# verses

text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Bu'egɨ́, yɨ'ɨ̂ wi'magɨ́pɨta a'teré keoró wee mɨhátiwɨ, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂re pahá yã'ase me'ra ĩ'yâ, niîkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂re apêye nohoakã dɨ'sá'. Mɨ'ɨ̂ kɨosére duâ pe'okɨ̃hɨ wa'âya. Teé duâ'ke wapare pahasé kɨorãre dɨka waáya. Tohô weégɨ ɨ'mɨ̂sepɨ pehé ãyusé kɨogɨ́sa'. Tu'â eha nɨ'ko, yɨ'ɨ̂re siru tuúya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, tɨ'sâtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pehe waró kɨó yɨ'rɨa tĩhagɨ, kɨ̃ɨ̂ kɨosére ma'í yɨ'rɨgɨ bɨhâ weti, toháa wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Jesu kɨ̃ɨ̂ sumútoho ĩ'yâste, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re niîkɨ niîwĩ: —Pehé kɨorã́re Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'akã́ diâsa butia', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'órã, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ tɨ'o mariákãrã niîwã. Jesu naâre niî nemokɨ niîwĩ taha: —Yɨ'ɨ̂ põ'ra weeró noho niirã́, a'tîro niî'. No'ó naâ kɨosére ma'í yɨ'rɨ nɨ'kakã, yɨ'ɨ̂ pakɨ niiró ɨ'mɨ̂sepɨ wa'asé diâsa butia'. 


text:
Wa'îkɨ̃ camelo wamêtigɨ awiá yutâ daa pĩ'ô sõrori peepɨ sãhá yɨ'rɨ tãríkã, diâsa yɨ'rɨ maha wa'ása'. Ɨ'mɨ̂sepɨ yɨ'ɨ̂ pakɨ niirópɨ pehé kɨogɨ́ wa'akã́ pe'e maa, tootá nemoró diâsa', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>A'teré tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ ĩ'yâ maria, a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã: —Too pũríkãre noa nohó pe'e Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'â masirãsari? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu naâre ĩ'yâ, niîkɨ niîwĩ: —Masá naâ basi wee tutuáse me'ra yɨ'rɨ masítisama. Õ'âkɨ̃hɨ pũrikãre basió'. Kɨ̃ɨ́ maa neê apêye noho weetá basiótise marí', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro niîkɨ niîwĩ: —Wiôgɨ, niî pe'tise ɨ̃sâ kɨosére du'u kũú, mɨ'ɨ̂re siru tuúwɨ. 


text:
<pb/>Jesu yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Diakɨ̃hɨ́ta mɨsâre niîgɨti. No'ó niigɨ́ noho, yeé bu'iri, tohô niikã́ masaré yɨ'rɨóse kitire weresé bu'iri kɨ̃ɨ yaá wi'i, kɨ̃ɨ̂ akawerérã, kɨ̃ɨ̂ pakɨ sɨmɨá, kɨ̃ɨ̂ põ'rá, kɨ̃ɨ yeé weseri du'u kũú wã'ka'kãrã nohore a'tîro wa'ârosa'. 


text:
Naâ kõ'â wã'ka'ke nemoró pehé bokarã́sama. A'ti ɨmɨ́kohopɨre nemoró wi'sêri, akawerérã, pakosã́ numia, põ'rá, wesêri bokarã́sama. Ãpêrã naâre yã'âro weemíkã, teeré bokarã́sama. Be'ropɨ́ kẽ'rare naâre Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kuse o'ôgɨsami. 


text:
Tohô niîmikã, ni'kâroakãre wiôrã weeró noho niirã́ be'ropɨ́re mehô niirã́ niîrãsama. Pãharã́ mehô niirã́ kẽ'ra be'ropɨ́re wiôrã weeró noho niîrãsama, niîkɨ niîwĩ Jesu. Jesu kɨ̃ɨ̂ wẽriátehere opâturi werê nemo'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Jesu Jerusalẽ́ wa'arí ma'apɨ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ dɨporo ɨ'mɨtã́ wã'kakɨ niîwĩ. Naâ Jerusalẽ́pɨ Jesuré wẽhé sĩ'rirãsama niîrã, kɨ̃ɨ̂ uîtikã ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ ĩ'yâ mariakãrã niîwã. Masá naâ be'ro siru tuúrã kẽ'ra uîkãrã niîwã. Be'ró Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ dozere pihîokɨ niîwĩ. Pihîo, kɨ̃ɨ̂re wa'aátehere werêkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>—Mɨsâ masî'. Marî Jerusalẽ́pɨ wa'ârã weé'. Toopɨ́ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨre a'tîro weerã́sama. Sacerdotea wiôrã, tohô niikã́ Moisé ohâ'kere bu'erã́pɨre o'ôrãsama. Naâ yɨ'ɨ̂re wẽhe dutírãsama. Naáta taha apé di'takãharã Judeu masa niîtirã wiôrãre wia turiárãsama. 


text:
Yɨ'ɨ̂re buhíkã', tãrarã́sama. Ɨ'sê koo e'o peó, yɨ'ɨ̂re wẽherã́sama. Naâ tohô weemíkã, i'tiá nɨmɨ be'ro masagɨ́sa', niîkɨ niîwĩ. Tiago, João Jesuré naâ sẽrimí'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Tiago, João Zebedeu põ'ra Jesu tiró wa'â, kɨ̃ɨ̂re niîkãrã niîwã: —Ɨ̃sâre bu'egɨ́, ɨ̃sâ sẽrisére mɨ'ɨ̂ o'okã́ ɨása'. 


text:
<pb/>Naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —Mɨ'ɨ̂ wiôgɨ sãhágɨ, ɨ̃sâre mɨ'ɨ̂re dutî tamuahã sõróoapa. Ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ pe'e, ãpí kũûpe' pe'e dɨpoápa, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ yɨ'ɨ̂re sẽrisére tɨ'o masí wee'. Yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ pi'etí, wẽrîgɨsa'. Yɨ'ɨ̂ pi'etí wẽriátehere weeró noho mɨsá kẽ'ra wee masíti? 


text:
<pb/>Naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —Ɨ̃ɨ̂. Pi'etí, wẽrî masi', niîkãrã niîwã. Jesu naâre niîkɨ niîwĩ: —Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Mɨsá kẽ'ra yɨ'ɨ̂ weeró noho pi'etí, wẽrîrãsa'. 


text:
Tohô weemíkã, diakɨ̃hɨ́ pe'e, kũûpe' pe'e mɨsâre dɨpo masítisa'. A'té yɨ'ɨ̂ weesé meheta niî'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ kɨ̃ɨ̂ bese yuú'kãrã pe'e toopɨ́ duhîrãsama, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Jesu pihîo, naâre niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ masísa'. A'ti nukúkãre dutirã́ tií di'tare mii wapá wa'âsama. Naâ dokakãharã kẽ'ra meharóta dutîpesama. 


text:
Yɨ'ɨ̂ weeró noho weeyá. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ niîmigɨ, ãpêrã yɨ'ɨ̂re wee tamuáto niîgɨ meheta a'tîwɨ. Yɨ'ɨ̂ pe'e naâre wee tamúgɨ a'tîwɨ. Tohô niikã́ pãharã́ naâ yã'âro weé'ke wapare wẽrî basa wapa yeé wĩrogɨ a'tîwɨ, niîkɨ niîwĩ. Jesu Bartimeu wamêtigɨ kapêri ĩ'yâtigɨre yɨ'rɨó'ke niî' 


text:
<pb/>Naâ Jerusalẽ́pɨ mahárã, Jericópɨ etâkãrã niîwã. Be'ró tii makápɨ Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra yɨ'rɨákɨ niîwĩ. Pãharã́ masá kɨ̃ɨ̂re siru tuúkãrã niîwã. Toopɨ́ Bartimeu wamêtigɨ Timeu makɨ kapêri ĩ'yâtigɨ ma'â sumútohopɨ niyéru sẽri duhíkɨ niîwĩ. 


text:
“Jesu Nazarékɨ̃hɨ a'tîmi” niikã́ tɨ'ógɨ, Bartimeu karíkũ nɨ'kakɨ niîwĩ: —Jesu, Davi paramí niî turiagɨ, yɨ'ɨ̂re pahá yã'aya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Pãharã́ kɨ̃ɨ̂re “Karíkũtikã'ya”, niî tu'tîkãrã niîmiwã. Kɨ̃ɨ̂ pe'e tohô niîmikã, pũûro karíkũ nemokɨ niîwĩ. —Davi paramí niî turiagɨ, yɨ'ɨ̂re pahá yã'aya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu tohâ nɨ'ka, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Pihîoya. Naâ kɨ̃ɨ̂re pihîo, niîkãrã niîwã: —Keêro wã'kâ nɨ'ka bakeo'ya. Mɨ'ɨ̂re pihîmi, niîkãrã niîwã. 


text:
Toopɨ́ ehakã́, Jesu kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —De'ró yɨ'ɨ̂ weekã́ ɨasarí? —Masaré bu'egɨ́, yɨ'ɨ̂re kapêri bahukã́ ɨása', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ẽho peoápɨ. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ yɨ'rɨó no'o toha'. Wa'âgɨsa', niîkɨ niîwĩ. Tohô niirí kurata kɨ̃ɨ̂ kapêri ĩ'yâkɨ niîwĩ. Be'ró Jesuré ma'âpɨ siru tuú wã'kakɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra Jerusalẽ́pɨ ehaátoho kã'ró dɨ'sákaro niîwɨ. Betfagé, Betânia wamêtise makari ɨ̃rɨgɨ́ Oliveira wamêtikɨhɨ pɨ'topɨ ehâkãrã niîwã. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ pɨárãre a'tîro niîkɨ niîwĩ: 


text:
<pb/>—Siî maka marî diakɨ̃hɨ niirí makapɨ wa'âya. Toopɨ́ ehârã, ni'kɨ́ jumento wi'magɨ́ dɨ'té nɨ'ko'kɨre boka ehárãsa'. Kɨ̃ɨ̂ neê pesâ no'oya marigɨ́ niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂re pãâ miítia. 


text:
No'ó mɨsâre ãpêrã “De'ró weérã tohô weetí?” niikã́, “Ɨ̃sâ wiôgɨ ɨamí. Maatá wiá no'orosa' taha”, niîya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró naâ wa'â, sãháari sope ma'â sẽ're sumútoho dɨ'té nɨ'ko'kɨre boka ehákãrã niîwã. Boka ehá, kɨ̃ɨ̂re pãâkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô weerí kura toopɨ́ nu'kurã́ naâre niîkãrã niîwã: —De'ró weerã́tirã kɨ̃ɨ̂re pãâti? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, Jesu dutî'karo nohota naâre yɨ'tíkãrã niîwã. Tohô weérã naâre “Miáaya”, niîkãrã niîwã. 


text:
Be'ró Jesu tiró miáa, kɨ̃ɨ̂ jumento bu'ipɨ naa yeé su'tí bu'îkãhasere tuu weé peôkãrã niîwã. Tohô weéka be'ro Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'ipɨ mɨhâ pehakɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, pãharã́ kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨáro ma'âpɨ naa yeé su'tí bu'îkãhasere sẽô kũukãrã niîwã. Ãpêrã pũrî niisé keerire dɨtê kũukãrã niîwã. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ dɨporo ɨ'mɨtã́rã, kɨ̃ɨ̂ siro siru tuúrã kẽ'ra a'tîro karíkũkãrã niîwã: —Marî wiôgɨre e'katí peorã. Ã'rí Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'kɨ ãyú butia'mi. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ sãhaátehe ãyuró wa'aáto. Marî yẽkɨ Davi wiôgɨ niî'karo weeró noho ãyuró wa'aáto. Niî pe'tirã ɨ'mɨ̂sekãharã kɨ̃ɨ̂re “Ãyú butia'mi” niî e'katí peoato, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró Jesu Jerusalẽ́pɨ sãha ehágɨ, Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ niî pe'tise tií wi'ikãhasere ĩ'yâ pe'o, Betâniapɨ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra wa'â wa'âkɨ niîwĩ. Yamîka'pɨ niî yuukã, tohô weékɨ niîwĩ. Jesu figueira wamêtikɨhɨ dɨkâ marikɨhɨ́re yãî diha duti'ke niî' 


text:
Yoarópɨ ma'â sumútoho figueira wamêtikɨhɨ ni'kâgɨ ãyuró pũrîtikɨhɨre ĩ'yâkɨ niîwĩ. Be'ró tigɨ tiró dɨkâtisa' baa niîgɨ, ĩ'yâgɨ wa'âkɨ niîwĩ. Pũri pehé di'akɨ̃ niîkaro niîwɨ. Dɨkâtiri tero meheta niîkaro niîwɨ. 


text:
Dɨkâ marikã́ ĩ'yâgɨ, Jesu tigɨré niîkɨ niîwĩ: —Neê ãpêrã a'tîgɨ dɨkare ba'â nemosome maha, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ tɨ'ókãrã niîwã. Jesu Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ duarã́re kõ'â wĩro'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Jerusalẽ́pɨ ehâkãrã niîwã. Jesu Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ sãha ehágɨ, Õ'âkɨ̃hɨre ɨ̃hâ moro peoatehere duarã́re, teeré duurã́re kõ'â wĩrokɨ niîwĩ. Naâ niyéru dɨka yuúri mesare, naâ buhâre duâ duhisere kõ'âgɨ, tuu kehé kũu pe'okã'kɨ niîwĩ. 


text:
Naâre bu'êgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Yaá wi'i ‘Niî pe'tirokãharã Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirí wi'i niî'’, niî no'oka wi'i niî'.” Mɨsâ pe'e keoró weé wee'. Yaharã́ yaa wi'ire weeró noho tohakã́ weeápɨ mɨsâa', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Sacerdotea wiôrã, ãpêrã Moisé ohâ'kere bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ tohô niisére tɨ'ókãrã niîwã. Be'ró naâ tɨ'ó, “De'ró weé marî ã'riré wẽherã́sari?” niî, bu'îri a'mâ nɨ'kakãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ bu'esére niî pe'tirã tɨ'o mariá mɨhakã ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂re uîkãrã niîwã. 


text:
Be'ró na'î ke'ari kura Jesu tii makáre niî'kɨ wihá wã'ka, wa'â wa'âkɨ niîwĩ taha. Figueira wamêtikɨhɨ yãî diha'ke niî' 


text:
<pb/>Ape nɨmɨ́ bo'reakã́ taha Jerusalẽ́pɨ wa'ârã, figueiragɨre nɨ'kôripɨta yãî'kɨre ĩ'yâkãrã niîwã. 


text:
Tohô weégɨ Pedro Jesu “A'tîgɨ dɨkare ba'â nemosome maha” niî'kere wãkûgɨ, Jesuré niîkɨ niîwĩ: —Ɨ̃sâre bu'egɨ́, ĩ'yâya. Sikɨ́ mɨ'ɨ̂ yãî duti'kɨ yãîa wa'âpã, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. No'ó a'tîgɨ ɨ̃rɨgɨ́re “Diâ pahirí maapɨ doke yõórãti” niikã́, keoró wa'ârosa'. Mɨsâ diakɨ̃hɨ́ta ẽho peókã, “Ɨ̃sâ niisé diakɨ̃hɨ́ta wa'ârosa'” niikã́, tohô wa'ârosa'. 


text:
Tohô weégɨ mɨsâre niîgɨti. Niî pe'tise mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrikã́, “Ɨ̃sâre diakɨ̃hɨ́ta o'ôgɨsami” niî ẽho peókã, tohô wa'ârosa'. 


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirã́tirã, ãpêrã me'ra apêye noho a'mé tu'ti'kãrã, naâre akobohó mɨ'taya yuhûpɨ. Tohô weekã́, marî pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ kẽ'ra mɨsâ yã'âro weé'kere akobohógɨsami. 


text:
Ãpêrãre akobohótikã maa, marî pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ kẽ'ra mɨsâ yã'âro weé'kere akobohósome, niîkɨ niîwĩ. Jesuré “Noá dutiró me'ra tohô weetí?” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró opâturi Jerusalẽ́pɨ ehâkãrã niîwã. Jesu Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niirí kura a'tîro wa'âkaro niîwɨ. Sacerdotea wiôrã, Moisé ohâ'kere bu'erã́, ãpêrã Judeu masa bɨkɨrã́ Jesu tirópɨ wa'âkãrã niîwã. 


text:
Jesuré sẽrí yã'akãrã niîwã: —Yẽ'e nohó dutisé me'ra mɨ'ɨ̂ weesére tohô weetí? Noá mɨ'ɨ̂re tohô wee dutígɨ dutisé o'ôri? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨsâre sẽrí yã'a a'megɨti. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re yɨ'tikã́, mɨsâre “A'té dutiró me'ra weé'”, niîgɨti. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, naâ basi a'mêri uúkũkãrã niîwã: —Marî “Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'kɨ niîwĩ” niikã́, kɨ̃ɨ̂ marîre “Too pũríkãre de'ró weérã Joãore ẽho peótiri?” niîgɨsami. 


text:
Marî “Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'tikɨ niîwĩ; masá kɨ̃ɨ̂re o'ôo'kãrã niîwã” niikã́, masá marîre tu'tîrãsama, niîkãrã niîwã. Masá Joãore “Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ niîwĩ”, niî ẽho peókãrã niîwã. Tohô weérã wiôrã masaré uî niîkãrã niîwã. 


text:
Tohô weérã naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —Masîtisa', niî yɨ'rɨókã'kãrã niîwã. Teeré tɨ'ógɨ, Jesu naâre niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨsâre “A'té dutiró me'ra weé'”, niî weré wee', niîkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Be'ró Jesu sacerdotea wiôrãre, Moisé ohâ'kere bu'erã́re, Judeu masa wiôrãre kití weeró noho niisé me'ra werêkɨ niîwĩ: —Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ yaá di'tapɨ ɨ'sê otê, sã'ri sãá nɨ'kosami. Toopɨ́ naâ ɨ'sê bipe sãátihi peere ɨ̃tâgapɨ se'ê sãhasami. Tohô niikã́ ɨ'mɨári wi'i naâ ko'tê duhiatihi wi'ire weesamí. Be'ró apêropɨ sihâgɨ wa'âgɨ, ãpêrãre tii wesére ko'tê dutigɨ kũûsami. Naâre kɨ̃ɨ yaá di'tare da'rasé wapa “Toô kã'ro yɨ'ɨ̂re ɨ'sê wiaápa”, niî wã'kasami. 


text:
Be'ró ɨ'sê dɨkâtiri kurare tii wesé wiôgɨ apêropɨ niîsami. Toopɨ́ niîgɨ, ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨre o'ôo'sami. Kɨ̃ɨ̂re o'ôo'gɨ, “Yaá di'ta da'rarã́re yeé ɨ'sêre sẽrígɨ wa'âya”, niîsami. 


text:
Be'ró ãpí kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨre o'ôo'sami taha. Kɨ̃ɨ́ maa dɨpôapɨ kamî da're, yã'âro buhíkã', o'ôo' tõrosama. 


text:
Tii wesé wiôgɨ ãpiré o'ôo' nemosami taha. Ã'rí maa diakɨ̃hɨ́ta wẽhékã'sama. Be'ró pãharã́ o'ôo' nemosami. Ãpêrãre paâsama. Ãpêrãre wẽhékã'sama. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ ɨpɨ́tɨ ma'igɨ́ di'akɨ̃ dɨ'sasamí. Be'ropɨ́ kɨ̃ɨ̂re o'ôo'sami. A'tîro wãkûmisami: “Yɨ'ɨ̂ makɨre wio pesáse me'ra ĩ'yârãsama”, niîmisami. 


text:
Wiôgɨ makɨ naâ tiropɨ etakã́, tii wesé da'rarã́ a'tîro niîsama: “Ã'ritá niîmi be'ropɨ́ a'ti wesére yẽ'eákɨhɨ. Mâa. Kɨ̃ɨ̂re wẽherã́. Be'ró a'ti wesé mari yaá wese toharósa'”, niî wãkûsama. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê, wẽhékã'sama. Tu'â eha nɨ'ko, tii wesé sumútohopɨ kɨ̃ɨ̂ ɨpɨré kõ'âsama, niîkɨ niîwĩ Jesu. 


text:
<pb/>Be'ró Jesu naâre niî nemokɨ niîwĩ: —Too pũríkãre tii wesé wiôgɨ naâre de'ró weegɨ́sari? A'tîro weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ a'tî, kɨ̃ɨ yaá di'ta da'rarã́re wẽhé kõ'a pe'o, ãpêrãre tií di'tare o'ôgɨsami. 


text:
<pb/>Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrire bu'êpã. Yɨ'ɨ̂re wa'aátehere a'tîro ohâ no'owɨ:<pb/>Ɨ̃tâ pĩhiri me'ra wi'í yeerã́ ni'kâ pĩhi naâ ɨatíka pĩhire kõ'ârãsama. Naâ kõ'âka pĩhi me'ra ãpêrã pe'e ni'kâ wi'i tutuarí wi'i yeê nɨ'ka mɨhasama.<pb/> 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ naâ kõ'âka pĩhi me'ra tohô weesamí. Kɨ̃ɨ̂ tohô weé'ke “Ãyú butia'”, niî tɨ'ó yã'a no'o', niî ohâ no'okaro niîwɨ, niîkɨ niîwĩ Jesu. 


text:
<pb/>Wiôrã tee kití me'ra kɨ̃ɨ̂ uúkũkã, “Ɨ̃sâreta tohô niîgɨ weesamí”, niîkãrã niîwã. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê sĩ'rimikãrã niîwã. Masaré uî niîkãrã niîwã. Tohô weérã yẽ'ê masiti, wa'â wa'âkãrã niîwã. Niî soose me'ra Jesuré bu'îri a'mârã naâ sẽrí yã'a'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró wiôrã fariseu masare, tohô niikã́ Herode yaa kurákãharãre Jesu tirópɨ o'ôo'kãrã niîwã. Naâ Jesuré mehêkã yɨ'tikã́ ɨárã, bu'îri boká sĩ'rirã, tohô weékãrã niîwã. 


text:
Be'ró naâ o'ôo'kãrã Jesu tirópɨ ehârã, a'tîro niîkãrã niîwã: —Masaré bu'egɨ́, mɨ'ɨ̂ niisétisere masî'. Masá yɨ'ɨ̂re “De'ró wãkûrãsari?” niiró mariró diakɨ̃hɨ́ uúkũ'. Õ'âkɨ̃hɨ yeere diakɨ̃hɨ́ werê'. Ãpêrã “Wiôrã niîma” niiró mariró niî pe'tirãre ni'kâro noho ĩ'yâ'. Apêye noho sẽrí yã'a sĩ'risa'. Romano masa wiôgɨre kɨ̃ɨ̂ niyéru wapa seésere wapa yeékã, marîre dutisé ãyutí ou yã'â niîti nee? niî sẽrí yã'akãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu pe'e naâ niî soose me'ra sẽrí yã'akã ĩ'yâgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —De'ró weérã yɨ'ɨ̂re mehêkã yɨ'tígɨ, bu'îri bokagɨ́sami niî sĩ'rirã, sẽrí yã'ati? Niyéru kuhire miítia, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô weérã tii kuhíre miítikãrã niîwã. Tii kuhíre ĩ'yâgɨ, Jesu sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Noa nohó yaa diâpoa niîti? Noá wamé niîti? niîkɨ niîwĩ. Naâ yɨ'tíkãrã niîwã: —César, romano masa wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ diâpoa, kɨ̃ɨ̂ wamé wã'yá', niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu naâre niîkɨ niîwĩ: —Too pũríkãre César, romano wiôgɨ wapa yeé dutise nohore kɨ̃ɨ̂re o'ôya. Õ'âkɨ̃hɨ yee pe'e maa kɨ̃ɨ̂re o'ôya. Kɨ̃ɨ̂ wee dutísere weeyá, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô yɨ'tikã́ tɨ'órã, tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. Masá wẽrîka be'ro masasére Jesuré sẽrí yã'a'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró ãpêrã sacerdotea saduceu masa Jesu tiró wa'âkãrã niîwã. Naâ “Wẽrî'kãrã masasomé”, niî ẽho peósama. Tohô weérã Jesuré a'tîro niîkãrã niîwã: 


text:
<pb/>—Masaré bu'egɨ́, Moisé a'tîro dutisé kũûkɨ niîwĩ. “Ni'kɨ́ nɨmôtigɨ põ'ratítimigɨ wẽrikã́, kɨ̃ɨ̂ akabihí kɨ̃ɨ̂ nɨmó niî'kore nɨórẽ'ato. Be'ró kɨ̃ɨ̂ koô me'ra neê waro põ'ratí mɨ'tagɨre kɨ̃ɨ̂ ma'mí wẽrî'kɨre põ'ratí basaato”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ma'mi nɨmore nɨórẽ'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra põ'ratítimigɨ wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Be'rokɨ̃hɨ́ kẽ'rare tohôta wa'âkaro niîwɨ. 


text:
Tohô di'akɨ̃ teé niî tɨogɨpɨre tohô wa'â turia dihakaro niîwɨ. Be'ró naâ nɨmo niî'ko kẽ'ra wẽrîa wa'âko niîwõ. 


text:
Naâ sete koôre nɨmôtikãrã niîwã. Too pũríkãre wẽrî'kãrã masakã́, ni'i nɨmó tohá butia'gosari? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Mɨsâ wisí yɨ'rɨa'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrikãhasere neê masí wee'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuasé kẽ'rare masí wee'. 


text:
Apêye noho mɨsâre wẽrî'kãrã masasére werê nemogɨti. Mɨsâ Moisé ohâka pũrire bu'êpã. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ni'kâ yukɨ̂ siti ɨ̃hɨrí sitipɨ a'tîro uúkũkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ yẽkɨ sɨmɨá Abraão, Isaque, Jacó wiôgɨ niî'”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂, naâ wiôgɨ niî' niîgɨ, yɨ'ɨ̂ tiropɨ katîma niîgɨ weékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ katirã́ wiôgɨ niîmi. Wẽrî bahu dutí'kãrã marimá. Tohô weérã mɨsâ, wẽrî'kãrã masasomé niîrã, wisí yɨ'rɨa wa'a', niîkɨ niîwĩ Jesu. Moisé dutisé kũû'ke ni'kâro ãyú yɨ'rɨ nɨ'karo niî' niisé niî' 


text:
<pb/>Ãpí kẽ'ra toopɨ́ Moisé ohâ'kere bu'egɨ́ Jesu tiró niîkɨ niîwĩ. Jesuré saduceu masa me'ra ɨpɨ́tɨ uúkũkã tɨ'ókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Jesu ãyuró yɨ'tí me'rikã ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'ke dise nohó apêye yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'kati? niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Apêye dutisé yɨ'rɨóro a'té nemoró ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'. A'tîro niî': “Tɨ'oyá, Israel kurakãharã. Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ ni'kɨtá wiôgɨ waro niîmi. 


text:
Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨre niî pe'tise mɨsâ ẽho peóse me'ra, mɨsâ wãkusé me'ra, mɨsâ tɨ'ó yã'ase me'ra, tohô niikã́ mɨsâ tutuasé me'ra ma'iyá.” A'té niî' apêye yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'kase. 


text:
A'té be'rore tohô kureta niî', niîro pe'ea'. A'té niî'. “Marî basi ma'iró nohota ãpêrãre ma'iró ɨá'.” Apêyepɨa a'té nemoró niisé marísa', niîkɨ niîwĩ Jesu. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Moisé ohâ'kere bu'egɨ́ a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Masaré bu'egɨ́, mɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ waro uúkũ'. Tohôta niî' mɨ'ɨ̂ niisé. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niîsami. Ãpí kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨóro niigɨ́pɨa marisamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre marî ẽho peóse me'ra, marî tɨ'ó yã'ase me'ra, marî wãkusé me'ra, marî tutuasé me'ra ma'isé apêye nemoró niî yɨ'rɨ nɨ'ka'. Tohô niikã́ marî basi ma'iró nohota ãpêrãre ma'isé ãyú niî'. Niî pe'tise marî wa'îkɨ̃rã ɨ̃hâ moro peose nemoró wapatí'. Tohô niikã́ niî pe'tise wa'îkɨ̃rã wẽhé ɨ̃hâ moro peoropɨ ɨ̃hâ moro peorãti niisé nemoró wapatí', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂ niî sooro mariró ãyuró uúkũ me'rikã ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: —Kã'roákã dɨ'sá' mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre ãyuró ẽho peó yɨ'rɨ nɨ'kaatoho, niîkɨ niîwĩ. A'té be'rore neê ni'kɨ́ Jesuré sẽrí yã'a ma'atikɨ niîwĩ. Jesu masaré “Cristo naâ niigɨ́ noa makɨ́ niîti?” niî sẽrí yã'a'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ bu'êgɨ, masaré a'tîro niîkɨ niîwĩ: —De'ró weérã Moisé ohâ'kere bu'erã́ Cristo Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨre “Davi paramí niîmi” niîsari? 


text:
Davitá Espírito Santo kɨ̃ɨ̂ masisé o'oró me'ra a'tîro niî ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ kɨ̃ɨ̂ makɨré, yɨ'ɨ̂ wiôgɨre a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ tiro wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhîgɨsa'. Mɨ'ɨ̂ toó duhikã́, mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ tu'ti'kãrãre dokâ ke'akã weegɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ, niî ohâkɨ niîwĩ Davi. 


text:
Davi basíta Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristore “Yɨ'ɨ̂ wiôgɨ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ paramí se'saro niîtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ kẽ'ra niîkɨ niîwĩ, niîkɨ niîwĩ Jesu. Masá pãharã́ toopɨ́re niirã́ tɨ'sâropɨta Jesu weresére tɨ'ó tɨ'sakãrã niîwã. Moisé ohâ'kere bu'erã́re “Naâ tohô weemá” niisé niî' 


text:
<pb/>Jesu masaré bu'êgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ Moisé ohâ'kere bu'erã́re tɨ'o masíya. Mɨsâre ĩ'yaáto niîrã, su'tí yoasé paka me'ra sãyâ, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri sihá tɨ'sama. Tohô niikã́ makâ dekopɨ wio pesáse me'ra põo tẽríkã ɨasamá. 


text:
Naâ neresé wi'seripɨ wiôrã naâ duhî wɨase kumuripɨ duhî sĩ'risama. Bosê nɨmɨ weerópɨ kẽ'rare meharóta niî sĩ'risama. 


text:
Wapê wi'ia numia yeé wi'serire e'mâsama. Naâ yã'âro weé'kere wãkû dutitirã yoakã́ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí ta'sasama. Naáta ãpêrã yɨ'rɨóro bu'îri da'rê yɨ'rɨ́ nɨ'ka no'oahã niîma, niîkɨ niîwĩ Jesu. Ni'kó wapê wi'io pahasé kɨogo Õ'âkɨ̃hɨre o'ô'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niîgɨ, masá niyéru o'ôrã sãâ wɨase akari diakɨ̃hɨ duhîkɨ niîwĩ. Masá tee akáripɨ niyéru sãakã́, ĩ'yâ duhikã'kɨ niîwĩ. Pãharã́ pahiró niyéru kɨorã́re pahiró sãakã́ ĩ'yâkɨ niîwĩ. 


text:
Naâ tee akáripɨ sãarí kura ni'kó wapê wi'io pahasé kɨogo ehâko niîwõ. Koô pɨá kuhi niyéru wapa maríse kuhiri ni'kâ akaropɨ sãâko niîwõ. 


text:
Koô tohô weéka be'ro Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re pihîo, naâre niîkɨ niîwĩ: —Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ a'tîgo wapê wi'io pahasé kɨogo niî pe'tirã yɨ'rɨóro o'ô yɨ'rɨ nɨ'kamo. 


text:
Ãpêrã pe'e naâre dɨ'sasére o'oáma. Koô pe'e pahasé kɨogo niîmigo, koô kɨomí'ke, koô ba'â kati boo'keakãre o'ô pe'okã'mo, niîkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Jesu Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niî'kɨ wiháari kura ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ bu'egɨ́ a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Ɨ̃sâre bu'êgɨ, a'tí wi'i naâ ɨ̃tapá me'ra yeê'ke pakare ĩ'yâya. Tií wi'i ãyú butia'ri wi'iho niî', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ a'tí wi'i yeêka wi'ire ĩ'yâmisa'. Be'ró neê ni'kâ ɨ̃tâga apêga bu'ipɨ yeê turia mɨha'ke tohasomé. Niî pe'tise mɨto dihó no'orosa', niîkɨ niîwĩ. A'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho dɨporo Jesu “A'tîro wa'ârosa'” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra ɨ̃rɨgɨ́ Oliveira Õ'âkɨ̃hɨ wi'i diakɨ̃hɨ niikɨhɨ́pɨ wa'âkãrã niîwã. Jesu toopɨ́ duhirí kura Pedro, Tiago, João, André ãpêrã tɨ'otíropɨ kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã: 


text:
<pb/>—Werêya ɨ̃sâre. De'ró niikã́ mɨ'ɨ̂ “Õ'âkɨ̃hɨ wi'ikãhase ɨ̃taré mɨto dihó no'orosa'” niî'ke wa'ârosari? Yẽ'e nohó me'ra ĩ'yogɨ́sari a'té tohô wa'aátehere? niîkãrã niîwã. 


text:
Pãharã́ a'tîro niî soorãsama: “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra weé'; Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo niî'”, niîrãsama. Naâ tohô niisére tɨ'órã, pãharã́ siru tuúrãsama. 


text:
<pb/>Mɨsâ a'mê wẽhese kitiré tɨ'órã, “Toopɨ́ tohô wa'âpa'ro” niikã́ tɨ'orã́sa'. Teeré tɨ'órã, ɨkɨátikã'ya. Teé a'tîrota wa'ârosa'. Tohô niîmiro, a'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho dɨ'sarósa' yuhûpɨ. 


text:
Ni'kâ kurakãharã ape kurákãharã me'ra a'mê wẽherãsama. Tohô niikã́ ni'kâ di'takãharã apé di'takãharã me'ra a'mê wẽherãsama. Pũûro apé sia'pɨre di'tâ nara sãáse wa'ârosa'. Ɨhá boasé wa'ârosa'. A'té niî pe'tise pehé masá neê waro pi'etí wã'kose niîrosa'. Numiô koô makɨré wɨaátoho dɨporo pũrî nɨ'karo weeró noho niîrosa'. 


text:
<pb/>Mɨsâre yẽ'ê, wiôrã tiropɨ miáarãsama. Mɨsâ neresé wi'seripɨre paâperãsama. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse bu'iri wiôrã wa'teropɨ miáa no'orãsa'. Tohô weekã́, yeekãhásere werêrãsa'. Tohô weérã mɨsâ basi ãyuró wãkû tɨ'ó yã'aya. 


text:
Niî pe'tirã a'ti ɨmɨ́kohokãharãre a'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho dɨporore Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóse kitire werê se'sa bi'a no'orosa'. 


text:
Mɨsâre wiôrã tiropɨ miáakã, wãkû ke'titirãta wa'âya. “Ɨ̃sâ de'ró uúkũrãsari baa toopɨ́re?” niî wãkûtikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre wãkusé o'osére toopɨ́re uúkũya. Mɨsâ meheta uúkũrãsa'. Espírito Santo uúkũgɨsami. 


text:
Ni'kɨ́ põ'ra wiôrãpɨre a'mêri werê sãa, wẽhekã́ weerã́sama. Naâ pakɨ sɨmɨá kẽ'ra naâ põ'raré wiôrãpɨre werê sãarãsama. Naâ põ'rá kẽ'ra meharóta naâ pakɨ sɨmɨáre yɨ'rɨ́ nɨ'ka, wẽrikã́ weerã́sama. 


text:
Niî pe'tirokãharã masá mɨsâre yɨ'ɨ̂re ẽho peóse bu'iri ĩ'yâ tu'tirãsama. Yɨ'ɨ̂re ẽho peó yapatírã pũrikã yɨ'rɨ wetírãsama. Yɨ'ɨ̂ pakɨ tiropɨ katî nu'kurãsama. 


text:
<pb/>Dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Daniel wamêtigɨ a'ti ɨmɨ́koho pe'tiátoho dɨporo wa'aátehere ohâ yuukɨ niîwĩ. “Yã'agɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre yabigɨ́ noho kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ sãhatígɨ noho Jerusalẽ́kãha wi'i ãyurí wi'ipɨre sãháa, nu'kugɨ́sami. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ sãhasé me'ra tií wi'i yã'asé marirí wi'ire dohórẽ'gɨsami”, niî ohâ yuukɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re tií wi'ipɨ niikã́ ĩ'yârã, mɨsâ a'ti pũríre bu'ê tɨ'o masíya. Tohô wa'akã́ ĩ'yârã, Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami niîrã, Judéiapɨ niirã́ ɨ̃rɨpagɨ́pɨ du'tiyá. 


text:
Tohô wa'arí nɨmɨre wi'í dɨpo sãári opâ sirapɨ soo peságɨ noho po'peápɨkãhasere sãháa durêtimigɨ, diakɨ̃hɨ́ta wa'â wa'âya. 


text:
Tohô wa'asé nɨmɨri nihî pakosã numiare, põ'rá mi'rirã́ kɨorã́re bɨhâ wetise nɨmɨri niîrosa'. Naâ ɨmɨ̂yaro wa'â masisome. 


text:
Tohô wa'asé nɨmɨri pi'etíse nɨmɨri niîrosa'. Õ'âkɨ̃hɨ a'ti nukúkãre weéka be'rore toô kã'ro pi'etíse maríkaro niîwɨ. Be'ropɨ́ kẽ'rare toô kã'ro waro pi'etíse marirósa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pi'etíse nɨmɨrire dɨôtikã maa, neê ni'kɨ́ yɨ'rɨ wetíti butia' boosami. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e kɨ̃ɨ yarã́, kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre weégɨ, tohô wa'asé nɨmɨrire dɨôgɨsami. 


text:
Tohô wa'arí kurare ãpêrã mɨsâre niî soorãsama: “Ĩ'yâya. Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo a'tó niîmi. Toopɨ́ niîmi”, niîrãsama. Naâ tohô niikã́, ẽho peótikã'ya. 


text:
Pãharã́ niî soorã a'tîrãsama. A'tîro niîrãsama: “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tarã niî'”, niî soorãsama. Pehé weé ĩ'yorãsama naâre ẽho peoáto niîrã. Basiókã maa, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãpɨreta ẽho peó du'ukã weé sĩ'rirãsama. Tohô weérã naâre neê ẽho peótikã'ya. 


text:
Mɨsâ tohô wa'asére ãyuró tɨ'o masíya. Teé niiátehereta mɨsâre werê yuu toha', niîkɨ niîwĩ Jesu. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ de'ró weé a'tîgɨsari? niisé niî' 


text:
<pb/>Jesu a'tîro niî werê nemokɨ niîwĩ: —Teé pi'etíse nɨmɨri yɨ'rɨ́ka be'ro muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ na'î tĩ'a wa'âgɨsami. Yamîkɨ̃hɨ kẽ'ra bo'rê yuusome. 


text:
Tohô wa'arí kura niî pe'tirã yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ o'me kuráripɨ tutuaró me'ra asisté dihatikã ĩ'yârãsama. 


text:
Be'ró yɨ'ɨ̂re werê ko'terãre o'ôo'gɨti. Naâ neêorãsama yɨ'ɨ̂ besé'kãrã niî pe'tiro no'ó niirókãharãre. 


text:
<pb/>Mɨsâre otekɨhɨ́ figueiragɨ wamêtikɨhɨ me'ra werêgɨti. Tigɨ dɨpɨ́ripɨ pũrî yãsâ wihikã, “Kɨ'má wa'ârotiro weé'”, niísa'. 


text:
A'té weeró noho yɨ'ɨ̂ too dɨpóro niî'ke pehé wa'akã́ ĩ'yârã, “Kã'roákã Jesu a'tí di'ta wiôgɨ sãhaátoho dɨ'sása'”, niîya. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. A'té pehé tohô wa'arí kurare niirã́ wẽrîsome. Tohô wa'asére ĩ'yâ pe'okã'rãsama. 


text:
<pb/>Tohô weérã mɨsâ ãyuró wãkû, tɨ'o masí yuuya. “De'ró niikã́ a'tîgɨsari?” niî sẽrí, ko'tê nu'kukã'ya. Yɨ'ɨ̂ a'tiátehere mɨsâ neê masí wee'. 


text:
Mɨsâre a'tîro werêgɨti. Ni'kɨ́ masɨ́ yoarópɨ sihâgɨ wa'âsami. Kɨ̃ɨ̂ wa'aátoho dɨporo kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terãre kɨ̃ɨ yaá wi'ire “Ko'teápa”, niîsami. Naâ nɨkɨre naâ da'raátehere kũûsami. Sopé ko'tegɨ́re “Soperé ko'têya”, niîsami. 


text:
Naâ weeró noho mɨsâ niîya. Naâ marikã naâ wiôgɨ dahaátehere neê masîtisama. Na'î ke'ari kura, yamî deko, kãrêkẽ' uurí kura, ou bo'reakã́ niîgɨ niî boosami. Mɨsá kẽ'ra naâ weeró noho masîtimirã, yɨ'ɨ̂re ko'têya. 


text:
Pɨá nɨmɨ Páscoa bosê nɨmɨ, pãú bɨkɨasé me'ra naâ moretí'kere ba'arí bosê nɨmɨ dɨ'sákaro niîwɨ. (Tií bosê nɨmɨ Judeu masa naâ yẽkɨ sɨmɨá Egitopɨ niî'kãrã wihá wã'ka'kere wãkurí bosê nɨmɨ niîkaro niîwɨ). Sacerdotea wiôrã, Moisé ohâ'kere bu'erã́ de'ró weé Jesuré yẽ'ê wẽherã́sari? niîrã, wee soó me'rise me'ra naâ weeátehere apo yuúkãrã niîwã. 


text:
Tohô niîrã, a'tîro niîkãrã niîwã: —Bosê nɨmɨ niikã́ weetíkã'rã. Masá kɨ̃ɨ̂re ma'írã, no'ó ɨaró karíkũ ma'a, marî tohô weesére dohórẽ' boosama, niîkãrã niîwã. Ni'kó numiô Jesuré ma'í yɨ'rɨgo ɨ'mɨ̂tihise piô peo'ke niî' 


text:
<pb/>Naâ “Jesuré wẽherã́ti” niî apóka terore Jesu Betâniapɨ niîkɨ niîwĩ. Simão kamî boâ, yɨ'rɨ́'kɨ yaá wi'ipɨ niîkɨ niîwĩ. Jesu kɨ̃ɨ̂ ba'â duhiri kura ni'kó numiô ɨ'mɨ̂tihikaha kɨogó ehâko niîwõ. Tigá akostíkaha ɨ'mɨ̂tihise nardo wamêtise wapa bɨhɨ́sere posetíkaro niîwɨ. Tii yãkóre pe'ê keho, Jesu dɨpôa bu'ipɨ ɨ'mɨ̂tihisere piô peoko niîwõ. 


text:
Ãpêrã toopɨ́ niirã́ koô tohô weekã́ ĩ'yârã, uâ yɨ'rɨakãrã niîwã. Tohô weérã a'tîro a'mêri uúkũkãrã niîwã: —De'ró weégo koô a'té ɨ'mɨ̂tihise wapa bɨhɨ́sere mehô waro tohô weé kõ'âti? 


text:
A'té ni'kâ kɨ'ma da'rasé wapa wapá ta'aro weeró noho duâgo, boká no'o booapã. Teé me'ra pahasé kɨorãre wee tamú booapõ, niîkãrã niîwã. Koô tohô weesére tɨ'sâtirã, pũûro tu'tîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu pe'e naâre niîkɨ niîwĩ: —Kari boótikã'ya. De'ró weérã koôre kari boóti? A'teré yɨ'ɨ̂re tohô weégo, ãyuró weégo weemó. 


text:
Pahasé kɨorã mɨsâ wa'teropɨ niî nu'kukã'rãsama. Mɨsâ no'ó ɨarí kura naâre ãyuró wee tamú masi'. Yɨ'ɨ́ maa mɨsâ wa'teropɨ niî nu'kukã ĩ'yâsome. 


text:
A'tîgo yɨ'ɨ̂re koô weé sĩ'riro põo tẽóro ãyuró weemó. Koô yɨ'ɨ̂re piô peogo ɨ'mɨ̂tihisere apo yuú, naâ yaárã ɨ'mɨ̂tihise wa'reátoho weeró noho yɨ'ɨ̂re wee yuúmo. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. A'tí di'tapɨre no'ó niiró yɨ'ɨ̂ masaré yɨ'rɨóse kitire werê kusiarã, a'tîgo koô yɨ'ɨ̂re tohô weé'kere wãkû dutirã werêrãsama, niîkɨ niîwĩ. Juda wiôrãpɨre Jesuré o'oátehekãhase niî' 


text:
<pb/>Jesu numiôre tohô niîka be'ro Jesu bu'erã́ doze me'rakɨ̃hɨ niî'kɨ Juda Iscariote a'tîro weékɨ niîwĩ. Sacerdotea wiôrã tiropɨ wa'â, Jesuré kɨ̃ɨ̂ o'oátehekãhasere naâ me'ra uúkũgɨ wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niisére tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ e'katírã, “Mɨ'ɨ̂re niyéru wapa yeérãti”, niîkãrã niîwã Judare. “De'ró niikã́ yɨ'ɨ̂re Jesuré wiôrãpɨre o'oró ɨamítito?” niî wãkûkɨ niîwĩ Juda. Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra ba'â tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Masá pãú bɨkɨasé me'ra moretí'kere ba'arí bosê nɨmɨ niî nɨ'kakaro niîwɨ. Tii nɨmɨ́ niikã́, ni'kɨ́ ovelha wi'magɨ́ naâ Páscoa bosê nɨmɨ ba'aákɨhɨre wẽhesamá. Tiîtare Jesu bu'erã́ kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã: —No'opɨ́ marî Páscoa bosê nɨmɨ ba'aátohore apo yuúkã ɨasarí? niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, pɨárã kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re o'ôo'kɨ niîwĩ. A'tîro naâre werêkɨ niîwĩ: —Jerusalẽ́pɨ wa'âya. Toopɨ́ ni'kɨ́ masɨ́ akogá tuu peógɨre boka ehá peharãsa'. Kɨ̃ɨ̂ no'ó wa'aró siru tuúya. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ sãháaro tií wi'i wiôgɨre niîya: “Ɨ̃sâre bu'egɨ́ a'tîro niiámi: No'opɨ́ niîsari yɨ'ɨ̂ bu'erã́ me'ra Páscoa bosê nɨmɨ ba'aátihi tũku? niiámi”, niîya. 


text:
Mɨsâ tohô niikã́, ɨ'mɨárokãha tũku apo yuúka tũkuhopɨ mɨsâre ĩ'yogɨ́sami. Toopɨ́ marî ba'aátehere apo yuúya, niî o'ôo'kɨ niîwĩ Jesu. 


text:
<pb/>Be'ró kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ wa'â, Jerusalẽ́pɨ etâkãrã niîwã. Toopɨ́ etârã, Jesu kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota niî pe'tisere bokákãrã niîwã. Toopɨ́ naâ ba'aátehere apo yuúkãrã niîwã. 


text:
Naâ ba'arí kura Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re niîkɨ niîwĩ: —Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. Mɨsâ me'rakɨ̃hɨ ni'kɨ́ marî me'ra ba'â duhigɨ wiôrãpɨre yɨ'ɨ̂re wẽhe dutígɨ o'ôgɨsami, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ bɨhâ wetikãrã niîwã. Naâ a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã: —Yɨ'ɨ́ta niîkã'sa' baa, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesu naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Ni'kɨ́ mɨsâ doze me'rakɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ me'ra a'ti paápɨ yosô ba'agɨ niîmi. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨre Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũri niî'karo nohota wa'ârosa'. Tohô wa'akã́, yɨ'ɨ̂re wiôrãpɨre o'ogɨ́ maa yã'â butia'ro wa'ârosa'. Kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ta bahuáti yɨ'rɨokã, nemoró ãyu boópã, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra ba'arí kura pãugáre miî, kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîkɨ niîwĩ. Tu'â eha nɨ'ko, tigaré dɨka waá, naâre o'ôgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Ba'âya. A'té yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́ niî', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró sĩ'rirí paare miî, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîkɨ niîwĩ taha. Tu'â eha nɨ'ko, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re tĩâkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã tii paákãhasere sĩ'rí pe'tikã'kãrã niîwã. 


text:
Naâre tĩâgɨ, niîkɨ niîwĩ: —A'té yeé diî niî'. Masá yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeé basagɨsa'. Õ'âkɨ̃hɨ masaré apêye ma'má “A'tîro weegɨ́ti” niî'kere kũûgɨsami. Yɨ'ɨ̂ wẽrîgɨ, diî a'mâ bɨrose me'ra pãharã́ ãyuró weé no'orãsama. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. A'té ɨ'sê dɨka koo vinho marî ni'kâroakã sĩ'riró weeró noho wee nemósome. Be'ró yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂re wiôgɨ sõróokãpɨ, mɨsâ me'ra opâturi ma'má vinho sĩ'ri nemógɨsa' taha, niîkɨ niîwĩ Jesu. Jesu Pedrore “Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ‘Masí wee'’ niîgɨsa'” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra ba'âka be'ro Õ'âkɨ̃hɨre basâ peo toha, tií wi'ire wiháa wa'âkãrã niîwã. Wiháa, ɨ̃rɨgɨ́ Oliveira wamêtikɨhɨpɨ wa'âkãrã niîwã. 


text:
Toopɨ́ wa'âgɨ, Jesu naâre niîkɨ niîwĩ: —Mɨsâ niî pe'tirã a'ti yamí uîrã, yɨ'ɨ̂re kõ'â wã'ka pe'tiá wa'ârãsa'. Mɨsâ tohô weeátehe Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota wa'ârosa'. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Yɨ'ɨ̂ ovelha ko'tegɨ́re wẽhé no'okã weegɨ́sa'. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ yarã́ ovelha no'ó ɨaró omastéarãsama”, niîwɨ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Ãpêrã mɨ'ɨ̂re kõ'â wã'kakã, yɨ'ɨ̂ pũrikã neê wa'âsome, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niisére tɨ'ógɨ, Jesu niîkɨ niîwĩ: —Diakɨ̃hɨ́ mɨ'ɨ̂re werêgɨti. Ni'kakã́ yami pɨáti kãrêkẽ' uuátoho dɨporo yɨ'ɨ̂re i'tiáti “Kɨ̃ɨ̂re masí wee'”, niîgɨsa', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'omígɨ, Pedro niî nemokɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ pũrikã naâ yɨ'ɨ̂re wẽhé sĩ'rikã maa, “Kɨ̃ɨ̂ me'ra boâgɨti”, niîgɨsa'. “Kɨ̃ɨ̂re masí wee'” niîsome, niîkɨ niîwĩ. Be'ró niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ Pedro niî'karo nohota niî bɨrokãrã niîwã. Jesu Getsêmani wamêtiropɨ kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ me'ra uúkũ'ke niî' 


text:
<pb/>Oliveira wamêtikɨhɨ ɨ̃rɨgɨ́pɨ wa'ârã, tigɨ́ dɨ'pôkã Getsêmani wamêtiropɨ etâkãrã niîwã. Toopɨ́ Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ pakɨ me'ra uúkũgɨ wa'arí kura a'topɨ́ duhî ni'iya yuhûpɨ, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ me'ra uúkũgɨ wa'âgɨ, Pedro, Tiago, Joãore miáakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ waro ehêri põ'rapɨ wãkû ke'ti, bɨhâ wetikɨ niîwĩ. 


text:
Naâre niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂re wẽrîta wioro, bɨhâ wetise yɨ'rɨ mahása'. Mɨsâ a'tó tohayá. Neê kãritíkã'ya, niîkɨ niîwĩ naâre. 


text:
Tohô niîka be'ro yoâ kurero naâ yɨ'rɨro wa'â, di'tâpɨ paâ mu'ri ke'agɨ, kɨ̃ɨ̂ pakɨré sẽrígɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Pakɨ́, mɨ'ɨ̂re niî pe'tise basió'. Mɨ'ɨ̂ ɨakã́, yɨ'ɨ̂re a'té yã'âro yɨ'rɨátehe wa'âtikã'ato. Yɨ'ɨ̂ tohô niîmikã, yɨ'ɨ̂ ɨaró weetíkã'ya. Mɨ'ɨ̂ ɨaró pe'e wa'aáto, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ tiropɨ mahâmi tohakɨ niîwĩ. Naâre kãrí'kãrãpɨre boka ehákɨ niîwĩ. Pedrore niîkɨ niîwĩ: —Simão, mɨ'ɨ̂ kãrígɨ weetí? Neê kã'roákã tɨ'sɨ̂ masitisari? 


text:
Kãritíkã'ya. Wãtî mɨsâre niî kehe sãatikã'ato niîrã, Õ'âkɨ̃hɨre sẽriyá. Mɨsâ wãkusépɨ me'ra maa yɨ'ɨ̂re ẽho peó nu'ku sĩ'rimisa'. Mɨsâ se'saro tohô weé sĩ'rimirã, wãkû tutua masitisa'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre sẽriyá, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Sẽríka be'ro kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ tiropɨ mahâmi tohagɨ, kãrí'kãrãpɨre boka ehákɨ niîwĩ taha. Naâre wɨhá pũrî yɨ'rɨakaro niîwɨ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re de'ró niî yɨ'ti masítikãrã niîwã. 


text:
Be'ró opâturi Jesu kɨ̃ɨ̂ pakɨré sẽri tɨógɨ wa'âkɨ niîwĩ. Tohatágɨ, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re niîkɨ niîwĩ: —Ni'kâroakã maa sooyá, kãriyá maha. Toô kã'rota niî'. Ni'kâroakãre yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨre masá yã'arã́pɨre o'oátehe etâ toha'. 


text:
Wã'kâ nɨ'kaya. Te'á, naâ tiropɨ wa'ârã. Yɨ'ɨ̂re o'oákɨhɨ a'tî tohami, niîkɨ niîwĩ Jesu. Jesuré yẽ'ê wã'ka'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re uúkũri kura naâ me'rakɨ̃hɨ niî'kɨ Juda etâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra pãharã́ masá di'pĩhíri kɨorã́ yukɨpagɨ́ me'ra a'tîkãrã niîwã. Naâ sacerdotea wiôrã, Moisé ohâ'kere bu'erã́, Judeu masa bɨkɨrã́ o'ôo' no'o'kãrã niîkãrã niîwã. 


text:
Juda Jesuré wiagɨ́ naâre a'tîro niî yuu tohakɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂ wa'sûporopɨ si'siákɨhɨ kɨ̃ɨ́ta niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê, ãyuró dɨ'té miaapa, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Juda Jesu tirópɨ etâgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂re bu'egɨ́. Tohô niîgɨta, kɨ̃ɨ̂re si'sîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂re yẽ'erí kura ni'kɨ́ toopɨ́ nu'kugɨ́ kɨ̃ɨ yaá di'pĩhíre wehê wee, sacerdotea wiôgɨre da'rá ko'tegɨre o'mê peero dɨtê pã'rekã'kɨ niîwĩ. 


text:
Jesu masaré niîkɨ niîwĩ: —Yahagɨ́re yẽ'êrã a'tîrã weeró noho yɨ'ɨ̂re di'pĩhíri, yukɨpagɨ́ me'ra yẽ'êrã a'tiáti? 


text:
Niî pe'tise nɨmɨri yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ wi'i mɨsâ wa'teropɨ bu'ê duhiwɨ. Tiîtare mɨsâ yɨ'ɨ̂re yẽ'êtiwɨ. A'té mɨsâ ni'kâroakã weesé too dɨpóropɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota wa'â', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesuré yẽ'ekã́ ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ ni'kɨréta kõ'â nɨ'ko, du'tí wã'ka pe'tia wa'âkãrã niîwã. Ni'kɨ́ ma'mɨ̂ du'tí wã'ka'ke niî' 


text:
<pb/>Jesuré yẽ'ê wã'kakã, ni'kɨ́ ma'mɨ̂ kɨ̃ɨ̂ kãrígɨ omáka kasero me'ra oma tĩhágɨ siru tuúkɨ niîwĩ. Be'ró ãpêrã kɨ̃ɨ̂re yẽ'êkãrã niîwã. 


text:
Tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ omá'karore kõ'âkã'kɨ niîwĩ. Kõ'â, su'ti marígɨ omá wã'ka wa'âkɨ niîwĩ. Jesuré wiôrã tiropɨ miáa'ke niî' 


text:
<pb/>Jesuré yẽ'ê, sacerdotea wiôgɨ tiropɨ miáakãrã niîwã. Toopɨ́ niî pe'tirã sacerdotea wiôrã, Judeu masa bɨkɨrã́, Moisé ohâ'kere bu'erã́ nerêkãrã niîwã. 


text:
Pedro pe'e Jesuré yoâ kurero sacerdotea wiôgɨ yaá wi'i sopé pɨ'topɨ siru tuú tɨokɨ niîwĩ. Toopɨ́ surára tiro ehâ nuha, naâ me'ra pekâ me'e so'ma duhíkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Sacerdotea wiôrã, tohô niikã́ niî pe'tirã wiôrã “De'ró weé Jesuré werê sãaro ɨamítito?” niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re wẽhé sĩ'rirã, tohô niîkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re wẽhé sĩ'rimirã, bu'îri neê bokatíkãrã niîwã. 


text:
<pb/>—Ɨ̃sâ ã'riré a'tîro niikã́ tɨ'owɨ́: “Yɨ'ɨ̂ a'tí wi'i Õ'âkɨ̃hɨ wi'ire masá weéka wi'ire kõ'â diho pe'ogɨti. Be'ró i'tiá nɨmɨ be'ro apé wi'i tu'â eha nɨ'kogɨti. Tií wi'i masá weéka wi'i meheta niîrosa'”, niîwĩ, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, sacerdotea wiôgɨ naâ wa'teropɨ wã'kâ nɨ'ka, Jesuré sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂re tohô niisére yɨ'tí weeti? De'ró niî yɨ'tigɨ́sari naâ werê sãasere? niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu yɨ'tití yɨ'rɨokã'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'titíkã ĩ'yâgɨ, sacerdotea wiôgɨ opâturi sẽrí yã'a nemokɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ́ta niîti Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo, Õ'âkɨ̃hɨ ãyugɨ́ makɨ naâ niigɨ́? niî sẽrí yã'akɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Kɨ̃ɨ́ta niî'. Mɨsâ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ Õ'âkɨ̃hɨ pɨ'topɨ duhikã́ ĩ'yârãsa'. Kɨ̃ɨ̂ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ tutuâ yɨ'rɨami. Yɨ'ɨ̂ o'me kuráripɨ dihátikã ĩ'yârãsa', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, sacerdotea wiôgɨ uasére ĩ'yógɨ, kɨ̃ɨ̂ basi kɨ̃ɨ yeé su'tiré wehê tɨ̃'rekɨ niîwĩ. A'tîro niîkɨ niîwĩ: —Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re werê sãarã ɨa nemó wee'. 


text:
Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre yã'âro kɨ̃ɨ̂ niî'kere tɨ'oápɨ. De'ró tɨ'ó yã'ati mɨsâa'? niîkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã toopɨ́ niirã́ “Kɨ̃ɨ̂re wẽheró ɨá'”, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, ãpêrã a'tîro weékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ɨ'sê koo e'o peókãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ kapêrire bi'apékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re paârã, a'tîro niîkãrã niîwã: —Niî bokaya. Noá mɨ'ɨ̂re paâti? niîkãrã niîwã. Surára kẽ'ra diâpoapɨ Jesuré paâkãrã niîwã. Pedro Jesuré “Masí wee'” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Jesuré wi'í po'peapɨ yẽ'ê sãhaka be'ro Pedro sopé pɨ'topɨ tohákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weerí kura ni'kó sacerdotea wiôgɨre da'rá ko'tego etâko niîwõ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pekâ me'e so'ma duhígɨre ĩ'yâ, kɨ̃ɨ̂re niîko niîwõ: —Mɨ'ɨ̂ Jesu Nazarékɨ̃hɨ me'ra sihâ'kɨta niî' baa, niîko niîwõ. 


text:
<pb/>Pedro koôre niî soogɨ, a'tîro niî yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Kɨ̃ɨ̂re masîtisa'. Yẽ'e nohóre uúkũgo uúkũsa'. Tɨ'o masítisa', niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ sã'rîro sopé pɨ'topɨ wihá nɨ'kakã, kãrêkẽ' uúkɨ niîwĩ. 


text:
Sacerdotea wiôgɨre da'rá ko'tego opâturi kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâgo, toopɨ́ niirã́re a'tîro niîko niîwõ: —Ã'rí kẽ'ra naâ me'ra sihâ'kɨta niîmi, niîko niîwõ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ opâturi niî sookɨ niîwĩ taha. Be'roákãta toopɨ́ niirã́ Pedrore a'tîro niîkãrã niîwã: —Mɨ'ɨ́ kẽ'ra Jesu bu'erã́ me'ra sihâ'kɨta niî'. Mɨ'ɨ̂ Galiléiakɨ̃hɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ uúkũse kẽ'ra naâ uúkũse weeró noho bɨsɨ́sa', niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro niî soo nemokɨ niîwĩ taha: —Yɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ta uúkũtikã, Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re bu'îri da'reáto. Yɨ'ɨ̂ mɨsâ uúkũgɨre neê masîtisa', niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niirí kura kãrêkẽ' opâturi uúkɨ niîwĩ taha. Tohô weekã́, Pedro Jesu too dɨpóropɨ niî'kere wãkû bokakɨ niîwĩ. Jesu a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Kãrêkẽ' pɨáti uuátoho dɨporo mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re i'tiáti ‘Kɨ̃ɨ̂re masí wee'’, niîgɨsa'”, niîkɨ niîwĩ. Teeré wãkûgɨ, ɨpɨ́tɨ utîkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Bo'reakã́ sacerdotea wiôrã nerêkãrã niîwã. Judeu masa bɨkɨrã́, Moisé ohâ'kere bu'erã́ kẽ'ra nerêkãrã niîwã. Ã'rá niî pe'tirã wiôrã nerê ke'a, “Jesuré de'ró weerã́sari marîa'?” niî uúkũkãrã niîwã. Uúkũ toha, Jesuré dɨ'te tĩhárã, Pilato tiropɨ mii ehákãrã niîwã. 


text:
Pilato Jesuré sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ́ta niîti Judeu masa wiôgɨ? niîkɨ niîwĩ. Jesu yɨ'tíkɨ niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ niîro nohota kɨ̃ɨ́ta niî', niîkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pilato opâturi Jesuré sẽrí yã'a nemokɨ niîwĩ taha: —Mɨ'ɨ̂re naâ tohô niisére yɨ'tí weeti? Diikése pehé mɨ'ɨ̂re werê sãarã weetí? niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Jesu neê yɨ'tití yɨ'rɨokã'kɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Pilato ĩ'yâ mariakɨ niîwĩ. Jesuré wẽhe dutí'ke niî' 


text:
<pb/>Kɨ'mâri nɨkɨ Páscoa bosê nɨmɨ niikã́ Pilato a'tîro weesétikɨ niîwĩ. Ni'kɨ́ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niigɨ́re masá naâ du'u wĩró dutigɨre du'u wĩró mɨhakũkɨ niîwĩ. 


text:
Tiîtare ni'kɨ́ bu'îri da'rerí wi'ipɨ Barrabá wamêtigɨ wiôrãre yɨ'rɨ́ nɨ'ka, naâre kõ'â sĩ'ri, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã masaré wẽhé'kãrã me'ra duhîkɨ niîwĩ. 


text:
Sacerdotea wiôrã Barrabá pe'ere du'u wĩróro ɨárã masaré Barrabá pe'ere du'u wĩró dutiya niî kusiakãrã niîwã. 


text:
Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pilato naâre sẽrí yã'akɨ niîwĩ: —Mɨsâ Judeu masa wiôgɨ niigɨ́ me'ra pe'ere de'ró weekã́ ɨasarí? niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ niî pe'tirã karíkũ mahakãrã niîwã: —Kɨ̃ɨ̂re kurúsapɨ paâ bi'pe wẽheyá, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Pilato naâre niîkɨ niîwĩ: —De'ró weégɨ tohô wee boósari? Ã'rí neê kã'ró yã'âro weetíkɨ niiámi, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niîmikã, masá karíkũ nemokãrã niîwã: —Kurúsapɨ paâ bi'pe wẽheyá, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pilato masá me'ra ãyuró niî sĩ'rigɨ, Barrabáre du'u wĩrókɨ niîwĩ. Be'ró Jesuré surárare tãra dutí toha, kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhe dutíkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô weérã naâ Pilato yaa wi'i po'pea niirí tũkuhopɨ kɨ̃ɨ̂re miáakãrã niîwã. Toopɨ́ niî pe'tise kurari surára nerêkãrã niîwã. 


text:
Naâ Jesuré ni'kâro su'tîro ɨpɨ́tɨ sõ'aró, wiôrã sãyaró nohore sãâkãrã niîwã. Tohô niikã́ ni'kâ be'to potâ me'ra weéka be'tore kɨ̃ɨ̂ dɨpôapɨre peôkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Ni'kâgɨ yukɨ̂gɨ me'ra dɨpôapɨre paâ mɨhakãrã niîwã. Ɨ'sê koo e'o peó, kɨ̃ɨ̂re buhíkã'rã, ehâ ke'apekãrã niîwã. 


text:
Naâ kɨ̃ɨ̂re tohô buhíkã'ka be'ro wiôgɨ sãyarí su'tirore tuu weékãrã niîwã. Be'ró kɨ̃ɨ̂ sãyâ mɨ'ta'karore sãâkãrã niîwã taha. Tu'â eha nɨ'ko, kɨ̃ɨ̂re kurúsapɨ wẽhérã wa'ârã miáakãrã niîwã. Jesuré kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhé'ke niî' 


text:
<pb/>Jesuré wẽhérã wa'ârã naâ miáari kura ni'kɨ́ masɨ́ Simão Cirene wamêtiri makakɨ̃hɨ kã́pupɨ niî'kɨ tohátikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pɨárã Alexandre, Rufo pakɨ niîkɨ niîwĩ. Jesu kurúsa wɨâ wã'karopɨ kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨ́kã'kã ĩ'yârã, kurúsare kɨ̃ɨ̂re wɨâ dutikãrã niîwã. 


text:
<pb/>Jesuré ni'kâ bu'a Gólgota wamêtiropɨ miáakãrã niîwã. Gólgota niîro, “Masá boâ weeka dɨpoa” niîro weésa'. 


text:
Toopɨ́ pũrisé tɨ'ó yã'atikã'ato niîrã, vinho mirra wamêtise me'ra moré'kere tĩâkãrã niîmiwã. Jesu sĩ'ritíkɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂re kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhékãrã niîwã. Surára kɨ̃ɨ yeé su'tiré dɨka waárã, niî bokape wapá ta'akãrã niîwã. Yẽ'e nohóre bokarã́sari? niîrã, tohô weékãrã niîwã. 


text:
A'té bu'iri “kɨ̃ɨ̂re wẽhé'” niîrã, kurúsapɨ ohâ õ'oka pĩhi a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Ã'rí Judeu masa wiôgɨ niîmi”, niîkaro niîwɨ. 


text:
Jesu me'ra ãpêrã pɨárã yaharã́ kurúsapɨ paâ bi'pe nɨ'ko no'okãrã niîwã. Ni'kɨ́ diakɨ̃hɨ́ pe'e, ãpiré kũûpe' pe'e nɨ'kókãrã niîwã. 


text:
Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire ohâka pũripɨ ohâ'ke keoró wa'âkaro niîwɨ. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra yã'arã́ wa'teropɨre moré su'u tamukɨ niîwĩ”, niîwɨ. 


text:
Masá Jesu pɨ'to yɨ'rɨ́kã'rã, kɨ̃ɨ̂re buhíkã'rã, dɨpôa yure mɨhákãrã niîwã. A'tîro niîkãrã niîwã: —Ɨ̃hɨ́! Mɨ'ɨ̂ “Õ'âkɨ̃hɨ wi'ire kõ'âgɨti”, niîmiwɨmɨ. “I'tiá nɨmɨ be'ro weé pe'ogɨti”, niîwɨ. Tohô niî'kɨ mɨ'ɨ̂ basita yɨ'rɨóya. Toopɨ́ kurúsapɨ wã'yagɨ́ dihátia, niî buhíkã'kãrã niîwã. 


text:
<pb/>Naâ weeró nohota sacerdotea wiôrã, Moisé ohâ'kere bu'erã́ kẽ'ra buhíkã'kãrã niîwã. Naâ basi a'mêri a'tîro niîkãrã niîwã: —Kɨ̃ɨ̂ ãpêrã marikãre yɨ'rɨówĩ. Kɨ̃ɨ̂ basi pe'e yɨ'rɨó masitimi. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo Israel kurakãharã wiôgɨ niîgɨ, kurúsapɨ dihátiato. Kɨ̃ɨ̂ dihátikã pũrikãre, ẽho peórãti, niîkãrã niîwã. Yaharã́ Jesu me'ra kurúsapɨ paâ bi'pe nɨ'ko'kãrãpɨta buhíkã' sãhakãrã niîwã. Jesu wẽrî'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu kurúsapɨ wẽrirí kura daharí tero niikã́ niî pe'tiro tií di'tapɨ na'î tĩ'a wa'âkaro niîwɨ. Teê yamîka' três niikã́pɨ na'î tĩ'a tɨokaro niîwɨ. 


text:
Tohô wa'arí kurata Jesu ɨpɨ́tɨ karíkũkɨ niîwĩ. Arameu masa yee uúkũse me'ra a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Eloí, Eloí, lama sabactâni? A'tîro niîgɨ, “Õ'âkɨ̃hɨ, Õ'âkɨ̃hɨ, de'ró weégɨ yɨ'ɨ̂re kõ'â wã'kati?” niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Ãpêrã ni'karérã toopɨ́ niirã́ tohô niisére tɨ'órã, a'tîro niîkãrã niîwã: —Tɨ'oyá sĩ'í uúkũsere. Dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Eliare pisûgɨ weesamí, niîkãrã niîwã. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ karíkũkã tɨ'ógɨ, ni'kɨ́ omá wã'ka, ni'kâ si'ti vinho piasé me'ra moré'kere yosókɨ niîwĩ. Yosó toha, ni'kâgɨ yukɨ̂gɨpɨ dɨ'té õ'o, Jesuré sĩô moro tĩâgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Ĩ'yâ ni'irã marî yuhûpɨ. Elia yɨ'rɨógɨ a'tîgɨ a'tîgɨsami kɨ̃ɨ̂re. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wẽrirí kura a'tîro wa'âkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ sacerdotea sãháaropɨ ka'mú ta'a yosari kasero ɨ'mɨáro pe'e tɨ̃'rɨ̂ dihati, pɨá kasero dɨka watí yohakaro niîwɨ. 


text:
Surára wiôgɨ romano Jesu doká nu'kugɨ́ kɨ̃ɨ̂ tohô karíkũ wẽrikã́ ĩ'yâgɨ, a'tîro niîkɨ niîwɨ: —Diakɨ̃hɨ́ta ã'rí Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niiápĩ, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Numiâ yoarópɨ Jesuré ĩ'yâ nu'kukãrã niîwã. Naâ wa'teropɨ ã'ra numiá niîkãrã niîwã: Maria Madalena, apêgo Maria José, Tiago niî tɨogɨ naâ niigɨ́ pako, tohô niikã́ Salomé niîkãrã niîwã. 


text:
Ã'ra numiá Jesuré Galiléiapɨ niikã́ siru tuú'kãrã, kɨ̃ɨ̂re wee tamú'kãrã niîkãrã niîwã. Tohô niikã́ ãpêrã numia pãharã́ Jesu Jerusalẽ́pɨ wa'akã́ siru tuú'kãrã toopɨ́ ĩ'yâ nu'kukãrã niîwã. Jesuré naâ yaá'ke niî' 


text:
Jesu wẽrîka nɨmɨ Judeu masa sooátihi nɨmɨ dɨporo niîkaro niîwɨ. Tohô weérã naâ ba'aátehere apo yuúrã weékãrã niîwã. Na'î ke'ari kura José, Arimatéia wamêtiri makakɨ̃hɨ etâkɨ niîwĩ. Judeu masa wiôrã me'rakɨ̃hɨ wiôgɨ niîkɨ niîwĩ. Josetá Jesuré “Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ niîmi”, niî ẽho peókɨ niîwĩ. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ sãhaátehe kẽ'rare ko'têkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ uiró mariró wãkû tutuaro me'ra Pilato tiropɨ sãháakɨ niîwĩ. Sãháa, Jesu yaá ɨpɨré sẽríkɨ niîwĩ. 


text:
Pilato tii ɨpɨ́re sẽrikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ wẽrîa toha'kere masîgɨ, tɨ'o mariá wa'âkɨ niîwĩ. Be'ró surára wiôgɨre diakɨ̃hɨ́ta wẽrîa wa'âpari? niîgɨ, sẽrí yã'akɨhɨ pihîokɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weégɨ José kɨ̃ɨ̂re omaátihi kasero ãyurí kaserore duúkɨ niîwĩ. Be'ró Jesu yaá ɨpɨré mii dihóo, tii kaséro me'ra omákɨ niîwĩ. Tu'â eha nɨ'ko, ni'kâ tuti ɨ̃tâgapɨ se'êka tutipɨ sĩô sõro kũukɨ niîwĩ. Be'ró tii peére ɨ̃tâgaho me'ra tuú bi'akɨ niîwĩ. 


text:
Saurú naâ soo wɨári nɨmɨ yɨ'rɨ́ka be'ro Maria Madalena, apêgo Maria Tiago pako, tohô niikã́ apêgo Salomé ɨ'mɨ̂tihise duúkãrã niîwã. Teé me'ra Jesuré kɨ̃ɨ̂ ɨpɨré piô peorã wa'ârã weékãrã niîmiwã. 


text:
Muhîpũ mɨhátiri kura ma'má semana sãhá nɨ'kari nɨmɨ soorí nɨmɨ niikã́ Jesuré yaá'karopɨ wa'âkãrã niîwã. 


text:
Naâ toopɨ́ wa'ârã, a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã: —Noá marîre tigá ɨ̃tâgare tuu pãáo basarosari? niîkãrã niîwã. 


text:
Tohô weérã tii tutípɨ diakɨ̃hɨ́ sãháa wa'âkãrã niîwã. Toopɨ́ diakɨ̃hɨ́ pe'e ni'kɨ́ ma'mɨ̂ duhikã́ ĩ'yâkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ yoaró su'tîro butiró sãyakã́ ĩ'yârã, ɨpɨ́tɨ ɨkɨákãrã niîwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ naâre niîkɨ niîwĩ: —Yɨ'ɨ̂re uîtikã'ya. Mɨsâ Jesu Nazarékɨ̃hɨre naâ kurúsapɨ paâ bi'pe wẽhé'kɨre a'mârã weé'. Kɨ̃ɨ̂ masá tohami. A'toré marimí. Kɨ̃ɨ̂re naâ kũû'karore ĩ'yârã a'tiá. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re, tohô niikã́ Pedrore werêrã wa'âya. “Kɨ̃ɨ̂ mɨsâ dɨporo Galiléiapɨ wa'â yuugɨsami. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre too dɨpóropɨ niî'karo nohota toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârãsa'”, niî werêrã wa'âya, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, numiâ Jesuré yaá'karopɨ niî'kãrã ɨkɨá nara sãárãta, omá wã'ka wa'âkãrã niîwã. Ɨpɨ́tɨ ĩ'yâ ɨkɨá'kãrã niî tĩharã, naâ ĩ'yâ'kere, naâ tɨ'ó'kere ãpêrãre werêtikãrã niîwã. Jesu Maria Madalenare bahuá mɨ'ta'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu bo'reakã́ soorí nɨmɨ niikã́ wẽrî'kɨpɨ masákɨ niîwĩ. Tiîtare Maria Madalenare bahuá mɨ'takɨ niîwĩ. Koôreta too dɨpóropɨre Jesu sete wãtiâ kɨogóre kõ'â wĩrokɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ koôre bahuáka be'ro kɨ̃ɨ̂ me'ra sihâ'kãrãre, kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kere dɨhasé wã'a utirã́re werêgo wa'âko niîwõ. 


text:
“Jesu katiámi, yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yaápɨ” niikã́ tɨ'órã, ẽho peótikãrã niîwã. Jesu pɨárã kɨ̃ɨ̂ bu'esére siru tuú'kãrãre bahuá'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Maria Madalenare bahuáka be'ro ãpêrã pɨárã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre bahuákɨ niîwĩ taha. Naâ kã́pupɨ siharã́re kɨ̃ɨ̂ ãpí weeró noho bahugɨ́ bahuákɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ masika be'ro ãpêrã kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ niî'kãrãre werêrã wa'âkãrã niîwã. Naá kẽ'rare ẽho peótikãrã niîwã. Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re “A'tîro weeyá” niisé niî' 


text:
<pb/>Maria Madalenare, tohô niikã́ ãpêrãre bahuáka be'ro Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ onzere bahuákɨ niîwĩ. Naâ ba'â duhiri kura bahuákɨ niîwĩ. Naâ “Kɨ̃ɨ̂ masákɨ niiámi” niisére ẽho peótikãrã niîwã. Naâ ẽho peótise bu'iri naâre tu'tîkɨ niîwĩ. 


text:
Be'ró a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Niî pe'tiropɨ niî pe'tirãre yɨ'ɨ̂ masaré yɨ'rɨógɨti niisé kitire werêrã wa'âya. 


text:
No'ó yɨ'ɨ̂re ẽho peó, wamê yee no'ogɨ yɨ'rɨó no'ogɨsami. Yɨ'ɨ̂re ẽho peótigɨ pũrikã bu'îri da'rê no'ogɨsami. 


text:
Ẽho peórã naâ ẽho peósere ĩ'yórã, a'tîro wee masírãsama. Yɨ'ɨ̂ tutuaró me'ra wãtiâ masaré sãháa'kãrãre kõ'â wĩro masirãsama. Tohô niikã́ apêye naâ uúkũ masiti'kere uúkũ masirãsama. 


text:
Naâ ãyâre yẽ'ekã́, tohô niikã́ nimá sĩ'rikã́, neê mehêkã wa'âsome. Do'âtirãre amûkã yãa peókã, yɨ'rɨrã́sama, niîkɨ niîwĩ Jesu. Jesu ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâ butia'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró marî wiôgɨ Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re werêka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂re mii mɨhá wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́re kɨ̃ɨ̂ pakɨ tirópɨ diakɨ̃hɨ́ pe'e ehâ nuhakɨ niîwĩ. 


text:
Tohô wa'âka be'ro kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ niî pe'tiropɨ kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨóse kitire werêsterã wa'âkãrã niîwã. Naâ werekã́, Jesu kɨ̃ɨ̂ basita naâre wee tamúkɨ niîwĩ. Naâ weresére diakɨ̃hɨ́ta niî' niîgɨ, ãyusé naâ weé ĩ'yo mɨhakã weékɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yeere weresé bu'iri, bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'. Filemó, marî akawerégɨ Timóteo me'ra mɨ'ɨ̂re ohâ'. Mɨ'ɨ̂ ɨ̃sâ ɨpɨ́tɨ ma'igɨ́ Jesu Cristo yeere werê tamugɨ niî'. 


text:
Mɨ'ɨ yaá wi'ipɨ Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã nerê wɨarã kẽ'rare ohâ'. Marî akawerégo Áfia wamêtigore, tohô niikã́ Arquipo kẽ'rare ohâ'. Kɨ̃ɨ̂ ɨ̃sâ weeró noho Jesu Cristo yeere weregɨ́ tutuaró me'ra da'rá nu'kusami. 


text:
<pb/>Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, Jesu Cristo marî wiôgɨ ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Paulo Filemó yeekãhasere uúkũ'ke niî' 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re “A'tîro weemí”, niikã́ tɨ'owɨ́. “Marî wiôgɨ Jesuré ma'imí, kɨ̃ɨ̂re ẽho peómi” niisére tɨ'owɨ́. Tohô niikã́ “Jesuré ẽho peórãre meharóta ma'imí” niisére tɨ'owɨ́. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ wiôgɨre sẽrígɨ, mɨ'ɨ̂re sẽri basásetiri nɨkɨ “Ãyú'” niî'. 


text:
Mɨ'ɨ̂ ẽho peósere ãpêrãre werê turiakã ɨágɨ sẽri basá'. Jesu Cristo marîre ãyuró weesére masî tu'a ehato niîgɨ sẽri basá'. 


text:
Akawerégɨ, mɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peórãre wãkû tutuakã weewɨ́. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ me'ra e'katí'. Mɨ'ɨ̂ ãpêrãre ma'isére tɨ'ógɨ, wãkû tutua'. Onésimo Filemóre da'rá wã'ya ko'tegɨ niî'kɨre “Ãyuró yẽ'êya” niî'ke niî' 


text:
<pb/>Filemó, mɨ'ɨ̂ ãyuró weeséti'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî yuugɨ, mɨ'ɨ̂re “A'tîro weeró ɨá'”, niî dutî masi'. 


text:
Pũûro waro dutî butia' sĩ'ritisa'. Ma'isé me'ra pe'e mɨ'ɨ̂re “Tohô weeyá”, niî sĩ'risa'. Yɨ'ɨ̂ bɨkɨ́ niî'. Jesu Cristo yeere weresé bu'iri, bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'. 


text:
Mɨ'ɨ̂re Onésimo yeekãhasere “A'tîro weeyá”, niî sĩ'risa'. A'topɨ́ bu'îri da'rerí wi'ipɨ kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peó nɨ'kami. Yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niîmi. 


text:
<pb/>Too dɨpóropɨre kɨ̃ɨ̂ mɨ'ɨ̂re da'rá ko'tegɨ keoró weetíkɨ niîwĩ. Ni'kâroakã pũrikãre marî pɨárãre mɨ'ɨ̂re, tohô niikã́ yɨ'ɨ̂re wee tamú masimi. 


text:
A'topɨ́ kɨ̃ɨ̂re yɨ'ɨ̂ me'ra tohâ ke'akã ɨamí'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yeere weresé bu'iri, bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'. Kɨ̃ɨ̂ a'topɨ́ niiró ehâ tu'aro mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re wee tamú boo'kere wee tamú boopĩ. 


text:
Mɨ'ɨ̂ dutiró pe'e yɨ'ɨ̂ weé sĩ'risa'. Mɨ'ɨ̂ “Aɨ” niikã́ maa, mɨ'ɨ̂ tohô niisé yɨ'ɨ̂ dutî butia'se meheta niîrosa'. Mɨ'ɨ̂ ɨaró noho wa'ârosa'. 


text:
Apé tero weéro a'tîro wa'âpã. Onésimo yoâtikã apé sia'pɨ wa'âpĩ. Ni'kâroakãre mɨ'ɨ̂re kɨ̃ɨ̂re kɨó nu'ku dutiro tohô wa'âro wa'âpã. 


text:
A'tóka terore mɨ'ɨ̂re da'rá ko'tegɨ weeró noho niîsome. Mɨ'ɨ̂re da'rá wã'ya ko'tegɨ nemoró niîgɨsami. Mɨ'ɨ̂ akawerégɨ mɨ'ɨ̂ ma'igɨ́ waro weeró noho niîgɨsami. Yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re ɨpɨ́tɨ ma'í'. Mɨ'ɨ̂ pũrikã tãhása'. Kɨ̃ɨ̂ mɨ'ɨ̂re da'rá wã'ya ko'tegɨ se'saro niîsome. Jesu Cristore ẽho peógɨ, mɨ'ɨ̂ akawerégɨ weeró noho niîgɨsami. 


text:
<pb/>Marî pɨárã Jesu Cristore ẽho peórã niî'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ “Yɨ'ɨ̂ me'rakɨ̃hɨ waro niîmi”, niî masi'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂re yẽ'êgɨ weeró noho Onésimore yẽ'êya. 


text:
Yɨ'ɨ̂ basita a'teré ohâ'. Wapa yeégɨti. Tohô niîmigɨ, mɨ'ɨ̂re a'tîro niî masisa'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire mɨ'ɨ̂re ẽho peókã weewɨ́. Tohô weé'ke wapa mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re wapa moó'. 


text:
Akawerégɨ, mɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peógɨ niî yuugɨ, Onésimore ãyuró yẽ'ekã́ ɨá'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂re wãkû tutuakã weeyá. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re “Yɨ'tigɨ́sami”, niî masî toha'. Tohô weégɨ ohâ'. Yɨ'ɨ̂ dutî'ke nemoró weegɨ́sa'. 


text:
<pb/>Tohô niikã́ apêye kẽ'rare niî bakeo'gɨti. Yɨ'ɨ̂ kãriátohore apo yuúya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ sẽrisére tɨ'okã́, mɨsâ tiropɨ wa'âgɨsa'. Paulo kɨ̃ɨ̂ ãyu dutí tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Epafra yɨ'ɨ̂ me'rakɨ̃hɨ Jesu Cristo yeere weresé bu'iri, bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîmi. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra mɨ'ɨ̂re ãyu dutíse o'ômi. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo, tohô niikã́ Timóteo Jesu Cristore da'rá ko'terã niî'. Ɨ̃sâ mɨsâ niî pe'tirãre Jesu Cristore ẽho peórã Filipopɨ niirã́re ohâ'. Tohô niikã́ Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã sɨ'orí wehê peorã kẽ'rare ohâ'. Naâre wee tamú ko'terã kẽ'rare ohâ'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, Jesu Cristo marî wiôgɨ mɨsâre ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Jesu Cristore ẽho peórãre Paulo sẽri basáse niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre wãkusétiri nɨkɨ yɨ'ɨ̂ wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. Mɨsâ ãyuró wee yuúkã tohô weé'. 


text:
Neê waropɨ mɨsâ Jesu Cristo yee kitire tɨ'órã, yɨ'ɨ̂re wee tamú nɨ'kawɨ. A'tóka tero kẽ'rare tohôta weé nu'ku'. Tohô weégɨ mɨsâ niî pe'tirã yee niiátehere Õ'âkɨ̃hɨre e'katíse me'ra sẽri basá nu'ku'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weesére yɨ'ɨ̂ masî yɨ'rɨkahá pu'tikã'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró dɨka yuú nɨ'kakɨ niîwĩ. A'tóka tero kẽ'rare dɨka yuúgɨ weemí. Teê Jesu Cristo a'tirí kurapɨ tohô dɨka yuú yapatígɨsami. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'tîro wãkû': “Õ'âkɨ̃hɨ naâre tohô dɨka yuú nu'kugɨsami”, niî'. Yɨ'ɨ̂ tohô wãkusé ãyú niî'. Mɨsâre ma'ígɨ, tohô bɨsɨ̂'. A'tîro niî'. Ni'kâroakãre yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niikã́, mɨsâ yɨ'ɨ̂re bu'î peha tamu'. Wiôrãre “Jesu Cristo masaré yɨ'rɨómi niisé kiti diakɨ̃hɨ́ niî'” niî werekã́ kẽ'rare, bu'î peha tamu'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re wee tamúsere mɨsá kẽ'ra bu'î peha tamu'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ mɨsâre ɨpɨ́tɨ ma'isére masîmi. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'ígɨ, Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ pahá yã'ase me'ra ma'í'. 


text:
Mɨsâre “Nemoró a'mêri ma'i nemoáto”, niî sẽri basá'. “Niî pe'tisere ãyuró masisé me'ra tɨ'o kasá nɨ'ko pe'oato”, niî'. 


text:
Tohô weérã mɨsâ “A'tîro weeró ɨá'”, niî masirãsa'. Yã'âro weesére moorã́sa'. Jesu Cristo a'tikã́, bu'îri marirã́ boka ehá no'orãsa'. Ãyusé di'akɨ̃ weérã boka ehá no'orãsa'. 


text:
Jesu Cristota mɨsâre niî pe'tisere ãyuró weekã́ weegɨ́sami. Mɨsâ tohô weekã́ ĩ'yârã, masá Õ'âkɨ̃hɨre a'tîro wãkûrãsama. “Ãyú yɨ'rɨami, ãyusé weemí”, niîrãsama. Jesu Cristo niî pe'tise yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'kami niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîmikã, Jesu Cristo masaré yɨ'rɨómi niisé kiti nemoró se'sâa wa'ása'. Akawerérã, mɨsâre teeré masikã́ ɨá'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîgɨ, surárare Jesu Cristo masaré yɨ'rɨómi niisére werê'. Tohô weérã niî pe'tirã surára, wiôgɨ yaa wi'ipɨ ko'terã́ a'tîro niîma: “Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristore siru tuúse wapa, bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîmi”, niîma. Ãpêrã kẽ'ra masî pe'tikã'ma. 


text:
Yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî yuukã, pãharã́ marî akawerérã wãkû tutuama. Teé bu'iri naâ marî wiôgɨre ẽho peó nemorã, uiró mariró Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werêma. 


text:
Ãpêrã pe'e yɨ'ɨ̂re ɨórã, Jesu Cristo yeere werêma. Naâ bu'esé pe'ere siru tuú dutirã tohô weemá. Naâ, naa yeékãhasere wãkûrã weemá. Keoró wãkûtimirã, Jesu Cristo yeere werêma. Yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niikã́, kɨ̃ɨ̂re bɨhâ wetise dokê pehaato niîrã tohô weemá. Ãpêrã pe'e Jesu Cristo yee kitire ãyuró weé sĩ'rise me'ra werêma. Yɨ'ɨ̂re ma'írã, tohô weemá. Naâ a'tîro masîma. “Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire keoró uúkũse bu'iri kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîmi”, niîma. 


text:
Ãpêrã yɨ'ɨ̂re yã'âro weé sĩ'rikã, ãyurósa'. No'ó yɨ'ɨ̂re ma'írã, ma'itírã, Jesu Cristo yeere werêrã weemá. Naâ tohô weesére tɨ'ógɨ, e'katí'. Tohô e'katí nu'kugɨsa'. 


text:
A'tîro niî'. Mɨsâ sẽrisé me'ra, tohô niikã́ Espírito Santo Jesu Cristo o'ô'kɨ yɨ'ɨ̂re wee tamúse me'ra niî pe'tise yɨ'ɨ̂re wa'asé ãyuró yapatírosa'. A'teré masî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yeere werêtigɨ, bopôya boosa'. A'tîro pe'e ɨása'. Uiró mariró wãkû tutuase me'ra kɨ̃ɨ yeére werê nu'ku sĩ'risa'. Ni'kâroakã kẽ'rare yɨ'ɨ̂ weé nu'kuro nohota weé sĩ'risa'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kɨ wihakã́, ou yɨ'ɨ̂re wẽhekã́, a'tîro wa'akã́ ɨása'. Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ weesé me'ra Jesu Cristore masá nemoró masikã́ ɨása'. Kɨ̃ɨ̂ ãyú butia'sere siâpe me'ra masî nemokã ɨása'. 


text:
Niî pe'tiro yɨ'ɨ̂ katiró põo tẽóro Jesu Cristo ɨaró weé sĩ'risa'. Yɨ'ɨ̂ pe'e maa kɨ̃ɨ̂ ãpêrã, apêye noho yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'kami. Yɨ'ɨ̂ wẽrîgɨ, kɨ̃ɨ̂ me'ra niîgɨsa'. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niikã́, ãyú yɨ'rɨa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ katîgɨ, marî wiôgɨ yeekãhasere da'ra masí'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ wẽrikã́, ou katikã́, ãyú niî boosari niî masitisa'. 


text:
A'té pɨáro besekã́, diâsa niî'. Wẽrîgɨ, Jesu Cristo me'ra niî boosa'. Tohô weégɨ “Wẽrikã́, ãyu boósa'”, niî tɨ'ó yã'a'. 


text:
Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ masî', mɨsâ me'ra niî ni'igɨti yuhûpɨ. Mɨsâre nemoró wee tamúgɨti niîgɨ, tohô weegɨ́ti. Tohô niikã́ mɨsâ ẽho peóse me'ra nemoró e'katiáto niîgɨ tohô weegɨ́ti. 


text:
Tohô weérã opâturi yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ niikã́, Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re ko'tesé wapa, nemoró kɨ̃ɨ̂re “Ãyú yɨ'rɨami” niîrãsa'. 


text:
<pb/>Niî pe'tise mɨsâ weesétisere Jesu Cristo yee kiti niîro nohota weeyá. Mɨsâ tohô weekã́, mɨsâ tiro niîgɨ, ou yoarópɨ niîgɨ, mɨsâ ãyuró weesére tɨ'ogɨ́ti. Mɨsâre ni'kâro noho ãyuró ẽho peó nu'kukã ɨása'. Tohô niikã́ wãkû tutuase me'ra ni'kâro noho Jesu Cristo yee kitire werê turiakã ɨása'. 


text:
Jesu Cristo yee kitire ɨatírã mɨsâre yã'âro weekã́, uîtikã'ya. Tohô weérã naâ pekâ me'epɨ wa'aátehere masîrãsama. Mɨsâ pe'e kẽ'ra uîtirã, mɨsâre yɨ'rɨó no'oatehere ĩ'yorã́sa'. Õ'âkɨ̃hɨta mɨsâre yɨ'rɨó, uiró mariró niisétikã weemí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ma'ígɨ, Cristore ẽho peó dutiwĩ. Jesu Cristore ẽho peó'ke bu'iri mɨsâre yã'âro weerã́sama. Teé kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ kũûwĩ. 


text:
Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri marî ni'kâro noho pi'etí'. Too dɨpóropɨ mɨsa yaá makapɨ yɨ'ɨ̂re tãrá, bu'îri da'rerí wi'ipɨ kũukã́ ĩ'yâwɨ. Ni'kâroakã kẽ'rare meharóta yɨ'ɨ̂re yã'âro weesére tɨ'ósa'.<pb/>


text:
Jesu Cristo mɨsâre wãkû tutua e'katíkã weemí. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre ma'ígɨ, wee tamúmi. Espírito Santo mɨsâ me'ra niîmi. Tohô weérã mɨsâ ma'isé, pahá yã'asere kɨórã, a'tîro weeyá. Ãyuró ni'kâro me'ra niisétiya. Ni'kâro noho a'mêri ma'iyá. Espírito Santo me'ra ni'kârota wãkusétirã niîya. Tohô weesé me'ra yɨ'ɨ̂re e'katí nemokã weerã́sa'. 


text:
Mɨsa yeé di'akɨ̃re ɨa sãátikã'ya. “Ãpêrã yɨ'rɨóro niî'”, niîtikã'ya. Ãpêrã pe'ere “Ãyú yɨ'rɨ nɨ'kama”, niî tɨ'ó yã'aya. 


text:
Mɨsa yeékãhase di'akɨ̃re “Ãyuró wa'aáto”, niî wãkûtikã'ya. Ãpêrã yee kẽ'rare “Ãyuró wa'aáto”, niî wãkûya. 


text:
<pb/>Mɨsâ Jesu Cristo wãkuséti'karo nohota wãkusétiya. Kɨ̃ɨ̂ “Ãpêrã yɨ'rɨóro ãyugɨ́ niî'”, niîtikɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niisétisere kɨomígɨ, “Yɨ'ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ a'tîgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho niisére neê du'usomé”, niîtikɨ niîwĩ. 


text:
A'tîro pe'e weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró me'ra kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisére du'úkɨ niîwĩ. Du'ú, a'ti nukúkãpɨ a'tîgɨ, ãpiré da'rá ko'tegɨ weeró noho wa'âkɨ niîwĩ. A'ti ɨpɨ́ me'ra bahuákɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weégɨ masɨ́ weeró noho bahúgɨ, mehô niigɨ́ wa'âkɨ niîwĩ. Masá “Kɨ̃ɨ̂re kurúsapɨ paâ bi'peya” niikã́, kɨ̃ɨ̂ pakɨré yɨ'tígɨ, yɨ'rɨ́ nɨ'katikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ kurúsapɨ yã'âro wẽrîmigɨ, kɨ̃ɨ̂ pakɨré yɨ'rɨ́ nɨ'katikɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re niî pe'tirã bu'ipɨ sõróokɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wameré ãpêrã wame yɨ'rɨóro ãyuró wãkû dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã niî pe'tirã ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́, a'ti nukúkãpɨ niirã́, wẽrî'kãrã Jesu wameré tɨ'órã, ehâ ke'a pe'tirãsama. 


text:
Niî pe'tirã “Jesu Cristo marî wiôgɨ niîmi”, niîrãsama. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre, “Ãyú yɨ'rɨami”, niîrãsama. Jesu Cristore ẽho peórã yã'âro weerã́re ãyusé weesétise ĩ'yorã́sama niisé niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'í'. Too dɨpóropɨ yɨ'ɨ̂ mɨsâ me'ra niîka terore yɨ'ɨ̂ dutî'kere yɨ'tiwɨ́. Ni'kâroakãre yɨ'ɨ̂ yoarópɨ niî'. Tãhása' maha. Tootá nemoró yɨ'tiyá. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Teeré wio pesáse me'ra wãkûya. Teeré wãkûrã, “Ãpêrã yɨ'rɨóro niî'”, niiró mariró niisétiya. Ãyuró niî yapatíya. Yã'âro weerí niîrã, tohô weeyá. 


text:
A'tîro niî'. Mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weé sĩ'rikã weesamí. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró noho mɨsâre ãyuró tu'â eha nɨ'kokã weesamí. 


text:
Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra yã'asé marirã́, bu'îri moorã́ niîrãsa'. Mɨsâ a'ti nukúkãkãharã niî soorã yã'âro weesétirã wa'teropɨ niî'. Mɨsâ ãyuró weérã, naâre ãyuró, keoró weesére ĩ'yorã́sa'. 


text:
Ãyusé katisé pe'titíse kitire werêrãsa'. Mɨsâ ãyuró weesé me'ra yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ bu'ê siha'kere a'tîro niîgɨti. Jesu Cristo opâturi a'tikã́, yɨ'ɨ̂ mehô waro naâre bu'êtipã niîgɨ, e'katígɨti. 


text:
Masá mɨsâre yã'âro weemíkã, mɨsâ Jesu Cristore ẽho peó nu'ku'. Mɨsâ ẽho peóse Õ'âkɨ̃hɨre ãyusé o'osé weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yeere weresé wapa yɨ'ɨ̂re wẽhekã́, Õ'âkɨ̃hɨre ãyusé o'ô nemoro weeró noho niîrosa'. Tohô wa'akã́, yɨ'ɨ̂ e'katígɨsa'. Mɨsá kẽ'rare e'katíkã weegɨ́sa'. 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ Jesu ɨakã́, maatá Timóteore mɨsâ tiropɨ o'ôo'gɨti. Mɨsa yeé kitire tɨ'ógɨ, e'katígɨti niîgɨ, tohô weegɨ́ti. 


text:
Timóteo di'akɨ̃ yɨ'ɨ̂ weeró noho wãkûmi. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂ weeró noho mɨsâre ãyuró wa'akã́ ɨágɨ, ɨpɨ́tɨ wãkû ke'timi. 


text:
Mɨsâ pũrikã Timóteo keoró weesére masî tohasa'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂ me'ra ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ me'ra da'ragɨ́ weeró noho Jesu Cristo yee kitire werê tamugɨ weemí. 


text:
<pb/>“Apé tero weégɨ Timóteo me'ra ãpí marî akawerégɨ Epafroditore o'ôo'ro ɨásato”, niî wãkû'. Epafrodito yɨ'ɨ̂ me'ra tutuaró Jesu Cristo yeere werê tamumi. Mɨsâ basi yɨ'ɨ̂re wee tamú dutirã kɨ̃ɨ̂re o'ôo'kãrã niîwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre pũûro ĩ'yâ sĩ'rimi. Kɨ̃ɨ̂ do'âtise kitire mɨsâ masikã́ tɨ'ógɨ, pũûro bɨhâ wetiwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂re o'ôo'gɨti. 


text:
Diakɨ̃hɨ́ta niî', pũûro waro wa'âwĩ. Wẽrisé pɨ'to niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pũûro do'âtimikã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re pahá yã'awĩ. Kɨ̃ɨ̂ se'sarore tohô weetíwĩ. Yɨ'ɨ́ kẽ'rare pahá yã'awĩ. Epafrodito wẽrikã́ maa, yɨ'ɨ̂ bɨhâ weti yɨ'rɨa boopã. Tohô wa'akã́ ɨatígɨ, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨówĩ. 


text:
Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã, e'katiáto taha niîgɨ o'ôo'. Mɨsâ e'katíse kitire tɨ'ógɨ, yɨ'ɨ́ kẽ'ra e'katígɨsa'. 


text:
E'katíse me'ra kɨ̃ɨ̂re yẽ'êya. Jesu Cristore ẽho peógɨ marî akawerégɨ niîmi. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ weeró noho niirã́re ãyuró weeyá. 


text:
Epafrodito Jesu Cristo yeere da'rá ko'te tĩhagɨ, wẽrîa wa'âmiwĩ. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re wee tamúta basiótisere wee tamú sĩ'rigɨ, tohô wa'âwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re ãyuró yẽ'êya.<pb/>


text:
Akawerérã, ni'kâroakãre mɨsâ Jesu Cristo yarã niî tĩharã, e'katíya. Yɨ'ɨ̂ too dɨpóro niî'kere opâturi niî nemokã, yɨ'ɨ̂re mehêkã nií wee'. Yɨ'ɨ̂ niî nemokã, ãyú niî' mɨsâre. 


text:
Yã'âro weerã́re tɨ'o masíya. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yarã niiáto niîrã niî pe'tirãre õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a dutima. 


text:
Marî pũrikã tohô weetímirã, Jesu Cristore ẽho peó tĩharã, diakɨ̃hɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ dutisére ãyuró weerã́ niî'. A'tîro niî'. Espírito Santo wee tamúse me'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó'. Tohô niikã́ Jesu Cristo marîpɨre niî yuukã, pũûro e'katí'. “Masá weesétise bu'îkãhase me'ra yɨ'rɨrã́sa'”, nií wee'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pũrikã “Yɨ'ɨ̂ weeséti'ke me'ra yɨ'rɨgɨ́sa'”, niî masi'. Yɨ'ɨ̂ a'teré niî pe'tirã nemoró niî masi', niîgɨ pe'ea'. 


text:
A'tîro niî' yɨ'ɨ̂re. Oito nɨmɨri yɨ'ɨ̂ bahuáka be'ro yɨ'ɨ̂ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'akãrã niîwã. Yɨ'ɨ̂ Israel kurakɨ̃hɨ Benjami yaa kurakɨ̃hɨ niî'. Yɨ'ɨ̂ hebreu masɨ niî'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ sɨmɨá kẽ'ra naáta niîwã. Yɨ'ɨ̂ Moisé dutî'kere ẽho peógɨ niî yuugɨ, fariseu masɨ niîwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ teeré ɨpɨ́tɨ waro ẽho peó yuugɨ, Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre yã'âro weewɨ́. Moisé dutî'ke maa keoró weewɨ́. Neê ni'kɨ́ yɨ'ɨ̂re “Keoró weetíwĩ”, niî masitisami. 


text:
Too dɨpóropɨre “Yɨ'ɨ̂ niiséti'kere yɨ'ɨ̂re ãyú yɨ'rɨa'”, niîmiwɨ. Ni'kâroakãre “Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peógɨ, niî pe'tise too dɨpórokãhase wapa marí'”, niî tɨ'ó yã'a'. 


text:
Apêye maa, yɨ'ɨ̂ wiôgɨ Jesu Cristore masisé wapatí yɨ'rɨa'. Apêye noho yɨ'ɨ̂ kɨo boó'ke nemoró wapatí'. Jesu Cristore ẽho peóse bu'iri niî pe'tise yɨ'ɨ̂ weeséti'kere, niiséti'kere marî ɨatísere kõ'ârã weeró noho kõ'âwɨ. Jesu Cristo yɨ'ɨ̂ wiôgɨre kɨó sĩ'rigɨ, tohô weewɨ́. 


text:
A'tîro ɨá'. Jesu Cristore yɨ'ɨ̂ me'ra niikã́ ɨá'. Moisé dutî'kere weesé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re “Ãyugɨ́ niîmi”, niîsome. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peóse me'ra pe'e Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró ĩ'yâsami. Yɨ'ɨ̂ ẽho peóse bu'iri yɨ'ɨ̂re keoró weekã́ weemí. 


text:
Yɨ'ɨ̂ a'tîro di'akɨ̃ weé sĩ'ri'. Cristore ãyuró masî sĩ'ri'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra yɨ'ɨ̂re dɨka yuú nu'kukã ɨá'. Kɨ̃ɨ̂ tutuasé me'ra Cristore masókɨ niîwĩ. Cristo kɨ̃ɨ̂ pakɨ yeére weégɨ, pi'etí, kurúsapɨ wẽrîkɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ yeere ɨpɨ́tɨ weé sĩ'ri'. Jesu Cristo yeere wẽrîgɨpɨ, wee tɨó sĩ'ri'. 


text:
Wẽrî'kãrã masa mɨháarãsama. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâ weeró noho meharóta masa mɨháa sĩ'risa'. Marî ãyuró yɨ'rɨ́ sĩ'rirã, wãkû tutuaro ɨá' niisé niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ a'té niî pe'tisere “Jesu Cristo weeró noho weé tu'a eha nɨ'ko pe'o toha'”, niîgɨ meheta weé'. Niî pe'tisere keoró weé wee' yuhûpɨ. Tohô weetímikã, Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re kɨ̃ɨ yagɨ́ sãhakã́ weé tohakɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ weeró noho niî sĩ'rigɨ, tutuaró me'ra kɨ̃ɨ yeére weé'. 


text:
Akawerérã, “Yɨ'ɨ̂ niî pe'tisere keoró weé toha'”, nií wee'. A'tîro pe'e weé'. Too dɨpóro yɨ'ɨ̂ weé'kere wãkú wee'. Be'ropɨ́ niiátehe pe'ere ãyuró weé tu'a eha sĩ'rigɨ, wãkû tutua'. 


text:
Ãyuró tu'â eha nɨ'ko sĩ'ri'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ o'oátehere yẽ'ê sĩ'rigɨ, niî pe'tise kɨ̃ɨ yeére tutuaró me'ra weé'. Marî Jesu Cristore ẽho peórã niî yuukã, marîre katisé pe'titísere o'ôgɨsami. 


text:
<pb/>Niî pe'tirã Jesu Cristore ãyuró ẽho peórã yɨ'ɨ̂ niî'karo nohota wãkuró ɨá'. Mɨsâ mehêkã wãkukã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre diakɨ̃hɨ́ wãkukã́ weegɨ́sami. 


text:
<pb/>Akawerérã, yɨ'ɨ̂ weesére ĩ'yâ kũu siru tuúya. Ãpêrãre ɨ̃sâ weeró noho weerã́re naâ weesé kẽ'rare ĩ'yâ kũuya. 


text:
Too dɨpóropɨ pehetíri mɨsâre werê tohawɨ. Utisé me'ra niî nemogɨti taha. A'tîro niî'. Pãharã́ naâ yã'âro weesétise me'ra Jesu Cristore ĩ'yâ tu'tirã weeró noho niîma. Naâ kɨ̃ɨ̂ kurúsapɨ wẽrî'kere yabîrã weeró noho weemá. 


text:
Be'ropɨ́re pekâ me'epɨ yapatírãsama. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótima. Naâ ɨâri pehase di'akɨ̃re ẽho peóma. Bopôyaro noho o'ôrã, naâ weesé pe'ere “Ãyú yɨ'rɨa'”, niî yɨ'rɨ nɨ'kama. A'ti nukúkãkãhase di'akɨ̃re wãkûma. 


text:
Marî pũrikã ɨ'mɨ̂sepɨ wa'arí masa niî'. Toopɨ́ mari yaá maka niî'. Marî wiôgɨ Jesu Cristo marîre yɨ'rɨógɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ opâturi a'tiátehere yuû kuerã weé'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ mari yaá ɨpɨ meha ɨpɨ́re dɨka yuúgɨsami. Kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ weeró noho ãyú butia'ri ɨpɨ weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tisere kɨ̃ɨ̂ doka tohakã́ weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ tohô wee masíro nohota meharóta kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra marí kẽ'rare dɨka yuúgɨsami.<pb/>


text:
Jesu Cristo marîre kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ ãyú butia'ri ɨpɨre weeró noho weegɨ́sami. Tohô weérã akawerérã yɨ'ɨ̂ ma'irã́, Jesu Cristore neê ẽho peó du'utikã'ya. Mɨsâre pũûro ma'í'. Pũûro ĩ'yâ sĩ'ri'. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re e'katíkã weé'. Mɨsâ keoró weesé me'ra yɨ'ɨ̂ bu'ê'kere ĩ'yó'. 


text:
<pb/>Apêye maa, mɨsâ numia Evódia, Síntique, marî wiôgɨre ẽho peó yuurã, a'mêri mɨsâ basi pe'sûtitikã'ya. Ni'kâro noho wãkûya. 


text:
Sícigo, mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ me'ra werê tamugɨ niî'. Naâ numiare ni'kâro noho wãkukã́ weeyá. Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨómi niisé kitire werekã́, naâ numia yɨ'ɨ̂re werê tamuwã. Naâ me'ra Clemente kẽ'ra niîwĩ. Tohô niikã́ ãpêrã naâ me'ra yɨ'ɨ̂re werê tamuwã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yaa pũri katî nu'kuse niirí pũripɨ ohâ õ'o no'o'kãrã niî tohasama. 


text:
<pb/>Mɨsâ Jesu Cristo yarã niî tĩharã, kɨ̃ɨ̂ me'ra e'katí nu'kukã'ya. Opâturi niî nemogɨti. E'katí du'utikã'ya. 


text:
<pb/>No'ó de'ró wa'asére wãkû ke'titikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Niî pe'tise mɨsâre no'ó wa'asére Õ'âkɨ̃hɨre sẽriyá. Kɨ̃ɨ̂re sẽrírã, “Ãyú'” niîya. 


text:
Mɨsâ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesé ãyú butia'se niî'. Masá naâ tɨ'ó põo tẽótise niî'. Mɨsâ Jesu Cristo yarã niî yuukã, mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́sami. Tohô niikã́ mɨsâ wãkusépɨre ãyuró tɨ'ó yã'a nu'kukã weegɨ́sami. Ãyusé di'akɨ̃re wãkû nɨrɨ dutise niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, yɨ'ɨ̂ a'tîro ohâ tɨogɨti. Niî pe'tise diakɨ̃hɨ́ niisére wãkûya. Niî pe'tise a'tetá wio pesá' niisére wãkûya. Keoróta niî tɨ'sa' niisére wãkûya. Ãyusé warore wãkûya. Ãyusé tɨ'sasére wãkûya. Masá ãyuró uúkũ no'osere wãkûya. Niî pe'tise ãyusére, e'katí peose nohore wãkûya. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre bu'êgɨ uúkũkã tɨ'ó'kere “A'tîro weeró ɨá'” niî'kere weeyá. Yɨ'ɨ̂ de'ró weekã́ ĩ'yâ'kere weeyá. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́ mɨsâ me'ra niîgɨsami. Filipokãharã Paulore niyéru wee tamú'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ yɨ'ɨ̂re opâturi wee tamúsere ĩ'yâgɨ, yɨ'ɨ̂ marî wiôgɨ me'ra pũûro e'katí'. “Mɨsâ yɨ'ɨ̂re wãkûtiwɨ”, niîgɨ meheta weé'. Mɨsâre yɨ'ɨ̂re wee tamúta basiótiwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pahasé kɨogɨ niîgɨ e'katíse me'ra niî masi'. Pehe kɨógɨ kẽ'ra e'katí masi'. Yɨ'ɨ̂re no'ó de'ró wa'akã́, e'katíse me'ra niî masi'. Yɨ'ɨ̂ yapîgɨ, yapîtigɨ kẽ'ra, e'katí masi'. Pehé kɨó yɨ'rɨ mahagɨ, e'katí masi'. Moógɨ kẽ'ra, e'katí masi'. 


text:
<pb/>Mɨsâ Filipokãharã a'tîro masî'. Yɨ'ɨ̂ Macedônia di'ta mɨsâ tiropɨ niîwɨ. Toopɨ́ niîgɨ, mɨsâre Jesu Cristo yeere werê nɨ'kawɨ. Be'ró apé sia'pɨ wihá wã'kawɨ. Filipopɨ niî'kɨ wiháakã, mɨsâ di'akɨ̃ yɨ'ɨ̂re wee tamúrã niyéru o'ôwɨ. Jesu Cristo yee kitire tɨ'ó'ke wapa e'katírã, tohô weewɨ́. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Macedôniapɨ niî'kɨ wiháatoho dɨporo Tessalônicapɨ niikã́, mɨsâ pehetíri yɨ'ɨ̂re niyéru o'ôwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâre apêye noho o'ôro di'akɨ̃ ɨágɨ meheta weé'. A'tîro ɨá'. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre ãpêrãre apêye noho o'ô'ke me'ra mɨsâ nemoró kɨokã́ ɨá'. Mɨsâ o'okã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weegɨ́sami. 


text:
Niî pe'tise Epafrodito me'ra mɨsâ o'ô'kere yẽ'ê tohawɨ. Teeré yẽ'êgɨ, yɨ'ɨ̂ ɨasé nemoró kɨó'. Mɨsâ o'ô'ke Õ'âkɨ̃hɨre o'osé weeró noho niî'. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesére tɨ'sâmi. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ wiôgɨ niî pe'tise mɨsâre dɨ'sasé nohore o'ôgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo me'ra pehe waró ãyú butia'se kɨó yɨ'rɨ nɨ'kami. Kɨ̃ɨ̂ kɨosé nohore mɨsâre o'ôgɨsami. 


text:
<pb/>Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peórã ãyuáto. Marî akawerérã yɨ'ɨ̂ me'ra niirã́ mɨsâre ãyu dutíma. 


text:
A'ti pũrí be'ropɨ́ wa'aátehere Jesu Cristo wererí pũri niî'. Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristore “Kã'roákã be'ro a'tîro wa'ârosa'”, niî ĩ'yókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peórãre teeré masî dutigɨ tohô werêkɨ niîwĩ. Be'ró Jesu Cristo yɨ'ɨ̂ João wamêtigɨre teeré werê turiawĩ. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ me'ra tohô weewĩ́. Yɨ'ɨ́ta Jesu Cristore da'rá wã'ya ko'tegɨ niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'ke niî pe'tisere werêgɨti. Yɨ'ɨ̂ tɨ'ó'ke kẽ'rare werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ'kere Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re ãyuró werêwĩ. 


text:
<pb/>A'ti pũrí ohâ'karo noho wa'aátoho kã'ró dɨ'sá'. No'ó a'ti pũríre Jesu Cristore ẽho peórãre bu'êgɨ noho e'katíse bokagɨ́sami. Tohô niikã́ a'ti pũrí Õ'âkɨ̃hɨ o'ô'kere bu'ekã́ tɨ'orã́ pe'e kẽ'ra e'katíse bokarã́sama. No'ó naâ a'ti pũrípɨ ohâ'kere diakɨ̃hɨ́ weerã́ noho e'katíse bokarã́sama. João Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharãre ohâ'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâ Ásiapɨ niirã́ sete Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharãre ohâ'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró tɨ'ó yã'akã weeáto. Õ'âkɨ̃hɨ neê waropɨta niî'kɨ niîmi. A'tóka tero kẽ'rare niî nu'kukã'mi. Be'ropɨ́ kẽ'rare opâturi a'tîgɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ duhirí kumuro tiro sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã bahutírã nu'kumá. Naâ toopɨ́ nu'kurã́ Espírito Santore niî pe'tise tutuasé kɨogɨ́ niîmi, niî sĩ'rirã weemá. Naá kẽ'ra mɨsâre ãyuró weeáto. 


text:
Tohô niikã́ Jesu Cristo mɨsâre ãyuró weeáto. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere keoró weregɨ́ niîmi. Kɨ̃ɨ́ta niî pe'tirã wẽrî'kãrã dɨporo masá mɨ'ta'kɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã a'tí di'takãharã wiôrãre dutîmi. Marîre ma'imí. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîgɨ, kɨ̃ɨ yeé diî me'ra marî yã'âro weé'kere yɨ'rɨówĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ wẽrisé me'ra marî wiôrã wa'âpã. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yeere da'rarã́ sãhapã́. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ dutisére da'raáto niîgɨ marîre tohô weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re ãyuró e'katí peorã. Tohô tutuagɨ́ niî nu'kugɨsami. Tohôta niiáto. 


text:
<pb/>Mɨsâ tɨ'oyá. Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo o'me kuráripɨ dihátigɨsami. Kɨ̃ɨ̂ a'tikã́, niî pe'tirã ĩ'yârãsama. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂re wẽhé'kãrãpɨta ĩ'yârãsama. Niî pe'tirã a'tí di'takãharã kɨ̃ɨ̂ a'tikã́ ĩ'yârã, utîrãsama. Tohôta wa'ârosa'. 


text:
<pb/>Marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨ nɨ'kagɨ a'tîro niîmi: “Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'.” Õ'âkɨ̃hɨ neê waropɨta niî'kɨ niîmi. A'tóka tero kẽ'rare niî nu'kumi. Be'ropɨ́ kẽ'rare opâturi a'tîgɨsami. João Jesu Cristore kẽ'esé weeró noho ĩ'yâ'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ João mɨsâ akawerégɨ weeró noho niî'. Mɨsâ weeró nohota yɨ'ɨ́ kẽ'ra pi'etí'. Marî ni'kâro noho Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî'. Tohô niikã́ yã'âro wa'akã́, Jesu Cristo marîre wãkû tutuasere o'ômi. Yɨ'ɨ̂ Patmo wamêtiri nɨkɨropɨ bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti, Jesu Cristo uúkũ'kere weresé bu'iri toopɨ́ niîwɨ. 


text:
A'tîro wa'âwɨ yɨ'ɨ̂re. Ni'kâ soorí nɨmɨ niikã́ Espírito Santo tutuaró me'ra kẽ'esé weeró noho ĩ'yowĩ́. Wãkûtiro yɨ'ɨ̂ sẽ'êma pe'e tutuaró uúkũkã tɨ'owɨ́. Kɨ̃ɨ̂ uúkũse coroneta putíro weeró noho bɨsɨ̂wɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re a'tîro niîwĩ: —Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'. Niî pe'tise mɨ'ɨ̂ ĩ'yasére ni'kâ pũripɨ ohâya. Mɨ'ɨ̂ ohâ'kere Ásiapɨ niirã́ sete kurari Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharãre o'ôo'ya. Naâ a'tikérã niîma: Éfesokãharã, Esmirnakãharã, Pérgamokãharã, Tiatirakãharã, Sardekãharã, Filadélfiakãharã, tohô niikã́ Laodicéiakãharãre o'ôo'ya, niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô uúkũkã tɨ'ógɨ, yɨ'ɨ̂ noá niîti? niîgɨ, mahâmi ĩ'yawɨ. Setepagɨ sĩ'óo'se ouro me'ra weé'kepagɨre ĩ'yâwɨ. 


text:
Teepagɨ́ wa'teropɨ ni'kɨ́ masɨré ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ su'tîro yoaróhore sãyâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ kutîropɨ ouro me'ra weéka daare dɨ'tewĩ́. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ poâri ãyuró butisé poari niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ kapêri pe'e pekâ me'e ɨ̃hɨrí põ'ra weeró noho asiwɨ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ dɨ'pôkãri komé así pa'akɨhɨ pekâ me'epɨ ɨ̃hɨ̂ro weeró noho niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ uúkũse pehe maári po'ê yaha a'mâ bɨrose weeró noho bɨsɨ̂wɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́kãha amukãpɨ sete yõkoáre kɨowĩ́. Kɨ̃ɨ̂ ɨsêropɨ ni'kâ pĩhi wiorí pĩhire kɨowĩ́. Tii pĩhí pɨ̂a pe'eseri ɨse yoháka pĩhi niîwɨ. Kɨ̃ɨ̂ diâpoa ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ muhîpũ ɨpɨ́tɨ asistéro weeró noho niîwɨ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ ɨkɨágɨ, wẽrîgɨ weeró noho kɨ̃ɨ̂ dɨ'pôkãri tiro bɨrɨ̂ ke'akãti. Yɨ'ɨ̂ tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́kãha amukã me'ra yãa peó, yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —Uîtikã'ya. Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'. 


text:
Katî nu'kugɨ niî'. Too dɨpóropɨre wẽrîwɨ. Ni'kâroakãre katî nu'kukã'. Yɨ'ɨ̂ masaré wẽrî duti masi'. Pekâ me'epɨ wa'â duti masi'. Ãpêrã kẽ'rare “Pekâ me'epɨ wa'âsome”, niî masi'. 


text:
Apêyere masá too dɨpóropɨ masî no'oya marí'kere werêgɨti. Ã'rá sete yõkoá a'tîro niî sĩ'rirã weemá. Naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse kurarikãharã wiôrã sɨ'orí niirã́ niîma. Sete sĩ'óo'se ouro me'ra weé'kepagɨ kẽ'ra a'tîro niî sĩ'riro weé'. Teé tiikésepagɨ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse kurarikãharã niîma, niî sĩ'riro weé', niîwĩ.<pb/>


text:
Jesu Cristo a'tîro niîwĩ: —Éfesokãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́re a'tîro niî ohâya: “Yɨ'ɨ̂ sete yõkoáre diakɨ̃hɨ́kãha amukãpɨ kɨó'. Tohô niikã́ sete sĩ'óo'se ouro me'ra weé'kepagɨ wa'teropɨ sihâ'. 


text:
Niî pe'tise mɨsâ weesére yɨ'ɨ̂ masî'. Mɨsâ da'rasé, mɨsâ wãkû tutuasere masî'. Tohô niikã́ yã'âro weerã́re mɨsâ ɨatísere masî'. Mɨsâ basi ãpêrã naâ niisétisere ĩ'yâ masi'. Naâ ‘Jesu Cristo bese kũú'kãrã niî'’, niîma. Tohô niîmirã, niîtima. Tohô weérã naâre ĩ'yârã, ‘Niî soorã niîma’, niî'. Mɨsâ naâ tohô weesére masî'. 


text:
<pb/>Mɨsâ ãyuró weemíkã, apêye noho mɨsâre werê nemo sĩ'ri'. A'tîro niî'. Mɨsâ neê waro ma'í nɨ'ka'karo weeró noho weé wee'. 


text:
Tohô weérã mɨsâ neê waropɨ ãyuró weé'kere wãkûya. Mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ wetiya. Neê waropɨ niiséti'kereta weeyá taha. Mɨsâ dɨka yuútikã, mɨsa yaá kurakãhagɨ sĩ'óo'kɨhɨre kõ'âgɨti. 


text:
Apêye mɨsâ weesé pe'e ãyú niî'. Nicolaíta wamêtiri kurakãharã weesétisere mɨsâ neê kã'roákã ɨá wee'. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra teeré neê ɨá wee'. 


text:
<pb/>Espírito Santo Jesu Cristore ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. A'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ tiro ãyuró Paraíso wamêtiropɨ ni'kâgɨ yukɨ̂gɨ niî'. Ãyuró weé yɨ'rɨ wetírã ẽho peó du'utirã tigɨ dɨkáre ba'â, katî nu'kurãsama”, niî ohâya, niîwĩ. Esmirnakãharãre ohâ'ke niî' 


text:
<pb/>Opâturi Jesu Cristo niî nemowĩ taha: —Esmirnakãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́ kẽ'rare a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'. Yɨ'ɨ̂ wẽrî masá'kɨ niî'. 


text:
Niî pe'tise mɨsâ weesére masî'. Mɨsâ pi'etíse, pahasé kɨosere masî'. Tohô pahasé kɨomirã, pehé kɨorã́ weeró noho niî'. Apêyere masî'. Ãpêrã ‘Judeu masa niî'’, niîma. Tohô niîmirã, mɨsâre yã'âro uúkũma. Naâ Judeu masa waro niîtima. Naâ wãti yaá kurakãharã niîma. 


text:
Mɨsâ pi'etiátehere uîtikã'ya. Wãtî ni'karérã mɨsâ ẽho peósere du'u dutígɨ bu'îri da'rerí wi'ipɨ sãhakã́ weegɨ́sami. Mɨsâ yoâtikã pɨámukãse nɨmɨrita pi'etírãsa'. Tohô weemíkã, teê wẽrîrãpɨ tohôta ẽho peó yapatíkã'ya. Yɨ'ɨ̂ tiropɨ mɨsâre katî nu'kukã weegɨ́ti. 


text:
<pb/>Espírito Santo Jesu Cristore ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. A'tîro niî'. Keoró weé yɨ'rɨ wetírã ẽho peó du'utirã pekâ me'epɨ wa'âsome”, niî ohâya, niîwĩ. Pérgamokãharãre ohâ'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristo niî nemowĩ taha: —Pérgamokãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́ kẽ'rare a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ̂ pɨ̂a pe'eseri ɨse yoháka pĩhi wiorí pĩhire kɨogɨ́ niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ mɨsâ niî pe'tise weesére masî pe'okã'. Mɨsa yaá maka Pérgamo kẽ'rare masî'. Tii makápɨ wãtiâ wiôgɨ dutiró kɨosamí. Toopɨ́ niîmirã, mɨsâ yɨ'ɨ̂re siru tuú nu'ku'. Yɨ'ɨ̂re ẽho peó du'u wee'. Sõ'ó niîka tero mɨsa yaá maka wãtî niirópɨre a'tîro wa'âkaro niîwɨ. Antipa wamêtigɨ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere keoró werêkɨ niîwĩ. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re mɨsâ wa'teropɨ niigɨ́re wẽhé kõ'akãrã niîwã. Tiîta kẽ'rare mɨsâ yɨ'ɨ̂re neê ẽho peó du'utiwɨ. 


text:
<pb/>Apêye mɨsâre a'tîro weresé kɨó'. Dɨporópɨ ni'kɨ́ Balaão wamêtigɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Balaque wamêtigɨre a'tîro bu'êkɨ niîwĩ: ‘Mɨ'ɨ̂ Israel kurakãharãre yã'âro wee dutíya’, niîkɨ niîwĩ. ‘Naâre mɨsâ ẽho peógɨre o'ô'ke di'ire ba'â dutiya’, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Balaque naâ wẽhé ɨ̃hâ moro peo'ke di'ire Israel kurakãharãre ba'â dutikɨ niîwĩ. Tohô niikã́ naâ yã'âro a'me tãrá baha ke'atikã weékɨ niîwĩ. A'tóka tero mɨsâ wa'tero ni'karérã Balaão wee dutí'ke nohore siru tuúma. 


text:
Apêye kẽ'rare ni'karérã yɨ'ɨ̂ yabisére a'tîro weemá. Nicolaíta wamêtiri kurakãharã bu'esére siru tuúma. Neê du'ú sĩ'ritima. 


text:
Tohô weérã niî pe'tise mɨsâ yã'âro weesére bɨhâ wetiya. Mɨsâ dɨka yuútikã, mɨsâ tiropɨ wa'âgɨti. Yaa pĩhí wiorí pĩhi ɨsêropɨ kɨorí pĩhi me'ra mɨsâre bu'îri da'rêgɨti. 


text:
<pb/>Espírito Santo yɨ'ɨ̂re ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. Keoró weé yɨ'rɨ wetígɨ ẽho peó du'utigɨre maná wamêtise ɨ'mɨ̂sekãhasere ekagɨ́sa'. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂re ɨ̃tâ pee butirí peere o'ôgɨti. Tii peépɨ masî no'oya marirí wamere ohâ no'orosa'. Neê ni'kɨ́ teé wameré masîsome. Tii peére kɨogɨ́ di'akɨ̃ masîgɨsami”, niî ohâya, niîwĩ. Tiatirakãharãre ohâ'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristo niî nemowĩ taha: —Tiatirakãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́re a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ kapêrire pekâ me'e ɨ̃hɨrí põ'ra weeró noho kɨogɨ́ niî'. Tohô niikã́ yɨ'ɨ̂ dɨ'pôkãri komé así pa'akɨhɨ weeró noho niî'. 


text:
Niî pe'tise mɨsâ weesére masî pe'okã'. Mɨsâ ma'isé, ẽho peóse, a'mêri wee tamúse, wãkû tutuasere masî'. Ni'kâroakãre mɨsâ neê waro weé'karo nemoró ãyuró weérã weé'. 


text:
<pb/>Tohô niîmikã, apêye mɨsâre werê sĩ'ri'. A'tîro niî'. Mɨsâ sõ'ó niîko Jezabelre kõ'á wee'. Koô ‘Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiago weé'’, niîmimo. Tohô niîmigo, yɨ'ɨ̂re da'rá ko'terãre niî soosere bu'êmo. Naâre yã'âro weé, no'ó ɨaró a'me tãrá baha ke'atikã weemó. Tohô niikã́ wa'îkɨ̃ di'ire, naâ yeê'kɨre ẽho peóse o'ô'ke di'ire ba'akã́ weemó. 


text:
Tii nɨmɨ́pɨ koô yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuú dutimiwɨ. Neê dɨka yuú sĩ'ritimo. Koô yã'âro a'me tãrásere du'ú sĩ'ritimo. 


text:
Tohô weégɨ koô yã'âro weesére du'utíkã ĩ'yâgɨ, koôre do'âtikã weegɨ́ti. Koô me'ra yã'âro weé a'me tãrárãre ɨpɨ́tɨ pi'etíkã weegɨ́ti. 


text:
Koô põ'raré wẽrikã́ weegɨ́ti. Tohô weekã́, niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã a'tîro niîrãsama: ‘Kɨ̃ɨ̂ masá tɨ'ó yã'asere masîmi’, niîrãsama. ‘Naâ po'peapɨ wãkusére, ɨ̃sá kẽ'rare masî pe'okã'mi’, niîrãsama. ‘Marî niisétisere keoró wapa yeégɨsami’, niîrãsama. 


text:
Ãpêrã mɨsâ Tiatirapɨ niirã́ Jezabel bu'esére siru tuútirã, wãtiâ wiôgɨ yeekãhase ya'yiósere masîtirã noho pe'ere a'tîro niîgɨti: ‘Mɨsâre apêye dutî nemosome. 


text:
A'té di'akɨ̃re weeyá. Mɨsâ keoró weesétisere neê du'utíkã'ya. Teê yɨ'ɨ̂ a'tirí kurapɨ weé nu'kukã'ya.’ 


text:
<pb/>Keoró yɨ'ɨ̂ ɨaró noho weé yɨ'rɨ wetí ẽho peó du'utirã, tohôta weé yapatíkã'ya. Tohô weerã́re wiôrã wa'akã́ weegɨ́ti. 


text:
Yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂re niî pe'tise makarikãharã wiôgɨ sõróowĩ. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâre meharóta sõróogɨti. Yarã́ a'tîro weerã́sama. Yã'arã́re tutuaró me'ra dutîrãsama. Komegɨ́ me'ra bapâri di'î me'ra yeê'keparɨre paâ mɨtoro weeró noho naâre weerã́sama. 


text:
<pb/>Apêye kẽ'rare yɨ'ɨ̂ ɨaró weé nu'kugɨre a'tîro weegɨ́ti. Naâre sɨ'orí niigɨ́ weeró noho niîgɨsami. Yõkoáwɨ̃ bo'rê ke'ari kura mɨhátigɨ weeró noho niîgɨsami. 


text:
Espírito Santo Jesu Cristore ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá”, niî ohâya, niîwĩ.<pb/>


text:
Jesu Cristo niî nemowĩ taha: —Sardekãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́re a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ̂ sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã bahutírãre kɨó'. Naâ Espírito Santore niî pe'tise tutuasé kɨogɨ́ niîmi, niî sĩ'rirã weemá. Tohô niikã́ tiikérãta taha yõkoáre kɨó'. Niî pe'tise mɨsâ weesére masî pe'okã'. Mɨsâ ‘Õ'âkɨ̃hɨ yeere ãyuró weemá’ niî no'orã niî'. Tohô niîmirã, wẽrî'kãrã weeró noho niî'. Kɨ̃ɨ yeére neê weé wee'. 


text:
Tɨ'o masíya. Mɨsâ ãyuró weesé pe'tíro weé'. Dɨ'saseákãre ãyuró weeyá. Mɨsâ weesére a'tîro ĩ'yâ'. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre mɨsâ keoró weé wee'. 


text:
Mɨsâre bu'ê'kere wãkûya. Teeréta siru tuúya. Mɨsâ keoró weetísere bɨhâ wetiya. Tohô weetíkã, yɨ'ɨ̂ yahagɨ́ weeró noho weegɨ́ti. Wãkûtiro mɨsâ tiropɨ bu'îri da'rêgɨ wa'âgɨti. 


text:
<pb/>Tohô niîmikã, tii maká Sarde mɨsâ wa'teropɨre pehêterãkã ãyuró weerã́ niîma. Naâ yã'âro weesére ĩ'yâ kũu siru tuútima. Su'tí ũ'îritirã weeró noho niîtima. Ãyuró weé'kãrã niî yuurã, yɨ'ɨ̂ me'ra niîrãsama. Su'tí butisé sãyarã́ weeró noho bu'îri marirã́ niîrãsama. 


text:
<pb/>Ãpêrã kẽ'ra ãyuró weé yɨ'rɨ wetírã ẽho peó du'utirã noho su'tí ãyuró butisé sãâ no'orãsama. Katî nu'kuse kɨorã́ naâ wameré ohâ õ'oka pũripɨ kɨorã́ naâ wameré neê koé no'osome. Koé no'oro noho o'ôrã, yɨ'ɨ̂ pakɨ ĩ'yóropɨre yɨ'ɨ̂ ‘Naâre masî'’, niîgɨti. Meharóta kɨ̃ɨ̂re werê ko'terã ĩ'yóropɨ kẽ'rare niîgɨti. 


text:
Espírito Santo Jesu Cristore ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá”, niî ohâya, niîwĩ. Filadélfiakãharãre ohâ'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristo niî nemowĩ taha: —Filadélfiakãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́re a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ̂ yã'asé moogɨ́, diakɨ̃hɨ́ niigɨ́ niî'. Yɨ'ɨ̂ dɨporókɨ̃hɨ wiôgɨ Davi yaá sáwire kɨó'. Yɨ'ɨ̂ ni'kɨtá masá Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'akã́ wee masí'. Ãpêrã wa'âtikã kẽ'rare wee masí'. Yɨ'ɨ̂ pãâokã, neê ãpí bi'a masítimi. Bi'akã́ kẽ'rare, neê ãpí pãâo masitimi. Mɨsâre a'tîro werêgɨti. 


text:
Niî pe'tise mɨsâ weesére masî pe'okã'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre pehé yeekãhásere wereátehere kũûwɨ. Teeré wee masí'. Neê ni'kɨ́ teeré ka'mú ta'a masitimi. Mɨsâ tutuâtirã niî'. Tutuâtimirã, yeé bu'esére ãyuró yɨ'tí'. Yeekãhásere ãpêrãre uúkũrã, ‘Kɨ̃ɨ̂re masî'’, niî'. 


text:
Ãpêrã a'tîro niîsama: ‘Judeu masa niî'’, niîsama. Tohô niîmirã, Judeu masa waro niîtima. Niî soorã wãtiâ wiôgɨ yaa kurakãharã niîma. A'tîro weegɨ́ti naâre. Naâre mɨsâ dɨporo ehâ ke'akã weegɨ́ti. Yɨ'ɨ̂ tohô weekã́, yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'isére masîrãsama. 


text:
Mɨsâre mehêkã wa'akã́ wãkû tutua duti'kere keoró weewɨ́. Tohô weégɨ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã pi'etíri kura mɨsâre ko'têgɨti. Niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharãre de'ró ẽho peómiti naa? niîgɨ, naâre pi'etíkã weegɨ́ti. 


text:
<pb/>Maatá a'tîgɨti taha. Mɨsâ keoró weesétisere neê du'utíkã'ya. Mɨsâ keoró weetírã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre o'ô booka be'to, kɨ̃ɨ̂ ‘O'ôgɨti’ niî'kere bahurió boosa'. Ãpêrãre o'ô boosami. Tohô weérã keoró weé nu'kukã'ya. 


text:
Ãyuró weé yɨ'rɨ wetí ẽho peó du'utirãre yɨ'ɨ̂ pakɨ tiro kũûgɨti. Naâ kɨ̃ɨ yaá wi'ikãhase botâri weeró noho kɨ̃ɨ̂ tiro niî nu'kurãsama. Yɨ'ɨ̂ pakɨ wameré naâpɨre ohâgɨti. Kɨ̃ɨ yaá maka wamé kẽ'rare ohâgɨti. Kɨ̃ɨ yaá maka, apé ma'ma maká Jerusalẽ́ wamêti'. Tii maká ɨ'mɨ̂sekãha maka niî'. A'ti nukúkãpɨ dihátirosa'. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâre yɨ'ɨ̂ wamé, ma'má ape wamé ohâgɨti. 


text:
Espírito Santo Jesu Cristore ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá”, niî ohâya, niîwĩ. Laodicéiakãharãre ohâ'ke niî' 


text:
<pb/>Jesu Cristo niî nemowĩ taha: —Laodicéiakãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́ kẽ'rare a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ uúkũgɨ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire keoró werê nu'kugɨ niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ me'ra niî pe'tisere weewĩ́. 


text:
Niî pe'tise mɨsâ weesére masî pe'okã'. Yarã́ niîmirãta, ãyuró ẽho peó wee'. Mɨsâ ẽho peórã waro niikã́, ãyu boópã. Yɨ'ɨ̂re ẽho peótikã, yã'â niî boosa'. Yɨ'ɨ̂re bu'î di'akɨ̃ ẽho peókã maa, tootá yã'â yɨ'rɨa'. 


text:
Mɨsâ a'tîro uúkũ': ‘Pehé kɨó'. Niî pe'tise ãyuró wa'â'. Neê dɨ'sá wee'’, niî'. Mɨsâ neê tɨ'o masí wee'. Pahasé kɨorã waro weeró noho kapêri ĩ'yâtirã, su'ti marírã weeró noho niî'. 


text:
Tohô weégɨ mɨsâre niîgɨti. Mɨsâ ouro pekâ me'epɨ ɨ̃hâ apó'ke yɨ'ɨ̂ kɨosére yẽ'êya. Pi'etímirã yɨ'ɨ̂re ẽho peórã, ouro kɨorã́ weeró noho niî'. Teeré kɨórã, mɨsâ pehé kɨorã́ niîrãsa'. Apêye kẽ'rare su'tí butisé yɨ'ɨ̂ kɨosére sãyâya. Mɨsâ teeré sãyakã́, bopôyase pe'tiá wa'ârosa'. Yɨ'rɨó no'o'kãrã niîrãsa'. Tohô niikã́ kapêri piosé yɨ'ɨ̂ kɨosére yẽ'êya. Mɨsâ teé piôka be'ro ãyuró ĩ'yârãsa' taha. Yeekãhásere ãyuró masîrãsa'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ ma'irã́ niî pe'tirãre tu'tî boo kure'. Naâ yã'âro weesére du'u dutígɨ tohô weé'. Tohô weérã yeekãhásere ɨpɨ́tɨ weé sĩ'riya. Mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuúya. 


text:
Tɨ'oyá. Yɨ'ɨ̂ sãháa sĩ'rigɨ, ni'kɨ́ sopé pɨ'to pisû nu'kugɨ weeró noho niî'. No'ó yɨ'ɨ̂re tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ me'ra niî dutigɨ pãâo sõrogɨ nohore a'tîro weegɨ́ti. Kɨ̃ɨ̂ me'ra sɨ'orí e'katí, niî nu'kugɨti. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ me'ra meharóta weegɨ́sami. 


text:
<pb/>Ãyuró weé yɨ'rɨ wetí ẽho peó du'utirãre yɨ'ɨ̂ me'ra wiôgɨ duhirí kumuropɨ dɨpogɨ́ti. Yɨ'ɨ̂ marikã, ãyuró weé yɨ'rɨ wetí'kɨ yɨ'ɨ̂ pakɨ me'ra wiôgɨ duhirí kumuropɨ niî'. Tohôta yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâre meharóta weegɨ́ti. 


text:
Be'ró yɨ'ɨ̂ João ɨ'mɨ̂sepɨ ĩ'yâ morowɨ. Toopɨ́ ni'kâ sope susukã́ ĩ'yâwɨ. Too dɨpóro coroneta putipɨhɨ́ putí'karo weeró noho bɨsɨ̂'kɨta taha uúkũwĩ. A'tîro niîwĩ yɨ'ɨ̂re: —A'topɨ́ mɨhátia. Be'ró wa'aátehere mɨ'ɨ̂re ĩ'yogɨ́tigɨ weé', niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'roakã maatá Espírito Santo tutuaró me'ra yɨ'ɨ̂re ɨ'mɨ̂sepɨre miáawĩ. Toopɨ́ wiôgɨ duhirí kumurore ĩ'yâwɨ. Tii kumúropɨ duhigɨ́re ĩ'yâwɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ɨ̃tâ pee pũûro así pa'ari pee weeró noho bahugɨ́ niîwĩ. Jaspe ou sardônica ɨ̃tá sõ'akahá wa'terí pee weeró noho así pa'awĩ. Tii kumúro sumútohore ni'kâ daa bu'ê daa niî mahami sɨtɨawɨ. Pũûro ya'sarí daa esmeralda wamêtiri pee weeró noho así pa'awɨ. 


text:
Wiôgɨ duhirí kumuro tiropɨ vinte e quatro wiôrã duhisé kumuri niîwɨ. Teé duhisé kumuripɨre tiikérãta taha wiôrã bɨkɨrã́ duhîwã. Naâ su'tí butisére sãyâwã. Naâ nɨkɨ naâ dɨpopápɨre ouro me'ra weé'ke be'torire pesâwã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ duhirí kumuropɨre bɨpô ya'baró weeró noho bahuwɨ́. Tohô niikã́ bɨpô paâro weeró noho pũûro bɨsɨ̂wɨ. Tii kumúro tiro sete sĩ'óo'se tuturi nu'kuwɨ́. Tee tutúri nɨkɨta taha Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã bahutírã niîma. Naáta Espírito Santore tutuasé kɨogɨ́ niîmi, niî sĩ'rirã weemá. 


text:
Apêye kẽ'ra tii kumúro tiro diâ pahirí maa weeró noho bahuró akostíro niîwɨ. Tii kumúro sumútohopɨ ãpêrã ba'pâritirã katirã́ weeró noho bahurã́ nu'kuwã́. Niî pe'tiro naâ diâpoapɨ, naâ sẽ'êmapɨre kapêri kɨó bi'awã. 


text:
Niî mɨ'tagɨ yaî pahigɨ́ sõ'agɨ́ weeró noho bahuwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ wekɨ̂ weeró noho bahugɨ́ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ masɨ́ weeró noho diâpoatigɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ aâ pakɨ wɨɨ́ wã'kagɨ weeró noho bahugɨ́ niîwĩ. 


text:
Niî pe'tirã naâ nɨkɨ seis wɨɨsé kɨowã́. Naâ wɨɨsé bu'i, naâ wɨɨsé dokapɨ kapêri weeró noho bahusé pehé kɨowã́. Naâ ɨmɨ̂kohore, yamîre a'tîro bɨsɨ̂ nu'kuwã:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ ãyú butia'gɨ, yã'asé moogɨ́ niîmi. Tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ́ta niîmi neê waropɨta niî'kɨ. A'tóka tero kẽ'rare niî nu'kukã'mi. Be'ropɨ́ kẽ'rare opâturi a'tîgɨsami, niîwã. 


text:
<pb/>Wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́, katî nu'kugɨre naâ ba'pâritirã kɨ̃ɨ̂ niisétisere ãyuró uúkũ, e'katí peo, “Ãyú'” niîwã. 


text:
Naâ tohô weesétiri nɨkɨ sõ'ó niîkãrã vinte e quatro wiôrã bɨkɨrã́ kɨ̃ɨ̂ dɨporo ehâ ke'a mɨhawã. Kɨ̃ɨ̂ katî nu'kugɨre ẽho peówã. Kɨ̃ɨ̂ dɨ'pôkãri tiropɨ naa yeé ouro me'ra weé'ke be'torire kũûwã. Tohô niikã́ naâ vinte e quatro wiôrã bɨkɨrã́ a'tîro niîwã:<pb/> 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ ãyú butia'gɨ niî'. Mɨ'ɨ̂re ãyuró uúkũro ɨá'. Mɨ'ɨ̂ niî pe'tirã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨgɨ, tutuâ yɨ'rɨ nɨ'kagɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ niî pe'tisere weé'kɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ ɨaró me'ra niî pe'tise niî'. Teé mɨ'ɨ̂ ɨaró me'rata niî pe'tise weé no'okaro niîwɨ, niîwã.<pb/>


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂se wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ni'kâ papéra tũrure diakɨ̃hɨ́kãha amukãpɨ kɨowĩ́. Tii tũrú pɨ̂a pe'eseri ohâka tũru niîwɨ. Setetiri pi'râ bi'aka tũru niîwɨ. 


text:
Wiôgɨ duhirí kumuro pɨ'to ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ tutuagɨ́re ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra a'tîro sẽrí yã'awĩ: —Noa nohó a'ti tũrúre pãâo masiakɨhɨ ãyugɨ́ niîti? 


text:
<pb/>Neê ni'kɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́, a'ti nukúkãpɨ niigɨ́, tohô niikã́ a'ti nukúkã dokapɨ niigɨ́ tii tũrúre pãâ masitiwĩ. Tohô niikã́ neê kã'ró tii tũrúre pãâ bu'eákɨhɨre ĩ'yâ no'oya mariwɨ́. 


text:
Yɨ'ɨ̂ utirí kura ni'kɨ́ wiôgɨ bɨkɨ́ yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —Toô kã'rota utîya. Dɨporókɨ̃hɨ wiôgɨ Davi paramí niî turiagɨ ãyuró weé yɨ'rɨ wetí tohawĩ. Kɨ̃ɨ̂ Judá yaá kurakɨ̃hɨ yaî sõ'agɨ́ tutuagɨ́ weeró noho wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ a'ti tũrúre pãâ masimi. Teé pi'râ bi'a'ke kẽ'rare pãâ masimi. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro yɨ'ɨ̂ Cristo masa mɨhá'kɨre ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ ovelha wi'magɨ́ wẽhé no'o'kɨ weeró noho bahuwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ duhirí kumuro pɨ'to katigɨ́ nu'kuwĩ́. Sõ'ó niîkãrã ba'pâritirã katirã́ weeró noho bahurã́, tohô niikã́ wiôrã bɨkɨrã́ wa'teropɨ nu'kuwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ sete kapé sa'ari kɨogɨ́ niîwĩ. Tiikéseta taha kapêri kẽ'rare kɨowĩ́. Kɨ̃ɨ̂ kapé sa'ari tutuasé kɨogɨ́ niîmi, niî sĩ'riro weé'. Kɨ̃ɨ̂ kapêri pe'e a'tîro niî sĩ'riro weé'. Kɨ̃ɨ̂ Espírito Santore kɨomí. Tohô weégɨ niî pe'tisere, niî pe'tiropɨ niisére masî pe'okã'mi, niîro weé'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ wiôgɨ duhirí kumuro pɨ'topɨ wa'âwĩ. Toopɨ́ wiôgɨ diakɨ̃hɨ́kãha amukãpɨ kɨóka tũrure miîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yârã, naâ ba'pâritirã katirã́ weeró noho bahurã́, tohô niikã́ vinte e quatro wiôrã bɨkɨrã́ kɨ̃ɨ̂ dɨ'pôkãpɨ ehâ ke'awã. Naâ nɨkɨ bɨâ pɨ̃tese pakare kɨowã́. Naâ nɨkɨ ouro me'ra weé'ke paari bapârire kɨowã́. Tee paári ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ morosere posetíse paari niîwɨ. Teé ɨ'mɨ̂tihise Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã naâ sẽrisé niî', niî sĩ'riro weé'. 


text:
Naâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́re apêye ma'má basasére basâ peowã. A'tîro niîwã:<pb/>Mɨ'ɨ̂ ãyugɨ́ niî'. Mɨ'ɨ̂ a'ti tũrúre miî masi'. A'té pi'râ bi'a'kere pãâ masi'. A'tîro niî'. Mɨ'ɨ̂ wẽhé no'o'kɨ niîwɨ. Mɨ'ɨ̂ wẽrisé me'ra, mɨ'ɨ̂ diî me'ra niî pe'tirã masá Õ'âkɨ̃hɨ yarã niiáto niîgɨ wapa yeékɨ niîwɨ. Niî pe'tise kurarikãharãre, mehêkã uúkũrãre, niî pe'tiropɨ niirã́re Õ'âkɨ̃hɨ yarã wa'akã́ weékɨ niîwɨ. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ a'ti tũrúre miî masi'.<pb/> 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yarãre wiôrã sãhakã́ weékɨ niîwɨ. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yeere da'rarã́ sõróokɨ niîwɨ. Niî pe'tirokãharãre dutîrãsama, niî basâwã. 


text:
<pb/>Be'ró yɨ'ɨ̂ ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã pãharã́re ĩ'yâwɨ. Naâ uúkũsere tɨ'owɨ́. Naâ pãharã́ a'tîro weewã́. Wiôgɨ duhirí kumuro sumútoho, tohô niikã́ ba'pâritirã katirã́ weeró noho bahurã́, ãpêrã wiôrã bɨkɨrã́ sumútoho nu'ku mahámi sɨtɨawã. Pãharã́ waro niî yɨ'rɨo kehokã'wã. 


text:
Tutuaró me'ra a'tîro niîwã:<pb/>Ovelha wi'magɨ́ naâ wẽhé no'o'kɨ ãyugɨ́ waro niîmi. Tohô weégɨ niî pe'tirãre dutî masimi. Niî pe'tisere kɨo masími. Niî pe'tisere masî pe'omi. Tutuagɨ́ niîmi. Niî pe'tirã “Ãyú yɨ'rɨami” niî no'ogɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ asistésere kɨogɨ́ niîmi. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re e'katí peoma, niî basâwã. 


text:
<pb/>Be'ró ãpêrã uúkũse kẽ'rare tɨ'owɨ́. Naâ a'tikérã niîwã. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ weé'kãrã ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́, a'tí di'tapɨ niirã́, di'tâ po'peapɨ niirã́ niîwã. Tohô niikã́ diâ pahirí maapɨ niirã́ niîwã. Naâ a'tîro basâ peowã:<pb/>Wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́re niî pe'tirã e'katí peoato. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re “Ãyú yɨ'rɨami”, niiáto. “Asistése, tutuasé kɨogɨ́ niîmi”, niiáto. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ kẽ'rare tohôta e'katí peo nu'kukã'ato, niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, sõ'ó niîkãrã ba'pâritirã katirã́ weeró noho bahurã́ “Tohôta wa'aáto”, niîwã. Ãpêrã vinte e quatro wiôrã bɨkɨrã́ ehâ ke'a, kɨ̃ɨ̂re katî nu'kugɨre ẽho peówã.<pb/>


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ tii tũrú pi'râ bi'a'kere pãakã́ ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ pi'râ bi'a mɨ'ta'karo pãâka be'ro ni'kɨ́ sõ'ó niîkãrã ba'pâritirã katisé kɨorã́ niî mɨ'tagɨ yaî pahigɨ́ sõ'agɨ́ weeró noho bahugɨ́ uúkũsere tɨ'owɨ́. Kɨ̃ɨ̂ uúkũse bɨpô paasé weeró noho bɨsɨ̂wɨ. A'tîro niîwĩ: —A'tiá. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro ni'kɨ́ cavalo butigɨ́re ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ bu'ipɨ pesagɨ́ ni'kâ bɨê tẽhere kɨowĩ́. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ni'kâ be'to dɨpôapɨ pesarí be'tore peôwã. Kɨ̃ɨ̂ weé nu'ku'karo weeró noho ãpêrãre dokâ ke'akã weégɨ wa'âwĩ taha. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ apêro pi'râ bi'a'karore pãâwĩ taha. Kɨ̃ɨ̂ pãakã́, ãpí katisé kɨogɨ́ wekɨ̂ weeró noho bahugɨ́ niî mɨ'tagɨ be'rokɨ̃hɨ uúkũwĩ taha: —A'tiá, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró ãpí cavalo sõ'agɨ́ wiháawĩ. Kɨ̃ɨ̂ bu'i pesagɨ́re a'ti nukúkãpɨ niirã́re a'mê wẽhe dutigɨ o'ôo'wĩ. —A'me kẽése mariró niîtikã'ato, niîwĩ. Masaré a'mê wẽhekã weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂re pahirí pĩhihore o'ôwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró taha Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ apêro pi'râ bi'a'karore pãâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, ãpí katisé kɨogɨ́ masɨ́ weeró noho diâpoatigɨ uúkũwĩ: —A'tiá, niîwĩ. Be'ró ãpí cavalo yĩigɨ́re ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ bu'ipɨ pesagɨ́ ni'kâro nɨkɨsé keoróre kɨowĩ́. 


text:
Katisé kɨorã́ weeró noho bahurã́ wa'teropɨre ni'kɨ́ uúkũkã tɨ'owɨ́. A'tîro niîwĩ: —Ba'asé a'tîro wapatírosa'. Ni'kâ quilo trigo peeri ni'kâ nɨmɨ da'ra wapá ta'ase weeró noho wapatírosa'. I'tiá quilo cevada peeri ni'kâ nɨmɨ da'ra wapá ta'ase weeró noho wapatírosa'. Ɨ'sê piritári ba'ase, tohô niikã́ ɨ'sê dɨka koo vinho pe'tikã́ weetíkã'ato, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ apêro pi'râ bi'a'karore pãâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pãakã́, ãpí katisé kɨogɨ́ aâ pakɨ wɨɨ́ wã'kagɨ weeró noho bahugɨ́ uúkũkã tɨ'owɨ́: —A'tiá, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró ãpí cavalore ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ butî wihigɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ bu'i pesagɨ́ Wẽrisé wamêtiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ be'ro ãpí wẽrî'kãrã naâ niirókɨ̃hɨpɨ siru tuú wã'katiwĩ. Ovelha wi'magɨ́ a'ti nukúkãkãharãre kã'roákã dekô me'ra dɨharó wẽhe dutígɨ o'ôo'wĩ. A'mê wẽhese me'ra, ɨhá boasé me'ra, do'âtise me'ra boâ dutigɨ o'ôo'wĩ. Tohô niikã́ wa'îkɨ̃rã, yaîwa me'ra masaré wẽhe dutígɨ o'ôo'wĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ apêro pi'râ bi'a'karore pãâwĩ taha. Kɨ̃ɨ̂ pãakã́, naâ Õ'âkɨ̃hɨre wa'îkɨ̃rãre ɨ̃hâ moro peo wɨarore ĩ'yâwɨ. Too dokápɨ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã wẽhé no'o'kãrã ehêri põ'rari niîwɨ. Naâ kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse bu'iri, tohô niikã́ Jesu Cristo yee kitire weresé bu'iri wẽhé no'okãrã niîwã. 


text:
Naâ tutuaró me'ra uúkũwã. A'tîro niîwã: —Wiôgɨ, ãyú butia'gɨ, mɨ'ɨ̂ yã'asé moogɨ́ niî'. Mɨ'ɨ̂ “Weegɨ́ti” niî'kere keoró weé'. De'ró niikã́ mɨ'ɨ̂ nukûkãkãharã ɨ̃sâre wẽhé'kãrãre bu'îri da'rê a'megɨsari? 


text:
<pb/>Be'ró naâre su'tí butisére o'ôwĩ. A'tîro niîwĩ: —Soó ni'iya yuhûpɨ. Ãpêrã mɨsâ akawerérã Jesu Cristo yeere wererã́ mɨsâ weeró noho wẽhé no'orãsama. Mɨsâ soorã́sa'. Teê “Tiikérãre wẽherã́sama” niî'ke wa'akã́pɨ soorã́sa', niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ apêro pi'râ bi'a'karore pãâwĩ taha. Kɨ̃ɨ̂ pãakã́, di'tâ pũûro nara sãáwɨ. Muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ na'î tĩ'a wa'âwĩ. Wẽrî'kãrãre bɨhâ wetirã su'tí yĩisé sãyâro weeró noho wa'âwĩ. Muhîpũ yamîkɨ̃hɨ diî weeró noho pũûro sõ'âwĩ. 


text:
Yõkoá kẽ'ra ɨ'mɨáropɨ niî'kãrã nukûkãpɨ bɨrɨ̂ dihawã. Naâ yukɨ dɨká wi'masé weeró noho wa'âwã. Yukɨ dɨká marikã wĩ'ró pũûro wẽekã́, bɨrɨ̂ diha'. Tohô weeró noho wa'âwã. 


text:
Ɨ'mɨ̂se marî papérare tũrêro weeró noho bahu dutiá wa'âwɨ. Niî pe'tise ɨ̃rɨpagɨ́, opa nɨkɨ́ri apé sia'pɨ wa'âwɨ. 


text:
A'ti ɨmɨ́kohokãharã wiôrã ɨ̃tâ tutiripɨ du'tiwã́. Tohô niikã́ ɨ̃rɨpagɨ́kãhase ɨ̃ta paá pakase dokapɨ du'tiwã́. Ãpêrã kẽ'ra pehé kɨorã́, surára wiôrã, tutuarã́, da'rá ko'terã, da'rá ko'tetirã du'tiwã́. 


text:
Naâ ɨ̃rɨgɨ́re, ɨ̃ta paáre niîwã: —Ɨ̃sâ bu'i bɨrɨ̂ pehaya. Wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́ ɨ̃sâre bu'îri da'rêgɨ weemí. Ɨ̃sâre ka'mú ta'aya. Ovelha wi'magɨ́ kẽ'ra ɨ̃sâre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨ weemí. Ka'mú ta'aya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ teé pi'râ bi'a'kere pãakã́ ĩ'yâka be'ro apêye ĩ'yâwɨ. Ba'pâritirã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã a'ti nukúkãpɨre ba'pâritise sumútohoripɨ nu'kukã́ ĩ'yâwɨ. Naâ nɨkɨ wĩ'ró naâ tiro ehasére ka'mú ta'awã. Tohô weéro wĩ'ró di'tâpɨre, diâ pahirí maapɨre, yukɨpagɨ́ bu'ipɨre wẽéotiwɨ. 


text:
Ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ kẽ'rare ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ muhîpũ mɨhátiro pe'e a'tîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ wamé yãa kũúrore kɨowĩ́. Ã'rá ba'pâritirã di'târe, diâ pahirí maare dohórẽ' duti no'okãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ naâre karíkũwĩ: 


text:
<pb/>—Di'tâ, diâ pahirí maare, yukɨpagɨ́re dohórẽ'tikã'ya yuhûpɨ. Marî wiôgɨre da'rá ko'terãre naâ diâpoapɨ kɨ̃ɨ̂ wameré yãa kũúka be'ropɨ dohórẽ'ya, niîwĩ. 


text:
<pb/>Cento quarenta e quatro mil masa Israel paramérã niî turiase kurarikãharã naâ diâpoapɨ yãa kũú no'owã. 


text:
Judá yaá kurakãharã doze mil ohâ yãa kũú no'owã. Rubén yaa kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. Gade yaa kurakãharã kẽ'ra doze mil yãa kũú no'owã. 


text:
Ãpêrã Aser yaa kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. Naftali yaa kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. Manassé yaa kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. 


text:
Tohô niikã́ Simeão yaa kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. Levi yaá kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. Issacar yaa kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. 


text:
Zebulṍ yaa kurakãharã kẽ'ra doze mil yãa kũú no'owã. José yaá kurakãharã doze mil yãa kũú no'owã. Benjami yaa kurakãharã kẽ'ra doze mil yãa kũú no'owã. Niî pe'tirã naa yeé diâpoaripɨre yãa kũú no'o'kãrã di'akɨ̃ niîwã. Su'tí butisé sãyarã́ pãharã́ Õ'âkɨ̃hɨ diakɨ̃hɨ nu'kusé kiti niî' 


text:
<pb/>Israel yee kurarikãharãre yãa kũú no'oka be'ro a'tîro ĩ'yâwɨ. Pãharã́ masá niî pe'tise kurarikãharã, mehêkã uúkũrã, niî pe'tirokãharãpɨre ĩ'yâwɨ. Naâ wiôgɨ duhirí kumuro diakɨ̃hɨ, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ diakɨ̃hɨ nu'kuwã́. Pãharã́ waro niîwã. Neê ba'pâ keota basiótiwã. Naâ su'tí butisére sãyâ, pũrî opa keérire kɨowã́. 


text:
Naâ karíkũwã:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ marîre yɨ'rɨógɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhîmi. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ kẽ'ra marîre yɨ'rɨógɨ niîmi, niî karíkũwã. 


text:
Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã wiôgɨ duhirí kumuro sumútohopɨ nu'ku mahámi sɨtɨawã. Tohô niikã́ sõ'ó niîkãrã wiôrã bɨkɨrã́re, ãpêrã katisé kɨorã́ weeró noho bahurã́re mahâmi sɨtɨawã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã wiôgɨ duhirí kumuro tiro ehâ ke'a, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã naâ diâpoarire paâ mu'ri ke'awã. 


text:
A'tîro niîwã:<pb/>A'tîro wa'aáto marî wiôgɨre. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peoáto. “Asistégɨ, masî pe'ogɨ niîmi”, niiáto. Niî pe'tirã “Ãyú yɨ'rɨami”, niî e'katí peoato. Niî pe'tirãre dutîmi. “Tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi”, niiáto. A'té tohôta niî nu'kuato. Tohôta niiáto, niî ẽho peówã. 


text:
<pb/>Ni'kɨ́ wiôgɨ bɨkɨ́ yɨ'ɨ̂re sẽrí yã'awĩ: —Ã'rá su'tí butisé sãyarã́ no'okãhárã niîti? No'opɨ́ a'tiápari? niîwĩ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwɨ́: —Wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ masísa'. Kɨ̃ɨ̂ pe'e yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —Ã'rá nukûkãkãharã pũûro pi'etíka terore naá kẽ'ra pi'etí'kãrã niîma. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ wẽrisé me'ra naâ ehêri põ'raripɨ yã'asé moorã́ tohákãrã niîwã. 


text:
Tohô weérã naâ Õ'âkɨ̃hɨ duhirí kumuro tiro niî nu'kukã'ma. Kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨre ɨmɨ̂kohori nɨkɨ, yamîri nɨkɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró weemá. Wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́ naâ me'ra niîmi. Naâre ko'têmi. 


text:
Naâ ɨhá boâ, ako wɨó nemosome. Naâre muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ ɨ̃hâ nemosome. Asisé yãisére tɨ'ó yã'a nemosome. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ wiôgɨ duhirí kumuro pɨ'topɨ niigɨ́ ovelhare ko'têgɨ weeró noho naâre ko'têgɨsami. Akó wiharí peepɨ miáagɨsami. Teeré sĩ'rírã, katî nu'kurãsama. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã naâ ya'ko koó wiharã́re tuu koégɨsami.<pb/>


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ naâ pi'râ bi'a tɨo'karore pãâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pãakã́, niî pe'tiro ɨ'mɨ̂sepɨ di'ta mariá wa'âwɨ. Ni'kâ hora deko tohô wa'âwɨ. 


text:
Be'ró sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã kɨ̃ɨ̂ pɨ'to nu'kurã́re ĩ'yâwɨ. Naâre naâ nɨkɨ putisé coronetare o'ôwĩ. 


text:
Be'ró ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ a'tîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ morokaha ouro me'ra weékagare kɨowĩ́. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre wa'îkɨ̃rã ɨ̃hâ moro peo wɨaro pɨ'topɨ ehâ nɨ'kawĩ. Pehé ɨ'mɨ̂tihise kɨ̃ɨ̂re ɨ̃hâ moro peoatehere o'ôwã. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yarã kɨ̃ɨ̂re sẽrí'ke me'ra moré su'u ɨ̃hâ moro peoatehere o'ôwã. Kɨ̃ɨ̂ ouro me'ra weé'karo ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ moro wɨaropɨ wiôgɨ duhirí kumuro diakɨ̃hɨ teeré ɨ̃hâ morowĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ɨ̃hâ morose ɨ'mɨ̂tihise o'mé Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ mɨhâwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ yarã kɨ̃ɨ̂re sẽrí'ke me'ra moré su'u mɨhawɨ. 


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ moro wɨaropɨkãhase pekâ me'e ɨ̃hâ moa'kere ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ morokahapɨ õrê sãawĩ. Be'ró tigakãhásere a'ti nukúkãpɨre po'o dihówĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weéka be'ro bɨpô paakã́, ɨpɨ́tɨ bɨsɨsére tɨ'owɨ́. Bɨpô ya'bakã́ ĩ'yâwɨ. Tohô niikã́ di'tâ nara sãáwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã coroneta putiátehe niî' 


text:
<pb/>Niî mɨ'tagɨ putiwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ putíka be'ro yɨsɨáse peeri a'ti nukúkãpɨre bɨrɨ̂ dihawɨ. Tohô niikã́ pekâ me'e diî me'ra moré'ke bɨrɨ̂ dihawɨ. Tohô wa'akã́, di'tâ kã'ró dekô boo kure ɨ̃hɨ̂wɨ. Yukɨpagɨ́ kẽ'ra meharóta dekô boo kurepɨta ɨ̃hɨ̂wɨ. Niî pe'tise taâ ɨ̃hɨ̂ pe'tia wa'âwɨ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ be'rokɨ̃hɨ putiwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ putíka be'ro ni'kâgɨ ɨ̃rɨgɨ́ ɨ̃hɨkɨhɨ́ diâ pahirí maahopɨ doke yõó no'owɨ. Tii maá deko boo kure diî maa wa'âwɨ. 


text:
Diâ pahirí maakãharã dekô boo kure wẽrîwã. Yukɨ̂sɨpawɨ kẽ'ra tii maápɨ niisé dekô boo kure mirî ɨ̃hâ kõ'a no'owɨ. 


text:
<pb/>Be'ró, pɨárã be'rokɨ̃hɨ putiwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ putíka be'ro yõkoáwɨ̃ pahigɨ́ ɨ'mɨárokɨ̃hɨ bɨrɨ̂ dihawĩ. Bɨrɨ̂ dihagɨ, sĩ'óo'ri tuturoho weeró noho ɨ̃hɨ̂ dihawĩ. Kɨ̃ɨ̂ diâpɨre, õ'ô maha maariakãpɨre dekô boo kure doké bi'pe ke'awĩ. 


text:
Yõkoáwɨ̃ “Sɨ̃egɨ́” wamêtiwĩ. Akó a'ti nukúkãkãhase kɨ̃ɨ̂ dokê ke'a'karo ehâ tu'aro akó sɨ̃esé wa'âwɨ. Teé akoré sĩ'rírã, pãharã́ masá wẽrîwã. 


text:
<pb/>I'tiárã be'rokɨ̃hɨ putiwĩ́ taha. Kɨ̃ɨ̂ putikã́, muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ dekô boo kure paâ no'owĩ. Tohô wa'akã́ ɨmɨ̂koho dekô boo kure na'î tĩ'a wa'âwɨ. Muhîpũ yamîkɨ̃hɨ, yõkoá kẽ'rare tohôta paâ no'owã. Tohô weérã yamîpɨre dekô boo kure bo'rê yuutiwã. 


text:
<pb/>Be'ró ĩ'yâwɨ taha. Ni'kɨ́ aâ pakɨ a'ti ɨmɨ́koho dekopɨ wɨɨkã́ ĩ'yâwɨ. Tutuaró me'ra a'tîro niîwĩ: —Ãpêrã i'tiárã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã putikã́, yã'â butia'ro wa'ârosa' a'ti nukúkãkãharãre, niîwĩ.<pb/>


text:
Ba'pâritirã be'rokɨ̃hɨ putiwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ putikã́, ni'kɨ́ yõkoáwɨ̃ nukûkãpɨ bɨrɨ̂ diha'kɨre ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂re ni'kâ sáwi o'ôwã. Kopê niî bahu dutí dihari peekãha sáwi niîwɨ. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂ tii peére pãâowĩ. Pãâoka be'ro o'mé paka wihawɨ́. Tii peékãhase o'mé muhîpũre tuú bi'akã'wɨ. Na'î tĩ'a wa'âwɨ. 


text:
Teé o'mé me'ra pãharã́ mɨ'mɨ̂ri wi'ia wɨɨ wiháwã. Niî pe'tiropɨ wɨɨ́ se'sa wa'âwã. Naâ mɨ'mɨ̂ri wi'ia a'ti nukúkãkãharã kutîpa weeró noho toâwã. Naâ siipápɨre kutîpa weeró noho toakahá kɨowã́. 


text:
Naâre taâre, otesére, yukɨpagɨ́re dohórẽ' dutigɨ meheta weewĩ́. Masá naâ diâpoapɨ Õ'âkɨ̃hɨ wamé yãa kũú no'oya marirã́ di'akɨ̃re toâ dutiwĩ. 


text:
Naâre toâ wẽhe dutitiwĩ. Ni'kâmukãse muhipũri naâre pũrikã́ wee dutíwĩ. Naâ toasé kutîpa weeró noho pũrîwɨ. 


text:
<pb/>Mɨ'mɨ̂ri wi'ia cavaloa a'mê wẽheatoho dɨporo apo yuú'kãrã weeró noho bahuwã́. Naâ dɨpopápɨ ouro me'ra weé'ke be'tori weeró noho bahusére pesâwã. Naâ diâpoa masɨ́ diâpoa weeró noho bahuwɨ́. 


text:
Naâ ɨpɨré ka'mú ta'arã, komé su'ti weeró noho bahusére kɨowã́. Naâ wɨɨkã́, ɨpɨ́tɨ bɨsɨ̂wɨ. Masá a'mê wẽherã wa'ârãtirã, cavaloa wehesépawɨ wa'âro weeró noho bɨsɨ̂wɨ. 


text:
Mɨ'mɨ̂ri wi'ia wiôgɨ niî bahu dutí dihari peeho wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ́ta tii peére pãâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wamé hebreu yee me'ra Abadṍ wamêtiwĩ. Grego yee me'ra Apoliṍ wamêtiwĩ. Dohórẽ'ri masɨ niîmi, niî sĩ'riro weé'. 


text:
<pb/>Ni'kâmukãrã be'rokɨ̃hɨ putiwĩ́. Kɨ̃ɨ̂ putikã́, ni'kɨ́ uúkũkã tɨ'owɨ́. Õ'âkɨ̃hɨ niirópɨ Õ'âkɨ̃hɨre ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ moro peo wɨaro ouro me'ra weé'karo niîwɨ. Toó bu'ipɨ ba'pâritise kapé sa'ari niîwɨ. Teé wa'teropɨ Õ'âkɨ̃hɨ uúkũkã tɨ'owɨ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ coroneta putigɨ́re a'tîro niîwĩ: —Ba'pâritirã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã dɨ'té nɨ'ko'kãrãre pãâya. Naâ pahirí maaho Eufrate wamêtiri maa pɨ'to niîma, niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro ã'rá pãâ no'owã. Naâ ba'pâritirã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharãre dekô boo kurepɨ wẽhérã wa'âwã. Naâreta Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro weékɨ niîwĩ. “Tií hora, tii nɨmɨ́, tii muhípũ, tií kɨ'ma niikã́, mɨsâ bu'îri da'rêrãsa'”, niî bese kũúkɨ niîwĩ. Keoró kɨ̃ɨ̂ niî'karo noho wa'âwɨ. 


text:
Naâ me'ra pãharã́ surára cavaloa me'ra niîwã. Naâre pãharã́ waro duzentos milhões niîma niisére tɨ'owɨ́. 


text:
<pb/>Cavaloa, tohô niikã́ naâ bu'i pesarã́ a'tîro bahuwã́. Naâ bu'i pesarã́ naâ kutîrore ka'mú ta'asere sõ'aró, ya'saró, ewɨ̂ro kɨowã́. Cavaloa naâ dɨpopáre yaihó weeró noho dɨpopátiwã. Naâ ɨsêropɨ pekâ me'e ɨ̃hɨ̂ wihawɨ. O'mé wihawɨ́. Tohô niikã́ enxofre wamêtise opê weeró noho sipisé ɨ̃hɨ̂ wihawɨ. 


text:
Cavaloa naâ ɨsêri me'ra, naa yeé pĩkori me'ra masaré wẽhewã́. Naa yeé pĩkori yapari ãyâ dɨpoa weeró noho bahuwɨ́. Teé me'ra masaré dutî da'rewã. 


text:
<pb/>Ãpêrã masá pekâ me'e, o'mé, enxofre me'ra wẽrîtirã pe'e naâ yã'âro weesére neê du'utíwã. Naâ wãtiâre ẽho peósere du'utíwã. Naâ ẽho peóse yeê'ke ouro me'ra weé'ke, prata me'ra weé'ke, bronze me'ra weé'ke, ɨ̃tâ peeri me'ra weé'ke, yukɨpagɨ́ me'ra weé'kere ẽho peó du'utiwã. Teé yeê'ke naâ ẽho peóse pehé neê ĩ'yâti, neê tɨ'otí, neê sihá wee'. Tohô niîmikã, neê ẽho peó du'utiwã. 


text:
Tohô niikã́ masaré wẽhé kõ'asere, naâ ãpêrãre dohórẽ'sere du'utíwã. Apêyere, naâ no'ó ɨaró a'me tãrá baha ke'atisere, ãpêrã yeere yahasére neê du'utíwã.<pb/>


text:
Be'ró ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ tutuagɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niî'kɨre dihátikã ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ o'me kurá dekopɨ dihátiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ dɨpôa bu'i bu'ê daa niîwɨ. Kɨ̃ɨ yaá diâpoa muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ weeró noho asistéwɨ. Kɨ̃ɨ̂ yẽkâri ɨ̃hɨsé botari weeró noho bahuwɨ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ amûkãpɨ papéra pãâka turiakãre kɨowĩ́. Kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́kãha dɨ'pôkãre pahirí maahopɨ ɨ'ta kũú nu'kuwĩ. Kũûpe' pe'ere di'tâpɨ ɨ'ta kũú nu'kuwĩ. 


text:
Naâ uúkũka be'ro naâ uúkũsere ohâ nɨ'kamiwɨ. Tohô weerí kura ni'kɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —Naâ bɨpoâ uúkũsere ãpêrãre werêtikã'ya. Ohâtikã'ya teeré, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró yɨ'ɨ̂ diâ pahirí maapɨ, di'tâpɨ nu'kukã́ ĩ'yâ'kɨ kɨ̃ɨ yaá diakɨ̃hɨ́kãha amukãre sĩô morowĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ a'tîro niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ niîmi. Ɨ'mɨ̂se, di'tâ, pakasé maari niî pe'tirã teepɨ́ niirã́re weé'kɨ niîmi. Õ'âkɨ̃hɨ wamé me'ra niîgɨti. Marî yuû kue'ke pe'tiá wa'â'. Yuû kue nemosome. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ niî tɨogɨ putí nɨ'kari kurare a'tîro wa'ârosa'. Õ'âkɨ̃hɨ “Tohô weegɨ́ti” niî'ke masî no'oya marí'ke wa'â bakeo'rosa'. Kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ yeé kiti werê mɨ'tarãre “A'tîro weegɨ́ti” niî'ke keoró wa'ârosa', niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re “Ohâtikã'ya” niî'kɨ a'tîro niîwĩ: —Sĩ'í, maahópɨ, di'tâpɨ ɨ'ta kũú nu'kugɨ tiropɨ wa'âya. Kɨ̃ɨ yaá turi pãâka turiakãre miîya, niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂ tiropɨ wa'âwɨ. —Mɨ'ɨ yaá turire o'ôya, niîwɨ. Yɨ'ɨ̂ sẽrikã́ tɨ'ógɨ, a'tîro niîwĩ: —Miîya. Tii pũríre ba'âya. Mɨ'ɨ̂ ba'akã́, mumiâ mumi weeró noho i'pîtirosa'. Mɨ'ɨ̂ paâgapɨ pe'ere sɨ̃esé dohorósa', niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, yɨ'ɨ̂ tii turiákãre miîwɨ. Miî, ba'âwɨ. Yɨ'ɨ̂ ba'akã́, mumî weeró noho i'pîtiwɨ. Paâgapɨ pe'ere sɨ̃é niîkãti. 


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã yɨ'ɨ̂re niîwã: —Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere werê apogɨ wa'âya taha. Kɨ̃ɨ̂ pehe makárikãharãre, pehé di'takãharãre, mehêkãri uúkũrãre naa yeékãhasere werêmi. Teeré werêgɨ wa'âya. Tohô niikã́ wiôrã kẽ'rare “Õ'âkɨ̃hɨ tohô niiámi”, niî werêya, niîwã.<pb/>


text:
Be'ró yɨ'ɨ̂re a'tîro weewã́. Ãrɨ̂gɨ wi'í weérã keokɨhɨ́ weeró noho bahukɨhɨ́re o'ôwã. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re a'tîro niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨ wi'ire keógɨ wa'âya. Naâ ɨ'mɨ̂tihise ɨ̃hâ moro ẽho peó wɨaro kẽ'rare keoyá. Toopɨ́ ẽho peórã kẽ'rare ba'pâ keoya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ wi'i sumútoho maa keotíkã'ya. Teé apé sia'kãharãre o'ô'ke di'tâ niî'. Naâ quarenta e dois muhipũri Õ'âkɨ̃hɨ yaa maka Jerusalẽ́ di'tare dohórẽ' nu'kurãsama, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ niî nemowĩ taha: —Pɨárã yarã́, yeekãhásere wererã́re o'ôo'gɨti. Naâ pehé ɨmɨ̂kohori, mil duzentos sessenta nɨmɨri yeekãhásere uúkũrãsama. Naâ bɨhâ wetisere ĩ'yórã naâ wee wɨáro noho su'tí wãkisére sãyâ, uúkũrãsama, niîwĩ. 


text:
<pb/>Ã'rá pɨárã yukɨpagɨ́ oliveira wamêtisepagɨ weeró noho niîma. Teé pɨágɨ oliveirapagɨ Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'terã niîma, niîro weé'. Naáta taha pɨága sĩ'óo'sepa weeró noho niîma. A'ti nukúkãkɨ̃hɨ wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ sĩ'óo' nu'kuma. 


text:
Ãpêrã naâre mehêkã weé sĩ'rikã, naâ ɨsêropɨ pekâ me'e ɨ̃hɨ̂ wihasama. Naâre ĩ'yâ tu'tirãre ɨ̃hâ kõ'a pe'okã'sama. Tohô weérã niî pe'tirã naâre mehêkã weé sĩ'rirã noho wẽrîsama. 


text:
Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhase wererí kurare akôro pehâtikã wee masísama. Tohô niikã́ akoré diî weeró noho dohokã́ wee masísama. Apêyere, masaré no'ó niisé noho yã'âro wa'akã́ wee masísama. No'ó naâ weé sĩ'riro wee masísama. 


text:
Naâ, naâre werê duti'kere werê tu'a ehaka be'ro ĩ'yâ bahu dutí dihari peekɨ̃hɨ yã'agɨ́ naâ me'ra a'me kẽégɨsami. Naâre dokâ ke'akã weé, wẽhé kõ'agɨsami. 


text:
Naâ pɨárã yee ɨpɨre masá naâ siharópɨ pahirí makahopɨ kũûrãsama. Tii makáho Jesu Cristore naâ wẽhéka maka niî'. Tii makákãharã yã'arã́ niî tĩharã, Sodomakãharã, Egitokãharã weeró noho niîma. 


text:
I'tiá nɨmɨ ape nɨmɨ́ deko niî pe'tise makarikãharã, niî pe'tise kurarikãharã naa yeé ɨpɨre ĩ'yârãsama. Tohô niikã́ niî pe'tirã mehêkãri di'akɨ̃ uúkũrã, niî pe'tise di'takãharã naa yeé ɨpɨre ĩ'yârãsama. Teeré yaa dutísome. 


text:
Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yeere wererã́ pi'e kɨóro masaré tɨ'ó yã'akã weékãrã niîwã. Tohô weérã a'ti nukúkãpɨ niirã́ naâ wẽrî'kere ĩ'yârã, e'katírãsama. Naâ ɨpɨ́tɨ e'katírã, a'mêri apêye noho o'ôrãsama. 


text:
I'tiá nɨmɨ ape nɨmɨ́ deko be'ro Õ'âkɨ̃hɨ naâre masowĩ́ taha. Naâ wã'kâ nɨ'kakã ĩ'yârã, masá ɨpɨ́tɨ ɨkɨáwã. 


text:
Ni'kɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ naâre tutuaró me'ra a'tîro niîwĩ: —Mɨhátia. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, naâ o'me kurá me'ra mɨhâawã. Naâ mɨhâakã, naâre ĩ'yâ tu'ti'kãrã ĩ'yâwã. 


text:
Naâ mɨhâari kura di'tâ pũûro nara sãáwɨ. Tii makápɨre pehé wi'seri bɨrɨ̂ dihawɨ. Pãharã́ sete mil masá wẽrîwã. Ãpêrã dɨ'sá'kãrã ɨpɨ́tɨ uîrã, “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ tutuâ yɨ'rɨ nɨ'kami”, niîwã. 


text:
<pb/>Pɨáti yã'âro wa'â toha'. Maatá apêro wa'â bakeo'rosa' taha. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ kɨ̃ɨ̂ putí tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ niî tɨogɨ putiwĩ́. Ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ tutuaró me'ra naâ uúkũkã tɨ'owɨ́. A'tîro niîwã:<pb/>Ni'kâroakãre Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã wiôgɨ sãhamí. Kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ Cristo tohôta sãhamí. Kɨ̃ɨ̂ dutî nu'kugɨsami, niîwã. 


text:
Tohô wa'asére ĩ'yârã, sõ'ó niîkãrã vinte e quatro wiôrã bɨkɨrã́ a'tîro weewã́. Naâ wiôrã duhisé kumuri Õ'âkɨ̃hɨ diakɨ̃hɨ duhirã́ kɨ̃ɨ̂ tiro ehâ ke'awã. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, naâ dɨpopáre paâ mu'ri ke'awã. 


text:
A'tîro niîwã:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ, ɨ̃sâ wiôgɨ tutuâ yɨ'rɨ nɨ'kagɨ, mɨ'ɨ̂re “Ãyú'” niî'. Mɨ'ɨ̂ neê warokɨ̃hɨ, be'rokɨ̃hɨ́, a'tóka tero kẽ'rare niî nu'kugɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ tutuasé me'ra ni'kâroakã wiôgɨ sãhá nɨ'ka'. Niî pe'tirãre dutî nɨ'ka'. Tohô weérã mɨ'ɨ̂re “Ãyú'” niî'.<pb/> 


text:
Niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã mɨ'ɨ̂re ɨatírã uâmiwã. Mɨ'ɨ̂ naâre bu'îri da'rerí nɨmɨ ehâ'. Tohô niikã́ wẽrî'kãrã kẽ'rare bu'îri da'rerí kura niî'. Ni'kâroakãre niî pe'tirã mɨ'ɨ yarã́re wapa yeégɨsa'. Mɨ'ɨ yeékãhasere werê turiarãre wapa yeégɨsa'. Wio pesáse me'ra mɨ'ɨ̂re ẽho peórã wiôrãre, mehô niirã́re wapa yeégɨsa'. A'ti nukúkãkãharãre dohórẽ'rã kẽ'rare kõ'arí nɨmɨ niî', niîwã. 


text:
<pb/>Naâ tohô niîka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ wi'i ɨ'mɨ̂sepɨ niirí wi'i sopé pãrîwɨ. Tií wi'i po'peapɨre ni'kâ akaro niîwɨ. Tii akáro Õ'âkɨ̃hɨ “A'tîro weegɨ́ti masá me'ra” niî, kɨ̃ɨ̂ ohâka pĩhire kɨorí akaro niîwɨ. Tohô wa'âka be'ro bɨpô ya'bakã́ ĩ'yâwɨ. Bɨpô paasére, tohô niikã́ mehêkã bɨsɨsére tɨ'owɨ́. Di'tâ pũûro nara sãáwɨ. Akó yɨsɨáse bɨtisé peeri bɨrɨ̂wɨ.<pb/>


text:
Be'ró ɨ'mɨáropɨ mehêkã bahusé paka bahuákã ĩ'yâwɨ. Ni'kó numiôre ĩ'yâwɨ. Koô muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨpɨ omá bi'a'karo weeró noho asistéwõ. Muhîpũ yamîkɨ̃hɨ bu'ipɨ nu'kuwṍ. Koô dɨpôapɨre ni'kâ be'to pesawṍ. Tií be'to doze yõkoá kɨowɨ́. 


text:
Be'ró ɨ'mɨáropɨ mehêkã bahusé ĩ'yâwɨ taha. Ni'kɨ́ pĩrô weeró noho bahugɨ́ sõ'agɨ́hore ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ sete dɨpopá kɨowĩ́. Pɨámukãse kapé sa'aritigɨ niîwĩ. Dɨpopá nɨkɨ pesasé be'tori pesâwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pĩkôro me'ra dekô boo kure ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ yõkoáre paâste dihowĩ. Kɨ̃ɨ̂ numiô põ'ratíkã, maatá ba'âgɨti niîgɨ, koô tiro nu'kuwĩ́. 


text:
Koô ni'kɨ́ wi'magɨ́ wɨâwõ. Kɨ̃ɨ́ta niî pe'tirokãharã wiôgɨ niiákɨhɨ niîwĩ. Tutuaró me'ra masaré naâre dutiákɨhɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ bahuáka be'ro maatá Õ'âkɨ̃hɨ tiro kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ duhirí kumuropɨ miáa no'owĩ. 


text:
Numiô pe'e masá marirópɨ Õ'âkɨ̃hɨ apó'karopɨ du'tiwṍ. Toopɨ́ koôre pehé mil duzentos sessenta nɨmɨri ba'asé ekawã́. 


text:
<pb/>Be'ró ɨ'mɨáropɨ a'me kẽése wa'âwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ Miguel wamêtigɨ ãpêrã kɨ̃ɨ yarã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã me'ra pĩrohó tohô niikã́ pĩrô me'rakãharã me'ra a'me kẽéwĩ. 


text:
Pĩrô põo tẽóti, dokâ ke'akã weé no'owĩ. Kɨ̃ɨ̂re tohô wa'âka be'ro kɨ̃ɨ yarã́ me'ra ɨ'mɨ̂sepɨre naâ niiró bokatíwã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pĩrôre kõ'âkã'wĩ. Kɨ̃ɨ́ta neê warokɨ̃hɨ pĩrô niî no'o'kɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ wãtiâ wiôgɨ niîmi. Niî pe'tirãre a'ti nukúkãkãharãre mehêkã ẽho peókã weegɨ́ niîmi. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re, kɨ̃ɨ yarã́ me'ra nukûkãpɨ kõ'â dihowĩ. 


text:
<pb/>Tohô wa'âka be'ro ni'kɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ tutuaró me'ra uúkũ dihokã tɨ'owɨ́. A'tîro niîwĩ:<pb/>Marîre yɨ'rɨóse niî toha'. Õ'âkɨ̃hɨ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ marî wiôgɨ niisé niî toha'. Kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ Jesu Cristo tutuasé me'ra kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé kẽ'ra niî toha'. Õ'âkɨ̃hɨ wãtîre ɨ'mɨ̂sepɨ niî'kɨre a'ti nukúkãpɨ kõ'â dihowĩ. Wãtî ɨmɨ̂kohori nɨkɨ, yamîri nɨkɨ a'tîro weewĩ́. Õ'âkɨ̃hɨpɨre werê sãagɨ, marî akawerérã Õ'âkɨ̃hɨ yarãre “Yã'âro tohô weemá”, niî nu'kuwĩ.<pb/> 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yarã marî akawerérã wãtîre dokâ ke'akã weewã́. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ wẽrisé me'ra, kɨ̃ɨ yeé diî a'mâ bɨrose me'ra tohô weewã́. Naâ katirí ɨmɨ̂kohore ma'itírã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire weresé me'ra kɨ̃ɨ̂re tohô weewã́. Ãpêrã naâre wẽhé sĩ'rikã, naâ werê du'utiwã. Wẽrisére uîtiwã.<pb/> 


text:
Wãtîre kõ'asé bu'iri Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã, niî pe'tirã ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́, e'katíya. Nukûkãpɨ, diâ pahirí maakãharã maa yã'â butia'. Wãtî mɨsâ tiropɨ uâ dihami. Kã'roákã yɨ'ɨ̂re dɨ'sá' bu'îri da'reátoho niîgɨ, tohô weemí, niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pe'e koôre aâ pakɨ wɨɨsé pakare o'ôwĩ. Teé me'ra koô pĩrohóre du'tígo, wɨɨ́ wã'kawõ. Koô masá marirópɨ du'tiwṍ. Toopɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ i'tiá kɨ'ma apé kɨ'ma deko koôre ba'asé ekawĩ́. 


text:
Be'ró pĩrô diahó dohó, koôre mii bɨrɨáto niîgɨ kɨ̃ɨ̂ ɨsêropɨ akoré e'o kũúwĩ. Koô numiôre a'mâ bɨro dutigɨ tohô weewĩ́. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, di'tâ koôre wee tamúwɨ. Pĩrô kɨ̃ɨ̂ e'o kũúse diahó dohosére si'bî sãhakã weewɨ́. 


text:
Tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, pĩrô numiô me'ra uâ yɨ'rɨa wa'âwĩ. Be'ró koô paramérã niî turiarã me'ra a'me kẽégɨ wa'âwĩ. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere weerã́ Jesu Cristo yee bu'esére ẽho peó nu'kurã niîma. 


text:
Diâ pahirí maa sumútohopɨre ni'kɨ́ mehêkã bahugɨ́ wã'kâ pa'awĩ taha. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra sete dɨpopá kɨowĩ́. Apêyere pɨámukãse kapé sa'aritiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ kapé sa'ari nɨkɨ pesasé be'torire kɨowĩ́. Kɨ̃ɨ̂ dɨpopápɨre Õ'âkɨ̃hɨ yabisé wameré ohâ õ'o no'owɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ yaî weeró noho do'rôwĩ. Kɨ̃ɨ̂ bɨkô weeró noho dɨ'pôkãtigɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pahigɨ́ yaî weeró noho ɨsêrotiwĩ. Pĩrô kɨ̃ɨ̂re kɨ̃ɨ̂ tutuasére o'ôwĩ. Kɨ̃ɨ̂re yã'arã́ wiôgɨ duhirí kumuropɨ dɨpowĩ́. “Masá mɨ'ɨ̂ dutisére yɨ'tiáto”, niîwĩ. 


text:
Ni'kâ dɨpoapɨre yã'arí kamiroho wã'yáro weeró noho bahuwɨ́. Yatîka kamiro weeró noho niîwɨ. Tii kamírore ĩ'yârã, a'ti nukúkãkãharã wẽrî masá'kɨre weeró noho kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâwã. Ɨpɨ́tɨ ĩ'yâ maria, kɨ̃ɨ̂re siru tuúwã. 


text:
Masá pĩrô kẽ'rare ẽho peówã. Kɨ̃ɨ̂ mehêkã bahugɨ́re masaré dutî masisere o'osé bu'iri tohô weewã́. Mehêkã bahugɨ́re ẽho peórã, a'tîro niîwã: —Neê ã'rí weeró noho tutuâ yɨ'rɨgɨ marimí. Neê ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ me'ra a'me kẽé masitisami, niî ẽho peówã. 


text:
<pb/>Pĩrohó mehêkã bahugɨ́re a'tîro uúkũkã weewĩ́: “Yɨ'ɨ̂ niî pe'tirã yɨ'rɨóro niî'”, niî uúkũkã weewĩ́. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yabisére uúkũwĩ. Pĩrô kɨ̃ɨ̂re “Quarenta e dois muhîpũri masaré dutîgɨ wa'âya”, niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ dutî'karo nohota weewĩ́. Õ'âkɨ̃hɨre yã'âro uúkũ, kɨ̃ɨ̂ wameré, kɨ̃ɨ̂ niiró ɨ'mɨ̂sepɨre yã'âro uúkũwĩ. Tohô niikã́ ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ kẽ'rare yã'âro uúkũwĩ. 


text:
Apêye kẽ'rare pĩrô Õ'âkɨ̃hɨ yarã nukûkãpɨ niirã́ me'ra kɨ̃ɨ̂re a'me kẽé dutigɨ o'ôo'wĩ. Naâ me'ra a'me kẽé dokâ ke'akã weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂re niî pe'tise kurarikãharãre, niî pe'tise di'takãharãre, niî pe'tise makarikãharãre, mehêkã uúkũrãre dutî masisere o'ôwĩ. 


text:
Niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã mehêkã bahugɨ́re ẽho peówã. Naâ, naâ wameré Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ wẽhé no'o'kɨ yaa pũripɨre ohâ õ'o no'oya maríkãrã niîwã. Tii pũrí a'tí di'ta weé nɨ'kari kura katisé kɨorã́re ohâ õ'o no'oka pũri niîkaro niîwɨ. 


text:
“Bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo no'orãsama” niî no'o'kãrã tohôta sãháarãsama bu'îri da'rerí wi'ipɨ. “Di'pĩhihó me'ra wẽhé no'orãsama” niî no'o'kãrã tii pĩhí me'rata wẽhé no'orãsama. Tohô wa'arí kurare Õ'âkɨ̃hɨ yarã wãkû tutuaya. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóya. 


text:
<pb/>Be'ró ãpí mehêkã bahugɨ́re ĩ'yâwɨ taha. Kɨ̃ɨ̂ di'tâ po'peapɨ niî'kɨ mɨhátiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ovelha wi'magɨ́ weeró noho pɨá sa'aro kapé sa'aritiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ uúkũse pũrikã pĩrohó weeró noho bɨsɨ̂wɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ mehêkã bahugɨ́ yaî weeró noho bahugɨ́ dutisére kɨowĩ́. Kɨ̃ɨ̂ yaî weeró noho bahugɨ́ kamîroho yatî no'o'kɨre a'tîro wee basáwĩ. Niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharãre kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã weewĩ́. 


text:
Be'ró kɨ̃ɨ̂ basi pe'e mehêkã bahusé paka weé ĩ'yowĩ. Masá ĩ'yóropɨ pekâ me'e ɨ'mɨáropɨ niî'kere di'tâpɨ dihátikã weewĩ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re tutuasé o'ô'ke me'ra yaî weeró noho bahugɨ́re mehêkã bahusé paka weé ĩ'yowĩ. Masaré yaî weeró noho bahugɨ́re ẽho peó dutigɨ tohô weewĩ́. Naâre yaî weeró noho bahugɨ́re yeê dutiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ yaî weeró noho bahugɨ́ta di'pĩhí me'ra kamî da're no'o'kɨ niîmigɨ, katîwĩ. 


text:
Ovelha kapé sa'ari weeró noho kɨogɨ́ a'tîro wee masísere kɨowĩ́. Yaî weeró noho bahugɨ́ yeê'kere katikã́ wee masísere kɨowĩ́. Teé me'ra kɨ̃ɨ̂ yeê'kere uúkũ dutiwĩ. Tohô niikã́ teé yeê'kere ẽho peótirãre wẽhe dutígɨ tohô weewĩ́. 


text:
Apêye maa niî pe'tirãre a'tîro wee dutíwĩ. Naâ diâpoapɨre ou naa yaá diakɨ̃hɨ́kãha amukãpɨre apêye noho ohâ õ'o dutiwĩ. Mehô niirã́re, wiôrãre, pehé kɨorã́re, pahasé kɨorãre, ãpêrãre da'rá ko'terãre, da'rá ko'tetirãre tohô wee dutíwĩ. 


text:
Tohô ohâ õ'o no'oya marirã́ neê duu dutíti, neê duâ dutiti no'owã. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ wameré ohâ õ'o no'oya marirã́ ou kɨ̃ɨ̂ wamé weeró noho bahusére moorã́ kẽ'ra meharóta neê duu dutíti, neê duâ dutiti no'owã. 


text:
A'teré tɨ'o masíro ɨá'. No'ó tɨ'o masígɨ nohore yaî weeró noho bahugɨ́ wamere masîta basió'. Kɨ̃ɨ̂ kɨorí wame masa wamé niî'. Kɨ̃ɨ̂ wamé seiscentos sessenta e seis niî'.<pb/>


text:
Be'ró yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́re ɨ̃rɨgɨ́ Sião wamêtikɨhɨpɨ nu'kukã́ ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ me'ra pãharã́ cento quarenta e quatro mil masa niîwã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ wamere, kɨ̃ɨ̂ pakɨ wamére naâ diâpoapɨ ohâ õ'o no'o'kãrã niîwã. 


text:
Be'ró ɨ'mɨ̂sepɨ ɨpɨ́tɨ bɨsɨ̂ dihatikã tɨ'owɨ́. Pehe maári po'ê yaha a'mâ bɨrose weeró noho bɨsɨ̂ dihatiwɨ. Bɨpô pũûro paâro weeró noho bɨsɨ̂wɨ. Pãharã́ bɨâ pɨ̃tesere bɨâ pɨ̃tero weeró noho bɨsɨ̂wɨ. 


text:
Naâ cento quarenta e quatro mil masa wiôgɨ duhirí kumuro pɨ'topɨ niîwã. Naâ sõ'ó niîkãrã ba'pâritirã katisé kɨorã́ weeró noho bahurã́ ĩ'yóropɨ, tohô niikã́ wiôrã bɨkɨrã́ ĩ'yóropɨ basâwã. Apêye ma'má basasére basâ peowã. Naâ di'akɨ̃ teeré basâ masiwã. Ãpêrã naâ basasére neê basâ masitiwã. Naâ a'ti nukúkãkãharã wa'teropɨ niirã́ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨó no'okãrã niîwã. 


text:
Naâ neê ni'kâti numiâ me'ra yã'âro weetíkãrã niîwã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́re no'ó kɨ̃ɨ̂ wa'aró siru tuúwã. Naâ a'ti nukúkãkãharã wa'teropɨre yɨ'rɨó no'o'kãrã niîwã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre, Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́re ẽho peó o'ô mɨ'ta'kãrã niîkãrã niîwã. 


text:
Naâ wa'terore niî soogɨ mariwĩ́. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre bu'îri marirã́ niîwã. I'tiárã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã naâ werê'ke niî' 


text:
<pb/>Be'ró ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨáropɨ wɨɨkã́ ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharãre pe'titíse kiti, Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨómi niisé kitire weregɨ́ niîwĩ. Niî pe'tise di'takãharãre, niî pe'tise kurarikãharãre weregɨ́ niîwĩ. Tohô niikã́ mehêkã uúkũrãre, niî pe'tise makarikãharãre tee kitíre weregɨ́ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra a'tîro niîwĩ: —Õ'âkɨ̃hɨre wio pesáse me'ra ẽho peóya. “Kɨ̃ɨ̂ ãyú butia'gɨ niîmi”, niîya. Kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'rerí kura ehâ toha'. Kɨ̃ɨ̂ ɨ'mɨ̂sere, a'tí di'tare weékɨ niîwĩ. Diâ pahirí maa, niî pe'tise no'ó akó niisé maariakãre weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóya, niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ be'ro ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ a'tîwĩ. A'tîro niîwĩ: —Babilônia wamêtiri maka pe'tí wã'karo weé'. Pe'tiá toha'. Naâ yã'âro ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'karã, ke'á maatihírã weeró noho niî pe'tise di'takãharãre dohórẽ'wã. Naâre ĩ'yâ kũu, ãpêrã kẽ'ra naâ weeró noho yã'âro weewã́, niîwĩ. 


text:
Pɨárã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã be'ro ãpí bahuáwĩ. Tutuaró me'ra a'tîro niîwĩ: —Yaî weeró noho bahugɨ́re, kɨ̃ɨ̂ yeê'kere ẽho peógɨ nohore Õ'âkɨ̃hɨ ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ yaá diâpoapɨ ou kɨ̃ɨ yaá amûkãpɨ yaî weeró noho bahugɨ́ wameré ohâ õ'o no'o'kɨ nohore meharóta bu'îri da'rêgɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra pũûro uâgɨ, tohô weegɨ́sami. Tutuaró me'ra dɨoró mariró bu'îri da'rêgɨsami. Pekâ me'epɨ opê weeró noho bahusé sipisé me'ra ɨpɨ́tɨ pi'etíkã weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ĩ'yóropɨ, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ ĩ'yóropɨ tohô weegɨ́sami. 


text:
Naâre ɨ̃hâ kõ'ase o'mé tohô o'mé pu'su nu'kurósa'. Neê pe'tisomé. Yaî weeró noho bahugɨ́re, kɨ̃ɨ̂ yeê'kere ẽho peórã noho ou kɨ̃ɨ̂ wameré ohâ õ'o no'orã noho pi'etí nu'kurãsama. Ɨmɨ̂koho, yamî neê soosomé, niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ yarã, kɨ̃ɨ̂ dutisére weérã, yã'âro wa'asére wãkû tutuaya. Jesu Cristore ẽho peó nu'kurã, tohôta weeyá. 


text:
<pb/>Be'ró ni'kɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ uúkũkã tɨ'owɨ́. Yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —A'tîro ohâya: “Ni'kakã́ me'ra marî wiôgɨre ẽho peórã wẽrirã́ e'katírãsama.” Espírito Santo kẽ'ra “Tohôta niî'”, niîwĩ. “Naâ katîrã Õ'âkɨ̃hɨ yeere werêrã, pi'etíwã. Naâ wẽrîka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ naâ ãyuró weé'kere wapa yeégɨsami. Tohô weérã naâ a'ti nukúkãpɨ pi'etísere du'ú, ãyuró soorã́sama”, niîwĩ Espírito Santo. A'tí di'takãhase otesékãhase niî' 


text:
<pb/>Be'ró yɨ'ɨ̂ o'mé butirí kurare ĩ'yâwɨ. Tii kurá bu'i ni'kɨ́ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨ duhîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ dɨpôapɨ ni'kâ be'to ouro me'ra weéka be'tore pesâwĩ. Di'pĩhí kawero ɨse yohári pĩhihore kɨowĩ́. 


text:
Ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niî'kɨ wihátiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ o'me kurápɨ duhigɨ́re tutuaró me'ra karíkũwĩ: —Mɨ'ɨ yaá pĩhi me'ra otesére tãra miíya. A'tí di'takãhase otesé dɨka miirí kura noho niî toha'. Teé bopoásepɨ niî', niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, o'me kurápɨ duhigɨ́ kɨ̃ɨ yaá pĩhi me'ra a'ti nukúkãkãhase otesére tãra miíwĩ. Tee dɨkáre miîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niirí wi'i Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niî'kɨ wihátiwĩ. Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra di'pĩhí kawero ɨse yohári pĩhihore kɨowĩ́. 


text:
Be'ró ãpí Õ'âkɨ̃hɨre wa'îkɨ̃rã ɨ̃hâ moro peo wɨaro pɨ'tokɨ̃hɨ wihátiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pekâ me'ere dutî masisere kɨowĩ́. Tií me'e wiôgɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ãpí di'pĩhí ɨse yohári pĩhire kɨogɨ́re tutuaró me'ra niîwĩ: —Mɨ'ɨ yaá pĩhi ɨse yohári pĩhi me'ra a'ti nukúkãkãhase ɨ'sê tõ'orire dɨtê miiya. Teé yĩá toha'. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ yaá pĩhi me'ra a'ti nukúkãkãhase ɨ'sêre dɨtêwĩ. Teeré miî, pahirí tũkuhopɨ ɨ'sê koo naâ bipeátohopɨ kũûwĩ. Teé bipe sãáse Õ'âkɨ̃hɨ yã'arã́re ɨpɨ́tɨ bu'îri da'resé niî', niî sĩ'riro weé'. 


text:
Teé ɨ'sêre makâ sumútohopɨ bipêwã. Naâ biperí kurare diî pahiró naâ ɨ'sê biperí wi'ipɨre wihawɨ́. Teé diî ni'kâ maa pahirí maaho wa'âwɨ. Cavaloa wamɨ̂taha dekopɨ dii pakáre mirî tɨowã. Trezentos quilômetros yoarí maa niîwɨ.<pb/>


text:
Be'ró mehêkã bahusé ĩ'yâ mariase pakare ɨ'mɨ̂sepɨ ĩ'yâwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã setere ĩ'yâwɨ. Naâ nɨkɨta taha a'ti nukúkãkãharãre bu'îri da'rê tɨoatehere kɨowã́. Teé bu'îri da'rê tɨose me'ra Õ'âkɨ̃hɨ uasé pe'tirósa'. 


text:
<pb/>Apêye kẽ'rare diâ pahirí maare ĩ'yâwɨ. Tii maá akostíri maa pekâ me'e me'ra moréka maa weeró noho bahuwɨ́. Tii maá sumútohopɨre pãharã́ masá nu'kuwã́. Naâ yaî weeró noho bahugɨ́re, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ yeê'kere ẽho peóti'kãrã niîwã. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ wameré ohâ õ'o no'oya marí'kãrã niîwã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ o'ô'ke bɨâ pɨ̃tesere kɨowã́. 


text:
Naâ Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'tegɨ Moisé yee basasére basâ peowã. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ yee basasé kẽ'rare basâ peowã. A'tîro niîwã:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ tutuâ yɨ'rɨgɨ niî'. Niî pe'tise mɨ'ɨ̂ weé'ke ãyú butia'se paka niî'. Teeré ĩ'yârã, ɨ̃sâ ĩ'yâ maria wa'â'. Mɨ'ɨ̂ niî pe'tise makarikãharã wiôgɨ niî'. Mɨ'ɨ̂ weesétise keoró niî'. Mɨ'ɨ̂re neê niî soose marí'.<pb/> 


text:
Niî pe'tirã mɨ'ɨ̂re wio pesáse me'ra ĩ'yârãsama. Niî pe'tirã mɨ'ɨ̂re “Ãyú yɨ'rɨgɨ, tutuâ yɨ'rɨgɨ niî'” niîrãsama. Mɨ'ɨ̂ ni'kɨtá yã'asé moogɨ́ niî'. Niî pe'tise makarikãharã mɨ'ɨ̂re ẽho peórãsama. Mɨ'ɨ̂ keoró weé'kere ĩ'yârã, naâ tohô weerã́sama, niî basâwã. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ wi'i, ɨ'mɨ̂sepɨ niirí wi'ire sopé pãrikã́ ĩ'yâwɨ. Tií wi'i po'peapɨ Õ'âkɨ̃hɨ Niî butia'ri Tũkure ĩ'yâwɨ. Tii tũkú po'peapɨ Õ'âkɨ̃hɨ dutisé ohâka pĩhire nɨrô no'owɨ. 


text:
Tii tũkúpɨ niî'kãrã sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã, bu'îri da'rê tɨoatehere kɨorã́ miî, wihátiwã. Naâ butisé ũ'îri marisé su'tí ɨpɨ́tɨ asistésere sãyâwã. Naâ kutîropɨre naâ nɨkɨ ouro me'ra weé'ke daarire kɨowã́. 


text:
Be'ró ni'kɨ́ katisé kɨorã́ me'rakɨ̃hɨ a'tîro weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã setere naâ nɨkɨ bapâri o'ôwĩ. Teé ouro me'ra weé'ke paari niîwɨ. Tee paári Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'reátehere posetíwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ a'ti nukúkãkãharãre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Tee paári naâre o'ôka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ Niî butia'ri Tũkupɨre a'tîro wa'âwɨ. Tii tũkúpɨre Õ'âkɨ̃hɨ ãyú yɨ'rɨase, kɨ̃ɨ̂ tutuâ yɨ'rɨase o'mé pu'su se'sa wa'âwɨ. Pũûro asistéwɨ. Neê ni'kɨ́ tii tũkúpɨre sãháata basiótiwɨ. Be'ró sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã naâ bu'îri da'rêka be'ropɨ sãháata basiówɨ.<pb/>


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ wi'i ɨ'mɨ̂se niirí wi'ipɨ niigɨ́re tutuaró me'ra uúkũkã tɨ'owɨ́. Kɨ̃ɨ̂ sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terãre a'tîro niîwĩ: —Mɨsa yeé paarikãhase Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'reátehere nukûkãpɨ piô dihorã wa'âya, niîwĩ. 


text:
<pb/>Niî mɨ'tagɨ wa'â, kɨ̃ɨ yaá paare di'tâpɨ piô dihowĩ. Tohô weéka be'ro masá yaî weeró noho bahugɨ́ wamere ohâ õ'o no'o'kãrãre, kɨ̃ɨ̂ weeró noho bahusé yeê'kere ẽho peórãre a'tîro wa'âwɨ. Niî pe'tirã yã'asé kamî musurítise kɨorã́ tohawã́. Pũûro pũrî no'owã. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ be'ro ãpí wa'â, kɨ̃ɨ yaá paare diâ pahirí maahopɨre piô yõowĩ. Tii maá diî maaho dohowɨ́. Wẽrî'kɨ yee dii bɨ'â'ke weeró noho niîwɨ. Niî pe'tirã tii maáhopɨ niirã́ wẽrî pe'tia wa'âwã. 


text:
<pb/>Pɨárã be'rokɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yaá paakãhasere niî pe'tise no'ó akó niisé maariakãpɨre piô yõowĩ. Tohô weekã́, teé kẽ'ra diî maari wa'âwɨ. 


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ niî pe'tise akó wiôgɨ a'tîro niîwĩ: —Wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ yã'asé moogɨ́ niî'. Mɨ'ɨ̂ neê warokɨ̃hɨ, a'tóka tero kẽ'rare niî nu'ku'. Mɨ'ɨ̂ naâre a'tîro bu'îri da'rêgɨ, keoró weégɨ weé'. 


text:
Naâ a'tîro weékãrã niîwã. Mɨ'ɨ yarã́ mɨ'ɨ yeékãhase wererã́re wẽhé kõ'akãrã niîwã. Naa yeé dii a'mâ bɨrokã weékãrã niîwã. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ naâre akó diî dohó'kere sĩ'ri dutígɨ, keoró weégɨ weé'. Naâre tohôta ɨá', niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre wa'îkɨ̃rã ɨ̃hâ moro peo wɨaro tiropɨ uúkũkã tɨ'owɨ́. A'tîro niîwĩ: —Tohôta niî'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ tutuâ yɨ'rɨa'. Mɨ'ɨ̂ niî sooro mariró keoró bu'îri da'rêgɨ weé', niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró, i'tiárã be'rokɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yaá paakãhasere muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ bu'ipɨ piô peowĩ. Tohô weéka be'ro muhîpũ ɨpɨ́tɨ asiwĩ́. Teé kɨ̃ɨ̂ asisé me'ra masaré ɨ̃hâ masiwĩ. 


text:
Masá ɨpɨ́tɨ waro ɨ̃hâ no'owã. Tohô ɨ̃hâ no'omirã, neê naâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti, naâ wãkusére dɨka yuútiwã. Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyugɨ́ niîmi”, neê niîtiwã. Kɨ̃ɨ̂re ãyuró uúkũro noho o'ôrã, kɨ̃ɨ̂re yã'âro uúkũwã. Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêmikã, tohô weewã́. 


text:
<pb/>Be'ró, ba'pâritirã be'rokɨ̃hɨ a'tîro weewĩ́. Kɨ̃ɨ yaá paakãhasere yaî weeró noho bahugɨ́ duhirí kumuropɨre piô dihowĩ. Niî pe'tiro kɨ̃ɨ̂ dutisé niirópɨ na'î tĩ'a wa'âwɨ. Masá pũûro pũrisé tɨ'ó yã'arã, ɨpɨ́tɨ biritú, kũ'rî diowã. 


text:
Tohô pi'etímirã, naâ yã'âro weesére neê du'utíwã. Du'uró noho o'ôrã, naâ kamî ɨpɨ́tɨ pũrî no'orã, Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́re yã'â butia'ro uúkũwã. 


text:
<pb/>Be'ró taha ni'kâmukãrã be'rokɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yaá paakãhasere pahirí maa Eufrate wamêtiri maahopɨre piô yõowĩ. Tii maá si'bî pe'tia wa'âwɨ. Apêye di'takãharã muhîpũ mɨhátiro pe'e niirã́re naâ wiôrã a'tiátihi ma'are apo yuúro weewɨ́. 


text:
<pb/>Be'ró, yɨ'ɨ̂ sõ'ó niîkãrãre ĩ'yâwɨ. Pĩrohó weeró noho bahugɨ́re, ãpí yaî weeró noho bahugɨ́re, tohô niikã́ ovelha wi'magɨ́ weeró noho kapé sa'aritigɨ niî soose kiti werê mɨ'tagɨre ĩ'yâwɨ. Naâ i'tiárã yee ɨseripɨ wãtiâ wihawã́. Wãtiâ ta'ârokɨa weeró noho bahurã́ niîwã. 


text:
Ã'rá i'tiárã yee ɨseripɨ wihá'kãrã wãtiâ pehé weé ĩ'yosere weewã́. Naâ a'ti nukúkãkãharã wiôrã niî pe'tirãre a'mê wẽhe dutirã neêowã. Naâ a'mê wẽheatihi nɨmɨ Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨagɨ yaa nɨmɨ waro niîrosa'. 


text:
<pb/>Jesu Cristo a'tîro niîkɨ niîwĩ: —Tɨ'o masíya. Wãkûtiro yahagɨ́ a'tîgɨ weeró noho yɨ'ɨ̂ a'tîgɨti. Su'tí sãyagɨ́ weeró noho yɨ'ɨ̂ a'tiátehere ãyuró wãkû yuugɨ noho e'katígɨsami. Tohô weégɨ su'ti marígɨ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ weekã, bopôyasome. 


text:
<pb/>Be'ró, seis be'rokɨ̃hɨ, kɨ̃ɨ yaá paakãhasere ɨ'mɨáropɨ piô dihowĩ. Teé be'ro Õ'âkɨ̃hɨ wi'i ɨ'mɨ̂se niirí wi'i po'peapɨ wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́ tutuaró me'ra uúkũwĩ. A'tîro niîwĩ: —Niî pe'tise tu'â eha nɨ'ko pe'o no'o'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, bɨpô ya'bá, ɨpɨ́tɨ paâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ paakã́, mehêkã bɨsɨ̂ mɨhawɨ. Di'tâ ɨpɨ́tɨ nara sãáwɨ. Masá a'ti nukúkãpɨ niî nɨ'kaka tero, a'tóka terore di'tâ toô kã'ro neê nara sãá wee'. Ɨpɨ́tɨ waro tiîtare nara sãáwɨ. 


text:
Pahirí maka i'tiáro ye'tî, dɨka watí nɨ'kawɨ. A'ti nukúkãkãhase niî pe'tirokãhase makaripɨ se'tê dihawɨ. Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨti niîgɨ, pahirí maka Babilônia wamêtiri makakãharãre wãkûkɨ niîwĩ. Naâ me'ra ɨpɨ́tɨ uâgɨ, naâre bu'îri da'rêwĩ. 


text:
Tohô niikã́ masaré yɨsɨáse peeri paka bɨrɨ̂ pehawɨ. Ni'karé peeri quarenta quilos nɨkɨ̂wɨ. Õ'âkɨ̃hɨ tee peéri me'ra naâre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rekã́ ĩ'yârã, yã'â butia'ro kɨ̃ɨ̂re uúkũwã.<pb/>


text:
Be'ró a'tîro ĩ'yâwɨ. Ni'kɨ́ sõ'ó niîkãrã sete Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã me'rakɨ̃hɨre ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ sõ'ó niî'ke paari kɨorã́ me'rakɨ̃hɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ̂ tiro a'tîwĩ. A'tîro niîwĩ: —Te'á, yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re ɨmɨá me'ra a'me tãrá wapá ta'agore bu'îri da'resére ĩ'yogɨ́ti. Koô pakasé maari bu'ipɨ duhîmo. 


text:
A'ti nukúkãkãharã wiôrã koô me'ra a'me tãrá baha ke'atikãrã niîwã. Koô a'ti nukúkãkãharãre ɨâri pehase me'ra ke'á maatihírã weeró noho wa'akã́ weéko niîwõ, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Espírito Santo yɨ'ɨ̂re kẽ'esé weeró noho ĩ'yowĩ́. Sõ'ó niîkɨ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ masá marirópɨ yɨ'ɨ̂re miáawĩ. Toopɨ́ ni'koré ĩ'yâwɨ. Koô mehêkã bahugɨ́ sõ'agɨ́ bu'ipɨ pesâwõ. Mehêkã bahugɨ́re kɨ̃ɨ yaá ɨpɨ niî pe'tiropɨre pehé yã'asé Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ yabisé wame wã'yawɨ́. Mehêkã bahugɨ́ sete dɨpopá kɨowĩ́. Apêye kẽ'rare, pɨámukãse kapé sa'aritiwĩ. 


text:
Koô numiô sõ'â yĩi boó kurerore, tohô niikã́ sõ'aró warore sãyâwõ. Koo yaá su'tîro ouro, ɨ̃tâ peeri wapa bɨhɨ́se peeriakã me'ra, apêye butisé pérola wamêtise me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Koô ni'kâ paa ouro me'ra weéka paa sa'wɨre kɨowṍ. Niisé nɨkɨ yã'asé tii paápɨre mu'mûwɨ. Koô ɨmɨá me'ra yã'âro a'me tãrá baha ke'ati'ke niîwɨ. 


text:
Tohô niikã́ koô diâpoapɨre mehêkã bahurí wame ohâ õ'o no'okaro niîwɨ. A'tîro niîwɨ: “Babilônia pahirí makaho, niî pe'tirã yã'arã́ numiâ ɨmɨaré a'me tãrá wapá ta'arã numia pako niî'. Tohô niikã́ niî pe'tirã yã'â yɨ'rɨ nɨ'kase weerã́ pako niî'”, niî wã'yawɨ. 


text:
Be'ró a'tîro ĩ'yâwɨ. Koô ke'ágo weewṍ. Õ'âkɨ̃hɨ yarã Jesu Cristo yee kitire wererã́ wẽhé no'o'kãrã yee dii me'ra tohô wa'âwõ. Koôre ĩ'yâgɨ, “De'ró weéro tohô wa'âmitito?” niîwɨ. 


text:
Tohô wa'akã́, Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —De'ró weégɨ mɨ'ɨ̂ toô kã'ro ɨkɨáti? Sikoré ya'yiósere mɨ'ɨ̂re masikã́ weegɨ́ti. Tohô niikã́ mehêkã bahugɨ́ bu'ipɨ pesâ wã'kasere werêgɨti. Kɨ̃ɨ̂ sete dɨpopátigɨ pɨámukãse kapé sa'aritimi. 


text:
A'tîro niî'. Mehêkã bahugɨ́ mɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'kɨ dɨporópɨre niîmiwĩ. A'tóka tero marimí. Tohô niîmigɨ, be'ropɨ́ ĩ'yâ bahu dutí dihari peepɨ niî'kɨ mɨhátigɨsami. Kɨ̃ɨ̂ pekâ me'epɨ wa'â dohaatoho dɨporo tohô weegɨ́sami. A'ti nukúkãkãharã yã'arã́ mehêkã bahugɨ́re ĩ'yârã, ɨkɨárãsama. Naâ neê waropɨta a'tí di'ta weé nɨ'kari kura naâ wameré katirí pũripɨ ohâ õ'o no'oya marí'kãrã niî tĩharã, tohô wa'ârãsama. Kɨ̃ɨ̂ dɨporópɨ niî'kɨ a'tîro niikã́re marimí. Be'ropɨ́ a'tîgɨsami. 


text:
<pb/>No'ó tɨ'o masírã noho a'teré masîta basió'. Kɨ̃ɨ̂ sete dɨpopá a'tîro niî sĩ'riro weé'. Teepá nɨkɨta taha ɨ̃rɨpagɨ́ koô duhisépagɨ niî'. 


text:
Tohô niikã́ teepáta taha a'tîro niî sĩ'riro weé'. Sete wiôrã niîma, niîro weé'. Ni'kâmukãrã wiôrã pe'ti dihá tohakãrã niîwã. Ni'kâroakãre ni'kɨ́ masaré dutîgɨ weemí. Ãpí a'tîtimi yuhûpɨ. Kɨ̃ɨ̂ a'tîgɨ, yoâtikã niîgɨsami. 


text:
Neê waropɨre sõ'agɨ́ mehêkã bahugɨ́ niî'kɨ a'tîro niikã́re marimí. Kɨ̃ɨ́ta ã'rá sete wiôrã be'rokɨ̃hɨ wiôgɨ niiákɨhɨ niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ naâ me'rakɨ̃hɨ niîmi. Be'ró pekâ me'epɨ wa'â dohagɨsami. 


text:
<pb/>Mehêkã bahugɨ́ kapé sa'ari mɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'ke a'tîro niî sĩ'riro weé'. Pɨámukãrã wiôrã niîma, niîro weé'. Naâ dutî nɨ'katima yuhûpɨ. Yoâtikã, ni'kâ horata dutîrãsama. Mehêkã bahugɨ́ sõ'agɨ́ kẽ'ra naâ me'ra dutî tamugɨsami. 


text:
Ã'rá pɨámukãrã wiôrã ni'kâro noho wãkusétirãsama. Naâ mehêkã bahugɨ́re naâ dutisé kɨosére o'ôrãsama. 


text:
Naâ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ me'ra a'mê wẽherãsama. Kɨ̃ɨ̂ naâre dokâ ke'akã weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã wiôrã bu'ipɨ niîmi. Tohô weégɨ naâre tohô weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ me'rakãharã Õ'âkɨ̃hɨ besé'kãrã niîma. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weé nu'kurã niîma, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ opâturi a'té kẽ'rare niîwĩ: —Mɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'ko numiô sõ'ó niîko yã'agó pakasé maaripɨ duhiámo. Koô duhî'ke maari a'tîro niî sĩ'riro weé'. Tee maári paka masá pãharã́ niîma, niî sĩ'riro weé'. Pehe makárikãharã, pehe kurárikãharã, mehêkã uúkũrã, pehé di'takãharã niîma, niîro weé'. 


text:
Mehêkã bahugɨ́ sõ'agɨ́ pɨámukãrã wiôrã me'ra yã'agóre ĩ'yâ tu'tirãsama. Koôre kõ'ârãsama. Koôre su'ti marígo tohakã́ weerã́sama. Koôre ba'ârãsama. Be'ró ɨ̃hâ kõ'arãsama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ naâre kɨ̃ɨ̂ ɨaró noho weekã́ weegɨ́sami. Tohô weégɨ naâre ni'kâro noho wãkukã́ weegɨ́sami. Naâ mehêkã bahugɨ́re wiôgɨ sõróorãsama. Teê Õ'âkɨ̃hɨ “A'tîro wa'ârosa'” niî'karo nohota wa'âka be'ropɨ wiôgɨ niî tɨogɨsami. 


text:
Numiô mɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'ko sõ'ó niîka maka pahirí maka niî'. Tii makáta niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã wiôrãre dutirí maka niî', niîwĩ.<pb/>


text:
Be'ró, ãpí Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niî'kɨ dihátikã ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ pehé dutî masiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ asistése me'ra a'ti ɨmɨ́kohopɨre ãyuró asisté kehe kũuwĩ. 


text:
Tutuaró me'ra karíkũwĩ: —Babilônia pahirí maka pe'tí wã'karo weé'. Pe'tiá toha'. Ni'kâroakãre wãtiâ, ãpêrã bahutírã yã'arã́ naâ niirí maka dohó'. Tohô niikã́ niî pe'tirã mirikɨ̃hɨá yã'arã́ yabiórã niiró dohó'. 


text:
Tii makákãharã masá yã'âro ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'ka'kãrã niîwã. Teeré niî pe'tise di'takãharã ke'á maatihírã weeró noho wee sirú tuuwã. A'ti nukúkãkãharã wiôrã naâ me'ra a'mé sɨ'awã. Tii makákãharã ɨâri peha yɨ'rɨ maharã, pehe waró apeká no'ó niisére duú ma'awã. Tohô weérã a'ti nukúkãkãharã naâre duâ wapá ta'arã niyéru bɨkɨrã tohawã́. 


text:
<pb/>Be'ró ãpí ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ uúkũkã tɨ'owɨ́. A'tîro niîwĩ: —Mɨsâ, yarã́ niî'. A'ti makáre wiháaya. Wiháatirã, tii makákãharã naâ yã'âro weesére bu'î peha tamu boosa'. Bu'îri da'rê no'o boosa'. 


text:
A'tîro niî'. Naâ yã'âro weé'ke pehe waró niî'. Ɨ'mɨ̂sepɨ tu'â eta ke'aro weeró noho niî'. Õ'âkɨ̃hɨ naâ yã'âro weé'kere masîmi. 


text:
Tii makákãharã ãpêrãre yã'âro weékãrã niîwã. Naâ ãpêrãre yã'âro weé'karo nohota naá kẽ'ra meharóta yã'âro weé no'oato. Ãpêrãre pi'etíkã weé'karo nohota pɨáti nemoró pi'etíkã weeáto. Naâre bu'îri da'reáto. 


text:
Tii makákãharã a'tîro niîkãrã niîwã: “Ãpêrã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîkãrã niîwã. Tohô niikã́ naâ no'ó ɨaró apêye nohore duú ma'arã pahiró niyéru kõ'âkã'kãrã niîwã. Naâ tohô weé'kãrãre ɨpɨ́tɨ pũrisé pi'etíkã weeáto. Tii makákãharã a'tîro wãkûsama. “Ɨ̃sâ wiôgo weeró noho niî'. Wapê wi'io weeró noho nií wee'. Neê bɨhâ wetisome”, niî wãkûsama. 


text:
Tohô niisé bu'iri wãkûtiro ni'kâ nɨmɨta yã'asé tii makáre wa'ârosa'. Wẽrisé, pũûro pi'etíse, ɨhá boasé wa'ârosa'. Pekâ me'e me'ra ɨ̃hâ kõ'a no'orosa'. Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨ nɨ'kagɨ tii makákãharãre bu'îri da'rêgɨsami, niîwĩ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́. 


text:
<pb/>A'ti nukúkãkãharã wiôrã tii makákãharã me'ra yã'âro a'mé sɨ'a, no'ó ɨaró yã'âro weé ma'akãrã niîwã. A'ti nukúkãkãharã wiôrã tii maká ɨ̃hɨ̂, o'mé pu'su nu'kukã ĩ'yârã, pũûro utîrãsama. 


text:
Tohô ɨ̃hɨrí kurare wiôrã, marí kẽ'rare bu'îri da'rêri niîrã, yoarópɨ ĩ'yâ nu'kurãsama. A'tîro niîrãsama: —Babilôniare yã'â butia'ro wa'âro weé'. Pahirí maka, tutuarí maka niîmiwɨ. Wãkûtiro bu'îri da'rê bahurió diho no'okã'. 


text:
<pb/>A'ti nukúkãkãharã duâ wapá ta'arã kẽ'ra tii makáre utîrãsama. “Noá mari yeére duurã́sari baa?” niî wãkûrãsama. Teeré wãkûrã, pũûro dɨhasé wã'arãsama. 


text:
Naâ miíti duasé a'tikése niîkaro niîwɨ. Ouro me'ra weé'ke, prata me'ra weé'ke, ɨ̃tâ peeri wapa bɨhɨ́se peeri, butisé peeri pérola wamêtise peeri niîkaro niîwɨ. Tohô niikã́ su'tí ãyusé butisé, su'tí así pa'ase, sõ'â yĩi boó kurese, sõ'asé niîkaro niîwɨ. Apêye kẽ'ra niî pe'tise yukɨ́ ɨ'mɨ̂tihise me'ra weé'ke, akostíse butisé marfĩ́ wamêtise me'ra weé'kere miítikãrã niîwã. Tohô niikã́ wapa bɨhɨ́se yukɨ́ me'ra weé'ke, komé me'ra weé'ke, bronze wamêtise me'ra weé'ke, mármore wamêtise me'ra weé'kere miíti mɨhakãrã niîwã. 


text:
Apêye naâ miíti duasé canela wamêtise, ɨ'mɨ̂tihise, naâ ɨ̃hâ moro peose noho, mirra wamêtise, ɨ'sê dɨka koo vinho, ɨ'sê piritári ba'asé, farinha pãú weesé, tohô niikã́ trigo miíti mɨhakãrã niîwã. Ãpêrãre wa'îkɨ̃rã apeká o'marã́re, ovelhare, cavaloare, tũrusépawɨ cavaloa wehesére, masaré da'rá wã'ya ko'terãpɨreta miíti dohakãrã niîwã. 


text:
Duarã́ tii maká ɨ̃hɨ̂ka be'ro a'tîro niîrãsama: —Yukɨ dɨká mɨsâ ɨpɨ́tɨ ba'â tɨ'sase noho pe'tiá wa'â'. Niî pe'tise mɨsâ ãyusé kɨosé noho pe'ti dihá wa'â'. Neê boka nemósome. 


text:
<pb/>Tii makákãharãre duarã́ ãyuró wapá ta'akãrã niîmiwã. Tii makákãharã pi'etíkã ĩ'yârã, yoarópɨ tohákã'rãsama. Ɨpɨ́tɨ uî, utîrãsama. 


text:
A'tîro niî karíkũrãsama: —Ãyurí maka pahirí maka niîmika maka yã'â butia'ro wa'âkã'. Tii maká ni'kó numiô weeró noho niîmiwɨ. Ãyusé sõ'â yĩi boó kurerore, tohô niikã́ sõ'aróre sãyagó weeró noho niîmiwɨ. Koô su'tîropɨ ouro, ɨ̃tâ peeri wapa bɨhɨ́se peeri, apêye peeri pérola wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a'karo weeró noho niîmiwɨ. 


text:
A'té niî pe'tise pehé wãkûtiro pe'ti dihá wa'â', niîrãsama. Niî pe'tirã yukɨ̂sɨho au tuúrã, tiwɨpɨ́ wa'arã́, tiwɨpɨ́ da'rarã́ yoarópɨ uîrã toharã́sama. Tohô niikã́ niî pe'tirã diâ pahirí maapɨ da'rarã́ meharóta toharã́sama. 


text:
<pb/>Pũûro bɨhâ wetirã naâ dɨpopápɨ di'târe õrê peorãsama. Utî, dɨhasé wã'arã, karíkũrãsama: —Ãyurí maka pahirí maka yã'â butia'ro wa'âkã'. Tii makákãhase niyéru me'ra niî pe'tirã yukɨ̂sɨpawɨ paka kɨorã́ ãyuró wapá ta'amiwã. Wãkûtiro pe'ti diháka maka tohá', niîrãsama. 


text:
<pb/>Ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ pe'e tii makáre kõ'akã́, e'katíya. Mɨsâ Jesu Cristo bese kũú'kãrã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê turiarã, niî pe'tirã kɨ̃ɨ yarã́ e'katíya. Tii makákãharã mɨsâre pi'etíkã weewã́. Teé bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ naâre bu'îri da'rêmi. 


text:
<pb/>Be'ró ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ tutuagɨ́ ɨ̃tâgahore mii morówĩ. Otesé peerire tõ'ô di'o ãrɨákahaho weeró noho bahuwɨ́. Tigaré diâ pahirí maapɨ doke yõógɨ, a'tîro niîwĩ: —Tigaré doke yõóro weeró noho Babilônia pahirí makaho niîmiro, doke yõó no'orosa'. Neê opâturi tii makáre ĩ'yâ nemosome. 


text:
Tii maká niî pe'tiropɨ basasé neê tɨ'ó no'osome. Bɨâ pɨ̃tese bɨsɨsé, wẽopawɨ́ putisé, coroneta putisé bɨsɨ̂some. No'ó niisére da'rarã́ neê marirã́sama. Otesé peeri ãrɨákã bɨsɨsé kẽ'ra neê tɨ'ó no'osome. 


text:
Apêye kẽ'ra sĩ'óo'se noho marirósa'. Naâ amûkã dɨ'tekã́ bosê nɨmɨ wee peórã karíkũse tɨ'ó no'oya marirósa'. Too dɨpórore tii makákãharã duú wapá ta'arã apêye di'takãharã nemoró duú me'rirã niîmiwã. Tii makákãharã tɨ'ó yã'a masirã weeró noho weé me'rirã niî pe'tirokãharãre ẽho peókã weewã́. 


text:
<pb/>Tii makápɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê turiarã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã wẽhé no'o'kãrã yee dii niîwɨ. Tohô niikã́ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã wẽhé no'o'kãrã yee dii niîwɨ. Masaré wẽhé'ke wapa tii makáre bu'îri da'rê no'orosa', niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ.<pb/>


text:
Babilôniare bu'îri da'rekã́ ĩ'yâka be'ro a'tîro wa'âwɨ. Yɨ'ɨ̂ João pãharã́ masá ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ tutuaró me'ra uúkũsere tɨ'owɨ́. A'tîro e'katí peowã:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorã. Aleluia. Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ, marîre yɨ'rɨógɨ niîmi. Niî pe'tirã bu'ipɨ niîmi. Tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi.<pb/> 


text:
A'tîro niî'. Kɨ̃ɨ̂ niî sooro mariró keoró bu'îri da'rêmi. Tii makáre bu'îri da'rêmi. Tii maká ni'kó numiô ɨmɨaré a'me tãrá wapá ta'ago weeró noho niîwɨ. Tii makákãharã yã'âro weerã́ niî pe'tirãre a'ti nukúkãkãharãre dohórẽ'wã. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terãre wẽhé'ke wapa tii makákãharãre bu'îri da'rê a'mewĩ, niî basâ peowã. 


text:
<pb/>Opâturi niîwã taha: —Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorã. Aleluia. Tii makáre ɨ̃hâ kõ'ase o'mé tohô o'mé pu'su nu'kurosa', niîwã. 


text:
<pb/>Vinte e quatro wiôrã bɨkɨrã, tohô niikã́ ba'pâritirã katisé kɨorã́ weeró noho bahurã́ Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́re ẽho peórã ehâ ke'awã. A'tîro niîwã: —Tohôta wa'aáto. Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorã. Aleluia, niîwã. 


text:
<pb/>Be'ró wiôgɨ duhirí kumuro pɨ'to niigɨ́ a'tîro niîwĩ:<pb/>Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yeere da'rarã́ kɨ̃ɨ̂ marî wiôgɨre ãyuró e'katí peoya. Niî pe'tirã wio pesáse me'ra kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, wiôrã, mehô niirã́ tohô weeyá, niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ masaré dutigɨ́ waro sãhá nɨ'kase niî' 


text:
<pb/>Be'ró yɨ'ɨ̂ pãharã́ masá uúkũkã tɨ'owɨ́. Pehe maári po'ê yaha a'mâ bɨrose maari weeró noho bɨsɨ̂wã. Bɨpô ɨpɨ́tɨ paâro weeró noho bɨsɨ̂wã. A'tîro niîwã:<pb/>Marî Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorã. Aleluia. Marî wiôgɨ tutuâ yɨ'rɨ nɨ'kagɨ ni'kâroakãre niî pe'tirãre dutigɨ́ sãhá nɨ'kami.<pb/> 


text:
E'katírã. Ehêri põ'raripɨ e'katí butia'rã tɨ'ó yã'arã. “Õ'âkɨ̃hɨ ãyú yɨ'rɨami”, niîrã. A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã me'ra niî nɨ'kari nɨmɨ ehâ toha'. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã kɨ̃ɨ̂ nɨmó niiákoho weeró noho niîma. Ni'kó amûkã dɨ'teátoho dɨporo ãyuró ma'mâ su'a no'osamo. Koô weeró noho naâ apo yuú'kãrãpɨ niîma.<pb/> 


text:
Naâ su'tí butisé ũ'îri marisé, pũûro asistésere sãâ no'o'kãrã niîma, niîwã. Butisé su'tí naâ katîrã ãyuró weé'ke niî', niî sĩ'riro weé'. 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —A'tîro ohâya: “No'ó Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ amûkã dɨ'terí bosê nɨmɨre ĩ'yâ duti no'orã noho e'katíya”, niî ohâ dutiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re niîwĩ taha: —A'té uúkũse Õ'âkɨ̃hɨ uúkũse waro niî'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂ tiro ẽho peógɨ ehâ ke'awɨ. Yɨ'ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —Tohô weetíkã'ya. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨta niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ weeró noho niigɨ́ niî'. Tohô niikã́ mɨ'ɨ̂ akawerérã Jesu yeére werê nu'kurã weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂re neê ẽho peótikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere tohô weeyá. A'tîro niî'. Espírito Santo Õ'âkɨ̃hɨ yee werê mɨ'tarãre masikã́ weékɨ niîwĩ. Teé masisé me'ra werêkãrã niîwã. Meharóta Jesu yeére wererã́ kẽ'ra Espírito Santo masisé o'osé me'ra werêma, niîwĩ. Masɨ́ cavalo butigɨ́ bu'ipɨ pesasé kiti niî' 


text:
<pb/>Be'ró, ɨ'mɨ̂se pãrikã́ ĩ'yâwɨ. Toopɨ́ cavalo butigɨ́ bahuáwĩ. Kɨ̃ɨ̂ bu'i pesagɨ́ a'tîro wamêtiwĩ. Keoró Weé nu'kugɨ, Diakɨ̃hɨ́kɨ̃hɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ masaré keoró besegɨ́ niîwĩ. Tohô niikã́ a'me kẽégɨ keoró weegɨ́ niîwĩ. Tohô weégɨ tohô wamêtiwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ kapêri pekâ me'e ɨ̃hɨrí põ'ra weeró noho asiwɨ́. Kɨ̃ɨ̂ dɨpôapɨre pehé wiôrã pesasé be'torire pesâwĩ. Kɨ̃ɨ̂re ohâ õ'o no'oka wamere kɨ̃ɨ̂ se'saro masîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ yarã́ surára ɨ'mɨ̂sekãharã kɨ̃ɨ̂re siru tuúwã. Naâ su'tí butisé ũ'îri marisére sãyâwã. Naâ cavaloa butirã́ bu'ipɨ pesâwã. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ɨsêropɨre di'pĩhí ɨse yohári pĩhire kɨowĩ́. Tii pĩhí me'ra kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãkãharãre kamî da'regɨsami. Tutuaró me'ra dutîgɨsami. Naâ ɨ'sêre tee koó miîrã tutuaró me'ra nɨté sa'bese weeró noho kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãkãharã yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ naâ me'ra uâ yɨ'rɨami. Tohô weégɨ cavalo bu'i pesagɨ́ naâre ɨpɨ́tɨ waro bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ su'tîropɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ ɨsôpɨ a'tîro ohâ õ'o no'okaro niîwɨ: “Niî pe'tirã wiôrã bu'ipɨ wiôgɨ waro niîmi”, niî wã'yawɨ. 


text:
<pb/>Be'ró, ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ bu'ipɨ nu'kugɨ́re ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã mirikɨ̃hɨá ɨ'mɨáropɨ wɨɨrã́re tutuaró me'ra karíkũwĩ: —Nerêya. Õ'âkɨ̃hɨ pehé ba'asére apomí. 


text:
Wiôrã yee di'ire ba'ârãsa'. Surára wiôrãre, surára tutuarã́re, cavaloa di'ire, naâ bu'i pesarã́ di'ire ba'ârãsa'. Niî pe'tirã yee di'ire ba'ârãsa'. Da'rá ko'terãre, da'rá ko'tetirãre, wiôrãre, mehô niirã́re niî pe'tirãre ba'ârãsa', niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró, sõ'agɨ́ mehêkã bahugɨ́re ĩ'yâwɨ. Tohô niikã́ niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã wiôrãre naa yarã́ surára me'ra nerekã́ ĩ'yâwɨ. Naâ nerêka be'ro cavalo butigɨ́ bu'i pesagɨ́ me'ra, tohô niikã́ kɨ̃ɨ yarã́ surára me'ra a'mê wẽherãtirã tohô weewã́. 


text:
Cavalo butigɨ́ bu'i pesagɨ́ mehêkã bahugɨ́re yẽ'êwĩ. Ãpí yaî weeró noho bahugɨ́, ovelha wi'magɨ́ kapé sa'aritigɨ weeró noho bahugɨ́re yẽ'êwĩ. Kɨ̃ɨ́ta niî soose kiti werê mɨ'tagɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ́ta taha masá yaî weeró noho bahugɨ́re ẽho peoáto niîgɨ mehêkã bahusé pakare weé ĩ'yo basawĩ. Kɨ̃ɨ̂ weé ĩ'yose me'ra niî pe'tirã yaî weeró noho bahugɨ́ wame ohâ õ'o no'o'kãrãre a'tîro weewĩ́. Naâre niî soo, ẽho peókã weewĩ́. Yaî weeró noho bahugɨ́ yeê'kere ẽho peórã kẽ'rare meharóta niî soo, ẽho peókã weewĩ́. Be'ró, cavalo bu'i pesagɨ́ pɨárã mehêkã bahurã́re yẽ'êwĩ. Naâ pɨárã katirã́ta pekâ me'e ditarahopɨ doke yõó no'owã. Tii ditára enxofre wamêtise opê weeró noho sipisé me'ra ɨ̃hɨ̂wɨ. 


text:
Ãpêrã naâ me'rakãharã pe'ere cavalo bu'ipɨ pesagɨ́ a'tîro weewĩ́. Kɨ̃ɨ yaá pĩhi kɨ̃ɨ̂ ɨsêropɨ kɨóka pĩhi me'ra naâre wẽhé pe'okã'wĩ. Niî pe'tirã mirikɨ̃hɨá naa yeé di'ire pahî butia'ro ba'â yapîkã'wã.<pb/>


text:
Apêye kẽ'rare ĩ'yâwɨ. Ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niî'kɨ dihátiwĩ. Kɨ̃ɨ̂ niî bahu dutí dihari peekãha sáwire kɨowĩ́. Tohô niikã́ kome daáhore kɨowĩ́. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pĩrohó weeró noho bahugɨ́re dɨ'tewĩ́. Pĩrô neê waro a'ti ɨmɨ́koho da'rêka be'rokɨ̃hɨ pĩrô niî no'o'kɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ wãtiâ wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂re kome daá me'ra pehé kɨ'mari, mil kɨ'mari dɨ'te kũúwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂re niî bahu dutí dihari peepɨ tuu kehé dihowĩ. Be'ró tii peé sopere bi'ákã'wĩ. Tu'â eha nɨ'ko, pi'râ bi'akã'wĩ. Mil kɨ'mari masaré niî soo ẽho peókã weetíkã'ato niîgɨ tohô weewĩ́. Be'ró mil kɨ'mari yɨ'rɨ́ka be'ro yoâtikã pãâo wĩro no'ogɨsami. 


text:
<pb/>Be'ró, pehé wiôrã duhisé kumurire ĩ'yâwɨ. Tee kumúripɨ duhirã́ a'ti nukúkãkãharãre bese masísere o'ô no'o'kãrã niîwã. Ãpêrã kẽ'rare ĩ'yâwɨ. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti, tohô niikã́ Jesu yeére weresé bu'iri naâ dɨpopáre dɨtê sure no'o'kãrã niîwã. Naâ yaî weeró noho bahugɨ́ yeê'kere neê ẽho peótikãrã niîwã. Tohô niikã́ naâ diâpoapɨ, naâ amûkãripɨ kɨ̃ɨ̂ wameré neê ohâ õ'o no'otikãrã niîwã. Naâ wẽrî'kãrãpɨ niîmirã, masawã́. Naâ masáka be'ro Cristo me'ra mil kɨ'mari masaré dutî tamuwã. 


text:
Naâ masasé neê waro wẽrî'kãrã masá mɨ'ta'ke niî'. Wẽrî'kãrã masá mɨ'ta'kãrã Õ'âkɨ̃hɨ yarã yã'asé moorã́ niîma. E'katíma. Naâ opâturi wẽrîsome. Pekâ me'epɨ neê wa'âsome. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere, Jesu Cristo yeekãhasere da'rarã́ niîrãsama. Naâ mil kɨ'mari Cristo me'ra ãpêrãre dutîrãsama. Ãpêrã pe'e yã'arã́ wẽrî'kãrã mil kɨ'mari yɨ'rɨ́ka be'ropɨ masarã́sama. 


text:
<pb/>Mil kɨ'mari yɨ'rɨ́ka be'ro wãtiâ wiôgɨ niî bahu dutí dihari peepɨ dɨ'te kũú'kɨre pãâo wĩrorãsama. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ niî pe'tiro a'ti nukúkãkãharãre niî soosere ẽho peókã weegɨ́sami. Gogue, Magogue wamêtirã kẽ'rare meharóta weegɨ́sami. Naa yarã́ surárare a'mê wẽhe dutigɨ neêo kũugɨsami. Naâ surára nukûpori pahirí maa diâ sumútohokãhase weeró noho pãharã́ waro niîrãsama. 


text:
Naâ niî pe'tiro a'ti nukúkãpɨre se'sâ nɨ'karãsama. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yarã niirópɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ yaá maka kɨ̃ɨ̂ ma'irí makare sɨtɨâ nɨ'ka bi'arãsama. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, naâre ɨ̃hâ kõ'a dutigɨ pekâ me'e o'ô dihogɨsami. Niî pe'tirã ɨ̃hɨ̂ pe'tia wa'ârãsama. 


text:
Wãtiâ wiôgɨ naâre niî soo'kɨ pekâ me'e ɨ̃hɨrí ditarahopɨ kõ'â diho no'ogɨsami. Tii ditára opê weeró noho bahusé me'ra sipî ɨ̃hɨ̂rosa'. Toopɨ́ yaî weeró noho bahugɨ́, ãpí niî soose kiti werê mɨ'tagɨ naâ pɨárã kõ'â diho no'owã. Toopɨ́re ɨmɨ̂kohori, yamîri pi'etí nu'kurãsama. Neê wihasomé. Butirí kumurohopɨ duhigɨ́ masá weesére besesé niî' 


text:
<pb/>Be'ró, wiôgɨ duhirí kumuro butirí kumurohore ĩ'yâwɨ. Toopɨ́ duhigɨ́re ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ ĩ'yóropɨre a'tí di'ta, ɨ'mɨ̂se bahu dutí diha pe'tia wa'âwɨ. Teé no'opɨ́ niiró bokatíwɨ. 


text:
Be'ró, niî pe'tirã wẽrî'kãrã Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ nu'kukã́ ĩ'yâwɨ. Naâ no'ó niirã́ niîwã. Wiôrã, mehô niirã́ niîwã. Naâ toó nu'kurí kura Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise masá weé'ke ohâ õ'o'ke pũrire pãâwĩ. Ape pũrí katî nu'kuse kɨorã́ naâ wameré ohâ õ'o no'oka pũrire pãâwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kãrãre a'tîro weewĩ́. Naâ weé'ke nɨkɨre tee pũrípɨ ohâ õ'o no'o'karo nohota naâre keoró besé, bu'îri da'rêwĩ. 


text:
Diâ pakasé maari pakapɨ wẽrî'kãrã toopɨ́ niîwã. Di'tâpɨ wẽrî'kãrã kẽ'ra toopɨ́ niîwã. Niî pe'tirã naâ weé'karo nohota niî pe'tisere keoró besé, bu'îri da'rê no'owã. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ masá naâ wẽrisére kõ'â pe'okã'wĩ. Naâ wẽrî'kãrã niiró kẽ'rare kõ'â pe'okã'wĩ. Pekâ me'ehopɨ bu'îri da'resé opâturi wẽrisé weeró noho niî'. 


text:
Niî pe'tirã naâ wameré katî nu'kuse kɨorã́ ohâ õ'o no'oka pũripɨ ohâ õ'o no'oya marí'kãrã pekâ me'ehopɨ kõ'â diho no'owã.<pb/>


text:
Be'ró, yɨ'ɨ̂ ape ɨmɨ́kohore, apé di'tare ĩ'yâwɨ. Too dɨpóro niî mɨ'ta'ke ɨ'mɨ̂se, di'tâ bahu dutí diha pe'tia wa'âwɨ. Diâ pahirí maaho mariwɨ́ maha. 


text:
Yɨ'ɨ̂ João ãyú butia'ri maka, ɨ'mɨ̂se Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ niirí makare dihátikã ĩ'yâwɨ. Tii maká apé ma'ma maká Jerusalẽ́ niîwɨ. Ãyuró apóka maka niîwɨ. Ni'kó numiô amûkã dɨ'tegó marapɨ́re ãyuró tɨ'saáto niîgo ma'mâ su'a no'o'ko weeró noho niîwɨ. 


text:
Be'ró ni'kɨ́ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ tutuaró me'ra uúkũkã tɨ'owɨ́. A'tîro niîwĩ: —Tɨ'oyá. Õ'âkɨ̃hɨ masá me'ra niîmi. Naâ me'ra niî nu'kugɨsami. Naâ kɨ̃ɨ yarã́ niîrãsama. Kɨ̃ɨ̂ basita naâ me'ra niî, naâ wiôgɨ niîgɨsami. 


text:
Naâ ya'ko koóre tuu koégɨsami. Wẽrisé marirósa'. Bɨhâ wetise, utisé, pũrisé kẽ'ra marirósa' maha. Niî pe'tise too dɨpórokãhase pe'tiá wa'ârosa', niîwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ duhirí kumuropɨ duhigɨ́ a'tîro niîwĩ: —Tɨ'oyá. Yɨ'ɨ̂ niî pe'tise apêyere ma'má di'akɨ̃ dɨka yuú', niîwĩ. Apêye niî nemowĩ: —Yɨ'ɨ̂ uúkũsere ohâya. Teé diakɨ̃hɨ́ niisé niî'. Yɨ'ɨ̂ niî'karo nohota wa'ârosa', niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró a'tîro niîwĩ: —Niî pe'tise tu'â eha nɨ'ko pe'o no'o'. Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'. No'ó yɨ'ɨ̂re ɨpɨ́tɨ ɨárã ako wɨórã nohore yɨ'ɨ̂ katî nu'kusere o'ôgɨti. Naâre wapa seésome. 


text:
No'ó ãyuró weé yɨ'rɨ wetírã ẽho peó du'utirã noho niî pe'tise yɨ'ɨ̂ “O'ôgɨti” niî'kere yẽ'êrãsama. Yɨ'ɨ̂ naâ wiôgɨ niîgɨsa'. Naâ yɨ'ɨ̂ põ'ra niîrãsama. 


text:
Ãpêrã pũrikã uisé bu'iri yɨ'ɨ̂re ẽho peó du'urã pekâ me'epɨ wa'ârãsama. Tohô niikã́ ẽho peótirã, yã'â butia'sere weerã́, wẽhé kõ'arã toopɨ́ wa'ârãsama. Ãpêrã no'ó ɨaró a'me tãrá baha ke'atirã, yaî weeró noho tɨ'ó yã'a masirã pekâ me'epɨ wa'ârãsama. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã, niî pe'tirã niî soose piharã pekâ me'epɨ wa'ârãsama. Tii ditára opê weeró noho bahusé sipî ɨ̃hɨ́sa'. Teé bu'îri da'resé opâturi wẽrisé weeró noho niî'. Ma'ma maká Jerusalẽ́kãhase kiti niî' 


text:
<pb/>Be'ró ni'kɨ́ sõ'ó niîkãrã sete me'rakɨ̃hɨre ĩ'yâwɨ. Naáta, naâ nɨkɨ bu'îri da'rê tɨoatehe posetíse paarire kɨowã́. Ni'kɨ́ naâ me'rakɨ̃hɨ a'tîro niîwĩ: —Te'á. Mɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ nɨmo niiákohore ĩ'yogɨ́ti, niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ nɨmó Jesu Cristore ẽho peórã niî sĩ'riro weé'. 


text:
<pb/>Espírito Santo kẽ'esé weeró noho yɨ'ɨ̂re ĩ'yowĩ́. Ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ̃rɨgɨ́ pahikɨhɨ́ ɨ'mɨákɨhɨhopɨ yɨ'ɨ̂re miáawĩ. Toopɨ́ yɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ tiro niîka makaho dihátisere ĩ'yowĩ́. Tii maká Jerusalẽ́ yã'asé moorí makaho niîwɨ. 


text:
Tii maká Õ'âkɨ̃hɨ asistése me'ra pũûro asistéwɨ. Ɨ̃tâ peeri wapa bɨhɨ́se peeri jaspe wamêtise peeri weeró noho asisté, akostíwɨ. 


text:
Tii maká sumútoho pahirí sã'riro ɨ'mɨári sã'riro niîwɨ. Tií sã'riropɨ doze soperi niîwɨ. Tee sopéri nɨkɨ ni'karérã Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã nu'kuwã́. Tee sopéripɨre Israel yee kurarikãharã wamere ohâ õ'o no'owɨ. Naâ doze kurari niîwã. 


text:
Tií sã'riropɨre muhîpũ mɨhátiro pe'e i'tiá sope niîwɨ. Muhîpũ sãháaro pe'ere i'tiá sope niîwɨ. Kũûpe' pe'ere i'tiá sope niîwɨ. Diakɨ̃hɨ́ pe'e kẽ'rare i'tiá sope niîwɨ. 


text:
Tii makákãha sã'rirore ɨ̃tapá paka me'ra tuú yẽ'e no'owɨ. Teepagá dozepaga niîwɨ. Teepagá nɨkɨ Jesu Cristo bese kũú'kãrã wamere ohâ õ'o no'owɨ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yɨ'ɨ̂re uúkũgɨ ni'kâgɨ ãrɨ̂gɨ ouro me'ra weé'kɨre kɨowĩ́. Tigɨ́ me'ra tii makáre, sopêrire, tií sã'rirore keogɨ́tigɨ weewĩ́. 


text:
Tii maká ba'pâritise pã'reri meharóta bahuwɨ́. Ni'kâro noho e'sá, ni'kâro noho yoâwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ kɨ̃ɨ̂ keokɨhɨ́ me'ra tii makáre keowĩ́. Tii maká yoaró dois mil duzentos quilômetros niîwɨ. Ɨ'mɨáro, e'saró kẽ'ra meharóta niîwɨ. 


text:
<pb/>Sã'rîro ya'sasépa jaspe wamêtise me'ra weéka sã'riro niîwɨ. Tii maká ouro waro me'ra weéka maka niîwɨ. Ouro ẽo kuhíri ũ'îri marisé weeró noho akostíwɨ. 


text:
Ɨ̃tapagá tií sã'rirore tuú yẽ'esepaga paka a'tîro weé no'owɨ. Niî pe'tise ɨ̃tâ peeri wapa bɨhɨ́se peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Niî mɨ'takaha ya'sasé peeri jaspe wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá safira wamêtise ya'sasé peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá butî boo kurese ágata wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá ya'sasé esmeralda wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. 


text:
Apêga sõ'asé sardônica wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá sõ'â boo kurese sárdio wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá ewɨ̂ boo kure crisólito wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá ya'sasé berilo wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá ewɨ̂ boo kure akostíse topázio wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá ya'sâ boo kurese crisópraso wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Be'rokãhá ya'sasé jacinto wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. Niî tɨokahapɨa sõ'â yĩi boó kurese ametista wamêtise peeri me'ra ma'mâ su'a no'owɨ. 


text:
Doze soperi niîwɨ. Tee sopéri nɨkɨ ni'kâga pérolaho me'ra weé no'o'ke soperi niîwɨ. Makâ dekopɨ wa'arí ma'a ouro me'ra weéka ma'a niîwɨ. Ẽo kuhíri akostíro weeró noho bahuwɨ́. 


text:
<pb/>Tii makápɨre neê Õ'âkɨ̃hɨ wi'ire ĩ'yâtiwɨ. A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ tutuâ yɨ'rɨagɨ toopɨ́ niîmi. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ kẽ'ra toopɨ́ niîmi. Tohô weéro Õ'âkɨ̃hɨ wi'i mariwɨ́. 


text:
Tii makápɨre muhîpũ ɨmɨ̂kohokɨ̃hɨ, yamîkɨ̃hɨ sĩ'óo'sere neê a'mâsome. Õ'âkɨ̃hɨ asistése me'ra ãyuró sĩ'óo' nu'ku'. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ kɨ̃ɨ̂ tii makáre sĩ'óo'gɨ niîmi. 


text:
A'ti nukúkãkãharã Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨó no'o'kãrã tii maká sĩ'óo'se me'ra sihârãsama. A'ti nukúkãkãharã wiôrã naâ wiôrã niî'kere tii makápɨ miáarãsama. 


text:
Toopɨ́re neê ni'kâti yã'asé mii sãhá no'oya marirósa'. Yã'âro weerã́, niî soose bɨkɨrã toopɨ́re neê sãháasome. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ yaa pũri katî nu'kuse kɨorã́ naâ wameré ohâ õ'o no'o'kãrã di'akɨ̃ sãháarãsama.<pb/>


text:
Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ diâre ĩ'yowĩ́. Tii maá ũ'îri marirí maa niîwɨ. Teé akó, katisé warore o'ôwɨ. Pũûro akostíri maa niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ duhirí kumuro dokapɨ wihawɨ́. 


text:
Tii maká deko wa'arí ma'apɨ a'mâ bɨrowɨ. Diâ pɨ̂a pe'eseri sumútoho yukɨ́ katisé o'osé pĩ'riwɨ́. Ni'kâ kɨ'mare dozetiri dɨkâtiwɨ. Muhîpũri nɨkɨ dɨkâtiwɨ. Tigɨkãháse pũri masaré akô yeese niîwɨ. 


text:
Toopɨ́re “Masá yã'âro weé'ke wapa naâre yã'âro wa'ârosa'”, niîya marirósa'. Tii makápɨre Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ ovelha wi'magɨ́ weeró noho bahugɨ́ duhirí kumuro niîrosa'. Kɨ̃ɨ yarã́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãsama. 


text:
Toopɨ́ yamî marirósa'. Toopɨ́ niirã́ neê sĩ'óo'sere ɨasomé. Muhîpũ bo'rê yuusere ɨasomé. Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ sĩ'óo'gɨsami. Naâ toopɨ́ niirã́ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra dutî tamu nu'kurãsama. Jesu Cristo maatá a'tîgɨsami niisé kiti niî' 


text:
<pb/>Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yɨ'ɨ̂re niîwĩ: —A'té uúkũse diakɨ̃hɨ́ niisé niî'. Teé niî'karo nohota wa'ârosa'. Marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ werê duti'kere werê turiarãre wãkusé o'ôwĩ. Kɨ̃ɨ́ta kɨ̃ɨ̂re werê ko'tegɨre o'ôo'wĩ. Kɨ̃ɨ yarã́re maatá be'ropɨ́ wa'aátehere ĩ'yo dutígɨ tohô weewĩ́. 


text:
<pb/>A'tîro niîwĩ: —Maatá a'tîgɨti. A'ti turípɨ ohâ'kere ẽho peó yɨ'tigɨ́ noho e'katígɨsami, niîwĩ. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ João a'té niî pe'tisere ĩ'yâwɨ. Niî pe'tisere tɨ'owɨ́. Teeré tɨ'ó, ĩ'yâka be'ro Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yɨ'ɨ̂re ĩ'yó'kɨ tiro ẽho peógɨ ehâ ke'awɨ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ pe'e tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, niîwĩ: —Tohô weetíkã'ya. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨta niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ weeró noho niigɨ́ niî'. Mɨ'ɨ̂ akawerérã Õ'âkɨ̃hɨ werê duti'kere werê turiarã weeró noho niî'. Tohô niikã́ yɨ'ɨ̂ niî pe'tirã a'ti pũrípɨ ohâ'kere ẽho peó yɨ'tirã́ weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂re ẽho peótikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere ẽho peóya, niîwĩ. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re niî nemowĩ: —A'ti pũrípɨ “A'tîro wa'ârosa'” niî ohâ'ke keoró wa'aátehe kã'ró dɨ'sá'. Tohô weégɨ a'ti pũrípɨ ohâ'kere Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire ya'yióropɨ kɨotíkã'ya. 


text:
Kã'ró dɨ'sá'. Yã'agɨ́ meharóta kɨ̃ɨ̂ ɨaró weé bata'ato. Yã'â butia'sere weegɨ́ kẽ'ra meharóta weé bata'ato. Ãyugɨ́ pũrikã ãyuró weé nu'kuato. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weé nu'kugɨ kɨ̃ɨ̂re keoró wee sirú tuuato, niîwĩ. 


text:
<pb/>Be'ró Jesu a'tîro niîwĩ: —Tohôta niî'. Maatá a'tîgɨsa'. Yɨ'ɨ̂ masaré o'oátehere kɨó'. Naâ nɨkɨ naâ keoró weé'kere o'ôgɨti. 


text:
<pb/>No'ó su'tiré koé'kãrã weeró noho ãyurã́ niî sĩ'rirã naâ yã'âro weé'kere du'úrã, e'katírãsama. Naâ katisé o'okɨhɨ́ dɨkare ba'â masirãsama. Naâ a'ti maká ãyú butia'ri makapɨ sãháa masirãsama. 


text:
Ãpêrã pũrikã yã'âro weerã́ tii makápɨre sãháasome. Yã'â butia'ro weerã́, yaî weeró noho tɨ'ó yã'a masirã tii makápɨre sãháasome. Tohô niikã́ no'ó ɨaró yã'âro a'me tãrá baha ke'atirã, wẽhé kõ'arã sãháasome. Ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã noho, tohô niikã́ niî soosere weé tɨ'sarã noho sãháasome. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Jesu niî'. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ, yagɨ́ me'ra a'ti pũríkãhase niî pe'tirã yɨ'ɨ̂re ẽho peóse kurarikãharãre werê duti'. Yɨ'ɨ̂ dɨporókɨ̃hɨ wiôgɨ Davi paramí niî turiagɨ niî'. Tohô niikã́ yõkoáwɨ̃ bo'rêa mɨhatiri kura asisté mɨhatigɨ weeró noho niigɨ́ niî', niîwĩ Jesu. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro Espírito Santo, tohô niikã́ Jesu Cristore ẽho peórã a'tîro niîwã: —A'tî bakeo'ya, niîwã. No'ó a'teré tɨ'orã́ noho kẽ'ra “A'tiáto”, niiáto. No'ó ako wɨórã sĩ'rí sĩ'rirã noho a'tiáto. Akó katisé warore o'osére sĩ'rírã a'tiáto. Teé neê wapa marírosa'. 


text:
<pb/>Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire a'ti pũrípɨ ohâ'kere tɨ'orã́re a'tîro niî werê yuugɨti. No'ó a'ti pũrípɨ ohâ'kere ohâ yɨ'rɨogɨ nohore Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami. A'ti pũrípɨ bu'îri da'resére ohâ'ke nohoreta kɨ̃ɨ̂re weegɨ́sami. 


text:
No'ó a'ti pũrípɨ ohâ'kere dɨ'agɨ́ nohore Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ ohâ dɨ'a'karo nohota Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kuse kɨorã́ ohâ õ'o no'oka pũripɨre kɨ̃ɨ̂ wameré koegɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ yukɨ̂gɨ katisé o'okɨhɨ́ dɨkare ba'âsome. Kɨ̃ɨ̂ tii maká ãyurí makare sãháasome. A'te kitíre a'ti pũrípɨre ohâ no'o'. 


text:
<pb/>Jesu Cristo a'teré werêgɨ, a'tîro niîmi: —Tohôta niî'. Kã'roákã dɨ'sá' yɨ'ɨ̂ dihátiatoho, niîmi. Tohôta wa'ârosa'. Wiôgɨ Jesu, keêro a'tî bakeo'ya. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo mɨsâ Roma wamêtiri makakãharã Jesu Cristore ẽho peórãre ohâ'. Jesu Cristo dutiró weé wã'ya ko'tegɨ niî'. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóse kitire werê dutigɨ besewĩ́. 


text:
<pb/>Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé kiti werê mɨ'tarã me'ra “Yɨ'ɨ̂ masaré yɨ'rɨógɨti”, niî werê yuukɨ niîwĩ. Tohô weérã tee kitíre tɨ'órã, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâkãrã niîwã. 


text:
Naâ ohâ'ke marî wiôgɨ Jesu Cristo Õ'âkɨ̃hɨ makɨ yee kiti niî'. Kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãpɨre marî weeró noho ɨpɨtígɨ bahuákɨ niîwĩ. Masɨ́ niîgɨ, dɨporókɨ̃hɨpɨ wiôgɨ Davi paramí niî turiagɨpɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ marî weeró noho ɨpɨtímigɨ, Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niî yuugɨ, yã'asé moogɨ́ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ Espírito Santo tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂re wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Tohô weesé me'ra masaré yɨ'ɨ̂ makɨ niîmi niisére ĩ'yókɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂ Paulore ãyuró weégɨ, kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ besewĩ́. Niî pe'tiropɨ masá Jesu Cristore ẽho peoáto niîgɨ tohô weewĩ́. Ẽho peó tĩharã, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weerã́sama. 


text:
Mɨsâ Romakãharã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ tohô niî no'o'kãrãta niî'. Tohô weégɨ mɨsâre Õ'âkɨ̃hɨ ma'irã́re a'ti pũríre ohâ'. Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristo yarã sãha dutígɨ mɨsâre besékɨ niîwĩ. Marî pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ, tohô niikã́ marî wiôgɨ Jesu Cristo mɨsâre ãyuró weeáto. Mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Paulo Romapɨ wa'â sĩ'rimi'ke niî' 


text:
<pb/>A'teré mɨsâre werê mɨ'tagɨti. Niî pe'tirokãharãpɨ mɨsâ Jesu Cristore ẽho peósere uúkũ se'sama. Teeré tɨ'ógɨ, Jesu Cristo wee tamúse me'ra Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrisétiri nɨkɨ mɨsa yeékãhasere sẽri basá nu'kukã'. Yɨ'ɨ̂ tohô weesére Õ'âkɨ̃hɨ “Diakɨ̃hɨ́ta weemí”, niîsami. Yɨ'ɨ̂ ãyuró ehêri põ'ratise me'ra kɨ̃ɨ̂ ɨaró weé'. Teeré weégɨ, ãyusé kiti kɨ̃ɨ̂ makɨ yeére werê'. 


text:
Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨre a'tîro sẽrí nu'kukã'. “Mɨ'ɨ̂ ɨágɨ, yɨ'ɨ̂re Romapɨ wa'â dutigɨ du'óo'ya. Tii makákãharã mɨ'ɨ̂re ẽho peórãre ĩ'yâ sĩ'risa'”, niî sẽrí'. Yoâ wa'a' yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'â sĩ'rimi'karo. 


text:
Mɨsâre nemoró wãkû tutuakã ɨa sãágɨ Espírito Santo yɨ'ɨ̂re masisé o'oró weeró noho mɨsâre o'ô turia sĩ'risa'. Tohô weégɨ toopɨ́re wa'â sĩ'risa'. 


text:
Mɨsâre a'tîro niîgɨti. Marî pɨ̂a pe'eseri a'mêri wee tamúrãsa'. Mɨsâ yɨ'ɨ̂ ẽho peókã ĩ'yârã, nemoró wãkû tutuarãsa'. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨsâ ẽho peókã ĩ'yâgɨ, meharóta weegɨ́sa'. 


text:
<pb/>Akawerérã, mɨsâre a'teré masikã́ ɨása'. Pehetíri mɨsâ tiropɨ wa'â sĩ'rimi'. Apé sia'kãharã marikã Judeu masa niîtirã yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werekã́, ẽho peówã. Mɨsa yaá makakãharã kẽ'rare Jesu Cristore ẽho peókã ɨa sãágɨ werêgɨ wa'â sĩ'risa'. Tohô weé sĩ'rimikã, basió wee' yuhûpɨ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé kitire niî pe'tirãre yɨ'ɨ̂re werê dutiwĩ. Yeé uurã́re, uutírã kẽ'rare werê dutiwĩ. Bu'ê'kãrãre, bu'êti'kãrãre werê dutiwĩ. 


text:
Tohô weégɨ mɨsa yaá makakãharã Jesu Cristore ẽho peótirãre kɨ̃ɨ yeé kitire pũûro werê sĩ'risa'. Jesu Cristo yee kitire tɨ'orã́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse niî' 


text:
<pb/>Masá Jesu Cristo yee kitire tɨ'órã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nɨ'kasama. Yɨ'ɨ̂ masî', Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peórãre pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨósami. Tohô weégɨ masaré tee kitíre neê bopôya sãa wee'. Neê waro kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã Judeu masa niirã́re yɨ'rɨósami. Judeu masa niîtirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã kẽ'rare meharóta yɨ'rɨósami. 


text:
Tee kití a'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristore ẽho peórãre “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Jesu Cristore ẽho peórã di'akɨ̃re tohô ĩ'yâsami. Teekãhásere Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre “Ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kurãsama, niîwɨ. Niî pe'tirã masá bu'îritima niisé niî' 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ masá yã'âro weesétisere ĩ'yâgɨ, bu'îri da'rêsami. Yã'âro weé nu'kurã diakɨ̃hɨ́kãhasere ka'mú ta'asama. Tohô weégɨ naâre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niisétise masîta basiósere masá ãyuró masîsama. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basi teeré masikã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ bahusére ĩ'yâtimirã, kɨ̃ɨ̂ weé'ke me'ra kɨ̃ɨ̂ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ niisétisere masî no'o'. Kɨ̃ɨ̂ tutuasé, kɨ̃ɨ̂ niisétise niî nu'kukã'rosa'. Neê waro kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãre weé nɨ'kaka teropɨta kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niî' niisére masî no'o'. Tohô weérã masá “Mɨ'ɨ̂re masîtisa'. Tohô weérã bu'îri moó'”, niî masitisama. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ niisétisere masîmirã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peótisama. Neê kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niîtisama. No'ó ɨaró wãkû ma'a, siâpe me'ra nemoró yã'âro wãkû sãhasama. 


text:
Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨre ẽho peótisama. Naâ apêye noho masá yeê'ke boâ dihaatehe pe'ere ẽho peósama. Masá weeró noho bahurã́, mirikɨ̃hɨá weeró noho bahurã́, wa'îkɨ̃rã weeró noho bahurã́, pĩroâ weeró noho bahurã́re yeê, ẽho peósama. Neê waropɨta teeré wee mɨháti, ni'kâroakã kẽ'rare meharóta weé nu'kuma. 


text:
<pb/>Naâ tohô weé'ke bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ naâ yã'âro weé sĩ'risere weeáto niîgɨ kõ'â wã'kakɨ niîwĩ. Naâ bopôyase yã'asére a'mêri weékãrã niîwã. Teeré weérã, naâ basi naâ ɨpɨré dohórẽ'rã weékãrã niîwã. 


text:
Diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peóro noho o'ôrã, mehô niî soo wioritima. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóro noho o'ôrã, kɨ̃ɨ̂ da'rê'ke a'ti nukúkãkãhase pe'ere ẽho peóma. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise weé'kɨre e'katí peo nu'kukã'ro ɨá'. Tohôta weé no'oato. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ bopôyase naâ ɨâri pehasere weeáto niîgɨ naâre kõ'â wã'kakɨ niîwĩ. Numiâpɨta ɨmɨá me'ra naâ wee wɨáse nohore naâ basi numiâ se'saro yã'âro weesamá. 


text:
Ɨmɨá kẽ'ra naâ basi yã'âro a'mêri weesamá. Ɨmɨá numiâ me'ra wee wɨáse nohore du'úrã, ɨmɨá se'saro ɨâri peha, yã'âro weesamá. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâre yã'âro weesé wapa, bu'îri da'rêsami. Naâre bu'îri da'rêgɨ, naâ ɨpɨpɨ́re pi'etíkã weesamí. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ weé'kere ĩ'yâmirã, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó sĩ'ritisama. Tohô weégɨ naâ wãkû ma'asere weeáto niîgɨ kõ'â wã'kakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ naâre kõ'akã́, tootá naâ yã'âro weé'kere nemo peósama. 


text:
Niî pe'tise yã'âro weesére yɨ'rɨókã'sama. Pahá yã'aro mariró ãpêrãre yã'âro weé sĩ'risama. Apêye noho kɨomírã, kɨo nemó sãha sĩ'risama. A'té niî pe'tise yã'asére weesamá. Doésama. A'mê wẽhesama. A'mé tu'tisama. Wee soósama. Yã'âro weé sĩ'riro põo tẽóro yã'âro weesamá. Uukahá, kití maa soósama. 


text:
Ãpêrãre yã'âro weé sĩ'rirã, diakɨ̃hɨ́ niîtimikã, werê sãasama. Õ'âkɨ̃hɨre ɨatísama. Ãpêrãre ĩ'yâ muisama. “Yɨ'ɨ̂ pe'e ãpêrã yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîsama. Yã'asére wee bokásama. Naâ pakɨ sɨmɨáre yɨ'rɨ́ nɨ'kasama. 


text:
Tɨ'o masítisama. Naâ “Weerã́ti” niî'kere weetísama. A'mé tu'tika be'ro apó sĩ'ritisama. Naâ akawerérãpɨreta ma'itísama. Ãpêrãre pahá yã'atisama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ tohô weerã́re keoró weégɨ, “Pekâ me'epɨ kõ'â bahuriógɨti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro niîmikã, yã'âro weé nu'kusama. Tohô niikã́ ãpêrãre yã'âro weekã́ ĩ'yârã, “Ãyuró weérã, tohô weemá”, niîsama.<pb/>


text:
Mɨsâ ãpêrãre “Naâ yã'arã́ niîma” niî, ĩ'yâ besetikã'ya. Mɨsá kẽ'ra naâ weeró noho yã'âro weesétisa'. Naâ bu'îritima niîrã, ɨ̃sá kẽ'ra bu'îriti' niîro noho wa'â' mɨsâre. Mɨsâ ni'kâro noho bu'îri kɨó'. 


text:
Mɨsâ ãpêrãre yã'âro weemá niîmirã, naâ weeró nohota weé'. Tohô weérã “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre bu'îri da'rêsome”, niîtikã'ya. Da'rêgɨsami. 


text:
Yã'âro weemíkã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre pahá yã'agɨ, maatá bu'îri da'rêtisami. Tohô weérã mɨsâ “Ɨ̃sâre bu'îri da'rêsome”, niîmisa'. Tohô nií wee'. Mɨsâ yã'âro weesére bɨhâ weti dɨka yuuáto niîgɨ mɨsâre pahá yã'asami. 


text:
<pb/>Kɨ̃ɨ̂ tohô weemíkã, mɨsâ yã'âro weesére bɨhâ weti dɨka yuú sĩ'ritisa'. Mɨsâ siâpe me'ra yã'asére wee nemórã, bu'îri da'resére see neéo kũu nemorã weé'. Be'ró masaré bu'îri da'reátihi nɨmɨ niikã́, Õ'âkɨ̃hɨ uâgɨ, mɨsâre keoró besé, ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro weerã́re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ katî nu'kuatehere o'ôgɨsami. “Kɨ̃ɨ̂ me'ra dɨka yuú niî nu'kurãsa'” niirã́re, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ “Ãyuró weeápɨ” niisére a'marã́ nohore o'ôgɨsami. Tohô niikã́ ape ɨpɨ́ boâtiri ɨpɨ su'ti wetí sĩ'rirãre o'ôgɨsami. Naâ katî nu'kusere ɨárã, ãyuró weé nu'kurãsama. 


text:
<pb/>Ãpêrã pe'e Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã, naâ ɨaró weesétisama. Diakɨ̃hɨ́kãhasere ɨatírã, yã'asé pe'ere wee sirú tuusama. Õ'âkɨ̃hɨ uâ, naâre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Niî pe'tirã yã'âro weesétirã pi'etí, yã'âro tɨ'ó yã'arãsama. Neê waro Judeu masare tohô wa'â mɨ'tarosa'. Judeu masa niîtirã kẽ'rare meharóta wa'ârosa'. 


text:
Ãyuró weesétirã pe'ere Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weegɨ́sami. Naâre “Mɨsâ ãyuró weewɨ́”, niîgɨsami. Tohô niikã́ naâre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́sami. Neê waro Judeu masare tohô weé mɨ'tagɨsami. Judeu masa niîtirã kẽ'rare meharóta weegɨ́sami. 


text:
<pb/>Judeu masa niîtirã Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere masîtisama. Naâ yã'âro weé'kere teé dutisé me'ra meheta Õ'âkɨ̃hɨ besegɨ́sami. Yã'âro weé'ke wapa me'ra pe'e naâre besé pekâ me'epɨ kõ'â bahuriógɨsami. Judeu masa pũrikã Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere masîsama. Teeré masîmirã, yã'âro weesamá. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ naá maa teé dutisé me'ra naâ yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke wapare bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Moisé dutisére tɨ'osé me'ra di'akɨ̃ Õ'âkɨ̃hɨ “Bu'îri marirã́ niîma”, niîtisami. Kɨ̃ɨ̂ dutisére weerã́ pe'ere “Bu'îri marirã́ niîma”, niîsami. 


text:
Judeu masa niîtirã Moisé dutisére moomírã, naâ ãyuró weérã, Õ'âkɨ̃hɨ dutiséreta weérã weemá. Naâ basi Moisé dutisére masirã́ weeró noho weesamá. 


text:
Ãyuró weesé me'ra naâ diakɨ̃hɨ́ wãkusére ĩ'yosamá. Moisé dutisére masirã́ weeró noho niîma. Tohô weérã keoró weetíka be'ro yã'âro tɨ'ó yã'asama. Ãyuró weéka be'ro bu'îri moorã́ tɨ'ó yã'asama. 


text:
Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werêro nohota a'tîro wa'ârosa'. Õ'âkɨ̃hɨ masaré bu'îri da'reátihi nɨmɨ niikã́, niî pe'tirã wãkusére, ãpêrã ĩ'yâtiropɨ weesére besegɨ́sami. Jesu Cristo yã'âro wãkurã́re, yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨsami. Ãyusé wãkurã́re, ãyuró weerã́re ãyuró weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨsâ a'tîro wãkûmisa': “Ɨ̃sâ Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'kere ẽho peórã niî'. Õ'âkɨ̃hɨ yarã niî'. Tohô weérã Judeu masa niîtirã yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîmisa'. 


text:
Tohô niikã́ a'tîro niî nemosa'. “Ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨ ɨasé nohore masî'. Moisé dutî'kere masî yuurã, ɨ̃sâ ãyusé di'akɨ̃re bese masí'. 


text:
Kapêri bahutírãre tɨ̃á wã'karã weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ yeere masîtirãre bu'ê masi'. Na'î tĩ'aropɨ niirã́re sĩ'óo'rã weeró noho yã'âro weerã́re ãyuró wee dutí'”, niísa'. 


text:
“Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere kɨórã, diakɨ̃hɨ́kãhasere keoró masî'. Tohô weérã tɨ'o masítirãre, Õ'âkɨ̃hɨ yeere neê waro bu'ê wã'korãre bu'ê masi'”, niîmisa'. 


text:
Mɨsâ “Ãpêrãre bu'ê masi'” niîrãtirã, mɨsâ basi pe'e bu'ê mɨ'taro ɨá'. Ãpêrãre “Yahatíkã'ya” niîmirã, ãpêrã yeere yahása'. 


text:
Mɨsâ, “Mɨsâ nɨmosã́ numia, marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya”, niísa'. Tohô niîmirã, a'me tãrása'. “Ãpêrã noho weeró noho bahurã́ yeê'kere ẽho peótikã'ya” niîmirã, naâre ẽho peóse wi'serikãhasere yahása'. 


text:
“Ɨ̃sâ Moisé dutî'kere kɨo tĩhárã, ãpêrã yɨ'rɨóro niî'”, niî wãkûmisa'. Tohô niîmirã, teeré weetírã, kɨ̃ɨ̂ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'karã weé'. Tohô weérã ãpêrãre Õ'âkɨ̃hɨre buhíkã'kã weérã weé'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ mɨsâ tohô weesére a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'kase bu'iri Judeu masa niîtirã Õ'âkɨ̃hɨre yã'âro uúkũsama”, niîwɨ. 


text:
<pb/>Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'kere weekã́, mɨsâ Judeu masa weesétise, õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'ase wapatí'. Weetíkã maa, mɨsâ Judeu masa niisé wapa marí'. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ kũû'kere weetírã, Judeu masa niîtirã weeró noho tohákã'. Õ'âkɨ̃hɨ yarã weeró noho niîtisa'. 


text:
Judeu masa niîtirã õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a no'oya marimá. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere weérã, Judeu masa weeró noho niîsama. Õ'âkɨ̃hɨ naâre “Yarã́ niîma”, niîsami. 


text:
Mɨsâ Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere kɨomí'. Õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'amirã, kɨ̃ɨ̂ dutî'kere weé wee'. Ãpêrã, Judeu masa niîtirã õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'atimirã, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere masîtimirã, kɨ̃ɨ̂ dutisére weesamá. Naâ tohô weekã́, mɨsâ bu'îri kɨosére masî no'o'. 


text:
Judeu masɨ waro bu'îpɨ di'akɨ̃ weesétitimi. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'ase me'ra di'akɨ̃ judeu masɨ niîtimi. 


text:
Moisé dutisére yɨ'tigɨ́ meheta Õ'âkɨ̃hɨ yagɨ niîmi. Espírito Santore wãkusé dɨka yuú no'o'kɨ pe'e Judeu masɨ waro niîmi. Kɨ̃ɨ́ta Õ'âkɨ̃hɨ yagɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ “Ãyugɨ́ niîmi” niî ĩ'yâsami. Masa mehéta tohô ĩ'yâsama.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, mɨsâ “Too pũríkãre Judeu masa niisé wapa marísari? Õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'ase kẽ'ra wapa marísari?” niísa'. 


text:
Wapatí yɨ'rɨa'. Neê warore a'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masare kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ, ãpêrãre werê dutigɨ kũûkɨ niîwĩ. Tohô weéro Judeu masa niisé wapatí'. Mɨsâre a'tîro niî nemogɨti. 


text:
Ãpêrã Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨ uúkũsere ẽho peótisama. Naâ tohô ẽho peótimikã, Õ'âkɨ̃hɨ naâre kɨ̃ɨ̂ “Tohô weegɨ́ti” niî'kere “Weé wee'”, niîtisami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ “Weegɨ́ti” niî'kere keoró weegɨ́sami. Marî niî pe'tirã niî soose piharã niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota keoró weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨre kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂ uúkũsere “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niî no'o'. Mɨ'ɨ̂re niî soose marí'. Tohô weéro mɨ'ɨ̂re ãpêrãpɨre neê werê sãata basió wee'. Naâ werê sãakã maa, yɨ'rɨ wetí mɨhagɨsa', niî ohâkɨ niîwĩ dɨporókɨ̃hɨpɨ. 


text:
<pb/>Teeré tɨ'órã, ãpêrã a'tîro niî ma'asama. “Ɨ̃sâ yã'âro weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weesé nemoró ĩ'yó no'orosa'.” Too pũríkãre “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ yã'âro weesére bu'îri da'rêgɨ, keoró weetími”, niîrã weesarí? 


text:
<pb/>Apêye maa ãpêrã a'tîro niî nemo ma'asama. “Ɨ̃sâ niî sookã, Õ'âkɨ̃hɨ uúkũsere keoró ĩ'yó no'orosa'. Tohô weérã masá kɨ̃ɨ̂re ‘Ãyú yɨ'rɨami, diakɨ̃hɨ́ uúkũ nu'kugɨ niîmi’, niîrãsama. Tohô niikã́ maa, de'ró weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ marîre ‘Mɨsâ yã'âro weesé bɨkɨrã niî'’, niîsari? Kɨ̃ɨ̂ tohô niîgɨ, keoró weetími”, niîsama. Naâ tohô niisé niî ma'ase niî'. 


text:
Naâ “Ɨ̃sâ yã'âro weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weesére nemoró masîrãsama”, niîsama. Tohô weérã “Ãyusé wa'aáto niîrã yã'asére weerã́”, niîsama. Ãpêrã yɨ'ɨ̂re, yɨ'ɨ̂ me'rakãharãre mehêkã wãkuáto niîrã, “Paulo a'teré bu'êmi”, niî soosama. Naâ tohô niî soose wapa Õ'âkɨ̃hɨ naâre bu'îri da'rêgɨ, keoró weegɨ́sami. Niî pe'tirã bu'îritirã niîma niisé niî' 


text:
<pb/>Marî Judeu masa ãpêrã yɨ'rɨóro ãyurã́ niî yɨ'rɨ nɨ'kati? Nií wee'. Marî masî toha'. Niî pe'tirã Judeu masa, Judeu masa niîtirã yã'âro weerã́ niî yuurã, ni'kâro noho bu'îritirã di'akɨ̃ niî'. 


text:
Neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere tɨ'o masígɨ marimí. Neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre masî sĩ'rigɨ, wãkû nɨrɨtisami.<pb/> 


text:
Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ yeere du'úrã, dohó pe'tia wa'âsama. Niî pe'tirã yã'âro weemá. Neê ni'kɨ́ ãpêrãre ãyuró weegɨ́ marimí.<pb/> 


text:
Naâ uúkũse masâ pee susurí pee weeró noho niî'. Tii peé ɨ̃ri wihása'. Teé ɨ̃ri wiháse weeró noho masá yã'âro uúkũsama. Niî soo nu'kusama. Ãyâ nimá kɨogɨ́ weeró noho pũrîro uúkũsama.<pb/> 


text:
<pb/>Marî masî', Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisére ɨ̃sâ Judeu masare kũûkɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ teé dutisére masîmirã, teeré weetírã, bu'îritirã tohása'. Kɨ̃ɨ̂ dutisé kũû'ke a'tîro niî'. Niî pe'tirã Judeu masare, Judeu masa niîtirãre bu'îritirã niîma, niî masî dutiro tohô niî'. 


text:
Neê ni'kɨ́ Moisé dutî'kere weé pe'o masitisami. Tohô weégɨ “Moisé dutisére weé pe'okã, ‘Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re bu'îri marigɨ́ niîmi’, niîgɨsami”, niî masitisami. Moisé dutî'ke marîre yã'arã́ niî', niî masî dutiro kũû no'okaro niîwɨ. Jesu Cristore ẽho peóse me'ra yɨ'rɨrã́sa' niisé niî' 


text:
Ni'kâroakãre maha Õ'âkɨ̃hɨ marîre bu'îri marirã́ niikã́ weesé kitire ĩ'yomí. Tee kitíre Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere weetímirã, masî no'o'. Marîre Jesu Cristore ẽho peóse me'ra Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre bu'îri marirã́ niîta basió'. Dɨporópɨ Moisé, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã Õ'âkɨ̃hɨ tohô weeátehere kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ ohâkãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peórãre “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niîsami. Neê dɨka waá nɨ'kotisami. 


text:
Tohô niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, kɨ̃ɨ̂ makɨré o'ôo'kɨ niîwĩ. Marî yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeé dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. Tohô weéro marî wapa yeétimikã, a'tîro niî'. Jesu Cristore ẽho peóse me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore marî yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeékã weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîgɨ diî a'mâ bɨro'ke me'ra marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, akobohósami. Teeré weégɨ, Õ'âkɨ̃hɨ keoró kɨ̃ɨ̂ weesére ĩ'yosamí. Dɨporókãharãpɨre naâ yã'âro weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ pahá yã'agɨ, bu'îri da'rêtikɨ niîwĩ. Tohô tɨ'ó yã'akã'kɨ niîwĩ. 


text:
A'tóka terore Jesu Cristo marî yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeé'ke me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ keoró weesére ĩ'yosamí. Meharóta taha kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore ẽho peórãre bu'îri marirã́, ãyurã́ wa'akã́ weesamí. 


text:
<pb/>Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre marî basi “Ãyurã́ niî'”, niî masitisa'. Moisé dutî'kere weérã meheta, ãyurã́ niî'. Jesu Cristore ẽho peókã pe'e, Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. 


text:
Tohô weérã a'tîro niî masi'. Marî Jesu Cristore ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ “Bu'îri marirã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Moisé dutî'kere weekã́ meheta, tohô wa'â'. 


text:
Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ ni'kɨréta Õ'âkɨ̃hɨtima. Kɨ̃ɨ̂ Judeu masa Jesu Cristore ẽho peórãre “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niîsami. Judeu masa niîtirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã kẽ'rare meharóta niîsami. 


text:
Too pũríkãre marî Jesu Cristore ẽho peóse me'ra Moisé dutî'ke pe'ere wapa marí', niîrã weetí? Nií wee'. A'tîro pe'e weé'. Marî Jesu Cristore ẽho peóse me'ra Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'kere wapatírota weé', niî no'o'.<pb/>


text:
Ni'kâroakã mɨsâre Abraão marî yẽkɨ yee kitire werêgɨti. Mɨsâ masîro nohota kɨ̃ɨ̂ Judeu masɨ niî mɨ'ta'kɨ niîkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Abraão weesére ĩ'yâgɨ meheta, kɨ̃ɨ̂re “Ãyugɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. Tohô niikã́ maa, Abraão kɨ̃ɨ̂ ãyuró weé'ke wapa “Yɨ'ɨ̂ ãyugɨ́ niî'”, niî masi boopĩ. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ pe'ere tohô niîta basió wee'. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ ẽho peókã pe'e, kɨ̃ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ “Bu'îri marimí”, niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Abraão Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re “Ãyugɨ́, bu'îri marigɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>A'tîro mɨsâre werêgɨti. Ni'kɨ́ apêye noho da'rakã́, kɨ̃ɨ̂re wapa yeérã, tohô o'ôrã meheta weemá. Kɨ̃ɨ̂ da'rá'ke wapa wapa yeérã weemá. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pe'e tohô weetími. Marî ãyuró weesé wapa meheta “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niîsami. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã pe'ere, tohô niîsami. Masá yã'âro weerã́re yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́ niîmi. 


text:
Dɨporókɨ̃hɨpɨ Davi kẽ'ra yɨ'ɨ̂ niî'karo nohota niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ masá weesére ĩ'yâtimigɨ, kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niîsami. Tohô niî no'orã noho e'katísama. 


text:
A'tîro niî ohâkɨ niîwĩ teekãhásere:<pb/>No'ó Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka'kere akobohó no'o'kãrã e'katíma. Tohô niikã́ yã'âro weesére kõ'â no'o'kãrã e'katíma.<pb/> 


text:
No'ó Õ'âkɨ̃hɨ “Ã'rí bu'îri marigɨ́ niîmi”, niî no'ogɨ noho kɨ̃ɨ́ kẽ'ra e'katími, niî ohâkɨ niîwĩ Davi. 


text:
<pb/>Judeu masa õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a'kãrã di'akɨ̃ e'katítisama. Yehê kõ'a no'oya marirã́ Judeu masa niîtirã kẽ'ra e'katísama. Marî Abraão yeekãhásere wãkû nemorã taha. Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã ĩ'yâgɨ, “Ãyugɨ́, bu'îri marigɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
De'ró niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore “Ãyugɨ́ niîmi”, niîpari? Kɨ̃ɨ̂ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a no'oatoho dɨporo Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore “Ãyugɨ́, bu'îri marigɨ́ niîmi”, niî tohakɨ niîwĩ. 


text:
Abraão Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóka be'ropɨ kɨ̃ɨ̂ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'akãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ yehê kõ'a no'ose me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re too dɨporópɨ “Mɨ'ɨ̂ ãyugɨ́, bu'îri marigɨ́ niî'” niî'kere masîkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ, Abraão niî pe'tirã ẽho peórã yẽkɨ tohákɨ niîwĩ. Naâ ẽho peóse me'ra Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre “Ãyurã́ niîma”, niîkɨ niîwĩ. Naâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'akã meheta, tohô niîkɨ niîwĩ. 


text:
Meharóta Judeu masare Abraão naâ yẽkɨ niîmi. Naâ õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'akã meheta, naâ Abraão weeró noho ẽho peórãta kɨ̃ɨ̂ paramérã niîma. Abraão marikã kɨ̃ɨ̂ yehê kõ'a no'oatoho dɨporo Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó tohakɨ niîwĩ. Abraão ẽho peóse kɨo yuúkã, Õ'âkɨ̃hɨ “Tohô weegɨ́ti” niî'ke keoró wa'âkaro niîwɨ 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore “Mɨ'ɨ̂re, mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarãre a'tí di'tare o'ôgɨti”, niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére weéka be'ro meheta tohô niîkɨ niîwĩ. Abraão kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã pe'e, kɨ̃ɨ̂re “Ãyugɨ́, bu'îri marigɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂re “A'tí di'tare o'ôgɨti”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutisé kũû'kere weerã́ di'akɨ̃re “Tohô weegɨ́ti” niî'kere o'okã́ maa, marî ẽho peóse wapa marí boopã. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ Abraãore “Mɨ'ɨ̂re ãyusé o'ôgɨti” niî'ke wapa marí yapatíkã' boopã. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'kere weé pe'o masitisa'. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére masîmirã yɨ'rɨ́ nɨ'kakã, marîre bu'îri da'rêgɨsami. Teé dutisé marikã́ pũrikãre, teé dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'kase mari boópã. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã di'akɨ̃re Abraãore “Tohô weegɨ́ti” niî'kere o'ôgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ marîre ma'i tĩhágɨ, marî basi wee tutuákã meheta, teeré o'ôsami. Moisé dutisé kũû'kere weerã́ di'akɨ̃re o'ôsome. Niî pe'tirã Abraão weeró noho ẽho peórãre o'ôgɨsami. Abraão niî pe'tirã ẽho peóse kɨorã́ yẽkɨ niîmi. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro niîwɨ Abraãore: “Mɨ'ɨ̂re pehe kurárikãharã yẽkɨ sõróowɨ”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Abraão ẽho peókɨ niîwĩ. Abraão Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre kɨ̃ɨ̂re ẽho peó yuugɨ, marî yẽkɨ niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨta niî pe'tisere wee masí pe'okã'mi. Wẽrî'kãrãpɨreta masosamí. Kɨ̃ɨ̂ dutiró me'ra no'ó marisépɨreta wee bahúrẽ'sami. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore “Mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarã pãharã́ niîrãsama” niirí kurare neê põ'ra maríkɨ niîwĩ. Põ'ra marímigɨ, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re niî'kere “keoró weegɨ́sami”, niî ẽho peókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ niî'karo nohota pehe kurárikãharã yẽkɨ wa'âkɨ niîwĩ. 


text:
Abraão cem kɨ'mari wa'tero kɨókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ nɨmó Sara kẽ'ra bɨkɨó waro niîko niîwõ. Tohô niîmikã, Abraão “Ɨ̃sâ põ'ratí masitisa', bɨkɨrã́ waro niî'”, niîtikɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'karo noho ɨ̃sâre põ'ratíkã weegɨ́sami niîgɨ, kɨ̃ɨ̂re ẽho peó du'utikɨ niîwĩ. 


text:
“Apé tero weégɨ kɨ̃ɨ̂ ‘Weegɨ́ti’ niî'kere weetígɨsami”, niîtikɨ niîwĩ. Tohô niîro noho o'ôgɨ, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó nemokɨ niîwĩ. Wãkû tutua, kɨ̃ɨ̂re niîkɨ niîwĩ: “Ãyú yɨ'rɨami, tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Marí kẽ'rare ohâ no'okaro niîwɨ. Marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókã, Abraãore niî'karo nohota marîre “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niîsami. Kɨ̃ɨ́ta marî wiôgɨ Jesu wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. 


text:
Jesu marî yã'âro weé'ke wapare wẽrîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ marîre bu'îri marirã́ toha dutígɨ kɨ̃ɨ̂re masókɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Marî bu'îri kɨomí'kãrãre marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ “Mɨsâ ãyurã́ niî'”, niî ĩ'yâsami. Tohô weérã marî yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeé yuukã, Õ'âkɨ̃hɨ me'ra wãkû ke'tiro mariró ãyuró niîkã'. 


text:
Jesu Cristore ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, kɨ̃ɨ̂ me'ra niiáto niîgɨ yɨ'rɨósami. Kɨ̃ɨ̂ tiropɨ kɨ̃ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ niisére bu'î peha tamurãsa'. Marîre “Ãyuró weewɨ́”, niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weegɨ́sami niîrã, e'katíse me'ra ko'tê'. 


text:
Marî wãkû tutuakã, Õ'âkɨ̃hɨ “Mɨsâ ãyuró weewɨ́”, niîgɨsami. Teeré masîrã, kɨ̃ɨ̂ marîre ãyuró weeátehere wãkûrã, e'katí yuu toha'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore marî me'ra niî nu'ku dutigɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ me'ra niîrã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isére masî no'o'. Teeré masîrã, “Keoróta marîre ‘Ãyuró weegɨ́ti’ niî'kere weegɨ́sami”, niî no'o'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre marî basi de'ró yɨ'rɨtá basiótikã ĩ'yâkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ beséka tero ehakã́, Jesu Cristo marî yã'arã́re wẽrî basakɨ niîwĩ. 


text:
Marî pũrikã neê ãpêrãre wẽrî basa sĩ'ritisa'. No'ó ni'kɨ́ keoró weegɨ́ niîmikã, neê wẽrî basa masitisa'. Apé tero weégɨ ni'kɨ́ ãyugɨ́ warore wẽrî basagɨ, wẽrî basa boosami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pũrikã marî yã'arã́ niîmikã, kɨ̃ɨ̂ ma'isére ĩ'yókɨ niîwĩ. Teeré ĩ'yógɨ, Jesu Cristore marîre wẽrî basakã weékɨ niîwĩ. 


text:
Jesu Cristo marîre wẽrî basase me'ra kɨ̃ɨ yeé diî a'mâ bɨrose me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ĩ'yóropɨre marîre bu'îri marirã́ tohakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo me'rata taha nemoró wee tamúgɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ masaré bu'îri da'rerí nɨmɨ niikã́, marîre yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami. Marîre bu'îri da'rêsome. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨre ɨatírã niîmikã, kɨ̃ɨ̂ makɨré marîre wẽrî basakã weékɨ niîwĩ. Jesu Cristo wẽrîgɨ diî a'mâ bɨrose me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô weérã marî ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã niî yuurã, a'tîro masî'. Jesu Cristo wẽrî, kɨ̃ɨ̂ masá'ke me'ra maa maha marî bu'îri da'rê no'o boo'kãrãre yɨ'rɨkã́ weegɨ́sami. 


text:
Apêye maa taha marî wiôgɨ Jesu Cristo me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isére wãkûrã, e'katí yɨ'rɨa'. Marî kɨ̃ɨ̂ wẽrî'ke me'ra Õ'âkɨ̃hɨ yarã sãhá'. Adão, tohô niikã́ Jesu Cristo kiti niî' 


text:
<pb/>Ni'kɨ́ ɨmɨ́ Adão wamêtigɨ me'ra yã'âro weesé nɨ'kákaro niîwɨ. Teé me'ra wẽrisé bahuá nɨ'kakaro niîwɨ. Niî pe'tirã masapɨ́re marî yã'âro weerã́ niî yuukã, pẽ'ri pehá pe'tia wa'âkaro niîwɨ. Tohô weéro a'ti ɨmɨ́kohopɨre wẽrisé se'sâ pe'tia wa'âpã. 


text:
Masá Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũuátoho dɨporopɨ yã'asére weé tohakãrã niîwã. Naâ yã'âro weemíkã, Õ'âkɨ̃hɨ dutisé mari yuúkã, kɨ̃ɨ̂ naâre “Yɨ'ɨ̂ dutisé kũû'kere yɨ'rɨ́ nɨ'ka'”, niîtikɨ niîwĩ. Naâre bu'îri da'rêtikɨ niîwĩ. 


text:
Tohô niîmikã, Adão be'rokãharã teê Moisé niîka terokãharãpɨ wẽrîkãrã niîwã. Naâ Adão Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'ka'karo noho weetímirã, yã'âro weé'ke wapa wẽrîkãrã niîwã. Adão dɨ'pokã́tikɨ niîwĩ yã'âro weesére. Jesu Cristo pe'e a'ti nukúkãpɨ a'tîgɨ, ãyuró weesére dɨ'pokã́tikɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Marî Adão yɨ'rɨ́ nɨ'ka'kere, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ ãyuró weé'kere a'tîro niî masi'. Adão ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke bu'iri niî pe'tirã wẽrî siru tuuma. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e marîre ma'ígɨ, ãyú butia'ro weemí. Marî wapa yeétimikã, ni'kɨ́ ɨmɨ́ Jesu Cristo me'rata niî pe'tirãre ãyú butia'ro weemí. Pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kukã weemí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre ãyuró weé'kere, ni'kɨ́ ɨmɨ́ Adão kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'kere “A'tîro niî'”, niî nemo masi'. Adão ni'kâtita kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke me'ra marî niî pe'tirãre bu'îritirã tohakã́ weékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨóse pe'e a'tîro niî'. Marî pehetíri yɨ'rɨ́ nɨ'kamikã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, bu'îri marirã́, ãyurã́ tohakã́ weékɨ niîwĩ. Marî wapa yeétimikã, tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Ni'kɨ́ yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke me'ra wẽrisé se'sâa wa'âpã. Tohô weéro Jesu Cristo wẽrî'ke pe'e tootá yɨ'rɨó'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre pahá yã'agɨ, wapa yeétimikã, marîre bu'îri marirã́ tohakã́ weékɨ niîwĩ. Ni'kɨ́ ɨmɨ́ me'rata marîre ɨ'mɨ̂sepɨ katî nu'kuatehere o'ôkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Ni'kâtita Adão yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke me'ra niî pe'tirã bu'îri da'rê no'oahã tohákãrã niîwã. Jesu Cristo keoró weegɨ́, kɨ̃ɨ̂ wẽrisé me'ra pe'e niî pe'tirã bu'îri marirã́ tohatá basió'. Tohô niikã́ katî nu'kusere bokatá basió'. 


text:
A'tîro niî'. Ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke me'ra marî niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ be'rokãharã kẽ'ra yã'arã́ niî, bu'î peha siru tuu'. Meharóta taha ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'tigɨ́ Jesu Cristo me'ra niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre Õ'âkɨ̃hɨ “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niîsami. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũûgɨ, marî yã'arã́ niî' niisére masî dutigɨ kũûkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weemíkã, yã'âro wee nemó peokãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e yã'asé wee nemókã, nemoró pahá yã'a nemo peokɨ niîwĩ. 


text:
Yã'âro weé'ke wapa wẽrisé niî pe'tirãpɨre se'sâa wa'âkaro niîwɨ. Teé se'sâ'karo weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ ãyuró weesé kẽ'ra se'sâa wa'âkaro niîwɨ. Marî wiôgɨ Jesu Cristo wẽrisé me'ra marîre ãyurã́, bu'îri marirã́ tohakã́ weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ me'ra katî nu'kuatehere o'ôkɨ niîwĩ.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ niî'karo nohota yã'asé wee nemókã, Õ'âkɨ̃hɨ nemoró pahá yã'a nemo peosami. Too pũríkãre marîre ma'ígɨ pahá yã'a nemoato niîrã yã'âro weé nu'kurãsari? 


text:
Tohô nií wee'. Jesu Cristo kurúsapɨ wẽrikã́, marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ me'ra wẽrî'kãrã weeró noho wa'âkãrã niîwɨ. Wẽrî'kãrã naâ katîrã weé'kere weetísama. De'ró weérã marî too dɨpóro yã'âro weé'karo noho weé nu'ku boosari? 


text:
Mɨsâ masísa', marî Jesu Cristore ẽho peórã niî tĩharã, wamê yee no'o'. Wamê yee no'orã, kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kere bu'î peha tamurã weeró noho niî' niisére ĩ'yó'. 


text:
Jesu Cristo wẽrîka be'ro yaá no'okɨ niîwĩ. Marî wamê yee no'orã, kɨ̃ɨ̂re yaá'karo weeró noho marî yã'âro weesére du'úkãrã niîwɨ. Marî pakɨ kɨ̃ɨ̂ tutuasé me'ra Jesu Cristore wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re masó'karo weeró noho marí kẽ'rare ape ɨpɨ́ sãhakã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Marî Jesu Cristo me'ra niî yuurã, kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kere bu'î peha tamu'kãrã weeró noho niî'. Meharóta kɨ̃ɨ̂ wẽrî'kɨpɨ masá'karo weeró noho marí kẽ'ra masarã́sa'. 


text:
A'tîro masî'. Marî too dɨporópɨ yã'âro niiséti'kere Jesu Cristo wẽrisé me'ra kurúsapɨ paâ bi'pe kõ'a no'oro weeró noho wa'âkaro niîwɨ. Marî yã'âro weé'kere du'u dutíro tohô wa'âkaro niîwɨ. Tohô weérã yã'asére weetíkã'ro ɨá'. Marîre teé wehê yẽ'e nɨ'koro weeró noho weé wee' maha. 


text:
Wẽrî'kɨpɨ kɨ̃ɨ̂ katîgɨ yã'âro weé'kere weetísami baa maha. Tohô weérã marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho teé yã'âro weesére yɨ'rɨ wetí'kãrãpɨ niîrã, weetíkã'ro ɨá'. 


text:
Marî Jesu Cristo me'ra wẽrî bu'i peha tamu'kãrã niî yuurã, a'tîro masî'. Kɨ̃ɨ̂ wẽrî masá'karo weeró noho marí kẽ'ra meharóta kɨ̃ɨ̂ me'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho masarã́sa'. 


text:
Apêyere a'tîro masî'. Jesu Cristo wẽrî'kɨpɨ masákɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ neê wẽrî nemosome maha. Kɨ̃ɨ̂re wẽrisé neê põo tẽósome. 


text:
Jesu Cristo masá yã'âro weé'ke wapare wẽrî basagɨ, ni'kâtita wẽrîkɨ niîwĩ. Ni'kâroakãre maha kɨ̃ɨ̂ masáka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niî nu'kumi. 


text:
Teé weeró noho marî Jesu Cristo me'ra wẽrî'kãrã weeró noho tɨ'ó yã'arã. Kɨ̃ɨ yarã́ niî yuukã, yã'âro weesé marîre dutî masitisa' maha. Teeréta marîre yɨ'rɨó tohakɨ niîwĩ. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho weesétirã. Yã'asére weetíkã'rã. 


text:
<pb/>Marî ɨpɨ́ boaátihi ɨpɨre yã'asé weé sĩ'rikã, ka'mú ta'arã. Tii ɨpɨ́ yã'âro ɨâri pehasere weetíkã'rã. 


text:
Marî ĩ'yasé, uúkũse, wãkusé niî pe'tise marî ɨpɨpɨ́ niisé me'ra yã'âro weetíkã'rã. Yã'asére weeró noho o'ôrã, Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró pe'e weesétirã, marî ɨpɨpɨ́ niisére kɨ̃ɨ̂pɨre o'ôrã. Wẽrî masá'kãrã weeró noho ãyusé pe'ere weerã́. 


text:
Moisé dutî'ke doka niirã́, teeré weetírã, bu'îri da'rê no'orãsama. Marî kɨ̃ɨ̂ dutisé doka nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre bu'îri da'rêro noho o'ôgɨ, marîre ma'ígɨ, akobohókɨ niîwĩ. Tohô weéro yã'âro weesé marîre põo tẽó masitisa'. Marî da'rá ko'terã weeró noho niisé niî' 


text:
<pb/>“Marî Moisé dutisé doka nií wee'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, akobohókɨ niîwĩ”, niî'. Too pũríkãre marî yã'âro weekã́, ãyusarí? Nií wee'. 


text:
Mɨsâ masísa', marî ãpí dutiró weérã, kɨ̃ɨ̂re da'rá wã'ya ko'terã sãhárã weé'. Kɨ̃ɨ̂ marî wiôgɨ tohágɨ weesamí. Teé weeró noho marî yã'asé weérã, yã'asére weé wã'ya ko'terã weeró noho niísa'. Yã'âro weesé wapa wẽrisére bokarã́sa'. Marî Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weérã pũrikã, kɨ̃ɨ̂re da'rá wã'ya ko'terã weeró noho niî'. Marî kɨ̃ɨ̂ dutisére weérã, yã'asé weeró mariró niîrãsa'. 


text:
Too dɨpóropɨ mɨsâ yã'asére weérã, da'rá wã'ya ko'terã weeró noho niîkãrã niîwɨ. Ni'kâroakãre ãpêrã mɨsâre Jesu Cristo yee kitire werekã́ tɨ'órã, ãyuró ẽho peó'. Tohô weérã yã'âro weesére yɨ'rɨó no'o tĩharã, ãyusére weé wã'ya'. Mɨsâ tohô weekã́ wãkûgɨ, yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. 


text:
Mɨsâre tɨ'o masíkã ɨágɨ, masá naâ uúkũ wɨase noho diâsatise me'ra werê'. Mɨsâ too dɨpóropɨre yã'asére mɨsâ ɨpɨré wiákãrã niîwɨ. Siâpe me'ra yã'âro wee dohákãrã niîwɨ. Ni'kâroakã pe'ere ãyusére wiárã, Õ'âkɨ̃hɨre mɨsâ ɨpɨré wiayá. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî butia'rã, siâpe me'ra kɨ̃ɨ̂ ɨaró di'akɨ̃re weeyá. 


text:
<pb/>Mɨsâ too dɨpóropɨre yã'âro weé wã'yarã, yã'asé dutisé doka niî ni'iwɨ yuhûpɨ. Tohô weérã ãyuró weeró ɨásato niiró mariró niîkã'wɨ. 


text:
Mɨsâ yã'âro weérã, yẽ'e nohó ãyusé bokarí? Too dɨpóropɨre mɨsâ yã'âro weé'kere wãkûrã, ni'kâroakãre bopôyasa'. Teé yã'âro weé'ke wapare pekâ me'epɨ bu'îri da'rê no'o boopã. 


text:
Ni'kâroakãre marî yã'âro weesére yɨ'rɨ wetí'kãrãpɨ niî'. Yã'âro weesé doka nií wee' maha. Õ'âkɨ̃hɨ dutisére da'rá wã'ya ko'terã niî'. Tee pũríkã ãyuró yapatísa'. Marî, marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niî'. Siâpe me'ra kɨ̃ɨ̂ ɨaró noho weérã, ãyusé, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ katî nu'kusere bokarã́sa'. 


text:
Yã'âro weé'ke wapare pekâ me'epɨ bu'îri da'rê no'o, wẽrî dohasere boká no'osa'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre wapa maríro o'osé pe'e katî nu'kuatehere bokaátehe niî'. Marî wiôgɨ Jesu Cristo me'ra teeré o'ôgɨsami.<pb/>


text:
Akawerérã, mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutisé kũû'kere masísa'. Marî katirí ɨmɨ̂kohopɨ di'akɨ̃re teé dutî'kere yɨ'tísa'. 


text:
Marîre dutî'ke a'tîro niî'. Ni'kó amûkã dɨ'té'ko koô marapɨ́ katiró ehâ tu'aro kɨ̃ɨ̂ nɨmó niîmo. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîka be'ro naâ dɨ'té'ke pe'tiá wa'ása'. Koô marâpɨ moogó tohasamó taha. 


text:
Koô marapɨ́ katîmikã, ãpiré nɨórẽ'go, yã'âro weégo weesamó. Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'kago weesamó. Koô marapɨ́ wẽrîka be'ro pũrikãre ãpí me'ra nɨórẽ'kã, yã'asé meheta niî'. Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'katisamo. 


text:
<pb/>Koô marapɨ́ wẽrî'karo weeró noho marîre ni'kâroakãre a'tîro wa'â'. Too dɨpóropɨre Moisé dutî'kere yɨ'tí ni'iwɨ yuhûpɨ. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ wẽrikã́, marí kẽ'ra wẽrî'kãrã weeró noho wa'âkãrã niîwɨ. Tohô weérã Jesu Cristo wẽrisé me'ra marî Moisé dutisé doka niî'kere du'ú no'owɨ. Ni'kâroakãre Jesu Cristo wẽrî masasé me'ra kɨ̃ɨ yarã́ niî'. Marîre Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weeáto niîgɨ kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́ weékɨ niîwĩ. 


text:
Too dɨpóropɨ marî tɨ'sasé noho yã'asére ɨâri pehawɨ. Moisé dutî'ke marîre ka'mú ta'akã, weeyá niîro noho wa'âwɨ. Niî pe'tise marî ɨpɨpɨ́ niisé me'ra marî yã'âro ɨâri pehasere weewɨ́. Teé yã'asére weérã, pekâ me'epɨ bu'îri da'rê no'o, yapatí diha boopã. 


text:
Too dɨpóropɨ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisé doka niî ni'iwɨ yuhûpɨ. Ni'kâroakãre maha marî Jesu Cristo me'ra niîrã, Moisé dutisé doka nií wee'. Teeré yɨ'rɨ wetí'kãrãpɨ niî'. Tohô weérã marî Espírito Santo me'ra ape ɨpɨ́ sãhá'. Kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weeséti masi'. Ãyuró weé sĩ'rimigɨ, yã'asé bu'iri põo tẽótisa' niisé niî' 


text:
<pb/>Too pũríkãre “Moisé dutî'ke yã'â niî'”, niîrãsari? Nií wee'. Teé dutisé marikã́ maa, yɨ'ɨ̂ yã'agɨ́ niî' niisére masîti boopã. Kɨ̃ɨ̂ dutisé a'tîro niî'. “Ãpêrã yeere ɨotíkã'ya”, niî'. Teé marikã́ maa, yɨ'ɨ̂ teé ɨosére “Yã'asé niî'”, niî masîti boopã. 


text:
Teé dutisé “Weetíkã'ya” niîmikã, yɨ'ɨ̂ pe'ere niî pe'tise no'ó ɨaró ɨâri pehasere weeyá niîro noho wa'âwɨ. Dutisé marikã́ maa, “Yã'asé niî'”, niî masî no'oya mari boópã. 


text:
<pb/>Dɨporópɨ yɨ'ɨ̂ Moisé dutî'kere ãyuró masîtigɨ, wãkû ke'tiro mariró niîkã'miwɨ. “Ãyuró weegɨ́ niî'”, niî wãkûmiwɨ. Be'ró teé dutisé masîka be'ro na'îro ãpêrã yeere ɨoyá niîro noho wa'âwɨ. Yɨ'ɨ̂ yã'âro weégɨ, “Yã'agɨ́ niî'”, niî tɨ'ó yã'awɨ. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ dutisére weérã, ãyuró niîkã' boosa'. Yɨ'ɨ̂ pe'e teé dutisé de'ró weé pe'o masitigɨ, bu'îritigɨ tohawɨ́. Teé dutisé masaré Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró tohakã́ wee boóro noho o'ôro, yɨ'ɨ̂ pe'ere bu'îritigɨ tohakã́ weewɨ́. 


text:
Yã'asé yɨ'ɨ̂pɨre niîro, Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'kakã weewɨ́. Teé yã'asé yɨ'ɨ̂re niî soo wioritiwɨ. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ teé dutî yuukã, yã'âro weégɨ, bu'îritigɨ tohawɨ́. Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yâ tu'tigɨ tohawɨ́. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ Moisére dutî'ke ãyusé warota niî'. Diakɨ̃hɨ́ werê me'rikã'. Teé dutisé mari yeé niiátehere wee tamú'. 


text:
Too pũríkãre Õ'âkɨ̃hɨ dutisé ãyusé niîmiro, de'ró weéro marîre bu'îritirã tohakã́ weesarí? Weetísa'. Marî yã'asé wapa pe'e bu'îritirã tohása'. Tohô weéro teé dutisé ãyusé me'ra yã'asére “Yã'aséta niî'”, niî masî no'o'. Tohô weérã marî yã'âro weérã, Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã weé' niîrã, marîre kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'reátehe kẽ'rare masîwɨ. 


text:
<pb/>Marî masi', Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere Espírito Santo me'ra Õ'âkɨ̃hɨta kũûkɨ niîwĩ. Tohô weéro ãyusé di'akɨ̃ niî'. Marî pe'e yã'arã́ niî tĩharã, yã'asé marîpɨre niisé doka niî'. 


text:
Yɨ'ɨ̂, yɨ'ɨ̂ weé sĩ'risere weé wee'. Yɨ'ɨ̂ neê weé sĩ'ritise pe'ere weé'. Yɨ'ɨ̂ a'teré masîtisa'. De'ró weégɨ tohô weégɨ weésa'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ weé sĩ'ritisere weégɨ, yɨ'ɨ̂ basi meheta tohô weé'. Yɨ'ɨ̂pɨre yã'asé niisé pe'e yɨ'ɨ̂re sɨ'orí weé'. 


text:
<pb/>Tohô weéro a'tîro wa'â' yɨ'ɨ̂re. Yɨ'ɨ̂ ãyuró weé sĩ'rikã, yã'asé di'akɨ̃ wa'â wioriti'. Yã'asé pe'e ɨ'mɨtã́'. 


text:
Tohô niîmikã, yã'asé yɨ'ɨ̂ ɨpɨpɨ́ niisé pe'e yã'âro wee dutí'. Yɨ'ɨ̂ wãkusé me'ra ãyuró weé sĩ'ri'. Yã'âro weégɨ, ãyuró wee boó'kere weetísa'. Tohô weéro yã'âro weesé yɨ'ɨ̂re wehê yẽ'ese weeró noho niî'. 


text:
Yã'âro weesére du'u masítigɨ, yã'â butia'ro tɨ'ó yã'asa'. Noá yɨ'ɨ̂re teé yã'asére, bu'îritigɨ tohakã́ weesére yɨ'rɨ wetíkã weesarí? Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá marî wiôgɨ Jesu Cristo me'ra yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. Yɨ'ɨ̂ uúkũ'kere a'tîro neêo nɨ'ko, werêgɨti. Yɨ'ɨ̂ basi Õ'âkɨ̃hɨ dutisére weé sĩ'rimi'. Tohô weé sĩ'rimikã, yã'asé yɨ'ɨ̂pɨre niisé pe'e yɨ'ɨ̂re yã'âro sɨ'orí weé'.<pb/>


text:
Jesu Cristo marîre yã'âro niiséti'kere yɨ'rɨ wetíkã weékɨ niîwĩ. Tohô weérã ni'kâroakãre marî Jesu Cristo yarã bu'îri da'rê no'osome maha. Espírito Santo marîre Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niikã́ weemí. Ni'kâroakãre Espírito Santo dutisére weérã, yã'âro weé wee'. Tohô weérã pekâ me'epɨ wa'âsome. 


text:
Marî yã'âro weerã́ niî yuukã, Moisé dutî'ke weé pe'ota basiótipã. Moisé dutî'ke me'ra yɨ'rɨ masí wee'. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e yɨ'rɨó masimi. Kɨ̃ɨ̂ marî yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeé dutigɨ kɨ̃ɨ̂ makɨré o'ôo'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ marî yã'âro weerã́ ɨpɨ́ weeró noho ɨpɨtíkɨ niîwĩ. Tii ɨpɨ́ me'ra wẽrîgɨ, yã'asére kõ'â wapa yee pe'okã'kɨ niîwĩ. 


text:
Teeré kõ'âgɨ, marîre Õ'âkɨ̃hɨ dutiró wee masiáto niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. Marî ɨaró weé sĩ'risere weé wee' maha. Ni'kâroakãre Espírito Santo tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂ ɨaró weeséti'. 


text:
<pb/>Marî ɨaró weé sĩ'risere weesétirã, marî ɨasé noho di'akɨ̃re wãkúsa'. Espírito Santo me'ra niisétirã, kɨ̃ɨ̂ ɨasé noho pe'ere weésa'. 


text:
Marî ɨaró noho di'akɨ̃re weesétirã, pekâ me'epɨ wa'ârãsa'. Espírito Santo ɨaró noho weérã, marî ehêri põ'rapɨ ãyuró tɨ'ó yã'a'. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró katî nu'kukã'rãsa'. 


text:
Marî ɨaró noho di'akɨ̃re weesétirã, Õ'âkɨ̃hɨ me'ra uârã weeró noho weésa'. Kɨ̃ɨ̂ dutisére neê weé sĩ'riti, neê wee masítisa'. 


text:
<pb/>Ni'kâroakãre Espírito Santo marîpɨre niîmi. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂ ɨaró noho weé'. Marî ɨaró weé sĩ'risere weetísa' maha. Espírito Santo marî me'ra niîtikã, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weetísa'. Jesu Cristo yarã niîtisa'. 


text:
Marî yã'âro weesé wapa marî ɨpɨ́ boâ dihaatihi ɨpɨ niî'. Tohô boâ dihaatihi ɨpɨ niîmikã, Jesu Cristo marîpɨre niî yuukã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Tohô weéro marî ɨpɨ́ boâmikã, marî ehêri põ'ra ɨ'mɨ̂sepɨ katî nu'kukã'rosa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristo wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ́ta taha Espírito Santo marîpɨre niikã́, marî ɨpɨ́ wẽrîka ɨpɨre masogɨ́sami. Espírito Santo tutuaró me'ra tohô weegɨ́sami. 


text:
<pb/>Akawerérã, tohô weérã marî Espírito Santore kɨórã, kɨ̃ɨ̂ dutisére weeró ɨá'. Marî ɨaró weé sĩ'rise noho pe'ere “Weeró ɨása'” nií wee'. 


text:
Marî ɨaró weesétirã, pekâ me'epɨ bu'îri da'rê bahurió no'orãsa'. Teé yã'asére Espírito Santo wee tamúro me'ra weé du'urã pũrikã, katî nu'kurãsa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore marîre o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô weérã ni'kâroakãre da'rá ko'terã naâ wiôgɨre uîrã weeró noho nií wee'. Marîre Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra sãhakã́ weesamí. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ wee tamúro me'ra marî Õ'âkɨ̃hɨre “Pakɨ́”, niî masi'. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niî yuurã, kɨ̃ɨ̂ “Yɨ'ɨ̂ põ'rare ãyusé o'ôgɨti” niî'kere yẽ'êrãsa'. Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ o'oátehere yẽ'êgɨsami. Marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ me'ra teeré yẽ'êrãsa'. Marî ni'kâroakãre Jesu Cristo pi'etísere bu'î peha tamurã, be'ropɨ́ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé kẽ'rare bu'î peha tamurãsa'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ãyuró weeátehekãhase niî' 


text:
<pb/>Marî a'ti nukúkãpɨre pi'etí', pi'etírã pe'ea'. Be'ropɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ marîre ɨ'mɨ̂sepɨ ãyusére o'oátehere wãkukã́ maa, ni'kâroakã marî pi'etíse mehô niisé niî'. 


text:
Be'ró ni'kâ nɨmɨ Õ'âkɨ̃hɨ “Ã'rá yɨ'ɨ̂ põ'ra niîma. Naâre ãyusé o'ôgɨti”, niîgɨsami. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ weé'ke ɨ'mɨárokãhase, a'ti nukúkãkãhase kɨ̃ɨ̂ tohô weeátehere masá apêye nohore ɨpɨ́tɨ ĩ'yâ sĩ'riro weeró noho ko'tê'. 


text:
Neê waropɨre Õ'âkɨ̃hɨ weé'ke ãyusé di'akɨ̃ niîkaro niîmiwɨ. Be'ró Adão Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka'ke bu'iri a'ti nukúkãkãhase dohá wa'âkaro niîwɨ. A'ti nukúkã basi dohotíkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ niî'karo nohota dohókaro niîwɨ. Tohô weérã wa'îkɨ̃rã, yukɨpagɨ́, niî pe'tise a'ti nukúkãkãhase boâ dihasa'. Tohô boâ dihamikã, be'ropɨ́ ãyuró apogɨ́sami taha. Õ'âkɨ̃hɨ ni'kâ nɨmɨ besékɨ niîwĩ. Keoró tii nɨmɨ́ niikã́, kɨ̃ɨ̂ põ'raré ãyurã́ waro wa'aáto niîgɨ dɨka yuúgɨsami. Apêye kɨ̃ɨ̂ weé'ke kẽ'rare dɨka yuúgɨsami. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ neê waropɨ weé'karo weeró noho ãyuró niîrosa' taha. Boâ dihasome maha. 


text:
Marî a'tîro masî'. Teê a'te nɨmɨ́ripɨ kẽ'ra niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ weé'ke boâ dihasere pe'tikã́ ɨaró, pũrisére tɨ'ó yã'aro weeró noho tɨ'ó yã'a'. Ni'kó numiô wi'magɨ́ wɨâgo pũrisé tɨ'ó yã'aro weeró noho tɨ'ó yã'a'. 


text:
A'ti ɨmɨ́koho se'saro teeré tohô tɨ'ó yã'a wee'. Marî Espírito Santore kɨorã́ kẽ'ra pi'etí'. Be'ropɨ́ marîre dɨka yuuátehere ɨpɨ́tɨ waro yẽ'ê sĩ'rirã, pũriró tɨ'ó yã'aro weeró noho yuû kue'. Marî Espírito Santore kɨokã́, niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ “O'ôgɨti” niî'kere o'ôgɨsami. Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ marîre, “Yɨ'ɨ̂ põ'ra niîma”, niîgɨsami. Toóka tero niikã́, marîre ma'ma ɨpɨ́, yã'asé weetíri ɨpɨre o'ôgɨsami. 


text:
Marî Jesu Cristore ẽho peókã, marîre yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ marîre be'ropɨ́ weeátehere ko'tê ẽho peó'. Marî ĩ'yâ'kepɨre de'ró weeáhã ko'tê nemo boosari? Ĩ'yâ'kepɨre ko'tê no'oya marí'. 


text:
<pb/>Marî ãyusére wee tutuáti tĩharã, Õ'âkɨ̃hɨre “De'ró sẽriró ɨasarí?” niî masitisa'. Teeré ĩ'yâgɨ, Espírito Santo marîre wee tamúsami. Kɨ̃ɨ̂ basi mari yeé niiátehere Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basásami. Kɨ̃ɨ̂ teeré sẽri baságɨ, masá naa yeé ɨseri me'ra uúkũ masitise nohore sẽrisamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró nohota Espírito Santo marîre, kɨ̃ɨ yarã́re sẽri basásami. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise marî wãkusére ĩ'yâ bese pe'ogɨ, Espírito Santo marîre sẽri basásere masîsami. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ̂ ɨaró weeáto niîgɨ besékɨ niîwĩ. Tohô weérã marî a'tîro masî'. Marî kɨ̃ɨ̂re ma'irã́re wee tamú nu'kukã'sami. kɨ̃ɨ̂ weeró noho wa'akã́ ɨágɨ niî pe'tise marîre wa'asére ãyuró yapatíkã weesamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ neê waropɨre ĩ'yâ bese nɨ'ko tohagɨpɨ “Ã'rá yɨ'ɨ̂ põ'ra niîrãsama”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ weeró noho niisétiato niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ makɨré “Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã masá ma'mi niiáto”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ yarã́ niiáto niîgɨ bese yuú tohakɨ niîwĩ. Besé toha, kɨ̃ɨ̂ põ'rá sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Be'ró “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niîkɨ niîwĩ. Marî kɨ̃ɨ̂ tohô niî'kãrãre ɨ'mɨ̂sepɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ weeró noho niisétiahãre kũû tohakɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Marî teeré masîrã, yẽ'e nohó niî nemo boosari? Õ'âkɨ̃hɨ marîre wee tamú yuukã, ãpêrã marîre yã'âro weemíkã, wãkû ke'ti wee'. Marîre naâ yã'âro wee dohá masitisama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ waró marikãre o'ôo'kɨ niîwĩ. Neê “O'ôsome” niîtigɨta, marî niî pe'tirã yee niiátehere wẽrî basa dutigɨ tohô o'ôo'kɨ niîwĩ. Apêyepɨ maa tãhâsami maha. De'ró weeákɨhɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Jesu Cristore marîre o'ô'kɨ niîmigɨ, apêye niî pe'tisere o'ôti boosabe. O'ôgɨsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre neê ni'kɨpɨ́reta masá bese wɨáropɨ werê sãaro weeró noho “Ã'rá yã'arã́ niîma”, niîta basió wee'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basita “Ã'rá bu'îri marimá” niîgɨsami. 


text:
Neê ni'kɨ́ “Ã'raré bu'îri da'reró ɨá'”, niî masitisami. A'tîro niî'. Jesu Cristota marîre wẽrî basakɨ niîwĩ. Wẽrî toha, masákɨ niîwĩ. Ni'kâroakã kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ diakɨ̃hɨ́ pe'e wiôgɨ duhirí kumuropɨ mari yeé niiátehere sẽri baságɨ weesamí. Tohô weégɨ neê ni'kɨ́ marî Õ'âkɨ̃hɨ besé'kãrãre “Bu'îri da'reró ɨá'”, niî masitisami. 


text:
Jesu Cristo marîre ma'isére neê ni'kɨ́ ka'mú ta'a masitimi. Marî pi'etíkã, marî diâsaro tɨ'ó yã'akã, ãpêrã marîre yã'âro weekã́, Jesu Cristo ma'í nu'kukã'sami. Tohô niikã́ ba'asé mookã́, su'tí mookã́, wiosé wa'tero niikã́, ãpêrã marîre wẽhekã́, Jesu Cristo marîre ma'í nu'kusami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota Õ'âkɨ̃hɨ yarãre a'tîro niî':<pb/>Mɨ'ɨ̂re ẽho peóse bu'iri ɨmɨ̂kohori nɨkɨ ãpêrã ɨ̃sâre wẽhetá wió niî'. Ovelhare wẽherã́tirã apêropɨ miáarã weeró noho ɨ̃sâre weemá, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Marî yã'âro yɨ'rɨ́rã, Jesu Cristo marîre ma'igɨ́ wee tamúse me'ra niî pe'tise yã'asére dokâ ke'akã wee masísa'. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ wee tamúse me'ra nemoró wãkû tutua nemo masi'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ a'teré “Diakɨ̃hɨ́ta niîro weé'”, niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isére neê apêye noho ka'mú ta'a masitisa'. Wẽrisé, katisé ka'mú ta'a masitisa'. Tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sekãharã, wãtiâ, naâ wiôrã Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isére ka'mú ta'a masitisama. Apêye kẽ'ra ni'kâroakã niisé, be'ropɨ́ niiátehe neê ka'mú ta'a masi wee'. 


text:
Tohô niikã́ ɨ'mɨáropɨkãhase, ɨ̃'kɨáropɨkãhase, Õ'âkɨ̃hɨ weé'ke noho kẽ'ra neê Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isére ka'mú ta'a masi wee'. Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ Jesu Cristo yarã niî yuukã, marîre ma'í nu'kusami.<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ akawerérã Israel kurakãharã Jesuré ẽho peótikã, yã'â butia'ro ehêri põ'ratisa'. Yaa kurákãharã Jesu Cristore ẽho peókã ɨágɨ, naâ pekâ me'epɨ bu'îri da'rê no'o boo'kere dɨka yuú sĩ'rigɨ yɨ'ɨ̂ pe'e wapa yeé basa sĩ'rimi'. Yɨ'ɨ̂ tohô weégɨ Jesu Cristore neê ĩ'yâ nemoti boosa' maha. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peó tĩhagɨ, niî soo wee'. Diakɨ̃hɨ́ teeré werê'. Espírito Santo kẽ'ra yɨ'ɨ̂ niisére “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niîsami. 


text:
Israel kurakãharã Israel wamêtigɨ paramérã niî turiarãpɨ niîma. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ põ'ra niiáto niîgɨ naâre besékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ naâ me'ra niîgɨ, kɨ̃ɨ̂ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ asistésere naâre ĩ'yókɨ niîwĩ. “Yɨ'ɨ̂ mɨsâ wiôgɨ niî'. Mɨsâ, yaa kurákãharã niî'”, niîkɨ niîwĩ. Naâre ãyuró niiséti masiato niîgɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére Moisére kũûkɨ niîwĩ. Naâre Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peósere kũûkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ naâre “Mɨsâ paramérã niî turiarãre ãyuró weegɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨá Israel kurakãharã niî mɨ'ta'kãrã paramérã niî turiarãpɨ niî'. Abraão, Isaque, Jacó, kɨ̃ɨ̂ põ'rá doze paramérã niî turiarãpɨ niî'. Jesu Cristo kẽ'ra masɨ́ niî yuugɨ, tii kurápɨ bahuá siru tuugɨ, Israel kurakɨ̃hɨ naâ akawerégɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niîmi. Niî pe'tise yɨ'rɨóro niîmi. Kɨ̃ɨ̂re “Mɨ'ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ niî'” niî nu'kukã'ro ɨá'. Tohôta weeró ɨá'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ Israel kurakãharãre ãyuró weemíkã, pãharã́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peótima. Naâ ẽho peótikã, “Õ'âkɨ̃hɨ Israel kurakãharãre ‘Ãyuró weegɨ́ti’ niî'kere weetími”, niîgɨ meheta weé'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere keoró weemí. A'tîro niî'. Niî pe'tirã Israel paramérã niî turiarã Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîtima, niîro weé'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore “Mɨ'ɨ̂ paramérã niî turiarãre ãyusé o'ôgɨti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niî'kere niî pe'tirã Abraão paramérã niî turiarã yẽ'êtisama. Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Isaque paramérã niî turiarã di'akɨ̃ mɨ'ɨ̂ paramérã waro niîrãsama.” 


text:
A'tîro niîro weé'. Niî pe'tirã Abraão yaa kurapɨ bahuá siru tuurã, Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîtima. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ “Ãyusé weegɨ́ti” niî'kere ẽho peórã, Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîma. Naáta Abraão paramérã waro niîma. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore niî'ke a'tîro niîkaro niîwɨ: “Apé kɨ'ma a'tóka tero nohota a'tîgɨti taha. Tiîtare Sara makɨ̂ti tohagosamo”, niîkɨ niîwɨ. 


text:
<pb/>A'té di'akɨ̃ nií wee'. Apêye tootá nemó'. Naâ makɨ́ Isaque bɨkɨâ, be'ró Rebecare nɨmôtikɨ niîwĩ. Be'ró koô nihî pako niirí kurare Õ'âkɨ̃hɨ koó kẽ'rare uúkũkɨ niîwĩ. Koô põ'rá sɨ'rɨá'kãrã, Isaque ni'kɨ́ põ'rata niîkãrã niîwã. 


text:
Naâ bahuá ãyusé, yã'asére weeátoho dɨporo Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨré bese yuú tohakɨ niîwĩ. Tohô weesé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ɨaró besesére ĩ'yókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ no'ó besé sĩ'rirãre besesamí. Naâ weesére ĩ'yâgɨ meheta, besesamí. Tohô weégɨ Rebecare niîkɨ niîwĩ: “Masá ma'mi kɨ̃ɨ̂ akabihíre da'rá ko'tegɨ sãhagɨ́sami.” 


text:
A'té Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota keoró niî'. “Jacoré besewɨ́. Esaú pe'ere besetíwɨ”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. 


text:
<pb/>Too pũríkãre marî de'ró pe'e niîrãsari? “Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨré ãpí yɨ'rɨóro beségɨ, keoró weetími”, niîrãsari? Nií wee'. 


text:
A'tîro pe'e niî'. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ Moisére a'tîro niîkɨ niîwĩ: “No'ó yɨ'ɨ̂ pahá yã'a sĩ'rigɨre pahá yã'agɨti”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã marî masî'. Õ'âkɨ̃hɨ basi kɨ̃ɨ̂ pahá yã'a sĩ'rirãre pahá yã'asami. Masá pahá yã'a dutikã meheta pahá yã'asami. Tohô niikã́ ãyuró weesé wapa meheta pahá yã'asami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ. Dɨporókɨ̃hɨpɨ Egito dutigɨ́ wiôgɨ Faraóre a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ tutuasére mɨ'ɨ̂ me'ra ĩ'yogɨ́ti niîgɨ, mɨ'ɨ̂re wiôgɨ sõróowɨ. Niî pe'tirokãharã yɨ'ɨ̂ tutuagɨ́ niisére masî dutigɨ tohô weewɨ́”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. 


text:
Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ no'ó kɨ̃ɨ̂ pahá yã'a sĩ'rirãre pahá yã'asami. No'ó ehêri põ'ra bɨtirã́re ehêri põ'ra bɨtikã́ weesamí. Naâ ɨaró nemoró yã'âro weeáto niîgɨ tohô weesamí. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ tohô niisére tɨ'órã, mɨsâ a'tîro niî boosa': “Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basita ehêri põ'ra bɨtikã́ weemígɨ, de'ró weégɨ masaré ‘Bu'îritirã niîma’, niîsari? Õ'âkɨ̃hɨ weé sĩ'risere ka'mú ta'ata basió wee'”, niî boosa'. 


text:
Nií wee'. Mɨsâ tohô bɨsɨrã́ noho masá niî'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre weé'kɨre ye'sûtikã'ro ɨá'. Sɨtɨ̂wɨ yeêkarɨ tirɨ́ yeê'kore “De'ró weeákoho yɨ'ɨ̂re a'tîro bahutɨhɨ́ yeêri?” niî masitisa'. 


text:
Di'î yeegó koô ɨaró noho yeê masisamo. No'ó sɨtɨ̂wɨ ãyutɨhɨ́ bosê nɨmɨ niikã́ koô mii wĩroátɨhɨre yeê masisamo. Apêrɨ kẽ'rare mehô niîtɨhɨ no'ó ɨaró koô kɨoátɨhɨre yeê masisamo. 


text:
<pb/>Masá yã'âro weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'reátehere, kɨ̃ɨ̂ tutuasére naâre masikã́ ɨákɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂re uâro sãhakã weé'kãrãre, kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'rê bahurioáhãre tohô ĩ'yâkã'kɨ niîwĩ yuhûpɨ. 


text:
Marîre, kɨ̃ɨ̂ pahá yã'arã pe'ere kɨ̃ɨ̂ ãyú butia'ro niisétisere, kɨ̃ɨ̂ tutuasére masikã́ ɨákɨ niîwĩ. Dɨporópɨ marîre kɨ̃ɨ̂ weeró noho ãyurã́ niiáto niîgɨ, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ tutuasére kɨoáto niîgɨ bese yuúkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô marîre beségɨ, ni'karérã Judeu masa wa'teropɨ niirã́re, ãpêrã Judeu masa niîtirãre besé dɨka waá nɨ'kokɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ dɨporókɨ̃hɨpɨ Oséia Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tagɨ Judeu masa niîtirã yeekãhase Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ'kere a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Masá yarã́ niîtimi'kãrãre “Yarã́ masá niîma”, niîgɨsa'. Yɨ'ɨ̂ ma'itími'kãrãre “Yɨ'ɨ̂ ma'irã́ niîma”, niîgɨsa'.<pb/> 


text:
“Mɨsâ, yarã mehéta niî'” niî no'oka di'tapɨta taha naâre “Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ põ'ra niîma”, niî no'orosa', niî ohâkɨ niîwĩ Oséia. 


text:
<pb/>Israel kurakãharã yee pe'e maa Isaía a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Israel põ'ra nukûpori diâ pahirí maa sumútohopɨ niisé weeró noho pãharã́ niîmirã, pehêterãkã yɨ'rɨó no'orãsama.<pb/> 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota kɨ̃ɨ̂ uúkũ'kere keoró weegɨ́sami. Teeré weégɨ, soharó me'ra a'ti nukúkãkãharãre bu'îri da'rêgɨsami, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ Isaíata apêye ohâ mɨ'takɨ niîwĩ taha:<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise bu'ipɨ niigɨ́ marî paramérãre pehêterãkã dɨ'atíkã maa, dɨporókãharãpɨ Sodoma, Gomorrakãharãre weé'karo noho pe'o dihó boopĩ. Tohô weekã́, mari yaá kura mari boósa' maha, niî ohâkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Too pũríkãre marî de'ró pe'e niîrãsari? A'tîro niî'. Judeu masa niîtirã Õ'âkɨ̃hɨ me'ra naâ ãyuró niiátehere a'mâtikãrã niîwã. Teeré a'mâtimirã, Jesu Cristore ẽho peóse me'ra bokákãrã niîwã. Naâ ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ naâre “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niî ĩ'yâkɨ niîwĩ. 


text:
Judeu masa pe'e Moisé dutisé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niî sĩ'rikãrã niîmiwã. Tohô wãkûmirã, Moisé dutî'kere weetíkãrã niîwã. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niîtikãrã niîwã. 


text:
De'ró weérã Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niîtipari? A'tîro niî'. Jesu Cristore ẽho peóse me'ra meheta Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niî sĩ'rikãrã niîmiwã. Naâ basi wee tutuáse me'ra pe'e tohô niî sĩ'rikãrã niîwã. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ kũû'kɨ Jesu Cristore ẽho peótirã Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'âsome. 


text:
Tohô weéro Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'ke keoró wa'âkaro niîwɨ. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ Õ'âkɨ̃hɨ makɨre:<pb/>Ni'kâga ɨ̃tâga dɨpógɨ weeró noho ni'kɨré Jerusalẽ́pɨre dɨpogɨ́ti. Tigapɨ́ pɨ'â tuu bɨrɨ̂ ke'arã weeró noho yɨ'ɨ̂ dɨpó'kɨre ẽho peótirã, bu'îri da'rê bahurió no'orãsama. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã pe'e “Mehô waro ẽho peókãti”, niîsome, niî ohâ no'okaro niîwɨ.<pb/>


text:
Akawerérã, Israel kurakãharãre naâ yɨ'rɨó no'okã pũûro ɨa sãá'. Tohô weégɨ ɨpɨ́tɨ Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre Jesu Cristore ẽho peóse me'ra “Ãyurã́ niîma”, niîsami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niisére ẽho peó sĩ'ritirã, Judeu masa pe'e naâ basi wee tutuáse me'ra ãyurã́ niî sĩ'rimisama. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ “Weeyá” niî'kere weetísama. 


text:
Dɨporópɨ Moisé ohâ'kepɨ “Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kɨ masá yã'âro weé'kere yɨ'rɨógɨsami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Jesu Cristota niî pe'tise Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere weé tu'a eha nɨ'ko pe'okɨ niîwĩ. Tohô weérã Jesu Cristore ẽho peóse me'ra di'akɨ̃ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niîta basió'. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. 


text:
<pb/>Moisé dutisé me'ra maa Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ bu'îri marirã́ niî dutisere Moisé a'tîro ohâkɨ niîwĩ: “Niî pe'tise teé dutî'kere weé pe'ogɨ Õ'âkɨ̃hɨ me'ra niî nu'kukɨ̃'sami”, niîkɨ niîwĩ. 


text:
Ẽho peóse me'ra pe'ere Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨ bu'îri marirã́ niî dutise a'tîro niî'. Marî Jesu Cristore ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Moisé teeré a'tîro ohâkɨ niîwĩ: “Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨre marîre yɨ'rɨó dutirã ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâa, kɨ̃ɨ̂re pihî dihatiro ɨá', niî wãkûtikã'ya. 


text:
Tohô niikã́ ‘Wẽrî'kãrã niirópɨ ni'kɨ́ diháa, Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨre pihî mɨhatiro ɨá'’, niî wãkûtikã'ya”, niîkɨ niîwĩ Moisé. Marî basi wee tutuáse me'ra teeré weetá basió wee'. Jesu Cristo ɨ'mɨ̂sepɨ niî'kɨ diháti tohakɨ niîwĩ. Tohô niikã́, wẽrî'kãrã niirópɨ niî'kɨ masa mɨháti tohakɨ niîwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ teekãhásere a'tîro niî': “Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti tɨ'otá basió'. Teeréta uúkũ'. Marî teeré ẽho peó toha'”, niîkɨ niîwĩ Moisé. Ɨ̃sâ tee kití Jesu Cristore ẽho peóro ɨá' niisé kitireta werê'. 


text:
Marî a'tîro weérã, yɨ'rɨrã́sa'. “Jesu Cristo marî wiôgɨ niîmi” niîrã, “Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristo wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ” niî ẽho peórã, yɨ'rɨrã́sa'. 


text:
Marî Jesu Cristore ẽho peókã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre “Ãyurã́, bu'îri marirã́ niîma”, niîmi. Marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peósere ãpêrãre werê'. Teé me'ra yɨ'rɨrã́sa'. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Neê ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re ẽho peógɨ ‘Mehô warota kɨ̃ɨ̂re ẽho peókãti’, niîsome”, niî no'okaro niîwɨ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirãre ni'kâro noho ĩ'yâsami. Judeu masare, Judeu masa niîtirãre neê dɨka waá nɨ'kotisami. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã wiôgɨ ni'kɨtá niîmi. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse me'ra sẽrirã́re pehé o'ô yɨ'rɨo o'ôgɨsami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Niî pe'tirã no'ó Õ'âkɨ̃hɨre naâ yã'âro weé'kere akobohóse sẽrirã́ noho yɨ'rɨó no'orãsama. Naâre bu'îri da'rêsome”, niîwɨ. 


text:
<pb/>Tohô niîmikã, Jesu Cristore ẽho peótirã de'ró weé akobohóse sẽri boósari? Kɨ̃ɨ yeé kitire tɨ'otímirã, de'ró weé naâ ẽho peó boosari? Naâre wererã́ marikã́, de'ró weé naâ tee kitíre tɨ'o boósari? 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ werê dutigɨ o'ôo'tikã, ãpêrãre werêrã wa'âti boosama. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niîro nohota a'tîro niî': “Ãpêrã marîre ãyuró ehêri põ'ratise kitire, apêye Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire mii ehákã, pũûro e'katí'”, niî ohâ no'o'. 


text:
<pb/>A'té ãyusé kitire pãharã́ tɨ'omírã, niî pe'tirã Israel kurakãharã ẽho peótima. Isaía kɨ̃ɨ̂ ohâ'karo nohota a'tîro niî': “Õ'âkɨ̃hɨ, ɨ̃sâ wiôgɨ, ɨ̃sâ weresére pehêterãkã ẽho peóma”, niî ohâkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ mɨsâre sẽrí yã'agɨti: Israel kurakãharã tɨ'omíri baa tee kitíre? Tɨ'opã́. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Naâ weresé kitire niî pe'tirokãharã tɨ'ó bi'akã'sama. Naâ weresé a'ti ɨmɨ́koho niî pe'tiropɨ bɨsɨ̂ se'sasa'. 


text:
Mɨsâre sẽrí yã'a nemogɨti taha. Israel kurakãharã ãyusé kitire tɨ'omírã, tɨ'o masítipari? Tɨ'o masíkãrã niîmiwã. Yɨ'ɨ̂ teeré niî nemogɨ, Moisé kɨ̃ɨ̂ niî'kere werê mɨ'tagɨti. Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ'kere a'tîro niîkɨ niîwĩ:<pb/>Yarã́ masá mehereta yɨ'rɨógɨti. Yɨ'ɨ̂ tohô naâre weekã́, mɨsâ doerã́sa'. No'ó mɨsâ “Tɨ'o masítima” niirã́re yɨ'ɨ̂ yɨ'rɨókã, mɨsâ uârãsa', niî ohâkɨ niîwĩ Moisé. 


text:
Be'ró Isaía kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ uúkũ'kere “Toó niî boosaɨ” niiró mariró niî nemo peokɨ niîwĩ:<pb/>Neê a'mâti'kãrã pe'e yɨ'ɨ̂re boká ko'tekã'ma. Yɨ'ɨ̂ niisétisere yɨ'ɨ̂re sẽrí yã'ati'kãrã pe'ere ĩ'yowɨ́, niî ohâkɨ niîwĩ Isaía. 


text:
Israel kurakãharã pe'ere Isaía Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ'kere a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Ɨmɨ̂kohori yoâkãta, naâre põo tẽrí yẽ'êgɨti niîgɨ, amûkãri sẽemíwɨ. Naâ tɨ'otí, yɨ'rɨ́ nɨ'kase piharãre tohô weemíwɨ”, niî ohâ turiakɨ niîwĩ Isaía.<pb/>


text:
Mɨsâre sẽrí yã'a nemogɨti taha. Õ'âkɨ̃hɨ Israel kurakãharã yɨ'rɨ́ nɨ'ka'kãrãre, yarã́ masá niîsome maha niîgɨ, kõ'â wã'kapari? Kõ'â wã'katikɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra Israel kurakɨ̃hɨ niî'. Abraão paramí niî turiagɨ Benjami yaa kurakɨ̃hɨ niî'. 


text:
Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ Israel kurakãharãre yarã́ masá niiáto niîgɨ, naâre besékɨ niîwĩ. Tohô weégɨ naâre kõ'âtikɨ niîwĩ. Mɨsâ masísa' Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Elia kɨ̃ɨ̂ niî'kere. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨpɨre “Israel kurakãharã bu'îri kɨomá”, niîkɨ niîwĩ. A'tîro niîkɨ niîwĩ: 


text:
“Wiôgɨ, Israel kurakãharã mɨ'ɨ yeé kiti werê mɨ'tarãre wẽhékãrã niîwã. Mɨ'ɨ̂re ẽho peórã, wa'îkɨ̃rã ɨ̃hâ moro peosere weesté dihokãrã niîwã. Yɨ'ɨ̂ ni'kɨtá dɨ'sá' mɨ'ɨ̂re ẽho peógɨ. Yɨ'ɨ́ kẽ'rare wẽhé sĩ'rirã a'mârã weemá”, niîkɨ niîwĩ Elia. 


text:
Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: “Naâ tohô weemíkã, sete mil masá yarãré dɨ'aápɨ. Naâ Baal wamêtigɨ naâ yeê'kɨre neê ẽho peótima”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. Tohô weérã marî masî'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́ masaré kõ'â wã'katisami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Elia niîka tero masaré besé'karo weeró noho ni'kâroakã kẽ'rare pehêterãkã Israel kurakãharãre besesamí. Naâ weesére ĩ'yâgɨ meheta, besékɨ niîwĩ. Naâre pahá yã'agɨ besékɨ niîwĩ. Naâ ãyuró weéka be'ro naâre beségɨ, pahá yã'agɨ meheta wee boópĩ. Naâ wee tutuá'ke wapa niî boopã. 


text:
<pb/>A'tîro niî'. Niî pe'tirã Israel kurakãharã Õ'âkɨ̃hɨ me'ra ãyuró niî sĩ'rimikãrã niîwã. Tohô niî sĩ'rimirã, niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ me'ra ãyuró niîtikãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ besé'kãrã pũrikã kɨ̃ɨ̂ me'ra ãyuró niîkãrã niîwã. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re ẽho peóti tĩharã o'mê peeri marirã́, tɨ'otírã weeró noho tohákãrã niîwã. 


text:
Teeré uúkũro, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirãre kɨ̃ɨ yeére tɨ'o masítikã weékɨ niîwĩ. Naâre kapêri ĩ'yâtirã, tohô niikã́ o'mê peeri tɨ'otírã weeró noho wa'akã́ weékɨ niîwĩ. Teê a'tóka teropɨ kẽ'rare tohôta niî dekoti' yuhûpɨ”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Davi kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre a'tîro uúkũkɨ niîwĩ:<pb/>Israel kurakãharã naâ bosê nɨmɨri wee wɨáse me'ra yã'âro weemá. Naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, naâre bu'îri da'rêya.<pb/> 


text:
Naâre tɨ'o masítirã weeró noho, ĩ'yâtirã weeró noho wa'akã́ weeyá. Pehé nɨkɨsé wɨârã, sũkûa wehê nu'aro weeró noho pi'etíkã weeyá, niîkɨ niîwĩ Davi. Judeu masa niîtirãre yɨ'rɨó'ke niî' 


text:
<pb/>Apêye mɨsâre niî nemogɨti taha. Judeu masa Jesu Cristore ẽho peótikã, Õ'âkɨ̃hɨ naâre kõ'â butia'tikɨ niîwĩ. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kakã, Judeu masa niîtirã pe'ere yɨ'rɨógɨti niîgɨ, tohô weékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ naâre ãyuró weesére ĩ'yârã, Judeu masa ɨ̃sá kẽ'ra tohôta ɨása', niî ĩ'yâ kũu dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
Judeu masa naâ Jesu Cristore ẽho peótikã, ãpêrã a'ti nukúkãkãharãre ãyuró wa'âkaro niîwɨ. Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨ “Yɨ'ɨ̂ põ'rare ãyusé o'ôgɨti” niî'kere yẽ'êtikãrã niîwã. Judeu masa niîtirã pe'e yẽ'êkãrã niîwã. Judeu masa kẽ'ra Jesu Cristore ẽho peókã, niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharãre ãyuró wa'ârosa'. 


text:
<pb/>Ni'kâroakã maa Judeu masa niîtirã se'sarore werêgɨti. Jesu Cristo yɨ'ɨ̂re mɨsâ Judeu masa niîtirãre kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ kũûwĩ. Tohô weéro yɨ'ɨ̂ ĩ'yakã́, yɨ'ɨ̂ da'rasé mehô niisé meheta niî'. 


text:
Apé tero weégɨ yɨ'ɨ̂ akawerérã Judeu masare doékã wee boósa'. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyuró weesére ĩ'yârã, naá kẽ'ra Jesu Cristore ẽho peó boosama. Ẽho peórã, yɨ'rɨó no'orãsama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masa kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirãre kõ'akã́, ãpêrã pe'e kɨ̃ɨ yarã́ sãhákãrã niîwã. Judeu masa pe'e kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, ãyú yɨ'rɨarosa'. Masá wẽrî'kãrãpɨ masó no'o'kãrã weeró noho niîrosa'. 


text:
<pb/>A'tîro mɨsâre werêgɨti. Pãú weéka be'ro ni'kâga Õ'âkɨ̃hɨre o'okã́, niî pe'tisepaga Õ'âkɨ̃hɨ yee tohása'. Yukɨ̂gɨ kẽ'ra tohôta niî'. Tigɨ́ nɨ'kori Õ'âkɨ̃hɨ yee niikã́, tee dɨpɨ́ri kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨ yeeta niî'. Marî yẽkɨ sɨmɨá Abraão, Isaque, Jacó tigɨ́ nɨ'kori weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ yarã niîma. Tohô weérã naâ paramérã niî turiarã kẽ'ra meharóta “Õ'âkɨ̃hɨ yarã niîma”, niî ĩ'yâ no'osama. 


text:
<pb/>Ni'karérã Judeu masa oliveiragɨ dɨpɨkãharã weeró noho niîma. Ãpêrã ni'karérãre tee dɨpɨ́rire dɨtê kõ'a'karo weeró noho Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masare kõ'âkɨ niîwĩ. Be'ró tee dɨpɨ́ri niî'karopɨ apêgɨ oliveira nɨkɨkɨhɨ́ dɨpɨrire pĩ'rí wã'a dutigɨ toopɨ́ yehê dɨ'té õ'osami. Tohô weéro tigɨ kaséro ɨ'esé me'ra nɨkɨkɨhɨ́ ãyuró pĩ'rí wã'arosa'. Tohô weé'karo weeró noho wa'âkaro niîwɨ mɨsâ Judeu masa niîtirãre. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Mɨsâ Judeu masa meheta niî'. Tohô niîtimirã, niî pe'tise Õ'âkɨ̃hɨ Abraão paramérã niî turiarãre “Ãyusé o'ôgɨti” niî'kere yẽ'êrãsa'. 


text:
Tohô wa'â' niîrã, “Ɨ̃sâ Judeu masa nemoró ãyú yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîtikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóse naâ me'rata dɨ'pôkãtikaro niîwɨ. Mɨsâ yẽkɨ me'ra meheta dɨ'pôkãtikaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Mɨsâ a'tîro niî boosa': “Ni'karé yã'asé dɨpɨri dɨtê kõ'a no'okaro niîwɨ. Apêye dɨpɨri yehê dɨka yuú no'orotiro tohô weé no'okaro niîwɨ”, niî boosa'. “Teé weeró noho ɨ̃sâ Judeu masa niîtirãre Õ'âkɨ̃hɨ yarã wa'aáto niîgɨ Judeu masa pe'ere kõ'âkɨ niîwĩ”, niî boosa'. 


text:
Tohôta niî', niîro pe'ea'. Naâ ẽho peótise bu'iri kõ'â no'okãrã niîwã. Mɨsá kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirã, yɨ'rɨó no'oya mari boópã. Mɨsâ ẽho peóse me'ra di'akɨ̃ kɨ̃ɨ yarã́ sãhákãrã niîwɨ. Tohô weérã “Ɨ̃sâ Judeu masa yɨ'rɨóro niî'”, niî wãkûtikã'ya. Ɨ̃sá kẽ'rare kõ'âri niîrã, Õ'âkɨ̃hɨre wio pesáse me'ra tɨ'ó yã'aya. 


text:
Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨ yarã niî mɨ'ta'kãrã niîmiwã. Naâ ẽho peótikã, Õ'âkɨ̃hɨ naâre kõ'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Judeu masare oliveira niî mɨ'ta'ke dɨpɨrire dɨtê kõ'a'karo weeró noho weékɨ niîwĩ. Mɨsâ Judeu masa niîtirã kẽ'rare kɨ̃ɨ̂re ẽho peótikã, tohôta weegɨ́sami. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ pahá yã'asere, tohô niikã́ tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'resére wãkûya. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peótirãre bu'îri da'rêsami. Mɨsâ pũrikãre pahá yã'agɨ, ãyuró weesamí. Mɨsâ kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nu'kukã, tohô weegɨ́sami. Mɨsâ weetíkã, kɨ̃ɨ̂ yã'asé dɨpɨri kõ'â'karo weeró noho mɨsá kẽ'rare kõ'âgɨsami. 


text:
Kõ'â no'o'kãrã Judeu masa Jesu Cristore ẽho peókã, naá kẽ'rare ãyuró weegɨ́sami. Naâre tigɨpɨ́ta taha yehê dɨ'té õ'o'karo weeró noho weegɨ́sami. Kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́ weégɨ, tohô weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ teeré wee masími. 


text:
Mɨsâ Judeu masa niîtirã oliveira nɨkɨ̂pɨ niikɨhɨ́ weeró noho niî'. Tohô niîmikã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́ sãhakã́ weékɨ niîwĩ. Judeu masa pũrikã Õ'âkɨ̃hɨ besé mɨ'ta'kãrã waro niîma. Oliveiragɨ otê'kɨ weeró noho niîma. Tohô weérã mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yarã sãhakã́, Judeu masapɨa tãhâsama. Judeu masare yɨ'rɨoátehe niî' 


text:
<pb/>Akawerérã, too dɨpóropɨ masî no'oya marí'kere masikã́ ɨá'. Ɨ̃sâ Judeu masa yɨ'rɨóro masî yɨ'rɨ nɨ'ka' niîri niîgɨ, tohô niîgɨti. Pãharã́ Judeu masa Jesu Cristore ẽho peóti ni'ima yuhûpɨ. Naâ o'mê peeri tɨ'otírã weeró noho niîma. Õ'âkɨ̃hɨ “Judeu masa niîtirã tiikérã ẽho peórãsama” niî'karo nohota naâ ẽho peóka be'ropɨ Judeu masa ẽho peórãsama. 


text:
Tohô wa'akã́, niî pe'tirã Judeu masa yɨ'rɨó no'orãsama. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ Judeu masa naâ yɨ'rɨátehere a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Masaré yɨ'rɨoákɨhɨ Judeu masɨ Jerusalẽ́ wamêtiri makapɨre etâgɨsami. Jacó paramérã naâ yã'asére kõ'âgɨsami.<pb/> 


text:
“Naâre yã'asére akobohókã, keoró wa'ârosa' yɨ'ɨ̂ too dɨpóropɨ niî'ke”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Jesu Cristore ẽho peóti tĩharã, pãharã́ Judeu masa Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yâ tu'tirã weeró noho niîma. Mɨsâ Judeu masa niîtirã pe'ere ẽho peó dutigɨ tohô weemí. Tohô weemígɨ, a'tóka tero niirã́ Judeu masare Õ'âkɨ̃hɨ ma'isamí. Neê waropɨ naâ yẽkɨ sɨmɨáre ma'í'kɨ niî yuugɨ, naá kẽ'rare ma'isamí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ “Ãyusé o'ôgɨti” niî'kere dɨka yuútisami. O'ô toha nɨ'ko, e'mâtisami. Tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre kõ'â butia'tisami. 


text:
Too dɨpóropɨ mɨsá kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kakãrã niîwɨ. A'tóka terore Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masa yɨ'rɨ́ nɨ'kakã ĩ'yâgɨ, mɨsâ pe'ere pahá yã'ami. 


text:
Be'ró tohôta wa'ârosa' Judeu masa kẽ'rare. A'tóka terore naâ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kama. Be'ró Õ'âkɨ̃hɨ naá kẽ'rare pahá yã'agɨsami. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre pahá yã'a'karo noho naá kẽ'rare pahá yã'agɨsami. 


text:
A'tîro niî'. Niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kakã ĩ'yâgɨ, “Ni'kâro noho bu'îritirã niîma”, niîkɨ niîwĩ. Niî pe'tirãpɨre pahá yã'agɨti niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marî yã'arã́ niî'kãrãre pahá yã'a yɨ'rɨami. Tutuâ yɨ'rɨami. Niî pe'tise masî pe'okã'mi. Tohô weérã marî kɨ̃ɨ̂ wãkusé, kɨ̃ɨ̂ weesére masî põo tẽótisa'. Kɨ̃ɨ̂ de'ró weesére tɨ'o masí põo tẽótisa'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ Õ'âkɨ̃hɨ masisére: “Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ wãkusére neê ni'kɨ́ masîtisami. Neê ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂re ‘A'tîro pe'e ɨá'’, niî masitisami. 


text:
Niî pe'tise a'ti nukúkãkãhase, ɨ'mɨ̂sekãhase kɨ̃ɨ̂ weé'ke di'akɨ̃ niî'. Kɨ̃ɨ̂ tutuasé me'ra niî pe'tise niî nu'ku'. Kɨ̃ɨ yeé niî'. Tohô weérã niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre “Kɨ̃ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ, tutuâ yɨ'rɨagɨ niîmi”, niî nu'kukã'rã. Tohôta weerã́.<pb/>


text:
Akawerérã, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ãyuró pahá yã'a nu'kumi. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre marî basi marî ɨpɨ́, wãkusé, niî pe'tise me'ra o'ôrã. Mɨ'ɨ yarã́ di'akɨ̃ niî' niîrã, Õ'âkɨ̃hɨre wiarã́. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî butia'rã weeró noho weerã́. Õ'âkɨ̃hɨ marî me'ra e'katíkã ɨárã, tohô weerã́. Marî a'tîro weesé me'ra kɨ̃ɨ̂re ẽho peósere diakɨ̃hɨ́ ĩ'yorã́sa'. 


text:
Marî a'ti ɨmɨ́kohokãharã naâ wee wɨásere ĩ'yârã, naâ weeró noho weetíkã'rã. A'tîro pe'e weerã́. Marî katirí ɨmɨ̂kohore siâpe me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marî wãkusére dɨka yuú nu'kukã'ato. Kɨ̃ɨ̂ marîre dɨka yuú nu'kukã, marî Õ'âkɨ̃hɨ ɨasére “A'tîro niî'”, niî masirãsa'. Kɨ̃ɨ̂ ɨasé ãyusé di'akɨ̃ niî'. Teé yã'asé marisé niî'. Marî kɨ̃ɨ̂ ɨaró weekã́, e'katísami. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weégɨ, yɨ'ɨ̂re mɨsâre kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ kũûwĩ. Tohô weégɨ mɨsâ niî pe'tirãre niîgɨti. Neê ni'kɨ́ marî wee masítisere “Weékã' masi'” niîtikã'ro ɨá'. Marî wee masísere keoró wãkû me'rikã'ro ɨá'. Marî nɨkɨ a'tîro wãkûrã. “Jesu Cristore ẽho peóka be'ro kɨ̃ɨ̂ wee masíse o'ô'ke põo tẽóro wee masí'”, niîrã. 


text:
A'tîro werêgɨti. Marî ɨpɨ́ ni'kâ ɨpɨ niîmiro, pehé dɨka watíse kɨó'. Teé niî pe'tise ni'kâro noho nií wee'. Mehêkã di'akɨ̃ niî'. Marî kapêri me'ra ĩ'yâ'. Marî o'mê peeri me'ra tɨ'ó'. Dɨ'pôkãri me'ra sihâ'. 


text:
Marî Jesu Cristore ẽho peórã tohôta niî'. Pãharã́ niîmirã, kɨ̃ɨ̂ me'ra ni'kâ ɨpɨ weeró noho niî'. Marî niî pe'tirã ni'kâ ɨpɨpɨ a'mé sɨ'a'. 


text:
<pb/>Marî nɨkɨre mehêkãri di'akɨ̃ wee masísere kũûkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ no'ó o'ô sĩ'risere o'ôsami. Tohô weérã teeré ãyuró weerã́. Ãpêrãre Õ'âkɨ̃hɨ werê'kere werê turia masisere o'ôsami. Kɨ̃ɨ̂ teeré kũukã́, marî ẽho peóro ehâ tu'aro ãpêrãre werêrã. 


text:
Ãpêrãre wee tamú masisere kũûsami. Tohô kɨ̃ɨ̂ weekã́, ãpêrãre ãyuró wee tamúrã. Ãpêrãre kɨ̃ɨ yeékãhasere bu'ê dutigɨ kũukã́, naâre ãyuró bu'êrã. 


text:
Ãpêrãre wãkû tutuakã weegɨ́ noho ãyuró weeyá. Ãpêrãre niyéru ou apêye noho o'ô dutisé kɨogɨ́ noho e'katíse me'ra o'ôya. “Ãpêrãre niyéru o'oápɨ” niiró mariró o'ôya. No'ó sɨ'orí dutî me'rigɨ noho ãyuró weeyá. No'ó pahá yã'asere kɨogɨ́ noho e'katíse me'ra wee tamúya. Jesu Cristore ẽho peórã a'tîro weeró ɨá' niisé niî' 


text:
<pb/>Ãpêrãre ma'í ta'satikã'ya. Diakɨ̃hɨ́ ma'iyá. Yã'asére yabîya. Ãpêrãre wee tamúse ãyusé noho pe'ere siru tuúya. 


text:
Jesu Cristore ẽho peórã ni'kɨ́ põ'ra weeró noho a'mêri ma'iyá. Mɨsâ weesé me'ra a'mêri ãyuró wãkû dutirã tohô weeyá. A'mêri wio pesáse me'ra ĩ'yâya. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weegɨ́sami niîrã, e'katí yuuya. Mehêkã wa'akã́ pi'etírã, wãkû tutuaya. Du'u kũúro mariró Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí nu'kukã'ya. 


text:
<pb/>Jesuré ẽho peórãre apêye noho dɨ'sakã́, mɨsâ kɨosére dɨka waáya. Mɨsâ tiropɨ etarã́re ãyuró yẽ'êya. 


text:
<pb/>Ni'kâro noho, ni'kâro me'ra ãyuró niiséti bɨroya. “Yɨ'ɨ̂ ãpêrã yɨ'rɨóro niî'”, niî wãkûtikã'ya. Tohô weeró noho o'ôrã, mehô niirã́ me'ra ni'kâro noho niisétiya. “Masigɨ́ waro niî'”, niîtikã'ya. 


text:
<pb/>Mɨsâre yã'âro weekã́, naâre a'metíkã'ya. Niî pe'tirã ĩ'yóropɨre “Ãyusé di'akɨ̃ weeró ɨása'”, niî wãkû tutuaya. 


text:
Akawerérã yɨ'ɨ̂ ma'irã́, mɨsâre werêgɨti. Mɨsâ basi a'mêri wapatíkã'ya. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨsami. Kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Yɨ'ɨ̂ niî' masaré bu'îri da'reákɨhɨ. Naâ yã'âro weé'ke wapare keoró bu'îri da'rêgɨsa'”, niîkɨ niîwĩ marî wiôgɨ. 


text:
Apêye ohâ nemo no'owɨ: “Mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ tu'tigɨ ɨhá boakã́, kɨ̃ɨ̂re ekayá. Kɨ̃ɨ̂ ako wɨókã, tĩâya. Mɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re tohô ãyuró weekã́, kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'kere bopôyagɨsami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Yã'asére mɨsâ di'ô kũu no'otikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Mɨsâ ãyuró weesé me'ra pe'e yã'asére dokâ ke'akã weeyá.<pb/>


text:
Õ'âkɨ̃hɨ di'akɨ̃ a'ti nukúkãkãharã wiôrã dutirã́re sõróomi. Kɨ̃ɨ̂ kũû'kãrã niîma. Tohô weérã niî pe'tirã ãyuró yɨ'tiyá naâre. 


text:
No'ó kɨ̃ɨ̂ wiôrãre yɨ'rɨ́ nɨ'kagɨ, Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'kagɨta weemí. Mɨsâ wa'tero niirã́ wiôrã mɨsâre dutikã́ ɨamí. Tohô weégɨ naâre yɨ'rɨ́ nɨ'karãre Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami. 


text:
Wiôrã ãyuró weerã́re uisé o'ôtima. Yã'âro weerã́ pe'ere uisé o'ôsama. Uîtirã niiséti sĩ'rirã, ãyuró weeyá. Mɨsâ tohô weekã́, wiôrã “Mɨsâ ãyuró weé'”, niîrãsama. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ mɨsa yeé niiátehere naâre sõróokɨ niîwĩ. Tohô weérã yã'âro weérã pũrikã, uîya. Wiôrã yã'âro weerã́re bu'îri da'rêrã, Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weérã weemá. Õ'âkɨ̃hɨ yã'âro weerã́re bu'îri da'rê dutigɨ wiôrãre kũûkɨ niîwĩ. 


text:
Tohô weérã marî wiôrã dutisére yɨ'tiró ɨá'. Bu'îri da'rêri niîrã di'akɨ̃, yɨ'titíkã'ro ɨá'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre wiôrã dutikã́ ɨamí niîrã pe'e, naâ dutisére keoró yɨ'tí me'rikã'ro ɨá'. 


text:
Wiôrã naâ da'rasére keoró weérã, Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'terã weeró noho niîma. Tohô weérã naâ wapa yeé dutise nohore wapa yeéya. 


text:
<pb/>Naâ wiôrã dutisére keoró weeyá. Naâ wapa yeé dutikã, wapa yeéya. Naâ wiôrã niisé bu'iri wio pesáse me'ra naâre ĩ'yâya. Naâre ãyuró wãkûya. 


text:
<pb/>Ãpêrãre wapa moótikã'ya. Maatá wapa yeé pe'okã'ya. A'mêri ma'isé pe'e pe'ti masítisa'. Tohô weérã a'mêri ma'í nu'kukã'ya. No'ó ãpêrãre ma'igɨ́ noho Õ'âkɨ̃hɨ dutisé kũû'kere keoró weégɨ weemí. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ a'té dutisé kũûkɨ niîwĩ. “Mɨsâ nɨmosã́ numia niîtirãre, marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya. Ãpêrãre wẽhé kõ'atikã'ya. Yahatíkã'ya. Ãpêrã yeere ɨotíkã'ya” niî, dutisé kũûkɨ niîwĩ. A'té, tohô niikã́ niî pe'tise apêye dutisé kũû'kere ni'kâropɨta neêo nɨ'ko masi'. A'tîro niî'. Mɨsâ, mɨsâ basi ma'iró nohota mɨsâ tiropɨ niirã́re ma'iyá, niî'. 


text:
Marî ma'isé kɨórã, marî tiropɨ niirã́re yã'âro weesomé. Tohô weérã naâre ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ dutisé kũû'kere weé pe'okã'. 


text:
<pb/>A'teré ni'kâroakã marî katirí kurare wãkuró ɨá'. Kãrirã́ weeró noho niîtikã'rã. Jesu kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátehere ãyuró tɨ'oyá, wãkû nɨrɨrã. Marî Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'aátoho kã'roákã dɨ'sása'. Marî neê waro Jesu Cristore ẽho peó wã'korã, “Ɨ'mɨ̂sepɨ marî wa'aátehe dɨ'sá yɨ'rɨa'”, niîmiwɨ. Ni'kâroakãre marî masî'. “Kã'roákã dɨ'sá' Jesu Cristo opâturi a'tiátehe”, niî'. 


text:
A'tóka terore yã'âro weesé yɨ'rɨ mahá wa'â'. Ni'kâroakãre bo'rêa mɨhatiro weeró noho Jesu Cristo a'tiátoho kã'ró dɨ'sá'. Tohô weérã marî yã'asére masá yamîpɨ wee wɨáse nohore weé du'uro ɨá'. A'tîro pe'e weeró ɨá'. Ãyusé, ɨmɨ̂koho masá ĩ'yóropɨ weesé noho di'akɨ̃re weeró ɨá'. Marî Õ'âkɨ̃hɨ yeere weérã, yã'âro weesére du'ú pe'okã'rãsa'. 


text:
Ɨmɨ̂koho, bahû yoaropɨ weesétiro noho weeró ɨá'. Bosê nɨmɨ niikã́ ke'á, karíkũtikã'rã. Numiâ me'ra yã'âro weetíkã'rã. Numiâ kẽ'ra, ɨmɨá me'ra yã'âro weetíkã'ya. Uasé me'ra tɨ'ó yã'atikã'rã. Ãpêrã yeere ɨotíkã'rã. 


text:
A'tîro pe'e weerã́. Marî wiôgɨ Jesu Cristo wee tamúse me'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho ãyuró niisétirã. Kɨ̃ɨ̂re nemoró masî nemorã. Marî yã'âro ɨâri pehasere weé sĩ'rirã, “A'tîro weerã́ti”, niî wãkûtikã'rã. Teeré weé du'urã.<pb/>


text:
Ni'kɨ́ Jesu Cristore ẽho peómigɨ, kɨ̃ɨ̂ ẽho peó tutuatigɨ mɨsâ me'ra niî sĩ'rikã, ũru sãátirãta, kɨ̃ɨ̂re yẽ'êya. Kɨ̃ɨ̂re “A'tîro weekã́ ɨá'” niîtirãta, yẽ'êya. “De'ró weérã kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê boosari?” niîtirãta, yẽ'êya. 


text:
Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórã “Marî niî pe'tise ba'akã́, ãyú niî'”, niîma. Ãpêrã pe'e Jesu Cristore ẽho peó tutuatirã “Marî di'iró ba'ârã, Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka boosa'”, niî wãkûsama. Tohô weérã otesé di'akɨ̃re ba'âsama. 


text:
Niî pe'tise ba'agɨ́ pe'e di'iró ba'âtigɨre ĩ'yâ kõ'atikã'ato. Di'iró ba'âtigɨ pe'e kẽ'ra niî pe'tise ba'agɨ́re “Mɨ'ɨ̂ di'iró ba'akã́, yã'â niî'”, niîtikã'ato. Niî pe'tise ba'agɨ́re Õ'âkɨ̃hɨ yagɨ sãhakã́ weé tohakɨ niîwĩ. 


text:
Marî ãpiré da'rá ko'tegɨre “Mɨ'ɨ̂ yã'âro weé'”, niî masi wee'. Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ di'akɨ̃ tohô niî masisami. Marî Jesu Cristore ẽho peórã kẽ'rare tohôta niî'. Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórãre “Yã'âro weemá”, niî masi wee'. Õ'âkɨ̃hɨ naâ wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨtá naâre “Ãyuró weé'”, ou “Yã'âro weé'”, niî masisami. Marî wiôgɨ kɨ̃ɨ yarã́re ẽho peó tutuakã wee masími. 


text:
<pb/>Apêye niî nemogɨti. Ni'karérã “Ni'karé nɨmɨri yɨ'rɨóro ape nɨmɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóro ɨá'”, niîsama. Ãpêrã pe'e “Niî pe'tise nɨmɨri ni'kâro noho Õ'âkɨ̃hɨ yee niî'”, niîsama. Masa nɨkɨ́ “Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ a'tîro weekã́ ɨasamí”, niiró ɨá'. 


text:
Ni'kɨ́, ni'kâ nɨmɨre “Õ'âkɨ̃hɨ yaa nɨmɨ waro niî'” niigɨ́ noho Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peoákɨhɨ tohô niîsami. Ãpí niî pe'tise nɨmɨrire ni'kâro noho wãkugɨ́ kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peoákɨhɨ tohô niîsami. Niî pe'tisere ba'agɨ́ kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peoákɨhɨ tohô weesamí. Kɨ̃ɨ̂ ba'asére “Ãyú'” niîsami. Ãpí di'iróre ba'âtigɨ kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ ba'âtisami. Kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ̂ ba'asé nohore Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîsami. 


text:
<pb/>Marî katirí ɨmɨ̂kohore marî se'saro nií wee'. Wẽrîrã kẽ'ra marî se'saro niîsome. Marî katirã́, wẽrî'kãrã Jesu Cristo yarã niî'. 


text:
Marî katiró põo tẽóro Jesu Cristo ɨaró noho weé sĩ'ri'. Wẽrîrã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ me'ra katîrãti niîrã, wẽrîrãsa'. Tohô weérã katirã́, wẽrî'kãrã Jesu Cristo yarã niî'. Kɨ̃ɨ̂ marî wiôgɨ marîre sɨ'orí niigɨ́ niîmi. 


text:
A'tîro niî'. Cristo wẽrîkɨ niîwĩ. Wẽrî toha, masákɨ niîwĩ. Niî pe'tirã katirã́, wẽrî'kãrã wiôgɨ niîgɨti niîgɨ, tohô weékɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>Tohô weérã de'ró weérã mɨsâ ãpêrã Jesu Cristore ẽho peórãre “Yã'âro weérã weemá” niîti? De'ró weérã naâre tohô ĩ'yâ kõ'ati? Õ'âkɨ̃hɨ marî niî pe'tirãre beserí nɨmɨ niikã́, marî weé'ke nɨkɨre besé no'orãsa'. Tohô weérã Jesu Cristore ẽho peórã marî akawerérãre “Tohô weemá”, niîtikã'ro ɨá'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Yɨ'ɨ̂ katigɨ́ niî'. Yɨ'ɨ̂ uúkũse diakɨ̃hɨ́ warota niî'. Niî pe'tirã yɨ'ɨ̂re ehâ ke'arãsama. Niî pe'tirãpɨta yɨ'ɨ̂re “Mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ ãyugɨ́, tutuagɨ́ niî'”, niîrãsama, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Teé ohâ'kere tɨ'órã, marî masî', marî nɨkɨ a'ti nukúkãpɨ marî weé'kere Õ'âkɨ̃hɨre werêrãsa'. Mɨsâ akawerérã Jesu Cristore ẽho peórãre naâ ẽho peósere dohórẽ'tikã'ya niisé niî' 


text:
<pb/>Marî, marî weé'kere Õ'âkɨ̃hɨre werêrãsa' niîrã, a'mêri uukahátikã'rã. A'tîro pe'e ɨá'. Neê apêye noho naâ ẽho peósere dohórẽ'kã weetíkã'rã. Tohô niikã́ naâre yã'âro weekã́ weetíkã'rã. 


text:
Yɨ'ɨ̂ marî wiôgɨ Jesuré ẽho peó tĩhagɨ, a'tîro masî'. Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ ba'asé ãyusé niî'. Ãpí pe'e maa “Apêye noho yɨ'ɨ̂ ba'asé yã'â niî'” niikã́, kɨ̃ɨ̂re diakɨ̃hɨ́ta yã'â niísa'. 


text:
Mɨ'ɨ̂ ãpí ĩ'yóro kɨ̃ɨ̂ ba'âtise nohore ba'akã́, yã'âro tɨ'ó yã'a boosami. Mɨ'ɨ̂ tohô weégɨ, kɨ̃ɨ̂re ma'ígɨ meheta weé'. Cristo kɨ̃ɨ́ kẽ'rare wẽrî basakɨ niîwĩ. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ ba'asé me'ra ãpiré ẽho peó du'ukã weetíkã'ya. 


text:
Mɨ'ɨ́ maa mɨ'ɨ̂ weesé ãyú niî boosa'. Ãpí pe'ere yã'â niî boosa'. Tohô weesé me'ra ãpêrãre yã'âro wãkukã́ weetíkã'ya. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ yeekãhase ba'â, sĩ'rí weesé meheta niî'. A'té pe'e niî butia'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weé nu'kuse, tohô niikã́ ãpêrã me'ra ãyuró niîkã'se, a'mêri e'katíkã weesé pe'e niî butia'. Teé Espírito Santo wee tamúse me'ra weé no'o'. 


text:
A'tîro weegɨ́ Jesu Cristo ɨaró noho weégɨ weemí. Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre “Ãyuró weégɨ weemí”, niî no'osami. Tohô niikã́ masá kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re “Ãyuróta weégɨ weemí”, niîsama. 


text:
<pb/>Tohô weérã ni'kâro me'ra ãyuró wehê peo niisétise nohore a'mârã. Marîre teé ni'kâro me'ra niisétise Jesu Cristore nemoró ẽho peórã, a'mêri wee tamúrãsa'. 


text:
Mɨsâ ba'asé me'ra ãpí Jesu Cristore ẽho peósere dohórẽ'tikã'ya. Niiróta niî pe'tise ba'asé ãyú niî', ãyuró pe'ea'. Mɨsâ ãpêrã naâ ba'âtise nohore ba'akã́ ĩ'yârã, naá kẽ'ra ba'â boosama. Teeré ba'ârã, yã'âro weé' niî wãkûmirã, mɨsâre ĩ'yâ kũurã, tohô wee boósama. Tohô wãkûrã, teeré ba'ârã, yã'âro weemá. Tohô weérã mɨsâ teeré ba'ârã, naâre yã'âro weekã́ wee boósa'. Mɨsâ tohô weesé yã'â niî'. 


text:
Marî ãpí ẽho peó tutuatigɨre Jesu Cristore ẽho peó du'ukã wee boósa' niîrã, a'tîro weeró ɨá'. Kɨ̃ɨ̂ di'iró ba'âtisere ba'âtikã'ro ɨá'. Vinho kɨ̃ɨ̂ sĩ'ritísere sĩ'ritíkã'ro ɨá'. No'ó apêye noho kɨ̃ɨ̂re Jesu Cristore ẽho peó du'ukã weesé nohore weetíkã'ro ɨá'. 


text:
Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ weesé ãyú niî' niî tɨ'ó yã'agɨ noho Õ'âkɨ̃hɨ se'sarore werêya. Ãpêrã ẽho peóse dohórẽ'tigɨ, bu'îri marigɨ́ tɨ'ó yã'agɨ e'katígɨ niîmi. 


text:
Ãpí apêye nohore ba'âgɨ, toó ba'â boosaɨ niî tɨ'ó yã'a ba'agɨ́, bu'îri kɨomí. A'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ ba'asé Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre ãyurósa' niîtimigɨ ba'akã́, yã'â niî'. Niî pe'tise marî weesé Õ'âkɨ̃hɨ ĩ'yóropɨre keoró niî' niî tɨ'ó yã'atimirã weesé yã'â niî'.<pb/>


text:
Marî ẽho peó tutuarã ãpêrã ẽho peó tutuatirãre wee tamúro ɨá'. Marî tɨ'sasé di'akɨ̃re weetíkã'ro ɨá'. 


text:
Cristo marikã kɨ̃ɨ̂ tɨ'sasé di'akɨ̃re weetíkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ Cristo kɨ̃ɨ̂ pakɨré niî'kere a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Niî pe'tise mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ tu'tirã mɨ'ɨ̂re yã'âro uúkũrã, yɨ'ɨ̂reta yã'âro uúkũrã weemá, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Niî pe'tise too dɨpóropɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâ'ke marîre masî dutiro ohâ no'okaro niîwɨ. Marî yã'âro yɨ'rɨ́rã, teé ohâ'kere bu'êrã, nɨ'ká'. Wãkû tutua nemo'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ weeátehere e'katíse me'ra yuû kue'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ marîre mehêkã wa'akã́, wãkû tutuakã weesamí. Marîre e'katíkã weesamí. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo ɨaró noho mɨsâre ni'kâro me'ra niisétikã weeáto. 


text:
Tohô weérã mɨsâ ni'kâropɨta wãkusétirã, a'tîro weerã́sa'. Õ'âkɨ̃hɨ, marî wiôgɨ Jesu Cristo pakɨre ni'kâro me'ra “Mɨ'ɨ̂ ãyú yɨ'rɨa'”, niîrãsa'. Judeu masa niîtirãre Jesu Cristo yee kitire werê'ke niî' 


text:
<pb/>Marî Õ'âkɨ̃hɨre ni'kâro me'ra ẽho peórã niî tĩharã, ãpêrãre yẽ'eró ɨá'. Jesu Cristo marikã marîre yẽ'êkɨ niîwĩ. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú butia'mi” niî dutirã marí kẽ'ra ãpêrãre yẽ'eró ɨá'. 


text:
Yɨ'ɨ̂ uúkũgɨ, “Õ'âkɨ̃hɨ marî yẽkɨ sɨmɨáre kɨ̃ɨ̂ ‘Weegɨ́ti’ niî'kere keoró weégɨ weemí”, niîgɨ weé'. Jesu Cristota Judeu masare wee tamúgɨ a'tîkɨ niîwĩ niîgɨ, tohô niî'. Kɨ̃ɨ̂ tohô weesé me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ niisére ĩ'yókɨ niîwĩ. 


text:
Tohô niikã́ Judeu masa niîtirã “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre pahá yã'agɨ, ãyú yɨ'rɨami” niî dutigɨ Jesu Cristo a'tîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo kɨ̃ɨ̂ pakɨré uúkũ'kere a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Judeu masa niîtirã wa'teropɨ mɨ'ɨ̂re e'katí peogɨti. Õ'âkɨ̃hɨ masî yɨ'rɨagɨ niîmi niîgɨ, basâ peogɨti. 


text:
Apêropɨ kẽ'rare a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Judeu masa niîtirã, Õ'âkɨ̃hɨ yarã Judeu masa me'ra e'katíya. 


text:
Apêropɨ kẽ'rare niî nemowɨ:<pb/>Niî pe'tirã Judeu masa niîtirã Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorã, “Mɨ'ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ niî'”, niîya. Niî pe'tirokãharãpɨta Õ'âkɨ̃hɨ ãyú butia'sere e'katí peoya, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
Isaía kẽ'ra a'tîro ohâkɨ niîwĩ:<pb/>Jessé paramí niî turiagɨ bahuágɨsami. Kɨ̃ɨ̂ Judeu masa niîtirã wiôgɨ niiákɨhɨ niîgɨsami. Naâ kɨ̃ɨ̂re “Ɨ̃sâre yɨ'rɨógɨ niîmi”, niî ẽho peórãsama, niî ohâ no'okaro niîwɨ. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ marîre kɨ̃ɨ̂ ãyuró weeátehere e'katí yuusere o'ogɨ́ niîmi. Mɨsâre kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre e'katíse, ãyuró ehêri põ'ratise o'oáto. Tohô weérã mɨsâ Espírito Santo wee tamúro me'ra ɨpɨ́tɨ e'katí yuurãsa'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, mɨsâre a'tîro tɨ'ó yã'a'. Mɨsâ ãpêrãre ãyuró weésa'. Jesu Cristo yeere ãyuró masísa'. A'mêri werê kasa masisa'. 


text:
Mɨsâ tohô weemíkã, a'ti pũrípɨre mɨsâre tutuaró me'ra ohâ'. Mɨsâ tɨ'ó'kere akobohótikã'ato niîgɨ tohô weé'. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re ãyuró weégɨ, Jesu Cristo yeere mɨsâre bu'ê dutigɨ kũûwĩ. 


text:
Teeré werêgɨ, Judeu masa niîtirã naâ Jesu Cristore ẽho peókã ɨa sãá'. Sacerdotea wa'îkɨ̃rãre Õ'âkɨ̃hɨre o'oró weeró nohota yɨ'ɨ̂ Judeu masa niîtirãre kɨ̃ɨ̂re wiá sĩ'risa'. Espírito Santo naâre Õ'âkɨ̃hɨ yarã sãhakã́ weegɨ́sami. Tohô weekã́ Õ'âkɨ̃hɨ naâre, “Yarã́ niîma”, niî yẽ'êgɨsami. 


text:
<pb/>Jesu Cristo wee tamúro me'ra Õ'âkɨ̃hɨ kũû'kere ãyuró weé'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ da'rasére ãyuró tɨ'ó yã'a'. 


text:
Jesu Cristo yɨ'ɨ̂ me'ra weé'ke di'akɨ̃re mɨsâre werêgɨti. Mɨsâ Judeu masa niîtirãre ẽho peókã ɨa sãágɨ yɨ'ɨ̂re wee tamúwĩ. Yɨ'ɨ̂ bu'esé me'ra, tohô niikã́ yɨ'ɨ̂ weé'kere ĩ'yârã, mɨsâ Judeu masa niîtirãre ẽho peókã weewĩ́. 


text:
Apêye kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra weesére weé ĩ'yowɨ. Tohô niikã́ Espírito Santo tutuasé me'ra bu'êwɨ. A'teré weégɨ, Jerusalẽ́pɨ werê nɨ'kawɨ. Teê Ilírico wamêtiropɨ Jesu Cristo masaré yɨ'rɨóse kitire werê tɨogɨ ehâwɨ. 


text:
Ãpêrã bu'ê no'oya marirópɨre Jesu Cristo yee kitire werê mu'si werêwɨ. Ãpêrã naâ werê'kepɨre werê bu'i peotiwɨ. 


text:
Yɨ'ɨ̂ tohô weesé Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ ohâ'karo nohota wa'âwɨ. A'tîro ohâ no'okaro niîwɨ:<pb/>Kɨ̃ɨ yeé kitire neê ni'kâti masîti'kãrã werê no'orãsama. Kɨ̃ɨ yeére naâ tɨ'otí'kere tɨ'o masírãsama, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Paulo Romapɨ wa'aátehe niî' 


text:
Ni'kâroakãre tee makáripɨ bu'ê toha'. Pehé kɨ'mari mɨsâ tiropɨ wa'â sĩ'ri'kɨ niî tĩhagɨ, be'ro kuré toopɨ́re wa'âgɨti. 


text:
Espanhapɨ wa'âgɨti. Toopɨ́ wa'âgɨ, mɨsâ tiro Romapɨ yɨ'rɨágɨti. Mɨsâre ĩ'yâ, e'katí, kã'ró niî kehogɨti. Be'ró yɨ'ɨ̂re Espanhapɨ wa'aátehere wee tamuápa. 


text:
Ni'kâroakã Jerusalẽ́pɨ wa'â ni'igɨti yuhûpɨ. Jesu Cristore ẽho peórãre wee tamúgɨ niyéru miáagɨ weegɨ́ti. 


text:
Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã Macedônia, tohô niikã́ Acaia di'takãharã niyéru sẽri neéokãrã niîwã. Jerusalẽ́pɨ niirã́ pahasé kɨorã Jesu Cristore ẽho peórãre o'ôrãtirã tohô weékãrã niîwã. Tohô weégɨ teé niyérure Jerusalẽ́pɨ o'ôgɨ wa'âgɨti. 


text:
Judeu masa niîtirã Macedônia, Acaiapɨ niirã́ a'tîro wãkûkãrã niîwã. Judeu masa Jerusalẽ́pɨ niirã́re wee tamúro ɨá'. Naâ tohô wãkusé ãyú niîkaro niîwɨ. A'tîro niî'. Judeu masa, Judeu masa niîtirã pe'ere Jesu Cristo yee kitire werê wã'kokãrã niîwã. Tohô niikã́ Judeu masa niîtirã Jesu Cristore ẽho peókã, a'tîro wa'âkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masare “O'ôgɨti” niî'ke pe'ere yẽ'êkãrã niîwã. Tohô weérã Judeu masa niîtirã, Judeu masa pahasé kɨorãre niyérure, naâ kɨosére o'oró ɨá'. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, mɨsâ Jesu Cristore ẽho peó'. Espírito Santo marîre a'mêri ma'ikã́ weemí. Tohô weégɨ mɨsâre a'tîro weekã́ ɨása'. Yɨ'ɨ̂re wee tamúrã, yeé niiátehere Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basáya. 


text:
A'tîro sẽri basáya yɨ'ɨ̂re. Judéiapɨ niirã́ Jesu Cristore ẽho peótirã yɨ'ɨ̂re yã'âro weetíkã'ato. Tohô niikã́ Jesu Cristore ẽho peórã Jerusalẽ́kãharã yɨ'ɨ̂ miáasere e'katíse me'ra põo tẽrí yẽ'eáto. 


text:
Ni'kó Jesu Cristore ẽho peógo Febe wamêtigo mɨsâ tiropɨ wa'âgo weemó. Koô Jesu Cristore ẽho peórã Cencréia wamêtiri makakãharãre wee tamúgo niîmo. 


text:
Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórã e'katíse me'ra koôre yẽ'êya. Marî Jesu Cristore ẽho peórãre ãyuró yẽ'eró ɨá'. Koô pãharã́re wee tamúko niîwõ. Yɨ'ɨ́ kẽ'rare wee tamúwõ. Tohô weérã koôre apêye noho dɨ'sakã́, o'ôya. 


text:
<pb/>Áquila, kɨ̃ɨ̂ nɨmó Priscila ãyuáto. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristo yeere bu'ekã́, naá kẽ'ra yɨ'ɨ̂re bu'ê tamuwã. 


text:
Ãpêrã yɨ'ɨ̂re wẽhé sĩ'rikã, yɨ'ɨ̂re wee tamúwã. Naá kẽ'rare wẽhetá wiomíkã, tohô weewã́. Naâ tohô weé'kere yɨ'ɨ̂ di'akɨ̃ meheta naâre “Ãyú'” niî'. Niî pe'tirã ãpêrã Judeu masa niîtirã Jesu Cristore ẽho peórã naâre “Ãyú'” niîma. 


text:
Jesu Cristore ẽho peórã Áquila yaá wi'ipɨ nerê wɨarã kẽ'ra ãyuáto. Ãpí yɨ'ɨ̂ ma'igɨ́ Epéneto ãyuáto. Kɨ̃ɨ́ta Ásiapɨre ãpêrã dɨporo Jesu Cristore ẽho peó mɨ'ta'kɨ niîmi. 


text:
Yɨ'ɨ̂ akawerérã Judeu masa Andrônico, Júnia ãyuáto. Naá kẽ'ra yɨ'ɨ̂ me'ra bu'îri da'rerí wi'ipɨ niîwã. Naâ yɨ'ɨ̂ dɨporo Jesu Cristore ẽho peókãrã niîwã. Jesu Cristo bese kũú'kãrã naâre “Ãyurã́ niîma”, niîsama. 


text:
Urbano, ɨ̃sâre Jesu Cristo yee kitire werê tamugɨ ãyuáto. Tohô niikã́ yɨ'ɨ̂ ma'igɨ́ Estaqui ãyuáto. 


text:
Apele kẽ'ra ãyuáto. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristore ãyuró ẽho peómi. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ weesére ĩ'yârã, “Jesu Cristore ãyuró ẽho peógɨ niîmi”, niî ĩ'yâ'. Aristóbulo yaá wi'ikãharã kẽ'ra ãyuáto. 


text:
Ãpí yɨ'ɨ̂ akawerégɨ, Judeu masɨ Herodião ãyuáto. Tohô niikã́ Narciso yaá wi'ikãharã Jesu Cristore ẽho peórã ãyuáto. 


text:
Trifena, Trifosa naá kẽ'ra ãyuáto. Naâ numia marî wiôgɨ Jesu Cristo yeere pũûro da'ramá. Ɨ̃sâ ma'igó Pérsida kẽ'ra marî wiôgɨ Jesu Cristo yeekãhasere ɨpɨ́tɨ da'ramó. Koó kẽ'ra ãyuáto. 


text:
Rufo ãyuáto. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re “Jesu Cristore ãyuró ẽho peómi”, niîma. Kɨ̃ɨ̂ pakó kẽ'ra ãyuáto. Koôre yɨ'ɨ̂ pakore weeró noho ĩ'yâ'. 


text:
Filólogo, Júlia, Nereu, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ akabihó Olímpia, niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yarã́re kũû'kãrã naâ tiropɨ niirã́ ãyuáto. 


text:
<pb/>E'katíse me'ra a'mêri põo tẽríya. Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã mɨsâre ãyu dutíma. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ akawerérã, ni'karérã mɨsâ tiropɨ niirã́ dɨka watíkã weé sĩ'risama. Naâ tohô weerí niîrã, tɨ'o masíya. Mɨsâre ẽho peósere dohórẽ'sama. Mɨsâre bu'ê'ke mehereta weesamá. Tohô weérã naâre ba'pâtitikã'ya. Naâ bu'esére neê tɨ'otíkã'ya. 


text:
Naâ marî wiôgɨ Jesu Cristo ɨaró weérã meheta weesamá. Naâ no'ó ɨaró weé sĩ'riro weesamá. Naâ ãyuró ɨ'sɨâro uúkũ me'rise me'ra, diakɨ̃hɨ́ uúkũrã weeró noho uúkũsama. Ɨpɨ́tɨ waro masî tutuatirãre weé ta'sa ẽho peókã weesamá. 


text:
Mɨsâ pũrikã ãyuró Jesu Cristo ɨaró weésa'. Niî pe'tirã tohô niîma mɨsâre. Tohô weégɨ mɨsâ me'ra pũûro e'katí'. Mɨsâre ãyusére masikã́ ɨa sãá'. Neê yã'asé pe'e maa masî dutigɨ ɨa sãá wee'. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ãpêrã me'ra ãyuró niîkã'sere o'ogɨ́ niîmi. Kɨ̃ɨ́ta mɨsâre wãtîre dokâ ke'akã weegɨ́sami. Kã'roákã dɨ'sá' kɨ̃ɨ̂ tohô weeátehe. Jesu marî wiôgɨ mɨsâre ãyuró weeáto. 


text:
<pb/>Timóteo yɨ'ɨ̂ me'ra Jesu Cristo yee kitire werê kusia tamugɨ mɨsâre ãyu dutími. Yɨ'ɨ̂ akawerérã Judeu masa Lúcio, Jasṍ, Sosípater naá kẽ'ra ãyu dutíma. 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ a'ti pũríre Paulore ohâ basagɨ, Tércio wamêti'. Yɨ'ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peógɨ mɨsâre ãyu dutí'. 


text:
<pb/>Gaio mɨsâre ãyu dutími. Jesu Cristore ẽho peórã kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ nerê wɨama. Yɨ'ɨ̂ Paulo tií wi'ipɨ kãhí'. Erasto a'ti makákãhase da'rasére dutigɨ́, naa yeé niyéru ko'tegɨ́ ãyu dutími. Tohô niikã́ ãpí Jesu Cristore ẽho peógɨ Quarto ãyu dutími. 


text:
Marî Õ'âkɨ̃hɨre e'katí peorã, “Ãyú yɨ'rɨami”, niîrã. Marî wiôgɨ Jesu Cristo yee kiti me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marîre nemoró ẽho peókã wee masími. Dɨporópɨre niî pe'tirã masaré yɨ'rɨóse kitire masî no'oya maríkaro niîwɨ. A'tóka terore maha Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'ke me'ra masî no'o'. Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨ tohô werê dutikɨ niîwĩ. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra Jesu Cristo yee kitire werê'. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise kurarikãharãre kɨ̃ɨ̂re ẽho peó, kɨ̃ɨ̂ ɨaró weekã́ ɨasamí. 


text:
<pb/>Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niîmi. Kɨ̃ɨ̂ ni'kɨtá niî pe'tisere masî pe'okã'mi. Tohô weérã Jesu Cristo wee tamúro me'ra Õ'âkɨ̃hɨre “Tutuâ yɨ'rɨami”, niî ẽho peó nu'kukã'rã. Tohôta weerã́. Toô kã'rota ohâ'. Paulo<pb/>


text:
Yɨ'ɨ̂ Paulo Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'tegɨ Jesu Cristo bese kũú'kɨ niî'. Kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ kũûwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre ãyuró ẽho peókã ɨa sãágɨ yɨ'ɨ̂re kũûwĩ. Tohô niikã́ naâre Õ'âkɨ̃hɨ yee, diakɨ̃hɨ́kãhasere masî dutigɨ kũûwĩ. Keoró Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró noho wee dutígɨ tohô kũûwĩ. 


text:
Apêyere, naâre Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ katî nu'kuatehere e'katí yuu dutigɨ kũûwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ niî sootimi. Kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkã weeátoho dɨporo “Katisé pe'titiátehere o'ôgɨti”, niî tohakɨ niîwĩ. 


text:
Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ “Tohô weegɨ́ti” niîka tero ehâ'. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ yeé kitire werê sihase me'ra “Kɨ̃ɨ̂ tohô weegɨ́ti” niî'kere masaré masikã́ weemí. Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨógɨ kɨ̃ɨ̂ dutiró me'ra yɨ'ɨ̂re tee kitíre werê dutiwĩ. 


text:
<pb/>Tito, mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ weeró noho niî'. Marî ni'kâro noho ẽho peóse kɨó'. Mɨ'ɨ̂re a'ti pũríre ohâ'. Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨ, tohô niikã́ Jesu Cristo marî yã'âro weé'kere yɨ'rɨógɨ ãyuró weeáto mɨ'ɨ̂re. Pahá yã'ato. Mɨ'ɨ̂re ãyuró ehêri põ'ratikã weeáto. Paulo Titore bu'ê duti'ke niî' 


text:
<pb/>Mɨ'ɨ̂re Creta wamêtiri nɨkɨropɨ kũû wã'katiwɨ. Yɨ'ɨ̂ weé pe'oti'kere tu'â eha nɨ'ko dutigɨ tohô weewɨ́. Tohô niikã́ yɨ'ɨ̂ niîro nohota toopɨ́ niisé makarire, tee makári nɨkɨ Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre sɨ'orí wehê peoahãre sõróo dutiwɨ. A'tîro niîwɨ: 


text:
“Sɨ'orí wehê peorãre a'tîro niisétirãre sõróoya. ‘Naáta yã'arã́ niîma’ niî no'oya marirã́ nohore sõróoya. Naâ ni'karérã numiata nɨmôtiato. Naâ põ'rá kẽ'ra Jesu Cristore ẽho peórãta niiáto. ‘Naâ no'ó ɨaró yã'âro weemá’ niî no'orã niîtikã'ato. Tohô niikã́ yɨ'rɨ́ nɨ'kase piharã niîtikã'ato”, niîwɨ. 


text:
Ni'kɨ́ Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre sɨ'orí wehê peogɨ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere ko'tegɨ́ niîmi. Tohô weégɨ “Kɨ̃ɨ́ta yã'agɨ́ niîmi” niî no'oya marigɨ́ noho niiáto. Kɨ̃ɨ̂ ɨaró di'akɨ̃ dutigɨ́ noho, uâ mɨyagɨ noho niîtikã'ato. Tohô niikã́ ke'agɨ́, kumûkã bɨkɨ no'ó yã'âro weesé me'ra niyéru wapá ta'a sĩ'rigɨ noho niîtikã'ato. 


text:
A'tîro pe'e niiáto. Masá kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ ehakã́, ãyuró põo tẽrígɨ noho niiáto. Ãyusére weegɨ́ noho niiáto. Tohô niikã́ ãyuró wãkû yuu weesétigɨ noho, ãpêrãre keoró weegɨ́ noho niiáto. Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró di'akɨ̃ weegɨ́ niiáto. Keoró weesétigɨ noho niiáto. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ yeere, diakɨ̃hɨ́kãhase kɨ̃ɨ̂re bu'ê'kere weé nu'kukã'ato. Tohô weégɨ ãpêrã kẽ'rare Jesu Cristo yee kiti keoró bu'esé me'ra naâre wãkû tutuakã wee masísami. Ãpêrã pe'ere teé bu'esére mehêkã uúkũrãre keoró wãkukã́ wee masísami. 


text:
<pb/>A'tîro niî'. Pãharã́ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã niîma. Naâ no'ó ɨaró uúkũ ma'a, masaré mehêkã ẽho peókã weemá. Judeu masata tohô weé yɨ'rɨ nɨ'kama. 


text:
Naâ niyéru wapá ta'a sĩ'rirã, no'ó ɨaró bu'ê ma'akã'sama. Naâ bu'esé me'ra pãharã́ ni'kɨ́ põ'ra ni'kâ wi'ikãharãre dohórẽ' pe'okã'sama. Tohô weerã́re naâ bu'esére ka'mú ta'aya. 


text:
<pb/>Dɨporópɨ tii nɨkɨ́ro Cretakɨ̃hɨ oharí masɨ tií di'takãharãre ohâgɨ, a'tîro ohâkɨ niîwĩ: “A'tó Cretakãharã niî soose piharã niîma. Wa'îkɨ̃rã weeró noho tɨ'o masítirã niîma. Ba'â wãrirã, teesé piharã niîma.” 


text:
Kɨ̃ɨ̂ naâre diakɨ̃hɨ́ta ohâkɨ niîwĩ. Tohôta niîma. Tohô weégɨ tookãhárã Jesu Cristore ẽho peórã yã'âro weesétirãre tu'tîya. Naâre keoró ẽho peó dutigɨ tohô weeyá. 


text:
Judeu masa no'ó ɨaró wãkû boka werê ma'asere tɨ'otíkã'ato niîgɨ ãyuró bu'êya. Tohô niikã́ no'ó naâ dutî ma'asere tɨ'otíkã'ato niîgɨ tohô weeyá. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yeere, diakɨ̃hɨ́kãhasere ɨatíma. 


text:
<pb/>Judeu masa apêye ba'asére ba'â dutitisama. “Teeré ba'ârã, Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'karã weé'”, niîsama. Tohô nií wee'. Marî niî pe'tirã bu'îri marirã́ tɨ'ó yã'arã ba'akã́, ãyú niî'. Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã meheta weé'. Ãpêrã Jesu Cristore ẽho peótirã niî pe'tisere yã'âro wãkûsama. A'tîro niî'. Naâ wãkusépɨta, naâ tɨ'ó yã'asepɨta yã'â sãhakã'sama. Tohô weérã naâ yã'âro weesére neê bɨhâ wetitisama. 


text:
Naâ “Õ'âkɨ̃hɨre masî'”, niîmima, niîrã pe'ea'. Marî pe'e naâ weesétisere ĩ'yârã, masî'. “Naâ kɨ̃ɨ̂re masîtisama”, niî no'o'. Naâ yã'â yɨ'rɨarã, Õ'âkɨ̃hɨ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'karã, neê kã'ró ãyuró wee masítisama.<pb/>


text:
A'tîro bu'êya. Bɨkɨrã́ ɨmɨá wio pesáse me'ra weesétiato. Naâ wio pesáse me'ra ĩ'yâ no'oato. Ãyuró wãkû yuu weesétirã noho niiáto. Apêyere keoró ẽho peoáto. A'mêri ma'isétiato. Mehêkã wa'akã́, nɨ'ka pooáto. 


text:
Bɨkɨrã́ numiare meharóta bu'êya. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã numia wee wɨáse nohore weeáto. Ãpêrãre yã'âro uukahátikã'ato. Ke'atíkã'ato. Niî pe'tise naâ ãyusé weesétise me'ra ãpêrãre weé ĩ'yoato. 


text:
Bɨkɨrã́ numia neê marâpɨtirã numiare a'tîro weeáto. Naâ marapɨ́ sɨmɨare, naâ põ'raré ma'ikã́ weeáto. 


text:
Tohô niikã́ naâre ãyuró wãkû yuu weesétikã weeáto. Yã'asé mariró niikã́ weeáto. Bɨkɨrã́ numia naâ ãyuró weesé me'ra neê marâpɨtirã numiare naa yeé wi'seripɨ ãyuró ko'tê masikã weeáto. Ma'isé me'ra ãpêrãre ãyuró weekã́ weeáto. Naâ marapɨ́ sɨmɨare ãyuró yɨ'tikã́ weeáto. Naâ tohô weekã́ ĩ'yârã, neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire “Tohô nií wee'”, niî masisome. 


text:
Mɨ'ɨ̂ basita niî pe'tise mɨ'ɨ̂ weesé me'ra niî pe'tirãre ãyusére weé ĩ'yoya. Naâre bu'êgɨ, niî pe'tisere niî sooro mariró wio pesáse me'ra bu'êya. 


text:
Keoró uúkũya. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, ãpêrã neê “Tohô nií wee'”, niîsome. No'ó mɨ'ɨ̂ bu'esére ɨatígɨ noho keoró mɨ'ɨ̂ bu'ekã́ tɨ'ógɨ, bopôyagɨsami. Marî bu'esére neê yã'âro uúkũsome. 


text:
<pb/>Da'rá ko'terãre a'tîro werê kasaya: “Niî pe'tise mɨsâ wiôrã dutisére yɨ'tiyá. Naâre e'katíkã weeyá. Ye'sûtikã'ya”, niîya. 


text:
“Mɨsâ wiôrã yeere yahatíkã'ya. Tohô weeró noho o'ôrã, ãyuró weesé me'ra pe'e naâre ẽho peókã weeyá”, niîya. Tohô weesé me'ra ãpêrã Õ'âkɨ̃hɨ marîre yɨ'rɨógɨ yee bu'esére “Ãyú butia'se niî'”, niî ĩ'yârãsama. 


text:
<pb/>A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'ígɨ, niî pe'tirã a'ti nukúkãkãharã naâ yã'âro weeséti'kere yɨ'rɨó sĩ'rigɨ Jesu Cristore o'ôo'kɨ niîwĩ. 


text:
Jesu Cristo marî wiôgɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ, marîre yɨ'rɨógɨ niîmi. Be'ró kɨ̃ɨ̂ ãyuró asistése me'ra opâturi a'tîgɨsami. A'tóka tero kɨ̃ɨ̂ a'tiátehere yuû kueri kurare Õ'âkɨ̃hɨ marîre yã'asére, yã'âro ɨâri pehasere du'u dutími. Apêye nohore weeátoho dɨporo wãkû yuu tohaka be'ropɨ wee dutími. Tohô niikã́ keoró weeséti, ãyuró ẽho peó dutimi. 


text:
Jesu Cristo marî yã'âro weesére yɨ'rɨ wetíkã weégɨ, wẽrî basakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ marîre kɨ̃ɨ yarã́ sãha dutígɨ, yã'asé moorã́ niiáto niîgɨ tohô weékɨ niîwĩ. Marîre e'katíse me'ra ãyuró weesétikã ɨasamí. Tohô weégɨ wẽrî basakɨ niîwĩ. 


text:
<pb/>A'teréta mɨ'ɨ̂ naâre bu'êya. Naâre wãkû tutua nemokã weeyá. Naâ yã'âro weesétisere naâre masikã́ weeyá. Mɨ'ɨ̂ ãpêrãre dutigɨ́ niî yuugɨ, tohô weeyá. Neê ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂re dutî masitigɨre weeró noho ĩ'yâtikã'ato.<pb/>


text:
Tookãhárã Cretakãharãre a'tîro wee dutíya. “Wiôrã dutisére yɨ'tiáto. Niî pe'tise ãyuró weesé nohore weeáto. 


text:
Neê ãpêrãre yã'âro uukahátikã'ato. Ãpêrã me'ra ũru sãátirãta, naâre ãyuró uúkũato. Ma'isé me'ra niî pe'tirãre ãyuró weeáto”, niîya naâre. 


text:
<pb/>Too dɨpóropɨre marí kẽ'ra tɨ'o masítirã, Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kase piharã niîwɨ. Marî bahu dutí'kãrã weeró noho niîwɨ. No'ó ɨaró niî pe'tisere ɨâri pehawɨ. Yã'âro weé nu'kuwɨ. Niî pe'tirãre ɨowɨ́. Ãpêrã marîre yabikã́, marí kẽ'ra naâre yabî a'mewɨ. 


text:
Marî tohô weesétimikã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ ãyuró weesére, kɨ̃ɨ̂ ma'isére ĩ'yógɨ marîre yɨ'rɨówĩ. Marî ãyuró weesére ĩ'yâgɨ meheta yɨ'rɨówĩ. Kɨ̃ɨ̂ pahá yã'agɨ, marîre yɨ'rɨówĩ. Opâturi marîre wi'marã́ neê bahuárãre weeró noho weewĩ́. Kɨ̃ɨ̂ wẽrisé me'ra marî yã'âro weé'kere kõ'âgɨ yɨ'rɨówĩ. Espírito Santo marîre ãyurã́ wa'â dutigɨ dɨka yuúwĩ. 


text:
Õ'âkɨ̃hɨ ma'ígɨ kɨ̃ɨ̂ ãyuró weesé me'ra marî yã'arã́ niîmi'kãrãre ãyurã́ wa'akã́ weékɨ niîwĩ. Tohô weérã marî katî nu'kuatehere e'katíse me'ra yuû kuerã, kɨ̃ɨ̂ “O'ôgɨti” niî'kere yẽ'êrãsa'. 


text:
<pb/>Teé yɨ'ɨ̂ uúkũ'ke diakɨ̃hɨ́ warota niî'. Mɨ'ɨ̂ teeré naâre bu'ê nu'kukã, ɨpɨ́tɨ ɨa sãá'. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã ãyusé di'akɨ̃re weerã́sama. Tohô weesé ãyusé niî'. Niî pe'tirãre ãyuró wa'akã́ weesé niî'. 


text:
Apêye, mehô waro uúkũ, a'mé tu'ti ma'asere ka'mú ta'aya. Judeu masa naâ dɨ'pôkãti mɨhati'ke uúkũ ma'asere ka'mú ta'aya. Tohô niikã́ Moisé dutî'kere a'mêri “Tohô nií wee'” niî ũru sãásere ka'mú ta'aya. Niî pe'tise teé wapa maríse, naâ uúkũ ma'ase niî'. 


text:
<pb/>Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharãre dɨka watíkã weegɨ́ nohore “Tohô weetíkã'ya”, niîya. Mɨ'ɨ̂ ni'kâti ou pɨáti werê kumí, mɨsâ me'ra niigɨ́re kõ'â wĩroya. 


text:
“Ẽho peógɨ niîmigɨ, dohógɨ weesamí. Kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'rê no'oakɨhɨpɨta niîsami”, niî masî toha'. Paulo ãpêrãre wee tamú duti'ke niî' 


text:
<pb/>Yɨ'ɨ̂ Ártemare ou Tíquicore mɨ'ɨ̂ tiropɨ o'ôo'kã, mɨ'ɨ̂ pe'e yɨ'ɨ̂ tiropɨ dɨka yuú wã'katia. Ɨmɨ̂yaro yɨ'ɨ̂ tiropɨ ĩ'yâgɨ a'tiá. Yɨ'ɨ̂ Nicópolipɨ niîgɨsa'. Toopɨ́ “Pu'êkɨ tõ'ogɨ́ti”, niîwɨ. 


text:
Niî pe'tise mɨ'ɨ̂ wee tamúta basiósere Zena, masaré uúkũ basagɨre wee tamúya. Apolo kẽ'rare wee tamúya. Naâre dɨ'sasé nohore o'ôya. Naâ mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, apé sia'pɨ yɨ'rɨárã, apêye nohore dɨ'sá no'osome. 


text:
Marî me'rakãharã Jesu Cristore ẽho peórã kẽ'ra ãyusé di'akɨ̃ weeáto. Ãpêrãre apêye noho mookã́ ĩ'yârã, wee tamuáto. Tohô weérã naâ katirí ɨmɨ̂kohore mehô waro niîsome. Paulo ãyu dutí tɨo'ke niî' 


text:
<pb/>Niî pe'tirã yɨ'ɨ̂ me'ra niirã́ mɨ'ɨ̂re ãyu dutíma. Marî me'rakãharã Jesu Cristore ẽho peórã ãyuáto. Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ niî pe'tirãre ãyuró weeáto. Toô kã'rota ohâ'. Paulo<pb/>


