# verses

text:
Ta ti ãã maa napäh bä, ta wób na-ããj hẽ ta tii bä habꞌëëh doo, ãã sahõnh hẽ ãã ky kahꞌũũm Paw-Ro hã, tanahõm hyb nꞌaa Jerusarẽnh hẽnh.


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Hëd nꞌaa bë baꞌoot? Takꞌëp ỹ hꞌyy katón bë anꞌoo bä —näng mäh. —Dooh ỹ eỹỹm bä ỹ ramawꞌyyd däk do hã. Rakarẽn bä ỹ radajëëb bä Jerusarẽnh bä, ỹ dajëp né hẽ Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hyb nꞌaa. Dooh ỹ eỹỹm bä —näng mäh.<pb/>


text:
Dooh ãã taky dahé bä. Ti hyb nꞌaa dooh ãã ky kahũũm boo bä ta hã. Ti mꞌ ãã ky hadoo:<pb/>—Na manä Jesus, Hyb Nꞌaa Jawyk Do hꞌyyb däng do hadoo ta hã —näk ããh.<pb/>


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób, Sesareja bä habong doo, ahꞌũũm ãã sii. Ãã ramahũũm ajꞌyy bäp peej Jesus hã hꞌyy kae däk do tób hẽnh, tꞌĩĩ hẽnh ãã baꞌỹỹh hyb nꞌaa. Ta häd Masõn. Tsyt dëëg hã Tsi-Peré häd näng doo bä tabana.<pb/>


text:
Jatꞌiip hadoo ãã begꞌããs Paw-Ro sii Tsijaag tób hẽnh. Tꞌĩĩ hẽnh rakata bꞌëëh sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa.


text:
Ti mꞌ Paw-Ro kedëng sa hã. Baad ub tabaherꞌoot sa hã sahõnh hẽ tamoo wät do hã Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa Judah buuj nadoo do mahang.


text:
Ta ti ramaa napäh bä mꞌ, rajꞌaa etsë Pꞌop Hagä Do hã. Ti mꞌ raky hadoo Paw-Ro hã:<pb/>—Mahapäh né hẽ, ãã wakããn, hajõk Judah buuj babä rahꞌyy kae padëëk Jesus hã. Ti hadoo né hẽ sahõnh hẽ raky kahꞌũũm Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo da ji badꞌoo hyb nꞌaa.


text:
Raherꞌoot mä sa hã, mametëëk mä jé padꞌyyt hẽ habong do Judah buuj sa hã, Judah buuj nadoo do sa mahang habong do sa hã, Mosees kyy kerih do raky nadaheeh hyb nꞌaa. Raherꞌoot mä sa hã, dooh mꞌ makarẽn bä sa taah masuuj noo byyh ranoo ehõg hõm. Raherꞌoot mä na-ããj hẽ, maherꞌoot mä sa hã ti dooh ër badꞌoo doo da radoo bä —näk mä Tsijaag sa kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ raky hadoo ẽnh:<pb/>—Tawꞌããts hẽ ër hyb nꞌaa newëë nyy da ër badꞌoo. Raky nꞌaa napäh da õm kaja nä doo.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ãã herꞌoot doo da mabadꞌoo —näk mä Paw-Ro hã. —Ti abong ji meheet pé ajyy ãã mahang sa sëën hehoh doo, Pꞌop Hagä Do hã raky däng do ahëëj jëng do heen nꞌaa.


text:
Sa sii ahõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Mamoo wäd sa sii ër ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da, bë hꞌyyb bë benäm hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Tawꞌããts hẽ sa hyb nꞌaa mepaag hõm rama ejuu do panꞌaa, sa sëën rabehoh hyb nꞌaa. Tii dꞌ madoo bä, sahõnh hẽ rabahapäh da raherꞌoot do a ky nꞌaa dooh se hub tado bä. Rahapäh da maky daheeh né hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo.


text:
Judah buuj nadoo doo kä, ãã ma erii wät nyy da rabadꞌoo do panꞌaa. Hahỹỹ da ãã kyy kerih doo: “Tawꞌããts hẽ bë nawëh Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa kabarii rawehꞌëëh do tä nꞌaa. Tawꞌããts hẽ bë nawëh bë masããh dab, harꞌëëng dab, bë naboh bä ta majyyw gatsëë däk doo. Bë awëë manä ta majyyw. Bë aä̃ manä bë ỹỹm nadoo do sii, bë patug nadoo do sii” —näk mä Tsijaag tób bä kata bꞌëëh do sa kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ jatꞌiip hadoo Paw-Ro mahũũm ta ti ajyy. Tamoo wät sa sii Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da, sa hꞌyyb rabenäm hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti mꞌ tabahõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh, tapanäk hyb nꞌaa ta tii bä moo bꞌook do sa hã, ny noo gó tabahänh Pꞌop Hagä Do matym gó sa hꞌyyb rabenäm doo. Tapanäk mä na-ããj hẽ sa hã ny noo gó Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu doo.<pb/>


text:
Pꞌeets ub paawä mꞌ tabahëëj jëng bä ta ti 7 ta ä̃h, Paw-Ro rabenyyw bong do ä̃ nꞌaa, Judah buuj wób, Asija häj nꞌaa hẽnh hanꞌaa doo, rabahapäh mä Paw-Ro Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Ti mꞌ hajõk do tꞌĩĩ hẽnh kata bꞌëëh do rahꞌyyb tatuk Paw-Ro wë rakamajꞌĩĩ hyb nꞌaa. Ti mꞌ Paw-Ro wë rawajꞌaa padëëk.


text:
Rageëënh bä mꞌ raky hadoo:<pb/>—Ãã bë masaa Isaraéw buuj! —näk mäh. —Hahỹ né hẽ ajꞌyy jé padꞌyyt hẽ hawät doo, tametëëk do kamajꞌĩĩ ãã hã, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã na-ããj hẽ, hahỹỹ hã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hã. Hỹỹ kä na-ããj hẽ tamanaa Judah buuj nadoo do wawẽẽ hẽ, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Ta yd rejãã tanꞌoo bä —näk mä sa kyyh.<pb/>


text:
Tii da rawén ky hadoo, pooj jé rabahapäh Paw-Ro sii Epeso buuj, Toropimo häd näng doo, panang bä rababong bä. Paw-Ro mahũũm redꞌoo Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ sahõnh hẽ panang buuj rakawajããn. Jé padꞌyyt hẽ rabana, rawajꞌaa padëëk Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Ramaso däg kän mä tii bä Paw-Ro, ramahũũm mä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa wꞌoo hã. Ti mꞌ nayyw hẽ ranoo gatsëë däk ta nooh.


text:
Ranaboh nuuj jé paawä Paw-Ro, Roma buuj warahén nꞌaa wahë nꞌaa hã rapanäk mä Jerusarẽnh buuj kamajꞌĩĩ do ky nꞌaa.


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa tanaëënh mä warahén wób, warahén sa wahë nꞌaa wób na-ããj hẽ. Ti mꞌ rawajꞌaah Jerusarẽnh buuj sa wë. Rabahapäh bä mꞌ warahén sa wahë nꞌaa sa sii hanꞌaa doo, moo yyw padëëk mä Paw-Ro rejꞌãã doo.


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa kaja nä bä tamaso däk Paw-Ro, ti mꞌ tamejũũ ramoo mawꞌyyd däk haak sapuuw hadoo doo me. Ti mꞌ teaanh mäh:<pb/>—Jaa hahỹ ajꞌyy? Hꞌëëd hado tamo hajꞌaa? —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ ta see hadoo ta wób rageëënh, ta see ky nꞌaa hadoo ta wób sa kyyh. Dooh mꞌ warahén sa wahë nꞌaa hꞌyyb mepëë bä ta ky nꞌaa hã, takꞌëp rageëënh do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tamejũũ ramahũũm warahén tób nꞌaa yt hã.


text:
Tꞌĩĩ hẽnh rakaja hõm bä, tób gó ji basëëk do tyng nꞌaa jó, warahén ratóg sëëk mä Paw-Ro, hajõk do ta hã rapahuut do hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ warahén ramajëë suun pooj jé Paw-Ro beaanh sa wahë nꞌaa hã Gereg kyy me:<pb/>—Ỹ karẽn paawä ỹ herꞌoot a hã —näng mäh.<pb/>Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa eaanh:<pb/>—Merꞌoot Gereg kyyh? —näng mäh.


text:
—Õm nado Esit buuj kamajꞌĩĩ do du nꞌaa do nagꞌaap hẽ denaa hẽ? Õm nado ti mahũũm do 4 miw hebꞌooh do banawäng doo hẽnh? —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Dooh. Ỹ nado tii —näng mäh. —Judah buuj ỹ ti hỹỹh. Panang Tas häd näng doo bä naa, Siris häj nꞌaa bä naa ỹỹh. Panang ky nꞌaa etsëëh do buuj ỹỹh —näng mäh. —Ỹ karẽn paawä manꞌoo ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa sa hã —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa anꞌoo kän tabaherꞌoot hyb nꞌaa. Ti mꞌ Paw-Ro bagꞌëëd däk tsyym tyng nꞌaa jó. Ti mꞌ tameduuk ta moo me, bag hẽnh rababë däk hyb nꞌaa. Ti mꞌ bag hẽnh rababë däk bä, tadu doo taherꞌoot do Eberew kyy me. <n>Judah buuj sa kyyh hehꞌäät do ramaneëënh <i>Eberew kyyh</i> . Judah buuj na-ããj hẽ rerꞌoot Aramew kyyh. Sa wób na-ããj hẽ rahajaa rerꞌood bä Gereg kyyh.</n> Ti mꞌ taky hadoo:<pb/>


text:
—Wakãn haa, yp ỹ hyb nꞌaa hedoo doo. Bë maa newë këh ỹỹ. Hã ỹ rakamajꞌĩĩ do ky nꞌaa ỹ herꞌoot —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ ramaa napäh bä mꞌ terꞌoot do Eberew kyy me, sa kyy me, bag hẽnh rababë däg magyys hẽ tii bä. Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>


text:
—Judah buuj né ỹ hỹỹh. Panang Tas häd näng doo bä, Siris häj nꞌaa bä ỹ benäng. Babä Jerusarẽnh bä ỹ bawäng. Gamarijéw <n>Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do ky nꞌaa etsëëh do ti Gamarijéw. Atos 5.34 hã takerii däk ta ky nꞌaa.</n> baad ub né hẽ ỹ tama metëëk ër wahë makũ ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nꞌaa. Baad ub né hẽ ỹ karẽn paa ỹ hꞌyyb nꞌyym Pꞌop Hagä Doo, da hẽ bë badꞌoo doo da né hẽ.


text:
Ỹ rejãã né paa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, radejëp hyb nꞌaa. Ỹ mesoo paa ỹỹj, ajyy, ỹ dewëës ragadahewꞌëës doo gó.


text:
Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa hehꞌäät doo, ër wahë nꞌaa na-ããj hẽ rahapäh tii. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot do bë hã. Hã ỹ rabanꞌoo däk paa kerih doo, ramejũũ do ky nꞌaa, ỹ banoo hyb nꞌaa ër wakããn, Judah buuj, panang Damas-Ko häd näng doo bä habong do sa hã. Ti tꞌĩĩ hẽnh ỹ bahõm paah, ỹ mena paawä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, rarejãã hyb nꞌaa Jerusarẽnh hẽnh —näng mä Paw-Ro sa hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:<pb/>—Ti, wasyk, ỹ bedaa däk bä Damas-Ko, tii bä wë hã naa gabarëëh do ta bag gabarꞌëëng wät hahãt ỹỹ.


text:
Tũũ ỹ badëë jat tii bä. Ti ỹ maa napäh kyyh, hã ỹ herꞌoot doo: “Saw-Ru, Saw-Ru, hꞌëëd hyb nꞌaa ỹ marejãã?”, näng mä kyyh hã ỹỹ.


text:
Ỹ eaanh tii bä: “Nyy dꞌ ỹ badꞌoo, Hyb Nꞌaa Jawyk Doo?”, näng ỹỹh. Ti taky hadoo hã ỹỹ: “Asꞌëëg gꞌëëd. Ahõm nä panang hẽnh. Tꞌĩĩ hẽnh rabaherꞌoot a hã nyy da mamoo wät do panꞌaa hã ỹỹ”, näng mä Jesus kyyh hã ỹỹ.


text:
Ỹ hapäh ta bag takꞌëp gabarëëh do hyb nꞌaa ỹ wén ty tamaa wät. Ti hyb nꞌaa hata haa ỹ ramoo maso hõm Damas-Ko hẽnh ãã bahꞌũũm hyb nꞌaa.<pb/>


text:
—Ajꞌyy Ananijas häd näng do ỹ tahegꞌããs. Baad ta ti Ananijas ky dahé hadꞌyyt hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Ta ti panang bä habong do Judah buuj rawehꞌëëh ti Ananijas.


text:
Pa ỹ tabagꞌëëd däk bä taky hadoo: “Wakãn ỹỹ, Saw-Ru, mabegãã däk pꞌaa hẽnh!”, näng mäh. Ỹ bahapëë däg kän nayyw hẽ tii bä.


text:
Ti mꞌ taky hadoo ẽnh hã ỹỹ: “Pꞌop Hagä Do ër wahë makũ rahꞌyy kahaꞌeeh doo, ti né hẽ hasëëw wät õm, mabahapäh hyb nꞌaa takarẽn doo, mabahapäh hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät doo, <n>Jesus né hẽ ti <i>Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät doo</i> .</n> mamaa napäh hyb nꞌaa ta ti ta kyyh.


text:
Õm né hẽ da Baad Hadꞌop Do rod nꞌaa sahõnh hẽ sa hã. Maherꞌood da mamaa napäh doo, mahapäh do ky nꞌaa”, näng mä ta kyyh hã ỹỹ.


text:
Ti mꞌ taky hadoo: “Magadaa wäd manäh. Ahõm nä õm ranu gemuun wät hyb nꞌaa. Õm ranu gemuun bä, Jesus hã mabetsẽẽ a hã hanäng do nesaa do tabawug hõm hyb nꞌaa”, näng ta kyyh hã ỹỹ.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo ẽnh:<pb/>—Jerusarẽnh hẽnh ỹ babaaj nä bä, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã ỹ bahõm ỹ ky nꞌaa etsẽẽ hyb nꞌaa. Ta tii bä sꞌëëh hadoo hã ỹỹ.


text:
Sꞌëëh hadoo doo gó ỹ hapäh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Hahỹỹ da ta kyyh hã ỹỹ: “Nayyw hẽ! Ahõm nä Jerusarẽnh bä naa. Dooh da raky dahé bä këh ỹ nꞌaa maherꞌoot doo”, näng mä hã ỹỹ.


text:
Ti ỹ ky gadoo: “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, sahõnh hẽ ajyy babä habong do rahapäh nyy da ỹ bahõm do paa sahõnh hẽ tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do yt hã, a hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ dewëës hyb nꞌaa, ỹ rejãã hyb nꞌaa.


text:
Radajꞌëëp noo gó a ky nꞌaa rod paa Es-Tew häd näng doo, ỹ na-ããj hẽ sa da hꞌyyb hadoo. Ỹ né paa pä me hakut do sa saroor henäm”, näng këh ỹ ta hã.


text:
Ti mꞌ, jããm né hẽ ramaa newëë do Paw-Ro herꞌoot doo. Judah buuj nadoo do sa mahang Paw-Ro Jesus mejũũ Paw-Ro herꞌoot hyb nꞌaa, radu doo mä rageëënh doo:<pb/>—Dooh tawꞌããts hẽ tado tawäd bä badäk hahỹỹ hã! Tawꞌããts hẽ tadajëp! —näk mä Paw-Ro majĩĩ sa kyyh.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, warahén sa wahë nꞌaa mejõ kän Paw-Ro ramajëë suun warahén tób nꞌaa yt hã. Tamejũũ mä rahewyyh. Tamejũũ mä reaanh ta hã hꞌëëd hyb nꞌaa ta majĩĩ tii da rawén geëënh.


text:
Ti mꞌ ramawꞌyyd däk bä rahewyyh do panꞌaa paawä, Paw-Ro eaanh warahén wahë nꞌaa see hã:<pb/>—Roma buuj raky nꞌaa jawꞌyyk do anoo gꞌeeh bë hewyh bä Roma buuj seeh, bë nahapëë nä bä tamo hajꞌaa kadoo bä? —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa see maa napäh bä Paw-Ro herꞌoot doo, nayyw hẽ tabahõm kän warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do wë. Ti mꞌ teaanh ta hã:<pb/>—Nyy da mabadꞌoo hahỹ ajꞌyy hã? Roma buuj né hẽ ti hỹỹh —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do bahõm Paw-Ro wë. Ti mꞌ tabeaanh:<pb/>—Te hub né hẽ, Roma buuj né hẽ õm? —näng mäh.<pb/>—Ỹỹ. Roma buuj né hẽ ỹỹh —näng mä Paw-Ro kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do ky hadoo:<pb/>—Takꞌëp ỹ bepaag hõm paah, Roma buuj ỹ bahadoo hyb nꞌaa —näng mäh.<pb/>Ti Paw-Ro ky hadoo ta hã:<pb/>—Roma häj nꞌaa bä ỹ benäng, ti hyb nꞌaa ỹ benäng noo gó naa Roma buuj né ỹ hỹỹh —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ hewyyh do paawä nayyw hẽ mꞌ raberéd gëët Paw-Ro. Sa wahë nꞌaa eỹỹm wät tahꞌyy ganyy bä Roma buuj né ti tamejũũ ramoo mawꞌyyd däk do haak sapuuw hadoo doo me. <n>Dooh Roma buuj raky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä Roma buuj see ramawꞌyyd bä ranahapäh nä bä tamo hajꞌaa kadoo bä. Ti hyb nꞌaa warahén sa wahë nꞌaa wén eỹỹm wät.</n><pb/>


text:
Ti mꞌ jati pé warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do mejũũ ramanyyh Paw-Ro. Takarẽn mä ta heen nꞌaa näng baad ub hꞌëëd pꞌãã Judah buuj Paw-Ro hã raky nꞌaa tapaa. Ti mꞌ tamejũũ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa, Judah buuj sa wahë nꞌaa wób, rakata bꞌëëh hyb nꞌaa, Sinedirijo häd enäh doo. Ti mꞌ Paw-Ro tamanaa rababꞌëëh bä.<pb/>


text:
Ti mꞌ baad ub mä Paw-Ro bahegꞌããs Sinedirijo ajyy nꞌaa sa wë, ti mꞌ taky hadoo sa hã:<pb/>—Wakãn haa —näng mäh. —Pꞌooj ub ỹ bawät do hadoo né hẽ ỹ da hẽ. Baad ub hëp ỹ tym Pꞌop Hagä Do matym gó —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa hehꞌäät doo, Ananijas häd näng doo, mejũũ mäh, Paw-Ro pa habꞌëëh do Paw-Ro ranoo gewyyh hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo ta hã:<pb/>—Pꞌop Hagä Do õm hewyyh da! Ta hadë hawak doo me jꞌooj hẽ repꞌees do hadoo õm! <n>Jꞌooj madäk do ta hꞌyyb tym, Paw-Ro hanäng pé panyyg ky nꞌaa gó taherꞌoot doo.</n> Õm tii bä hasooh ỹ maky nꞌaa etyy hyb nꞌaa Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do herꞌoot doo da. Ti hadoo né hẽ, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do maky dahé bä, ỹ mamejũũ ỹ rabahewyyh hyb nꞌaa. Dooh tii da Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä —näng mä Paw-Ro kyyh ta hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro pa habꞌëëh do raky hadoo Paw-Ro hã:<pb/>—Õm ky neỹỹm maky nꞌaa rejã bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa hehꞌäät doo! —näk mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Wakãn haa, dooh ỹ hapëë bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa hehꞌäät do tado bä. Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã hahỹỹ da takerih: “Maky nꞌaa rejã manä bë wahë nꞌaa” <n>Esodo 22.28</n> —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro hapäh do hyb nꞌaa ti anäng ta wób Saduséw, ta wób Pariséw sa mahang, taky hadoo katꞌaa do sa hã:<pb/>—Wakãn haa, —näng mäh —Pariséw né ti ỹ hỹỹh. Pariséw tꞌaah ỹỹh —näng mäh. —Hã ỹ rawén ky nꞌaa tapaa, ỹ gada do hyb nꞌaa dejëp do ragenä bong doo —näng mäh.<pb/>


text:
Tii da taherꞌoot do hyb nꞌaa, radu doo raky kedꞌaak do Pariséw Saduséw sa mahang. Ti hyb nꞌaa raketyn bꞌëëh mä sa wahë nꞌaa ta tii bä kata padëëk doo.


text:
(Saduséw sa hã ji dajëp jawén paa bä, dooh ji ganä wäd bä. Sa hã, dooh ããs. Sa hã dooh na-ããj sahee péh. Pariséw sa hã kä, ji dajëp jawén paa bä ji ganyyh nä pꞌaa hẽnh. Ti anäng na-ããj hẽ sa hã ããs, sahee na-ããj hẽ.)<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa raky kedꞌaak mä ta ti pꞌãã. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do wób, Pariséw wób asꞌëëg bꞌëëh mäh. Takꞌëp mä sa kyyh. Hahỹỹ dꞌ mä sa kyyh:<pb/>—Dooh hahỹ ajꞌyy nesaa do tamoo wäd bä. Ji hapäh mä ããs herꞌood bä ta hã. Ji hapäh mä tii, sahee herꞌood bä ta hã —näk mä sa kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Pariséw Saduséw kamajẽ däg mä takꞌëp. Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa beỹỹm wät, rejes wät tedꞌoo Paw-Ro. Ti hyb nꞌaa tamejũũ warahén rabahõm rabejꞌooj nyyh hyb nꞌaa Paw-Ro, warahén tób hẽnh ramahũũm hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh.<pb/>


text:
Ti mꞌ atsëm kä, Jesus kasee Paw-Ro hã. Ti mꞌ taky hadoo ta hã:<pb/>—Eỹỹm manäh! —näng mäh. —Maherꞌoot do hadoo këh ỹ nꞌaa babä Jerusarẽnh bä, ti hadoo né hẽ da maherꞌood panang Roma häd näng doo bä —näng mä Jesus ta hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ jati péh, Judah buuj Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do wób rakanerꞌoot Paw-Ro radajꞌëëp hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do hã raky däng radajꞌëëp né hẽ. Ti mꞌ raky hadoo:<pb/>—Dooh dꞌ ër awa bä, dooh dꞌ ër eëg bä ër nanaboh nä bä Paw-Ro —näk mä sa kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ rabahõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa, Judah buuj sa wahë nꞌaa wë na-ããj hẽ. Ti mꞌ raky hadoo sa hã:<pb/>—Pꞌop Hagä Do hã ãã ky däng, dooh ãã awa bä, dooh ãã eëg bä Paw-Ro ãã nanaboh nä bä —näk mäh.


text:
—Ãã karẽn paawä Sinedirijo ajyy nꞌaa sii hẽ bë ky nꞌaa etsẽẽ warahén sa wahë nꞌaa hã, Paw-Ro tamanaa hyb nꞌaa bë babꞌëëh bä. Tawꞌããts hẽ bë herꞌoot bë karẽn baad bë ky nꞌaa napäh ta ky nꞌaa, bë keno da —näk mäh. —Ãã gadaa däk da ta baa bä, ãã dajꞌëëp hyb nꞌaa bë habꞌëëh hẽnh takajaa do pooj jé —näk mä sa kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro sꞌaah ky nꞌaa napäh raherꞌoot doo. Ti mꞌ tabahõm kän warahén sa tób hẽnh, Paw-Ro tapanäk hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ Paw-Ro naëënh warahén sa wahë nꞌaa seeh. Ti mꞌ taky hadoo ta hã:<pb/>—Mamahũũm hahỹ pahëëw bë wahë nꞌaa wë. Ti anäng panyyg taherꞌoot pé ta hã —näng mä Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ warahén wahë nꞌaa see mahũũm kän pahëëw sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do wë. Ti mꞌ taky hadoo ta hã:<pb/>—Paw-Ro, ër maso gëët doo, ỹ tanaëëj nä, taherꞌoot hã ỹỹ, ỹ manaa hyb nꞌaa hahỹ pahëëw a wë. Ti anäng mä panyyg taherꞌoot pé panꞌaa a hã —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ pahëëw warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do moo takyg hõm ramaa nanapäh hẽnh. Teaanh mäh:<pb/>—Hꞌëëd ti makarẽn maherꞌoot hã ỹỹ? —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ pahëëw ky hadoo:<pb/>—Judah buuj kanerꞌood bong a hã raky nꞌaa herꞌoot hyb nꞌaa Paw-Ro mamahũũm hyb nꞌaa Sinedirijo ajyy nꞌaa rakahetꞌaa hẽnh. Rakarẽn mä paawä raky nꞌaa napëë magyys hẽ Paw-Ro ky nꞌaa, kenꞌooh da.


text:
Maky dahé manä da. 40 ajyy tahyb nꞌaa pé ragadaa däk radajꞌëëp hyb nꞌaa. Kejën rabë bä. Pꞌop Hagä Do hã raky däng dooh rawa bä, dooh reëg bä rananaboh nä bä Paw-Ro. Da hẽ ti abë padëëk. Ragadaa däk maherꞌoot do panꞌaa sa hã —näng mä Paw-Ro sꞌaah kyyh warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do edëë wät pahëëw. Ti mꞌ taky hadoo:<pb/>—Maherꞌood manä ỹ mapanäk doo —näng mäh.<pb/>


text:
<sup>(23-24)</sup> Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do naëënh pawóp hẽ warahén sa wahë nꞌaa. Ti mꞌ taky hadoo sa hã:—Bë etyn hõm da 200 warahén tsyym me hahꞌũũm péh, 70 kawaaro jó hahꞌũũm do ta wób, 200 jook yt hã hahꞌũũm doo, kawaaro Paw-Ro jahõm pé sii hẽ da, atsëm rabahõm hyb nꞌaa panang Sesareja häd näng doo hẽnh —näng mä ta kyyh.Ti mꞌ tamejũũ baad ub ramahũũm hyb nꞌaa Paw-Ro, sa wahë nꞌaa Peris häd näng do wë.


text:
Õm ỹ panäk hahỹỹ da: Judah buuj ramaso däk hahỹ ajꞌyy. Rakarẽn paawä radajꞌëëp. Ti ỹ ky nꞌaa napäh bä Roma buuj tado bä, ỹ bahõm warahén sii hẽ ỹ bedꞌëëp hyb nꞌaa sa moo gó naa.


text:
Ỹ karẽn paawä ỹ heen nꞌaa näng hꞌëëd hyb nꞌaa rakamajꞌĩĩ ta hã, ti hyb nꞌaa ỹ wén mahũũm paa Judah buuj wahë nꞌaa sa wë.


text:
Tii bä ỹ heen nꞌaa nyy däk raky nꞌaa jawꞌyyk do hyb nꞌaa raky kesꞌëëm. Dooh tamo hajꞌaa kadoo bä ji dajꞌëëp hyb nꞌaa paawä. Dooh tamo hajꞌaa kadoo bä na-ããj hẽ ji dawäts gëët hyb nꞌaa.


text:
Tii bä ỹ ky nꞌaa napäh rakarẽn radajꞌëëp. Ti hyb nꞌaa nayyw hẽ ỹ mejõ hõm a wë. Ỹ maherꞌoot da ta majĩĩ, a wë rabahõm a sii raberꞌoot hyb nꞌaa ta ky nꞌaa”, näng mä terih do hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa mejũũ doo da rabadoo kän. Ramahũũm kän mä atsëm Paw-Ro. Ti mꞌ panang An-Tiparis häd näng doo bä rakajaa.


text:
Tii bꞌ naa, jati péh, warahén tsyym me hahꞌũũm do rababaaj nä pꞌaa hẽnh sa tób hẽnh. Kawaaro jó hahꞌũũm do ramahũũm kän tii bä Paw-Ro.


text:
Rakaja hõm bä Sesareja bä, ranꞌoo däg kän sa wahë nꞌaa ma erih do Peris hã. Ti mꞌ rahaëënh Paw-Ro ta hã.


text:
Ti mꞌ Peris nerꞌood kän kerih doo, ti mꞌ teaanh mä Paw-Ro hã ny hado tabanäng hẽnh tabana, Roma häj nꞌaa. Siris hẽnh naa tabana Paw-Ro herꞌoot bä mꞌ,


text:
Peris ky hadoo ta hã:<pb/>—Ỹ maa newëë da a ky nꞌaa a hã kamajꞌĩĩ do rakaja nä bä —näng mäh.<pb/>Ti mꞌ tamejũũ Eróts, Judah buuj sa wahë nꞌaa tób haeh do yt hã warahén rabahagꞌããs hyb nꞌaa Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ 5 ta ä̃ jawén paa bä, Ananijas, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa hehꞌäät do kajaa nä Sesareja bä. Ta sii tamanaa mä Judah buuj sa wahë nꞌaa wób, sa ky nꞌaa rod Ter-Turus häd näng do na-ããj hẽ. Ti mꞌ raky nꞌaa tapa kän Paw-Ro ta ti häj nꞌaa bagã nꞌaa matym gó.


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ramana gëët bä, Ter-Turus häd näng do du doo taherꞌoot do Peris hã. Paw-Ro taky nꞌaa tapaa. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:<pb/>—Baad tanyy né hẽ, a hyb nꞌaa baad ub ãã hã ãã häj nꞌaa bä. Dooh kamajꞌĩĩ péh. Õm hꞌyy ganäng do hyb nꞌaa, baad tawén hadoo ãã hã, ãã häj nꞌaa bä.


text:
Jé padꞌyyt hẽ ãã häj nꞌaa bä ãã hꞌyy gadajang a mo hajꞌaa hyb nꞌaa, Peris, takꞌëp hyb nꞌaa jawyk doo —näng mäh.


text:
—Dooh ãã karẽn bä õm ãã hꞌyyb panasä bä. Ti hyb nꞌaa ãã karẽn paawä kanahën dꞌos hẽ mamaa newë ãã herꞌoot doo.


text:
Gëët hahỹ ajꞌyy, kamajꞌĩĩ do du na do tii, ãã hã. Jé padꞌyyt hẽ badäk hahỹỹ bä Judah buuj rakamajꞌĩĩ sa hã hẽ tanꞌoo bä. Ajꞌyy Nasaréh buuj ky sꞌũũt doo, ta wób sa wë hꞌyy kawereem hõm do sa wahë nꞌaa see hahỹỹh.


text:
Takarẽn paawä tanꞌoo bä baad tanado wät Pꞌop Hagä Do matym gó Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ãã wén maso däk. [


text:
Ãã karẽn paawä ãã ky nꞌaa etyy ãã ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da. Ti nuuj jé warahén sa wahë nꞌaa, Risijas häd näng doo, ta warahén sii hẽ tabana. Ãã hã rawajꞌaa padëëk, Paw-Ro rabejꞌooj hõm hyb nꞌaa ãã mahä̃nh.


text:
Tamejũũ ta hã ky nꞌaa tapaa do a wë rabahõm.] Baad hahỹ ajꞌyy hã meaaj bä, maheen nꞌaa näng da ãã ehub né hẽ ãã ky nꞌaa tapaa do hã —näng mä Ter-Turus kyyh Peris hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ Judah buuj, Jerusarẽnh bä hanꞌaa doo, raky masa Ter-Turus. Raky nꞌaa tapaa ẽnh Paw-Ro. Te hub né hẽ mꞌ Ter-Turus herꞌoot doo, sa nooh.<pb/>


text:
Ti mꞌ sa wahë nꞌaa Peris häd näng do mejũũ Paw-Ro berꞌoot hyb nꞌaa. Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Hajõõ däg ta baab ãã häj nꞌaa bä baad maky nꞌaa etyy. Ti hyb nꞌaa hꞌyyb neỹỹm doo me ỹ herꞌoot a hã këh ỹ nꞌaa hã ỹ raky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa hã —näng mäh.


text:
—12 ta ä̃ nä ỹ kaja nä Jerusarẽnh bä, Pꞌop Hagä Do ỹ hyb nꞌaa esee hyb nꞌaa. Makarẽn bä mameaaj ỹ kajaa noo gó ỹ rahapäh doo, te hub né hẽ ta ti ỹ herꞌoot do mabahapäh hyb nꞌaa.


text:
Bꞌëëh hahỹỹ hã ỹ kamajꞌĩĩ doo, dooh noo gó ỹ rahapëë bä ỹ ky kedag bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa bä. Dooh noo gó ỹ rahapëë bä ỹ kamajẽ bä tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do yt hã, panang bä na-ããj hẽ.


text:
Hỹỹ kä, dooh ỹ ky nꞌaa jejën bä, ỹ hyb nꞌaa jawꞌyyk né hẽ Pꞌop Hagä Doo, ãã wahë makũ rahꞌyy kahaꞌeeh doo. Ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do wë ky nꞌaa ỹ ky daheeh. <n>Jesus ky nꞌaa né hẽ ti“ta tyw nꞌaa papuuj”ramaneëënh doo.</n> Ta wób wë ãã hꞌyy kawareem hõm ramaneëëj né paawä ta tyw nꞌaa papuuj, sahõnh Pꞌop Hagä Do kyy kerih do ỹ ky daheeh. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih doo, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ỹ ky daheeh.


text:
Hã ỹ kamajꞌĩĩ do ragada do hadoo né hẽ ỹ gada dejëp do ragenä bong doo, Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa. Pꞌop Hagä Do karẽn doo da habong do paah, baad nabok do paa na-ããj hẽ da ãã gada ragenä bong doo.


text:
Sahõnh hẽ da ragenä bong do hyb nꞌaa, baad ub hadꞌyyt hẽ ỹ karẽn ỹ bawät, hëp ỹỹ gó baad hadꞌyyt hẽ tabahadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã, ta wób sa hã na-ããj hẽ —näng mä Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo ẽnh:<pb/>—Hajõng ta baab häj nꞌaa sꞌee hẽnh ỹ bewäd nä. Ta jawén ỹ babaaj hõm pꞌaa hẽnh Jerusarẽnh hẽnh, kasuud is do Judah buuj sa mahang habong do sa matym nꞌaa ỹ tajooh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã ỹ ma ejuu do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
<sup>(18-19)</sup> Ti né hẽ ỹ badꞌoo Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã, sahõnh hẽ ỹ bahajaa jawén paa bä ãã ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da ji hꞌyyb banyyw däk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Dooh hajõk do tado bä si ỹ habok doo. Dooh na-ããj hẽ ỹ kamajẽ bä ta wób sa wë. Daap ramenyyh hã ỹ raky nꞌaa tapaa doo. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã né hẽ ỹ bagꞌëëd däk Judah buuj wób Asija häj nꞌaa hẽnh naa ỹ rabahapäh bä. Tawꞌããts hẽ né hẽ paawä ta ti né hẽ ajyy wawẽẽ hẽ rabana, hã ỹ raky nꞌaa tapaa hyb nꞌaa tanyy bä sa wë hã ỹ raky kesꞌëëm péh. Ti né hẽ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã ỹ raky nꞌaa tapaa do paah.


text:
Ta ti rananꞌaa do hyb nꞌaa, na bꞌëëh hahỹ raherꞌood ny hadoo pé rahapäh ỹ mo hajꞌaa kadoo bä Sinedirijo ajyy nꞌaa raky kesꞌëëm do hã ỹỹ.


text:
Jããm né hẽ hahỹỹ da këh ỹỹ Sinedirijo ajyy nꞌaa sa hã: “Dejëp do ragenä bok do ỹ gada do hyb nꞌaa, hã ỹ raky nꞌaa etyy bë matym gó”, näng paa këh ỹ sa hã. Nepäh ta tii hã rawyyd bä sa hã baad nadoo do mo haja ỹỹ —näng mä Paw-Ro kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ, baad Peris ky nꞌaa napäh né hẽ Jesus ky nꞌaa, ta tyw nꞌaa papuuj ramaneëënh doo. Paw-Ro herꞌoot do jawén paa bä taky hadoo:<pb/>—Jããm hẽ dó —näng mäh. —Warahén sa wahë nꞌaa Risijas häd näng do kajaa bä, ỹ baherꞌoot da nyy da ỹ badꞌoo õm raky nꞌaa tapaa do hã —näng mä Peris kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Peris mejũũ warahén sa wahë nꞌaa see rabahegꞌããs nä Paw-Ro. Hahỹỹ da mꞌ ta kyyh sa hã:<pb/>—Tawꞌããts hẽ bë eréd tabawät hyb nꞌaa, tabegꞌããs hyb nꞌaa. Bë anꞌoo na-ããj hẽ ta najiis rabegꞌããs ta wë rabanoo hyb nꞌaa takarẽn doo —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ ta jawén, pꞌaa hẽnh Peris bana Paw-Ro wë. Ta ỹỹm sii hẽ tabana. Dusir mä Peris ỹỹm häd. Judah buuj mä ti ta ỹỹm. Ti mꞌ tamejũũ Paw-Ro ranaëënh. Tamaa newëë mä Paw-Ro herꞌoot doo, ji hꞌyy kaꞌeeh do Kristo Jesus hã ky nꞌaa.


text:
Ti mꞌ Paw-Ro baherꞌoot bä baad ub ji bawät do ky nꞌaa, ji hꞌyy kebꞌaah do ky nꞌaa, ta jawén ji Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do ky nꞌaa na-ããj hẽ, Peris eỹỹm wät mäh. Ti mꞌ taky hadoo:<pb/>—Jããm hẽ dó. Ahõm nä. Ỹ karẽn bä, ỹ mejũũ da õm ranaëënh pꞌaa hẽnh —näng mä ta kyyh Paw-Ro hã.<pb/>


text:
Peris karẽn paawä Paw-Ro anoo dajẽẽr ta hã, taberéd hõm hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa mꞌ hajõõ nuu me tanaëënh ta wë Paw-Ro sii taberꞌoot hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ pawóp hẽ ta baab tabahado däk bä, Posijo-Pes Peris jawén buuj däg. Peris sa wahë nꞌaa tabadoo do paa tabanyyh bä, teréd gëët Paw-Ro, Judah buuj tahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti mꞌ tamawoob hẽ tabahado däg bä ta ä̃h Pes Peris jawén buuj tabahado däg bä, Jerusarẽnh hẽnh tabahõm kän Sesareja panang häd näng doo bä naa.


text:
Ti mꞌ Jerusarẽnh bä takajaa bä, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa, Judah buuj sa wahë nꞌaa wób na-ããj hẽ, rabahõm ta wë. Paw-Ro raky nꞌaa tapaa ta matym gó.


text:
Ky kahꞌũũm mä ta hã, rakarẽn doo da tabadꞌoo hyb nꞌaa. Rakarẽn né paawä Pes mejõ nä Paw-Ro Jerusarẽnh hẽnh. Rakarẽn né paawä radajꞌëëp Paw-Ro tana bä ta tyw nꞌaa me.


text:
Ti mꞌ Pes ky hadoo:<pb/>—Dooh —näng mäh. —Sesareja bä Paw-Ro bagëët. Tꞌĩĩ hẽnh da ỹ babaaj hõm pꞌaa hẽnh nayyw hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ né paawä bë wahë nꞌaa wób rabahꞌũũm si ỹỹ, tꞌĩĩ hẽnh raky kesꞌëëm hyb nꞌaa tamo hajꞌaa kadoo bä —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ ji moo sahõnh hẽ ta ä̃ jawén paa bä, Pes babaaj hõm kän Sesareja hẽnh. Ti mꞌ jatꞌiip hadoo Pes bana sooh ji hã raky kesꞌëëm do ky nꞌaa rabaherot bä. Ti mꞌ tamejũũ ranaëëj nä Paw-Ro.


text:
Paw-Ro bana gëët bä, Judah buuj, Jerusarẽnh bä naa hanꞌaa do ranu sabug däk tabagëët bä. Ti mꞌ radu doo takꞌëp Paw-Ro raky nꞌaa tapaa. Hajõng mä nesaa do tamo hajꞌaa, sa nooh. Daap mä ramenyyh. Dooh mꞌ rahaja bä rametä bä se hub tado bä ti raherꞌoot doo.<pb/>


text:
Ti mꞌ ta daaj hẽ Paw-Ro ky nꞌaa kaherꞌoot sa hã:<pb/>—Dooh ỹ mo hajꞌaa kadꞌoo pé Judah buuj raky nꞌaa jawꞌyyk do hã. Dooh ỹ mo hajꞌaa kadoo bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hã. Dooh ỹ mo hajꞌaa kadoo bä Sesa, Roma buuj sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do hã —näng mä Paw-Ro kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ, Pes hꞌyyb enäw paawä Judah buuj. Ti hyb nꞌaa hahỹỹ da mꞌ ta kyyh Paw-Ro hã:<pb/>—Makarẽn mabahõm Jerusarẽnh hẽnh, tꞌĩĩ hẽnh ỹ maa newëë hyb nꞌaa õm raky nꞌaa tapaa doo, õm ỹ ky nꞌaa etyy hyb nꞌaa? —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Babä ỹ bagëët hỹỹ kä, raky kesꞌëëm do ky nꞌaa rabaherot bä. Babä né hẽ ji ky nꞌaa etyy Sesa kyy gó, Roma buuj sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do kyy gó. Babä né hẽ ỹ maky nꞌaa etyy. Baad mabahapäh né hẽ, dooh ỹ mo hajꞌaa kadoo bä Judah buuj sa hã.


text:
Ỹ mo hajꞌaa kadoo bä paawä, dajëb hã ỹ maky nꞌaa ety bä ta hyb nꞌaa, ỹ gadoo né da ỹ radajꞌëëp doo. Se hub tanado bä hã ỹ raky nꞌaa tapaa doo, dooh Roma buuj raky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä sa moo gó ỹ rahaëënh. Ỹ karẽn Sesa né hẽ ỹ taky nꞌaa etyy —näng mä Paw-Ro kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Pes beaanh ta hã masa do sa hã nyy dꞌ rabadꞌoo. Ti mꞌ rakanerꞌoot do jawén paa bä Pes ky hadoo Paw-Ro hã:<pb/>—Makarẽn mä Sesa õm taky nꞌaa etyy. Ti hyb nꞌaa tꞌĩĩ hẽnh né da mabahõm ta wë —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ ta jawén, ta see pé noo gó, Judah buuj sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub do Agaripa häd näng doo, ta ä̃nh Berenis häd näng do daheeh rabana, Sesareja hẽnh rabegꞌããs hyb nꞌaa Pes wë.


text:
Hajõõ ta ä̃h tꞌĩĩ hẽnh rabajeej bong. Ti hyb nꞌaa Agaripa hã Pes baherꞌoot Paw-Ro ky nꞌaa. Ti mꞌ taky hadoo:<pb/>—Ti agëët babä ajꞌyy Peris eréd gëët do paah —näng mäh.


text:
—Jerusarẽnh hẽnh ỹ bewäd nä noo gó, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa, Judah buuj sa wahë nꞌaa na-ããj hẽ raherꞌoot hã ỹỹ ta hã raky kesꞌëëm do ky nꞌaa. Rakarẽn né paawä dajëb hã ji ky nꞌaa etyy —näng mäh.<pb/>


text:
—Ỹ herꞌoot sa hã, dooh Roma buuj ramejõ bä rarejã bä nayyw hẽ ji hã. Pooj jé ji ky naa etyy nꞌaa anꞌoo bä ta matym gó ji hã ky nꞌaa tapaa do ji ky gadoo. Tii dꞌ né këh ỹ sa hã.


text:
Ti mꞌ wawẽẽ hẽ rakaja nä bä, nayyw hẽ, jati péh, ỹ mejũũ Paw-Ro ramanaa, ta hã ky kesꞌëëm do rababꞌëëh bä.


text:
Raky nꞌaa hajẽm rahꞌyy kahaꞌeeh do ky nꞌaa hã. Raky nꞌaa hajẽm na-ããj hẽ dajëp do ky nꞌaa, Jesus häd näng doo. Paw-Ro herꞌood bä edëp mäh, tanooh.


text:
Dooh ỹ hapëë bä nyy da ỹ badꞌoo ta ti hedoo do hã. Ti hyb nꞌaa ỹ beaanh ta hã takarẽn bä Jerusarẽnh hẽnh tabahõm, tꞌĩĩ hẽnh raky nꞌaa etyy hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ Sesa hã Paw-Ro ky däng. Takarẽn mä Sesa ky nꞌaa etyy ta hã. Ti hyb nꞌaa ỹ mejũũ rabahagꞌããs nä Sesa wë ỹ manejõ nä bä —näng mä Pes kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Agaripa ky hadoo:<pb/>—Ỹ karẽn paawä ỹ maa newëë ta ti ajꞌyy herꞌoot doo —näng mäh.<pb/>—Tawꞌããts hẽ. Jatꞌiip né da mamaa newëë taherꞌoot doo —näng mä Pes.<pb/>


text:
Ti mꞌ jatꞌiip hadoo Agaripa, Berenis daheeh rabajëë pꞌëë ta gawakõ gaeh doo gó, raky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa rabaherot bä. Rabajëë pꞌëë bä, baad ub tꞌĩĩ hẽnh katꞌaa do rawehꞌëëh Agaripa, Berenis daheeh. Sa sii mꞌ rabajëë pꞌëë warahén sa wahë nꞌaa ky nꞌaa etsëëh doo, ajyy panang buuj ky nꞌaa etsëëh do na-ããj hẽ. Ti mꞌ Pes häd näng do mejũũ Paw-Ro ramanaa hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ Pes ky hadoo:<pb/>—Agaripa, Judah buuj sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub doo, bëëh, ãã mahang kata bꞌëëh doo, bë hegãã hahỹ ajꞌyy —näng mäh. —Jerusarẽnh hẽnh, babä Sesareja bä na-ããj hẽ sahõnh hẽ Judah buuj hã ỹ raky nꞌaa herꞌoot ỹ dajꞌëëp hyb nꞌaa. Takꞌëp sa kyyh rabetsẽẽ hã ỹỹ —näng mäh.


text:
—Hã ỹỹ, dooh tamo hajꞌaa pé tadajëb bä. Ti hadoo né hẽ, Sesa ky nꞌaa etyy ta hã taky däng do hyb nꞌaa, ỹ hꞌyyb däng Roma hẽnh, Sesa wë né hẽ ỹ mejũũ.


text:
Tii da né da ỹ badꞌoo. Ti hadoo né hẽ, dooh wë ỹ ta ky nꞌaa ỹ ma erih pé Sesa hã. Ti hyb nꞌaa ỹ mana gëët bë matym gó. A wë né hẽ ỹ mana gëët Agaripa, hajõng ta hã ër eaanh do jawén paa bä, ỹ bahapäh hyb nꞌaa hꞌëëd ỹ ma erih pé ta ky nꞌaa hã.


text:
Dooh tawꞌããts hẽ tado bä ta si nꞌaa hẽ ỹ mejõ bä Paw-Ro, ta hã ky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa tamah doo me —näng mä Pes kyyh Agaripa sa hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ Agaripa ky hadoo Paw-Ro hã:<pb/>—Maherꞌood a daaj hẽ a ky nꞌaa —näng mäh.<pb/>Ti mꞌ Paw-Ro meduuk ta moo me, bag hẽnh rababꞌëëh hyb nꞌaa. Ti mꞌ ta du doo taherꞌoot doo:<pb/>


text:
—Ỹ hꞌyy gadajang né hẽ Agaripa, naga hẽ ỹ herꞌoot do hyb nꞌaa Judah buuj hã ỹ raky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa mamaa napäh bä —näng mäh.


text:
—Ỹ hꞌyy gadajang na-ããj hẽ, baad mabahapäh do hyb nꞌaa nyy da ëër, Judah buuj, ër bahedꞌoo doo da. Mahapäh né hẽ hꞌëëd pꞌãã ëër, Judah buuj, ër ky kedꞌaak. Ti hyb nꞌaa ỹ karẽn paawä hꞌyyb jawyk doo me da ỹ mamaa newëë —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:<pb/>—Sahõnh hẽ Judah buuj rabahapäh nyy da ỹ bawäd wät ỹ karapee noo gó naa häj ỹ nꞌaa bä ỹ bawäng doo bä, Jerusarẽnh bä na-ããj hẽ.


text:
Bäp peej däg ỹ rabahapäh né hẽ. Rakarẽn bä rahajaa raherꞌood bä nyy da ỹ bawät paah. Baad hadꞌop, ta wób sa bahä̃nh Pariséw raky daheeh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër mahang. Pariséw sa see né hẽ paa ỹỹh. Rababok doo da ỹ bawäd wät paah.


text:
Isaraéw taah 12 hedoo do du na do sa panaa ragada Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, Pꞌop Hagä Do rawén hyb nꞌaa jewyyg hadꞌyyt hẽ. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ỹ gada do hyb nꞌaa né hẽ Judah buuj hã ỹ rawén ky nꞌaa tapaa —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ teaanh mäh:<pb/>—Hꞌëëd hyb nꞌaa bë mahang habong do sa hã dooh Pꞌop Hagä Do haja bä dejëp do ragenä boo bä pꞌaa hẽnh tanꞌoo bä? —näng mä ta kyyh.<pb/>


text:
—Pꞌooj ub ỹ na-ããj hẽ sa da hadoo né paa ỹỹh. Ti noo gó hã ỹ tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ ỹ hajaa doo me ỹ karẽn ỹ rejãã Jesus Nasaréh buuj häd.


text:
Tii dꞌ né paa ỹ badꞌoo Jerusarẽnh bä. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa kyy gó hajõk Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ dewäts bꞌëëh. Radejëëb bä, ỹ karẽn né hẽ paa radejëp.


text:
Hajõõ nuu me jé padꞌyyt hẽ tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do basooh hẽnh ỹ bahõm paah, ỹ rejãã hyb nꞌaa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa mahang habong doo. Ỹ rejãã doo me ỹ karẽn né paawä Jesus hã raky nꞌaa rejãã. Takꞌëp né hẽ ỹ kawajããn paa sa wë. Ti hyb nꞌaa ỹ bahõm panang sꞌee hẽnh, Judah buuj häj nꞌaa tanadoo hẽnh, ỹ rejãã hyb nꞌaa tꞌĩĩ hẽnh —näng mäh.<pb/>


text:
—Ti ta see pé noo gó ỹ bahõm Damas-Ko hẽnh. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa kyy gó ỹ bahõm tꞌĩĩ hẽnh, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ rejãã hyb nꞌaa paawä.


text:
Ti mꞌ wasyk, ta tyw nꞌaa me ỹ bahõm bä, tii bä ỹ bahapäh wë hã naa ta bag takꞌëp gabarëëh do hahãt ỹỹ hã, hata haa sa hã na-ããj hẽ. Papỹỹj gabarëëh do bahä̃nh ta ti bag.


text:
Tũũ ãã kajäg bꞌëëh tii bä. Ti ỹ maa napäh kyyh, hã ỹ herꞌoot do Eberew kyy me: “Saw-Ru, Saw-Ru, hꞌëëd hyb nꞌaa ỹ marejãã? A daaj né hẽ makerꞌook ỹ maky nadahé bä, booj yb gasõõm do hã tedats bä ta jawén pꞌaa hẽnh hadoo.”


text:
Ti ỹ eaanh ta hã: “Jaa õm Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo?”, näng ỹỹh. Ti taky hadoo: “Ỹ né hẽ Jesus, marejãã doo.


text:
Asꞌëëg gꞌëëd! A hã ỹ wén kasꞌee wät õm ỹ asëëw wät do hyb nꞌaa. Õm ỹ asëëw wät, hëp ỹ nꞌaa mamoo wät hyb nꞌaa, ta wób sa hã mabaherꞌoot hyb nꞌaa mahapäh do ỹ hỹỹ kä. Maherꞌood sa hã na-ããj hẽ ỹ metëëk nä do a hã ky nꞌaa.


text:
Õm da ỹ edꞌëëp Judah buuj, Judah buuj nadoo do sa moo gó naa õm rarejã bä. Judah buuj nadoo do sa mahang õm ỹ mejũũ hỹỹ kä,


text:
mamaherꞌoot hyb nꞌaa sa hã. Ty temah do hadoo, gadagyp do hadoo doo gó habok do hadoo tii. Ỹ karẽn mabaherꞌoot sa hã këh ỹ nꞌaa, rahꞌyy kadawꞌuuh hyb nꞌaa, gadagyp do hadoo doo gó ranaboo bong hyb nꞌaa, Nesaa Do Yb manejõ wät hyb nꞌaa sa hã, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da rababok hyb nꞌaa, ta bag näng hẽnh hadoo gó rababoo däk hyb nꞌaa, hã ỹ rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, nesaa do sa hꞌyyb tym gó hanäng do ỹ bawug hõm hyb nꞌaa. Tii bä da Pꞌop Hagä Do karapee, hã ỹ rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tsyt hẽ ta wë tasëëw hõm do rabahado padëëk hyb nꞌaa da”, näng Jesus kyyh hã ỹỹ.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo ẽnh:<pb/>—Ti hyb nꞌaa, nayyw né hẽ ỹ ky daheeh Jesus mejũũ do wë hã naa, hã ỹ takasee bä.


text:
Nayyw hẽ kä ỹ baherꞌood kän Jesus ky nꞌaa Damas-Ko bä habong do sa hã, ta jawén Jerusarẽnh bä habong do sa hã, sahõnh hẽ Judah häj nꞌaa bä habong do sa hã kä. Ỹ maherꞌoot na-ããj hẽ Judah buuj nadoo do sa hã. Sa hã ỹ herꞌoot nesaa do raberéd hõm hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä. Ỹ herꞌoot sa hã, baad rababok hyb nꞌaa, baad ub ji bahapäh hyb nꞌaa nesaa do reréd hõm doo, Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kae däk doo.


text:
Ti hyb nꞌaa né hẽ, Jesus mejũũ do ỹ moo wät do hyb nꞌaa, ỹ Judah buuj ramaso däk Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa wꞌoo hã kahadë doo gó, ti ỹ radajëëb paawä.<pb/>


text:
Ti hadoo né hẽ ỹ Pꞌop Hagä Do masaa hadꞌyyt hẽ, da hẽ na-ããj hẽ. Ti hyb nꞌaa né hẽ babä ỹ wén gëët, ta ky nꞌaa ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa ky nꞌaa etsëëh do sa hã, ky nꞌaa netsëëh do sa hã na-ããj hẽ. Dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod makũ rerꞌoot do paa bahä̃nh, Mosees herꞌoot do paa bahä̃nh ỹ herꞌood bä.


text:
Ti raherꞌoot né hẽ Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Do dajëp do ky nꞌaa. Jããm né hẽ pooj jé dejëp do mahang taganä wät do hyb nꞌaa, tamaherꞌoot da Judah buuj sa hã, Judah buuj nadoo do sa hã na-ããj hẽ, nyy da ta bag hadoo doo gó rababok hyb nꞌaa —näng mä Paw-Ro kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Pes ky gakog hõm Paw-Ro. Ti mꞌ taky hadoo:<pb/>—Õm ky bawad däk takꞌëp mama kametëëk do hajꞌaa! —näng mä Pes kyyh Paw-Ro hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Dooh —näng mäh. —Dooh ỹ ky bawad bä. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo. Baad tabadäng ji hꞌyyb gó baad ji hyb nꞌaa newë bä —näng mäh.


text:
—Mameaaj paawä Agaripa hã. Baad ub tabahapäh ỹ herꞌoot do ky nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tahajaa baad ỹ baherꞌoot ta hã. Hã ỹỹ, ta heen nꞌaa näng né hẽ ỹ herꞌoot do ky nꞌaa hã. Dooh kejën doo gó tawäd wäd hahỹ Jesus ky nꞌaa ỹ herꞌoot doo. Sahõnh hẽ raheen nꞌaa enäh —näng mä Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro beaanh Agaripa hã:<pb/>—Maky daheeh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod nꞌaa raherꞌoot do paah? —näng mäh. —Maky daheeh né hẽ, hã ỹỹ —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Agaripa ky hadoo:<pb/>—Nayyw hẽ medꞌoo gꞌeeh mahajaa ỹ mahꞌyyb tatug bä Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do see ỹ bahado däk hyb nꞌaa? —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:<pb/>—Nayyw hẽ tado bä, nayyw hẽ tanado bä, Pꞌop Hagä Do hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ õm, ta wób ỹ ramaa newëë do na-ããj hẽ, da ỹ rabahado padëëk hyb nꞌaa. Dooh hahỹỹ da, ỹ moo kamewyyt doo da tado bä —näng mä Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ rabanꞌyyh ta gawakõ gó naa. Sa mꞌaa hẽnh rakanerꞌoot bä raky hadoo:<pb/>—Dooh tamo hajꞌaa kadoo bä ji dajëëb bä. Dooh hyb nꞌaa ji dawäts gëët péh —näk mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Agaripa ky hadoo Pes hã:<pb/>—Taky nahado bä paawä Sesa ky nꞌaa etyy hyb nꞌaa ta hã raky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa hã, tawꞌããts hẽ paawä ji eréd hõm tabahõm hyb nꞌaa —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ Itarija häj nꞌaa hẽnh, Roma panang hẽnh ãã ramejũũ raky däng do jawén paa bä, rahaëëj däk Paw-Ro, radewäts bꞌëëh do wób na-ããj hẽ warahén sa wahë nꞌaa see Jurijo häd näng do moo gó, Roma hẽnh Paw-Ro tamahũũm hyb nꞌaa. “Sesa warahén nꞌaa” ramaneëënh do sa see ti Jurijo.


text:
Ti mꞌ panang Adaramit häd näng doo bä naa ãã gatsëg tꞌoonh marakate gó, Asija häj nꞌaa hẽnh hahõm doo gó. Ãã sii hahõm na-ããj hẽ ajꞌyy Aris-Tako häd näng doo. Masedonija häj nꞌaa bä, panang Tesaronika häd näng doo bä naa tii.


text:
Ti mꞌ jati pé ãã kajaa panang Sidõn häd näng doo bä. Ãã kajaa bä Sidõn bä, Jurijo ky enyym Paw-Ro hã. Tanoo tabegꞌããs hyb nꞌaa pong hẽnh ta najiis sa wë, ta hã rabanoo hyb nꞌaa ta wë badoh doo.


text:
Ãã tsyym kasok bä, ãã habok hẽnh bahꞌood ty gahëm. Ti hyb nꞌaa tsyt dëëg hã, Tsi-Peré häd näng do nu masee me ãã kenaa bong.


text:
Ti mꞌ ãã batsëk bä ãã tabës Siris, Pam-Pirija häd enäh do häj nꞌaa. Ti mꞌ ãã kaja hõm panang Mira häd näng doo bä, Risija häj nꞌaa bä.<pb/>


text:
Ta tii bä warahén sa wahë nꞌaa bawꞌyyt marakate panang Aresãn-Dirija häd näng doo bä naa, Itarija häj nꞌaa hẽnh hahõm doo. Ti mꞌ tamejũũ ãã gatsëg tꞌoonh, tii gó ãã bahꞌũũm hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ, hajõng ta ä̃h kaja hẽ ãã bahõm séd bä ãã karip do hyb nꞌaa, bahꞌood ãã habok hẽnh taty gahëm do hyb nꞌaa. Takꞌëp né hẽ marakate gó moo bꞌook do ramoo bok ãã kaja hõm hyb nꞌaa panang Kinid häd näng do nedaa bä. Dooh bahꞌood anꞌoo bä ãã ty gahõm hẽnh ãã ahõm bä. Ti hyb nꞌaa sꞌỹỹ tabanäng hẽnh ãã bahꞌũũm. Tsyt dëëg hã Keret, Saramone häd enäh do hoo gadꞌoo bä ãã tabës. Tii da ãã wén dꞌoo, tsyt dëëg hã Keret häd näng do nu masee me ãã kenaa bong hyb nꞌaa.


text:
Kaja hẽ ãã bahõm is Keret nabyy me. Takꞌëp né hẽ marakate gó moo bꞌook do ramoo bok marakate bahõm hyb nꞌaa. Ti mꞌ ãã kaja hõm kän Datyyw Banäm Do häd näng doo bä. Panang Raseja häd näng do nedaa bä däg tii.<pb/>


text:
Tabëëj hõm ta ä̃h rakahejꞌaa do paawä Itarija häj nꞌaa hẽnh. Tabëëj hõm Jõm Kipur <n>Jõm Kipurhäd näng do Judah buuj ratahebꞌëës, nesaa do kawug hõm do rahyb nꞌaa esee hyb nꞌaa.</n> ratahebꞌëës doo. Ä̃m nꞌaa nyy däk ji atsëg bä akajar, edaa däk do hyb nꞌaa tabahahëëm do bawät doo. Tabahahëëm do noo gó takꞌëp bahꞌood bana. Ti hyb nꞌaa Paw-Ro ky hadoo mä sa hã:<pb/>


text:
—Hã ỹỹ pé da, dooh da baad tado bä ër hahỹ hahꞌũũm doo. Ër da ta see hadoo, ër da kamanaꞌuuh marakate hã, ta gabuuj hã, ër na-ããj hẽ da. Tawꞌããts hẽ babä ër baꞌyym dó —näng mä Paw-Ro.<pb/>


text:
Paw-Ro maherꞌood né paawä sa hã, dooh warahén sa wahë nꞌaa karẽn bä tamaa newë bä ta kyyh. Taky daheeh marakate poo masoo nꞌaa, marakate danäh daheeh.


text:
Dooh baad tado bä ratabëëj bä tabahahëëm do noo gó “Datyyw Banäm Do” häd näng doo bä. Ti hyb nꞌaa hajõk do rakarẽn rabahꞌũũm, rakajaa hyb nꞌaa paawä panang Pënis häd näng doo bä, tꞌĩĩ hẽnh ratabꞌëës hyb nꞌaa paawä tabahahëëm do noo gó. Pënis bä marakate ranu kahejꞌëëk, tsyt dëëg hã Keret häd näng doo bä. Tꞌĩĩ hẽnh dooh tabahëm bä tagajaroh hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tii bä, tadu doo bä tabahëm do raty gahõm hẽnh, ratsebee bong, hꞌyy kahasẽ bong. Rahꞌyyb däng doo da né hẽ redꞌoo mäh. Ti mꞌ resäg toonh marakate mesoo nꞌaa. Ti mꞌ rabahõm kän tsyt dëëg nabyy me.


text:
Dawë péj rababoo däg bä kä takꞌëp bahꞌood bana kän. Tsyt dëëg hadäk hẽnh naa tabana. Rahepëë däk ti bahꞌood takꞌëp henꞌaa doo.


text:
Ti mꞌ marakate bahꞌood bahëm hõm. Dooh ãã haja bä ãã ahõm bä bahꞌood gó. Ti hyb nꞌaa ãã beréd hõm bahꞌood marakate tamahũũm hyb nꞌaa.


text:
Ti mꞌ, tsyt dëëg nadꞌëëd is doo, Kaw-Da häd näng do nu masee me ãã kenaa bong bä bahꞌood anꞌoo bä, tii bä ãã bahaja kän ãã ejꞌooj nä kän hꞌoo yb marakate duu me hadäk doo. Tꞌĩĩ hẽnh dooh denaa hẽ né paawä bahꞌood tabahëm bä, ti hadoo né hẽ takꞌëp ãã bejꞌooj nä kän.


text:
Ti mꞌ ta gó rabatóg so kän hꞌoo marakate agyyb jëë bä hood nꞌaa. Ti mꞌ ta mawyd nꞌaa hewëëh doo me ramewꞌyyd hõm marakate hã tagananabëëh hyb nꞌaa, maadaka takꞌëp hejoonh do hyb nꞌaa. Rajeỹỹm na-ããj hẽ marakate adëë kä bä hood jó, hood Sirit häd näng do jó. Ti hyb nꞌaa rabawꞌoong bëënh marakate yb mesoo nꞌaa sekeek doo. Tii bä raberéd hõm bahꞌood ty gahëm hẽnh marakate bahõm.


text:
Ti mꞌ, takꞌëp ketaam do hyb nꞌaa maadaka marakate hã, jatꞌiip hadoo rakud bëënh marakate gabuuj tagasakog däk hyb nꞌaa.


text:
Tamawoob hẽ tabado däg bä ta ä̃h, sa daaj hẽ rabawꞌoong bëënh marakate gó ramoo mabok do nahëë paah.


text:
Poo hajëë hadꞌyyt hẽ. Dooh papỹỹj ty ganä wäd bä, sagõõh dooh ji hapëë boo bä, ny nemuun ãã bahõm ãã bahapäh hyb nꞌaa paawä. Kaneréd bahꞌood. Ti hyb nꞌaa sahõnh hẽ ãã dejëp ãã edꞌoo.<pb/>


text:
Hajõõ däg ta ä̃h ranawa bong do jawén paa bä, Paw-Ro basꞌëëg gëët tabaherꞌoot hyb nꞌaa. Ti mꞌ taky hadoo:<pb/>—Tawꞌããts hẽ né paawä ỹ bë ky dahé ỹ baherꞌood wät bä ër nahõm hyb nꞌaa paawä Keret bä naa. Ỹ bë ky dahé bä paawä, dooh né hẽ paawä bë kamanau bä bë awꞌoong bëënh do hã —näng mäh.


text:
—Ti hado né hẽ paawä, bë hꞌyy ketón manäh. Dooh da dajëp pé ër seeh. Jããm hẽ marakate karejã hõm da —näng mäh.


text:
—Naga hẽ, atsëm, Pꞌop Hagä Doo, ỹ hyb nꞌaa jawꞌyyk doo, mejũũ ããs, ta karom seeh, hã ỹ takasee hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ da ããs kyyh: “Eỹỹm manä Paw-Ro. Sesa hã da makametëëh nä. A hyb nꞌaa da Pꞌop Hagä Do bedꞌëëp sahõnh hẽ marakate gó habok doo”, näng mä ããs kyyh.


text:
Ti hyb nꞌaa bë tsebee, bë hꞌyy kahasẽ. Ỹ hꞌyy kaꞌeeh né hẽ Pꞌop Hagä Do hã. Ỹ hapäh baad ub, hã ỹ ããs herꞌoot do hadoo né hẽ da ër hã.


text:
Ti mꞌ 14 däg ãã ä̃h, ãã bahꞌood mahũũm akajar Adirijat häd näng doo bä. Ti atsëm ub, edaa däk hëëj badäk marakate gó moo bꞌook do rahyb nꞌaa hapäh.


text:
Ti mꞌ rametyy tetyy nꞌaa me. 36 meet mä tahajaa rametyy bä. Ta bahä̃nh rametyy pꞌaa hẽnh. Ta yd jé däg: 27 meet däg mäh.


text:
Rajeỹỹm mä pä hã tatapóh bä. Ti hyb nꞌaa ji meheet pé rawꞌoong bëënh marakate mesoo nꞌaa, ta duu hẽnh kanehõ doo. Ti mꞌ raky nꞌaa etsẽẽ nayyw hẽ tabawag hõm hyb nꞌaa paawä.


text:
Ti mꞌ marakate gó moo bꞌook do radawäts tuu paawä hꞌoo yb. Marakate poo hã rabahõ ta mesoo nꞌaa kenꞌooh. Rakarẽn paawä rakejën hõm sa mahä̃nh.


text:
Tii bä warahén sa wahë nꞌaa hã, warahén sa hã na-ããj hẽ Paw-Ro ky hadoo mäh:<pb/>—Marakate gó moo bꞌook do ranayyw bä, dooh da bë edëb bä —näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ tapajꞌëë bä däg, Paw-Ro etsẽẽ sahõnh hẽ rabawa hyb nꞌaa. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:<pb/>—14 ãã ä̃ däg dooh bë awa boo bä, bë hꞌyy ketón padëëk do hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa, takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã bë bawa hyb nꞌaa bë waa. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb hejooj padäg bë bedëp hyb nꞌaa —näng mäh. —Edëp da bëëh, baad ub da sahõnh hẽ —näng Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro baherꞌood wät jawén paa bä sa hã, tado däk pãw, ti mꞌ taky nꞌaa etsꞌẽẽ wät Pꞌop Hagä Do hã sahõnh hẽ ramaa napäh bä. Taganabäh hõm tii bä, tii bꞌ tabawa kän.


text:
Ti mꞌ rahꞌyy kajäk do pénh sahõnh hẽ rabawa bong do jawén paa bä, radewäts bëënh tiriig, marakate hãd gasakog däk hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti mꞌ tabawag hõm bä kä, marakate gó moo bꞌook doo, dooh rahapëë bä tsyt dëëg. Tii bꞌ rahapäh tagajaroh yb hood banäng bä. Rahꞌyy kajäk tꞌĩĩ hẽnh marakate badäng hyb nꞌaa paawä.


text:
Ti mꞌ ragekyd bong ta mesoo nꞌaa. Ti mꞌ rapyn hõm ta du ewõd nꞌaa ramawꞌyyd däk do paah. Ti mꞌ ragajꞌeej däg kän pããn gaeh do tahꞌũũm doo, ta poo bä hadäk doo. Tii bä kä, marakate bahõm kän hood hanäng hẽnh.


text:
Ti mꞌ hood wajau do hã marakate badëë këë. Hood jó ta poo baa këë. Ti hyb nꞌaa ta duu hẽnh takamebꞌood wät maadaka anꞌoo bä.<pb/>


text:
Tii bä kä, warahén rakarẽn radejëëb paawä radewäts bꞌëëh do paa ramahũũm do sa sii, ranatsóm hõm hyb nꞌaa sa mahä̃nh.


text:
Ti hadoo né hẽ dooh sa wahë nꞌaa anꞌoo bä radejëëb bä, Paw-Ro tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa. Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa mejũũ jé hatsóm do rakajäk hyb nꞌaa tame, rabatsóm hõm hyb nꞌaa hood hakëë hẽnh.


text:
Ta wób, natsꞌoom do tamejũũ sekeek do hã rakamesoo hyb nꞌaa, rabahõm hyb nꞌaa hood hakëë hẽnh. Tii da né hẽ kä sahõnh hẽ ãã kaja nä kän hëëj hã.<pb/>


text:
Ti mꞌ tsyt dëëg bä habong do ky enꞌyym sahõnh hẽ ãã hã. Ti mꞌ naëng adoos do hyb nꞌaa, bahahëëm do hyb nꞌaa, ragahõ jat tëëg, ãã ratsꞌyyt ãã katëng hyb nꞌaa.


text:
Paw-Ro kabꞌood däk tëëg. Tadawäts toonh bä hahõng doo me, batëë däk do hyb nꞌaa awꞌyy bana tadawäts toonh do mahang, ta moo hã tabegëëj däk bä adäg däk.


text:
Ti mꞌ tsyt dëëg bä habong do rabahapäh bä awꞌyy ta moo hã kasꞌëë däk doo, raherꞌoot rababꞌëëh bä:<pb/>—Hahỹ ajꞌyy tahyb nꞌaa pé ji nahebꞌooh doo. Kedëëb wäd né hẽ paawä akajar me naa, hỹỹ kä da tadajëb kän ji säm hebꞌaanh do anꞌoo bä —näk mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ awꞌyy Paw-Ro tsawyh wät tëëg hõõ me ta moo hã kasꞌëë däk doo. Dooh tadateej bä ta hã, baad tabawät.


text:
Ti mꞌ tsyt dëëg buuj ragada ta moo dapꞌuung sꞌëëg bä, ragada na-ããj hẽ tadagõn jëë bä. Bäp peej ragada ta hã. Dooh tadateej bä ta hã, ti hyb nꞌaa mꞌ ta see hado däk rahyb nꞌaa newë däk ta hã. Takꞌëp hajꞌap do redꞌoo mäh.<pb/>


text:
Ta tii bä pꞌeets hẽ ti anäng hëëj uuh, Pubirijo häd näng do ma. Tsyt dëëg buuj sa wahë nꞌaa tii. Baad ãã tagadoo ta tób bä. Tamawoob hẽ ãã ä̃h ta tii bä.


text:
Ta yb nahëë näng tagëë bä. Oom ta hã, wꞌoo gatsëg ta hata. Ti mꞌ Paw-Ro begꞌããs tahagä hẽnh. Ti mꞌ taky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã ta nahëë hyb nꞌaa. Taky nꞌaa etsꞌẽẽ wät jawén paa bä ta moo tadasooh ta nuu gó. Ti mꞌ ajꞌyy bahasꞌoo däk.


text:
Ti jawén paa bä tsyt dëëg hã hajꞌeenh doo, nahëë enꞌỹỹh doo, anꞌaa Paw-Ro wë. Heso hõm né mꞌ tii dꞌ ẽnh.


text:
Baad ub ãã tsyt dëëg buuj rawehꞌëëh. Ta jawén kä, ãã tsyym kasok bä, ãã hã rabanoo sahõnh hẽ ãã mahũũm doo, ãã batsëg hõm do waa nꞌaa na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Tamawoob hẽ kamarab tsyt dëëg hã ãã bajꞌeenh do jawén paa bä, ãã gatsëg tꞌoonh marakate gó Aresãn-Dirija hẽnh hana doo gó, tsyt dëëg hã tabahahëëm noo gó tabꞌëës doo. Marakate poo hã sa kabarii kawareeh do sa heen nꞌaa badäk, Kas-Tor, Porus häd enäh doo.


text:
Tii bꞌ naa ãã bahõm ta nabyy me hadꞌyyt hẽ. Ti mꞌ ãã kajaa panang Resijo häd näng doo bä. Jati pé bahꞌood bana, ãã ty gahõm hẽnh tabahëm. Ti mꞌ jatꞌiip hadoo ãã kaja hõm panang Putewori häd näng doo bä.


text:
Tii bä ãã katꞌaa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Ãã ratsꞌyyt ãã baym hyb nꞌaa dó 7 ta ä̃h sa pa. Tagadëëg ub kä Roma bä ãã kaja hõm kän.


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Roma bä habong do heen nꞌaa enä däk né hẽ ãã ky nꞌaa hã. Ti hyb nꞌaa rawén na, ãã ragadoo hyb nꞌaa panang Apijo häd näng doo bä, panang buuj rakahetꞌaa doo bä. Ta wób ãã ragadaa däk Tamawoob hẽ Taber-Nas häd näng doo bä. Ti mꞌ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Paw-Ro bahapäh bä, tatsebee wät, ti mꞌ Pꞌop Hagä Do hã taky hadoo:<pb/>—Tawꞌããts hẽ mamejõ nä do hyb nꞌaa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo —näng mä ta kyyh.<pb/>


text:
Ti mꞌ tamawoob hẽ däg mä ta ä̃h, Paw-Ro mejũũ ranaëënh hyb nꞌaa sahõnh hẽ Judah buuj sa wahë nꞌaa, Roma bä habong doo. Ti mꞌ rabana bä, Paw-Ro ky hadoo sa hã:<pb/>—Wakãn haa —näng mäh. —Dooh ỹ mo hajꞌaa kadꞌoo pé ër wakããn sa hã, ër wahë makũ rabahedꞌoo do paa hã na-ããj hẽ. Ỹ ramaso däk Jerusarẽnh bä, tii bä ỹ ranꞌoo däk Roma buuj sa moo gó.


text:
Hã ỹ rabeaanh jawén paa bä, rakarẽn né hẽ paawä ỹ raberéd hõm. Dooh ỹ mo hajꞌaa kadoo bä ta hyb nꞌaa ỹ radajꞌëëp hyb nꞌaa paawä, ti hyb nꞌaa rakarẽn ỹ raberéd hõm.


text:
Dooh Judah buuj, ër wakããn, rakarẽn ỹ reréd hõm bä. Ti hyb nꞌaa ỹ betsẽẽ, Sesa hã ỹ taky nꞌaa etyy, hã ỹ raky tapaa do ky nꞌaa hã. Ỹ ti dooh ỹ ky kesꞌëëm pé ër wakããn sa hã.


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ mejũũ bë ranaëënh ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa bë hã —näng mäh. —Isaraéw buuj sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ragada do ỹ gada hyb nꞌaa né hẽ babä ỹ wén gëët ỹ moo kamewyyt haak sapuuw hadoo doo me —näng mä Paw-Ro.<pb/>


text:
Ti mꞌ Judah buuj sa wahë nꞌaa Roma bä habong do raky hadoo Paw-Ro hã:<pb/>—Dooh ãã gadoo pé kerih do Judah häj nꞌaa bä naa a ky nꞌaa. Dooh na-ããj hẽ ër wakããn tꞌĩĩ hẽnh naa hanꞌaa do rerꞌood bä baad nadoo pé a ky nꞌaa —näk mäh.


text:
—Ãã karẽn paawä ãã maa napäh hꞌëëd hado a hã pé papuuj hadoo do ky nꞌaa. Jé padꞌyyt hẽ baad nadoo doo me rabaherꞌoot ta ti papuuj ky nꞌaa hã —näk mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ raky kajäg däk Paw-Ro herꞌoot do panꞌaa hã. Raky kajäk do noo gó hajõk mä katꞌaa Paw-Ro hagä hẽnh. Tabaherꞌoot bä, bäp paa tadu doo, tug bä taky keréd hõm mäh. Taherꞌoot mä sa hã ji Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do ky nꞌaa. Baad ub mä tabaherꞌoot sa hã. Mosees erii wät do paa mahang, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paa mahang na-ããj hẽ tanerꞌoot sa hã, Jesus né hẽ Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo, raky daheeh hyb nꞌaa.


text:
Séd hꞌyyb nahedoo maa newꞌëë do sa mahang. Paw-Ro herꞌoot do jawén paa bä Isajas erih do paa Pꞌop Hagä Do Sahee kyyh, radu doo hahꞌũũm doo. Hahỹỹ dꞌ mä Paw-Ro herꞌoot sa hã Pꞌop Hagä Do Sahee kyyh Isajas hã:<CL><br/>


text:
<t>“Ahõm da sa wë. Hahỹỹ da da mamaherꞌood sa hã:<br/>‘Bë maa napëë né paawä, dooh bë maa newë bä.<br/>Bë hegãã né paawä, dooh bë hapëë bä’, noo da sa hã.<br/>


text:
<t>Sa hꞌyyb tym gó abaa padëëk do hado däk.<br/>Dooh dꞌ rahꞌyy kadawuung wäd bä.<br/>Sa nabuuj ragetsëë hõm.<br/>Sa matym ty kajaä̃ hõm.<br/>Tii da tanado bä paawä,<br/>rabahapäh né paawä,<br/>ramaa napëë né paawä,<br/>hꞌyy kadewuung né paawä,<br/>wë ỹỹ rahꞌyy kawereem né paawä<br/>hã ỹ rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa.<br/>Hã ỹỹ rahꞌyy kasadëë bä paawä ỹ tꞌyyd mehĩĩn sa hã.” <n>Isajas 6.9-10</n><CL><pb/>


text:
Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo ẽnh:<pb/>—Ỹ karẽn bë heen nꞌaa enäh hahỹỹ hã: Hỹỹ kä da, ji Pꞌop Hagä Do edꞌëëp do ky nꞌaa Judah buuj nadoo do sa hã da takaherꞌoot. Ti raky daheeh da —näng mä Paw-Ro.<pb/>[


text:
Ti mꞌ ta tii da Paw-Ro baherꞌoot jawén paa bä sa hã, ahꞌũũm mäh. Ky kedꞌaak mä ramahõm me sa da hadoo do hã.]<pb/>


text:
Ti mꞌ pawóp hẽ ta baab sa tób bä Paw-Ro bagëë wät. Tepaag hadꞌyyt mä ta säm tób danäh hã. Baad mä tagadoo sahõnh hẽ ta wë hegꞌããs doo.


text:
Hꞌyyb neỹỹm doo me taherꞌoot Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do ky nꞌaa. Dooh hewaat péh ta hã. Tametëëk mä Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa. Jããm hẽ kä hahỹ panyyg.<pb/>


text:
Paw-Ro, Kristo Jesus karom ỹ ti hỹỹh. Hã ỹ Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng, Jesus mejũũ do ỹ bahadoo hyb nꞌaa. Tsyt hẽ ỹ Pꞌop Hagä Do asëëw däk, ta panyyg hanäm do panäg nꞌaa ỹ bahadoo hyb nꞌaa.


text:
<sup>(2-4)</sup> Ta Tꞌaah, Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa ky nꞌaa né hẽ ta ti panyyg hanäm doo. Jesus kajaa do pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk paa ta ti ta panyyg hanäm doo. Takꞌëp hanäm do ta kyy kerih do hã rerih paa ta tii. Ji da hadoo Jesus bahado däk noo gó, Dawi panaa né paa tii. Pꞌop Hagä Do Tꞌaah kabajꞌaa do na-ããj hẽ Jesus, Pꞌop Hagä Do Sahee, takꞌëp hanäm do metä wät. Dejëp do mahang Jesus ganä wät do hã tametä wät tii.


text:
Jesus hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ky enyym wë ỹỹ. Ta hyb nꞌaa, hã ỹ tabanꞌoo däk na-ããj hẽ Jesus mejũũ do ỹ bahadoo hyb nꞌaa, Judah buuj nadoo do mahang ta ky nꞌaa ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa, ta hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Jesus raky daheeh hyb nꞌaa kä.


text:
Ỹ edëng bë sahõnh hẽ, panang Roma häd näng doo bä habong doo, Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do naëëj wät doo, tsyt hẽ ta wë bë babok hyb nꞌaa. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ ky enꞌyym bë hã. Ỹ karẽn baad ub Kristo bë rahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Pooj jé ỹ ky däng do hahỹỹh: Jesus Kristo häd gó, Pꞌop Hagä Do ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do hã ỹ jꞌaa etsë, jé padꞌyyt hẽ badäk hahỹỹ bä rabaherꞌoot do hyb nꞌaa nyy da baad ub Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kaꞌeeh.


text:
<sup>(9-10)</sup> Bë ỹ ky nꞌaa etsꞌẽẽ hadꞌyyt hẽ. Pꞌop Hagä Do hapäh ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bëëh. Ta wë tꞌõp hëp ỹỹ gó naa ỹ moo wät, ta Tꞌaah ky nꞌaa ỹ maherꞌood hõm. Ta hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, takarẽn bä tabanoo hyb nꞌaa ta tyw nꞌaa, bë ỹ bahehëën hyb nꞌaa.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, takꞌëp ỹ karẽn do hyb nꞌaa bë ỹ bahapäh, Pꞌop Hagä Do Sahee hã hana doo me bë ỹ masa hyb nꞌaa baad bë hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé tii: Ỹ karẽn bë ỹ hꞌyyb enꞌyym, baad ỹ hꞌyy kaꞌeeh do bë bahapäh bä. Ỹ karẽn na-ããj hẽ ỹ bë hꞌyyb enꞌyym bë hꞌyy kaꞌeeh doo me, séd demuun ër hꞌyyb tsebé hyb nꞌaa kä.


text:
Wakãn haa hedoo doo, ỹ karẽn bë bahapäh, hajõõ nuu me paa ỹ hꞌyyb däng bë ỹ bahehëën, baad Kristo hã bë panang buuj wób rahꞌyy kaꞌeeh ỹ anoo hyb nꞌaa, ta wób Judah buuj nadoo do mahang ỹ badꞌoo do paa hadoo. Hajõõ nuu me ỹ paa hꞌyyb däng bë ỹ bahehëën paawä, dooh ỹ haja nä bä bë wë ỹ ahõm bä. Ti anyy hadꞌyyt hẽ ỹ tahewaat doo.<pb/>


text:
Hã ỹ kamejõ däk, sahõnh hẽ sa hã Kristo ky nꞌaa ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa, panang bä hajꞌeenh do rado bä, daap habong do rado bä, ma kametꞌëëk do rado bä, ma kamanetꞌëëg do rado bä na-ããj hẽ.


text:
Ti hyb nꞌaa, takꞌëp ỹ hꞌyyb hedoo, bë hã na-ããj hẽ Kristo ky nꞌaa hanäm do ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa, bëëh, Roma bä hajꞌeenh do hã.<pb/>


text:
Dooh ỹ nu mebyy bä Kristo ky nꞌaa hã. Ỹ wén nu manebyng, ta ky nꞌaa hã kametä däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hejój. Ta tii me tabedꞌëëp sahõnh hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Pooj jé dó tabedꞌëëp Judah buuj, tii bä tabedꞌëëp na-ããj hẽ Judah buuj nadoo doo.


text:
Pꞌop Hagä Do hejój né hẽ ti ta ti ỹ wén herꞌoot, Kristo ky nꞌaa hanäm do metëëh do hyb nꞌaa nyy da baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó, jããm hẽ Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Tii da né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó: “Jããm hẽ edëb hadꞌyyt da, jé ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad hado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó”, <n>Habakuk 2.4</n> näng kerih doo.<pb/>


text:
Hỹ pong jé naa Pꞌop Hagä Do metëëh takawajããn sahõnh hẽ ta panyyg kanadahꞌeeh do sa wë, nesaa do moo hebꞌook do sa wë na-ããj hẽ. Baad hadoo do ky nꞌaa rahꞌyyb panasꞌëëh nesaa doo gó rababok doo me.


text:
Pꞌop Hagä Do rajãã da ta tii, rahapäh do hyb nꞌaa paawä Pꞌop Hagä Do hã ji hapäh doo, sahõnh hẽ sa hã Pꞌop Hagä Do metä wät do hyb nꞌaa.


text:
Badäk hahỹ Pꞌop Hagä Do pahuuj wät noo gó naa, Pꞌop Hagä Do pehuuj wät do hã takametä däk Pꞌop Hagä Do hã ji nahapäh doo. Ta hejój gawanatsik doo, sahõnh hẽ sa bahä̃nh ta kabajꞌaa do na-ããj hẽ kametä däk ỹ hanäng péh. Tamo hajꞌaa hã ji hꞌyy ganäng hyb nꞌaa ta hã. Ti hyb nꞌaa, dooh da tahaja bä ji ky hado bä, “Dooh Pꞌop Hagä Do ỹ hapëë bä”, ji noo bä.


text:
Rahapëë né paawä Pꞌop Hagä Doo, dooh rawehëë bä ta hã, dooh na-ããj hẽ rajꞌaa etsëë bä ta hã tanoo do hyb nꞌaa sa hã. Daap hadoo do ti rahyb nꞌaa newë däk. Dooh rahꞌyy kadawuung wäd bä baad hadoo do hã.


text:
Dooh rakarẽn wäd bä rawehëë bä Pꞌop Hagä Doo, kabajꞌaa doo, hawäd hadꞌyyt doo. Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa eréd hõm, tii bä kabarii ajyy nahejooj is do heen nꞌaa hã, tawꞌëëd heen nꞌaa hã, ta babo nꞌaa heen nꞌaa hã na-ããj hẽ rahꞌyy kawereem kän, ta tii hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do anoo nesaa doo, takꞌëp nu meby nꞌaa näng do sa hꞌyyb tym takꞌëp karẽn do ramoo bok sa hã hanäng doo me. Sa hub, sa hã hanäng doo, baad nado wäd ranꞌoo bä, takꞌëp nesaa do ta tii me sa da hadoo do sii hẽ ramoo bok do hyb nꞌaa.


text:
Rahyb nꞌaa eréd hõm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa baad hadoo doo, hehꞌäät ub doo, tii bä daap hadoo do hã rahꞌyy kawereem däk, Pꞌop Hagä Do pehuuj wät do rawén hyb nꞌaa jewyyg kän. Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ mo hajꞌaa näng doo, dooh rahyb nꞌaa jewyyg wäd bä —ti né hẽ paawä ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt doo. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Tii dꞌ rabadꞌoo do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk tii, baad nadoo doo, nu meby nꞌaa näng doo, ramoo bok hyb nꞌaa kä sa hꞌyyb tym takꞌëp karẽn doo da. Ỹỹj sii hẽ reréd hõm baad hadoo do sa patug wë rababok doo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da paawä. Ỹỹj wób ỹỹj wë rababoo däg kän.


text:
Tii dꞌ na-ããj hẽ ajyy wób rabadꞌoo. Reréd hõm sa ỹỹm wë rababok doo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da paawä. Takꞌëp rahꞌyy karẽn ajyy wób wë rababok. Takꞌëp nu meby nꞌaa näng do ajyy wób ramoo bok ajyy wób sa sii. Ti hyb nꞌaa rahoop nesaa do ramoo bok do säm.<pb/>


text:
Tii dꞌ hadꞌyyt nado. Rakanarẽn do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do rabahapäh, ramakyys do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã ji hapäh doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk tii, baad nadoo do rahyb nꞌaa newëë hyb nꞌaa, nu meby nꞌaa näng do ji moo nawät do ramoo bok hyb nꞌaa kä.


text:
Séd dó sa hꞌyyb gó nesaa péh. Takꞌëp rakarẽn nesaa do ramoo bok ta wób sa hã. Sa hꞌyyb karẽn do jawén rababok. Takꞌëp raky nesꞌaa däk. Takꞌëp ta wób sa ma rahyb nꞌaa jewëts däk. Ta wób wë rakarẽn rakamajꞌĩĩ. Sa hꞌyyb gó hadꞌyyt hẽ kajꞌõõk do bawät. Rakarẽn rawadꞌii hadꞌyyt hẽ ta wób. Nesaa do rahyb nꞌaa newë hadꞌyyt hẽ ta wób sa wë. Ta wób na-ããj hẽ ranu merꞌoot.


text:
Ta wób raky nꞌaa rejãã. Takꞌëp rakamajẽ däk Pꞌop Hagä Do wë. Ta wób sa bahä̃nh ranu gapadꞌëëk redꞌoo do hyb nꞌaa, ta wób raky nꞌaa rejãã, ta wób rarejãã. Ta wób sa bahä̃nh ranu gapadꞌëëk redꞌoo. Hꞌyy kasabꞌee. Rahyb nꞌaa newëë nyy da nesaa do ramoo bok. Dooh raky dahé bä sa yb, sa ỹỹn.


text:
Rahapëë né paawä dajëb hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy ta ti hedoo do nesaa do moo bꞌook doo, dooh reréd bä ta tii. Tii dꞌ hadꞌyyt nado rabadꞌoo. Tawꞌããts hẽ na-ããj hẽ sa hã, ta wób, sa nemuun baad nadoo do ramoo boo bä.<pb/>


text:
Bëëh, Judah buuj wób, ta wób nesaa do moo hebꞌooh do bë ky nꞌaa etyy. Ti hadoo né hẽ, dooh da bë kyy pé Pꞌop Hagä Do matym gó ji taky nꞌaa etyy noo gó. Ta wób bë ky nꞌaa ety bä, bë daaj hẽ né hẽ bë ky nꞌaa ketyy, bë na-ããj hẽ bë moo bok do hyb nꞌaa ta wób bë pꞌãã ky nꞌaa etyy doo.


text:
Ër hapäh, daap hẽ hyb nꞌaa nado Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy nesaa do moo bꞌook doo. Tahapäh do hyb nꞌaa taky nꞌaa etyy sahõnh hẽ.


text:
Ti hyb nꞌaa, kabajꞌaa nadoo do bëëh, nesaa do moo hebꞌooh do ky nꞌaa etyy doo, bë na-ããj hẽ bë moo bok ta wób bë pꞌãã ky nꞌaa etyy doo. Ti hyb nꞌaa, dooh né da bë kedëëb bä bë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do mahä̃nh.


text:
Bë makyys apäh takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym do bë wë, ji tahyb nꞌaa bꞌaah doo? Dooh tagahꞌood bä bë hã, bë wë tawén ky enyym, ta wë bë hꞌyy kawareem hyb nꞌaa paawä ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä?


text:
Bë nabuj kehꞌũũm do hyb nꞌaa, bë hꞌyy kawanareem do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, bë anꞌoo bä takꞌëp bë Pꞌop Hagä Do rejãã da takawajããn noo gó, sahõnh hẽ tanesꞌõõs doo me Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do kajaa bä kä.


text:
Ti anäng takꞌëp baad hadoo do Pꞌop Hagä Do hã hana do gada doo, ta wë rakawehꞌëëh gadꞌaa doo, hꞌyyb nadajëp do ragadoo rakarẽn doo. Ta tii hã rahꞌyy kajäk do hyb nꞌaa, hꞌyy kanerét doo me baad hadoo do ramoo boo hadꞌyyt hẽ. Ta ti hedoo do sa hã Pꞌop Hagä Do anoo da edëb hadꞌyyt do ta pa.


text:
Ti anäng ta wób. Sa hã hẽ ub rahyb nꞌaa newëë tii. Baad hadoo do Pꞌop Hagä Do herꞌoot do raty nꞌaa gesꞌyyk. Nesaa do jawén rababok. Ta ti hedoo doo, ta kawajꞌããn gó takꞌëp Pꞌop Hagä Do rejãã da.


text:
Takꞌëp rabahoop da sahõnh hẽ nesaa do moo hebꞌooh doo, Judah buuj pooj jé, <n>Pooj jé Judah buuj du dꞌoo da rahoop doo. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do rahapäh do hyb nꞌaa né paawä, dooh raky dahé bä.</n> Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ. Takꞌëp baad nadoo do adäng da sahõnh hẽ sa hã.


text:
Sahõnh hẽ baad hadoo do moo bok do hã, takꞌëp baad hadoo do Pꞌop Hagä Do anoo da. Rakawehëë däk da Pꞌop Hagä Do matym gó. Hꞌyyb näm do Pꞌop Hagä Do anoo da sa hã. Pooj jé, Judah buuj baad hadoo do moo wät do hã tabadꞌoo da tii, tii bä Judah buuj nadoo do hã na-ããj hẽ.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do asëëw bä ji mahang. Judah buuj ji do bä, Judah buuj ji nado bä, sét né hẽ ji ta hã. <n>Baad hadoo do moo bꞌook doo, baad hadoo do ragadoo né da ta hanaa. Nesaa do moo bꞌook doo, nesaa do ragadoo né da ta hanaa.</n><pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk do nahapäh do nesaa do moo bꞌook doo, dawëë da rababoo hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do mahä̃nh, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do dooh né paawä rahapëë bä. Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do hapäh do nesaa do moo bꞌook doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nꞌaa etyy da sa hã.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do maa newꞌëp do nado baad hado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky dahꞌeeh do tii, baad hedo padëëk do ta matym gó.


text:
Ta see pé noo gó Judah buuj nadoo doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do nahapäh doo, ramoo bok ta ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo, dooh paawä rahapëë bä ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Tii da ta see pé noo gó rawén dꞌoo, sa hꞌyyb sa hã mejũũ do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do ramoo bong bä, rametëëh tii hã, ti anäng né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do sa hꞌyyb gó. Sa hꞌyyb ky nꞌaa tapaa sa hã hẽ, baad nadoo do ramoo boo bä. Sa hꞌyyb gó rahyb nꞌaa newëë do metëëh da sa hã, baad tado bä, baad tanado bä rabadꞌoo do paah.


text:
Ta tii dꞌ tabawät sahõnh hẽ ji hꞌyyb gó ji jejën do paa Kristo Jesus metyy noo gó, Pꞌop Hagä Do ky gabuuj gó. Tii da né da tabahadoo, ta ky nꞌaa hanäm do ỹ maherꞌood hõm do hã metëëh.<pb/>


text:
Bë mꞌ Judah buuj, bë wób sa nooh. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã bë daap yyp. Pꞌop Hagä Do bë hapäh do hyb nꞌaa bë hꞌyy kasabꞌee.


text:
Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do bë ma kametëëk do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do karẽn do bë bahapäh, takꞌëp baad hadoo do bë bahapäh na-ããj hẽ.


text:
Ty temah do sa hꞌyyb mahũũm nꞌaa hadoo bëëh, bë hã péh. <n>Judah buuj nadoo do ramaneëënh <i>“ty temah doo”</i> . Pꞌop Hagä Do karẽn paa Judah buuj rahꞌyyb mahũũm Judah buuj nadoo doo, ta ky nꞌaa rahapäh do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa, <i>ty temah do sa hꞌyyb mahũũm nꞌaa bëëh</i> , Paw-Ro wén näng.</n> Badagyp doo gó habok do sa bag hadoo bëëh, bë hã péh.


text:
Pꞌop Hagä Do nahapäh do hã bë metëëh baad hadoo doo. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do bë hapäh do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ bë bahapäh, sahõnh hẽ baad hadoo do bë bahapäh na-ããj hẽ. Ti hyb nꞌaa, nahapäh doo, karapee hadoo do sa ma matëg hadoo bëëh.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, hëd nꞌaa bë hã hẽ bë ma manetëëk, ta wób ma metëëk do bëëh? Hëd nꞌaa bë betsꞌëëk, ti bë baherꞌoot ta wób netsꞌëëk?


text:
Hëd nꞌaa bë ỹỹm nadoo do sii bë beỹỹh, sa ỹỹm nadoo do sii ranaỹỹh ta wób bë maherꞌood bä? Hëd nꞌaa sa kabarii tób nꞌaa yt hã hanäng do bë betsꞌëëk, takꞌëp kabarii ganenꞌaak do bëëh?


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk do hã bë hꞌyy kasabꞌee, ti hadoo né hẽ, dooh bë wehëë bä Pꞌop Hagä Doo, bë ky nadaheeh do hyb nꞌaa ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo.


text:
Ta tii dꞌ bë badꞌoo do hyb nꞌaa, bë hã kametä däk hahỹ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó kerii däk doo: “Bë hyb nꞌaa Judah buuj nadoo do raky nꞌaa rejãã Pꞌop Hagä Doo.” <n>Isajas 52.5, Esekijew 36.22</n><pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk do bë ky dahé bä, tii bä tawꞌããts hẽ né hẽ ji masuuj noo byyh ji gahõk doo, Pꞌop Hagä Do karapee ji bahadoo do heen nꞌaa. Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky nadahé bä, ji masuuj noo byyh kahõg hõm né paawä, dooh ji Pꞌop Hagä Do gado bä. Masuuj noo byyh kanehõk do hado däk ji tii bä, Judah buuj né paawä ji.


text:
Hỹỹ kä, ta wób, Judah buuj nadoo doo, masuuj noo byyh kanehõk doo, ramoo boo bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo, tii bä sa masuuj noo byyh kehõk do hadoo rabahado padëëk tii, Pꞌop Hagä Do hã. Pꞌop Hagä Do gadoo né da tii.


text:
Jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky daheeh doo, ta masuuj noo byyh kanahõg né paawä, bë da taky nꞌaa etyy Pꞌop Hagä Do matym gó. Bë tawén ky nꞌaa etyy da, bë ky nadaheeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, bë hapëë né paawä ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo, anyy né paawä bë hã na-ããj hẽ ji masuuj noo byyh kahõk do heen nꞌaa.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh Judah buuj hehꞌäät ji do bä Pꞌop Hagä Do matym gó, jããm hẽ jꞌooj madäk doo me Judah buuj rabahedꞌoo doo da ji badꞌoo do hyb nꞌaa. Ti hadoo Pꞌop Hagä Do karapee ji hado däk do heen nꞌaa hehꞌäät do hã: Dooh jꞌooj madäk doo me ji masuuj noo byyh kahõk do tado bä tii.


text:
Jé ta hꞌyyb gó naa Pꞌop Hagä Do karẽn do moo wät doo, ti né hẽ Judah buuj hehꞌäät doo. Pꞌop Hagä Do Sahee baad hadoo do hã ji tahꞌyyb wareem däk doo, ti né hẽ Pꞌop Hagä Do karapee ji hado däk do heen nꞌaa hehꞌäät doo. Jããm hẽ jꞌooj madäk doo me tamejũũ doo da ji masuuj noo byyh ji gahõk doo, dooh ta karapee ji hado däk do heen nꞌaa hehꞌäät do tado bä. Ta wób raganado bä né paawä ta ti hedoo doo, Pꞌop Hagä Do gadoo né da jé ta hꞌyyb gó naa Pꞌop Hagä Do karẽn do moo wät doo.<pb/>


text:
Nyy dꞌ ỹ hanäng pé ta tii hã? <n>Tëg eh do 2, tëg nadꞌëëd is do 25-29 hã terii wät do ky nꞌaa Paw-Ro ahꞌũũm nä babä.</n> Daap hẽ gꞌeeh Judah buuj Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ta wób sa mahang? Daap hẽ gꞌeeh ji masuuj noo byyh ji kahõk do heen nꞌaa, Judah buuj hã tanꞌoo däk doo?


text:
Dooh. Dooh tii dꞌ tado bä ỹ hanäng péh. Hajõng baad hadoo do ti anäng né hẽ ãã Judah buuj wë, ta wób wë nanäng doo. Ta ti hajõng baad hadoo do mahang hahỹ ti ta bahä̃nh baad hadoo doo: Judah buuj hã takanꞌoo däk Pꞌop Hagä Do kyyh.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, Judah buuj wób raky nadaheeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do kyyh, dooh wäd gꞌeeh hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do moo wäd wäd bä sa hã taky däng doo? Pꞌop Hagä Do ky kahꞌỹỹt gꞌeeh hỹỹ kä sa hã taky däng doo?


text:
Dooh. Dooh Pꞌop Hagä Do ky kahỹỹd bä taky däng doo. Baad hadoo do taherꞌood hadꞌyyt hẽ. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do ti daap menꞌyyh doo. Tii da né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó, Dawi makũ kyyh Pꞌop Hagä Do hã. Hahỹỹ da ta kyyh:<CL><br/><t>“Maherꞌoot bä, baad ub né a kyyh ji bahapäh da.<br/>Õm da jꞌaa ketsë õm raky nꞌaa tapaa bä” <n>Saaw-Mo 51.4</n> —näng Dawi kyyh.<CL><pb/>


text:
Hỹỹ kä, baad nadoo do ër moo bok do hã wyt ta maab däg, dooh tii da Pꞌop Hagä Do badꞌoo. Baad hadꞌop sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do badꞌoo doo, ji nahadoo do hyb nꞌaa. Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, nyy da ji kyyh tii bä nesaa do hã ji taky nꞌaa ety bä? “Tawꞌããts hẽ nadoo do Pꞌop Hagä Do badꞌoo, ãã tarejãã do hyb nꞌaa”, näng gꞌeeh ji? (Badäk hahỹỹ bä habok do hyb nꞌaa newëë doo da, reaanh doo da, ỹ herꞌoot ti ỹ erih do hã.)


text:
Dooh. Baad hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Doo. Tii dꞌ tanado bä paawä, dooh Pꞌop Hagä Do haja bä paawä badäk hahỹỹ hã habong do taky nꞌaa ety bä.


text:
Hỹỹ kä, hahỹỹ da apäh da ỹ herꞌood wät do maa newëë do see ỹ taky gadoo: “Ji nawäd bä baad hadoo do ky nꞌaa metëëh doo da, ta bahä̃nh baad hadꞌop Pꞌop Hagä Do ji bahapäh tii hã. Pꞌop Hagä Do kawehëë däg kän baad nadoo do ji moo wät do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa hëd nꞌaa ji Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy nesaa do ji moo wät do hyb nꞌaa”, näng mä ta kyyh.


text:
“Tawꞌããts hẽ nesaa do ër moo bok. Baad hadoo do du nꞌaa tii”, näk mä ta wób. “Baad hadꞌop Pꞌop Hagä Doo, kametëëh tii hã”, näk mäh. Tii dꞌ mä ỹ ma mehetëk doo, sa nooh. Daap ramenyyh këh ỹ nꞌaa hã, ỹ raky nꞌaa rejãã. Pꞌop Hagä Do rejãã né da tii da hyb nꞌaa newëë doo, tii da herꞌoot doo!<pb/>


text:
Hỹỹ kä, ta wób sa bahä̃nh gꞌeeh ããh, Judah buuj, Pꞌop Hagä Do matym gó? Dooh, tabadꞌop hẽ. Nesaa do mejũũ sahõnh hẽ ji hã, Judah buuj, Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ. Ỹ metä däg kän ta tii.


text:
Tii da né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã:<CL><br/><t>“Dooh baad hawät pé Pꞌop Hagä Do karẽn doo da!<br/>


text:
<t>Sahõnh hẽ dooh rahyb nꞌaa newë wäd Pꞌop Hagä Doo.<br/>Dawë hã rababoo hõm ta mahä̃nh.<br/>Nesꞌaa padäg sahõnh hẽ.<br/>Dooh baad hadoo do moo wät péh!<br/>Dooh sét hadꞌos pé baad hadoo do moo wät péh.” <n>Saaw-Mo 14.1-3, 53.1-3, Ekeresijas 7.20</n><br/>


text:
<t>“Kamag hood noo gasëëts däk do hadoo sa rꞌood. Dajëb ta hanaa.<br/>Ramerꞌoot doo me rawedii ta wób.” <n>Saaw-Mo 5.9</n><br/>“Awꞌyy pꞌyym mahỹỹj hadoo sa kyyh.” <n>Saaw-Mo 140.3</n><br/>


text:
<t>“Dooh Pꞌop Hagä Do rawehëë bä,<br/>dooh Pꞌop Hagä Do rajeỹỹm bä sa hꞌyyb gó.” <n>Saaw-Mo 36.1</n><pb/>Tii dꞌ Pꞌop Hagä Do kyyh.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, ër hapäh hahỹỹh: Sahõnh hẽ né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do herꞌoot doo, ta kyyh herꞌoot doo, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do gado däk do sa hã né hẽ ti tabaherꞌoot, Judah buuj hã ti tabaherꞌoot. <n>Tëg nadꞌëëd is do 10 hanaa kerii däk doo, Judah ky nꞌaa na-ããj hẽ. Ti na-ããj hẽ baad nadoo do ramoo bong do tii.</n> Tii dꞌ tawén hadoo, bag hẽnh sahõnh hẽ rababë däk hyb nꞌaa da Pꞌop Hagä Do matym gó. Dooh da sa kyy péh. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da.


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do ji moo wät do hã, dooh da baad hadoo pé Pꞌop Hagä Do matym gó. Tii dꞌ tawén hadoo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk do hã ji hꞌyy kadawꞌuuh nesaa do ji hꞌyyb gó hanäng do hã. <n>Saaw-Mo 143, Garata 2.16</n><pb/>


text:
Hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do metä däk nyy da ji hajaa baad ji bahado däk ta matym gó. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do ji ky daheeh do hyb nꞌaa nado tii. Ti hadoo né hẽ, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod pꞌooj ub habong do na-ããj hẽ, raherꞌoot paa ta ti ky nꞌaa hã.


text:
Pꞌop Hagä Do anoo baad ji bahado däk ta matym gó, Jesus Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa kä. Sahõnh hẽ né hẽ ta hã ky dahꞌeeh doo, baad rabahadoo da ta matym gó. <n>Tahajaa na-ããj hẽ ji erii bä hahỹỹ da: “Pꞌop Hagä Do anoo baad ji bahado däk ta matym gó, baad hadꞌyyt hẽ Jesus Kristo badꞌoo do hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ né hẽ ta hã ky dahꞌeeh doo, baad rabahadoo da ta matym gó.”</n> Dooh Pꞌop Hagä Do asëëw bä ji mahang Judah buuj ji do bä, Judah buuj ji nado bä.


text:
Sahõnh hẽ né hẽ ramoo boo däk nesaa doo. Dawëë sahõnh hẽ rababoo däk takꞌëp baad hadoo do mahä̃nh, sa hã Pꞌop Hagä Do anoo do paawä. <n>Takꞌëp hanäm do Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng Adãw hã tabanoo hyb nꞌaa, ta panaa hã na-ããj hẽ. Ta jawén, Adãw ky nadaheeh do hyb nꞌaa, dooh ta ti tagado wäd bä.</n>


text:
Ti hado né paawä, bag hẽnh Pꞌop Hagä Do banoo baad sahõnh hẽ rabahado padëëk hỹỹ kä ta matym gó, takꞌëp ji wë taky enyym do hyb nꞌaa, Kristo Jesus ër hyb nꞌaa dajëp do hyb nꞌaa ër tedëëb wät do hyb nꞌaa nesaa do mahä̃nh.


text:
Ta Tꞌaah Pꞌop Hagä Do anꞌoo wät, ër wë Pꞌop Hagä Do kawajããn do ër hyb nꞌaa tabahoop hyb nꞌaa, ër hyb nꞌaa tadajëp hyb nꞌaa kä. Baad ër bahado däk hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do matym gó, ër hyb nꞌaa Jesus dajëp ër ky dahé bä. Tii da Pꞌop Hagä Do wén dꞌoo, baad hadꞌop sahõnh hẽ tamoo wät doo, tametëëh hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do sa hã tahyb nꞌaa bꞌaah do hyb nꞌaa, Kristo kajaa do pooj jé dooh tabaaj bä nesaa do ramoo bok do mabaj.


text:
Ta Tꞌaah Pꞌop Hagä Do wén nꞌoo däk, baad hadꞌop sahõnh hẽ tamoo wät doo, tametëëh hyb nꞌaa hỹỹ kä. Baad ub né hẽ Pꞌop Hagä Doo. Ti hadoo, baad rabahado padëëk na-ããj hẽ ta matym gó tanꞌoo bä, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, dooh hajaa pé ta hã hẽ tahꞌyy kasabé bä. Ji hã hẽ ji wén nahajaa ji hꞌyy kasabꞌee doo, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hyb nꞌaa tadoo do hyb nꞌaa baad ji bahado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó. Kristo badꞌoo do hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad ji wén hado däk ta matym gó. Ti hyb nꞌaa dooh ji haja bä ji hã hẽ ji hꞌyy kasabé bä.


text:
Ỹỹ. Ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hyb nꞌaa tado bä.


text:
Sét ub Pꞌop Hagä Doo. Baad rabahado padëëk tanꞌoo bä ta matym gó Judah buuj ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Judah buuj nadoo do ta hã hꞌyy kaꞌeeh do na-ããj hẽ.


text:
Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, dooh apäh ji karẽn wät ta ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk do paa ỹ hanäng pé gꞌeeh? Dooh. Ti bahä̃nh ër ky daheeh hỹỹ kä ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. <n>Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ji hajaa hỹỹ kä baad ji ky dahé bä ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo.</n><pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ër hyb nꞌaa newë nyy da Abaraãm, ãã Isaraéw buuj wahë makũũh, baad hado däk paa Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Baad Abaraãm hado däg bä paawä Pꞌop Hagä Do matym gó, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do tamoo wät do hyb nꞌaa paawä, tii dꞌ tado bä paawä, tahajaa paawä ta hã hẽ tahꞌyy kasabé bä. Ta hã hẽ tahꞌyy kasabé bä paawä, dooh Pꞌop Hagä Do matym gó tado bä paawä tii.


text:
Hahỹỹ da né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã takerii däk Abaraãm ky nꞌaa: “Abaraãm ky dahé kän Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Taky daheeh do hyb nꞌaa né kä mꞌ, baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó”, <n>Genesis 15.6</n> näng kerih doo.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, ji moo wät do ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot: Ji moo wäd wät do hyb nꞌaa ji gado bä ji moo wät do säm, tii bä ta säm ji gadoo doo, dooh daap hẽ ji gadoo do tado bä tii. Dooh bag hẽnh ji gadoo do tado tii. Ji moo wät do säm né hẽ tii. Ti hadoo baad ji hado däk do hã Pꞌop Hagä Do matym gó. Baad ji bahado däg bä paawä baad hadoo do ji moo wät do hyb nꞌaa, tii bä dooh bag hẽnh tado wäd bä paawä tii.


text:
Pꞌop Hagä Do né hẽ ti hanoo, baad rabahado padëëk baad nadoo do paah. Ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ baad tabahado däk ti Pꞌop Hagä Do matym gó, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do tamoo wät do hyb nꞌaa nado.


text:
Tii dꞌ né hẽ Dawi makũ baherꞌoot paah. Ky nꞌaa kedëng mäh, baad hadoo do ramoo bok do hyb nꞌaa nado baad hado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó. Hahỹỹ da mꞌ Dawi kyyh Saaw-Mo hã kerih doo:<CL><br/>


text:
<t>“Ky nꞌaa kedëng tii, sa hã Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa mabaan do ta ky nꞌaa jawꞌyyk do raky nadaheeh do paah,<br/>baad nadoo do ramoo bok do paa Pꞌop Hagä Do awug hõm doo.<br/>


text:
<t>Ky nꞌaa kedëng tii, baad nadoo do ramoo bok do paa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do netsén doo”, näng Dawi kyyh. <n>Saaw-Mo 32.1-2</n><CL><pb/>


text:
Ỹ eaanh hỹỹ kä, jããm hẽ sa masuuj noo byyh kehõk do ti ky nꞌaa kedëng gꞌeeh? Dooh. Judah buuj nadoo doo, sa masuuj noo byyh kanehõk doo, ti na-ããj hẽ raky nꞌaa kedëng. Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do hã, ër ky hadoo paah.


text:
Bë hyb nꞌaa newë, ny noo gó baad Abaraãm hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó? Ta masuuj noo byyh gahõk jawén paa bä, ta masuuj noo byyh tagahõk do pooj jé? Ti pooj jé né hẽ, dooh ta jawén tado bä.


text:
Ta jawén tii, Abaraãm hã takanꞌoo däk sa masuuj noo byyh kahõk do heen nꞌaa. Ta masuuj noo byyh kanahõk nä bä, Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad tabahado däk do metëë nꞌaa tii. Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ sa masuuj noo byyh kanehõg né paawä, Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad rabahado padëëk do Pꞌop Hagä Do matym gó, sa wahë makũ hado däk Abaraãm.


text:
Sahõnh hẽ sa masuuj noo byyh kehõk doo, Abaraãm masuuj noo byyh kanahõk nä bä hꞌyy kaꞌeeh doo da hꞌyy kaꞌeeh doo, ti na-ããj hẽ Abaraãm panaa.<pb/>


text:
Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do raky daheeh do hyb nꞌaa tado bä, Abaraãm hã, Abaraãm panaa hã na-ããj hẽ, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh sahõnh hẽ badäk hahỹ ta danäh rabahadoo hyb nꞌaa. Dooh. Ta ti Pꞌop Hagä Do wén ky nꞌaa enooh sa hã, ta hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad rabahado padëëk Pꞌop Hagä Do matym gó hyb nꞌaa tii. <n>Genesis 17.4-6, Genesis 22.17-18</n>


text:
Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã daab ꞌyyp do rado bä paawä ti Abaraãm hã taky nꞌaa eno däk do gadoo doo, tii bä daap hẽ paawä ji hꞌyy kaꞌeeh doo, daap hẽ na-ããj hẽ paawä tii bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paah.


text:
Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ji gadoo ỹ wén näng, nesaa do hã Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji taky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa. Ji tawén ky nꞌaa etyy, baad ji nahajaa do hyb nꞌaa ji ky dahé bä. Tanyy bä ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ji ky nadahé hadꞌyyt hẽ né hẽ ta mahang.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ji gadoo. Jããm hẽ takꞌëp ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa tii. Tii dꞌ tawén hadoo, sahõnh hẽ Abaraãm panaa ragadoo hyb nꞌaa Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk do paah. Tii bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hapäh do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ragadoo tii. Ta wób, Judah buuj nadoo doo, Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh doo da hꞌyy kaꞌeeh doo, ti na-ããj hẽ ragadoo. Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë makũ ti Abaraãm.<pb/>


text:
Tii da né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyyh Abaraãm hã: “Hajõng häj nꞌaa buuj sa yb da õm ỹ anꞌoo bä”, <n>Genesis 17.5</n> näng mäh. Ër yb né hẽ ti Abaraãm, Pꞌop Hagä Do Abaraãm hꞌyy kahaꞌeeh do matym gó. Ti né hẽ Pꞌop Hagä Doo, dejëp do hedꞌëëp doo. Ti né hẽ ky nꞌaa enooh badoh nä doo.


text:
Tabëëj däg né paawä ta baab nꞌaa rabetaah do panꞌaa, Abaraãm ky daheeh hyb nꞌaa tagadaa hadꞌyyt hẽ ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo. Ti hyb nꞌaa hajõng häj nꞌaa buuj sa yb tabahado däk, ta hã Pꞌop Hagä Do herꞌoot doo da né paah: “Metsén sagõõh, mahaja bä. Ti hawób da a panaa”, <n>Genesis 15.5</n> näng paa Pꞌop Hagä Do ta hã.


text:
Abaraãm hã péh, dajëp do hadoo ta hub, tahyb nꞌaa newë bä. Pꞌeets däg 100 ta baab däg ti noo gó. Sarah wog dajëp hadoo na-ããj hẽ, Abaraãm hã. Ti hadoo né hẽ, baad ub Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh Pꞌop Hagä Do hã.


text:
Dooh taky sëëw bä ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kae däk. Ta hã tahꞌyy kaꞌeeh doo me tawehëë däk Pꞌop Hagä Doo.


text:
Ti hyb nꞌaa né hẽ baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, takerii däk do né hẽ.


text:
Takerii däk ër hyb nꞌaa na-ããj hẽ, ëër, baad ta matym gó hado däk doo, Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa. Takerii däk ër hyb nꞌaa, Jesus ër wahë nꞌaa dejëp do mahang taganä wät hanoo do hã hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Jesus né ti nesaa do ër hꞌyyb tym gó hanäng do hyb nꞌaa dajëb hã kanꞌoo däk do paah. Jesus né ti dejëp do mahang ganä wät do Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, baad ër bahado däk hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do matym gó.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, baad ër bahado däk do hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do matym gó ta hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do najiis ër bahado däk hỹỹ kä. Dooh ta majĩĩ ër hado boo bä. Ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hyb nꞌaa tii.


text:
Ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Kristo anꞌoo däk, papuuj gó, hꞌyyb nyyw gó ër babok hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do ër wë ky enyym do matym gó. Tsebee gó baad ër gada Pꞌop Hagä Do kabajꞌaa do ër gadoo ta sii.


text:
Ti hyb nꞌaa hadꞌyyt nado ër tsebé. Baad nadoo do ër ahob bä, ër tsebé na-ããj hẽ. Ër hapäh, baad nadoo do ji ahoop doo, nayyw hẽ ji hꞌyy ganajëë hõm tanꞌoo bä.


text:
Nayyw hẽ ji hꞌyy ganajëë hõm doo, baad Pꞌop Hagä Do hã ji bawäd däg hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä. Baad ji bawäd däk do hyb nꞌaa, baad ji gadaa kän baad hadoo do ji gadoo do ta jawén.


text:
Ta jawén ër gadoo do baad ër gada do hyb nꞌaa, dooh da ër hꞌyy ketón bä ër gadoo do hã, baad ër hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do bawäd däk do hyb nꞌaa. Ta Sahee ër hꞌyyb tym gó tabawäd däk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä do hyb nꞌaa tii.


text:
Bë hegãã, Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do noo gó, ër nahaja bä ër daaj hẽ ër kedëëb bä, Kristo dajëp nesaa do moo hebꞌooh do sa hyb nꞌaa.


text:
Dooh nayyw hẽ ji awꞌyyt pé baad hawät do see hyb nꞌaa dajëp péh. Ti hado né paawä ji awꞌyyt apäh ky enyym do see hyb nꞌaa dajëp péh.


text:
Tii dꞌ nado Pꞌop Hagä Do hã! Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do metëëh ër takamahä̃n doo: Kristo dajëp ër hyb nꞌaa, nesaa do ër bahadoo nä noo gó.


text:
Hỹỹ kä, baad ër bahado däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó, Kristo ër hyb nꞌaa tadajëp do hyb nꞌaa, baad né hẽ ër da tedꞌëëp nesaa do hã ji taky nꞌaa etyy do mahä̃nh.


text:
Pꞌop Hagä Do majĩĩ ër bahadoo nä noo gó, ta najiis ër bahado däg kän tanꞌoo bä, ër hyb nꞌaa ta Tꞌaah dajëp do hyb nꞌaa. Ti bahä̃nh hỹỹ kä ër da tedꞌëëp banesaa hẽnh ër ahõm mahä̃nh, ta najiis ër bahado däk do hyb nꞌaa kä. Tii dꞌ tawén hadoo, taganä wät do jawén paa bä, pꞌaa hẽnh Kristo bawäd däk do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do ãã jꞌaa etsë, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa hyb nꞌaa. Jesus Kristo hyb nꞌaa né hẽ Pꞌop Hagä Do najiis ër bahado däk. Ta hyb nꞌaa, dooh Pꞌop Hagä Do majĩĩ ër do boo bä.<pb/>


text:
Sét hẽ ajꞌyy nesaa do du nꞌaa badäk hahỹỹ bä. <n>Adãw tii.</n> Nesaa do hyb nꞌaa kä, dajëb du däk. Tii bä sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä hajꞌeenh do sa wë dajëb banyy däg kän, nesaa do sahõnh hẽ ramoo boo däk do hyb nꞌaa.


text:
Ta ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk do pooj jé tanyy däg né hẽ nesaa do badäk hahỹỹ bä. Nesaa do badäk hahỹỹ hã habong do ramoo boo däg né hẽ. Ti hadoo né hẽ, ta ky nꞌaa jawꞌyyk takananꞌoo nä bä do hyb nꞌaa sa hã, dooh Pꞌop Hagä Do etsén nä bä sa hã nesaa doo.


text:
Dooh né paawä taketsén bä nesaa do ti noo gó, radejëp né hẽ. Adãw bä naa, Mosees bawät bä kä, sahõnh hẽ radejëp. Dooh né paawä sa wób Pꞌop Hagä Do mejũũ do raky nadahé bä Adãw badꞌoo do paa da, radejëp né hẽ. Kristo, ta jawén kajaa do hãd hadoo ti Adãw, pawóp hadoo do radu nꞌaa do hyb nꞌaa ji wë ratabꞌëës doo.


text:
Tii dꞌ tahado né paawä, baad hadoo doo, bag hẽnh ër gadoo do Kristo du nꞌaa doo, dooh Adãw ky nadaheeh do hyb nꞌaa tadu nꞌaa do hadoo tahado bä. Sét hẽ ajꞌyy ky nadaheeh do hyb nꞌaa hajõk do hã dajëb banyy däg kän. Ti bahä̃nh hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do tabës hajõk do sa wë. Ji matym nꞌaa bag hẽnh ji hã kanoo do na-ããj hẽ tabës hajõk do sa hã, sét hadoo doo, Jesus Kristo, ky enyym do hyb nꞌaa ër wë.


text:
Bag hẽnh Pꞌop Hagä Do anoo do ji hã, dooh Adãw du nꞌaa do hadoo do tahado bä. Sét hẽ nesaa do Adãw moo wät doo, nesaa do hã ji Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy tanꞌoo bä. Tii dꞌ nado bag hẽnh Pꞌop Hagä Do ji hã tanoo do hã. Hajõõ nuu me badäk hahỹỹ bä habong do Pꞌop Hagä Do raky nadaheeh do jawén paa bä, taky enyym doo gó bag hẽnh ji hã Pꞌop Hagä Do anoo ji matym nꞌaa, baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó hanoo doo.


text:
Sét hẽ hadoo do ky nadaheeh do hyb nꞌaa, dajëb jꞌaa ketsë paa ji hã. Hỹỹ kä sét hadoo do see hyb nꞌaa, Jesus Kristo hyb nꞌaa, baad ër da jꞌaa ketsë nesaa do hã kä badäk hahỹỹ bä ër babok bä. Ër tii kä takꞌëp ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do gadoo doo. Ër tii kä baad hado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó kä.<pb/>


text:
Sét hẽ ajꞌyy ky nadaheeh do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ raky nꞌaa kety däk paa dajëb hã. Ti hadoo na-ããj hẽ sét hẽ, Kristo, baad hadoo do tamoo wät do hyb nꞌaa, <n>Ji hyb nꞌaa tadajëp do tii, <i>baad hadoo do tamoo wät doo</i> .</n> sahõnh hẽ rahajaa baad rabahado padëëk Pꞌop Hagä Do matym gó, rabedëb hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do pa kä.


text:
Sét hẽ ky nadaheeh do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ baad nadoo do moo hebꞌooh do rabahado padëëk. Ti hadoo na-ããj hẽ, sét hẽ ky daheeh do hyb nꞌaa, hajõk baad rabahado padëëk da Pꞌop Hagä Do matym gó.<pb/>


text:
Hỹỹ kä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã. Ta ti tawén kanꞌoo däk, ji bahapäh hyb nꞌaa nyy da takꞌëp baad nadoo tabahadoo nesaa do ji moo wät doo. Nesaa do kahꞌũũm noo gó, ti bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do kahũũm kän.


text:
Nesaa do mejõ hadꞌyyt hẽ paa ji hã. Dajëb tamanaa ji wë. Hỹỹ kä, ti bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do wén kahũũm kän, taky enyym do jꞌaa ketsë hyb nꞌaa kä. Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do ër tamejũũ hỹỹ kä, baad ër bahado däk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Ër edëb hadꞌyyt do tamanaa ër wë, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Nesaa do kahꞌũũm bä kä, ti bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do kahũũm kän, näng ỹỹh. Tawꞌããts hẽ gꞌeeh nesaa do ër moo bok nä, ër wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do kahꞌũũm hyb nꞌaa, ỹ hanäng pé gꞌeeh tii?


text:
Dooh. Dooh né tawꞌããts hẽ tado bä tii. Ër dajëp paa nesaa do hã. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ nado nesaa doo gó ër aboo nä bä.


text:
Dooh gꞌeeh bë hapëë bä sahõnh hẽ Jesus häd gó ër nu kemuun bong doo, séd ër hꞌyyb hedo däk Kristo Jesus dajëp do hã? Ër dajëp hadoo ta sii.


text:
Ti hyb nꞌaa, ër ranu gemuun bong doo me ër kadakä jëng hadoo Kristo sii. Ta tii dꞌ tawén dꞌoo, papuuj gó ër babok hyb nꞌaa hỹỹ kä, dejëp do mahang ta Yb kabajꞌaa doo me Kristo ganä wät do hadoo.


text:
Bꞌaa hã takepëëm däk Kristo sii ër hꞌyyb säg Adãw hana doo, ër hꞌyyb säg hejój gawatsig hõm hyb nꞌaa, nesaa do ër hã tamanejõ wät hyb nꞌaa kä sa kariw nꞌaa sa karom mejũũ doo da.


text:
Hỹỹ kä, Kristo sii ër dejëp do hyb nꞌaa hadoo, ta sii ër babok na-ããj hẽ baad ër gada. <n>Papuuj hadoo do ji bawät do Kristo sii, badäk hahỹỹ bä tadu doo né paawä ta hã ër hꞌyy kaꞌeeh noo gó naa, ti awät nä ër gadoo do hỹ pong jé ër hub papuuj nadajëp doo.</n>


text:
Sét nuu me paa Kristo dajëp, nesaa do ër moo bok do hejój tagawatsꞌiik hyb nꞌaa. Dooh hyb nꞌaa tadajëb wät péh. Taganä wäd kän. Tawäd hadꞌyyt hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do tawehꞌëëh hyb nꞌaa kä.


text:
Ti hadoo né da bëëh. Tawꞌããts hẽ hahỹỹ da bë hyb nꞌaa newë: “Ỹ dajëb wät nesaa do ji moo hewꞌëët do hã. Kristo Jesus hã ỹ hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ỹ wehꞌëëh hyb nꞌaa ỹ bawäd hadꞌyyt hỹỹ kä”, näk da bëëh, bë hꞌyyb gó.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, bë anꞌoo manä nesaa do bë moo hewꞌëët do paa badäk hahỹỹ bä bë hub nꞌaa tamejõ bä. Bë ky dahé manä nesaa do bë hub karẽn doo.


text:
Bë anꞌoo manä nesaa do hã bë moo hedoo doo, bë tsyym hedoo doo, bë hub hedoo do na-ããj hẽ. Bë anꞌoo manä baad nadoo do ta tii me bë moo bok. Bë genä bong hadoo dajëb moo gó naa. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë daaj hẽ bë kanꞌoo däg Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë babok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do hã bë anꞌoo bë moo hedoo doo, bë tsyym hedoo doo bë hub na-ããj hẽ, baad hadoo do ta tii me bë moo bok hyb nꞌaa kä.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do bë hã tamejõ wäd bä, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do bë tahꞌyyb mahũũm wät do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do ti bë tahꞌyyb mahũũm kän hỹỹ kä.


text:
Hỹỹ kä ẽnh, tahajaa gꞌeeh nesaa do ër moo boo nä bä pꞌaa hẽnh, dooh wäd Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër tahꞌyyb mahũũm wäd do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ji wë taky enyym do ji tahꞌyyb mahũũm kän do hyb nꞌaa? Dooh. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä tii.


text:
Baad bë bahapäh ti hahỹỹh: Ta hã bë ky daheeh doo, ta ti bë kariw nꞌaa hadoo. Ta karom bëëh. Nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do karom bë do bä, bë da dajëp. <n>Nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do karom ji do bä, dooh Pꞌop Hagä Do wë ji nu dëë bä, tahanäng pé ti <i>bë da dajëp</i> .</n> Pꞌop Hagä Do karom bë do bä, Pꞌop Hagä Do bë da tagadoo ta wë, baad däg bë ta matym gó tanꞌoo bä.


text:
Pꞌop Hagä Do ỹ jꞌaa etsë, pooj jé nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do karom bë bahado né paawä, bë hꞌyyb gó naa bë ky dahé däk hỹỹ kä bë ãã ma metꞌëëg wät doo.


text:
Baad bë baboo däk. Dooh nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do bë hã tamejõ wäd bä. Baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do karom bë hỹỹ kä.<pb/>


text:
Sa kariw nꞌaa ky nꞌaa gó, sa karom ky nꞌaa gó, bë ỹ maherꞌoot, nayyw hẽ ganahoot do hyb nꞌaa bë hã, bë daaj hẽ bë hꞌyyb nahejooj nä do hyb nꞌaa. Pꞌooj ub, bë moo hedoo doo, bë tsyym hedoo doo, ta see hedoo do na-ããj hẽ bë anoo paah, nu meby nꞌaa näng doo, ky nꞌaa jawꞌyyk do nanoo do bë moo bok hyb nꞌaa ta tii me. Nesaa do karom hadoo paa bëëh. Bë anꞌoo hỹỹ kä bë moo hedoo doo, bë tsyym hedoo doo, bë né hẽ, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do bë moo bok hyb nꞌaa ta tii me, tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh, Pꞌop Hagä Do wë bë babok hyb nꞌaa kä.


text:
Pooj jé, nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do karom bë bahadoo noo gó, dooh baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do mejõ bä bë hã.


text:
Hꞌëëd baad hadoo do bë gadoo ti noo gó ta ti hedoo do hanaa, ta hyb nꞌaa hỹỹ kä bë nu mebyng doo? Dooh baad hadoo do bë gado bä ta ti hedoo do hanaa. Ji dajëp, banesaa hẽnh ji ahõm ta ti anꞌoo bä!


text:
Hỹỹ kä, dooh nesaa do bë hã tamejõ wäd bä. Baad bë baboo däg kän. Pꞌop Hagä Do karom bë bahado däk. Tsyt hẽ, baad Pꞌop Hagä Do wë bë baboo däk ta ti anꞌoo bä. Ti hyb nꞌaa hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do pa kä bë da aboo hadꞌyyt hẽ.


text:
Banesaa hẽnh, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ji hꞌyyb tym bawäd hadꞌyyt hẽ, baad nadoo do ji moo wät do säm. Tii dꞌ nado ji matym nꞌaa Pꞌop Hagä Do ji hã tanoo doo. Hỹ pong jé, ta pa hadꞌyyt hẽ ji bawät Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, ër wahë nꞌaa Kristo Jesus hã ër hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Wakãn haa hedoo doo, bëëh, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hapäh do hã ỹ maherꞌoot. Ti hyb nꞌaa bë hapäh né hẽ hahỹỹh: Ta ky nꞌaa jawꞌyyk do jããm hẽ ji hã tamejũũ, ji edëp nä bä.


text:
Ỹỹnh katꞌëë däk do ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot: Ta patug bawät nä bä, dooh ta ky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä ta see hã takatꞌëë bä. Ta patug dajëp bä kä, tii bä dooh ta ky nꞌaa jawꞌyyk do geä̃m wäd bä.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ajꞌyy see hã takatꞌëë bä paawä ta patug bawät nä bä, “Nesaa do moo hewꞌëët doo, ta patug nadoo do sii haỹỹh doo”, ramaneëënh tii bä ta ti ỹỹnh. Tii dꞌ nado ta patug dajëb bä. Ta patug dajëp jawén paa bä, dooh ta ky nꞌaa jawꞌyyk do geä̃m wäd bä ta see tagatꞌëë bä. Ta patug dajëp bä kä, dooh nesaa do moo hewꞌëët doo, ta patug nadoo do sii haỹỹh do tado wäd bä, ta see hã ỹỹnh katꞌëë bä. <n>Jããm hẽ ji edëp nä bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji hã tamejũũ, Paw-Ro hanäng pé ta tii hã.</n><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, wakãn haa hedoo doo, bë na-ããj hẽ bë dajëp paa hadoo Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã Kristo sii, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Tii dꞌ tawén hadoo, ta see hã bë hꞌyy kata däk hyb nꞌaa hỹỹ kä. Kristo, dejëp do mahang ganä wät do hã bë hꞌyy kata däk hyb nꞌaa, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do wehꞌëëh do ër moo bok hyb nꞌaa kä.


text:
Pooj jé, ër hꞌyyb säg karẽn doo da ër babok noo gó, nesaa do takꞌëp ër hꞌyyb karẽn doo, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do nanoo do hyb nꞌaa takꞌëp ji karẽn doo, awät né paa ër hã. Nesaa do dajëb hanoo do ër moo bok ti noo gó.


text:
Hỹỹ kä, ër dajëb wät do hyb nꞌaa Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër tamesoo do paa hã, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër hã tamejõ wäd bä. Papuuj gó Pꞌop Hagä Do wë ër moo bok hỹỹ kä, ta Sahee ër tahꞌyyb mahũũm do hyb nꞌaa. Dooh pooj jé ji bahedꞌoo doo da, ky nꞌaa jawꞌyyk do hã takerii däk doo da tado wäd bä, Pꞌop Hagä Do wë ër moo bok doo.<pb/>


text:
Nyy dꞌ ỹ hanäng pé tii? Nesaa gꞌeeh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk doo? Dooh. Dooh nesaa do tado bä. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do tanado bä paawä, dooh ji hapëë bä paawä ny hadoo do nesaa do Pꞌop Hagä Do matym gó. Dooh paawä ji hapëë bä baad nado ji hꞌëëd nadoo do hã ji hꞌyyb däk doo, “Mahꞌyyb däg manä a da hadoo do ma hã” <n>Esodo 20.17, Dew-Teronom 5.21</n> ta ky nꞌaa jawꞌyyk do naherꞌood bä paawä.


text:
Ti hadoo né hẽ, nesaa do tyw nꞌaa esóts kän, tii bä hajõng baad nadoo do ji hꞌyy karẽn do hedoo do hã ji hꞌyyb däg däk tanꞌoo bä, “Mahꞌyyb däg manä a hꞌëëd nadoo do hã”, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do hyb nꞌaa. Ky nꞌaa jawꞌyyk do badoo bä nesaa do hã ji moo geꞌỹỹm doo, tii bä dooh nesaa do ji tahꞌyyb tatug bä.


text:
Pooj jé, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do hã ỹ hꞌyy ganahoot nä bä, dooh ỹ hyb nꞌaa pꞌeed bä ỹ bawät doo. Ta jawén, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do ỹ bahapäh bä kä, nesaa do banyy däg kän hëp ỹ tym gó.


text:
Tii bä ỹ dajëb wät hadoo, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ỹ bawäd kän, ỹ hanäng pé tii. Pꞌop Hagä Do mejũũ doo, ta hã ji edëb hadꞌyyt hẽ paawä ji ky dahé bä, dajëb tamana kän wë ỹỹ, tii bꞌ ỹ bahapëë däk.


text:
Hahỹỹ da tii: Nesaa do ji hꞌyyb gó hanäng do ỹ tawadii. Ỹ hajaa, ỹ edꞌoo, ỹ ky daheeh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk doo, Pꞌop Hagä Do pa ỹ bawäd hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa ta jawén. Tii bä, ỹ nahajaa do hyb nꞌaa tii, dajëb hã ỹ ky nꞌaa kety däg kän, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ỹ ketyn hõm. Ti hyb nꞌaa, nesaa do ỹ tawadii ta tii hã, ỹ wén näng.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, dooh nesaa do tado bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk doo. Tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh tii. Tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh Pꞌop Hagä Do mejũũ doo. Baad hadꞌop do tii. Tawꞌããts hẽ tii.


text:
Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, baad hadoo do anꞌoo bä gꞌeeh ỹ dajëb kän hadoo, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ỹ bawäd däk? Dooh. Dooh ta ti tado bä ta ti hanoo doo. Nesaa do tii, tahana ỹ dajëp, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ỹ bawäd däk doo. Baad hadoo do ỹ bahapäh bä kä, nesaa do ỹ tahꞌyyb tatug wät baad hadoo do ỹ ky nadaheeh hyb nꞌaa, nesaa do nasꞌaa né hẽ ji bahapëë däk hyb nꞌaa kä. Ti hyb nꞌaa kä, takꞌëp nasꞌaa né hẽ nesaa doo, Pꞌop Hagä Do mejũũ do metä däk.<pb/>


text:
Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hanaa tado bä nesaa doo. Pꞌop Hagä Do Sahee hanaa né hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ër hapäh. Tii dꞌ nado ỹỹh. Badäk hahỹỹ bä naa ỹỹh, ji daaj hẽ ji karẽn do jawén hawät doo. Nesaa doo, kariw ỹ nꞌaa hadoo. Takꞌëp tamejõ hadꞌyyt hẽ hã ỹỹ. <n>Tëg nadꞌëëd is do 14 bä naa, tëg nadꞌëëd is do 23 tadu däk bä, Paw-Ro herꞌoot doo, ti hadoo né hẽ sahõnh hẽ ji hã. Ër daaj hẽ, dooh ër haja bä ër moo boo bä Pꞌop Hagä Do karẽn doo. Jããm hẽ Kristo hã ji hꞌyy kata däg bä, baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó.</n>


text:
Dooh ỹ hꞌyy ganyy bä ỹ bahedꞌoo do hã. Ỹ karẽn do ỹ moo wät doo, dooh ỹ moo hewëëd bä. Takꞌëp ỹ ganenꞌaak doo, ti né ti ỹ moo wät doo.


text:
Ỹ kanarẽn do ỹ moo wät do tahadoo do hyb nꞌaa, tii bä, “Te hub né hẽ, baad ub Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo”, näng ỹỹh.


text:
Dooh ỹ tado wäd bä ta ti baad nadoo do moo wät doo. Nesaa do hëp ỹ tym gó hawät do ti ta ti moo wät doo.


text:
Ỹ hapäh né hẽ, dooh baad hadoo pé hëp ỹ säg gó hawät péh. Ta ti ỹ wén hapäh, ỹ karẽn né hẽ paawä baad hadoo do ỹ moo wät, dooh ỹ haja bä.


text:
Baad hadoo do ỹ karẽn do nado ti ỹ moo hewꞌëët doo. Ỹ kanarẽn doo, nesaa doo, ti ti ỹ moo wäd hadꞌyyt hẽ.


text:
Hỹỹ kä, ỹ kanarẽn do tado bä ti ỹ moo hewꞌëët doo, dooh ỹ tado wäd bä ta ti moo wät doo. Nesaa do hëp ỹ tym gó hawät do moo wät ti ta tii.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, hahỹỹ da hëp ỹỹ gó awäd hadꞌyyt hẽ ỹ bahapäh: Baad hadoo do ỹ karẽn bä ỹ moo wäd paawä, nesaa do hëp ỹỹ gó takametëëh, ỹ tahewaat, baad hadoo do ỹ moo nawät hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo né hẽ, hã ỹỹ hẽ awät na-ããj hẽ, ỹ hapäh, hejój see péh, baad hadoo do ỹ hyb nꞌaa newëë do ỹ genꞌaak do majĩĩ hadoo doo. Nesaa do hëp ỹỹ gó hanäng do ỹ moo wäd hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä tii. Ỹ tamaso hadꞌyyt hẽ tii hã.


text:
Pꞌop Hagä Do wë ỹ tsebé. Ti né ti ỹ hedꞌëëp doo, ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hyb nꞌaa.<pb/>Ti hyb nꞌaa kä, hahỹỹ da ti hã ỹỹ ỹ hapäh doo: Hëp ỹỹ gó ỹ karẽn ỹ ky daheeh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Ti hadoo né hẽ, nesaa do ji moo hewꞌëët do hejój karẽn do hëp ỹ säg moo wät.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety wäd bä kä banesaa hẽnh jé Kristo Jesus hã hꞌyy kata däk doo.


text:
Banesaa hẽnh ër tawén ky nꞌaa nety wät, Pꞌop Hagä Do Sahee hejój, ji edëb hehꞌäät do hanoo doo, ër tabedëëb wät do hyb nꞌaa nesaa do ji moo hewꞌëët do hejój mahä̃nh, dajëb mahä̃nh <n>Dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ji bawät do mahä̃nh ji tedëëb wät, tahanäng pé ti <i>dajëb mahä̃nh ër tedëëb wät doo</i> .</n> na-ããj hẽ. Kristo Jesus hyb nꞌaa tii dꞌ tabadꞌoo.


text:
Nahejoonh do hyb nꞌaa ër hꞌyyb säg, ër nahajaa do hyb nꞌaa Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër ky dahé bä, dooh ta ky nꞌaa jawꞌyyk do haja bä ër tedëëb bä nesaa do hejój mahä̃nh. Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ër tedëëb wät hỹỹ kä. Hahỹỹ da tabadꞌoo tii: Ta Tꞌaah tamejõ däk ër mahang. Nahejoonh doo gó, ji hadoo doo da né hẽ tabana. Pꞌop Hagä Do mejõ däk nesaa do mabaj tadajëp hyb nꞌaa. Dajëb hã ta Tꞌaah taky nꞌaa ety däk nesaa do ji moo wät do hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ tawén dꞌoo, baad hadꞌop, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da, ër bahado däk hyb nꞌaa, ëër, ta Sahee hꞌyyb mahũũm doo da habok doo, ji hꞌyyb säg karẽn doo da nado.<pb/>


text:
Jé sa hꞌyyb säg karẽn doo da habok doo, sa hꞌyyb säg karẽn do hã hadꞌyyt hẽ rahꞌyyb padëëk. Jé Pꞌop Hagä Do Sahee karẽn doo da habok doo, ta Sahee karẽn do hã rahꞌyyb padëëk.


text:
Ji da dajëp, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ji bawäd däg hadꞌyyt hẽ ji hꞌyyb säg anꞌoo bä. Pꞌop Hagä Do Sahee kä ji tahꞌyyb mahũũm bä, ji edëb hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do pa ta Sahee anꞌoo bä. Hꞌyyb nyyw gó ji bawät tanꞌoo bä na-ããj hẽ.


text:
Ji hꞌyyb säg nesaa do genꞌaak doo, Pꞌop Hagä Do majĩĩ. Dooh taky dahé bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Dooh na-ããj hẽ tahaja bä taky dahé bä.


text:
Ti hyb nꞌaa, sa hꞌyyb säg karẽn doo da habok doo, dooh rahaja bä ranꞌoo bä Pꞌop Hagä Do tsebé sa wë.<pb/>


text:
Tii dꞌ nado bëëh. Dooh ji hꞌyyb säg tado wäd bä bë tahꞌyyb mahũũm doo. Pꞌop Hagä Do Sahee ti bë tahꞌyyb mahũũm doo kä, bë hꞌyyb gó ta Sahee awäd bä tii. Kristo Sahee sa hꞌyyb gó badoh doo, dooh Kristo karapee rado bä.


text:
Bë hꞌyyb gó Kristo awäd bä, bë hub dajëb né da paawä nesaa do hyb nꞌaa, bë da edëb hadꞌyyt hẽ hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä, baad bë bahado däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Dejëp do mahang Kristo ganä wät hanoo do Sahee bë hꞌyyb gó tawäd bä, tii bä Kristo ganä wät hanoo do genä hõm tanꞌoo bä na-ããj hẽ badäk hahỹỹ bä bë hub nꞌaa paah. Ta Sahee bë hꞌyyb gó hawät doo me tii dꞌ tabadꞌoo da.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä wakãn haa hedoo doo, tawꞌããts hẽ dooh ër ky dahé boo bä ji hꞌyyb säg ji hã mejũũ doo. Tawꞌããts hẽ dooh ër aboo boo bä ji hꞌyyb säg karẽn doo da.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, ji hꞌyyb säg karẽn doo da bë aboo bä, bë da dajëp, dawëë da bë baboo hadꞌyyt hẽ tii bä Pꞌop Hagä Do mahä̃nh. Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do Sahee hejój me bë medug bä nesaa do ji karẽn doo, tii bä bë da aboo hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do sii.


text:
Dooh sa karom sa kariw nꞌaa takꞌëp sa hã mejũũ do jeỹỹm do hadoo bë hado bä, ta Sahee bë gado däk do anꞌoo bä. Ta Sahee, bë hã tanꞌoo däk doo, Pꞌop Hagä Do taah däg bë tanꞌoo bä kä. Ti né hẽ ta Sahee anꞌoo bä, “Ee” ër maneëënh Pꞌop Hagä Doo, ër Yb.


text:
Ta taah ër bahadoo do hyb nꞌaa, ër gadoo da ta taah hã Pꞌop Hagä Do ky däng doo. Kristo sii ër gadoo da ta hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo. Kristo sii ër ahob bä, ta sii da ër babok ta bag takꞌëp gabarëëh doo gó, ta sii da ër kabajꞌaa.<pb/>


text:
Da hẽ ër ahoop doo, dooh its tii hã ỹỹ péh, takꞌëp hetsooh doo, kabajꞌaa do ta jawén ër hã kametä däk do matym gó.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do pahuunh do paa tsebee gó ragada takꞌëp hetsooh doo, kabajꞌaa do Pꞌop Hagä Do taah ragadoo do noo gó kä.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do pahuunh do ta ti tawén gada, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa wasꞌee wät do hyb nꞌaa sahõnh hẽ tapehuunh doo, baad tawén nado wäd. Pꞌop Hagä Do né hẽ tii, tii dꞌ hadꞌoo do paah. <n>Tapahuunh do paa Pꞌop Hagä Do wén ky nꞌaa wasꞌee wät, Adãw, Pꞌop Hagä Do pahuunh do hagã nꞌaa, tamejũũ do taky nadaheeh do paa hyb nꞌaa.</n> Ti hadoo né hẽ, ti awät ti noo gó sahõnh hẽ baad tabahado däk da pꞌaa hẽnh, tapehuunh do gadꞌaa, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Ta ti kajaa bä kä, Pꞌop Hagä Do edꞌëëp da sahõnh hẽ tapehuunh do paa takarejã mahä̃nh. Takꞌëp hetsooh doo gó, kabajꞌaa doo gó Pꞌop Hagä Do taah rababok bä kä, sahõnh hẽ kapahuuj wät do na-ããj kä ragadoo baad hadoo do sa nemuun.<pb/>


text:
Ër hapäh, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä Pꞌop Hagä Do pahuunh do paa ahoop ỹỹnh ajãn mahỹỹj tahoop do hadoo.


text:
Ti hadꞌyyt nado hahoop. Ër na-ããj hẽ ër ahoop. Ëër, ti nuuj jé Pꞌop Hagä Do Sahee gadoo doo, ta jawén hỹ pong jé ër gadoo do metëë nꞌaa, ër ahoop baad ër gadaa nuuj jé ta wë Pꞌop Hagä Do ër tagadoo bä kä. Ta taah ëër, ër gada. Ër gada papuuj ër hã däg.


text:
Ër tedëëb wät do hyb nꞌaa ër gada né hẽ ta tii. Ër gado däg bä paawä ër hã taky nꞌaa enooh doo, dooh hyb nꞌaa ta ti ji gadaa wät péh. Dooh ji gadaa bä ji gado däk doo.


text:
Ër ganadoo nä do hyb nꞌaa, baad ër gada sahõnh hẽ ër hã taky nꞌaa enooh do takajaa bä kä. Dooh ër hꞌyy gejë hõm bä.<pb/>


text:
Ër gadaa nuuj jé Pꞌop Hagä Do Sahee ër tamasa, nahejoonh do hyb nꞌaa ër hꞌyyb. Dooh ër hapëë bä nyy da tawꞌããts hẽ ji ky nꞌaa etsẽẽ. Ti hadoo né hẽ, ji kyyh nadoo doo me Pꞌop Hagä Do Sahee taky nꞌaa etsẽẽ ër hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Doo, ër hꞌyyb tahapäh doo, tamaa napäh ta Sahee kyyh ër hꞌyyb gó naa. Pꞌop Hagä Do karẽn doo da né hẽ ta Sahee ky nꞌaa etsẽẽ, Pꞌop Hagä Do karapee tsyt hẽ ta wë kasëëw däk do sa hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ër hapäh, sahõnh hẽ né hẽ ji hã kametëëh doo, baad nadoo do sii hẽ, baad tabahado däk da Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä ta hã kamahä̃n do sa hã, tanaëënh do sa hã. Ër tanaëëj wät, ji hã tahꞌyyb däng do takaja däk hyb nꞌaa kä.


text:
Sahõnh hẽ tadu däng do pooj jé, Pꞌop Hagä Do hapëë däk do sa hã Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng, ta Tꞌaah hadoo rabahadoo hyb nꞌaa, hajõk do ta wakããn hedoo do sa hỹỹj wahꞌëëh hadoo do ta Tꞌaah tabahadoo hyb nꞌaa. <n>Pꞌooj ub, dooh nä badäk hahỹỹ bä habong pé né paawä, ji Pꞌop Hagä Do hapëë däk né hẽ.</n>


text:
Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do ta pooj jé, ti na-ããj hẽ tanaëëj kän. Tanaëëj wät doo, baad rabahado padëëk ta matym gó tanꞌoo bä. Baad hado däk do ta matym gó tanꞌoo däk doo, kabejꞌaa da, ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang rababoo däk da tanꞌoo bä.<pb/>


text:
Tii dꞌ Pꞌop Hagä Do badꞌoo do hyb nꞌaa ji hã, wyt ta maab hẽ hahỹỹh: Pꞌop Hagä Do bahagꞌããs do hyb nꞌaa ëër, dooh hajaa pé ër hã.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do baa esꞌĩĩ bä sét hadoo do ta Tꞌaah. Dajëb hã tahaëënh paa ër sahõnh hẽ hyb nꞌaa. Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, tanoo né da ji hã na-ããj hẽ sahõnh hẽ ta seeh, takarẽn doo da ër bahajaa ër babok hyb nꞌaa.


text:
Jaa gꞌeeh hajaa Pꞌop Hagä Do hasëëw hõm do hã taky nꞌaa tapa bä? Pꞌop Hagä Do tii, baad rabahado padëëk tanꞌoo bä ta matym gó.


text:
Kristo Jesus ër hyb nꞌaa dajëp do paah, pꞌaa hẽnh ganä wät doo, Pꞌop Hagä Do hub hadäk hẽnh hasooh doo, ër hyb nꞌaa taky nꞌaa etsẽẽ. Ti hyb nꞌaa, dooh hajaa pé banesaa hẽnh ër taky nꞌaa ety bä.


text:
Jaa gꞌeeh hajaa Kristo ër takamahä̃n do mahä̃nh ër tetyn bä? Ji ahoop doo, baad nadoo do ji wë kajaa doo, ji rarejãã doo, ji asaah doo, ji saroor tamah doo, ä̃m nꞌaa näng doo, ji radajꞌëëp do na-ããj hẽ, dooh tabadꞌop hẽ tahaja bä Kristo ër takamahä̃n do mahä̃nh ër tetyn bä.


text:
Hahỹ takerii däk doo da né hẽ Pꞌop Hagä Do hã Dawi herꞌoot do kametëëh ër hã:<CL><br/><t>“A hyb nꞌaa dajëb gó hadꞌyyt hẽ ãã babok,<br/>bꞌéé radahejꞌëëp doo hẽnh ramahũũm doo da ranꞌoo bä ãã hã.” <n>Saaw-Mo 44.22</n><CL><pb/>


text:
Ta ti hedoo do bawäd bä né paawä ër hã, baad ër jꞌaa ketsëë hadꞌyyt hẽ, Pꞌop Hagä Doo, ër hã kamahä̃n doo, anꞌoo bä.


text:
Baad ỹ bahapäh hahỹ hëp ỹỹ gó: Dooh hajaa pé ër hã Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do mahä̃nh ër tetyn hõm bä. Dooh dajëb haja bä, dooh ji awät do haja bä, dooh ããs rahaja bä, dooh nesaa do hejój enäh do rahaja bä, dooh da hẽ ji wë hawät do haja bä, dooh ji pooj jé hawät do haja bä, dooh hejój nꞌaa enäh do rahaja bä,


text:
dooh pꞌop habong do hejój enäh do rahaja bä, dooh tũũ habong do hejój enäh do rahaja bä, dooh na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do pahuunh do see haja bä tii. Kristo Jesus, ër wahë nꞌaa hã takametëëh ër hã Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo. Dooh hajaa pé ër hã takamahä̃n do mahä̃nh ër tetyn hõm bä.<pb/>


text:
Séd hã ỹ hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa Kristo hã, né hup ỹ né hẽ hahỹ ỹ herꞌoot do hã. Dooh daap ỹ menä bä. Hëp ỹỹ gó Pꞌop Hagä Do Sahee bawät do hyb nꞌaa, te hub né hẽ hahỹ ỹ herꞌoot doo, baad hëp ỹ metëëh hã ỹỹ:


text:
<sup>(3-4)</sup> wakãn haa, Isaraéw buuj sa hyb nꞌaa. Tahaja bä paawä, ỹ gadoo paawä ỹ ky nꞌaa kawasꞌee däk doo, ỹ gado paawä dawëë Kristo mahä̃nh ỹ bawäd hõm doo, wakãn haa, Isaraéw buuj sa hyb nꞌaa, ti raky nꞌaa kawanasꞌee bong hyb nꞌaa paawä, Kristo karapee rabahado padëëk hyb nꞌaa paawä. Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do tii, ta taah rabahadoo hyb nꞌaa paawä. Sa hã né hẽ Pꞌop Hagä Do metä wät ta bag takꞌëp gabarëëh doo, ta kabajꞌaa doo. Sa wahë nꞌaa sii Pꞌop Hagä Do kanerꞌood wät paa nyy da tabadꞌoo sa hã. Sa hã paa tabanꞌoo däk ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Sa hã Pꞌop Hagä Do metëëh paa nyy da takarẽn ji hyb nꞌaa jawꞌyyk ta hã. Sa hã né hẽ hajõng baad hadoo do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh paah.


text:
Abaraãm, Isak, Jakóh né ti sa wahë makũũh. Isaraéw buuj sa see né hẽ ti Kristo, ji da hadoo tabahado däk do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ sa bahä̃nh hadoo doo, ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt do ti Kristo, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, Isaraéw buuj mahang hajõk raganadoo do hyb nꞌaa Jesus, dooh takaja bä gꞌeeh sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, Jesus raganadoo do metëëh apäh? Dooh. Tii dꞌ bë edoo manäh. Pꞌop Hagä Do moo wät né hẽ sa hã taky däng doo. Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Dooh sahõnh hẽ Isaraéw buuj panaa, Isaraéw buuj hehꞌäät rado bä Pꞌop Hagä Do hã, dooh sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karapee rado bä.


text:
Abaraãm panaa rabahado né paawä, dooh sahõnh hẽ Abaraãm panaa hehꞌäät do rado bä. Jããm hẽ ta wób tii, Abaraãm panaa hehꞌäät do Pꞌop Hagä Do hã. Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky däng paa Abaraãm hã: “Isak hanaa da a panaa hehꞌäät.” <n>Genesis 21.12</n>


text:
Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Dooh sahõnh hẽ Abaraãm hanaa Pꞌop Hagä Do karapee rado bä. Jããm hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do hyb nꞌaa henäk do Pꞌop Hagä Do karapee hehꞌäät tii.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh Abaraãm hã taky däng do paah: “Wät hahỹỹ hã, ta baab, pꞌaa hẽnh da õm ỹ bahehëën. Õm ỹ bahehëën bä pꞌaa hẽnh, tꞌaah nyy däk da a ỹỹm Sarah”, <n>Genesis 18.10, 14</n> näng mä Pꞌop Hagä Do kyyh Abaraãm hã taky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Ta ti hã hadꞌyyt hẽ nado ji bahapäh nyy da Pꞌop Hagä Do basëëw hõm ta karapee. Sét hẽ Rebéka taah sa yb, Isak ãã wahë nꞌaa makũũh.


text:
<sup>(11-12)</sup> Sét hẽ né paawä sa yb, ta taah kawareeh henäk do pooj jé, dooh nä baad hadoo do ramoo boo nä bä, dooh nä baad nadoo do ramoo boo nä bä na-ããj hẽ, Pꞌop Hagä Do ky hadoo Rebéka hã: “Wahꞌëëh hadoo doo, ta jawén nä karom da”, <n>Genesis 25.23</n> näng mäh. Tii dꞌ tawén hadoo, Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do kaja däk hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do né hẽ ti tanaëënh doo. Dooh ramoo bok do hyb nꞌaa tado bä sa hã Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng doo.


text:
Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do bód see herꞌoot: “Jakóh ỹ kamahä̃n wät. Esauh dooh ỹ genaag bä.” <n>Marakijas 1.2-3</n><pb/>


text:
Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, “Dooh baad hadoo do Pꞌop Hagä Do moo wäd ji hã”, näng gꞌeeh ji kyyh? Dooh. Tawꞌããts hẽ tii da dooh ji edo bä.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky hadoo Mosees hã: “Ỹ ky enyym da jé ỹ hꞌyyb däng do hã. Ỹ tꞌyyd mehĩĩn da jé ỹ hꞌyyb däng do hã”, <n>Esodo 33.19</n> näng mä ta kyyh.


text:
Ti hyb nꞌaa, ji karẽn do hyb nꞌaa nado ji tabasëm. Dooh takꞌëp ji hyb nꞌaa tamꞌaah do hyb nꞌaa tado bä na-ããj hẽ. Jããm hẽ ji tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ji tawén sëm.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh Paraóh hã ta kyy kerih doo gó: “Õm ỹ asëëw hõm, hejój ỹỹ ỹ metëëh hyb nꞌaa né hẽ a hã, hät ỹ ky nꞌaa etsëëh hyb nꞌaa na-ããj hẽ badäk hahỹ hawꞌããts hẽ”, näng mä ta kyyh.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn tahꞌyyb däng do hã, ranabuj kehꞌũũm tanꞌoo bä tahꞌyyb däng doo.<pb/>


text:
“Tii dꞌ tado bä, hꞌëëd hyb nꞌaa ër Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa tapaa nä? Dooh ji haja bä Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do wë ji hꞌyy kawareem bä”, näng apäh bë kyyh hã ỹỹ.


text:
Bë ỹ eaanh ẽnh: Jaa bë ajyy its, Pꞌop Hagä Do bë ky gedag bä? “Hëd nꞌaa tii da ỹ mabewyd wät”, näng gꞌeeh apäh manajuu kyyh hewyt do hã? <n>Isajas 29.16, 45.9</n>


text:
Dooh. Takarẽn doo da né hẽ hewyt do moo wät tsäng me. Takarẽn bä, sét ta panꞌaa me tabewyt hanäm do hood ta seeh, hanäm do hood nado ta seeh.<pb/>


text:
Ti hadoo Pꞌop Hagä Do hajaa tamoo wäd bä ji hã takarẽn doo da. Pꞌop Hagä Do karẽn bä tahajaa paawä tametëëh ta kawajããn do nesaa do sa wë, tahajaa paawä tametä bä ta hejój, sa hã tamoo wät do hã. Ti hadoo né hẽ takꞌëp hꞌyyb jawyg gó tagada, nayyw hẽ tanarejãã hyb nꞌaa sa wë takawajããn doo, ta jawén tarejãã doo.


text:
Tii da Pꞌop Hagä Do badꞌoo takꞌëp ta kamabajꞌaa do tametëëh hyb nꞌaa jé tatꞌyyd mehĩĩn do sa hã, ta pooj jé tenäm doo, takꞌëp hetsooh do ta jawén ragadoo hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ né paa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Osejas häd näng do berii wät paa Pꞌop Hagä Do kyyh. Hahỹỹ dꞌ paa ta kyyh:<CL><br/><t>“Karapé haa ỹ maneëënh da, karapé haa nadoo do paah.<br/>Ỹ kamanahä̃n do paa ỹ maneëënh da ỹ kamahä̃n doo”, <n>Osejas 2.23</n> näng ta kyyh.<pb/>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do herꞌoot paah:<CL><br/><t>“Ti awät da ti noo gó kä,<br/>karapé haa ỹ nanäng do paa ỹ naëëj däk da karapé haa däg.” <n>Osejas 1.10</n><CL><pb/>


text:
Isaraéw buuj hã kä, hahỹỹ dꞌ paa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Isajas häd näng do herꞌoot:<CL><br/><t>“Hood tëg hawób hado né paawä Isaraéw buuj,<br/>jããm né da sa wób Pꞌop Hagä Do edꞌëëp.<br/>


text:
<t>Tii dꞌ tawén hadoo,<br/>nayyw hẽ né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do gawatsꞌiik da sa häj nꞌaa buuj.<br/>Jããm né da sa wób kedꞌëëp”, <n>Isajas 10.22-23 hanaa Paw-Ro erii wät doo.</n> näng mä Isajas kyyh.<CL><pb/>


text:
Isajas herꞌoot do paa hadoo né kä. Hahỹỹ dꞌ paa ta kyyh:<CL><br/><t>“Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo,<br/>Sahõnh hẽ Hajꞌap Do taneréd bä paawä ër wób rabedëp hyb nꞌaa<br/>ër panaa näng hyb nꞌaa,<br/>Sodoma, Gomoha hado däg paawä ëër.<br/>Ër paawä gawatsig jëng.” <n>Isajas 1.9</n><CL><pb/>


text:
Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Judah buuj nadoo doo, dooh né paawä resóts bä nyy da baad rabahado padëëk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó, baad rawén hado däg kän hỹỹ kä ta matym gó, rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.


text:
Isaraéw buuj kä, takꞌëp rahꞌyyb padäg né paawä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da rababok hyb nꞌaa, baad rabahado padëëk hyb nꞌaa paawä Pꞌop Hagä Do matym gó, dooh baad rahado padäg bä ta matym gó.


text:
Hëd nꞌaa ti rawén nahajaa? Rawén nahajaa, dooh rahꞌyy kaꞌeeh doo me resóts bä tii. Jããm hẽ ramoo bok do hã rakarẽn baad rabahado padëëk ta matym gó. Ti hyb nꞌaa, ta tii hã takꞌëp rahꞌyyb padëëk do hyb nꞌaa, dooh tagahꞌood bä sa hã hꞌëëd hyb nꞌaa Kristo dajëp, Jesus rawén makyys. Ta see hã takꞌëp ji hꞌyyb däk do hyb nꞌaa pä hã ji tsyym poo heo, ji adëë hyng do hadoo tii.


text:
Tii dꞌ né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó:<CL><br/><t>“Bë hyb nꞌaa matakä.<br/>Sijõn bä <n>Jerusarẽnh panang tiSijõn. Isaraéw buuj na-ããj hẽ kä ramaneëëj känSijõn.</n> ỹ dajꞌaat da pä, ta hã ratsyym poo heo hyb nꞌaa.<br/>Ta hã ratsyym poo heo da.<br/>Ti hadoo né hẽ, ta tii hã hꞌyy kasadä doo,<br/>dooh da tanu mebyy bä”, näng ta kyyh. <n>Isajas 8.14, 28.16 daheeh ta ti kerii däk. Jesus ky nꞌaa né ti pä ky nꞌaa gó tehꞌũũm doo. Hajõk Isaraéw buuj sa hã, dooh paawä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do dajëb bä bꞌaa kajatsëk do hã. Ky nꞌaa kawasꞌee däk sa hã bꞌaa hã dajëp doo. Ti hyb nꞌaa Jesus rawén makyys, rawén ganadoo. Panyyg gó Isajas erii wät doo da, hajõk Isaraéw buuj ratsyym poo heo do hadoo.</n><pb/>


text:
Wakãn haa hedoo doo, bë ỹ maherꞌoot hahỹỹh: Takꞌëp paawä ỹ karẽn Isaraéw buuj rabedëp Pꞌop Hagä Do wë. Tii dꞌ né hẽ ỹ ky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã sa hyb nꞌaa.


text:
Ỹ hapäh né hẽ sa ky nꞌaa ỹ wén herꞌoot hahỹỹh: Takꞌëp né hẽ rakarẽn paawä Pꞌop Hagä Do rahꞌyyb enꞌyym. Ti hadoo né hẽ, dooh rahꞌyy gahꞌood bä Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do hã.


text:
Dooh rahꞌyy gahꞌood bä nyy da Pꞌop Hagä Do badꞌoo baad ji bahado däk hyb nꞌaa ta matym gó. Ratyw nꞌaa esoos nyy da rabadꞌoo, sa daaj hẽ baad rabahado padëëk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hyb nꞌaa, dooh rakarẽn bä ragado bä Pꞌop Hagä Do benyyw däk doo, baad ji bahado däk hyb nꞌaa ta matym gó.


text:
Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do tado wäd bä ji tahꞌyyb mahũũm doo, Kristo anꞌoo bä. Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, baad rabahado padëëk hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do matym gó. <n>Hahỹỹ da na-ããj hẽ tahajaa ji erii bä tii: “Kristo hã takaja däk Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, baad rabahado padëëk hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do matym gó.”</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da Mosees erii wät do paa ta ky nꞌaa jawꞌyyk do hã hana do baad ji bahado däk do ky nꞌaa: “Jé hahỹỹ hã kamejũũ do moo wät doo, edëb né paawä da ta hyb nꞌaa”, <n>Rewitikos 18.5</n> näng ta kyyh.


text:
<sup>(6-7)</sup> Ta see hadoo Mosees kyyh seeh, ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad Pꞌop Hagä Do matym gó ji bahado däk do ky nꞌaa. Hahỹỹ da ta kyyh: “Hahỹỹ da medoo manäh, ‘Jaa hasëëk pé hỹ pong jé? Jaa hahyng pé tꞌõp dejëp do rababong bä?’ ” näng mäh. Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé Mosees kyyh: Dooh hyb nꞌaa pé Kristo bahyng ji anꞌoo bä. <n>Dooh hyb nꞌaa pé Kristo bahyng ji anꞌoo bä, Kristo ewäd hyng do hyb nꞌaa.</n> Dooh hyb nꞌaa pé dejëp do mahang Kristo ganyyh ji anꞌoo bä. <n>Dooh hyb nꞌaa pé dejëp do mahang Kristo ganyyh ji anꞌoo bä, Kristo ganä wäd kän do hyb nꞌaa.</n>


text:
Hahỹỹ da takerii däk: “Dawëë nado a mahä̃nh panyyg hanäm doo. A hꞌyyb gó tabawät, a kyyh hã tabawät”, <n>Nahejooj baad ji bahado däk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó, kerih do hã ji bahapäh.</n> näng kerih doo. <n>Dew-Teronom 30.14</n> Ta ti né hẽ ti panyyg hanäm do ji ky daheeh do panꞌaa, ãã maherꞌood hõm doo.


text:
Hahỹỹ da ãã panäk sahõnh hã: Tꞌõp, a hꞌyyb gó naa ta wób ramaa napäh bä, “Jesus né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo”, manoo bä, dejëp do mahang ganä wät Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä baad a hꞌyyb gó maky dahé bä na-ããj hẽ, tii bä õm da Pꞌop Hagä Do edꞌëëp nesaa do mahä̃nh, õm da tedꞌëëp ta wë.


text:
Ji tawén edꞌëëp, ji hꞌyyb gó né hẽ ji ky daheeh do hyb nꞌaa baad ji bahado däk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Ji tawén edꞌëëp na-ããj hẽ, ji noo me ji herꞌoot do hyb nꞌaa, “Jesus né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo.”


text:
Tii da né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó: “Sahõnh hẽ né hẽ ta hã hꞌyy kasadä doo, dooh da ranu mebyy bä”, <n>Isajas 28.16 hã takerii däk tii. Dooh da ranu mebyy bä ta matym gó rabë bä, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó, tahanäng pé tii.</n> näng Pꞌop Hagä Do kyyh.


text:
Séd hã Pꞌop Hagä Do gadoo ta hã hꞌyy kasadä doo, Judah buuj, Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ. Sét né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, sahõnh hẽ sa wahë nꞌaa. Baad taky nꞌaa edëng sahõnh hẽ ta hã ky nꞌaa etsꞌẽẽ doo.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky däng do hyb nꞌaa: “Sahõnh hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ky nꞌaa etsꞌẽẽ doo, wë ỹỹ da sa hꞌyyb tym edëp ỹ anꞌoo bä.” <n>Jowéw 2.32</n><pb/>


text:
Ti hado né paawä, nyy dꞌ raky nꞌaa etsẽẽ gꞌeeh, dooh ta hã rahꞌyy kae bä? Nyy da Jesus Kristo hã rahꞌyy kaꞌeeh da gꞌeeh, dooh raky nꞌaa napëë bä ta ky nꞌaa? Nyy da raky nꞌaa napäh da, tananyy bä ta ky nꞌaa sa hã maherꞌoot doo?


text:
Nyy da rabaherꞌoot Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do ta wób sa hã, Pꞌop Hagä Do manejõ bä ramaherꞌoot hyb nꞌaa? Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã ta ti ky nꞌaa: “Tawꞌããts hẽ, baad ub ta ti panyyg hanäm do panäg nꞌaa kajaa doo”, <n>Isajas 52.7</n> näng kerih do hã.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ né paawä tii, dooh sahõnh hẽ Isaraéw buuj ragado bä Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm doo. Tii da né hẽ Isajas herꞌoot do paah. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh Pꞌop Hagä Do hã: “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, dooh raky dahé bä ër herꞌoot doo”, <n>Isajas 53.1</n> näng mäh.


text:
Ti hadoo né hẽ, ji hꞌyy kaꞌeeh doo, panyyg hanäm do ji maa newëë do hã tabana. Kristo kyyh né hẽ ti panyyg hanäm doo.


text:
Hỹỹ kä, hajõk Isaraéw buuj rahꞌyy kanaꞌeeh do hyb nꞌaa ỹ eaanh hahỹỹh: Dooh gꞌeeh rapanyyg enä hõm Kristo ky nꞌaa hã? Rapanyyg enä hõm né hẽ. Hahỹ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot do hã rapanyyg enä hõm né hẽ ji bahapäh:<CL><br/><t>“Badäk hahỹỹ bä hawꞌããts hẽ sa kyyh këh ỹ nꞌaa bawäd däk.<br/>Dawëë sa kyyh kaja däk këh ỹ nꞌaa hã.” <n>Saaw-Mo 19.4</n><CL><pb/>


text:
Hỹỹ kä, rapanyyg enä hõm né paawä, dooh apäh Isaraéw buuj rahꞌyy genä bä Kristo ky nꞌaa hã, rawén ganadoo? Dooh. Dooh tii dꞌ tado bä. Pooj jé dó hahỹỹ da paa Mosees baherꞌoot Pꞌop Hagä Do kyyh Isaraéw buuj sa hã:<CL><br/><t>“Ta wób buuj hã da,<br/>pꞌooj ub karapé haa nadoo do hã,<br/>bë da hꞌyy kajewꞌëës ỹ anꞌoo bä.<br/>Ỹ anoo da bë kawajããn ta wób buuj wë<br/>bë hã hꞌyy gatemah doo”, <n>Dew-Teronom 32.21</n> näng mäh.<pb/>


text:
Ta jawén, baad ub Isajas baherꞌoot paa Pꞌop Hagä Do kyyh Isaraéw buuj nadoo do ky nꞌaa hã. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:<CL><br/><t>“Hã ỹ hyb nꞌaa napeet do paa ỹ dꞌ rawyyd kän sa hꞌyyb me.<br/>Ỹ kametä däk hã ỹ hyb nꞌaa napeet do paa hã”, <n>Isajas 65.1</n> näng mäh.<pb/>


text:
Isaraéw buuj ky nꞌaa hã kä hahỹỹ da Isajas erii wät Pꞌop Hagä Do kyyh:<CL><br/><t>“Moh ỹỹ ỹ anꞌoo hadꞌyyt paa nabuj kehꞌũũm do sa wë,<br/>hã ỹ hꞌyy kawereem do sa wë, ỹ masa do hyb nꞌaa paawä.” <n>Isajas 65.2. Isaraéw buuj rapanyyg enä né paawä, rahꞌyy genä né paawä, ranabuj kehꞌũũm do hyb nꞌaa rawén ganadoo Kristo ky nꞌaa hanäm doo.</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da ỹ eaanh hỹỹ kä: Pꞌop Hagä Do makꞌyyts kän gꞌeeh ta karapee, Isaraéw buuj? Dooh. Dooh Pꞌop Hagä Do makꞌyyts bä. Bë hegãã ỹỹh. Ỹ na-ããj hẽ Isaraéw buuj, Abaraãm makũ panaa seeh, Bẽn-Jamih 12 hedoo do Isaraéw taah see panaa ỹỹh.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do makꞌyyts bä ta karapee pꞌooj ub tasëëw hõm doo. Bë hapäh né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó Pꞌop Hagä Do hã Eriij herꞌoot do paah. Hahỹỹ da Eriij makũ kyyh Pꞌop Hagä Do hã, Isaraéw buuj taky nꞌaa tapaa bä:


text:
“Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, radejëëb kän sahõnh hẽ a ky nꞌaa rod hedoo doo. Rarejã bëëh a wë ji ma ejuu do tyng. Sét né hẽ ỹ madꞌaak a ky nꞌaa rod sa see paah. Ỹ na-ããj hẽ hỹỹ kä rakarẽn radajꞌëëp”, <n>1 Reis 19.10, 14</n> näng mä Eriij kyyh.


text:
Ti mꞌ hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky gadoo Eriij: “Ỹ asëëw däk tsyt hẽ wë ỹỹ 7 miw ajyy. Ta ti dooh sa taron nuu me rehyy bë bä ta wób sa kabarii Baaw häd näng do wë”, <n>1 Reis 19.18</n> näng mä Pꞌop Hagä Doo.


text:
Hỹỹ kä, sa wë taky enyym do hyb nꞌaa tado bä Pꞌop Hagä Do wén sëëw hõm tii, dooh sa daaj hẽ baad hadoo do ramoo bok do hyb nꞌaa tado bä. Ji moo wät do hyb nꞌaa tado bä paawä, tii bä dooh ji wë taky enyym do hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ tado wäd bä.<pb/>


text:
Hahỹỹ da tabawät, da hẽ, Isaraéw buuj mahang: Dooh Isaraéw buuj rawyyd bä ti resoos doo. <n>Isaraéw buuj ratyw nꞌaa esoos, baad rabahadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó.</n> Jããm hẽ sa wób, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do rawyyd kän tii. Ta wób dooh rahꞌyy gahꞌood bä. Abaa padëëk sa hꞌyyb Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh do hã takerii däk sa ky nꞌaa:<CL><br/><t>“Dooh rahꞌyy gahꞌood bä Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.<br/>Matym enä né paawä, dooh sa hꞌyyb gó rahapëë bä.<br/>Nabuuj enä né paawä, dooh ramaa napëë bä.” <n>Dew-Teronom 29.4, Isajas 29.10</n><pb/>


text:
Dawi na-ããj hẽ herꞌoot paa Isaraéw buuj hꞌyy ganahoot do sa ky nꞌaa. Hahỹỹ da ta kyyh sa ky nꞌaa hã, Pꞌop Hagä Do hã taky nꞌaa etsẽẽ bä:<CL><br/><t>“Manꞌoo sa tä, sa waa takꞌëp hanaak do na-ããj hẽ,<br/>hꞌyy kanapꞌeed gó rababok tanꞌoo bä,<br/>raganadaa bä baad nadoo do rabahoop hyb nꞌaa,<br/>nesaa do ramoo bok do säm ragadoo hyb nꞌaa kä.<br/>


text:
<t>Manꞌoo sa matym gabahꞌũũd däk, ranahapäh hyb nꞌaa.<br/>Manꞌoo ta wób karom rabahadoo hyb nꞌaa.” <n>Saaw-Mo 69.22-23</n><CL><pb/>


text:
Isaraéw buuj rahꞌyy kanaꞌeeh do hyb nꞌaa, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh rababoo däg hadꞌyyt hẽ gꞌeeh hỹ jawén? Dooh. Dooh da raboo däg hadꞌyyt hẽ dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh. Jesus ky nꞌaa raganadoo do hyb nꞌaa, resõõts hõm do hyb nꞌaa, ta wób, Isaraéw buuj nadoo do Pꞌop Hagä Do edëëb kän hỹỹ kä ta wë, sa wë Isaraéw buuj rahꞌyy kajewꞌëës hyb nꞌaa. <n>Rahꞌyy kajewꞌëës bä da ratꞌyyd kamehĩĩn, tii bä da Jesus ragadoo.</n>


text:
Isaraéw buuj resõõts hõm do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëë kän hỹỹ kä badäk hahỹỹ bä habong do Isaraéw buuj nadoo doo. Isaraéw buuj raganadoo do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do sa hã tanoo do paawä, baad Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëë kän hỹỹ kä Isaraéw buuj nadoo doo. Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, bë hyb nꞌaa newë nyy da takꞌëp ti bahä̃nh baad ub tabahadoo sahõnh hẽ ër hã, pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do wë Isaraéw buuj rahꞌyy kawereem bä kä, Jesus hã rahꞌyy kae padëëk bä kä.<pb/>


text:
Bëëh, Isaraéw buuj nadoo do hã ỹ maherꞌoot hỹỹ kä. Ỹ Kristo asëëw hõm, ỹ tamejũũ, Isaraéw buuj nadoo do mahang ta ky nꞌaa ỹ ma metëëk hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa takꞌëp ỹ kamahä̃n ta ti hã ỹ tamejũũ doo, takꞌëp ỹ wén hyb nꞌaa tamꞌaah.


text:
Tii dꞌ ỹ wén dꞌoo, ỹ karẽn ỹ anꞌoo bä paawä wakãn ỹ wób, Isaraéw buuj, bë wë rahꞌyy kajewꞌëës. Bë wë rahꞌyy kajewëëts bä, ratꞌyyd kamehĩĩn, Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh ỹ karẽn paawä, sa wób rabedëp hyb nꞌaa.


text:
Da hẽ hajõk Isaraéw buuj Pꞌop Hagä Do etyn hõm ta mahä̃nh, Jesus raganadoo do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa, ti nuuj jé, hajõk Isaraéw buuj nadoo do wób, ta majĩĩ hedoo do paah, tii kä ratyw nꞌaa nyy däk Pꞌop Hagä Do najiis rabahadoo hyb nꞌaa kä. Ta jawén, Isaraéw buuj ratꞌyyd kamehĩĩn bä kä, Kristo hã rahꞌyy kae bä kä, pꞌaa hẽnh da Pꞌop Hagä Do gadoo ti ta wë. Takꞌëp tabahetsooh da ti noo gó kä. Dejëp do paa genä bong do hadoo da tii!


text:
Panyyg ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot Isaraéw buuj ky nꞌaa: Tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däg bä pãw panꞌaa uuh ta hã kanꞌoo däk doo, tii bä tsyt hẽ na-ããj hẽ ta wë kasëëw däk sahõnh hẽ madꞌaak doo. Tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk do tado bä joom patuuh, tii bä tsyt hẽ ta wë kasëëw däk na-ããj hẽ joom moo sahõnh hẽ. <n>Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk paa Abaraãm, Isak, Jakóh, Isaraéw buuj sa wahë nꞌaa. Ti hyb nꞌaa sa panaa na-ããj hẽ kasëëw bong tsyt hẽ ta wë. Hahỹ na-ããj hẽ: Tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw padëëk jããm hẽ pooj jé Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Isaraéw buuj né tii. Ti hyb nꞌaa, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw padëëk sahõnh hẽ pooj jé hꞌyy kaꞌeeh do sa wakããn.</n><pb/>


text:
Joom oriib häd näng do hadoo Pꞌop Hagä Do karapee, Isaraéw buuj. Pꞌop Hagä Do gekyd hõm joom moo wób. Tii bä bëë kä, Isaraéw buuj nadoo doo, oriib häd näng do daap hawäng do moo hadoo do tetsꞌaa däk joom tëëg hehꞌäät hã, joom moo hehꞌäät do mahang. Ta täg, joom kóm hana doo, tabës hỹỹ kä bë hã na-ããj kä. <n>Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Pꞌop Hagä Do asog hõm Isaraéw buuj wób. Isaraéw buuj nadoo do tagadoo sa jawén buuj. Hỹỹ kä ti ragado däk na-ããj hẽ sa sii Abaraãm hã, Abaraãm panaa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paah.</n>


text:
Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, bë makꞌyyts manä joom moo hedoo do Pꞌop Hagä Do gekyd hõm doo, Isaraéw buuj. Bë hꞌyy kasabé manäh. Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Dooh bë tado bä joom patuuh hejꞌoonh doo. Joom patuuh ti bë hã hejꞌoonh doo.<pb/>


text:
Hahỹỹ da apäh hꞌyy kasabꞌee doo gó bë see ky hadoo hã ỹỹ: “Pꞌop Hagä Do gakyd hõm joom moo wób, Isaraéw buuj, ỹỹh, Isaraéw buuj nadoo doo, joom hã tabatsꞌaa däk hyb nꞌaa, ỹ tagadoo hyb nꞌaa”, näng apäh bë see kyyh.


text:
Te hub né paawä tii, Pꞌop Hagä Do wén gekyd hõm tii, rahꞌyy kanaꞌeeh do hyb nꞌaa. Õm Pꞌop Hagä Do wén gadoo Kristo hã mahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ mahyb nꞌaa eä̃m, a hã hẽ hꞌyy kasabé manäh.


text:
Pꞌop Hagä Do tꞌyyd manehĩĩn bä joom mooh, Isaraéw buuj hꞌyy kanaꞌeeh doo, õm na-ããj hẽ dooh da tatꞌyyd mehĩĩn bä Pꞌop Hagä Do mahyb nꞌaa eréd hõm bä.


text:
Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Ky enyyw né paawä Pꞌop Hagä Do ji wë, dooh tahaja bä ji manesuj bä. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety wät Isaraéw buuj Kristo ganadoo doo. Ky enyym bë hã Isaraéw buuj nadoo doo. Taky enyyw hadꞌyyt hẽ bë hã, bë manabaan bä hahỹỹh: Jããm hẽ taky enyym do hyb nꞌaa bë tawén gadoo. Ta ti bë mabaan bä, bë hã hẽ bë du do bä bë hꞌyy kaꞌeeh, bë na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do etyn hõm da, joom moo ji gakyd hõm do hadoo.


text:
Isaraéw buuj hꞌyy kanaꞌeeh do paa rahꞌyy kawereem bä, pꞌaa hẽnh rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä, tii bä Pꞌop Hagä Do gadoo pꞌaa hẽnh tii, joom moo joom tëëg hã ji etsꞌaa däk doo da. Pꞌop Hagä Do hajaa tii dꞌ tadoo bä sa hã.


text:
Bëëh, daap hawäng do bꞌaa oriib moo hedoo doo, Pꞌop Hagä Do gakyd bëëh, tii bä bë tetsꞌaa däk joom oriib häd näng do hehꞌäät do tëëg hã, joom moo nahado né paawä bë pꞌooj ub. Ta tii da Pꞌop Hagä Do haja bä tamoo wäd bä, ta bahä̃nh tahajaa Isaraéw buuj, joom oriib hehꞌäät do moo hedoo doo, pꞌaa hẽnh tetsꞌaa bä ta tëëg hã. <n>Pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do hajaa tagadoo ta wë Isaraéw buuj Jesus hã rahꞌyy kae bä kä, tahanäng pé tii.</n><pb/>


text:
Wakãn haa hedoo doo, ỹ karẽn bë bahapäh hahỹ pooj jé ji nahapäh nä doo, bë hã hẽ bë hꞌyy kasabé mahä̃nh: Hajõk Isaraéw buuj wób nabuj kehꞌũũm dó, dooh Jesus hã rahꞌyy gahꞌood nä bä, sahõnh hẽ ta ti Isaraéw buuj nadoo do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do panꞌaa ta hã rahꞌyy kae padäg bä kä.


text:
Ta ti kajaa bä kä, Pꞌop Hagä Do edꞌëëp da ta wë sahõnh hẽ Isaraéw buuj. Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot:<CL><br/><t>“Panang Sijõn <n>Jerusarẽnh häd see tiSijõn. Isaraéw buuj ti na-ããj hẽ ramaneëënhSijõn.</n><t> häd näng doo bä naa kajaa da ji hꞌyyb tym dëëb.<br/>Tado hõm da Pꞌop Hagä Do ganenꞌaak do Isaraéw panaa ramoo bok doo.<br/>


text:
<t>Hahỹ ti sa hã ỹ ky nꞌaa enooh doo, sa hã ỹ badꞌoo doo, nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do ỹ ado hõm bä kä”, <n>Isajas 59.20-21, 27.9, Jeremiij 31.33-34.</n> näng Pꞌop Hagä Doo.<CL><pb/>


text:
Jesus Kristo ky nꞌaa hanäm do raganadoo do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do majĩĩ dó ti Isaraéw buuj, bëëh, Isaraéw buuj nadoo doo, tyw nꞌaa enäh hyb nꞌaa, Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do hyb nꞌaa sa wahë makũũh, Pꞌop Hagä Do kamahä̃n hadꞌyyt hẽ Isaraéw buuj, sa wahë makũũ hã taky nꞌaa enooh do hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, dooh Pꞌop Hagä Do ado hõm bä sa hã tanoo do paah. Dooh na-ããj hẽ tahꞌyy kahỹỹd bä tasëëw hõm do sa hã.


text:
Isaraéw buuj raky nadaheeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn bëëh, pꞌooj ub ta hã ky nadahꞌeeh doo.


text:
Hỹỹ kä, Isaraéw buuj na-ããj hẽ raky nadaheeh do wób rabahado padëëk do hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn da sa hã, bë Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn doo da.


text:
Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do nabuj kehꞌũũm, Pꞌop Hagä Do metä kän. Dooh sa daaj hẽ rahaja bä rakedëëb bä, ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn sahõnh hẽ.<br/>


text:
<t>Takꞌëp né hẽ Pꞌop Hagä Do ky enyym!<br/>Takꞌëp baad ub sahõnh hẽ tamoo wät doo.<br/>Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do hapäh.<br/>Dooh ji haja bä ji hꞌyy ganyy bä nyy da<br/>Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng tamoo wät doo.<br/>Dooh ji haja bä ji hꞌyy gahꞌood bä hꞌëëd hyb nꞌaa<br/>Pꞌop Hagä Do badꞌoo tamoo wät doo.<br/>


text:
<t>“Dooh hapäh pé Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hꞌyyb.<br/>Dooh maherꞌoot pé ta hã nyy da tabadꞌoo.” <n>Isajas 40.13</n><br/>


text:
<t>Tii dꞌ tawén hadoo, sahõnh hẽ ta hanaa hadꞌyyt hẽ.<br/>Ti né hẽ sahõnh hẽ mo hajꞌaa näng doo.<br/>Ta no nꞌaa hadꞌyyt hẽ.<br/>Tawꞌããts hẽ ta hã ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä wakãn haa, Pꞌop Hagä Do ër tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa, takꞌëp ỹ betsẽẽ bë kanꞌoo däk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã, ta wë bë baboo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh, tagenꞌaak doo da bë babok. Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do ji hyb nꞌaa jewyyg hehꞌäät doo. Tii da né hẽ ta Sahee karẽn Pꞌop Hagä Do ji hyb nꞌaa jawꞌyyk.


text:
Bë aboo manä badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rababok doo da. Bë anꞌoo bë Pꞌop Hagä Do hꞌyyb hꞌỹỹt, papuuj, Pꞌop Hagä Do karẽn do bë hyb nꞌaa newëë hyb nꞌaa. Tii bä bë hapäh da Pꞌop Hagä Do karẽn doo. Tawꞌããts hẽ, baad hadꞌop, Pꞌop Hagä Do tsebé hanoo do ti Pꞌop Hagä Do karẽn doo.


text:
Taky enyym doo gó ỹ Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do hyb nꞌaa ta mejũũ do ỹ bahadoo hyb nꞌaa, hahỹỹ da ỹ etsẽẽ bë hã: Bë kawehëë manä bë hã hẽ. Pꞌop Hagä Do anoo do pénh bë hꞌyy kaꞌeeh doo, bë hyb nꞌaa newëë.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ta ti ỹ etsẽẽ bë hã: Sét hẽ né paawä ji, hajõng ji hã hanäng doo, ji moo hedoo doo, ji tsyym hedoo doo, ji matym hedoo doo. Ta see ti ji mooh moo wät doo. Ta see ti ji tsyym badꞌoo doo. Ta see panꞌaa ji matym, ta see panꞌaa ji nabuuj.


text:
Ti hadoo ër hã: Hajõk né paawä ëër, sét hẽ Kristo hub hadoo ëër, sét hẽ Kristo karapee ëër, ta hã ër hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Hajõk né paawä ëër, séd hã ër kata däk ër da hadoo do hã, ji moo hedoo doo, ji tsyym hedoo do séd hã ji hã takata däk doo da. Ti hyb nꞌaa, bë kawehëë manä bë hã hẽ ỹ wén näng.


text:
Ta ky enyyw gó Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk ër hã ta Sahee hejój gó ji hajaa doo. Ër hã tetyn hõm ta Sahee ky gabuuj gó ër hajaa doo. Ti hyb nꞌaa kä, ër see hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däg bä Pꞌop Hagä Do metëëh do ta wób hã tamaherꞌoot hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ta hꞌyy kaꞌeeh do pénh tamaherꞌoot tii.


text:
Ji hã tanꞌoo däg bä ta wób ji masa doo, tii bä tawꞌããts hẽ ji masa né hẽ. Ji hã tanꞌoo däg bä ta wób ji ma metëëk hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ji ma metëëk né hẽ.


text:
Ji hã tanꞌoo däg bä ta wób ji hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa, tii bä tawꞌããts hẽ ji hꞌyyb enꞌyym né hẽ ta wób. Ji hã tanꞌoo däg bä bedoh do sa hã ji masa hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad né hẽ ji masa. Ji hã tanꞌoo däg bä ta wób sa wahë nꞌaa ji bahadoo hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ hꞌyyb hedoo doo me ji bagꞌããs. Ji hã tanꞌoo däg bä ta wób ji tꞌyyd mehĩĩn hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ tsebee gó tii dꞌ ji badꞌoo.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb gó naa bë kamahä̃n bë da hadoo doo. Bë kamahä̃n manä nesaa doo. Tawꞌããts hẽ baad hadoo do bë kamahä̃n hadꞌyyt hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ ji wakããn baad ji kamahä̃n doo da bë kamahä̃n bë da hadoo doo. Bë wehëë bë da hadoo doo, bë hã hẽ bë kawehꞌëëh do bahä̃nh.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ takꞌëp bë hyb nꞌaa tamꞌaah Pꞌop Hagä Do wë bë moo bok do hã. Bë hꞌyyb nahũũj manäh, bë moo nahũũj manäh. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb gó naa, hꞌyyb hedoo doo me bë moo boo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë.<pb/>


text:
Baad hadoo do bë gadoo da ta jawén bë bahapäh do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ hꞌyyb tsebee gó bë aboo hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó bë gadoo baad nadoo do bë ahob bä. Bë eréd manä bë ky nꞌaa etsẽẽ doo.<pb/>


text:
Bë masaa bë wë hanäng doo me Pꞌop Hagä Do karapee, tsyt hẽ ta wë kasëëw bong doo, bedoh doo. Tawꞌããts hẽ baad bë gadoo bë tób yt nu kejäk doo.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ baad bë babok ta wób sa wë, séd bë hꞌyyb hedoo hyb nꞌaa. Sa bahä̃nh bë nu gadäk bë edoo manäh. Tawꞌããts hẽ ta wób sa yd jé hadꞌos do sa da bë hꞌyyb hedoo. Bë hajaa ta wób mahä̃nh bë edoo manäh.<pb/>


text:
Baad nadoo do bë hã ramoo boo bä, bë mabaaj manä baad nadoo doo me. Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa newë nyy da baad hadoo do bë moo bok ta wób sa matym gó.


text:
Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ bë hajaa doo me bë tyw nꞌaa esoos nyy da bë badꞌoo, hanäm gó bë babok hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa wë.


text:
Wakãn haa hedoo do ỹ kamahä̃n doo, bë mabaaj manä baad nadoo do bë hã ramoo bok bä. Pꞌop Hagä Do ti hanoo ta ti hedoo do säm. Tii da né hẽ kerih doo gó Pꞌop Hagä Do kyyh:<CL><br/><t>“Ỹ né hẽ ti ta säm habaanh doo.<br/>Ỹ né hẽ ti baad nadoo do ta säm hanoo doo”, <n>Dew-Teronom 32.35</n> näng mä Pꞌop Hagä Doo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do kyyh herꞌoot doo da né bë badꞌoo. Hahỹỹ da ta kyyh:<CL><br/><t>“A majĩĩ asa bä,<br/>manꞌoo ta hã ta waa.<br/>Tahoo kaaj bä,<br/>manꞌoo ta naëng.<br/>Nu mebyng da tii bä,<br/>baad nadoo tamoo wät do paa hyb nꞌaa.” <n>Proweh-Bijos 25.21-22</n><pb/>


text:
Bë anꞌoo manä nesaa do jꞌaa ketsë bë hã. Tawꞌããts hẽ bë jꞌaa ketsë nesaa do hã baad hadoo doo me.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë sahõnh hẽ bë ky daheeh hyb nꞌaa jewyk do ji rabagꞌããs doo. Ta ti ỹ wén mejũũ, dooh Pꞌop Hagä Do ky gabuuj nadoo pé ji wahë nꞌaa. Pꞌop Hagä Do né hẽ ti hanoo ji wahë nꞌaa rabahadoo hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa sa wahë nꞌaa wë hꞌyy kawareem doo, Pꞌop Hagä Do hanoo do wë né hẽ tahꞌyy kawareem. Tii dꞌ hedoo do sa daaj hẽ raky nꞌaa katakyyk baad nadoo doo me.


text:
Baad moo bok doo, dooh hyb nꞌaa rajeỹỹm pé hyb nꞌaa jewyk do hedoo doo. Baad nadoo do moo bok do ti ti heꞌỹỹm sa hã. Baad ub, neỹỹm doo gó ji karẽn bä ji awäd bä ji wahë nꞌaa wë, tawꞌããts hẽ baad hadoo do ji moo wät, tii bä ji wahë nꞌaa tsebé da ji wë. Ji moo wät do hã da rajꞌaa etsë tii bä.


text:
Pꞌop Hagä Do karom hadoo ji wahë nꞌaa hedoo doo, baad hadoo do ramoo bok hyb nꞌaa ji hã. Hỹỹ kä, baad nadoo do ji moo wäd bä, tawꞌããts hẽ ji eỹỹm sa hã, rahajaa do hyb nꞌaa ji rarejãã. Pꞌop Hagä Do karom, nesaa do moo bok do rejãã do hadoo tii.


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ji ky daheeh né hẽ ji wahë nꞌaa. Ji ranarejãã hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ nado ji ky daheeh. Ji wén ky daheeh na-ããj hẽ, ji hꞌyyb ji hã taky nꞌaa tapa mahä̃nh.


text:
Ti hyb nꞌaa, ji gadoo do uuh ji anꞌoo hadꞌyyt hẽ ji häj nꞌaa bagꞌããs do sa hã. Sa hã ji wén noo ta tii, Pꞌop Hagä Do karom hadoo rabahadoo do hyb nꞌaa, raty kanewad hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa rabagꞌããs do hã.


text:
Tawꞌããts hẽ bë anꞌoo né hẽ dajẽẽr ji häj nꞌaa bagꞌããs do ramejũũ doo. Tawꞌããts hẽ na-ããj hẽ baad ji wehꞌëëh hyb nꞌaa jewyk do ji hã bagꞌããs doo.<pb/>


text:
Bë kũũt enä manäh. Tabadꞌop hẽ bë kũũt enäh. Jããm hẽ ji da hadoo do ji kamahä̃n do ti bë kũũt hado hadꞌyyt hẽ sa wë. Ta ti ỹ wén herꞌoot, ta da hadoo do kamahä̃n doo, taky dahé däk do hyb nꞌaa sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo: “Aä̃ manä ta see ỹỹm sii. Madajëëb manä a da hadoo doo. Etsëëg manäh. Hꞌyyb däg manä a da hadoo do hꞌëëd hã.” <n>Esodo 20.13-15, 17, Dew-Teronom 5.17-19, 21</n> Ta ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do wób na-ããj hẽ, hahỹ sét hadoo do tamejũũ do hã takaja däk: “Makamahä̃n a da hadoo doo, a hã makamahä̃n doo da.” <n>Rewitikos 19.18</n>


text:
Jé kamahä̃n doo, dooh baad nadoo do tamoo wäd bä ta da hadoo do hã. Ti hyb nꞌaa, jé kamahä̃n do ky dahé däg kän Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo.


text:
Tawꞌããts hẽ bë ỹ maherꞌood wät doo da bë babok, da hẽ ër babok bä Kristo matëëh do ji gadaa hadꞌyyt hẽ bë hapäh do hyb nꞌaa. Bë hꞌyy kanapꞌeed manä haꞌỹỹh do rahꞌyy kanapeet doo da. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb hedoo, ji hꞌyyb näm do hadoo. Ër du doo noo gó Jesus hã ër hꞌyy kaꞌeeh doo, hãd badawëët nä ta wë ji Kristo edꞌëëp doo. Hỹỹ kä hãd edaa däk. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb hedo bë ỹ maherꞌood wät doo da bë babok hyb nꞌaa.


text:
Panyyg ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot tii: Edaa däk atsëm bahänh doo, edaa däk tabawak, ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër erét badagyp hadoo do ji moo wät do paah. <n>Badagyp hadoo doo, sahõnh hẽ nesaa pé tii.</n> Tawꞌããts hẽ baad hadoo doo gó ër babok, ta bag gó ër babok do hyb nꞌaa. Ji kuman hadoo ti baad hadoo doo, ta me nesaa do hã ji jꞌaa ketsë doo.


text:
Tawꞌããts hẽ baad ër babok, adëb bä, ta bag gó, ji awät do hadoo. Tawꞌããts hẽ dooh ji aoom bä jarakë hedoo do hã. Tawꞌããts hẽ dooh ta bahä̃nh ji awëë bä na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ dooh ër aä̃ bä ji ỹỹm ji patug nadoo do sii. Tawꞌããts hẽ dooh ër moo boo nu meby nꞌaa näng doo. Tawꞌããts hẽ dooh ër aboo bä séd ji hꞌyyb nahedoo doo gó ji da hadoo do hã, dooh ta wób hã ër hꞌyy kajewëëts na-ããj hẽ.


text:
Bë anꞌoo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Jesus Kristo, bë hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ, bë tahꞌyyb mahũũm, Kristo bawät doo da bë babok hyb nꞌaa kä. Bë anꞌoo manä nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do bë hꞌyyb gó tawäd bä, nesaa do bë moo boo mahä̃nh.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë gadoo ji hã Pꞌop Hagä Do karẽn do hã baad hꞌyy ganehot nä doo. Bë ky kedag manä sa sii sa hã baad hadoo do pꞌãã.


text:
Ta wób sa hã tahajaa sahõnh hẽ ji awëë bä. Tii dꞌ nado ta wób sa hã. Baad hꞌyy ganehot nä do sa hã, dooh ji awëë bä ta dab.


text:
Sahõnh hẽ hawꞌaa doo, sahõnh hẽ hawëh doo, tawꞌããts hẽ dooh ramakꞌyyts bä ta dab nawëh doo. Ti hadoo ẽnh ta dab nawꞌëëh doo, tawꞌããts hẽ dooh raky nꞌaa ety bä baad nadoo do hã ta dab hawꞌëëh doo, Pꞌop Hagä Do gado däk do hyb nꞌaa sahõnh hẽ hawꞌaa doo, sahõnh hẽ hewëh doo.


text:
Karom ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot ta tii: Dooh tawꞌããts hẽ tado bä ta see karom ji nabuuj gedo bä, baad tamoo nawäd bä ji edoo bä. Pꞌop Hagä Doo, ta kariw nꞌaa ti taherꞌoot da baad tawäd bä, baad tanawäd bä. Baad däg da tabahadoo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matym gó, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hajaa do hyb nꞌaa baad hadꞌyyt hẽ tabahado däk tanꞌoo bä.<pb/>


text:
Ta wób rahyb nꞌaa jewꞌyyk ta ä̃h see ta ä̃h wób mahä̃nh. Ta wób sa hã, séd uuh hadꞌyyt hẽ ji ä̃h. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad bë bahapäh bë hꞌyyb gó hꞌëëd hyb nꞌaa bë badꞌoo bë bahedꞌoo doo.


text:
Ta ä̃ see hyb nꞌaa jawꞌyyk doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do tawehꞌëëh do hyb nꞌaa tii dꞌ tabadꞌoo. Sahõnh hẽ hawëh doo, sahõnh hẽ hawa doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do tawehꞌëëh do hyb nꞌaa tii dꞌ tabadꞌoo na-ããj hẽ, ta waa, ta tä hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã tajꞌaa etsë do hyb nꞌaa. Ta dab nawëh doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do tawehꞌëëh do hyb nꞌaa tii dꞌ tabadꞌoo na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do hã na-ããj hẽ tajꞌaa etsë tii.


text:
Dooh ër daaj hẽ ër ta danäh ër do bä ër aboo bä, ër dajëb bä na-ããj hẽ. Dooh ji daaj hẽ ji hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa ji awäd bä, ji dajëb bä.


text:
Badäk hahỹỹ bä ër abok doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ër hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa tii, ër dajëb na-ããj né hẽ. Ti hyb nꞌaa kä, badäk hahỹỹ bä ër abok bä, ër dajëb bä na-ããj hẽ, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ma hadꞌyyt hẽ ëër.


text:
Ti hyb nꞌaa né hẽ Kristo wén dajëp, tawén ganä wät, sahõnh hẽ sa wahë nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa, dejëp do sa wahë nꞌaa, edëp do sa wahë nꞌaa na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, hꞌëëd hyb nꞌaa bë ky nꞌaa etyy bë wakããn hadoo do ta dab tabawëh do hyb nꞌaa? Bëë kä, baad hꞌyy kaꞌeeh doo, hꞌëëd hyb nꞌaa bë makyys bë wakããn hadoo do ta dab tanawëh do hyb nꞌaa? Ër sahõnh hẽ, ër da kametä däk Pꞌop Hagä Do matym gó ër taky nꞌaa etyy hyb nꞌaa, ër hã tabaherꞌoot hyb nꞌaa tagado bä, taganado bä ër moo bok do paah.


text:
Hahỹỹ da takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó:<CL><br/><t>“Baad ỹ ky däng, dooh ỹ ky kahỹỹd bä”, näng mä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo,<br/>“sahõnh hẽ rabehyy bꞌëëh da sa taron nu paa me pój ỹỹ jé.<br/>Sahõnh hẽ rajꞌaa etsë da Pꞌop Hagä Doo”, näng mä Pꞌop Hagä Do kyyh. <n>Isajas 45.23</n><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ër sahõnh hẽ, sét kenꞌyyh da Pꞌop Hagä Do hã ër da kanerꞌoot ër babok do paa hã.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ër erét ër da hadoo do ër ky nꞌaa etyy doo. Tawꞌããts hẽ baad bë hyb nꞌaa matakä, tabadꞌop hẽ bë moo boo mahä̃nh, tabadꞌop hẽ bë herꞌood mahä̃nh baad nadoo do hã hꞌyyb tatuk do bë seeh.


text:
Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ỹ hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, baad ub hëp ỹỹ gó ỹ bahapäh hahỹỹh: Ji awa do mahang, ji awëh do mahang, dooh ti hanäng pé baad nado wäd ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó hanoo doo. Baad ub ti sahõnh hẽ. Ti hadoo né hẽ, jé hahỹỹ da hyb nꞌaa newëë doo: “Hahỹ dooh ji awëë bä. Dooh Pꞌop Hagä Do karẽn bä ji awëë bä”, tanoo bä ta hꞌyyb gó, tii bä tawꞌããts hẽ nado tawëë bä. Baad nado däk ti ta hã.


text:
Bë awa do hyb nꞌaa, bë awëh do hyb nꞌaa bë wakããn hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bë hꞌyyb rejã bä, tii bä dooh kamahä̃n gó bë aboo booh. Bë anꞌoo manä bë awëh do hyb nꞌaa bë wakããn hedoo doo, sa hyb nꞌaa Kristo dajëp doo, baad rawén hꞌyy kanae wät.


text:
Ti hyb nꞌaa hahỹ ỹ etsẽẽ bë hã: Bë adoo manä bë wakããn hedoo do hꞌyyb rejãã doo, baad né paawä ti bë hã. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb bë meso, baad hadoo do bë hã hyb nꞌaa, ta wób Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do bë raky nꞌaa rejã mahä̃nh.


text:
Ta ti ỹ wén etsẽẽ bë hã, ji awa do hyb nꞌaa nado, ji nawa do hyb nꞌaa nado, ji eëëk do hyb nꞌaa nado tabagꞌããs doo bä ji Pꞌop Hagä Do gadoo. Ti nado Pꞌop Hagä Do karẽn do ji hã. Pꞌop Hagä Do ji tabagꞌããs bä, takarẽn ta Sahee ji tahꞌyyb mahũũm do hyb nꞌaa baad ji bawät ta matym gó, hꞌyyb nyyw gó ji bawät ji da hadoo do wë, tsebee gó ji bawät na-ããj hẽ.


text:
Ta tii da Kristo wë moo bok do rahꞌyyb enꞌyym Pꞌop Hagä Doo. Baad ub da na-ããj hẽ ta wób raherꞌoot ta tii dꞌ hawät do sa ky nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, tawꞌããts hẽ hꞌyyb nyyw gó ji bawät ji da hadoo do wë hanoo do hã ër hꞌyyb padëëk, ër moo booh. Tawꞌããts hẽ ër hꞌyyb padëëk na-ããj hẽ ër moo bok ër da hadoo do masa do hã, Jesus hã ër hꞌyy kaꞌeeh do takahꞌũũm hyb nꞌaa.


text:
Bë rejã manä bë da hadoo do hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do moo wät doo, bë awa do hyb nꞌaa, bë awëh do hyb nꞌaa sa hã baad nadoo doo. Tahaja né paawä sahõnh hẽ ji awa bä, ji awëë bä, dooh tawꞌããts hẽ tado bä ji awëë bä, ji awa bä ta see hꞌyyb panasꞌëëh doo, baad tahꞌyy kanae wät hanoo doo. <n>Hahỹỹ dꞌ apäh Paw-Ro hanäng péh: Ji awëë bä ji da hadoo do tayy doo, ji hꞌyyb tatuk tabawëh hyb nꞌaa ta hã pé ji nawëh doo. Tii bä ta hã hẽ, ta daaj hẽ ta hꞌyyb ky nꞌaa tapaa, tii dꞌ tabadꞌoo do hyb nꞌaa. Tii bä teréd hõm Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh doo, ta daaj hẽ, ta hã hẽ ta hꞌyyb ky tapaa do hyb nꞌaa, baad nado tamoo wät tedꞌoo do hyb nꞌaa.</n>


text:
Tawꞌããts hẽ dooh ji eëg bä uwa sꞌëëb, tawꞌããts hẽ dooh ji awëë bä ji tä, ta ti ji da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tahꞌyyb tatug bä. Tawꞌããts hẽ tabadꞌop hẽ ër moo boo ër da hadoo do baad nadoo do hã tahꞌyyb tatuk doo.<pb/>


text:
Baad tado bä a hã sahõnh hẽ hedoo pé ji awëë bä, uwa sꞌëëb ji eëg bä, tawꞌããts hẽ tii. Pꞌop Hagä Do hapäh a hꞌyyb. Mamejõ manä ta wób ragadoo a hã pé baad hadoo doo. Ky nꞌaa kedëng jé ta hã hẽ ky nꞌaa kanatapaa doo, ta hã pé baad hadoo do pꞌãã.


text:
Tii dꞌ nado hꞌyy ketyn doo gó ta tä tawëë bä, ta hã pé ji nawëh doo. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da ta ti hedoo doo, hꞌyy kaꞌeeh doo me tanadoo do hyb nꞌaa tabadꞌoo doo. Sahõnh hẽ ji hꞌyy kaꞌeeh doo me nadoo do ji moo wät doo, baad nado ti Pꞌop Hagä Do matym gó.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ëër, baad Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kasadä doo, ër gadoo, ër masa ër da hadoo do baad nado nä Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kasadä doo. Tawꞌããts hẽ dooh ër karẽn do jawén ër abooh.


text:
Tawꞌããts hẽ ër sahõnh hẽ ër hꞌyyb enꞌyym ër wakããn hedoo doo, baad tabadoo hyb nꞌaa sa hã, baad Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kasadä hyb nꞌaa kä.


text:
Kristo na-ããj hẽ, dooh ta daaj hẽ tahꞌyyb enꞌyym do jawén nado paa tabawät. Ta wób tamasa hyb nꞌaa paa ti tabawät, hahỹ kerih do paa metëëh doo da né hẽ: “Jó ỹỹ tabadäng õm raky nꞌaa rejãã doo. Ỹ né hẽ gado däk, a hã tanadäng hyb nꞌaa”, <n>Saaw-Mo 69.9 hã takerii däk ti Pꞌop Hagä Do hã kaherꞌoot do paah.</n> näng kerih do paah.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh pꞌooj ub kerii däk doo, takerii däk ër tama metëëk hyb nꞌaa, hꞌyy ganajëng doo me, ta kyy kerih doo gó hana do ji hꞌyyb näm doo me ër gada hyb nꞌaa baad hadoo do ër hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.


text:
Pꞌop Hagä Do hã, ji hꞌyy ganajëng do hanoo doo, ji tahꞌyyb enꞌyym doo, ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, séd bë hꞌyyb hedo hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä, Kristo Jesus bawäd wät doo da bë babok hyb nꞌaa,


text:
sét hadoo doo me bë hꞌyyb, sét hadoo doo me bë kyyh, Pꞌop Hagä Doo, ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo Yb, bë jꞌaa etsë hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, tawꞌããts hẽ bë gadoo bë da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, bë Kristo gado däk doo da. Tawꞌããts hẽ tii da bë badꞌoo Pꞌop Hagä Do kawehëë däk hyb nꞌaa.


text:
Bë hyb nꞌaa newë bë ỹ maherꞌoot doo: Kristo bana kän Judah buuj tamasa hyb nꞌaa, te hub né hẽ Pꞌop Hagä Doo, tametëëh hyb nꞌaa, Judah buuj sa wahë makũũ hã Pꞌop Hagä Do ky däng do takaja däk hyb nꞌaa,


text:
Judah buuj nadoo do Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë hyb nꞌaa, sa wë tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa. Tii da né paa takerii däk ta ti ky nꞌaa:<CL><br/><t>“Ti hyb nꞌaa a hã ỹ jꞌaa etsë da Judah buuj nadoo do mahang.<br/>Õm ỹ ma ejäm da.” <n>2 Samuéw 22.50, Saaw-Mo 18.49</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ takerii däk:<CL><br/><t>“Bëëh, Judah buuj nadoo doo,<br/>bë tsebee Pꞌop Hagä Do karapee sa sii, Judah buuj sa sii.” <n>Dew-Teronom 32.43</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ takerii däk:<CL><br/><t>“Bëëh, Judah buuj nadoo doo,<br/>bë jꞌaa etsëë Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo.<br/>Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong doo,<br/>bë jꞌaa etsëë ta hã.” <n>Saaw-Mo 117.1</n><pb/>


text:
Hahỹỹ dꞌ paa Isajas baherꞌoot:<CL><br/><t>“Ganyyh da Jesé panaa mahang<br/>Judah buuj nadoo do bagꞌããs doo.<br/>Ta hã da rahꞌyy kasadä.” <n>Isajas 11.10. Dawi makũ yb ta ti Jesé. Jesus né tiJesé panaaJudah buuj nadoo do bagꞌããs doo.</n><CL><pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã, baad taky nꞌaa enooh do ji gada hanoo do hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bë hꞌyy gadajang tanꞌoo bä, hꞌyyb nyyw gó bë babok tanꞌoo bä bë hã, ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ta ti ỹ wén ky nꞌaa etsẽẽ, ta Sahee hejój me tanꞌoo bä baad ub hadꞌyyt hẽ bë gada hyb nꞌaa ër hã taky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Wakãn haa hedoo doo, baad ỹ bahapäh hahỹ hëp ỹỹ gó: Bë ky enyyw hadꞌyyt né hẽ bë da hadoo do wë, baad bë bahapäh nyy da Pꞌop Hagä Do karẽn ji bawät, baad bë bahajaa bë maherꞌoot bë da hadoo doo, baad rababok hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo né hẽ, dooh né hẽ ỹ ky nꞌaa eä̃m bä bë ỹ ma erii wät do hã, ta ti bë mabaan mahä̃nh. Tii da bë ỹ wén ma erii wät, ta ky enyym doo gó Pꞌop Hagä Do anoo do hyb nꞌaa hã ỹỹ,


text:
Judah buuj nadoo do mahang Kristo Jesus panäg nꞌaa ỹ bahadoo hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh doo, Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa manaa do hadoo ỹỹh. Judah buuj nadoo do hã ỹ maherꞌoot Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm doo, Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa hadoo Pꞌop Hagä Do genꞌaak do rabahadoo hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Sahee sa hꞌyyb gó moo wät do hyb nꞌaa, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh kasëëw hõm do rabahadoo hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, ti anäng ỹ hꞌyy kasabꞌee do panꞌaa Kristo Jesus hejój gó Pꞌop Hagä Do wë ỹ moo wät do hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo né hẽ, jããm hẽ ỹ hꞌyy kasabꞌee ỹ moo wät do hã Kristo moo wäd wät do hyb nꞌaa. Ta ky nꞌaa sa hã ỹ maherꞌoot do hyb nꞌaa, sa mahang ỹ moo wäd wät do hyb nꞌaa, Kristo anꞌoo bä Judah buuj nadoo do Pꞌop Hagä Do hã raky daheeh hyb nꞌaa.


text:
Ta heen nꞌaa hejój gó, meuj nꞌaa näng do hejój gó, Pꞌop Hagä Do Sahee hejój gó ỹ moo wäd wät sa mahang. Jerusarẽnh bä naa, Iririko häd näng do häj nꞌaa bód hẽnh kä baad ỹ baherꞌood hõm sahõnh hẽ sa hã Kristo panyyg hanäm doo.


text:
Hahỹỹ da hadꞌyyt hẽ ỹ bahedꞌoo: Ỹ karẽn ỹ maherꞌoot Kristo ky nꞌaa ta wób ranaherꞌoot nä bä, ta wób ramoo bok do jó ỹ moo nawät hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó kerii däk doo da ỹ karẽn ỹ badꞌoo. Hahỹỹ da takerii däk:<CL><br/><t>“Panyyg tamah do rahapäh da,<br/>Ta ky nꞌaa nanapäh do hꞌyy kadewꞌuuh da.” <n>Isajas 52.15</n><pb/>


text:
Raky nꞌaa nanapäh nä bä ỹ maherꞌood hõm do hyb nꞌaa Kristo ky nꞌaa, dooh paa tahaja bä bë wë ỹ hegãã bä.


text:
Hỹỹ kä, ỹ haja däk do hyb nꞌaa babä Kristo ky nꞌaa ỹ maherꞌoot doo, hajõõ däk hyb nꞌaa na-ããj hẽ ta baab ỹ karẽn do bë wë ỹ bahegꞌããs,


text:
ỹ karẽn paawä bë panang bä ỹ nu däng dó Es-Pãj häj nꞌaa bä ỹ mahõm me, bë ỹ bahehëën hyb nꞌaa. Bë ỹ bahehëën do jawén paa bä, banadawëd né paawä, ỹ karẽn paawä ỹ bë masa Es-Pãj hẽnh ỹ bahõm doo.


text:
Jerusarẽnh hẽnh ỹ bahõm dó pooj jé, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tꞌĩĩ hẽnh habong do sa matym nꞌaa ỹ tajooh hyb nꞌaa.


text:
Hꞌyyb tsebé doo me Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Masedonija, Akaja häd enäh do häj nꞌaa bä habong do rabata padëëk dajẽẽr, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Jerusarẽnh bä habong do ramasa hyb nꞌaa.


text:
Sa daaj hẽ, sa hꞌyyb gó naa ramasa. Tawꞌããts hẽ né hẽ ti ramasa sa hã, rakũũt enäh do hadoo do hyb nꞌaa sa wë. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Jerusarẽnh bä habong do sa hyb nꞌaa né hẽ Judah buuj nadoo do ragado däk sa hꞌyyb gó baad hadoo do Pꞌop Hagä Do Sahee hã hana doo. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ti ramasa hỹỹ kä Judah buuj hã sa wë hanäng doo me, ramabaanh do hadoo.


text:
Sa matym nꞌaa ỹ tajooh do jawén paa bä, baad sahõnh hẽ dajẽẽr ragado däk ỹ bahapäh bä kä, ỹ tsyym kadoo da Es-Pãj häj nꞌaa hẽnh ỹ bahõm doo. Ta hõõ bä ỹ nu däng dó bë panang bä, bë ỹ bahegꞌããs hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä wakãn haa hedoo doo, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa karapee ër bahadoo do hyb nꞌaa, ër da hadoo do ër kamahä̃n Pꞌop Hagä Do Sahee anoo do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã, si ỹỹ Pꞌop Hagä Do hã bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ hadꞌyyt hẽ hëp ỹ nꞌaa.


text:
Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ ỹ Pꞌop Hagä Do mo nꞌaa jesuu hyb nꞌaa Judah häj nꞌaa bä habong do Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa mahä̃nh. <n>Tii dꞌ tawén etsẽẽ sa hã, Judah buuj wób, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh doo, rakawajããn do hyb nꞌaa ta wë. Rano nꞌaa masoo Paw-Ro.</n> Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ na-ããj hẽ, baad Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Jerusarẽnh bä habong do ragadoo hyb nꞌaa sa matym nꞌaa sa wë ỹ mahũũm doo.


text:
Tawꞌããts hẽ tii da bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ, Pꞌop Hagä Do karẽn bä, hꞌyy gadajaa gó bë wë ỹ kajaa hyb nꞌaa, bë mahang ỹ hꞌyy kamehꞌããk hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh ỹ hꞌyyb hedo däk hyb nꞌaa kä.


text:
Hỹỹ kä ỹ karẽn Pꞌop Hagä Doo, ji tahꞌyyb enꞌyym doo, bë mahang tabawät. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Bë ỹ maherꞌoot ër ä̃nh hadoo do Pëb häd näng do ky nꞌaa. Baad tabawät. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do panang Sẽn-Kerej häd näng doo bä habong do sa masa nꞌaa see tii.


text:
Tawꞌããts hẽ bë gadoo bë wë takajaa bä, bë nemuun Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã tahꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ baad bë gadoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, tsyt hẽ ta wë kasëëw däk do ji gadoo doo da. Tawꞌããts hẽ bë masaa ta hã, hajõng do tamasaa wät do hyb nꞌaa. Ỹ na-ããj hẽ tamasaa wät.<pb/>


text:
Bë maherꞌood Pisiir, ta patug Akira daheeh, ỹ hyb nꞌaa esee sa hã. Nemon ỹỹ Kristo Jesus wë ramoo bok tii.


text:
Rahapëë né paawä dajëp sa hã péh, ti hadoo né hẽ ỹ ramasa. Ỹỹh, sahõnh hẽ Judah buuj nadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do na-ããj hẽ, ãã tsebé sa wë, baad hadoo do ãã hã rabadꞌoo do hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ hät ỹỹ gó bë edëë na-ããj hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Akira sa tób bä kahetꞌaa doo.<pb/>Bë maherꞌood najis ỹỹ, Epenet häd näng doo, ỹ hyb nꞌaa esee ta hã. Häj nꞌaa bód Asija häd näng doo bä, jããm hẽ pooj jé Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do ti Epenet.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë nemon ỹỹ Isaraéw buuj hedoo doo, Ãn-Doroniko, Junijas häd enäh doo, si ỹỹ radewäts bꞌëëh do paah. Ky nꞌaa etsëëh tii, Jesus mejũũ do sa mahang. Pój ỹỹ jé Kristo hã rahꞌyy kae padëëk tii.<pb/>


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Ãm-Pijat häd näng doo, ỹ kamahä̃n doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã tahꞌyy kata däk do hyb nꞌaa.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Uh-Bãn häd näng doo, ër sii Kristo wë moo wät doo. Hät ỹỹ gó bë edëë najis ỹỹ Es-Takis häd näng doo.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Aperes häd näng doo, hꞌyy kanerét doo me baad hadꞌyyt hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Aris-Tob häd näng do tób yt hã hajꞌeenh doo.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Erodijõn häd näng doo, nemon ỹỹ Isaraéw buuj hedoo doo. Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Nar-Sis häd näng do tób yt hã hajꞌeenh do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ỹỹj Tiripena, Tiriposa häd enäh doo. Takꞌëp ramoo bok do ti Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë. Hät ỹỹ gó bë edëë ỹỹnh Peh-Sid häd näng doo, najis ỹỹ, takꞌëp né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë moo wäd wät doo.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Rupu häd näng doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë kasëëw hõm doo. Hät ỹỹ gó bë edëë na-ããj hẽ ta ỹỹn. Ta tꞌaah hadoo ỹ tagadoo paah.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajyy Asĩn-Kirito, Peregõn, Er-Mes, Patorobas, Er-Mas häd enäh doo. Hät ỹỹ gó bë edëë na-ããj hẽ ër hỹỹj hedoo do Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewꞌyyk do hyb nꞌaa sa sii kahetꞌaa doo.


text:
Hät ỹỹ gó bë edëë ajꞌyy Pirorogo häd näng doo, ỹỹnh Jurija häd näng doo, ajꞌyy Neru häd näng doo, ta ä̃nh daheeh. Hät ỹỹ gó bë edëë na-ããj hẽ ajꞌyy Orim-Pas häd näng doo, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karapee wób sa sii kahetꞌaa do na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Baad bë kedëë bë da hadoo do hã. Sahõnh hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do bë mꞌ rahyb nꞌaa esee.<pb/>


text:
Wakãn haa hedoo doo, ỹ etsẽẽ bë hã, bë kanä séd ji hꞌyyb nahedoo hanoo do sa mahä̃nh, ji rahꞌyyb panasꞌëëh do mahä̃nh na-ããj hẽ, ta see hadoo, bë gado däk do hadoo nado ma metꞌëëk doo. Bë ky dahé manä sa hã. Dawëë bë kanä sa mahä̃nh.


text:
Dooh Kristo, ër Wahë Nꞌaa wë ramoo bok tii. Sa hꞌyyb karẽn do jawén rababok. Ky kamepꞌëëh doo me, ji hã rajꞌaa etsë doo me rawedii baad manatakëë doo.<pb/>


text:
Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ habong do raky nꞌaa napëë däk baad bë ky dahé däk Kristo ky nꞌaa, ti hyb nꞌaa ỹ hꞌyy gadajang. Ti hadoo né hẽ, baad hadoo do hã ỹ karẽn paawä bë hꞌyy ganäng, tawꞌããts hẽ bë nahapäh do hadoo nesaa doo.


text:
Edaa däk Pꞌop Hagä Doo, hꞌyyb nyyw gó ji bawät hanoo doo, bë jꞌaa ketsë tanꞌoo bä Nesaa Do Yb hã. Jesus, ër Wahë Nꞌaa ky enyym da bë hã.<pb/>


text:
Tsimoot, si ỹ moo wät doo, bë mꞌ tahyb nꞌaa esee. Nemon ỹỹ Isaraéw buuj hedoo doo, Rusijo, Jasõn, Sosipater häd enäh doo, ti na-ããj hẽ bë mꞌ rahyb nꞌaa esee.<pb/>


text:
Ỹỹh, Tesijo häd näng doo, hahỹ Paw-Ro mejũũ do herih doo, bë sii Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo hã hꞌyy kata däk doo, bë ỹ hyb nꞌaa esee.<pb/>


text:
Ajꞌyy Gajo häd näng do bë mꞌ tahyb nꞌaa esee. Baad ta tób bä ỹ tagado hadꞌyyt hẽ. Sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do babä habong doo, ti na-ããj hẽ baad tagadoo. Eras, panang dajẽẽr hagã nꞌaa, ër hỹỹj hadoo do Kuwar-To häd näng do na-ããj hẽ, bë mꞌ rahyb nꞌaa esee. [


text:
Hỹỹ kä, tawꞌããts hẽ ër jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo. Ti né hẽ tahajaa panyyg hanäm do ỹ maherꞌoot doo me, Jesus Kristo ky nꞌaa me, baad bë hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä. Pꞌooj ub dooh rahapëë nä bä ta ti ky nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paa hã kametä däk Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm doo, sahõnh hẽ rabahapäh hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do mejũũ do hyb nꞌaa, kaherꞌood däk sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa hã, Kristo hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, raky daheeh hyb nꞌaa na-ããj né hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Doo, sét hadoo do takꞌëp hꞌyy ganäng doo, ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ Jesus Kristo hyb nꞌaa. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Paw-Ro ỹ ti hỹỹh, Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa ỹ tanaëënh doo, Kristo Jesus mejũũ do see ỹ bahado däk hyb nꞌaa, ta ky nꞌaa ỹ baherꞌood hõm hyb nꞌaa kä. Ër hỹỹj hadoo do Sotenés häd näng do sii bë ỹ edëng,


text:
bëëh, Pꞌop Hagä Do karapee hedoo doo, Korĩn häd näng do panang bä habong doo. Tsyt hẽ, ta wë bë tabetyn hõm Kristo Jesus badꞌoo do hyb nꞌaa. <n>Ji hyb nꞌaa tadajëp, ji hyb nꞌaa taganä wät, tahanäng pé ti <i>Kristo badꞌoo doo</i> .</n> Sahõnh hẽ jé padꞌyyt hẽ ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hã jꞌaa hetsꞌëë do sii hẽ bë tabetyn hõm tsyt hẽ, ta wë hadꞌyyt hẽ bë babok hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ ër wahë nꞌaa né hẽ ti Jesus. Jé padꞌyyt hẽ habong do sa Wahë Nꞌaa, ër Wahë Nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ ky enꞌyym bë hã. Ỹ karẽn baad bë rahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã ỹ tsebee hadꞌyyt hẽ bë hyb nꞌaa, baad bë wë taky enyym do hyb nꞌaa Kristo Jesus hyb nꞌaa.


text:
Kristo hyb nꞌaa, baad tabanoo bë hã ta ky nꞌaa baad bë bahajaa bë baherꞌoot, baad tabanoo bë hã takarẽn do baad bë bahapäh hyb nꞌaa, baad tagahoot hyb nꞌaa bë hã.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, hỹỹ kä bë hꞌyyb gó tabanyy däk sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee ji hã hanoo do ji hajaa doo, baad bë gadaa nuuj jé Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa pꞌaa hẽnh tabahyng bä kä.


text:
Baad hadꞌyyt hẽ Jesus Kristo bë tahꞌyyb hejꞌoonh, baad bë baboo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa, tagadëëg ub, takajaa bä kä, baad hadꞌyyt hẽ bë hã tabahapäh hyb nꞌaa, tanawꞌyyt hyb nꞌaa bë hã taky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Doo, bë tanaëënh do Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa sii bë babok hyb nꞌaa, dooh bë teréd bä. Tamoo wät né hẽ ji hã taky däng doo.<pb/>


text:
Wakãn haa, ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo kyy gó takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã, séd hã bë hꞌyyb hedoo hyb nꞌaa, bë hꞌyy kanetyn hyb nꞌaa, séd hã hadꞌyyt hẽ bë babok hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ dꞌ mä bë kyyh: “Paw-Ro karapee ããh”, näk mä bë wób sa kyyh. “Aporos karapee ããh”, näk mä bë wób. “Peed karapee ããh”, näk mä ta wób. “Kristo karapee ããh”, näk mä ta wób kä. Hꞌyy kasabꞌee doo gó ta tii dꞌ bë kyyh.


text:
Ketyn hõm gꞌeeh ti Kristo bë hã? Ỹ gꞌeeh, Paw-Ro, bë hyb nꞌaa bꞌaa kajatsëk do hã kepëëm däk do paah? Hät ỹỹ gó paa bë ranu gemuun? Dooh.


text:
Tawꞌããts hẽ hã ỹỹ, ỹ tsebé, dooh bë ỹ nu gemuun bä do hyb nꞌaa. Jããm hẽ ajyy Kiris-Po, Gajo häd enäh do ỹ nu gemuun paah.


text:
Dooh ta wób ỹ nu gemuun do hyb nꞌaa tado bä tii, Kristo mejũũ do hã ỹỹ. Ta ky nꞌaa hanäm do ỹ baherꞌood hõm ti ỹ tamejũũ doo. Ta ky nꞌaa ỹ baherꞌoot bä, dooh ỹ herꞌood bä badäk hahỹỹ hã hanaa ji hajaa doo me, bꞌaa kajatsëk do hã Kristo dajëp do hejój hã maa newëë do rajꞌaa etsë hyb nꞌaa. Dooh ỹ karẽn bä këh ỹ takꞌëp ỹ hajꞌap do hã rajꞌaa etsëë bä.<pb/>


text:
Bꞌaa kajatsëk do hã Kristo dajëp do ky nꞌaa, daap hadoo do ky nꞌaa banesaa hẽnh hahõm do sa hã. Ër hã kä, banesaa mahä̃nh tedꞌëëp do hã, Pꞌop Hagä Do hejój kametä däk ta tii hã.


text:
Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó. Hahỹỹ da ta kyyh:<CL><br/><t>“Ỹ ahäj jëng da takꞌëp hajaa do rahapäh doo.<br/>Hꞌyy ganäng do sa hꞌyyb ỹ makyys da”, <n>Isajas 29.14</n> näng kerih do hã.<CL><pb/>


text:
Äkä, nyy da Pꞌop Hagä Do hꞌyyb takꞌëp hepꞌëëh do sa hã? Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do sa hã ẽnh? Badäk hahỹỹ hã takꞌëp hꞌyy ganäng doo gó herꞌoot do sa hã ẽnh? Pꞌop Hagä Do wareem däk badäk hahỹỹ hã habong do ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do takꞌëp rahajaa doo. Hꞌyy gatamah do hꞌyyb hado däk rahajaa do paa tanꞌoo bä.


text:
Takꞌëp tabahajaa doo gó Pꞌop Hagä Do anoo badäk hahỹỹ hã habong do ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do ta hã ranahapäh hyb nꞌaa sa hꞌyyb gó rahajaa doo me. Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng tedꞌëëp ta wë ta ky nꞌaa hyb nꞌaa ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, daap ta wób redoo né paawä Kristo ky nꞌaa.<pb/>


text:
Judah buuj rakarẽn kapehuunh doo, meuj nꞌaa näng doo, rabahapäh raky daheeh hyb nꞌaa. Judah buuj nadoo do resoos takꞌëp ji hajaa doo, raky daheeh hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ né hẽ paawä rakarẽn, ãã maherꞌood hadꞌyyt hẽ Kristo bꞌaa kajatsëk do hã kepëëm däk do ky nꞌaa. Ta ti ky nꞌaa Judah buuj tahꞌyyb rejãã. Judah buuj nadoo do sa hã, daap mä ta ti Jesus dajëp do ky nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do sa hã kä, Judah buuj rado bä, Judah buuj nadoo do rado bä na-ããj hẽ, Kristo hã kametä däk Pꞌop Hagä Do hejój, Pꞌop Hagä Do hajaa do na-ããj hẽ.


text:
Daap hedoo do Pꞌop Hagä Do wë hanäng do redꞌoo doo, badäk hahỹỹ hã habong do takꞌëp rahajaa do bahä̃nh tii. Pꞌop Hagä Do nahejooj redꞌoo doo, badäk hahỹỹ hã habong do takꞌëp sa hejój bahä̃nh né hẽ tii.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa esꞌee wakãn haa bë Pꞌop Hagä Do asëëw hõm noo gó. Ti noo gó dooh tahajõõ bä bë mahang takꞌëp hajaa doo, badäk hahỹỹ hã habong do hꞌyy kasabꞌee do sa matym gó. Ti noo gó dooh tahajõõ bä bë mahang hyb nꞌaa jewꞌyyk doo. Dooh bë mahang tahajõõ bä ky nꞌaa etsëëh do ti noo gó.


text:
Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ta wë badäk hahỹỹ hã habong do sa hã hꞌyy gatemah doo. Ta tii dꞌ tawén dꞌoo, takꞌëp hajꞌaa do rakadadꞌuu hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë kä. Pꞌop Hagä Do wén sëëw hõm ta wë badäk hahỹỹ hã habong do sa hã hyb nꞌaa sakog is doo, hejoonh do rakadadꞌuu hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do asëëw hõm badäk hahỹỹ hã raty nꞌaa gesꞌyyk doo, hyb nꞌaa sekog is doo. Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ky nꞌaa netsꞌäs doo, ky nꞌaa etsëëh do ky nꞌaa netsä bong hyb nꞌaa ta hã.


text:
Pꞌop Hagä Do né hẽ ti hꞌyyb ta däk bëëh, Kristo Jesus hã. Kristo hã kametä däk Pꞌop Hagä Do hajaa doo. Kristo hyb nꞌaa né hẽ ji tabedꞌëëp. Kristo hyb nꞌaa né hẽ baad tabahado däk ër hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó. Kristo hyb nꞌaa tsyt hẽ ër baboo kän Pꞌop Hagä Do wë. Kristo né hẽ ti ër hedꞌëëp do nesaa do mahä̃nh.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, “Jé hꞌyy kasabꞌee doo, tawꞌããts hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã takasabꞌee.” <n>Jeremiij 9.24</n> Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã tii da ta kyyh.<pb/>


text:
Wakãn haa, bë wë ỹ kajaa noo gó Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa bë hã ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa, dooh ỹ herꞌood bä takꞌëp ma kametꞌëëk do rerꞌoot doo da. Dooh na-ããj hẽ ỹ herꞌood bä takꞌëp hajaa do kyy da.


text:
Tii dꞌ ỹ wén dꞌoo, hahỹỹ da ỹ hꞌyyb däng bë mahang ỹ bawät noo gó do hyb nꞌaa: Jããm hẽ Jesus Kristo ky nꞌaa, bꞌaa kajatsëk do hã tadajëp do ky nꞌaa ỹ karẽn bë ỹ maherꞌoot.


text:
Bë mahang ỹ bawät bä ỹ nahejooj its, ỹ kajajãn paa ỹ eỹỹm do hyb nꞌaa. <n>Paw-Ro wén eỹỹm apäh sa mahang tabawät noo gó, dooh takarẽn bä tesõõts bä Pꞌop Hagä Do ta hã mejũũ do hã. Dooh Paw-Ro karẽn bä ta hã rajꞌaa etsëë bä. Jesus hã takarẽn rajꞌaa etsë.</n><pb/>


text:
Ta ky nꞌaa bë ỹ panäk noo gó, bë ỹ ma metëëk noo gó, dooh badäk hahỹỹ hã habong do takꞌëp hajaa do kyy me bë ỹ maherꞌood bä bë ỹ hꞌyyb wareem hyb nꞌaa, bë ky daheeh hyb nꞌaa. Dooh. Bë ỹ maherꞌoot noo gó, Pꞌop Hagä Do Sahee hejój tametëëh bë hꞌyyb gó te hub né hẽ ta ky nꞌaa ỹ herꞌoot doo.


text:
Tii da ỹ wén dꞌoo paah, Pꞌop Hagä Do hejój hyb nꞌaa bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, dooh badäk hahỹỹ hã habok do hajaa do hyb nꞌaa nado.<pb/>


text:
Ti hado né paawä, baad Jesus Kristo ky nꞌaa hapäh doo, ky dahꞌeeh do sa mahang ãã herꞌoot né hẽ kyyh takꞌëp hajaa doo. Dooh badäk hahỹỹ hã hanäng do hajaa do tado bä, dooh badäk hahỹỹ hã habong do sa wahë nꞌaa hajaa do tado bä ãã ma metëëk doo. Ahëëj jëës da ta ti sa wahë nꞌaa hejój. Edah ta ti sa wahë nꞌaa ragawatsig jëng.


text:
Pꞌop Hagä Do takꞌëp hajaa do ky nꞌaa pooj jé ji nahapäh do ti ãã herꞌoot doo. <n>Jesus Kristo ky nꞌaa né hẽ tii.</n> Kejën né paawä tii, badäk hahỹỹ hã habong do sa mahä̃nh, sahõnh hẽ tadu dahäng do pooj jé Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng ta ti ër hã, ta tii gó ër jꞌaa etsë hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Dooh badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa wahë nꞌaa rahꞌyy genä bä ta ti Pꞌop Hagä Do hajaa do hã. Ta hã rahꞌyy genä bä paawä, dooh paawä repëëm däg bä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, kabajꞌaa doo.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot:<CL><br/><t>“Dooh noo gó rahapäh doo,<br/>dooh noo gó ramaa newëë doo,<br/>dooh noo gó rahyb nꞌaa newëë doo,<br/>ti né hẽ ti Pꞌop Hagä Do enäm do ta hã kamahä̃n do sa hã”, <n>Isajas 64.4</n> näng kerih doo.<CL><pb/>


text:
Ti né hẽ ti ta ti ta Sahee me Pꞌop Hagä Do metä wät paa ãã hã. Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee hagꞌããs. Pꞌop Hagä Do hꞌyyb ji nahapäh do sii hẽ tahegꞌããs, tahapäh. Ti hyb nꞌaa tahajaa tametëëh ji hã.


text:
Dooh hapäh pé ta wób hyb nꞌaa newëë doo. Jããm né hẽ hapäh ji daaj hẽ ji hꞌyyb. Ti hadoo né hẽ Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa newëë do hã. Jããm né hẽ ta Sahee hapäh.


text:
Hỹỹ kä, dooh badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rahyb nꞌaa newëë do tado bä ãã gado däk doo. Ta Sahee né hẽ ti Pꞌop Hagä Do anoo do ër hã, taky enyym doo gó baad ër hã tabanoo do ër bahapäh hyb nꞌaa.


text:
Ta ti ky nꞌaa ër hã tama metëëk do ãã herꞌoot Pꞌop Hagä Do Sahee anoo doo me. Dooh badäk hahỹỹ hã hanäng do ji hajaa doo me tado bä. Pꞌop Hagä Do Sahee hanaa, Pꞌop Hagä Do Sahee ãã hã tanoo doo me ãã tabꞌëës baad hadoo do ky nꞌaa.


text:
Jé Pꞌop Hagä Do Sahee ta hꞌyyb gó badoh doo, dooh tagado bä Pꞌop Hagä Do Sahee hã hana doo. Daap hadoo do ti ta hã. Dooh tahꞌyy ganyy bä ta hã, jããm hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee ji tahꞌyy ganꞌyyh do hyb nꞌaa ta ti hã.


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee sa hꞌyyb gó hanäng doo, ti né hẽ hꞌyy ganꞌyyh sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee hana doo. Ta wób, sa hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do Sahee nawät doo, dooh rahꞌyyb mepëë bä Pꞌop Hagä Do Sahee hanäng do sa hã.


text:
Ti dꞌ né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã:<CL></t><t>“Dooh hapäh pé Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hꞌyyb.<br/>Dooh ta hã ma metëëk péh.” <n>Isajas 40.13</n><CL><pb/>Ër tii, ër hꞌyyb gó Kristo hꞌyyb bawät. Ti hyb nꞌaa ër wén hꞌyy genäh ta hã hana doo.<pb/>


text:
Wakãn haa, bë panang bä ỹ bewäd nä noo gó, dooh ỹ haja bä paawä bë ỹ maherꞌood bä Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahꞌũũm do sa hã ji herꞌoot doo da. Bë ỹ maherꞌoot paa sa hꞌyyb karẽn do jawén habok do sa hã ji herꞌoot doo da. Karepé taah hꞌyyb hedoo nä bë ti noo gó. Dooh nä Kristo baad bë hapëë nä bä, ỹ hanäng péh.


text:
Jããm hẽ hãd nahejoonh doo me bë ỹ metëëk paa Pꞌop Hagä Do hã hana doo, ta bii gamyyj ub ji anoo do hadoo karapee tꞌaah hã. Dooh ỹ haja bä hejoonh do bë ỹ ma metꞌëëg bä. Karapee tꞌaah ta tä tanahajaa nä do hadoo bë ti noo gó. Tii dꞌ ỹ wén dꞌoo, taganahoot nä do hyb nꞌaa bë hã. Da hẽ na-ããj hẽ, dooh tagahꞌood nä bä bë hã,


text:
badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do nahapäh do sa hꞌyyb hadoo nä do hyb nꞌaa bë hꞌyyb. Bë mahang hꞌyy kajewꞌëës nä, bë kajꞌõõk nä. Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do nahapäh do sa hꞌyyb hadoo nä bë hꞌyyb ta ti tametëëh. Pꞌop Hagä Do nahapäh do rababok doo da bë babok nä.


text:
“Ỹ Paw-Ro karapee”, näng bë seeh. “Ỹ Aporos karapee”, näng ta seeh. Pꞌop Hagä Do nahapäh do rababok doo da bë babok nä ta ti metëëh.<pb/>


text:
Jaa Aporos bë hã péh, jaa ỹ bë hã péh, bë pꞌãã kajewꞌëës doo? Pꞌop Hagä Do karom ub ãã ti hỹỹh. Ãã hyb nꞌaa, ãã ma metëëk do hyb nꞌaa, bë hꞌyy kae däg kän Jesus Kristo hã. Ãã moo bok Pꞌop Hagä Do anoo do ãã hã. Hã ỹ tanoo do ỹ moo wät, Aporos hã tanoo do tamoo wät.


text:
Ji joom ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot. Ta tym hejoom do hadoo ỹỹh. Naëng hataag nꞌaa hadoo Aporos. Tii dꞌ ãã badoo né paawä, dooh ãã tado bä joom hawäng do hanoo doo. Pꞌop Hagä Do ta ti hanoo.


text:
Ti hyb nꞌaa, joom tym hejoom do nado hyb nꞌaa jawyk, dooh na-ããj hẽ naëng hataag nꞌaa hyb nꞌaa jawyg. Jããm hẽ Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa jawyk, joom hawäng do hanoo doo.


text:
Séd hã joom tym hejoom doo, naëng hataag nꞌaa ramoo bok. Ti hadoo né hẽ, ramoo bok do pénh ragadoo da ta säm Pꞌop Hagä Do hanaa.


text:
Séd hã ãã moo bok Pꞌop Hagä Do wë. Pꞌop Hagä Do gëëw hadoo bëëh. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo bëëh, ãã tamaa sooh doo.


text:
Hã ỹ taky enyym do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk hã ỹỹ, pä sꞌëëb me tób tahemꞌaa do sa wahë nꞌaa hado däk ỹ bahadoo hyb nꞌaa. Pä tób hejój nꞌaa ỹ atꞌëëg sëëk do hadoo. Ti jó ta wób ratamaa sëëk do hadoo tób. Ỹ du doo do hã ramoo bok ỹ hanäng pé. <n>Tób ji tamaa sooh do ky nꞌaa gó Paw-Ro maherꞌoot Jesus ky nꞌaa ta wób hã ji ma metëëk doo. Paw-Ro ti pooj jé Kristo ky nꞌaa Korĩn buuj hã tamaherꞌoot doo. Ta jawén ta wób rama metꞌëëg magyys hẽ, baad Korĩn buuj rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa Jesus hã. Ti hyb nꞌaa, <i>ỹ du doo do hã ramoo bok</i> , Paw-Ro wén näng.</n> Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ baad rahyb nꞌaa matakëë nyy da tób hadoo do hã ramoo bok.


text:
Ti anyy däk tób hejój nꞌaa hadoo. Jesus Kristo né hẽ tii. Dooh hajaa pé tób hejój nꞌaa see moo wät péh. Ti hyb nꞌaa, “Tawꞌããts hẽ baad rahyb nꞌaa matakëë nyy da ta hã ratamaa sëëk”, ỹ wén näng.


text:
Tób hejój nꞌaa hã ta wób ratꞌëëg sëëk apäh pä ky nꞌaa gebah do sꞌëëb hadoo doo me, kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb hadoo doo me, kꞌããts tëg hawak do sꞌëëb hadoo doo me. Ta wób ratꞌëëg sëëk apäh ta hã bꞌaa hadoo doo me, bagꞌaad hadoo doo me, jawii hadoo doo me.


text:
Jesus matëëh bä kä, tii bä da ramoo bok do tametyy, baad tado bä, baad tanado bä. Ti noo gó kametëëh da ramoo bok doo, nyy da. Tëëg hõõ hadoo doo gó kametä däk da baad tado bä ramoo bok doo, baad tanado bä. Ramoo bok do tëëg hõõ hadoo do metyy da.


text:
Tatama do taooj jëë bä, dooh da tagado bä tamoo wät do säm, Jesus edëëb né paawä ta hã. Tedëëb né paawä, ajꞌyy tób kataa hõm do mahä̃nh kedꞌëëp do hadoo ta hã. Sahõnh hẽ ta wë hanäng do aooj jëng do hadoo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo bëëh, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Pꞌop Hagä Do Sahee bë mahang tabawät. Dooh gꞌeeh bë hapëë bä ta tii?


text:
Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo do rejãã doo, <n>Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo do rejãã doo,Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do raketyn hõm hanoo do tii. Ky kedꞌaak do hanoo do tii. Séd hã ranaboo bong do hanoo doo.</n> Pꞌop Hagä Do rejãã na-ããj hẽ, baad hadꞌop, tsyt hẽ ta wë ketyn däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa. Bë né hẽ ti Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa.<pb/>


text:
Bë kawadꞌii manäh! Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa matym gó takꞌëp hajaa tedꞌoo doo, tawꞌããts hẽ teréd hõm ta tii da tahyb nꞌaa newëë doo. Tawꞌããts hẽ paawä hꞌyy gatamah do hadoo tabahadoo Pꞌop Hagä Do nahapäh do sa matym gó, Pꞌop Hagä Do matym gó kä hꞌyy ganäng do tabahadoo hyb nꞌaa kä.


text:
Tii dꞌ ỹ wén näng, hꞌyy gatamaa né hẽ Pꞌop Hagä Do matym gó ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do hꞌyy genäh redꞌoo doo. Tii dꞌ né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó: “Pꞌop Hagä Do no nꞌaa masoo hadoo takꞌëp hajaa doo, rahꞌyy kamepꞌëëh doo me.” <n>Jóh 5.13</n>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ takerii däk: “Daap né hẽ takꞌëp hajaa do sa hꞌyyb, Pꞌop Hagä Do hapäh.” <n>Saaw-Mo 94.11</n>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ dooh bë hꞌyy kasabé wäd bä bë ma matëg sa hyb nꞌaa, sa karapee bë bahadoo hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk bë hã:


text:
Ỹ Paw-Ro, Aporos, Peed, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã hanäng do Pꞌop Hagä Do pahuunh doo, ji edëp doo, ji dajëp doo, da hẽ ji bawät nä bä, hỹ jawén hawät doo. Sahõnh hẽ tii, bë matym nꞌaa né hẽ tii.


text:
Bëë kä, Kristo ma hadoo bëëh, Kristo karapee bëëh. Kristo kä, Pꞌop Hagä Do ma hadoo, Pꞌop Hagä Do tꞌaah kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ hahỹỹ da bë hꞌyyb ãã hã, bë ma matëg hedoo do sa hã: Kristo kaser nꞌaa, sa hã kanꞌoo däk do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa pooj jé ji nahapäh do rama metëëk hyb nꞌaa ããh.


text:
Ỹỹ kä, baad gꞌeeh ỹ moo wät? Dooh ỹ hyb nꞌaa pꞌeed bä ỹ moo wät do hã bë hyb nꞌaa newëë doo. Dooh na-ããj hẽ ỹ hyb nꞌaa pꞌeed bä ta wób sa hꞌyyb hã ỹỹ. Dooh na-ããj hẽ daj ỹỹ hẽ ỹ kamety bä.


text:
Dooh hëp ỹ tym ỹ taky nꞌaa tapaa pé ỹ moo wät do hã. Ti hadoo né hẽ, ta ti dooh tametä bä baad hadꞌyyt hẽ ỹ moo wäd bä. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do né hẽ ti ỹ tametyy doo. Ti né hẽ herꞌoot baad tado bä, baad tanado bä ỹ moo wät doo.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kajaa do pooj jé, dooh bë hꞌyy kajäg bä baad tado bä, baad tanado bä ta wób moo bok doo. Kristo kajaa bä kä tametëëh da sahõnh hẽ ji hꞌyyb gó kejën doo. Tametëëh da na-ããj hẽ ji hyb nꞌaa newëë do paa hã. Ti noo gó, sa hã tahapäh do pénh Pꞌop Hagä Do jꞌaa etsë da sahõnh hẽ sa hã kä.<pb/>


text:
Wakãn haa, ỹ erii wät do bë pꞌãã ky kedꞌaak do ky nꞌaa, ny hado ãã Aporos daheeh. Bë hyb nꞌaa né hẽ ti ỹ baherꞌood wät tii da, jããm hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã takerih doo da bë badꞌoo hyb nꞌaa. Takerih do hã bë matakä bä, tii bä dooh bë kasabé bä bë ma matëg hyb nꞌaa. Dooh tii bä bë hyb nꞌaa jewëts bä ma matëg wób.


text:
Ta wób sa bahä̃nh nado bëëh. Sahõnh hẽ bë wë hanäng doo, Pꞌop Hagä Do anoo do tii. Bag hẽnh bë gadoo sahõnh hẽ bë wë hanäng doo. Ti hyb nꞌaa hꞌëëd hyb nꞌaa bë hꞌyy kasabꞌee bë hanaa bë hanäk doo?<pb/>


text:
Bë wë anyy däg is sahõnh hẽ bë hꞌyyb karẽn do bë edꞌoo gꞌeeh? Takꞌëp bë wë anyy däg is Pꞌop Hagä Do Sahee ji hã hanoo do bë edꞌoo gꞌeeh? Sa wahë nꞌaa sa bahä̃nh hado däg is do bëëh, bë edꞌoo gꞌeeh? Ãã bë gakog hõm is bë edꞌoo. Ỹ karẽn paawä te hub tado bä, sa wahë nꞌaa sa bahä̃nh hadoo do né hẽ ỹ karẽn paawä bëëh. Tii bä paawä bë sii ãã bagꞌããs.


text:
Ãã tii, dooh sa wahë nꞌaa sa bahä̃nh hedoo do ãã ado bä. Hã ỹ duu hẽnh, sahõnh hẽ sa yd jé hadꞌos do Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä ãã Jesus mejũũ do hedoo doo. Kanebꞌooh do jawén paa bä, jꞌaa ketsꞌëë do rabajëk bä sahõnh hẽ sa matym gó, duu hẽnh radejꞌëëp do hood hẽnh sa majĩĩ ramahũũm do hadoo ããh. Sahõnh hẽ, ajyy, ããs na-ããj hẽ ãã rahagꞌããs. <n>Rakanebꞌooh do jawén paa bä, rajꞌaa ketsë bä, tsebee gó Roma buuj sa warahén rakametëëh rabajëk bä panang hẽnh. Duu hẽnh ramenaa sa majĩĩ. Sa majĩĩ wób radejꞌëëp sahõnh hẽ sa matym gó. Sahõnh hẽ panang buuj rabahõm radejꞌëëp do hood hẽnh. Ta ti ky nꞌaa me Paw-Ro wén ehꞌũũm, Paw-Ro bahä̃nh däg Korĩn buuj redꞌoo do hyb nꞌaa. Paw-Ro bahä̃nh däg ragadoo Pꞌop Hagä Do Sahee hana do redꞌoo. Paw-Ro hyb nꞌaa jawyk do bahä̃nh däg redꞌoo.</n><pb/>


text:
Kristo ãã ky daheeh do hyb nꞌaa, hꞌyy gatamah do ããh, ta wób sa matym gó. Bëë kä, takꞌëp hajaa do bë edꞌoo, Kristo karapee bë bahadoo do hyb nꞌaa. Dooh ãã hajꞌas pé ta wób sa hã. Bëë kä, takꞌëp hejꞌoonh do hadoo bë edꞌoo. Bëëh, bë rawehꞌëëh. Ããh, ãã raty nꞌaa gesꞌyyk.


text:
Pꞌooj ub, da hẽ na-ããj hẽ, ãã asꞌaah, ãã hoo kꞌaanh. Ta säg its ãã saroor. Ãã rarejãã. Dooh ãã panang péh.


text:
Takꞌëp ãã moo bok ãã waa säm hã. Ãã raky nꞌaa wasꞌee bä, ãã ky nꞌaa edëng sa hã. Ãã rarahejã bä, hꞌyyb jawyk doo me ãã gadoo tii.


text:
Ãã raky nꞌaa rejã bä, baad hadoo doo me ãã ky gadoo. Nesaa doo, hesus doo, badäk hahỹỹ hã habong do rawꞌoong hõm do hadoo ããh, ranꞌoo bä.<pb/>


text:
Bë ỹ nu mebꞌyyh do jawén nado ta ti ỹ berih. Bë ỹ ma metëëk hyb nꞌaa tii. Tah haa ỹ kamahä̃n do hadoo bë hã ỹ anꞌoo bä.


text:
Tanyy bä né paawä hajõk bë ma matëg, sét ub né hẽ bë yb hadoo. Bë yb hado däk ỹỹh, Kristo ky nꞌaa hanäm do bë ỹ maherꞌood wät do hyb nꞌaa ta karapee bë bahado däk do hyb nꞌaa kä.


text:
Ỹ mejũũ da Tsimoot bë wë. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ãã hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, tah ỹỹ ỹ kamahä̃n do hado däk tii. Baad hadꞌyyt hẽ tamoo wät. Pꞌaa hẽnh da Tsimoot bë tamaherꞌoot nyy da ỹ bawäd hadꞌyyt hẽ, Kristo hã ỹ hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Jé padꞌyyt hẽ Jesus Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã ỹ ma mehetëk doo da né hẽ ỹ bawät.<pb/>


text:
Tꞌĩĩ hẽnh da nayyw hẽ ỹ bahõm bë wë, Pꞌop Hagä Do karẽn bä. Ỹ kajaa bä da, ỹ hegꞌããs da Pꞌop Hagä Do hejój sa wë tanyy bä, sa kyyp apäh sa rꞌood hã.


text:
Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do karapee ji do bä, dooh ji herꞌoot do hã ji hapäh do tado bä. Pꞌop Hagä Do hejój gó ji bawät do hã ji bahapäh.


text:
Nyy da bë karẽn ỹ badꞌoo bë hã ỹ kajaa bä? Bë genꞌaak takꞌëp bë ỹ hajẽẽw bä? Kamahä̃n doo gó, ky enyym doo gó bë hã ỹ herꞌood bä bë karẽn?<pb/>


text:
Ỹ ky nꞌaa napëë däk takꞌëp nesaa do bë see moo wät. Ta yb ỹỹm sii tabaheꞌỹỹh mäh. Ta wób mahang, Pꞌop Hagä Do ranahapëë né paawä, dooh tii da radoo bä.


text:
Ti awäd né hẽ paawä ta tii da bë mahang, bë hꞌyy kasabꞌee nä? Tawꞌããts hẽ paawä bë hꞌyy katón ta ti hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ paawä bë ahꞌeed hõm ta ti hadoo doo, bë mahang tanawät hyb nꞌaa.


text:
Ỹ nawäd né hẽ paawä bë mahang, ỹ hyb nꞌaa newëë do bë mahang tabawät. Jesus häd gó ỹ ky nꞌaa ety däk ta ti ajꞌyy hã, ỹ badoo né paawä bë mahang.


text:
Bë kahetꞌaa bä kä, bë mahang hëp ỹ bawät bä, Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hejój bë sii tabawät bä,


text:
tii bä da tawꞌããts hẽ bë ahꞌeed hõm bë mahä̃nh, Nesaa Do Yb moo gó bë haëëj, tarejãã hyb nꞌaa ta hã, ta hꞌyyb tym bedëp hyb nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matëëh noo gó.<pb/>


text:
Baad nado ta ti bë hꞌyy kasabꞌee do bë hajaa do hã, ta ti hadoo do awäd bä bë mahang. Sét ub né paawä nesaa do moo wät do bë mahang, sahõnh hã tahꞌyyb rejãã. Pãw makuj nꞌaa hadoo tii. Nadꞌëëd its né paawä ta makuj nꞌaa, jé padꞌyyt hẽ takamekuuj däk pãw panꞌaa mahang.


text:
Tawꞌããts hẽ bë ahꞌeed hõm bë mahä̃nh nesaa do moo wät doo, nesaa do hã ta wób hꞌyyb tatuk doo, pãw makuj nꞌaa Judah buuj rawꞌoong hõm doo da Pas-kowa noo gó, Pꞌop Hagä Do karapee nesaa do nanäng doo, Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do bë bahadoo hyb nꞌaa, pãw makuj nꞌaa tamah do Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk doo da. Ta tii dꞌ ỹ wén edoo, Kristo ër hyb nꞌaa dajëp Pꞌop Hagä Do anoo do hyb nꞌaa, bꞌéé tꞌaah Pas-kowa noo gó radahejꞌëëp do hadoo.


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ër tabedëëb wät do ër hyb nꞌaa esee do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër erét sahõnh hẽ nesaa doo, ky nesaa do na-ããj hẽ pooj jé ër bahedꞌoo doo, Pas-kowa rahyb nꞌaa esee noo gó pãw makuj nꞌaa Judah buuj rawꞌoong hõm do hadoo. Tawꞌããts hẽ papuuj gó ër babok, baad hadoo do ër herꞌoot, jꞌooj madäk doo me nado, pãw makuj nꞌaa tamah doo me Pas-kowa Judah buuj rahyb nꞌaa esee doo da.<pb/>


text:
Pooj jé mo haja ỹỹ hã, bë ỹ ma erih doo gó, bë ỹ mejũũ séd hã bë nabok hyb nꞌaa ta ỹỹm nadoo do sii heꞌỹỹh do sa sii, ta patug nadoo do sii heꞌỹỹh do sa sii.


text:
Dooh Jesus Kristo nahapäh do sa ky nꞌaa ỹ herꞌood bä, ta wób sii heꞌỹỹh doo, takꞌëp sa wë hanäng do kahꞌũũm do karẽn doo, hetsꞌëëk doo, kabarii hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Tsyt hẽ, dawëë ta ti hedoo do mahä̃nh ji karẽn bä ji awäd bä, jããm hẽ ji hajaa badäk hahỹ ji eréd hõm bä paawä.


text:
Jesus Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh hanäk do sa ky nꞌaa ỹ herꞌoot, ta wób sii heꞌỹỹh doo, takꞌëp sa wë hanäng do kahꞌũũm do karꞌẽẽn doo, kabarii hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta wób ky nꞌaa rejãã doo, haꞌoom doo, hetsꞌëëk doo. Bë awëë manä na-ããj hẽ ta ti hedoo do sa sii.


text:
<sup>(12-13)</sup> Dooh ỹ ky nꞌaa ety bä Jesus Kristo karapee nadoo doo. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy tii. Tawꞌããts hẽ bë nemuun hꞌyy kaꞌeeh do Jesus hã nesaa do moo wät do bë ky nꞌaa etyy bë meduuk doo me. Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó kerih doo da bë badꞌoo: “Bë ahꞌeed hõm nesaa do moo wät doo, bë mahang tanawät hyb nꞌaa.” <n>Dew-Teronom 17.7, 19.19, 21.21, 22.21, 23, 24.7</n><pb/>


text:
Ta da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bë see ky nꞌaa tapa bä, hꞌëëd hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do nahapäh do wë tamahũũm ta ti ky nꞌaa, ramasa hyb nꞌaa? Dooh tii dꞌ ji adoo bä. Tawꞌããts hẽ paawä Jesus Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do wób wë bë mahũũm ta ti ky nꞌaa, bë ramasa hyb nꞌaa.


text:
Dooh gꞌeeh bë hapëë bä, Pꞌop Hagä Do nahapäh do hã Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do raky nꞌaa etyy da ta jawén? Tii dꞌ tado bä, Pꞌop Hagä Do nahapäh do bë ky nꞌaa etyy bä da, dooh gꞌeeh bë haja bä bë mahang hawät do ky nꞌaa katepꞌaa doo, bë herꞌood bä baad hadoo doo, baad nadoo doo? Ta ti dooh tahejooj bä.


text:
Dooh gꞌeeh bë hapëë bä ããs sii hẽ da ëër, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ër ky nꞌaa etyy da ta jawén? Tii dꞌ hadoo do hyb nꞌaa, badäk hahỹỹ hã hawät do pꞌãã ji ky kedak doo, ti bahä̃nh baad ër bahajaa ër herꞌood bä baad hadoo doo, baad nadoo doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, tanyy bä bë mahang badäk hahỹỹ hã ji hawät do pꞌãã bë ky kedꞌaak doo, hꞌëëd hyb nꞌaa bë mahũũm ta ky nꞌaa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa matym gó hyb nꞌaa sakog is do sa wë, hyb nꞌaa jewyg né paawä ta wób sa hã?


text:
Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot bë hã, bë nu mebyy bok hyb nꞌaa. Dooh gꞌeeh bë mahang tanyy bä hapäh doo, baad hadoo do baad nadoo do rod nꞌaa, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang raky kedꞌaak bä?


text:
Ti anyy né paawä bë mahang baad hadoo do herꞌoot doo, bë see ky nꞌaa tapaa ta da hadoo doo, hyb nꞌaa jewyk do Pꞌop Hagä Do panyyg ky nadahꞌeeh do sa matym gó. Jesus Kristo panyyg hanäm do bë ky nꞌaa rejãã tii dꞌ bë badꞌoo do hã.<pb/>


text:
Dooh paawä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang ji mejõ bä ji da hadoo do raky nꞌaa etyy. Tii dꞌ bë badꞌoo do hyb nꞌaa, takꞌëp bë besõõts hõm Kristo karẽn do hã. Tawꞌããts hẽ paawä bag hẽnh bë gadoo baad nadoo do bë hã ramoo bok doo. Tawꞌããts hẽ paawä kawanajããn doo gó bë gadoo bë rawadii doo.


text:
Tawꞌããts hẽ né paawä tii da bë badꞌoo, bë né hẽ ti ta wób wadꞌii doo, bë né hẽ ti baad nadoo do moo bok do ta wób sa hã. Bë hỹỹj hedoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã tii dꞌ bë badꞌoo.<pb/>


text:
Nepäh bë hã, dooh Pꞌop Hagä Do gado bä tabagꞌããs bä nesaa do moo hebꞌooh doo? Bë kawadꞌii manä da. Ta patug nadoo do sii, ta ỹỹm nadoo do sii heꞌỹỹh doo, kabarii hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta patug hꞌyyb rejãã doo, ta ỹỹm hꞌyyb rejãã doo, ajꞌyy ỹỹnh kedꞌoo do ta see ajꞌyy tagadoo doo, ajꞌyy, ajꞌyy sii heꞌỹỹh doo,


text:
hetsꞌëëk doo, takꞌëp tahyb nꞌaa hꞌũũm doo, haꞌoom doo, ta wób ky nꞌaa rejãã doo, ta wób wadꞌii do na-ããj hẽ, dooh rahaja bä Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do karapee rado bä.


text:
Ta ti sa wób paa né paawä bë wób pooj jé, hỹỹ kä bë hꞌyyb tym kahawug däk nesaa do mahä̃nh. Tsyt hẽ, ta wë bë Pꞌop Hagä Do benyyw däk. Baad hado däk bë hꞌyyb tym ta matym gó Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hyb nꞌaa ta tii, Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do Sahee hyb nꞌaa na-ããj hẽ.<pb/>


text:
“Sahõnh hẽ ỹ karẽn do ỹ hajaa ỹ moo wät. Dooh ky nꞌaa jawꞌyyk do ỹ moo geꞌỹỹm péh”, näk bë wób. Te hub né paawä tii, dooh sahõnh hẽ baad ub ji hã. Te hub né hẽ, sahõnh hẽ ỹ hajaa ỹ moo wät ỹ karẽn doo. Ti hado né paawä, dooh tawꞌããts hẽ tado bä ỹ hꞌyyb karẽn do mejõ bä hã ỹỹ.


text:
“Ji waa ji wog gó hajëng do panꞌaa. Ji wog ji waa gejëng do panꞌaa”, näk ta wób. Te hub né paawä tii, ti awät ti noo gó Pꞌop Hagä Do ahäj jëng tii. Dooh tii da ji hub hã. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä ji hub gado bä ji ỹỹm nadoo do hã, ỹỹnh ta patug nadoo do hã. Dooh né hẽ. Ji hub, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ji moo wät do hyb nꞌaa tii. Ji hub Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hagꞌããs.


text:
Ta hejój me Jesus hub Pꞌop Hagä Do bedꞌëëp doo da taganä wät hyb nꞌaa, ti hadoo da ër hub na-ããj hẽ tabedꞌëëp da ër genä bong hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Nepäh bë hã, ër hub, Kristo hub uuh hadoo? Tawꞌããts hẽ gꞌeeh tii bä Kristo hub uuh ji do däg bä, ỹỹnh hajõk do sii heꞌỹỹh do hã ji hꞌyy gedag bä? Dooh.


text:
Nepäh bë hã, ỹỹnh hajõk do sii heꞌỹỹh do tahꞌyy gedag bä, sét tabahado däk ta sii? Sét hado däk sa hub. Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo: “Pawóp hadoo doo, sét rabahado padëëk da.” <n>Genesis 2.24</n>


text:
Ti nado ti nanäng kä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã hꞌyy kata däk doo. Sét tabahado däk ta hꞌyyb tym Jesus hꞌyyb tym hã.<pb/>


text:
Tabadꞌop hẽ da bë aä̃ bë ỹỹm nadoo do sii, bë patug nadoo do sii. Baad bë kanä da ta ti hedoo do mahä̃nh. Sahõnh hẽ nesaa do ji moo wät doo, nesaa do ji hyb nꞌaa newëë do na-ããj hẽ dooh ji hub tarejã bä tii. Tii dꞌ nado ji ỹỹm, ji patug nadoo do sii ji baỹỹh do hã. Ta ti tarejãã ta hã hẽ ji hub.


text:
Nepäh bë hã, Pꞌop Hagä Do Sahee tób hadoo bë hub? Bë hꞌyyb gó ta Sahee bë hã Pꞌop Hagä Do anoo do bawät.


text:
Dooh bë hub danäh bë do bä. Pꞌop Hagä Do ma däg bëëh. Takꞌëp tabepaag hõm bë säm, bꞌaa kajatsëk do hã Jesus dajëp noo gó. Ti hyb nꞌaa da, tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do bë wehꞌëëh bë hub me.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, ỹ bë ma erih do hã ỹ bë eaanh do ky nꞌaa bë ỹ maherꞌood kän. “Tawꞌããts hẽ apäh dooh ajꞌyy awäd bä ta ỹỹm wë?”, <n>Hahỹỹ dꞌ Gereg kyy me takerii däk tii: “Tawꞌããts hẽ apäh dooh ajꞌyy moo dëë bä ỹỹnh hã?” Ji ỹỹm wë ji bawät do ky nꞌaa ta tii. Ti hadoo né hẽ hahỹỹ da ta wób ratabꞌëës ta tii: “Tawꞌããts hẽ apäh dooh ajꞌyy ỹỹnh hã takatꞌëë bä?”</n> näk bë kyyh bë eaanh doo. <n>Ta tii da rawén eaaj wät, baad Pꞌop Hagä Do ji tagadoo redꞌoo ji ỹỹm wë ji nawäd wäd bä, Jesus hã ji hꞌyy kae däg kän do hyb nꞌaa, nayyw hẽ Jesus matëëh redꞌoo do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.</n>


text:
Hahỹỹ da bë ỹ maherꞌoot: Hajõk baad nadoo doo da rababok do hyb nꞌaa, hajõk sa ỹỹm nadoo do sii, sa patug nadoo do sii rabaheꞌỹỹh do hyb nꞌaa ỹ hanäng péh, tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ ajyy sa ỹỹm wë rababok nä, sahõnh hẽ ỹỹj sa patug wë rababok nä.


text:
Tawꞌããts hẽ ajyy sa ỹỹm ragadoo, sa wë rababok. Ti né hẽ baad ub, raketꞌëë padëëk do hyb nꞌaa. Ti hadoo ẽnh ỹỹj sa hã. Tawꞌããts hẽ sa patug ragadoo, sa wë rababok.


text:
Ji ỹỹm, dooh ta hub danäh tado bä. Ta patug ti ta danäh. Ti hadoo ẽnh ji patug hã. Ta patug, dooh ta hub danäh tado bä. Ta ỹỹm ti ta danäh.


text:
Tawꞌããts hẽ ketꞌëë padëëk doo, dooh rakajesyg bä ta patug daheeh. Jããm hẽ ratayy pawóp its ta ä̃h rakarẽn bä, baad pooj jé rakanerꞌood bä, Pꞌop Hagä Do hã raky nꞌaa etsẽẽ hyb nꞌaa ti noo gó. Tii dꞌ rabadꞌoo do jawén paa bä kä, tawꞌããts hẽ pꞌaa hẽnh séd hã rabaꞌỹỹh sa ỹỹm daheeh, Nesaa Do Yb hꞌyyb natatuk hyb nꞌaa, ranahajaa do hyb nꞌaa ji hꞌyy kebꞌaah do hã.


text:
Hã ỹỹ péh, ỹ karẽn paawä sahõnh hẽ da ỹ rabahadoo. <n>Dooh Paw-Ro ỹỹm nyy bä. Tahajaa tahꞌyy keba bä. Ti hyb nꞌaa tii da tawén herꞌoot.</n> Ti hadoo né hẽ ỹ karẽn doo da nado. Séd uuh hadꞌyyt hẽ nado ëër, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Pꞌop Hagä Do anoo ta wób sa hã raketëë hyb nꞌaa, ta wób sa hã tabanoo rakanetëë hyb nꞌaa, ỹ hanäng péh.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, marahud bong do bë mahang habok do sa hã, patug tema bong do sa hã na-ããj hẽ ỹ erih hahỹỹh: Tawꞌããts hẽ paawä rakanetꞌëë bong ỹ kanatëë doo da.


text:
Ti né hẽ paawä këh ỹ sa hã, ranahaja bä rahꞌyy keba bä, tawꞌããts hẽ raketëë né hẽ. Baad nado sa hã ajꞌyy tado bä, ỹỹnh tado bä, rahyb nꞌaa newë hadꞌyyt bä rakarẽn do hã. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ raketëë né hẽ tii dꞌ tado bä.<pb/>


text:
Ketꞌëë padëëk do sa hã hahỹỹ da ỹ mejũũ (këh ỹỹ gó nado tii, Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ti mejũũ): Tawꞌããts hẽ ỹỹj dooh reréd bä sa patug!


text:
Ti hadoo né hẽ, ta patug teréd bä paawä, dooh tahaja bä ta see hã takatꞌëë bä. Takanarẽn bä ta mab hẽ tawäd bä, tawꞌããts hẽ ta patug paa sii taberꞌoot, pꞌaa hẽnh tagadoo hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh séd hã rababok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ ajyy dooh reréd bä na-ããj hẽ sa ỹỹm.


text:
Ta wób sa hã ỹ mejũũ hahỹỹh, (dooh Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do tado bä ti mejũũ doo, këh ỹ tii): Ta ỹỹm hꞌyy kanae bä Jesus hã, ta sii hadꞌyyt hẽ ta ỹỹm karẽn bä tawäd bä, tii bä tawꞌããts hẽ dooh teréd bä ta ỹỹm.


text:
Ti hadoo ẽnh ỹỹj sa hã ẽnh. Ỹỹnh patug hꞌyy kanae bä Jesus hã, ta sii hadꞌyyt hẽ ta patug karẽn bä tawäd bä, tii bä tawꞌããts hẽ dooh teréd bä ta patug.


text:
Ta tii da ỹ wén mejũũ, ta patug hꞌyy kanae né paawä, tsyt hẽ ti takasëëw däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë, ta ỹỹm hyb nꞌaa, Jesus hã ta ỹỹm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ti hadoo ẽnh ỹỹj sa hã kä. Ta ỹỹm Jesus hã tahꞌyy kanae bä né paawä, tsyt hẽ ti takasëëw däk Pꞌop Hagä Do wë, ta patug hyb nꞌaa, Jesus hã ta patug hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Tii dꞌ tanado bä paawä, nesꞌaa né paawä tii bä bë taah Pꞌop Hagä Do matym gó. Dooh ranesꞌaa bä Pꞌop Hagä Do matym gó. Tsyt hẽ, Pꞌop Hagä Do wë rakasëëw padëëk bë taah.


text:
Hỹỹ kä, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do karẽn bä teréd hõm bä ta patug, na mahũũm tii bä. Ta mahä̃nh tahõm bä, na mahũũm. Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do karẽn bä teréd hõm bä ta ỹỹm, na mahũũm tii bä. Ta mahä̃nh tahõm bä, na mahũũm. Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ëër, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, hꞌyyb nyyw gó ër babok hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa wë.


text:
Bëëh, ỹỹj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ji hapäh mä da bë hyb nꞌaa da ta jawén bë patug rahꞌyy kaꞌeeh da Jesus hã. Bëëh, ajyy Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ji hapäh mä da bë hyb nꞌaa da ta jawén bë ỹỹm rahꞌyy kaꞌeeh da Jesus hã.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ër hã Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anoo doo da ër babok hyb nꞌaa ër Pꞌop Hagä Do basëëw däk noo gó, tii da né hẽ ër baboo hadꞌyyt hẽ. Ti né hẽ ti ỹ mejũũ do jé padꞌyyt hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Sét gó ỹ mejũũ ta ti ky nꞌaa hã.


text:
Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng: Ajꞌyy ta masuuj noo byyh kahõg hõm do tado bä Pꞌop Hagä Do basëm noo gó Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ. Na manä tii. Dooh hyb nꞌaa ji jejën pé tii. Ajꞌyy masuuj noo byyh kanahõk do tado bä Pꞌop Hagä Do naëënh noo gó, tawꞌããts hẽ na-ããj hẽ. Dooh hyb nꞌaa pé ta ti ramoo bok ta hã.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do gahëën bä ji hã ji masuuj noo byyh kahõg hõm doo, kanahõk doo. Jããm hẽ tagahëën ji hã tamejũũ do ji ky daheeh doo.


text:
Ji kanꞌyyh doo da ji Pꞌop Hagä Do basëm noo gó, tii da tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do rababoo hadꞌyyt hẽ.


text:
Ji kariw nꞌaa karom ji do bä paa ji Pꞌop Hagä Do basëëw hõm noo gó, tawꞌããts hẽ. Dooh ji hyb nꞌaa tón bä sa karom ji bahadoo do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, ji kariw nꞌaa karẽn bä ta da hadoo ji do bä, ta karom ji nado wät hyb nꞌaa, tii bä tawꞌããts hẽ ji gadoo tii.


text:
Ji kariw nꞌaa karom ji do bä paa ji Pꞌop Hagä Do basëëw hõm noo gó, ji Jesus edëëb kän hỹỹ kä nesaa do mahä̃nh, Jesus wë ji moo wät hyb nꞌaa kä. Kariw nꞌaa tamah do ji do bä paa ji Pꞌop Hagä Do naëënh noo gó, Kristo karom hado däk ji hỹỹ kä.


text:
Takꞌëp Pꞌop Hagä Do bepaag hõm bë hyb nꞌaa bꞌaa kajatsëk do hã Jesus dajëp noo gó, ta karapee bë bahadoo hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa bë anꞌoo manä ta wób bë ramejũũ. <n>Ta wób ramejũũ Korĩn buuj sa hã rakanetꞌëë bok hyb nꞌaa, sa masuuj noo byyh ragahõg hõm hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Ta ti ji moo wäd bä, baad ji Pꞌop Hagä Do gadoo, baad ji tagenꞌaak, sa nooh. Ta bahä̃nh rakarẽn ranꞌoo bä. Dooh te hub tado bä ta tii dꞌ mejũũ do sa kyyh. Ti hyb nꞌaa Paw-Ro mejũũ raky nadaheeh hyb nꞌaa ta ti hedoo do sa kyyh. Ji Pꞌop Hagä Do gadoo ji katꞌëë bä, ji kanatꞌëë bä na-ããj hẽ. Ji tagadoo Judah buuj ji do bä, ta wób buuj ji do bä na-ããj hẽ.</n>


text:
Ti hyb nꞌaa wakãn haa, bë marahud nä bä, bë ketꞌëë hõm bä, kariw nꞌaa mejũũ do bë do bä, kariw nꞌaa tamah do bë do bä bë Pꞌop Hagä Do basëëw hõm noo gó, tii da né hẽ bë babok.<pb/>


text:
Hỹỹ kä kanetëë nä do ky nꞌaa hã, bë eaanh doo, bë ỹ maherꞌood kän. Bë ỹ maherꞌoot doo, dooh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do mejũũ do tado bä. Dooh ër hã tamejõ bä ta ti ky nꞌaa hã. Bë ỹ maherꞌoot, hã ỹỹ pé baad hadoo do ta ti ky nꞌaa hã. Jesus ky enyym do hyb nꞌaa hã ỹỹ, ỹ tahꞌyy ganꞌyyh. Ti hyb nꞌaa, baad ub ta ti ỹ herꞌoot doo.


text:
Tii dꞌ tado né paawä, ji ỹỹm nyy bä, tawꞌããts hẽ dooh ji mejõ hõm ji mahä̃nh. Ji ỹỹm nanyy nä bä, tawꞌããts hẽ dooh ji esóts bä ji ỹỹm panꞌaa, hã ỹỹ péh.


text:
Ti hadoo né hẽ, ji katꞌëë bä, dooh nesaa do tado bä ta ti Pꞌop Hagä Do matym gó. Maruus katꞌëë bä, dooh na-ããj hẽ nesaa do tamoo wäd bä ta tii hã Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hadoo né hẽ, hajõng nesaa do ketꞌëë padëëk do rahoop da badäk hahỹỹ hã rababok bä. Ỹ karẽn paawä bë ỹ mo nꞌaa jesuu ta ti mahä̃nh.<pb/>


text:
Wakãn haa, hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng péh: Edaa däk Jesus matëëh doo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ paawä ỹỹm enäh do tii hã hadꞌyyt hẽ nado rahꞌyyb padëëk hỹ jawén.


text:
Tawꞌããts hẽ paawä hꞌyy ketón doo, tii hã hadꞌyyt hẽ nado rahꞌyyb padëëk hỹ jawén na-ããj hẽ. Tsebꞌee doo, tii hã hadꞌyyt hẽ nado rahꞌyyb padëëk hỹ jawén. Tawꞌããts hẽ sa ma hetsꞌẽẽ doo, sa ma hã hadꞌyyt hẽ nado rahꞌyyb padëëk.


text:
Tawꞌããts hẽ badäk hahỹỹ hã hanäng do hã moo bok doo, tii hã rahꞌyyb padäg hadꞌyyt hẽ nado hỹ jawén. Ta tii da ỹ wén näng, gawatsik do hyb nꞌaa da badäk hahỹỹh, sahõnh hẽ ta hã hanäng do na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ỹ karẽn paawä bë hyb nꞌaa tón manä badäk hahỹỹ hã bë babok do hã. Kanetëë doo, Jesus genꞌaak do hã rahꞌyyb padëëk, ramoo bok, Jesus rahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa.


text:
Pawóp hẽ hadoo do hã rahꞌyyb padäg kän. Sa ỹỹm, Jesus na-ããj hẽ rakarẽn rahꞌyyb enꞌyym. Ti hadoo ẽnh ỹỹj sa hã kä. Ỹỹj patug tema bong doo, maruus na-ããj hẽ, Jesus genꞌaak do hã rahꞌyyb padäg hadꞌyyt hẽ, tsyt hẽ, Jesus hã ub ramoo bok hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa wë hanäng doo me. Ỹỹj patug enäh doo, badäk hahỹỹ hã ji hawät do hã rahꞌyyb padëëk, sa patug rahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa.


text:
Bë ỹ hꞌyy geꞌỹỹm hyb nꞌaa nado ỹ wén erih ta tii. Bë hyb nꞌaa né hẽ, baad tabadoo hyb nꞌaa bë hã, ỹ wén erii wät tii. <n>Dooh Paw-Ro karẽn bä ji tahꞌyy geä̃m bä ji kanatëë hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä ji hã ji katëë hyb nꞌaa, ji katëë né hẽ.</n> Baad Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë bë moo bok hyb nꞌaa bë tamasa tii hã. Ta hã hadꞌyyt hẽ ỹ karẽn bë hꞌyyb padäg. Dooh ỹ karẽn bä bë hꞌyyb panasꞌëëh péh.<pb/>


text:
Ajꞌyy see ta hꞌyyb gó taky hado bä ta ỹỹm panꞌaa hã: “Dooh baad tado bä ä̃m ỹ panꞌaa hã ỹ badꞌoo doo”, pꞌeets hẽ na-ããj hẽ tatabëëj däg bä ta jꞌooh baab nꞌaa tagatëë do panꞌaa, takarẽn bä tagatꞌëë bä, tawꞌããts hẽ raketëë né hẽ. Dooh nesaa do tado bä ta tii, Pꞌop Hagä Do matym gó. <n>Hahỹỹ da na-ããj hẽ ji hajaa ji erii bä tii, ajꞌyy ky nꞌaa tado bä taherꞌoot doo: “Ajꞌyy see ta hꞌyyb gó taky hado bä ta ỹỹm panꞌaa hã: ‘Dooh baad tado bä ä̃m ỹ panꞌaa hã ỹ badꞌoo doo’, tanahaja bä tahꞌyy keba bä, takarẽn bä takatꞌëë bä, tawꞌããts hẽ raketëë né hẽ. Dooh nesaa tado bä tii, Pꞌop Hagä Do matym gó.”</n>


text:
Ajꞌyy see ta daaj hẽ, ta wób mejũũ do nado kä tii, tahyb nꞌaa newë däg bä ta ỹỹm panꞌaa hã, taganatëë hyb nꞌaa, tahaja bä tahꞌyy keba bä, nyy dꞌ tabadꞌoo tahyb nꞌaa newë bä kä, tii bä tawꞌããts hẽ rakanetëë. Ti na-ããj hẽ baad hadoo do tamoo wät.


text:
Ketꞌëë padëëk doo, baad né ti sa hã. Kanatëë doo kä, marahud kä, ti baad tabadꞌoo ỹỹm näng do mahä̃nh.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ỹỹnh katꞌëë däk doo, ta patug sii hadꞌyyt hẽ tabawäd kän tabedëp nä bä. Ta patug dajëb bä, ta jawén paa bä kä, tahajaa ta see hã takatꞌëë bä, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do see tado bä tii.


text:
Hã ỹỹ péh, ta bahä̃nh baad ub ta hã takanatꞌëë wäd bä. Tii dꞌ né hẽ hã ỹỹ. Pꞌop Hagä Do Sahee hëp ỹỹ gó na-ããj hẽ tabawät. Ta wób sa hꞌyyb gó hadꞌyyt hẽ nado. <n>Ti noo gó Korĩn panang bä ta wób raky sëm Paw-Ro herꞌoot doo. Sa hã, sa hꞌyyb gó hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee bawät. Sa hã hẽ rahꞌyy kasabꞌee. <i>Pꞌop Hagä Do Sahee hëp ỹỹ gó na-ããj hẽ tabawät</i> , Paw-Ro wén herꞌoot, terih do ranerꞌoot bä, raky nasëm hyb nꞌaa.</n><pb/>


text:
Kabarii rahꞌyy kahaꞌeeh do tä nꞌaa ky nꞌaa hã bë ỹ maherꞌoot hỹỹ kä. “Ër sahõnh hẽ, ër hꞌyy genäh, hajõng baad hadoo do ër wén hapäh”, näk bë wób. Te hub né hẽ paawä tii, ji hꞌyy kasabꞌee hajõng ji hapäh do anꞌoo bä! Tii dꞌ nado ji kamahä̃n doo. Ji kamahä̃n do ta wób tamasa.


text:
Kabarii hã kanꞌoo däk do ky nꞌaa kä, ji awëë bä, ji nawëë bä. Dooh sa kabarii redëb bä ër hapäh. Jããm hẽ sét ub Pꞌop Hagä Doo. Dooh ta see péh.


text:
Sa hã ti anyy né hẽ paawä sa hã kabajꞌaa pé badäk hahỹỹ hã, wë hã na-ããj hẽ, hajõõ né hẽ paawä sa hã pé kabajꞌaa doo, rawehꞌëëh do na-ããj hẽ,


text:
ër, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hã kä sét ub Pꞌop Hagä Doo, ta Yb, sahõnh hẽ pahuunh doo, ta hyb nꞌaa ër babok doo. Jããm hẽ sét ub né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Jesus Kristo, sahõnh hẽ mo hajꞌaa näng doo, papuuj gó ër babok hanoo doo.<pb/>


text:
Tii dꞌ tahado né paawä, dooh sahõnh hẽ rahapëë bä tii. Ta wób dooh ramabaan nä bä pooj jé rabahedꞌoo do paa kabarii hã rahꞌyy kaꞌeeh noo gó. Ti hyb nꞌaa, da hẽ na-ããj né hẽ, kabarii hã kanꞌoo däk do tä uuh rawëë bä, kabarii ratayy sa hã sa hꞌyyb gó. Tii bä sa hꞌyyb ky nꞌaa tapaa sa hã hẽ ta ti anꞌoo bä, dooh baad tado nä bä do hyb nꞌaa sa hꞌyyb.


text:
Te hub né hẽ, ji awëh do hyb nꞌaa, ji nawëh do hyb nꞌaa nado ji Pꞌop Hagä Do wén gadoo. Ji nawëë bä, dooh ta wób sa yd jé ji hado däg bä Pꞌop Hagä Do matym gó. Ji awëë bä, dooh sa bahä̃nh ji do bä ta matym gó.


text:
Ti hadoo né hẽ, sahõnh hẽ bë hajaa bë badꞌoo bë edoo né paawä, tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa matakä bë babok do hã, baad Jesus ranahapäh nä do bë hꞌyyb natatuk hyb nꞌaa baad nadoo do hã.


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób sa hã, dooh tawꞌããts hẽ tado bä ji awëë bä kabarii tä nꞌaa. Nayyw hẽ, daap hẽ sa hꞌyyb tym ky nꞌaa tapaa sa hã ramoo bok do hã. Õm ti hapäh, ji awëh do ji nawëh do hyb nꞌaa nado ji Pꞌop Hagä Do wén gadoo. Mahapäh na-ããj hẽ dooh kabarii redëb bä. Ti hadoo né hẽ õm rahapëë bä kabarii tób nꞌaa yt hã hawëh doo, mahꞌyyb metsä kän sa hã, rabawëh tii bä kä a nemuun kabarii hã kanꞌoo däk doo. Tii bä sa hꞌyyb ky nꞌaa tapa kän sa hã hẽ, rawëh do hyb nꞌaa sa hã ji nawëh doo.


text:
Tii bä kä, a hỹỹj hadoo do baad hꞌyy kanaꞌeeh nä doo, ta hyb nꞌaa Kristo dajëp do tarejã däk mahajaa medꞌoo do hyb nꞌaa.


text:
Ta tii da nesaa do mamoo wäd bä a hỹỹj hadoo do wë, ta hꞌyyb tym ta hã hẽ taky nꞌaa tapaa manꞌoo bä, tii bä da Kristo wë né hẽ nesaa do mamoo wäd däg kän!


text:
Ti hyb nꞌaa, ỹ awëh do tahꞌyyb tatug bä nesaa do hã hä̃j ỹ hadoo doo, dooh ỹ awëë wäd bä ta dab, hä̃j ỹỹ ỹ hꞌyyb natatuk hyb nꞌaa nesaa do hã.<pb/>


text:
Nepäh bë wób hã Jesus mejũũ do see ỹ do bä? Dooh ta wób mejũũ pé hã ỹỹ. Dooh gꞌeeh Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ỹ hapëë wäd matym ỹỹ me? Hëp ỹ nꞌaa nado gꞌeeh Jesus hã bë hꞌyy kae däg kän?


text:
Jesus mejũũ do hehꞌäät ub ỹ nado bä paawä ta wób sa hã, bë hã kä Jesus mejũũ do né hẽ ỹỹh. Bë hã né hẽ ji hapäh Kristo mejũũ do né hẽ ỹỹh. Hëp ỹ nꞌaa Jesus hã bë hꞌyy kae däk do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Dooh gꞌeeh tawꞌããts hẽ tado bä, ãã karẽn bä paawä, ãã rahadaa bä ji ỹỹm Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Jesus mejũũ do wób rabadꞌoo doo da? Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hỹỹj, Peed na-ããj hẽ rabadꞌoo doo da?


text:
Dooh warahén ta daaj hẽ hepꞌaak pé ta waa! Ta sii moo wät do ti hepꞌaak. Joom danäh hã ẽnh? Ny hadoo do gꞌeeh joom danäh rananoo pé ta joom ag nepóh péh? Bꞌéé hagꞌããs doo ẽnh? Ny hadoo pé ti bꞌéé hagꞌããs do rananoo pé ta masããh bii gamyyj neëëk péh?


text:
Panyyg gó ỹ herꞌood wät doo, ỹ hadꞌyyt hẽ nado ti herꞌoot. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo gó tii da né hẽ takerih.


text:
Hahỹỹ da Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo: “Tawꞌããts hẽ ji anoo tiriig uuh tabawa booj yb hã, tiriig tahesꞌooj hõm do ta moo me. Dooh ji noo mawꞌyyd däg bä tanawa hyb nꞌaa.” <n>Dew-Teronom 25.4</n> Jããm hẽ booj yb hyb nꞌaa gꞌeeh Pꞌop Hagä Do mejũũ ta tii?


text:
Ër hyb nꞌaa nado gꞌeeh ti taherꞌoot tii? Ỹỹ. Ër hyb nꞌaa né hẽ ta ti takerii däk. Booj yb takyyk doo me kꞌããts wapën doo, joom ag tahesꞌooj hõm do na-ããj hẽ, ramoo bok bä ragahëën joom ag uuh.


text:
Ti hadoo ẽnh ãã hã. Pꞌop Hagä Do Sahee hã hana do bë hꞌyyb gó ãã ejoom hõm do hadoo. <n>Jesus ky nꞌaa hanäm do sa hã tamaherꞌoot doo, sa hã tama metëëk doo, tahanäng pé tii.</n> Ta bahä̃nh däg bë edoo däk, bë hanaa ãã gahëën bä hỹỹ kä ãã waa hedoo doo, ãã saroor hedoo doo?


text:
Ta wób bë mahang Jesus ky nꞌaa ma mehetëk doo, ta tii hã bë masa. Tawꞌããts hẽ nado gꞌeeh ti sa bahä̃nh ãã bë masaa paawä? Ti hadoo né hẽ, dooh noo gó ãã daab yb bä bë hã. Dooh. Hejooj né paawä ta ti ãã hã, ãã gadoo sahõnh hẽ ãã hã hejoonh doo, Kristo ky nꞌaa hanäm do ãã nahewaat hyb nꞌaa. <n>Paw-Ro, Béh-Nabéh daheeh, dooh radaab yb bä Korĩn buuj hã. Takꞌëp ramoo bok sa waa säm hã, sa hã radaab nayyp hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa, ta see pé noo gó rahoop baad nadoo doo.</n><pb/>


text:
Dooh gꞌeeh bë hapëë bä, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh ramanaa do waa uuh ta yt moo hebꞌook do ragadoo sa waa panꞌaa? Ti hadoo ẽnh Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu do tyng hã moo bꞌook doo. Pꞌop Hagä Do hã kanꞌoo däk do uuh sa tä.


text:
Ti hadoo ẽnh Jesus ky nꞌaa hanäm do ma mehetëk do hã. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do mejũũ, sa hã ma mehetꞌëëk do hanaa ragadoo sa waa hedoo doo, sa saroor hedoo doo.


text:
Ti hado né paawä, dooh ta tii hã ỹ daab yb bä. Dooh na-ããj hẽ ta ti ỹ erii bä, ta tii hã ỹ bë masa hyb nꞌaa. Ỹ hꞌyy gadajang, bag hẽnh Jesus ky nꞌaa ỹ maherꞌoot do hyb nꞌaa. Dooh ỹ gahëën péh. Tawꞌããts hẽ paawä ỹ dajëp ta ti ỹ hꞌyy gadajang do rado hõm do pooj jé.


text:
Dooh ỹ haja bä ỹ hꞌyy kasabé bä Jesus ky nꞌaa hanäm do ỹ maherꞌoot do hã. Pꞌop Hagä Do ỹ tamejũũ ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa. Takꞌëp baad nado hã ỹỹ, ta ky nꞌaa ỹ naherꞌood bä ta wób sa hã.


text:
Ỹ karẽn do hyb nꞌaa tado bä paawä ta ky nꞌaa ỹ herꞌoot doo, tii bä ỹ haja paawä ỹ gahëën bä ta säm. Dooh ti hyb nꞌaa tado bä. Ỹ Pꞌop Hagä Do mejũũ do hyb nꞌaa, hã ỹ tabanoo do hyb nꞌaa ta ky nꞌaa ỹ wén herꞌoot ta ky nꞌaa.


text:
Ny hadoo ta säm hã ỹỹ? Jããm hẽ hahỹỹ kä ta säm: Ỹ tsebé doo, bag hẽnh Jesus ky nꞌaa hanäm do ỹ maherꞌoot do hyb nꞌaa. Ta ky nꞌaa hanäm do ỹ panäk bä, ỹ ma metëëk bä, dooh ỹ gahëën bä ỹ ramasa doo, dooh na-ããj hẽ ỹ mejõ bä ỹ ramasa, ỹ haja né paawä ỹ mejõ bä Jesus mejũũ do ỹ bahadoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Dooh ajyy hỹỹ kä hã ỹ mejũũ péh, sa hanaa ỹ ganadoo do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, daj ỹ hẽ ỹ kanꞌoo däk, sahõnh hẽ sa karom ỹ bahadoo hyb nꞌaa, hajõk Jesus wë ỹ manaa hyb nꞌaa paawä.


text:
Hahỹ ỹ hanäng pé tii: Judah buuj mahang ỹ awäd bä, sa da hado däk ỹỹh, Kristo wë ỹ manaa hyb nꞌaa Judah buuj. Judah buuj ky nꞌaa jawꞌyyk do tamanejõ né paawä hã ỹỹ, sa ky nꞌaa jawꞌyyk do ỹ ky daheeh, Judah buuj ky nꞌaa jawꞌyyk do ky dahꞌeeh do wób Kristo wë ỹ manaa hyb nꞌaa.


text:
Judah buuj nadoo do Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do nahapäh do mahang ỹ awäd bä, sa da hadoo ỹ bahadoo, Jesus wë ỹ manaa hyb nꞌaa ta tii. Dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadaheeh do ỹ ado bä ti hyb nꞌaa. Kristo ky nꞌaa jawꞌyyk do ỹ ky dahé hadꞌyyt hẽ.


text:
Baad hꞌyy ganehot nä do sa hã, sa da kedꞌoo né ỹỹh, baad rahꞌyy kadawꞌuuh hyb nꞌaa Jesus hã. <n>Pooj jé 8.7 hã Paw-Ro herꞌoot ta ti hedoo do sa ky nꞌaa. Sa hꞌyyb ky nꞌaa tapaa näh, dooh baad Jesus hã rahꞌyy kadawuung nä bä do hyb nꞌaa.</n> Sahõnh hẽ ta wób rababok doo da, ti kedꞌoo né ỹỹh, sa wób Jesus wë ỹ bedꞌëëp hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ ta tii da ỹ wén dꞌoo, Jesus ky nꞌaa hanäm do kahꞌũũm hyb nꞌaa, baad hadoo do ta hã hana do ỹ gadoo hyb nꞌaa sahõnh hẽ ta ti ky dahꞌeeh do sa nemuun.<pb/>


text:
Bë hapäh né hẽ, ratsyym kasä̃ bä kä, sahõnh hẽ rawajꞌaa né hẽ paawä, jããm hẽ sét hẽ gadoo ta säm, pooj jé kajaa doo. Tawꞌããts hẽ bë wajꞌaah do hadoo jꞌaa ketsë do wajaah doo da, ta säm bë gadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hanaa.


text:
Sahõnh hẽ tsyym kasꞌỹỹ karꞌẽẽn doo, baad rahyb nꞌaa matakëë. Tii dꞌ rawén dꞌoo, jꞌaa ketsë do soog nꞌaa ragadoo hyb nꞌaa, karejã né paawä ti nayyw hẽ. <n>Paw-Ro bawät noo gó, kasꞌỹỹ do jꞌaa ketsë do nuu hã radasooh ta soog bagꞌaad kapꞌõõj däk doo, tajꞌaa ketsë do heen nꞌaa. Nayyw hẽ tatsawyy jëng ta ti sa soog, nayyw hẽ takarejãã. Ti ky nꞌaa gó Paw-Ro maherꞌoot sa hã.</n> Ëër kä, ër wén hyb nꞌaa matakëë, nahänh do säm ër gadoo hyb nꞌaa.


text:
Dooh. Hã ỹỹ hẽ ỹ ketuu hadoo, <n>Baad takanꞌyyh tahanäng pé ti <i>ta hã hẽ taketuu do hadoo</i> .</n> hup ỹỹ ỹ taky daheeh hyb nꞌaa. Tii da hã ỹỹ hẽ baad ỹ wén kanꞌyyh, ỹỹ kä ta säm ỹ nahasõg hõm hyb nꞌaa, ta wób sa hã ỹ maherꞌood wät, ỹ ma metꞌëëg wät do jawén paa bä Jesus ky nꞌaa hanäm doo.<pb/>


text:
Ỹ karẽn bë hyb nꞌaa newë hahỹ wakãn haa: Sahõnh hẽ ër wahë makũ rababok paa ta ti wanakud yt hã. Sahõnh hẽ rabatsëg hõm ta ti akajar “Hahiin Doo” häd näng doo.


text:
Sahõnh hẽ paa rabawa sa waa Pꞌop Hagä Do hanaa. <n>Banawäng hẽnh rababok noo gó Pꞌop Hagä Do anoo paa sa waa. Ta ti sa waa ramaneëënhManah.</n>


text:
Sahõnh hẽ paa rabeëëk naëng Pꞌop Hagä Do hanaa. Pä hada do hadoo sa hã, Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa gó ganyyh do hã naa rabeëëk. Kristo né hẽ paa ti pä.


text:
Sahõnh hẽ tii dꞌ rabadoo né paawä, Pꞌop Hagä Do dooh tagenaag bä hajõk do sa hã. Ti hyb nꞌaa hajõk dejëp. Jé padꞌyyt hẽ banawäng doo bä sa kamag nꞌaa tawén nyy hõm.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ ta ti bawäd wät, ër tama metëëk do heen nꞌaa, nesaa do hã ër hꞌyyb nadäg wät hyb nꞌaa, ta ti rabadꞌoo doo da.


text:
Bë tametëëh, kabarii hã bë hꞌyyb panadëëk hyb nꞌaa, sa wób rabedꞌoo do paa da. Hahỹỹ da takerih ti ky nꞌaa: “Ehyy tꞌoonh mä rabawa, rabeëëk hyb nꞌaa. Tii bä mꞌ rabajäm, ramasꞌuunh”, <n>Esodo 32.6</n> näng kerih do hã. <n>Kabarii hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ta tii dꞌ rabadꞌoo. Rejäm doo, ramasꞌuunh doo, sa ä̃j nadoo do sii tii. Isaraéw buuj nadoo do rabedꞌoo doo da rabadꞌoo.</n>


text:
Ër tametëëh, ji naỹỹh hyb nꞌaa ji ỹỹm nadoo do sii, ji patug nadoo do sii, sa wób rabedꞌoo do paa da. Ti noo gó né hẽ, sét adëb bä, 23 miw dejëp ta ti ramoo bok do hyb nꞌaa.


text:
Pooj jé hawäd wät do ër tametëëh, Kristo ër manetyy hyb nꞌaa, sa wób rabedꞌoo do paa da. Rametyy do hyb nꞌaa radejëp awꞌyy tëg hajꞌaa mahỹỹj.


text:
Bë hꞌyy kawapëën manä bë nu gabóg wë, sa wób rabedꞌoo do paa da. Dejëp tii, Pꞌop Hagä Do mejũũ do ããs anꞌoo bä.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ ta ti bawäd wät paa ër wahë makũũ hã, ta ti ër tama metëëk do heen nꞌaa. Ta ti tawén kerii däk ëër, tagadëëg ub noo gó habok do tamaherꞌoot hyb nꞌaa, ër hyb nꞌaa matakëë hyb nꞌaa, baad ër kanꞌyyh hyb nꞌaa, rabedꞌoo do paa da ër nadꞌoo hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa, baad hawät tedꞌoo doo, tawꞌããts hẽ baad tahyb nꞌaa matakëë, nesaa do tamoo nawät hyb nꞌaa ta ti ramoo bok do paa da.


text:
Bë hã kametyy doo, ji sahõnh hẽ hã kametyy do hadoo né hẽ tii. Dooh ta wób hã kametyy do bahä̃nh tado bä. Baad ji Pꞌop Hagä Do kamahä̃n hadꞌyyt hẽ. Dooh tahꞌyy gajëë hõm bä ji hã. Tahajaa né hẽ ta hã ji hꞌyy kasadëë bä. Dooh Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä ta bahä̃nh hadoo doo, bë nahajaa do bë tametyy. Kametyy do bë wë takajaa bä, bë da Pꞌop Hagä Do masa, bë bahajaa hyb nꞌaa baad bë kanꞌyyh doo.<pb/>


text:
Baad hyb nꞌaa newëë do bëëh. Ti hyb nꞌaa, bë daaj hẽ bë hyb nꞌaa newë te hub tado bä hahỹ ỹ erih doo:


text:
Jesus majyyw heen nꞌaa, ta hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ër jꞌaa etsë doo, ër beëëk bä, séd uuh hadꞌyyt hẽ ëër, Kristo majyyw ër gadoo bä. Pãw, Jesus hub heen nꞌaa ër ganebëëh bä, séd uuh hadꞌyyt hẽ ëër, Jesus hub ër gadoo bä.


text:
Bë hyb nꞌaa newë Isaraéw buuj rabahedꞌoo doo. Pꞌop Hagä Do hã kanꞌoo däk do hawëh doo, séd hã rahꞌyy kata däk Pꞌop Hagä Do hã kanoo do hã.


text:
Dooh. Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé tii: Kabarii hã Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do ranoo doo, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do hã takanꞌoo däk né hẽ tii. Dooh Pꞌop Hagä Do hã takanꞌoo däg tii. Hahỹỹ da na-ããj hẽ ỹ herꞌoot: Dooh ỹ karẽn bä karapꞌaar hꞌyyb nesaa do wehꞌëëh do hꞌyyb hataa bë hado bä.


text:
Dooh bë haja bä pawóp hã bë hꞌyyb däng bä. Dooh bë haja bä bë eëg bä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do majyyw heen nꞌaa hood gó hanäng do uuh, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do hã kanoo do uuh na-ããj hẽ! Dooh bë haja bä bë awa bä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hub heen nꞌaa uuh, karapꞌaar hã kanꞌoo däk do na-ããj hẽ!


text:
Ta tii dꞌ bë adoo nä bä, bë karẽn apäh bë anoo Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa jewës, tahꞌyy kawajããn bë wë? Pꞌop Hagä Do bahä̃nh bë edꞌoo gꞌeeh bëëh?<pb/>


text:
“Sahõnh hẽ ji karẽn do ji hajaa ji moo wäd bä. Dooh ky nꞌaa jawꞌyyk do ji moo geꞌỹỹm péh”, näk bë wób. Te hub né paawä tii, dooh sahõnh hẽ baad ub ji hã. Sahõnh hẽ ji karẽn do ji haja né paawä ji moo wät, dooh hajaa pé geꞌỹỹm pé paawä, dooh sahõnh hẽ ji hã masa pé Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji bawät do hã.


text:
Tawꞌããts hẽ hahỹỹ da bë badꞌoo: Bë awëë sahõnh hẽ rahesäm doo hẽnh naa. Bë eaaj manä nꞌyy hẽnh naa tii. Bë anꞌoo manä bë hꞌyyb bë taky nꞌaa tapa ta ti hyb nꞌaa.


text:
Ta tii dꞌ ỹ wén edoo, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hyb nꞌaa: “Badäk hahỹỹh, sahõnh hẽ ta hã hanäng do na-ããj hẽ, Pꞌop Hagä Do ma.” <n>Saaw-Mo 24.1. Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do hanaa tahanäng pé tii. Ti hyb nꞌaa tahajaa ji awëë bä sahõnh hẽ.</n><pb/>


text:
Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do õm tatsyyd bä ta tób hẽnh ta sii mabawëh hyb nꞌaa, makarẽn bä ti mabahõm. Tawꞌããts hẽ mawëë sahõnh hẽ. Manꞌoo manä a hꞌyyb õm taky nꞌaa tapa ta ti hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, hahỹỹ dꞌ bë ramaherꞌood bä paawä: “Hahỹ kabarii hã kanꞌoo däk do hahỹ ji tä”, raherꞌood bä, mawëë manä dꞌ tii bä, õm ajꞌyy maherꞌoot do hyb nꞌaa, ji hꞌyyb ji taky nꞌaa tapaa do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Ta see hꞌyyb hyb nꞌaa ti ỹ bedoo, a hꞌyyb hyb nꞌaa nado. Bë anꞌoo manä bë hꞌyyb bë taky nꞌaa tapa, ỹ hanäng. Hahỹỹ da apäh bë kyyh hã ỹỹ: “Hꞌëëd hyb nꞌaa ỹ anꞌoo bä ta see hꞌyyb ỹ taky nꞌaa tapaa ỹ natayy do hyb nꞌaa, ỹ awëh do hyb nꞌaa?


text:
Ỹ awëë bä tä ỹỹ, ta hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã ỹ ky nꞌaa etsꞌẽẽ wät doo, hꞌëëd hyb nꞌaa ỹ raky nꞌaa tapaa, Pꞌop Hagä Do wë tsebé doo me ỹ bawëh do hyb nꞌaa?”, näng apäh bë kyyh.


text:
Hahỹỹ da këh ỹ bë hã: Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do bë wehꞌëëh sahõnh hẽ bë moo bok do hã, bë awëë bä, bë eëg bä na-ããj hẽ.


text:
Bë moo boo manä baad nadoo do hã ta wób hꞌyyb tatuk doo, Judah buuj rado bä, Judah buuj nadoo do rado bä, Pꞌop Hagä Do karapee bë panang bä habong do rado bä na-ããj hẽ.


text:
Ỹ badꞌoo doo da né hẽ, sahõnh hẽ ta wób ỹ hꞌyyb enꞌyym doo da bë badꞌoo. Hã ỹỹ hẽ ỹ hꞌyy kenꞌyym do jawén nado ỹ bawät. Baad hadoo do ti ỹ karẽn ta wób sa hã, sa hꞌyyb tym bedëp hyb nꞌaa Jesus Kristo wë kä.<pb/>


text:
Ỹ tsebé bë hã, ỹ bë hyb nꞌaa esꞌee hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa. Ỹ tsebé na-ããj hẽ, bë ỹ ma metꞌëëg wät do bë ky daheeh do hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo né hẽ, hahỹ ỹ karẽn bë bahapäh: Kristo, sahõnh hẽ ajyy sa nu gabóg. Ajyy, ỹỹj sa nu gabóg. Pꞌop Hagä Doo, Kristo nu gabóg.


text:
Ajyy sa nu kajesuu doo me raky nꞌaa etsꞌẽẽ bä, sa nuu kajesuu doo me Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ratabëëj bä na-ããj hẽ, Kristo, sa nu gabóg, dooh rawehëë bä tii hã.


text:
Ỹỹj kä raky nꞌaa etsꞌẽẽ bä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ratabëëj bä na-ããj hẽ, sa nuu ranajesu bä, sa patug, sa nu gabóg, dooh rawehëë bä tii hã. Ỹỹj sa nuu rahab wät do hadoo tii, tanu mebyng do heen nꞌaa tii. <n>Paw-Ro bawät noo gó, Korĩn panang bä rahap ỹỹj sa nuuh, nesaa do ramoo boo bä. Tii dꞌ rawén dꞌoo, ranu mebyng hyb nꞌaa.</n>


text:
Ỹỹnh nu kanajesuu doo, tawꞌããts hẽ ta sëën tagekꞌãã bëëh. Tanu meby nꞌaa nyy bä ỹỹj hã sa sëën ragekãã doo, rahab bëëh doo, tawꞌããts hẽ sa nuu rajesuu.


text:
Ta da hadoo Pꞌop Hagä Do pahuunh ajꞌyy. Ajyy sa hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do kawehëë däk. Ti hyb nꞌaa, ajyy dooh ranu kajesu bä Jesus hyb nꞌaa rakahetꞌaa bä. Ỹỹj sa hã kä, sa hyb nꞌaa ajyy rakawehëë padëëk. <n>Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ranu kajesuu Jesus hyb nꞌaa ji kahetꞌaa bä.</n>


text:
Ti hyb nꞌaa né hẽ, ããs rahapäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, tawꞌããts hẽ ỹỹj ranu kajesuu hyb nꞌaa jawyk do heen nꞌaa.


text:
Tii dꞌ tahado né paawä, Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matym gó, sa mꞌaa hẽnh nado ỹỹj ajyy sa mahä̃nh. Ti hadoo ẽnh ajyy sa hã. Sa mꞌaa hẽnh nado ỹỹj sa mahä̃nh.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, ajꞌyy hanaa ỹỹnh ganyyh doo da, ỹỹj hanaa ajyy na-ããj hẽ tii dꞌ raganyyh. Sahõnh hẽ ta ti tabana Pꞌop Hagä Do hanaa.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa newë baad tado bä, Jesus hyb nꞌaa ji kahetꞌaa bä, ỹỹj raky nꞌaa etsꞌẽẽ bä sa nuu kanajesuu doo me.


text:
Badäk hahỹỹ hã ji badꞌoo doo, Pꞌop Hagä Do anoo doo, ti na-ããj hẽ tametëëh hahỹỹh: Baad nado ajyy sa hã sa sëën dewëët doo me raboo bä. Sëën dewëët do ajyy hã tawanehꞌëëh do hajꞌaa.


text:
Ta ti hedoo do pꞌãã karẽn do ky kedꞌaak do hã hahỹỹ da ỹ baherꞌoot: Dooh ta see mo nꞌaa me ãã adoo bä, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do panang wób hẽnh habok do na-ããj hẽ, dooh ta see mo nꞌaa me rabahedꞌoo Jesus hyb nꞌaa rakahetꞌaa bä.<pb/>


text:
Hahỹỹ hã bë ỹ metëëk doo, dooh bë hã ỹ jꞌaa etsëë bä. Ta tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, tegꞌyys baad nadoo do bë kahetꞌaa bä.


text:
Pooj jé ỹ ky nꞌaa napäh, dooh mꞌ séd hã bë hꞌyyb hedo bä. Bë mꞌ hꞌyy ketyn hõm bë kahetꞌaa bä. Ta mahang ỹ ky daheeh ỹ rapanäk doo.


text:
(Dooh ji ky sëëw its bä! Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy ketyn hõm, Pꞌop Hagä Do matym gó baad hadoo do bë mahang habong do rakametä däk hyb nꞌaa.)


text:
Bë awa bä, dooh mꞌ bë gadaa bä ta wób. Sa pooj jé bë karẽn bë bawa bë waa. Ti hyb nꞌaa, ta wób rabasꞌaah nä bä, ta wób aꞌoom kän ta bahä̃nh reëëk do hajꞌaa.


text:
Dooh gꞌeeh bë tób enä bä, bë yd wa péh, bë yd eëëk péh? Bë ty nꞌaa gesꞌyyk Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do kahetꞌaa doo. Bë nu mebꞌyyh kasꞌuut do bë mahang habong doo. Nyy da këh ỹ bë hã? Bë ỹ jꞌaa etsë gꞌee da ta tii da bë badꞌoo do hyb nꞌaa? Dooh. Dooh né hẽ bë ỹ jꞌaa etsëë bä.<pb/>


text:
Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hanaa ỹ gadoo doo, ti né hẽ ti ỹ tabëj wät do bë hã. Hahỹ né hẽ ti ỹ gadoo ta ky nꞌaa: Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, atsëm, ta majĩĩ moo gó takahaëënh noo gó, tabado däk pãw,


text:
ti mꞌ ta hyb nꞌaa taky nꞌaa etsꞌẽẽ wät do jawén paa bä, taganabäh hõm, ti mꞌ taky hadoo: “Hup ỹỹ, bë hyb nꞌaa ỹ anꞌoo däk do heen nꞌaa hahỹỹh. Hahỹỹ da dꞌ bë badꞌoo, ỹ bë hyb nꞌaa esee do hyb nꞌaa”, näng mäh.


text:
Ti hadoo ẽnh, rabawëh, rabawa do jawén paa bä, Jesus bado däk ẽnh uwa bëëh hood ti mꞌ taky hadoo: “Majyw ỹỹ, ỹ anoo do ỹ dajëp noo gó heen nꞌaa hahỹỹh. Papuuj sahõnh hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do tii kä. Hỹ jawén majyw ỹ hyb nꞌaa ji tagadoo Pꞌop Hagä Do ky däng. <n>Pꞌooj ub Mosees sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, bꞌéé majyyw ta heen nꞌaa. Papuuj hahỹ ji hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.</n> Hahỹ bë eëg hadꞌyyt bä hỹ jawén, tii dꞌ bë badꞌoo ỹ bë hyb nꞌaa esee hyb nꞌaa”, näng mä Jesus.


text:
Ta ti pãw bë awa bä, ta ti ta hood gabuuj uuh bë eëg bä, bë herꞌood hõm Jesus dajëp do ky nꞌaa pꞌaa hẽnh tamatëëh bä kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, daap hẽ ta ti pãw hawa doo, ta ti Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do majyyw heen nꞌaa hood gó hanäng do uuh heëëk doo, nesaa do tamoo wäd däk tii hã Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hub wë, ta majyyw wë na-ããj hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ ji daaj hẽ ji hꞌyyb ji hyb nꞌaa newë bä baad tado bä pãw uuh ji awa do pooj jé, majyyw heen nꞌaa ji eëëk do pooj jé.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ta ti ỹ wén herꞌoot: Daap hẽ ji awa bä, daap hẽ ji eëg bä, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hub ky nꞌaa ti ji hyb nꞌaa nanewë bä, ji daaj hẽ ji ky nꞌaa katakyyk baad nadoo doo me.


text:
Jesus heen nꞌaa ër gadoo do pooj jé ër daaj hẽ ër hyb nꞌaa newë bä baad ër hꞌyyb tado bä, dooh tii bä ër Pꞌop Hagä Do rejã bä.


text:
Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ër hã taky nꞌaa etyy bä, nesaa do tanoo ër hã ër tama metëëk hyb nꞌaa, badäk hahỹỹ hã habong do ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa nemuun ër tanarejãã hyb nꞌaa ta jawén kä.<pb/>


text:
Bë basꞌaah bä, tawꞌããts hẽ bë tób yt hẽ bë bawa séd hã bë kahetꞌaa do pooj jé Jesus heen nꞌaa bë tabꞌëës hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa netyy hyb nꞌaa nesaa do bë hã.<pb/>Ỹ kajaa bä kä, ky nꞌaa see ỹ baherꞌoot bë hã.<pb/>


text:
Bë hapäh, pꞌooj ub, Jesus hã bë hꞌyy kanaꞌeeh nä noo gó, ta sꞌee hẽnh bë rahꞌyyb mahũũm hadꞌyyt hẽ, kabarii nedëp do hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ karẽn bë bahapäh hahỹỹh: Pꞌop Hagä Do Sahee hejój gó herꞌoot doo, dooh Jesus taky nꞌaa wasꞌee bä. Dooh na-ããj hẽ ji haja bä, “Jesus né hẽ ti Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo”, ji herꞌood bä Pꞌop Hagä Do Sahee hejój gó tanado bä ji hã.<pb/>


text:
Ti anäng hajõng ta wób hedoo do ji hajaa ji moo wät doo, Pꞌop Hagä Do Sahee anoo doo. Sét né hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee tahana tii hã.


text:
Ti anäng ta wób hajõng ji mamasa doo. Ti hadoo né hẽ, jããm né hẽ sét ub Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ër wë moo wät doo.


text:
Ti anäng hajõng ta wób ji hajaa ji moo wät doo. Ti hadoo né hẽ, sét ub ti Pꞌop Hagä Do ta ti ji hã hanoo doo, ta tii me ta wë ji moo wät hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee hã hana doo, sahõnh hã takanꞌoo däk sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tamasa hyb nꞌaa.


text:
Ta see hã Pꞌop Hagä Do Sahee anoo takꞌëp hajaa doo me ta wób tamaherꞌoot hyb nꞌaa. Ta see hã Pꞌop Hagä Do Sahee anoo hꞌyy ganäng doo me ta wób tamaherꞌoot hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee, sét hadoo doo, anoo ta see hã baad tahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Ta see hã tabanoo ta wób tabaheso hyb nꞌaa.


text:
Ta see hã Pꞌop Hagä Do Sahee anoo ta hejój me tapehuunh hyb nꞌaa. Ta see hã tabanoo Pꞌop Hagä Do kyyh tabaherꞌoot hyb nꞌaa. Ta see hã tabanoo tabahapäh hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee tado bä, sahee see tado bä ti herꞌoot doo. Ta see hã tabanoo kyy wób me, ji hꞌyy kanadawꞌuuh doo me, tabaherꞌoot hyb nꞌaa. Ta see hã tabanoo kyy wób me kaherꞌoot do tatabꞌëës hyb nꞌaa maa newꞌëë do sa hã.


text:
Sét né hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee sahõnh hẽ ta ti hanoo doo. Tahꞌyyb däng doo da né hẽ sahõnh hẽ sa hã tabanoo tii.<pb/>


text:
Hajõõ né paawä ji hã, ji noo hedoo doo, ji nabuuj hedoo doo, ji matym hedoo doo, ji moo hedoo doo, ji tsyym hedoo doo, sét né hẽ ji. Ti hadoo ẽnh Kristo hã, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã.


text:
Ër wób, Judah buuj. Ër wób, ta wób buuj. Ër wób, ta wób sa karom hedoo doo. Ër wób, kariw nꞌaa temah doo. Tii dꞌ tahado né paawä, ër nu kemuun bong Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä, sét Jesus hub hadoo ër bahadoo hyb nꞌaa. Sét né hẽ ti Pꞌop Hagä Do Sahee ër gadoo doo.<pb/>


text:
Ji tsyym ky hado bä paawä: “Ta moo ỹ nadoo do hyb nꞌaa, dooh ta uuh ỹ do bä”, ji uuh hadꞌyyt né hẽ tii, ta ti edo né paawä.


text:
Ji nabuuj ky hado bä paawä: “Ta matym see ỹ nadoo do hyb nꞌaa, dooh ta uuh ỹ do bä”, ji uuh hadꞌyyt né hẽ tii, ta ti edo né paawä.


text:
Sahõnh hẽ ji hã hanäng do ji matym tado bä paawä, nyy da paawä ji maa newëë tii bä? Sahõnh hẽ ji hã hanäng do ji nabuuj tado bä paawä, nyy da ji matsehỹỹk tii bä?


text:
Ji matym dooh tahaja bä taky hado bä ji moo hã: “Dooh hyb nꞌaa õm ỹ karẽn péh.” Dooh na-ããj hẽ ji moo haja bä ji tsyym hã taky hado bä: “Dooh hyb nꞌaa õm ỹ karẽn péh.”


text:
Ji uuh wób ji metëëh doo, dooh hyb nꞌaa baad ji banꞌyyh péh. Baad Pꞌop Hagä Do benyyw hõm ji hã hanäng doo, ta ti ji hã hãd ky nꞌaa netsëëh hedoo do rakawehëë däk hyb nꞌaa.


text:
Tii da tawén dꞌoo, ji hã takanetyn hõm hyb nꞌaa, sahõnh hẽ ji hã hanäng do séd demuun baad rakahagꞌããs hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Sét hẽ ji hã hanäng do ji uuh nesaa do tahob bä, sahõnh hẽ séd demuun rabahoop. Ta see ji uuh kawehëë däg bä, sahõnh hẽ ji uuh wób tawꞌããts hẽ sa hã.<pb/>


text:
Jesus Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do sa mahang Pꞌop Hagä Do banoo, pooj jé Jesus mejũũ do rabadꞌoo doo. Ta jawén ta ky nꞌaa herot doo. Ta jawén ta ky nꞌaa ma mehetëk doo. Ta jawén rapehuunh do hajꞌaa doo, ta wób rabaheso hajaa doo, ta wób masa doo, ta wób hꞌyyb mahũũm nꞌaa hedoo doo, kyy wób ji hꞌyy kanadawꞌuuh do hajaa herꞌoot do na-ããj hẽ.


text:
Sahõnh hẽ gꞌeeh Jesus mejũũ do hadꞌyyt hẽ? Sahõnh hẽ gꞌeeh ta ky nꞌaa rod hadꞌyyt hẽ? Sahõnh hẽ gꞌeeh ta ky nꞌaa ma mehetëk do hadꞌyyt hẽ? Sahõnh hẽ gꞌeeh rabahajaa rapehuuj hadꞌyyt hẽ?


text:
Sahõnh hẽ gꞌeeh rahajaa ta wób rabaheso? Sahõnh hẽ gꞌeeh kyy wób rahajaa rerꞌood bä? Sahõnh hẽ gꞌeeh rahajaa kyy wób me kaherꞌoot do ratabëj bä?


text:
Dooh. Tawꞌããts hẽ ji hajaa do Pꞌop Hagä Do Sahee ji hã hanoo do ta bahä̃nh hadꞌop do hã, ta wób masa do hã, bë hꞌyyb padäg. Pooj jé dó bë ỹ metëëh hỹỹ kä sahõnh hẽ ta bahä̃nh baad hadoo doo:<pb/>


text:
Ajyy sa kyy me, ããs sa kyy me na-ããj hẽ ỹ haja bä né paawä ỹ herꞌood bä, ỹ kamanahä̃n bä paawä, dooh tawꞌããts hẽ tado bä. Jããm hẽ sapaar redas do ky hado däk ỹ tii bä.


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ỹ haja bä né paawä ỹ maherꞌood bä, Pꞌop Hagä Do Sahee hã ỹ tabanoo do hyb nꞌaa tii, ji nahapäh do hã ỹ hꞌyy ganyy bä paawä, sahõnh hẽ ỹ hapëë bä paawä, takꞌëp ỹ hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa waëë hã ỹ haja bä paawä ỹ mejõ bä takahỹỹd häng, ta wób ỹ kamanahä̃n bä paawä, daap paawä ỹỹh.


text:
Sahõnh hẽ wë ỹ hanäng do kasꞌuut do sa hã ỹ anꞌoo bä paawä, daj ỹỹ hẽ paawä ỹ kanꞌoo däk ỹ rabaju tëë, ỹ kamanahä̃n bä, daap paawä ti hã ỹỹ.<pb/>


text:
Kamahä̃n do kanejä̃g. Kamahä̃n do ky enyym. Dooh tahꞌyy kajewëëts bä. Dooh ta hã hẽ tajꞌaa etsëë bä. Dooh takasabé bä.


text:
Tawanehꞌëëh do nado. Dooh ta daaj hẽ takarẽn do jawén tawäd bä. Dooh nayyw hẽ takawajꞌããn bä. Dooh tahꞌyy gaẽẽj bä ta wób sa wë.


text:
Kamahä̃n doo, dooh tahꞌyy gajëë hõm bä. Ta wób hã tahꞌyyb eeh hadꞌyyt hẽ. Tagadaa hadꞌyyt hẽ. Hꞌyyb jawyk doo gó sahõnh hẽ tagadoo.<pb/>


text:
Kamahä̃n doo, dooh tahëëj bä. Tii dꞌ nado Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ji herꞌoot do ji hajaa doo, kyy wób ji hꞌyy kanadawꞌuuh do ji hajaa ji herꞌoot doo, ji hapäh do na-ããj hẽ. Ahänh da tii.


text:
Hahỹ hadoo tii: Ỹ karapee noo gó, karepé raberꞌoot doo da ỹ berꞌoot paah, karepé rahyb nꞌaa newëë doo da ỹ hyb nꞌaa newëë paah. Ỹ wahꞌëë wät bä kä ỹ eréd hõm ta ti karapee ỹ hꞌyyb hadoo do paah.


text:
Da hẽ, dooh baad ër hapëë nä bä Pꞌop Hagä Doo, japow gó ji hegꞌããs do hadoo. Ta jawén da ër bahapäh baad ub kä, hehꞌäät kä. Da hẽ, jããm hẽ ta uuh ỹ bahapäh. Ta jawén da, sahõnh hẽ ỹ bahapäh ta hã, ỹ Pꞌop Hagä Do hapäh doo da né hẽ.<pb/>


text:
Hỹỹ kä tamawoob hẽ hadoo do ti haym: Ji hꞌyy kaꞌeeh doo, ji gada doo, ji kamahä̃n doo. Ji kamahä̃n doo, sa bahä̃nh baad hadꞌop do tii.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ kamahä̃n do hã baad bë hꞌyyb padäg. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee hã hana do ji hajaa do hã bë hꞌyyb padäg na-ããj hẽ. Pooj jé, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ji hajaa ji herꞌoot do hã baad ub bë hꞌyyb padäg.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ta ti ỹ wén herꞌoot: Kyy wób me herꞌoot doo, dooh ta wób tamaherꞌood bä. Pꞌop Hagä Do sii taberꞌoot tii hã. Dooh maa napäh pé ta ti taherꞌoot doo. Ji nahapäh do ky nꞌaa taherꞌoot tii, Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä.


text:
Tii dꞌ nado Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa herꞌoot do hã. Ta wób hã ti ramaherꞌoot. Ta ti ji tamasa, ji hꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm hyb nꞌaa. Ji tamaherꞌoot, baad ji bawät hyb nꞌaa. Ji tahꞌyyb enꞌyym.


text:
Kyy wób me herꞌoot doo, ta daaj hẽ, ta hã hẽ takamasa tii, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa kahꞌũũm hyb nꞌaa ta hꞌyyb gó. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa herꞌoot do tamasa ta wób, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa sa hꞌyyb gó takahꞌũũm hyb nꞌaa.


text:
Ỹ karẽn paawä sahõnh hẽ bëëh, bë bahajaa kyy wób me bë baherꞌoot. Ti hadoo né hẽ, takꞌëp ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa bë herꞌoot. Kyy wób me kaherꞌoot do bahä̃nh baad hadoo Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa herꞌoot doo. <n>Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ji herꞌoot do baad ub tawén doo, kyy wób me kaherꞌoot do bahä̃nh, hajõng tamasa do hyb nꞌaa.</n> Kyy wób me kaherꞌoot doo, ta ky nꞌaa nyy dꞌ tahanäng pé ji herꞌood bä, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do kahetꞌaa do ramaa napäh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa sa hꞌyyb gó kahꞌũũm hyb nꞌaa, ti na-ããj hẽ baad ub.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa wakãn haa, bë wë ỹ kajaa bä, kyy wób me bë ỹ maherꞌood bä paawä, nyy dꞌ paawä bë tamasa tii? Dooh paawä bë tamasaa bä. Hã ỹ Pꞌop Hagä Do metëëh doo, ji hajaa do ky nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa, ji ma metëëk do ky nꞌaa bë ỹ maherꞌoot do na-ããj hẽ, ti bë tamasa.


text:
Ji gamehỹỹh do ky nꞌaa me, ji etẽn do ky nꞌaa me na-ããj hẽ tii dꞌ bë ỹ metëëh ỹ hanäng pé tii, ta ti hedëp do nado né paawä. Baad ranetẽn bä, baad ragamanehä̃ bä, nyy da ta wób rabahapäh ti tehꞌũũm doo?


text:
Ti hadoo né hẽ torõm-bet häd näng do hã. Nyy da gꞌeeh warahén rahꞌyy genä bä kanebꞌooh doo hẽnh tanaëëj bä, baad torõm-bet ragamanehä̃ bä?


text:
Ti hadoo né hẽ bë hã. Kyy wób me ta wób bë maherꞌood bä, nyy da ramaa napäh ta ti ky nꞌaa, nyy dꞌ tahanäng péh? Daap hẽ ti bë baherꞌoot kyy wób me.


text:
Ti hadoo né hẽ bë hã. Takꞌëp bë karẽn Pꞌop Hagä Do Sahee hana do bë gado bä do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb padäg sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do masa do hã.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kyy wób hajꞌaa doo, tawꞌããts hẽ raky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã, tabanoo hyb nꞌaa na-ããj hẽ sa hã rabahajaa hyb nꞌaa ratabꞌëës do nyy dꞌ tahanäng pé tii.


text:
Kyy wób me Pꞌop Hagä Do hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bä, hëp ỹ tym ti ky nꞌaa etsẽẽ. Dooh ỹ hapäh pé ỹ herꞌoot doo.


text:
Nyy dꞌ ỹ badꞌoo ti tahado bä? Hahỹỹ da ỹ badꞌoo: Ỹ da ky nꞌaa etsẽẽ hëp ỹ tym me, ỹ hapäh doo me na-ããj hẽ da ỹ ky nꞌaa etsẽẽ. Pꞌop Hagä Do ỹ ma ejäm da hëp ỹ tym me, ỹ hapäh doo me na-ããj hẽ.


text:
Jããm hẽ a hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do majꞌaa etsëë bä, nyy da õm raky masa ranahapëë bä maherꞌoot doo?


text:
Baad né paawä Pꞌop Hagä Do majꞌaa etsë, kyy wób me maherꞌoot doo, dooh ta wób tamasaa bä rahꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hadoo né hẽ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang, hã ỹỹ, tawꞌããts hẽ ji ma poo oow pé kyyh ji maa napäh do ỹ herꞌood bä ỹ ma metëëk bä, 10 miw kyyh ji maa nanapäh do mahä̃nh.<pb/>


text:
Wakãn haa, karepé hꞌyy gatemah do bë hado manä Pꞌop Hagä Do Sahee ji hã hanoo do hã. Tawꞌããts hẽ wahꞌëë hꞌyyb hadoo bëëh, ta ti hã. Tawꞌããts hẽ nesaa do hã bë hꞌyy gatemah karapee tꞌaah hꞌyy gatamah do hadoo.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã:<CL><br/><t>“Ji nahapäh do kyy me,<br/>ta sꞌee hẽnh naa do sa kyy me, ỹ maherꞌoot da karapé haa.<br/>Ti hadoo né hẽ da, dooh da raky dahé bä ỹỹh”, <n>Isajas 28.11-12</n><br/>näng mä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyyh.<CL><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, kyy wób me kaherꞌoot doo, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do metëë nꞌaa, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do metëë nꞌaa nado. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ji herꞌoot doo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do metëë nꞌaa tii, ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do metëë nꞌaa nado.


text:
Séd hã Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do rakata bä kä, kyy wób me sahõnh hẽ rerꞌood bä paawä, ti ta seeh, nahapäh doo, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do na-ããj hẽ tajëë suun bä tii bä, sahõnh hẽ bë meraa bong hadoo tedꞌoo da.


text:
Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh doo, nahapäh do na-ããj tajëë suun bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa sahõnh hẽ rerꞌood nuuj jé, kametä däk tii bä ta hã nesaa do ta hꞌyyb tym gó hanäng doo. Ky nꞌaa kety däk tii bä sahõnh hẽ bë herꞌoot do hyb nꞌaa.


text:
Kametä däk tii bä sahõnh hẽ ta hꞌyyb tym gó tahyb nꞌaa newëë do pooj jé ji nahapäh doo. Ta taron nu paa me tabahyy häng da, Pꞌop Hagä Do tajꞌaa etsë hyb nꞌaa. “Pꞌop Hagä Do awät né hẽ bë mahang”, näng da.<pb/>


text:
Wakãn haa, tawꞌããts hẽ hahỹỹ da bë badꞌoo bë kahetꞌaa bä: Ta see Pꞌop Hagä Do hã tama ejäm, ta see ma metëëk Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa, ta see herꞌoot Pꞌop Hagä Do ta hã tametëëh doo, ta see herꞌoot kyy wób me, ta see tabꞌëës kyy wób me kaherꞌoot do nyy dꞌ tahanäng péh. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ ta tii dꞌ ji badꞌoo, sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa takahꞌũũm hyb nꞌaa.


text:
Kyy wób me raherꞌood bä, jããm né hẽ pawóp hẽ, tamawoob hẽ ti herꞌoot. Tawꞌããts hẽ sét kenꞌyyh raberꞌoot. Tii bä, tawꞌããts hẽ ta see tabꞌëës nyy dꞌ tahanäng péh.


text:
Tabadoo bä ta ky nꞌaa tabꞌëës doo, nyy dꞌ tahanäng pé ti tabꞌëës doo, tawꞌããts hẽ bag hẽnh tabasooh bë kahetꞌaa bä kyy wób me herꞌoot doo. Tawꞌããts hẽ ta mꞌaa hẽnh, ta tób hẽnh taberꞌoot Pꞌop Hagä Do sii.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ pawóp hẽ, tamawoob hẽ raherꞌoot Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa. Tawꞌããts hẽ ta wób ramatakëë, ta ti taherꞌoot do baad tado bä.


text:
Sa mahang hatꞌoonh do gado bä ta hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa, tawꞌããts hẽ pooj jé herꞌoot do ky ym, ta ti hasooh do berꞌoot hyb nꞌaa kä.


text:
Ta tii da sét kenꞌyyh bë baherꞌoot Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa, bë sahõnh hẽ bë ma kametëëk hyb nꞌaa, bë hꞌyyb hedo magyys hẽ hyb nꞌaa.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do hanaa tado bä ta ti jé padꞌyyt hẽ kaherꞌoot doo, baad nahõm doo. Baad hadoo do ji hꞌyyb nꞌyym doo, ti ti Pꞌop Hagä Do hanaa.<pb/>Sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ habong do rabahedꞌoo doo da,


text:
tawꞌããts hẽ ỹỹj dooh rerꞌood bä séd hã rakahetꞌaa bä. Tawꞌããts hẽ bag hẽnh rababꞌëëh. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä rerꞌood bä ji kahetꞌaa bä. Tawꞌããts hẽ ỹỹj raky daheeh ajyy, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do herꞌoot doo da.


text:
Tanyy bä sa hã reaanh doo, tawꞌããts hẽ sa tób hẽnh sa patug hã rabeaanh, dooh tawꞌããts hẽ tado bä do hyb nꞌaa ji kahetꞌaa bä ỹỹj rerꞌood bä.<pb/>


text:
Bë hanaa bë edꞌoo gꞌeeh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa hanäm doo? Jããm hẽ bë tii, ta ti gadoo do bë edꞌoo gꞌeeh?


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod ta hã pé tedꞌoo doo, Pꞌop Hagä Do Sahee hanaa gadoo do tedꞌoo doo, tawꞌããts hẽ tahꞌyy kadawꞌuuh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do mejũũ do né hẽ ti ỹ erii wät doo.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, wakãn haa, tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa bë herꞌoot do hã bë hꞌyyb padäg. Bë medug manä kyy wób me rerꞌood bä.


text:
Hỹỹ kä, wakãn haa, ỹ karẽn bë hyb nꞌaa esee Jesus Kristo ky nꞌaa hanäm do bë ỹ ma metꞌëëg wät do paah, bë gadoo do paah. Ta ti né hẽ bë hꞌyy kaꞌeeh do mejój nꞌaa.


text:
Ta ti ky nꞌaa hanäm do edꞌëëp bë hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do wë, baad bë hyb nꞌaa matakä bä tii, bë neréd bä ỹ ma metëëk do ky nꞌaa. Tii dꞌ tanado bä, daap bë hꞌyy kaꞌeeh.<pb/>


text:
Jããm hẽ baad hadoo do ta ky nꞌaa ỹ gadoo do ti bë hã ỹ tabꞌëës doo. Hahỹ né hẽ tii: Kristo dajëp nesaa do ër moo bok do säm, Pꞌop Hagä Do kyy kerih do ta pooj jé taherꞌoot doo dꞌ né kä.


text:
Ti mꞌ radakä jëng, ti mꞌ tamawoob däg kä ta ä̃ kä taganä wät pꞌaa hẽnh, pooj jé Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot doo da né kä.


text:
Ti bahä̃nh mäh, séd noo gó 500 ta ma matëg sa hã takasꞌee wäd kän. Hajõng sa wób edꞌëëp nä hahỹ ỹ berih bä. Hapꞌëëh do wób radejëb kän.


text:
Sa yd jé hadꞌos do ỹỹh, Jesus mejũũ do sa mahang. Dooh paawä ỹ ramaneëëj bä Jesus mejũũ doo, Pꞌop Hagä Do karapee ỹ rejãã do paa hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo né hẽ, ta mejũũ do see da hẽ ỹ wén hado däk, Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa hã ỹỹ. Daap hyb nꞌaa nado ta ti hã ỹ taky enyym doo. Dooh. Ta wób moo bok do bahä̃nh ỹ moo wäd wät. Ti hadoo né hẽ, dooh ỹ tado bä ti moo wät doo. Hã ỹ Pꞌop Hagä Do ky enyym do hanaa tii.


text:
Hỹỹ kä ỹ tado bä bë hã maherꞌood wät doo, ta wób rado bä, ti né hẽ ti ta ky nꞌaa ãã herꞌoot doo. Ti ky nꞌaa né hẽ ti bë ky dahé bong doo.<pb/>


text:
Te hub tado bä ta ti bë wób herꞌoot doo, ji gananä bä paawä, Kristo na-ããj hẽ paawä dooh paawä taganä wäd bä tii bä.


text:
Kristo gananä wäd bä paawä, daap paawä tii bä ãã maherꞌood hõm do ta ky nꞌaa. Daap hẽ na-ããj hẽ paawä bë hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Kristo gananä wäd bä paawä, noo kanesa do paawä ãã tii bä, Kristo ganä wät Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä ãã ma metëëk do hyb nꞌaa. Dejëp do ganenä bä paawä, dooh Kristo ganä wäd Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä paawä.


text:
Kristo gananä wäd bä paawä, daap hẽ paawä bë hꞌyy kae däk ta hã. Ti tahado bä paawä, dooh na-ããj hẽ takawug bä nesaa do bë hꞌyyb tym gó hanäng do paah.


text:
Jããm hẽ da hẽ, badäk hahỹỹ hã ji bawät nä bä Kristo hanaa ji gahëën bä, tii bä tawꞌããts hẽ paawä takꞌëp, sahõnh hẽ mahä̃nh, ër ratꞌyyd mehĩĩn paawä.<pb/>


text:
Tii dꞌ nado. Kristo ganä wät né hẽ dejëp do mahang Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Pooj jé dejëp do mahang ganä wät do tii. Ta wób na-ããj hẽ genyyh do metëë nꞌaa tii.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ỹ wén herꞌoot tii: Sét hẽ ajꞌyy ji dajëp do du na doo. Ti hadoo na-ããj hẽ sét hẽ ajꞌyy see ji ganyyh do dejëp do mahang du na doo.


text:
Sahõnh hẽ genyyh do bahä̃nh, pooj jé ganä wät do Kristo. Ta jawén, Kristo kajaa bä kä, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do ragenä boo kän da.


text:
Tii bä kä, badäk hahỹ gawatsik do kaja kän. Kristo jꞌaa ketsë do jawén paa bä sahõnh hẽ mejũũ do ji nahapäh do sa hã, sahõnh hẽ bagꞌããs do ji nahapäh do sa hã, sahõnh hẽ hejój enäh do ji nahapäh do sa hã na-ããj hẽ, tii bä tabagꞌããs do Kristo bahaëëj kän da Pꞌop Hagä Do ta Yb hã kä.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot do hyb nꞌaa: “Sahõnh hẽ ta tsyym yt hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä tabagꞌããs hyb nꞌaa.” <n>Saaw-Mo 8.6</n> “Sahõnh hẽ tabagꞌããs” tabaherꞌoot bä, dooh Pꞌop Hagä Do ta Yb sii hẽ tado bä tii, ti né hẽ hanoo do hyb nꞌaa ta hã sahõnh hẽ tabagꞌããs doo.


text:
Takajaa bä kä sahõnh hẽ Kristo bagꞌããs doo kä, ti noo gó kä, ta daaj hẽ ta Yb yd jé da tanu gadäg kän. Tii dꞌ tawén hadoo, ta Yb, sahõnh hẽ ta hã hanꞌoo däk doo, tabagꞌããs hyb nꞌaa, sahõnh hẽ bahä̃nh tabahado däk hyb nꞌaa kä, sahõnh hẽ tabagꞌããs hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, ji gananä bä paawä, nyy da rabadꞌoo da dejëp do hyb nꞌaa nu kemuun doo? Dejëp do ganenä bä paawä, hëd nꞌaa tii dꞌ rawén dꞌoo? <n>Dooh ji hapëë bä ta tii dꞌ hedꞌoo doo. Dooh Paw-Ro metꞌëëg bä dejëp do hyb nꞌaa ji nu kemuun bä. Jããm né hẽ ti ky nꞌaa gó tabehꞌũũm ji ganä wät do ky nꞌaa.</n>


text:
Ji gananä bä paawä, dooh hyb nꞌaa pé hadꞌyyt hẽ ỹ ahoop doo. Ji ganä wät do hyb nꞌaa ỹ wén gadoo Jesus hyb nꞌaa ỹ ahoop doo.


text:
Dajëb gó hadꞌyyt hẽ ỹ bawät takꞌëp ỹ rarejãã do hajꞌaa. Né hup ỹ né ta ti ỹ herꞌoot do bë wén hapäh, ỹ hꞌyy kasabꞌee do hyb nꞌaa bë hyb nꞌaa Kristo Jesus ër Wahë Nꞌaa hyb nꞌaa.


text:
Hꞌëëd hyb nꞌaa ỹ kamety wät paa ajyy tabanasꞌaa hedoo do sa sii Epeso panang bä, jããm hẽ badäk hahỹỹ hã ji hawät do hã ỹ hꞌyyb däg bä paawä, ji gananä bä paawä? Ji gananä bä paawä, se hub né hẽ paawä hahỹỹ da sa ky hetëg: “Hamäh, ër awëëh, hamäh, ër eëg jati ër dejëb kän do hyb nꞌaa.” <n>Ji hꞌyyb karẽn doo da né hẽ ji moo wät tahanäng pé ti sa ky hetëg doo. Ji gananä bä paawä, se hub né hẽ tii bä paawä raherꞌoot doo.</n><pb/>


text:
Bë anꞌoo manä bë rawadꞌii. “Nesaa do moo hebꞌooh do sii ji awäd bä, sa da hꞌyyb hadoo da ji, baad né paawä ji bawät pooj jé.”


text:
Tawꞌããts hẽ pꞌaa hẽnh bë hꞌyyb bë anꞌoo baad hadoo do hã. Bë moo boo manä wäd nesaa doo. Ta ti ỹ wén mejũũ, bë wób ranahapäh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó. Bë nu mebyy bok hyb nꞌaa ỹ wén herꞌoot tii.<pb/>


text:
Tiriig tym, joom tym wób na-ããj hẽ ji ejoom bä, dooh ta gajewëë tado bä ji ejoom doo. Ta tym ub ti ji ejoom doo.


text:
Pꞌop Hagä Do badꞌoo nyy dꞌ tabahadoo joom, tahꞌyyb däng doo da. Joom tym ta wób hedoo tawëë bä. Ta see hadoo ta seeh, ta see hadoo ta seeh.


text:
Ti hadoo ẽnh ti anäng ta wób hedoo ta dab. Ta see hadoo ji dab, ta see hadoo harꞌëëng dab, ta see hadoo tawꞌëëd dab, ta see hadoo na-ããj hẽ tahꞌỹỹb dab.


text:
Ta wób hedoo wë hã habong do bag. Ta wób hedoo badäk hahỹỹ hã habong doo. Ta see hadoo wë hã habong do sa hetsóh. Ta see hadoo badäk hahỹỹ hã habong do sa hetsóh.


text:
Ta see bag hadoo papỹỹj, ta see bag hadoo kamarab, ta see bag hadoo sagõõh. Sagõõh wób ta wób hedoo ta matym.<pb/>


text:
Ti hadoo né da dejëp do mahang ji ganyyh do hã. Karejãã ji kamag ji dakä jëng doo. Taganyyh bä kä, kanarejã wäd.


text:
Nasꞌaa ji kamag ji dakä jëng bä. Takꞌëp tabahetsooh taganyyh bä kä. Nahejooj its ji dakä jëng bä. Hejoonh taganyyh bä kä.


text:
Dab näng ji kamag ji dakä jëng doo. Taganyyh bä kä, papuuj däg ji hub Pꞌop Hagä Do Sahee edꞌëëp doo. Ji hub dab näng do tanyy bä, tii bꞌ ti anäng na-ããj hẽ ji hub papuuj Pꞌop Hagä Do Sahee edꞌëëp doo.


text:
Hahỹỹ da takerih doo gó: “Jããm pooj jé ajꞌyy, Adãw, hedëb gëët doo.” <n>Genesis 2.7</n> Tagadëëg ub Adãw hedoo doo, Kristo, ji edëp do hanoo do Sahee hado däk tii.


text:
Jããm pooj jé ajꞌyy, badäk hahỹỹ hã tsäng hanaa. Ajꞌyy ta jawén hana doo, Kristo, hỹ pong jé naa tii.


text:
Badäk hahỹỹ hã habong doo, Adãw kꞌããts gó hana do hadoo ti sahõnh hẽ. Hỹ pong jé hana do hadoo da ër hub papuuj hỹ pong jé naa ër gadoo doo.


text:
Da hẽ, badäk hahỹỹ hã ër babok nä bä, Adãw hadoo nä ëër. Ti hadoo né hẽ da, ti awät ti noo gó, hỹ pong jé hana do hadoo da ëër.<pb/>


text:
Hahỹ ti ỹ herꞌoot, wakãn haa: Dab näng doo, majyyw näng doo, dooh da tanu dëë bä Pꞌop Hagä Do bagꞌããs bä. Karejãã doo, dooh tagado bä nadajëp doo.


text:
Bë hyb nꞌaa matakä da! Bë ỹ maherꞌoot ji nahapäh do hã: Dooh ër sahõnh hẽ ër dejëb bä. <n>Jesus matëëh noo gó ta hã hꞌyy kaꞌeeh do ky nꞌaa ti taherꞌoot.</n> Ti hadoo né hẽ, sahõnh hẽ ër da kawereem.


text:
Nayyw hẽ ti ji kawareem doo, ji ty watsig wäd sii hẽ, tagadëëg ub torõm-bet häd näng do ky ganyyh bä kä. Torõm-bet ky ganä sii hẽ da sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do dejëp do paa ragenä boo kän da. Ta ti dooh radejëb boo bä kä. Ti ëër kä, ti noo gó hedëp nä doo, ër kawereem boo kän, hedëb hadꞌyyt do ër gadoo hyb nꞌaa kä.


text:
Ta ti bawät bä kä, karehejãã do kawareem bä kä kanarejãã do hã, dejëp do rakawareem bä kä nadajëp do hã kä, tii bä kä hahỹ kerih do ky däng do paa kä kaja kän:<CL><br/><t>“Dajëb gawatsig kän.<br/>Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do jꞌaa ketsëë kän ta hã.” <n>Isajas 25.8</n><br/>


text:
<t>“Dajëb, ny majꞌaa ketsë doo?<br/>Dajëb, ny a hejój ji mamarahejãã doo?” <n>Osejas 13.14</n><CL><pb/>


text:
Nesaa do ji moo wät doo, ji hyb nꞌaa newëë doo, ti né hẽ dajëb mahỹỹj. Ky nꞌaa jawꞌyyk doo, nesaa do ji moo wät do hejój.


text:
Pꞌop Hagä Do hã ër jꞌaa etsë. Ti né hẽ hanoo ër jꞌaa ketsë doo, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, wakãn haa ỹ kamahä̃n doo, tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kahejój. Bë anꞌoo manä bë tahewaat do hã, bë hꞌyy ganejë hõm hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ bë moo boo hadꞌyyt hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë sahõnh hẽ bë wë hanäng doo me, daap hẽ nado ti Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë bë moo bok doo, bë bahapäh do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do karapee Judah häj nꞌaa bä habong do ji masa do dajẽẽr nꞌaa ky nꞌaa bë ỹ ma erih. Tawꞌããts hẽ Garata häd näng do häj nꞌaa hẽnh habong do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ mejũũ doo da, bë na-ããj hẽ tii dꞌ bë badꞌoo.


text:
Tawꞌããts hẽ sét metꞌuuh hã kenꞌyyh bë betyn hõm tsyt hẽ bë dajẽẽr uuh bë gadoo do pénh. Hajõng tado bä bë gadoo doo, hajõng do ta uuh bë betyn hõm tsyt hẽ. Kanahën dꞌos hẽ tado bä, dooh denaa hẽ. Tawꞌããts hẽ bë ata ỹ kajaa do pooj jé.


text:
Tii bä, ỹ kajaa bä kä, ỹ erih do ỹ mejũũ da ajyy ta ti dajẽẽr Jerusarẽnh hẽnh ratajooh do bë asëëw hõm do sa sii, baad tꞌĩĩ hẽnh ragadoo hyb nꞌaa.


text:
Ỹ hꞌyyb däng Masedonija häj nꞌaa ỹ jatsëk. Tꞌĩĩ hẽnh ỹ bewäd nä do jawén paa bä, bë wë ỹ bahõm kän bë ỹ bahegꞌããs hyb nꞌaa.


text:
Badawëët apäh da ỹ bawät bë pa. Tꞌĩĩ hẽnh hyb nꞌaa hadoo da tarabꞌëër ỹ tabꞌëës. Tii bä ỹ bë masa da ỹ bahõm hẽnh.


text:
Dooh ỹ karẽn bä ỹ hꞌyy kajóh gó bë wë ỹ begꞌããs doo, ti hyb nꞌaa nayyw hẽ ỹ wén nahõm nä bë wë. Ỹ karẽn paawä badawëët ỹ bawät bë pa, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karẽn bä tii.


text:
Tyw nꞌaa näng babä hã ỹỹ, baad Jesus ky nꞌaa ỹ beherꞌoot hyb nꞌaa, hajõk né paawä ỹ raganenꞌaak.<pb/>


text:
Tsimoot kajaa bä bë wë, tawꞌããts hẽ baad bë gadoo bë mahang, baad tabahadoo hyb nꞌaa ta hã. Tii dꞌ ỹ wén etsẽẽ bë hã, ỹ moo wät doo da Tsimoot moo wät na-ããj hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë.


text:
Bë anꞌoo manä bë wób raty nꞌaa gesyyg Tsimoot hã. Tawꞌããts hẽ hanäm doo gó bë kedëë hõm, wë ỹ tababaaj hõm hyb nꞌaa. Ër wakããn wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa sii takajaa ỹ gada.<pb/>


text:
Ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Aporos häd näng do hã kä. Takꞌëp ỹ betsẽẽ ta hã, tabahõm hyb nꞌaa ër wakããn sa sii bë rabahehëën bä. Dooh mꞌ takarẽn nä bä tahõm bä. Baad tahaja bä mꞌ tabahõm.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ baad bë kanäh. Tawꞌããts hẽ baad hadꞌyyt hẽ bë hꞌyy kae. Bë hꞌyyb eỹỹm manäh. Bë hꞌyy kahejój.


text:
Bë hapäh, Es-Tepanas ta tób yt hã hajꞌeenh do sii hẽ jããm hẽ pooj jé ti Akaja häj nꞌaa bä Jesus hã rahꞌyy kae padëëk doo. Bë hapäh nyy da ramasaa hadꞌyyt hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã, wakãn haa,


text:
bë ky dahé ta ti hedoo doo. Bë ky dahé na-ããj hẽ ta wób ta ti hedoo do sa sii Jesus ky nꞌaa hã moo bꞌook doo.


text:
Ỹ hꞌyy gadajang ajyy Es-Tepanas, Por-Tunat, Akajo häd enäh do bë wë naa wë ỹ rakajaa bä kä, bë jawén buuj, hã ỹ ramasa do hyb nꞌaa.


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Asija häj nꞌaa bä habong do bë mꞌ rahyb nꞌaa esee. Akira, ta ỹỹm Pisiir häd näng do daheeh, bë nemuun séd hã hꞌyyb hedoo do Jesus Kristo hã, takꞌëp mä bë rahyb nꞌaa esee. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa tób bä kahetꞌaa doo, ti na-ããj hẽ bë mꞌ rahyb nꞌaa esee tii da.


text:
Sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do babä habong do bë mꞌ raky nꞌaa edëng. Baad bë kedëë bë da hadoo do hã.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, moh ỹỹ me ti hỹ ỹ berii kän: <n>Paw-Ro bawät noo gó dooh sa daaj hẽ rerii bä, rahaja né paawä rerii bä. Sa masa nꞌaa rerih sa ma matëg esok doo. Paw-Ro esok do teri nꞌaa erii kän. Tagadëëg ub kä, tabahajaa bä kä, Paw-Ro gadoo terih do nahëëh, ta daaj hẽ taberih hyb nꞌaa tahyb nꞌaa esee do ky nꞌaa. Ta tii hã rabahapäh, Paw-Ro kyyh né hẽ sahõnh hẽ ta tii hã kerii däk doo. Paw-Ro mo hajꞌaa né hẽ rabahapäh.</n> Bë ỹ hyb nꞌaa esee.<pb/>


text:
Ky nꞌaa kawasꞌee däk da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kamanahä̃n doo. Bꞌëëp matëh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo!<pb/>


text:
Paw-Ro ỹ ti hỹỹh, Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa ỹ tanaëënh doo, Kristo Jesus mejũũ do see ỹ bahado däk hyb nꞌaa, ta ky nꞌaa ỹ baherꞌood hõm hyb nꞌaa kä. Ër hỹỹj hadoo do Tsimoot häd näng do sii bë ỹ edëng bëëh, Pꞌop Hagä Do karapee hedoo doo, Korĩn häd näng do panang bä habong doo. Sahõnh hẽ Akaja häd näng do häj nꞌaa bä Pꞌop Hagä Do tsyt hẽ ta wë tabasëëw hõm do ãã edëng na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ër jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo, ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hꞌyy kahaꞌeeh doo, ta Yb. Ti né hẽ ji yb ji hã tꞌyyd mehĩĩn doo. Ti né hẽ Pꞌop Hagä Do ji tahꞌyyb enäw hadꞌyyt doo.


text:
Sahõnh hẽ baad nadoo do ãã wë tadëë bä, ãã tahꞌyyb enäw hadꞌyyt hẽ, ta wób ãã bahajaa hyb nꞌaa ãã hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa, baad nadoo do sa wë tadëë bä, ãã hã Pꞌop Hagä Do hꞌyyb enꞌyym doo me.


text:
Jesus ahoop do ãã wë tabës doo da, ãã wë tabës na-ããj hẽ Jesus Kristo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ër tahꞌyyb enꞌyym doo.


text:
Nesaa do ãã ahob bä, bë hyb nꞌaa né hẽ ti ãã bahoop. Bë hꞌyyb enyym hyb nꞌaa tii, bë bedëp hyb nꞌaa nesaa do mahä̃nh na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do ãã tahꞌyyb enꞌyym bä, bë hyb nꞌaa né hẽ ti ãã tahꞌyyb enꞌyym doo. Hꞌyyb jawyk doo me ãã ahoop do ãã gadoo bë bahapäh bä, bë da hꞌyyb enyyw bok. Ti hyb nꞌaa, hꞌyyb jawyk doo me bë gado hadꞌyyt hẽ da nesaa do bë ahoop doo. Jesus hyb nꞌaa ãã ahoop doo, ti né hẽ bë ahoop na-ããj hẽ.


text:
Baad ãã bahapäh hahỹ bë hã: Ãã nemuun bë ahob bä ãã ahoop doo, ji Pꞌop Hagä Do hꞌyyb enꞌyym do bë gadoo ãã nemuun na-ããj hẽ. Ti hyb nꞌaa, dooh bë hꞌyy gejë hõm bä Jesus hã ãã hapäh, nesaa do bë ahob né paawä.<pb/>


text:
Wakãn haa, ỹ karẽn bë bahapäh takꞌëp nesaa do Asija häj nꞌaa bä ãã wë kajaa doo. Takꞌëp né hẽ ti nesaa do ãã hã kametyy doo. Dooh ãã haja wäd bä ta hã. Dooh paa ãã gadaa bä ãã edëp doo.


text:
Ãã dꞌ dejëp ãã edꞌoo paa ãã hꞌyyb gó. Ãã wë ta ti wén wäd wät, ãã hã hẽ ãã hꞌyy kanasadä hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã, dejëp do genyy bong do anoo do hã, ãã hꞌyy kasadä hyb nꞌaa kä.


text:
Ti né hẽ tii, dajëb mahä̃nh ãã tedëëb wät doo. Ãã dꞌ tedꞌëëp nä. Ta hã ãã hꞌyyb eh, ãã tedꞌëëp hỹ jawén


text:
ãã bë masaa bä, ãã bë ky nꞌaa etsẽẽ doo me. Tii bä kä, hajõk rajꞌaa etsë da Pꞌop Hagä Doo, ãã tedꞌëëp do hyb nꞌaa, hajõk do sa kyyh Pꞌop Hagä Do gadoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ãã kasabꞌee: Jꞌooj madäk doo me nado ãã baboo bong bë mahang, ta wób sa mahang na-ããj né hẽ. Baad ãã hꞌyyb metëëh ta ti ãã hã. Dooh ãã jejën bä ãã hꞌyyb. Tii da ãã wén bok, Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa ãã wë. Dooh badäk hahỹỹ hã habong do hajaa do hã ãã hꞌyyb ee bä.


text:
<sup>(13-14)</sup> Dooh kejën pé bë ãã ma erih do mahang. Wyt ta maab hẽ bë ỹ ma erii wät do ky nꞌaa, nyy dꞌ tahanäng péh. Bë nerꞌoot doo, bë maa napäh do na-ããj né hẽ, ti né hẽ. Dooh kejën péh. Hỹỹ kä, bë hãd hapëë däg né paawä ãã hꞌyyb, ỹ gada da baad ãã hꞌyyb bë bahapäh nä, Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matëëh noo gó kä, ãã hyb nꞌaa bë hꞌyy kasabꞌee hyb nꞌaa, bë hyb nꞌaa ãã hꞌyy kasabꞌee doo da ti noo gó.


text:
Hëp ỹỹ bë hapäh ỹ edꞌoo do hyb nꞌaa, hã ỹ bë hꞌyy kaꞌeeh ỹ edꞌoo do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, ỹ hyb nꞌaa newë däk paa bë ỹ bahehëën Masedonija bä ỹ kajaa do pooj jé. Ỹ hyb nꞌaa newë wät paah, pawóp nuu me bë ỹ bahehëën paawä, pawóp nuu me baad hadoo do hyb nꞌaa bë hã paawä.


text:
Ỹ hꞌyyb däng paa Masedonija hẽnh ỹ mahõm me bë ỹ bahehëën, ỹ matëëh me na-ããj hẽ, ỹ bë masa hyb nꞌaa Judah häj nꞌaa hẽnh ỹ bahõm bä.


text:
Tii dꞌ né ỹ hꞌyyb dëë paawä, ỹ ky kahỹỹd wät. Daap ỹ hꞌyyb däng bë edꞌoo gꞌeeh, ỹ wén ky kahỹỹd wät? Jꞌooj madäk doo me bë edꞌoo gꞌeeh “ỹỹ” ỹ banäng, hëp ỹỹ gó “dooh”? Ky kahehä̃t do bë edꞌoo ỹỹh?


text:
Bë hã ỹ herꞌoot doo, ta ky nꞌaa bë ỹ maherꞌoot do na-ããj né hẽ, ky kahꞌỹỹt do nado. Pꞌop Hagä Doo, ji hã ky kanehꞌỹỹt doo, ji hã hꞌyy kanehꞌỹỹt doo, hapäh te hub né hẽ ỹ herꞌoot doo.


text:
Pꞌop Hagä Do Tꞌaah, Jesus Kristo, ta ky nꞌaa bë mahang Siras, Tsimoot sa daheeh ỹ maherꞌoot doo, dooh taky kahỹỹd bä ji hã. Taky däng doo, ti né hẽ tamoo wäd hadꞌyyt hẽ. Ti hadoo ããh, ta ky nꞌaa rod hedoo doo.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ji hã, Kristo moo wäd wät. Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ër jꞌaa etsë bä, “Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ”, <n>Pꞌooj ub, da hẽ na-ããj nä, Pꞌop Hagä Do ji jꞌaa etsë bä,Amenta wób resok. “Ỹỹ. Ti dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ” tahanäng pé tiamen.</n> ër wén näng ta hã, Jesus Kristo häd gó.


text:
Pꞌop Hagä Do né hẽ tii, ããh, bë na-ããj né hẽ baad tahꞌyyb ta däk do Kristo hã, ër hꞌyy kanerét hyb nꞌaa ta hã. Ãã hã tahꞌyyb däng, tsyt hẽ ta wë ãã moo bok hyb nꞌaa.


text:
Ër ta ma däg tanꞌoo bä. Tanꞌoo däk dó ër hꞌyyb gó ta Sahee, ta jawén, hỹ pong jé ër gadoo do metëë nꞌaa.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã ỹ ky däng hahỹỹh: Bë hyb nꞌaa né hẽ, bë ỹ nahajẽm hyb nꞌaa, bë panang hẽnh ỹ wén nahõm wät pꞌaa hẽnh. Né hup ỹ né hẽ ti ỹ herꞌoot doo.


text:
Bë ãã karẽn ãã mejũũ hyb nꞌaa nado bë hꞌyy kahaꞌeeh do hã ỹ wén näng ta tii. Baad bë hꞌyy kae däg kän Jesus hã, ãã hapäh. Jããm hẽ ãã karẽn bë ãã masa, baad bë tsebé hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, hëp ỹỹ gó ỹ ky hadoo hahỹỹ da: “Dooh ỹ ahõm wäd bä sa wë ỹ bahehëën hyb nꞌaa”, näng ỹ hëp ỹỹ gó. Dooh ỹ karẽn bä bë ỹ bahehëën do bë hꞌyy ketón tanꞌoo bä. <n>Korĩn buuj Paw-Ro bahehëën bä paawä ti noo gó, Korĩn buuj Paw-Ro nabuuj gedo paawä baad ranabok do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ta tii da Paw-Ro wén erii wät.</n>


text:
Bë hꞌyy katón do ỹ anꞌoo bä paawä, jaa hanaa tii bä ỹ tsebé doo? Bë né hẽ ti tsebé do hanoo do hã ỹỹ.


text:
Ti hyb nꞌaa né hẽ, pooj jé bë ỹ ma erii wät doo gó, ta tii da bë ỹ wén ma erii wät, bë wë ỹ kajaa bä kä, ỹ hꞌyy katón bë anꞌoo mahä̃nh hã ỹỹ, bë paawä ti tsebé do hanoo do hã ỹỹ. Ỹ tsebé doo da bë da tsebé nemon ỹỹ, baad ỹ gada bë sahõnh hẽ wë.


text:
Takꞌëp ỹ hꞌyy katón doo gó, ỹ aoot doo me ta ti bë ỹ ma erii wät paah. Bë hꞌyy katón ỹ anꞌoo bä do hyb nꞌaa nado bë ỹ wén ma erii wät, pooj jé ỹ erii wät do hã. Bë ỹ wén ma erii wät, takꞌëp bë ỹ kamahä̃n ỹ erii wät do hã bë bahapäh hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ta ti ajꞌyy, bë mahang ji hꞌyy katón do du na doo, ỹ hadꞌyyt hẽ nado ti hꞌyy katón tanꞌoo bä. Hajõk bë wób hꞌyy ketꞌoon tanꞌoo bä. Dooh ỹ karẽn bä ỹ herꞌood bä, bë sahõnh hẽ bë hꞌyy ketꞌoon tanꞌoo bä, ta bahä̃nh ỹ naherꞌoot hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, ta ti ajꞌyy hã kä, jããm né ti hajõk bë wób ta hã nesaa do ky nꞌaa etyy doo. <n><i>Jããm né tii</i> Paw-Ro wén herꞌoot, ta ti ajꞌyy tꞌyyd kamehĩĩn wät do hyb nꞌaa, nesaa do teréd hõm do hyb nꞌaa.</n>


text:
Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa mabaan hỹỹ kä tamoo wät do paah. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb enäw ta hã, tahꞌyy ganajëë hõm hyb nꞌaa takꞌëp tahꞌyy katón do anꞌoo bä.


text:
Bë ỹ wén ma erii wät paah, ajꞌyy nesaa do moo wäd wät do bë ky nꞌaa etyy hyb nꞌaa, bë ỹ metyy hyb nꞌaa, ỹ bahapäh hyb nꞌaa ỹ bë ky dahé bä.


text:
Bë hyb nꞌaa mabaan bä ta ti ajꞌyy moo wäd wät do paah, ỹ na-ããj da ỹ hyb nꞌaa mabaan ta hã. Ỹ hyb nꞌaa mabaan doo, tanyy bä ỹ hyb nꞌaa mabaan péh, ỹ hyb nꞌaa mabaan tii, Kristo matym gó, baad tabadoo hyb nꞌaa bë hã.


text:
Tii da ỹ wén dꞌoo, Nesaa Do Yb ër tawanadii hyb nꞌaa. <n>Ji kanarẽn bä ji hyb nꞌaa mabaan do ji da hadoo do hã, Nesaa Do Yb hã ji anoo tii bä ta tyw nꞌaa ji tawadii hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ji mabaan ji da hadoo do moo wät doo.</n> Baad ër bahapäh né hẽ nesaa do tahyb nꞌaa newëë do ji hã.<pb/>


text:
Panang Torowas häd näng doo bä ỹ kajaa bä Kristo ky nꞌaa hanäm do ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa, tyw nꞌaa näng ta tii bä hã ỹỹ, baad ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa ta ky nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anꞌoo bä.


text:
Ti hadoo né hẽ, dooh baad tado nä bä hëp ỹỹ, Tiit, hä̃j ỹ hadoo do tii bä ỹ mamuun ỹ edꞌoo doo, ỹ nawꞌyyt do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ỹ kedëë hõm sa hã. Ti Masedonija häj nꞌaa hẽnh ỹ bahõm kän, Tiit ỹ besoos hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã ỹ jꞌaa etsë, ãã tamahũũm hado hadꞌyyt hyb nꞌaa Kristo sii, Kristo jꞌaa ketsë do tametëëh bä kä. Jé padꞌyyt hẽ, ãã hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do maherꞌood hõm Kristo ky nꞌaa, buu benyym do jé padꞌyyt hẽ bewäd däk do hadoo. <n>Rakanebꞌooh do jawén paa bä, rajꞌaa ketsë bä, tsebee gó Roma buuj sa warahén wahë nꞌaa sa warahén sii hẽ rakametëëh rabajëk bä panang hẽnh. Buu benyym do rejuu ti noo gó. Jé padꞌyyt hẽ ratabës bä buu benyym do bewäd däk. Ta ti ky nꞌaa gó Paw-Ro behꞌũũm Jesus ky nꞌaa taherꞌood hõm doo. Warahén sa wahë nꞌaa jꞌaa ketsë do hadoo ti Kristo. Ta sii Pꞌop Hagä Do mahũũm hadoo Paw-Ro, ta wób Jesus mejũũ do na-ããj hẽ, ta tꞌaah jꞌaa ketsë do ky nꞌaa ramaherꞌoot hyb nꞌaa.</n>


text:
Pꞌop Hagä Do hã, Kristo buu benyym do hadoo ãã banesaa do mahä̃nh hedëp do sa mahang, banesaa hẽnh hahꞌũũm do sa mahang na-ããj né hẽ.


text:
Banesaa hẽnh hahꞌũũm do sa hã, <n>Kristo ky nꞌaa ky nadahꞌeeh do ti banesaa hẽnh hahꞌũũm doo.</n> dajëp do babuu hadoo ããh. Banesaa do mahä̃nh hedëp do sa hã, Kristo ky nꞌaa ky dahꞌeeh do sa hã, hedëp do babuu hadoo ããh. Dooh hajaa pé ta daaj hẽ ta hejój gó ta ti tamoo wäd bä.


text:
Ãã wén hajaa tii, Pꞌop Hagä Do anoo do hyb nꞌaa ãã hã. Dooh ta säm jawén ãã maherꞌood hõm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa, hajõk ta wób rabahedꞌoo doo da. Séd ãã hꞌyyb hedoo Kristo hã. Tꞌõp hanäng doo me ãã baherꞌoot Pꞌop Hagä Do matym gó, Pꞌop Hagä Do mejũũ do ãã bahadoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Pꞌaa hẽnh ãã daaj hẽ ãã jꞌaa etsë bë edꞌoo gꞌeeh ta ti ỹ erii wät do hyb nꞌaa? Ãã hyb nꞌaa karẽn gꞌeeh, ta wób rabahedꞌoo doo da, ãã manaa bë hã sa mo hajꞌaa kerih doo, rerii wät do bë nerꞌoot jawén paa bä, baad ãã bë gadoo hyb nꞌaa? Bë mo hajꞌaa kerih do ãã hyb nꞌaa karẽn pé apäh, ta wób rabahedꞌoo doo da, panang sꞌee hẽnh baad ãã ragadoo hyb nꞌaa? Dooh.


text:
Dooh hyb nꞌaa ãã karẽn pé ta wób mo hajꞌaa kerih doo, baad ãã ragadoo hyb nꞌaa sa wë. Bë hã né hẽ sahõnh hẽ rabahapäh nyy da ãã babok, nyy da ãã ma metëëk. Baad däg bë baboo däk bë ãã ma metꞌëëg wät do hyb nꞌaa rabahapäh bä, ãã dꞌ ragadoo. Baad bë babok do hã ãã hꞌyyb kametä däk.


text:
Wyt ta maab hẽ: Bë hã Kristo ky nꞌaa ãã ma metꞌëëg wät do hyb nꞌaa, Kristo mo hajꞌaa kerih do hado däk bëëh, ta wób hã kametä däk doo. Dooh ta nahëë me kerih do tado bä tii. Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do Sahee bë hꞌyyb gó tabanꞌoo däk Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ỹ hanäng doo. Pꞌooj ub, pä gatsebak do hã takerii däk paa ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Hỹỹ kä ji hꞌyyb gó tabawäd däg kän, ji tahꞌyyb mahũũm hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bë ãã ma metꞌëëg wät do hyb nꞌaa, Kristo hã bë hꞌyy kae padëëk baad ãã bahapäh Pꞌop Hagä Do matym gó Kristo anꞌoo bä.


text:
Ti hadoo né hẽ, ãã daaj hẽ hyb nꞌaa nado tii. Ãã daaj hẽ, dooh ãã hajaa péh. Pꞌop Hagä Do hanaa ãã hajaa doo.


text:
Ti né ti hanoo ãã hã, papuuj taky nꞌaa enooh do ky nꞌaa panäg nꞌaa ãã bahadoo hyb nꞌaa. Pooj jé taky nꞌaa enooh do kerih do nahado papuuj taky nꞌaa enooh doo. Papuuj hã, Pꞌop Hagä Do Sahee moo wät hỹỹ kä ji hꞌyyb tym gó. Pooj jé kerii däk do paah, ji hꞌyyb tym dajëp tanꞌoo bä. <n>Ji hꞌyyb tym dajëp tawén näng, ji nahajaa do hyb nꞌaa ji ky dahé bä sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees hã kanꞌoo däk do paah. Ji ky nadaheeh do hyb nꞌaa, ji taky nꞌaa etyy dawëë hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do mahä̃nh ji hꞌyyb tym bawät hyb nꞌaa, takꞌëp nesaa do ji hꞌyyb tym ahob hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa.</n> Papuuj taky nꞌaa enooh do hã kä, ji hꞌyyb tym tedꞌëëp Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä kä.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do bag takꞌëp gabarëëh do mahang ta ky nꞌaa jawꞌyyk do kajaa, pä gatsebak do hã kerih do paah. Dajëb hã ji taky nꞌaa ety né paawä, gabarëëh do mahang takajaa. Takꞌëp gabarëëh do hyb nꞌaa, dooh paa mꞌ Isaraéw buuj rahaja bä bäp peej Mosees mamets rahegãã bä ta ky nꞌaa jawꞌyyk do tagadoo noo gó, gabarëëh do ta mamets hã kametëëh do kahäj né paawä.


text:
Hỹỹ kä, takꞌëp ti bahä̃nh tabahetsooh, baad ub, papuuj ji hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, ta Sahee ji hꞌyyb gó moo wät doo, ji hꞌyyb tym hedëp do hanoo doo.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, baad ub tado bä paa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, dajëb hã ji taky nꞌaa ety né paawä, takꞌëp tii bä ta bahä̃nh baad ub, tabahetsooh hỹỹ kä papuuj taky nꞌaa enooh doo kä, baad däg ji hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó hanoo doo.


text:
Takꞌëp né hẽ ta bahä̃nh baad ub, takꞌëp ta bahä̃nh tabahetsooh ta ti papuuj ji hã taky nꞌaa enooh doo. Ti hyb nꞌaa ta tii hã ji mety bä, dooh wäd its hỹỹ kä ta ky nꞌaa jawꞌyyk do pꞌooj ub kanꞌoo däk doo.


text:
Gabarëëh do mahang kaja däk paa kahꞌëënh doo, pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Ti hyb nꞌaa takꞌëp ta bahä̃nh tabahetsooh, baad ub, papuuj taky nꞌaa enooh do nahänh doo.<pb/>


text:
Takꞌëp ta bahä̃nh tabahetsooh, baad ub, papuuj taky nꞌaa enooh do baad ãã bahapäh do hyb nꞌaa, neỹỹm doo me baad ãã baherꞌoot ta ky nꞌaa.


text:
Pꞌooj ub, Pꞌop Hagä Do kyyh Isaraéw buuj sa hã Mosees maherꞌoot jawén paa bä, ta mamets tajahesꞌuu pããn sawasꞌaap doo me, gabarëëh do kahꞌëënh do ta mamets hã hadäk do wë raty kanejäk hyb nꞌaa. Tii dꞌ nado ãã badꞌoo papuuj Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do hã. Neỹỹm doo me ãã baherꞌoot ta ky nꞌaa.


text:
Ta bag gabarëëh do Isaraéw buuj rahapëë né paawä ti noo gó, dooh mꞌ rahꞌyy kadawuung bä, dooh mꞌ rahꞌyy gahꞌood bä. Da hẽ na-ããj nä, pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do kerih do kanerꞌoot bä, kajesuu do hadoo sa hꞌyyb, rahꞌyy kanadawꞌuuh hyb nꞌaa ta hã. Jããm hẽ Kristo hã ji hꞌyy kae bä takado hõm ta ti ji hꞌyy kajasuu do hadoo do paah.


text:
Tii dꞌ tado né paawä, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë ji hꞌyy kawareem bä, ta hã ji hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä, kado hõm kän ti ji hꞌyy kajasuu doo.


text:
Ta ti tawén hadoo, Pꞌop Hagä Do Sahee né hẽ ti ta ti Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do Sahee bawät bä, baad däg ji bawäd däk tanꞌoo bä. Dooh ji hewad wät péh.


text:
Ti hyb nꞌaa ëër kä, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ër mamets jesuu nꞌaa tamah doo me ër hã takametä kän Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hanaa ta hetsó gabarëëh doo. Ër kawareem hadꞌyyt hẽ, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hadoo ër bahadoo do kahũũm hadꞌyyt hyb nꞌaa. Kahũũm hadꞌyyt hẽ ta bag gabarëëh do hadoo ër hã kametëëh doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Do Sahee hadoo do hã hana doo. <n>Hahỹỹ da na-ããj hẽ tahajaa ji erii bä tëg nadꞌëëd is do 18: Ti hyb nꞌaa sahõnh hẽ ëër, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, japow gó ji hegꞌããs do hadoo ër bahegꞌããs Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hanaa ta hetsó gabarëëh doo. Ër mamets jesuu nꞌaa tamah doo me ër hegꞌããs. Ër hegãã nuuj jé, ër kawareem hadꞌyyt hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hadoo ër bahadoo do kahũũm hadꞌyyt hyb nꞌaa. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Do Sahee hadoo doo, ti né hẽ ta ti hanoo do ër hã.</n><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ãã wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa papuuj taky nꞌaa enooh do rod nꞌaa ãã bahadoo tanoo do hyb nꞌaa, dooh ãã hꞌyy gejë hõm bä.


text:
Dooh né hẽ ãã hꞌyy gejë hõm bä. Ãã eréd hõm kejën doo gó moo kahebꞌooh doo, nu meby nꞌaa näng doo. Dooh ãã wadꞌii bä ta wób. Dooh ãã ehỹỹd bä Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo. Baad ub ãã baherꞌoot baad hadoo do ky nꞌaa. Baad ãã babok Pꞌop Hagä Do matym gó sahõnh hẽ sa hã kametä däk. Jé hyb nꞌaa matakëë do hapäh tii.


text:
Baad né paawä ãã baherꞌoot panyyg hanäm doo, dooh tagahꞌood nä bä ta wób sa hã, jããm hẽ taganahoot banesaa hẽnh hahꞌũũm do sa hã.


text:
Bag hadoo Kristo takꞌëp kabajꞌaa do ky nꞌaa. Pꞌop Hagä Do hadoo né hẽ ti Kristo. Ti hadoo né hẽ Nesaa Do Yb, badäk hahỹỹ hã Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do hã mejũũ doo, tanꞌoo bä panyyg hanäm do hã rahꞌyy kanadawꞌuuh hyb nꞌaa. Tii dꞌ Nesaa Do Yb wén dꞌoo, ta ti bag hadoo do ranahapäh hyb nꞌaa.


text:
Dooh ãã ky nꞌaa tado bä ti ãã maherꞌood hõm doo. Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ji Wahë Nꞌaa, ti ãã ky nꞌaa herꞌood hõm doo. Ãã tii, bë karom hadoo Jesus hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Doo, “Ganä ta bag badagyp do mahang” herꞌoot do paah, <n>Badäk hahỹ tapahuunh noo gó tii dꞌ ta kyyh.</n> ti né hẽ ti ër hꞌyyb gó ta bag ganyyh hanoo doo, Pꞌop Hagä Do hejój hã, takꞌëp ta kabajꞌaa do hã, ta bag gabarëëh do Kristo mamets hã kametëëh do hã ãã hꞌyy kadawꞌuuh hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ta ti takꞌëp hanäm doo, ta bag gabarëëh doo, ta hejój na-ããj hẽ, kanꞌoo däk ãã hã, ãã nahejoonh do hã. Tii dꞌ tawén dꞌoo, Pꞌop Hagä Do hanaa ji bahapäh hyb nꞌaa sahõnh hẽ bahä̃nh hadoo do hejój, ãã hanaa nado.


text:
Nesaa do jé padꞌyyt hẽ ãã ahob né paawä, ãã medëp né hẽ. Dooh né paawä ãã adꞌoo péh, dooh ãã hꞌyy gejë hõm bä.


text:
Ãã rano nꞌaa mahesꞌoo né paawä, dooh Pꞌop Hagä Do ãã teréd bä. Ãã majĩĩ ãã radewäts né paawä tũũ, dooh rahaja bä ãã hꞌyy gejë hõm bä ranꞌoo bä.


text:
Ãã ahoop do hyb nꞌaa, ãã kata däg hadꞌyyt hẽ Jesus dajëp do hã, Jesus edëp do kametä däk hyb nꞌaa ãã hã.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ỹ wén herꞌoot tii: Ãã hedëp doo, dajëb gó hadꞌyyt ãã babok Jesus hyb nꞌaa, Jesus edëp do ãã hã kametä däk hyb nꞌaa, ãã nahejooj is do hã.


text:
Hahỹỹ da takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó: “Ỹ hꞌyy kae däk, ti hyb nꞌaa ỹ wén herꞌood wät”, <n>Saaw-Mo 116.10 hã takerii däk tii. Hajõng nesaa do Saaw-Mo 116 erii wät do paa ahoop paah. Ti hadoo né hẽ, Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã taky nꞌaa etsẽẽ dajëb mahä̃nh tabedëp hyb nꞌaa. Ti hadoo Paw-Ro badꞌoo na-ããj hẽ. Hajõng nesaa do tabahoop. Ti hado né paawä, Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, dooh Paw-Ro eréd bä Jesus ky nꞌaa hanäm do taherꞌoot doo, tama metëëk doo.</n> näng kerih do hã. Ti hadoo ãã na-ããj hẽ. Ãã wén herꞌoot Jesus ky nꞌaa, ãã hꞌyy kae däk do hyb nꞌaa.


text:
Ãã herꞌoot ta tii, hahỹỹ dꞌ ãã bahapäh do hyb nꞌaa: Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ganä wät hanoo doo, ãã na-ããj hẽ da genä bok tanꞌoo bä da Jesus nemuun. Tii bꞌ bë sii hẽ ãã tamahũũm da ta wë, ta matym gó ër tametëëh hyb nꞌaa kä.


text:
Bë hyb nꞌaa né hẽ sahõnh hẽ ta ti ỹ ahoop doo, baad tabahadoo hyb nꞌaa bë hã. Tii dꞌ tawén dꞌoo Pꞌop Hagä Do ji hã taky enyym do ky nꞌaa gadꞌoo do kahꞌũũm hyb nꞌaa. Tii bä kä, hajõk tsebꞌee da Pꞌop Hagä Do wë, Pꞌop Hagä Do jꞌaa ketsëë däk hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa dooh ãã hꞌyy gejë hõm bä. Ãã hub kahäj jëë né paawä, ãã hꞌyyb papuuj hado däg hadꞌyyt hẽ.


text:
Ãã wén hꞌyy ganejë hõm, kanahën dꞌos hẽ hadoo do ër ahoop do nayyw hẽ tabës do ër hã tabanoo takꞌëp baad hadoo do nahänh doo. Dooh its ti ji ahoop doo, takꞌëp baad hadoo do matym nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa dooh ãã hꞌyyb padäg bä ji hapäh do hã. <n>Dooh badäk hahỹỹ hã ji ahoop do hã rahꞌyyb padäg bä, Paw-Ro hanäng péh.</n> Ji nahapäh do hã ãã hꞌyyb padëëk. <n>Hỹ pong jé ji gadoo do hã rahꞌyyb padëëk, Paw-Ro hanäng péh.</n> Ji hapäh do ahänh. Ji nahapäh doo, dooh tahëëj bä. Tawäd hadꞌyyt hẽ.<pb/>


text:
Ër hub badäk hahỹỹ bä hanäng do dajëp bä, ti anyy däk ër hapäh, hỹ pong jé ër hub papuuj gawanatsik do Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa. Ajyy mo hajꞌaa nado tii kä.


text:
Ti nuuj jé, badäk hahỹỹ bä ër babok nä bä, hejoonh ër hã. Takꞌëp ër karẽn hỹ pong jé hub nꞌaa ër gadoo, ër kahꞌỹỹt


text:
Da hẽ, ta säg gó ër babok nä bä ër ahoop nä. Hejoonh ër hã. Nyy dꞌ ỹ hanäng péh? Ër karẽn ër dejëp ër hub tamah hyb nꞌaa, ỹ hanäng pé gꞌeeh? Dooh. Hỹ pong jé hub nꞌaa ër karẽn paawä nayyw hẽ ër gadoo, dahejꞌëëp do kawareem däk hyb nꞌaa nadajëp do hã kä, edëb hadꞌyyt do hã kä. <n>Hahỹỹ dꞌ Paw-Ro hanäng péh: Tawꞌããts hẽ paawä ji hã, badäk hahỹỹ bä ji bawät nä bä Jesus matëëh. Tii dꞌ tado bä, ji hub dahejꞌëëp do kawareem däk nadajëp do hã.</n>


text:
Pꞌop Hagä Do né hẽ tii, edëb hadꞌyyt do ër gadoo hyb nꞌaa ër tawén pehuuj wät doo. Ti nuuj jé tanꞌoo däk dó ër hꞌyyb gó ta Sahee, ta jawén hỹ pong jé ër gadoo do metëëh doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa baad ër gahëën hadꞌyyt hẽ ër pooj jé ër gadoo do panꞌaa. Da hẽ ër babok nä bä, dooh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do pa ër aboo nä bä ër hapäh.


text:
Badäk hahỹỹ bä ër babok nä bä, ta hã ër hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ, dooh né paawä ji hapëë nä bä ji matym me ji hã taky däng doo.


text:
Tsebee gó ër gahëën né hẽ ër gadoo do panꞌaa. Takꞌëp ër karẽn paawä ër berét badäk hahỹỹ bä ër babong nä doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do pa hadꞌyyt ër baboo däk hyb nꞌaa kä.


text:
Ti hyb nꞌaa tagenꞌaak do hã takꞌëp ër hꞌyyb padëëk, tatsebé hyb nꞌaa ër wë kä. Ta tii hã ër hꞌyyb padëëk, badäk hahỹỹ bä ër hub nꞌaa gó ër babok nä bä, badäk hahỹỹ bä ër hub nꞌaa ër beréd hõm bä na-ããj hẽ né hẽ.


text:
Tagenꞌaak do hã ër wén hꞌyyb padäg hadꞌyyt hẽ, ër sahõnh hẽ ër da kametä däk do hyb nꞌaa Kristo matym gó ër taky nꞌaa etyy hyb nꞌaa, ji gadoo hyb nꞌaa badäk hahỹỹ hã ër babok nä bä baad hadoo do ji moo wäd wät do mabaj, baad nadoo do ji moo wäd wät do säm na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ji wehꞌëëh né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do baad ãã bahapäh, ti né hẽ ti ji taky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ãã hꞌyy kahꞌũũm ta wób hã ãã herꞌoot doo, Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Baad ãã Pꞌop Hagä Do bahapäh, dooh ỹ ky kenäw bä. Tꞌõp madäk doo me, baad hadoo doo me ỹ bawät Pꞌop Hagä Do hapäh. Bë na-ããj né hẽ bë hapäh tahyb nꞌaa péh.


text:
Dooh ãã daaj hẽ ãã jꞌaa ketsëë bä pꞌaa hẽnh bë matym gó. Dooh. Jããm hẽ ãã anoo bë hã ta tyw nꞌaa, ãã hyb nꞌaa bë hꞌyy kasabꞌee hyb nꞌaa, bë bahajaa hyb nꞌaa bë ky gadoo jꞌooj hẽ madäk do hã jꞌaa kehetsꞌëë doo, ma matëg oow, tꞌõp ji hꞌyyb gó hanäng do hyb nꞌaa napeet doo.


text:
Ãã hꞌyyb mera ta wób redoo bä, na raherꞌood. Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa tii bä ti ãã hꞌyyb mera doo. Baad tado bä ãã hꞌyyb, bë hyb nꞌaa né tii, baad tabahadoo hyb nꞌaa bë hã.


text:
Kristo kamahä̃n do ãã tahꞌyyb mahũũm. Hahỹỹ da baad ãã bahapäh: Sét hẽ dajëp sahõnh hẽ sa hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa sahõnh hẽ dejëp do hadoo. <n>Dooh ji hꞌyy gakog hõm do ky nꞌaa tado bä hahỹỹ hã Paw-Ro herꞌoot doo. Dooh ji hub dajëp do ky nꞌaa tado bä. Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Ër hyb nꞌaa Kristo dajëp nesaa do ër moo bok do säm. Hỹỹ kä, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta hã rahꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, radejëp do hadoo nesaa do hã. Ti hyb nꞌaa nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do ji ky nadahé wät. Pꞌop Hagä Do Sahee ji hã metëëh do ji ky dahé kän hỹỹ kä. Dooh ji karẽn doo da ji awäd wäd bä tahanäng pé tii, tëg nadꞌëëd is do 15 hã kerii däk doo da.</n>


text:
Sahõnh hẽ sa hyb nꞌaa tawén dajëp, papuuj ji bawät do gadoo doo, sa hã hẽ ranaboo bong hyb nꞌaa. Kristo hã, sa hyb nꞌaa dajëp do hã, sa hyb nꞌaa ganä wät do hã kä rababoo däg kän hyb nꞌaa kä.


text:
Ti hyb nꞌaa, hỹỹ kä dooh ãã da hadoo do ãã hyb nꞌaa hũũm wäd bä Pꞌop Hagä Do nahapäh do sa da hadoo do rahyb nꞌaa hꞌũũm doo da. Pꞌop Hagä Do nahapäh doo da né paawä Kristo ỹ hyb nꞌaa hũũm wät paah, <n>Ta hã Jesus kasee do pooj jé, ajꞌyy ub Jesus, Paw-Ro edꞌoo.</n> dooh tii da ỹ adoo wäd bä.


text:
Kristo hã hꞌyy kata däk doo, papuuj däg tii kä. Gawatsig hõm ji hꞌyyb säg hejój. Papuuj däg ji hỹỹ kä.


text:
Pꞌop Hagä Do hanaa sahõnh hẽ ta tii. Ti né hẽ ti Pꞌop Hagä Doo, Kristo hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh ta wë ër tagadoo doo, ta majĩĩ ër nahado wät hyb nꞌaa, ta najiis ër bahado däk hyb nꞌaa kä. Pꞌop Hagä Do anoo ãã hã, ta wób ãã maherꞌoot hyb nꞌaa ta ti ky nꞌaa hanäm doo.


text:
Hahỹ ti ta ky nꞌaa: Kristo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do gadoo ta wë badäk hahỹỹ hã habong doo, ta majĩĩ ranado bong hyb nꞌaa, ta najiis rabahado padëëk hyb nꞌaa kä. Dooh tetsén wäd bä sa hã nesaa do ramoo bok doo. Tamabaan hõm kän. Ti tamejũũ ãã hã, ji tagadoo do ky nꞌaa ãã baherꞌood hõm hyb nꞌaa kä ta wób sa hã.


text:
Ti hyb nꞌaa Kristo rod nꞌaa ããh. Ta mejũũ do ããh. Ãã herꞌoot do hã Pꞌop Hagä Do bë tamaherꞌoot. Kristo ky gabuuj gó takꞌëp ãã betsẽẽ bë hã, bë banoo hyb nꞌaa bë Pꞌop Hagä Do hꞌyyb wareem ta wë, ta najiis bë bahado padëëk hyb nꞌaa kä.


text:
Kristo, tabadꞌop hẽ nesaa do moo nawät doo, nesaa do ër moo bok do säm tabahado däk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, Kristo hyb nꞌaa baad hadꞌop ër bahado padëëk hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do matym gó.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do masa nꞌaa ãã bahadoo do hyb nꞌaa, takꞌëp ãã betsẽẽ bë hã, daap hẽ bë ganadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do anoo doo, bë hã taky enyym doo.


text:
Tii da ỹ wén herꞌoot, hahỹỹ da ta kyy kerih doo gó Pꞌop Hagä Do herꞌoot do hyb nꞌaa:<CL><br/><t>“Õm ỹ gadoo do noo gó kajaa bä kä,<br/>ỹ maa newë wät maky nꞌaa etsẽẽ doo.<br/>Õm ỹ bedꞌëëp do noo gó kajaa bä kä,<br/>ỹ masaa wät õm.” <n>Isajas 49.8</n><CL><pb/>Bë maa newë baad ub! Da hẽ né kä ji tagadoo do noo gó kä. Da hẽ né kä ji tabedꞌëëp do noo gó kä.<pb/>


text:
Dooh ãã moo bong pé ta wób hꞌyyb hewaat péh, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa hanäm do ãã maherꞌoot do raky nꞌaa narejãã hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do karom ãã bahadoo do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ sa hã ãã metëëh nyy da takꞌëp hꞌyyb jawyk doo me baad ub ãã babok, baad nadoo do ãã ahob bä, ãã wë badoh do ãã ahob bä, dooh ãã adꞌoo pé né paawä,


text:
ãã rahewyh bä, ãã radewäts bë bä, hajõk do rakamajẽ bä ãã hã, takꞌëp ãã moo bok do hã, ty jawyk do ãã ahob bä, ãã basaah bä na-ããj né hẽ.


text:
Dooh ãã moo boo bä nu meby nꞌaa näng doo. Kristo ky nꞌaa ãã hapäh. Ãã hꞌyy kanejä̃g. Ta wób wë ãã ky enꞌyym. Pꞌop Hagä Do Sahee ãã tahꞌyyb mahũũm. Baad ub, tꞌõp madäk doo me ãã kamahä̃n ta wób.


text:
Baad hadoo do ãã herꞌoot. Pꞌop Hagä Do hejój gó ãã babok. Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji bawät doo, ãã kuman hadoo. Tii me ãã kamejꞌoonh. Tii me ãã mesoo.


text:
Pꞌop Hagä Do wë ãã moo bok ãã rawehꞌëëh bä, ãã rawanehëë bä na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do wë ãã moo bok baad raherꞌood bä ãã ky nꞌaa, ãã raky nꞌaa rejã bä na-ããj né hẽ. Ta wób mä ãã wedii, ta wób sa hã. Ti hadoo né hẽ baad hadoo do ky nꞌaa ãã herꞌoot.


text:
Ãã ky nꞌaa netsä né paawä ta wób sa hã, Pꞌop Hagä Do baad ãã tabahapäh. Dajëb gó ãã baboo né paawä, ãã edëp näh. Ãã rahewyh né paawä, dooh ãã dejëb bä.


text:
Hꞌyy katón nꞌaa näng né paawä, ãã tsebee hadꞌyyt hẽ. Ãã kasuud its né paawä, hajõk do hã ãã banoo hajõng baad hadoo doo. <n>Dooh dajẽẽr tado bä ti ta wób sa hã ranoo doo. Jesus ky nꞌaa hanäm do Paw-Ro maherꞌoot do ragado bä, hꞌyyb nꞌyym doo, hꞌyyb tym nadajëp do Pꞌop Hagä Do pa ragadoo. Ti ky nꞌaa né tii.</n> Dooh né paawä ãã wë hanäng péh, ti anyy hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn do ãã wë.<pb/>


text:
Ji taah ji maherꞌoot doo da né hẽ ỹ maherꞌoot bëëh: Ỹ karẽn paawä bë ỹ kamahä̃n doo da bë kamahä̃n ỹỹh.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë kamekuuj manäh, tawꞌããts hẽ séd hã bë hꞌyyb hedo manä Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa hã. Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, dooh séd gó tanu dëë bä baad hadꞌop do ji moo wät doo, Pꞌop Hagä Do mejũũ do ji ky nadaheeh do hã. Dooh tanu dëë bä ta bag gadagyp do hã.


text:
Séd hꞌyyb nahedoo Kristo, Nesaa Do Yb daheeh. Séd hꞌyyb nahedoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do daheeh.


text:
Dooh tahaja bä séd hã rahꞌyyb hedo bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa, kabarii daheeh. Ër tii, Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do tób nꞌaa hadoo. Ta daaj né hẽ Pꞌop Hagä Do herꞌoot ta tii. Hahỹỹ da ta kyy kerih doo gó taky däng ji hã:<CL><br/><t>“Sa hꞌyyb gó da ỹ bawät, sa mahang da ỹ bawät.<br/>Ỹ da Pꞌop Hagä Do rahꞌyy kahaꞌeeh doo. Karapé haa dꞌ tii.” <n>Rewitikos 26.12, Jeremiij 32.38, Esekijew 37.27</n><br/>


text:
<t>“Ti hyb nꞌaa, bë anä da hã ỹ hꞌyy kanaꞌeeh do sa mahang naa.<br/>Tawꞌããts hẽ da tsyt hẽ bë babok”, näng mä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyyh.<br/>“Baad bë kanä baad nadoo do mahä̃nh, tii bä da bë ỹ gadoo”, <n>Isajas 52.11, Esekijew 20.34, 41</n> näng mäh.<br/>


text:
<t>“Tii da bë adoo bä, bë yb da ỹ tii bä.<br/>Bë da tah haa, bë da tok haa, näng mä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Sahõnh Hẽ Hajꞌap Do kyyh, ji taky nꞌaa enooh doo.” <n>2 Samuéw 7.8, 14</n><pb/>


text:
Najis haa, ër hã ta ti taky nꞌaa enooh do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër enyyw hõm ër hã rejãã doo, ër hꞌyyb rejãã do na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do ër wehꞌëëh do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër kanꞌoo däg hadꞌyyt hẽ ta hã, tsyt hẽ, ta wë hadꞌyyt ër babok hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ paawä baad bë kamahä̃n ããh! Dooh baad nadoo do ãã moo boo bä sa hã. Dooh ãã rejã bä sa hã. Dooh ãã wadꞌii bä sa hã.


text:
Bë ỹ ky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa nado ti ỹ wén erih. Ỹ herꞌood däk né paa baad bë ãã kamahä̃n. Bë ãã kamahä̃n hadꞌyyt hẽ ër bedëp bä, ër dejëb bä na-ããj hẽ.


text:
Ỹ hapäh bë gadoo ỹ herꞌoot doo. Ti hyb nꞌaa neỹỹm doo me bë ỹ maherꞌoot. Bë hyb nꞌaa ỹ kasabꞌee. Takꞌëp ỹ hꞌyyb nyyw däg kän, ỹ tsebee kän. Sahõnh hẽ baad nadoo do ãã ahob né paawä, takꞌëp ỹ hꞌyy gadajang.<pb/>


text:
Masedonija häj nꞌaa bä ãã kaja hõm noo gó, dooh kamehꞌããk do ãã hã. Jé padꞌyyt naa ji hꞌyyb panasꞌëëh do kejäk ãã wë. Ãã wë ta wób rahꞌyy kawereem. Ãã hꞌyyb gó hꞌyy katón badäk.


text:
Ti hadoo né hẽ, Pꞌop Hagä Doo, hꞌyy ketón do hꞌyyb enꞌyym doo, ãã tahꞌyyb enꞌyym Tiit kajaa do hã, bë wë tabewäd nä do jawén paa bä.


text:
Tiit kajaa do hadꞌyyt nado ỹ tahꞌyyb enꞌyym doo. Ỹ wén hꞌyy gadajang, ỹ wén hꞌyyb nyyw däk na-ããj hẽ, Tiit mä bë hꞌyyb enꞌyym, tanooh. Takꞌëp mä ỹ bë hyb nꞌaa esee, tanooh. Takꞌëp mä bë hꞌyy ketón bong baad nadoo do bë mahang hawäd wät do hyb nꞌaa. Takꞌëp mä bë hꞌyyb tsebꞌee wë ỹỹ, näng ta kyyh. Ti hyb nꞌaa kä, takꞌëp ỹ wén tsebee kän hỹỹ kä.<pb/>


text:
Pooj jé bë ỹ ma erih do hã bë hyb nꞌaa tón boo né paawä, dooh ỹ tꞌyyd kamehĩĩn bä tii da bë ỹ ma erih do hã. Pooj jé dó ỹ tꞌyyd kamehĩĩn dó ỹ erih do bë hyb nꞌaa tón bong tanꞌoo bä ỹ bahapäh bä, banadawëd né paawä bë hꞌyy ketꞌoon doo.


text:
Tii dꞌ tahado né paawä, ỹ hꞌyy gadajaa kän hỹỹ kä. Bë hyb nꞌaa tón do hyb nꞌaa nado ỹ wén hꞌyy gadajaa kän. Ỹ wén hꞌyy gadajang, bë hyb nꞌaa tón do hyb nꞌaa bë tꞌyyd kamehĩĩn bong baad nadoo do hã. Bë hyb nꞌaa tón do Pꞌop Hagä Do gadoo. Ti hyb nꞌaa kä, dooh nesaa pé ãã moo boo bä bë hã bë ỹ ma erih doo me.


text:
Ji hꞌyy katón do Pꞌop Hagä Do gadoo doo, ji hꞌyy kawareem baad hadoo do wë tanꞌoo bä. Baad hadoo do wë ji hꞌyy kawareem doo, ji hꞌyyb tym tabedꞌëëp tanꞌoo bä kä. Ti hyb nꞌaa dooh ji jesyg bä ta ti hedoo do ji hꞌyy katón doo. Ji gadoo né hẽ. Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rahꞌyy katón doo, ji hꞌyyb tym dajëp tanꞌoo bä. <n>Tii dꞌ tawén hadoo, sa hꞌyyb kawanareem do hyb nꞌaa. Ta ti hedoo do ji hꞌyy katón doo, dooh tanꞌoo bä ji tꞌyyd kamehĩĩn hyb nꞌaa nesaa do ji moo wäd wät do hã.</n>


text:
Bë hegãã bë hꞌyy ketꞌoon do bë hã Pꞌop Hagä Do anoo do tanꞌoo bä bë hã: Bë hꞌyy katón do hyb nꞌaa, nayyw hẽ bë karẽn nesaa do bë ado hõm bë mahä̃nh, dooh bë karẽn bä nesaa do moo bok do hꞌyyb hataa bë do bä, takꞌëp bë ganenꞌaak nesaa do bë mahang hawäd wät doo. Bë hꞌyy katón do hyb nꞌaa bë hꞌyyb eỹỹm bong, takꞌëp bë karẽn ỹ bë bahapäh, takꞌëp bë hꞌyy kahasããb baad hadoo do bë moo bok hyb nꞌaa, nayyw hẽ bë karẽn nesaa do moo wät do ky nꞌaa kety däk. Sahõnh hẽ ta tii me bë metä wät, bë hꞌyyb hajꞌaa hẽ nado wäd nesaa do bë mahang hawäd wät doo.<pb/>


text:
Pooj jé bë ỹ ma erii wät doo, pooj jé bë gadoo doo, ajꞌyy nesaa do moo wät do hadꞌyyt hyb nꞌaa nado ỹ wén erii wät. Ta ti ajꞌyy hꞌyyb rejã däk do hyb nꞌaa hadꞌyyt nado hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Ta ti bë ỹ wén ma erii wät paah, bë hꞌyy kadawꞌuuh hyb nꞌaa, bë hꞌyyb baad hadoo do bë metëëh hyb nꞌaa kä ãã wë Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Ti hyb nꞌaa dooh ãã hꞌyy ketón boo bä. Ãã hꞌyyb tsebꞌee.<pb/>Ỹỹ. Dooh ãã hꞌyy ketón boo bä. Ãã hꞌyyb nyyw padëëk né hẽ. Takꞌëp ãã tsebee na-ããj hẽ takꞌëp Tiit hꞌyy gadajaa kän ãã bahapäh do hyb nꞌaa. Tiit wén hꞌyy gadajang, bë sahõnh hẽ bë hꞌyyb enꞌyym do hyb nꞌaa ta hã.


text:
Bë ỹ jꞌaa etsë paa Tiit hã. Ỹ herꞌoot doo da né hẽ bë ky nꞌaa, ti né hẽ bë metëëh Tiit hã. Dooh ỹ bë nu meby bä. Te hub né hẽ sahõnh hẽ bë ỹ maherꞌood wät doo. Bë hyb nꞌaa ỹ jꞌaa etsë doo, te hub né hẽ na-ããj hẽ kametä däk hỹỹ kä.


text:
Ta bahä̃nh Tiit bë takamahä̃n kän tahyb nꞌaa newë bä nyy da baad bë ky daheeh ta kyyh, baad bë gadoo bë mahang, bë hꞌyyb eỹỹm doo gó bë wehꞌëëh ta hã.


text:
Hỹỹ kä wakãn haa hedoo doo, ãã karẽn bë ãã maherꞌoot nyy da Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do Masedonija häj nꞌaa bä habong do rabadꞌoo Pꞌop Hagä Do ky enyym do sa hꞌyyb gó hawät do anꞌoo bä.


text:
Takꞌëp nesaa do rahob né paawä, takꞌëp ratsebé. Takꞌëp ratsebé do hyb nꞌaa takꞌëp ramasa sa wë hanäng doo me. Takꞌëp rabetsëëh, kasuud its né paawä.


text:
Baad bë ỹ maherꞌoot sa ky nꞌaa. Rahajaa do pénh né hẽ rabanoo. Ti bahä̃nh rabanoo, rahajaa do bahä̃nh. Sa hꞌyyb gó naa, sa daaj hẽ né hẽ ti takꞌëp rabetsëëh.


text:
Retsꞌẽẽ hadꞌyyt hẽ ãã hã, ãã banoo hyb nꞌaa ramasa hyb nꞌaa Kristo karapee Judah häj nꞌaa bä habong doo. Baad ub sa hã ti ji masa doo.


text:
Ãã hyb nꞌaa newëë do bahä̃nh rabadꞌoo. Sa daaj hẽ rakanꞌoo däg pooj jé Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karẽn do ramoo bok hyb nꞌaa, ãã karẽn do na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do karẽn doo da né hẽ ji hã, tii da rabadꞌoo.


text:
Ti hyb nꞌaa kä takꞌëp ãã betsẽẽ Tiit, pooj jé du doo do bë tahꞌyyb mahũũm dajẽẽr masa nꞌaa bë ataa do hã, bë tahꞌyyb mahũũm pꞌaa hẽnh, ta ti bë masa do dajẽẽr nꞌaa takaja däk hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp bë gado däk baad hadoo doo: Takꞌëp bë hꞌyy kaꞌeeh. Takꞌëp bë bahajaa bë baherꞌoot Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa. Baad bë bahapäh ji hã Pꞌop Hagä Do karẽn doo. Takꞌëp bë hꞌyy kahasꞌããp baad hadoo do bë moo bok hyb nꞌaa. Takꞌëp ãã bë kamahä̃n. Ti hyb nꞌaa, ỹ karẽn paawä takꞌëp na-ããj hẽ bë banoo ta wób ji masa doo. Tawꞌããts hẽ ti ji hỹỹj hedoo do ji masa doo.


text:
Dooh bë ỹ mejõ bä ta wób bë masa hyb nꞌaa. Jããm hẽ ỹ karẽn bë ky nꞌaa napäh nyy da sa hꞌyyb hedoo doo me ta wób ramasa sa da hadoo doo, bë na-ããj hẽ baad bë kamahä̃n bë da hadoo do bë metëëh hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ paawä ta wób bë masaa, bë hapäh do hyb nꞌaa nyy da ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo badꞌoo do paah. Taky enyym do hyb nꞌaa ji wë, sahõnh hẽ ta wë anyy wäd né paawä, kasuud is tabahado däk bë hyb nꞌaa, takꞌëp baad hadoo do bë wë tabanyy däk hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do matym gó. <n>Wawẽẽ hẽ Jesus bewäd hyng do pooj jé, takꞌëp takabajꞌaa. Tii bä kä, ajꞌyy tabahado däk, dajëb kän ji tabedꞌëëp hyb nꞌaa. Tii dꞌ tahanäng pé ti <i>kasuud is do tabahado däk</i> . Tawꞌããts hẽ ji hyb nꞌaa newëë nyy da takꞌëp ji Jesus tꞌyyd mehĩĩn, ji na-ããj ji tꞌyyd mehĩĩn hyb nꞌaa ji da hadoo do.</n><pb/>


text:
<sup>(10-11)</sup> Ta baab tabëëj hõm do hã, bë né ti jããm pooj jé dajẽẽr hatꞌaa do du dꞌoo doo. Bë né ti pooj jé karꞌẽẽn masꞌaa doo. Ti hyb nꞌaa, hã ỹỹ tawꞌããts hẽ tsebé doo gó bë du doo doo da né hẽ bë bahajaa hỹỹ kä bë du doo do paah. Tawꞌããts hẽ bë hajaa do bë anoo.


text:
Bë hꞌyyb nꞌoo bä, Pꞌop Hagä Do gadoo da bë hajaa do bë anoo doo. Dooh Pꞌop Hagä Do gahëën bä bë hã bë wë badoh doo.


text:
Dooh ãã karẽn bä ta wób hã bë banoo do hyb nꞌaa, bëë kä ti hahoop badoh doo. Ãã karẽn paawä séd demuun tabanäng sahõnh hẽ sa wë.


text:
Da hẽ bë wë hanäng do masa sa hã. Ta jawén bë wë tananyy bä, bë dꞌ ramasaa kän ta mabaj. Tii bä kä, séd demuun tabanäng sahõnh hẽ sa wë.


text:
Tii dꞌ tabaherꞌoot Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã:<CL><br/><t>“Dooh madꞌaak pé hajõng do hatꞌaa do sa wë.<br/>Kanahën dꞌos hẽ hatꞌaa doo, dooh badoh pé sa wë ẽnh.” <n>Esodo 16.18. Pãw hadooManahhäd näng do Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa doo, tabanawäng hẽnh Isaraéw buuj rababok noo gó ky nꞌaa gó Paw-Ro behꞌũũm. Ti noo gó kanahën dꞌos hẽManahhatꞌaa doo, dooh badoh péh. Hajõng hatꞌaa doo, dooh madꞌaak pé sa wë.</n><CL><pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ỹ jꞌaa etsë Tiit hã tabanoo do hyb nꞌaa bë tahyb nꞌaa esee bë ỹ hyb nꞌaa esee do hadoo da.


text:
Tiit gadoo ãã etsẽẽ do ta hã, bë wë tabahõm hyb nꞌaa. Takꞌëp tahꞌyyb hedoo bë wë tabegꞌããs hyb nꞌaa. Ta hã ãã eaanh do pooj jé, ta daaj hẽ tahyb nꞌaa newë däk bë wë tabahõm hyb nꞌaa.


text:
Tiit sii ãã mejũũ da ãã hỹỹj ky nꞌaa hadoo do jé padꞌyyt hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang ky nꞌaa etsëëh doo, Jesus ky nꞌaa hanäm do hã tamoo wät do hyb nꞌaa.


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do rasëëw hõm ta ti hỹỹj ky nꞌaa hadoo doo, ãã tabahada hyb nꞌaa Jerusarẽnh hẽnh dajẽẽr kata däk do ãã tajooh bä kä. Ta ti sa masa nꞌaa ãã tajooh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ãã wehꞌëëh hyb nꞌaa, baad ãã karẽn ãã masa ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ãã metëëh hyb nꞌaa na-ããj né hẽ.<pb/>


text:
Baad ãã matakëë, baad hadoo do ãã moo bok hyb nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matym gó, ajyy sa matym gó na-ããj hẽ.


text:
Tiit sa sii ãã mejũũ nä ãã hỹỹj seeh. Hajõõ nuu me ãã mety däk tii. Baad tahꞌyyb hedo hadꞌyyt hẽ ta wób tamasa hyb nꞌaa. Baad bë hã tahꞌyyb ee däk do hyb nꞌaa, takꞌëp tahꞌyyb hedo däk dajẽẽr bë bataa do hã bë tamasa hyb nꞌaa.


text:
Tiit hã kä, hëp ỹ hata ti bë hã ỹ moo wät do hã. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do mejũũ do ta wób, ajyy Tiit hadꞌaa doo. Kristo rawehꞌëëh do tii.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, tawꞌããts hẽ kamahä̃n gó bë gadoo bë wë rakajaa bä kä. Tawꞌããts hẽ bë metëëh ta wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt habong doo, dooh daap hẽ tado bä bë ãã jꞌaa etsë doo.<pb/>


text:
Dooh hyb nꞌaa bë ỹ ma erih pé Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Jerusarẽnh bä habong do bë masa do ky nꞌaa hã.


text:
Ỹ hapäh né hẽ nyy da takꞌëp bë hꞌyy karẽn ta wób bë masa. Bë ỹ jꞌaa etsë paa Masedonija häj nꞌaa bä habong do ër wakããn hedoo do sa matym gó. Pꞌooj ub ta baab tabëëj hõm do hã, bëëh, hëëj Akaja häd näng do babuuj, <n>Akaja häj nꞌaa bä Korĩn panang badäk.</n> bë du doo bë karẽn bë masa doo, näng këh ỹ sa hã. Hajõk Masedonija häd näng do häj nꞌaa babuuj ër wakããn hedoo doo, raky nꞌaa napäh bä baad bë karẽn bë masa ta wób, ti na-ããj hẽ rahꞌyyb hedo padëëk ramasa hyb nꞌaa.


text:
Ta wób bë karẽn bë masa ỹ hapëë né paawä, ỹ mejũũ Tiit ta hataa daheeh bë wë, bë ramasa hyb nꞌaa dajẽẽr bë bataa do hã, ta ti hã bë ỹ jꞌaa etsë do paa daap tanadoo hyb nꞌaa, ỹ kajaa do pooj jé bë hꞌyyb bë matakä däk hyb nꞌaa.


text:
Ër hỹỹj hedoo do wób, Masedonija häj nꞌaa buuj, si ỹ rakajaa bä bë wë, ỹ dꞌ nu mebyy wät da bë nahaja nä bä, dajẽẽr bë nata nä bä, baad bë ky nꞌaa ỹ herꞌood wät do paa hyb nꞌaa. Bë na-ããj né da bë nu mebyy bong sa wë, bë nahaja nä bä.


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ hyb nꞌaa newë däk, tawꞌããts hẽ ta ti ajyy ỹ mejũũ ãã pooj jé, bë ramasa hyb nꞌaa, kamasa do dajẽẽr nꞌaa bë bataa hyb nꞌaa, bë ky kajäk do paah. Tii bä, kaja däk da ãã pooj jé. Bë etsëëh do metëë nꞌaa däg ti ta tii kä, bë ramejũũ do hyb nꞌaa nado.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Kanahën dꞌos hẽ hejoom doo, kanahën dꞌos hẽ ta ag tabataa ẽnh. Hajõng hejoom doo, hajõng né ta ag tataa. <n>Ji ejoom do ky nꞌaa gó Paw-Ro maherꞌoot ji masa do ky nꞌaa. Tawꞌããts hẽ ji etsëëh. Baad ub Pꞌop Hagä Do banoo hetsꞌëëh do sa hã.</n>


text:
Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ bëëh, bë banoo bë hꞌyyb gó bë hꞌyy kajäk doo. Tawꞌããts hẽ dooh bë anꞌoo bä bë hꞌyyb nanoo doo me. Bë ramejũũ do hyb nꞌaa nado bë banoo. Bë daaj hẽ bë banoo. Ta ti ỹ wén erih, Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do hyb nꞌaa tsebee gó hanoo doo.


text:
Pꞌop Hagä Do hajaa bë hã tabanoo sahõnh hẽ baad hadoo doo, tabanyy hadꞌyyt hyb nꞌaa sahõnh hẽ bë karẽn doo, tamadꞌaak hyb nꞌaa, sa wë bedoh do bë masa hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do paa hetsꞌëëh do sa ky nꞌaa hã:<CL><br/><t>“Etsëëh da wë bedoh do sa hã.<br/>Ky enyyw hadꞌyyt hẽ.” <n>Saaw-Mo 112.9</n><CL><pb/>


text:
Pꞌop Hagä Doo, joom jóm hã ta joom tym hanoo doo, ji waa hanoo do na-ããj hẽ, bë hã da tabanoo hajõng bë ma, ta tii me takꞌëp bë masa hyb nꞌaa wë bedoh do sa hã.


text:
Hajõng hedoo pé da tabanoo bë hã, bë betsëh hadꞌyyt hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë da, sa hã bë anoo do ãã tajooh bä sa wë.


text:
Ta ti bë masa do tamasa da Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Jerusarẽnh bä habok do sa wë bedoh doo. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do ratsebé da, bë masa do anꞌoo bä da.


text:
Pꞌop Hagä Do hã rajꞌaa etsë da. Pꞌop Hagä Do rawén jꞌaa etsë da, baad bë ky daheeh Kristo panyyg hanäm do bë hꞌyy kahaꞌeeh bë hanäk doo, bë masa do metëëh do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë na-ããj da, sa hã, ta wób sa hã na-ããj hẽ bë betsëëh do hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp kamahä̃n gó bë da raky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã, Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa bë wë, sa hã bë wén masa.


text:
Pꞌop Hagä Do hã ãã jꞌaa etsë ër matym nꞌaa takꞌëp hanäm do ër hã tanoo do hyb nꞌaa. Takꞌëp baad ub tii. Ti hyb nꞌaa dooh ji kyy pé ta ky nꞌaa ji herꞌood bä. <n>Jesus né tii, <i>ji matym nꞌaa takꞌëp hetsooh doo</i> .</n><pb/>


text:
Ỹ eỹỹm do mꞌ bë mahang ỹ bawät bä, näk mä ta wób sa kyyh. Dawëë ỹ bawät bä kä, ỹ neỹỹm kä ỹ erih do hã, näk sa kyyh, ỹ ranu merꞌoot bä. Ỹ né hẽ, Paw-Ro, Kristo ji tahꞌyyb enꞌyym do kyy gó, ji hã ky enyym do kyy gó,


text:
takꞌëp ỹ hꞌyy kahꞌũũm bë hã, pꞌaa hẽnh bë ỹ bahehëën bä kä, bë anꞌoo manä kyyh takꞌëp hadoo doo me ỹ gadoo hyb nꞌaa ỹ nu merꞌoot doo. Pꞌop Hagä Do nahapäh do hꞌyyb karẽn do jawén habok doo da ãã babok, näk ãã nu merꞌoot do sa kyyh. Kyyh takꞌëp hadoo doo me da ỹ gadoo tii, ỹ hꞌyyb däng.


text:
Badäk hahỹỹ bä ãã baboo né paawä, dooh ãã kamety bä sa hã badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do nahapäh do rabahedꞌoo doo da sa majĩĩ hã.


text:
Ãã kuman ãã kametyy doo, dooh badäk hahỹỹ hã habong do kuman tahado bä. Dooh. Pꞌop Hagä Do hejój me ãã gawatsꞌiik sa mejój.


text:
Ãã gawatsꞌiik rahyb nꞌaa newëë doo, rahꞌũũm doo, sahõnh hẽ hꞌyy kasabꞌee do hewaat do Pꞌop Hagä Do rabahapäh nanoo doo. Sahõnh hẽ ji hyb nꞌaa newëë do ãã no nꞌaa masoo hadoo, ji majĩĩ ji no nꞌaa masoo doo da, ãã meduuk ỹ hanäng péh, ji hꞌyyb ky daheeh hyb nꞌaa kä Kristo.


text:
Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa matakä wyt ta maab hadoo doo! <n>Wyt ta maab hadoo do hã rahyb nꞌaa matakä bä, tii bä dooh ragado bä paawä ma matëg oow. Tii bä Paw-Ro Jesus mejũũ do hehꞌäät ub rahapäh paawä.</n> Hꞌyy kasabꞌee doo gó, “Ãã ti Kristo karapee” hanäk doo, tawꞌããts hẽ hahỹ rahyb nꞌaa newëë: Ãã na-ããj hẽ Kristo karapee. Dooh ãã bahä̃nh rado bä.


text:
Ta bahä̃nh ỹ hꞌyy kasabé bä paawä, ta hyb nꞌaa jawꞌyyk do Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anoo do hyb nꞌaa ãã hã, dooh hyb nꞌaa ỹ nu mebyng péh. Ta hyb nꞌaa jawꞌyyk do ãã hã tabanꞌoo däk, bë hꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm ãã anoo hyb nꞌaa, bë ãã rejãã hyb nꞌaa nado.


text:
Hahỹỹ da sa kyyh ỹ ranu merꞌoot bä: “Takꞌëp ji tamejũũ. Ky nꞌaa jawꞌyyk doo gó, kejỹỹk doo gó Paw-Ro ji tama erih. Tii bä ji mahang tawäd bä, nahejooj däg its. Dooh baad herꞌoot do tado tii”, näk.


text:
Ta tii dꞌ herꞌoot do tawꞌããts hẽ tahyb nꞌaa newëë hahỹỹh: Dawëë ãã babok bä ãã erih doo da, tii da na-ããj ãã badꞌoo bë mahang ãã aboo däg bä pꞌaa hẽnh.<pb/>


text:
Dooh ỹ haja bä “sa da ỹ hado bä” ỹ noo bꞌäts, sa hã hẽ jꞌaa kehetsꞌëë doo. Dooh ỹ haja bꞌäts sa hã hẽ ỹ kamety bꞌäts. <n>Paw-Ro ejꞌees doo gó tabehꞌũũm. Tii da tawén edoo, sa hã hẽ rajꞌaa etsë do hyb nꞌaa. Paw-Ro bahä̃nh mä rahyb nꞌaa jawyk sa nooh.</n> Sa hã hẽ rakametyy doo, sa hã hẽ rahegꞌããs do ny hadoo do sa bahä̃nh hadoo doo, hꞌyy gatemah ti tametëëh.


text:
Ãã hã kä, dooh ta bahä̃nh ãã kasabé bä. Dooh ãã kasabé bä ãã hã Pꞌop Hagä Do nanoo do hã. Jããm hẽ ãã kasabꞌee ãã hã Pꞌop Hagä Do anoo do hã ãã moo bok hyb nꞌaa. Bë panang bä na-ããj hẽ tabanoo ãã moo bok hyb nꞌaa.


text:
Ãã hã Pꞌop Hagä Do anoo do bahä̃nh nado ãã baboo däk. Ãã tii, pooj jé bë wë kajꞌaa doo, Kristo ky nꞌaa hanäm do bë hã maherꞌoot doo.


text:
Dooh na-ããj hẽ ãã kasabé bä ta wób ramoo bok do hã. Hahỹ ti ãã karẽn doo: Bë hꞌyy kaꞌeeh do kahũũm bä kä, ãã karẽn ãã moo bok do takꞌëp takahꞌũũm na-ããj hẽ,


text:
panang wób hẽnh, bë panang bahä̃nh Jesus ky nꞌaa hanäm do ãã maherꞌoot hyb nꞌaa kä, ta wób ranaherꞌoot nä bä. Dooh ãã karẽn bä ãã kasabé bä ta wób ramoo bok do hã, sa hã Pꞌop Hagä Do anoo doo hẽnh.


text:
Ta hã hẽ hꞌyy kasabꞌee do nado ti Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do gadoo doo. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do jꞌaa etsë doo, ti né ti ta wë tagadoo doo.<pb/>


text:
Bë badoo däk doo da ỹ karẽn paawä bë gadoo nä hãd hꞌyy gatamah do herꞌoot doo da ỹ erꞌood bä. <n>Dooh Paw-Ro genaag bä ta daaj hẽ tahꞌyy kasabé bä. Ti hyb nꞌaa, <i>hãd hꞌyy gatamah do herꞌoot doo da ỹ erꞌood bä</i> , tawén näng. Ta daaj hẽ tahꞌyy kasabꞌee, Korĩn buuj sa hã tametëëh hyb nꞌaa ma matëg oow rawedii sa hã.</n>


text:
Takꞌëp bë ỹ kamahä̃n do hyb nꞌaa ỹ karẽn bë gadoo tii. Pꞌop Hagä Do hanaa ji kamahä̃n doo me né hẽ bë ỹ kamahä̃n. Ti hyb nꞌaa, dooh ỹ anꞌoo bä bë rawadꞌii. Maruus ajꞌyy manepäh nä do baad hawät do hadoo bëëh. Maruus yb hadoo ỹỹh. Bë ỹ haëëj däk do hadoo sét ub ajꞌyy hã, Kristo hã, bë patug hadoo tabahadoo hyb nꞌaa da.


text:
Ti hadoo né hẽ, ky kenꞌyym doo gó bë da rawedii ỹ jeỹỹm, jããm hẽ sét hã, Kristo hã baad bë hꞌyyb nadäg wät hyb nꞌaa, Ewa awꞌyy wadꞌii wät do paa hadoo da.


text:
Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, Jesus ky nꞌaa seeh, ãã ma metꞌëëg wät do nadoo do raherꞌood bä, ti nayyw hẽ bë gadoo. Nayyw hẽ na-ããj hẽ bë gadoo sahee seeh, bë gado däk do paa nadoo doo. Nayyw hẽ bë gadoo panyyg seeh, bë ãã panäk do nadoo doo.


text:
Dooh né paawä takꞌëp herot do tado ỹỹh, hajõng ỹ hajaa do ỹ hapäh doo. Hajõõ nuu me né hẽ ỹ metä wät ti bë hã.<pb/>


text:
Bë säm noo do hyb nꞌaa nado ỹ herꞌoot do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa bë hã. Dooh bë ỹ mejõ bä ta säm bë anꞌoo bä hã ỹỹ. Daj ỹỹ hẽ ỹ kadaduu ỹ moo wät do hã, bë kawehëë däk hyb nꞌaa. Nesaa do gꞌeeh bë hã, tii dꞌ ỹ adꞌoo doo?


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do panang wób hẽnh habong do hã ỹ daab yyp, sa dajẽẽr ỹ ado hõm hadoo, ỹ ramasa hyb nꞌaa Jesus ky nꞌaa bë ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa.


text:
Bë mahang ỹ bawät noo gó, wë ỹ tabadoh bä ỹ karẽn doo, dooh bë hã ỹ daab yb bä. Ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Masedonija häj nꞌaa bä naa hana do ỹ ranoo ỹ karẽn doo. Dooh paa ỹ karẽn bä bë hã ỹ daab yb bä, tanajawyk hyb nꞌaa bë jó. Hỹ jawén dooh na-ããj hẽ bë hã ỹ daab yb bä.


text:
Kristo ky nꞌaa hanäm do hëp ỹỹ gó tabawät. Ti hyb nꞌaa, dooh Akaja häj nꞌaa bä habong pé ỹ ky meduuk péh, ỹ ky däng, bë hã ỹ daab nayyp do hyb nꞌaa ỹ hꞌyy kasabꞌee do hã.


text:
Hꞌëëd hyb nꞌaa ti ta ti ỹ herꞌoot? Bë ỹ kamanahä̃n do hyb nꞌaa gꞌeeh? Dooh. Pꞌop Hagä Do hapäh bë ỹ kamahä̃n.<pb/>


text:
Ỹ adꞌoo do paah, ỹ badoo hadꞌyyt hẽ da. Dooh da ỹ gado bä ta säm, sa daaj hẽ Jesus mejũũ do rakamaneëënh do ranahajaa hyb nꞌaa rahꞌyy kasabé bä ãã nemuun ramoo bok rabanäng do hyb nꞌaa.


text:
Dooh ỹ hyb nꞌaa meuuj bä rabahedꞌoo do hã. Nesaa Do Yb sii hẽ tahajaa takawareem bä ããs ta bag gó hawät do ji edꞌoo hyb nꞌaa, ji tawadii hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa, dooh ỹ hyb nꞌaa meuuj bä Nesaa Do Yb karapee baad moo bok do rabahedꞌoo rakeno bä. Ti hedoo do ragadoo da nesaa do ramoo bok do säm.<pb/>


text:
Ỹ abꞌaanh pooj jé ỹ herꞌood wät doo: Bë hyb nꞌaa newë manä ỹ hꞌyy gatamah doo! Ti hadoo né hẽ, ỹ hꞌyy gatamah do bë edꞌoo nä bä paawä, tawꞌããts hẽ ỹ bë gadoo hꞌyy gatamah do bë gadoo doo da, ỹ na-ããj hẽ ỹ hꞌyy kasabꞌee hyb nꞌaa.


text:
Këh ỹỹ, ỹ hꞌyy kasabꞌee doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do berꞌoot doo da nado. Hꞌyy gatamah do berꞌoot doo da ỹ baherꞌoot.


text:
Hajõk ma matëg oow bë mahang habong do rahꞌyy kasabꞌee. Badäk hahỹỹ hã habong do rahꞌyy karẽn do jawén habok do rabahedꞌoo doo da rahꞌyy kasabꞌee. Hỹỹ kä, ỹ na-ããj da ỹ hꞌyy kasabꞌee. <n>Tii da Paw-Ro wén dꞌoo, Korĩn buuj rahꞌyy genäh hyb nꞌaa ma matëg oow sa hã.</n>


text:
Bë ti hꞌyy genäh bë edoo né paawä, tsebee gó bë gadoo hꞌyy gatemah doo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë gadoo na-ããj hẽ ỹỹh, ỹ hꞌyy kasabé bä.


text:
Bë gadoo takꞌëp bë hã mejũũ doo, sa karom hadoo bë ranꞌoo bä. Bë gadoo bë dajẽẽr hã daab ꞌyyp doo, bë wadꞌii doo, bë bahä̃nh nu gapadꞌëëk karꞌẽẽn doo, bë rejãã doo, bë ratapa ewyyh doo.


text:
Ỹ hãd nu mebyys ỹ nahajꞌas do hyb nꞌaa bë hã ỹ moo wäd bä ta tii da bë hã ramoo bok doo. <n>Ma matëg oow sa kyyh hyb nꞌaa Paw-Ro wén ejꞌees. Nahejooj its Paw-Ro, sa nooh. Dooh Paw-Ro nu mebyy hehꞌäät tado bä. <i>Hãd nu mebyng</i> tawén näng, ma matëg oow ramoo bok do hã rahꞌyy genäh takarẽn do hyb nꞌaa.</n><pb/>Ãã kanahën its né paawä ta tii hã, ta ti neỹỹm doo me rapꞌãã kasabꞌee doo, ỹ na-ããj hẽ ỹ hajaa neỹỹm doo me ỹ pꞌãã kasabé bä. Hꞌyy gatamah do hadoo ỹ baherꞌoot ta tii.


text:
Eber buuj hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ na-ããj hẽ Eber buuj. Isaraéw buuj hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ na-ããj hẽ Isaraéw buuj. Abaraãm panaa hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ na-ããj hẽ Abaraãm panaa.


text:
Kristo karom hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ Kristo karom hehꞌäät do sa bahä̃nh. (Hꞌyy gatamah do herꞌoot do hadoo ỹ baherꞌoot ta tii da.) Takꞌëp sa bahä̃nh ỹ moo wäd wät. Sa bahä̃nh hajõõ nuu me ỹ radawäts gëët, Jesus ky nꞌaa ỹ herꞌoot do hyb nꞌaa. Sa bahä̃nh hajõõ nuu me takꞌëp ỹ rabahewyyh. Hajõõ nuu me dajëb gó ỹ bewäd nä.


text:
Ji ma poo oow pé nuu me kenꞌyyh 39 nuu me ỹ rabahewyyh ta tyd me, Judah buuj hã. <n>Jããm né hẽ 40 nuu me ji bahewyyh do séd noo gó, Judah häj nꞌaa buuj ky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä rasäm baanh. Ranesõõts hõm hyb nꞌaa ti yd jé rabetsén. 39 nuu me rabahewyyh.</n>


text:
Tamawoob nuu me kenꞌyyh bꞌaa tꞌaah me ỹ rabahewyyh. <n>Roma buuj ti ky nꞌaa etyy do bꞌaa me rabahewyyh.</n> Sét nuu me ỹ radajëëb paawä, pä me ỹ ramakut. Tamawoob nuu me marakate ỹ gahõm do tabegyb jëk. Sét adëb bä, sét atsëm ỹ batu tame.


text:
Hajõõ nuu me ỹ bawät. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, tamii ỹ mawät doo. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, moo nesaa do sa hyb nꞌaa. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, häj ỹ nꞌaa buuj wób sa hyb nꞌaa. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, Judah buuj nadoo do wób sa hyb nꞌaa. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, panang bä. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, ranabok hẽnh ỹ bawät bä. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, akajar me ỹ bawät bä. Ä̃m nꞌaa näng hã ỹỹ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do kenꞌooh do sa mahang.


text:
Takꞌëp ỹ moo wäd wät. Takꞌëp ỹ bakaanh ỹ moo wät do hyb nꞌaa. Hajõõ nuu me ỹ naỹỹh. <n>Ta see pé noo gó Paw-Ro moo wät atsëm ta waa säm hã. Ta see pé noo gó Jesus ky nꞌaa tama metëëk atsëm. Ta see pé noo gó taky nꞌaa etsẽẽ atsëm, ti hyb nꞌaa ty jawyg tabahoop.</n> Sah, hoo kaanh do na-ããj hẽ ỹ bahoop. Hajõõ nuu me ỹ waa tamah. Hajõõ nuu me ỹ bahoop hahëëm doo. Hajõõ nuu me dooh saroor hebaan do wë ỹỹ, ỹ kahatꞌëëh hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ ỹ ahoop do wób bahä̃nh ti anäng nä sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt habong do sa hyb nꞌaa ỹ hyb nꞌaa tón do hadꞌyyt hẽ, Jesus karẽn doo da rababok ỹ karẽn do hyb nꞌaa paawä.


text:
Rahꞌyy kanejój bä kä Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do hã, ỹ tꞌyyd mehĩĩn sa hã, ỹ hyb nꞌaa tón hëp ỹỹ gó sa hyb nꞌaa. Nesaa do ta see moo wäd bä rahꞌyyb tatuk do hyb nꞌaa, takꞌëp ỹ hꞌyy katón ta ti hedoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Dooh daap ỹ menä bä Pꞌop Hagä Do ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt doo, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hꞌyy kahaꞌeeh doo, ta Yb, hapäh.


text:
Damas-Ko panang hẽnh ỹ hewäd nä noo gó, panang bagã nꞌaa sa wahë nꞌaa Aretas häd näng do wë moo wät do mejũũ panang hadë do noo bä warahén ỹ ragada ỹ ramasoo hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ radoo né paawä, arook gó Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ rabahy gꞌëëd is tũũ, panang hadë pong jé naa. Tii bä ỹ kejën hõm is sa mahä̃nh.<pb/>


text:
Dooh né paawä ỹ genaag bä, ahõm nä ỹ hꞌyy kasabꞌee do ranꞌoo bä, daap né paawä ti ta tii. Bë ỹ maherꞌoot hỹỹ kä sꞌëëh hadoo do Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anoo do hã ỹỹ. Bë ỹ maherꞌood kän na-ããj hẽ hã ỹ tametëëh doo.


text:
Ỹ hapäh ajꞌyy Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo. 14 däg ta baab tabëëj hõm doo, Pꞌop Hagä Do mahũũm dó hỹ pong jé, ta wë. Dooh ỹ hapëë bä ta hꞌyyb tym ub tado bä tꞌĩĩ hẽnh hasëëk doo, ta hub sii hẽ tado bä. Pꞌop Hagä Do ti hapäh.


text:
<sup>(3-4)</sup> Ỹ hapäh né hẽ hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do masäk. (Ỹ abꞌaanh, dooh ỹ hapëë bä ta hꞌyyb tym ub tado bä tꞌĩĩ hẽnh hasëëk doo, ta hub sii hẽ tado bä.) Tꞌĩĩ hẽnh ta ti ajꞌyy <n>Ta daaj hẽ, ta ky nꞌaa né hẽ Paw-Ro herꞌoot. Ti né ti ajꞌyy hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do masäk doo. Kejën doo gó Paw-Ro wén herꞌoot, dooh takarẽn bä tahꞌyy kasabé bä do hyb nꞌaa.</n> maa napäh kyyh ji nahajaa do ji herꞌood bä, Pꞌop Hagä Do nanoo do ji erꞌood bä. <n>Pꞌop Hagä Do wén nanoo kyyh tamaa napäh do terꞌood bä, takꞌëp tabahetsooh do hyb nꞌaa. Dooh ër haja nä bä ta ti hadoo do ër gado bä badäk hahỹỹ hã ër babok nä bä.</n>


text:
Ti hadoo do ajꞌyy hyb nꞌaa ỹ haja paawä ỹ kasabé bä. Hã ỹỹ hẽ dooh ỹ hꞌyy kasabé bä. Hã ỹỹ hẽ ỹ kasabé bä paawä, jããm hẽ ỹ hꞌyy kasabꞌee da ỹ nahejooj is do metëëh do hã.


text:
Ỹ karẽn bä paawä hã ỹỹ hẽ ỹ hꞌyy kasabé bä, hꞌyy gatamah do nado né paawä ỹỹh, né hup ỹ né hẽ paawä ta ti ỹ hꞌyy kasabꞌee do hã. Ti hado né paawä, dooh ỹ hꞌyy kasabé bä. Dooh ỹ karẽn bä ta bahä̃nh ỹ rahyb nꞌaa newë bä. Jããm né hẽ hã ỹ rahapäh ỹ moo wät doo, ỹ herꞌoot do na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Hã ỹỹ hẽ ỹ hꞌyy kasabé mahä̃nh, takꞌëp hetsooh do kametä däk do hyb nꞌaa hã ỹỹ, Pꞌop Hagä Do anoo hã ỹỹ nesaa do ỹ ahoop doo, sasëng tëg ejooh do hadoo ji. Nesaa Do Yb mejũũ do tii, ỹ tarejãã hyb nꞌaa, hã ỹỹ hẽ ỹ hꞌyy kasabé mahä̃nh.


text:
Tii dꞌ né paawä, hahỹỹ da ta kyyh hã ỹỹ: “Jããm hẽ né hẽ ỹ ky enyym do a hã, sahõnh hẽ hejój ỹỹ baad takametä däk do hyb nꞌaa nahejꞌoonh do sa hã”, näng ta kyyh hã ỹỹ. Ti hyb nꞌaa kä, tsebee gó ỹ hꞌyy kasabꞌee ỹ nahejoonh do hã, Kristo hejój bawät hyb nꞌaa hã ỹỹ.


text:
Ti hyb nꞌaa kä ỹ tsebé Kristo hyb nꞌaa nahejoonh do ỹ ahob bä, Kristo hyb nꞌaa ỹ raky nꞌaa rejã bä, Kristo hyb nꞌaa wë ỹ badoh do ỹ ahob bä, Kristo hyb nꞌaa ỹ rarahejã bä, Kristo hyb nꞌaa dooh ỹ adꞌoo pé na-ããj hẽ. Ỹ nahejooj bä, hëp ỹ tym hã ỹ bahejoonh.<pb/>


text:
Hꞌyy gatamah do herꞌoot doo da ỹ berꞌood däk. Bë né ti hanꞌoo tii dꞌ ỹ wén herꞌoot. Bë né paawä tii baad herꞌoot do këh ỹ nꞌaa hã. Dooh its né paawä ỹỹh, <n><i>Dooh its né paawä ỹỹh</i> Paw-Ro wén herꞌood wät, dooh né ji hajaa péh Pꞌop Hagä Do tanado bä paawä. Ta ti tabaherꞌoot bä tapesꞌããp na-ããj hẽ ta hã ky nꞌaa rejãã doo. “Dooh its Paw-Ro”, näk sa kyyh.</n> dooh tabadꞌop hẽ Jesus ky nꞌaa rod sa bahä̃nh redꞌoo do sa yd jé ỹỹh.


text:
Hꞌyyb jawyk doo me ỹ moo wäd wät bë mahang Jesus mejũũ do hehꞌäät ji do bä metëëh doo: Hetsooh do Pꞌop Hagä Do hanaa ỹ metä wät, meuj nꞌaa näng do ỹ moo wäd wät, ỹ pehuunh do na-ããj hẽ.


text:
Ny hadoo do ỹ moo wäd wät ta wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hã, bë hã ỹ moo nawäd wät doo? Jããm né hẽ hahỹỹ bë hã ỹ nadꞌoo doo: Bë ỹ daab nayyp doo! Bë mabaan ta ti hyb nꞌaa bë ỹ ky nꞌaa rejãã hadoo doo. <n>Sahõnh hẽ ta wób sa mahang tamoo wäd wät doo, Korĩn buuj mahang na-ããj tamoo wäd wät. Jããm hẽ dooh tadaab yb bä sa hã. Ta wób hã ti tadaab yyp. Ti hyb nꞌaa apäh dooh baad Paw-Ro kamahä̃n sa hã ta wób redꞌoo. <i>Bë mabaan bë hã ỹ daab nayyp doo</i> Paw-Ro baherꞌoot bä, tahãd ky nꞌaa ejꞌees. Nesaa do nado ti ji da hadoo do ji daab nayyp doo.</n><pb/>


text:
Tamawoob nuu me däg bë ỹ bahehëën da hỹỹ kä. Pꞌaa hẽnh dooh né da bë ỹ daab yb bä ẽnh. Bë ma nado ti ỹ karẽn. Bë ti ỹ karẽn sa yb sa taah karẽn doo da. Ji taah nedꞌëëd is do nado sa yb sa ỹỹn karẽn do hanoo doo. Sa yb ti sa taah nadꞌëëd is do karẽn do hanoo doo. <n>Korĩn buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Paw-Ro taah hadoo. Dooh Paw-Ro karẽn bä sa dajẽẽr tagado bä. Takarẽn tamasa sa hã, baad Jesus hã rahꞌyyb padëëk hyb nꞌaa. Sa yb hadoo Paw-Ro, ta hyb nꞌaa Jesus hã rahꞌyy kae däk do hyb nꞌaa.</n>


text:
Baad ỹ hꞌyyb hedoo sahõnh hẽ ỹ ahꞌëënh wë ỹ hanäng doo, ỹ kanꞌoo däk bë hã bë ỹ masa hyb nꞌaa. Ỹ eaanh hỹỹ kä bë hã: Dooh denaa hẽ ỹ bë kamahä̃n, takꞌëp bë ỹ kamahä̃n do mabaj?<pb/>


text:
Hahỹỹ dꞌ mä bë mahang habong do sa nooh: “Te hub né hẽ. Dooh bë tadaab yb bä. Dooh né paawä bë tadaab yb bä, kamatakëë doo me bë tawedii”, näk sa kyyh.


text:
Takꞌëp paa ỹ betsẽẽ Tiit bë wë tabahõm hyb nꞌaa. Ãã hꞌyyb hata ỹ mejũũ ta sii ti noo gó. Bë Tiit wadii, bë hã péh? Sét hëp ỹỹ Tiit daheeh. Séd hꞌyyb hedoo ãã babok Tiit daheeh. Dooh bë ãã wadꞌii bä.<pb/>


text:
Ta ti ãã wén herꞌoot bë hã, ãã kawoom hyb nꞌaa bë edꞌoo gꞌeeh? Dooh. Dooh ti hyb nꞌaa tado bä. Séd ãã hꞌyyb hedoo Kristo hã. Tꞌõp hanäng doo me ãã baherꞌoot sahõnh hẽ ãã herꞌoot doo. Pꞌop Hagä Do maa napäh ãã herꞌoot doo. Najis haa, sahõnh hẽ ãã badꞌoo doo, bë hyb nꞌaa né hẽ tii, baad tabahadoo hyb nꞌaa bë hã, Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm hyb nꞌaa paawä.


text:
Ỹ eỹỹm, bë wë ỹ kajaa bä, ta see hadoo bë hꞌyyb hã ỹỹ da. Tii bä, dooh na-ããj hẽ bë genaag da bë ỹ maherꞌood bä. Ỹ awꞌyyt apäh da bë mahang kajꞌõõk doo, hꞌyy kajewꞌëës doo, kawajããn doo, séd hã hꞌyyb nahedꞌoo doo, ta wób ky nꞌaa rejãã doo, kasabꞌee doo, kamanejũũ do na-ããj hẽ. Ỹ hyb nꞌaa newë bä, ỹ hyb nꞌaa tón ta ti hedoo do ỹ awyyd bä da bë mahang.


text:
Ỹ eỹỹm da, bë wë ỹ kajaa bä pꞌaa hẽnh da ỹ nu mebyng bë hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo, ta hã ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do anꞌoo bä. Ỹ hyb nꞌaa tón da ỹ eỹỹm, pooj jé nesaa do moo bok do ratꞌyyd kamanehꞌĩĩn do hyb nꞌaa baad nadoo do ramoo bok do hã, sa ỹỹm sa patug nadoo do sii rabeỹỹh do hã, nu meby nꞌaa näng do hã, sa matym gó ramoo bong doo.<pb/>


text:
Tamawoob nuu me däg hahỹ bë ỹ bahehëën doo. Ỹ kajaa bä, sahõnh hẽ ky nꞌaa katepꞌaa do bë mahang hanäng doo, pawóp hẽ, tamawoob hẽ ta rod nꞌaa raherꞌoot da te hub tado bä. <n>Tii dꞌ né ji badꞌoo Pꞌop Hagä Do kyy kerih do ji tamaherꞌoot, ta see ta da hadoo do taky nꞌaa tapa bä. Dew-Teronom 19.15 hã takerii däk tii. Dooh ji ky dahé bä sét hẽ herꞌood bä. Jããm hẽ ji ky daheeh pawóp hẽ, tamawoob hẽ hadoo doo, te hub né hẽ ranoo bä ky nꞌaa katapaa do ky nꞌaa. Tii da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do wén mejũũ, daap hẽ ji ky nꞌaa tapa mahä̃nh ji da hadoo do.</n>


text:
Ỹ abꞌaanh, pooj jé, pawóp nuu me däg bë ỹ bahehëën noo gó nesaa do moo boo bok do sa hã ỹ maherꞌood wät doo. Ta ti moo hedoo doo, bë sahõnh hẽ na-ããj hẽ, ỹ maherꞌoot hahỹỹ da: Dooh da ỹ tꞌyyd mehĩĩn bä pooj jé du dꞌoo do nesaa do moo bok doo, ta wób na-ããj hỹỹ kä nesaa do moo bok doo.


text:
Dooh da bë ỹ tꞌyyd mehĩĩn bä. Bë karẽn mäh, bë ỹ metëëh Kristo tado bä hã ỹ herꞌoot doo, bë nooh. Nahejooj nado Kristo bë wë. Hejoonh né hẽ bë mahang.


text:
Nahejoonh doo gó bꞌaa kajatsëk do hã kepëëm däg né paawä, ti awäd hadꞌyyt hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do hejój hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ ãã hã. Kristo nahejooj hã séd hã ãã hꞌyyb hedo né paawä, bë wë da ãã babok Kristo sii Pꞌop Hagä Do hejój hyb nꞌaa. Bë wë ãã kajaa bä, ta hejój gó da ãã babok bë wë. <n>Korĩn panang bä habong do wób raky sëm Paw-Ro. Dooh raky dahé bä. Nesaa do rakarẽn ramoo bok nä. Ti hyb takajaa do pooj jé Paw-Ro maherꞌoot sa hã. Pooj jé dó tatꞌyyd mehĩĩn né paawä, dooh da tatꞌyyd mehĩĩn wäd bä nabuj kehꞌũũm do sa hã. Kristo hejój gó Paw-Ro ky nꞌaa etyy da hỹỹ kä sa hã takajaa bä.</n><pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë ti bë hã hẽ bë kamety, bë hyb nꞌaa newë, Jesus hã bë hꞌyy kae bä hehꞌäät ub. Dooh gꞌeeh bë hapëë bä, Jesus Kristo bë hꞌyyb gó awät? Ta nehub tado bä bë hegãã bä, dooh Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do hehꞌäät do bë do bä.


text:
Wyt ta maab hẽ bë hã ỹ gada, bë hapäh Jesus mejũũ do hehꞌäät do ỹỹh. <n>Korĩn buuj wób ramejũũ Paw-Ro metëëh Jesus mejũũ do hehꞌäät do tado bä. Ti Paw-Ro mejũũ sa daaj hẽ sa hã hẽ rakametyy rabahapäh hyb nꞌaa Jesus hã rahꞌyy kae bä, Jesus hã rahꞌyy kanae bä. Jesus hã rahꞌyy kae bä tii bä rabahapäh Paw-Ro Jesus mejũũ do hehꞌäät tii, Paw-Ro hyb nꞌaa Jesus hã rahꞌyy kae däk do hyb nꞌaa.</n>


text:
Pꞌop Hagä Do hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ, baad nadoo do bë moo nabok hyb nꞌaa. Dooh ãã ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä ta tii, baad bë mahang ãã moo boo bok do ta wób rabaherꞌoot hyb nꞌaa. Dooh. Tii dꞌ ãã wén ky nꞌaa etsẽẽ, baad hadoo do bë moo bok hyb nꞌaa. Ti né hẽ ti ãã karẽn doo. Dooh ỹ hyb nꞌaa pꞌeed bä, baad nadoo ãã moo boo bok doo, ta wób redoo bä. Jããm né hẽ ỹ karẽn, baad bë babok doo.


text:
Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, dooh ãã haja bä baad hadoo do ãã geä̃m bä. Jããm hẽ ãã hajaa ãã moo bok baad hadoo do masa doo, kahꞌũũm do hanoo doo.


text:
Tsebee gó ãã gadoo ãã nahejoonh doo. Jããm hẽ ãã karẽn, baad Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh. Ãã ky nꞌaa etsẽẽ bëëh, bë tꞌyyd kamehĩĩn hyb nꞌaa baad nadoo do hã, pꞌaa hẽnh baad ub bë babok hyb nꞌaa.


text:
Hahỹ mo haja ỹỹ kerih do bë ỹ ma erih bë wë ỹ kajaa do pooj jé, bë wë ỹ kajaa bä kä, dooh hyb nꞌaa bë ỹ nabuuj gedoo pé hyb nꞌaa ky nꞌaa jawyk doo me, hã ỹ kanꞌoo däk doo me. Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anoo ta ti ỹ ky nꞌaa jawꞌyyk doo, baad hadoo do ỹ moo wät hyb nꞌaa bë hã, bë hꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm hyb nꞌaa. Hã ỹ tabanoo ta ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk do bë hꞌyyb tym gó hanäng do ỹ rejãã hyb nꞌaa nado.<pb/>


text:
Tagadëëg ub, wakãn haa, bë tsebee. Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd kamehĩĩn baad nadoo do bë moo boo bok do hã. Pꞌaa hẽnh baad hadoo do bë moo boo hỹỹ kä. Bë ky dahé hahỹỹ hã, bë ỹ ma erih do hã bë ỹ maherꞌoot do ta hã. Tawꞌããts hẽ séd bë hꞌyyb hedo. Tawꞌããts hẽ hanäm doo gó bë babok bë da hadoo do wë. Tii bä da Pꞌop Hagä Doo, ta hanaa ji kamahä̃n doo, ta hanaa ji hꞌyyb näm doo, awät da bë mahang.<pb/>


text:
Ỹ karẽn, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky enyym do bë hꞌyyb gó tabawät. Ỹ karẽn ji Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do sahõnh hẽ bë hꞌyyb gó tabawät. Ỹ karẽn na-ããj hẽ séd hã ji hꞌyyb hedoo Pꞌop Hagä Do Sahee ji hã hanoo do sahõnh hẽ bë hꞌyyb gó tabawät. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Jesus mejũũ do see ỹ ti hỹ Paw-Ro. Ajyy ỹ rasëëw hõm do hyb nꞌaa nado Kristo mejũũ do see ỹ wén hado däk. Ajyy sa kyy gó nado tii. Jesus Kristo kyy gó né tii. Pꞌop Hagä Do ta Yb, dejëp do mahang Jesus ganä wät hanoo do kyy gó na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ër hỹỹj hedoo do pa ỹ habong do sa sii ỹ edëng bëëh, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Garata häj nꞌaa bä jé padꞌyyt hẽ bë panang bä kahetꞌaa doo.<pb/>


text:
Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ ky enꞌyym bë hã. Ỹ karẽn baad ub Kristo bë rahꞌyyb enꞌyym.


text:
Jesus né hẽ tii, Pꞌop Hagä Do ër Yb karẽn doo da, ta daaj hẽ takanꞌoo däk dajëb hã, nesaa do ër moo bok do säm, ër tabedꞌëëp hyb nꞌaa, da hẽ Nesaa Do Yb mejũũ doo da habok doo da ër naboo bong hyb nꞌaa kä.


text:
Ỹ hyb nꞌaa tón, nayyw hẽ né hẽ bë du doo do hyb nꞌaa bë beréd hõm Pꞌop Hagä Doo, Kristo hyb nꞌaa né hẽ bë wë taky enyym, bë tagadoo doo. Panyyg see bë ky dahé däg kän.


text:
Jesus panyyg hanäm do tii, ta wób sa noo né paawä, dooh panyyg hanäm do tado bä. Ta wób rakarẽn bë rawedii. Rakarẽn rahꞌỹỹt Kristo ky nꞌaa hanäm doo.


text:
Ky nꞌaa kawasꞌee däk da hadꞌyyt hẽ jé ta see hadoo Jesus ky nꞌaa hanäm do ma metëëk doo, bë ãã ma metꞌëëg wät do paa nadoo doo. Ỹ tado bä paawä, ããs wë hã hana do tado bä paawä na-ããj hẽ ta see hã ma metëëk doo, ky nꞌaa kawasꞌee däk da.


text:
Ỹ abꞌaanh pooj jé bë ãã maherꞌood wät doo: Ky nꞌaa kawasꞌee däk da hadꞌyyt hẽ jé ta see hadoo Kristo ky nꞌaa hanäm do bë tamaherꞌood bä, pooj jé bë gadoo do nahadoo doo! Tabanesaa hẽnh hahõm do ti ma matëg oow.<pb/>


text:
Ta ti ỹ erih do hã wyt ta maab hẽ, dooh hã ỹ rajꞌaa etsë do jawén ỹ awäd bä. Pꞌop Hagä Do ỹ tajꞌaa etsë ỹ karẽn. Ta wób ỹ karẽn ỹ hꞌyyb enꞌyym gꞌeeh? Dooh. Da hẽ ỹ karẽn nä bä paawä ta wób ỹ hꞌyyb enäw up, dooh Kristo karom ỹ do bä paawä.<pb/>


text:
Baad bë ỹ maherꞌoot hahỹ wakãn haa: Kristo ky nꞌaa hanäm do bë ỹ ma metꞌëëg wät doo, dooh ajyy sa hanaa tado bä.


text:
Dooh ajꞌyy tado bä hã ỹ tabꞌëës do ta panyyg. Dooh ỹ rama metꞌëëg bä ta tii. Jesus Kristo né hẽ tii, ta ti metëëh do hã ỹỹ.<pb/>


text:
Bë ky nꞌaa napäh paa nyy da pꞌooj ub Judah buuj ky nꞌaa jewꞌyyk do mejũũ doo da ỹ bawäd wät. Bë ky nꞌaa napäh nyy da takꞌëp ỹ paa rejãã Pꞌop Hagä Do karapee, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë ky nꞌaa napäh na-ããj hẽ takꞌëp ỹ karẽn paawä Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ gawatsꞌiik ti noo gó.


text:
Takꞌëp paa ỹ ma kametꞌëëg wät Judah buuj ky nꞌaa jewꞌyyk doo, baad paa ỹ ky daheeh. Ti hyb nꞌaa ỹ akog bong paa hajõk Judah buuj nemon ỹỹ ma kametꞌëëk doo. Takꞌëp paa ỹ karẽn ỹ ky daheeh sahõnh hẽ ãã wahë makũ metëëk do hã.


text:
<sup>(15-16)</sup> Tii bä kä, tii da né hẽ ỹ bawäd né paawä, Pꞌop Hagä Do metä wät hã ỹ ta Tꞌaah, ỹ tahꞌyy ganꞌyyh ta hã tanꞌoo bä, Judah buuj nadoo do hã ta ky nꞌaa ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa. Pꞌooj ub, ä̃n ỹ wog gó ỹ basuun nä bä, tsyt hẽ ỹ Pꞌop Hagä Do asëëw däk. Taky enyym do hyb nꞌaa hã ỹỹ, nesꞌaa né paawä ỹỹ, hã ỹ tabanoo ta wë ỹ moo wät hyb nꞌaa. Tii bä, ta Tꞌaah hã ỹ tametëëh Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng noo gó, dooh ỹ eaaj bä ajyy sa hã nyy dꞌ ỹ badꞌoo.


text:
Dooh na-ããj hẽ Jerusarẽnh hẽnh ỹ ahõm bä, pój ỹỹ jé Jesus mejũũ do rabahado padëëk do sa wë ỹ beaanh hyb nꞌaa paawä. Dooh. Nayyw hẽ ỹ bahõm paa Arab häd näng do häj nꞌaa hẽnh. Ta jawén, tii bꞌ naa Damas-Ko panang hẽnh ỹ babaaj hõm kän.<pb/>


text:
Tii bä kä, tamawoob hẽ ta baab jawén paa bä, Jerusarẽnh hẽnh ỹ bahõm kän, Peed ỹ bahegꞌããs hyb nꞌaa. 15 ta ä̃h ta pa ỹ baym.


text:
Ta tii bä na-ããj hẽ ỹ bahapäh Tsijaag, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hỹỹj. <n>Tsijaag, Jesus hỹỹj. Sét hẽ sa ỹỹn.</n> Jesus mejũũ do wób, dooh ỹ hapëë bä ti noo gó.


text:
Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do Judah buuj häj nꞌaa bä, jé padꞌyyt hẽ sa panang hẽnh rakahetꞌaa doo, dooh ỹ rahapëë nä bä ti noo gó.


text:
Jããm hẽ hahỹ ỹ raky nꞌaa napäh. Hahỹỹ dꞌ sa kyyh: “Ajꞌyy pꞌooj ub ãã tarahejãã doo, hỹỹ kä tama metꞌëëg kän Kristo ky nꞌaa pꞌooj ub takarẽn do tagawatsꞌiik do paah”, näk mä sa kyyh.


text:
Ti mꞌ, 14 ta baab jawén paa bä, pꞌaa hẽnh Jerusarẽnh hẽnh ỹ bahõm. Béh-Nabéh sii ỹ bahõm. Tiit ỹ mahũũm si ỹỹ.


text:
Tꞌĩĩ hẽnh ỹ wén hõm, Pꞌop Hagä Do metëëh hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ né hẽ ỹ bahõm. Ta tii bä ỹ atsꞌyyt Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa ky nꞌaa näng doo, ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa sa hã nyy da Kristo ky nꞌaa hanäm do Judah buuj nadoo do hã ỹ ma mehetꞌëëk doo. Ỹ wén maherꞌoot, ỹ karẽn ỹ bahegꞌããs séd rahꞌyyb hedo bä hã ỹỹ, ỹ ma mehetꞌëëk do hã. Séd rahꞌyyb nahedo bä paawä ỹ ma mehetꞌëëk do hã, daap paawä tii bä ỹ ma metꞌëëg wät doo, da hẽ ỹ ma metëëk do na-ããj hẽ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób ỹ da raky sëm do hyb nꞌaa ta ti raky nꞌaa napäh bä.


text:
Séd hã sa wahë nꞌaa hedoo do rahꞌyyb hedoo né hẽ hã ỹỹ, ỹ ma mehetꞌëëk do hã. Dooh ẽnh ramejõ bä Tiit, tꞌĩĩ hẽnh si ỹ hewäd nä doo, ta masuuj noo byyh kahõg hõm bä, Judah buuj nado né paawä.


text:
Ta wób ti tii dꞌ karẽn paawä tabadꞌoo. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do oow né tii. Ër mahang rakamekuuj bong rabahegꞌããs hyb nꞌaa nyy da Kristo Jesus hyb nꞌaa, dooh sa ky nꞌaa jawꞌyyk do ër jeỹỹm wäd bä, neỹỹm doo gó ër wén boo kän. Rakarẽn paawä pꞌaa hẽnh sa ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da ji bawät. Rakarẽn paawä sa ky nꞌaa jawꞌyyk do karom hadoo ji bahado däk pꞌaa hẽnh.


text:
Tii dꞌ rakarẽn né paawä, dooh tabadꞌop hẽ ãã ky dahé bä sa kyyh, bë hyb nꞌaa, Kristo ky nꞌaa hanäm doo, baad hadoo doo, baad tabenyyw däk hyb nꞌaa, ta panyyg kamanekuuj däk hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Jerusarẽnh bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang rahyb nꞌaa jewꞌyyk do sa hã, sa wahë nꞌaa ky nꞌaa näng do sa hã, baad ub ỹ ma mehetꞌëëk doo. Dooh ỹ ma mehetꞌëëk do jó ramejũũ péh. (Ta ti ỹ herꞌood né paawä, dooh ỹ ky sꞌũũd bä sa hã Jesus sii rababok do paa hyb nꞌaa. Séd gó Pꞌop Hagä Do ji tagadoo. Ky nꞌaa etsëëh doo, ky nꞌaa netsꞌäs do na-ããj hẽ tagadoo.)


text:
Dooh né hẽ ỹ ma mehetꞌëëk do jó ramejũũ péh, ỹ hanäng. Rahapäh, hã ỹ Pꞌop Hagä Do anoo, Kristo ky nꞌaa hanäm do ỹ ma metëëk hyb nꞌaa Judah buuj nadoo do sa mahang, Peed hã tabanoo do hadoo Judah buuj mahang tama metëëk hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Doo, Peed tahejꞌoonh doo, Judah buuj mahang Jesus mejũũ do tabahadoo hyb nꞌaa, ỹ na-ããj né hẽ tahejꞌoonh Judah buuj nadoo do sa mahang Jesus mejũũ do ỹ bahadoo hyb nꞌaa, rabahapäh.


text:
Ti mꞌ, Tsijaag, Peed, Jowãw daheeh, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa hyb nꞌaa jewꞌyyk do ky nꞌaa enäh doo, rabahapäh bä nyy da Pꞌop Hagä Do ỹ tasëëw hõm tsyt hẽ, Judah buuj nadoo do mahang ỹ moo wät hyb nꞌaa, Béh-Nabéh daheeh ỹ ragadoo sa hꞌyyb hataa ãã bahado däk hyb nꞌaa kä. Sa moo hub me ãã redëng tii bä, ãã ragadoo rametëëh hyb nꞌaa ta tii hã. Sa sii ãã kanerꞌoot noo gó, baad ub sa hã Judah buuj nadoo do mahang ỹ Béh-Nabéh daheeh ãã moo bok hyb nꞌaa. Ti nuuj jé Judah buuj mahang ramoo bok tii.


text:
Dooh ãã hã ramejõ bä. Jããm hẽ ãã hã retsẽẽ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do kasꞌuut do Jerusarẽnh panang bä habong do ãã hyb nꞌaa esee hyb nꞌaa, ãã masa hyb nꞌaa. Tii dꞌ né da takꞌëp ỹ karẽn up ỹ badꞌoo.<pb/>


text:
Ãn-Tijoka panang bä ãã wë Peed bahegꞌããs noo gó, Peed ỹ nabuuj gedoo baad nadoo do hyb nꞌaa tabadꞌoo doo.


text:
Pooj jé dó baad Peed awa hadꞌyyt hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Judah buuj nadoo do sa sii. Tii bä kä, Ãn-Tijoka bä rakajaa ajyy Tsijaag hepꞌëëh doo. Ti mꞌ ta ti ajyy rakajaa bä kä, dawë hã Peed bawäd däk Judah buuj nadoo do sa mahä̃nh. Dooh sa sii tawa wäd bä, Judah buuj wób ji masuuj noo byyh kahõk do hã ky kahꞌũũm do tajeỹỹm do hyb nꞌaa. <n>Ti noo gó, Judah buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób ramejũũ Judah buuj nadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa masuuj noo byyh ragahõg hõm, jããm hẽ tii bä Pꞌop Hagä Do gadoo Judah buuj nadoo do redꞌoo do hyb nꞌaa. Judah buuj wób, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, tii da ramejũũ Judah buuj nadoo do rabadꞌoo, Judah buuj wób Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do rajeỹỹm do hyb nꞌaa. Sa hã rawén jeỹỹm, ta ti rarejãã sa ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadahꞌeeh doo.</n>


text:
Tii bä Judah buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ta tii bä habong doo, Peed mo nꞌaa me rabadoo däk na-ããj hẽ. Jꞌooj madäk doo me ti noo gó Peed badꞌoo doo da tii dꞌ na-ããj hẽ rabadꞌoo. Dawë hã rababoo däk Judah buuj nadoo do sa hỹỹj hedoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa mahä̃nh. <n>Ti noo gó, jããm hẽ Judah buuj rabawa Judah buuj nadoo do sa sii, Judah buuj nadoo do sa masuuj noo byyh ragahõg hõm bä. Tii da né sa ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa mahang dooh tii dꞌ tahado wäd bä. Séd gó ji Pꞌop Hagä Do gadoo Jesus hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ né hẽ paawä Judah buuj nadoo do sii Peed bawa. Ta tii bä hegꞌããs do Peed raky nꞌaa herꞌoot ta wób sa hã Peed jeỹỹm. Ti hyb nꞌaa dooh takarẽn bä Judah buuj nadoo do sii tawa bä hegꞌããs do sa matym gó. Ti hyb nꞌaa tsyt hẽ tabawäd däk, tahapëë né paawä dooh ji masuuj noo byyh kahõg hõm do hyb nꞌaa ji Pꞌop Hagä Do gadoo.</n> Béh-Nabéh sii hẽ sa hꞌyyb hata däg ti noo gó.<pb/>


text:
Ti mꞌ, dooh baad hadoo doo, Kristo ky nꞌaa hanäm do metëëh doo da raboo boo bä ỹ bahapäh bä, sa hỹỹj hedoo do raty nꞌaa gesyyg däk <n>Rawén ty nꞌaa gesꞌyyk, dooh Garata häj nꞌaa buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa masuuj noo byyh kehõg bä. Ti hadoo né hẽ Pꞌop Hagä Do gadoo na-ããj hẽ sa hã Peed hapëë né paawä, ta ty nꞌaa gesꞌyyk ta sii wa do paah, ta wób tajeỹỹm do hyb nꞌaa. Jꞌooj madäk do ta hꞌyyb.</n> ỹ bahapäh bä, sahõnh hẽ sa matym gó Peed hã ỹ ky hadoo: “Judah buuj né paawä õm, Judah buuj nadoo doo da mabawäd däk. Meréd hõm Judah buuj raky nꞌaa jawꞌyyk doo. Hꞌëëd hyb nꞌaa hỹỹ kä, mabadꞌoo do hã, makarẽn mamejũũ Judah buuj nadoo do ër hỹỹj ky nꞌaa hedoo doo, Judah buuj ky nꞌaa jawꞌyyk do ragadoo sa hã magadoo hyb nꞌaa, õm né heréd hõm paawä tii? <n>Dooh né paawä Peed herꞌood bä Judah buuj nadoo do sa hã sa masuuj noo byyh ragehõg hõm hyb nꞌaa, tii dꞌ tahanäng pé dawëë tabawäd däk do sa mahä̃nh, Judah buuj wób rakajaa bä.</n>


text:
Te hub né hẽ, Judah buuj taah ër bahadoo do hyb nꞌaa Judah buuj né hẽ ëër. Dooh ta wób, baad nadoo do moo hebꞌooh do ër ado bä. <n>Judah buuj ramaneëënh ta wób <i>“baad nadoo do moo hebꞌooh doo”</i> , sa ky nꞌaa jawꞌyyk do raky nadaheeh do hyb nꞌaa.</n>


text:
Dooh né paawä baad nadoo do moo hebꞌooh do ër ado bä paawä, ër hapäh, jããm hẽ Jesus Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad ji wén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó. Jããm hẽ Jesus hyb nꞌaa ji tagadoo. Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hyb nꞌaa tado bä. Ër na-ããj hẽ, Judah buuj, Kristo Jesus hã ër hꞌyy kae däk baad ër bahado däk hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó, ër tagadoo hyb nꞌaa. Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hã ër daab yb wäd bä. Dooh hajaa pé baad tabahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do taky daheeh do hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, ëër, Judah buuj hedoo doo, Kristo hyb nꞌaa kä ër karẽn do hyb nꞌaa baad ër bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó, baad nadoo do moo hebꞌooh do ër bahado däk Judah buuj nadoo do nemuun, näk ër buuj wób. Nyy dꞌ rahanäng pé ta tii? Kristo hyb nꞌaa gꞌeeh nesaa do moo hebꞌooh do ër bahado däk? Dooh. Dooh tii dꞌ tado bä!


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadaheeh do ji bahadoo, pꞌaa hẽnh ji du do bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã ji daab yb bä, pooj jé ji eréd hõm doo. <n>Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Pꞌaa hẽnh ji daab yb bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hã, ta ti ji eréd wät do jawén paa bä, tii bä né hẽ nesaa do moo hebꞌooh do ji bahado däk né hẽ, ji nahajaa do hyb nꞌaa sahõnh hẽ ji ky dahé bä. Dooh Jesus hã ji daap yyp do hyb nꞌaa tado bä nesaa do moo hebꞌooh do ji hado bä.</n>


text:
Dooh tawꞌããts hẽ tado bä pꞌaa hẽnh ỹ du do bä ỹ daap yyp Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do dajëb hã ji taky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa, ỹ paa dajëb wät hadoo ta hã. <n>Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejõ wäd bä ji hã Paw-Ro hanäng péh.</n> Hỹỹ kä, tamanejõ wät do hyb nꞌaa hã ỹỹ, ỹ hajaa Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ỹ bawät.


text:
Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk do hã ỹ paa dajëb wät do hadoo ỹ baherꞌoot bä: Kristo sii ỹ kepëëm däk do hadoo bꞌaa kajatsëk do hã tadajëp noo gó. Gawatsig hõm pooj jé ỹ bawät do paah. Kristo ti hỹỹ kä hëp ỹỹ gó hawät doo. Da hẽ, badäk hahỹỹ bä ỹ bawät nä bä, ỹ hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do Tꞌaah hã, hã ỹ kamahä̃n do hã, hëp ỹ nꞌaa dajëp do hã. <n>Ti hadoo ër hã na-ããj hẽ. Paw-Ro bawät do hã ër tametëëh nyy da tawꞌããts hẽ ër sahõnh hẽ ër babok.</n>


text:
Jããm hẽ Pꞌop Hagä Do ër wë taky enyym do hyb nꞌaa baad ër wén hado däk ta matym gó. Dooh ỹ ty nꞌaa gesyyg bä ta tii. Ta ti ỹ wén herꞌoot, ji haja bä paawä baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó ta ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hyb nꞌaa, tii bä daap paawä Kristo dajëp!”, näng mä ỹ Peed hã.<pb/>


text:
Hꞌyy ganahoot nä do hadoo bëëh, Garata buuj! Takꞌëp bë rawadꞌii bong bë wén nahapëë wät baad hadoo doo! Jaa bë hã wadii? Baad ub né paa bë ỹ ma metꞌëëg wät Jesus Kristo ky nꞌaa bꞌaa, kajatsëk do hã ji hyb nꞌaa dajëp doo.


text:
Sét ub ti ỹ eaanh bë hã hỹỹ kä: Pꞌop Hagä Do anoo bë hã ta Sahee, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do bë ky daheeh do hyb nꞌaa gꞌeeh, Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ta ky nꞌaa bë maa napäh noo gó?


text:
Takꞌëp bë hꞌyy ganahoot? Bë du do däk noo gó Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo, bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee bë wén gadoo. Ta Sahee bë tahꞌyyb mahũũm. Bë karẽn apäh hỹỹ kä bë daaj hẽ bë hajaa doo me bë bahajaa pooj jé bë du doo doo? Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hã gꞌeeh bë karẽn bë daap yyp hỹỹ kä?


text:
Hajõng baad hadoo do bë bahapäh paa bë mahang. Daap hẽ gꞌeeh ta ti bë hã? Ỹ karẽn paawä bë bahapäh, dooh daap hẽ tado bä. <n>Dooh ji hapëë bä baad ub nyy dꞌ tahanäng pé tëg nadꞌëëd is do 4 hã kerih doo. Sét né paawä Gereg kyyh, pawóp hẽ ta ky nꞌaa ta see pé noo gó. Hahỹỹ da na-ããj hẽ tahajaa ji erii bä: “Daap hẽ gꞌeeh takꞌëp bë ahob wät doo, Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa bë rarejãã noo gó? Ỹ karẽn paawä bë bahapäh, dooh daap hẽ tado bä bë ahoop do paah.”</n>


text:
Wyt ta maab hẽ, ta Sahee Pꞌop Hagä Do wén noo bë hã, hanäm do tawén pehuunh bë mahang, Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do bë ky daheeh do hyb nꞌaa tado bä.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa newë Abaraãm badꞌoo doo. Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né kä mꞌ, baad tawén hado däk paa Pꞌop Hagä Do matym gó. <n>Genesis 15.6</n>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, tii dꞌ hꞌyy kaꞌeeh doo, Abaraãm karapee kä. <n>Abaraãm karapee,Pꞌop Hagä Do karapee, Isaraéw buuj sa hã. Ti hyb nꞌaa jé hꞌyy kaꞌeeh do tii, Pꞌop Hagä Do karapee hehꞌäät doo, Paw-Ro wén näng.</n>


text:
Pꞌooj ub Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã kaherꞌood däk paah, rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, Judah buuj nadoo do sii hẽ da baad rabahado padëëk da Pꞌop Hagä Do matym gó. Hahỹỹ da Kristo ky nꞌaa hanäm do Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot paa Abaraãm hã: “A hyb nꞌaa né da sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do ky nꞌaa kedëng da”, <n>Genesis 12.3, 18.18, 22.18</n> näng kerih doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do tii, Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh doo da hꞌyy kaꞌeeh doo, ragadoo da Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng do paah.<pb/>


text:
Tii dꞌ nado sahõnh hẽ tii, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do raky daheeh do hã daab ꞌyyp doo. Ky nꞌaa kawasꞌee däk tii. Tii dꞌ né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot ti ky nꞌaa: “Ky nꞌaa kawasꞌee däk sahõnh hẽ ajyy, ỹỹj, sét né paawä resõõts bä sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo gó kerih do mahang. Sét nuu me né paawä resõõts hõm bä, raky nꞌaa kawasꞌee däk da”, <n>Dew-Teronom 27.26</n> näng kerih doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, wyt ta maab hẽ, dooh baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó ta ky nꞌaa jawꞌyyk do hã ji daap yyp do hyb nꞌaa. Ti né hẽ ti Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot doo. Hahỹỹ da takerii däk ta ti ky nꞌaa: “Jããm hẽ edëb hadꞌyyt da, jé ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad hado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó”, <n>Habakuk 2.4</n> näng kerih doo.


text:
Hỹỹ kä, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do ji moo wät doo, dooh ji hꞌyy kaꞌeeh do tado bä. Ramoo bok do hã radaab yyp ky nꞌaa jawꞌyyk do ky dahꞌeeh karꞌẽẽn doo. Hahỹỹ da takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó ta ti ky nꞌaa: “Jé hahỹỹ hã kamejũũ do moo wät doo, edëb né paawä da ta hyb nꞌaa.” <n>Rewitikos 18.5</n><pb/>


text:
Ër paa ky nꞌaa kawasꞌee däk Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do ër nahajaa do hyb nꞌaa ër ky dahé bä. Tii bä kä, ër Kristo bedëëb wät ër ky nꞌaa kawasꞌee däk do mahä̃nh. Ta hã tabadäng ër ky nꞌaa kawasꞌee däk do Kristo anꞌoo bä, ër hã tanadëë wät hyb nꞌaa. Ër hyb nꞌaa Kristo ky nꞌaa kawasꞌee däk paa ỹ wén näng, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hyb nꞌaa ta ti ky nꞌaa: “Ky nꞌaa kawasꞌee däk da sahõnh hẽ bꞌaa hã sa kamag padëëk doo”, <n>Dew-Teronom 21.23</n> näng kerih doo.


text:
Ër ky nꞌaa kawasee do mahä̃nh ër Kristo Jesus bedëëb wät do hyb nꞌaa, Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ ragadoo hỹỹ kä Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng doo. Hỹỹ kä, ër sahõnh hẽ, ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ër gadoo Pꞌop Hagä Do Sahee taky nꞌaa enooh do paah.<pb/>


text:
Kanerꞌoot do ky nꞌaa jawꞌyyk doo gó bë ỹ maherꞌoot Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ky nꞌaa, wakãn haa. Sa da hadoo do sii rakanerꞌood bä, ramoo boo bä kerih do rakanerꞌoot do heen nꞌaa, sa häd ta hã raberih bä hyb nꞌaa jewyk do sa matym gó, tii bä dooh hajaa pé ta ti tahỹỹd bä. Dooh na-ããj hẽ ta jawén sa see haja bä kanerꞌoot do heen nꞌaa hã taberih nä ta ky nꞌaa papuuj, pooj jé, ta da hadoo do sii rakanerꞌoot do bód nadoo doo. Ti hadoo Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do hã. <n>Dooh kahꞌỹỹt pé tii. Dooh ta bahä̃nh hanoo péh.</n>


text:
Abaraãm hã, ta panaa hã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh paah, ta hyb nꞌaa sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do raky nꞌaa kedëng. Dooh paa Pꞌop Hagä Do ky dëë bä hajõk do ta panaa sa hyb nꞌaa, ta ti taky nꞌaa enooh doo. Sét hẽ ta panaa hyb nꞌaa taky däng. <n>Genesis 12.7, 13.15, 24.7</n> Kristo né hẽ ti sét hadoo do Abaraãm panaa, ta hyb nꞌaa ji wén ky nꞌaa kedëng.


text:
Hahỹỹ dꞌ ti ỹ hanäng péh, dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paa hahꞌỹỹt pé ỹ noo bä: Abaraãm sii Pꞌop Hagä Do kanerꞌood wät paah. Baad Pꞌop Hagä Do ky däng ta hã. Taky däng ta hã, dooh taky kahỹỹd bä ta hã taky nꞌaa enooh doo. Ti hyb nꞌaa, ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo, 430 ta baab jawén paa bä Mosees hã kanꞌoo däk doo, dooh tahaja bä tahỹỹd bä pooj jé Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.


text:
Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng do ër wë tatabëëj bä paawä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hyb nꞌaa, ji haja bä paawä tii, tii bä dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do hyb nꞌaa tado wäd bä. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do hyb nꞌaa né hẽ Abaraãm gadoo Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng do ta hã. Pꞌop Hagä Do wén ky nꞌaa edëng Abaraãm, Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa ta hã.<pb/>


text:
Tii dꞌ tado bä, hꞌëëd hyb nꞌaa gꞌeeh takanꞌoo däk ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo? Tawén kanꞌoo däk, nesaa do ramoo nabok hyb nꞌaa paawä. Takanꞌoo däk dó, Kristo, Abaraãm panaa, kanajaa nä bä. Ti panaa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo. Pꞌop Hagä Do anoo paa ta ky nꞌaa jawꞌyyk do ããs sa hã, Mosees hã rabanꞌoo däk hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Isaraéw buuj sa wë, sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë na-ããj hẽ ti Mosees.


text:
Hỹỹ kä, sét hẽ tado bä, ta daaj hẽ taky nꞌaa enooh doo, dooh ji hyb nꞌaa karẽn pé ji ky nꞌaa rod. Sét ub né hẽ Pꞌop Hagä Doo, ta daaj hẽ Abaraãm hã tamaherꞌoot do ta hã taky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do hꞌyy kawareem gꞌeeh pooj jé taky nꞌaa enooh do paa hã? Dooh! Dooh ta hã tahꞌyy kawareem bä. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do haja bä paawä ji edëb hadꞌyyt do ji hã tanꞌoo bä, tii bä kä baad ër bahado däg né hẽ paawä Pꞌop Hagä Do matym gó ta ky nꞌaa jawꞌyyk do ër ky daheeh do hyb nꞌaa.


text:
Dooh né hẽ tahaja bä ta tii. Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot, nesaa do ji hꞌyyb gó ji karẽn do ji hã tamejõ hadꞌyyt hẽ. Ti hyb nꞌaa, jããm hẽ Jesus Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ji gadoo Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Kristo ewäd hyng do pooj jé, ti nuuj jé, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ãã tamoo masoo hadoo. Ãã tadewäts bëëh hadoo. Ãã tahagꞌããs ti nuuj jé, tób rayd ragadahewꞌëës do hagã nꞌaa tabadꞌoo doo da, Pꞌop Hagä Do ër hã tametëëh bä kä Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa kä hỹỹ kä, baad ji bahado däk ta matym gó.


text:
Kristo ewäd hyng do pooj jé, ãã hagã nꞌaa hadoo ti nuuj jé Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo, nesaa do ãã moo nabok hyb nꞌaa. Hỹỹ kä, Kristo ewäd hyng do hyb nꞌaa, baad ër bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó ta hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, Kristo hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa kä, Kristo hã ër daap yyp do hyb nꞌaa kä, dooh hyb nꞌaa Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër tahagãã wäd bä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do taah bë sahõnh hẽ, Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Séd bë hꞌyyb hedo däk hỹỹ kä Kristo Jesus hã.


text:
Bë nu kemuun bong bä séd hã bë hꞌyy kata däk hyb nꞌaa Kristo sii, Kristo hadoo bë bahado däk hỹỹ kä.


text:
Séd uuh hadꞌyyt ër hỹỹ kä Kristo Jesus hã ër hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa: Judah buuj ji do bä, Judah buuj nadoo do ji do bä, sa kariw nꞌaa ji do bä, sa karom ji do bä, ajꞌyy ji do bä, ỹỹnh ji do bä na-ããj hẽ. Séd uuh hadꞌyyt né hẽ ji.


text:
Kristo karapee bë bahado däk do hyb nꞌaa, Abaraãm panaa hehꞌäät hadoo bë bahado däk. Ti hyb nꞌaa Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paa tabës hỹỹ kä bë hã.<pb/>


text:
Panyyg ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot ji hã tabës do ky nꞌaa: Ji tꞌaah, sahõnh hẽ ta yb ma gadoo do panꞌaa, sa karom bahä̃nh nado ta karapee noo gó, sahõnh hẽ ta yb ma ta ma hado däg né paawä ta jawén.


text:
Ta yb ky däng do noo gó kanajaa nä bä, ta hagã nꞌaa mejũũ ta tꞌaah hã ti nuuj jé. Ta ma tagadoo do panꞌaa ti nuuj jé hagꞌããs do hã taky daheeh. Dooh ta tꞌaah haja bä tahꞌyy karẽn do tamoo wäd bä.


text:
Ti hadoo ër hã. Kristo ër tabedꞌëëp do pooj jé, karapee tꞌaah hadoo ëër. Badäk hahỹỹ hã nyy da ji badꞌoo, nyy da ji bawät do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, takꞌëp ër hã tamejũũ ti noo gó. Ta ti kamejũũ do karom hadoo nä ëër ti noo gó.


text:
Tii bä kä, Pꞌop Hagä Do ky däng do noo gó kajaa bä kä, Pꞌop Hagä Do mejũũ ta Tꞌaah. Ỹỹn näng, ji da tabahadoo hyb nꞌaa. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo bä tabenäng,


text:
ãã tabedꞌëëp hyb nꞌaa Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hyb nꞌaa ky nꞌaa kawasꞌee däk do paah, Pꞌop Hagä Do taah ër bahadoo hyb nꞌaa kä.


text:
Pꞌop Hagä Do taah ër bahadoo do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do mejũũ ta Tꞌaah Sahee ër hꞌyyb tym gó tabawät hyb nꞌaa. Ti né hẽ, ta Sahee anꞌoo bä, “Ee” Pꞌop Hagä Do ër maneëënh hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, dooh ji hã mejũũ do karom mahado wäd bä. Pꞌop Hagä Do tꞌaah kä õm. Ta tꞌaah mabahado däk do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ ta taah sa hã tabanoo doo, a hã da tabanoo na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Pooj jé, Pꞌop Hagä Do bë nahapäh nä bä, bë hꞌyy kahaꞌeeh do sa karom hadoo paa bëëh, Pꞌop Hagä Do nado né paawä ta tii.


text:
Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do bë hapäh hyb nꞌaa bë hꞌyyb gó, (bë Pꞌop Hagä Do hapäh do hyb nꞌaa ỹ hanäng), hꞌëëd hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh bë hꞌyy kawareem ta ti ky nꞌaa jawꞌyyk do nahejoonh doo, daap hadoo do wë? Bë karẽn apäh ta ti hedoo do bë tamejũũ pꞌaa hẽnh, pꞌooj ub bë babok doo da?


text:
Tsyt hẽ däg bë basëëw däk ta ä̃h, bë daaj hẽ bë tayy hyb nꞌaa. Kamarab heen nꞌaa bë tebꞌëës, ji joom ji ataa do hedoo do heen nꞌaa bë tebꞌëës, tsyt hẽ däg bë basëëw däk ta see pé noo gó ta baab. <n>Ta ti hedoo do ratebꞌëës do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do gadoo redꞌoo.</n>


text:
Takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã, wakãn haa, ỹ badꞌoo doo da tawꞌããts hẽ bë badꞌoo. Dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã ỹ daab yb wäd bä. Pooj jé ta tii hã bë daab nayyp do hado däk ỹỹh.<pb/>Pooj jé baad ỹ bë gadoo.


text:
Bë hapäh né hẽ, ỹ nahëë näng do hyb nꞌaa ti noo gó bë häj nꞌaa bä ỹ bewäd nä. Ti noo gó né hẽ pooj jé bë ỹ maherꞌood wät Kristo ky nꞌaa hanäm doo.


text:
Nahäh ỹỹ tawꞌããts hẽ nado né paawä bë hã ti noo gó, dooh né paa ỹ bë ty nꞌaa gesyyg bä. Baad ỹ bë gadoo ti noo gó. Pꞌop Hagä Do ããs bë gadoo doo da ỹ bë gadoo paah. Kristo Jesus bë gadoo doo da ỹ bë gadoo paah.


text:
Takꞌëp bë tsebé ti noo gó. Hꞌëëd hyb nꞌaa bë tsanebee bong? Ti noo gó, bë haja bä paawä, bë matym sii hẽ bë ado nyyh paawä hã ỹỹ bë banoo hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp né paawä nanäng ma matëg oow bë rahꞌyyb enꞌyym bë gadoo hyb nꞌaa sa hã, dooh bë hyb nꞌaa tado bä bë rahꞌyyb enꞌyym doo. Rakarẽn paawä bë hyb nꞌaa wareem ỹỹh, sa hã bë hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa, sa hã bë maa newëë hyb nꞌaa kä.


text:
Tawꞌããts hẽ hadꞌyyt hẽ ji rahꞌyyb enꞌyym doo, baad hadoo do hyb nꞌaa tado bä tii. Hỹỹ kä, bë mahang ỹ badoh bä, bë anꞌoo manä baad nadoo do jawén bë rahꞌyyb enꞌyym doo.


text:
Tah haa hadoo do ỹ kamahä̃n doo, ỹỹnh ajãn benyy däg bä ta mahỹỹnh do tahoop doo da, pꞌaa hẽnh ỹ bahoop bë hyb nꞌaa, Kristo bawäd wät doo da bë baboo däk bä kä.


text:
Dooh ỹ haja bä bë wë ỹ ahõm bä, ti hadoo né hẽ ỹ karẽn paawä bë wë ỹ bahõm, baad bë sii ỹ berꞌoot hyb nꞌaa. Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh ỹ hapëë wäd bä nyy dꞌ ỹ badꞌoo bë hã.<pb/>


text:
Bëëh, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do bë hã mejũũ karꞌẽẽn doo, bë hã ỹ eaanh hahỹỹh: Dooh bë hapëë bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do herꞌoot doo?


text:
Pawóp mä Abaraãm taah, näng kerih do hã. Ta ỹỹm karom Agah häd näng do sii ta tꞌaah seeh, ta ỹỹm hehꞌäät do Sarah häd näng do sii ta tꞌaah seeh.


text:
Ta ỹỹm karom sii tawén eta däk, ta ỹỹm karom hã ta tꞌaah wén nyy däk, nyy dꞌ rabadꞌoo sa daaj hẽ rahyb nꞌaa newë däk do hyb nꞌaa. Ta ỹỹm hehꞌäät do sii tawén eta däk, tii da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk do paa hyb nꞌaa ta hã.<pb/>


text:
Ta ti ky nꞌaa gó tahajaa ji ma metꞌëëg bä. Pawóp hẽ hadoo do ỹỹj, Agah, Sarah, pawóp hẽ hadoo pé Pꞌop Hagä Do sa sii kanerꞌood däk do hadoo, Abaraãm sii, Mosees sii kanerꞌood däk doo. Waëë Sinaih häd näng doo bä ta ky nꞌaa jawꞌyyk do sa hã tanoo doo, Agah hadoo tii. Sahõnh hẽ Sinaih bä kanoo do hã daap yyp doo, takꞌëp rabahoop kamejũũ doo.


text:
Agah, waëë Sinaih häd näng do hadoo, Arab häj nꞌaa bä hahäng doo. Agah hadoo Jerusarẽnh panang da hẽ. Agah, Agah panaa takꞌëp sa hã ramejũũ do rahoop doo da paah, Jerusarẽnh buuj da hẽ rahoop takꞌëp kamejũũ doo. Sa karom hadoo Jerusarẽnh buuj.


text:
Hỹỹ kä, Jerusarẽnh hỹ pong jé hana doo, <n>Jesus Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do ky nꞌaa né hẽ tii. Jé Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, dooh tahob wäd bä ky nꞌaa jawꞌyyk do takꞌëp kamejũũ doo.</n> Sarah, kamanejũũ do nahoop do hadoo tii. Jerusarẽnh hỹ pong jé hana do karapee ëër, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Dooh kamejũũ do ër ahob bä.


text:
Ti ky nꞌaa né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó kerii däk. Hahỹỹ da takerih:<CL><br/><t>“Hꞌyy gadajaa da õm, ỹỹnh netaah doo, taah nanäng doo.<br/>Tsebee gó mageëënh, õm ajãn mahỹỹj nahoop doo.<br/>Hꞌyy gadajaa da, tsebee ỹ wén näng, ta bahä̃nh hajõk do ỹỹnh reréd hõm do taah.<br/>Dooh denaa hẽ ỹỹnh patug näng do taah.” <n>Isajas 54.1 hã takerii däk ta tii. Hahỹỹ dꞌ kerih do hanäng péh: <i>Ỹỹnh reréd hõm do taah</i> , Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hadoo. Hajõõ däk tii. <i>Ỹỹnh patug näng do taah</i> , Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã ky dahꞌeeh do hadoo. Dooh Jesus hã rahꞌyy kae bä tii. Hajõk Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã ky dahꞌeeh do bahä̃nh.</n><CL><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, bëëh, wakãn haa hedoo doo, Isak hadoo bëëh, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do hyb nꞌaa tabenäng doo. Pꞌop Hagä Do taah bë wén hado däk, Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ta ky bajawaa hyb nꞌaa.


text:
Pꞌooj ub, Abaraãm tꞌaah Agah sii, nyy dꞌ rabadꞌoo sa daaj hẽ rahyb nꞌaa newë däk do hyb nꞌaa henäng doo, Is-maéw, rejã wät ta tꞌaah Sarah sii Pꞌop Hagä Do Sahee ky gabuuj gó henäng doo. Ti hadoo da hẽ. Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã daap yyp do ër rarejãã, Pꞌop Hagä Do Sahee ër hꞌyyb gó hanäng doo.


text:
Hỹỹ kä, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot ta ti ky nꞌaa: “Mahꞌeed hõm ỹỹnh karom ta tꞌaah daheeh. Dooh ỹỹnh karom tꞌaah gado bä ta yb hanaa ta ỹỹm hehꞌäät do tꞌaah nemuun”, <n>Genesis 21.10</n> näng kerih doo. <n>Pꞌooj ub, Agah, Is-maéw daheeh sa ky nꞌaa ta ti kerih doo. Ta ti ky nꞌaa gó Paw-Ro pesꞌããp ma matëg oow sa mahang habong doo, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do sa hã karẽn mejũũ doo. Dooh ta ti hedoo do ji gado bä ji mahang, tahanäng péh. Dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ragado da tii.</n>


text:
Ti hyb nꞌaa wakãn haa, takꞌëp ta hã kamejũũ do taah nado ëër. <n>Takꞌëp Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do nado ëër, tahanäng pé tii.</n> Baad hawät do taah, kamanejũũ do nahoop do taah ëër. <n>Pꞌop Hagä Do taah ër hado däk, ta hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, tahanäng pé tii. Ër tawén gadoo, takꞌëp ër wë taky enyym do hyb nꞌaa, nesꞌaa né paawä ëër.</n><pb/>


text:
Kristo ër tabedꞌëëp takꞌëp ër hã kamejũũ do ër ahoop do mahä̃nh, baad ër babok hyb nꞌaa kä. Ti hyb nꞌaa bë anꞌoo manä ta see hã bë rahꞌyyb mahũũm. Bë gado manä takꞌëp kamejũũ do rakarẽn bä pꞌaa hẽnh bë gadoo.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa matakä bë ỹ maherꞌoot doo! Ỹỹh, Paw-Ro, baad bë ỹ maherꞌoot hahỹỹh: Masuuj noo byyh kahõg hõm do bë gado bä, daap hẽ da bë hã tii bä Kristo ji hyb nꞌaa dajëp doo.


text:
Sahõnh hẽ ajyy sa masuuj noo byyh kahõg hõm do gadoo do sa hã ỹ abꞌaanh ỹ maherꞌood wät doo: Ta ti bë gado bä, kamejõ däk bë hã tii bä sahõnh hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do wób bë ky daheeh na-ããj hẽ.


text:
Bëëh, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ky dahꞌeeh do hyb nꞌaa karꞌẽẽn do baad bë bahado däk paawä Pꞌop Hagä Do matym gó, dawëë bë baboo däg kän Kristo mahä̃nh. Ji hã Pꞌop Hagä Do ky enyym do bë ty nꞌaa gesyyg däg kän.<pb/>


text:
Ëër kä, baad ër gada Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä, Kristo hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad ër bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Séd hẽ ji hꞌyy kata däg bä Kristo Jesus hã, ji masuuj noo byyh kahõg hõm do hyb nꞌaa nado ji tagadoo, ji masuuj noo byyh kanahõg hõm do hyb nꞌaa nado ji tagadoo na-ããj hẽ. Séd hã né hẽ ji ta hã. Jããm hẽ takarẽn do ji hã, baad ji hꞌyy kae hehꞌäät do ta hã, ji da hadoo do ji kamahä̃n do hã kametëëh doo.<pb/>


text:
Nadꞌëëd its né paawä pãw makuj nꞌaa, jé padꞌyyt hẽ däg takamekuuj däk. <n>Hahỹỹ dꞌ Paw-Ro hanäng péh: Kanahën dꞌos hẽ né paawä baad nadoo do ma matëg oow rama metꞌëëg bä, ta sꞌee hẽnh da rahꞌyyb mahũũm hajõk doo.</n>


text:
Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ỹ hꞌyy kasadä do hyb nꞌaa, baad ỹ bahapäh hëp ỹỹ gó, ỹ hyb nꞌaa newëë doo da bë da hyb nꞌaa newëë na-ããj hẽ, séd bë hꞌyyb hedoo da hã ỹỹ. Dooh da ta see hadoo bë hyb nꞌaa newë bä da. Pꞌop Hagä Do rejãã da bë hꞌyyb manepëë bong hanoo doo, hyb nꞌaa jawyg né paawä ta ti ta wób sa hã.<pb/>


text:
Wakãn haa, ỹ na-ããj hẽ ỹ mejõ nä bä paawä ta wób ramasuuj noo byyh kahõg hõm hyb nꞌaa, te hub tado bä paawä tii, dooh paawä Judah buuj ỹ rarahejã bä. Ỹ ma metꞌëëg nä bä paawä tawꞌããts hẽ né hẽ ji masuuj noo byyh kahõg hõm doo, tii bä Kristo bꞌaa hã kajatsëk do hã dajëp do ky nꞌaa, dooh paawä Judah buuj tahꞌyyb rejã wäd bä.


text:
Ta ti ajyy ji masuuj noo byyh kahõg hõm do mejũũ doo, ta ti ky nꞌaa me bë hꞌyyb manepëë bong hanoo doo, tawꞌããts hẽ paawä sahõnh hẽ sa hã hanäng do ragahõg hõm.<pb/>


text:
Bëëh, wakãn haa, Pꞌop Hagä Do bë tatsyyd wät ky nꞌaa jawꞌyyk hedoo do takꞌëp ji mejũũ do bë hã tamanejõ wät hyb nꞌaa, baad bë babok hyb nꞌaa kä. Dooh nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do jawén ji awät do hyb nꞌaa tado bä tii dꞌ tabadꞌoo ër hã. Dooh. Takꞌëp ky nꞌaa jawꞌyyk do ji hã tamejũũ do mahä̃nh ji tawén edꞌëëp, kamahä̃n gó ër masa hyb nꞌaa ër da hadoo doo.


text:
Ta tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, hahỹ sét hẽ hadoo do tamejũũ do hã kametä däk: “Makamahä̃n a da hadoo doo, a hã makamahä̃n doo da.” <n>Rewitikos 19.18</n>


text:
Bë hyb nꞌaa matakä! Bë kamanahä̃n bä bë da hadoo doo, bë mahang ta see kamajẽ bä ta see wë, ta see rejã bä ta see tabanasꞌaa mo nꞌaa me, tii bä da bë dꞌ gawatsik.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä bë ỹ maherꞌoot hahỹỹ da: Bë anꞌoo Pꞌop Hagä Do Sahee bë tahꞌyyb mahũũm hyb nꞌaa, tii bä da dooh bë moo boo bä nesaa do bë hꞌyyb säg karẽn doo.


text:
Nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn doo, dooh takarẽn bä Pꞌop Hagä Do Sahee karẽn doo. Pꞌop Hagä Do Sahee dooh takarẽn bä na-ããj hẽ nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn doo. Pawóp hadoo do kamajꞌĩĩ ji hꞌyyb gó, ti hyb nꞌaa dooh bë haja bä bë moo boo bä ti bë karẽn paawä bë moo bong doo.


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee bë tahꞌyyb mahũũm bä bë anꞌoo bä, dooh ky nꞌaa jawꞌyyk do bë hã tamejõ wäd bä.<pb/>


text:
Wyt ta maab hẽ nesaa do sa hꞌyyb säg karẽn do jawén habok do moo bok doo: Sa ỹỹm nadoo do sii, sa patug nadoo do sii rabaheꞌỹỹh, nesaa do nu meby nꞌaa näng do sa hã hanäng doo me ramoo bong, dooh rahꞌyy keba bä ta ti hedoo do hã.


text:
Kabarii hã rahꞌyy kaꞌeeh, rawehꞌëëh. Ramehëm. Hꞌyy gaẽẽj gó rababok, ky kedꞌaak, ta wób hã rahꞌyy kajewꞌëës. Nayyw hẽ rakawajããn. Ta wób sa bahä̃nh rakarẽn ranu gapadꞌëëk, dooh rakarẽn bä séd rahꞌyyb hedo bä ta wób sa hã.


text:
Ta wób wë hanäng do raty ge-eh. Jarakë hedoo do hã rabaoom. Ta bahä̃nh rabawëh, rabeëëk. Hajõng nä ti hedoo do ramoo bong na-ããj hẽ. Pꞌaa hẽnh takꞌëp péj bë ỹ maherꞌoot: Tii dꞌ hawät doo, dooh da Pꞌop Hagä Do gado bä tabagꞌããs doo bä.<pb/>


text:
Tii dꞌ nado rabadꞌoo Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm doo. Pꞌop Hagä Do Sahee hanaa ji kamahä̃n doo, baad ji tsebé doo, ji hꞌyyb näm doo, nayyw hẽ kawanajããn doo, ji ky enyym doo, baad ji da hadoo do ji gadoo doo, hꞌyy kanehꞌỹỹt doo,


text:
kaja hẽ denaa hẽ ji hꞌyyb ji mahũũm do ji da hadoo do wë, ji hꞌyyb ji meduuk do na-ããj hẽ. Dooh ky nꞌaa jawꞌyyk pé ta ti hedoo do meduuk péh.


text:
Kristo Jesus karapee hedoo doo, dooh nesaa do sa hꞌyyb säg karẽn do jawén raboo boo bä. Reréd hõm nesaa do sa hꞌyyb takꞌëp karẽn doo. Bꞌaa kajatsëk do hã repëëm däk hadoo ta tii.


text:
Ti hyb nꞌaa, papuuj gó ër babok Pꞌop Hagä Do Sahee anoo do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ hỹỹ kä ër ky daheeh né hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee ër hã metëëh do ër hꞌyyb gó.


text:
Tawꞌããts hẽ dooh ër hꞌyy kasabé bä. Tawꞌããts hẽ dooh ër mety bä ër da hadoo doo. Tawꞌããts hẽ dooh ër hꞌyy kajewëëts bä ër da hadoo do wë.<pb/>


text:
Wakãn haa, nesaa do bë see moo wäd bä, tii bä tawꞌããts hẽ bëëh, Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahꞌũũm doo, bë maherꞌood ta hã nesaa do taberéd hõm hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh tabanoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm ta hã. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm ta hã bë maherꞌoot bä. Ta ti hedoo do hyb nꞌaa ta see mamaherꞌoot bä, tawꞌããts hẽ baad mamatakä a daaj hẽ, nesaa do õm sii hẽ tahꞌyyb natatuk hyb nꞌaa.


text:
Bë masaa bë da hadoo doo, hejoonh do ta wë takametëëh bä. Tii dꞌ bë adoo bä, Kristo ky nꞌaa jawꞌyyk do bë ky dahé däg kän. <n>Hahỹ Kristo ky nꞌaa jawꞌyyk doo: “Tawꞌããts hẽ bë ỹ kamahä̃n doo da bë kamahä̃n ta wób.” Jowãw 13.34.</n><pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ji daaj hẽ ji moo wät do hã ji hyb nꞌaa newëë baad ji do bä. Baad ji do bä, ji hegãã bä ji daaj hẽ, tii bä ji moo wät do hã tahajaa ji tsebé. Dooh hyb nꞌaa pé tii bä ta wób rababok do hã ji kametyy.


text:
Tawꞌããts hẽ sét kenꞌyyh ji, ji gadoo, ji moo wät Pꞌop Hagä Do anoo do ji hã ji moo wät hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa, dooh hyb nꞌaa pé ta wób ramoo bok do hã ji kametyy ỹ wén näng.<pb/>


text:
Bë hã hẽ bë kawadꞌii manäh! Dooh hajaa pé Pꞌop Hagä Do wadii péh. Ji ejoom doo, ti né hẽ ti ta jawén ji ataa doo.


text:
Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng péh: Jé sa hꞌyyb säg karẽn do jawén habok doo, ti hanaa né hẽ ragadoo da takꞌëp rahob hadꞌyyt doo. Jé Pꞌop Hagä Do Sahee karẽn do jawén habok doo, ragadoo da ji edëb hadꞌyyt do Pꞌop Hagä Do pa.


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ dooh ër hꞌyy gejë hõm bä baad hadoo do ër moo bok do hã. Ër hꞌyy ganejë bä, Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do noo gó ër gadoo da baad hadoo doo.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ër haja bä, tawꞌããts hẽ baad hadoo do ër moo boo hadꞌyyt bä sahõnh hẽ sa hã. Tawꞌããts hẽ ti bahä̃nh tii dꞌ ër badꞌoo, ër masa, ër nemuun Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã.<pb/>


text:
Bë hegãã hahỹ bë nerꞌood bä, tëg ewëëh do hã moh ỹỹ me bë ỹ ma erii kän hahỹ tagadëëg ub do bód. <n>Paw-Ro bahedꞌoo doo da, tamaherꞌoot baad herih hajaa do hã nyy da raberih hyb nꞌaa ta kyyh. Tii bä kä, tagadëëg ub, ta daaj hẽ tado däk ji merih do nahëëh, tagadëëg ub hadoo do ta daaj hẽ taberih hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tii da Paw-Ro wén herꞌoot ta tii.</n><pb/>


text:
Ta tii dꞌ karẽn do bë ramejũũ bë masuuj noo byyh bë kahõg hõm hyb nꞌaa, jããm hẽ ta wób rahꞌyyb enꞌyym do hyb nꞌaa tii dꞌ rawén mejũũ. Dooh rakarẽn bä Judah buuj wób, takꞌëp ta ti mejũũ do sa hã rarahejãã Kristo bꞌaa hã kajatsëk do hã dajëp do ky nꞌaa hyb nꞌaa.


text:
Sa daaj hẽ dooh raky dahé bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ti hadoo né hẽ rakarẽn bë gadoo bë masuuj noo byyh kahõg hõm doo, ta ti bë gadoo do hyb nꞌaa Judah buuj wób sa matym gó rahꞌyy kasabꞌee hyb nꞌaa.


text:
Ỹỹ kä, jããm hẽ ỹ karẽn ỹ hꞌyy kasabꞌee bꞌaa kajatsëk do hã Jesus Kristo, Ër Wahë Nꞌaa dajëp do hyb nꞌaa. Bꞌaa kajatsëk do hã Kristo dajëp do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã ji hꞌyyb karẽn do dajëb kän hadoo hã ỹỹ. Ỹ na-ããj né hẽ ỹ dajëb wät hadoo ta ti hedoo do hã. Dooh ta ti jawén ỹ awäd wäd bä.


text:
Ji masuuj noo byyh kahõg hõm do hã nado ti ji hyb nꞌaa matakëë doo, ji masuuj noo byyh kanahõg hõm do hã nado na-ããj hẽ. Dooh its ti Pꞌop Hagä Do matym gó. Jããm hẽ tawꞌããts hẽ ji hyb nꞌaa matakëë papuuj gó ji bawät do hã, Pꞌop Hagä Do Sahee anoo doo.


text:
Ta tii hã hyb nꞌaa matakëë do sa hã, papuuj gó habok do sa hã, hꞌyyb näm do ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do anoo. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn tii. Ti né hẽ ta karapee hehꞌäät doo.<pb/>


text:
Hup ỹỹ hã ti anäng rok ỹ tyw nꞌaa paah, Jesus hyb nꞌaa ỹ rarahejãã doo. <n>Ma matëg oow rahꞌyy kasabꞌee masuuj noo byyh kahõg hõm do heen nꞌaa hã. Sa hã, ti ti metëëh baad ji do bä Pꞌop Hagä Do matym gó. Dooh its ta tii. Paw-Ro hub hã rahapäh hajõng ta rog tyw nꞌaa paah, takꞌëp rarahejãã do paa hajꞌaa. Jesus panyyg hanäm do hyb nꞌaa Paw-Ro ahoop tii. Tii hã rahapäh ny hadoo do baad Jesus ky daheeh doo.</n> Ti hyb nꞌaa, hỹ jawén, dooh ỹ karẽn wäd bä ranꞌoo bä, bë hyb nꞌaa hꞌyy katón do ỹ ahob wäd bä.<pb/>


text:
Paw-Ro ỹ ti hỹỹh, Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa Kristo Jesus mejũũ do see ỹ hado däk doo. Ỹ edëng bëëh, Epeso panang bä habong do tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw hõm doo, Kristo Jesus hã hꞌyy kata däk doo, ta hã hꞌyy kanerét doo.<pb/>


text:
Ãã karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ ky enꞌyym bë hã. Ãã karẽn baad bë rahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ji jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo, ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hꞌyy kahaꞌeeh doo, ta Yb. Ti né ta ti tabagꞌããs doo bä ër taky nꞌaa edëng do sahõnh hẽ baad hadoo doo me, hỹ pong jé hana doo me, badäk hahỹỹ bä naa nadoo doo me. Ër taky nꞌaa edëng, Kristo hã ër hꞌyy kata däk tabanoo do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ da tabadꞌoo ër hã: Sahõnh hẽ badäk hahỹ tapahuunh do pooj jé, Kristo hyb nꞌaa ër tabasëëw hõm ta wë. Ër tabasëëw hõm tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh, baad hadꞌop doo da ër babok hyb nꞌaa ta matym gó. Ër takamahä̃n do hyb nꞌaa,


text:
sahõnh hẽ tapahuunh do pooj jé, Jesus Kristo hyb nꞌaa ër hã tahꞌyyb däng, ta taah ër bahadoo hyb nꞌaa kä. Tii dꞌ tawén dꞌoo, tii da tahꞌyyb däng do hyb nꞌaa, tii da takarẽn do hyb nꞌaa.


text:
Ta wë ër tabasëëw hõm, ta taah ër bahado däk tabanoo na-ããj hẽ, takꞌëp taky enyym do hyb nꞌaa ji jꞌaa etsë hyb nꞌaa ta hã. Baad ër wë taky enyyw hõm ta Tꞌaah hyb nꞌaa, takamahä̃n doo.


text:
Ta Tꞌaah hyb nꞌaa, ta Tꞌaah majyyw me ër tabedꞌëëp nesaa do mahä̃nh. Ta Tꞌaah ër hyb nꞌaa tadajëp do hyb nꞌaa, tabawug hõm nesaa do ër hꞌyyb tym gó hanäng doo. Tii dꞌ tawén dꞌoo, takꞌëp taky enyym do hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp né hẽ ër wë taky enyyw hõm. Sahõnh hã ër tahꞌyy ganꞌyyh, sahõnh hã ër hꞌyy kadawꞌuuh tanꞌoo bä.


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa tametä wät ër hã nyy da tahꞌyyb däng tabadꞌoo Kristo hyb nꞌaa. Pooj jé, dooh hapäh pé tahꞌyyb däng doo.


text:
Hahỹ ti Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng tabadꞌoo: Tahꞌyyb däng do noo gó kajaa bä kä, sahõnh hẽ, hỹ pong jé habong doo, badäk hahỹỹ hã habong do na-ããj hẽ, séd hã da tabata däk, sahõnh hẽ sa nu gabóg Kristo bahado däk hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Kristo hyb nꞌaa, ãã Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ta karapee ãã bahadoo hyb nꞌaa. Tii dꞌ tawén dꞌoo, pꞌooj ub tahꞌyyb däng do hyb nꞌaa tii da ãã hã tabadꞌoo. Takarẽn doo da né hẽ Pꞌop Hagä Do moo wät sahõnh hẽ.


text:
Ãã tabasëëw hõm ta wë, Pꞌop Hagä Do kabajꞌaa do ãã jꞌaa etsë hyb nꞌaa, ãã pooj jé Kristo hã hꞌyy kae däk doo.


text:
Kristo hyb nꞌaa, bë hã na-ããj hẽ tabanꞌoo däg kän ta karapee bë bahadoo hyb nꞌaa hỹỹ kä. Baad hadoo do ky nꞌaa, ji tabedꞌëëp do panyyg nꞌaa hanäm do bë maa napäh bä, Kristo hã bë hꞌyy kae däk bä kä, bë hã tabanꞌoo däg kän ta Sahee taky nꞌaa enooh do paah.


text:
Ta jawén, ta karapee Pꞌop Hagä Do baad tabedꞌëëp noo gó kajaa bä kä, ër gadoo da sahõnh hẽ ër hã taky nꞌaa enooh doo. Pooj jé dó ër hã tabanoo ta Sahee, ta jawén ër gadoo do metëë nꞌaa. Sahõnh hẽ ta ti tawén dꞌoo, ta kabajꞌaa do ji jꞌaa etsë hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, ỹ ky nꞌaa napäh bä Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã bë hꞌyy kae däk doo, sahõnh hẽ ta hã hꞌyy kaꞌeeh do bë kamahä̃n ỹ ky nꞌaa napäh bä na-ããj hẽ,


text:
ỹ paa du doo Pꞌop Hagä Do hã ỹ jꞌaa etsë bë hyb nꞌaa. Dooh ỹ eréd bä bë hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ỹ jꞌaa etsë doo. Pꞌop Hagä Do hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bä, bë ỹ ky nꞌaa etsꞌẽẽ hadꞌyyt hẽ.


text:
Pꞌop Hagä Do ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hꞌyy kahaꞌeeh doo, ër Yb takꞌëp kabajꞌaa doo, takꞌëp baad hadoo do hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, ta Sahee me bë tahꞌyy ganꞌyyh hyb nꞌaa, bë hã tagahoot hyb nꞌaa na-ããj hẽ, baad Pꞌop Hagä Do bë bahapäh hyb nꞌaa kä.


text:
Bë hyb nꞌaa ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, bë hꞌyy kadawꞌuuh Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, bë hapäh hyb nꞌaa ny hadoo do baad hadoo do ta jawén bë gadoo do panꞌaa bë Pꞌop Hagä Do wén naëëj wät. <n>Badagyp do hadoo doo gó ji bawät nä noo gó, ji Pꞌop Hagä Do naëënh Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, edëb hadꞌyyt do takarẽn tabanoo do hyb nꞌaa ji hã. Hajõng baad hadoo do na-ããj hẽ takarẽn tabanoo ji hã.</n> Ãã karẽn bë bahapäh takꞌëp hajõng doo, takꞌëp hetsooh do ta karapee tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do sa hã taky nꞌaa enooh doo, ta jawén ragadoo hyb nꞌaa.


text:
Ãã ky nꞌaa etsẽẽ na-ããj hẽ bë bahapäh hyb nꞌaa, takꞌëp sahõnh hẽ bahä̃nh hadoo do ta hejój ëër, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hã tanoo doo. Ti né hẽ ta ti ta hejój takꞌëp ta kabajꞌaa doo me tametëëh doo,


text:
dejëp do mahang Kristo ganä wät tanꞌoo bä. Ta ti hejój me né hẽ, hỹ pong jé, ta hub hadäk hẽnh, takawehꞌëëh doo bä, Kristo basooh Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä,


text:
sahõnh hẽ kabajꞌaa do ji nahapäh do sa bahä̃nh, sahõnh hẽ bagꞌããs do ji nahapäh do sa bahä̃nh, sahõnh hẽ hejój enäh do ji nahapäh do sa bahä̃nh, sahõnh hẽ mejũũ do ji nahapäh do sa bahä̃nh Kristo bahado däk hyb nꞌaa kä. Sahõnh hẽ hyb nꞌaa jewyk doo, da hẽ habong doo, ta jawén habong do na-ããj hẽ, sa bahä̃nh hyb nꞌaa jawyk Kristo bahadoo Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä na-ããj hẽ.


text:
Sahõnh hã Kristo mejũũ Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, sa hã tajꞌaa ketsëë däk do hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ ta hã hꞌyy kaꞌeeh do sa nu gabóg Kristo, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Kristo hub hadoo, ta tsyym hadoo, ta moo hadoo. Sa hyb nꞌaa baad sahõnh hẽ takaja däk Kristo wë, ta hã rakata däk hyb nꞌaa. Kristo né hẽ ti sahõnh hẽ baad takaja däk hanoo doo.<pb/>


text:
Bëëh, dejëp do hadoo bë hꞌyyb tym pꞌooj ub Pꞌop Hagä Do hã, tamejũũ do bë ky nadaheeh do hyb nꞌaa, baad nadoo do bë moo bok do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Nesaa do bë moo hebꞌooh paah, badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rabahedꞌoo doo da né hẽ. Ti noo gó bë paa ky daheeh Nesaa Do Yb, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do wë hã habong do sa wahë nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã ky nadahꞌeeh do sa hꞌyyb mejũũ doo.


text:
Ãã na-ããj hẽ, ãã sahõnh hẽ, ky nadahꞌeeh do sa da hꞌyyb hadoo paa ããh, Jesus hã ãã hꞌyy kanaꞌeeh nä bä. Nesaa do ãã hub karẽn do jawén, ãã hꞌyyb säg karẽn do jawén na-ããj hẽ ãã babok paah. Nesaa hyb nꞌaa ji hꞌyyb ji henäng noo gó naa, ãã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do rejãã paawä, sahõnh hẽ ta wób sa nemuun.<pb/>


text:
ër tabedëëb wät hadoo Kristo sii ër dejëp do hadoo noo gó. Dajëp hadoo paa ëër, Pꞌop Hagä Do mejũũ do ër ky nadaheeh do hyb nꞌaa. (Jããm hẽ bë hã taky enyym do hyb nꞌaa bë tawén edëëb wät nesaa do mahä̃nh. Dooh bë hanaa tado bä tii.)


text:
Kristo sii ër ganä wät hadoo tanꞌoo bä, Kristo Jesus sii hỹ pong jé ër batꞌoonh hadoo tanꞌoo bä na-ããj hẽ, <n>Ta sii ër bagꞌããs hyb nꞌaa, ta sii hỹ pong jé ër batꞌoonh tanꞌoo bä.</n> Kristo hã ër hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ tawén dꞌoo, takꞌëp, sahõnh hẽ bahä̃nh hadoo do taky enyym do hỹ jawén sahõnh hã takametëëh hyb nꞌaa. Ër hã Kristo Jesus badꞌoo do hã kametä däk takꞌëp ji wë taky enyym doo.


text:
Jããm hẽ bë hã taky enyym do hyb nꞌaa bë tedëëb wät nesaa do mahä̃nh, bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ta hã. Dooh bë hanaa tado bä tii. Pꞌop Hagä Do anoo tii, ji matym nꞌaa hadoo.


text:
Dooh baad hadoo do ji moo wät do hyb nꞌaa ji tawén edꞌëëp, ji daaj hẽ ji hã hẽ ji hꞌyy kasabé mahä̃nh.


text:
Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa ëër. Papuuj ër tapehuunh Kristo Jesus hyb nꞌaa, baad hadoo do ër moo bok hyb nꞌaa hỹỹ kä. Pꞌop Hagä Do enyyw däk paa ër pooj jé ta ti baad hadoo do ër moo bok do panꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, bëëh, Judah buuj nadoo doo, “Masuuj noo byyh kanehõk do” bë ramaneëënh do Judah buuj hã, sa daaj hẽ “Masuuj noo byyh kehõk do” rakamaneëënh do hã, bë hyb nꞌaa newë nyy da pooj jé bë babok do paah. (Ta ti Judah buuj badꞌoo doo, sa daaj hẽ sa hã hẽ ramoo bok do tii.)


text:
Ti noo gó, dooh Kristo bë hapëë bä. Dooh Isaraéw buuj, Pꞌop Hagä Do karapee uuh bë do bä. Dooh bë gado bä ti noo gó Isaraéw buuj sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, sa uuh bë nadoo do hyb nꞌaa. Badäk hahỹỹ bä bë baboo né paawä, dooh baad hadoo do bë gada pé ti noo gó, daap bë babok, dooh Pꞌop Hagä Do bë hapëë bä ti noo gó.


text:
Hỹỹ kä, Kristo Jesus hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, bëëh, pooj jé dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh habong doo, pꞌeets hẽ, ta wë bë tamana kän, Kristo ji hyb nꞌaa tadajëp do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Kristo né ti hanoo, Judah buuj, Judah buuj nadoo do rakamanajẽ bong hyb nꞌaa. Séd uuh hẽ ër bahado däk tanꞌoo bä kä. Pooj jé ti anäng ta baa besuu nꞌaa hadoo, sa hꞌyyb gó Judah buuj dooh ragado bä Judah buuj nadoo do hanoo doo. Dooh séd rahꞌyyb hedo bä pooj jé, rakamajꞌĩĩ paah. Hỹỹ kä Jesus ado hõm ta baa besuu nꞌaa hadoo doo.


text:
Hahỹỹ dꞌ tabadꞌoo tii: Ji hyb nꞌaa tadajëp do hyb nꞌaa, dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo, hajõng hedoo do hã ji tamejũũ do hyb nꞌaa tado wäd bä Pꞌop Hagä Do ji tagadoo, Kristo anꞌoo bä. Tii dꞌ tawén dꞌoo papuuj hadoo do takarẽn. Takarẽn sét rabahado padëëk Judah buuj Judah buuj nadoo doo, ta hã rahꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Tii dꞌ tabadꞌoo do hyb nꞌaa, tado hõm rakamajꞌĩĩ doo.


text:
Bꞌaa kajatsëk do hã tadajëp do hyb nꞌaa, tado hõm kän rakamajꞌĩĩ doo. Pꞌop Hagä Do najiis rabahado padëëk tanꞌoo bä, bꞌaa kajatsëk do hã tadajëp do hyb nꞌaa. Dooh ta majĩĩ rahado boo bä tanꞌoo bä, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Kristo ewäd hyng, ta ky nꞌaa hanäm do ji tamaherꞌoot hyb nꞌaa. Ta ky nꞌaa hanäm do anꞌoo bä hꞌyyb nyyw gó ji bawät Pꞌop Hagä Do wë, ta wób sa wë na-ããj hẽ. Bë hã, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh habong do paa hã, ãã Judah buuj hã, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa napäh do hã na-ããj hẽ tamaherꞌood wät ta ti ky nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä Kristo hyb nꞌaa, sahõnh hẽ ëër, Judah buuj, Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ, ër hajaa ër ana bä ër Yb hỹ pong jé hawät do matym gó, <n>Ji ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä tii, ji ma ejäm bä, Pꞌop Hagä Do ji jꞌaa etsëë bä na-ããj hẽ.</n> sét ub ta Sahee hyb nꞌaa, ër gadoo doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, bëëh, Judah buuj nadoo doo, dooh ta wób buuj bë do wäd bä. Pꞌop Hagä Do karapee uuh né hẽ bë hỹỹ kä. Pꞌop Hagä Do taah né hẽ bëëh, ta wób sa nemuun.


text:
Tsäng sꞌëëb, tób panꞌaa ta hejój nꞌaa jó ji atꞌëëg häng do hadoo bëëh. Jesus mejũũ doo, Jesus ky nꞌaa rod na-ããj hẽ, ta ti tób hejój nꞌaa hadoo. Pä yb, sahõnh hẽ tób mesoo doo, Kristo Jesus né hẽ tii.


text:
Sahõnh hẽ ëër, ër hꞌyy kata däk Kristo hã. Kristo hyb nꞌaa, pꞌop gadatꞌëë sëëk do hadoo tób panꞌaa hadoo do ëër, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo ër bahadoo hyb nꞌaa, tsyt hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë kasëëw däk doo.


text:
Kristo hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, bëëh, Judah buuj nadoo doo, bë na-ããj hẽ séd hã bë hꞌyy kata däk sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób sa sii, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo ër bahadoo hyb nꞌaa kä. Ta Sahee ër mahang tabawäd kän. <n>Hahỹ tahanäng pé ti tëg nadꞌëëd is do 20, 21, 22 hã kerii däk doo: Sét kenꞌyyh sahõnh hẽ ëër, ër ky daheeh Kristo ky nꞌaa Jesus mejũũ doo, ta ky nꞌaa rod na-ããj hẽ ër hã rama metꞌëëg wät doo. Kristo hyb nꞌaa né hẽ séd hã ër hꞌyy kata däk. Pꞌop Hagä Do karapee, tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do ër bahado däk Kristo anꞌoo bä. Ta Sahee me Pꞌop Hagä Do awät hỹỹ kä ër mahang.</n><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ỹỹh, Paw-Ro, Judah buuj nadoo do hã Kristo Jesus ky nꞌaa ỹ ma metëëk do hyb nꞌaa ỹ radawäts gëët doo, ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bë hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Hã ỹ Pꞌop Hagä Do anoo, bëëh, Judah buuj nadoo do ỹ ma metëëk hyb nꞌaa ji wë taky enyym do ky nꞌaa. Hã ỹỹ, bë ky nꞌaa napäh hã ỹ tanꞌoo däk doo.


text:
Ta hꞌyyb däng doo, pooj jé ji nahapäh nä do Pꞌop Hagä Do metä wät hã ỹỹ. Ganapog is doo me bë ỹ ma erii däk ta ti ky nꞌaa hã nagꞌaap hẽ.


text:
Bë nerꞌood bä, bë hyb nꞌaa matakä bä, bë hapäh da, baad ỹ bahapäh Kristo ky nꞌaa pooj jé ji nahapäh doo.


text:
Pꞌooj ub, ji wahë makũũ hã dooh Pꞌop Hagä Do metä bä paa nyy da tahꞌyyb däng tabadꞌoo doo, da hẽ ta Sahee me Jesus mejũũ do sa hã, ta ky nꞌaa rod sa hã na-ããj hẽ tametëëh do pénh. Tsyt hẽ ta wë tasëëw hõm do sa hã tametä kän.


text:
Hahỹ ti da hẽ tametëëh doo: Jesus ky nꞌaa hanäm do ragado bä, séd hã rahꞌyy kata däk Kristo Jesus hã. Ti hyb nꞌaa kä, Judah buuj nadoo do ragadoo da Judah buuj sii Pꞌop Hagä Do sa hã taky nꞌaa edëng doo. Sét hẽ Jesus hub hadoo rabahado padëëk Judah buuj sa sii. Sét né hẽ Pꞌop Hagä Do karapee rabahado padëëk. Judah buuj sa sii ragadoo da hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa wë ỹỹ, ta hejój hã ỹ tabanoo do hyb nꞌaa, hã ỹ tabanꞌoo däk ta ti ky nꞌaa hanäm do panäg nꞌaa ỹ bahadoo hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karapee sa yd jé hadꞌos do né paawä ỹỹh, Pꞌop Hagä Do anoo hã ỹỹ, Judah buuj nadoo do sa hã ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa Kristo takꞌëp ky enyym doo, takꞌëp kabajꞌaa do ky nꞌaa. Dooh ji haja bä baad ji hꞌyy kadawuung bä Kristo wë hanäng do hã. Jããm hẽ ta uuh hã ji hꞌyy kadawꞌuuh, takꞌëp ta bahä̃nh baad tabahadoo do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ mo hajꞌaa näng doo, hã ỹ tabanoo ta wób ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa nyy dꞌ tabadꞌoo tahꞌyyb däng doo, pꞌooj ub sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do paa hã tamanetëëh doo, ta hꞌyyb gó tenäm doo.


text:
Tii dꞌ Pꞌop Hagä Do wén dꞌoo, hỹỹ kä, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa kametä däk hyb nꞌaa wë hã habong do kabajꞌaa do sa hã, wë hã bagꞌããs do sa hã na-ããj hẽ, Pꞌop Hagä Do hꞌyy ganäng sahõnh hẽ hã.


text:
Pꞌooj ub, sahõnh hẽ tadu dahäng do pooj jé Pꞌop Hagä Do hꞌyyb gó tabanyy däk doo da né hẽ tabadoo kän ta tii, Kristo Jesus, Ër Wahë Nꞌaa badꞌoo do hã.


text:
Kristo hã ër hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, ta hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, hꞌyyb neỹỹm doo me ër hajaa ër ana bä Pꞌop Hagä Do matym gó ër ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä, ër ma ejäm bä. Dooh geꞌỹỹm pé ji.


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ etsẽẽ bë hã, bë hꞌyy gejë hõm manäh, nesaa do ỹ radawäts gëët doo bä bë hyb nꞌaa ỹ ahoop do hyb nꞌaa, baad tabahadoo hyb nꞌaa bë hã ta ti ỹ ahoop doo. Tawꞌããts hẽ bë tsebee ta ti hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, taron ỹ nu paa me ỹ bahyy häng ër Yb hỹ pong jé hawät do wë, bë hyb nꞌaa ỹ ky nꞌaa etsẽẽ hyb nꞌaa.


text:
Ta ti ër Yb anꞌoo bä hỹ pong jé habong doo, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do na-ããj hẽ rababok hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp ër Yb kabajꞌaa, takꞌëp baad ub. Ti hyb nꞌaa ỹ ky nꞌaa etsẽẽ ta Sahee me bë tahꞌyyb hejꞌoonh hyb nꞌaa.


text:
Ãã ky nꞌaa etsẽẽ na-ããj hẽ bë hꞌyyb gó Kristo bawäd hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa, ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ãã ky nꞌaa etsẽẽ bëëh, baad hadꞌyyt hẽ bë kamahä̃n hyb nꞌaa, kamahä̃n gó sahõnh hẽ bë moo bok hyb nꞌaa,


text:
sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karapee wób sa sii baad bë hꞌyy kadawꞌuuh hyb nꞌaa takꞌëp baad hadꞌop ji Kristo kamahä̃n do hã.


text:
Ãã karẽn paawä bë bahapäh ta ti ji Kristo kamahä̃n doo, dooh né paawä ji haja bä sahõnh hẽ ji hapëë bä, ta bahä̃nh baad ub tabahadoo do hyb nꞌaa. Ji hã takamahä̃n do bë bahapäh ỹ wén karẽn, baad bë hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do bawät hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do bawät doo da né hẽ bë baboo däk hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ta hã ër hajaa ër ky nꞌaa etsẽẽ do bahä̃nh, ër hajaa ër hyb nꞌaa newëë do bahä̃nh takꞌëp Pꞌop Hagä Do hajaa tamoo wät ër mahang, ta hejój me ër hꞌyyb gó hawät doo me.


text:
Ãã karẽn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa, Kristo Jesus hyb nꞌaa na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do kawehëë däg hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, ỹỹh, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa ỹ ma metëëk do hyb nꞌaa ỹ radawäts gëët doo, takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã Pꞌop Hagä Do ta wë tatsꞌyyt do sa hã takarẽn doo da né hẽ bë babok.


text:
Tawꞌããts hẽ dooh né hẽ bë hꞌyy kasabé bä. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm ta wób sa wë. Nayyw hẽ bë kawajꞌããn manäh. Tawꞌããts hẽ kamahä̃n gó bë gadoo, ta wób bë ganenꞌaak do ramoo boo né paawä bë hã.


text:
Séd ër hꞌyyb hedo däk Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa tamꞌaah, hꞌyyb nyyw gó hadꞌyyt hẽ bë babok ta wób sa wë, tanahänh hyb nꞌaa séd bë hꞌyyb hedoo doo.


text:
Sét né hẽ Jesus hub hadoo ëër, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Sét né hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee ër gadoo doo. Ti hadoo na-ããj hẽ, sét né hẽ baad hadoo do bë gada do ta jawén bë gadoo do panꞌaa, bë Pꞌop Hagä Do wén naëëj wät.


text:
Sét né hẽ ër Wahë Nꞌaa, Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Sét né ër hꞌyy kaꞌeeh doo. Sét né hẽ ër nu gahemꞌuun doo.


text:
Sét né hẽ Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ ta hã hꞌyy kaꞌeeh do sa Yb, sahõnh hẽ tabagꞌããs doo, sahõnh hã moo wät doo, sahõnh hẽ ër hꞌyyb gó hawät doo.<pb/>


text:
Tii dꞌ tahado né paawä, sét nado ër hã tanoo do ër hajaa doo. Kristo hꞌyyb däng doo da, sahõnh hẽ sa hã tabanoo ji hajaa do Pꞌop Hagä Do Sahee anoo doo.


text:
Ti hyb nꞌaa né hẽ hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot paah:<CL><br/><t>“Pꞌop tabasëëk noo gó,<br/>duu hẽnh rabana ta majĩĩ wób tameso padëëk do tanꞌoo bä.<br/>Tii bä sa matym nꞌaa tabanꞌoo däg kän ta karapee hã.” <n>Saaw-Mo 68.18</n><CL><pb/>


text:
Ti né hẽ ti hỹ pong jé hasëëk do sahõnh hẽ sa bahä̃nh tabahado däk hyb nꞌaa, sahõnh hẽ tabagꞌããs hyb nꞌaa kä.)


text:
Ti né hẽ ti ta wób hã tabanoo ta mejũũ do rabahadoo hyb nꞌaa. Ta wób hã tabanoo Pꞌop Hagä Do Sahee sa hã metëëh do herꞌoot doo. Ta wób hã tabanoo ta panyyg hanäm do jé padꞌyyt hẽ rabaherꞌood hõm hyb nꞌaa. Ta wób hã tabanoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hagã nꞌaa, sa ma matëg rabahadoo hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo pé tawén noo sa hã, Pꞌop Hagä Do karapee ramasa hyb nꞌaa, takarẽn do ta karapee rahajaa ramoo bok hyb nꞌaa. Tii dꞌ tawén dꞌoo na-ããj hẽ, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do rahꞌyy kahejꞌoonh hyb nꞌaa, baad rahꞌyy kaꞌeeh, baad raky dahé magyys hẽ hyb nꞌaa,


text:
sahõnh hẽ ëër, séd hã ër hꞌyyb hedo däg kän hyb nꞌaa ër hꞌyy kahaꞌeeh do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Tꞌaah ër hapäh do hyb nꞌaa. Ajꞌyy hꞌyyb mapëë däk do hadoo ër bahado däk tii bä, Kristo hado däk né hẽ ër bahadoo hyb nꞌaa kä.


text:
Tii bä, dooh karepé ër hado boo bä kä. Dooh hꞌoo tꞌaah hadoo ër hado boo bä, jé padꞌyyt hẽ maadaka maeh do mahũũm doo, jé padꞌyyt hẽ bahꞌood ahëm hõm doo. Dooh ajyy ji hã wadꞌii doo, hꞌyy kamepꞌëëh doo me panyyg hahup nadoo do rama mehetꞌëëk do ër ky dahé wäd bä, ỹ hanäng péh.


text:
Hỹỹ kä, tawꞌããts hẽ kamahä̃n gó ër berꞌoot ër maa newëë baad hadoo do ky nꞌaa, sahõnh hẽ ta tii hã ër hꞌyyb mepëë däk hyb nꞌaa, Kristo hadoo ër bahado däk hyb nꞌaa kä. Ta hã hꞌyy kaꞌeeh do sa nu gabóg né ti Kristo.


text:
Ta hub hadoo ëër. Sahõnh hẽ ji hã hanäng doo, ji tsyym hedoo doo, ji moo hedoo doo, ji jarãã masoo baad tabahadoo hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ ji hã hanäng do baad rado bä, baad ub tii bä ji, ji hejoonh. Ti hadoo ër hã, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hã: Kamahä̃n gó ër sahõnh hẽ ër moo boo bä Kristo, ër nu gabóg, sét kenꞌyyh ër hã tanoo doo, tii bä ër da hꞌyy kahejꞌoonh, baad ër hꞌyy kae magyys hẽ, baad ër ky dahé magyys hẽ.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyy gó takꞌëp péj bë ỹ mejũũ, Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do rababok doo da bë aboo boo manä wäd! Daap hadoo do rahyb nꞌaa newëë do jawén rababok tii.


text:
Hꞌyy gatemah baad hadoo do hã. Nabuj kehꞌũũm do hyb nꞌaa, dooh rahꞌyy kadawuung bä, dooh rahꞌyy gahꞌood bä Pꞌop Hagä Do hã. Ti hyb nꞌaa dooh rahapëë bä na-ããj hẽ papuuj gó ji awät doo, ji hã Pꞌop Hagä Do anoo doo.


text:
Rawao däk nesaa do ramoo bok do hã. Ti hyb nꞌaa dooh ranu mebyy wäd bä nesaa do ramoo bok do hã. Sa hꞌyyb karẽn do jawén rababoo hadꞌyyt hẽ. Hajõng hedoo pé nu meby nꞌaa näng do ramoo boo hadꞌyyt hẽ. Dooh rahꞌyy keba bä ta ti hedoo do hã. Kahꞌũũm ta ti nesaa do rakarẽn doo.


text:
Bë ky nꞌaa napäh né hẽ Kristo ky nꞌaa. Bë ãã ma metꞌëëg wät nyy da takarẽn bë babok, ta hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Baad hadoo do ky nꞌaa Jesus hanaa bë ãã ma metꞌëëg wät doo.


text:
Bë ãã ma metꞌëëg wät, bë beréd hõm hyb nꞌaa pooj jé bë babok do paah, ji hꞌyyb karẽn do ji tawadii do hyb nꞌaa baad nado wäd doo.


text:
Bë ãã ma metꞌëëg wät, bë gadoo hyb nꞌaa kä bë hꞌyyb tym papuuj, Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa ta da hadoo tabahadoo hyb nꞌaa. Baad hadꞌop ji bawät, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji bawät ta ti anꞌoo bä. Baad hadoo do hanaa ta tii da ji bawät doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa bë noo kanesa manäh. Tawꞌããts hẽ bë noo gehub bë da hadoo do sii bë erꞌood bä, séd uuh ër sahõnh hẽ ër bahadoo do hyb nꞌaa.


text:
Bë kawajꞌããn bä, bë anꞌoo manä baad nadoo do bë moo boo ta ti hyb nꞌaa. Kawajꞌããn bë hyb nꞌaa hũũm manäh. Bë hꞌyyb ehód manä bë kawajããn doo.


text:
Bë anꞌoo manä ta tyw nꞌaa Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> hã, bë tahꞌyyb natatuk hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Pooj jé hetsꞌëëk doo, tawꞌããts hẽ dooh tetsëëg wäd bä. Tawꞌããts hẽ tamoo wät hỹỹ kä, ta wë tabanäng hyb nꞌaa, wë bedoh do tamasa hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Bë esog manä nesaa do ta wób hꞌyyb rejãã doo. Jããm hẽ baad hadoo doo, ta wób masa do bë herꞌood. Ji da hadoo do hꞌyy katón bä, ji hꞌyyb enꞌyym ji herꞌoot doo me. Tatsebee bä, tsebé doo me ji berꞌoot. Ti hõm do hadꞌyyt hẽ. Tii dꞌ bë badꞌoo baad tanu däng hyb nꞌaa maa newꞌëë do sa hã.


text:
Bë erꞌood manäh, bë moo boo manä na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyy katón hanoo doo. Ta Sahee Pꞌop Hagä Do anoo dó ër hã, ër ta karapee tametëëh hyb nꞌaa. Tanoo dó ër hã baad ër tabedꞌëëp bä kä.


text:
Tawꞌããts hẽ bë eréd hõm sahõnh hẽ bë manabaan doo, hꞌyy ganapũũ doo, ji kawajããn doo, ky kedꞌaak doo, ta see ji ky nꞌaa rejãã do na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ bë eréd hõm né hẽ bë da hadoo do bë panꞌaa takyyk doo.


text:
Tawꞌããts hẽ hꞌyyb nyyw gó bë gadoo ta wób. Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd mehĩĩn bë da hadoo doo. Tawꞌããts hẽ bë mabaan hõm baad nadoo do ta wób bë hã rabadꞌoo doo, nesaa do bë moo bok do paah Kristo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do mabaan hõm doo da né hẽ.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do badꞌoo doo da né hẽ bë badꞌoo, ta taah takꞌëp takamahä̃n do bë bahadoo do hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ kamahä̃n gó bë babok, Kristo ër takamahä̃n doo da né hẽ, ta daaj hẽ takanꞌoo däk doo, ër hyb nꞌaa tadajëp hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do hꞌyy gadajang Jesus hã, ta daaj hẽ takanꞌoo däk do hyb nꞌaa ër hyb nꞌaa tadajëp noo gó.<pb/>


text:
Bë aä̃ manä bë ỹỹm nadoo do sii, bë patug nadoo do sii. Bë moo boo manä nesaa do nu meby nꞌaa näng do bë hã hanäng doo me. Bë hyb nꞌaa hũũm manä bë ma. Tabadꞌop hẽ ti hedoo do bë moo boo manäh. Dooh bë erꞌood bë da hadoo do sii ta ti hedoo do ky nꞌaa. Dooh tii da Pꞌop Hagä Do karapee tsyt hẽ ta wë tasëëw hõm do raboo bä.


text:
Bë erꞌood manä nesaa do nu meby nꞌaa näng doo. Daap hadoo do na-ããj hẽ, tawꞌããts hẽ dooh bë herꞌood. Tawꞌããts hẽ dooh bë ky masuuj bä nu meby nꞌaa näng doo me ta wób rakawewꞌaam hyb nꞌaa. Dooh tii da rerꞌood bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ hahỹỹ da bë badꞌoo: Pꞌop Hagä Do wë ër tsebé baad hadoo do ër hã tanoo do hyb nꞌaa.


text:
Baad ỹ karẽn bë bahapäh hahỹỹh: Sa ỹỹm nadoo do sii, sa patug nadoo do sii heꞌỹỹh doo, nesaa do nu meby nꞌaa näng do sa hã hanäng doo me ramoo bong doo, sa ma rahyb nꞌaa hꞌũũm do na-ããj hẽ, dooh ragado bä Kristo Pꞌop Hagä Do daheeh rabagꞌããs doo bä. Sa ma rahyb nꞌaa hꞌũũm doo, kabarii hã hꞌyy kahaꞌeeh do hadoo, sa ma hã rahꞌyyb padëëk do hyb nꞌaa. Dooh Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kae hehꞌäät ta tii.


text:
Bë gado manä ky kamepꞌëëh doo me bë rakarẽn bä bë rawadꞌii bä, ji hajaa nanäng nesaa do ji moo wäd bä raherꞌood bä. Ta ti hedoo do hyb nꞌaa né hẽ Pꞌop Hagä Do rejãã da nabuj kehꞌũũm doo.


text:
Badagyp do hadoo doo gó bë babok paah. Hỹỹ kä ta bag hadoo doo gó bë baboo däk Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ta bag hadoo doo gó né hẽ bë babok.


text:
Ta bag gó ji awäd bä, baad ji ky enyym, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do ji moo wät, dooh ji noo kanesa bä, dooh ji wadꞌii bä.


text:
Bë moo boo manä badagyp do hadoo doo gó habok do ramoo hebꞌooh doo. Dooh baad hadoo do ta ti hanaa. Bë maherꞌood sa hã, bë metäh sa hã, baad nado rabahapäh hyb nꞌaa ta ti badagyp hadoo doo gó moo kahewꞌëët doo.


text:
<sup>(13-14)</sup> Ti hadoo né hẽ, sa hã ji maherꞌood bä, ji metä bä sa hã nyy da Pꞌop Hagä Do karẽn ji hã, nesaa do né hẽ ti ramoo bok doo, rabahapäh da tii bä. Ta bag banäng bä ji manyyh do badagyp doo gó kejën do hadoo tii. Ta bag metëëh, ji bahapäh da ny hadoo ta tii. Ti hyb nꞌaa hahỹỹ da ta wób sa kyyh:<br/><t>“Ty gawëëj däg haỹỹh do õm.<br/>Ganä da dejëp do mahang hawät do õm.<br/>Tii bä Kristo bag adäng da a hã.” <n>Gadagyp do hadoo doo gó habok doo, haꞌỹỹh do hadoo, dejëp do hadoo na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ranahapäh do hyb nꞌaa. Kristo ky nꞌaa ji gado bä ji ty gawëëj däk do hadoo, ji ganä wät do hadoo.</n>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad bë hyb nꞌaa matakä nyy da bë babok. Hꞌyy gatemah do rababok doo da bë aboo manäh. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn do hã hꞌyy genäh do rababok doo da bë babok.


text:
Ta tyw nꞌaa nyy bä baad hadoo ji moo wät hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë moo boo né hẽ baad hadoo doo, nesaa do jé padꞌyyt hẽ takahꞌũũm kän do hyb nꞌaa da hẽ.


text:
Ti hyb nꞌaa bë hꞌyy gatema manäh. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kadawꞌuuh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karẽn do hã.


text:
Bë eëg manä hejoonh do bë baꞌoom hyb nꞌaa. Ji baoom do ji tahꞌyyb mahũũm nesa do ji herꞌoot, nesaa do ji moo wät hyb nꞌaa, ji tarejãã na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee tii, bë anꞌoo baad bë tahꞌyyb mahũũm hyb nꞌaa.


text:
Tii bä, Saaw-Mo hã hanäng do kejäm do ky nꞌaa me, ta see pé Pꞌop Hagä Do ji ma ejäm do ky nꞌaa me na-ããj hẽ bë maherꞌood ta wób. <n>Ta wób ji hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa tii, sahõnh hẽ ratsebé hyb nꞌaa na-ããj hẽ.</n> Tii bä, bë hꞌyyb gó naa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do bë jꞌaa etsë, bë ma ejäm.


text:
Tii bä, Pꞌop Hagä Do Sahee bë tahꞌyyb mahũũm do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo häd gó hadꞌyyt hẽ bë hꞌyy gadeja Pꞌop Hagä Do ër Yb wë. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ hyb nꞌaa bë hꞌyy gadeja ta wë.


text:
Kristo bë wehꞌëëh do hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë da hadoo do bë ky daheeh. Tawꞌããts hẽ kawanajããn doo gó bë gadoo bë ramaherꞌood bä.<pb/>


text:
Ta ỹỹm nu gabóg ta patug, Kristo, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do sa nu gabóg hadoo doo da. Kristo hub hadoo do ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Kristo sa hꞌyyb tym dëëb.


text:
Tawꞌããts hẽ Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do ta hã raky daheeh doo da sahõnh hã sa ỹỹm raky daheeh sa patug.<pb/>


text:
Ajyy, tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n bë ä̃j, Kristo ta hã hꞌyy kaꞌeeh do takamahä̃n doo da, ta daaj hẽ sa hyb nꞌaa takanꞌoo däk doo,


text:
tsyt hẽ ta wë tabasëëw hõm hyb nꞌaa, baad sa hã tabenäm hyb nꞌaa. Ta ky nꞌaa hyb nꞌaa sa hã tabenäm. Naëng me tabenäm hadoo sa hã. <n>Ji nu kemuun do ky nꞌaa tii.</n>


text:
Tii dꞌ tawén dꞌoo, takꞌëp hanäm gó takarẽn ta hã hꞌyy kaꞌeeh do rababoo däg kän, ta wë tagadoo noo gó. Takarẽn dooh hesus hedoo doo pé sa mahang hanäng. Takarẽn dooh baad nadoo do sa mahang hanäng péh. Tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh, baad hadꞌop doo da rababoo däk takarẽn.


text:
Tawꞌããts hẽ ajyy rakamahä̃n sa ä̃j, Jesus badꞌoo doo da né hẽ ta hã hꞌyy kaꞌeeh do wë. Tawꞌããts hẽ sa hã hẽ rakamahä̃n doo da ajyy rakamahä̃n sa ä̃j. Jé ta ỹỹm kamahä̃n doo, ta daaj hẽ ti takamahä̃n ta hã hẽ.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh ta daaj hẽ, ta hub ty nꞌaa gesꞌyyk péh. Ji waa ji esoos ji bahejoonh hyb nꞌaa, baad ji hagꞌããs ji hub hã. Ti hadoo Kristo badꞌoo ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hã, baad ji tabahagꞌããs.


text:
Hahỹỹ da takerii däk Genesis hã: “Ti hyb nꞌaa kä mꞌ ajꞌyy kä sa yb sa ỹỹn mahä̃nh kä sa mꞌaa hẽnh kä, tagatëë hyb nꞌaa ta ỹỹm kä. Raketëë jawén paa bä sét rabahado padëëk ta ỹỹm daheeh”, <n>Genesis 2.4</n> näng kerih doo.


text:
Takꞌëp tabahetsooh ta ti kerih do ky nꞌaa see pooj jé ji nahapäh doo. Hã ỹỹ, Kristo, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, séd hꞌyyb hedoo do ky nꞌaa ta ti taherꞌoot na-ããj hẽ.


text:
Te hub né paawä ta tii, ketëë do sa ky nꞌaa na-ããj hẽ taherꞌoot. Ti hyb nꞌaa sahõnh hẽ bë ajyy, tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n bë ä̃j bë hã hẽ bë kamahä̃n doo da. Tawꞌããts hẽ ỹỹj rawehꞌëëh sa patug.<pb/>


text:
Karapee, pahëëw, maruus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karapee bë bahadoo do hyb nꞌaa, bë ky dahé bë yb, bë ỹỹn. Tawꞌããts hẽ né hẽ ta tii da bë badꞌoo.


text:
Hahỹỹ da kerih do hã: “Mawehëë a yb, mawehëë a ỹỹn.” Jããm pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky dahé bä baad hadoo do ji gadoo taky däng do tii.


text:
Hahỹỹ da ji hã taky däng: “Mawehëë bä a yb, mawehëë bä a ỹỹn õm wäd dawëët da badäk hahỹỹ bä.” <n>Dew-Teronom 5.16</n><pb/>


text:
Bëëh, sa yb, bë ejä̃g manä bë taah rahꞌyy ganapõ mahä̃nh. Tawꞌããts hẽ baad bë bawꞌëëh baad bë maherꞌood sa hã, baad rababok hyb nꞌaa. Bë ma metꞌëëg sa hã nyy da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karẽn ji bawät.<pb/>


text:
Bëëh, sa karom, bë ky dahé bë kariw nꞌaa. Baad bë wehëë sa hã. Jꞌooj madäk doo me bë moo boo manäh bë ramejũũ doo. Kristo bë ky daheeh doo da bë ky dahé bë kariw nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ dooh jããm hẽ bë ky daheeh bë moo bok do tahegãã bä, bë hã tajꞌaa etsë bë karẽn paawä do hyb nꞌaa. Kristo karom bë bahadoo do hyb nꞌaa, bë hꞌyyb gó naa, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë moo boo sahõnh hẽ.


text:
Tꞌõp bë hꞌyyb gó naa, tsebé doo me, bë moo boo bë ramejũũ doo. Tawꞌããts hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë bë moo bok ta ti bë hꞌyyb gó, ajyy wë hadꞌyyt nado.


text:
Hahỹ bë hyb nꞌaa newë: Sahõnh hã Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anoo da baad hadoo do ji moo wäd wät do mabaj, ta see karom ji do bä, sa karom ji nado bä na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Bëëh, sa kariw nꞌaa hedoo doo, bë karom bë rawehꞌëëh doo da bë wehëë na-ããj hẽ sa hã. Bë eä̃m manä bë karom, sét né hẽ ji Kariw Nꞌaa hỹ pong jé hawät do bë bahapäh do hyb nꞌaa. Bë karom sa Kariw Nꞌaa, bë kariw nꞌaa na-ããj hẽ né tii. Ta ti dooh tasëëw bä ji mahang. Séd gó tagadoo sahõnh hẽ. Ti hyb nꞌaa tabadꞌoo doo da bë badꞌoo.<pb/>


text:
Tagadëëg ub bë ỹ maherꞌoot hahỹỹh: Bë hꞌyy kahejój Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hanaa, takꞌëp hadoo do ta hejój hanaa.


text:
Kanebꞌooh do pooj jé sahõnh hẽ ta mo nꞌaa jesuu nꞌaa warahén dadäk doo da, ta kuman tado däk doo da, bë dadäg hadoo bë mo nꞌaa jesuu nꞌaa, bë ado däg bë kuman hadoo do bë hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo, Dijab karẽn bä bë tawadii, bë hã tanahajaa hyb nꞌaa, ta hã bë jꞌaa ketsë hyb nꞌaa.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh ajyy ër majĩĩ rado bä. Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do hedoo do hyb nꞌaa jewyk doo, nesaa do hejój nꞌaa näng doo, badäk hahỹỹ bä badagyp do hadoo doo gó habok do hã bagꞌããs doo, ti né hẽ ër majĩĩ. Kabajꞌaa hedoo do nesaa do wë hã habong doo, ti né hẽ na-ããj hẽ ër majĩĩ.


text:
Ti hyb nꞌaa, bë ado däg sahõnh hẽ bë mo nꞌaa jesuu nꞌaa, bë kuman hadoo do na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do anoo doo, nesaa do bë wë takajaa noo gó nesaa do bë hã tanahajaa hyb nꞌaa, sahõnh hẽ bë bahajaa bä kä, bë jꞌaa ketsë hyb nꞌaa kä.


text:
Baad bë hyb nꞌaa matakä däg. Bë ehub hadꞌyyt hẽ bë herꞌoot do hã, ër majĩĩ wë bë bahejꞌoonh hyb nꞌaa. Warahén ta baa wyd tadadäk doo da tii, tanahewaat hyb nꞌaa. Warahén ta hꞌyyb gatsapoog nꞌaa tadadäk doo da baad takanꞌyyh hyb nꞌaa, baad hadꞌop bë aboo baad bë kanꞌyyh hyb nꞌaa.


text:
Warahén ta tsyym suun tapadedëëk doo da takahejꞌoonh hyb nꞌaa, tii da baad bë gado panyyg hanäm doo, hꞌyyb nyyw gó ji bawät hanoo doo, nesaa do hã bë hꞌyy kahejꞌoonh hyb nꞌaa.


text:
Warahén gatoj jesuu nꞌaa hadoo ji hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë hꞌyy kae né hẽ. Bë hꞌyy kae bä bë hajaa bë meduuk gatoj hadoo do hahõng do Nesaa Do Yb hanaa. Bë hꞌyy kae bä, bë hajaa bë medug bä Nesaa Do Yb bë tahꞌyyb tatuk doo.


text:
Warahén ta soog sapaar sꞌëëb tadadäk doo da, baad bë hyb nꞌaa newë hadꞌyyt hẽ bë Jesus edëëb wät né hẽ nesaa do mahä̃nh. Bë ado däg na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee anoo do sẽn-jeer, Pꞌop Hagä Do kyyh.


text:
Bë erꞌood hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do sii, bë hã ta Sahee hꞌyyb mahũũm doo da. Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bë tamasaa hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Bë hyb nꞌaa matakä hadꞌyyt hẽ. Bë hꞌyy gejë hõm manäh. Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ hadꞌyyt hẽ ta wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ hëp ỹ nꞌaa na-ããj hẽ bë ky nꞌaa etsẽẽ, ỹ berꞌoot bä, Pꞌop Hagä Do anoo hyb nꞌaa hã ỹỹ ỹ herꞌoot do panꞌaa, hꞌyyb neỹỹm doo me ta ky nꞌaa hanäm do pooj jé ji nahapäh do ta wób hã ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa.


text:
Ta ti ky nꞌaa hanäm do rod nꞌaa ỹỹh, Jesus mejũũ doo, ỹ rawén dawäts gëët. Hëp ỹ nꞌaa bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ, ta ky nꞌaa hanäm do hꞌyyb neỹỹm doo me ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa, hã ỹ Jesus karẽn doo da.<pb/>


text:
Tikiko, ër hỹỹj hadoo do baad ër kamahä̃n doo, baad ãã sii Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë moo wät doo, bë da tamaherꞌoot sahõnh hẽ këh ỹ nꞌaa.


text:
Bë wë ỹ mejũũ tabahõm bë tamaherꞌoot hyb nꞌaa nyy da babä ãã babok, bë tahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ãã karẽn hꞌyyb näw, kamahä̃n doo, baad hꞌyy kaꞌeeh do na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ranoo bë hã hä̃j haa hedoo doo.


text:
Ãã karẽn sahõnh hẽ ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hã hadꞌyyt kamahä̃n do wë Pꞌop Hagä Do ky enyym. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, Tsimoot daheeh, Kristo Jesus karom hedoo do ããh, ãã edëng bë sahõnh hẽ, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong doo, Kristo Jesus hã hꞌyy kata padëëk doo, panang Pirip häd näng doo bä hajꞌeenh doo. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa, sa wahë nꞌaa masa nꞌaa tii bä hajꞌeenh do ãã edëng na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ ky enꞌyym bë hã. Ỹ karẽn baad ub Kristo bë rahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
bë du doo noo gó naa Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh do ỹ bë masa do hyb nꞌaa Kristo panyyg hanäm do ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa.


text:
Baad ỹ bahapäh hahỹỹh: Bë hꞌyyb gó baad hadoo do Pꞌop Hagä Do du doo doo, kaja däk da tanꞌoo bä Jesus Kristo matëëh bä kä.


text:
Tawꞌããts hẽ né hẽ tii da ỹ hyb nꞌaa newëë sahõnh hẽ bë wë, bë ỹ kamahä̃n do hyb nꞌaa takꞌëp. Bë sahõnh hẽ ỹ bë masa ỹ moo wät do hã, taky enyym doo gó hã ỹ Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk do hã. Ỹ bë masa ragadahewꞌëës doo gó ỹ bagëët bä. Ỹ bë masa na-ããj hẽ, hyb nꞌaa jewꞌyyk do sa matym gó ỹ agꞌëëd bä Jesus panyyg hanäm do ỹ mo nꞌaa jesuu hyb nꞌaa, te hub né hẽ ỹ metëëh hyb nꞌaa sa hã.


text:
Takꞌëp paawä ỹ karẽn bë ỹ bahapäh, Kristo Jesus ji kamahä̃n doo da bë ỹ kamahä̃n do hyb nꞌaa. Né hup ỹ né hẽ ti ỹ herꞌoot do Pꞌop Hagä Do hapäh.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã bë ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, bë kamahä̃n do takahꞌũũm hyb nꞌaa. Bë ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, bë tahꞌyy ganꞌyyh hyb nꞌaa. Bë ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, bë bahapäh hyb nꞌaa ny hadoo do baad ub, ny hadoo do baad nadoo doo.


text:
Tii dꞌ ỹ wén ky nꞌaa etsẽẽ, baad hadꞌop do bë bahapäh hyb nꞌaa, baad hadꞌop bë babok hyb nꞌaa na-ããj hẽ Kristo matëëh bä kä. Ỹ karẽn dooh bë hã rawꞌyyt pé bë hã raky nꞌaa tapaa pé bë babok do hã Kristo matëëh bä kä.


text:
Tii dꞌ ỹ wén ky nꞌaa etsẽẽ na-ããj hẽ, baad hadꞌop tabahadoo hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ sahõnh hẽ bë badꞌoo doo, Pꞌop Hagä Do hã sahõnh hẽ rajꞌaa etsë hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do kawehëë däk hyb nꞌaa na-ããj hẽ baad hadoo do bë hã rabahapäh bä. Jesus Kristo hanaa né hẽ ta ti baad ji awät do hadꞌyyt doo.<pb/>


text:
Hỹỹ kä wakãn haa hedoo doo, ỹ karẽn bë bahapäh hahỹỹh: Baad nadoo do wë ỹ kajaa doo, dooh tahewad bä Jesus ky nꞌaa hanäm doo. Baad nadoo do wë ỹ kajaa doo, Jesus ky nꞌaa hanäm do jé padꞌyyt hẽ takahꞌũũm tanꞌoo bä.


text:
Sahõnh hẽ warahén Roma buuj sa wahë nꞌaa tób haeh do hagꞌããs doo, panang buuj na-ããj hẽ, rabahapëë däg kän Kristo hyb nꞌaa ti ỹ radawäts gëët.


text:
Ragadahewꞌëës doo gó ỹ bagëët do hyb nꞌaa hajõk ër hỹỹj hedoo do babä habong do rahꞌyyb hedo padëëk, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã rahꞌyy kasadëë padëëk, neỹỹm doo gó rawén herꞌood hõm hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa.<pb/>


text:
Sa wób rabaherꞌoot Kristo ky nꞌaa rahyb nꞌaa jewës do hyb nꞌaa ỹỹh, bahä̃nh ỹỹ rakarẽn ranu gapadꞌëëk do hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Ta wób rabaherꞌoot Kristo ky nꞌaa ỹ ramasa rakarẽn do hyb nꞌaa, ta ky nꞌaa takahꞌũũm hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ rawén dꞌoo ỹ rakamahä̃n do hyb nꞌaa. Ỹ radawäts gëët Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä rabahapäh, Kristo ky nꞌaa hanäm do ỹ mo nꞌaa jesuu hyb nꞌaa, te hub né hẽ ỹ metëëh hyb nꞌaa ta wób sa hã. Ta ti rabahapäh do hyb nꞌaa ỹ ramasa.


text:
Ta wób rawén herꞌoot Kristo ky nꞌaa, bahä̃nh ỹỹ ranu gapadꞌëëk rakarẽn do hyb nꞌaa. Baad hadoo do hyb nꞌaa nado sa hꞌyyb Kristo ky nꞌaa rabaherꞌoot doo. Tii da rawén dꞌoo rakarẽn né paawä baad nadoo do ỹ bahob magyys hẽ ragadahewꞌëës doo gó.


text:
Na manä ti ta tii. Sa hꞌyyb baad nadoo doo me rerꞌood bä, sa hꞌyyb baad hadoo doo me ta wób rerꞌood bä, tawꞌããts hẽ Kristo ky nꞌaa takaherꞌood hõm. Kristo ky nꞌaa takaherꞌood hõm do hyb nꞌaa ỹ hꞌyy gadajang, sa hꞌyyb baad nadoo doo me ta wób rabaherꞌood né paawä.<pb/>Ỹ dꞌ hꞌyy gadajaa hadꞌyyt hẽ,


text:
baad nadoo do babä ỹ ahoop do takawareem däg da baad hadoo do hã ỹ bahapäh do hyb nꞌaa. Ỹ da reréd hõm baad ỹ bahõm hyb nꞌaa. Tii dꞌ tawén hadoo Pꞌop Hagä Do hã ỹ bë ky nꞌaa etsẽẽ do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Sahee Jesus Kristo hã hana do ỹ tamasa do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Baad hëp ỹỹ gó ỹ gada, dooh ỹ herꞌoot pé Pꞌop Hagä Do matym gó ỹ nu mebyy wät doo. Neỹỹm doo gó ỹ karẽn paawä ỹ herꞌoot hyb nꞌaa jewyk do sa matym gó, Kristo hyb nꞌaa ỹ raky nꞌaa ety bä. Ỹ karẽn Kristo kawehëë däg hadꞌyyt hẽ hëp ỹ nꞌaa, ỹ bedëp do hã, ỹ radajëëb bä na-ããj hẽ.


text:
Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, Kristo ỹ wehꞌëëh hyb nꞌaa ỹ wén wät. Ỹ dajëb bä, ta bahä̃nh baad ub ti hã ỹỹ, Kristo wë ỹ bawät hyb nꞌaa tii bä kä.


text:
Badäk hahỹỹ bä ỹ bawät nä bä, ỹ ma panäk nä, ỹ ma metëëk nä Kristo ky nꞌaa. Ỹ haja bä paawä ỹ asëëw bä ỹ badꞌoo doo, dooh ỹ hapëë bä ny hadoo do ỹ karẽn: Badäk hahỹỹ hã ỹ awäd hadꞌyyt doo, ỹ dajëp doo.


text:
Pawóp hadoo do baad ub hã ỹỹ! Ỹ karẽn paawä ỹ dajëp, Kristo pa ỹ bawät hyb nꞌaa. Ti ti baad hadꞌop do hã ỹỹ.


text:
Ti né hẽ tawꞌããts hẽ hã ỹỹ. Ti hyb nꞌaa ỹ hapäh, badäk hahỹỹ bä ỹ awät nä, bë ỹ masa nä Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm hyb nꞌaa, bë hꞌyy gadajang hyb nꞌaa na-ããj hẽ Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.


text:
Tii bä da, pꞌaa hẽnh bë mahang ỹ bawät bä, takꞌëp Kristo Jesus wë bë hꞌyy gadajang da hëp ỹ nꞌaa.<pb/>


text:
Hahỹ ti sahõnh hẽ bahä̃nh ỹ karẽn do bë hã: Ỹ karẽn baad ub bë babok, Kristo ky nꞌaa hanäm do hã bë ma kametëëk doo da. Tii dꞌ bë aboo bä, bë wë ỹ ahõm bä, jããm hẽ dawëë naa ỹ ky nꞌaa napäh bä bë ky nꞌaa, baad hadꞌyyt hẽ bë hꞌyyb tym Jesus hã ỹ bahapëë kän. Séd bë hꞌyyb hedoo tii bꞌ ỹ bahapëë kän. Séd hã bë hyb nꞌaa tamꞌaah, ër hꞌyy kaꞌeeh do Kristo ky nꞌaa hanäm do hana do ma matëg oow rawanareem hyb nꞌaa.


text:
Dooh da bë jeỹỹm bë hã hꞌyy kawareem doo, tii bꞌ ỹ bahapëë kän na-ããj né kä. Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik da bë wë hꞌyy kawereem doo, bë hã rejãã doo. Sa wë bë neỹỹm do metëëh sa hã ta tii. Bë hã kä, bë da Pꞌop Hagä Do edꞌëëp bë neỹỹm do metëëh. Pꞌop Hagä Do né hẽ ti sahõnh hẽ ta ti hanoo doo.


text:
Pꞌop Hagä Do anoo bë hã Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do anoo na-ããj hẽ Kristo hyb nꞌaa bë ahoop bë hã rarejãã doo.


text:
Bë hã rahꞌyy kawereem kän hã ỹ rahꞌyy kawereem doo da. Ti hadoo hã ỹ kametëëh nä babä, bë ky nꞌaa napëë kän hỹỹ kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, bë hꞌyyb enyyw däk do hyb nꞌaa Kristo hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, bë hꞌyy kanatón wät do hyb nꞌaa Kristo bë takamahä̃n do hyb nꞌaa, séd bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee hã, Kristo ky enyym do hyb nꞌaa bë hã, bë tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa na-ããj hẽ,


text:
ỹ karẽn séd bë hꞌyyb hedo hadꞌyyt hẽ, bë kamahä̃n bë da hadoo doo, séd hã bë babok, séd hã bë hꞌyyb padäg. Tii da bë adoo bä, baad ỹ hꞌyy gadajaa kän tii bä.


text:
Ta wób sa bahä̃nh bë nu gapadꞌëëk hyb nꞌaa nado bë badꞌoo sahõnh hẽ bë badꞌoo doo. Bë hꞌyy kasabé manä bë moo bok do hã. Bë kadadꞌuu ta wób sa hã. Bë hyb nꞌaa jewyyg ta wób bë hã hẽ bë hyb nꞌaa jawꞌyyk do bahä̃nh.


text:
Bë karẽn do hã hadꞌyyt nado bë hꞌyyb padäg. Tawꞌããts hẽ ta wób karẽn do hã na-ããj hẽ bë hyb nꞌaa newë.<pb/>


text:
<t>Ta Yb, Pꞌop Hagä Do hado né paawä ti Kristo Jesus,<br/>tagadoo Pꞌop Hagä Do tanahadoo doo, ajꞌyy gó takesok hyb nꞌaa.<br/>


text:
<t>Sahõnh hẽ hỹ pong jé hanäng do rawehꞌëëh do taberéd hõm paah.<br/>Tii bä sa karom hado däk ajꞌyy tabahado däk noo gó.<br/>


text:
<t>Ajꞌyy tabahado däk bä, ta daaj hẽ takadadꞌuu kän.<br/>Baad Pꞌop Hagä Do taky daheeh do hyb nꞌaa tagadoo radajꞌëëp doo.<br/>Bꞌaa kajatsëk do hã tagadoo radajꞌëëp,<br/>nesaa do moo hebꞌooh do radejꞌëëp doo da.<br/>


text:
<t>Ti hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa bahä̃nh Kristo bahado däk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.<br/>Sahõnh hẽ hyb nꞌaa jewyk do sa bahä̃nh däg Kristo Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.<br/>


text:
<t>Tii da Pꞌop Hagä Do wén dꞌoo,<br/>sahõnh hẽ hỹ pong jé habong doo,<br/>badäk hahỹỹ hã habong doo,<br/>tꞌõp habong do dejëp do paa na-ããj hẽ,<br/>sa taron nu paa me rabehyy bꞌëëh hyb nꞌaa Jesus rawehꞌëëh hyb nꞌaa,<br/>


text:
<t>“Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do sahõnh hẽ bagꞌããs do ti Jesus Kristo”,<br/>sahõnh hẽ rabaherꞌoot hyb nꞌaa.<br/>Tii dꞌ tawén hadoo, Pꞌop Hagä Doo, Jesus Kristo Yb, kawehëë däk hyb nꞌaa.<CL><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, najis haa, baad bë ky dahé däk do paa hadoo, heỹỹm doo me, kajajãn doo me takꞌëp bë hyb nꞌaa tamꞌaah ji Pꞌop Hagä Do edëëb wät do hyb nꞌaa ji moo hewꞌëët do hã. <n>Heỹỹm doo me, kajajãn doo me ji wén moo wät tii, ji nesꞌõõs hyb nꞌaa. Masuuj nado tii. Ti hyb nꞌaa tii dꞌ tawén herꞌoot.</n> Tawꞌããts hẽ tii da bë badꞌoo bë mahang ỹ bawäd hadꞌyyt nado. Tawꞌããts hẽ bë mahang ỹ nawät bä ta bahä̃nh bë hyb nꞌaa tamꞌaah hỹỹ kä ta tii hã.


text:
Pꞌop Hagä Do ti hanoo bë karẽn bë moo bok tagenꞌaak doo. Tanoo na-ããj hẽ takarẽn do bë bahajaa hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tii dꞌ ỹ mejũũ bë hã, dooh hyb nꞌaa bë raky nꞌaa tapaa péh, baad hadꞌop bë bahado däk hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do taah nesaa do nanäng do bë bahadoo hyb nꞌaa kä, badäk hahỹỹ bä nesaa do hedoo doo, nesaa do moo hebꞌooh do mahang bë babok bä. Sagõõh gadagyp doo gó wë hã bag padëëk do hadoo bëëh, sa mahang,


text:
Pꞌop Hagä Do wë ji edëb hadꞌyyt do ky nꞌaa sa hã bë baherꞌoot bä. Tawꞌããts hẽ tii da né hẽ bë babok, tii da né hẽ bë badꞌoo, Kristo kajaa bä. Ỹ da hꞌyy kasabꞌee, daap hẽ nado takꞌëp bë hyb nꞌaa ỹ moo wäd wät ỹ bahapäh bä kä.


text:
Babä ỹ ahoop do tamasaa bä Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ta wë bë moo bok doo, tii bä ỹ hꞌyy gadajang, bë sii ỹ tsebé.


text:
Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ỹ gada, nayyw hẽ Tsimoot bë wë ỹ mejũũ tanꞌoo bä. Bë wë ỹ karẽn ỹ mejũũ, bë tahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa, ỹ na-ããj hẽ ỹ hꞌyyb nyyw däk hyb nꞌaa bë ky nꞌaa tamanaa bä.


text:
Jããm hẽ Tsimoot, pa ỹ hawät doo, baad bë tahyb nꞌaa newëë doo, baad hadoo do bë wë karẽn doo. Dooh ta see pé Tsimoot hadoo doo.


text:
Ta wób jããm hẽ sa hã hẽ rahyb nꞌaa newëë. Sa hã baad hadoo do rahyb nꞌaa newëë. Dooh Jesus Kristo karẽn do rahyb nꞌaa newë bä.


text:
Tii dꞌ nado Tsimoot. Bë hapëë däk nyy da baad ub Tsimoot bawät. Baad ub sa tꞌaah sa yb sii moo wät doo da Tsimoot moo wäd wät si ỹỹ Jesus ky nꞌaa hanäm do hã.


text:
Ti hado né paawä, baad Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ỹ gada, ỹ na-ããj hẽ nayyw hẽ bë wë ỹ bahõm tanꞌoo bä.<pb/>


text:
Ỹ hyb nꞌaa newë däk, tawꞌããts hẽ hä̃j ỹ hadoo do Epaporodit häd näng doo, ỹ tamasa hyb nꞌaa wë ỹ bë mejũũ do paah, tababaaj hõm bë wë. Warahén rabadꞌoo doo da, si ỹỹ ti tamo nꞌaa jesuu panyyg hanäm doo.


text:
Bë wë ỹ mejũũ tababaaj hõm takꞌëp sahõnh hẽ bë tahyb nꞌaa esee do hyb nꞌaa. Tahyb nꞌaa tón, nahëë näng paa bë ky nꞌaa napëë däk do hyb nꞌaa.


text:
Te hub né hẽ. Nahëë näng né paah. Pꞌeets hẽ paawä tadajëp. Tawén nadajëp Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn ta hã. Ỹ na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn, ỹ hꞌyy kanatón hyb nꞌaa ta bahä̃nh tadajëb bä paawä.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, nayyw hẽ ỹ mejũũ bë wë tababaaj hõm, bë bahapäh bä kä bë hꞌyy gadajang hyb nꞌaa. Tii bä da, bë hꞌyy gadeja kän do hyb nꞌaa da, dooh da takꞌëp ỹ hyb nꞌaa tón wäd bä.


text:
Tawꞌããts hẽ hꞌyy gadajaa gó bë gadoo da, ji hỹỹj Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã hꞌyy kata däk do ji gadoo doo da. Tawꞌããts hẽ bë wehꞌëëh ta ti hedoo doo,


text:
pꞌeets hẽ paawä tadajëp do hyb nꞌaa Kristo wë tamoo wät do hyb nꞌaa. Ỹ tamasa bë jawén buuj bë nahajaa do hyb nꞌaa ỹ bë masaa bä. Tahapëë né paawä dajëp ta hã péh, ti hadoo né hẽ ỹ tamasa.<pb/>


text:
Hỹỹ kä wakãn haa, ta see ky nꞌaa bë ỹ ma erih: Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gadeja Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa! Dooh ỹ hꞌyy ganapõ däg bä pꞌaa hẽnh ỹ erii bä pooj jé bë ỹ maherꞌood wät doo. Baad ti bë hã, bë ỹ ma erih do bë tamo nꞌaa jesuu do hyb nꞌaa, ta see da bë rama metꞌëëg mahä̃nh.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa matakä ajyy nesaa do moo bok doo, awaar nesaa do hedoo doo, ji hub kekyyt doo, <n>Ma matëg oow Paw-Ro pesꞌããp. Ji hub rakekyyt tawén herꞌood bä, ajyy Judah buuj nadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hã raky kahꞌũũm, sa masuuj noo byyh ragehõk hyb nꞌaa Judah buuj rabahedꞌoo doo da. Jããm hẽ tii da Pꞌop Hagä Do gadoo ji, sa hã. Dooh se hub rado bä. Daap ti rama metëëk doo. Ti hyb nꞌaa Paw-Ro mejũũ rahyb nꞌaa matakëë sa mahä̃nh.</n> bë rawadꞌii mahä̃nh.


text:
Ër ti Pꞌop Hagä Do karapee hehꞌäät doo. Dooh sa masuuj noo byyh kahõk do hã daap yyp do rado bä ti Pꞌop Hagä Do karapee hehꞌäät doo. Ëër, ta Sahee hꞌyyb mahũũm do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa jewꞌyyk doo, Kristo Jesus hã kasabꞌee doo, ër ti Pꞌop Hagä Do karapee hehꞌäät doo. Ër ti ta karapee hehꞌäät doo, ji hã hẽ ji moo wät do hã, ji daaj hẽ ji hajaa do hã na-ããj hẽ daab nayyp doo.


text:
Ỹ haja né paawä ỹ daab yb bä ji daaj hẽ ji hajaa do hã. Sa daaj hẽ rahajaa do hã radaab yyp rahajaa redoo bä, ỹ sa bahä̃nh ỹ hajaa ta tii hã ỹ daab yb bä ỹ karẽn bä paawä.


text:
Masuj ỹ noo byyh ragahõg hõm 8 ta ä̃h ỹ bahadoo bä kä. <n>Tii dꞌ né paa Isaraéw buuj rabahedꞌoo Pꞌop Hagä Do karapee see karapee tꞌaah tabahadoo hyb nꞌaa. Tii dꞌ né paa Pꞌop Hagä Do mejũũ sa hã.</n> Isaraéw buuj ỹỹh. Bẽn-Jamih panaa ỹỹh. Eber buuj hehꞌäät né ỹỹh. Pariséw see né ỹỹh, baad Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ky dahꞌeeh doo.


text:
Takꞌëp ỹ karẽn do hyb nꞌaa Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do sahõnh hẽ raky daheeh, ỹ rejãã paa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. <n>Tii dꞌ Paw-Ro dꞌoo paah, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ragawatsꞌiik rakarẽn tedꞌoo do hyb nꞌaa ti noo gó.</n> Dooh rawꞌyyt pé hã ỹỹ ỹ raky nꞌaa tapaa péh, baad ỹ ky daheeh do hyb nꞌaa paa sahõnh hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Baad däg ỹỹ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do matym gó.<pb/>


text:
Ti hadoo né hẽ, sahõnh hẽ tii, ti noo gó ỹ kamahä̃n doo, dooh wäd ti hã ỹ hỹỹ kä Kristo ỹ bahapëë däk do hyb nꞌaa.


text:
Ti hadꞌyyt nado, sahõnh hẽ né hẽ pꞌooj ub ỹ daab yyp doo, dooh its hã ỹ hỹỹ kä Kristo Jesus, wahë ỹ nꞌaa, ỹ hapëë däg kän do hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ bahä̃nh né hẽ ti Kristo ji bahapäh doo. Kristo hyb nꞌaa ỹ eréd hõm sahõnh hẽ pooj jé ỹ kamahä̃n doo. Hesus do ji awꞌoong hõm do hadoo sahõnh hẽ ti hã ỹỹ, Kristo baad ỹ bahapäh hyb nꞌaa da,


text:
ta hã ỹ hꞌyy kata däk hyb nꞌaa. Ta hã ỹ hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa kä, dooh ỹ tyw nꞌaa esóts wäd bä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ỹ ky daheeh do hyb nꞌaa baad ỹ bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó. Baad ỹ hado däk hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do matym gó, Kristo hã ỹ hꞌyy kae däk do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do hanaa né hẽ ti baad ji hado däk do ta matym gó. Ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ tii.


text:
Baad ỹ karẽn Kristo ỹ bahapäh. Hahỹỹ da ti ỹ karẽn: Ỹ karẽn ỹ bahapäh hã ỹỹ hẽ ta hejój taganä wät noo gó tagadoo doo. Ỹ karẽn ỹ bahapäh hã ỹỹ hẽ Kristo ahoop doo. Ỹ karẽn ỹ bahapäh hã ỹỹ hẽ tadajëp doo. Kristo dajëp paa ër hyb nꞌaa, ti hyb nꞌaa ỹ radajëëb bä ta hyb nꞌaa, ỹ karẽn ỹ gadoo né ti na-ããj hẽ.


text:
Sahõnh hẽ ta ti ỹ karẽn ỹ bahapäh hã ỹỹ hẽ, ta jawén ỹ Pꞌop Hagä Do ganꞌyyh hyb nꞌaa dejëp do mahang.<pb/>


text:
Dooh baad Kristo hadoo ỹ hado nä bä. Dooh baad hadꞌop do ỹ hado nä bä. Ti hadoo né hẽ, takꞌëp ỹ hyb nꞌaa tamꞌaah Kristo Jesus hadoo ỹ bahado däk hyb nꞌaa kä. Ti hyb nꞌaa ỹ tabasëëw hõm.


text:
Wakãn haa hedoo do Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, hã ỹỹ, dooh ta ti ỹ haja nä bä. Dooh baad Kristo hadoo ỹ hado nä bä. Ti hadoo né hẽ, tsyym kasꞌỹỹ do rabahedꞌoo doo da ỹ badoo hadꞌyyt hẽ. Dooh ỹ hyb nꞌaa matakä bä jó ỹ hadäk hẽnh. Dooh ỹ hyb nꞌaa newë bä pooj jé ỹ bawät do hã, ỹ hanäng péh. Pój ỹỹ jé hawät do hã takꞌëp ỹ hyb nꞌaa matakëë.


text:
Takꞌëp ỹ hyb nꞌaa tamꞌaah ta säm ỹ gadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hanaa. Hahỹ ta säm ỹ gadoo hyb nꞌaa ỹ tawén naëëj wät doo: Hỹ pong jé ỹ dꞌ bawäd hadꞌyyt hẽ Kristo Jesus hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ ëër, baad Jesus hã hꞌyy kae däk do hedoo doo, ỹ hyb nꞌaa newëë doo da, nagꞌaap hẽ ỹ erii wät doo da tawꞌããts hẽ ër hyb nꞌaa newë. Ta see hadoo bë hyb nꞌaa newë nä bä ỹ erii wät do hã, tii bä da, Pꞌop Hagä Do metëëh da bë hã, baad né ti ỹ erii wät doo.


text:
Tawꞌããts hẽ ỹ bawät doo da séd gó bë babok, wakãn haa hedoo doo. Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa matakä ãã babok doo da habok do sa hã, rababok doo da bë na-ããj hẽ bë babok hyb nꞌaa.


text:
Baad habok do hã bë hyb nꞌaa matakä ỹ wén näng, hajõk ti anäng bꞌaa kajatsëk do hã Kristo dajëp do ky nꞌaa majĩĩ rababok doo da habok doo, Kristo hã rahꞌyy kaꞌeeh sa noo né paawä. Hajõõ nuu me bë ỹ maherꞌood wät tii. Hꞌyy kameoot doo me ỹ abꞌaanh tii.


text:
Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik da tii. Rawa do hã, rawëh do hã, reëëk do hã, ta see rakarẽn do hã rahꞌyyb padäg hadꞌyyt hẽ, Pꞌop Hagä Do hã nado. Nu meby nꞌaa näng do hã rahꞌyy kasabꞌee. Badäk hahỹỹ hã hanäng do hã rahꞌyyb padëëk.


text:
Ta ti hedoo do rababok doo da bë aboo manäh. Hỹ pong jé babuuj ti ëër. Tii bꞌ naa, hỹ pong jé naa tabahyng, baad ër gada Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ër hꞌyyb tym dëëb.


text:
Ta hejój me sahõnh hẽ tabagꞌããs. Ta ti tahejooj me ër hub nahejoonh do tawareem da, ta hub kabajꞌaa do hadoo ër hub bahadoo hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, wakãn haa hedoo do ỹ kamahä̃n doo, takꞌëp ỹ hyb nꞌaa esee doo, baad bë aboo hadꞌyyt hẽ bë ỹ maherꞌood wät doo da né hẽ. Bë hꞌyy keréd manä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã. Najis haa, bë hyb nꞌaa né hẽ ỹ hꞌyy gadajang. Bë hyb nꞌaa né da ỹ kawehëë däk.<pb/>


text:
Takꞌëp ỹ betsẽẽ ỹỹnh Ewodija häd enäh doo, ỹỹnh Sĩn-Tike häd näng do daheeh, séd rahꞌyyb hedoo hyb nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã rahꞌyy kata däk do hyb nꞌaa.


text:
Õm, baad si ỹ Kristo wë moo wät doo, ỹ etsẽẽ a hã ta ti ỹỹj mamasaa, séd rahꞌyyb hedo padëëk hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh. Si ỹỹ takꞌëp rahyb nꞌaa tamꞌaah paa Jesus ky nꞌaa hanäm do ãã herꞌood hõm hyb nꞌaa. Ajꞌyy Keremen häd näng do sii, ta wób sa sii na-ããj hẽ, hawäd hadꞌyyt do gadoo do heen nꞌaa hã sa häd kerii däk do sa sii ãã paa ramasa ta ti ỹỹj.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gadejah, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa. Pꞌaa hẽnh bë ỹ maherꞌoot: Bë hꞌyy gadejah.


text:
Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm sahõnh hẽ sa wë, ta tii da bë babok sahõnh hẽ rabahapäh hyb nꞌaa. Edaa däk Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matëëh doo.


text:
Tawꞌããts hẽ dooh bë hyb nꞌaa tón péh. Bë erꞌood hadꞌyyt bä Pꞌop Hagä Do sii, bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ ta hã bë karẽn doo. Bë jꞌaa etsë na-ããj hẽ ta hã sahõnh hẽ bë hã tabanoo do hyb nꞌaa.


text:
Tii bä da Pꞌop Hagä Do hã hana do ji hꞌyyb nꞌyym doo, sahõnh hẽ ji hajaa do bahä̃nh hadoo do mo nꞌaa jesuu da bë hꞌyyb, bë hꞌyy kanatón hyb nꞌaa kä Kristo Jesus hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tagadëëg ub, wakãn haa hedoo doo, sahõnh hẽ baad hadoo do hã bë hꞌyyb padäg. Sahõnh hẽ ji wehꞌëëh do hã, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do matym gó te hub hedoo do hã bë hꞌyyb padäg. Sahõnh hẽ nesaa do nanäng do hã, sahõnh hẽ hanäm do hã bë hꞌyyb padäg. Sahõnh hẽ baad tabahadoo do hyb nꞌaa ky nꞌaa etsëëh do hã na-ããj hẽ bë hꞌyyb padäg. Baad hadꞌop do hã, baad tabahadoo do hyb nꞌaa ji jꞌaa etsë do hã bë hꞌyyb padäg na-ããj hẽ.


text:
Bë ỹ ma metëëk doo da, hã ỹ naa bë gado däk doo da na-ããj hẽ bë aboo. Hã ỹ naa bë maa napäh doo da, wë ỹ bë bahapäh doo da na-ããj hẽ bë aboo. Tii bä da ji hꞌyyb näw Pꞌop Hagä Do hã hana do bë hã tabawät da.<pb/>


text:
Takꞌëp ỹ hꞌyy gadajang Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã, hỹỹ kä, bäp peej tabado däk bä kä, pꞌaa hẽnh ỹ bë hyb nꞌaa esꞌee wät do hyb nꞌaa, ỹ bë masa. Pooj jé ỹ bë hyb nꞌaa esꞌee wäd né paawä, dooh ta tyw nꞌaa pé ỹ bë masa hyb nꞌaa paah.


text:
Dooh ta ti ỹ erii bä wë ỹ badoh do hyb nꞌaa. Dooh. Ỹ hꞌyy gadajaa kän sahõnh hẽ hã ỹ kametëëh do hã, baad tabadoo bä, baad tanado bä na-ããj hẽ.


text:
Ỹ hapëë däg kän nyy dꞌ ỹ badꞌoo wë ỹ badoh bä, wë ỹ tamadꞌaak bä na-ããj hẽ. Ỹ haja däk ỹ hꞌyy gadajang sahõnh hẽ wë ỹ kametëëh do hã, ỹ wog nyy bä, ỹ asa bä na-ããj hẽ, sahõnh hẽ ji karẽn do wë ỹ tanyy bä, wë ỹ badoh bä na-ããj hẽ.


text:
Bëëh, Pirip panang buuj, bë hapäh né hẽ, papuuj nä Jesus ky nꞌaa hanäm do bë gado däk noo gó, hëëj Masedonija häd näng do ỹ beréd hõm noo gó, jããm hẽ bë ti Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób mahang, ỹ masa doo, ta sꞌee hẽnh Jesus ky nꞌaa ỹ ma metëëk hyb nꞌaa bë mahang ỹ ma metꞌëëg wät doo da.


text:
Tesaronika panang bä ỹ bawät noo gó, pawóp nuu me bë mejõ wät paa matym ỹ nꞌaa ỹ bë masa hyb nꞌaa wë ỹ badoh do hyb nꞌaa.


text:
Dooh hahỹ ỹ erii bä pꞌaa hẽnh matym ỹ nꞌaa bë mejũũ hyb nꞌaa. Dooh ti hyb nꞌaa tado bä hahỹ ỹ erih doo. Ỹ karẽn baad bë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng ỹ bë masa do hyb nꞌaa.


text:
Ỹ gado däk sahõnh hẽ wë ỹ bë mejõ wät doo. Ỹ gahëën do bahä̃nh ti ta tii. Ta bahä̃nh wë ỹ ti anyy däk hỹỹ kä wë ỹ bë mejõ hõm do anꞌoo bä, Epaporodit tajooh doo. Pꞌop Hagä Do hꞌyy gadajang bë masa do hã. Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa buu benyym do hadoo, Pꞌop Hagä Do gadoo do hadoo tii. <n>Pꞌooj ub, buu benyym do Isaraéw buuj rama ejuu Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë hyb nꞌaa. Tii da takerii däk Esodo hã. Ta ti ky nꞌaa gó Paw-Ro behꞌũũm.</n>


text:
Pꞌop Hagä Do ỹ hꞌyy kahaꞌeeh doo, Kristo Jesus hyb nꞌaa bë hã da tabanoo sahõnh hẽ bë wë badoh doo, bë hꞌyyb gó badoh do na-ããj hẽ. Takꞌëp hetsooh do ta wë hanäng do pénh né bë hã dꞌ tabanoo.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do hã, ër Yb, ër jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë edëë sahõnh hẽ Kristo Jesus hyb nꞌaa tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw padëëk doo. Ër hỹỹj hedoo do babä pa ỹ habong do bë mꞌ rahyb nꞌaa esee.


text:
Sahõnh hẽ tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do hahỹ panang bä habong do bë mꞌ rahyb nꞌaa esee na-ããj hẽ. Roma sa wahë nꞌaa Sesa ramaneëënh do wë moo bꞌook doo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, baad bë mꞌ rahyb nꞌaa esee.<pb/>


text:
Paw-Ro ỹ ti hỹỹh, Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa Kristo Jesus mejũũ do see hado däk doo. Ër hỹỹj hadoo do Tsimoot häd näng do daheeh


text:
ỹ edëng bëëh, wakãn haa hedoo doo, ãã nemuun Kristo hã hꞌyy kata padëëk doo, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong doo, ta hã hꞌyy kanerét doo, Korosa panang bä habong doo. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb ky enyym bë hã. Ỹ karẽn baad ub bë tahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Doo, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa Yb hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ bä bë hyb nꞌaa, ãã hꞌyy gadeja hadꞌyyt hẽ ta wë bë hyb nꞌaa,


text:
Kristo Jesus hã bë hꞌyy kae däk ãã ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ ta hã hꞌyy kaꞌeeh do bë kamahä̃n ãã ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Jesus hã bë wén hꞌyy kaꞌeeh, ta wób bë wén kamahä̃n, baad hadoo do ta jawén bë gadoo bë gada do hyb nꞌaa. Hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do enyyw hõm tii, bë hã tabanoo hyb nꞌaa. Bë ky nꞌaa napëë däk hỹ pong jé ji gadoo do ky nꞌaa, baad hadoo do ky nꞌaa, Jesus Kristo ky nꞌaa hanäm doo


text:
bë wë takajaa noo gó. Badäk hahỹ hawꞌããts hẽ ta ky nꞌaa hanäm do kahꞌũũm. Jé padꞌyyt hẽ panyyg ky dahꞌeeh do baad hadoo do hã tahꞌyyb wareem hõm tii. Tii da né hẽ na-ããj hẽ tabadꞌoo bë mahang, pooj jé ta ky nꞌaa bë maa napäh noo gó naa, ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do ky nꞌaa hã baad bë hꞌyy kadawꞌuuh noo gó naa.


text:
Epaparas, ãã sii Kristo wë moo wät doo, bë paa tama metꞌëëg wät ta ti panyyg hanäm doo. Baad Epaparas moo wät. Dooh tahꞌyy gajëë bä bë hyb nꞌaa Kristo wë tamoo wät do hã.


text:
Ti hyb nꞌaa, bë ky nꞌaa ãã ky nꞌaa napäh bä, ãã du doo paa Pꞌop Hagä Do hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ bë hyb nꞌaa. Dooh ãã eréd bä bë hyb nꞌaa ãã ky nꞌaa etsẽẽ doo. Ãã etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã ta Sahee hã hana do ji hapäh doo me, ta Sahee hã hana do ji hꞌyy ganäng doo me na-ããj hẽ bë tahꞌyy ganꞌyyh takarẽn do hã, baad bë bahapäh hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ ãã wén ky nꞌaa etsẽẽ, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ta karapee hã takarẽn doo da né hẽ bë babok hyb nꞌaa, sahõnh hẽ bë moo bok do hã tahꞌyy gadajang hyb nꞌaa, sahõnh hẽ baad hadoo pé bë moo bok hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ, baad Pꞌop Hagä Do bë bahapäh hyb nꞌaa kä bë hꞌyyb gó.


text:
Ãã ky nꞌaa etsẽẽ na-ããj hẽ, takꞌëp ta kabajꞌaa do hejój me bë tahꞌyyb hejꞌoonh hyb nꞌaa, bë hꞌyy gejë hõm mahä̃nh ta hã, bë hꞌyyb jawyk hyb nꞌaa, tsebee gó sahõnh hẽ bë gadoo hyb nꞌaa,


text:
ër Yb hỹ pong jé hawät do wë bë hꞌyy gadajang hyb nꞌaa. Ti né hẽ ti ta karapee sa sii bë gadoo tanꞌoo bä ji hã taky nꞌaa enooh doo, hỹ pong jé ta bag bawät bä ji gadoo do panꞌaa.


text:
Ër tedꞌëëp Nesaa Do Yb moo gó naa, badagyp hadoo do bagꞌããs doo. Ta Tꞌaah takamahä̃n do ër hã tabagãã kän, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä kä.


text:
Ta Tꞌaah gó kametä däk Pꞌop Hagä Do ji nahapäh doo. Pꞌop Hagä Do hadoo né hẽ tii. Sahõnh hẽ kapahuuj däk do pooj jé tawäd né hẽ. Sahõnh hẽ kapahuuj däk do bahä̃nh tanu gadäk.


text:
Ti né hẽ tii, sahõnh hẽ hỹ pong jé hanäng doo, hỹ pong jé habok doo, badäk hahỹỹ bä hanäng doo, badäk hahỹỹ bä habok do na-ããj hẽ pahuuj wät doo. Ji hapäh doo, ji nahapäh do na-ããj hẽ tapehuuj bong, wë hã bagꞌããs do ji nahapäh do rado bä, kabajꞌaa do ji nahapäh do rado bä, mejũũ do ji nahapäh do rado bä, hyb nꞌaa jewyk do ji nahapäh do rado bä na-ããj hẽ. Ti né hẽ sahõnh hẽ pehuuj bong doo. Ta hyb nꞌaa né hẽ sahõnh hẽ tapahuuj wät doo.


text:
Ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta hub, ta mooh, ta tsyym hedoo doo, sa nu gabóg tii. Ti né hẽ sahõnh hẽ ta hã hꞌyy kaꞌeeh do du na doo. Ti né hẽ jããm hẽ pooj jé dejëp do mahang ganä wät doo, <n>Jesus ganä wät do pooj jé ta wób ragenä boo né paawä, pꞌaa hẽnh radejëp. Jããm pooj jé Kristo dejëp do mahang ganä wät doo, nadajëb wät doo.</n> sahõnh hẽ sa bahä̃nh hyb nꞌaa jawyk tabahadoo hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn na-ããj hẽ, ta Tꞌaah hyb nꞌaa, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä hanäng doo, badäk hahỹỹ bä habong doo, hỹ pong jé hanäng do na-ããj hẽ baad tabahadoo pꞌaa hẽnh ta wë, baad ub pꞌaa hẽnh sahõnh hẽ rababok hyb nꞌaa ta wë kä. Ta najiis rabahado padëëk tanꞌoo bä <n>Ta Tꞌaah hã hꞌyy kaꞌeeh do tii.</n> ta Tꞌaah majyyw hyb nꞌaa, bꞌaa kajatsëk do hã tadajëp do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bëë kä, dawëë bë babok paa Pꞌop Hagä Do mahä̃nh Kristo hã bë hꞌyy kanaꞌeeh nä noo gó. Pꞌop Hagä Do majĩĩ paa bëëh, bë hꞌyyb gó, nesaa do bë moo bok do hyb nꞌaa paah.


text:
Ti hadoo né hẽ, hỹỹ kä ta najiis bë bahado däk tanꞌoo bä Kristo, ajꞌyy gó ewäd hyng do bë hyb nꞌaa dajëp do hyb nꞌaa. Ta najiis bë bahado däk tanꞌoo bä. Tii dꞌ tawén dꞌoo, tsyt hẽ ta wë bë babok hyb nꞌaa, baad hadꞌop bë bahadoo hyb nꞌaa ta matym gó, dooh bë rapꞌãã ky nꞌaa tapaa pé hyb nꞌaa ta matym gó.


text:
Baad bë hꞌyy kae hadꞌyyt bä tii. Baad bë gahëën bä hadꞌyyt hẽ panyyg hanäm do hã bë hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk doo. Ti né ti ta panyyg, Jesus ky nꞌaa, bë maa napëë wät doo, badäk hahỹ hawꞌããts rapanäg hõm doo. Ta ti panäg nꞌaa see hado däk ỹ ti hỹ Paw-Ro.<pb/>


text:
Ỹ tsebé da hẽ ỹ radawäts gëët doo bä, baad tabahadoo hyb nꞌaa bë hã ỹ ahoop doo. Ỹ karẽn ỹ bahajaa Kristo hã ỹ tanꞌoo däk doo, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa, ta hub, ta mooh, ta tsyym hedoo do sa hyb nꞌaa ỹ ahoop do panꞌaa.


text:
Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do sa masa nꞌaa ỹ bahado däk, hã ỹ Pꞌop Hagä Do banoo do hyb nꞌaa baad ub sahõnh hẽ ta kyyh bë hã ỹ ma metëëk hyb nꞌaa.


text:
Hã ỹ tabanoo tahꞌyyb däng doo, nyy dꞌ tabadꞌoo ji hã, ỹ ma metëëk hyb nꞌaa. Kristo ewäd hyng do pooj jé dooh ji hapëë nä bä ta hꞌyyb däng doo. Dooh Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do kametä nä bä ti noo gó ër wahë makũũ hã. Ta karapee hã hỹỹ kä takametä wät.


text:
Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng ta karapee hã tametëëh takꞌëp baad hadoo do sahõnh hẽ Judah buuj nadoo do wë hỹỹ kä tamoo wät doo. Hahỹỹ da ta ti takꞌëp baad hadoo do ta hꞌyyb däng doo: Bë hꞌyyb gó, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hꞌyyb gó Kristo bawäd däk, Judah buuj nadoo do né paawä bëëh! Ti hyb nꞌaa bë né da gadoo takꞌëp baad hadoo do hỹ pong jé.<pb/>


text:
Kristo ky nꞌaa ãã panäk. Sahõnh hã ãã maherꞌoot takꞌëp péj baad raky daheeh hyb nꞌaa. Takꞌëp hajaa doo me sahõnh hẽ sa hã ãã ma metëëk. Tii dꞌ ãã wén dꞌoo, Kristo hã hꞌyy kata däk do baad hadꞌop rabahado padëëk Pꞌop Hagä Do matym gó ãã karẽn do hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ ãã karẽn do hyb nꞌaa, takꞌëp hadꞌyyt hẽ ỹ hyb nꞌaa tamꞌaah, Kristo hejój me hëp ỹỹ gó baad hawät doo me.<pb/>


text:
Ỹ karẽn bë bahapäh nyy da takꞌëp ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, takꞌëp ỹ hyb nꞌaa tamꞌaah bë hyb nꞌaa, Raw-Diseej panang buuj sa hyb nꞌaa na-ããj hẽ, jé Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ỹ ranahapäh do wób sa hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Tii dꞌ ỹ wén dꞌoo, ỹ karẽn rahꞌyy kejꞌoonh. Ỹ karẽn kamahä̃n gó séd rahꞌyyb hedoo. Tii dꞌ ỹ wén dꞌoo na-ããj hẽ, baad rahꞌyy kadawꞌuuh hyb nꞌaa pooj jé ji nahapäh do Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do hã. Ỹ karẽn baad rabahapäh ta tii. Baad ỹ karẽn Kristo rabahapäh, ỹ hanäng doo.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do hã ji hapäh doo, baad ta hã ji hꞌyy ganäng doo, jããm hẽ Kristo hã ji bawꞌyyt.


text:
Ỹ nawäd né paawä bë mahang, ỹ hyb nꞌaa newëë do bë mahang tabawät. Ỹ tsebé baad ub bë babok ỹ ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa. Séd hꞌyyb hedoo mä bëëh. Ỹ tsebé na-ããj hẽ dooh né hẽ bë hꞌyy gejë hõm Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hã ỹ ky nꞌaa napäh doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Kristo Jesus bë gado däk do hyb nꞌaa bë wahë nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë awäd hadꞌyyt hẽ ta hã hꞌyy kata däk do rababok doo da.


text:
Baad né hẽ bë hꞌyy kata däk Jesus hã joom kóm baad joom tamasoo do hadoo. Tawꞌããts hẽ bë anꞌoo bë hꞌyyb gó Jesus bawät do takahũũm magyys hẽ. Tawꞌããts hẽ bë anꞌoo baad bë hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ baad hadoo do ky nꞌaa hã bë rama metꞌëëg wät doo da né hẽ. Tawꞌããts hẽ takꞌëp bë hꞌyy gadeja hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë, bë hã tanoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa matakä ta sꞌee hẽnh bë rahꞌyyb mahũũm mahä̃nh rama metëëk doo me. Baad ji edoo né paawä rahyb nꞌaa newëë doo, rama metëëk doo, daap hẽ ti ta tii. Ji rawedii ta tii hã. Sa wahë makũ ma mehetëk doo gó rabehꞌũũm rama metëëk doo. Badäk hahỹỹ hã, nyy da ji badꞌoo, nyy da ji bawät do ky nꞌaa jawꞌyyk doo gó rabehꞌũũm rama metëëk doo. Dooh Kristo hanaa tado bä ta tii.


text:
Hỹỹ kä, Kristo hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, ti anyy däk bë hꞌyyb gó sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn doo. Sahõnh hẽ kabajꞌaa do ji nahapäh doo, hyb nꞌaa jewyk do ji nahapäh do na-ããj hẽ sa bahä̃nh ti Kristo.


text:
Judah buuj ajyy sa masuuj noo byyh ragehõk Pꞌop Hagä Do karapee rabahado padëëk do metëë nꞌaa. Kristo hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa bë hã na-ããj hẽ ti anyy däk ta metëë nꞌaa hadoo. Sa mo hajꞌaa nado tii. Kristo ado hõm nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn doo. Ti né tametëë nꞌaa hadoo bë hã hanäng doo.


text:
Bë nu kemuun bong bä bë radakä jëng hadoo Kristo sii. Bë genä bong do hadoo Kristo sii pꞌaa hẽnh bë nu gawëëj däk doo. Ta tii dꞌ tawén hadoo Pꞌop Hagä Do hejój hã, Kristo ganä wät hanoo do hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌooj ub, nesaa do bë moo hebꞌooh do hyb nꞌaa, nesaa do bë hꞌyyb karẽn do kanado hõm do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, dejëp do hadoo bë hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do hã. Tii bä kä, Kristo sii bë ganä wät hadoo Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Sahõnh hẽ nesaa do ër moo wät do tamabaan hõm ër hã kä.


text:
Pꞌop Hagä Do awug hõm ër kũũt heen nꞌaa kerih do hadoo doo, nesaa do wë ër taky nꞌaa etyy do paah. Hahỹỹ da tabawug hõm: Tado däk ër kũũt heen nꞌaa, tii bä tabepëëm däk hadoo bꞌaa kajatsëk do hã. Jesus dajëp do hyb nꞌaa dajëp hỹỹ kä ër kũũt ër hã ky nꞌaa ketyy do paah.


text:
Pꞌop Hagä Do ado hõm sahõnh hẽ nesaa do kabajꞌaa do ji nahapäh doo, nesaa do hyb nꞌaa jewyk do ji nahapäh do sa hejój. Bꞌaa kajatsëk do hã Kristo dajëp doo me Pꞌop Hagä Do jꞌaa ketsëë däk sa hã. Kristo dajëp noo gó sahõnh hẽ sa matym gó Pꞌop Hagä Do metä wät hadoo ta majĩĩ, sa hã tajꞌaa ketsëë däk do rabahapäh hyb nꞌaa. <n>Tii da né hẽ Roma buuj rabadꞌoo sa majĩĩ hã. Sahõnh hẽ sa matym gó rametëëh sa majĩĩ, sa hã rajꞌaa ketsëë däk sahõnh hẽ rabahapäh hyb nꞌaa. Ta ti ky nꞌaa gó Paw-Ro behꞌũũm Nesaa Do Yb hã, Nesaa Do Yb kabajꞌaa do hã, Pꞌop Hagä Do jꞌaa ketsëë däk do ky nꞌaa.</n><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa bë maa newë manä bë raky nꞌaa tapa bä bë awa do hã, bë eëëk do hã, <n>Tii dꞌ Paw-Ro wén herꞌoot, ma matëg oow rama metëëk do hyb nꞌaa. Sa noo ji tayy ji awa doo, ji eëëk doo, baad ji Pꞌop Hagä Do gadoo hyb nꞌaa. Dooh hyb nꞌaa pé ji tayy péh. Kristo dajëp do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ji tawén gadoo, ji tayy do hyb nꞌaa nado. Dooh jarakë hedoo do ky nꞌaa tado bä hahỹỹh. Panyyg bód see hã ji tamaherꞌoot jarakë hedoo do ky nꞌaa.</n> rabahedꞌoo doo da bë nadꞌoo hyb nꞌaa. Bë maa newë manä na-ããj hẽ bë raky nꞌaa tapa bä sét ta baab kenꞌyyh ratahebꞌëës doo, kamarab papuuj ratahebꞌëës doo, Saab ratahebꞌëës do na-ããj hẽ bë natabëj bä.


text:
Jããm hẽ ta pooj jé hawät do metëë nꞌaa ti ta ti Judah buuj ratahebꞌëës doo, ratayy doo. Kristo kajaa do pooj jé heen nꞌaa tii. Sahõnh hẽ ta ti kaja däk Kristo hã, ti hyb nꞌaa dooh hyb nꞌaa ta ti ji karẽn wät péh.


text:
Bë maa newë manä bë raky nꞌaa ety bä jꞌooj madäk doo me rakadadꞌuu genꞌaak do hã, ããs rawehꞌëëh genꞌaak do hã. Sꞌëë gó rameboon do hyb nꞌaa hyb nꞌaa jewyk mäh, sa nooh. Rahyb nꞌaa newëë do hã, sa hanaa hẽ rakasabꞌee.


text:
Ta ti hedoo doo, dawëë rababoo däg kän, Kristo, ër nu gabóg mahä̃nh. Dooh rahꞌyy kata wäd bä ër nu gabóg hã. Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta hã hꞌyy kata däk doo, sa hꞌyyb rahejꞌoonh, rahũũm hadꞌyyt hẽ rahꞌyy kaꞌeeh doo, raky dahé magyys hẽ na-ããj hẽ Kristo anꞌoo bä Pꞌop Hagä Do karẽn doo da. Ji nu gabóg hẽnh hanaa ji jarãã sahõnh hẽ ji hã masoo doo. Tii dꞌ Kristo badꞌoo ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hã. Ta hã hꞌyy kaꞌeeh do tabaa gꞌããs, ta hã rakata däk tanꞌoo bä.<pb/>


text:
Kristo hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa, bë na-ããj hẽ bë dejëb bong hadoo pooj jé ji bawät do hã. Ti hyb nꞌaa, hꞌëëd hyb nꞌaa badäk hahỹỹ hã habong do Kristo nahapäh do rababok doo da bë babok nä? Hëd nꞌaa bë gadoo raky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo?


text:
Gawatsik do hã, hahänh do hã ji tamejũũ do tii. Sa hanaa ta ti ji ramejũũ doo, ji hã rama metëëk doo. Dooh Pꞌop Hagä Do hanaa tado bä.


text:
Takꞌëp hajaa do ky nꞌaa jewꞌyyk do ji edꞌoo ta tii. Ji daaj hẽ Pꞌop Hagä Do ji wehꞌëëh ji karẽn ta ti hedoo do ky nꞌaa jewꞌyyk do anꞌoo bä. Ji daaj hẽ ji kadaduu tanꞌoo bä. Ji daaj hẽ ji karehejãã tanꞌoo bä ta tii. Baad né paawä ta mahang ramoo bok doo, ti hyb nꞌaa baad ji hyb nꞌaa manatakä bä, baad ub ji edꞌoo ji hã ramejũũ doo. Ti hadoo né hẽ nahejooj ta ti hedoo do ky nꞌaa jewꞌyyk doo. Dooh tahaja bä nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do hã ji hꞌyy keba bä tanꞌoo bä.<pb/>


text:
Kristo sii bë ganä wät hadoo do hyb nꞌaa, hꞌyyb tym papuuj Pꞌop Hagä Do hã hana do bë gado däk do hyb nꞌaa ỹ hanäng péh, tawꞌããts hẽ hỹ pong jé hanäng do hã bë hꞌyyb padäg, Pꞌop Hagä Do hub hadäk hẽnh Kristo basooh bä.


text:
Tawꞌããts hẽ tii da bë badꞌoo bë dajëp paa hadoo do hyb nꞌaa. Bë hꞌyyb papuuj tenyyw däk hỹỹ kä Kristo sii Pꞌop Hagä Do wë kä. Dooh ta wób rahapëë nä bä ta ti bë hꞌyyb papuuj.


text:
Kristo, bë hꞌyyb papuuj hanꞌoo däk do matëëh bä kä, sahõnh hẽ sa matym gó ta sii bë kametä däk tii bä. Kristo kabajꞌaa doo da bë da kabajꞌaa na-ããj hẽ ti noo gó kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë gawatsꞌiik sahõnh hẽ baad nadoo do badäk hahỹỹ hã ji hꞌyyb säg karẽn doo. Bë aä̃ manä bë ỹỹm nadoo do sii, bë patug nadoo do sii. Bë moo boo manä nesaa do nu meby nꞌaa näng do bë hã hanäng doo me. Tawꞌããts hẽ bë gawatsꞌiik ta wób hedoo pé nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn doo. Bë hyb nꞌaa hũũm manä bë ma. Jé ta ma hã hyb nꞌaa hꞌũũm doo, ta ma hã tahꞌyy kaꞌeeh tii, dooh Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kae bä.


text:
Hỹỹ kä, tawꞌããts hẽ bë eréd hõm sahõnh hẽ hahỹ hedoo doo: Ji kawajããn doo, ji hꞌyy ganapũũ doo, sahõnh hẽ ji da hadoo ji panꞌaa takyyk doo, ta see ji ky nꞌaa rejãã doo, baad nadoo do ji erꞌoot do na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ bë eréd hõm né hẽ tii.


text:
Daap bë menä manä bë da hadoo do hã, bë eréd hõm do hyb nꞌaa bë hꞌyyb säg baad nadoo do ji moo wät hanoo doo.


text:
Bë hꞌyyb tym papuuj bë tahꞌyyb mahũũm hỹỹ kä. Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa ta ti ër hꞌyyb tym papuuj. Pꞌop Hagä Do ahꞌỹỹt ër hꞌyyb tym papuuj, ta da hado hadꞌyyt hẽ tabahadoo hyb nꞌaa kä, baad Pꞌop Hagä Do ër bahapäh hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Papuuj ër Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa do hyb nꞌaa, séd gó Pꞌop Hagä Do ji tagadoo, Judah buuj ji do bä, Judah buuj nadoo do ji do bä, masuuj noo byyh kahõk do see ji do bä, masuuj noo byyh kanehõk do see ji do bä, ta see buuj ji do bä, ma kamanetëëk do ji do bä, ta see karom ji do bä, sa karom ji nado bä na-ããj hẽ. Sahõnh hẽ ër hꞌyyb tym gó Kristo bawät. Sahõnh hẽ bahä̃nh hadoo do tii.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do karapee, tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do bë bahadoo do hyb nꞌaa, takꞌëp bë takamahä̃n do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd mehĩĩn bë da hadoo doo. Tawꞌããts hẽ bë ky enyym ta wób sa wë. Tawꞌããts hẽ dooh né hẽ bë hꞌyy kasabé bä. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm ta wób sa wë. Tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó bë gadoo sahõnh hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ kamahä̃n gó bë gadoo ta wób ramoo boo né paawä bë hã bë ganenꞌaak doo. Tawꞌããts hẽ bë mabaan hõm baad nadoo do ta wób bë hã rabadꞌoo doo, nesaa do bë moo bok do paa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do mabaan hõm doo da né hẽ bë hã.


text:
Tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n bë da hadoo doo, sahõnh hẽ mahä̃nh. Baad ub séd ji hꞌyyb hedo däk ji kamahä̃n do anꞌoo bä.<pb/>


text:
Bë anꞌoo hꞌyyb nꞌyym doo, Kristo bë hã hanꞌoo däk doo, bë tahꞌyyb mahũũm sahõnh hã, Pꞌop Hagä Do bë tatsyyd wät do hyb nꞌaa hꞌyyb nyyw gó bë babok hyb nꞌaa. Kristo karapee séd hꞌyyb hedoo do takarẽn bë bahadoo. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gadeja Pꞌop Hagä Do wë.


text:
Bë anꞌoo bë hꞌyyb gó baad ub sahõnh hẽ Kristo ky nꞌaa bawät, bë anꞌoo bë tahꞌyyb mahũũm. Tawꞌããts hẽ takꞌëp hꞌyy ganäng doo me bë ma metëëk ta ky nꞌaa bë da hadoo do hã. Tawꞌããts hẽ takꞌëp hꞌyy ganäng doo me takꞌëp péj bë maherꞌood na-ããj hẽ bë da hadoo doo, baad raky daheeh hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ Saaw-Mo hã hanäng do kejäm do ky nꞌaa, ta see pé Pꞌop Hagä Do ji ma ejäm do ky nꞌaa na-ããj hẽ bë ma ejäm. Tawꞌããts hẽ hꞌyy gadajaa gó bë ma ejäm Pꞌop Hagä Doo.


text:
Sahõnh hẽ bë moo bok doo, sahõnh hẽ bë herꞌoot do na-ããj hẽ, tawꞌããts hẽ Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk do ky gabuuj gó bë badꞌoo. Jesus ër taky masa ta Yb wë. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë jꞌaa etsë né hẽ Pꞌop Hagä Doo, ër Yb, bë hã tanoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ỹỹj, tawꞌããts hẽ bë ky dahé hadꞌyyt hẽ bë patug. Tii dꞌ né da tawꞌããts hẽ bë bahedꞌoo bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã.


text:
Karapee, pahëëw, maruus, tawꞌããts hẽ sahõnh hã bë ky daheeh bë yb, bë ỹỹn, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do tsebé do hyb nꞌaa bë ky dahé bä.


text:
Bë sa yb, bë ejä̃g hadꞌyyt manä bë taah, rahꞌyy geẽj mahä̃nh bë wë. Tii dꞌ bë adoo bä, dooh rahꞌyyb hedo boo baad hadoo do ramoo bok do hã.<pb/>


text:
Bëëh, sa karom, tawꞌããts hẽ bë ky dahé hadꞌyyt hẽ bë kariw nꞌaa. Bë moo bok do rahegãã bä hadꞌyyt nado bë ky daheeh, bë hã rajꞌaa etsë bë karẽn do hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb gó naa bë ky daheeh sa hã, jꞌooj madäk doo me nado. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do bë wehꞌëëh do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad bë moo bok sa wë.


text:
Tawꞌããts hẽ tꞌõp, bë hꞌyyb gó naa bë moo bok sahõnh hẽ. Tawꞌããts hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë bë moo bok ta ti bë hꞌyyb gó, ajyy wë hadꞌyyt nado,


text:
ta hã naa bë gadoo da baad hadoo do bë moo bok do mabaj bë bahapäh do hyb nꞌaa. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do wë né hẽ, Kristo wë né ti bë moo bok doo.


text:
Hỹỹ kä, baad nadoo do moo wät do gadoo né da nesaa do tamoo wäd wät do säm. Tii dꞌ tawén hadoo, dooh Pꞌop Hagä Do asëëw bä ji mahang.<pb/>


text:
Bëëh, sa kariw nꞌaa hedoo doo, tawꞌããts hẽ baad bë badꞌoo bë karom hã, baad bë anꞌoo na-ããj hẽ sa hã. Bë wadꞌii manäh. Bë na-ããj né hẽ bë Kariw Nꞌaa näng hỹ pong jé kä. Bë hyb nꞌaa newë tii. Tawꞌããts hẽ bë karom hã bë badꞌoo, bë kariw nꞌaa hỹ pong jé hawät do bë hã tabadꞌoo doo da.<pb/>


text:
Bë hꞌyy gejë hõm manä Pꞌop Hagä Do sii bë erꞌoot do hã. Bë hyb nꞌaa matakä hadꞌyyt hẽ bë ky nꞌaa etsẽẽ bä. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gadeja hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë bë hã tanoo do hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ ãã na-ããj hẽ bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ, Pꞌop Hagä Do tyw nꞌaa gasꞌëës hyb nꞌaa Kristo ky nꞌaa pooj jé ji nahapäh do ãã baherꞌoot hyb nꞌaa. Ta ti ky nꞌaa hanäm do ỹ ma metëëk do hyb nꞌaa ỹ rawén dawäts gëët.


text:
Baad ub, hꞌyy ganäng doo me bë aboo hadꞌyyt hẽ Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa wë. Ta tyw nꞌaa nyy bä tii da hadꞌyyt hẽ ỹ karẽn bë badꞌoo. <n>Tii dꞌ takarẽn ji badꞌoo, ta wób ji hꞌyyb tatuk hyb nꞌaa Jesus ky nꞌaa ragadoo hyb nꞌaa.</n>


text:
Tawꞌããts hẽ ky enyym doo gó hadꞌyyt hẽ bë erꞌood ta wób sa sii. Tawꞌããts hẽ baad bë erꞌood sa sii, rahyb nꞌaa newëë hyb nꞌaa bë herꞌoot doo. Tii dꞌ bë adoo bä, bë hapäh da nyy da bë ky gadoo bë hã reaanh doo.<pb/>


text:
Ër hỹỹj hadoo do Tikiko häd näng do bë da tamaherꞌoot sahõnh hẽ këh ỹ nꞌaa. Ër hỹỹj hadoo do ãã kamahä̃n do tii. Ãã sii baad Kristo wë moo wät do tii. Dooh tahꞌyy gajëë bä, bë hyb nꞌaa, Kristo wë tamoo wät doo.


text:
Bë wë ỹ mejũũ tabahõm, bë tamaherꞌoot hyb nꞌaa nyy da babä ãã babok, bë tahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Ta sii ỹ mejũũ Onesĩm häd näng doo, bë panang buuj seeh. Ër hỹỹj hadoo do ãã kamahä̃n doo, baad hadoo do hã hꞌyy kanerét do tii. Sahõnh hẽ babä ky nꞌaa bë da ramaherꞌoot.<pb/>


text:
Ajꞌyy Aris-Tako häd näng doo, pa ỹ radawäts gëët do bë mꞌ tahyb nꞌaa esee. Maah-Ko, Béh-Nabéh jꞌooh na-ããj hẽ bë mꞌ tahyb nꞌaa esee. (Bë ỹ maherꞌood wät paa nyy dꞌ bë badꞌoo Maah-Ko kajaa bä. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ baad bë gadoo.)


text:
Jesus, Jus-To ta häd seeh, ti na-ããj hẽ bë mꞌ tahyb nꞌaa esee. Jããm né ti ajyy Judah buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, si ỹỹ Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do ky nꞌaa ma metꞌëëk doo. Baad ỹ ramasa ỹ rahꞌyyb enꞌyym.


text:
Epaparas, bë seeh, Kristo Jesus wë moo wät doo, bë mꞌ tahyb nꞌaa esee. Takꞌëp taky nꞌaa hetsẽ bë hyb nꞌaa, baad hadꞌop hadꞌyyt hẽ bë babok hyb nꞌaa, baad ub bë bahapäh hyb nꞌaa na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn do bë hã.


