃ɨ yeé kitire ɨ̃sa yeé ehêri põ'raripɨ kɨó'. Tohô weérã mɨsâre pũûro ma'í'. Tee kitíre kɨó nu'kukã'rãsa'. 


text:
Marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨsâre a'tîro weeáto. Ãyuró weé, mɨsâre pahá yã'a, ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Teeré weégɨ, diakɨ̃hɨ́ niisé ma'isé me'ra weeáto. 


text:
<pb/>Ni'karérã mɨ'ɨ̂ põ'rare boka eháwɨ. Naâre diakɨ̃hɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ dutî'karo nohota weekã́ ĩ'yâwɨ. Teeré ĩ'yâgɨ, pũûro e'katíwɨ. 


text:
Ni'kâroakã mɨ'ɨ̂re niîgɨti. Marî a'mêri ma'iró ɨá'. A'té apêye ma'má dutisé meheta niî'. Maatá marî kɨó'ke niî'. 


text:
Marî a'mêri ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ dutisére weérã weé'. Kɨ̃ɨ̂ marîre a'mêri ma'i dutíkɨ niîwĩ. A'té mɨsâ tɨ'ó toha'kepɨ niî'. Niî soorãre ẽho peótikã'ya niisé niî' 


text:
<pb/>A'ti nukúkãpɨre pãharã́ werê maa soó siharã niîma. Naâ, Jesu Cristo masɨ́ marî weeró noho ɨpɨtígɨ a'tîkɨ niîwĩ niisére ẽho peótima. Naáta Jesu Cristore ĩ'yâ tu'tirã niîma. 


text:
Mɨsâ tɨ'o masíya. Naâ weresére ẽho peótikã'ya. Mɨsâ teeré ẽho peórã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre o'ô boo'kere bahuriórã wee boósa'. Naâ weresére tɨ'otírã pe'e, Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise mɨsâre o'oátehere bokarã́sa'. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâ ãyuró weesé wapa o'ôgɨsami. 


text:
<pb/>Jesu Cristo bu'ê'ke di'akɨ̃re bu'êtigɨ, no'ó kɨ̃ɨ̂ ɨaró, yɨ'rɨóro werê moré su'ugɨ noho Õ'âkɨ̃hɨre moomí. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ bu'ê'ke se'sarore weregɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niîsami. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ me'ra ãyuró niîkã'mi. 


text:
Ãpêrã Jesu Cristo yee kitire mehêkã bu'erã́ mɨsa yaá wi'ipɨ etakã́, naâre sõróotikã'ya. Naâre uu tamúrã, “Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weeáto”, niîtikã'ya. 


text:
Mɨsâ naâre tohô niîrã, naâ me'rakãharã wa'ârã wee boósa'. Mɨsâ naâ yã'âro weesére bu'î peharã wee boósa'. João kɨ̃ɨ̂ ohâ tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ pehe waró niî sĩ'rise kɨomí', kɨógɨ pe'ea'. A'ti pũrípɨre ohâsome. Yɨ'ɨ̂ basita toopɨ́ wa'â, mɨsâ me'ra uúkũgɨti. Marî tohô weérã, e'katírãsa'. 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ akabihó põ'ra mɨ'ɨ̂re ãyu dutíma. Koó kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ besé'ko niîmo. Toô kã'rota ohâ'. João<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Simão Pedro Jesu Cristore da'rá wã'ya ko'tegɨ kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kɨ mɨsâre ãyu dutí'. Niî pe'tirã ɨ̃sâ weeró noho ẽho peórãre a'ti pũríre ohâ'. Marî Jesu Cristore ẽho peóse ãyusé waro niî'. Jesu Cristo marî wiôgɨ marîre yɨ'rɨógɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã weékɨ niîwĩ. Marîre ni'kâro noho kɨ̃ɨ yarã́ wa'akã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ marî wiôgɨ Jesuré masî nemoya. Mɨsâ tohô weekã́, niî pe'tise ãyusé, mɨsâ ehêri põ'raripɨ ãyuró tɨ'o yã'asere o'ô yɨ'rɨ mɨharãsama. Jesu Cristore ẽho peórãre “A'tîro weeró ɨá'” niisé niî' 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore marîre masikã́ weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re masîrã, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra marî kɨ̃ɨ̂ ɨaró ãyuró niiséti masirãsa'. Jesu Cristo ãyú yɨ'rɨagɨ, niî pe'tise ãyuró weegɨ́ marîre kɨ̃ɨ yarã́ niî dutigɨ pihîkɨ niîwĩ. 


text:
A'tîro weégɨ, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra marîre “Pehé ãyuró weegɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niî'ke ãyusé waro niî'. Wapatí yɨ'rɨa'. Kɨ̃ɨ̂ “A'tîro weegɨ́ti” niisé me'ra marî kɨ̃ɨ̂ weeró noho niiséti masirãsa'. Tohô niikã́ mɨsâ a'ti nukúkãkãhase yã'asé ɨâri pehasere yɨ'rɨ wetírãsa'. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peó toha'. Mɨsâ tutuaró põo tẽóro a'teré wee nemó peoya. Wãkû tutua, ãyuró niisétiya. Tohô niisétirã, Õ'âkɨ̃hɨ yeere tɨ'o masí nemoya. 


text:
Tɨ'o masí nemorã, mɨsâ basi yã'âro weé sĩ'rirã, nɨ'kayá. Nɨ'kárã, mehêkã wa'akã́, ẽho peó du'utikã'ya. Ẽho peó du'utirã, Õ'âkɨ̃hɨre keoró ẽho peó, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weeyá. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ɨaró weérã, ni'kɨ́ põ'ra weeró noho mɨsâ basi a'mêri wee tamúya. A'mêri wee tamúrã, niî pe'tirãre ma'iyá. 


text:
<pb/>Mɨsâ a'teré siâpe me'ra nemoró wee turiá wã'karã, marî wiôgɨ Jesu Cristore ãyuró masîrãsa'. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró wee nemórãsa'. “Mehô waro kɨ̃ɨ̂re ẽho peópã”, niîsome. 


text:
Mɨsâ teeré tohô weetírã pe'e, kapêri ĩ'yâ ehatirã weeró noho niísa'. Õ'âkɨ̃hɨ yeere neê masîtisa'. Mɨsâ too dɨpóropɨ yã'âro weé'kere Jesu Cristo akobohó'kere wãkûtisa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ akawerérã, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ besé'kãrã niî'. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ besé'kãrã weeró noho niî pe'tise mɨsâ weé põo tẽóro ãyuró niisétiya. Mɨsâ tohô weérã Jesu Cristore ẽho peó du'usome. 


text:
Mɨsâ ãyuró weé nu'kurã, marî wiôgɨ Jesu Cristo tiropɨ ehârãsa'. Toopɨ́ marîre yɨ'rɨógɨ me'ra ãyuró niî nu'kukã'rãsa'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ werê'kere masî tohasa'. Teeré masîrã, du'u kũúro mariró mɨsâ tɨ'ó'kere ãyuró weé nu'kurã weé'. Mɨsâ teeré masîmikã, akobohóri niîgɨ, werê nu'kukɨ̃'ti. 


text:
Kã'roákã dɨ'sása' yɨ'ɨ̂ wẽriátoho. Marî wiôgɨ Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re werê tohami. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ katiró ehâ tu'aro yɨ'ɨ̂ uúkũ'kere wãkuáto niîgɨ werê'. Yɨ'ɨ̂ tohô werekã́, ãyú niîrosa' niî wãkûgɨ, tohô werê'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ wẽrîka be'ro yɨ'ɨ̂ werê'kere ãyuró wãkû nu'kukã'ato niîgɨ yɨ'ɨ̂ põo tẽóro ãyuró weegɨ́ti. Pedro Jesu Cristo ɨ̃rɨgɨ́pɨ dɨka yuúkã ĩ'yâ'ke niî' 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ Jesu Cristo opâturi a'ti nukúkãpɨ tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂ a'tiátehere werê no'o tohawɨ. Teeré werêrã, masá naâ wee wɨáro noho wãkû bahurẽ'ke mehereta werêwɨ. Ɨ̃sâ basi ɨ̃rɨgɨ́pɨ Jesu kɨ̃ɨ̂ tutuasére ĩ'yâwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ asistésere ĩ'yokã́ ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weerí kura ɨ'mɨ̂sepɨ uúkũgɨ, a'tîro niîwĩ: “Ã'rí yɨ'ɨ̂ makɨ yɨ'ɨ̂ ma'igɨ́ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ me'ra e'katí'”, niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô uúkũ dihosere ɨ̃sâ tɨ'owɨ́. Tiîtare marî wiôgɨ me'ra ɨ̃rɨgɨ́pɨ niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ tigɨpɨ́ niîgɨta asistéwĩ. 


text:
<pb/>Tohô wa'asé me'ra ɨ̃sâ masîwɨ. “Dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã diakɨ̃hɨ́ta ohâpã Jesu yeékãhasere”, niîwɨ. Naâ ohâ'ke na'î tĩ'aropɨ sĩ'óo'kã bo'rê yuuse weeró noho niî'. Teeré bu'ê, wãkû nɨrɨya. Tohô weérã marî Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró niiséti masirãsa'. Teê Jesu Cristo opâturi a'tikã́pɨ teeré bu'ê, wãkû nu'kukã'ya. Bo'rêa mɨhatikã yõkoáwɨ̃ mɨhátiro weeró noho Jesu Cristo a'ti nukúkãpɨ a'tîgɨ, marî masîtisere masikã́ weegɨ́sami. 


text:
A'te pũríkãre ãyuró tɨ'o masíya. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ “Tohô wa'ârosa'” niî ohâ'kere marî basi wãkusé me'ra “Tohô niî sĩ'riro weé'”, niî masitisa'. Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra pe'e marî teeré tɨ'o masírãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã marikã naâ ohâ'kere naâ wãkusé me'ra di'akɨ̃ dɨ'pôkãtitikãrã niîwã. A'tîro pe'e weékãrã niîwã. Naâ Espírito Santo ĩ'yosé, ohâ dutiro me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yeere ohâkãrã niîwã.<pb/>


text:
Dɨporópɨre Israel kurakãharã ni'karérã “Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã niî'”, niî sookãrã niîwã. Naâ tohô weé'karo weeró noho mɨsâ tiropɨ niirã́ kẽ'ra meharóta wee sirú tuurãsama. Niî soose me'ra diakɨ̃hɨ́ weeró noho bu'êrãsama. Tohô weérã mɨsâ ẽho peósere dohórẽ'rãsama. Jesu naâ yã'âro weé'ke bu'iri wẽrî wapa yeé'kɨ pe'ere ɨasomé. Naâ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ wãkûtiro naâre bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Naâ numiâre a'me tãrásetisere pãharã́ Jesuré ẽho peórã ĩ'yâ kũurãsama. Naâ tohô weekã́ ĩ'yârã, Jesuré ẽho peótirã pe'e Jesu yeé, diakɨ̃hɨ́kãhasere yã'âro uúkũrãsama. 


text:
Niyérure ɨâri peharã, niî soose me'ra mɨsâre bu'êrãsama. Naâ tohô weesé wapa naâre bu'îri da'reátehe niî yuu tohasa'. Neê yɨ'rɨ wetísome. Dɨporópɨ “Õ'âkɨ̃hɨ naâre bu'îri da'rê no'orãsama”, niî tohakɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ dɨporópɨre ɨ'mɨ̂sekãharã kɨ̃ɨ̂re werê ko'terã niîmi'kãrãre naâ yã'âro weekã́, bu'îri da'rêkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ naâre bu'îri da'reró na'î tĩ'ase tutiripɨ dɨ'te kũú kõ'âkɨ niîwĩ. Be'ró niî pe'tirã masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, naâre bu'îri da'rê bahuriógɨsami. 


text:
Noé kɨ̃ɨ̂ niîka tero kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peóti'kãrãre akobohótikɨ niîwĩ. Akobohótigɨ, niî pe'tirã masá yã'arã́re miô kõ'akɨ niîwĩ. Noé, kɨ̃ɨ̂ nɨmó, põ'rá ɨmɨá i'tiárã, naâ nɨmosã́ numia di'akɨ̃re yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Noé masá wãkusére dɨka yuú duti, “Ãyuró weeyá”, niî werêkɨ niîmiwĩ. 


text:
Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ Sodoma, Gomorra wamêtise makarikãharã kẽ'rare bu'îri da'rêkɨ niîwĩ. Bu'îri da'rêgɨ, ɨ̃hɨ̂'ke mara di'akɨ̃ kũyakã́ naâre ɨ̃hâ kõ'a bahuriókɨ niîwĩ. Be'ropɨ́re yã'âro weerã́re “Tohô wa'ârosa'” niî masiáto niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Naâre bu'îri da'rêgɨ, Ló ãyuró weegɨ́ di'akɨ̃re yɨ'rɨ wetíkã weékɨ niîwĩ. Ló Sodomakɨ̃hɨ ãpêrã tii makákãharã naâ yã'â butia'se weekã́ ĩ'yâgɨ, kari butíkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ niîkɨ niîwĩ. Naâ yã'arã́ wa'teropɨ niîgɨ, ɨmɨ̂kohori nɨkɨ naâ yã'â butia'se weekã́ ĩ'yâgɨ, bɨhâ wetikɨ niîwĩ. Tohô niikã́ naâ yã'âro uúkũsere tɨ'ógɨ, bɨhâ weti nemokɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ naâre tohô weé'kere wãkûrã, a'tîro niî masi'. Õ'âkɨ̃hɨ ãyurã́re yã'âro wa'akã́, yɨ'rɨ wetíkã wee masísami. Yã'arã́ pe'ere kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'reátihi nɨmɨ niikã́pɨ bu'îri da'reákɨhɨ dɨ'te kũú yuu tohasami. 


text:
<pb/>Masá yã'asé naâ ɨpɨkãháse ɨâri peha weerã́ nohore Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rê yɨ'rɨ nɨ'kagɨsami. Tohô niikã́ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisére naâ yɨ'rɨ́ nɨ'karã nohore ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. Sõ'ó niîkãrã mɨsâre niî soo siharã naâ ɨaró se'saro, no'ó ɨaró weé ma'a kusiasama. Uiró mariró ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ tutuarã́re buhíkã'sama. 


text:
Ɨ'mɨ̂sekãharã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã pe'e niî soorã yɨ'rɨóro tutuâ yɨ'rɨ nɨ'karã niîma. Tohô niîmirã, yã'arã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã niîmi'kãrãre Õ'âkɨ̃hɨpɨre werê sãa, buhíkã'tisama. 


text:
<pb/>Niî soori masa wa'îkɨ̃rã weeró noho tɨ'o masítisama. Naâ tɨ'o masítisere no'ó ɨaró uúkũ ma'asama. Naâ tɨ'ó yã'aro bahuró tɨ'ó yã'asama. Wa'îkɨ̃rã bahuáka be'ro yẽ'ê wẽhé kõ'a no'oahã weeró noho niîsama. Naâ weeró noho naá kẽ'ra wẽrî diharãsama. 


text:
Ãpêrãre naâ yã'âro weé'ke wapa naá kẽ'ra yã'âro weé no'orãsama. Ɨmɨ̂koho, bahû yoaropɨ no'ó ɨaró yã'âro wee bahá ke'ati tɨ'sasama. Mɨsâ bosê nɨmɨri weekã́, naâ bopôyaro, yã'â butia'ro weérã weesamá. Weé ta'sase me'ra e'katísama. 


text:
<pb/>Numiâre yã'âro wãkusé me'ra di'akɨ̃ ĩ'yâsama. Naâ me'ra yã'âro weé sĩ'risama. Yã'âro weesére kari butítisama. Ẽho peó tutuatirãre naâ weeró noho ɨâri pehakã weesamá. No'ó naâ ĩ'yasé nɨkɨ ɨa poó'kãrã niî yuurã, ɨa nemókã'sama. Naâ bu'îri da'rê no'oahã niîma. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee, diakɨ̃hɨ́kãhasere du'úrã, diakɨ̃hɨ́ niîtise pe'ere siru tuúsama. Naâ dɨporókɨ̃hɨpɨ Balaão wamêtigɨ Beor makɨ weeró noho weesamá. Kɨ̃ɨ̂ Balaão yã'âro weesé me'ra niyéru wapá ta'a sĩ'rikɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgo, kɨ̃ɨ yagó burra kɨ̃ɨ̂re tu'tîko niîwõ. Burra uúkũti'ko niîmigo, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra masá uúkũro weeró noho Balaãore tu'tîko niîwõ. Koô tohô niisé me'ra kɨ̃ɨ̂ weé ma'asere du'ukã́ weéko niîwõ. 


text:
<pb/>Niî soori masa akó wihasé peeri si'bî ke'a'karo weeró noho niîma. Tee peéri ako maríro weeró noho naâ yã'arã́re ãyusé ãpêrãre wee tamúse marísa'. O'me kurári wĩ'ró me'ra tuú wã'karo weeró noho niîma. No'ó ɨaró weé nu'kuma. Naâ ni'kâ diakɨ̃hɨta uúkũtisama. Bu'îri da'rê no'oahã niî tohama. Tohô weérã na'î tĩ'aropɨ tohôta niî bahu dutírãsama. 


text:
Niî soori masa uúkũse wapa marísa'. Masî butia'rã weeró noho niî soose me'ra bu'êsama. A'tîro niîsama. “Marî no'ó ɨaró marî weé tɨ'saro noho weekã́, ãyú niî'”, niîsama. Teeré niîrã, naâ yã'âro wee wɨáse me'ra, tohô niikã́ naâ yã'âro ɨâri pehase me'ra ãpêrãre dohórẽ'sama. Jesu Cristore ẽho peó wã'karãre, yã'âro weesére du'ú wã'karãre, opâturi naâ yã'âro weé'kere ɨâri pehakã weesamá taha. 


text:
Naâ a'tîro niîsama. “Mɨsâ ãpêrã dutisé doka nií wee'. Tohô weérã mɨsâ ɨaró weeyá”, niîmisama. Tohô niîmirã, naâ basi yã'asére weé du'u masitirã, yã'asé dutisé doka niî wã'yarã weeró noho niîsama. Niî pe'tise marî yã'âro weesére du'u masítise tee doká niî wã'ya ko'tekã weé'. 


text:
Marî wiôgɨ Jesu Cristo marîre yɨ'rɨógɨre ẽho peórã, a'ti nukúkãkãhase yã'asére yɨ'rɨ wetíwɨ. Tohô weéka be'ro niîmikã, opâturi yã'asére wee nemó peorã noho too dɨpóro niî'karo nemoró yã'âro tohasamá. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta naâre Jesu Cristo yeere, diakɨ̃hɨ́kãhasere masîti yɨ'rɨokã, ãyu boópã. Naâ Jesu Cristore ẽho peóka be'ro ãyusé dutisé, naâre werê'kere du'úrã, yã'â butia'ro weérã weemá. 


text:
Naâ opâturi yã'âro wee nemó peorã, masá naâ uúkũ wɨase noho weérã weemá. Naâ a'tîro uúkũ wɨasama. Diâyɨ kɨ̃ɨ̂ etoáka be'ro opâturi kɨ̃ɨ̂ etoá'kere ba'âsami taha. Apêye kẽ'ra niî'. Yesê ɨóka be'ro opâturi meharóta ũ'îri bɨhɨropɨ sĩ'kô kũyasami taha. Naâ Jesu Cristore ẽho peóka be'ro yã'âro weérã taha, teé weeró noho niîma.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ ma'irã́, mɨsâre ni'kâ pũri ohâ tohawɨ. Too dɨpóroka pũri, tohô niikã́ a'ti pũrí me'ra mɨsâre diakɨ̃hɨ́ wãkuáto niîgɨ ohâ'. Mɨsâ masî'kere wãkû nu'ku dutigɨ werê kasa'. 


text:
Dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã ãyurã́ naâ ohâ'kere wãkûya. Tohô niikã́ marî wiôgɨ, marîre yɨ'rɨógɨ dutisére wãkûya. Teeré ɨ̃sâ Jesu Cristo bese kũú'kãrã mɨsâre werê turiawɨ. 


text:
<pb/>A'teré masî mɨ'taya. A'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho dɨporo masá Õ'âkɨ̃hɨ yeere buhíkã'rãsama. No'ó naâ yã'âro weé sĩ'risere weerã́sama. 


text:
A'tîro niîrãsama: “Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ “A'tîgɨti” niî'ke de'ró wa'âmitito?” niîrãsama. A'tîro niî buhíkã'rãsama. “Marî yẽkɨ sɨmɨá wẽrî diha pe'tia tohama. A'ti nukúkã neê weé nɨ'ka'karo weeró noho meharóta niî nu'kukã'. Neê a'tîsome”, niî wãkûsama. 


text:
A'tîro wa'â'ke pe'ere wãkû sĩ'ritisama. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũse me'ra ɨ'mɨ̂se, a'ti nukúkã bahúrẽ'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ dutiró me'ra di'tâ akó po'peapɨ niî'ke bahuákaro niîwɨ. Tohô niikã́ akó me'ra a'ti nukúkãkãhase pĩ'rí, bɨkɨâkaro niîwɨ. 


text:
Akó me'rata taha Noé niîka terore Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkãre miô kõ'akɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé'ke me'ra “Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkãre dɨka yuú tohakɨ niîwĩ”, niî masî no'o'. 


text:
A'tóka tero niisépɨa maha ɨ'mɨ̂se niisé, a'tí di'takãhase pekâ me'e ɨ̃hâ kõ'a no'oatehe niî'. Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũse me'rata ɨ̃hâ pe'okã'gɨsami. Kɨ̃ɨ̂ masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, yã'arã́re bu'îri da'rêgɨ ɨ̃hâ kõ'agɨsami. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ma'irã́, a'teré wãkûya. Marî tɨ'ó yã'akã pe'e maa, mil kɨ'mari yoâ butia'. Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere mil kɨ'mari ni'kâ nɨmɨ weeró noho niísa'. Ni'kâ nɨmɨ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re meharóta mil kɨ'mari weeró noho niísa'. Ni'kâro noho ĩ'yâsami. 


text:
Marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ “Opâturi a'tîgɨti” niî'kere masá a'tîro wãkûsama: “Yogó yɨ'rɨami”, niîsama. Naâ wãkusé diakɨ̃hɨ́ nií wee'. Masaré pahá yã'agɨ, maatá a'tîtisami yuhûpɨ. Neê ni'kɨré pekâ me'epɨ wa'akã́ ɨatísami. Niî pe'tirã naâ yã'asére bɨhâ weti dɨka yuúkã ɨasamí. Tohô weégɨ a'tîtisami yuhûpɨ. 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ opâturi a'ti nukúkãpɨ a'tirí nɨmɨ marî neê wãkûtiri nɨmɨ niîrosa'. Ni'kɨ́ yahagɨ́ yamî wãkûtiro yahágɨ a'tîgɨ weeró noho a'tîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ dihátiri nɨmɨ a'tîro wa'ârosa'. Pũûro bɨsɨsé me'ra niî pe'tise ɨ'mɨáropɨ niisé pe'tiá wa'ârosa'. Niî pe'tise ɨ̃hɨ̂ pe'ti diha wa'ârosa'. A'tí di'takãhase pe'e kẽ'ra, ɨ̃hɨ̂ bahu dutírosa'. 


text:
<pb/>“Niî pe'tise ɨ̃hɨ̂ pe'ti diha wa'ârosa'” niisére tɨ'ó, yã'âro weesétisere du'ú, Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró pe'e ãyuró weé nu'kurã. 


text:
Marî wiôgɨ a'tiátehere e'katíse me'ra kɨ̃ɨ̂re ko'têrã. Kɨ̃ɨ̂re maatá a'tî dutirã marî ãyuró weé põo tẽóta basióro ãyuró weerã́. Kɨ̃ɨ̂ a'tirí nɨmɨ niikã́, niî pe'tise ɨ'mɨárokãhase ɨ̃hɨ̂ pe'ti diharosa'. Niî pe'tise a'tí di'takãhase, ɨ'mɨáropɨkãhase sipî pe'tirosa'. 


text:
Marî pe'e Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ “Apé ma'má ɨ'mɨ̂se, ma'má di'ta weegɨ́ti” niî'kere ko'tê'. Toopɨ́re niî pe'tirã ãyusé di'akɨ̃re weerã́sama. 


text:
<pb/>Tohô weérã yɨ'ɨ̂ ma'irã́, kɨ̃ɨ̂ a'tisére ko'têrã, niî pe'tise mɨsâ weé põo tẽóro ãyuró weeyá. A'tîro weekã́, Jesu a'tîgɨ, mɨsâre ãyurã́, bu'îri moorã́, ãyuró ehêri põ'ratirãre boka ehágɨsami. 


text:
Mɨsâ a'tîro masîya. Marî wiôgɨ marîre pahá yã'agɨ, marî yɨ'rɨkã́ ɨa sãágɨ ko'têsami. Tohô weégɨ maatá a'tîtisami. Marî akawerégɨ Paulo marî ma'igɨ́ kẽ'ra tohôta mɨsâre ohâkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re masisé o'osé me'ra tohô ohâkɨ niîwĩ. 


text:
Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ ohâ'ke pũri nɨkɨ Jesu Cristo opâturi a'tiátehere, tohô niikã́ marîre yã'âro weetíkã'ato niîgɨ ohâsami. Apêye ni'karé kɨ̃ɨ̂ ohâ'ke diâsa yɨ'rɨa'. Masîtirã, tohô niikã́ ẽho peó tutuatirã teeré ãpêrãre werê su'riakã'sama. Naâ apêye Õ'âkɨ̃hɨ yaa pũripɨ ohâ'kere werê su'riaro weeró noho weesamá. Tohô weérã bu'îri da'rê no'orãsama. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ma'irã́, yɨ'ɨ̂ mɨsâre naâ niî soorã weeátehere werê yuu tohapɨ. Mɨsâ tohô weérã masî toha'. Naâ yã'arã́ mɨsâre niî soori niîrã, tɨ'o masíya. Tohô niikã́ mɨsâre ẽho peó tutuarã niî'kãrãre ẽho peó du'ukã weetíkã'ato. 


text:
Marî wiôgɨ Jesu Cristo marîre yɨ'rɨógɨ pe'ere masî nemoya. Kɨ̃ɨ̂ marîre ma'imí niisére masîrã, kɨ̃ɨ̂re nemoró ẽho peó wã'kaya. Niî pe'tirã ni'kâroakãre, be'ropɨ́ kẽ'rare Jesu Cristore “Ãyú yɨ'rɨami”, niî nu'kukã'rã. Tohôta niiró ɨá'. Toô kã'rota ohâ'. Pedro<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂, yɨ'ɨ̂ me'rakãharã Silvano, Timóteo me'ra mɨsâre a'ti pũríre ohâ'. Mɨsâ Tessalônicakãharãre marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ, marî wiôgɨ Jesu Cristo yarãre ãyu dutíse o'ô'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨsâre ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Jesu Cristo opâturi a'tikã́ masaré beseátehe niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, ɨ̃sâ mɨsa yeékãhasere wãkûrã, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî nu'kukã'rãti. Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peó nemorã weé'. Apêye kẽ'rare mɨsâ a'mêri ma'i nemó'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî nu'kukã'ro ɨá'. 


text:
Mɨsa yeékãhasere no'ó ɨ̃sâ wa'aró Jesu Cristore ẽho peórãre naâ nerê wɨaropɨ a'tîro niî werê'. “Tessalônicakãharã ãpêrã naâre yã'âro weemíkã, neê ẽho peó du'utima. Naâre mehêkã wa'akã́ kẽ'rare, nɨ'kamá”, niî e'katíse me'ra werê'. 


text:
<pb/>Ni'kâroakã mɨsâ Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri ãpêrã mɨsâre tu'tî, yã'âro weesamá. Naâ tohô weemíkã, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó nu'kurã, kɨ̃ɨ̂ keoró weesére ĩ'yârãsa'. Be'ró mɨsâ kɨ̃ɨ̂ tiropɨ wa'ârãsa'. Mɨsâre “Ãyurã́ niîma, a'tiáto yɨ'ɨ̂ tiropɨ”, niîgɨsami. 


text:
Mɨsâ tu'ú'kãrã pe'ere soosé o'ôgɨsami. Ɨ̃sá kẽ'rare meharóta weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ marî wiôgɨ Jesu a'tirí nɨmɨ niikã́, tohô weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ a'tîgɨ, kɨ̃ɨ̂re werê ko'terã tutuarã́ me'ra ɨ'mɨ̂sepɨ dihátigɨsami. Pekâ me'e weeró noho asisté dihatigɨsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirãre, marî wiôgɨ Jesu masaré yɨ'rɨóse kitire yɨ'rɨ́ nɨ'karãre bu'îri da'rêgɨ a'tîgɨsami. 


text:
Naâre bu'îri da'rê bahurió, kõ'â diho butia'gɨsami. Tohô weérã naâ neê kã'roákã marî wiôgɨre ĩ'yâti butia'rãsama. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ asistésere ĩ'yâsome. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ a'tirí nɨmɨre Jesuré ẽho peórã a'tîro weerã́sama. Kɨ̃ɨ̂ asistése, kɨ̃ɨ̂ tutuasére ĩ'yârã, “Jesu ãyú yɨ'rɨami”, niîrãsama. “Niî pe'tirã bu'i wiôgɨ niîmi” niî ĩ'yâ maria, e'katírãsama. Mɨsá kẽ'ra ɨ̃sâ werê'kere ẽho peó tĩharã, naâ me'ra niîrãsa'. 


text:
<pb/>Teeré wãkûrã, marî ẽho peógɨ Õ'âkɨ̃hɨre mɨsâre sẽri basá nu'ku'. A'tîro sẽrí'. “Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂ põ'ra sãha dutígɨ naâre pihîkɨ niîwɨ. Tohô weégɨ naâre mɨ'ɨ̂ ɨaró nohota niisétikã weeyá. Naâ ãyuró weé sĩ'rima. Niî pe'tise naâ weé sĩ'risere mɨ'ɨ̂ wee tamúro me'ra weeáto. Tohôta mɨ'ɨ̂re ẽho peó yapatíkã'ato”, niî sẽri basá'. 


text:
Mɨsâ a'tîro weekã́, ãpêrã marî wiôgɨ Jesuré ãyuró wãkûrãsama. Mɨsá kẽ'rare “Naâ ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yârãsama. Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ marî wiôgɨ Jesu Cristo mɨsâre ma'írã, tohô weekã́ weerã́sama.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ akawerérã, ni'kâroakã maa marî wiôgɨ Jesu Cristo a'tiátehere, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ marîre neêo nɨ'ko miáatehere werêgɨti. 


text:
Ãpêrã “Marî wiôgɨ a'tirí nɨmɨ niî toha'” mɨsâre niikã́, wãkû ke'titikã'ya. A'tîro niî boosama. Ãpêrã “Espírito Santo yɨ'ɨ̂re tohô niiámi”, niî boosama. Ãpêrã “Ãpí werêgɨ, tohô niiámi”, niî boosama. Ãpêrã “Paulo kẽ'ra tohô ohâkãrã niiáma”, niî boosama. A'teré tɨ'órã, maatá wãkû ke'ti, werê suria no'otikã'ya. 


text:
Naâ ɨaró noho niî soo no'otikã'ya. Kɨ̃ɨ̂ a'tiátihi nɨmɨ dɨporo a'tîro wa'ârosa'. Masá ɨpɨ́tɨ waro Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karãsama. Tohô weerí kura ni'kɨ́ yã'âro weé yɨ'rɨ nɨ'kagɨ waro bahuágɨsami. Kɨ̃ɨ̂ pekâ me'epɨ bu'îri da'rê bahurió no'oakɨhɨ niîgɨsami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yâ tu'tigɨ, tohô niikã́ niî pe'tise masá ẽho peóse nohore yã'âro uúkũakɨhɨ niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ di'akɨ̃re ẽho peókã ɨagɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ sãháa nuha duhîgɨsami. “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niî'”, niî soogɨsami. 


text:
Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ yã'agɨ́ a'tiátehere ka'mú ta'agɨre masî'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ keóka nɨmɨ dɨporo yã'agɨ́ a'tîsome. 


text:
Diikése yã'asé kɨ̃ɨ̂ weeátehere masî no'oya marí' yuhûpɨ. Tohô masî no'oya marimíkã, yã'asé kɨ̃ɨ̂ weesé noho nɨ'ká toha'. Kɨ̃ɨ̂re ka'mú ta'agɨre miáaka be'ro kɨ̃ɨ̂ yã'âro weesé masî no'orosa'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wa'akã́, yã'âro weesé bɨkɨ pe'e a'tîgɨsami. Be'ró marî wiôgɨ Jesu a'tí di'tapɨ opâturi a'tîgɨ, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra yã'agɨ́re wẽhegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ asistése me'ra a'tîgɨ, kɨ̃ɨ̂re kõ'â bahuriógɨsami. 


text:
Pekâ me'epɨ bu'îri da'rê no'oahãre no'ó niisé yã'asé põo tẽóro naâre weé ta'sagɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ naâre yɨ'rɨó sĩ'rimikã, naâ diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peó sĩ'ritirãsama. Tohô weérã pekâ me'epɨ wa'â doharãsama. 


text:
Naâ ẽho peótise bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ nemoró naâre niî soo nemokã weegɨ́sami. Tohô weérã niî soo no'o, ẽho peórãsama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peó sĩ'ritirã, yã'âro weesére tɨ'sâ yɨ'rɨarãsama. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâre bu'îri da'rê bahuriógɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre yɨ'rɨókɨ niîwĩ niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, Jesu marî wiôgɨ mɨsâre ma'imí. Õ'âkɨ̃hɨ neê waropɨ mɨsâre yɨ'rɨ wetíkã weégɨ besékɨ niîwĩ. Espírito Santo tutuaró me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yarã sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ mɨsâre diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peó dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. Tohô weérã ɨ̃sâ mɨsâ weesétisere wãkûrã, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî nu'kukã'rãti. 


text:
Ɨ̃sâ mɨsâre Jesu Cristo masaré yɨ'rɨóse kitire werêwɨ. Teé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre kɨ̃ɨ̂ põ'rá wa'akã́ weékɨ niîwĩ. Marî wiôgɨ Jesu Cristo niirópɨ marîre kɨ̃ɨ̂ ãyú butia'sere bu'î peha tamukã ɨágɨ, tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã wãkû tutua nu'kukã'ya. Ɨ̃sâ mɨsâ tiropɨ bu'ê'kere, tohô niikã́ ɨ̃sâ too dɨpóropɨ ohâ o'o'kere wãkû nɨrɨya. 


text:
<pb/>Jesu Cristo marî wiôgɨ basita, tohô niikã́ marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ marîre pahá yã'arã, ma'íkãrã niîwã. Naâ marîre wãkû tutuakã weé nu'kusama. Marîre o'oátehere e'katí yuu tohakã weesamá. 


text:
Mɨsâre wãkû tutuakã, ẽho peó nu'kukã weeáto. Niî pe'tise mɨsâ uúkũsere, mɨsâ weesére ãyuró niisétikã weeáto.<pb/>


text:
Akawerérã, mɨsâre a'tîro niî tɨorãti. Ɨ̃sa yeé niiátehere sẽri basáya. A'tîro sẽriyá. “Naâ marî wiôgɨ yee kitire werekã́, pãharã́ masá naâ weresére ẽho peoáto”, niî sẽri basáya. Tohô niikã́ mɨsâ weé'karo noho “Naâre tɨ'oáto”, niî sẽri basáya. 


text:
Niî pe'tirãpɨta Jesu Cristo yeere ẽho peótima. Tohô weérã apêye kẽ'rare sẽri basáya. Masá yã'arã́ ɨ̃sâre yã'âro weetíkã'ato niîrã, sẽriyá. 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ “Weegɨ́ti” niî'kere weetíkã weesomé. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre wãkû tutuakã weegɨ́sami. Wãtîre ka'mú ta'agɨsami. 


text:
Ɨ̃sâ wee dutí'kere mɨsâ keoró weérã weé'. Teeré Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúse me'ra ãyuró weé nu'kurãsama, niî ẽho peó'. 


text:
Jesu Cristo mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ ma'imí niisére masikã́ weeáto. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ wãkû tutua'karo noho mɨsâre wãkû tutuakã weeáto. Paulo “Da'rá wapá ta'aya” niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, Jesu Cristo marî wiôgɨ ɨaró noho mɨsâre dutîrãti. Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã mɨsâ me'ra niirã́ nihî sihasama. Ɨ̃sâ toopɨ́ dutî'kere wee sirú tuutisama. Naâ me'ra ba'pâti, neê niî nemotikã'ya. 


text:
Neê ni'kɨré wapa yeétimirã, tohô waro ba'âtiwɨ. A'tîro pe'e weewɨ́. Mɨsâre kari boó sĩ'ritirã, yamîri, ɨmɨ̂kohori da'rawɨ́. 


text:
“Ɨ̃sâ bu'esé wapa ɨ̃sâre ba'asé o'ôya” niîta basiómikã, neê weetíwɨ. Mɨsâre ãyusére weé ĩ'yo sĩ'rirã, ɨ̃sâ basi da'rawɨ́. 


text:
Ɨ̃sâ mɨsa yeé kitire a'tîro tɨ'owɨ́. Ni'karérã mɨsâ wa'tero niirã́ nihî siha niiápa'rã. Da'ratímirã, ãpêrãre uukahá sihapa'rã. 


text:
Marî wiôgɨ Jesu Cristo dutiró me'ra tohô weesétirãre werêrãti. Ãpêrãre uukaháro mariró naâ ba'aátehere, naâre dɨ'sasé nohore da'rá wapá ta'a me'rikã'ato. 


text:
No'ó ɨ̃sâ a'ti pũrípɨ dutî o'osere weetígɨ nohore “Kɨ̃ɨ̂ niîmi”, niî masîya. Kɨ̃ɨ̂re bopôyaro yɨ'rɨáto niîrã ba'pâtitikã'ya. 


text:
Mɨsâ tohô ba'pâtitimirã, kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tirã weeró noho tɨ'ó yã'atikã'ya. Mɨsâ akawerégɨre weeró noho pe'e ãyuró weeáto niîrã werê me'rikã'ya. Paulo ãyu dutí tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ basi marîre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́ a'tîro weeáto. No'ó de'ró mehêkã wa'akã́, mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weé nu'kukã'ato. Marî wiôgɨ mɨsâ niî pe'tirã me'ra niiáto. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Paulo basi a'té ãyu dutíse maa ohâ'. Yɨ'ɨ̂ niî pe'tise pũrire ohâ wɨaro nohota ohâ'. Yɨ'ɨ̂ a'tîro di'akɨ̃ papéra o'ôo'gɨ ohâ'. Tohô weérã mɨsâ “Kɨ̃ɨ́ta ohâpĩ”, niî masîrãsa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ o'ôo'wĩ. A'te kití a'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ “Jesu Cristore ẽho peórãre katî nu'kukã weegɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota yɨ'ɨ̂re teeré werê dutigɨ o'ôo'wĩ. 


text:
<pb/>Timóteo, mɨ'ɨ̂re yɨ'ɨ̂ ma'igɨ́re ohâ'. Mɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire yɨ'ɨ̂ werekã́, ãyuró ẽho peówɨ. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨ'ɨ̂re ãyuró weeáto. Pahá yã'ato. Mɨ'ɨ̂re ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Jesu Cristore ẽho peórã ãpêrãre a'tîro weeró ɨá' niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrisétiri nɨkɨ mɨ'ɨ̂re wãkû'. Mɨ'ɨ̂re wãkûgɨ, yamî, ɨmɨ̂koho Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. Kɨ̃ɨ̂re yɨ'ɨ̂ yẽkɨ sɨmɨá ẽho peóseti'karo nohota ẽho peó'. Yɨ'ɨ̂ bu'îri moogɨ́ tɨ'ó yã'agɨ, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó'. 


text:
Timóteo, mɨ'ɨ̂re pũûro wãkû'. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ tiropɨ niî'kɨ wiháakã, mɨ'ɨ̂ utî'kere wãkû nu'kukã'. Mɨ'ɨ̂re pũûro ĩ'yâ sĩ'risa'. Mɨ'ɨ̂re ĩ'yâgɨ, e'katígɨti niîgɨ, tohô wãkû'. 


text:
Mɨ'ɨ̂ Jesu Cristore keoró ẽho peósere yɨ'ɨ̂ wãkû'. Mɨ'ɨ̂ ni'kâroakã ẽho peósere mɨ'ɨ̂ yẽko Lóide, tohô niikã́ mɨ'ɨ̂ pako Eunice ẽho peó mɨ'tawã. Mɨ'ɨ́ kẽ'ra teeréta ẽho peó siru tuugɨ weé'. 


text:
<pb/>Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ a'tîro weekã́ ɨá'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re wee dutí'kere tutuaró me'ra weé nu'kukã'ya. Too dɨpóro yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re yãa peókã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re ãyusé masisére o'ôwĩ. Teeré nemoró ãyuró weé nu'kukã'ya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre Espírito Santore o'ôo'wĩ. Kɨ̃ɨ̂re o'ôo'gɨ, uî dutigɨ meheta o'ôwĩ. Tohô o'ôgɨ, tutuasé o'ogɨ́re, ma'isé o'ogɨ́re, keoró wãkusé o'ogɨ́re o'ôwĩ. 


text:
Tohô weégɨ marî wiôgɨ yee kitire werêgɨ, bopôyatikã'ya. Yɨ'ɨ́ kẽ'rare Jesu Cristo yee kiti bu'esé wapa, bu'îri da'rerí wi'ipɨ yɨ'ɨ̂ duhikã́, bopôya sãatikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Jesu Cristo yee kitire werêya. Tohô weresé bu'iri mɨ'ɨ́ kẽ'ra yã'âro yɨ'rɨgɨ́sa'. Tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, “Ãyurósa'”, niîya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re tutuaró o'oró põo tẽóro tohô weeyá. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨ wetíkã weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ ãyuró weekã́ ɨágɨ, kɨ̃ɨ̂ ɨaró wee dutígɨ marîre besékɨ niîwĩ. Marî ãyusé weesétisere ĩ'yâgɨ meheta besékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pe'e marîre ãyuró weé sĩ'rigɨ besékɨ niîwĩ. A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, Jesu Cristo marîre yɨ'rɨoátehere wãkûkɨ niîwĩ. Teeré a'ti nukúkã weeátoho dɨporo wãkû tohakɨ niîwĩ. 


text:
A'tóka tero maa marîre yɨ'rɨógɨ, Jesu Cristo a'tisé me'ra kɨ̃ɨ̂ ma'isére ĩ'yowĩ́. Marî pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨ wetíkã weewĩ́. Tohô niikã́ a'tîro masikã́ weewĩ́. Marî kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨóse kitire tɨ'ó ẽho peórã, katî nu'kurãsa' niisére masikã́ weewĩ́. 


text:
Tee kitíre weresé bu'iri yɨ'ɨ̂ pũûro pi'etí'. Tohô pi'etímigɨ, bopôya wee'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore masî'. “Kɨ̃ɨ̂ niî'kere keoróta weegɨ́sami”, niî'. Kɨ̃ɨ̂ tutuagɨ́ niîmi. Yɨ'ɨ̂re tee kití werê turiase kũû'kere ãyuró ko'tê yapá da'reogɨsami. “Teê opâturi a'tîgɨpɨ, ko'tê nu'kugɨsami”, niî'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ neê bopôya wee'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re bu'ê'kere keoró bu'ê wã'kaya. Ãyuró ẽho peósetiya. A'mêri ma'iyá. Marî Jesu Cristo me'ra niîrã, tohô wee masí'. 


text:
Espírito Santo marîpɨre niîmi. Kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re werê dutigɨ kũû'kere ãyuró bu'êya. 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ masî toha'. Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peórã, Ásiakãharã yɨ'ɨ̂re kõ'â wiháa pe'tia wa'âwã. Naâ wa'tero niî'kãrã kẽ'ra Figelo, tohô niikã́ Hermógene meharóta weewã́. 


text:
Onesíforo pũrikã tohô weetíwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re, kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharãre pahá yã'agɨsami. Pehetíri Onesíforo yɨ'ɨ̂re wãkû tutuakã weewĩ́. Apêye kẽ'rare yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîmikã, yɨ'ɨ̂re bopôya sãatiwĩ. 


text:
Marî wiôgɨ masaré beseátihi nɨmɨ Onesíforore pahá yã'ato. Kɨ̃ɨ̂ marîre Éfesopɨ wee tamú'kere mɨ'ɨ̂ ãyuró masísa'.<pb/>


text:
Timóteo, mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niigɨ́re a'tîro niîgɨti. Jesu Cristo mɨ'ɨ̂re ãyuró weemí. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nu'kukã'ya. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pãharã́ masá tɨ'óropɨ bu'ê'kere werê turiaya. “Ã'ratá yɨ'ɨ̂ bu'esére ãpêrãre keoró werê turia tɨ'sama” niî, mɨ'ɨ̂ ĩ'yarã́ nohore werêya. 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire weresé bu'iri mɨ'ɨ̂re yã'âro wa'ârosa'. Ɨ̃sâre wa'â'karo weeró noho wa'ârosa'. Mɨ'ɨ̂re tohô wa'akã́, wãkû tutuaya. Surára weeró noho weeyá. Kɨ̃ɨ̂re mehêkã wa'akã́, wãkû tutuasami. 


text:
Surára kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ dutisé di'akɨ̃re weesamí. Surára niîtigɨ weeró noho weetísami. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂ weeró noho weeyá. Jesu Cristo yee di'akɨ̃re weeyá. 


text:
Ãpí kẽ'ra omagɨ́ kɨ̃ɨ̂ wiôrã dutisé nohore keoró weetígɨ, wapá ta'atisami. Naâ kɨ̃ɨ̂re o'ô boo'kere o'ôtisama. Tohô weégɨ ãyusé boká sĩ'rigɨ, Jesu Cristo dutî'kere keoró weeyá. 


text:
Ni'kɨ́ wesepɨ́ ãyuró da'ragɨ́ noho tii wesékãhase dɨkâtise me'ra duâ wapá ta'a masisami. Mɨ'ɨ̂ teé weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere ãyuró bu'êgɨ, tee wapá mɨ'ɨ́ kẽ'ra wapá ta'a masi'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ weresére wãkû nɨrɨya. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, marî wiôgɨ niî pe'tisere mɨ'ɨ̂re masikã́ weegɨ́sami. 


text:
<pb/>Jesu Cristore wãkûya. Kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kɨ niîmigɨ, masákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ́ta dɨporókɨ̃hɨ wiôgɨ Davi paramí niî turiagɨ niîmi. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee ãyusé kitire werêgɨ, teeréta werêwɨ. 


text:
A'te kití weresé bu'iri yɨ'ɨ̂ pi'etísa'. Yɨ'ɨ̂ yã'âro weegɨ́ weeró noho bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti pũrikã niî pe'tiropɨ niî bi'a toha'. Yɨ'ɨ̂re bu'îri da'rerí wi'ipɨ bi'a dɨpó'ke weeró noho nií wee'. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ pi'etímigɨ, wãkû tutua'. Õ'âkɨ̃hɨ besé'kãrãre ãyuró wa'aáto niîgɨ tohô weé'. Naá kẽ'ra marî weeró noho Jesu Cristore ẽho peórã, yɨ'rɨó no'orãsama. Ãyú butia'sere bokarã́sama. Katî nu'kukã'rãsama. Tohô weégɨ niî pe'tisere wãkû tutua'. 


text:
<pb/>A'tîro niisé diakɨ̃hɨ́ta niî':<pb/>Marî Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri ãpêrã wẽhe boósama. Naâ tohô wẽhekã́, marî Jesu Cristo me'ra ɨ'mɨ̂sepɨ katî nu'kurãsa'.<pb/> 


text:
Marî pi'etírã wãkû tutuarã, kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niirópɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra wiôrã niîrãsa'.<pb/>“Kɨ̃ɨ̂re masîtisa'” niikã́, kɨ̃ɨ́ kẽ'ra marîre “Masí wee'”, niîgɨsami.<pb/> 


text:
Marî kɨ̃ɨ̂re ãyuró ẽho peótimikã, kɨ̃ɨ̂ pe'e niî pe'tise “A'tîro weegɨ́ti” niî'kere keoró weé nu'kusami. Õ'âkɨ̃hɨ neê ni'kâti niî soo masitisami. Paulo Timóteore keoró bu'ê dutise niî' 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ bu'erã́re a'te dɨpóro yɨ'ɨ̂ ohâ'kere wãkû dutiya. Ãpêrã uúkũsetiri nɨkɨ “Tohô meheta niî'”, niîsama. Diakɨ̃hɨ́ marî wiôgɨ tɨ'óropɨ naâ tohô niisétisere du'u dutíya. Teé uúkũse wapa marí'. Ãpêrã wãkusére dohórẽ'ma. 


text:
Mɨ'ɨ̂ pe'e Õ'âkɨ̃hɨ yeere ãyuró bu'êya. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ yeére keoró weeyá. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, mɨ'ɨ̂re “Ãyuró weemí”, niîgɨsami. Keoró weégɨ, mɨ'ɨ̂ da'rasére bopôyasome. Diakɨ̃hɨ́kãhasere Jesu Cristo yee kitire keoró werê turiaya. 


text:
A'ti nukúkãkãhase diakɨ̃hɨ́ niîtisere naâ uúkũkã, uúkũ tamutikã'ya. A'tîro niî'. Teeré uúkũrã, nemoró siâpe me'ra yã'arã́ wa'âsama. 


text:
Naâ bu'esé marî ɨpɨpɨ́ kamî boâ se'saro weeró noho ãpêrãre pẽ'ri pehá wã'kasa'. Ã'rá pɨárã Himeneu, Fileto teé boasé weeró noho masaré bu'êrã, dohórẽ'ma. 


text:
Ã'rá Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire keoró bu'êtima. A'tîro niîma: “Masá wẽrî'kãrã masá tohakãrã niîwã”, niîma. Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, ãpêrã “Ɨ̃sâ de'ró ẽho peórãsari baa?” niî wãkûma. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũse kũû'ke pũrikã tutuarí wi'i yeê nɨ'ko'ke weeró noho niî'. Kɨ̃ɨ yeé kiti neê dɨka yuú wee'. A'tîro niî'. “Marî wiôgɨ Jesu Cristo kɨ̃ɨ yarã́re masîsami.” Tohô niikã́ “Niî pe'tirã ‘Jesu Cristo yarã niî'’, niî wãkurã́ yã'âro weesére du'uáto.” 


text:
<pb/>A'teré werêgɨti. Ni'kɨ́ pehé kɨogɨ́ yaá wi'ipɨre pehé bapâri niísa'. Ouro me'ra weé'ke paari, prata me'ra weé'ke paari niísa'. Tohô niikã́ apêye yukɨ́ me'ra weé'ke paari, di'î me'ra yeê'ke paari niísa'. Bosê nɨmɨ niikã́ ãyusé paarire naâ ba'â wɨaropɨ peôsama. Apêye paarire mehô niirí nɨmɨ peôsama. 


text:
Marî a'té weeró noho yã'asére weetírã, bosê nɨmɨ niikã́ ãyusé paari peosé weeró noho niîrãsa'. Marî wiôgɨ yarã waro niîrãsa'. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tise ãyuró wee dutísere keoró weerã́sa'. 


text:
<pb/>Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ ma'mâ piha naâ ɨâri pehase nohore weetíkã'ya. Keoró weeyá. Jesu Cristore ẽho peóya. Masá kẽ'rare ma'iyá. Tohô niikã́ a'me kẽése mariró niîya. Niî pe'tirã keoró weerã́ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã me'ra ãyuró niîkã'ya. 


text:
Ãpêrã tohô uúkũ ma'akã, naâ me'ra uúkũ tamutikã'ya. Naâ tɨ'o masítima. Mɨ'ɨ̂ masî', naâ tohô uúkũrã naâ ɨaró a'mé tu'ti yapatísama. 


text:
Mɨ'ɨ̂ marî wiôgɨre da'rá ko'tegɨ niî'. Neê a'mé tu'titikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Niî pe'tirã me'ra ãyuró niîya. Naâre ãyuró bu'ê, naâ mɨ'ɨ̂re yã'âro weé sĩ'rikã, tohô tɨ'ó yã'akã'ya. 


text:
Mɨ'ɨ̂ bu'esére tɨ'ó sĩ'ritirãre ãyuró pahá yã'ase me'ra naâre “A'tîro pe'e ãyuró weeyá”, niîya. Õ'âkɨ̃hɨ naâ yã'âro weé'kere dɨka yuúgɨsami niîgɨ, tohô niîya. Naâ dɨka yuúrã, diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peórãsama. 


text:
Mɨ'ɨ̂ naâre teeré werekã́, tɨ'o masírãsama. Tohô weérã wãti yarã́, kɨ̃ɨ̂ dutiró weemí'kãrã yɨ'rɨ wetí wiháarãsama.<pb/>


text:
Masá naa yeékãhase di'akɨ̃re ɨarã́sama. Niyérure ɨâri peharãsama. “Ãpêrã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niî wãkûrãsama. Masî butia'rã weeró noho uúkũ ma'arãsama. Õ'âkɨ̃hɨre ɨatírã, yã'âro kɨ̃ɨ̂re uúkũrãsama. Naâ pakɨ sɨmɨáre yɨ'rɨ́ nɨ'karãsama. Ãpêrã naâre ãyuró weemíkã, “Ɨ̃sâre ãyuró weeápɨ”, neê niîsome. Wio pesáse me'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peósome. Marî ẽho peósetisere mehô niisére weeró noho wãkûrãsama. 


text:
Neê ãpêrãre ma'isomé. Pahá yã'ase moorã́sama. Uukaháse piharã niîrãsama. Naâ no'ó ɨaró yã'âro weé sĩ'risere weerã́sama. Ãpêrãre yã'âro pi'etíkã weerã́sama. Neê kã'ró ãyusére ɨasomé. 


text:
Naâ me'rakãharã niîmi'kãrãre yã'âro weerã́sama. No'ó ɨaró weé ma'akã'rãsama. Naâ ɨpɨ́tɨ “Ãpêrã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niî wãkûrãsama. Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere wãkûro noho o'ôrã, e'katí niisétise noho di'akɨ̃re wãkûrãsama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã weeró noho wee soórãsama. Naâ weesétise me'ra pe'e Õ'âkɨ̃hɨ tutuasére “Tohô nií wee'”, niîrãsama. Naâ noho me'ra neê kã'ró ba'pâti ma'atikã'ya. 


text:
Naâ tohô weerã́ noho a'tîro weesamá. Uúkũ me'rise me'ra wi'sêripɨ sãháasama. Sãháa, numiâ tiro too dɨpóro yã'âro weé'kãrã bu'îritirã, wãkû tutuatirãre niî soo dohórẽ'sama. Naâre mehêkã ẽho peókã weesamá. Naâ numia niî pe'tise yã'âro weesére ɨâri pehasama. 


text:
Numiâre niî soorã pɨárã Jane, Jambre weeró noho niîma. Naâ dɨporópɨ Moisé niîka teropɨre naâ Egitokãharã tɨ'ó yã'arã niîkãrã niîwã. Naâ Moisére ĩ'yâ tu'tikãrã niîwã. Diakɨ̃hɨ́kãhasere neê ɨatíkãrã niîwã. Naâ weeró noho ã'rá kẽ'ra diakɨ̃hɨ́kãhasere ɨatíma. Yã'âro wãkû poo'kãrã neê keoró ẽho peó masitima. 


text:
Naâ uúkũ ma'ase maatá pe'tirósa'. Niî pe'tirã naâ uúkũkã tɨ'órã, “Tohô niî ma'akã'rã weemá”, niîrãsama. Moisére ɨatí'kãrã Jane, Jambrere weeró noho wa'ârosa'. Tiîtapɨre naâ niî ma'asere masá masîkãrã niîwã. Meharóta taha ã'rá kẽ'rare naâ niî ma'asere masîrãsama. Paulo Timóteore “A'tîro weeyá” kɨ̃ɨ̂ niî tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ pũrikã yɨ'ɨ̂ bu'esé niî pe'tisere ãyuró masî'. Yɨ'ɨ̂ weesétisere, yɨ'ɨ̂ weé sĩ'risere masî'. Tohô niikã́ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peósere masî'. Ãpêrã keoró weetíkã, yɨ'ɨ̂ tohô tɨ'ó yã'asere mɨ'ɨ̂ masî'. Yɨ'ɨ̂ ma'isétisere, mehêkã wa'akã́ wãkû tutuasere mɨ'ɨ̂ masî'. 


text:
Masá yɨ'ɨ̂re yã'âro weekã́, pi'etíwɨ. Niî pe'tise a'te makáripɨ wa'â'kere mɨ'ɨ̂ masî'. Antioquiapɨ, Icôniopɨ, Listrapɨ yɨ'ɨ̂ pi'etí'kere mɨ'ɨ̂ masî'. Pi'etísetiri nɨkɨ marî wiôgɨ yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨ wetíkã weewĩ́. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Jesu Cristore ẽho peórã niî pe'tirãre Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho ãyuró weé sĩ'rirãre ãpêrã yã'âro weerã́sama. 


text:
Yã'arã́, tohô niikã́ niî soorã nemoró yã'âro wee nemó peorãsama. Niî soo nemo wã'karãsama. Niî soorã niîmirã, naá kẽ'ra niî soo no'o', ẽho peórãsama. 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ pũrikã mɨ'ɨ̂re bu'ê'kere keoró ẽho peó nu'kukã'ya. Keoró weeyá. Mɨ'ɨ̂ teeré “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niísa'. Mɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re bu'ê'kãrãre masî'. 


text:
Mɨ'ɨ̂ wi'magɨ́pɨta Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrikãhasere masî nɨ'kawɨ. Teeré bu'êgɨ, mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yeere masîwɨ. Masî, Jesu Cristore ẽho peóse me'ra yɨ'rɨó no'owɨ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrikãhasere ohâ dutigɨ, kɨ̃ɨ̂ masisé o'osé me'ra ohâ dutikɨ niîwĩ. Teé ohâ'kere bu'êrã, diakɨ̃hɨ́ niisére masî no'o'. Marî yã'âro weé'ke kẽ'rare “Yã'â niî'”, niî no'o'. Marî yã'âro weé'kere dɨka yuú masikã weé'. Teeré bu'êrã, keoró weé nu'ku masi'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́re niî pe'tise ãyuró weesére wee masiáto niîgɨ kɨ̃ɨ yeékãhasere ohâ dutikɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Jesu Cristo niî pe'tirã wiôgɨ tutuaró me'ra a'tîgɨsami. A'tîgɨ, masá katirã́re, wẽrî'kãrãre besegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo tɨ'óropɨre mɨ'ɨ̂re a'tîro wee dutí'. 


text:
Masaré Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werêya. Niî pe'tisetiri masá tɨ'ó sĩ'rikã, werêya. Naâ tɨ'ó sĩ'ritikã kẽ'rare, werê nu'kukã'ya. Mɨ'ɨ̂ weresére tɨ'órã, ẽho peórãsama. Naâ keoró weetíkã, tu'tîya. “A'tîro weeró ɨá'”, niîya. Naâre bu'êgɨ, keoró pahá yã'ase me'ra werê me'rikã'ya. 


text:
Be'ropɨ́re masá ãyusé bu'esére ɨatírãsama. Tohô weégɨ a'tîro niikã́re keoró bu'ê we'oya. Be'ropɨ́re a'tîro wa'ârosa'. Naâ, naâ ɨaró weerã́sama. Naâ tɨ'ó tɨ'sase di'akɨ̃re tɨ'ó sĩ'rirãsama. Tohô weérã teeré bu'eáhã pãharã́re a'mârãsama. 


text:
Timóteo, mɨ'ɨ̂ pũrikã keoró wãkûya. Mɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werekã́, masá mɨ'ɨ̂re yã'âro weerã́sama. Naâ tohô weekã́, wãkû tutuaya. Jesu Cristo masaré yɨ'rɨómi niisé kitire du'u kũúro mariró werê nu'kukã'ya. Mɨ'ɨ̂re wee dutí'kere weé tu'a eha nɨ'koya. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ wẽriátoho kã'ró dɨ'sá'. Yɨ'ɨ̂re masá Õ'âkɨ̃hɨre wa'îkɨ̃rãre ɨ̃hâ moro peo'karo weeró noho wa'ârotiro weé'. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂re tohô dutî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werêgɨ, niî pe'tise yɨ'ɨ̂ tutuaró põo tẽóro weewɨ́. Niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re dutî'kere tu'â eha toha'. Neê kɨ̃ɨ̂re ẽho peó du'u wee'. 


text:
Ni'kâroakãre maha Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró weé'ke wapa o'oátehe dɨ'sá'. Marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, yɨ'ɨ̂re o'ôgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ masaré keoró besemí. Yɨ'ɨ̂ di'akɨ̃re o'ôsome. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã kɨ̃ɨ̂ a'tiátehere ɨarã́re o'ôgɨsami. Paulo kɨ̃ɨ yeékãhasere werê'ke niî' 


text:
A'tîro niî'. Crescente wamêtigɨ Galácia wamêtiropɨ wa'âwĩ. Tohô niikã́ Tito Dalmáciapɨ wa'âwĩ. Dema pũrikã a'ti ɨmɨ́kohokãhasere nemoró ma'í yɨ'rɨ nɨ'kagɨ, yɨ'ɨ̂re kõ'â wã'ka wa'âwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Tessalônicapɨ wa'âwĩ. 


text:
Luca di'akɨ̃ yɨ'ɨ̂ me'ra niîmi. Marcore a'mâya. Mɨ'ɨ̂ me'ra a'tiáto. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re wee tamúsere ɨá'. 


text:
Mɨ'ɨ̂ a'tîgɨ, yaró su'tîro asî busuro bu'îkãharore miítia. Toó Trôade wamêtiri maka Carpo yaa wi'ipɨ niísa'. Yeé papéra tũrurire miítia. Wa'îkɨ̃rã kaseri me'ra ohâ'ke yee kasérire akobohóti butia'kã'ya. 


text:
<pb/>Alexandre komé me'ra da'ragɨ́ yɨ'ɨ̂re yã'â butia'ro weewĩ́. Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ weé'karo ehâ tu'aro kɨ̃ɨ̂re bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
<pb/>Neê waro wiôrã yɨ'ɨ̂re sẽrí yã'akã, neê ni'kɨ́ yɨ'ɨ̂re wee tamútiwĩ. Niî pe'tirã yɨ'ɨ̂re kõ'â wã'ka wa'âwã. Õ'âkɨ̃hɨ naâ tohô weé'kere akobohókã ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pũrikã yɨ'ɨ̂re wee tamúwĩ. Yɨ'ɨ̂re tutuasé o'ôwĩ. Tohô weégɨ wiôrãre yɨ'ɨ̂ a'tîro werêwɨ. Jesu Cristo masá yã'âro niiséti'kere yɨ'rɨómi niisé kitire naâre werê pe'okã'wɨ. Niî pe'tirã a'ti ɨmɨ́kohokãharã Judeu masa niîtirã tee kitíre tɨ'oáto niîgɨ tohô werêwɨ. Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re a'tîro weewĩ́. Yaîwa ba'â no'o boo'kɨre weeró noho wiosé wa'teropɨ niigɨ́re yɨ'rɨ wetíkã weewĩ́. 


text:
Tohô niikã́ niî pe'tise yɨ'ɨ̂re be'ropɨ́ yã'âro weeátehere yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami. Ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niirópɨ yɨ'ɨ̂re miáagɨsami. Masá Õ'âkɨ̃hɨre ãyuró uúkũ nu'kuato. Tohôta wa'aáto. Paulo ãyu dutí tɨo'ke niî' 


text:
Pu'êkɨ dɨporo ɨmɨ̂yaro a'tî bakeo'ya. Êubulo, Prudente, Lino, Cláudia, niî pe'tirã marî akawerérã mɨ'ɨ̂re ãyu dutíma. 


text:
<pb/>Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨ'ɨ̂ me'ra niiáto. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ niî pe'tirãre ãyuró weeáto. Toô kã'rota ohâ'. Paulo<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peórãre sɨ'orí niigɨ́ niî'. Gaio yɨ'ɨ̂ me'rakɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ ma'igɨ́re, mɨ'ɨ̂re ohâ'. Mɨ'ɨ̂re diakɨ̃hɨ́ta ma'í'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨre sẽri baságɨ weé'. “Niî pe'tise mɨ'ɨ yeékãhase ãyuró wa'aáto. Mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóse ãyuró wa'âro nohota wa'aáto. Apêye kẽ'ra, do'âtise mɨ'ɨ̂re wa'âtikã'ato”, niî sẽri basá' Õ'âkɨ̃hɨre. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pũûro e'katí'. Ãpêrã Jesuré ẽho peórã mɨ'ɨ yeé kitire mii eháwã. Mɨ'ɨ̂ ãyuró Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weé nu'kugɨ weeápa'ro. 


text:
Yɨ'ɨ̂ bu'ê'kɨ keoró weekã́ tɨ'ógɨ, e'katí yɨ'rɨasa'. De'ró weé yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re nemoró e'katí masi boosari? 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂ niî pe'tirã ãpêrã mɨ'ɨ̂ tiropɨ eharã́re ãyuró weesétigɨ weeápa'ro. Ɨpɨ́tɨ waro apé sia'kãharã mɨ'ɨ̂ ĩ'yâ masitirãre wee tamuápa'ro. 


text:
Naâ ɨ̃sâ nerê wɨaropɨ mɨ'ɨ yeékãhasere, ãpêrãre mɨ'ɨ̂ ma'isére werêwã. Mɨ'ɨ̂ tiropɨ eharã́re naâre tohô wee tamú nu'kukã'ya. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, naâ ãyuró Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota apé sia'pɨre yɨ'rɨá masirãsama. 


text:
Naâ Jesu Cristore ẽho peótirã wee tamúsere yẽ'eró mariró Jesu Cristo yee kitire werê wã'karã weemá. 


text:
Tohô weérã Jesu Cristore ẽho peórã marî pe'e naâre wee tamúro ɨá'. Marî naâre wee tamúrã, naâ me'ra da'rárã weé'. Diótrefe wamêtigɨ kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ni'kâ pũri ohâwɨ. Diótrefe mɨsâ wiôgɨ niî sĩ'rigɨ weeápɨ'. Tohô weégɨ ɨ̃sâ dutî'kere ɨatiápɨ'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'âgɨ, kɨ̃ɨ̂re mɨsâ ĩ'yóropɨ werêgɨti kɨ̃ɨ̂ ɨ̃sâre uukahá'kere, ɨ̃sâre niî soo'kere. A'té di'akɨ̃ niîtiapa'ro. Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã toopɨ́ ehakã́, naâre yẽ'êtiapɨ'. Ãpêrã naâre ãyuró yẽ'ê sĩ'rirãre yẽ'ê dutitiapɨ'. Naâre yẽ'ekã́ maa, naâ me'ra niî nemo dutitiakɨhɨ niiápɨ'. 


text:
<pb/>Yã'arã́ naâ weesére ĩ'yâ kũutikã'ya. Ãyuró weerã́ pe'ere ĩ'yâ kũuya. Ãyuró weerã́ Õ'âkɨ̃hɨ yarã niîma. Yã'âro weerã́ Õ'âkɨ̃hɨre masîtisama. Demétrio kɨ̃ɨ̂ ãyuró weesé niî' 


text:
<pb/>Niî pe'tirã Demétriore ãyuró uúkũma. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota keoró weeápɨ'. Ɨ̃sá kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re tohôta ĩ'yâwɨ. Mɨsâ masî'. Ɨ̃sâ diakɨ̃hɨ́ta uúkũ'. João kɨ̃ɨ̂ ãyu dutíse niî' 


text:
<pb/>Ãyuró wa'aáto mɨ'ɨ̂re. A'tokãhárã yɨ'ɨ̂ me'rakãharã mɨ'ɨ̂re ãyu dutíma. Niî pe'tirã toopɨ́ niirã́ marî me'rakãharã ãyuáto. Toô kã'rota ohâ'. João<pb/>


text:
Teófilo, mɨ'ɨ̂re ni'kâ pũri too dɨpóropɨre ohâwɨ. Tii pũrípɨre niî pe'tise Jesu masaré bu'ê'kere, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra weé ĩ'yo'kere werêwɨ. Neê waro kɨ̃ɨ̂ bu'ê nɨ'ka'kere, 


text:
kɨ̃ɨ̂ bu'ê yapá da'reo'kere werêwɨ. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâ'kere werêwɨ. Jesu ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâatoho dɨporo kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrãre dutiró kũûkɨ niîwĩ naâ weeátehere. Espírito Santo masisé o'oró me'ra teeré dutîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wẽrî masáka be'ro pehetíri Jesu bahuákɨ niîwĩ. Quarenta nɨmɨri bahuákɨ niîwĩ naâre. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã, “Marî ‘Wẽrîa wa'aámi’ niî'kɨ katîmi”, niîkãrã niîwã. Naâre Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã masa wiôgɨ niîmi niisé kitire werêkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu naâ me'ra niîgɨ, ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâatoho dɨporo a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ Jerusalẽ́pɨ tohayá. Neê apé sia'pɨ, ape makápɨ wiháatikã'ya. Yɨ'ɨ̂ pakɨ mɨsâre too dɨpóropɨ niî'karo nohota Espírito Santore o'ôo' dihogɨsami. Tohô weérã mɨsâ kɨ̃ɨ̂re toopɨ́ yuû kueya. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre teeré werê tohawɨ. 


text:
João mɨsâre akó me'ra wamê yeekɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, mɨsâ yã'âro weeséti'kere du'ú, bɨhâ weti dɨka yuúkã, masá mɨsâre ĩ'yâ masikãrã niîwã. Yɨ'ɨ̂ pakɨ pũrikã kã'roákã be'ro mɨsâre Espírito Santore o'ôo' dihogɨsami. Espírito Santo mɨsâ me'ra niî nu'kukɨ̃'sami, niîkɨ niîwĩ Jesu. Jesuré kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ mii mɨhá'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra nerêka terore kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã: —Jesu, ɨ̃sâ wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ romano masare wiôrã niisé dɨka yuúgɨsari? Dɨka yuú, Judeu masare wiôrã sõróogɨsari? Marî yẽkɨ Davi, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Salomão a'tí di'takãharãre dutîkãrã niîwã. Naâ dutî'karo weeró noho ni'kâroakãre Judeu masa opâturi dutîrãsari taha? niî sẽrí yã'akãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ sẽrí yã'akã tɨ'ógɨ, a'tîro yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ di'akɨ̃ masîsami. Kɨ̃ɨ̂ “Tohôta wa'aáto” niikã́, tohôta wa'ârosa'. A'té mɨsa yeékãhase nií wee'. 


text:
Kã'roákã be'ro marî pakɨ tutuasére o'ôgɨsami mɨsâre. Espírito Santo mɨsâ me'ra niikã́, wãkû tutuase kɨó, yee kitíre masaré werêrã wa'ârãsa'. Jerusalẽ́kãharãre, Judéia di'takãharãre, Samaria di'takãharãre, niî pe'tiro a'ti ɨmɨ́kohopɨ niirã́re werêrã wa'ârãsa', niîkɨ niîwĩ Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re. 


text:
<pb/>Tohô niî werê tohaka be'ro kɨ̃ɨ̂re kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ mii mɨháa wa'âkɨ niîwĩ ɨ'mɨ̂sepɨ. Kɨ̃ɨ̂ mɨhâakã, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ moro siru tuukãrã niîwã. Naâ ĩ'yâ moro siru tuukã, o'me kurá kɨ̃ɨ̂re tuú bi'akã'karo niîwɨ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ nemotikãrã niîwã maha. 


text:
Jesuré kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ mii mɨháaka be'ro kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ mɨhâa'karo pe'e di'akɨ̃ ĩ'yâ moro nu'kukãrã niîwã. Neê ĩ'yâ du'utikãrã niîwã. Naâ toó pe'e ĩ'yâ moro nu'kuri kura wãkûtiro naâ dekopɨ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã pɨárã su'tí butisé sãyarã́ bahuákãrã niîwã. —Mɨsâ Galiléiakãharã de'ró weérã toô kã'ro ĩ'yâ moro nu'kuti? Jesu ni'kâroakã ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâa'kɨta a'ti nukúkãpɨre opâturi a'tîgɨsami taha. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re mɨhâakã ĩ'yâ'karo nohota a'tîgɨsami, niîkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã. Judare dɨka yuuákɨhɨre besé'ke niî' 


text:
<pb/>Jesuré mɨhâakã ĩ'yâ'kɨ ɨ̃rɨgɨ́ Oliveira wamêtikɨhɨ niîkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã naâre Jesu opâturi a'tîgɨsami taha niisére werêka be'ro kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tɨo'kãrã Jerusalẽ́pɨ dahâ tohaakãrã niîwã. Tigɨ́ ɨ̃rɨgɨ́ tii maká pɨ'toakã niîkaro niîwɨ. 


text:
Jerusalẽ́pɨre tohatárã, naâ kãhirí wi'ipɨ wa'âkãrã niîwã. Tií wi'i kasâtiri wi'i niîkaro niîwɨ. Ni'kâ tũku bu'îkãha tũkupɨ sãhá, duhîkãrã niîwã. A'tikérã niîkãrã niîwã: Pedro, Tiago, João, André. Ãpêrã Filipe, Tomé, Bartolomeu, Mateu, Tiago Alfeu makɨ, Simão zelote kurakɨ̃hɨ, Juda Tiago akabihí niîkãrã niîwã. Ã'rá niî pe'tirã tii tũkúpɨ nerê sãha tĩharã duhîkãrã niîwã. 


text:
Tii tũkúpɨre Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã na'îro nerê mɨhakãrã niîwã. Ãpêrã naâ me'ra nerêkãrã niîwã. Jesu akabihírã, Maria Jesu pakó, koô me'rakãharã numia niîkãrã niîwã. Naâ toopɨ́ nerê'kãrã ni'kâro noho wãkusétikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ni'kâ nɨmɨ Jesuré ẽho peórã nerêkãrã niîwã tií wi'ipɨta taha. Cento e vinte wa'tero niîkãrã niîwã. Pedro naâ nererí kura wã'kâ nɨ'ka, naâre werêkɨ niîwĩ. A'tîro niîkɨ niîwĩ: 


text:
<pb/>—Dɨporópɨ marî yẽkɨ Davi Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ masisé o'oró me'ra Judare wa'aátehere ohâ mɨ'takɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ ohâ duti'ke diakɨ̃hɨ́ta wa'aápɨ. Judata ĩ'yowĩ́ Jesuré ãpêrãpɨre. Tohô weérã naâ Jesuré bu'îri da'rêrãtirã yẽ'ê miáawã. 


text:
Juda ɨ̃sâ me'rakɨ̃hɨta niîmiwĩ. Jesu kɨ̃ɨ́ kẽ'rare masaré bu'esére kũûmiwĩ ɨ̃sâre weé'karo nohota. Ɨ̃sâ doze niîmiwɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra. 


text:
Ɨ̃sâ me'ra niîmigɨ, Jesuré ĩ'yowĩ́ wiôrãpɨre. Kɨ̃ɨ̂ Jesuré wiôrãre ĩ'yó'ke wapa naâ kɨ̃ɨ̂re niyérure wapa yeékãrã niîwã. Be'ró naâre teeré wiákã'kɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'ke wapare. Niyéru kɨ̃ɨ̂ wiá'ke me'ra sacerdotea wiôrã di'tâ kã'roákã duúkãrã niîwã. Be'ró ɨ'mɨáropɨ niî'kɨ kɨ̃ɨ̂ basi bɨrɨ̂ diha, kɨ̃ɨ̂ paâga tɨ̃'rɨ̂ wa'a, kɨ̃ɨ̂ ɨ'ta misí niîmi'ke wiháastea wa'âkaro niîwɨ. Tohô weé wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ Juda. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô wa'asére niî pe'tirã Jerusalẽ́kãharã tɨ'ó se'sakãrã niîwã. “Tohô weé wẽrîa wa'âpɨ'”, niî uukahákãrã niîwã. Naâ teé niyéru me'ra duúka di'tare “Diî kõ'âka di'ta” wamê yeekãrã niîwã. Naa yeé me'ra niîro, Acéldama niîro weésa'. 


text:
<pb/>Pedro naâre werê nemokɨ niîwĩ: —Dɨporópɨ Salmo wamêtiri pũrire ohâ'kɨ a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Kɨ̃ɨ yaá wi'i masá marirí wi'i tohaáto. Tií wi'ire neê ni'kɨ́ niîtikã'ato. A'té kẽ'rare a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Kɨ̃ɨ̂ da'rasé niîmi'ke ãpipɨ́re wa'aáto, niî ohâkɨ niîwĩ. Salmo pũri niî ohâ'karo nohota tohô wa'aápɨ Judare. 


text:
Tohô weérã Juda dɨka yuúgɨre beseró ɨá'. Marî beseákɨhɨ ɨ̃sâ me'ra sihâ'kɨre, João Jesuré wamê yeekã ĩ'yâ'kɨre beseró ɨá'. Niî pe'tise Jesu kɨ̃ɨ̂ weé'kere, teê kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ kɨ̃ɨ̂re ɨ'mɨ̂sepɨ mii mɨháakã ĩ'yâ'kɨre beseró ɨá'. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra ɨ̃sâ weeró nohota werêgɨ wa'âgɨsami Jesu wẽrî'kɨpɨ masá'kere, niî werêkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, tii tũkúpɨ niirã́ a'tîro wamêtirã pɨárãre besékãrã niîwã. Ni'kɨ́ José wamêtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂reta ãpêrã Justo, ãpêrã Barsabá pisûkãrã niîwã. Ãpí pe'e Matia wamêtikɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weé tii tũkúpɨ niirã́ Õ'âkɨ̃hɨre a'tîro sẽríkãrã niîwã: —Õ'âkɨ̃hɨ, niî pe'tirã masá wãkusére masî'. Ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂ besé tohapɨ Juda dɨka yuuákɨhɨre. Tohô weégɨ ɨ̃sâre ĩ'yoyá. Ni'í niîti? Juda mɨ'ɨ̂ dutisé kũûmi'kere du'úkã'mi yã'arópɨ wa'âgɨ kɨ̃ɨ̂ katîgɨ ãyuró weetí'ke bu'iri, niî sẽríkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niî Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí toha, pɨá pee ɨ̃tâ pee Matia, Barsabá naâ wameré ohâkãrã niîwã. Ni'í Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîti? niîrã, pi'îpɨ sãâ, ni'kâ pee miî ĩ'yâkãrã niîwã. Matia wame ohâ õ'oka pee niîkaro niîwɨ. —Ã'rí Matia Juda dɨka yuuákɨhɨ niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ ãpêrã onze me'ra Jesu Cristo yee kitire werêgɨ wa'âgɨsami, niîkãrã niîwã tii peére miî ĩ'yârã.<pb/>


text:
Cinquenta nɨmɨri Páscoa wa'âka be'ro Pentecoste wamêtiri bosê nɨmɨ wa'âkaro niîwɨ. Tií bosê nɨmɨ niikã́ Jesuré ẽho peórã opâturi too dɨpóro naâ nerêka wi'ipɨta nerêkãrã niîwã taha. 


text:
Tií wi'ipɨ naâ nerêka be'ro wãkûtiro wĩ'ró ɨpɨ́tɨ a'tîro weeró noho ɨ'mɨ̂sepɨ bɨsɨ̂ dihatikaro niîwɨ. Tií wi'i bɨsɨ̂ se'sa wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Tohô wa'arí kura naâ nɨkɨ naâ dɨpopá bu'ipɨ pekâ me'e ɨ̃hɨrí põ'ra weeró noho bahuró pesâkaro niîwɨ. 


text:
Espírito Santore kɨó yɨ'rɨakãrã niîwã. Tohô weérã tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂ dutisére ãyuró weékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra ape masá yee uúkũsere uúkũ masitimi'kãrã uúkũ nɨ'kakãrã niîwã. 


text:
Pentecoste bosê nɨmɨre Jerusalẽ́pɨre pãharã́ Judeu masa apêye di'takãharãpɨ nerêkãrã niîwã. Naâ ẽho peósetisere ãyuró weerã́ niîkãrã niîwã. Espírito Santo tutuaró o'ô no'o'kãrã uúkũkã tɨ'órã, naâ tiropɨ wa'âkãrã niîwã. Wa'â, naa yeére uúkũkã tɨ'órã, tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. A'tîro niîkãrã niîwã: —Ã'rá mari yeére uúkũrã a'tí di'ta Galiléiakãharã niîma. De'ró weérã a'tokãhárã niîmirã, mari yeére ãyuró uúkũti? niî a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã. 


text:
Marî apé sia'kãharã, Elãkãharã, Mesopotâmiakãharã niî'. Ãpêrã Judéiakãharã, Capadóciakãharã, Pontokãharã, Ásiakãharã niî'. 


text:
Ãpêrã Frígiakãharã, Panfíliakãharã, Egitokãharã, Líbia di'ta Cirene wamêtiri maka pɨ'tokãharã niî' a'ti makápɨre. Romakãharã bosê nɨmɨ etâma a'topɨ́re. Naâ ni'karérã Judeu masa niîma. Ãpêrã Judeu masa niîtimirã, Judeu masa weeró noho ẽho peósetirã naá kẽ'ra a'topɨ́re niîma. 


text:
Ãpêrã Cretakãharã, Arábiakãharã niîma. Marî apé sia'kãharã di'akɨ̃ niîmirã, mari yeé uúkũse me'ra tɨ'órã weé' Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ãyusé weé'kere, niîkãrã niîwã. 


text:
Niî pe'tirã naa yeére uúkũkã tɨ'órã, tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. —De'ró weéro tohô wa'âti? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ni'karérã Espírito Santo tutuaró o'ô no'o'kãrãre buhíkã'kãrã niîwã. —Naâ ke'árã weeápã, tohô niî uúkũrã, niîkãrã niîwã. Pedro masaré werê'ke niî' 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro tií wi'ipɨ niî'kɨ wiháakɨ niîwĩ sopepɨ́re. Kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã Jesu bese kũú'kãrã kɨ̃ɨ̂ sirota siru tuú wihakãrã niîwã. Pedro niî pe'tirã tɨ'oáto niîgɨ ɨpɨ́tɨ tutuaró me'ra uúkũkɨ niîwĩ. —Yɨ'ɨ̂ akawerérã, yɨ'ɨ̂re ãyuró tɨ'oyá. Mɨsâ “Naâ ke'árã weemá”, niî wãkuápɨ. 


text:
Mɨsâ ni'kâroakã tɨ'osére dɨporópɨ Joel wamêtigɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ ohâ mɨ'takɨ niîwĩ. A'tîro niî ohâkɨ niîwĩ:<pb/> 


text:
“A'ti nukúkã pe'tiátoho dɨporo Espírito Santore niî pe'tirãre o'ôo'gɨti”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. “Espírito Santore o'ôo'ka be'ro mɨsâ põ'ra ɨmɨá, numiâ masaré werêrãsama yee kitíre. Bɨkɨrã́, ma'mâ pihare naâ kãrirópɨ ĩ'yogɨ́sa' be'ropɨ́ wa'aátehere. Yɨ'ɨ̂ dutiró weerã́re Espírito Santore o'ôo'gɨsa'. Naá kẽ'ra yeekãhásere masaré werêrãsama.<pb/> 


text:
A'tí di'tare, ɨ'mɨ̂sepɨre mehêkã bahusé ĩ'yogɨ́sa'. Tohô wa'âro diî, pekâ me'e, o'mé bahuárosa'.<pb/> 


text:
Ɨmɨ̂koho kẽ'ra na'î tĩ'a wa'ârosa'. Tohô wa'akã́, muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ bahutígɨsami. Muhîpũ yamîkɨ̃hɨ kẽ'ra diî weeró noho sõ'agɨ́ wa'âgɨsami. Masaré yɨ'rɨó'kɨ kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátoho dɨporo tohô wa'ârosa'. Kɨ̃ɨ̂ a'tîgɨ, wio pesáse me'ra asisté dihatigɨsami. Mehô niirí nɨmɨ meheta niîrosa'.<pb/> 


text:
No'ó yɨ'ɨ̂re ‘Yã'âro weé'kere akobohóya’ niikã́, naâre akobohógɨsa'. Naâre pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨógɨti”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ, niî ohâkɨ niîwĩ Joel, niî werêkɨ niîwĩ Pedro Jerusalẽ́kãharã masaré. 


text:
Apêye naâre Pedro a'tîro werê nemokɨ niîwĩ: —Mɨsâ ãyuró tɨ'oyá yɨ'ɨ̂ uúkũsere. Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, Jesu Nazarékɨ̃hɨre o'ôo'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra kɨ̃ɨ̂ tutuasére ĩ'yókɨ niîwĩ marîre. A'teré marî tiropɨre weé ĩ'yowĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ tohô weé'kere ĩ'yâ tĩharã, marî masî' Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'kɨta niîkɨ niîwĩ niisére. Dɨporópɨ marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ “Yɨ'ɨ̂ makɨre masá yã'arã́ wẽherã́sama”, niî masî tohakɨ niîwĩ. Tohô wa'aátehere masîgɨ, “Tohôta wa'ârosa'”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re, marî pakɨ o'ôo'kɨ niîmikã, mɨsâ yã'arã́re kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhe dutíwɨ. 


text:
Marî pakɨ tohô wa'âka be'ro Jesu Cristore kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrî dohatikɨ niîwĩ. Masá wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Dɨporópɨ wiôgɨ Davi a'tîro ohâ mɨ'takɨ niîwĩ Jesu kɨ̃ɨ̂ uúkũatehere:<pb/>Pakɨ́, mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ nu'kukã'. Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ wiôgɨ, yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ uí wee'.<pb/> 


text:
Yɨ'ɨ̂ ehêri põ'rapɨre pũûro e'katíse me'ra uúkũ'. Yɨ'ɨ̂re wẽrî'kãrã niirópɨ kõ'âsome. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ makɨ yã'asé moogɨ́ ɨpɨ́ neê boâsome. Yɨ'ɨ̂ wẽrîka be'ro opâturi masagɨ́sa' taha. Teeré yɨ'ɨ̂ masî'. Tohô weégɨ neê uisé moogɨ́sa'. Pũûro e'katí' mɨ'ɨ̂re ĩ'yâgɨ, niî ohâkɨ niîwĩ Davi. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, mɨsâre werê sĩ'risa' marî yẽkɨ Davi yeére. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrikã́, kɨ̃ɨ̂re yaákãrã niîwã. Kɨ̃ɨ yaá masâ pee a'ti makáta niî'. Marî masî', kɨ̃ɨ̂ basi pe'e kɨ̃ɨ yeékãhasere ohâtipĩ. Ãpipɨ́re ohâgɨ weepĩ́. 


text:
Davi katîgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ niîkɨ niîwĩ. Marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re a'tîro niî werêkɨ niîwĩ: “Mɨ'ɨ̂ parami niî turiagɨpɨ mɨ'ɨ̂ dutî'karo weeró nohota a'tí di'tare dutigɨ́ niîgɨsami”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî'kere Davi werê mɨ'takɨ niîwĩ Jesu kɨ̃ɨ̂ masaátehere. “Kɨ̃ɨ̂ wẽrîgɨsami. Wẽrî, maatá masagɨ́sami. Ãpêrã wẽrî'kãrã weeró noho wẽrî dohasome. Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ boâsome”, niî ohâkɨ niîwĩ Davi. Davi a'tîro ohâ'kɨ niîmigɨ, wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ boâ wa'aápã. A'teré tohô niîgɨ, Jesuré wa'aátehe pe'ere ohâ yuugɨ weepĩ́. Jesuré kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Marî ĩ'yâ'kãrã niî tĩharã masî' kɨ̃ɨ̂ masó'kere. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ kɨ̃ɨ̂re ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂ tiro wiôgɨ duhirí kumuropɨ mii mɨhákɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ too dɨpóropɨ niî'karo nohota Kɨ̃ɨ̂ makɨré marîre Espírito Santore o'ôo' dutikɨ niîwĩ. Tohô weérã Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra mɨsa yeé uúkũsere ɨ̃sâ uúkũapɨ. 


text:
Davi pe'e kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ me'ra ɨ'mɨ̂sepɨre masa mɨhátipĩ. Tohô weégɨ Jesu pe'ere wa'aátehere uúkũgɨ weepĩ́. Apêyere Jesu Cristore wa'aátehere Davi a'tîro ohâ nemokɨ niîwĩ taha:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ kɨ̃ɨ̂ makɨré, yɨ'ɨ̂ wiôgɨre a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ tiro wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhîgɨsa'. Mɨ'ɨ̂ toó duhikã́, mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ tu'timi'kãrãre ẽho peókã weegɨ́ti.” Tohô niîkɨ niîwĩ yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨoákɨhɨre Õ'âkɨ̃hɨ, niî ohâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ a'tîro ohâgɨ, Jesuré uúkũgɨ weepĩ́. 


text:
<pb/>Tohô weérã mɨsâ Judeu masa niî pe'tirã masîya. Jesuré, mɨsâ kurúsapɨ paâ bi'pe'kɨreta Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ sõróopĩ. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ besé no'o'kɨta niîkã'miwĩ, niî werêkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, “Ɨ̃sâ bu'îri kɨósa'”, niî wãkûkãrã niîwã. Tohô weérã Pedrore, ãpêrã Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrãre “Ɨ̃sâ de'ró weerã́sari?” niî sẽrí yã'akãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́, Pedro naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Bɨhâ weti dɨka yuúya mɨsâ yã'âro weeséti'kere. Jesu Cristore ẽho peó, wamê yee no'oya. Mɨsâ tohô weéka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ akobohógɨsami yã'âro weeséti'kere. Tohô niikã́ Espírito Santore o'ôo'gɨsami. Mɨsâ me'ra niî nu'kukɨ̃'sami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨ niî'karo nohota mɨsâre, mɨsâ põ'ra niî turiarãre, apêrokãharãpɨre Espírito Santore o'ôo'gɨsami. No'ó niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ beserã́re o'ôo'gɨsami, niî werêkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ a'té di'akɨ̃ werêtikɨ niîwĩ. Naâre ãyuró bosá, werê kasa nemokɨ niîwĩ: —A'tí di'takãharã Jesuré wẽhé'kãrã yã'arã́ niîma. Naâ yã'âro weé'ke wapa Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami. Naâ weeró noho niîtikã'ya. Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre akobohóse sẽriyá. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêtigɨsami, niî werêkɨ niîwĩ Pedro. Jesuré ẽho peórã naâ weeséti'ke niî' 


text:
<pb/>Pedro tohô niî werekã́ tɨ'órã, pãharã́ Jesu Cristore ẽho peókãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã ĩ'yârã, be'ró Pedro kẽ'ra naâre wamê yeekãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ tohô niî werêka nɨmɨta i'tiáti mil wa'tero masá ẽho peókãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ãpêrã too dɨpóro Jesuré ẽho peó'kãrã me'ra na'îro nerêkãrã niîwã. Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã naâ weresére ãyuró tɨ'ó tɨ'sakãrã niîwã. Naâ basi sɨ'orí ba'â, Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí nu'kukã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã kɨ̃ɨ̂ weé'karo nohota masá do'âtirãre yɨ'rɨó, apêye pehé weé ĩ'yokãrã niîwã. Naâ tohô weesére ĩ'yârã, masá niî pe'tirã ĩ'yâ mariakãrã niîwã. 


text:
Jesuré ẽho peórã a'mêri ãyuró wee tamúkãrã niîwã. Pehé kɨorã́ naa yeé apêye nohore duâ, tee wapáre ãpêrã moorã́re dɨka waákãrã niîwã. Tohô weérã niî pe'tirã ni'kâro noho kɨo bɨrókãrã niîwã. 


text:
Ɨmɨ̂kohori nɨkɨ niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã wa'âkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ. Naa yeé wi'seripɨre e'katíse me'ra a'mêri sɨ'orí ba'âkãrã niîwã. 


text:
Tohô Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peo nu'kukã'kãrã niîwã. Ãpêrã kẽ'ra naâre ãyuró wãkûkãrã niîwã. Ɨmɨ̂kohori nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peótimi'kãrãre ẽho peókã weékɨ niîwĩ. Tohô weérã siâpe me'ra Jesuré pãharã́ ẽho peó nemokãrã niîwã.<pb/>


text:
Ni'kâ nɨmɨ daharí tero be'ro três niikã́ Pedro, João Õ'âkɨ̃hɨ wi'i pahirí wi'ipɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã wa'âkãrã niîwã. Tií wi'ipɨre ɨmɨ̂kohori nɨkɨ tií horata Õ'âkɨ̃hɨre masá sẽrí nu'kukã'kãrã niîwã. 


text:
Toopɨ́ naâ wa'asétiri nɨkɨ ni'kɨ́ masɨ́ wi'magɨ́pɨta dohôri wi'i sihâ masitigɨ bahuá'kɨ duhî mɨhakɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ wi'i sopé pɨ'to neê sãháaro masá kɨ̃ɨ̂re miáa dɨpo mɨhákãrã niîwã. Tii sopé wamêtikaro niîwɨ Ãyurí Sope. Niî pe'tirã sãharã́ nɨkɨre niyéru sẽri duhíkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, kɨ̃ɨ̂ naâre pũûro ĩ'yâkɨ niîwĩ. “Yɨ'ɨ̂re niyéru, apêye noho o'ôrãtirã weesamá”, niî wãkûkɨ niîmiwĩ. 


text:
<pb/>Pedro kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ niyéru moó'. Moomígɨta, mɨ'ɨ̂re apêye noho ãyusére wee tamúgɨti. Jesu Cristo Nazarékɨ̃hɨ tutuaró me'ra mɨ'ɨ̂re sihakã́ weegɨ́ti. 


text:
Tohô niîgɨta, kɨ̃ɨ̂ duhigɨ́re diakɨ̃hɨ́kãha amukãre yẽ'ê, wehê wã'ko nɨ'kokɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wehê wã'kokãta, maatá kɨ̃ɨ̂ dɨ'pôkãri ãyuá wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ sihâ masitigɨ niî'kɨ wã'kâ nɨ'kagɨta, bu'pu mahá, sihâ nɨ'kakɨ niîwĩ. Tohô bu'pu mahá sihâgɨta, Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ naâ me'ra sãháakɨ niîwĩ. Tií wi'ipɨ sãha ehágɨ, Õ'âkɨ̃hɨre niîkɨ niîwĩ. —Ãyú', Õ'âkɨ̃hɨ. Mɨ'ɨ̂ ni'kâroakã yɨ'ɨ̂re sihakã́ weé', niîkɨ niîwĩ. 


text:
Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niirã́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ masikã'kãrã niîwã. —Sĩ'í sõ'ó bu'pu maá kusiagɨ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niigɨ́ Ãyurí Sopepɨ niyéru sẽri duhí'kɨta niîmi baa, niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ masi, be'ró ĩ'yâ maria wa'âkãrã niîwã. Salomão wamêtiri tũkupɨ Pedro masaré werê'ke niî' 


text:
<pb/>Sihâ masitigɨ niî'kɨ Pedro, Joãore neê du'ú sĩ'ritikɨ niîwĩ. Masá kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ maria, Pedro kẽ'ra tiropɨ oma sãhákãrã niîwã. Toó naâ nereró sopé ti'âya marirí tũku niîkaro niîwɨ. Tii tũkú wamêtikaro niîwɨ Salomão tũku. 


text:
<pb/>Pedro masá kɨ̃ɨ̂ tiro oma sãhákã ĩ'yâgɨ, naâre a'tîro niîkɨ niîwĩ: —De'ró weérã mɨsâ toô kã'ro ĩ'yâ mariati? De'ró weérã mɨsâ ɨ̃sâre pũûro ĩ'yâti? Mɨsâ ɨ̃sâre “Naâ ãyurã́ niî tĩharã, naâ tutuaró me'ra sihakã́ weemá”, niîti? 


text:
Ɨ̃sâ tutuaró meheta niiápɨ. Jesu kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂ sihâ masitigɨ niî'kɨ sihâmi. Marî yẽkɨ sɨmɨá Abraão, Isaque, Jacó, ãpêrã marî yẽkɨ sɨmɨá naâ wiôgɨ niî'kɨ niîmi Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́. Kɨ̃ɨ́ta taha “Yɨ'ɨ̂ makɨ ãyú yɨ'rɨagɨ niîmi” niî, tutuasére ĩ'yoámi. Kɨ̃ɨ̂ makɨtá ã'rí sihâ masitigɨ niî'kɨre sihakã́ weeámi. Kɨ̃ɨ̂reta mɨsâ wiôrãre o'ôwɨ. Pilato ĩ'yóro mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ɨatíwɨ. Kɨ̃ɨ̂ “Kɨ̃ɨ̂re du'ugɨ́ti” niîmikã, mɨsâ “Du'utíkã'ya”, niîwɨ. 


text:
Jesu ãyugɨ́ yã'asé moogɨ́ niîmiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ niîmikã, mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ɨatíwɨ. Jesuré du'u wĩró dutitiwɨ. Masɨ́ yã'agɨ́ masaré wẽhegɨ́ pe'ere du'u dutíwɨ Pilatore. 


text:
Jesu katisé o'ogɨ́ pe'ere wẽhe dutíwɨ. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ pũríkã kɨ̃ɨ̂ makɨré wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé'kere ɨ̃sâ ĩ'yâwɨ. 


text:
Jesutá kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra ã'rí sihâ masitigɨre sihakã́ weeámi. Mɨsâ ĩ'yâ masigɨta niîmi kɨ̃ɨ̂ sihâ masitigɨ niî'kɨ. Ɨ̃sâ Jesu Cristore ẽho peórã niî yuukã, kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨoámi mɨsâ ĩ'yóro. Ɨ̃sâ meheta kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨoápɨ. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨta niîmi, niî tɨ'o masíti tĩharã, Jesuré wẽhe dutíwɨ. Mɨsâ wiôrã kẽ'ra meharóta weewã́. 


text:
Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé kiti werê mɨ'tarã niî pe'tirãre a'tîro werê dutikɨ niîwĩ: “Cristo yɨ'ɨ̂ besé'kɨ pi'etígɨsami, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ”, niî werê turiakãrã niîwã. Mɨsâ Jesuré wẽhekã́, naâ tohô ohâ'karo nohota wa'âwɨ. 


text:
Mɨsâ yã'âro weeséti'kere bɨhâ wetiya. Bɨhâ weti dɨka yuúya. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho weeyá. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ yã'âro weé'kere akobohógɨsami. Akobohó, mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́sami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ besé'kɨre o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, a'ti nukúkãpɨre opâturi a'tîgɨsami taha. Kɨ̃ɨ̂ a'tiákɨhɨ Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîmi. 


text:
Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã a'tîro niî werêkãrã niîwã: “Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ ɨ'mɨ̂sepɨ tohá ni'igɨsami yuhûpɨ. Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkãre dɨka yuúgɨsami kɨ̃ɨ̂ neê waropɨ weé'karo nohota. Kɨ̃ɨ̂ tohô weeátoho dɨporo a'ti nukúkãpɨre kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore o'ôo'gɨsami.” 


text:
Dɨporópɨ Moisé Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ marî yẽkɨ sɨmɨáre a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Be'ropɨ́ marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨ́ kɨ̃ɨ yeé kiti wereákɨhɨre o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re o'ôo'karo weeró nohota kɨ̃ɨ̂re o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra marî akawerégɨ niîgɨsami. Mɨsâ niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ weresére tɨ'órã, ãyuró teeré ẽho peóya. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ dutisére weé sĩ'ritirã noho wẽrîrãsama. Õ'âkɨ̃hɨ naâre kõ'âgɨsami. Ãpêrã Judeu masa me'ra neê niî nemosome maha”, niîkɨ niîwĩ Moisé. 


text:
Niî pe'tirã dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã ni'kâroakã wa'asére ohâ mɨ'takãrã niîwã. “Be'ropɨ́ tohô wa'ârosa'”, niî ohâkãrã niîwã. Neê waro Samuel wamêtigɨ teeré ohâ mɨ'takɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ be'rokãharã kẽ'ra meharóta ohâ bɨrokãrã niîwã. 


text:
<pb/>Too dɨpóropɨ marî yẽkɨ Abraãore Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Mɨ'ɨ̂ parami niî turiagɨ me'ra niî pe'tirã a'tí di'takãharãre ãyuró weegɨ́ti.” Abraãore Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî'kere ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã marî yẽkɨ sɨmɨáre werê turiakãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ di'akɨ̃ mehereta niîgɨ weepĩ́. Marî naâ paramérã niî turiarã kẽ'rare tohôta niîgɨ weepĩ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niî'kɨta marîre ãyuró weégɨ, marî Judeu masare kɨ̃ɨ̂ makɨ́ wẽrî'kɨpɨre masó, o'ôo' mɨ'takɨ niîwĩ. Marî yã'âro weesére kõ'â, du'u dutígɨ tohô weékɨ niîwĩ, niîkɨ niîwĩ Pedro.<pb/>


text:
Pedro kẽ'ra naâ masaré uúkũri kura sacerdotea, ãpí Õ'âkɨ̃hɨ wi'i ko'terã́ surára wiôgɨ, ãpêrã saduceu masa naâ tiropɨ wa'âkãrã niîwã. 


text:
Wa'â, Pedro, João me'ra naâ masaré bu'esé bu'iri pũûro uâkãrã niîwã. Pedro pe'e a'tîro niî bu'êkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesuré wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Tohô weérã marî masî'. Marí kẽ'ra wẽrîka be'ro tohôta masarã́sa', niî werêkɨ niîwĩ Pedro. Saduceu masa neê ẽho peótikãrã niîwã masá wẽrîka be'ro masasére. Tohô weérã Pedro masaré tohô niikã́ tɨ'órã, pũûro uâkãrã niîwã. 


text:
Uâ, Pedro, Joãore yẽ'ê, bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo dutikãrã niîwã. Naâre yẽ'erí kura, yamîka'pɨ niîkaro niîwɨ. Tohô weérã tii ɨmɨ́kohoreta sacerdotea wiôrãpɨre werê sãa masitikãrã niîwã. Teé bu'iri Pedro kẽ'ra tii yamíre bu'îri da'rerí wi'ipɨta duhîkã'kãrã niîwã. 


text:
Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ naâ bu'esére tɨ'ó'kãrã pãharã́ Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Too dɨpóropɨ Jesuré ẽho peó mɨ'ta'kãrã me'ra niîrã, ɨmɨá se'sarore ba'pâ keokã, ni'kâmukãsetiri mil niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ape nɨmɨ́ Judeu masa wiôrã, ãpêrã bɨkɨrã́, tohô niikã́ Moisé ohâ'kere bu'erã́ Jerusalẽ́pɨre nerêkãrã niîwã. 


text:
Naâ me'ra ãpêrã kẽ'ra Aná sacerdotea wiôgɨ, ãpí Caifá, ãpí João, ãpí Alexandre, ãpêrã sacerdotea wiôgɨ akawerérã nerêkãrã niîwã. 


text:
Nerê toha, Pedro kẽ'rare naâ tiropɨ pihî wã'ka dutikãrã niîwã. Naâ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kãrã naâ tiro etakã́ ĩ'yârã, “Noá dutiró me'ra mɨsâ ã'rí sihâ masiti'kɨre sihakã́ weeáti?” niî sẽrí yã'akãrã niîwã. 


text:
Naâ sẽrí yã'akã, Pedro Espírito Santo tutuaró me'ra, kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Mɨsâ Judeu masa wiôrã, tohô niikã́ bɨkɨrã́, de'ró weérã werê sãati ɨ̃sâre? Mɨsâ “De'ró weé kɨ̃ɨ̂re sihakã́ weeáti?” niî sẽrí yã'ati? 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre niî pe'tirãre teeré werêgɨti. Jesu Cristo Nazarékɨ̃hɨ tutuaró me'ra ã'rí sihâ masitimi'kɨ sihâmi. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂ Jesuré kurúsapɨ paâ bi'pewɨ. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ pũríkã kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra ã'rí sihâ masitigɨ niî'kɨ sihâmi. 


text:
Dɨporópɨ Jesuré Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâ'kɨ a'tîro niî ohâ mɨ'takɨ niîwĩ: “Masá ɨ̃tâ pĩhiri me'ra wi'í yeerí masa ni'kâ pĩhi naâ ɨatíka pĩhire kõ'ârãsama. Naâ kõ'âka pĩhi me'ra ãpêrã pe'e ãyuró tutuarí wi'i weerã́sama.” A'tîro niî sĩ'riro weé' teé ohâ'ke. Mɨsâ Jesu Cristore ɨatíwɨ. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ɨatímikã, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ kɨ̃ɨ̂ wẽrî masáka be'ro wiôgɨ sõróokɨ niîwĩ. 


text:
A'ti nukúkãpɨre Jesu Cristo di'akɨ̃ niîmi marîre yɨ'rɨógɨ. Ãpêrãpɨa marîre neê yɨ'rɨó masitisama, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, wiôrã tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. Naâ basi a'mêri uúkũkãrã niîwã: —Ã'rá mehô niirã́ niîma. Bu'ê'kãrã meheta niîma. Naâ bu'êti'kãrã niîmirã, ãyuró masisé, wãkû tutuase me'ra uúkũma. Naâ tohô weekã́, marî naâre ĩ'yâ masi'. Ã'rá Jesu me'ra niî'kãrã niîma, niîkãrã niîwã. 


text:
Be'ró Pedro kẽ'rare wiôrã nererí tũkupɨ niî'kãrãre apêropɨ wiháa dutikãrã niîwã yuhûpɨ. Naâ wiháaka be'ro naâ se'saro a'mêri uúkũkãrã niîwã: —De'ró weerã́sari marî ã'raré? Niî pe'tirã Jerusalẽ́kãharã naâ sihâ masiti'kɨre yɨ'rɨókã tɨ'ó pe'tikã'sama. Tohô weérã “Yɨ'rɨótiama, tohô niî ma'akãrã weemá”, marî naâre niî masitisa'. 


text:
Masá apêrokãharãpɨ tohô wa'â'kere tɨ'o nemókã ɨatísa'. Tohô weérã a'tîro niîrã naâre: “Jesu yeé kitire neê uúkũ nemotikã'ya maha” niîrã, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Uúkũ toha nɨ'ko, Pedro, Joãore pihî sõrokãrã niîwã taha. Naâ, naâ tiropɨ etakã́, “Ãpêrãpɨre Jesu yeé kitire mɨsâ neê werê nemotikã'ya”, niî dutîkãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Pedro, João yɨ'tíkãrã niîwã: —Ɨ̃sâ mɨsâ dutiró weérã, Õ'âkɨ̃hɨ dutiró pe'ere weetí boosa'. Noá dutiró weekã́ ɨasarí Õ'âkɨ̃hɨ? Mɨsâ a'teré wãkûya. Ɨ̃sâ ĩ'yâ'kere, ɨ̃sâ tɨ'ó'kere werê du'u masitisa', niî yɨ'tíkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, wiôrã pe'e uî dutirã, niî nemokãrã niîwã: —Werêtikã'ya. Mɨsâ Jesu yeé kitire werê nemokã, mɨsâre bu'îri da'rêrãti, niîkãrã niîwã. Masá pe'e “Õ'âkɨ̃hɨ ãyú yɨrɨami. Sihâ masiti'kɨre sihakã́ weeámi” niî e'katíkãrã niîwã. Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, wiôrã Pedro, Joãore bu'îri da'rê masitikãrã niîwã. Tohô weérã naâre du'u wĩrókã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ yɨ'rɨó no'o'kɨ quarenta kɨ'mari yɨ'rɨóro kɨókɨ niîwĩ. Jesuré ẽho peórã naâ Õ'âkɨ̃hɨre wee tamúse sẽrí'ke niî' 


text:
<pb/>Pedro, João toopɨ́ niî'kãrã wiháa, naâ me'rakãharã niirí wi'ipɨ wa'âkãrã niîwã. Tií wi'ipɨ etârã, sacerdotea wiôrã, bɨkɨrã́ naâre tohô niî'kere werêkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niî werekã́ tɨ'órã, niî pe'tirã tií wi'ipɨ niirã́ ni'kâro noho wãkuséti, Õ'âkɨ̃hɨre sẽríkãrã niîwã: —Õ'âkɨ̃hɨ, ɨ̃sâ wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ niî pe'tise a'ti ɨmɨ́kohokãhasere weékɨ niîwɨ. Ɨ'mɨ̂se, maâri, niî pe'tirã teepɨ́ niirã́re weékɨ niîwɨ. 


text:
Dɨporópɨ Espírito Santo wãkusé o'oró me'ra ɨ̃sâ yẽkɨ Daviré mɨ'ɨ̂ makɨ Jesuré masá yã'âro weeátehere mɨ'ɨ̂ werê mɨ'ta dutikɨ niîwɨ. Davi mɨ'ɨ̂ dutisére weegɨ́ a'tîro niîkɨ niîwĩ:<pb/>Judeu masa niîtirã Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ me'ra ɨpɨ́tɨ uârãsama. Judeu masa kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨre yã'âro weé sĩ'rirãsama. Tohô wãkûmirã, neê põo tẽósome.<pb/> 


text:
A'tí di'takãharã wiôrã nerêrãsama Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka, kɨ̃ɨ̂re yã'âro weé sĩ'rirã. Kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ kẽ'rare tohôta yã'âro weé sĩ'rirãsama. Mɨ'ɨ̂ tohô niî werê dutikɨ niîwɨ ɨ̃sâ yẽkɨ Daviré. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niî ohâ'karo nohota keoró wa'âwɨ. A'ti makápɨre mɨ'ɨ̂ makɨ Jesu, mɨ'ɨ̂ besé'kɨre wẽherã́tirã Herode, Pôncio Pilato, ãpêrã Judeu masa niîtirã, Judeu masa me'ra nerêwã. 


text:
Tohô weérã wẽhékã'wã kɨ̃ɨ̂re. Dɨporópɨ mɨ'ɨ̂ makɨre wẽheátehere masî tohakɨ niîwɨ. “Tohô wa'ârosa'”, niîkɨ niîwɨ. Mɨ'ɨ̂ masî'kere yuhûpɨta ni'kâroakã weérã weemá. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ, ɨ̃sâre sacerdotea wiôrã mɨ'ɨ̂ makɨ yee kitire werê dutitiama. “Mɨsâ werekã́, mɨsâre bu'îri da'rêrãti”, niiáma. Naâ ɨ̃sâre tohô niî'kere wãkûya. Mɨ'ɨ̂ dutiró weé sĩ'risa'. Ɨ̃sâre mɨ'ɨ̂ tutuasére o'ô nemoya. Ɨ̃sâ mɨ'ɨ̂ tutuasé o'okã́, mɨ'ɨ̂ makɨ yee kitire uúkũ tutuarãsa'. 


text:
Mɨ'ɨ̂ makɨ Jesu tutuaró me'ra ɨ̃sâre masá do'âtirãre yɨ'rɨókã, apêye kẽ'rare weé ĩ'yokã weeyá. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, masá mɨ'ɨ̂ tutuasére ĩ'yârãsama, niî sẽríkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨre. 


text:
<pb/>Naâ tohô niî sẽríka be'ro naâ niirí wi'i a'mé yã'akaro niîwɨ. Tohô wa'akã́, tií wi'ipɨ niirã́ Espírito Santore kɨó yɨ'rɨakãrã niîwã taha. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra Jesu yeé kitire uiró mariró werêkãrã niîwã. Jesuré ẽho peórã naâ kɨosére a'mêri dɨka waá'ke niî' 


text:
Jesu bese kũú'kãrã tutuaró me'ra Jesu wẽrî'kɨpɨ masá'kere werê nu'kukã'kãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ naâre pũûro wee tamúkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã Jesuré ẽho peórã ni'kâro noho wãkuséti bɨrokãrã niîwã. Naâ kɨosére “Yeé di'akɨ̃ niî'”, niîtikãrã niîwã. Tohô weérã naâ kɨosére a'mêri dɨka waákãrã niîwã. 


text:
Wi'sêri, di'tâ kɨorã́ duâkãrã niîwã ãpêrãpɨre. Naâ duâ'ke wapare yẽ'ê, apêye noho moorã́re dɨka waá dutirã Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrãre o'ôkãrã niîwã. Jesu bese kũú'kãrã teeré yẽ'ê, apêye noho moorã́re dɨka waákãrã niîwã. Tohô weérã pahasé kɨorã waro maríkãrã niîwã. Ni'kâro noho kɨo bɨrókãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ni'kɨ́ Jesuré ẽho peógɨ José wamêtigɨ niîkɨ niîwĩ. Levi yaá kurakɨ̃hɨ Chipre wamêtiri nɨkɨrokɨ̃hɨ niîkɨ niîwĩ. Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã pe'e kɨ̃ɨ̂re Barnabé pisûkãrã niîwã. Barnabé grego masa yee uúkũse me'ra “Masaré e'katíse o'ogɨ́” niîro weésa'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ di'tâ kã'roákã kɨókɨ niîwĩ. Tií di'tare ãpêrãre duâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ duâ'ke wapare niî pe'tisepɨta Jesu bese kũú'kãrãre o'ô pe'okã'kɨ niîwĩ. —Marî me'rakãharã apêye noho moorã́re dɨka waáya, niîkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Ãpêrã Jesuré ẽho peórã Anania wamêtigɨ, kɨ̃ɨ̂ nɨmó Safira Barnabé kɨ̃ɨ̂ weé'karo noho weetíkãrã niîwã. Naá kẽ'ra di'tâ duâkãrã niîwã ãpêrãpɨre. 


text:
Naâ duâ'ke wapare Jesu bese kũú'kãrãre o'ôkɨ niîwĩ. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ niyéru yẽ'ê'kere o'ô pe'otikɨ niîwĩ. Apêyere kɨ̃ɨ̂ basi nɨrôkã'kɨ niîwĩ. Naâ tohô weé'kere naâ se'saro pɨárãta kɨ̃ɨ̂ nɨmó me'ra masîkãrã niîwã. Pedrore niyérure o'ôgɨ, “Toô kã'rota wapa yeeáma”, niî sookɨ niîwĩ. 


text:
Teé niyérure yẽ'êgɨ, Pedro kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Teé di'tâ mɨ'ɨ yeé di'ta niîwɨ. Teé mɨ'ɨ̂ duâ'ke wapa mɨ'ɨ yeé niyéruta niiápã. Mɨ'ɨ̂ no'ó kõ'ro o'ô sĩ'riro o'ô booapã. Mɨ'ɨ̂ ɨ̃sâ di'akɨ̃re niî soogɨ meheta weé'. Toô kã'rota niyéru wapa yeeáma niîgɨ, Espírito Santore niî soogɨ weé'. Mɨ'ɨ̂ tohô niî sookã, wãtî mɨ'ɨ̂re sãhá yɨ'rɨapĩ mɨ'ɨ̂ wãkusépɨre, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ta, Anania bɨrɨ̂ ke'a, wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Ãpêrã tohô wa'akã́ tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ uîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro ma'mâ piha tií wi'ipɨ sãhá, kɨ̃ɨ̂re yaárã wa'ârã, su'ti kaséri me'ra omá, mii wiháakãrã niîwã. 


text:
<pb/>I'tiá hora kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro naâ niirí wi'ipɨ Safira kɨ̃ɨ̂ nɨmó niî'ko sãhatáko niîwõ taha. Koô marapɨ́ wẽrî'kere masîtiko niîwõ. 


text:
<pb/>Tií wi'ipɨ sãhatákã, Pedro koôre sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Niiróta mɨsâre toô kã'rota niyéru wapa yeeáti mɨsâ di'tâ duâ'ke wapare? niîkɨ niîwĩ. A'tîro niî yɨ'tíko niîwõ: —Toô kã'rota niyéru wapa yeeáma, koô marapɨ́ niî soo'karo nohota niîko niîwõ. 


text:
<pb/>Koô tohô niikã́, Pedro niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ Espírito Santo ĩ'yóro niî sooapɨ. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yâtisami ɨ̃sâ tohô weekã́, niî wãkûmiati? Ni'kâroakãta mɨ'ɨ̂ marapɨre yaárã ehâ'kãrã tohatárã weemá. Mɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨ'ɨ̂ marapɨ wa'â'karo nohota wẽrîgosa'. Mɨ'ɨ́ kẽ'rare yaarã́sama mɨ'ɨ̂ marapɨre yaá'karo weeró nohota, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, koó kẽ'ra bɨrɨ̂ ke'a, wẽrîa wa'âko niîwõ. Koô marapɨ́re yaárã ehâ'kãrã tohatárã, koô wẽrî'kopɨre boka ehákãrã niîwã. Naáta taha koôre miáa, yaárã wa'âkãrã niîwã koô marapɨ́re yaá'karopɨta taha. Naâ niî soo'ke bu'iri wẽrîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró Anania, Safirare tohô wa'â'kere tɨ'órã, niî pe'tirã Jesuré ẽho peórã, ãpêrã kẽ'ra ɨpɨ́tɨ uîkãrã niîwã. Pedro kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra naâ weé ĩ'yo'ke niî' 


text:
Jesuré ẽho peórã na'îro Salomão wamêtiri tũkupɨ nerê nu'kukã'kãrã niîwã. Ãpêrã Jesuré ẽho peótirã naâ me'ra ba'pâti ui niîkãrã niîwã. Naâre ba'pâti uimirã, Jesuré ẽho peórãre ãyuró wãkusétikãrã niîwã. Ãpêrã ɨmɨá, numiâ pãharã́ Jesuré ẽho peó nemokãrã niîwã. Jesu bese kũú'kãrã masá wa'teropɨre pehé ãyusé weé ĩ'yokãrã niîwã. Do'âtirãre yɨ'rɨó, pehé apêye noho wee nemókãrã niîwã. Naâ tohô weekã́ ĩ'yârã, pãharã́ do'âtirãre naâ tiro naâ nererí tũkupɨ miáakãrã niîwã. Masá tii tũkúre mu'mûa mɨhakãrã niîwã. Ãpêrãre tohô weérã ma'â tiropɨ naâ kũyasé me'ra kũûkãrã niîwã. Pedro naâ tiro yɨ'rɨágɨ, naâre yãa peókã ɨákãrã niîwã. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂ yãa peótimikã, “Kɨ̃ɨ̂ wãtî kehe kũuro me'ra yɨ'rɨrã́sa'”, niî wãkûkãrã niîwã. 


text:
Apêye makari Jerusalẽ́ sumútoho niisé makarikãharã kẽ'ra yɨ'rɨó dutirã do'âtirãre Jerusalẽ́pɨ miáakãrã niîwã. Wãtiâ sãháa no'o'kãrã kẽ'rare miáakãrã niîwã. Jesu bese kũú'kãrã niî pe'tirã masaré yɨ'rɨókãrã niîwã. Pedro kẽ'ra bu'îri da'rerí wi'ipɨ duhî'kãrã wiháa'ke niî' 


text:
<pb/>Naâ tohô weekã́ tɨ'órã, sacerdotea wiôgɨ, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã saduceu masa Jesu bese kũú'kãrãre ɨórã, pũûro uâkãrã niîwã. 


text:
Wiôrã naâre tohô weemíkã, tii yamíta Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ naâ niirí tũkupɨ bahuákɨ niîwĩ. Bahuá, naâ wiôrã bi'áka sopere pãâo, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Wiháaya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ masaré werêrã wa'âya. “Mɨsâ Jesuré ẽho peórã, kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kurãsa'”, niî werêya naâre, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro naâ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kãrã wiháa wa'âkãrã niîwã. Ape nɨmɨ́ bo'reakã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ niî'karo nohota Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ werêrã wa'âkãrã niîwã. Naâ toopɨ́ wererí kura sacerdotea wiôgɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã niî pe'tirã Judeu masa wiôrãre nerê dutikãrã niîwã. Naâ nerê pe'tika be'ro surárare “Naâre pihîrã wa'âya marî yamîka' bi'a dɨpó'kãrãre”, niî o'ôo'kãrã niîwã. Naâ wiháa'kere masîtikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, surára naâre pihîrã wa'âkãrã niîwã naâ bi'a dɨpóka wi'ipɨ. Tií wi'ipɨ sãhá, naâ niîka tũkure pãâo, ĩ'yâkãrã niîmiwã. Neê maríkãrã niîwã. Naâ marikã́ ĩ'yâ, naâre bokatí, wiôrãpɨre werêrã wa'âkãrã niîwã. 


text:
Wiôrã tiro ehâ, “Neê mariáma. Ãyuró bi'áka tũku niîmiapɨ. Tii sopé ko'terã́ kẽ'ra ãyuró ko'têmiama. Naâ tohô weemíkã, ɨ̃sâ tii sopére pãâo ĩ'yakã́, neê ni'kɨ́ mariámi”, niî werêkãrã niîwã surára wiôrãpɨre. 


text:
<pb/>Naâ tohô niî werekã́ tɨ'órã, sacerdotea wiôrã, Õ'âkɨ̃hɨ wi'i ko'terã́ surára wiôgɨ pũûro wãkû ke'tikãrã niîwã. —De'ró wa'âpari baa naâre? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ wiháa'kere wãkurí kura ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niî'kɨ sacerdotea wiôrã tiropɨ etâgɨ, naâre werêkɨ niîwĩ: —Sõ'ó niîkãrã bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kãrã Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ masaré bu'êrã weeáma, niî werêkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ werekã́ tɨ'órã, surára wiôgɨ ãpêrã surára me'ra Jesu bese kũú'kãrãre yẽ'êrã wa'âkãrã niîwã. Naâre yẽ'êrã, masá ɨ̃sâre ɨ̃tâ peeri me'ra naâre ma'írã dokerí niîrã, neê mehêkã weetíkãrã niîwã. 


text:
<pb/>—Ɨ̃sâ mɨsâre Jesu yeé kitire bu'ê dutitimiapɨ. Teeré “Bu'êrã wa'âya”, neê niîtiapɨ. Ɨ̃sâ mɨsâre tohô dutîtimikã, niî pe'tiropɨ Jerusalẽ́pɨre mɨsâ bu'esé se'sâa wa'â'. Mɨsâ masaré tohô niî bu'ekã́, Jesu naa yeé bu'irita wẽrîpĩ, niî wãkûrãsama ɨ̃sâre. Naâ tohô niî wãkukã́ ɨárã weésa', niîkɨ niîwĩ sacerdotea wiôgɨ naâre. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ta, Pedro, ãpêrã kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkãrã niîwã: —Wiôrã dutisé yɨ'rɨóro Õ'âkɨ̃hɨ yee pe'ere nemoró weeró ɨá'. Ɨ̃sâ mɨsâ dutiró weérã, Õ'âkɨ̃hɨ dutiró pe'ere weetí boosa'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî yẽkɨ sɨmɨá wiôgɨ Jesu wẽrî'kɨpɨre, mɨsâ kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhe dutí'kɨre masókɨ niîwĩ. 


text:
Masó toha, ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂ tiro wiôgɨ duhirí kumuropɨ mii mɨhákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re toopɨ́ mii mɨhágɨ, marîre yɨ'rɨó'kɨre marî wiôgɨ niiáto niî, sõróokɨ niîwĩ. Tohô weégɨ marî Judeu masare marî yã'âro weeséti'kere bɨhâ wetikã, marîre akobohógɨsami. 


text:
Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ tohô weé'kere werê kusiarã niî'. Ɨ̃sâ Espírito Santore kɨo yuúrã, kɨ̃ɨ̂ me'ra Õ'âkɨ̃hɨ tutuasére weé ĩ'yoapɨ masaré. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weerã́re Espírito Santore o'ôo'gɨsami, niî werêkãrã niîwã Pedro kẽ'ra. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, wiôrã pe'e ɨpɨ́tɨ waro uâkãrã niîwã. —Mâa. Ã'raré wẽherã́ marî, niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã wiôrãre Gamaliel werê'ke niî' 


text:
<pb/>Ni'kɨ́ fariseu masɨ Gamaliel wamêtigɨ wiôrã me'ra naâ nererópɨta niîkɨ niîwĩ. Moisé ohâ'kere masaré bu'egɨ́ niîkɨ niîwĩ. Masá kɨ̃ɨ̂re “Ãyugɨ́ niîmi”, niî wãkûkãrã niîwã. Wiôrã Jesu bese kũú'kãrãre naâ “Wẽherã́” niikã́ tɨ'ógɨ, Gamaliel wã'kâ nɨ'ka, “Ã'raré pihî wiha ni'iya yuhûpɨ”, niîkɨ niîwĩ. Ãpêrã wiôrãre naâ tɨ'otíro apêye noho werêgɨti niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ. 


text:
Naâ wiháaka be'ro toopɨ́ niirã́ wiôrãre a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Ãyuró wãkûya mɨsâ naâre weé sĩ'risere. 


text:
Tii nɨmɨ́pɨre ni'kɨ́ Teuda wamêtigɨ “Yɨ'ɨ̂ wiôgɨ niî'”, niî wãkûkɨ niîmiwĩ. Quatrocentos masá kɨ̃ɨ̂ bu'esére siru tuúkãrã niîwã. Be'ró kɨ̃ɨ̂re ãpêrã wẽhé kõ'akã'kãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re wẽhéka be'ro kɨ̃ɨ̂ me'ra niîmi'kãrã no'ó ɨaró wa'âste pe'tia wa'âkãrã niîwã. Tohô weéka be'ro kɨ̃ɨ̂ bu'êmi'ke pe'tiá wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Be'ró wiôgɨ masaré ba'pâ keori kura ãpí Juda wamêtigɨ Galiléiakɨ̃hɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re pãharã́ masá kɨ̃ɨ̂ bu'esére siru tuúkãrã niîmiwã. Be'ró kɨ̃ɨ́ kẽ'rare ãpêrã wẽhé kõ'akãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re wẽhéka be'ro kɨ̃ɨ yarã́ niîmi'kãrã wa'âste pe'tia wa'âkãrã niîwã meharóta taha. 


text:
Yɨ'ɨ̂ tohô weégɨ mɨsâre tohô wa'â'kere werê'. Sõha pũríkãre yã'âro weetíkã'ya. Naâre du'úkã'ya. Naâ bu'esé naâ wãkusé me'ra bu'ekã́, pe'tiá wa'ârosa' Teuda, Judare wa'â'karo nohota. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ dutiró me'ra naâ bu'ekã́ pũrikãre, mɨsâ neê põo tẽósome. Tohô weérã mɨsâ naâre wẽhérã, Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã wee boósa'. Tohô weérã du'uyá naâre, niî werêkɨ niîwĩ Gamaliel wiôrãre. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niisére tɨ'órã, “Aɨ. Ã'rí marîre diakɨ̃hɨ́ta uúkũmi”, niî wãkûkãrã niîwã. Be'ró Pedro kẽ'rare pihîokãrã niîwã taha. Naâ toopɨ́ sãha ehákã ĩ'yârã, wiôrã surárare tãra dutíkãrã niîwã. Tãrá toha, “Jesu yeé kitire neê opâturi werê nemotikã'ya”, niîkãrã niîwã. Niî toha, naâre du'u wĩrókã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ wiôrã tiropɨ niî'kãrã wiháa, a'mêri uúkũkãrã niîwã: —Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Jesu yeé kitire werêya” niikã́, ãyú niî'. Tohô weérã wiôrã naâ tãramíkã, marî ãyuró e'katíse me'ra niî', niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Wiôrã naâre bu'ê dutitimikã, Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ, wi'sêripɨ Jesu niî pe'tirãre yɨ'rɨógɨ niîmi niisére bu'ê nu'kukã'kãrã niîwã.<pb/>


text:
Be'ró siâpe me'ra pãharã́ waro Judeu masa Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Naâ me'ra apé di'takãharã grego yee uúkũrã niîkãrã niîwã. Tií di'takãharã waro pe'e Judéiakãharã hebreu yeere uúkũkãrã niîwã. Naâ pãharã́ Jesuré ẽho peó nemori kura naáta taha dɨ'sâ sookãrã niîwã ba'asé etisé me'ra. Tohô weérã grego yee uúkũrã hebreu yee uúkũrãre a'tîro niîkãrã niîwã: —Mɨsâ ɨmɨ̂kohori nɨkɨ ba'asé etírã, mɨsa yarã́ wapê wi'ia numia pe'ere ba'asé pakasé o'ôrã niiápɨ. Ɨ̃sa yarã́ numia pe'ere õ'ô mahakã o'ôrã niiápɨ, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ teeré dɨ'sâ sookã tɨ'órã, Jesu bese kũú'kãrã niî pe'tirã Jesuré ẽho peórãre nerê dutikãrã niîwã. Nerê tohaka be'ro naâre a'tîro niî werêkãrã niîwã: —Ɨ̃sâ ba'asé etírã, Jesu yeé kiti pe'ere werêti boosa'. Ɨ̃sâ teeré werê du'ukã, yã'â niî boosa'. 


text:
Tohô weérã ɨmɨá ba'asé etiáhãre mɨsâ wa'tero niirã́re beseyá. Sete beseyá ãyuró masirã́re, Espírito Santo dutiró weé nu'kurãre. Masá “Naáta niîma ãyurã́” niî no'orãre beseyá. Mɨsâ besé'kãrãre ba'asé etirã́ sõróo no'orosa'. 


text:
<pb/>Masá naâ tohô niikã́ tɨ'órã, “Ãyú' maha”, niî wãkûkãrã niîwã. Teeré wãkû toha, besékãrã niîwã Estevãore. Kɨ̃ɨ̂ ãyuró Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ, Espírito Santo tutuasére kɨó yɨ'rɨgɨ niîkɨ niîwĩ. Ãpêrãre meharóta kɨ̃ɨ̂ weeró noho niirã́re besékãrã niîwã. Naâ a'tîro wamêtikãrã niîwã: Filipe, Prócoro, Nicanor, Timão, Parmena, Nicolau Antioquiakɨ̃hɨ. Kɨ̃ɨ̂ Judeu masɨ niîtimigɨ, naâ weeró noho ẽho peósetigɨ niîkɨ niîwĩ. Ã'raré besékãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâre besé toha, “Ã'raré beseápɨ” niî, Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã tiropɨ miáakãrã niîwã. Naâre naâ da'raátehekãhasere sõróorã, naâ dɨpopáre yãa peó, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basákãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró niî pe'tiropɨ Jesu yeé kiti se'sâa wa'âkaro niîwɨ. Pãharã́ Jerusalẽ́kãharã kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nemokãrã niîwã. Sacerdotea kẽ'ra pãharã́ ẽho peókãrã niîwã. Estevãore werê sãa, wiôrã tiropɨ kɨ̃ɨ̂re miáa'ke niî' 


text:
<pb/>Estevãore Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró wee tamúkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra pãharã́ do'âtirãre yɨ'rɨó, pehé ãyusé weé ĩ'yo nemokɨ niîwĩ masá wa'teropɨre. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ teeré weekã́ ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂re ãpêrã Judeu masa ĩ'yâ tu'tikãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tirã ni'karérã ni'kâ wi'i Judeu masa nererí wi'i Libertado wamêtiri kurakãharã niîkãrã niîwã. Naâ ãpêrãre da'rá wã'ya ko'terã wiháa'kãrã niîkãrã niîwã. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re dɨ'sâ soo wã'korã Cirenekãharã, Alexandriakãharã, Cilícia di'takãharã, Ásia di'takãharã naâ me'ra niîkãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re naâ tohô weekã́, Espírito Santo Estevãore kɨ̃ɨ̂ uúkũkã, pehé masisé o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weérã naâ kɨ̃ɨ̂ me'ra neê uúkũ põo tẽótikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró naâ kɨ̃ɨ̂ me'ra uúkũ põo tẽóti, masá ĩ'yâtiropɨ ãpêrã masaré niyéru wapa yeé, niî soo dutikãrã niîwã: —“Estevão marî yẽkɨ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere yã'âro uúkũami. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'rare yã'âro uúkũami”, niî werêya masapɨ́re, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ wapa yeé niî soo duti'kãrã masapɨ́re wa'â, werêkãrã niîwã naâ niî'karo nohota. Teeré werekã́ tɨ'órã, masá pe'e keoró ẽho peókãrã niîwã. Tohô weérã niî pe'tirã masá, ãpêrã Judeu masa bɨkɨrã́, Moisé ohâ'kere bu'erã́ Estevão me'ra pũûro uâkãrã niîwã. Naâ uakã́ ĩ'yârã, naâre uakã́ weé'kãrã maatá kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê, sacerdotea wiôrã tiropɨ miáakãrã niîwã. 


text:
Naâ tiropɨ etârã, ãpêrã masaré meharóta niî soo dutikãrã niîwã taha. —Ã'rí Õ'âkɨ̃hɨ wi'i pahirí wi'ire yã'âro uúkũami. Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'ke kẽ'rare tohôta niiámi. 


text:
Apêye “Jesu Nazarékɨ̃hɨ tií wi'i Õ'âkɨ̃hɨ wi'ire kõ'âgɨsami”, niiámi. “Moisé marîre wee dutígɨ kũû'ke kẽ'rare dɨka yuúgɨsami”, niiámi, niî sookãrã niîwã wiôrãre. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, wiôrã Estevãore pũûro ĩ'yâkãrã niîwã. Naâ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yakã́, kɨ̃ɨ yaá diâpoa asistéa wa'âkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ weeró noho bahurí diâpoa wa'âkaro niîwɨ.<pb/>


text:
Estevãore naâ ĩ'yarí kura sacerdotea wiôgɨ sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂re werê sãase diakɨ̃hɨ́ta niîti? niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, Estevão yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Akawerérã, yɨ'ɨ̂re tɨ'oyá. Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró asistégɨ, niî pe'tise masî yɨ'rɨgɨ marî yẽkɨ Abraãore uúkũkɨ niîwĩ Mesopotâmia Caldeu masa niirópɨ. Harã wamêtiri makapɨ wa'aátoho dɨporo kɨ̃ɨ̂re uúkũkɨ niîwĩ. 


text:
A'tîro niîkɨ niîwĩ: “A'tí di'tare, mɨ'ɨ̂ akawerérãre wiháaya. Wa'âya yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re di'tâ wereátohopɨ”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ akawerérã Caldeu masa yee di'tapɨ niî'kɨ wiháa, Harãpɨ makari wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ niî, be'ró Abraão pakɨ wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ wẽrîka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re wiháa dutikɨ niîwĩ taha, a'tí di'ta Judéia marî niiróre a'tî dutigɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ a'topɨ́ etakã́, kɨ̃ɨ̂re neê kã'roákã di'ta o'ôtikɨ niîwĩ yuhûpɨ. O'ôtimigɨta, “Be'ropɨ́ mɨ'ɨ yeé, mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarã yee di'ta niîrosa'”, niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ tohô niîka terore Abraão neê ni'kɨ́ põ'ra maríkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re apêye niî nemokɨ niîwĩ taha: “Mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarã apé di'tapɨ niîrãsama yuhûpɨ. Quatrocentos kɨ'mari tií di'takãharã da'rá ko'terã niîrãsama. Naâre da'ra dutí, tãrapérãsama. 


text:
Yɨ'ɨ̂ naâre tohô weekã́, tií di'takãharãre bu'îri da'rêgɨsa'. Naâre bu'îri da'rê toha, mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarã tií di'tapɨ niî'kãrã wihá, yɨ'ɨ̂re yɨ'tí, ẽho peórãsama”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro Abraãore a'tîro wee dutíkɨ niîwĩ: “Niî pe'tirã ɨmɨaré naâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'aya. Mɨsâ tohô weérã, yɨ'ɨ̂re ĩ'yorã́sa' mɨsâ ẽho peósere”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. Tohô weégɨ Abraão kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Isaquere ni'kâ semana kɨ̃ɨ̂ bahuáka be'ro kɨ̃ɨ̂ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'akɨ niîwĩ. Isaque kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jacoré tohôta weékɨ niîwĩ. Jacó meharóta weékɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ põ'rá dozere. Õ'âkɨ̃hɨ dutî'karo nohota weékãrã niîwã, niî werêkɨ niîwĩ Estevão. 


text:
Jacó põ'ra marî yẽkɨ sɨmɨá naâ akabihí Joseré ɨórã, ãpêrã masaré da'rá ko'teakɨhɨ niiáto niîrã duâkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re duú'kãrãta taha ãpêrã Egitokãharãpɨre duâ turiakãrã niîwã. Naâ duâka be'ro kɨ̃ɨ̂ pi'etísetiri nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re wee tamú nu'kukã'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re wee tamúgɨ, pehé masisé o'ôkɨ niîwĩ. Faraó Egito di'ta wiôgɨ kɨ̃ɨ̂re tɨ'sâ yɨ'rɨakɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ dokakɨ̃hɨ wiôgɨ sõróokɨ niîwĩ. Apêyere Faraó kɨ̃ɨ yaá wi'ikãhase da'rasé wiôgɨ sõróokɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>José toopɨ́ wiôgɨ niirí kura niî pe'tiro Egitopɨre ba'asé pe'tiá wa'âkaro niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ akawerérã, marî yẽkɨ sɨmɨá niirópɨ Canaãpɨ kẽ'rare pe'tiá wa'âkaro niîwɨ. Teé pe'tíka be'ro masá teé di'tapɨ niirã́ ɨpɨ́tɨ ɨhá boâkãrã niîwã. Marî yẽkɨ sɨmɨá Abraão paramérã kẽ'rare neê ba'asé maríkaro niîwɨ. 


text:
Be'ró Jacó “Egitopɨ ba'asé duasé niiápa'ro” niikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ põ'raré “Duúrã wa'âya”, niî o'ôo'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, Egitopɨre neê wa'ârã weékãrã niîwã. Toopɨ́ etâ, ba'asé duú, naa yaá wi'ipɨ mahâmi tohati a'tîtikãrã niîwã. Be'ró teé ba'asé naâ duú'kere ba'â pe'o, opâturi duúrã wa'âkãrã niîwã meharópɨta taha. Tiîtare maha naâ etakã́, José “Yɨ'ɨ̂ mɨsâ akabihí mɨsâ duâ'kɨ niî'”, niî werêkɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ ma'mi sɨmɨáre. Be'ró Faraó kẽ'ra “Ã'rá José ma'mi sɨmɨá niiáma” niikã́ tɨ'ókɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró José kɨ̃ɨ̂ ma'mi sɨmɨá me'ra kití o'ôo'kɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ pakɨpɨ́re. “Marî pakɨ, niî pe'tirã marî akawerérã a'topɨ́ makâri a'tiáto”, niî o'ôo'kɨ niîwĩ naâre. Kɨ̃ɨ̂ akawerérã pe'e setenta e cinco niîkãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ɨó'kere tɨ'ógɨ, Jacó kɨ̃ɨ̂ põ'rá me'ra José tirópɨ wa'ârã Egitopɨre bu'áakãrã niîwã. Toopɨ́ niîgɨta, naâ pakɨ́ Jacó wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ põ'rá marî yẽkɨ sɨmɨá kɨ̃ɨ̂ weeró nohota wẽrî pe'ti diha wa'âkãrã niîwã. 


text:
Be'ropɨ́ naâ õ'ârire yaárã wa'ârã Siquẽ́ wamêtiri makapɨ miáakãrã niîwã. Abraão kɨ̃ɨ̂ Hamor põ'rare ɨ̃tâ tuti duúka tutipɨ kɨ̃ɨ̂ mihire yaá'karopɨta naâre sĩô sõro kũukãrã niîwã. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨ Abraãore niîkɨ niîwĩ: “Mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarãpɨ apé di'tapɨ niî'kãrã a'tí di'ta Canaãpɨ tohátirãsama taha.” Kɨ̃ɨ̂ tohô niî'ke ehaátoho dɨporoakã Egitopɨ niîrã, marî yẽkɨ sɨmɨá paramérã pãharã́ masâ puti nemokãrã niîwã. 


text:
Egitopɨre naâ niikã́, José wẽrîka be'ropɨ Egitopɨre ãpí wiôgɨ sãháakɨ niîwĩ taha. Kɨ̃ɨ̂ Joseré neê masîtikɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ marî yẽkɨ sɨmɨá pãharã́ naâ masâ putikã ĩ'yâ, naâre yã'â butia'ro weepékɨ niîwĩ. Naâ põ'rá neê bahuá'kãrã ɨmɨaré wẽriáto niîgɨ apêropɨ kõ'â duti mɨhakɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ naâre tohô dutirí kura Moisé bahuákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ãyú butia'gɨakã niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ sɨmɨá i'tiárã muhipũ naa yaá wi'ipɨre kɨ̃ɨ̂re masókãrã niîwã. 


text:
Be'ró naâ kɨ̃ɨ̂re wẽherí niîrã, diâpɨ po'ôkãrã niîwã. Naâ po'ôka be'ro Faraó mako kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ bokako niîwõ. Ĩ'yâ boka, mii maháko niîwõ koo yaá wi'ipɨ. Toopɨ́ koô makɨré weeró noho kɨ̃ɨ̂re masóko niîwõ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tií wi'ipɨ bɨkɨâ, niî pe'tise Egitokãharã naâ bu'esére bu'êkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ masisé me'ra uúkũ, niî pe'tisere ãyuró weékɨ niîwĩ. 


text:
Toopɨ́ ehâgɨ, ni'kɨ́ Egitokɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ akawerégɨre paakã́ ĩ'yâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂re a'mégɨ, Egitokɨ̃hɨre paâ wẽhekã'kɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ basi Moisé pe'e a'tîro niî wãkûkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ me'rata Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ akawerérãre naâ a'tí di'takãharã da'rá ko'terã niisére wihakã́ weegɨ́sami. Naâ a'teré masîsama”, niî wãkûkɨ niîmiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ akawerérã pe'e kɨ̃ɨ̂ weeró noho wãkûtikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ape nɨmɨ́ kɨ̃ɨ̂ naâ tiropɨ wa'âkɨ niîwĩ taha. Toopɨ́ ehâgɨ, ãpêrã pɨárã kɨ̃ɨ̂ akawerérã a'me kẽékã ĩ'yâkɨ niîwĩ. Naâre boságɨ “Akawerérã, toô kã'rota a'me kẽé du'uya. De'ró weérã toô kã'ro a'me kẽéti ni'kɨ́ akawerérã niîmirã?” niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, ãpiré ɨpɨ́tɨ paâ'kɨ pe'e Moisére tuu kehé nɨ'kokɨ niîwĩ. “Noá mɨ'ɨ̂re ɨ̃sâ wiôgɨ ‘Naâre beségɨ wa'âya’, niî o'ôo'ati? 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Moisé, ã'rá yɨ'ɨ̂re teeré masî pe'ti tohasama niîgɨ, uî wã'ka wa'âkɨ niîwĩ. Be'ró apé di'tapɨ Midiã́ wamêtiropɨ du'tí wã'kakɨ niîwĩ. Toopɨ́ amûkã dɨ'té, niîkã'kɨ niîwĩ. Pɨárã ɨmɨá põ'ratíkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Midiã́ di'tapɨre quarenta kɨ'mari niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tiikése kɨ'mari niîka be'ro ni'kâ nɨmɨ yukɨ́ mariró ɨ̃rɨgɨ́ Sinai wamêtikɨhɨ tiropɨ ĩ'yâ wã'kakɨ niîwĩ. Toopɨ́ wa'akã́, ni'kâ siti yukɨ̂ siti ɨ̃hɨkã́ ĩ'yâkɨ niîwĩ. Tií pekâ me'e ɨ̃hɨrí põ'ra dekopɨ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ weeró noho bahugɨ́ bahuákɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tii sití ɨ̃hɨkã́ ĩ'yâgɨ, ĩ'yâ maria wa'âkɨ niîwĩ. “De'ró weéro tohô wa'âmitito?” niî, pɨ'toákã kure ĩ'yâgɨ wa'âkɨ niîwĩ. Pɨ'toákã ehakã́, Õ'âkɨ̃hɨ tií me'e wa'teropɨ niigɨ́ kɨ̃ɨ̂re uúkũkɨ niîwĩ. 


text:
“Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ yẽkɨ sɨmɨá Abraão, Isaque, Jacó naâ wiôgɨ niî'”, niîkɨ niîwĩ. Tohô uúkũkã tɨ'ógɨ, ɨpɨ́tɨ uî, nara sãákɨ niîwĩ. Uîgɨ, ĩ'yâ du'ukã'kɨ niîwĩ tií me'ere. 


text:
<pb/>Be'ró kɨ̃ɨ̂re uúkũ nemokɨ niîwĩ taha: “Yɨ'ɨ̂ a'totá niî' mɨ'ɨ̂ tirota. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ sãyasé sapáture tuu weéya. Mɨ'ɨ̂ teeré tuu weégɨ, ĩ'yogɨ́sa' yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ ẽho peósere. 


text:
Yarã́ masá Egitopɨ niirã́re naâ ɨpɨ́tɨ pi'etíkã ĩ'yaápɨ. Naâ karíkũkã tɨ'oápɨ. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂re Egitopɨ o'ôo'gɨtigɨ weé' naâre yɨ'rɨoákɨhɨ”, niî werêkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ Moisére. 


text:
<pb/>Ã'rí Moiséreta marî yẽkɨ sɨmɨá teérã, a'tîro niîkãrã niîwã: “Noá mɨ'ɨ̂re ɨ̃sâ wiôgɨ, ‘Naâre beségɨ wa'âya’, niî o'ôo'ati?” niîkãrã niîwã. Marî yẽkɨ sɨmɨá tohô niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ pe'e Moisére naâre yɨ'rɨoákɨhɨ, naâre dutiákɨhɨ sõróokɨ niîwĩ. Pekâ me'e siti ɨ̃hɨ̂'karo bahuá'kɨta Moisére yɨ'rɨó tamukɨ niîwĩ marî yẽkɨ sɨmɨáre. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ Egitopɨ niîgɨ, pahirí maa akó sõ'arí maapɨ niîgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra pehé weé ĩ'yokɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ akawerérã Egitopɨ niî'kãrãre apêye di'tapɨ sɨ'orí mii wiháakɨ niîwĩ. Quarenta kɨ'mari yukɨ́ mariró, masá marirópɨ naâ wa'akã́, Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra weé ĩ'yo nu'kukã'kɨ niîwĩ. 


text:
Moiséta marî yẽkɨ sɨmɨáre a'tîro werêkɨ niîwĩ: “Õ'âkɨ̃hɨ be'ropɨ́ ni'kɨ́ o'ôo'gɨsami kɨ̃ɨ yeé kiti wereákɨhɨre. Yɨ'ɨ̂re o'ôo'karo weeró nohota kɨ̃ɨ̂re o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra marî akawerégɨ niîgɨsami”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Marî yẽkɨ sɨmɨá naâ yukɨ́ marirópɨ niikã́, Moisé naâ me'ra niîkɨ niîwĩ. Toopɨ́ ɨ̃rɨgɨ́ Sinai wamêtikɨhɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ bahuá, kɨ̃ɨ̂re werê'kere naâre werê turiakɨ niîwĩ. Marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ werê turia'kepɨreta kɨó'. Teé tohô niî nu'kukã'rosa'. Neê pe'tisomé. 


text:
<pb/>Moisé teeré werêmikã, marî yẽkɨ sɨmɨá neê ẽho peótikãrã niîwã. Naâ kɨ̃ɨ̂ weresére tɨ'ó sĩ'ritirã, “Mahâmi toha wa'ârãti Egitopɨ taha”, niî wãkûkãrã niîwã. 


text:
Tohô wãkûrã, Moisé opâturi kɨ̃ɨ̂ ɨ̃rɨgɨ́pɨ mɨhâaka be'ro kɨ̃ɨ̂ ma'mí Arãore a'tîro niîkãrã niîwã: “Sõ'ó niîkɨ marîre Egitopɨ niî'kãrãre miíti'kɨ waro quarenta nɨmɨri yɨ'rɨ́' kɨ̃ɨ̂ bahutíro. De'ró wa'âpari kɨ̃ɨ̂re? Marî neê masîtisa'.” Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ ma'mí Arãore niîkãrã niîwã: “Ɨ̃sâre ẽho peoátehere yeê basaya. Marî dɨporo wɨâ mɨ'tarãsama. Naâ marî wa'aátihi ma'are ĩ'yorã́sama”, niîkãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Arão naâ dutî'karo nohota ni'kɨ́ wekɨ̂ wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ ouro me'ra yeêkɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, ekarã́re wẽhé ɨ̃hâ moro peokãrã niîwã. Tohô niikã́ naâ yeê'kɨreta bosê nɨmɨ weé, e'katí peokãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ naâ ɨaró weeáto niîgɨ naâ me'ra niî'kɨ kõ'âkã'kɨ niîwĩ. Tohô weérã naâ no'ó ɨaró yõkoáre, muhîpũare ẽho peókãrã niîwã. Tohô naâ weé'kere Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã a'tîro niî ohâkãrã niîwã:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Mɨsâ yɨ'ɨ̂ pe'ere yukɨ́ marirópɨre quarenta kɨ'mari niîrã, neê ekarã́re wẽhé ɨ̃hâ moro peotiwɨ.<pb/> 


text:
Ãpí Moloque wamêtigɨ ẽho peórã su'ti kaséri wi'i me'ra yoô wã'kawɨ. Ãpí Refã́ yõkoáwɨ̃ mɨsâ yeê'kɨ kẽ'rare ẽho peórã tohôta weewɨ́. Ã'raré mɨsâ basita yeê ẽho peówɨ. Yɨ'ɨ̂ pe'ere neê ẽho peótiwɨ. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ẽho peóti'ke bu'iri ãpêrã masaré mɨsâre yẽ'ê miáa dutikã weegɨ́ti yoaró Babilônia wamêtiri maka yɨ'rɨrópɨ”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ, niî ohâkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti wererã́. 


text:
<pb/>Estevão wiôrãre werê nemokɨ niîwĩ apêye Õ'âkɨ̃hɨ wi'ikãhasere: —Marî yẽkɨ sɨmɨá naâ yukɨ́ marirópɨ niîrã, ni'kâ wi'i Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóri wi'i, kɨ̃ɨ̂ pɨámukãse dutî'kere nɨrorí wi'ire kɨókãrã niîwã. Tií wi'i wa'îkɨ̃rã kaseri me'ra naâ weéka wi'i niîkaro niîwɨ. “Tohô bahurí wi'i weeyá”, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ Moisére dutî'karo nohota keoró weékãrã niîwã. 


text:
Naâ wẽrîka be'ro ãpêrã kɨo turiá siru tuukãrã niîwã tií wi'ire taha. No'ó naâ wa'aró miáa mɨhakãrã niîwã. Be'ró Josué Moisé wẽrîka be'ro a'tí di'ta Canaãpɨ a'tîgɨ, naâre tií wi'ire sɨ'orí miítikɨ niîwĩ. Naâ a'topɨ́ a'tikã́, Õ'âkɨ̃hɨ a'tí di'takãharãre Judeu masa niîtirãre kõ'â mɨhakɨ niîwĩ. Naâ wa'â we'o'kepɨre niîkãrã niîwã. Yoakã́ tií wi'ipɨ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókãrã niîwã teê Davi kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ sãháaka be'ropɨ. 


text:
Davi apé wi'i weé sĩ'rimikɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ tɨ'sâ yɨ'rɨa no'ogɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ yẽkɨ Jacó ẽho peó'kɨ niî'. Mɨ'ɨ̂re ãyurí wi'i, pahirí wi'i wee basá sĩ'risa' mɨ'ɨ̂ niiátihi wi'ire”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨre. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé sĩ'ri'kɨ niîmigɨ, tií wi'ire weetíkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ ni'kâ wi'i, masá weéka wi'ipɨ di'akɨ̃ niî masitisami. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ dɨporókɨ̃hɨpɨ a'tîro niî ohâkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũ'kere:<pb/> 


text:
“Yɨ'ɨ̂ niî pe'tiropɨ niî'. Ɨ'mɨ̂se, a'tí di'ta yɨ'ɨ̂ weé'kere yɨ'ɨ́ta dutî'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ masá weéka wi'ipɨ di'akɨ̃ niî masitisa'.<pb/> 


text:
Yɨ'ɨ̂ basita niî pe'tise a'teré weewɨ́, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ”, niî ohâkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ. 


text:
<pb/>Be'ró Estevão naâre niîkɨ niîwĩ taha: —Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'ka yɨ'rɨa'. Kɨ̃ɨ̂re masîtirã weeró noho kɨ̃ɨ̂ weresére neê tɨ'ó sĩ'ri wee'. Mɨsâ yẽkɨ sɨmɨá weé'karo nohota Espírito Santo dutisére weé sĩ'ri wee'. 


text:
Naâ niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarãre pi'etíse o'ôkãrã niîwã. Ãpêrãre marîre yɨ'rɨógɨ a'tiátehere werê mɨ'tarãre wẽhékã'kãrã niîwã. Naâ tohô niî no'o'kɨreta kɨ̃ɨ̂ a'tikã́, mɨsâ ãpêrãre wiá, kɨ̃ɨ̂re wẽhe dutíwɨ. 


text:
Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re werê ko'terã me'ra kɨ̃ɨ̂ dutisére o'ôo'kɨ niîwĩ. Teeré o'ôo' no'o'kãrã niîmirã, mɨsâ yɨ'rɨ́ nɨ'ka yɨ'rɨa', niî tu'tîkɨ niîwĩ naâre Estevão. Estevãore ɨ̃tâ peeri me'ra doke wẽhé'ke niî' 


text:
Estevão pe'e Espírito Santore kɨó yɨ'rɨa tĩhagɨ, ɨ'mɨ̂sepɨ ĩ'yâ moro, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ãyuró asistésere ĩ'yâkɨ niîwĩ. Jesu kẽ'rare ĩ'yâkɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ diakɨ̃hɨ́ pe'e nu'kugɨ́re. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ naâre ĩ'yâgɨ, “Ĩ'yâya. Ɨ'mɨ̂se pãrikã́ ĩ'yâ'. Jesu, Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ pe'e nu'kugɨ́re ĩ'yâ'”, niîkɨ niîwĩ Estevão. 


text:
Naâ kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ karíkũ tɨ'ó sĩ'ritirã, o'mê peeri da'rá bi'akãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ pɨ'tó ni'kâro me'ra oma ehá, yẽ'ê, kɨ̃ɨ̂re miáakãrã niîwã tii maká sumútohopɨ. Kɨ̃ɨ̂re doke wẽhérãti niîrã, su'tí bu'îkãhase naâ sãyâ'kere tuu weé, Saulo wamêtigɨre ko'tê dutirã o'ôkãrã niîwã. Teeré tuu weé o'ô toha nɨ'ko, kɨ̃ɨ̂ Estevãore ɨ̃tâ peeri me'ra dokékãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô weekã́, a'tîro niî sẽríkɨ niîwĩ: —Jesu, yɨ'ɨ̂ wiôgɨ, yɨ'ɨ̂ wẽrîgɨti weé'. Yɨ'ɨ̂ ehêri põ'rare yẽ'êya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró bɨrɨ̂ ke'a, pũûro karíkũro me'ra niîkɨ niîwĩ taha: —Wiôgɨ, akobohóya ã'raré yɨ'ɨ̂re naâ tohô weesére. Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Saulo naâ Estevãore doke wẽhékã ĩ'yâgɨ, “Ãyuró weérã, tohô weeáma”, niî wãkûkɨ niîwĩ. Ãpêrã ɨmɨá Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóri masa Estevãore yaákãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re yaá, ɨpɨ́tɨ dɨhasé wã'akãrã niîwã. Estevãore naâ wẽhéka nɨmɨreta ãpêrã Jesuré ẽho peótirã Jesuré ẽho peórãre ɨpɨ́tɨ yã'âro weé nɨ'kakãrã niîwã. 


text:
Saulo neê ni'kɨ́ Jesuré ẽho peógɨ mariáto niîgɨ naa yeé wi'seripɨ wa'â, naâre yẽ'ê, bu'îri da'rerí wi'ipɨ miáa mɨhakɨ niîwĩ. Ɨmɨá, numiâ niî pe'tirãre tohô weékɨ niîwĩ. Naâ tohô weekã́ ĩ'yârã, Jesuré ẽho peórã no'ó ɨaró du'tistéa wa'âkãrã niîwã Judéia di'tapɨ, ãpêrã Samaria di'tapɨ. Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã se'saro tohákãrã niîwã Jerusalẽ́pɨre. Filipe Samariakãharãre bu'ê'ke niî' 


text:
Filipe kẽ'ra du'tí wã'ka'kɨta Samaria wamêtiri makapɨ wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ etâ, tookãhárã masaré Jesu Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîmi niisére werêkɨ niîwĩ. 


text:
Apêye kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra naâre ãyusé weé ĩ'yokɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yârã, niî pe'tirã tii makákãharã kɨ̃ɨ̂ weresére ãyuró tɨ'ó tɨ'sakãrã niîwã. 


text:
Pãharã́ masá wãtiâ sãháa no'o'kãrã wãtiâ masapɨ́re niîmi'kãrã kõ'â wĩrokã, ɨpɨ́tɨ karíkũ wihakãrã niîwã. Ãpêrã pãharã́ sihâ masitirãre, opa yuríri siharã́re yɨ'rɨókɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yârã, tii makákãharã pũûro e'katíkãrã niîwã. Simão yaî weeró noho niigɨ́ yee kití niî' 


text:
<pb/>Samariapɨre ni'kɨ́ Simão wamêtigɨ yoakã́ yaî weeró noho niigɨ́ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesére Samariakãharã ĩ'yâ maria mɨhakãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ basi pe'e “Yɨ'ɨ̂ tutuâ yɨ'rɨagɨ niî'”, niîkɨ niîmiwĩ masaré. 


text:
Niî pe'tirã tii makákãharã wiôrã, no'ó mehô niirã́ kɨ̃ɨ̂ weesére ĩ'yâ tɨ'sa yɨ'rɨakãrã niîwã. —Ã'rí Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho tutuasé kɨogɨ́ niîsami, niîkãrã niîmiwã. 


text:
Tohô weérã yaî yoakã́ siâpe me'ra pehetíri weé ĩ'yo nemokã ĩ'yâ yuurã, pãharã́ masá kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nemokãrã niîwã. 


text:
<pb/>Filipe Samariapɨre tookãhárãre a'tîro niî werêkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutiró weerã́ wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu marîre yɨ'rɨógɨ niîmi, niîkɨ niîwĩ naâre. Kɨ̃ɨ̂ werekã́ tɨ'órã, tii makákãharã Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã ĩ'yâgɨ, wamê yeekɨ niîwĩ ɨmɨá, numiâre. 


text:
Simão “Yɨ'ɨ́ kẽ'ra Jesuré ẽho peó'” niikã́ tɨ'ógɨ, Filipe kɨ̃ɨ́ kẽ'rare wamê yeekɨ niîwĩ. Be'ró Filipe no'ó wa'aró Simão siru tuúkɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂re. Filipe Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra weé ĩ'yokã ĩ'yâgɨ, Simão ĩ'yâ maria mɨhakɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Filipe Samariapɨ tohô weerí kurareta Jerusalẽ́pɨ niirã́ Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã kití tɨ'ókãrã niîwã Samariakãharã naâ Jesuré ẽho peósere. Teeré tɨ'órã, naâ me'rakãharãre Pedro, Joãore ĩ'yâ dutirã o'ôo'kãrã niîwã. 


text:
Naâ toopɨ́ etâ, Jesuré ẽho peórãre Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basákãrã niîwã. —Pakɨ́, ã'rá kẽ'rare Espírito Santore o'ôo'ya mɨ'ɨ̂ makɨre ẽho peórãre, niî sẽríkãrã niîwã. 


text:
Filipe kɨ̃ɨ̂ wamê yeeka terore Espírito Santore naâ moókãrã niîwã yuhûpɨ. Jesuré ẽho peóse me'ra di'akɨ̃ wamê yee no'okãrã niîwã. 


text:
Pedro, João Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí toharã, Jesuré ẽho peórãre naâ dɨpopápɨ yãa peókãrã niîwã. Naâre yãa peóri kurata Espírito Santo naâpɨre dihatákɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Pedro kẽ'ra naâ yãa peókã, Espírito Santo dihatákã weesére Simão ĩ'yâkɨ niîwĩ. Teeré ĩ'yâgɨ, naâ Espírito Santore dihatákã weé'kere duú sĩ'rigɨ, Pedro kẽ'rare niyéru o'ôkɨ niîmiwĩ. 


text:
<pb/>—Yɨ'ɨ̂re mɨsâ tutuasé kɨosére o'ôya. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra dɨpopápɨ no'ó yãa peórãre Espírito Santore naâ kɨokã́ weegɨ́ti weé', niîkɨ niîmiwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ tutuasé o'osére Espírito Santo ɨ̃sâ dihatákã weesére niyéru me'ra duugɨ́ti niî wãkûmiati? Nií wee'. Mɨ'ɨ̂ me'rata niyéru boâ bata'ato. Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Mɨ'ɨ̂re ĩ'yâgɨ, “Mɨ'ɨ̂ wãkusé diakɨ̃hɨ́ nií wee'”, niî ĩ'yâsami. Tohô weégɨ ɨ̃sâ weeró noho Jesu yeé kitire masaré mɨ'ɨ̂ werê masitisa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ masî'. Mɨ'ɨ̂ ɨosé bɨkɨ, yã'asé wee poó yɨ'rɨa'kɨ niî'. Teé mɨ'ɨ̂re du'utá basiótisa'. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ yã'âro wãkusére bɨhâ wetiya. Õ'âkɨ̃hɨre akobohóse sẽriyá. Apé tero weégɨ mɨ'ɨ̂ yã'âro wãkû'kere akobohógɨ akobohó boosami, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Simão naâre niîkɨ niîwĩ: —Teé mɨsâ niî'ke yɨ'ɨ̂re wa'âtikã'ato niîrã, mɨsâ yɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basáya. 


text:
<pb/>Be'ró Pedro kẽ'ra tii makákãharãre Jesu kɨ̃ɨ̂ weekã́ ĩ'yâ'kere, naâ tɨ'ó'kere werêkãrã niîwã. Naâre werê toha, Jerusalẽ́pɨ toháa wa'âkãrã niîwã. Toopɨ́ toháarã, Jesu yeé kitire pehe makári Samaria di'takãharã naâ niisé makarire werê tohaakãrã niîwã. Filipe Etiópiakɨ̃hɨre werê'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Filipere ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ bahuá, a'tîro niî werêkɨ niîwĩ: —Jerusalẽ́ niî wã'kari ma'a, Gaza wamêtiri maka bu'áari ma'apɨ wa'âya. Tií ma'a yukɨ́ marirópɨ niî wã'kasa', niîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Filipe tií ma'apɨ bu'áakɨ niîwĩ. Toopɨ́ wa'âgɨ, ni'kɨ́ Etiópia wamêtiri di'takɨ̃hɨre boka ehákɨ niîwĩ. Tií di'ta dutigó Candace wamêtigo wiôgo dokakɨ̃hɨ, niî pe'tise koo yeé niyérure ko'terí masɨ niîkɨ niîwĩ. Jerusalẽ́pɨ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ ehâ'kɨ kɨ̃ɨ yaá di'ta Etiópiapɨ dahâ tohaagɨ weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ yawɨ́ tũrupɨhɨ́ cavaloa naâ wehepɨhɨ́ me'ra wa'âkɨ niîwĩ. Dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Isaía wamêtigɨ kɨ̃ɨ̂ ohâ'kere bu'ê sãyakɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ Filipe tiwɨ tiroákãpɨ omá wã'kakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tiro ehâgɨ, Etiópiakɨ̃hɨ Isaía ohâ'kere bɨsɨró me'ra bu'ekã́ tɨ'ókɨ niîwĩ. Teeré tɨ'ógɨ, “Mɨ'ɨ̂ bu'esére tɨ'ó yẽ'eti?” niî sẽrí yã'akɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Tɨ'ó yẽ'etisa'. Yɨ'ɨ̂re neê werêtikã, de'ró weé yɨ'ɨ̂ masî boosari? Te'á yɨ'ɨ̂ me'ra wa'âya. Mɨhâ sãhagɨ a'tiá yɨ'ɨ̂re wereákɨhɨ, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, tiwɨpɨ́ kɨ̃ɨ̂ me'ra mɨhâ sãhakɨ niîwĩ. Be'ró wa'â wa'âkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Etiópiakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ bu'ê sãya'ke Õ'âkɨ̃hɨ makɨre wa'aátehe niîkaro niîwɨ Isaía kɨ̃ɨ̂ a'tîro ohâ'ke:<pb/>Masá ovelhare wẽherã́tirã, kɨ̃ɨ̂re miáasama naâ wẽhe wɨáropɨ. Ni'kɨ́ masɨ́ kẽ'rare kɨ̃ɨ̂ neê bu'îri moogɨ́ niîmikã, tohôta weerã́sama. Ovelha wi'magɨ́, yutâ weerã́tirã naâ poâri seekã́, neê utîtisami. Kɨ̃ɨ̂ masɨ́ kẽ'ra ye'sûtigɨsami kɨ̃ɨ̂re yã'âro weekã́.<pb/> 


text:
Kɨ̃ɨ̂re yã'agɨ́re weeró noho naâ yabî buhirã́sama. Ã'rí bu'îri moogɨ́ niîmi niîgɨ, neê ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re uúkũ basasome. Kɨ̃ɨ yaá di'takãharã pehé yã'asé weerã́sama kɨ̃ɨ̂re. Tee pehére werê pe'o masitisa'. Kɨ̃ɨ̂ katirí ɨmɨ̂koho pe'tiá wa'ârosa' a'tí di'tapɨre. Etiópiakɨ̃hɨ a'té ohâ'kere bu'êkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ teeré bu'ê toha nɨ'ko, Filipere sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Isaía noaré ohâgɨ weeparí? Kɨ̃ɨ̂ basi pe'e ou ãpipɨ́re ohâgɨ weeparí tohô niîgɨ? niî sẽrí yã'akɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, Filipe kɨ̃ɨ̂ bu'ê'ke nɨkɨ werêkɨ niîwĩ: —Teé ohâ'ke Jesu Cristore niî sĩ'riro weé', niîkɨ niîwĩ. Teeré werê toha, be'ró Jesu yeé kitire werê nemokɨ niîwĩ taha. 


text:
Ma'âpɨ wa'ârã, akó niirópɨ etâkãrã niîwã. Teeré ĩ'yâgɨ, Etiópiakɨ̃hɨ Filipere “Sõ'ó akó niî'. Yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ wamê yeeta basiósari?” niîkɨ niîwĩ. 


text:
“Basiókã'sa' mɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ãyuró ẽho peókã maa”, niî yɨ'tíkɨ niîwĩ Filipe. Etiópiakɨ̃hɨ yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ ẽho peó', Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Etiópiakɨ̃hɨ cavaloare tohâ nɨ'ka dutikɨ niîwĩ. Tiwɨré tũrêo kũu toha, naâ tiwɨpɨ́ sãyâ'kãrã akó niirópɨ diháakãrã niîwã. Toopɨ́ yumû wiha, Filipe kɨ̃ɨ̂re wamê yeekɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂re wamê yeeka be'ro naâ yumû nɨhari kura maatá Filipere Espírito Santo miáakɨ niîwĩ apé sia'pɨ. Etiópiakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re neê opâturi ĩ'yâ nemotikɨ niîwĩ. Be'ró pũûro e'katíse me'ra toháa wa'âkɨ niîwĩ kɨ̃ɨ yaá makapɨ. 


text:
Filipe Espírito Santo kɨ̃ɨ̂re miáaka be'ro maatá Azoto wamêtiri makapɨ bahuá nɨ'kakɨ niîwĩ. Toopɨ́ niî, be'ró niî pe'tise makaripɨ werê kusiagɨ wa'âkɨ niîwĩ Jesu yeé kitire. Teê Cesaréia wamêtiri makapɨ werê ehakɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Filipe kɨ̃ɨ̂ bu'ê sihari kurareta Saulo pe'e Jesuré ẽho peórãre “Naâre wẽhé pe'okã' sĩ'rimisa'”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ yã'âro weesére neê du'utíkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ wa'â, sacerdotea wiôgɨre “Yɨ'ɨ̂re papéra Damascopɨ wa'aátehekãhasere dutirí pũrire apo basáya. Tii pũríre Judeu masa neresé wi'serikãharã wiôrãpɨre wiagɨ́ti weé'. Jesuré ẽho peórãre ɨmɨá, numiâre no'ó yɨ'ɨ̂ boka ehárãre yẽ'ê, miítigɨti a'ti maká Jerusalẽ́pɨ bu'îri da'rerí wi'ipɨ”, niî sẽríkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ teeré sẽrikã́ tɨ'ógɨ, tii pũríre sacerdotea wiôgɨ kɨ̃ɨ̂re apo basákɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tii pũríre o'ôo'ka be'ro Saulo ãpêrã me'ra Damasco wa'arí ma'apɨ wa'â wa'âkɨ niîwĩ. Wa'â, Damascopɨ ehâgɨti weerí kura wãkûtiro ɨ'mɨ̂sepɨ bɨpô ya'baró weeró noho kɨ̃ɨ̂ tiro asisté dihati, ãyuró bo'rê yuua wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Tohô wa'akã́, kɨ̃ɨ yagɨ́ cavalo bu'ipɨ pesâmi'kɨ nukûkãpɨ bɨrɨ̂ diha wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ kũyarí kura ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re uúkũkã tɨ'ókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Saulo, de'ró weégɨ yɨ'ɨ̂re yã'âro weégɨ weetí? niî sẽrí yã'akɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Teeré tɨ'ó, Saulo pe'e “Noa niîti mɨ'ɨ̂?” niî yɨ'tíkɨ niîwĩ. —Yɨ'ɨ̂ Jesu niî'. Yɨ'ɨ̂reta yã'âro weégɨ weé'. Yɨ'ɨ̂re tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ basi pe'e yã'âro weégɨ weé'. 


text:
Wã'kâ nɨ'kaya. Wa'âya makâpɨ. Toopɨ́ mɨ'ɨ̂ ehakã́, ni'kɨ́ werêgɨsami mɨ'ɨ̂ de'ró weeátehere, niîkɨ niîwĩ Jesu. 


text:
<pb/>Saulo me'ra wa'â'kãrã kẽ'ra naâ ɨpɨ́tɨ ɨkɨá, uúkũ masitikãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'ókãrã niîwã, tɨ'órã pe'ea', mehô Jesu pe'ere ĩ'yâtikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró Saulo wã'kâ nuha, kɨ̃ɨ̂ kapêrire ĩ'yâ pãakɨ niîmiwĩ. Neê bahú no'otikɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ me'ra wa'â'kãrã Damascopɨ kɨ̃ɨ̂re tɨ̃á wã'kakãrã niîwã. 


text:
<pb/>Damascopɨre Jesuré ẽho peógɨ Anania wamêtigɨ niîkɨ niîwĩ. Saulore tohô wa'arí kurare Anania kãritímigɨ kẽ'esé weeró noho Jesu kɨ̃ɨ̂ pɨ'to a'tikã́ ĩ'yâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re “Anania”, pisûkɨ niîwĩ. —De'ró niîti, yɨ'ɨ̂ wiôgɨ? niî yɨ'tíkɨ niîwĩ Jesuré. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, Jesu kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Diakɨ̃hɨ́ wamêtiri ma'apɨ wa'âya. Tií ma'a mɨ'ɨ̂ wa'aró Juda yaá wi'i niísa'. Kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ sãhá, ni'kɨ́ Tarso wamêtiri makakɨ̃hɨ Saulo wamêtigɨre sẽrí yã'aya. Ni'kâroakã kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re sẽrígɨ weemí. Yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re mehêpɨ mɨ'ɨ̂ tií wi'ipɨ sãháasere ĩ'yó tohapɨ. Mɨ'ɨ̂ tií wi'ipɨ sãhá, kɨ̃ɨ̂ dɨpôare yãa peoápɨ, opâturi kɨ̃ɨ̂re kapêri ĩ'yâ dutigɨ taha. Kẽ'esé weeró noho ĩ'yoápɨ kɨ̃ɨ́ kẽ'rare mɨ'ɨ̂re weeró nohota, niîkɨ niîwĩ Jesu Ananiare. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, “Yɨ'ɨ̂ wiôgɨ, pãharã́ masá kiti wereáma kɨ̃ɨ̂ Jerusalẽ́pɨ niîgɨ mɨ'ɨ̂re ẽho peórãre yã'âro weé'kere. 


text:
A'ti maká kẽ'rare mɨ'ɨ̂re ẽho peórãre yẽ'êgɨ a'tîgɨta weeápɨ taha sacerdotea wiôrã naâ dutî o'ori pũri me'ra”, niîkɨ niîwĩ Anania. Tee kitíre tɨ'ó'kɨ niî tĩhagɨ, Anania neê wa'â sĩ'ritimikɨ niîmiwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Wa'âya. Yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re yee kitíre wereákɨhɨre besé tohapɨ. Kɨ̃ɨ̂ apé di'takãharãpɨre Judeu masa niîtirãre, naâ wiôrãre, Judeu masa niirã́ kẽ'rare yee kitíre werê kusiagɨsami. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ropɨta Anania Juda yaá wi'ipɨ wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ ehâ, tií wi'ipɨ sãhá, Saulore boka ehákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ dɨpôapɨre yãa peó, “Saulo, mɨ'ɨ̂re yɨ'ɨ̂ akawerégɨre weeró noho ĩ'yâ'. Jesu mɨ'ɨ̂re ma'âpɨ a'tikã́ bahuá'kɨ yɨ'ɨ̂re o'ôo'ami, opâturi mɨ'ɨ̂ kapêri ĩ'yaáto niîgɨ taha. ‘Espírito Santo tutuasére kɨoáto’ niî o'ôo'ami”, niî werêkɨ niîwĩ Saulore. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niirí kura maatá kɨ̃ɨ̂ kapêripɨ wa'î nɨtɨri weeró noho bahusé wã'yá'ke bɨrɨ̂ste dihakaro niîwɨ. Tohô wa'akã́, ãyuró ĩ'yâkɨ niîwĩ too dɨpóropɨ kɨ̃ɨ̂ ĩ'yâ'karo weeró nohota taha. Be'ró kɨ̃ɨ̂re wamê yeekãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô weéka be'ropɨta ba'â, kɨ̃ɨ̂ tutuasére kɨókɨ niîwĩ taha. Toopɨ́re pehête nɨmɨriakã Jesuré ẽho peórã me'ra Damascopɨre tohá ni'ikɨ niîwĩ yuhûpɨ. Saulo Damascokãharãre bu'ê'ke niî' 


text:
<pb/>Damascopɨ niîgɨ, maatá Judeu masa neresé wi'seripɨ Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niîmi niisére werê kusiagɨ wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, niî pe'tirã tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. A'tîro niîkãrã niîwã: —Ã'rí Jerusalẽ́pɨ niîgɨ, Jesuré ẽho peórãre yã'âro weeséti'kɨta niîmi baa. A'ti makápɨ kẽ'rare Jesuré ẽho peórãre yẽ'êgɨ a'tîgɨ weeápɨ Jerusalẽ́pɨ naâre miáa, sacerdotea wiôrãpɨre bu'îri da'rê dutiakɨhɨ, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Saulo Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîmi niisére wãkû tutuaro me'ra werêkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ teeré werêgɨ, keoró Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã ohâ'kere bu'ê ĩ'yo, werê mɨhakɨ niîwĩ. Tohô weérã Damascokãharã Judeu masa “Tohô niî ma'akɨ weemí”, niî masitikãrã niîwã. Damascokãharã Saulore wẽhé sĩ'rimi'ke niî' 


text:
<pb/>Yoâ wa'âkaro niîwɨ kɨ̃ɨ̂ Jesu yeé kitire bu'ê kusiaro. Be'ró Judeu masa Saulore wẽhé sĩ'rikãrã niîmiwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pe'e tɨ'ókã'kɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂re wẽhé sĩ'rise kitire. Naâ niî pe'tise yamiri, ɨmɨ̂kohori tii maká sumútoho ɨ̃tâ kuhiri me'ra weéka sã'riro wiharopɨ kɨ̃ɨ̂re wẽhé sĩ'rirã, ko'tê mɨhakũkãrã niîwã. 


text:
Tohô weekã́ ĩ'yârã, ni'kâ yami kɨ̃ɨ̂ Saulo bu'esére ẽho peórã kɨ̃ɨ̂re wẽhetíkã'ato niîrã, pi'î me'ra tií sã'riro yɨ'rɨro o'ô dihokãrã niîwã. Saulo Jerusalẽ́pɨ kɨ̃ɨ̂ dahâ tohaa'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Saulo Damascopɨ niî'kɨ Jerusalẽ́pɨ dahâ tohaa wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́re etâgɨ, ãpêrã Jesuré ẽho peórã me'ra ba'pâti sĩ'rikɨ niîmiwĩ. Naâ pe'e kɨ̃ɨ̂re uî niîkãrã niîwã. —Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra Jesuré ẽho peógɨta niîsami, niî ẽho peótikãrã niîwã. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂re tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Barnabé Saulore wee tamúgɨ, Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã tiropɨ pihî wã'kakɨ niîwĩ. Toopɨ́ ehâgɨ, Barnabé naâre werêkɨ niîwĩ Damasco wa'arí ma'apɨ Saulo Jesuré ĩ'yâ'kere. Kɨ̃ɨ̂re uúkũ'ke kẽ'rare werêkɨ niîwĩ. Apêye Damascopɨ Saulo Jesu yeé kitire wãkû tutuase me'ra bu'ê'kere werêkɨ niîwĩ. 


text:
Barnabé werekã́pɨta, Saulore “Jesuré ẽho peógɨta niîmi”, niî ẽho peókãrã niîwã. Tohô weégɨ naâ me'ra tohákã'kɨ niîwĩ. Be'ró Saulo Jerusalẽ́kãharãre bu'ê sihagɨ wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Uiró mariró wãkû tutuase me'ra Jesu yeé kitire werêkɨ niîwĩ. Teeré werêgɨ, ãpêrã Judeu masa niîmirã, grego yee uúkũrã me'ra ɨpɨ́tɨ a'mé tu'ti mɨhakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra a'mé tu'ti'kãrã Saulore wẽhé sĩ'rikãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô weé sĩ'rikã ĩ'yârã, ãpêrã Jesuré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂re miáakãrã niîwã Cesaréia wamêtiri makapɨ. Toopɨ́ yukɨ̂sɨ me'ra kɨ̃ɨ yaá maka Tarsopɨ o'ôo'kãrã niîwã. Jesuré ẽho peórã naâ ãyuró tɨ'ó yã'a'ke niî' 


text:
<pb/>Niî pe'tirã Jesuré ẽho peórã naâre yã'âro weé du'ukã ĩ'yârã, ãyuró ehêri põ'ratikãrã niîwã. Tohô weérã siâpe me'ra niî pe'tiro Judéia, Galiléia, Samariakãharã nemoró wãkû tutua nemokãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére ãyuró weé nu'kukã'kãrã niîwã. Espírito Santo wee tamúro me'ra pãharã́ ãpêrã Jesuré ẽho peótimi'kãrã ẽho peó nemokãrã niîwã. Pedro Enéiare yɨ'rɨó'ke niî' 


text:
<pb/>Pedro niî pe'tiropɨ Jesuré ẽho peórã niisé makaripɨre ĩ'yâ kusiagɨ, Lida wamêtiri makapɨ etâkɨ niîwĩ. 


text:
Toopɨ́ etâgɨ, ni'kɨ́ Enéia wamêtigɨre boka ehákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ oito kɨ'mari kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ sihâ masitigɨ kũyákɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Pedro kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Enéia, Jesu Cristo mɨ'ɨ̂re yɨ'rɨógɨsami. Wã'kâ nɨ'kaya. Mɨ'ɨ̂ kũyaróre tuu tõré, nɨrôya, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, maatá Enéia wã'kâ nɨ'kakɨ niîwĩ. 


text:
Niî pe'tirã Lida, Sarona wamêtise makarikãharã kɨ̃ɨ̂re tohô weekã́ ĩ'yârã, naá kẽ'ra Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Dorca koô masá'ke niî' 


text:
<pb/>Ape maká Jope wamêtiri makapɨ ni'kó numiô Jesuré ẽho peógo Tabita wamêtigo niîko niîwõ. Grego yee me'ra pe'e maa Dorca wamêtiko niîwõ. Dorca niîro, “Yamâ” niî sĩ'riro weésa'. Koô ãyuró weé nu'kukã'ko niîwõ. Pahasé kɨorãre ãyuró wee tamúko niîwõ. 


text:
Pedro kɨ̃ɨ̂ Lidapɨ niirí kura koô pe'e Jopepɨ niîgo, do'âti, wẽrîa wa'âko niîwõ. Koô wẽrîka be'ro naâ weeséti'karo nohota ãpêrã koô ɨpɨré koékãrã niîwã. Koôre koé toha nɨ'ko, ni'kâ tũku ɨ'mɨárokãha tũkupɨ peôkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jope Lida pɨ'toakã tohákaro niîwɨ. Tohô weérã Pedro Lidapɨ niikã́ tɨ'órã, ɨmɨá pɨárã Jopekãharã Jesuré ẽho peórãre pihî dutirã o'ôo'kãrã niîwã. —Keêro a'tiáto, niî werê duti o'okãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ Lidapɨ etakã́, maatá Pedro naâ me'ra Jopepɨre wa'âkɨ niîwĩ. Dorca niirí wi'ipɨre ehârã, koô wẽrî'ko pesarí tũkupɨ kɨ̃ɨ̂re pihî mɨhakãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ tii tũkúpɨ sãhatákã, wapê wi'ia numia Pedro sumútoho nerê nɨ'kakãrã niîwã. Naâ utîrãta, ĩ'yókãrã niîwã camisari, apêye su'tí koô katîgo naâre dero basá'kere. 


text:
Be'ró Pedro masá toó niirã́ niî pe'tirãre wiháa dutikɨ niîwĩ. Naâ wiháaka be'ro Pedro ehâ ke'a, Õ'âkɨ̃hɨre sẽríkɨ niîwĩ. Sẽrí toha, wẽrî'kore ĩ'yâ, koôre niîkɨ niîwĩ: —Tabita, wã'kâ nɨ'kaya. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, koô kapêrire ĩ'yâ pãako niîwõ. Pedrore ĩ'yâgota, wã'kâ nuhako niîwõ. 


text:
Koo yaá amûkãpɨ yẽ'ê, koôre wehê wã'ko nɨ'kokɨ niîwĩ. Be'ró wapê wi'ia numiare, ãpêrã Jesuré ẽho peórãre pihî mɨha, koôre wiákɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Niî pe'tirã Jopekãharã tɨ'ó se'sakãrã niîwã tohô weé'kere. Tohô weérã pãharã́ Jesuré ẽho peó nemokãrã niîwã taha. 


text:
<pb/>Pedro pehe nɨmɨ́ri tohákɨ niîwĩ Jopepɨre. Ni'kɨ́ Simão wamêtigɨ wa'îkɨ̃rã kaseri apogɨ́ yaá wi'ipɨ kãhíkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ niîkɨ niîwĩ. Romano masɨ niîmigɨ, Judeu masa weeró noho Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharã niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókãrã niîwã. Judeu masa pahasé kɨorãre niyéru o'ô mɨhakɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí nu'kukã'kɨ niîwĩ. 


text:
Ni'kâ nɨmɨ yamîka' três niikã́ kãritímigɨ kẽ'êgɨ weeró noho ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨre ĩ'yâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tiro sãhá, kɨ̃ɨ̂re pisûkɨ niîwĩ: —Cornélio, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ uisé me'ra ĩ'yâ nu'kukɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂re. —De'ró niîti? niî yɨ'tíkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂ sẽrisére tɨ'oámi. Mɨ'ɨ̂ pahasé kɨorãre niyéru o'osé kẽ'rare ĩ'yaámi. Kɨ̃ɨ̂ mɨ'ɨ̂ sẽrisére yɨ'tigɨ́sami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ãpí Simão wamêtigɨ wa'îkɨ̃rã kaseri apogɨ́ yaá wi'ipɨ kãhisamí. Tií wi'i pahirí maa sumútohopɨ niísa', niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ Cornéliore. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ wa'â wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wa'âka be'ro Cornélio kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terã pɨárãre, tohô niikã́ ni'kɨ́ surára kɨ̃ɨ̂re wee tamúgɨre pihîokɨ niîwĩ. Surára kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨta niîkɨ niîwĩ. 


text:
Niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ niî'kere naâre werêkɨ niîwĩ. Be'ró naâre o'ôo'kã'kɨ niîwĩ Jopepɨ. Pedrore Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yó'ke niî' 


text:
<pb/>Naâ wa'âka be'ro ape nɨmɨ́ daharí tero niikã́ naâ Jopepɨ ehârãtirã weerí kura Pedro pe'e kɨ̃ɨ̂ niirí wi'i bu'i dɨpo sãrípɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrígɨ mɨhâakɨ niîwĩ. Tií wi'i dɨpo sãrí opâ paa niîkaro niîwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ toopɨ́ ɨhá boâ, pũûro ba'â sĩ'rikɨ niîwĩ. Tií wi'ikãharã naâ ba'asé weerí kura kãritímigɨ kẽ'esé weeró noho apêye noho dihátikã ĩ'yâkɨ niîwĩ. 


text:
Ɨ'mɨ̂se pãrikã́ ĩ'yâkɨ niîwĩ. Toopɨ́ ni'kâro su'tîro weeró noho bahurí kaseroho nukûkãpɨ dihátikaro niîwɨ. Ba'pâritise sumútohori dɨ'té'karo niîkaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Pedro pe'e kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Akoé. Ba'á wee', yɨ'ɨ̂ wiôgɨ. Ãpêrã wa'îkɨ̃rã ɨ̃sâ Judeu masa ba'âtirã noho niîma. Yɨ'ɨ̂ neê ã'ra nohóre ba'âtigɨ niîkãti, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re niî nemokɨ niîwĩ taha: —Yɨ'ɨ̂ ba'â duti'kãrã ãyurã́ niîma. “Ba'âtirã noho niîma”, niîtikã'ya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
I'tiáti tohô ĩ'yókɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂re tii kaséro me'ra. Kɨ̃ɨ̂ ĩ'yosétiri nɨkɨ “Ba'âya”, niîkɨ niîwĩ. Be'ró tii kasérore Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ mii mɨhá wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Pedro tii kaséro mɨhâaka be'ro ɨpɨ́tɨ wãkû ke'tikɨ niîwĩ. —De'ró niî sĩ'riro weesarí teé yɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'ke? niî wãkûkɨ niîwĩ. Tohô kɨ̃ɨ̂ wãkurí kura Cornélio kɨ̃ɨ̂ o'ôo'kãrã ɨmɨá Jopepɨre etâkãrã niîwã. 


text:
Etâ, “Simão wa'îkɨ̃rã kaseri apogɨ́ yaá wi'i no'opɨ́ niîti?” niî sẽrí yã'akãrã niîwã tookãhárãre. Naâ pe'e naâ sẽrí yã'akã, “Sõ'opɨ́ niísa'”, niî werêkãrã niîwã. Tohô niikã́ tɨ'ó, wa'âkãrã niîwã Simão Pedro niirí wi'ipɨ. Toopɨ́ ehâ, “A'totá niîti Simão Pedro wamêtigɨ?” niî sẽrí yã'akãrã niîwã. Naâ tohô niirí kura Pedro kɨ̃ɨ̂ ĩ'yâ'kere wãkû ke'tigɨ weékɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô wãkukã́, Espírito Santo kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂re sopé pɨ'topɨ ɨmɨá i'tiárã a'mârã weeáma. 


text:
Keêro, naâ tiropɨ diháa bakeo'ya. Naâ me'ra wa'âya. “Yɨ'ɨ̂ naâ me'ra wa'akã́, yã'â niî boosa', naâ Judeu masa meheta niîma”, niî wãkûtigɨta wa'âya. Yɨ'ɨ̂ naâre o'ôo'apɨ, niîkɨ niîwĩ Espírito Santo. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro Pedro diháa, “Yɨ'ɨ̂reta a'mâti? De'ró weérã a'tiáti?” niî sẽrí yã'akɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —Cornélio wamêtigɨ surára wiôgɨ ɨ̃sâre o'ôo'ami. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ niiámi. Kɨ̃ɨ̂re niî pe'tirã Judeu masa ãyuró wãkurã́ niiáma. Ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ Cornéliore a'tîro niiápɨ': “Pedrore pihî dutiya mɨ'ɨ̂ ɨmɨare”, niiápɨ'. Mɨ'ɨ̂ weresére tɨ'o dutígɨ weeápɨ. Tohô weérã ɨ̃sâ mɨ'ɨ̂re pihîrã a'tîrã weeápɨ, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro naâre, “Sãhátia. A'ti yamíre a'tó kãriyá”, niîkɨ niîwĩ. Ape nɨmɨ́ kɨ̃ɨ yeé durê, wa'â wa'âkãrã niîwã. Ãpêrã tii makákãharã kẽ'ra Jesuré ẽho peórã Pedro me'ra wa'âkãrã niîwã. 


text:
Ape nɨmɨ́ pe'e ehâkãrã niîwã Cesaréiapɨre. Cornélio kɨ̃ɨ̂ neêo kũu'kãrã me'ra kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ naâre ko'têkɨ niîwĩ. Naâ a'tikérã niîkãrã niîwã Pedrore ko'terã́: Cornélio akawerérã, ãpêrã kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã niîkãrã niîwã. 


text:
Pedro toopɨ́ etakã́, Cornélio kɨ̃ɨ̂re põo tẽrígɨ wihatákɨ niîwĩ sopepɨ́. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peógɨ ehâ ke'akɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Pedro kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, “Wã'kâ nɨ'kaya. Yɨ'ɨ̂re ẽho peótikã'ya. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨ'ɨ̂ weeró nohota ɨmɨ́ niî'”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Wã'kâ nɨ'kaka be'ro naâ uu tamúrãta sãháakãrã niîwã kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨre. Toopɨ́ sãhágɨ, Pedro pãharã́ masá nerê yuu'kãrãpɨre boka ehákɨ niîwĩ. Pedro Cornélio yaá wi'ipɨ werê'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró naâre niîkɨ niîwĩ toopɨ́ nerê'kãrãre: —Ɨ̃sâ Judeu masare dutisé, ɨ̃sâ ẽho peóse a'tîro niî'. Mɨsâ Judeu masa niîtirã yee wi'seripɨre sãha dutí wee'. Neê mɨsâre ba'pâti duti wee'. Mɨsâ teeré ãyuró masísa'. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kâroakãre yɨ'ɨ̂re ĩ'yoámi. “Neê ãpêrãre ba'pâtiti weetíkã'ya. ‘Naâ yã'arã́ niîma’ niî yabîtikã'ya”, niiámi. 


text:
Tohô weégɨ naâ yɨ'ɨ̂re pihîkã'tikã, maatá a'tiápɨ. “Wa'á wee', Judeu masa meheta niîma”, niîtiapɨ. Mɨ'ɨ̂ de'ró weégɨti pihîoati? Yɨ'ɨ̂ masî sĩ'risa', niî sẽrí yã'akɨ niîwĩ Cornéliore. 


text:
<pb/>Cornélio kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Ba'pâritise nɨmɨri yɨ'rɨ́' a'tí horata três niikã́ a'tí wi'ipɨ yɨ'ɨ̂ be'tí Õ'âkɨ̃hɨre sẽríka be'ro. Wãkûtiro ni'kɨ́ ɨmɨ́ su'tí asistése sãyagɨ́ bahuáwĩ yɨ'ɨ̂ tiropɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂re niîwĩ: “Cornélio, Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂ sẽrisére tɨ'oámi. Mɨ'ɨ̂ pahasé kɨorãre niyéru o'osé kẽ'rare ĩ'yaámi. 


text:
Jopepɨ mɨ'ɨ̂ ɨmɨare o'ôo'ya. Ni'kɨ́ Simão Pedro wamêtigɨre pihî dutiya naâre. Kɨ̃ɨ̂ ãpí Simão wamêtigɨ wa'îkɨ̃rã kaseri apogɨ́ yaá wi'ipɨ pahirí maa sumútohopɨ kãhisamí. Kɨ̃ɨ̂ a'topɨ́ etâgɨ, mɨ'ɨ̂re werêgɨsami Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere”, niî werêwĩ yɨ'ɨ̂re. 


text:
Tohô weégɨ maatá mɨ'ɨ̂re pihî dutigɨ o'ôo'wɨ. Mɨ'ɨ̂ ãyuró weégɨ a'tiápã. Marî niî pe'tirãpɨta Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ niî'. Niî pe'tise mɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ werê dutisere mɨ'ɨ̂ ɨ̃sâre werekã́ tɨ'ó sĩ'risa', niîkɨ niîwĩ Cornélio Pedrore. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro Pedro werêkɨ niîwĩ naâre: —Yɨ'ɨ̂ ni'kâroakã masî', Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirãre ni'kâro noho ma'isamí. 


text:
Mɨsâ masísa'. Õ'âkɨ̃hɨ ãyusé kitire judeu masare o'ôo'kɨ niîwĩ. Jesu Cristore ẽho peóse me'ra Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyurã́ niîrãsama niisé kitire werêkɨ niîwĩ. Jesu Cristo niî pe'tirã wiôgɨ niîmi. 


text:
Mɨsâ tɨ'opã́ niî pe'tise Judeu masa naâ niirópɨ wa'â'kere. João masaré bu'ê, wamê yee mɨ'taka be'ropɨ Jesu bu'ê nɨ'kawĩ Galiléia di'tapɨre. 


text:
Jesu Nazarékɨ̃hɨre wa'â'kere mɨsâ masísa'. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Espírito Santo me'ra kɨ̃ɨ̂re tutuasére o'ôkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'kɨ niîwĩ. Tohô weégɨ no'ó kɨ̃ɨ̂ wa'aró masaré ãyuró weewĩ́. Ãpêrã wãtî dutiro weé nu'kurãre wãtiâre kõ'â wĩro mɨhawĩ. 


text:
<pb/>Jerusalẽ́ niî pe'tiropɨ Judeu masa niisé makaripɨre ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ weé'kere ĩ'yâ pe'okã'wɨ. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhewã́. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pe'e i'tiá nɨmɨ be'ro kɨ̃ɨ̂re masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re masóka be'ro ɨ̃sâ tiropɨre opâturi bahuákã weewĩ́. 


text:
Masá niî pe'tirãpɨre bahuátiwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kãrã di'akɨ̃re bahuáwĩ. Kɨ̃ɨ̂ masáka be'ro kɨ̃ɨ̂ me'ra sĩ'rí, ba'âwɨ. 


text:
<pb/>Ɨ̃sâre kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutiwĩ ãpêrãre. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ kɨ̃ɨ̂re niî pe'tirã masá ãyurã́, yã'arã́re beseákɨhɨre sõróowĩ niisére werê dutiwĩ ɨ̃sâre Jesu. 


text:
<pb/>Niî pe'tirã dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã Jesu yeére a'tîro niî ohâ mɨ'takãrã niîwã: “Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre niî pe'tirã naâ yã'âro weé'kere akobohóse sẽrikã́, naâre akobohógɨsami kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra”, niîkãrã niîwã, niîkɨ niîwĩ Pedro Cornélio yaá wi'ipɨ nerê'kãrãre. Judeu masa niîtirãre Espírito Santo dihatá'ke niî' 


text:
Tohô wa'âka be'ro apêye uúkũsere uúkũ masitimi'kere uúkũ nɨ'kakãrã niîwã. Tohô niikã́ “Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ niî'”, niîkãrã niîwã. Naâ tohô uúkũkã tɨ'órã, Pedro me'ra wa'â'kãrã Judeu masa Jesuré ẽho peórã tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. —Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'ami Judeu masa niîtirã kẽ'rare, niîkãrã niîwã. 


text:
Pedro kɨ̃ɨ̂ me'ra wa'â'kãrãre niîkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'ami ã'rá kẽ'rare marî Judeu masare weeró nohota. Tohô weérã “Wamê yeetikã'ya, Espírito Santore moomá”, niî ka'mú ta'ata basió wee'. Naâ Jesu Cristore ẽho peóma. Tohô weérã naâre wamê yeero ɨá', niîkɨ niîwĩ Pedro. Be'ró Cornélio kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re “A'topɨ́ pehête nɨmɨri ɨ̃sâ me'ra tohâ ke'a ni'iya yuhûpɨ”, niîkãrã niîwã. Tohô weégɨ naâ me'ra tohá ni'ikɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Judéiapɨ niirã́ Jesu bese kũú'kãrã, tohô niikã́ Jesuré ẽho peórã toopɨ́ niirã́ Cornélio kẽ'ra Judeu masa niîtimirã naâ Jesuré ẽho peósere tɨ'ókãrã niîwã. 


text:
Teeré tɨ'ó'kãrã niî yuurã, Pedro Jerusalẽ́pɨ tohatákã, tookãhárã Judeu masa Jesuré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂re tu'tîkãrã niîwã: 


text:
<pb/>—Mɨ'ɨ̂ Judeu masɨ niîmigɨ, Judeu masa niîtirã yaá wi'ipɨ sãháapã. Naâ me'ra ba'âpã. Teé mɨ'ɨ̂ tohô weé'ke yã'â niî', niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>—Ni'kâti Jopepɨ niîgɨ, yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirí kura kẽ'esé weeró noho ɨ'mɨ̂sepɨ apêye noho dihátikã ĩ'yâwɨ. Ni'kâro su'tîro weeró noho bahurí kaseroho dihátiwɨ yɨ'ɨ̂ tiropɨ. Toó ba'pâritise sumútohori dɨ'téka kasero niîwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ yẽ'e nohó niîti? niîgɨ, tii kaséropɨ niisére ĩ'yâwɨ. Niirã́ nɨkɨ sãyâwã. Wa'îkɨ̃rã, nɨkɨ̂kãharã, ekarã́, pĩroâ, mirikɨ̃hɨá sãyâwã. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwɨ́: “Ba'á wee', yɨ'ɨ̂ wiôgɨ. Ãpêrã wa'îkɨ̃rã Judeu masa ba'âtirã noho niîma. Neê ni'kâti naâ nohore ba'âtigɨ niîkãti”, niîwɨ kɨ̃ɨ̂re. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re opâturi uúkũ dihowĩ taha: “Yɨ'ɨ̂ ba'â duti'kãrã ãyurã́ niîma. ‘Ba'âtirã noho niîma’, niîtikã'ya”, niîwĩ. 


text:
<pb/>Espírito Santo yɨ'ɨ̂re naâ me'ra wa'â dutiwĩ. “Naâ Judeu masa niîtima, yɨ'ɨ̂ naâ me'ra wa'akã́, yã'â niî boosa', niî wãkû nɨrɨtigɨta wa'âya”, niîwĩ. Ã'rá seis Jesuré ẽho peórã Jopekãharã Cesaréiapɨ wa'ârã, naá kẽ'ra yɨ'ɨ̂re ba'pâti wã'kawã. Toopɨ́ ehâ, ɨ̃sâ Cornélio wamêtigɨ yaá wi'ipɨ sãháawɨ. 


text:
Ɨ̃sâ toopɨ́ sãha ehákã, Cornélio ɨ̃sâre werêwĩ: “Ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yaá wi'ipɨ sãhátikã ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ‘Ɨmɨá o'ôo'ya Jopepɨ. Ni'kɨ́ Simão Pedro wamêtigɨre pihî dutiya. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ mɨ'ɨ yaá wi'ipɨ ehâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yeere mɨ'ɨ̂re werêgɨsami. Teeré ẽho peókã, mɨ'ɨ̂, mɨ'ɨ yaá wi'ikãharãre Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨógɨsami’, niî werêwĩ yɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ”, niîwĩ Cornélio. 


text:
Yɨ'ɨ̂ naâre uúkũ nɨ'kari kurata neê waro marîre dihatá'karo nohota Espírito Santo dihatáwĩ naâpɨre. 


text:
Tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, yɨ'ɨ̂ Jesu marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere wãkûwɨ: “João mɨsâre akó me'ra wamê yeekɨ niîwĩ. Be'ró yɨ'ɨ̂ pakɨ pũrikã Espírito Santore o'ôo'gɨsami mɨsâre. Mɨsâ me'ra niî nu'kukã'gɨsami” kɨ̃ɨ̂ niî'kere wãkûwɨ. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ tohô wa'arí kurapɨta wãkûkãti maha. Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ Judeu masa niîtirãre marîre o'ôo'karo nohota naâ marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peókã. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka masitikãti. Kɨ̃ɨ̂re “Judeu masa niîtirã yaá wi'ipɨ sãhá wee'”, niî masitikãti, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ teeré tohô niî werê tohaka be'ro Judeu masa di'ta marí pe'tia wa'âkãrã niîwã. —Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masa niîtirã kẽ'rare naâ yã'âro weé'kere bɨhâ wetikã ɨasamí naâ ɨ'mɨ̂sepɨ katî nu'kuato niîgɨ, niî e'katí peokãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨre. Antioquiakãharã naâ weeséti'ke niî' 


text:
<pb/>Estevãore naâ wẽhéka terore Jesuré ẽho peórãre yã'âro weékãrã niîwã. Tohô weekã́, naâ no'ó ɨaró du'tistéa wa'âkãrã niîwã. Ãpêrã Feníciapɨ, ãpêrã Chipre nɨkɨropɨ, ãpêrã Antioquiapɨ wa'âkãrã niîwã. Naâ teepɨ́ etârã, Judeu masa di'akɨ̃re Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. 


text:
Ni'karérã Antioquiapɨ du'tí wã'ka'kãrã Chipre, Cirenekãharã niîkãrã niîwã. Naâ pũrikã Judeu masa niîtirãre Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. —Jesu niî pe'tirã wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, marî yã'âro weé'kere akobohógɨsami, niî werêkãrã niîwã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ naâ tohô wererã́re ãyuró wee tamúkɨ niîwĩ. Naâ werekã́ tɨ'órã, pãharã́ tookãhárã Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Naâ too dɨpóropɨ ẽho peómi'kere ẽho peó du'ukã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jerusalẽ́kãharã Jesuré ẽho peórã Antioquiakãharã kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse kitire tɨ'ókãrã niîwã. Teeré tɨ'ó, Barnabére Antioquiapɨ ĩ'yâgɨ wa'âya de'ró wa'âmitito? niîrã, o'ôo'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tii makápɨ ehâ, ĩ'yâkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ naâre wee tamú'kere. Teeré ĩ'yâgɨ, ɨpɨ́tɨ e'katí, naâre werêkɨ niîwĩ. A'tîro niîkɨ niîwĩ: —Jesuré mɨsâ neê wãkû du'utikã'ya. Kɨ̃ɨ̂ dutisére ãyuró weé nu'kukã'ya, niî werêkɨ niîwĩ. 


text:
Barnabé Espírito Santore kɨó yɨ'rɨ tĩhagɨ, ãyuró Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó nu'kugɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tii makákãharãre werekã́, pãharã́ masá Jesuré ẽho peókãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re boka ehá, Antioquiapɨ mii mahámi tohakɨ niîwĩ. Naâ tii makápɨre Jesuré ẽho peórã me'ra ni'kâ kɨ'ma niîkãrã niîwã. Toopɨ́re pãharã́ masaré bu'êkãrã niîwã. Tiîtareta tookãhárã Jesuré ẽho peórãre “Cristão, Jesu Cristo yarã niîma”, niî pisû nɨ'kakãrã niîwã. 


text:
<pb/>Barnabé, Saulo Antioquiapɨ niirí kura Jerusalẽ́kãharã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ tiropɨ etâkãrã niîwã. 


text:
Naâ me'ra wa'â'kɨ ni'kɨ́ Ágabo wamêtigɨ niîkɨ niîwĩ. Toopɨ́ ehâ, Espírito Santo tutuaró me'ra tookãhárãre werêkɨ niîwĩ. —Niî pe'tiropɨ ba'asé pe'tiá wa'ârosa', niî werê yuukɨ niîwĩ naâre. Kɨ̃ɨ̂ tohô niî'ke keoró wa'âkaro niîwɨ Cláudio romano masa wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ sãháaka be'ropɨ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, Antioquiakãharã Jesuré ẽho peórã a'tîro niî wãkûkãrã niîwã: “Marî Judéia di'tapɨ niirã́ Jesuré ẽho peórãre niyéru o'ôrã marî kɨoró ehâ tu'aro.” 


text:
Tohô weérã Saulo, Barnabé me'ra naâre wee tamúrã niyéru neêo, o'ôo'kãrã niîwã. —O'ôya a'teré Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́pɨre, niî o'ôo'kãrã niîwã.<pb/>


text:
Antioquiapɨ Saulo, Barnabé naâ bu'ê kusiari kurare Herode Judéia di'ta wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Tiîtareta Jerusalẽ́pɨre yã'âro weé nɨ'kakɨ niîwĩ ni'karérã Jesuré ẽho peórãre. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô wẽhekã́ ĩ'yârã, ãpêrã Judeu masa Jesuré ẽho peótirã pũûro e'katíkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ teeré masîgɨ, nemoró e'katírãsama maha niîgɨ, Pedrore yẽ'ê dutigɨ o'ôo'kɨ niîwĩ taha. Teé tohô wa'âkaro niîwɨ pãú bɨkɨasé me'ra moretíka bosê nɨmɨ niikã́. Tii nɨmɨ́re masá pãú bɨkɨasé me'ra naâ moretí'kere ba'âkãrã niîwã. 


text:
Pedrore yẽ'êka be'ro Herode bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo dutigɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Tií wi'ipɨre ba'pâritise kurari surára kɨ̃ɨ̂re dɨka yuú, ko'tê mɨhakãrã niîwã. Tee kurári nɨkɨ ba'pâritirã surára niîkãrã niîwã. Herode “Páscoa bosê nɨmɨ be'ro kɨ̃ɨ̂re mii wĩrógɨti masá wa'teropɨ. Naâ ĩ'yóropɨ kɨ̃ɨ̂re wẽhe dutígɨti”, niî wãkûkɨ niîmiwĩ. 


text:
Tohô weérã surára Pedrore ãyuró ko'tê mɨhakãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niirí kura Jesuré ẽho peórã pe'e Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basá nu'kukã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Pedrore Herode “Yamiákã mii wĩrógɨti” niîka yamire kome daári me'ra dɨ'té no'o'kɨ pɨárã surára wa'teropɨ kãríkɨ niîwĩ. Ni'kɨ́ surára diakɨ̃hɨ́kãha amukã pe'e kome daáre kɨ̃ɨ yaá amukãpɨ dɨ'té õ'okɨ niîwĩ. Ãpí pe'e kẽ'ra kũûpe'kãha amukã pe'ere meharóta weékɨ niîwĩ. Pedro mehêkã weekã́ tɨ'ó yã'arãti niîrã, tohô weékãrã niîwã. Ãpêrã tií wi'i sope pɨ'topɨ ko'têkãrã niîwã. 


text:
Be'ró wãkûtiro ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ Pedro niirí tũkupɨ bahuákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, tii tũkú ãyuró bo'rê yuu se'sa wa'âkaro niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂re wã'kógɨ, tuu karékɨ niîwĩ. —Keêro. Wã'kâ nɨ'kaya, niîkɨ niîwĩ. Tohô niikã́ta, kome daári Pedrore dɨ'temí'ke surû maha wa'âkaro niîwɨ. 


text:
<pb/>—Ehêri tuuya. Mɨ'ɨ yeé sapáture sãyâya, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ó, ehêri tuu, kɨ̃ɨ yeé sapáture sãyâkɨ niîwĩ. Tu'â eha nɨ'kokã ĩ'yâ, kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ taha: —Mɨ'ɨ yaró bu'îkãharo asî busurore sãyâya. Te'á yɨ'ɨ̂re siru tuúya. 


text:
Pedro kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ó, kɨ̃ɨ̂ siro siru tuú wihakɨ niîwĩ. “Diakɨ̃hɨ́ta niîsari a'té Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yɨ'ɨ̂re mii wiháse? Apé tero weégɨ kẽ'êgɨ weésa'”, niî wãkûkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô wihasére ãyuró masîtikɨ niîwĩ. 


text:
Surára naâ neê ko'tê duhirore yɨ'rɨákãrã niîwã. Be'ró apêro kẽ'rare taha yɨ'rɨáa, tií wi'i neê sãháaro kome sopé tiropɨre ehâkãrã niîwã. Naâ toopɨ́ ehakã́, tii sopé basi pãrîa wa'âkaro niîwɨ. Be'ró naâ tii sopére yɨ'rɨ wihá wa'âkãrã niîwã. Yoâ kurero wa'â, Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ bahu dutiá wa'âkɨ niîwĩ. Pedro ni'kɨtá tohâ nɨ'kakɨ niîwĩ maha. 


text:
<pb/>Be'ró kɨ̃ɨ̂ bahu dutíkãpɨta ãyuró tɨ'o masíkɨ niîwĩ. —Diakɨ̃hɨ́ta niiápã yɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'ke. Niiróta Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨ dutígɨ ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re werê ko'tegɨre o'ôo'apĩ Herode yã'âro weetíkã'ato niîgɨ. Tohô niikã́ Judeu masa Jesuré ẽho peótirã niî pe'tise yɨ'ɨ̂re yã'âro weé sĩ'risere ka'mú ta'agɨ o'ôo'apĩ, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ teeré wãkûgɨta, wa'âkɨ niîwĩ Maria João Marco wamêtigɨ pako yaá wi'ipɨ. Tií wi'ipɨre Jesuré ẽho peórã Pedrore pãharã́ Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basárã weékãrã niîwã. 


text:
Tií wi'i tiro ehâgɨ, sopé pɨ'to ɨ̃tâ kuhiri me'ra naâ weéka sã'riro tiropɨ ehâ nɨ'ka, pisûkɨ niîwĩ naâre. Tií wi'ikãharãre da'rá ko'tego Rode wamêtigo tií wi'i po'peapɨ niîko niîwõ. Pedro pisukã́ tɨ'ógo, sopepɨ́ wa'â, yu'û ĩ'yago wa'âko niîwõ. 


text:
Pedro kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'o masígo, koô ɨpɨ́tɨ e'katígo, kɨ̃ɨ̂re pãâo sõrotimigota oma sãhá, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri duhírãpɨre werêgo wa'âko niîwõ. Naâ tiro ehâgo, “Pedro sopé pɨ'to niiámi”, niî werêko niîwõ. 


text:
Koô tohô niikã́ tɨ'órã, “Mɨ'ɨ̂ tohô niî ma'ako weé'”, niîkãrã niîwã. Koô pe'e “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niîko niîmiwõ. Be'ró naâ “Too pũríkãre Pedro wãti niiápĩ”, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niî kũyari kura Pedro sopé pɨ'topɨre pisûgɨ weékɨ niîwĩ. Be'ropɨ́ta naâ sopepɨ́ wa'â, tii sopére pãâo ĩ'yâkãrã niîwã. Pedro toopɨ́ nu'kukã́ ĩ'yârã, ɨpɨ́tɨ ɨkɨákãrã niîwã. 


text:
Be'ró Pedro naâre amûkã me'ra di'ta marí dutikɨ niîwĩ. Be'ró bu'îri da'rerí wi'ipɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kɨre Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re mii wihá'kere werêkɨ niîwĩ. Apêye taha naâre werê nemokɨ niîwĩ: —Werêya Tiagore, ãpêrã Jesuré ẽho peórãre yɨ'ɨ̂re tohô wa'â'kere, niîkɨ niîwĩ. Niî toha, kɨ̃ɨ̂ tií wi'ipɨ niî'kɨ wihá, wa'â wa'âkɨ niîwĩ apêropɨ. 


text:
<pb/>Bo'rê ke'aka be'ro bu'îri da'rerí wi'i ko'terã́ Pedro marikã́ ĩ'yârã, ɨpɨ́tɨ wãkû ke'tikãrã niîwã. —De'ró wa'âpari baa Pedrore? niî, naâ basi a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã. 


text:
Be'ró Herode Pedro marikã́ tɨ'ógɨ, surárare “A'mârã wa'âya”, niî o'ôo'kɨ niîwĩ. Naâ a'mâkãrã niîmiwã. Neê bokatíkãrã niîwã. Be'ró Herode Pedrore ko'têmi'kãrãre ɨpɨ́tɨ sẽrí yã'a kumí, naâre wẽhékã' dutikɨ niîwĩ. Toó be'ro Herode Judéia di'tapɨre wihá wã'ka, Cesaréia wamêtiri makapɨ niîgɨ wa'âkɨ niîwĩ taha. Herode kɨ̃ɨ̂ wẽrî'ke niî' 


text:
<pb/>Herode ɨpɨ́tɨ uâkɨ niîwĩ Tiro, Sidṍ wamêtise makarikãharã me'ra. Herode yaa di'takãhase niîkaro niîwɨ tee makárikãharã naâ ba'asé pe'e. Kɨ̃ɨ̂ naâ me'ra uâgɨ, tookãhárãre neê ba'asé duâ dutitikɨ niîwĩ. Tohô weérã ba'asé opâturi duaáto taha niîrã teeré Herode tiropɨ apórã wa'âkãrã niîwã. Herode me'ra da'ragɨ́ Blasto wamêtigɨre uúkũ mɨ'takãrã niîwã. —Ɨ̃sâre uúkũ basagɨ wa'âya Herode tiropɨ, niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ naâre wee tamú sĩ'rigɨ, “Aɨ”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weégɨ Herode me'ra uúkũgɨ wa'âkɨ niîwĩ. Be'ró Herode pe'e kɨ̃ɨ̂ werekã́ tɨ'ógɨ, ni'kâ nɨmɨ naâ me'ra uúkũatihi nɨmɨre besékɨ niîwĩ. Tii nɨmɨ́ niikã́ Herode kɨ̃ɨ yeé wiôgɨ su'tire sãyâ, wiôrã duhirí kumuropɨ duhîkɨ niîwĩ. Toopɨ́ Tiro, Sidṍkãharãre uúkũ peokɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ uúkũkã tɨ'órã, “Ã'rí a'tó uúkũgɨ, ɨmɨ́ di'akɨ̃ niîtimi. Õ'âkɨ̃hɨ niîmi”, niî karíkũkãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Herode “Yɨ'ɨ̂ ɨmɨ́ niî', Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨréta ẽho peóro ɨá'”, neê niîtikɨ niîwĩ. Tohô weégɨ naâ karíkũri kurata Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ Herodere dutí da'rekɨ niîwĩ. Be'ró maha kɨ̃ɨ̂ bekoâ ba'â weé no'o', wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tee kitíre tɨ'órã, pãharã́ Jesuré ẽho peó nemokãrã niîwã. Niî pe'tiropɨ Jesu yeé kiti se'sâa wa'âkaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Be'ró Barnabé, Saulo Jerusalẽ́pɨ niyéru o'ô tohaka be'ro mahâmi tohakãrã niîwã taha Antioquiapɨre. João Marco wamêtigɨ kẽ'ra naâ me'ra wa'âkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Antioquiapɨre Jesuré ẽho peórã wa'terore Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tarã, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yeere bu'erã́ a'tikérã niîkãrã niîwã: Barnabé, ãpí Simão, kɨ̃ɨ̂reta taha “Yĩigɨ́” pisûkãrã niîwã. Ãpí Lúcio Cirene wamêtiri makakɨ̃hɨ, ãpí Manaé Herode Galiléia wiôgɨ tiro ni'kâro me'ra masá'kɨ, tohô niikã́ Saulo niîkãrã niîwã. 


text:
Ni'kâti naâ be'tí Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirí kura Espírito Santo naâre niîkɨ niîwĩ: —Barnabé, Saulore beseápɨ. Naâre apêropɨ wa'â dutigɨ weé'. Naâ apêye di'tapɨ kẽ'rare bu'ê kusiarã wa'ârãsama. Tohô weérã naâre o'ôo'ya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'ó, be'tí Õ'âkɨ̃hɨre sẽríka be'ro naâ me'rakãharã Saulo, Barnabére naâ dɨpopáre yãa peó, naâre we'êriti, o'ôo'kã'kãrã niîwã. Chipre nɨkɨropɨ Barnabé, Saulo naâ wa'â werê'ke niî' 


text:
Be'ró Barnabé, Saulo Espírito Santo niî'karo nohota Selêucia wamêtiri makapɨ wa'ârã, Antioquiapɨ niî'kãrã wihá wã'kakãrã niîwã. Tookãhárã yukɨ̂sɨ me'ra wa'â ehâkãrã niîwã Chipre nɨkɨrore ni'kâ maka Salamina wamêtiri makapɨ. Tii makápɨ niîrã, Judeu masa naâ neresé wi'seripɨ Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. João Marco Antioquiapɨ niî'kɨ naâre wee tamú kusiagɨ naâ me'ra wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Tii makápɨ wiháa, nɨkɨ̂ropɨre Jesu yeé kitire werê kusia bi'akã'kãrã niîwã. Teê apé sia' pã're Pafo wamêtiri makapɨ werê ehakãrã niîwã. Tii makápɨre ni'kɨ́ Judeu masɨ yaî weeró noho niigɨ́re boka ehákãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ wamêtikɨ niîwĩ Barjesu. Grego yee me'ra pe'e maa kɨ̃ɨ̂re Elima pisûkãrã niîwã. “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti weregɨ́ niî'”, niî sookɨ niîwĩ tii makákãharãre. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ yaî tii nɨkɨ́ro wiôgɨ Sérgio Paulo wamêtigɨ ãyuró tɨ'o masíse kɨogɨ́ me'rakɨ̃hɨ niîkɨ niîwĩ. Sérgio Paulo Jesu yeé kitire tɨ'ó sĩ'rigɨ pihî duti o'okɨ niîwĩ Barnabé, Saulore. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ tiropɨ werêrã wa'âkãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, neê waropɨre Saulo, Paulo pisû no'ogɨta Espírito Santore kɨó yɨ'rɨgɨ kɨ̃ɨ̂re pũûro ĩ'yâ, 


text:
kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ wãtî dutiro weegɨ́ niî'. Mɨ'ɨ̂ masaré ãyuró weé sĩ'rirãre ka'mú ta'a'. Diakɨ̃hɨ́ nií wee'. Weé ta'sase bɨkɨ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ weresére “Tohô nií wee'”, niî uúkũ maa soó'. 


text:
Mɨ'ɨ̂re ni'kâroakã Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami. Mɨ'ɨ̂ kapêri ĩ'yâtigɨ tohagɨ́sa' teê Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró põo tẽóro, niîkɨ niîwĩ Paulo. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, kɨ̃ɨ̂re yamî weeró noho wa'âkaro niîwɨ. Neê kapêri ĩ'yâtigɨ tohákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re tohô wa'akã́ tɨ'ó yã'agɨ, kɨ̃ɨ̂re tɨ̃á wã'kakɨhɨre a'mâkɨ niîwĩ. 


text:
Yaîre tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, Sérgio Paulo Jesuré ẽho peókɨ niîwĩ. Paulo, Barnabé naâ Jesu yeé kitire bu'ê me'rikã ĩ'yâ maria tĩhagɨ, tohô ẽho peókɨ niîwĩ. Barnabé, Paulo Chiprepɨ niî'kãrã Antioquiapɨ naâ werê'ke niî' 


text:
<pb/>Paulo, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã Pafopɨ niî'kãrã wihá pẽ'a, ni'kâ maapɨ nɨhá, ehâkãrã niîwã Perge wamêtiri makapɨre. Tii maká Panfília wamêtiri di'tapɨ niîkaro niîwɨ. Naâ Pergepɨ etakã́, João Marco naâre tootá soôkã', Jerusalẽ́pɨ mahâmi toha wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró tii makápɨ niî'kãrã wa'âkãrã niîwã ape maká Antioquia wamêtiri makapɨ taha. Tii maká Pisídia wamêtiri di'tapɨ tohákaro niîwɨ. Saurú niikã́ Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ Paulo kẽ'ra tookãhárã me'ra sãhâ nuhu duhîkãrã niîwã. 


text:
Be'ró tií wi'i wiôrã bu'êkãrã niîwã Moisé kɨ̃ɨ̂ ohâka pũrikãhasere, be'ró taha Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'kere. Bu'ê toha, tií wi'i wiôrã ãpêrã toó duhirã́re “Sõharé werê dutirã wa'âya”, niî o'ôo'kãrã niîwã. Naâ pe'e wa'â, “Akawerérã, mɨsâ wãkû tutuase noho kiti kɨórã, ni'kâroakã werêya ɨ̃sâre”, niîkãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Paulo wã'kâ nɨ'ka, naâre amûkã me'ra di'ta marí dutikɨ niîwĩ. Tohô weé toha, naâre werêkɨ niîwĩ: —Mɨsâ Judeu masa, ãpêrã naâ weeró noho Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã yɨ'ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ Judeu masa ẽho peógɨ ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre bese kũúkɨ niîwĩ. Naâ ãpêrã yee di'ta Egitopɨ niikã́, naâre pãharã́ masâ puti nemokã weékɨ niîwĩ. Be'ró naâ tií di'tapɨ niirã́re kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra mii wiháakɨ niîwĩ. 


text:
Quarenta kɨ'mari yukɨ́ mariró, masá marirópɨ niîrã yã'âro naâ kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨ́ nɨ'kamikã, naâ tohô weesére kɨ̃ɨ̂ nɨ'kákɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró naa yaá di'ta waro Canaã di'tapɨ ehakã́, tií di'takãharãre sete kurarire kõ'â õ'okɨ niîwĩ. Tií di'tare ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre o'ôgɨtigɨ, tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró taha naâ Canaã di'tapɨ niikã́, Õ'âkɨ̃hɨ naâre sɨ'orí niisétiahãre sõróokɨ niîwĩ. Naâ kɨ̃ɨ̂ sõróo'kãrã masaré beserí masa niîkãrã niîwã. Quatrocentos cinquenta kɨ'mari naâ masaré beserí masa dutîkãrã niîwã. Samuel Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ niisé nɨmɨripɨ dutî tɨokãrã niîwã. 


text:
Samuelreta masá sẽríkãrã niîwã: “Ɨ̃sâ ni'kɨ́ wiôgɨ waro ɨása'.” Naâ tohô niikã́ tɨ'ó, Samuel Õ'âkɨ̃hɨre sẽríkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ tohô weégɨ naâ wiôgɨ waro niiákɨhɨre Saul wamêtigɨre sõróokɨ niîwĩ. Saul Quis makɨ Benjami yaa kurakɨ̃hɨ quarenta kɨ'mari wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Saul wiôgɨ niisére Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re wĩróoka be'ro ãpí Davi wamêtigɨre sõróokɨ niîwĩ taha. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Davi Jessé makɨ niî pe'tise yɨ'ɨ̂ tɨ'sasére weemí. Tohô weégɨ pũûro e'katí' kɨ̃ɨ̂ me'ra”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre “Ni'kɨ́ Davi paramí niî turiagɨpɨ mɨsâ Judeu masare yɨ'rɨógɨ a'tîgɨsami”, niî werêkɨ niîwĩ. Jesu wamêtigɨ Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî'kɨta niîmi. 


text:
Neê waropɨre Jesu kɨ̃ɨ̂ masaré bu'ê nɨ'kaatoho dɨporopɨre João masaré bu'ê yuukɨ niîwĩ: “Mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ wetiya. Mɨsâ niisétisere dɨka yuúya. Mɨsâ tohô dɨka yuúkã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre wamê yeegɨsa'”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
João kɨ̃ɨ̂ bu'ê du'uatoho dɨporo naâre niîkɨ niîwĩ: “Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ‘Masaré yɨ'rɨoákɨhɨ niîmi’ niî wãkûti? Yɨ'ɨ̂ nií wee'. Yɨ'ɨ̂ be'ro ãpí a'tîgɨsami masaré yɨ'rɨoákɨhɨ. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ waro niîgɨsami. Yɨ'ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ yeé sapáture tuu weé masitigɨ weeró noho mehô niigɨ́ waro tɨ'ó yã'a'”, niîkɨ niîwĩ João. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã Abraão paramérã niî turiarã, niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórãre werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨ “Masaré yɨ'rɨógɨti”, niîkɨ niîwĩ. Tohô niîgɨ, marîre a'te kitíre o'ôo'kɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weemíkã, Jerusalẽ́kãharã, naâ wiôrã kẽ'ra “Jesu marîre yɨ'rɨoákɨhɨ niîmi”, niî ĩ'yâ masitikãrã niîwã. Naâ saurú nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'kere bu'êmirã, neê tɨ'o masítikãrã niîwã. Jesu Cristore wiôrã wẽhe dutíkã, dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'ke keoróta wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Naâ Jesu Cristore wẽhérã, dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ mɨ'ta'ke nɨkɨta weékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro ãpêrã kurúsapɨ niî'kɨre mii dihóo, ɨ̃tâ tutipɨ kɨ̃ɨ̂re yaárã sĩô sõro kũukãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ masáka be'ro too dɨpóro Galiléia, Jerusalẽ́pɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra ba'pâti kusia'kãrãre pehe nɨmɨ́ri bahuákɨ niîwĩ. Ã'ratá kɨ̃ɨ̂ masakã́ ĩ'yâ'kãrã kɨ̃ɨ yeé kitire masaré werêrã weesamá. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Barnabé me'ra mɨsâre ãyusé kitire werêgɨ a'tiápɨ. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre werê yuugɨ, “Yɨ'ɨ̂ makɨ wẽrî'kɨpɨre masogɨ́sa'”, niîkɨ niîwĩ. Naâre tohô niîmigɨ, naâ niîka teropɨre “Kɨ̃ɨ̂ weegɨ́ti” niî'kere weetíkɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ naâ paramérã niî turiarãpɨre, ãpêrã a'tóka teropɨ niirã́re teeré weé ĩ'yokɨ niîwĩ. Niî mɨ'tari pũri be'roka Salmo Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ wẽrî'kɨpɨre masó'kere “Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ niî'. Ni'kakã́ me'ra yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ pakɨ niisére ĩ'yó'”, niîkaro niîwɨ. 


text:
Ape pũrí Isaía kɨ̃ɨ̂ ohâka pũripɨ kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ werê yuukɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ makɨré wẽrî'kɨpɨre masoátehere, kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ boâ dohatiatehere. “Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ Daviré dɨporópɨ ‘O'ôgɨti’ niî'karo nohota mɨ'ɨ̂re o'ôgɨsa'”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Apêro Salmo Davi kɨ̃ɨ̂ ohâ'karopɨre taha a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Mɨ'ɨ̂, mɨ'ɨ̂ makɨre wẽrî dohakã weesomé”, niîkaro niîwɨ. 


text:
Davi Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weégɨ, kɨ̃ɨ̂ niîka terokãharãre keoró di'akɨ̃ weékɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ wẽrikã́ ĩ'yâ, kɨ̃ɨ̂re yaákãrã niîwã ãpêrã kɨ̃ɨ̂ yẽkɨ sɨmɨá meharãre yaá'karopɨta. Kɨ̃ɨ̂re yaáka be'ro kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ boâ wa'âpã. Õ'âkɨ̃hɨ masó'kɨ Jesu pũríkãre kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ boâtipã. Tohô weérã marî masî'. Jesu pe'ere kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ boâ dohatiatehere ohâgɨ weepĩ́ Davi. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre weresére wãkûya. Jesu Cristo me'ra mɨsâ akobohóse bokarã́sa'. No'ó niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre yã'âro naâ weé'kere akobohó pe'okɨ̃'sami. Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisé me'ra pũrikãre marî akobohóse neê boka masítisa'. 


text:
Dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã a'tîro ohâkãrã niîwã:<pb/>Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre buhíkã'rã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirã tɨ'ó yã'aya. Mɨsâ katirí ɨmɨ̂kohore yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ ãyusé weegɨ́sa'. Mɨsâre ãpêrã ãyuró werêmikã, neê ẽho peósome. Tohô weérã mɨsâ ẽho peóti'ke wapa wẽrîrãsa'. A'té naâ ohâ'kere ãyuró tɨ'ó yã'aya, mɨsâre tohô wa'âri niîrã, niî werêkɨ niîwĩ Paulo Antioquiakãharãre. 


text:
<pb/>Teeré werê toha, naâ wiháari kura Paulo kẽ'rare toó nerê'kãrã a'tîro niîkãrã niîwã: —Ɨ̃sâre apé saurú niikã́ werê nemoya taha teekãhásere, niîkãrã niîwã. 


text:
Tií wi'i niî'kãrã naâ wiháasteari kura pãharã́ Judeu masa, ãpêrã Judeu masa weeró noho weesétirã naâ weresére tɨ'ó tɨ'sarã, Paulo, Barnabé me'ra ba'pâti wã'kakãrã niîwã. Naâre Paulo kẽ'ra a'tîro niîkãrã niîwã: —Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ãyuró weesére wãkû du'utikã'ya. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nu'kukã'ya, niî werêkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ape nɨmɨ́ saurú niikã́ pãharã́ tii maká Antioquiakãharã Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire tɨ'orã́tirã nerêkãrã niîwã taha. 


text:
Naâ pãharã́ nerekã́ ĩ'yârã, Paulo kẽ'rare tii makákãharã Judeu masa ɨpɨ́tɨ doékãrã niîwã. Tohô weérã Paulo kɨ̃ɨ̂ weresére “Mehêkã werêmi. Diakɨ̃hɨ́ nií wee'”, niî buhíkã'kãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Paulo kẽ'ra tutuaró me'ra naâre niîkãrã niîwã: —Mɨsâ Judeu masare Jesu yeé kitire werê mɨ'taro ɨá'. Mɨsâ teeré werêmikã, neê ẽho peó wee'. Tohô weérã “Ɨ̃sâ katisé pe'titísere ɨatísa'”, niîrã weé'. Ɨ̃sâ ni'kâroakãre ãpêrã Judeu masa niîtirãre Jesu yeé kitire werê nɨ'karã wa'ârãsa'. 


text:
A'tîrota dutîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé ohâ no'oka pũripɨre. A'tîro niîkɨ niîwĩ:<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre Judeu masa niîtirãre yeekãháse kitire werê kusiarã kũûgɨti. Mɨsâ me'rata niî pe'tiro a'ti nukúkãkãharãpɨ naâ yɨ'rɨátehere masîrãsama. A'té kɨ̃ɨ̂ niî'kereta Paulo kẽ'ra “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre dutîgɨ weemí”, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, “Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ãyú butia'” niîrã, tií wi'i niirã́ Judeu masa niîtirã ɨpɨ́tɨ e'katíkãrã niîwã. Toopɨ́ niî'kãrã Õ'âkɨ̃hɨ “Yɨ'ɨ̂re a'tikérã ẽho peórãsama”, niî no'o'kãrã nɨkɨta Jesuré ẽho peókãrã niîwã. 


text:
Tohô weekã́ ĩ'yârã, Judeu masa Paulo kẽ'rare kõ'â sĩ'rikãrã niîwã. Tohô weérã ni'karérã niyéru pahiró kɨorã́ numiare, Judeu masa weesétisere ãyuró weé nu'kurãre uâro sãhakã weékãrã niîwã. Ɨmɨá tii maká wiôrã niirã́ noho kẽ'rare tohôta weékãrã niîwã. Tohô weérã Paulo kẽ'rare nɨrɨ́rã, pi'etíse o'ô nɨ'kakãrã niîwã. Tii makápɨ naâ niirã́re kõ'â wĩro toharãpɨ, yã'âro weé du'ukãrã niîwã. 


text:
Paulo kẽ'ra Antioquiapɨre naâ kõ'â wĩrokã wiháarã, tii makákãhase di'tare paâste kõ'akãrã niîwã. Teeré tohô weérã mɨsâ Jesu yeé kitire teérã, ‘A'ti makákãharã bu'îri kɨó'’ niî sĩ'rirã, tohô weékãrã niîwã. Be'ró ape maká Icônio wamêtiri makapɨ wa'â wa'âkãrã niîwã taha. 


text:
Naâ wa'âka be'ro niîmikã, Jesuré ẽho peórã Antioquiakãharã Espírito Santore kɨó yɨ'rɨa tĩharã, ɨpɨ́tɨ e'katíse me'ra tohákãrã niîwã.<pb/>


text:
Icôniopɨre ehârã, naâ Antioquiapɨre weé'karo nohota Paulo kẽ'ra Judeu masa nererí wi'ipɨ sãhâ nuhu, duhîkãrã niîwã. Toopɨ́ kẽ'rare Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. Naâ ãyuró werê tɨ'sa yuukã, pãharã́ Judeu masa, ãpêrã Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peókãrã niîwã. 


text:
Judeu masa Jesuré ẽho peó sĩ'ritirã Judeu masa niîtirã pe'ere uâro sãhakã weékãrã niîwã. Tohô weérã naâ uâro sãhakã weé'kãrã Jesuré ẽho peórãre yã'âro wãkûkãrã niîwã. 


text:
Tohô weekã́ ĩ'yârã, Paulo kẽ'ra naâre werê nemorãtirã Icôniopɨre yoakã́ tohákãrã niîwã. Naâ tii makápɨ niîrã, Jesu niî pe'tirã masaré ma'ígɨ ãyuró weemí niisére ɨpɨ́tɨ wãkû tutuaro me'ra werêkãrã niîwã. Naâ a'teré werekã́ ĩ'yâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ diakɨ̃hɨ́ta werêma yeekãhásere niîgɨ, kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra masaré weé ĩ'yokã weékɨ niîwĩ. 


text:
Naâ weé ĩ'yomikã, tii makákãharã mehêkãri di'akɨ̃ dɨka watíkãrã niîwã. Ãpêrã Judeu masa Jesuré ẽho peótirã me'ra niisétikãrã niîwã. Ãpêrã Paulo, Barnabé me'ra niisétikãrã niîwã. 


text:
Paulo, Barnabére ɨatírã, wiôrã me'ra nerê uúkũkãrã niîwã. Naâ nerê, ni'kâro noho wãkû tohaka be'ro naâre pi'etíse o'ô, ɨ̃tâ peeri me'ra dokerã́ti niîrã, tohô weékãrã niîwã. 


text:
Paulo kẽ'ra naâ tohô weé sĩ'risere tɨ'órã, Licaônia wamêtiri di'tapɨ du'tí wã'ka wa'âkãrã niîwã. Tií di'tapɨre Listra, Derbe wamêtise makari niîkaro niîwɨ. Teepɨ́ niirã́re, tee makári niirã́re Jesu yeé kitire bu'ê kusiakãrã niîwã taha. Paulo, Barnabé Listra, Derbe makaripɨ naâ bu'ê kusia'ke niî' 


text:
<pb/>Naâ Listrapɨ niîrã, ni'kɨ́ masɨ́ dohôri wi'i wi'magɨ́pɨta sihâ masitigɨ bahuá'kɨre boka ehákãrã niîwã. 


text:
Tii makápɨre Paulo masaré bu'êkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ bu'esére dohôri wi'i kẽ'ra tɨ'ókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró yɨ'rɨó masisami niî wãkusére Paulo tɨ'ó yã'agɨ, tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂re uúkũ kehokɨ niîwĩ: —Wã'kâ nɨ'kaya, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta bu'pu mahá, sihâ masitimi'kɨ sihâ nɨ'kakɨ niîwĩ. 


text:
Paulo tohô weekã́ ĩ'yârã, tookãhárã Licaônia yee me'ra ɨpɨ́tɨ karíkũkãrã niîwã: —Marî ẽho peórã ɨmɨá weeró noho bahurã́, marî tiropɨ dihatáma, niîkãrã niîwã. 


text:
Barnabére Júpiter pisûkãrã niîwã. Tii wamé naâ ẽho peórã noho wiôgɨ wame niîkaro niîwɨ. Paulo pe'ere kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ uúkũgɨ niî yuukã, Mercúrio pisûkãrã niîwã. Mercúrio naâ ẽho peórãre werê ko'tegɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Tii maká sumútohopɨ Júpitere ẽho peóri wi'i niîkaro niîwɨ. Tií wi'ikɨ̃hɨ sacerdote Paulo kẽ'rare ẽho peógɨ, wekɨá ɨmɨaré o'ôri me'ra ma'mâ su'a'kãrãre tii maká neê sãháaropɨ wehê wã'kakɨ niîwĩ. Sacerdote, ãpêrã tookãhárã Paulo kẽ'rare ẽho peórã wekɨaré wẽhé ɨ̃hâ moro peo sĩ'rimikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô weé sĩ'rikã tɨ'órã, Paulo, Barnabé naâ basi naa yeé su'tire tɨ̃'rêstekãrã niîwã. Mɨsâ tohô weé sĩ'rise yã'â niî' niîrã, tohô weékãrã niîwã. Be'ró karíkũ, naâ pãharã́ dekopɨ wa'âkãrã niîwã. Naâre a'tîro niîkãrã niîwã: 


text:
<pb/>—Mɨsâ ɨ̃sâre de'ró weerã́tirã tohô weetí? Ɨ̃sá kẽ'ra mɨsâ weeró nohota ɨmɨá niî'. Õ'âkɨ̃hɨ meheta niî'. Mɨsâre ãyusé kitire werêrã a'tiápɨ. Mɨsâ a'tîro weesétisere toô kã'rota weé du'uya. Mɨsâ ẽho peóse neê wapa marí'. Õ'âkɨ̃hɨ katigɨ́ pe'ere ẽho peóya. Kɨ̃ɨ̂ weékɨ niîwĩ niî pe'tise ɨ'mɨ̂se, a'tí di'ta, maâri, niî pe'tirã wa'îkɨ̃rã, mirikɨ̃hɨá, wa'î, teepɨ́ niirã́re. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨre Judeu masa niîtirã naâ ãpêrã nohore ẽho peókã, tohô tɨ'ó yã'akã'kɨ niîwĩ. Neê ka'mú ta'atikɨ niîwĩ. 


text:
Naâ kɨ̃ɨ̂re ẽho peótimikã, kɨ̃ɨ̂ niisétisere niî pe'tirã masaré ĩ'yókɨ niîwĩ. Niî pe'tirãre ãyuró weégɨ, akôro pehasé, otesé kẽ'rare dɨkâtikã weékɨ niîwĩ. Ba'asé, tohô niikã́ e'katíse o'ôkɨ niîwĩ, niî werêkãrã niîwã. 


text:
Naâ werêmikã, ɨpɨ́tɨ wekɨaré wẽhé, Paulo kẽ'rare ɨ̃hâ moro peo sĩ'rimikãrã niîwã. Kã'roákã waro dɨ'sákaro niîwɨ naâ wẽhé ɨ̃hâ moro peoatoho. Paulo kẽ'ra “Ɨpɨ́tɨ weetíkã'ya” niî pũrikã, weetíkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró Judeu masa Antioquiakãharã, ãpêrã Icôniokãharã Listrapɨre etâkãrã niîwã. Toopɨ́ Paulo kẽ'rare yã'âro weé sĩ'rirã siru tuú ehâkãrã niîwã. Tookãhárã masaré naâ weeró noho wãkusétiro ɨákãrã niîwã. Naâ tohô weekã́, tookãhárã pe'e kẽ'ra uâro sãha wa'âkãrã niîwã. Tohô weérã Paulore ɨ̃tâ peeri me'ra doké, tii maká sumútohopɨ kɨ̃ɨ̂re kõ'ârã wa'ârã wẽhé wã'kakãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re “Wẽrîa wa'âmi”, niî wãkûkãrã niîmiwã. 


text:
Paulore kõ'â'karopɨ Jesuré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂ kũyaró tiropɨ ĩ'yâ eha nɨ'kakãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ naâ toopɨ́ ehakã́ta, masá wa'âkɨ niîwĩ taha. Be'ró opâturi makâpɨ naâ me'ra pi'á wa'âkɨ niîwĩ. Ape nɨmɨ́ Barnabé me'ra Derbepɨ wa'â wa'âkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ toopɨ́ etâ, Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. Teeré naâ werekã́, tookãhárã masá pãharã́ Jesuré ẽho peó nemokãrã niîwã. Be'ró naâ mahâmi toha wa'âkãrã niîwã Listra, Icônio, Antioquia too dɨpóro naâ a'tî'ke makaripɨta taha. 


text:
Tee makáripɨre tookãhárã Jesuré ẽho peórãre wãkû tutuase o'ôkãrã niîwã. Tohô niikã́ “Jesuré neê wãkû du'utikã'ya. Pehé pi'etíse wa'ârosa' Jesuré ẽho peórãre marî ɨ'mɨ̂sepɨ wa'aátoho dɨporo”, niî werê yɨ'rɨ wã'ka wa'âkãrã niîwã. 


text:
Jesuré ẽho peórã naâ neresé wi'seri nɨkɨ ni'karérã naâre sɨ'orí niisétiahãre bese bɨrókãrã niîwã. Naâ be'tí Õ'âkɨ̃hɨre sẽríka be'ro “Marî ẽho peógɨ Jesu wee tamuáto mɨsâre”, niî sẽri basá, kũû wã'kakãrã niîwã. Paulo kẽ'ra Antioquiapɨ naâ mahâmi toha'ke niî' 


text:
Be'ró Listra, Icônio, Antioquia wamêtise makaripɨ niî'kãrã yɨ'rɨ́ wã'kakãrã niîwã Pisídia di'tare. Tií di'tare yɨ'rɨáa, Panfília di'ta Perge wamêtiri makapɨ ehâkãrã niîwã. Tii makápɨre Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. Be'ró Atália wamêtiri maka petâpɨ bu'a ehákãrã niîwã taha. 


text:
Toopɨ́ naâ neê waro wihá wã'katika maka Antioquiapɨ dahârã, yukɨ̂sɨ me'ra wihá wã'kakãrã niîwã. Tii makápɨta tee makáripɨ naâ wa'aátoho dɨporo Jesuré ẽho peórã “Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró ko'teáto”, niî sẽri basá, o'ôo'kãrã niîwã. Espírito Santo naâre bu'ê duti'karo nohota teeré bu'ê pe'o toha nɨ'ko, dahâkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tii makápɨ naâ dahârã, Jesuré ẽho peórãre neêo kũu, naâre werê pe'okã'kãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨ naâ me'ra wee tamú siha'kere. Tohô niikã́ “Judeu masa niîtirã kẽ'ra Jesuré ẽho peórã weeáma maha”, niî kiti werékãrã niîwã naâre. 


text:
Paulo, Barnabé Antioquiapɨ niirí kurare ãpêrã Judeu masa Judéia di'takãharã naâ tiropɨ wa'âkãrã niîwã. Naâ tii makákãharã Jesuré ẽho peórãre naâ Judeu masa weesétisere wee dutíkãrã niîwã. —Mɨsâ Moisé dutî'karo weetíkã, mɨsâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'atikã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre yɨ'rɨósome, niî werêkãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Paulo, Barnabé naâ me'ra ɨpɨ́tɨ a'mé tu'tikãrã niîwã. Tohô weérã Antioquiakãharã Jerusalẽ́pɨ o'ôo'rãtirã Paulo, Barnabére, ãpêrã tookãhárãre neêo, besékãrã niîwã. Naâre a'tîro niî o'ôo'kãrã niîwã: —Jerusalẽ́pɨ wa'âya. Jesu kɨ̃ɨ̂ neê waro bese kũú'kãrã, tohô niikã́ Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ tiro sẽrí yã'arã wa'âya. Diakɨ̃hɨ́ta niîmiapari toó Judéiakãharã marîre werê'ke? niîkãrã niîwã. Toopɨ́ wa'ârã, Fenícia, Samaria wa'asé ma'aripɨ yɨ'rɨákãrã niîwã. Toó yɨ'rɨárã, Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peósere werê yɨ'rɨa mɨhakãrã niîwã. Tee kitíre tɨ'órã, Jesuré ẽho peórã pũûro e'katíkãrã niîwã. Paulo, Barnabé Antioquiapɨ niî'kãrã Jerusalẽ́kãharãre naâ werêrã wa'â'ke niî' 


text:
<pb/>Paulo, Barnabé, ãpêrã Antioquiakãharã Jerusalẽ́pɨre etâkãrã niîwã. Toopɨ́re naâ etâka be'ro Jesu kɨ̃ɨ̂ neê waro bese kũú'kãrã, Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́, niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã naâre põo tẽríkãrã niîwã. Be'ró Paulo kẽ'ra werêkãrã niîwã niî pe'tiro naâ sihâ'karopɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâre wee tamú'kere. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Jesuré ẽho peórã fariseu masa wã'kâ nɨ'ka, uúkũkãrã niîwã: —Marî Judeu masa weeró nohota Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peórã kẽ'rare wee dutíro ɨá'. Naâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a dutiro ɨá'. Niî pe'tise Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere wee dutíro ɨá', niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tohô weérã Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ nerê, uúkũkãrã niîwã fariseu masa naâre tohô niî'kere. 


text:
Toopɨ́ta naâ yoakã́ uúkũka be'ro Pedro wã'kâ nɨ'ka, naâre niîkɨ niîwĩ: —Akawerérã, Õ'âkɨ̃hɨ sõ'ó niîka teropɨ Judeu masa niîtirã kẽ'rare kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ yɨ'ɨ̂re besewĩ́. Teeré tɨ'ó, naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peoáto niîgɨ besewĩ́. Mɨsâ niî pe'tirã ãyuró masî' a'teré. 


text:
Kɨ̃ɨ́ta niî pe'tise masá wãkusétisere ĩ'yagɨ́ marîre o'ô'karo nohota naá kẽ'rare Espírito Santore o'ôo'wĩ. Tohô weérã marî naâ yɨ'rɨó no'o'kãrãpɨta niîma niisére masî'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'iró nohota naá kẽ'rare ma'imí. Neê dɨka waátisami. Naâ Jesuré ẽho peókã, naâ yã'âro weeséti'kere akobohókɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã marî Judeu masa niîtirãre “Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'karo weeyá”, niîtikã'ro ɨá'. Marî teeré weeyá niîrã, “Õ'âkɨ̃hɨ naâre yɨ'rɨótikɨ niîwĩ yuhûpɨ”, niîrã wee boósa'. Marî, marî yẽkɨ sɨmɨá marikã Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere weé põo tẽótikãrã niîwã. Tãhâsama naâpɨa. Tohô weérã naâre teeré wee dutítikã'ro ɨá'. 


text:
A'tîro pe'e niî'. Marî wiôgɨ Jesu Cristo ma'i tĩhágɨ, marî wapa yeékã meheta, marîre yã'âro weé'kere akobohókɨ niîwĩ. Marîre yɨ'rɨó'karo nohota Jesu Cristo naâ Judeu masa niîtirã kẽ'rare yɨ'rɨókɨ niîwĩ, niîkɨ niîwĩ Pedro. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, niî pe'tirã di'ta marí pe'tia wa'âkãrã niîwã. Be'ró Paulo, Barnabé naâre werêkãrã niîwã Judeu masa niîtirã tiropɨ Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra naâ weé ĩ'yo kusia'kere. 


text:
Ni'kâroakã Simão Pedro wereámi Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masa niîtirãre neê waro ãyuró weé nɨ'ka'kere. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ, naá kẽ'rare besékɨ niîwĩ. 


text:
Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã Judeu masa niîtirã kẽ'ra Jesuré ẽho peoátehere keoróta ohâ mɨ'takãrã niîwã. A'tîro ohâkãrã niîwã:<pb/> 


text:
“Davi kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé pe'tiá wa'âkaro niîwɨ. Be'ropɨ́ kɨ̃ɨ̂re yɨ'ɨ̂ wiôgɨ sõróo'karo nohota kɨ̃ɨ̂ paramí niî turiagɨpɨre sõróogɨti.<pb/> 


text:
Kɨ̃ɨ̂re tohô sõróoka be'ro ãpêrã Judeu masa niîtirã kẽ'ra, yɨ'ɨ̂ besé'kãrã yɨ'ɨ̂re ẽho peórãsama.” Dɨporópɨ marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî werê yuukɨ niîwĩ. A'tîro niî ohâkãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'ta'kãrã. 


text:
Mehô di'akɨ̃ ni'kâ pũri “A'tikése weetíkã'ya”, niî ohârã naâre. “Wa'îkɨ̃ di'i, ãpêrã nohore Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã naâ wẽhé ɨ̃hâ moro peo'kere ba'âtikã'ya”, niîrã. “Mɨsâ nɨmosã́ numia niîtirãre, mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya”, niîrã. “Niî pe'tirã wa'îkɨ̃rã wamɨ̂taha ãrɨá sure'kãrãre ba'âtikã'ya. Niî pe'tirã diî miîya marirã́re ba'âtikã'ya. Wa'îkɨ̃rã yee diîre ba'âtikã'ya.” Tiikéseta dutîrã naâre. 


text:
Dɨporópɨ saurú nɨkɨ Judeu masa naâ neresé wi'seripɨ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere bu'ê nu'kukã'ma. A'teré niî pe'tise makaripɨ bu'êrã weemá. Tohô weérã Judeu masa niîtirã kẽ'ra masîsama Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere, niîkɨ niîwĩ Tiago. 


text:
<pb/>Be'ró Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã, Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́, niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã pɨárãre besékãrã niîwã. Ni'kɨ́ Juda wamêtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂reta taha Barsabá pisûkãrã niîwã. Ãpí pe'e Sila wamêtikɨ niîwĩ. Tiikérãre besékãrã niîwã Paulo kẽ'ra me'ra Antioquiapɨ tii pũríre miáahãre. Naâ pɨárã Jesuré ẽho peórã wa'teropɨre wiôrã boo kure niîkãrã niîwã. Antioquiakãharã naâ su'ri kũyá'kere diakɨ̃hɨ́'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu bese kũú'kãrã dutisé ohâka pũrire Paulo kẽ'ra me'ra o'ôo'kãrã niîwã. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ tii pũrípɨre: “Ɨ̃sâ Jesu bese kũú'kãrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ mɨsâre ãyu dutí'. A'ti pũríre mɨsâre ohâ o'o' niî pe'tirã Antioquiakãharãre, Judeu masa niîtirã Jesuré ẽho peórãre. Tohô niikã́ Síria, Cilícia di'tapɨ niirã́re ohâ o'o'. 


text:
Ãpêrã ɨ̃sâ me'rakãharã a'tokãhárã, mɨsâ tiropɨ wa'â, naâ wãkuró me'ra mɨsâre kari boó sihapa'rã. ‘Mɨsâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'aya, Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisére weeyá’ niî, mɨsâre werê su'riakũapa'rã. Ɨ̃sâ dutiró mariró tohô weeápã mɨsâre. 


text:
Tohô weérã ɨ̃sâ ni'kâro noho wãkusé me'ra pɨárã ɨmɨaré mɨsâ tiropɨ besé o'ôo'rã weé'. Naâ ɨ̃sâ ma'irã́ Barnabé, Paulo me'ra wa'ârãsama. 


text:
Wa'îkɨ̃ di'i, ãpêrã nohore Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã naâ wẽhé ɨ̃hâ moro peo'kere ba'âtikã'ya. Niî pe'tirã wa'îkɨ̃rã yee diîre ba'âtikã'ya. Wa'îkɨ̃rã wamɨ̂taha ãrɨá sure'kãrãre ba'âtikã'ya. Wa'îkɨ̃rã diî miîya marirã́re ba'âtikã'ya. Mɨsâ nɨmosã́ numia niîtirãre, mɨsâ marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya. Mɨsâ ɨ̃sâ dutisére weérã, ãyuró weerã́sa'. Toô kã'rota mɨsâre ohâ'”, niî ohâkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró naâ o'ôo' no'o'kãrã we'êriti, Antioquiapɨ wa'â wa'âkãrã niîwã. Toopɨ́ ehârã, naâ dutisé ohâka pũrire tookãhárã Jesuré ẽho peórãre nerê duti, wiákãrã niîwã. 


text:
Tohô weekã́, tii pũríre bu'êrã, wãkû ke'timi'kãrã naâ diakɨ̃hɨ́ nɨ'kokã, tii makákãharã pũûro e'katíkãrã niîwã. 


text:
Juda, Sila Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiarã niî tĩharã, Antioquiakãharãre ãyuró werêkãrã niîwã. Tohô weérã naâre nemoró wãkû tutuase me'ra tohakã́ weékãrã niîwã. 


text:
Naâ me'ra toopɨ́re kã'ró tohá ni'ikãrã niîwã yuhûpɨ. Be'ró tookãhárãre we'êritikã, tookãhárã pe'e “Õ'âkɨ̃hɨ me'ra wa'âya mɨsâre o'ôo'kãrã tiropɨ”, niî o'ôo'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Paulo, Barnabé yoakã́ Antioquiapɨre Jesuré ẽho peórã me'ra tohákãrã niîwã. Tookãhárãre pãharã́ ãpêrã me'ra Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã. Paulo, Barnabé naâ a'mêri dɨka watí'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Paulo Barnabére niîkɨ niîwĩ: —Te'á opâturi taha too dɨpóropɨ marî Jesu yeé kitire bu'ê kusia'ke makaripɨ. Tookãhárãre ĩ'yârã wa'ârã de'ró niisétimiti naa? niîkɨ niîwĩ. Barnabé “Aɨ”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
João Marco too dɨpóropɨ naâ me'ra ãyuró bu'ê yapá da'reotikɨ niîwĩ. Jerusalẽ́pɨ wa'âgɨ, Panfília di'tapɨ naâre kõ'â toha wa'âkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Paulo kɨ̃ɨ̂re neê miáa sĩ'ritikɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró naâ basi ɨpɨ́tɨ a'mé tu'ti, a'mêri dɨka watía wa'âkãrã niîwã. Barnabé pe'e yukɨ̂sɨ me'ra Chipre nɨkɨropɨ Marcore miáakɨ niîwĩ. 


text:
Paulo pe'e kɨ̃ɨ̂ me'ra wa'aákɨhɨre Silare besékɨ niîwĩ. Tookãhárã Jesuré ẽho peórã “Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ko'teáto”, niî sẽri basákãrã niîwã. Be'ró Paulo kẽ'ra naâre we'êriti, wa'â wa'âkãrã niîwã. 


text:
Toó wa'ârã, Síria, Cilícia wamêtise di'tapɨre yɨ'rɨákãrã niîwã. Teepɨ́ Jesu yeé kitire werêrã, tookãhárã Jesuré ẽho peórãre wãkû tutuase o'ô nemo wã'kakãrã niîwã.<pb/>


text:
Paulo, Sila Derbe, Listra wamêtise makaripɨre etâkãrã niîwã. Listrapɨ ni'kɨ́ Jesuré ẽho peógɨ Timóteo wamêtigɨre boka ehákãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ pakó Judeu maso Jesuré ẽho peógo niîko niîwõ. Pakɨ́ pe'ea' grego masɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Jesuré ẽho peórã Listra, Icôniokãharã Timóteore ãyuró wãkûkãrã niîwã. “Ãyugɨ́ niîmi”, niî ĩ'yâkãrã niîwã. 


text:
Tohô weégɨ Paulo naâre ba'pâtiato niîgɨ, kɨ̃ɨ̂re miáa sĩ'rikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re miáa sĩ'rigɨ, kɨ̃ɨ̂ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a dutikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé no'otigɨ Judeu masa kɨ̃ɨ̂ bu'esére ẽho peóti boosama niîgɨ, tohô weékɨ niîwĩ. Toó niirã́ niî pe'tirã Judeu masa Timóteo pakɨ grego masɨ niisére masîkãrã niîwã. Judeu masa niîtirã naâ põ'raré õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'atikãrã niîwã. 


text:
Be'ró Timóteo Paulo kẽ'ra me'ra wa'âkɨ niîwĩ. Niî pe'tise naâ yɨ'rɨáse makaripɨre Jesuré ẽho peórãre werê yɨ'rɨa mɨhakãrã niîwã. Jerusalẽ́pɨ niirã́ Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ dutî o'o'kere werêkãrã niîwã. Niî pe'tirãre “Naâ dutî'kere weeyá”, niî bɨrokãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô werekã́ tɨ'órã, Jesuré ẽho peórã siâpe me'ra wãkû tutua nemokãrã niîwã. Neê Jesuré ẽho peó du'utikãrã niîwã. Ãpêrã kẽ'ra Jesuré ẽho peótimi'kãrã ɨmɨ̂kohori nɨkɨ pãharã́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nemokãrã niîwã. Paulore Macedôniakɨ̃hɨ wee tamúse sẽrí'ke niî' 


text:
<pb/>Paulo kẽ'rare naâ Ásiapɨ Jesu yeé kitire bu'êrã wa'â boo'kãrãre Espírito Santo ka'mú ta'akɨ niîwĩ. Tohô weérã naâ apêro Frígia, Galácia tiro pe'e yɨ'rɨákãrã niîwã. 


text:
Toopɨ́ yɨ'rɨáa, Mísia naâ di'tâ ta'â'karo sumútohopɨ ehâkãrã niîwã. Toopɨ́ ehâ, naâ Bitínia wamêtiri di'tapɨ wa'â sĩ'rimikãrã niîwã taha. Toopɨ́ wa'â sĩ'rirãre opâturi Espírito Santo naâre ka'mú ta'akɨ niîwĩ. 


text:
Toopɨ́ naâ etâka yami Paulo kẽ'esé weeró noho ni'kɨ́ Macedôniakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tiro sẽrí nu'kukã ĩ'yâkɨ niîwĩ. A'tîro niîkɨ niîwĩ: —A'tiá a'tó Macedôniapɨ. Ɨ̃sâre wee tamúgɨ a'tiá, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂ kẽ'esé weeró noho ĩ'yâ'kere werekã́, maatá ɨ̃sa yeé durê wa'â wa'âwɨ. Yɨ'ɨ̂ Luca a'ti pũríre ohâ'kɨ kẽ'ra naâ me'ra wa'âwɨ. Ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ kẽ'esé weeró noho ĩ'yâ'kere a'tîro wãkûwɨ: “Õ'âkɨ̃hɨ marîre Macedôniakãharãre kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ weeápĩ”, niî wãkûwɨ. Paulo, Sila Filipopɨ Lídia wamêtigore naâ boka ehá'ke niî' 


text:
<pb/>Ɨ̃sâ Trôadepɨ niî'kãrã yukɨ̂sɨ me'ra pẽ'âwɨ Samotrácia wamêtiri nɨkɨropɨre. Tookãhárãta ape nɨmɨ́ wa'â nemowɨ ape maká Neápoli wamêtiri makapɨ. 


text:
Toó maa ma'âpɨ maháa, romano masa naâ weéka maka Filipopɨre etâwɨ. Tii makáta tií di'ta Macedônia wa'teropɨre dutirí maka niîwɨ. Toopɨ́re ɨ̃sâ pehête nɨmɨri tohá ni'iwɨ. 


text:
Saurú niikã́ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirã́re a'mârã wa'âwɨ. Tohô weérã makâpɨ niî'kãrã diâ sumútoho naâ nerê wɨaropɨ wa'âwɨ. Naâre boka ehá, naâ tiro ehâ nuha, toó numiâ nerê'kãrãre Jesu yeé kitire werêwɨ. 


text:
Ni'kó toopɨ́ ɨ̃sâ weresére tɨ'ó'ko Lídia wamêtigo niîwõ. Koô Tiatira wamêtiri makakõho, su'tí wapa bɨhɨ́se sõ'â yĩi boó kuresere duagó niîwõ. Judeu maso niîtimigo, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógo niîwõ. Paulo kɨ̃ɨ̂ weresére ẽho peoáto niîgɨ Õ'âkɨ̃hɨ koôre tɨ'o masíse o'ôkɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró koôre, koo yaá wi'ikãharã niî pe'tirãre wamê yeewɨ. Koô ɨ̃sâre niîwõ: —Yɨ'ɨ̂re diakɨ̃hɨ́ta Jesuré ẽho peógo niîmo niîrã, yaá wi'ipɨ kãrirã́ wa'âya, niîwõ. Koô ɨpɨ́tɨ toha dutíkã tɨ'órã, koo yaá wi'ipɨ tohawɨ́. Paulore, Silare bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo'ke niî' 


text:
<pb/>Ni'kâ nɨmɨ ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽri wɨáropɨ wa'ârã, ni'kó numiô wãtî sãháa no'o'kore ehâ pehakãti. Koô ãpêrãre da'rá ko'tego niîwõ. Wãtî wee tamú no'ogo “Be'ró tohô wa'ârosa'”, niî masisére kɨowṍ. Koô masisére ãpêrãre weresé me'ra koôre kɨorã́ pahiró niyéru wapá ta'awã. 


text:
Ɨ̃sâre ĩ'yâ siru tuú, karíkũwõ: —Ã'rá Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ dutisére weerã́ niîma. Mɨsâre werêrã weemá Jesuré ẽho peórã yɨ'rɨrã́sama niisé kitire, niî karíkũwõ. 


text:
Koô pehe nɨmɨ́ri tohô niî kusiawõ. Be'ró Paulo kari butí, mahâmi ĩ'ya, wãtî koôpɨre niigɨ́re niîwĩ: —Jesu Cristo tutuaró me'ra mɨ'ɨ̂re koôpɨre niigɨ́re wiháa duti'. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, maatá wiháa wa'âwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wiháaka be'ro koô masîmi'ke pe'tiá wa'âwɨ. Tohô weérã koôre kɨó'kãrã marî niyéru wapá ta'asome niîrã, uâ wa'âwã Paulo, Sila me'ra. Tohô weérã makâ deko wiôrã tiropɨre naâre yẽ'ê miáawã. Be'ró wiôrãpɨre koô wiôrã niîmi'kãrã werê sãawã. A'tîro niîwã: —Ã'rá Judeu masa niîma. A'ti makákãharãre kari boó siharã weemá. 


text:
Naâ bu'esé marî romano masare dutisé meheta niî'. Tohô weérã marî naâ wee dutísere weetíkã'ro ɨá', niîwã wiôrãpɨre. 


text:
<pb/>Naâ toopɨ́ nerê'kãrã tohô niikã́ tɨ'órã, Paulo kẽ'ra me'ra uâ wa'âwã. Tohô weérã wiôrã Paulo, Silare naa yeé su'tire tuu weé duti, naa yarã́ surárare tãra dutíwã. 


text:
Naâre ɨpɨ́tɨ tãrá toha, bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróowã. Be'ró tií wi'i ko'tegɨ́re du'ti wihári niîrã, ãyuró bi'ákã' dutiwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, bu'îri da'rerí wi'i ko'tegɨ́ niî tɨori tũkupɨ sõróokɨ niîwĩ naâre. Pɨá yukɨ̂ tĩa wa'teropɨ naâ dɨ'pôkãrire sĩô kũu duti, naâre dɨ'te kũúkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ di'tâ nara sãákã weé'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró yamî deko Paulo, Sila Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí, basâ peokãrã niîwã. Naâ tohô weekã́, tií wi'ipɨ niirã́ bu'îri da'rê no'o'kãrã naâre tɨ'ókãrã niîwã. 


text:
Wãkûtiro di'tâ ɨpɨ́tɨ nara sãákaro niîwɨ. Naâ niirí wi'i kẽ'ra a'mé yã'akaro niîwɨ. Tohô weéro maatá tií wi'i bi'amí'ke soperi, niî pe'tirã bu'îri da'rerí wi'ipɨ niirã́re dɨ'te kũúmi'ke kome daári pãrîstea wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Tohô wa'âka be'ro tií wi'i ko'tegɨ́ wã'kákɨ niîwĩ. Wã'ká, tee sopéri susû pe'tikã ĩ'yâkɨ niîwĩ. “Niî pe'tirã du'ti wihá pe'tia wa'âpã”, niî wãkûkɨ niîmiwĩ. Tohô weégɨ uîgɨ, di'pĩhí miî kɨ̃ɨ̂ basi wẽhékã'kɨ niîmiwĩ. 


text:
Tohô weé sĩ'rikã, Paulo kɨ̃ɨ̂re ɨpɨ́tɨ karíkũ kehokɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ basi wẽhetíkã'ya. Ɨ̃sâ niî pe'tirã a'topɨ́ niî pe'tikã', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Paulo tohô niikã́ tɨ'ógɨ, ãpêrã surárare “Sĩ'asé miítia”, niîkɨ niîwĩ. Naâ o'ôka be'ro sĩ'ó oma sãhákɨ niîwĩ Paulo, Sila naâ niirí tũkupɨ. Uîgɨ, ɨpɨ́tɨ nara sãágɨta, naâ tiro ehâ ke'akɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró wã'kâ nɨ'ka, naâre pihî wĩro, sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —De'ró weegɨ́sari yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨoáto niîgɨ? 


text:
<pb/>Naâ pe'e a'tîro yɨ'tíkãrã niîwã: —Mɨ'ɨ̂ marî wiôgɨ Jesuré ẽho peógɨ, yɨ'rɨgɨ́sa'. Mɨ'ɨ yaá wi'ikãharã kẽ'ra mɨ'ɨ̂ weeró noho ẽho peórãta, yɨ'rɨrã́sama, niîkãrã niîwã. 


text:
Surára bu'îri da'rerí wi'i ko'tegɨ́ Paulo kẽ'rare yamî dekota naâ tãrá'ke kamîre koékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ koéka be'ro Paulo kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re, kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharãre wamê yeekãrã niîwã. 


text:
Be'ró tií wi'i ko'tegɨ́ kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ pihî wã'ka, naâre sɨ'orí ba'âkɨ niîwĩ. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóka be'ro kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ̂ akawerérã ɨpɨ́tɨ e'katíkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ape nɨmɨ́ bo'reakã́ tii makákãharã romano masa wiôrã surárare tií wi'i ko'tegɨ́pɨre werê dutikãrã niîwã. A'tîro niî o'ôo'kãrã niîwã: —“Naâ toó pɨárã ɨmɨá niirã́re du'u wĩró dutiama”, niî werêrã wa'âya, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Surára toopɨ́ ehâ, wiôrã naâ werê duti'kere tií wi'i ko'tegɨ́pɨre werêkãrã niîwã. Teeré tɨ'ó toha, kɨ̃ɨ̂ pe'e kẽ'ra werê turiakɨ niîwĩ Paulo, Silare taha. —Mɨsâre a'ti makákãharã wiôrã “Du'u wĩroáto”, niîkãrã niiáma. Tohô weérã mɨsâ wiháaya. Ãyuró e'katíse me'ra wa'âya, niîkɨ niîmiwĩ tií wi'i ko'tegɨ́ pe'e. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tee kitíre werekã́ tɨ'ógɨ, Paulo surárare niîkɨ niîwĩ: —A'ti makákãharã wiôrã ɨ̃sâre bu'îri bokatiáma. Bokatímirã, masa tirópɨ miáa, tãrá, a'tí wi'i bu'îri da'rerí wi'ipɨ ɨ̃sâre sõróoama. Ɨ̃sâ romano masa niîmikã, tohô weeáma. Ni'kâroakãre ɨ̃sâre masá ĩ'yâtiropɨ nɨo wĩró sĩ'risama. Basió wee'. Naâ basita a'tî tĩharã, ɨ̃sâre wĩrórã a'tiáto, niîkɨ niîwĩ surárare. 


text:
<pb/>Surára kɨ̃ɨ̂ tohô niî'kere tɨ'órã, wiôrãpɨre werêrã wa'âkãrã niîwã. Paulo kẽ'ra “Romano masa niî'” niiáma niisé kitire werekã́ tɨ'órã, wiôrã ɨkɨá wa'âkãrã niîwã. 


text:
Naâ tií wi'ipɨ wa'â, Paulo kẽ'rare akobohóse sẽríkãrã niîwã. Sẽrí toha, naâre bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kãrãre mii wihá, “Neê a'ti makáre niîtikã'ya, wiháaya”, niîkãrã niîwã. 


text:
Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Paulo, Sila bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kãrã wihá wã'ka, Lídia yaá wi'ipɨ wa'âkãrã niîwã taha. Toopɨ́ Jesuré ẽho peórãre wãkû tutua nemokã weékãrã niîwã. Be'ró tii makápɨ niî'kãrã wa'â wa'âkãrã niîwã.<pb/>


text:
Paulo, Sila Filipopɨ niî'kãrã yɨ'rɨákãrã niîwã Anfípoli, Apolônia wamêtise makarire. Toó yɨ'rɨáa, etâkãrã niîwã Tessalônica wamêtiri makapɨ. Tii makápɨre Judeu masa nererí wi'i niîkaro niîwɨ. 


text:
Paulo kɨ̃ɨ̂ weesétiro noho tií wi'ipɨ sãháakɨ niîwĩ. I'tiá semana saurú nɨkɨ Jesu yeé kitire bu'êkɨ niîwĩ. Dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'kere bu'êkɨ niîwĩ: —“Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ pi'etí, wẽrîgɨsami. Wẽrî'kɨpɨ niîmigɨ, masagɨ́sami”, niî ohâkãrã niîwã. Naâ tohô niî ohâ no'o'kɨreta mɨsâre ni'kâroakãre werê'. Jesutá niîmi naâ tohô niî'kɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ, niî werêkɨ niîwĩ Paulo. 


text:
<pb/>Tohô niî werekã́ tɨ'órã, ni'karérã Judeu masa ẽho peókãrã niîwã. Judeu masa weeró noho ẽho peósetirã kẽ'ra grego masa pãharã́ ẽho peókãrã niîwã. Wiôrã weeró noho niirã́ numia pãharã́ ẽho peókãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ãpêrã Judeu masa Paulo kɨ̃ɨ̂ weresére ẽho peótirã noho ɨpɨ́tɨ ɨókãrã niîwã Paulore. Tohô weérã ɨmɨá nihî siharãre, yã'arã́ niî baha ke'atirãre makâ dekopɨ neêo, o'ôo'kãrã niîwã: —Niî pe'tiropɨ karíkũste sihâya, niîkãrã niîwã. Naâ tohô weekã́, tii makákãharã niî pe'tirã uâro sãhakãrã niîwã. Be'ró Paulo kẽ'rare masa dekópɨ miáarãtirã a'mârã wa'âkãrã niîwã. Naâ kãhíka wi'i Jasṍ wamêtigɨ yaá wi'ipɨ wa'âkãrã niîwã. Toopɨ́ ehâ, naâre a'mârã, tií wi'i sopere wehê pã'rekã'kãrã niîwã. 


text:
Neê bokatíkãrã niîwã. Bokatí, tií wi'i niigɨ́ Jasṍre, ãpêrã Jesuré ẽho peórãre yẽ'ê miáakãrã niîwã wiôrã tiropɨ. Toopɨ́ ehârã, a'tîro karíkũkãrã niîwã: —Apé sia'kãharã ɨmɨá mari yaá makapɨ a'tîkãrã niiáma. Niî pe'tiro naâ siharópɨre dohórẽ' siharã weemá. 


text:
Jasṍ naâre kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ kãhí o'okɨ niiámi. Naâ niî pe'tise marî wiôgɨ Romakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'karã weeáma. Ãpí Jesu wamêtigɨ pe'ere “Wiôgɨ waro niîmi” niîrã weeáma, niî karíkũkãrã niîwã. 


text:
Be'ró wiôrã Jasṍre, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharãre a'tîro niîkãrã niîwã: —Mɨsâ ɨ̃sâre niyéru wapa yeékã, mɨsâre du'u wĩrórãti. Paulo, Sila naâ a'ti makápɨre wiháaka be'ro mɨsa yeé niyérure wiarã́ti taha, niîkãrã niîwã. Tohô niikã́ tɨ'órã, naâ wapa yeékãrã niîwã. Naâ tohô weéka be'ro naâre du'úkã'kãrã niîwã. Paulo, Sila Beréiapɨ naâ bu'ê'ke niî' 


text:
<pb/>Yamîka', na'î ke'ari kurapɨ ãpêrã Jesuré ẽho peórã Tessalônicakãharã Paulo, Silare Beréia wamêtiri makapɨ wiháa dutikãrã niîwã. Be'ró tii makápɨ ehâ, Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ wa'âkãrã niîwã taha. 


text:
Beréiakãharã pe'e Tessalônicakãharã nemoró Paulo weresére tɨ'ó tɨ'sakãrã niîwã. Paulo marîre diakɨ̃hɨ́ta bu'êgɨ weemíti? niîrã, ɨmɨ̂kohori nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti oharã́ naâ ohâ'kere bu'ê nu'kukã'kãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ta werekã́ ĩ'yârã, Judeu masa pãharã́ ẽho peókãrã niîwã. Ãpêrã pãharã́ grego masa ɨmɨá ẽho peókãrã niîwã. Numiâ kẽ'ra grego numiata pahiró niyéru kɨorã́ numia ẽho peókãrã niîwã. 


text:
Judeu masa Tessalônicakãharã Paulo Beréiapɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire bu'ekã́ tɨ'ókãrã niîwã. Teeré tɨ'órã, naâ Beréiapɨ wa'âkãrã niîwã masaré uâro sãhakã weerã́ wa'ârã taha. 


text:
Naâ uâro sãhakã ĩ'yârã, maatá Jesuré ẽho peórã Paulore ãpêrã me'ra diâ pahirí maapɨ o'ôo'kã'kãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã pe'e Sila, Timóteo tii makápɨta tohákã'kãrã niîwã. 


text:
Paulo kɨ̃ɨ̂re ba'pâti wã'ka'kãrã me'ra bɨrɨ̂a, Atena wamêtiri makapɨ ehâkãrã niîwã. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re sookã́, mahâmi tohati a'tîtikãrã niîwã naa yaá maka Beréiapɨ taha. Naâ me'rata Paulo kití o'ôkɨ niîwĩ. —Keêro Sila, Timóteo a'tiáto a'topɨ́, niîkɨ niîwĩ. Paulo Atenapɨ Jesu yeé kitire werê'ke niî' 


text:
<pb/>Sila, Timóteore yuû kuegɨ noho Paulo Atenapɨ niîgɨ, tii makápɨ ĩ'yâ kusiakɨ niîwĩ. Toopɨ́ pãharã́ naâ ẽho peórã yeê'kãrãre ĩ'yâkɨ niîwĩ. Teeré ĩ'yâgɨ, pũûro bɨhâ wetikɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weégɨ Jesu yeé kitire Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ werêkɨ niîwĩ. Judeu masare, ãpêrã naâ weeró noho ẽho peósetirãre werêkɨ niîwĩ. Tohô niikã́ ɨmɨ̂kohori nɨkɨ makâ dekopɨ wa'â mɨhakɨ niîwĩ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ boka ehárãre Jesu yeé kitire werê mɨhakɨ niîwĩ. 


text:
Ni'karérã epicureu, estóico wamêtise kurarikãharãre bu'erã́ Paulo me'ra uúkũkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ Jesu yeé kitire, apêye kẽ'rare wẽrî'kãrãpɨ masasére werêkɨ niîwĩ naâre. Tohô weérã ni'karérã naâ basi a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã: —De'ró niî werê sĩ'rigɨ weetí toô kã'ro uúkũse pihagɨ? Ãpêrã pe'e a'tîro niîkãrã niîwã: —Apé di'takãharã naâ ẽho peórã nohore uúkũgɨ weesamí, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró kɨ̃ɨ̂re pihî wã'kakãrã niîwã wiôrã naâ uúkũ wɨaro Areópago wamêtiropɨ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re niîkãrã niîwã: —Ɨ̃sâ mɨ'ɨ̂ ma'makãháse bu'esére tɨ'ó sĩ'risa'. 


text:
Ɨ̃sâre mehêkã warota niîkã'sa'. Teeré neê tɨ'otírã niîkãti. De'ró niî sĩ'riro weetí teé mɨ'ɨ̂ bu'esé? Werêya, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tii maká Atenakãharã, ãpêrã toopɨ́ makâri wa'â'kãrã naâ weesétise a'tîro niîkaro niîwɨ. Ma'ma kití di'akɨ̃re tɨ'ó, uúkũ nu'kukã' sĩ'rikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ werê dutikã tɨ'ógɨ, Paulo Areópagopɨ wã'kâ nɨ'ka werêkɨ niîwĩ Atenakãharãre: —Yɨ'ɨ̂ ĩ'yakã́, mɨsâ ẽho peórã nohore ãyuró ẽho peóseti'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'ti makápɨ sihâgɨ, mɨsâ ẽho peósere ĩ'yaápɨ. Toopɨ́ ni'kâro mɨsâ ẽho peórã nohore wa'îkɨ̃rã wẽhé ɨ̃hâ moro peoropɨ a'tîro ohâ õ'o no'o'karore boka ehá pehasɨ. “Õ'âkɨ̃hɨ masî no'oya marigɨ́re ẽho peóro niî'”, niiápɨ. Mɨsâ masîtimirã ẽho peó'kɨre mɨsâre ni'kâroakã werêgɨti. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ a'ti ɨmɨ́koho niî pe'tisere weé'kɨ ɨ'mɨ̂se, a'tí di'ta wiôgɨ niîmi. Tohô wiôgɨ niî tĩhagɨ, ɨmɨá naâ weé'ke wi'seripɨ di'akɨ̃ niî masitisami. 


text:
Neê apêye noho dɨ'satísa' Õ'âkɨ̃hɨre. Niî pe'tirãre katisé, ehêri miise, niî pe'tisere o'ôsami. Neê marî da'rasé me'ra kɨ̃ɨ̂re wee tamúta basiótisa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ neê waropɨta ni'kɨ́ masɨ́ weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'rata niî pe'tise kurarikãharãre weékɨ niîwĩ. Naâre niî pe'tiro a'ti nukúkãpɨre niî bɨroato niîgɨ dɨka waákɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutiró me'ra marî põo tẽóro katiátohore, marî niiátohore kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ weé'kere ĩ'yârã, yɨ'ɨ̂re masî sĩ'rirã a'maáto niîgɨ teeré weékɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. Kɨ̃ɨ̂re a'maáto niîmigɨ, yoarópɨ niîtisami. Marî tiroakã niîsami. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúro me'rata marî katî', da'rá'. Ni'karérã mɨsa yaá kurakãharã papéra oharã́ a'tîro niî ohâkãrã niîwã: “Marí kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ weé'kãrã kɨ̃ɨ̂ põ'rá niî'.” 


text:
<pb/>Marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî' niîrã, kɨ̃ɨ̂re “Ouro, prata wamêtise me'ra yeê'kɨ niîmi”, niî wãkûtikã'ro ɨá'. Tohô niikã́ “Ɨ̃tâga me'ra weé'kɨ niîmi”, niîtikã'ro ɨá'. “Masá naâ wãkuró me'ra yeê me'ri'kɨ niîmi Õ'âkɨ̃hɨ”, niîtikã'ro ɨá'. 


text:
Dɨporókãharãpɨre naâ masîtirã yeê ẽho peó'kere Õ'âkɨ̃hɨ tohô ĩ'yâkã'kɨ niîwĩ. A'tóka terore marî niî pe'tirokãharãre a'tîro ɨasamí. Marî yã'âro weesétisere bɨhâ weti, du'u dutísami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkã niî pe'tirokãharãre beseátihi nɨmɨre ĩ'yâ kasa nɨ'kokɨ niîwĩ. Tii nɨmɨ́ niikã́, keoró niisé me'ra besegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ Jesu me'ra tohô weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ã'ritá mɨsâre beseákɨhɨ niîmi niîgɨ, wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ, niîkɨ niîwĩ Paulo. 


text:
<pb/>Paulo “Ni'kɨ́ masɨ́ wẽrî'kɨpɨ masákɨ niîwĩ” niikã́ tɨ'órã, ãpêrã ni'karérã mehô buhíkã'kãrã niîwã. Ãpêrã pe'e “Mɨ'ɨ̂ apé tero teeré uúkũkã, tɨ'o nemó sĩ'risa' taha”, niîkãrã niîwã. 


text:
Ni'karérã kɨ̃ɨ̂re siru tuú wiha, kɨ̃ɨ̂ weresére tɨ'órã, Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Ni'kɨ́ Dionísio wamêtigɨ Areópagopɨ ãpêrã wiôrã me'ra nerê wɨagɨ niîkɨ niîwĩ. Apêgo Dâmari wamêtigo, tohô niikã́ ãpêrã Jesuré ẽho peókãrã niîwã.<pb/>


text:
Toopɨ́ etâgɨ, ni'kɨ́ Judeu masɨ Áquila wamêtigɨre, kɨ̃ɨ̂ nɨmó Priscilare boka ehákɨ niîwĩ. Neê waropɨre Ponto wamêtiri di'takɨ̃hɨpɨ niîkɨ niîmiwĩ. Be'ró Itália di'tapɨ makâri wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ toopɨ́ niîka be'ro tookɨ̃hɨ́ romano masa wiôgɨ Cláudio niî pe'tirã Judeu masare tií di'tapɨ niirã́re wiháa dutikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ nɨmó me'ra Corintopɨ wa'âkɨ niîwĩ. Paulo kɨ̃ɨ̂ Corintopɨ etaátoho dɨporoakã naá kẽ'ra neê etarã́ta niîkãrã niîwã. Paulo toopɨ́ etâka be'ro ni'kâ nɨmɨ naâ tiropɨ sihâgɨ wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Naá kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weeró nohota da'rasétirã niîkãrã niîwã. Ɨ̃se bɨtíse su'ti kaséri paka me'ra ãpêrã sihârã wa'ârã naâ miáase wi'serire da'rerã́ niîkãrã niîwã. Teé naâ da'rasétikã ĩ'yâgɨ, naâ tiro naâ me'ra da'rágɨ tohákã'kɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Saurú nɨkɨ Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ Judeu masare, Judeu masa niîtirãre Jesu yeékãhasere kɨ̃ɨ̂re ẽho peoáto niîgɨ werêgɨ wa'â mɨhakɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Sila, Timóteo Macedônia di'tapɨ niî'kãrã Paulo kɨ̃ɨ̂ ɨó no'o'kãrã Corintopɨre etâkãrã niîwã. Toopɨ́ naâ etakã́, Paulo su'ti kaséri me'ra wi'sêri weemí'kere da'rá du'ukã'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tise nɨmɨri bu'eró bahuró Jesu yeékãhasere bu'êkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Judeu masare “Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ marî yoakã́ yuû kue'kɨ Jesu wamêtigɨ niîmi”, niî bu'êkɨ niîwĩ. 


text:
Naâ pe'e a'teré tɨ'ó sĩ'ritikãrã niîwã. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ werêmikã, tookãhárã kɨ̃ɨ̂re tu'tî, kɨ̃ɨ̂ weresére ye'sû mɨhakãrã niîwã. Naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ tɨ'sâtisere ĩ'yógɨ, kɨ̃ɨ yeé su'tire tookãháse di'ta wã'á'kere paâste ĩ'yokɨ niîwĩ. Naâre a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre bu'îri da'rekã́, mɨsa yeé bu'iri wa'ârosa'. Yeé bu'iri niîsome. Mɨsâre yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ yeékãhasere werê tohapɨ. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ ni'kakã́ me'ra Judeu masa niîtirãre Jesu yeékãhasere bu'êgɨ wa'âgɨti, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niî toha nɨ'ko, tií wi'ipɨ niî'kɨ wiháa, Tício Justo yaá wi'ipɨ wa'â, niîkã'kɨ niîwĩ. Tií wi'i pe'e naâ nererí wi'i pɨ'toakã niîkaro niîwɨ. Justo Judeu masɨ niîtimigɨ, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Ãpí naâ nererí wi'i wiôgɨ Crispo wamêtigɨ kɨ̃ɨ́ kẽ'ra Jesuré ẽho peókɨ niîwĩ. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ yaá wi'ikãharã Jesuré ẽho peórã di'akɨ̃ niîkãrã niîwã. Ãpêrã kẽ'ra tii makákãharã Paulo kɨ̃ɨ̂ werê'kere tɨ'órã, pãharã́ Jesuré ẽho peókãrã niîwã. Naâ ẽho peó tohakã ĩ'yâgɨ, Paulo naâre wamê yeekɨ niîwĩ. 


text:
Ni'kâ yami Paulo kãritímigɨ kẽ'esé weeró noho Jesu kɨ̃ɨ̂re uúkũkã tɨ'ókɨ niîwĩ: —A'ti makápɨre pãharã́ yɨ'ɨ̂re ẽho peoáhã niîma. Tohô weérã mɨ'ɨ̂re ãpêrã neê mehêkã weetá basiósome. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ me'ra niîgɨti. Tohô weégɨ uîtikã'ya. Yeekãhásere neê werê du'utikã'ya. Tohô werê nu'kukã'ya, niîkɨ niîwĩ Jesu Paulore. 


text:
<pb/>Tohô weégɨ Paulo ni'kâ kɨ'ma apé kɨ'ma deko tookãhárãre Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire bu'êgɨ, Corintopɨre tohákɨ niîwĩ. 


text:
Tiîtareta tií di'ta Acaia wiôgɨ Gálio wamêtigɨ sãhákɨ niîwĩ. Tohô kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niirí kura Judeu masa Paulore yẽ'ê, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ miáakãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re werê sãarã, a'tîro niîkãrã niîwã: —Ã'rí mehêkã ẽho peó dutimi. Ɨ̃sâre dutisé mehereta wee dutígɨ weemí, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Paulo yɨ'tigɨ́ti weerí kurata Gálio uúkũ kehokɨ niîwĩ Judeu masa kɨ̃ɨ̂re werê sãa'kãrãre: —Kɨ̃ɨ̂ yã'âro weéka be'ro niikã́ pũrikãre, yɨ'ɨ̂ tɨ'o booápã. 


text:
Naâ toopɨ́ niîrãta, maatá Sóstene wamêtigɨre wiôgɨ ĩ'yóropɨ yẽ'ê, paâkãrã niîwã. Naâ paagɨ́ Judeu masa nererí wi'i wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Gálio naâ tohô weekã́, tohô ĩ'yaró bahuró ĩ'yâkã'kɨ niîwĩ. Neê ka'mú ta'atikɨ niîwĩ. Paulo Corintopɨ niî'kɨ Antioquiapɨ dahâ tohaa'ke, tohô niikã́ opâturi kɨ̃ɨ̂ bu'ê siha nemo'ke niî' 


text:
<pb/>Paulo pehe nɨmɨ́ri Corintopɨre tohákɨ niîwĩ. Be'ró tookãhárã Jesuré ẽho peórãre we'êriti, Priscila, Áquila me'ra Síria di'tapɨ wa'â wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ wa'aátoho dɨporo Corintopɨ niî'kɨ Cencréia wamêtiri makapɨ bu'áakɨ niîwĩ. Tii makápɨta yukɨ̂sɨ me'ra wa'aátoho dɨporo kɨ̃ɨ̂ poârire seê kõ'a dutikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ too dɨpóropɨ Õ'âkɨ̃hɨre “A'tîro weegɨ́ti” niî'kere tu'â eha' niî sĩ'rigɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re seêka be'ro naâ yukɨ̂sɨpɨ mɨhâ sãha, diâ pahirí maare pẽ'â, apé pã're Éfeso wamêtiri makapɨ etâkãrã niîwã. Toopɨ́ etâ, kɨ̃ɨ̂ Judeu masa nererí wi'ipɨ sãhá, Jesu yeékãhasere Judeu masa me'ra uúkũkɨ niîwĩ. Ni'karérã tií wi'i niirã́ kɨ̃ɨ̂re yoakã́ toha dutíkãrã niîmiwã. Kɨ̃ɨ̂ pe'e tohá sĩ'ritikɨ niîwĩ. —Yɨ'ɨ̂ Jerusalẽ́pɨ bosê nɨmɨ yɨ'rɨógɨ wa'âgɨ weé'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨakã́, apé tero weégɨ a'tîgɨti taha, niîkɨ niîwĩ naâre. Priscila, Áquila pũrikã tii makápɨta tohákã'kãrã niîwã. Paulo ni'kɨtá toó niî'kɨ yukɨ̂sɨ me'ra yɨ'rɨákɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Yɨ'rɨáa, etâkɨ niîwĩ Cesaréiapɨre. Toopɨ́ etâ, yukɨ̂sɨpɨ niî'kɨ diháa, Jerusalẽ́pɨ wa'âgɨ ma'âpɨ mahákɨ niîwĩ. Jerusalẽ́pɨre etâgɨ, tookãhárã Jesuré ẽho peórã me'ra uúkũ, toopɨ́ tohákã'kɨ niîwĩ. Be'ró Antioquiapɨre yɨ'rɨákɨ niîwĩ taha. 


text:
Toopɨ́re kã'ró niî keho, yɨ'rɨá wa'âkɨ niîwĩ taha Galácia, Frígia di'ta niisé makaripɨre. Niî pe'tirã Jesuré ẽho peórãre nemoró wãkû tutuase o'ô nemo wã'kakɨ niîwĩ. Apolo wamêtigɨ kɨ̃ɨ̂ masaré bu'ê'ke niî' 


text:
<pb/>Paulo Galácia, Frígia di'tapɨ siharí kurata ãpí Judeu masɨ Jesuré ẽho peógɨ Apolo wamêtigɨ Éfesopɨre etâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Alexandriakɨ̃hɨ ãyuró uúkũ me'rigɨ niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti wererã́ naâ ohâka pũrikãhasere masirí masɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Too dɨpóropɨre ãpêrã Jesu yeé kitire werekã́ tɨ'ókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ werê tɨ'saro me'ra, diakɨ̃hɨ́ niisé me'ra ãpêrãre Jesu yeé kitire werê turiakɨ niîwĩ. Tohô weemígɨ, João kɨ̃ɨ̂ masaré wamê yee'ke di'akɨ̃re masîkɨ niîwĩ. Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ dihatá'ke pe'ere masîtikɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ neê uiró mariró wãkû tutuaro me'ra Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ Jesu yeé kitire werêkɨ niîwĩ. Be'ró Priscila, Áquila tɨ'ókãrã niîwã kɨ̃ɨ̂ weresére. Teeré werekã́ tɨ'órã, kɨ̃ɨ̂re naa yaá wi'ipɨ miáakãrã niîwã. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re ãyuró Jesu yeé kitire kɨ̃ɨ̂ masîtimi'kere diakɨ̃hɨ́ nɨ'kokãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró Apolo “Acaiapɨ wa'â sĩ'risa'” niikã́ tɨ'órã, Éfesokãharã Jesuré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂re papéra ohâ basakãrã niîwã. Tii pũríre Acaiakãharã Jesuré ẽho peórãpɨre ohâ o'okãrã niîwã. A'tîro niî ohâkãrã niîwã: “Ãyuró yẽ'êya Apolo kɨ̃ɨ̂ toopɨ́ ehakã́”, niî ohâ o'okãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ toó Acaiakãharãre naâre ma'ígɨ, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesuré ẽho peókã weékɨ niîwĩ. Naâreta Apolo kɨ̃ɨ̂ bu'esé me'ra Acaiapɨ ehâgɨ, wãkû tutuase o'ô nemokɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã ĩ'yóropɨ Judeu masare kɨ̃ɨ̂ werê me'rise me'ra dokâ ke'a mɨhakã weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhase ohâka pũripɨ bu'ê, naâre werêkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ marî yoakã́ yuû kue'kɨ niîmi Jesu, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ãyuró diakɨ̃hɨ́ bu'ê werê me'rikã, kɨ̃ɨ̂re naâ mehêkã niî masitikãrã niîwã.<pb/>


text:
Apolo Corintopɨ niirí kura Paulo pe'e ɨ'mɨáse bu'upare yɨ'rɨáa, Éfesopɨre ehâkɨ niîwĩ. Toopɨ́ ãpêrã Jesuré ẽho peórãre boka ehákɨ niîwĩ. 


text:
Naâre sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Mɨsâ Jesuré ẽho peórã, Espírito Santore yẽ'êri? niîkɨ niîwĩ. Naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —Yẽ'êtiwɨ. Ɨ̃sâ “Espírito Santo niîsami” niikã́ tɨ'otírã niîkãti, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>—Too pũríkãre mɨsâ wamê yee no'orã, yẽ'e nohó me'ra wamê yee no'ori? niî, naâre sẽrí yã'a nemokɨ niîwĩ Paulo. —João kɨ̃ɨ̂ bu'ê wamê yeero nohota ɨ̃sâre wamê yeewã, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Paulo naâre niîkɨ niîwĩ taha: —João wamê yeekɨ niîwĩ masá naâ yã'âro weeséti'kere bɨhâ weti dɨka yuúka be'ro. João a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ be'ro ni'kɨ́ a'tîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóya”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niî werê'kɨta niîmi Jesu, niîkɨ niîwĩ Paulo. 


text:
Be'ró naâ dɨpopápɨre kɨ̃ɨ yeé amûkãrire yãa peókɨ niîwĩ. Tohô weerí kurata Espírito Santo naâpɨre dihatákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ naâre dihatákã, apêye uúkũsere uúkũ masitimi'kere uúkũ nɨ'kakãrã niîwã. Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ werê dutisere kɨ̃ɨ̂ wãkusé o'oró me'ra werêkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Paulo tii makápɨ niîgɨ, i'tiárã muhipũ Judeu masa naâ nererí wi'ipɨ wãkû tutuaro me'ra bu'ê sihagɨ wa'â mɨhakɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã wiôgɨ niîmi niisére naâ Jesuré ẽho peoáto niîgɨ pũûro werêkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Ãpêrã ni'karérã tií wi'ipɨ niirã́ kɨ̃ɨ̂ weresére tɨ'ó tɨ'satikãrã niîwã. Neê ẽho peótikãrã niîwã. Jesu yeékãhasere masá naâ tɨ'óropɨ yã'âro buhíkã'kãrã niîwã. Tohô weégɨ Paulo naâ me'ra niîmi'kɨ kõ'â wiha wa'âkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã Jesuré ẽho peórãre kɨ̃ɨ̂ me'ra tií wi'ipɨ niirã́re pihî wihakɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ ɨmɨ̂kohori nɨkɨ Tirano wamêtigɨ yaá wi'i bu'erí wi'ipɨ masaré bu'êkɨ niîwĩ. 


text:
Pɨá kɨ'ma bu'êkɨ niîwĩ. Tohô weérã tií di'ta Ásiakãharã tɨ'ó pe'tikã'kãrã niîwã Jesu yeé kitire. Judeu masa, ãpêrã Judeu masa niîtirã kẽ'ra tɨ'ókãrã niîwã kɨ̃ɨ̂ weresére. 


text:
Tohô weégɨ Paulo kɨ̃ɨ̂ basi wa'âtimikã, ãpêrã kɨ̃ɨ yeé su'tí bu'îkãhase tuu weé kũu'ke su'tire, kɨ̃ɨ yeé nesurire miáa mɨhakãrã niîwã do'âtirã tiro, wãtiâ sãháa no'o'kãrã tiropɨ. Teé me'ra do'âtimi'kãrã yɨ'rɨá mɨhakãrã niîwã. Wãtiâ sãháa no'o'kãrãre kõ'â wĩro mɨha no'okãrã niîwã. 


text:
Tiîtareta ãpêrã masá wãtiâ kõ'â wĩro sihari masa Éfesopɨre etâkãrã niîwã. Naâ sete niîkãrã niîwã. Ceva wamêtigɨ põ'ra ni'kɨ́ põ'rata niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨ́ Judeu masa sacerdotea wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Naâ Jesuré ẽho peótimirã, Paulo weeró noho naá kẽ'ra Jesu wamére pisû tĩharã, wãtiâre kõ'â wĩro sĩ'rimikãrã niîwã. Tohô weérã wãtiâ sãháa no'o'kãrãre kõ'â wĩrorãtirã a'tîro niîkãrã niîwã: —Wãtiâ mɨsâ masapɨ́re niirã́re wiháa duti' Jesu, Paulo kɨ̃ɨ̂ werê sihagɨ wamé me'ra. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́, wãtî naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ Jesuré masî'. Paulo kẽ'rare masî'. Mɨsâ pũrikãre masîtisa'. Noa nohó niîti mɨsâ? niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Naâre tohô niîka be'ro masɨ́ wãtî sãháa no'o'kɨ naâre bu'pu kehé pehakɨ niîwĩ. Naâre ɨpɨ́tɨ paâkɨ niîwĩ. Kamî da're, naa yeé su'tiré paâ tɨ̃'re pe'okã'kɨ niîwĩ. Ni'kâ pee naâre paâkã'kɨ niîwĩ. Naâ pe'e neê a'metíkãrã niîwã. Naâ su'ti marírã oma wihá wa'âkãrã niîwã tií wi'ipɨ niî'kãrã. 


text:
Tii maká Éfesopɨ niirã́ Judeu masa, ãpêrã Judeu masa niîtirã niî pe'tirã tɨ'ó se'sa wa'âkãrã niîwã tohô wa'asére. Teeré tɨ'ó ɨkɨá, Jesuré wio pesáse me'ra wãkusétikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tohô weérã pãharã́ masá Jesuré ẽho peórã, masá naâ tɨ'óropɨ werê yɨ'rɨkãrã niîwã naâ too dɨpóropɨ masaré dohórẽ'seti'kere, naâ yaî weeró noho niiséti'kere. 


text:
Pãharã́ tohô weé'kãrã papérare naâ tee nohó bu'ê'ke turirire masá naâ ĩ'yóropɨ ɨ̃hâ kõ'a pe'okã'kãrã niîwã. Naâ ɨ̃hâ'ke turiri wapatíro naâ ba'pâ keokã, cinquenta mil niyéru kuhiri wapa bɨhɨ́se kuhiri wiháakaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Be'ró Paulo wãkûkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ Jerusalẽ́pɨ toháagɨti. Toopɨ́ wa'âgɨ, Macedônia, Acaia di'tapɨ yɨ'rɨágɨti. Jerusalẽ́re kã'ró niî keho, yɨ'rɨágɨti taha Romare ĩ'yâ sihagɨ wa'âgɨ”, niîkɨ niîwĩ Paulo. 


text:
Tohô weégɨ pɨárã kɨ̃ɨ̂re wee tamúrãre Timóteo, Erastore Macedôniapɨ o'ôo' yuu mɨ'takɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pe'e Ásia di'tapɨta tohákã'kɨ niîwĩ. Éfesopɨ kumûkã wa'â'ke niî' 


text:
<pb/>Tiîtareta Paulo kɨ̃ɨ̂ Éfesopɨ niikã́, Jesuré pãharã́ ẽho peóse bu'iri pũûro kumûkã wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Teé kumûkãre wã'kókɨ niîwĩ ni'kɨ́ Demétrio wamêtigɨ. Kɨ̃ɨ̂ así pa'ase prata wamêtisere da'rarí masɨ niîkɨ niîwĩ. Teé así pa'ase me'ra Diana wamêtigore naâ ẽho peóse wi'seriakãre yeê, duâ mɨhakɨ niîwĩ. Diana naâ ẽho peógo naâ yeê'ko niîko niîwõ. Teé wi'seriakãre duarã́ Demétrio, ãpêrã kɨ̃ɨ̂ me'ra da'rá ko'terã pahiró wapá ta'a mɨhakãrã niîwã. 


text:
Be'ró pãharã́ Jesuré ẽho peókã ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã, ãpêrã naâ weeró noho da'rasétirãre neêo kũukɨ niîwĩ. Naâ nerêka be'ro naâre niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ ãyuró masî'. Marî a'té da'rasétise me'ra ãyuró wapá ta'a niîkã'. 


text:
Mɨsá kẽ'ra Paulo weresére tɨ'ó yã'aya. Marî ẽho peórã masá naâ yeê'kãrãre “katisé kɨorã́ meheta niîma. Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho niîtima”, niî werê sihagɨ weemí. Kɨ̃ɨ̂ tohô weresére a'tokãhárã pãharã́ ẽho peórã weemá. A'tokãhárã di'akɨ̃ ẽho peósetirã weetíma. Pãharã́ ẽho peórã weemá. A'tí di'ta Ásiakãharã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weresére ẽho peóma. 


text:
Tohô weéro marîre a'té wio pesá butia'. Marî da'rasére masá yã'âro wãkûrãsama. Teeré duutírãsama. Apêye kẽ'rare marî ẽho peógo ãyú butia'go yaá wi'i mehô niirí wi'i tohákã'rosa'. A'tóka terore Ásiakãharã, niî pe'tirokãharã koôre ẽho peóma. Masá Paulo weresére ẽho peórã, siâpe me'ra koôre ẽho peó du'ukã'rãsama, niîkɨ niîwĩ Demétrio. 


text:
<pb/>Naâ kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ uâ, karíkũkãrã niîwã: —Diana Éfesokãharã wiôgo ãyú butia'go niîmo. 


text:
<pb/>Ãpêrã kẽ'ra teeré tɨ'ó, toó niirã́ waroa ãyuró karíkũ se'sa wa'âkãrã niîwã. Tohô karíkũrãta Gaio, Aristarco wamêtirãre yẽ'ê, soharó me'ra wehê wã'kakãrã niîwã pahirí wi'i tii makákãharã naâ nererí wi'ipɨ. Naâ Macedôniakãharã Paulo me'ra sihâ'kãrã niîkãrã niîwã. 


text:
Paulo kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ basi masá pãharã́ tiropɨ naâ me'ra uúkũgɨ wa'âgɨ wa'â sĩ'rimikɨ niîwĩ. Ãpêrã Jesuré ẽho peórã pe'e kɨ̃ɨ̂re wẽhe boósama niîrã, neê du'óo'tikãrã niîwã. 


text:
Ãpêrã kẽ'ra Ásiakãharã wiôrã Paulo me'rakãharã kití o'ôo'kãrã niîwã kɨ̃ɨ̂re: —Masá pãharã́ wa'teropɨ neê wa'âtikã'ato, niî kití o'ôo'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ toopɨ́ nererã́ mehêkã di'akɨ̃ no'ó naâ ɨaró karíkũ ma'akã'kãrã niîwã. Naâ de'ró weerã́tirã a'topɨ́ marî nerêti? niisére neê masîtikãrã niîwã. 


text:
Naâ pãharã́ tií wi'ipɨ niirí kurata masá ĩ'yóropɨ Judeu masa naâ akawerégɨ Alexandre wamêtigɨre tuu kehé nɨ'kokãrã niîwã. Toó karíkũrãre wereáto niîrã tohô weékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ naâre di'ta marí dutigɨ amûkãre yũû morokɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ Judeu masa bu'îri moó' niisére werê sĩ'rimikɨ niîwĩ. “Paulo kɨ̃ɨ̂ werê sihase ɨ̃sa yeékãhase meheta niî'”, niî sĩ'rimikɨ niîwĩ. 


text:
Naâ kɨ̃ɨ̂re Judeu masɨ niîmi niî ĩ'yâ masirã, ã'rí kẽ'ra Dianare ẽho peótisami niîrã, maatá ni'kâro me'ra karíkũ mahakãrã niîwã: —Diana Éfesokãharã wiôgo ãyú butia'go niîmo. Pɨá hora teeré tohô karíkũ nu'kukã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró ni'kɨ́ tii makákãharã wiôgɨpɨ naâre di'ta maríkã weékɨ niîwĩ. Naâre niîkɨ niîwĩ: —Marî a'ti maká Éfesokãharã Diana ãyú butia'go ẽho peóri wi'ire ko'terã́ niî'. Koô bahusé weeró noho yeê'kere ɨ'mɨ̂sepɨ diháti'kere ko'terã́ niî'. Niî pe'tirokãharã a'teré masîsama. 


text:
Neê ni'kɨ́ “Mɨsâ teeré ko'terã́ nií wee'”, niî masitisami marîre. Tohô weérã mɨsâ uasére toô kã'rota du'uyá. Diakɨ̃hɨ́ wãkû mɨ'tatimirã, yã'âro weetíkã'ya. 


text:
Ã'rá mɨsâ miíti'kãrã apêye nohoakã marî ẽho peóse wi'serikãhasere neê yahatíkãrã niiáma. Marî ẽho peógore yabîtikãrã niiáma. Naâ weetímikã, mɨsâ naâre mehô waro miítikãrã niiápɨ. 


text:
Demétrio, kɨ̃ɨ̂ me'ra da'rarã́ ãpêrã masaré werê sãa sĩ'rirã, marîre bese wɨáropɨ werê sãarã wa'aáto. Teé niiáteheta na'îro beserí masa beserã́ niiáma. 


text:
No'ó apêye noho mɨsâ ɨasére sẽrí sĩ'rirã, wiôrã naâ a'ti makákãharãre nerê dutikã, mɨsâ ɨasére uúkũya. 


text:
Ni'kakã́ marî karíkũ'kere romano masa wiôrã “Marîre yɨ'rɨ́ nɨ'karã weesamá”, niî wãkûrãsama. Marî tohô karíkũro bahuró karíkũ ma'akãrã weeápɨ. Tohô weérã romano masa naâ werê sãakã, marîre de'ró niî yɨ'titá basiótisa', niîkɨ niîwĩ Éfesokãharã wiôgɨ. 


text:
<pb/>A'té uúkũ yapatí, “Toô kã'rota niî'”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ “Mɨsa yeé wi'seripɨ wa'âya” niikã́ tɨ'órã, wiháaste pe'tia wa'âkãrã niîwã.<pb/>


text:
Kumûkã pe'tíka be'ro Paulo Jesuré ẽho peórãre werê kasa nɨ'kogɨti pihîokɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ werêka be'ro naâre we'êriti, wa'â wa'âkɨ niîwĩ Macedônia di'tapɨ. 


text:
Tookãháse makaripɨ yɨ'rɨágɨ, tookãhárãre kɨ̃ɨ̂ weresé me'ra nemoró wãkû tutuase o'ô nemo wã'kakɨ niîwĩ. Tohô weé wã'ka, ehâkɨ niîwĩ Grécia di'tapɨre. 


text:
Toopɨ́ i'tiá muhipũ tookãhárã me'ra tohákɨ niîwĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ Síriapɨ yukɨ̂sɨ me'ra wa'âgɨti weemígɨ, kití tɨ'ókɨ niîwĩ Judeu masa mɨ'ɨ̂re wẽherã́tirã weeáma niisé kitire. Tohô weégɨ “Meharó yɨ'ɨ̂ a'tîka ma'a Macedôniapɨta wa'âgɨti taha”, niî wãkûkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wa'akã́, kɨ̃ɨ̂ me'ra wa'âkãrã niîwã Beréiakɨ̃hɨ Sópater wamêtigɨ, Tessalônicakãharã pɨárã Segundo, Aristarco wamêtirã. Tohô niikã́ Derbekɨ̃hɨ Gaio wamêtigɨ wa'âkɨ niîwĩ. Ãpí Timóteo, ãpêrã Ásiakãharã pɨárã Tíquico, Trófimo wamêtirã wa'âkãrã niîwã. Be'ró Filipopɨre etâwã. Yɨ'ɨ̂ Luca kẽ'ra Filipopɨ niî'kɨ wa'âwɨ taha naâ me'ra. 


text:
Pãú bɨkɨasé me'ra moretíka ba'arí bosê nɨmɨ be'ro ɨ̃sá kẽ'ra Paulo me'ra naâre siru tuúwɨ Filipopɨ niî'kãrã. Tohô siru tuú wã'karã, yukɨ̂sɨ me'ra naâ wa'â'karopɨta ɨ̃sá kẽ'ra wa'âwɨ. Wa'â, ni'kâmukãse nɨmɨri be'ro Trôadepɨre ehâwɨ. Toopɨ́ ɨ̃sâ me'rakãharã ɨ̃sâre põo tẽríwã. Toopɨ́re ni'kâ semana tohá ni'iwɨ. Paulo Trôadepɨ bɨrɨ̂ diha wẽrî'kɨpɨre masó'ke niî' 


