# verses

text:
Takꞌëp Epaparas hyb nꞌaa tamꞌaah bë hyb nꞌaa, Raw-Diseej panang bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa na-ããj hẽ, Ijerap panang buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Ỹ hapäh tii, ỹ wén jꞌaa etsë ta hã.


text:
Najis ỹỹ, mediko, Rukas häd näng doo, ajꞌyy Demas häd näng do daheeh ti na-ããj hẽ né hẽ mꞌ bë rahyb nꞌaa esee.


text:
Bë maherꞌood ër hỹỹj hedoo do Raw-Diseej panang bä hajꞌeenh do sa hã ỹ hyb nꞌaa esee. Bë maherꞌood na-ããj hẽ ỹỹnh Nim-Pa häd näng do hã, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ta tób bä kahetꞌaa do sa hã na-ããj hẽ, ỹ hyb nꞌaa esee sa hã.<pb/>


text:
Hahỹ bë ỹ ma erih do bë nerꞌood wät do jawén paa bä bë mahang, ỹ karẽn bë mejõ hõm Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Raw-Diseej panang bä hajꞌeenh do sa wë, tꞌĩĩ hẽnh takanerꞌoot hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ tii bä bë nerꞌoot na-ããj hẽ kerih do Raw-Diseej buuj hã ỹ ma erii wät doo.<pb/>


text:
Hahỹỹ da bë maherꞌood këh ỹỹ, ajꞌyy Akipo häd näng do hã: “Tawꞌããts hẽ mabahajaa a hã Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anoo do mamoo wät do panꞌaa.” Tii dꞌ né da bë kyyh ta hã.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, moh ỹỹ me tagadëëg ub ỹ berii kän hahỹ bë ỹ hyb nꞌaa esee do ky nꞌaa. Ỹ karẽn paawä ỹ bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ ragadahewꞌëës doo gó ỹ bagëët do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ky enyym da bë hã. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, Siras, Tsimoot daheeh, ãã edëng bëëh, Tesaronika panang bä habong doo, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã hꞌyy kata däk doo, Pꞌop Hagä Do ër Yb hã hꞌyy kata däk doo. Ãã karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ ky enꞌyym bë hã. Ãã karẽn baad bë rahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ër Yb hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ bä, ãã hyb nꞌaa esꞌee hadꞌyyt hẽ baad bë babok doo, Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ãã hyb nꞌaa esee takꞌëp bë moo hebꞌooh bä bë da hadoo do bë masa hyb nꞌaa, bë kamahä̃n do hyb nꞌaa sa hã. Ãã hyb nꞌaa newëë na-ããj hẽ, baad nadoo do bë ahob né paawä, dooh né hẽ bë hyb nꞌaa eréd Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo, pꞌaa hẽnh tabahyng bë bahapäh do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã ãã tsebé.


text:
Ãã wakããn, Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo, ãã hapäh, bë Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ta karapee bë bahadoo hyb nꞌaa.


text:
Ãã wén hapäh tii, Jesus ky nꞌaa hanäm do bë ãã maherꞌoot noo gó, ãã kyy me hadꞌyyt nado ãã baherꞌoot. Pꞌop Hagä Do Sahee hejój banoo ãã hã, ãã bahajaa hyb nꞌaa ãã herꞌoot doo. Se hub né hẽ Jesus ky nꞌaa baad ãã bahapäh ãã hꞌyyb gó. Bë bahapäh nyy da ãã babok bë mahang. Baad ãã babok do hã bë bahapäh te hub né hẽ Jesus ky nꞌaa ãã manaa doo.


text:
Ãã wén hapäh na-ããj hẽ bë Pꞌop Hagä Do asëëw hõm doo, ãã babok doo da, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do bawäd wät doo da bë baboo däg kän do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do Sahee hana do ji tsebé doo me bë gado däk Jesus ky nꞌaa, ta wób bë rarahejã né paawä ta hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ Masedonija häd näng do häj nꞌaa bä, Akaja häd näng do häj nꞌaa bä habong do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, rahapëë däk hỹỹ kä takꞌëp Pꞌop Hagä Do hã ji hꞌyy kaꞌeeh bë hꞌyy kaꞌeeh do hadoo.


text:
Bë hanaa né hẽ Jesus ky nꞌaa Masedonija, Akaja häj nꞌaa bä raky nꞌaa napëë hõm doo. Jé padꞌyyt hẽ raky nꞌaa napëë kän Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo. Ti hyb nꞌaa, dooh ãã herꞌood wäd bä bë ky nꞌaa, sahõnh hẽ raky nꞌaa napëë däk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Sa daaj hẽ rabaherꞌood kän jé padꞌyyt hẽ bë hã ãã baherꞌood wät doo, baad bë mahang ãã babok doo. Raherꞌood kän na-ããj hẽ, bë eréd hõm kabarii hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo, Pꞌop Hagä Do hã, hedëp do hã, hehꞌäät hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä. Pꞌop Hagä Do karẽn do bë moo bok hỹỹ kä, ta hã bë hyb nꞌaa jewꞌyyk hỹỹ kä, sa nooh.


text:
Raherꞌoot na-ããj hẽ ta Tꞌaah, dejëp do mahang ganä wät do Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, bë gada tamatëëh hỹ pong jé naa. Jesus bë gada, ji tamo nꞌaa jesuu doo, nesaa do hã ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety mahä̃nh.<pb/>


text:
Bëëh, ãã wakããn, bë hapäh ti dooh daap hẽ tado bä bë mahang ãã herꞌoot do Jesus ky nꞌaa. Hajõk ky dahꞌeeh.


text:
Pooj jé Pirip häd näng do panang bä ãã rarejã né paawä, ãã raky nꞌaa rejã né paawä, Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh doo, ãã tahꞌyyb neꞌỹỹm. Ti hyb nꞌaa bë ãã maherꞌoot ta ky nꞌaa hanäm doo, hajõk bë panang buuj ãã rahyb nꞌaa wareem né paawä.


text:
Sahõnh hẽ sa hã ãã ky padäg hẽ Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, dooh daap hẽ ãã menä bä. Ji esꞌõõs do nado tii. Jꞌooj madäk do nado ti ãã wén herꞌoot Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa. Ãã karẽn do jawén nado. Dooh bë ãã wadꞌii bä.


text:
Ãã Pꞌop Hagä Do metyy paah, ti ãã hã tahꞌyyb däng ta panyyg hanäm do ãã baherꞌoot hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa hã. Ti hyb nꞌaa ta panyyg ãã baherꞌoot bä, dooh ta wób genꞌaak do ky nꞌaa ãã herꞌood bä. Pꞌop Hagä Do genꞌaak do ti ãã herꞌoot doo. Ti né hẽ ti ãã hꞌyyb metyy doo.


text:
Dooh noo gó ãã hꞌyyb manepꞌëëh péh. Bë hapäh né hẽ, dooh tii da ãã adoo bä. Dooh noo gó ãã ky kenꞌyym sa ma hyb nꞌaa, Jesus ky nꞌaa ãã baherꞌoot bä. Ãã ehub né hẽ ãã herꞌoot do Pꞌop Hagä Do hapäh.


text:
Kristo mejũũ do ãã bahadoo do hyb nꞌaa, ãã karẽn bä paawä, ãã haja né paawä bë hã ãã mejõ bä. Ti hadoo né hẽ, dooh tii dꞌ ãã karẽn bä. Bë mahang ãã babok noo gó baad ãã ky enyym bë hã. Ji ỹỹn ji takamahä̃n do hadoo,


text:
bë ãã kamahä̃n takꞌëp. Bë ãã panäk paa Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm doo. Baad ãã hꞌyyb bë ãã masa hyb nꞌaa. Tii da ãã wén dꞌoo takꞌëp ãã kamahä̃n do hyb nꞌaa bëëh.


text:
Ãã wakããn, bë hapäh nä takꞌëp ãã moo bok ãã ma, ãã waa säm hã, bë mahang ãã habok noo gó. Adëb bä, atsëm ãã moo bok ãã waa säm hã. Tii da ãã wén dꞌoo, bë hã ãã ganada hyb nꞌaa ãã waa, ãã hꞌëëd, Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do ãã herꞌood nuuj jé bë hã.


text:
Bë hapäh, Pꞌop Hagä Do hapäh na-ããj hẽ hahỹỹh: Baad ub né hẽ, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ãã babok paa bë mahang, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang. Dooh hyb nꞌaa ãã hã raky kesꞌëëm péh.


text:
<sup>(11-12)</sup> Bë hapäh na-ããj hẽ, bä mahang ãã babok noo gó bë ãã hꞌyyb enäw hadꞌyyt hẽ, bë ãã mejũũ takꞌëp péj sét kenꞌyyh, ji yb ji hã tabadꞌoo do hadoo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë babok hyb nꞌaa. Tii da ãã karẽn bë babok, bë Pꞌop Hagä Do atsyyd wät do hyb nꞌaa tabagꞌããs do karapee bë bahadoo hyb nꞌaa, ta sii, hỹ pong jé ta bag hetsooh do gabarëëh do mahang bë babok hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa bë hã ãã baherꞌoot noo gó, ãã kyyh nado ti bë hã. Pꞌop Hagä Do kyyh bë hã, bë wén ky daheeh. Te hub né hẽ tii. Pꞌop Hagä Do kyyh né hẽ ti bë maa newëë doo, ãã herꞌoot doo. Ta kyy me né hẽ Pꞌop Hagä Do bë tahꞌyyb hꞌỹỹt, bëëh, ta hã hꞌyy kasadä doo. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã ãã tsebee hadꞌyyt hẽ.


text:
Ãã wakããn, Jesus ky nꞌaa bë ky daheeh ãã wén hapäh, Judah häj nꞌaa bä habong do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hado däk do hyb nꞌaa bëëh. Jesus hyb nꞌaa bë wakããn bë rarahejãã, sa hã sa wakããn rarahejãã do hadoo Jesus hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do karapee, Kristo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Judah häj nꞌaa bä habong do rahoop sa wakããn mooh, Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hỹỹ kä bë ahoop né hẽ bë wakããn Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa mooh, Pꞌop Hagä Do panyyg bë ky daheeh do hyb nꞌaa.


text:
Nanäng Judah buuj Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do kyy gó né hẽ radajꞌëëp Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Tii dꞌ né paa sa wahë makũ rabedꞌoo Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod wób sa hã. Radejꞌëëp né paah. Tii dꞌ né hẽ ãã hã hỹỹ kä. Ãã kejën bong ranꞌoo bä hajõng panang bä. Dooh Pꞌop Hagä Do genꞌaak do ramoo boo bä. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do majĩĩ däg.


text:
Judah buuj nadoo do hã Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do ãã baherꞌoot bä, Pꞌop Hagä Do bedꞌëëp hyb nꞌaa sa hꞌyyb tym, ta wë rababok hyb nꞌaa, ãã rameduuk Judah buuj Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do hã. Tii dꞌ hadꞌyyt rawén dꞌoo do hyb nꞌaa ta bahä̃nh däg sa hã hanäng do nesaa doo. Ti hyb nꞌaa edaa däk ta säm baj sa hã Pꞌop Hagä Do banoo doo.<pb/>


text:
Ãã wakããn, banadawëd ãã bahꞌũũm ranꞌoo bä bë mahä̃nh, takꞌëp ãã hꞌyy ketón bong, ji tꞌaah dajëp do ji hꞌyy katón do hyb nꞌaa hadoo. Dooh né paawä bë mahang ãã aboo boo bä, bë ãã hyb nꞌaa esee. Takꞌëp ãã karẽn bë ãã bahegꞌããs.


text:
Ãã hꞌyyb gó ãã karẽn paawä bë ãã bahehëën. Hajõõ nuu me hëp ỹỹ ỹ karẽn paawä ỹ bahõm bë wë. Ãã wén nahõm, Nesaa Do Yb ãã tahꞌyyb panasꞌëëh do hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp ãã wén karẽn bë ãã bahegꞌããs, bë hyb nꞌaa né hẽ ãã jꞌaa etsë, bë hyb nꞌaa né hẽ ãã tsebé. Baad Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kaꞌeeh nä Jesus matëëh noo gó ãã gahëën. Baad hadꞌyyt hẽ Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ãã tsebé da, ãã jꞌaa etsë da Jesus Kristo, ër wahë nꞌaa, pꞌaa hẽnh tabahyng noo gó ji mo hajꞌaa tabahegꞌããs bä.


text:
Te hub né hẽ, bë hyb nꞌaa né hẽ ãã kasabꞌee, bë hyb nꞌaa né hẽ ãã tsebé. Ti hyb nꞌaa ãã karẽn bë ãã bahegꞌããs.<pb/>


text:
<sup>(1-2)</sup> Ti hyb nꞌaa, takꞌëp ãã hꞌyy katón bä bë hyb nꞌaa, ãã hyb nꞌaa newëë Tsimoot ãã mejũũ bë wë. Ti nuuj jé Atẽn häd näng do panang bä ỹ baym Siras daheeh. Ãã hỹỹj hadoo né hẽ ti Tsimoot. Ãã moo hadoo né tii, Pꞌop Hagä Do karẽn do moo wät doo. Kristo ky nꞌaa taherꞌoot. Ãã mejõ hõm bë tahꞌyyb tsebé hyb nꞌaa, baad hadꞌyyt hẽ Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa,


text:
bë hꞌyy ganejë hõm hyb nꞌaa, baad nadoo do bë ahoop do hyb nꞌaa. Bë hapäh né hẽ, Jesus Kristo hã ji hꞌyy kae bä, ji rarahejãã. Ti né hẽ Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng ji hã, baad ji hꞌyyb tawapëën hyb nꞌaa.


text:
Bë mahang ãã babok noo gó, hajõõ nuu me bë ãã maherꞌoot ji da rarejãã Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ãã herꞌoot do paa ta ti bë hã, ta ti né kä.


text:
Bë hꞌyy gejë hõm ỹ edꞌoo bë rarahejãã do hyb nꞌaa. Nejaa wäd hëp ỹỹ ỹ gamada me bë ky nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ỹ mejũũ Tsimoot bë wë, bë tahegꞌããs Jesus hã bë hꞌyy kae nä bä. Ỹ hꞌyyb eỹỹm Nesaa Do Yb, ji hꞌyyb tahetꞌuuk doo, bë tahꞌyyb tatug bä bë hyb nꞌaa eréd hõm bä Jesus. Ỹ hꞌyyb eỹỹm Satanas bë tahꞌyyb metꞌëëg hõm bä. Daap paawä tii bä ãã ma metꞌëëg bong Jesus ky nꞌaa bë hã.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, nagꞌaap hẽ Tsimoot kaja nä bë wë hana doo. Baad bë ky nꞌaa tabaherꞌoot. Baad Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh tanooh, baad ta wób bë kamahä̃n tanooh. Bë hyb nꞌaa esꞌee hadꞌyyt hẽ mꞌ ããh, tanooh. Takꞌëp mä bë karẽn bë wë ãã bahegꞌããs, tanooh. Tii dꞌ né ãã karẽn né hẽ.


text:
Ti hyb nꞌaa, ãã wakããn, takꞌëp ãã rarahejã né paawä ãã tsebee kän bë ky nꞌaa hanäm do hyb nꞌaa. Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh nä do hyb nꞌaa ãã wén tsebé.


text:
“Tawꞌããts hẽ õm ee. Baad mahꞌyyb mahũũm sa hꞌyyb tym. Ãã mahꞌyyb tym tsebꞌee sa hyb nꞌaa”, näk ãã Pꞌop Hagä Do hã. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do ãã jꞌaa etsë bë hyb nꞌaa.


text:
Hajõõ nuu me takꞌëp Pꞌop Hagä Do hã ãã betsẽẽ, pꞌaa hẽnh bë ãã bahegꞌããs tanꞌoo bä, bë ãã ma metëëk hyb nꞌaa bë nahapäh nä doo, baad hadꞌyyt hẽ Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ër Yb hã, Jesus ër Wahë Nꞌaa hã na-ããj hẽ ãã ky nꞌaa etsẽẽ, rabado hõm hyb nꞌaa sahõnh hẽ ãã tahewaat doo, tabahajaa hyb nꞌaa bë wë ãã bahꞌũũm.


text:
Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ, sahõnh hẽ bë da hadoo do takꞌëp bë kamahä̃n magyys hẽ hyb nꞌaa, takꞌëp bë ãã kamahä̃n doo da.


text:
Ãã ky nꞌaa etsẽẽ bë hꞌyyb tym tabehejꞌoonh hyb nꞌaa, ta karapee sii hẽ Jesus ër Wahë Nꞌaa kajaa bä kä, ji nawꞌyyt hyb nꞌaa bë hã raky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do ër Yb matym gó, baad ub, tsyt hẽ ta wë bë babok do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Hỹỹ kä ãã wakããn, ta see ky nꞌaa bë hã ãã ma erih. Jesus kyy gó takꞌëp ãã betsẽẽ paa bë hã, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë baboo hadꞌyyt hẽ, bë ãã ma metëëk do paa hadoo da. Tii dꞌ né hẽ bë babok ãã hapäh. Hỹỹ kä, ta bahä̃nh ãã karẽn bë anꞌoo bä.


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn sahõnh hẽ baad nadoo do bë eréd hõm, baad hadoo do bë gadoo, baad hadꞌyyt hẽ bë babok hyb nꞌaa kä. Dooh Pꞌop Hagä Do karẽn bä bë aä̃ bä bë ỹỹm, bë patug nadoo do sii.


text:
Takarẽn bë sahõnh hẽ bë hꞌyy kebꞌaah bë ỹỹm nadoo do hã, bë patug nadoo do hã. Pꞌop Hagä Do karẽn baad ub, tsyt hẽ, ta wë bë baboo hadꞌyyt hẽ, Pꞌop Hagä Do hã, ta wób hã na-ããj hẽ wehꞌëëh doo da.


text:
Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do bë hado manäh. Nesaa do sa hꞌyyb tii. Rahꞌyy karẽn pé sii rabaheꞌỹỹh.


text:
Dooh ta tii da ji wadꞌii ji da hadoo doo. Ta da hadoo wadii péh, ta da hadoo do ỹỹm sii haỹỹh péh, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do rajãã da, baad ãã maherꞌoot do paa né hẽ bë hã.


text:
Ër Pꞌop Hagä Do atsyyd wät, baad hadꞌyyt hẽ ër babok hyb nꞌaa ta wë. Dooh ër tatsyyd bä nesaa doo gó ër babok hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa jé hahỹỹ ãã ma metëëk do taky nadahé bä, ajꞌyy kyyh hadꞌyyt hẽ nado taky nadaheeh, Pꞌop Hagä Do kyyh ti taky nadaheeh doo! Pꞌop Hagä Doo, ta Sahee baad hadꞌop do bë hã hanoo do ti taky nadaheeh!<pb/>


text:
Dooh hyb nꞌaa bë ãã ma erih pé ji da hadoo do ji kamahä̃n do ky nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ma metꞌëëg wät do hyb nꞌaa bëëh, bë kamahä̃n hyb nꞌaa bë da hadoo doo.


text:
Ãã hapäh, sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Masedonija häj nꞌaa bä habong do bë kamahä̃n. Ti hado né paawä, ãã wakããn, takꞌëp ãã betsẽẽ bë hã ta bahä̃nh bë kamahä̃n hyb nꞌaa bë da hadoo doo.


text:
Ta ä̃h hã hadꞌyyt hẽ bë hyb nꞌaa newë nyy da bë badꞌoo, takꞌëp baad ub bë babok hyb nꞌaa bë da hadoo do wë, bë du nenꞌaa hyb nꞌaa bë tah. Tawꞌããts hẽ bë ma hã bë moo bok, bë waa enäh hyb nꞌaa, bë hꞌëëd enäh hyb nꞌaa, bë ãã ma metëëk do paa da né hẽ ãã habok noo gó bë mahang. Tawꞌããts hẽ ta tii hã bë hꞌyyb padäg hadꞌyyt hẽ.


text:
Tii da bë ãã wén mejũũ, ta ä̃h hã hadꞌyyt hẽ baad bë babok Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do rahegãã bä kä, baad bë rawehꞌëëh hyb nꞌaa, ta wób hã bë daab yb mahä̃nh nꞌaa na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ãã wakããn, ãã karẽn baad bë bahapäh Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do dejëp do sa ky nꞌaa. Dooh ãã karẽn bë hꞌyy ketón bä dejëp do hã, ta wób, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do rahꞌyy katón doo da. Takꞌëp rawén hꞌyy ketón tii, rapanyyg kanadaheeh do hyb nꞌaa ji ganä wät do ky nꞌaa. Ji dajëp jawén paa bä, dooh baad hadoo do ragahëën péh.


text:
Jesus dajëp, tii bä taganä wät pꞌaa hẽnh ãã hapäh. Ti hyb nꞌaa ër hapäh hahỹỹh: Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do paa dejëp doo, genä bong da pꞌaa hẽnh sa kamag paa Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Hỹ pong jé Jesus masäk ta sii Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Bë ãã maherꞌoot Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ãã tama metëëk doo: Ëër, babä hedëp nä do Jesus pꞌaa hẽnh tamatëëh bä, dooh da ër mamuun ta hã, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do dejëp do sa pooj jé.


text:
Ta daaj hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do bahyng da wawẽẽ hẽ hỹ pong jé naa. Ti noo gó da ji maa napäh da ta hejój Jesus mejũũ doo. Takꞌëp da ta kyyh. Ti noo gó né da ji maa napäh ããs sa wahë nꞌaa kyyh. Ti noo gó né da torõm-bet häd näng doo, Pꞌop Hagä Do ma, gamehỹỹh do ji maa napäh da. Tii bä kä, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do dejëp do paa kä genä hõm kän sa kamag paah.


text:
Tii bä nadejëp nä doo, asꞌëëg kän sa sii wë puh mahang Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, wë hã, Jesus ër wahë nꞌaa, ër gadoo hyb nꞌaa. Tii bä kä, hỹ pong jé ta sii hadꞌyyt ër baboo kän.


text:
Baad bë bahapëë däk ta ti ky nꞌaa. Bë hapäh, nayyw hẽ da Jesus kajaa. Ji ganada bä takajaa. Hetsꞌëëk do atsëm kajaa do ji ganada do hadoo tii.


text:
Ta wób, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do rahꞌyy kanapꞌeed gó raky hadoo bä: “Tawꞌããts hẽ, hꞌyyb nyyw däk badäk hahỹỹ hã habong doo. Dooh ër heỹỹm péh”, rabanäng bä, tii bä kä da, nayyw hẽ Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa adäng sa hã takꞌëp nesaa doo. Nayyw hẽ da tii. Ỹỹnh wog mahỹỹnh nayyw hẽ ganä däk do hadoo da. Nayyw hẽ da Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa adäng sa hã takꞌëp nesaa doo. Dooh da rahaja bä rakejën bä ta ti mahä̃nh.<pb/>


text:
Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh doo, badagyp do hadoo doo gó habok doo, Jesus kajaa do ganahꞌëën do nahado bëëh. Ti hyb nꞌaa dooh bë hꞌyy gabadoo bä Jesus kajaa do hã, hetsꞌëëk do hã ji hꞌyy gabadoh do hadoo.


text:
Ta bag hadoo doo gó habok do bëëh, Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do hã bë hꞌyy kadawꞌuuh do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa dooh bë hꞌyy gabadoo bä Jesus kajaa bä. Atsëm habong doo, Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do hã hꞌyy kanadewꞌuuh do hyb nꞌaa badagyp do hadoo doo gó habong do nahado ëër.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ dooh ji hꞌyy kanapꞌeed bä Jesus kajaa do hã ta wób rabadꞌoo doo da. Aꞌỹỹh do hadoo tii. Tawꞌããts hẽ ër hyb nꞌaa matakëë. Tawꞌããts hẽ ër hꞌyyb ër mesoo, baad nadoo do ji hꞌyyb karẽn do jawén ër nabok hyb nꞌaa.


text:
Haꞌỹỹh doo, atsëm ti rabaỹỹh. Jarakë hedoo do heꞌëëk doo, atsëm ti rakanahapëë bong ta mahỹỹj hyb nꞌaa. Atsëm buuj hadoo né tii, badagyp do hadoo doo gó habok doo.


text:
Ëër, dooh tii da ër hado bä. Adëb bä buuj hadoo ëër, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do hapäh doo. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër hꞌyyb ër mesoo, baad nadoo do ji hꞌyyb karẽn do jawén ër nabok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ baad ër kanꞌyyh, sa hꞌyy gatsapoog me, sa nu gasu me na-ããj hẽ warahén rakanꞌyyh doo da hadoo. Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé tii: Tawꞌããts hẽ baad ër hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do hã. Tawꞌããts hẽ ta wób ër kamahä̃n hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ Jesus ër tedꞌëëp sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do rejãã do mahä̃nh ër gahëën hadꞌyyt hẽ. <n>Tii dꞌ ji adoo bä, dooh da nesaa do ji moo wäd bä.</n><pb/>


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, ër Pꞌop Hagä Do asëëw hõm ër tarejãã hyb nꞌaa nado. Ër tasëëw hõm ër tabedꞌëëp hyb nꞌaa ta wób tarejãã noo gó, ër hyb nꞌaa Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa, dajëp do hyb nꞌaa.


text:
Ër hyb nꞌaa Jesus wén dajëp, ta sii ër babok hyb nꞌaa. Jesus matëëh bä ër edëb nä bä, ër dejëb bä na-ããj hẽ, ta sii né da ër babok.


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ër tedꞌëëp do hyb nꞌaa, bë da hadoo do hã bë hꞌyyb tsebee. Bë da hadoo do hã bë hꞌyyb masaa. Tii da bë badꞌoo doo da né hỹỹ kä.<pb/>


text:
Ãã wakããn, takꞌëp ãã betsẽẽ bë hã, bë wehëë bë mahang takꞌëp moo bok doo, bë da hꞌyyb hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bë ma metꞌëëk doo, bë hꞌyyb mahꞌũũm doo.


text:
Bë wehëë, bë kamahä̃n, takꞌëp ramoo bok do hyb nꞌaa bë ramasa hyb nꞌaa. Hꞌyyb näm doo gó bë aboo bë da hadoo do wë.<pb/>


text:
Ãã wakããn, takꞌëp ãã betsẽẽ bë hã, takꞌëp peej bë maherꞌood Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do moo nehõnh do ramoo bok hyb nꞌaa sa ma säm hã, sa waa säm hã. Bë hꞌyyb tsebee jé hꞌyyb nahedꞌoo doo. Bë masaa kanahën doo nä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë hyb nꞌaa ejä̃g manäh bë da hadoo do hã.


text:
Bë abaaj manä nesaa do bë wë moo wät do hã. Tawꞌããts hẽ bë ky enyym bë da hadoo wë, ta wób, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa wë na-ããj né hẽ.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do wë bë tsebee hadꞌyyt hẽ, baad tabadoo bä bë hã, baad tanado bä bë hã na-ããj hẽ. Tii dꞌ né hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn bë hã, Kristo Jesus karapee, Jesus ky dahꞌeeh do bë bahadoo do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hadoo né hẽ, bë mety sahõnh hẽ raherꞌoot doo, Pꞌop Hagä Do Sahee hanaa né hẽ tado bä bë bahapäh hyb nꞌaa. Tii bä bë gadoo te hub hadoo doo.


text:
Tawꞌããts hẽ nadoo doo, Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã baad kanejäk doo, bë gado manäh. Pꞌop Hagä Do Sahee kyy gó nado tii bä.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã, ta karapee tahꞌyyb nꞌyym doo, ỹ ky nꞌaa etsẽẽ tsyt hẽ baad hadꞌyyt hẽ, takarẽn doo da bë babok tanꞌoo bä. Ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, tabanoo hyb nꞌaa bëëh, bë hꞌyyb tym sii hẽ, baad tabahadoo hyb nꞌaa Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa matëëh bä kä, ji nawꞌyyt hyb nꞌaa bë hã raky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do bë tanaëënh doo, dooh tahꞌyy gajëë hõm bä ji hã. Tahajaa né hẽ ta hã ji hꞌyy kasadëë bä. Ti hyb nꞌaa ỹ hapäh baad ub, tamoo wät né hẽ ta hã ỹ etsẽẽ doo.<pb/>


text:
Jesus ky gabuuj gó ỹ betsẽẽ bë hã, bë nerꞌoot hyb nꞌaa hahỹ ãã ma erih do sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã.


text:
Ỹ Paw-Ro, Siras, Tsimoot daheeh, ãã edëng bëëh, Tesaronika panang bä habong doo, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã hꞌyy kata däk doo, Pꞌop Hagä Do ër Yb hã hꞌyy kata däk doo.<pb/>


text:
Ãã wakããn, hajõõ nuu me Pꞌop Hagä Do wë ãã tsebé bë hyb nꞌaa. Baad né tii dꞌ ãã badꞌoo. “Tawꞌããts hẽ õm. Ky enyym õm sa hã”, näk ãã kyyh Pꞌop Hagä Do hã. Ãã tsebé ta hã, Jesus hã bë hꞌyy kae magyys hẽ do hyb nꞌaa, bë da hadoo do bë kamahä̃n magyys hẽ do hyb nꞌaa na-ããj né hẽ.


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do wób sa hã ãã herꞌood bä bë ky nꞌaa, ãã jꞌaa etsë bëëh. Ãã herꞌoot sa hã, hꞌyyb jawyg gó bë babok, dooh bë hꞌyy gejë hõm bä Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hã, bë ta wób rarahejã né paawä, kanahën né paawä bë hã hajõõ nuu me.<pb/>


text:
Baad ub da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy sahõnh hẽ, ji bahapäh ta tii hã. Baad ub sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa, bë hã Pꞌop Hagä Do anoo da hỹ pong jé, tabagꞌããs doo bä, ta sii bë baboo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Tabagꞌããs do karapee bë bahadoo do hyb nꞌaa, da hẽ bë ahoop baad nadoo doo.


text:
Baad ub Pꞌop Hagä Do anoo da sahõnh hẽ sa hã ta säm. Baad ub Pꞌop Hagä Doo. Dooh tesõõts hõm bä. Tarahejãã da bë hã rejãã doo.


text:
Bë hã kä, da hẽ baad nadoo do hahꞌoop doo, baad bë babok da tanꞌoo bä. Ti hadoo tabanoo da ãã hã na-ããj hẽ. Tii dꞌ tabadꞌoo da Jesus, ër Wahë Nꞌaa bahyng noo gó ta ããs takꞌëp hajꞌap do sii hẽ hỹ pong jé naa tëëg hõõ mahang.


text:
Tii bä kä, Pꞌop Hagä Do nahapäh doo, Jesus ër Wahë Nꞌaa ky nꞌaa hanäm do ky nadahꞌeeh do Pꞌop Hagä Do rejã kän da.


text:
Sa hã ta säm tabaaj kän da. Tarejã hadꞌyyt hẽ kä. Rahob hadꞌyyt hẽ kä tamo hajꞌaa. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do mahä̃nh, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hejój mahä̃nh, ta bag hetsooh do gabarëëh do mahä̃nh Pꞌop Hagä Do ahꞌeed hꞌũũm da tii.


text:
Tii dꞌ tabadꞌoo, pꞌaa hẽnh Jesus bahyng noo gó kä, sahõnh hẽ ta karapee, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta hã rawehꞌëëh hyb nꞌaa, ta hã rakasabꞌee hyb nꞌaa. Ti noo gó ta hã jꞌaa etsë do wób né da bëëh, ta ky nꞌaa bë hã ãã herꞌoot do bë ky dahé däk do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do hã hajõõ nuu me ãã ky nꞌaa etsẽẽ bëëh. Ãã ky nꞌaa etsẽẽ, bë hã tabanoo hyb nꞌaa baad, ta karapee rababok doo da bë babok hyb nꞌaa, bë tawén tsyyd bong. Ãã ky nꞌaa etsẽẽ na-ããj hẽ, ta hejój me tabanoo bë hã sahõnh hẽ baad hadoo do ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa bë moo bok bë karẽn do bë bahajaa hyb nꞌaa. Ãã ky nꞌaa etsẽẽ, baad hadoo bë hyb nꞌaa newëë do bë bahajaa hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tii dꞌ ãã wén ky nꞌaa etsẽẽ, bë hyb nꞌaa Jesus ër Wahë Nꞌaa kawehëë däk hyb nꞌaa, bë na-ããj hẽ bë kawehëë däk hyb nꞌaa ta hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh doo, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do na-ããj hẽ, ji wë raky enꞌyym nesꞌaa né paawä ji. Ti hyb nꞌaa tii dꞌ tawén hadoo.<pb/>


text:
<sup>(1-2)</sup> Hỹỹ kä ãã wakããn hedoo doo, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa pꞌaa hẽnh tabahyng do ky nꞌaa kä, ta wë ër mamuun do ky nꞌaa kä, ãã karẽn dooh nayyw hẽ bë hꞌyyb manepëë boo bä Jesus ewäd hyng pꞌaa hẽnh ranoo bä, daap ramenä bä. Pꞌop Hagä Do Sahee ti ta ti metëëh do sa hã ranoo bä paawä, ãã maherꞌoot ranoo bä, sa hã ãã ma erih ta ti ranoo bä paawä, bë ky dahé manäh! Daap ramenyyh.


text:
Bë hꞌyyb manepëë manä raherꞌoot do hã.<pb/>Jesus matëëh do pooj jé, hajõk badäk hahỹ hawꞌããts hẽ habong do Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kawereem da. Ajꞌyy, hꞌyy kawareem do yb, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do wë hꞌyy kawareem doo, kasee da pooj jé. Jesus gawatsꞌiik da tii.


text:
Pꞌop Hagä Do majĩĩ yb da tii. Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kawareem da. Sahõnh hẽ rahꞌyy kahaꞌeeh do bahä̃nh takarẽn tanu gadäk. Ta daaj hẽ, ta hã hẽ tahꞌyy kaꞌeeh da. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã da tabajëë suun. Tii bä da tabasooh, takarẽn da sahõnh hẽ tabagꞌããs hyb nꞌaa. “Ỹ né hẽ Pꞌop Hagä Doo”, näng da, daap tamenyyh bä sahõnh hã.<pb/>


text:
Dooh bë hyb nꞌaa esꞌee boo bä, hajõõ nuu me ti ky nꞌaa paa ỹ baherꞌoot bë hã bë mahang ỹ hawäd wät noo gó?<pb/>


text:
Bë hapäh, da hẽ ti anäng nä ta ti ajꞌyy hꞌyy kawareem do yb hewaat doo, jããm né hẽ takasee hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng bä.


text:
Badäk hahỹỹ bä habong do rahꞌyy ganenä né paawä, da hẽ Nesaa Do Yb du do däk tahꞌyyb metëëk sa hã, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do hã rahꞌyy kawereem hyb nꞌaa. Tii dꞌ tahado né paawä, hꞌyy kawareem do yb tahewaat do tamasoo nä tii, takanasee hyb nꞌaa nä. Ta ti tameso hadꞌyyt hẽ, Pꞌop Hagä Do bado hõm bä kä ta ti hꞌyy kawareem do yb tamasoo doo.


text:
Tii bä da hꞌyy kawareem do yb, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do wë hꞌyy kawareem doo, kasꞌee kän da badäk hahỹỹ bä. Ti hadoo né hẽ Jesus gawatsꞌiik da ti ta kyy me. Ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang Jesus matëëh do hyb nꞌaa, Jesus bado hõm da sahõnh hẽ nanäng hejój.<pb/>


text:
Hꞌyy kawareem do yb kasee bä da, Nesaa Do Yb anoo da ta hã takꞌëp ta hejój. Tapehuunh da. Meuj nꞌaa näng da tamo hajꞌaa. Baad kahedꞌoo tapehuunh doo.


text:
Hajõng baad nadoo doo me tawedii da tabanesaa doo hẽnh hahꞌũũm doo. Tabanesaa hẽnh rawén hõm, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa hanäm do raky nadaheeh, raganenꞌaak do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa hanäm do raky dahé bä paawä, Pꞌop Hagä Do edꞌëëp paawä ta wë.


text:
Pꞌop Hagä Do raky nadaheeh do hyb nꞌaa, rahꞌyyb manepëë bong Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Ti hyb nꞌaa, rahꞌyyb manepäh do hyb nꞌaa, raky daheeh da hꞌyy kawareem do yb kyy kä.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, sahõnh hẽ panyyg hanäm do ky nadahꞌeeh doo, baad nadoo doo gó rababok genꞌaak doo, tabanesaa hẽnh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ãã wakããn hedoo doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kamahä̃n doo, hajõõ nuu me Pꞌop Hagä Do wë ãã tsebé bë hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ tadu dahäng do noo gó bë tasëëw hõm, bë hꞌyyb tym tabedꞌëëp hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë ãã wén tsebé. Bë hꞌyyb tym tabedꞌëëp, tsyt hẽ baad hadꞌop bë babok ta Sahee anꞌoo bä do hyb nꞌaa, panyyg hehꞌäät ub do bë ky daheeh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Pꞌop Hagä Do bë tatsyyd bong Jesus ky nꞌaa hanäm do bë hã ãã maherꞌoot doo me. Bë tatsyyd bong, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa hejój gó, ta bag gabarëëh doo gó Jesus sii bë babok hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa, wakãn haa, bë hꞌyy gejë hõm manäh. Bë eréd manä baad bë ky daheeh do sahõnh hẽ bë hã ãã metëëk doo, ãã ma erih doo me, ãã herꞌoot doo me na-ããj hẽ.<pb/>


text:
<sup>(16-17)</sup> Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa hã, Pꞌop Hagä Do ër Yb hã na-ããj hẽ ãã ky nꞌaa etsẽẽ bëëh, bë rahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa, bë rahꞌyyb hejꞌoonh hyb nꞌaa baad hadoo do bë moo boo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa, baad hadoo do bë herꞌood hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do ër Yb, ti né ti ër takamahä̃n doo. Ër wë taky enyym do hyb nꞌaa, ër hꞌyyb enyyw däg hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä, baad hadoo do ër hã taky däng do ër gahëën tanꞌoo bä.<pb/>


text:
Ãã wakããn, ta see ky nꞌaa ãã erih hỹỹ kä. Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ ããh, nayyw hẽ jé padꞌyyt hẽ sahõnh hẽ rapanyyg enä hõm hyb nꞌaa Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa jé padꞌyyt hẽ baad ta ky nꞌaa ragadoo hyb nꞌaa bë gado däk doo da.


text:
Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ na-ããj hẽ ããh, ãã Jesus bedꞌëëp hyb nꞌaa ajyy ky nesaa do sa moo mahä̃nh. Tii dꞌ ỹ wén etsẽẽ, dooh sahõnh hẽ Jesus hã rahꞌyy kae bä do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Dooh Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hꞌyy gajëë hõm bä ji hã. Tamoo wät né hẽ ji hã taky däng doo. Bë da tahꞌyyb hejꞌoonh bë nerét hyb nꞌaa ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë da tamo nꞌaa jesuu Nesaa Do Yb mahä̃nh.


text:
Jesus hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ, bë tahꞌyyb mahũũm hyb nꞌaa, bë Pꞌop Hagä Do kamahä̃n baad ub bë bahapäh hyb nꞌaa, Kristo hꞌyy ganajëng doo da baad nadoo do tabahoop noo gó, bë hꞌyy ganejë hyb nꞌaa na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ãã wakããn, Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyy gó bë ãã mejũũ, bë kamanekuunh hyb nꞌaa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do moo nehõnh do sa mahang, ãã ma metëëk doo da nabok doo.


text:
Tii da ãã wén mejũũ, bë hapäh né hẽ tawꞌããts hẽ ãã babok doo da bë babok. Dooh ãã moo nehõj bä bë mahang ãã babok noo gó.


text:
Dooh ãã awa bä bë waa bag hẽnh. Takꞌëp ãã moo bok ãã waa säm hã adëb bä, atsëm na-ããj né hẽ, bë ãã daap yb mahä̃nh.


text:
Ãã karẽn bä paawä, tawꞌããts hẽ né hẽ paawä bë hanaa ãã gadoo. Tawꞌããts hẽ paawä tii da, dooh tii da ãã karẽn ãã adoo bä. Ãã daaj hẽ ãã waa säm, ãã ma säm hã ãã wén moo bok, ãã hã bë bahapäh hyb nꞌaa nyy da baad ub ji bawät.


text:
Bë mahang ãã babok noo gó hahỹỹ da bë ãã maherꞌoot: “Bë anꞌoo manä moo nawät pé ta tä, ta waa”, näk ããh.


text:
Tii da ãã wén mejũũ, ãã ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa raherꞌoot doo. Ti abong mä ta wób moo nabok do bë mahang, sa nooh. Boo kahahꞌũũnh né hẽ tii. Sa da hadoo do rahꞌyyb panasꞌëëh.


text:
Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyy gó ãã mejũũ ta ti hedoo doo, tii da ranabok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ dooh sa da hadoo do rahꞌyyb panasä bä. Tawꞌããts hẽ sa waa säm hã ramoo bok.


text:
Bë wakããn hedoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do see ky nadahé bä hahỹ ãã ma erih doo gó ãã mejũũ doo, tawꞌããts hẽ bë metäh sahõnh hẽ sa matym gó. Bë aboo manä ta sii, tanu mebyng hyb nꞌaa. <n>Ta ti hadoo do sii ji wén nawät, tanu mebyng hyb nꞌaa. Tanu mebyy bä, ta hꞌyyb tawareem kän baad ub tabawät hyb nꞌaa kä.</n>


text:
Sahõnh hẽ sa matym gó bë metä né paawä, bë ty nꞌaa gesyyg manä ta hã. Dooh bë majĩĩ tado bä. Bë wakããn hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ bë maherꞌood ji wakããn ji kamahä̃n do ji maherꞌoot doo da.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã ãã ky nꞌaa etsẽẽ, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ji hꞌyyb nyyw hanoo do bë tahꞌyyb näw hadꞌyyt hẽ. Ãã ky nꞌaa etsẽẽ, bë mahang Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do bawäd hadꞌyyt hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, bë ỹ hyb nꞌaa esee. Tagadëëg ub, moh ỹỹ me né hẽ ỹ berii kän ỹ bahedꞌoo doo da. Tii dꞌ bë bahapäh mo haja ỹỹ. Hahỹ hadoo né hẽ ỹ erih do mo haja ỹỹ.<pb/>


text:
<sup>(1-2)</sup> Ỹ Paw-Ro, Kristo Jesus mejũũ do seeh, ỹ edëng õm Tsimoot, hëp ỹ nꞌaa Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tah ỹ hado däk doo. Kristo mejũũ do see ỹ wén hado däk, Pꞌop Hagä Doo, ër hꞌyyb tym dëëb, Kristo Jesus, ta hã ër hꞌyy kasadä do ỹ ramejũũ do hyb nꞌaa.Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Kristo Jesus ër Wahë Nꞌaa na-ããj hẽ ky enꞌyym a hã. Ỹ karẽn õm ratꞌyyd mehĩĩn, baad õm rahꞌyyb nꞌyym.


text:
Masedonija häd näng do häj nꞌaa hẽnh ỹ bahõm noo gó takꞌëp ỹ betsẽẽ doo da a hã Epeso häd näng do panang bä mabaym hyb nꞌaa, tii da pꞌaa hẽnh ỹ betsẽẽ a hã, tꞌĩĩ hẽnh mabaym hyb nꞌaa, mameduuk hyb nꞌaa ajyy ta see hadoo Jesus ky nꞌaa ma metꞌëëk doo.


text:
Maherꞌood sa hã raberéd hõm hyb nꞌaa panyyg hehꞌäät ub nadoo doo, noo kanesa doo. Maherꞌood sa hã na-ããj hẽ, sa wahë makũ sa häd ketsén do nahänh do raberéd hõm hyb nꞌaa. Ky kedak do du nꞌaa do tii. Dooh tamasaa bä Pꞌop Hagä Do karẽn do hã. Jããm né hẽ Pꞌop Hagä Do hã ji hꞌyy kae bä, takarẽn do ji bahapäh.


text:
Tii da ỹ karẽn mamejũũ sa hã, sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tꞌĩĩ hẽnh habong do rakamahä̃n hyb nꞌaa sa da hadoo doo. Ỹ karẽn sa da hadoo do rakamahä̃n, baad hado däk do hyb nꞌaa sa hꞌyyb tym, tꞌõp madäk doo me rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do rakarẽn rabahado paawä, sa daaj hẽ na-ããj hẽ dooh rahꞌyyb mepëë bä raherꞌoot do hã. Baad rabahapäh ji edꞌoo raherꞌoot doo. Ti hado né hẽ paawä, dooh rahꞌyyb mepëë bä raherꞌoot do hã.<pb/>


text:
Baad ub né hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ër hapäh, baad ub, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji mahũũm bä ti ji hꞌyyb tym gó.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä ta ky nꞌaa jawꞌyyk do takarẽn doo da habong do sa hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do anoo ta ky nꞌaa jawꞌyyk do hahỹ sa hyb nꞌaa: Ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadahꞌeeh do sa hyb nꞌaa, ta hã hꞌyy kawereem do sa hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa hyb nꞌaa, nesaa do moo bok do sa hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do wanehꞌëëh do sa hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do raky nꞌaa rejãã do sa hyb nꞌaa, sa yb sa ỹỹn ta wób na-ããj hẽ dahejꞌëëp do sa hyb nꞌaa,


text:
sa ỹỹm, sa patug nadoo do sii heꞌỹỹh do sa hyb nꞌaa, ajyy ajyy sii heꞌỹỹh do sa hyb nꞌaa, ta wób ramesoo rabesëëm hꞌũũm do hyb nꞌaa sa hyb nꞌaa, daap menꞌyyh do sa hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do häd gó daap raky kajäk do sa hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do banoo ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo, baad hadoo do ky nꞌaa hã baad kanejäk do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Baad hadoo do ky nꞌaa ỹ hanäng doo, baad tabadäng Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa hanäm do hã. Ti né hẽ ta Tꞌaah ky nꞌaa hanäm do Pꞌop Hagä Do anoo hã ỹỹ, ỹ metëëk hyb nꞌaa ta wób sa hã. Pꞌop Hagä Doo, baad hadꞌop doo, ër wehꞌëëh do ky nꞌaa né tii.<pb/>


text:
Ỹ tsebé Kristo Jesus ër wahë nꞌaa wë, ỹ tahꞌyyb hejoonh doo. Ta hã pé baad hadꞌyyt hẽ ỹ moo wät ỹ tamejũũ doo, ti hyb nꞌaa hã ỹ tahꞌyyb däng ta ky nꞌaa ỹ baherꞌood hõm hyb nꞌaa.


text:
Pꞌooj ub ta hã ỹ ky nꞌaa rejã né paawä, ta karapee ỹ no nꞌaa maso né paawä, ỹ rejã né paawä sa hã, Jesus Kristo ỹ tatꞌyyd mehĩĩn, dooh ta hã ỹ hꞌyy kae nä bä do hyb nꞌaa, dooh ỹ hꞌyy ganyy nä bä Pꞌop Hagä Do tꞌaah tado bä do hyb nꞌaa.


text:
Takꞌëp né hẽ ër Wahë Nꞌaa ky enyym hã ỹỹ, nesꞌaa né paawä ỹỹ. Hã ỹ tabanoo baad ỹ hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa ta hã. Hã ỹ tabanoo na-ããj hẽ, baad ta wób ỹ kamahä̃n hyb nꞌaa. Séd hã ji hꞌyy kata däg bä Kristo Jesus hã, tii dꞌ né hẽ tabanoo ji hã.<pb/>


text:
Te hub né hẽ hahỹỹh, tawꞌããts hẽ ji ky daheeh: Kristo Jesus ewäd hyng ër mahang, nesaa do moo bok do tabedꞌëëp hyb nꞌaa nesaa do mahä̃nh. Ta ti nesaa do moo hebꞌook do sa bahä̃nh baad nadoo do paa ỹỹh.


text:
Ti hadoo né hẽ, ỹ tatꞌyyd mehĩĩn, ỹ sa bahä̃nh nesaa do moo wät do paah. Ỹ tawén tꞌyyd mehĩĩn, ta wób rahegãã bä, rahapäh hyb nꞌaa dooh Jesus Kristo ty nꞌaa gesyyg bä ji. Baad ub Kristo. Hã ỹ tabadꞌoo do hã rabahapäh hỹỹ kä, dooh hꞌyy kejỹỹk pé ta hã. Ỹ tatꞌyyd mehĩĩn bä, ta wób ta hã hꞌyy kaꞌeeh do na-ããj da tatꞌyyd mehĩĩn, edëb hadꞌyyt do ta pa ragadoo hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do né hẽ sahõnh hẽ bagꞌããs doo. Ti né hẽ hawäd hadꞌyyt doo, nadajëp doo, ji nahapäh doo. Sét ub né tii. Dooh ta see péh. Tawꞌããts hẽ ji wehëë hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ ta hã ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
<sup>(18-19)</sup> Tsimoot, tah ỹ hadoo doo, õm ỹ mejũũ hahỹỹh, baad mamoo wäd, baad mama metꞌëëg, baad awäd, baad mameduug ta sꞌee hẽnh ma metëëk do na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ Jesus hã mahꞌyy kae hadꞌyyt hẽ. Baad awäd, a hꞌyyb tym õm taky nꞌaa natapaa hyb nꞌaa. Õm ỹ mejũũ do baad tanu kejäk Pꞌop Hagä Do kyyh hã pꞌooj ub a hã ta rod nꞌaa raherꞌoot doo. Ta wób dooh raky dahé bä sa hꞌyyb tym sa hã metëëk doo. Ti hyb nꞌaa gawatsig jëng Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do paah.


text:
Ti hedoo do mahang ti abong ajyy Imenéw Aresãn häd enäh doo. Ỹ ahꞌeed hꞌũũm, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang ranabok hyb nꞌaa. Nesaa Do Yb moo gó ỹ bahaëëj däk. Tii dꞌ ỹ wén dꞌoo sa hã, rabahapäh hyb nꞌaa, dooh Pꞌop Hagä Do ji ky nꞌaa rejã bä.<pb/>


text:
Pooj jé takꞌëp péj ỹ betsẽẽ a hã, Pꞌop Hagä Do hã ji ky nꞌaa etsẽẽ, Pꞌop Hagä Do sii ji berꞌoot hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ji jꞌaa etsë sahõnh hẽ sa hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ ji häj nꞌaa wahë nꞌaa ji ky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã. Ta wób wahë nꞌaa hedoo do ji ky nꞌaa etsẽẽ né tii dꞌ ẽnh. Tawꞌããts hẽ ji ky nꞌaa etsẽẽ né tii, baad ub, hꞌyyb nyyw gó, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da, tsyt hẽ ta wë ër bahajaa ër babok hyb nꞌaa.


text:
Takarẽn sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do tabedꞌëëp nesaa do mahä̃nh. Takarẽn baad hadoo do ky nꞌaa rabahapäh hyb nꞌaa.


text:
Jããm né hẽ sét hẽ Pꞌop Hagä Doo. Jããm né hẽ sét hẽ sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do rod nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë, Pꞌop Hagä Do wë ji mahũũm doo. Kristo Jesus, ajꞌyy gó kesok do né hẽ tii.


text:
Ta daaj hẽ ti takanꞌoo däk dajëb hã, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do tabedꞌëëp hyb nꞌaa. Ta daaj hẽ takanꞌoo däk dajëb hã ër tedꞌëëp do säm. Ti né hẽ ta Tꞌaah ky nꞌaa, tahꞌyyb däng noo gó badäk hahỹỹ hã habong do sa hã Pꞌop Hagä Do metëëh doo.


text:
Ta ti ky nꞌaa ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa ỹ Pꞌop Hagä Do wén sëëw hõm, ta ky nꞌaa rod, ta mejũũ do ỹ bahadoo hyb nꞌaa, Judah buuj nadoo do sa hã ỹ ma metëëk hyb nꞌaa Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä. Ỹ tasëëw hõm panyyg baad hadoo do ỹ ma metëëk hyb nꞌaa sa hã. Dooh daap ỹ menä bä. Né hup ỹ né hẽ tii.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ karẽn jé padꞌyyt hẽ rakahetꞌaa bä Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewꞌyyk hyb nꞌaa, baad ub ajyy raky nꞌaa etsẽẽ. Pꞌop Hagä Do wë sa moo ragadabëëh bä pꞌop raky nꞌaa etsẽẽ bä, tawꞌããts hẽ baad ub sa hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó. Tawꞌããts hẽ ky nꞌaa etsꞌẽẽ doo, dooh rakawajꞌããn bä ta wób sa wë, dooh raky kedag bä ta wób sa hã.


text:
Rakahetꞌaa bä Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewꞌyyk hyb nꞌaa, ỹ karẽn ỹỹj dooh rakametä bä sa saroor hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ dooh rapadedäg bä nu meby nꞌaa näng doo. Tawꞌããts hẽ tawꞌããts hadoo do rapadedëëk. Tawꞌããts hẽ dooh rakametä bä ta see mo nꞌaa hado däk do sa sëën ramahetsooh doo me. Tawꞌããts hẽ dooh rakametä bä kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb me, perora häd näng doo me, saroor takꞌëp ky nꞌaa gebah doo me na-ããj hẽ. <n>Tii da Paw-Ro wén mejũũ, ỹỹj wë ta wób raty gapanadꞌëëk hyb nꞌaa, ta sꞌee hẽnh sa hꞌyyb nawät hyb nꞌaa.</n>


text:
Dooh ỹ anꞌoo bä ỹỹj rama metꞌëëg bä ajyy. Dooh ỹ anꞌoo bä ỹỹj ramejõ bä ajyy. Bag hẽnh ỹ karẽn ỹỹj rababꞌëëh, ramaa newëë, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do rakahetꞌaa bä.


text:
Dooh ajꞌyy tado bä Nesaa Do Yb wadii doo. Ewa né paa ti tawadii. Ewa né paa Pꞌop Hagä Do mejũũ do ky nadaheeh doo.


text:
Ti hadoo né hẽ rahetꞌaah do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do edꞌëëp da nesaa do mahä̃nh, Kristo hã rahꞌyy kae hadꞌyyt bä, ta wób rakamahä̃n hadꞌyyt bä, rakanasabé bä, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da rabok bä.<pb/>


text:
Te hub né hẽ hahỹỹh: Jé karẽn pé ta hꞌyyb gó Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa, sa hagã nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa, baad ub né tii.


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad ub tabawät Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hagã nꞌaa tabahadoo karẽn doo. Tawꞌããts hẽ dooh baad nadoo do rahapäh pé ta hã. Tawꞌããts hẽ sét ub ta ỹỹm. Tawꞌããts hẽ dooh ta ỹỹm tawadꞌii bä ỹỹnh see sii. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ ta hꞌyyb tamahũũm. Tawꞌããts hẽ tahꞌyy kebꞌaah nesaa do hã. Tawꞌããts hẽ ta wób hã baad ta hꞌyyb, ta hã rawehꞌëëh hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ baad tagadoo ta wób ta tób yt hã. Tawꞌããts hẽ tahajaa ta wób tama metëëk Pꞌop Hagä Do panyyg hã.


text:
Tawꞌããts hẽ dooh jarakë hedoo do heëëk do tado bä. Tawꞌããts hẽ da dooh kahepꞌuuk do tado bä. Tawꞌããts hẽ ta wób baad taky nꞌaa enꞌyym, dooh tamebaaj bä. Tawꞌããts hẽ dooh dajẽẽr tahyb nꞌaa hũũm bä.


text:
Tawꞌããts hẽ baad tahꞌyyb mahũũm ta panaa. Tawꞌããts hẽ ta taah tametëëk raky daheeh hyb nꞌaa sa yb, baad rawehꞌëëh hyb nꞌaa sa yb.


text:
Dooh tawꞌããts hẽ tado bä papuuj Jesus hã hꞌyy kae däk do sa wahë nꞌaa. Papuuj Jesus hã hꞌyy kae däk do tado bä paawä, nepäh ta daaj hẽ, ta hã hẽ tahꞌyy kasabé bä. Tahꞌyy kasabé bä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da, Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> taky nꞌaa etyy do paa hadoo.


text:
Tawꞌããts hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh sa wahë nꞌaa panꞌaa baad rabaherꞌoot sa ky nꞌaa, ta wób sa hã, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa hã na-ããj né hẽ. Dooh hyb nꞌaa raky nꞌaa rejãã pé tii bä. Tii bä dooh Dijab haja bä sa hã.<pb/>


text:
Ti hadoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa masa nꞌaa sa hã. Tawꞌããts hẽ ta wób wehꞌëëh do tii. Tawꞌããts hẽ ky kanehꞌỹỹt doo. Tawꞌããts hẽ dooh jarakë hedoo do heëëk do tado bä. Tawꞌããts hẽ dooh tawadꞌii bä dajẽẽr tagadoo hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ baad rababoo hadꞌyyt hẽ, sa hꞌyyb tym ky nꞌaa natapaa hyb nꞌaa sa hã. Tawꞌããts hẽ sa hꞌyyb gó rabenyyw hadꞌyyt hẽ baad hadoo do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do metëëh doo, ër ky daheeh doo.


text:
Tawꞌããts hẽ pooj jé ji metyy ta ti ajyy. Tii bä, baad ramoo boo bä, baad raboo bä, ji anoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang ramasa hyb nꞌaa.


text:
Ti hadoo na-ããj hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa masa nꞌaa sa ỹỹm. Tawꞌããts hẽ ta wób wehꞌëëh do tii. Tawꞌããts hẽ dooh ta wób ranu merꞌood. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ sa hꞌyyb ramahũũm, baad rababok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ ramoo bok do hã baad né hẽ ramoo bok.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ sét ub ta ỹỹm, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa masa nꞌaa hã. Tawꞌããts hẽ baad tahꞌyyb mahũũm ta taah, ta tób yt hajꞌeenh do na-ããj hẽ.


text:
Baad ub Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa masa nꞌaa ramoo boo bä, ta wób rawehꞌëëh da, ta wób raky daheeh da sa hã. Hꞌyyb neỹỹm doo me rahajaa tii bä raherꞌood bä nyy da Kristo Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
ỹ tahewad bä mabahapäh hyb nꞌaa ỹ erih do hã, nyy da Pꞌop Hagä Do karẽn ta karapee rababok. Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do karapee né tii, panyyg hanäm do ta wób hã metëëh doo, panyyg hanäm do mo nꞌaa jesuu doo.


text:
Takꞌëp tabahetsooh né hẽ ta Tꞌaah ky nꞌaa ër hã Pꞌop Hagä Do metëëh doo:<CL><br/><t>“Ajꞌyy gó Kristo kasꞌee wät.<br/>Baad hadꞌop do né hẽ Kristo Pꞌop Hagä Do Sahee metëëh.<br/>Ããs rahapäh.<br/>Ta ky nꞌaa raherꞌood hõm badäk hahỹ häj nꞌaa babuuj sa hã.<br/>Badäk hahỹ hawꞌããts hẽ habong do wób rahꞌyy kae däk ta hã.<br/>Hỹ pong jé ta wë tabasëëk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.”<pb/>


text:
Baad ub Pꞌop Hagä Do Sahee metëëh hahỹỹh: Hỹ jawén ta wób raberéd hõm da ër ky daheeh do Jesus ky nꞌaa. Raky daheeh da noo kanesa do sahee, Nesaa Do Yb karapee metëëk doo.


text:
Ajyy jꞌooj madäk doo me wedii do né hẽ metëëk ta tii. Nesꞌaa däg sa hꞌyyb rawén hyb nꞌaa napꞌeed wät tawꞌããts hẽ hadoo do hã.


text:
Ramejũũ ji kanatëë. Ramejũũ ji nawa ji nawëh ta nawë wób. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä ta ti rametëëk doo. Pꞌop Hagä Do pahuuj wät ta ti ji waa, ji tä, baad hadoo do ky nꞌaa hapäh do ky dahꞌeeh do ratsebé doo me ragadoo hyb nꞌaa.


text:
Baad né hẽ sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do pahuunh doo. Ti hyb nꞌaa dooh ji jesyk péh. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ ër gadoo Pꞌop Hagä Do hã ër hꞌyyb tsebé doo me ji waa, ji tä hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ baad däg ta ti ji waa, ji tä, Pꞌop Hagä Do tii da taky hadoo do hyb nꞌaa, ji waa ji tä ji ky nꞌaa etsẽẽ do hyb nꞌaa na-ããj hẽ ta hã.<pb/>


text:
Ta ti ỹ mejũũ doo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã mama metꞌëëg bä, Kristo Jesus karom baad hadoo do hado däk da õm. A hꞌyyb hejój nꞌaa Jesus ky nꞌaa ër ky daheeh doo. A hꞌyyb hejój nꞌaa baad hadoo do ky nꞌaa maky daheeh doo.


text:
Mahꞌyyb ehód manä Pꞌop Hagä Do nahapäh do sa panyyg hã, hꞌyy gatemah do sa panyyg hã. Mahꞌyyb ehód hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn do hã, baad takahꞌũũm hyb nꞌaa a hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do karẽn doo.


text:
Tawꞌããts hẽ ji hub ji metëëk ji karajan hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ ta bahä̃nh ji ma kametëëk Pꞌop Hagä Do karẽn do hã. Baad ub ti ji hã wawẽẽ hẽ ji bawät nä bä, hỹ pong jé ji awäd bä na-ããj hẽ.


text:
Baad ub Pꞌop Hagä Do karẽn do ër ma kametëëk do hyb nꞌaa takꞌëp ër moo bok, takꞌëp ër ma metëëk, baad ër baherꞌoot ta ky nꞌaa. Dooh ër hꞌyy gejë bä ta hã. Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do hã ër hꞌyy kasadä. Sahõnh hẽ sa hꞌyyb tym dëëb tii. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ti tedꞌëëp.


text:
Manꞌoo õm raty nꞌaa gesyyg manä pahëëw nä mabahadoo do hyb nꞌaa. Baad awäd, baad hadoo do maherꞌood, baad ub ta wób makamahä̃n, baad ub Jesus hã mahꞌyy kae, baad menyyw a hꞌyyb tym, a hã Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do rabahapäh hyb nꞌaa nyy da ji badꞌoo, nyy da ji bawät.


text:
Ỹ kanajaa nä bä, ỹ karẽn manerꞌood hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Maherꞌood sa hã ta ky nꞌaa. Mama metꞌëëg sa hã.


text:
Baad mahyb nꞌaa matakä Pꞌop Hagä Do Sahee anoo do a hã mamoo wät hyb nꞌaa. A hã tabanoo tii, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod a hã raherꞌoot noo gó a hã tahꞌyyb däng do mamoo wät do panꞌaa, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa a nuu gó sa moo radatoonh <n>Tsimoot Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do heen nꞌaa tii.</n> noo gó.


text:
Baad mamoo wäd ta ti õm ỹ mejũũ doo. Ta hã hadꞌyyt hẽ hꞌyyb däg. Tii bä da, Jesus karẽn do hã a hꞌyyb kahũũm magyys hẽ tii bꞌ sahõnh hẽ rabahapäh.<pb/>


text:
Baad kanä a daaj hẽ. Baad manä ti mametëëk doo, baad hadꞌyyt hẽ mametëëk hyb nꞌaa. Tii dꞌ hadꞌyyt hẽ madoo bä, Pꞌop Hagä Do edꞌëëp da õm. Mametëëk do ky dahꞌeeh do na-ããj hẽ tedꞌëëp da nesaa do mahä̃nh.<pb/>


text:
Manabuuj gedo manä ajyy wehëh hedoo doo. Kaja hẽ denaa hẽ mamaherꞌood sa hã. A yb hadoo manꞌoo bä sa hã. Ajyy wanehëh nä doo, hanäm gó erꞌood sa hã. A hỹỹj ky nꞌaa hadoo manꞌoo bä.


text:
Ỹỹj wehëh hedo padëëk doo, baad erꞌood sa hã, a ỹỹn hã maberꞌoot doo da. Ỹỹj wanehëh nä doo, baad erꞌood sa hã. A ä̃nh ky nꞌaa hadoo manꞌoo bä. Baad hadꞌop doo da mabadꞌoo sa hã.<pb/>


text:
Ỹỹnh patug tamah do ta taah nyy bä, ta tataah nyy bä, tawꞌããts hẽ ti né hẽ masꞌaa ta hã. Tawꞌããts hẽ ti né hẽ masꞌaa sa wakããn, tii da Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa ji hã. Tawꞌããts hẽ sa yb, sa ỹỹn, sa oow, sa hoonh ramasa. Ranedꞌëëd is noo gó ramasa do paa ramebaanh do tii. Pꞌop Hagä Do genꞌaak tii dꞌ ji adoo bä.


text:
Ỹỹnh patug tamah do wakããn tamah doo, kamanasa doo, Pꞌop Hagä Do hã tadaab yyp. Pꞌop Hagä Do hã taky nꞌaa etsẽẽ adëb bä, atsëm na-ããj hẽ tamasa hyb nꞌaa ta hã.


text:
Ỹỹnh patug tamah do ajyy hã hadꞌyyt hꞌyyb däk doo, edëb né paawä, dajëp do hadoo ta hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Mamaherꞌood patug temah doo, raky daheeh hyb nꞌaa ỹ mejũũ doo, ta wób raky nꞌaa natapaa hyb nꞌaa sa hã.


text:
Jé wakããn näng péh, tamanasa do ta wakããn, ta yb, ta ỹỹn nahagꞌããs doo, teréd hõm Jesus ky nꞌaa ër hꞌyy kahaꞌeeh doo. Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do bahä̃nh däg sa hꞌyyb nesaa do hã.<pb/>


text:
Ji erih ỹỹnh patug tamah do häd ji masa do panꞌaa sa häd kerih do heen nꞌaa hã, 60 ta baab bahä̃nh tabahado däk bä, ta patug makũ wanadii do paah,


text:
taky nꞌaa etsä bä baad hadoo do tamoo wät do hã, baad ub ta taah tawä bä, baad ta wób tagado bä ta tób bä, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tamasaa bä, tatꞌyyd mehĩĩn bä kasꞌuut doo, baad hadoo doo me ta wób tamasaa bä. Tii dꞌ tado bä ji erih ta häd ji masa do panꞌaa heen nꞌaa hã.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ dooh ji erii bä patug tema bong do wanehëh nä do sa häd ji masa do panꞌaa heen nꞌaa hã. Ajꞌyy hã rahꞌyy kejäg bä sa häd ji erii däk do jawén paa bä paawä, reréd hõm da Kristo ma hadꞌyyt ramoo bok do paah, raketëë hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh.


text:
Ti tahado bä sa daaj hẽ raky nꞌaa katakyyk baad nadoo doo me, pooj jé Kristo hã raky kajäk do raky kehꞌỹỹt do hyb nꞌaa.


text:
Moo nehõj padäg da patug temah do wób rawanehëh nä bä ji masaa bä. Boo kahahꞌũũnh da ta wób sa tób hẽnh. Ta wób da ranu merꞌoot, ta wób da raherꞌoot. Ta wób kyy hã da ranu toonh. Raherꞌoot da ji naherꞌoot doo.


text:
Ti hyb nꞌaa hã ỹỹ pé tawꞌããts hẽ patug tema bong doo, wanehëh nä doo, pꞌaa hẽnh raketëë. Na metaah. Tawꞌããts hẽ baad rabahagꞌããs sa tób yt hajꞌeenh doo. Tawꞌããts baad hadꞌyyt hẽ rababok, dooh ër majĩĩ ky nꞌaa rejãã pé do hyb nꞌaa ëër.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, ỹỹj patug tema bong do wób raberéd hõm do hyb nꞌaa Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do paah. Nesaa Do Yb raky dahé däk.<pb/>


text:
Ỹỹnh Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, patug tamah do tanyy bä ta wakããn mahang, tawꞌããts hẽ ti tahagꞌããs, tamasa. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä tadaab yb bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób sa wë. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób ramasa ỹỹj patug tema bong doo, wakããn temah doo. Ta wakããn nyy bä, ti né hẽ hagꞌããs.<pb/>


text:
<sup>(17-18)</sup> Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do baherꞌoot ta kyy kerih doo gó: “Tawꞌããts hẽ ji anoo tiriig uuh tabawa booj yb hã, tiriig tahesꞌooj hõm do ta moo me. Dooh ji noo mawꞌyyd däg bä tanawa hyb nꞌaa”, <n>Dew-Teronom 25.4</n> näng mä Pꞌop Hagä Do kyyh. “Tawꞌããts hẽ moo bok do sa hã ramoo bok do säm ji banoo”, <n>Rukas 10.7</n> näng mä na-ããj hẽ ta kyy kerih do hã. Ti hyb nꞌaa na-ããj ji wehꞌëëh, baad ji banoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa baad moo bok do säm, jé takꞌëp Jesus ky nꞌaa herꞌoot doo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ma metꞌëëk doo.


text:
Mamaa newë manä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa see raky nꞌaa tapa bä. Pawóp hẽ, tamawoob hẽ tado bä ti ky nꞌaa tapaa doo, ti mahyb nꞌaa matakä sa kyyh.


text:
Nesaa do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa see moo wäd bä, ji nabuuj gedoo sahõnh hẽ sa matym gó, ta wób rajeỹỹm hyb nꞌaa, nesaa do ramoo nabok hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Doo, Kristo Jesus, ããs Pꞌop Hagä Do pa habꞌëëh do na-ããj sa matym gó õm ỹ mejũũ baad maky daheeh hyb nꞌaa sahõnh hẽ a hã ỹ mejũũ doo. Tawꞌããts hẽ baad ub a hꞌyyb sahõnh hẽ sa hã. Séd demuun maherꞌood, séd demuun magado sahõnh hẽ a najiis rado bä, a najiis ranado bä na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Mahyb nꞌaa jóh manä a moo madatoonh do ta see nuu gó, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa. Mahyb nꞌaa jóh bä, nepäh õm ta hꞌyyb hata hado däk nesaa do tamoo wät do paa hã. Tawꞌããts hẽ baad makanꞌyyh, baad hadꞌyyt hẽ mabawät hyb nꞌaa.


text:
Meëg hadꞌyyt manä naëng. A nahëë hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ mahãd eëëk na-ããj uwa bëëh hejoonh doo, mahꞌyy gamahỹỹnh do hyb nꞌaa, mahꞌyy gamahỹỹnh do badoo wät hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Wyt ta maab hẽ nesaa do ta wób moo bok doo. Ji metyy do pooj jé, baad raboo bä ji bahapäh hyb nꞌaa, wyt ta maab hẽ nesaa do ramoo bok doo. Kejën nä nesaa do ta wób moo bok doo. Ta jawén kä ji bahapäh.


text:
Ti hadoo né hẽ baad hadoo do hã. Wyt ta maab hẽ baad hadoo do ta wób ramoo bok doo. Ta wób baad hadoo do sa mo hajꞌaa, ta jawén ji bahapäh. <n>Nayyw hẽ ji nahapäh do hyb nꞌaa ta see pé noo gó ta wób sa hꞌyyb, dooh Paw-Ro karẽn bä Tsimoot hyb nꞌaa jóh bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa panꞌaa tabasëm bä.</n><pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ sa karom kanepꞌaak do baad sa kariw nꞌaa rawehëë hadꞌyyt hẽ, Pꞌop Hagä Do ta wób raky nꞌaa narejãã hyb nꞌaa, ër metëëk do raky nꞌaa narejãã hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Dooh tawꞌããts hẽ tado bä sa kariw nꞌaa raty nꞌaa gesyyg bä séd demuun Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ ta bahä̃nh ramoo bok sa kariw nꞌaa wë, sa wakããn rabahadoo do hyb nꞌaa, Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, sa hã rakamahä̃n do hyb nꞌaa na-ããj né hẽ.<pb/>Mama metꞌëëg ta ti a hã ỹ metëëk doo. Mamaherꞌood sahõnh hẽ sa hã raky daheeh hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Jé te hub nadoo do ma metëëk péh, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa ky nꞌaa ky nadaheeh péh, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ër mahetëk do ky nadaheeh péh,


text:
ta daaj hẽ ta hã hẽ tahꞌyy kasabꞌee tii. Dooh tahapäh pé ta tii. Takꞌëp ta ti hedoo do ragenꞌaak kyy pꞌãã raky kedag bä. Nahëë hado däk ta ti sa hã. Ta ti hanꞌaa hyb nꞌaa jewës doo, kepꞌuuk doo, ky nꞌaa rejãã doo, daap tahꞌyy ganäng do ta wób hã.


text:
Ta ti hedoo do raky kedag hadꞌyyt hẽ. Hꞌyy gatema bok. Ta see hado däk sa hꞌyyb. Dooh sa hꞌyyb tym gó baad hadoo do awäd wäd bä. Pꞌop Hagä Do hã rawén hꞌyyb däk, dajẽẽr hyb nꞌaa redꞌoo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji aboo bä, takꞌëp baad hadoo do tanoo né ji hã, ji hꞌyy gadajaa bä ji wë hanäng do hã, dooh ji hyb nꞌaa hũũm bä ti bahä̃nh.


text:
Ta wób, takꞌëp ma näng do karẽn do raky daheeh da Nesaa Do Yb sa hã hꞌyyb tatuk doo. Kadëë bëëh hadoo da sa hꞌyyb tym hꞌyy gatamah doo gó rakarẽn do hã. Rahꞌyy karẽn do nesꞌaa dꞌ sa hã, kasuud bong da, dooh dꞌ rahyb nꞌaa jawyg wäd bä sa hã, sa daaj hẽ rakawatsik da.


text:
Dajẽẽr ji kamahä̃n doo, hajõng nesaa do du nꞌaa do tii. Ta wób, dajẽẽr rakamahä̃n do hyb nꞌaa, reréd hõm Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh doo, sa daaj hẽ rabahoop rakarehejãã doo, takꞌëp dajẽẽr rakarẽn do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Õm Tsimoot, Pꞌop Hagä Do sii hawät doo, tii dꞌ madoo manäh. Baad hadoo do hã hꞌyyb däg. Pꞌop Hagä Do karẽn do hã mahꞌyyb däg. Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ. Ta wób makamahä̃n hadꞌyyt hẽ. Hꞌyy gajëë hõm manä Pꞌop Hagä Do karẽn doo da mabawät do hã. Kaja hẽ denaa hẽ hadꞌyyt hẽ erꞌood ta wób sa hã.


text:
Jé tsyym kasꞌỹỹ doo, takꞌëp né hẽ rawajꞌaah rajꞌaa ketsë do säm ragadoo hyb nꞌaa. Ti hadoo ỹ karẽn takꞌëp mahꞌyyb däg Kristo karapee hehꞌäät do mabahadoo hyb nꞌaa, edëb hadꞌyyt do magadoo hyb nꞌaa, hỹ pong jé Jesus sii hadꞌyyt hẽ mabawät hyb nꞌaa kä. Ta ti hyb nꞌaa õm Pꞌop Hagä Do batsꞌyyt paa hajõk do ramaa newëë bä, baad ub mabaherꞌoot noo gó Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã hanäng do tabedꞌëëp. Kristo Jesus ky kanehꞌỹỹt baad hadoo do hã Pon-Sijo Pirato sii taberꞌoot noo gó. Ti hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Doo, Kristo Jesus daheeh sa matym gó õm ỹ mejũũ hahỹỹh:


text:
Baad mamoo wäd õm ỹ mejũũ do hã, õm raky nꞌaa natapaa hyb nꞌaa mamoo wät do hã Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa matëëh bä kä.


text:
Jesus Kristo matëëh da Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, tahꞌyyb däng noo gó. Ti né hẽ Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ wehꞌëëh doo. Jããm né hẽ ti sahõnh hẽ bagꞌããs doo. Sahõnh hẽ badäk hahỹ wahë nꞌaa sa wahë nꞌaa. Hyb nꞌaa jewyk do sa wahë nꞌaa.


text:
Sét né hẽ ti nadajëp doo. Ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang tabawät. Ti hyb nꞌaa dooh ji haja bä pꞌeets hẽ ta hã ji kaja bä. Dooh hapäh péh, tabadꞌop hẽ da ji ty gepëëh. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ rawehꞌëëh tii. Tawꞌããts hẽ né hẽ takꞌëp tahajꞌap doo me tabagãã hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Mamejõ badäk hahỹỹ bä takꞌëp wekãp do sa hã, rahꞌyy kanasabꞌee hyb nꞌaa. Maherꞌood sa hã rahꞌyy kanasadä hyb nꞌaa sa ma hã. Nayyw hẽ tagawatsik tii. Ti hyb nꞌaa dooh ta hã ji hꞌyy kasadëë bä. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kasadä. Ti né hẽ takꞌëp hanoo do ji hã sahõnh hẽ ji karẽn do ji hꞌyyb tsebé nꞌaa.


text:
Mamejõ wekãp do sa hã, baad hadoo doo, masa doo, sa wë hanäng doo me ramoo bong hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ hajõng do sa mo hajꞌaa tawꞌããts hẽ hadoo doo. Tawꞌããts hẽ wë bedoh do ramasa.


text:
Tii dꞌ radoo bä da, ti anäng da ta säm hehꞌäät do nahänh do ragadoo do panꞌaa hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do wë. Edëb hadꞌyyt do ragadoo tii bä.<pb/>


text:
Tsimoot, baad manä a hã Pꞌop Hagä Do anoo doo. Baad kanä Pꞌop Hagä Do panyyg nadoo do daap kaherꞌoot do mahä̃nh. Maky gado manä karẽn do a hã ky kedak doo, “hꞌyy ganäng do ky nꞌaa” daap ramaneëënh do hã.


text:
Ta wób raky dahé däk ta ti ky nꞌaa, ti raberéd hõm Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do paah.<pb/>Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ky enyym bë hã. Jããm hẽ kä.


text:
Paw-Ro ỹ ti hỹỹh, Pꞌop Hagä Do karẽn do hyb nꞌaa Kristo Jesus mejũũ do see ỹ bahado däk doo. Ỹ tamejũũ ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa ta wób sa hã, Kristo Jesus hã ji hꞌyy kae bä, hỹ pong jé ta pa hadꞌyyt hẽ ji bawät da. Ti né hẽ ti ji hã taky nꞌaa enooh doo.


text:
Õm ỹ edëng Tsimoot, tah ỹ hadoo doo, ỹ kamahä̃n doo.<pb/>Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa na-ããj hẽ ky enꞌyym a hã. Ỹ karẽn õm ratꞌyyd mehĩĩn, baad õm rahꞌyyb nꞌyym.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do wë ỹ hꞌyy gadajang a hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do wë ỹ moo wät hëp ỹ hanäm doo me, wahëh ỹ makũ rabahedꞌoo do paa da. Ỹ hyb nꞌaa esꞌee hadꞌyyt hẽ õm ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bä, adëb bä ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bä, atsëm ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bä.


text:
Takꞌëp ỹ karẽn õm ỹ bahegãã paawä, takꞌëp ỹ tsebé hyb nꞌaa paawä. Hyb nꞌaa manabaan hã ỹỹ mabaoot do ër ketyn hõm bä.


text:
Baad ỹ hyb nꞌaa esee nyy da tꞌõp madäk doo me mahꞌyy kaꞌeeh Jesus hã. Ỹ hapäh, a hoonh Roots häd näng do hadoo, a ỹỹn Ew-Nis häd näng do hadoo né hẽ mahꞌyy kae däk.


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ pꞌaa hẽnh mahꞌyy kadawꞌuuh, baad mamoo wät hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee anoo do paa a hã, a nuu gó moh ỹỹ ỹ dasooh noo gó.


text:
Ta ti ỹ wén näng, Pꞌop Hagä Do Sahee dooh ji eỹỹm bä tanꞌoo bä. Ji hꞌyyb tym tahejꞌoonh, ta karẽn do ji bahajaa hyb nꞌaa. Tanoo ji kamahä̃n doo. Tanoo ji hã ji bahajaa hyb nꞌaa ji hꞌyy kebꞌaah nesaa do hã.


text:
Ky hebyy manä Jesus ër Wahë Nꞌaa ky nꞌaa maherꞌoot do hã. Nu mebyy manä hëp ỹ nꞌaa, Kristo hyb nꞌaa ỹ radawäts gëët do hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do hejój me mabahoop nemon ỹỹ ër rarejã bä panyyg hanäm do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do né hẽ ti ër hedꞌëëp do paa banesaa do mahä̃nh. Ër tasëëw hõm tsyt hẽ ta wë, takarẽn doo da ër babok hyb nꞌaa. Ji mo hajꞌaa jawén nado ji tabasëëw hõm. Ji tawén sëëw hõm, sahõnh hẽ tadu dahäng do pooj jé tii da takarẽn do hyb nꞌaa. Kristo Jesus hyb nꞌaa taky enyym ër hã, ër takamahä̃n, nesꞌaa né paawä ëër.


text:
Hỹỹ kä, Kristo Jesus, ji hꞌyyb tym dëëb bahyng do hã ër hã taky enyym, ër takamahä̃n, ër hã tametëëh. Kristo ahäj jëng dajëb hejój paah. Ër da genyyh. Ta ky nꞌaa hanäm do hã tametëëh ër hã ji edëb hadꞌyyt hẽ do tyw nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do ỹ tasëëw hõm, ta ti ky nꞌaa rod, Jesus mejũũ do na-ããj hẽ ỹ bahadoo hyb nꞌaa, ỹ ma metëëk hyb nꞌaa ta ky nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ bahoop ỹ radawäts gëët doo. Ti hado né paawä ỹỹh, dooh ỹ hebyy bä ta ti hyb nꞌaa. Ỹ hapäh ta ti ta hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh doo, Kristo. Baad ỹ bahapäh ta ti tahajaa baad tabahagꞌããs ta ky nꞌaa hã ỹ tanoo doo, tamatëëh bä kä.<pb/>


text:
Menyyw hadꞌyyt hẽ a hꞌyyb gó a hã ỹ ma metꞌëëg wät doo. Tawꞌããts hẽ hadoo do ky nꞌaa né tii. Tawꞌããts hẽ Jesus hã mahꞌyy kae hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ makamahä̃n hadꞌyyt hẽ. Ër hajaa Jesus hã ër hꞌyy kaꞌeeh, ta wób ër kamahä̃n, séd ër hꞌyyb hedoo do hyb nꞌaa Kristo Jesus hã.


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee ër hꞌyyb gó hawät do hejój me baad manä a hã Pꞌop Hagä Do anoo do paah, ta ky nꞌaa, ta see hadoo tanadoo hyb nꞌaa da.<pb/>


text:
Mahapäh né hẽ, sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Asija häd näng do häj nꞌaa bä hena do ỹ raberéd wät. Pigeer, Emok häd enäh doo, ti na-ããj né hẽ ỹ reréd wät.<pb/>


text:
Ỹ karẽn Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do tꞌyyd mehĩĩn Onesip, ta tób yt hajꞌeenh do na-ããj né hẽ, hajõõ nuu me ỹ hꞌyy gadajang tanꞌoo bä do hyb nꞌaa. Dooh tanu mebyy bä hëp ỹ nꞌaa, ỹ radawäts gëët do hã.


text:
Ỹ karẽn Jesus Kristo, ër wahë nꞌaa, tꞌyyd mehĩĩn Onesip hã, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó. Baad mabahapäh né hẽ takꞌëp ỹ Onesip masa paa Epeso häd näng do panang bä.<pb/>


text:
Õm kä tah ỹ hadoo doo, takꞌëp hꞌyy kahejój Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh do hã. Õm da Kristo Jesus hꞌyyb hejꞌoonh, ky enyym do hyb nꞌaa a hã.


text:
Ta ti mamaa napäh do ỹ metëëk doo, hajõk herꞌoot doo, ỹ karẽn matabꞌëës ajyy baad hadoo do sa hã, ta wób rama metëëk hajaa doo kä.<pb/>


text:
Warahén baad habok do raky daheeh sa wahë nꞌaa kyyh, ragadoo na-ããj hẽ rahoop doo. Ti hadoo tawꞌããts hẽ nemon ỹỹ magado Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hyb nꞌaa ji ahoop do sa mo hajꞌaa, ji ky nꞌaa rarejãã do na-ããj né hẽ.


text:
Warahén baad habok doo, dooh rahꞌyy kawapëën bä warahén nadoo do ramoo bok do hã. Tii dꞌ rawén dꞌoo, sa wahë nꞌaa rahꞌyyb enꞌyym do hyb nꞌaa. Õm na-ããj hẽ, Jesus Kristo warahén nꞌaa hadoo mabahadoo do hyb nꞌaa, hꞌyy kawapëën manä Jesus ër wahë nꞌaa manejũũ do hã.


text:
Jé tsyym kasꞌỹỹ doo, wajaah doo, dooh tagado bä jꞌaa ketsë do säm, kasꞌỹỹ do ky nꞌaa jawꞌyyk do taky nadahé bä. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ kasꞌỹỹ doo, wajꞌaah do hadoo mabadꞌoo. Tawꞌããts hẽ baad maky daheeh Jesus õm tamejũũ doo.


text:
Tawꞌããts hẽ jé gëëw gó takꞌëp moo wät doo, pooj jé tagadoo ta joom sꞌëëb. Tawꞌããts hẽ tii dꞌ mabahadoo. Takꞌëp baad ub mama metꞌëëg, mamaherꞌood Jesus ky nꞌaa, ta säm magadoo hyb nꞌaa.


text:
Mahyb nꞌaa newë ta ti a hã ỹ herꞌoot doo. Tii dꞌ madoo bä, õm Pꞌop Hagä Do hꞌyy ganꞌyyh sahõnh hẽ mabahapäh hyb nꞌaa takarẽn doo.<pb/>


text:
Jesus Kristo mahyb nꞌaa esꞌee, ganä wät do dajëp do paa Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, Dawi makũ panaa paah. Ti ky nꞌaa hanäm do rod nꞌaa ỹỹh.


text:
Ti ky nꞌaa hyb nꞌaa ỹ rarahejãã, ỹ rawén moo mawꞌyyd däk haak sapuuw hadoo doo me. Mo hajꞌaa dahejꞌëëp do hadoo ỹ ranꞌoo bä. Tii dꞌ né paawä ỹ rabadꞌoo, Pꞌop Hagä Do kyyh dooh takamawꞌyyd bä. Dooh mesoo péh. Ta ti awäd hadꞌyyt hẽ badäk hahỹ hawꞌããts hẽ.


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ gadoo né hẽ ỹ ahoop do sa mo hajꞌaa. Ỹ wén gadoo tii, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do sa hyb nꞌaa, ramaa napäh hyb nꞌaa ta ky nꞌaa, sa hꞌyyb Kristo Jesus bedꞌëëp hyb nꞌaa, banäm doo hẽnh ta sii ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang rababoo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. <n>Paw-Ro ky dawuh bä paawä tanahoop hyb nꞌaa, dooh paawä raky nꞌaa napëë bä Jesus ky nꞌaa. Dooh redëb bä tii bä Pꞌop Hagä Do wë. Ti hyb nꞌaa Paw-Ro gadoo tahoop doo.</n>


text:
<t>Ji gado bä hadꞌyyt hẽ ji ahoop do Kristo hyb nꞌaa,<br/>ji bagꞌããs da ta sii.<br/>Kristo ji ky nꞌaa jejën bä,<br/>ji na-ããj hẽ ta ky nꞌaa jejën da Pꞌop Hagä Do hã.<br/>


text:
<t>Dooh né paawä baad ji awäd bä hadꞌyyt hẽ Kristo sii,<br/>ji tahagãã hadꞌyyt hẽ,<br/>ji takamahä̃n hadꞌyyt hẽ.<br/>Dooh tahaja ta daaj hẽ taky kehỹỹd bä.<pb/>


text:
Mamaherꞌood ta wób sa hã a hã ỹ herꞌoot doo. Pꞌop Hagä Do matym gó mamejõ sa hã raky kanedꞌaak hyb nꞌaa kyy pꞌãã. Dooh baad tado bä ji ky kedak doo. Tawꞌããts hẽ nado ti maa newꞌëë do sa hã. Tarejãã maa newꞌëë doo.


text:
Tawꞌããts hẽ baad mama metꞌëëg Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa, Pꞌop Hagä Do gadoo hyb nꞌaa mamoo wät doo. Tawꞌããts baad hadoo do moo wëëd mabahadoo. Baad ỹ wén karẽn mamoo wät, manu manebyng hyb nꞌaa mamoo wät do hã, baad ub mama metëëk hyb nꞌaa baad hadoo do ky nꞌaa.<pb/>


text:
Mamaa newë manäh, Pꞌop Hagä Do nahapäh do herꞌoot doo da herꞌoot doo, daap hadoo do ky nꞌaa herꞌoot doo. Erꞌood manä sa sii. Dewë hã magyys hẽ ta ti hedoo do rababoo däk Pꞌop Hagä Do mahä̃nh.


text:
Kahꞌũũm rama metëëk doo, nahëë saraa ji hã ketꞌëë hõm do hadoo. Ti hyb nꞌaa, awäd manä sa mahang. Imenéw, Piret häd enäh do ta ti hedꞌoo do sa wób.


text:
Reréd hõm baad hadoo do ky nꞌaa. Ër ganä wät paah, sa nooh. Dooh ji ganä wäd bä ta jawén, sa nooh. Daap ta tii dꞌ rama metëëk. Ti hyb nꞌaa sa kyyh maa newꞌëë do wób dooh baad raky dahé boo Pꞌop Hagä Do panyyg.


text:
Tii dꞌ nado Pꞌop Hagä Do kyyh. Te hub né hẽ tii. Tahajaa ta kyy hã ji hꞌyy kasadëë bä. Dooh taky kahỹỹd bä. Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo: “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hapäh ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo.” Hahỹỹ da ji tamejũũ: “Tawꞌããts hẽ nesaa do mahä̃nh dawëë rakanꞌyyh Jesus sa wahë nꞌaa ramaneëënh doo.”<pb/>


text:
Takꞌëp ma näng do tób bä ti anäng waa hood kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb ta wób, kꞌããts tëg hawak do sꞌëëb ta wób. Bꞌaa sꞌëëb, tsäng sꞌëëb hedoo do ta wób. Ky nꞌaa gebah do sꞌëëb, hanäm do hood tii. Ky nꞌaa ganebah do sꞌëëb, hanäm do hood nado tii.


text:
Ti hadoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Ji daaj hẽ baad ji kanä bä nesaa do mahä̃nh, hanäm do hood hadoo ji. Hanäm do ji moo wät hyb nꞌaa, ji Pꞌop Hagä Do asëëw hõm tsyt hẽ. Pꞌop Hagä Doo, ër Kariw Nꞌaa ma hã ër hajaa ër moo boo bä tii bä, tsyt hẽ ër tabasëëw hõm do hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa baad kanä pahëëw hꞌyyb hadoo do nesaa do hã mahä̃nh. Tawꞌããts hẽ baad hadoo do hã mahꞌyyb däg. Mahũũm hadꞌyyt hẽ Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh doo. Mahũũm hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do makamahä̃n doo, a da hadoo do makamahä̃n do na-ããj né hẽ. Mahũũm hadꞌyyt hẽ a hꞌyyb hanäm do sa hã. Tii da ỹ karẽn mabadꞌoo ta wób sa sii, hꞌyyb näm doo gó Jesus hã raberꞌoot do sa sii.<pb/>


text:
Mamaa newë manä daap keꞌaanh doo, daap kaherꞌoot doo. Mahapäh ti né hẽ du nꞌaa kawajããn doo gó raky kedak doo.


text:
Pꞌop Hagä Do sii moo hebꞌook doo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa, tawꞌããts hẽ dooh ky kedꞌaak do rado bä. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ sa hꞌyyb ramahũũm sahõnh hẽ sa wë. Tawꞌããts hẽ da baad rama metëëk. Tawꞌããts hẽ dooh renyyw bä hꞌyy gaẽẽnh doo.


text:
Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ rama metëëk sa hã ganenꞌaak doo. Nepäh Pꞌop Hagä Do hꞌyyb wareem bä, baad hadoo do ky nꞌaa rabahapäh, raky daheeh hyb nꞌaa.


text:
Ta tii kä baad däg pꞌaa hẽnh sa hꞌyyb tym hanäm do hã kä. Baad rakanä däk tii bä sa hã Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> wadii do mahä̃nh, tamesoo do paa mahä̃nh. Ta ti hedoo do Dijab mesoo do paa hadoo, takarẽn do ramoo bok hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Sa hã hẽ hadꞌyyt hẽ rahyb nꞌaa newëë da ti noo gó. Rahyb nꞌaa hũũm magyys hẽ da sa ma. Sa daaj hẽ rajꞌaa etsë da. Sa hã hẽ rahꞌyy kasabꞌee da. Pꞌop Hagä Doo, ta wób na-ããj hẽ raky nꞌaa rejãã da. Sa yb, sa ỹỹn, dooh dꞌ raky dahé bä. Dooh dꞌ tawꞌããts hẽ tado sa hã ragadoo doo. Dooh da Pꞌop Hagä Do rawehëë bä.


text:
Dooh da rakamahä̃n péh. Maneban sa da hadoo do sa mo hajꞌaa. Ta wób da ranu merꞌoot, raky nꞌaa rejãã da. Dooh da sa hꞌyyb ramedug bä nesaa do hã. Dooh dꞌ ratꞌyyd mehĩĩn péh. Sahõnh hẽ da rarejãã rakarẽn doo da. Dooh dꞌ ragenaag bä baad hadoo doo.


text:
Baad raky kenäw né paawä, ta wób da raky nꞌaa herꞌoot sa majĩĩ hã. Daap hẽ ragado nyyh sa hꞌyyb tym. Sa daaj hẽ sa hã rabahajaa, sa hã. Rahꞌyy karẽn do rakamahä̃n da. Dooh da Pꞌop Hagä Do hã rakamahä̃n bä.


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn do ramoo bok ji edoo né paawä, jꞌooj madäk doo me tii dꞌ rabadꞌoo. Pꞌop Hagä Do hejój raty nꞌaa gesꞌyyk. Dawëë kanä da ta ti hedoo do sa mahä̃nh.


text:
Ta ti rahꞌyyb wedii ragadoo hyb nꞌaa sa tób bä. Tii bä rahajaa rawedii ỹỹj wób hꞌyy gatemah doo, ta ti ỹỹj raky sũũt hyb nꞌaa raherꞌoot doo. Ta ti hedoo do ỹỹj hajõng sa hã nesaa doo, nesaa do jawén sa hꞌyyb tym bawät do hyb nꞌaa.


text:
Ta ti hedoo do ỹỹj ta tii dꞌ hadꞌyyt rakarẽn rama kametëëk, dooh paawä rahaja bä rahꞌyy kadawuung bä baad hadoo do ky nꞌaa hã.


text:
Ta ti hedoo doo ma matëg oow, baad hadoo do ky nꞌaa majĩĩ tii. Janes, Jãm häd enäh do hadoo tii, Mosees hã rahꞌyy kawapëën do paah. Baad nado wäd ta ti sa hꞌyyb tym. Dooh Pꞌop Hagä Do karẽn wäd ta tii, hehꞌäät ub nadoo do hyb nꞌaa ta hã rahꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Sahõnh hẽ rahꞌyy genäh da sa hã. Ti hyb nꞌaa dooh da rahũũm bä ta bahä̃nh. Pꞌooj ub habok do paa hadoo da, Janes, Jãm häd enäh do paah.<pb/>


text:
Mahapäh né ti ỹ ma metëëk doo, nyy da ỹ bawät do baad ub, hꞌëëd hyb nꞌaa ỹ bawät. Mahapäh né ti nyy da ỹ hꞌyy kaꞌeeh Pꞌop Hagä Do hã, nyy da hꞌyyb jawyk doo gó ỹ bawäd wät, nyy da sahõnh hẽ ỹ kamahä̃n, nyy da hꞌyy ganajëë hõm doo me ỹ bawät ỹ rarejã né paawä.


text:
Mahapäh né hẽ nyy da ỹ rarejãã, nyy da ỹ bahoop do sa mooh. Mahapäh né hẽ ti nyy da ỹ rano nꞌaa masoo panang Ãn-Tijoka, Ikonijo, Ris häd enäh doo bä. Sahõnh hẽ ta ti ỹ ahoop do mahä̃nh, ỹ rarejãã do mahä̃nh ỹ Pꞌop Hagä Do edꞌëëp.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät do karẽn doo, Kristo Jesus karapee rabahadoo do hyb nꞌaa, rarejãã né da.


text:
Nanäng ky nesaa doo, jꞌooj madäk doo me ky kenꞌyym doo, ti bahä̃nh däg da sa hã nesaa doo. Rawedii da ta wób, ta ti rawedii na-ããj né da sa hã.


text:
Õm kä, baad maky dahé hadꞌyyt hẽ ỹ karẽn, a hã rama metëëk do paa hã. Mahapäh né ti baad a hã mama kametëëk do paah, baad mabahapäh hyb nꞌaa õm ma metëëk do paah.


text:
Õm karapee noo gó õm rama metꞌëëg wät takꞌëp hanäm do Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo. Ta ti õm tahꞌyy ganꞌyyh, mabahapäh hyb nꞌaa nyy da õm Pꞌop Hagä Do bedꞌëëp Kristo Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo, Pꞌop Hagä Do né hẽ ti hanoo. Pꞌop Hagä Do né hẽ ti hꞌyy ganꞌyyh raberih hyb nꞌaa. Ta tii hã baad ub panyyg hanäm do ji metëëk. Ta tii hã ji metëëh ta wób sa hã resõõts hõm doo. Ta tii hã ji ma metëëk ny hadoo do ji eréd hõm doo. Ta tii hã ji metëëh nyy da Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji bawät.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ramaa newë bä, raky dahé bä, baad né hẽ Pꞌop Hagä Do karapee rabahajaa ramoo boo bä sahõnh hẽ baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn doo.<pb/>


text:
Kristo Jesus matëëh bä kä taky nꞌaa etyy da sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong doo, hedëp doo, dejëp do na-ããj hẽ. Ti awät do hyb nꞌaa, tadu doo do hyb nꞌaa tabagꞌããs doo, Pꞌop Hagä Do matym gó, Kristo Jesus matym gó na-ããj hẽ õm ỹ mejũũ hahỹỹh:


text:
Maherꞌood panyyg hanäm do sahõnh hẽ sa hã. Maherꞌood sa hã rakarẽn bä ramaa newë bä, rakanarẽn bä na-ããj né hẽ. Maky geä̃m sa hã baad ranaboo bä. Manabuuj gedo baad nadoo do moo bok doo. Mahꞌyyb tsebé sa hã, baad hadoo do ramoo bok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó mama metꞌëëg sa hã.


text:
Tii dꞌ ỹ wén karẽn mabadꞌoo, ti awät do hyb nꞌaa ti noo gó dooh rakarẽn bä ramaa newë bä panyyg hehꞌäät ub do hã ma kamahetëk doo. Resoos da sa ma matëg nꞌaa, ragenꞌaak do rama metëëk hyb nꞌaa sa hã. Tii da rawén dꞌoo, rahꞌyy karẽn doo da rababok do hyb nꞌaa.


text:
Õm kä, baad menyyw hadꞌyyt hẽ a hꞌyyb tym kä. Magado Jesus hyb nꞌaa ji ahoop do sa mo hajꞌaa, ji ahoop do ji raky nꞌaa rejãã doo. Maherꞌood Jesus ky nꞌaa hanäm do ta wób sa hã. Baad mamoo wäd. Magawatsiig hõm sahõnh hẽ, a hã Pꞌop Hagä Do anoo do mamoo wät do panꞌaa.


text:
Tii dꞌ ỹ wén karẽn mabadꞌoo, edaa däk do hyb nꞌaa ỹ radajꞌëëp. Pꞌop Hagä Do hã ỹ kanꞌoo däk ỹ dajëp bä.


text:
Takꞌëp wajaah doo, tsyym kasꞌỹỹ do hadoo paa ỹỹh. Takꞌëp ỹ moo wäd wät Jesus ky nꞌaa ỹ herꞌoot do hã. Ỹ haja däk hã ỹ Pꞌop Hagä Do karẽn doo. Tsyym kasꞌỹỹ doo, wajaah do kajaa do hadoo ỹỹh. Dooh paa hëp ỹ ỹ eréd bä Jesus hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Hỹ jawén, pꞌaa hẽnh Jesus bahyng bä, ỹ gadoo da ỹ moo wät do säm, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ỹ moo wäd wät do säm. Jesus Kristo, baad hadꞌop doo, nesꞌõõs doo me sahõnh hẽ sa hã ky nꞌaa etyy doo, anoo da hã ỹ tii. Hã ỹ hadꞌyyt nado tabanoo. Tanoo né da ta hã baad gadꞌaa do sa hã na-ããj né hẽ.<pb/>


text:
Demas ỹ teréd wät do hyb nꞌaa. Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rahꞌyyb padëëk do hã tahꞌyyb däg däk, takamahä̃n kän, ỹ tawén eréd hõm. Tesaronika hẽnh tabahõm. Ër hỹỹj hadoo do Keresẽn häd näng do ahõm Garata häd näng do häj nꞌaa hẽnh. Tiit ahõm Dar-Masija hẽnh.


text:
Mabana bä da mamana a sii saror ỹ hebaan doo, ajꞌyy Kar-Pos häd näng do wë ỹ eréd däk doo, panang Torowas häd näng doo bä. Mamana na-ããj hẽ ma kahé bäh kerih doo, kapꞌõõj däk doo. Mamana na-ããj hẽ ta byyh sꞌëëb ta hã kerih do na-ããj né hẽ. Ta ti né takꞌëp ỹ karẽn up doo.<pb/>


text:
Aresãn, sapaar sꞌëëb moo hewꞌëët doo, hajõng nesaa do tamoo wät hã ỹỹ. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa etyy da tii.


text:
Baad mamatakä õm Aresãn narejãã hyb nꞌaa. Takꞌëp né hẽ tahyb nꞌaa wareem Jesus ky nꞌaa ër herꞌoot do hã. Ër herꞌoot do majĩĩ né tii.<pb/>


text:
Jããm né hẽ pooj jé hã ỹ rakamajꞌĩĩ do ky nꞌaa ỹ herꞌoot noo gó, tabadꞌop hẽ ỹ rahadaa hõm ỹ raky masa hyb nꞌaa paawä. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do mabaan hõm ti ỹ ramanasa doo.


text:
Ỹ né paawä neheda sa hã, Pꞌop Hagä Do ti ỹ tahada, ỹ tahꞌyyb hejꞌoonh. Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ Jesus ky nꞌaa ỹ hajaa ỹ herꞌoot sahõnh hẽ Judah buuj nadoo do sa hã. Ỹ Pꞌop Hagä Do edꞌëëp ỹ radajëëb mahä̃nh.


text:
Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ỹ tedꞌëëp da sahõnh hẽ nesaa do mahä̃nh. Hꞌyyb nyyw gó ỹ tamahũũm da hỹ pong jé tabagꞌããs bä. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Mamaherꞌood Pisiir, ta patug Akira daheeh, ỹ hyb nꞌaa esee sa hã. Mamaherꞌood na-ããj hẽ Onesip, ta tób yt hajꞌeenh do na-ããj né hẽ, ỹ hyb nꞌaa esee sa hã.


text:
Ỹ karẽn mahyb nꞌaa bawaad tabahahëëm do pooj jé makajaa hyb nꞌaa babä. Ajyy Ew-buh, Pudẽn, Rĩĩn häd enäh doo, ỹỹnh Karaw-Dija häd näng doo, hajõk ta wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do na-ããj hẽ, õm mä rahyb nꞌaa esee.


text:
Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ a hꞌyyb tym gó tabawäd hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ky enyym sahõnh hẽ bë hã. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, Pꞌop Hagä Do karom seeh, Jesus Kristo mejũũ do see ỹ ti hỹỹh. Ỹ Jesus mejũũ ỹ masa Pꞌop Hagä Do asëëw bong doo, baad ta hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, baad hadoo do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji bawät hanoo doo, rabahapäh hyb nꞌaa.


text:
Ta hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, baad hadoo do ky nꞌaa rabahapäh do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do wë sa hꞌyyb tym nadajëp do ragada. Sahõnh hẽ tadu dahäng do pooj jé Pꞌop Hagä Doo, wanadii doo, taky nꞌaa eno däk paa ji hꞌyyb tym hawäd hadꞌyyt do ta wë.


text:
Hỹỹ kä, tahꞌyyb däng do noo gó, ỹ berꞌoot do hã Pꞌop Hagä Do metëëh nanäng taky däng do paah. Pꞌop Hagä Doo, ër hꞌyyb tym dëëb hꞌyyb däng hã ỹỹ, ỹ tamejũũ, ta ky däng do ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa, ỹ wén metëëk ta wób sa hã.<pb/>


text:
Ỹ ky nꞌaa edëng õm Tiit, nemon ỹỹ Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tah ỹ hado däk doo. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ër Yb, Kristo Jesus ër hꞌyyb tym dëëb na-ããj hẽ ky enꞌyym a hã. Ỹ karẽn baad õm rahꞌyyb nꞌyym.<pb/>


text:
Õm ỹ eréd gëët tsyt dëëg hã Keret häd näng doo bä, baad nadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang hanäng do mabenäm hyb nꞌaa, tsyt dëëg bä hanäng do panang bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa mabasëëw hõm hyb nꞌaa õm ỹ mejũũ do paa hadoo da.


text:
Jããm hẽ masëëw baad tawäd bä. Tawꞌããts hẽ dooh rahapäh pé ta hã baad nadoo doo. Tawꞌããts hẽ sét ub ta ỹỹm Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa hã. Tawꞌããts hẽ dooh ta ỹỹm tawadꞌii bä ỹỹnh see sii. Ta taah kä, tawꞌããts hẽ Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh. Tawꞌããts hẽ dooh ta taah raky nꞌaa etsä bä nu meby nꞌaa näng do hã. Tawꞌããts hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wahë nꞌaa taah ky dahꞌeeh do sa yb hã.


text:
Pꞌop Hagä Do wë Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hagã nꞌaa moo wät do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad ub hadꞌyyt hẽ tabawät, dooh rahapäh pé ta hã baad nadoo doo. Tawꞌããts hẽ dooh hꞌyy kasabꞌee do tado bä tii. Tawꞌããts hẽ dooh kawajꞌããn yb tado bä. Tawꞌããts hẽ dooh jarakë hedoo do heëëk do tado bä. Tawꞌããts hẽ dooh kahepꞌuuk do tado bä. Tawꞌããts hẽ dooh dajẽẽr jawén hawät do tado bä.


text:
Tawꞌããts hẽ baad tagadoo ta wób ta tób bä. Tawꞌããts hẽ baad hadoo do kamahä̃n do tii. Tawꞌããts hẽ kaja hẽ denaa hẽ ta hꞌyyb tamahũũm tabawät do hã. Tawꞌããts hẽ baad hawät do ti ta wób sa wë. Tawꞌããts hẽ tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë tabawäd hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ tahꞌyy kebꞌaah nesaa do hã.


text:
Tawꞌããts hẽ Jesus ky nꞌaa ër ma metëëk do baad taky daheeh, tabahajaa hyb nꞌaa baad hadoo do ky nꞌaa tama metëëk ta wób sa hã, tabahajaa hyb nꞌaa tahꞌyyb enꞌyym sa hã, raky daheeh hyb nꞌaa ky nꞌaa hehꞌäät ub do ky nꞌaa, tabahajaa hyb nꞌaa ky nꞌaa hehꞌäät do majĩĩ hã tametëëh resꞌõõs doo.<pb/>


text:
Tii da ỹ wén erih, hajõk rahꞌyy kawereem däk do hyb nꞌaa hehꞌäät ub do ky nꞌaa hã. Daap hadoo do rama metꞌëëg kän, ta wób rawedii. Ta ti hedoo do sa mahang hajõk ji hã ramejũũ Judah buuj ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da ji bawät.


text:
Tawꞌããts hẽ ji ky meduuk ta ti hedoo doo. Ji wén meduuk, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób, sa panaa hẽ, raky dahé kän do hyb nꞌaa nanäng ma matëg oow panyyg, baad rawén ky nadahé wät baad hadoo do ky nꞌaa hã. Dajẽẽr ragahëën do hyb nꞌaa né hẽ ta ti rama metëëk, nu meby nꞌaa nyy né paawä dajẽẽr ji gahëën bä ta hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ da tsyt dëëg hã Keret häd näng do buuj seeh, noo ese do herꞌoot paa Keret buuj sa ky nꞌaa: “Noo kanesa hadꞌyyt hẽ Keret buuj”, näng mäh. “Tabanesꞌaa hedoo. Moo nehõj, tsyym nehõj, hꞌyyb nehõj. Ta bahä̃nh hawꞌaa doo”, näng mä ta kyyh.


text:
Te hub né hẽ Keret buuj sa ky nꞌaa taherꞌoot do paah. Ti hyb nꞌaa manabuuj gedo Keret buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do daap hadoo do ky dahꞌeeh doo, baad raky daheeh hyb nꞌaa baad hadoo do ky nꞌaa,


text:
raberéd hõm hyb nꞌaa Judah buuj panyyg ub hadoo doo, noo kanesa doo. Mamejõ reréd hõm hyb nꞌaa ajyy baad hadoo do ky nꞌaa ty nꞌaa gesꞌyyk do sa hã mejũũ doo.


text:
Baad tado bä ji hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó, baad däg sahõnh hẽ ji hã. Hꞌyyb tym nasaa do hanäng do hã, Kristo Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do hã, sahõnh hẽ nesaa däg ta hã. Baad nado wäd ti sa hꞌyyb. Nesaa do rahyb nꞌaa newë hadꞌyyt hẽ. Dooh rahꞌyy kamedug wäd bä nesaa do hã, baad nado wäd do hyb nꞌaa sa hꞌyyb tym.


text:
Pꞌop Hagä Do rahapëë né paawä mꞌ, sa nooh, ramoo bok do hã daap ramenyyh ji bahapäh. Takꞌëp nesaa do ta ti Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ganenꞌaak. Dooh raky dahé bä Pꞌop Hagä Do kyyh. Tabadꞌop hẽ baad hadoo do rahajaa pé ramoo boo bä.<pb/>


text:
Ajyy wehëh hedo padëëk do sa hã mama metꞌëëg, kaja hẽ denaa hẽ sa hꞌyyb ramahũũm hyb nꞌaa. Mama metꞌëëg sa hã, baad rababok hyb nꞌaa, sa hã ta wób rawehꞌëëh hyb nꞌaa. Mama metꞌëëg sa hã, rahꞌyy kebꞌaah hyb nꞌaa nesaa do hã. Mamaherꞌood sa hã, baad ub Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, ky nꞌaa hanäm do baad ub raky daheeh hyb nꞌaa. Mamaherꞌood sa hã, ta wób rakamahä̃n hyb nꞌaa baad ub. Mamaherꞌood sa hã, rahꞌyy ganejë hõm hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ji bawät do hã.


text:
Ti hadoo ỹỹj wehëh hedo padëëk do sa hã kä. Mamaherꞌood, Pꞌop Hagä Do karẽn up doo da rababok hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã hadꞌyyt hẽ rahꞌyyb padëëk hyb nꞌaa na-ããj né hẽ. Mamaherꞌood sa hã, ta wób ranu manerꞌoot hyb nꞌaa. Mamaherꞌood sa hã, jarakë hedoo do noo ranahadoo hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ baad hadoo do ti rametëëk.


text:
sa hꞌyyb ramesoo hyb nꞌaa baad nadoo do ji hꞌyyb karẽn do jawén ranabok hyb nꞌaa, baad rakanꞌyyh baad hadoo do hã rababok hyb nꞌaa, baad ramoo bok hyb nꞌaa sa tób bä, raky enꞌyym hyb nꞌaa, sa patug raky daheeh hyb nꞌaa na-ããj né hẽ. Tawꞌããts hẽ tii da ỹỹj wanehëh nä do rabadꞌoo, sa hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ta wób raky nꞌaa narejãã hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, ajyy wanehëh nä do hã kä. Takꞌëp péj mamaherꞌood sa hã, sa hꞌyyb ramesoo hyb nꞌaa ji hꞌyyb karẽn do jawén ranabok hyb nꞌaa.


text:
Õm kä tii, tawꞌããts hẽ baad hadoo do mamoo wäd hadꞌyyt hẽ, a hã ta wób rahegãã bä, mabawät doo da rakarẽn rababok hyb nꞌaa. Mama metꞌëëg Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa tꞌõp madäk doo me, jꞌooj madäk doo me nado. Maky nꞌaa manesuj manä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa mametꞌëëg bä.


text:
Baad mama metꞌëëg baad hadoo do ky nꞌaa, raky nasëm hyb nꞌaa õm, a majĩĩ hedoo do ranu mebyng hyb nꞌaa ranawꞌyyt do hyb nꞌaa baad nadoo do ër ky nꞌaa.


text:
Mamaherꞌood sa karom kanepꞌaak do sa hã, sa kariw nꞌaa raky dahé hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa sahõnh hã. Mamaherꞌood sa hã, sa kariw nꞌaa rahꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa. Mamaherꞌood sa hã, raky ganadoo hyb nꞌaa sa kariw nꞌaa.


text:
Mamaherꞌood sa hã ranetsꞌëëk hyb nꞌaa sa kariw nꞌaa ma. Tawꞌããts hẽ baad ub rababoo hadꞌyyt hẽ, sa kariw nꞌaa rahꞌyy ganenäh hyb nꞌaa sa hã. Tii bä, sahõnh hẽ baad ramoo bok do hyb nꞌaa, baad ub ta wób rabaherꞌoot da Pꞌop Hagä Doo, ër hꞌyyb tym dëëb ky nꞌaa hã.<pb/>


text:
Ta ti ỹ wén erih, takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym ji hã tametëëh, nesꞌaa né hẽ paawä ji. Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do ta hã hꞌyy kaꞌeeh do tabedꞌëëp nesaa do mahä̃nh, hỹ pong jé ta pa rababok hyb nꞌaa.


text:
Ji hã takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym do hã, ji tametëëk ji moo nawäd wät hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ganenꞌaak doo. Ji tametëëk badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do hꞌyyb karẽn do ji beréd hõm hyb nꞌaa. Ji tametëëk ji hꞌyyb ji mesoo ji hꞌyyb karẽn do jawén ji nawät hyb nꞌaa, baad hadoo do ji moo wät hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do karẽn do hã ji hꞌyyb däk hyb nꞌaa na-ããj né hẽ badäk hahỹỹ hã ji bawät nä bä.


text:
Tii da ër babok, baad ër gada do hyb nꞌaa Jesus Kristo ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang pꞌaa hẽnh takasee doo. Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo, ji hꞌyyb tym dëëb né tii.


text:
Ta daaj hẽ takanꞌoo däk dajëb hã ër hyb nꞌaa, sahõnh hẽ nesaa do mahä̃nh ër tabedꞌëëp hyb nꞌaa, nesaa do ër hꞌyyb tym gó hanäng do tabawug hõm hyb nꞌaa, ta karapee baad hadoo do moo bok do karẽn do ër bahado däk hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ky nꞌaa jawyk doo me mama metꞌëëg ta ti õm ỹ ma erih doo. Takꞌëp péj mamaherꞌood sa hã raky daheeh hyb nꞌaa mama metëëk doo. Manabuuj gedo nabuj kehꞌũũm doo. Manꞌoo õm raty nꞌaa gesyyg manäh!<pb/>


text:
Maherꞌood Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã, rawehꞌëëh hyb nꞌaa sa häj nꞌaa wahë nꞌaa, ta wób hagã nꞌaa hedoo do na-ããj né hẽ. Maherꞌood sa hã, raky daheeh hyb nꞌaa ramejũũ doo. Mamaherꞌood sa hã, moo hahũũnh doo gó ramoo boo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa baad hadoo doo.


text:
Maherꞌood sa hã, sa da hadoo do raky nꞌaa narejãã hyb nꞌaa. Maherꞌood sa hã, rakawanejãn hyb nꞌaa ta wób sa wë. Tawꞌããts hẽ raky enꞌyym ta wób sa wë. Tawꞌããts hẽ baad raky nꞌaa enꞌyym ta wób sahõnh hẽ rahꞌyy kanasabꞌee doo gó.<pb/>


text:
Pꞌooj ub, Jesus ër nahapäh nä noo gó, ër na-ããj hẽ dooh paa ër hꞌyy genä bä. Dooh paa ër ky daheeh péh. Ër paa ta wób rawedii. Dooh paa ër haja bä ër eréd bä nesaa do ji hꞌyy karẽn doo, tawꞌããts hẽ ër edꞌoo do paa ër hã. Nesaa do hadꞌyyt paa ër ehat. Ta wób paa ër hyb nꞌaa jewës. Ër hyb nꞌaa geꞌẽẽnh paa ta wób. Tii dꞌ paa rabadꞌoo ẽnh ër hã.


text:
Tii bä kä, ji takamahä̃n doo, ji wë taky enyym do na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ër hꞌyyb tym dëëb metëëh bä kä,


text:
ër tabedëëb wät nesaa do mahä̃nh. Baad hadoo do ër moo bok do jawén nado ër tabedëëb wät. Ër tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa ër tabedëëb wät. Hahỹỹ da ër tabedëëb wät: Nesaa do ër hꞌyyb tym gó hanäng do tabawug hõm. Pꞌaa hẽnh ër henäng do hadoo tanꞌoo bä ër hꞌyyb tym. Papuuj hado däk ër babok tanꞌoo bä. Ta Sahee hejój me tii dꞌ tabadꞌoo ër hã.


text:
Ky nꞌaa etsëëh Pꞌop Hagä Doo. Baad tabanoo ta Sahee ër hꞌyyb tym gó, Jesus Kristo ër hꞌyyb tym dëëb hyb nꞌaa.


text:
Baad ër bahado däk ta matym gó Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, taky enyym do hyb nꞌaa ër wë, nesꞌaa né paawä ëër. Ta Sahee tabanoo ër hã, ta taah ër bahadoo hyb nꞌaa kä. Edëb hadꞌyyt do ër gadoo da hỹỹ kä, baad ër bahapäh.


text:
Te hub né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo. Ti hyb nꞌaa, ỹ karẽn baad hadꞌyyt hẽ mametꞌëëg ta ti ỹ herꞌoot doo, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do ramoo boo hadꞌyyt hyb nꞌaa. Baad né hẽ ta ti kametëëk do ky nꞌaa sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa hã.<pb/>


text:
Õm kä tii, mamaa newë manä daap kaherꞌoot do Judah buuj wahë makũ sa häd ketsén do hã. Awäd manä Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do pꞌãã ky kedꞌaak do sa mahang, kawajꞌããn gó ky kedꞌaak do sa mahang. Daap ti ta tii. Ji hã masa do nado tii. Ti hyb nꞌaa, mamaa newë manäh, awäd manä sa mahang, ỹ wén näng.


text:
Tawꞌããts hẽ pawóp nuu me da maky meduuk jé daap rama metëëk doo me séd hꞌyyb nehedo boo ranꞌoo bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Õm raky nadahé nä bä, dawëë kanä da sa mahä̃nh. <n>Ta ti hedoo doo, dooh ji anꞌoo bä ta wób rama metꞌëëg bä. Dawëë ji kanꞌyyh sa mahä̃nh.</n>


text:
Ta ti hedoo do rahꞌyy kawereem kän baad hadoo do ky nꞌaa hã. Mahapäh né hẽ tii. Nesaa do hadꞌyyt hẽ sa hã. Sa daaj hẽ raky nꞌaa ketyy nesaa do hã. Dooh baad rado bä Pꞌop Hagä Do matym gó.<pb/>


text:
Ỹ mejũũ da Aretemas häd näng do a wë. Aretemas ỹ manejõ bä, ỹ mejũũ da Tikiko. A wë takajaa bä, ỹ karẽn, tahaja bä, nayyw hẽ mabana wë ỹỹ, Nikoporis häd näng doo bä. Tꞌĩĩ hẽnh ỹ hꞌyyb däng ỹ bahõm, tabahahëëm do noo gó ỹ tabës hyb nꞌaa tii bä.


text:
Senas häd näng do hã kä, ky nꞌaa jawꞌyyk do baad hapäh doo, Aporos daheeh ratsyym kasog bä tii bꞌ naa, ỹ karẽn baad mamasaa sa hã mahajaa doo me. Manꞌoo sa hã rabatsëk do waa nꞌaa hedoo doo.


text:
Õm hadꞌyyt hẽ nado masa. Tawꞌããts hẽ ër wakããn, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do na-ããj hẽ rama kametëëk baad hadoo do ramoo bok ramasa hyb nꞌaa bedoh do sa wë. Tawꞌããts hẽ tii dꞌ ji badꞌoo daap ji aboo mahä̃nh.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ pa ỹ habok do õm mä rahyb nꞌaa esee. Mamaherꞌood sahõnh hẽ kamahä̃n do ãã hã, ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ỹ hyb nꞌaa esee sa hã. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ky enyym sahõnh hẽ bë hã. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Ỹ Paw-Ro, Kristo Jesus hyb nꞌaa radawäts gëët doo, ër hỹỹj hadoo do Tsimoot häd näng do daheeh õm ãã edëng Piremon, ãã najiis, ãã nemuun Jesus sii moo wät doo.


text:
Ãã edëng na-ããj hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do a tób bä kahetꞌaa doo, <n>Ta tób bä rawén kahetꞌaa, Jesus rahyb nꞌaa esee do hyb nꞌaa.</n> ër ä̃nh hadoo do Apija häd näng do na-ããj hẽ, ajꞌyy Akipo häd näng do na-ããj hẽ baad ãã nemuun Jesus wë moo wät doo.


text:
Ỹ tsebé, Pꞌop Hagä Do karapee makamahä̃n ỹ ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa, Jesus ër wahë nꞌaa hã mahꞌyy kae hadꞌyyt hẽ ỹ ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Ỹ ky nꞌaa etsẽẽ õm, Jesus hã mahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad mabetsëh hadꞌyyt hyb nꞌaa sa hã, baad mabahapäh do hyb nꞌaa sahõnh hẽ baad hadoo do Kristo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ër hã tanoo doo. <n>Hahỹỹ da na-ããj hẽ ji hajaa ji erii bä tëg nadꞌëëd is do 6: “Ỹ ky nꞌaa etsẽẽ õm, ta wób hã mamaherꞌoot hyb nꞌaa Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh do ky nꞌaa, baad mabahapäh hyb nꞌaa sahõnh hẽ baad hadoo do Kristo hyb nꞌaa ër hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo.”</n>


text:
Takꞌëp ỹ hꞌyy gadajaa kän, takꞌëp ỹ hꞌyyb tsebee kän wakãn ỹỹ, Pꞌop Hagä Do karapee mahꞌyyb tsebꞌee do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa ỹ eaanh a hã mamoo wät hyb nꞌaa hahỹ a hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ doo. Ỹ karẽn bä paawä, ỹ mejũũ paawä õm, Kristo mejũũ do ỹ bahadoo do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, dooh ỹ karẽn bä õm ỹ mejõ bä.


text:
Õm ỹ kamahä̃n do hyb nꞌaa ỹ eaaj ub a hã. Ỹ Paw-Ro, ỹ wahꞌëë däg kä, Kristo Jesus hyb nꞌaa radawäts gëët doo,


text:
ỹ etsẽẽ a hã, baad magado Onesĩm pꞌaa hẽnh a wë takajaa bä. <n>Piremon karom ti Onesĩm, kejën hõm do ta mahä̃nh.</n> Tah ỹ hado däk tii, Jesus hã tahꞌyy kae däk do hyb nꞌaa, Jesus ky nꞌaa ỹ baherꞌoot do hyb nꞌaa ta hã ỹ radawëës doo gó.


text:
Pꞌooj ub dooh baad ub Onesĩm moo wäd bä a wë. Hỹỹ kä baad tamoo wät da a wë. Baad tamoo wät wë ỹ na-ããj né hẽ.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ paawä tabaym pa ỹỹ, a jawén buuj ỹ tamasaa paawä babä, Jesus hyb nꞌaa ragadahewꞌëës doo gó ỹ agꞌëëd nuuj jé.


text:
A karom hadꞌyyt hẽ nado wäd ta tii. A hỹỹj hado däk hỹỹ kä Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ër wakããn, ër kamahä̃n do hado däk hỹỹ kä ti Onesĩm. Takꞌëp ỹ kamahä̃n né paawä, õm ta bahä̃nh da makamahä̃n. A karom makamahä̃n do hadꞌyyt hẽ nado. A wakꞌããn däg hỹỹ kä Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Daj ỹ né hẽ ỹ berih hahỹ moh ỹỹ me, mabahapäh hyb nꞌaa ỹ erih do hã, ỹ epꞌaak né da tii. Ỹ epꞌaak né da, mahapäh né hẽ ti anäng a kũũt hadoo wë ỹỹ, Jesus hã mahꞌyy kae däk do hyb nꞌaa hëp ỹ nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hyb nꞌaa ỹ karẽn paawä baad magado Onesĩm. Mahꞌyyb tsebé ỹỹh, hä̃j ỹ mabahadoo do hyb nꞌaa Kristo hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹ ỹ wén erih, hã ỹỹ pé mamoo wät né hẽ da a hã ỹ etsẽẽ doo. Ỹ etsẽẽ do bahä̃nh né da manꞌoo bä ỹ hapäh.


text:
Sét hẽ ỹ etsẽẽ nä a hã: Ỹ karẽn paawä mabenäm a tób gawakõ see ỹ gagä péh. Ỹ gada da ỹ ranꞌoo bä ỹ bahõm ỹ radawäts gëët doo gó naa, Pꞌop Hagä Do hã bë ky nꞌaa etsẽẽ do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do maa napäh bë ky nꞌaa etsẽẽ doo.<pb/>


text:
Pꞌooj ub, hajõõ nuu me ër wahë makũũh <n>Eber buuj sa wahë makũ tii. Ta wakããn tama erih do hyb nꞌaa, <i>ër wahë makũũh</i> tawén näng. Eber buuj sa uuh ti Judah buuj.</n> hã Pꞌop Hagä Do maherꞌoot ta ky nꞌaa rod raherꞌoot do hã. Ta see hadoo tamaherꞌoot paah, ta see hadoo tamaherꞌoot ta see pé noo gó.


text:
Hỹỹ kä, da hẽ kä, ta Tꞌaah hã ër tamaherꞌood kän. Ta Tꞌaah mo hajꞌaa hã Pꞌop Hagä Do pahuuj wät paa badäk hahỹỹh, wë, sagõõh, papỹỹj, kamarab na-ããj hẽ. Sahõnh hẽ ta wë hanäng do ta Tꞌaah gadoo da Pꞌop Hagä Do ky däng.


text:
Ta Tꞌaah hã Pꞌop Hagä Do kabajꞌaa do kametëëh. Ta Yb, Pꞌop Hagä Do hadoo né hẽ tii. Ta kyyh takꞌëp hejoonh doo me sahõnh hẽ tapahuuj wät do tamatakëë, baad tabahado hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa, baad tanado mahä̃nh. Nesaa do ër hꞌyyb gó hanäng do tado hõm do jawén paa bä, hỹ pong jé, Pꞌop Hagä Do hub hẽnh, takawehꞌëëh doo bä tabaso kän, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs doo bä.


text:
Ããs sa bahä̃nh ti tanu gadäg kän, takꞌëp tahyb nꞌaa jawyg däk do hyb nꞌaa ããs sa bahä̃nh Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk do hyb nꞌaa.


text:
Ããs sa bahä̃nh tawén hadoo, dooh “Tah ỹ õm. A yb ỹ hado däk naga hẽ”, <n>Saaw-Mo 2.7</n> Pꞌop Hagä Do anoo bä ããs sa hã. Dooh na-ããj hẽ ããs hã “Ỹ né da a Yb, õm kä Tah ỹỹ”, <n>2 Samuéw 7.14</n> tanoo bä. Ta Tꞌaah hã ti tabaherꞌoot.


text:
Ta kyy kerih do bód see hã hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh badäk hahỹỹ hã ta Tꞌaah wahꞌëëh hadoo do tamejũũ noo gó:<CL><br/><t>“Ỹ karẽn sahõnh hẽ ããs rawehꞌëëh.” <n>Dew-Teronom 32.43. Saaw-Mo 97.7</n><CL><pb/>


text:
Ããs ky nꞌaa hã kä hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh:<CL><br/><t>“Ããs karom ỹỹ, tabahëm do hadoo rabahadoo ỹ anꞌoo bä.<br/>Tëëg hõõ hadoo ỹ anꞌoo bä na-ããj hẽ karom ỹỹ hã”, näng ta kyyh. <n>Saaw-Mo 104.4</n><CL><pb/>


text:
Ta Tꞌaah ky nꞌaa hã kä hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh:<CL><br/><t>“Õm da tabagã nꞌaa hadꞌyyt hẽ, Pꞌop Hagä Doo.<br/>Mabagꞌããs do hã baad mamoo wät.<br/>


text:
<t>Baad hadoo do ti makamahä̃n doo.<br/>Takꞌëp maganenꞌaak tawꞌããts hẽ nadoo doo.<br/>Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo, mahꞌyy kahaꞌeeh doo,<br/>õm tasëëw hõm,<br/>takꞌëp mahꞌyy gadajang tanꞌoo bä a hata mahä̃nh.” <n>Saaw-Mo 45.6-7</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh ta Tꞌaah ky nꞌaa hã:<CL><br/><t>“Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo,<br/>õm né ti sahõnh hẽ tadu dahäng noo gó badäk hahỹỹh,<br/>wë, papỹỹj, kamarab, sagõõh na-ããj hẽ pahuuj wät doo.<br/>


text:
<t>Ta ti sahõnh hẽ gawatsik da.<br/>Tii dꞌ nado õm. Õm da awäd hadꞌyyt hẽ.<br/>Ji saroor ahänh do hadoo badäk hahỹỹh,<br/>wë, papỹỹj, kamarab, sagõõh na-ããj hẽ.<br/>


text:
<t>Ji hatsë ji apõõs doo da mabadꞌoo da sa hã.<br/>Mawareem da, ji saroor ji wareem doo da.<br/>Tii dꞌ nado õm.<br/>Pꞌooj ub mabawät doo da,<br/>tii da mabawäd hadꞌyyt hẽ da.<br/>Dooh makawareem bä.<br/>Õm da awäd hadꞌyyt hẽ.” <n>Saaw-Mo 102.25-27</n><CL><pb/>


text:
Dooh noo gó ããs sa hã Pꞌop Hagä Do herꞌood bä:<CL><br/><t>“Aso hup ỹỹ hẽnh, si ỹ mabagꞌããs hyb nꞌaa a majĩĩ ỹ nesꞌëëm bä kä.” <n>Saaw-Mo 110.1 hã takerii däk tii. Ta Tꞌaah hã tabaherꞌoot ta tii.</n><CL><pb/>


text:
Ããs kä, sahee hedoo doo, Pꞌop Hagä Do mejũũ do moo bok do tii. Pꞌop Hagä Do mejũũ ramasa hyb nꞌaa ta jawén ta wë hedëp doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ããs sa bahä̃nh Jesus bahadoo do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ta bahä̃nh baad ub ër hyb nꞌaa matakëë ta ky nꞌaa hanäm do ër maa napäh do hã, ta sꞌee hẽnh, dawëë ta mahä̃nh ër hꞌyyb nawät hyb nꞌaa.


text:
Ky nꞌaa jawꞌyyk né hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh pꞌooj ub ããs Mosees sa hã ratabꞌëës doo. <n>Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do tii, pä gatsebak do hã kerih do paah.</n> Sahõnh hẽ ta ti ky nadahꞌeeh doo, ty nꞌaa gesꞌyyk doo, raky nadaheeh do pénh né hẽ ragadoo paa baad nadoo do ta säm.


text:
Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, dooh da ër kedëëb bä Pꞌop Hagä Do ji tarejãã do mahä̃nh, takꞌëp baad hadoo do ër tedꞌëëp do ky nꞌaa hã ër hyb nꞌaa manatakä bä, ta hã ër hyb nꞌaa napꞌeed bä. Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do né hẽ ti pooj jé sa hã tamaherꞌoot do ta ti ji tedꞌëëp do ky nꞌaa. Ta jawén, Jesus kyyh maa napäh doo, te hub né hẽ tii, rametä kän ër hã kä.


text:
Ër hã ramaherꞌoot noo gó, ta metëë nꞌaa me, meuj nꞌaa näng doo me, tapehuunh doo me na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do metä kän te hub né hẽ tii. Ta Sahee hã hana do ji hajaa doo, tahꞌyyb däng doo da ji hã tanoo doo, ta tii me na-ããj hẽ tametëëh ta tii.<pb/>


text:
Bë ỹ maherꞌoot hahỹỹh: Dooh ããs sa hã tado bä Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk rabagꞌããs hyb nꞌaa ta ti papuuj hedoo do ta karapee rababok doo bä, ta jawén hawät doo, ta ky nꞌaa babä bë ỹ ma erih doo.


text:
Dooh ããs hã tanꞌoo bä ta ti rabagꞌããs. Ti anäng Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó hahỹỹ da taherꞌoot doo:<CL><br/><t>“Dooh its ti ajyy.<br/>Ti hadoo né hẽ sa hã mahyb nꞌaa esee, Pꞌop Hagä Doo.<br/>Dooh its badäk hahỹỹ hã habong doo.<br/>Ti hadoo né hẽ mahagꞌããs sa hã.<br/>


text:
<t>Ããs hyb nꞌaa jewyk do yd jé kanahën dꞌos hẽ ajyy rahyb nꞌaa jewyk manꞌoo bä. <n>Hahỹỹ da na-ããj hẽ tahajaa ji erii bä: “Banadawëët do noo gó, ããs hyb nꞌaa jewyk do yd jé manꞌoo bä ajyy rahyb nꞌaa jewyk.”</n><br/>Ti hadoo né hẽ, takꞌëp rahyb nꞌaa jewꞌyyk, takꞌëp rakawehëë däk manꞌoo bä.<br/>


text:
<t>Sahõnh hã rabagꞌããs manꞌoo bä”, <n>Saaw-Mo 8.4-6</n> näng mä ta kyyh.<pb/>Sahõnh hã rabagꞌããs Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä kä, dooh madꞌaak pé rabanagꞌããs péh. Tii dꞌ tahado né paawä, da hẽ dooh ër hapëë nä bä sahõnh hã rabagꞌããs.


text:
Ta ti nepä né paawä ër hã, ër hapäh Jesus, ta hã ta ti kerii däk do paa kaja däk doo. Ããs hyb nꞌaa jewyk do yd jé Jesus bahadoo dó Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä paah, ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa hyb nꞌaa tadajëp hyb nꞌaa. Hỹỹ kä, tahob wät do hyb nꞌaa paa dajëb, takꞌëp Jesus hyb nꞌaa jawyg däk, takꞌëp takawehëë däk.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ né hẽ Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ tahana doo, ta hyb nꞌaa sahõnh hẽ hawät doo, Jesus hã tabadꞌoo doo: Jesus ahoop do hyb nꞌaa baad hadꞌop Jesus wén hado kän tanꞌoo bä, hajõk badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do taah hedoo doo, ta sii ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang rababoo padëëk hyb nꞌaa kä. Jesus sa hꞌyyb tym dëëb Pꞌop Hagä Do wë.


text:
Pꞌop Hagä Do hanaa né hẽ Jesus, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë ji bawäd däk hanoo doo. Ti hanaa na-ããj hẽ ji, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë haboo däk doo. Sét hanaa né hẽ ëër. Ti hyb nꞌaa dooh Jesus nu mebyy bä “wakãn haa” tanoo bä ër hã,


text:
hahỹỹ da ta Yb hã tabaherꞌoot noo gó:<CL><br/><t>“Ỹ maherꞌoot da a ky nꞌaa wakãn haa sa hã.<br/>Õm ỹ ma ejäm da sa hõõ gó, a hyb nꞌaa rakahetꞌaa doo bä.” <n>Saaw-Mo 22.22</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ ta kyyh: “Ta hã da ỹ hꞌyy kasadä”, <n>Isajas 8.17</n> näng mäh. Tii bä ahõm nä ta kyyh: “Gëët hahỹ ỹỹ, karapé haa sa sii, hã ỹ Pꞌop Hagä Do anoo doo”, <n>Isajas 8.18</n> näng mäh.<pb/>


text:
Ta karapee ramajyyw enäh do hyb nꞌaa, radab enäh do hyb nꞌaa, sa da hadoo Jesus bahado däk. Tii dꞌ tawén dꞌoo tadajëp doo me tagawatsiig hõm hyb nꞌaa Dijab, <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> dajëb hejój wë näng doo,


text:
ër tabedꞌëëp hyb nꞌaa kä ji dajëp ji jeỹỹm do mahä̃nh. Dajëb ji jeỹỹm do hyb nꞌaa, sa karom heꞌỹỹm doo gó habok do hadoo paa ër pꞌooj ub. Jesus ër tabedëëb wät hỹỹ kä, baad ub, neỹỹm doo gó ër babok hyb nꞌaa kä.


text:
Wyt ta maab hẽ: Ajꞌyy Jesus wén hado däk, Abaraãm panaa hedoo do tamasa hyb nꞌaa. Dooh ããs tamasa do hyb nꞌaa tado bä tii.


text:
Ta wakããn hedꞌop tawén hado däk, sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät tabahadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë, sa hã tꞌyyd mehĩĩn doo, Pꞌop Hagä Do wë baad hadꞌyyt hẽ moo wät doo. Sa da hadoo tabahado däk paah, tadajëp doo me nesaa do ër moo bok do tabado hõm hyb nꞌaa.


text:
Jesus ahob wät do hyb nꞌaa ta hã Dijab hꞌyyb tatuk noo gó, Jesus hajaa tamasaa bä ji, da hẽ Nesaa Do Yb hꞌyyb tatuk doo. Tahapäh nyy da ji tamasa.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa wakãn haa hedoo doo, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong doo, ta jawén, hỹ pong jé ta pa bë babok hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ Jesus hã bë hyb nꞌaa matakä. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod ër wë tamejũũ do tii. Ër ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät Pꞌop Hagä Do wë. Ti né hẽ ër hꞌyy kahaꞌeeh doo.


text:
Sahõnh hẽ ta hã Pꞌop Hagä Do mejũũ do Jesus moo wäd wäd hadꞌyyt hẽ, pꞌooj ub Mosees moo wäd wät doo da sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã. <n>Tób Pꞌop Hagä Do yd kahesé do panꞌaa Pꞌop Hagä Do ky gabuuj gó Mosees tamaa sooh do apäh ti <i>Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa</i> . Ta see pé noo gó Pꞌop Hagä Do karapee na-ããj hẽ ramaneëënh <i>Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa</i> . Ti hyb nꞌaa, “baad ub Mosees moo wäd wät Pꞌop Hagä Do karapee sa mahang”, tahanäng pé tii.</n>


text:
Mosees hyb nꞌaa jawyk do bahä̃nh Jesus hyb nꞌaa jawyk. Panyyg ky nꞌaa gó bë ỹ maherꞌoot: Tób ky nꞌaa etsëëh do bahä̃nh tób tama do ky nꞌaa etsëëh.


text:
Anyy né paawä sahõnh hẽ tób tahemꞌaa doo, ti bahä̃nh ti Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ mo hajꞌaa näng doo.


text:
Mosees kä, Pꞌop Hagä Do karom, baad tamoo wät paa sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do mejũũ doo, tób ta yd kahesé do hã. Mosees moo wät do paa ta metëë nꞌaa Pꞌop Hagä Do Tꞌaah ky nꞌaa hã. <n>Hahỹỹ da na-ããj hẽ tahajaa ji erii bä tii: “Mosees kä, Pꞌop Hagä Do karom, baad tamoo wät paa sahõnh hẽ Pꞌop Hagä do mejũũ do Pꞌop Hagä Do karapee tabahagꞌããs bä. Mosees moo wät do paa ta metëë nꞌaa Pꞌop Hagä Do Tꞌaah ky nꞌaa hã.”</n>


text:
Kristo hã kä, Pꞌop Hagä Do Tꞌaah, baad tamoo wät Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hadoo do hã kä. Ëër, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do ti ta tób hadoo doo, neỹỹm doo me ër gadaa bä hadꞌyyt hẽ ër hã taky däng doo. Ër hꞌyy ganejë hõm bä ër pooj jé ër gada do hã, ër kasabꞌee do hã.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã ta Sahee herꞌoot doo da:<CL><br/><t>“Da hẽ, Pꞌop Hagä Do kyyh bë maa napäh bä,<br/>


text:
<t>bë aba manä bë hꞌyyb, Pꞌop Hagä Do wë rahꞌyy kawereem do paa da,<br/>banawäng doo bä Pꞌop Hagä Do rametyy noo gó.<br/>


text:
<t>Ta tii bä bë wahë makũ ỹ ramehetꞌyy,<br/>40 ta baab noo gó rahapëë né paawä kabajꞌaa do ỹ moo wäd wät do sa mahang.<br/>


text:
<t>Ti hyb nꞌaa ỹ kawajããn paa nanäng sa wë.<br/>Hahỹỹ dꞌ paa ỹ herꞌoot sa ky nꞌaa, ‘Ta sꞌee hẽnh hadꞌyyt hẽ sa hꞌyyb bawät.<br/>Dooh rakarẽn bä rabok bä ỹ karẽn doo da’, näng paa këh ỹỹ.<br/>


text:
<t>Ti hyb nꞌaa ỹ kawajããn doo me, ky kanehꞌỹỹt doo me, ỹ ky däng hahỹỹh:<br/>‘Dooh da ỹ anꞌoo bä ỹ benäm doo bä rajëë pä bä. Dooh da ỹ anꞌoo bä rakamehããg ỹ ky däng doo bä’ ”, <n>Saaw-Mo 95.7-11.</n> näng Pꞌop Hagä Do kyyh.<CL><pb/>


text:
Wakãn haa hedoo doo, bë hyb nꞌaa matakä nesaa bë hꞌyyb nahadoo hyb nꞌaa. Bë hyb nꞌaa matakä bë hꞌyy kanae mahä̃nh, Pꞌop Hagä Do hawäd hadꞌyyt do bë neréd mahä̃nh.


text:
Tawꞌããts hẽ bë sahõnh hẽ bë hꞌyyb enäw bë da hadoo doo, da hẽ ji Pꞌop Hagä Do batsꞌyyt nä bä, bë see ta hꞌyyb baa mahä̃nh nesaa do tamoo wät do ta hã wadii do hyb nꞌaa.


text:
“Bë hyb nꞌaa matakä Pꞌop Hagä Do bë neréd mahä̃nh”, ỹ wén mejũũ bë hã, Kristo hꞌyyb hataa ër bahado däk do hyb nꞌaa. Kristo hꞌyyb hata né hẽ ëër, baad hadꞌyyt hẽ ër hꞌyy kasadëë bä ta hã, pooj jé ër du doo noo gó baad ër hꞌyy kasadä doo da.


text:
Hahỹ tabaherꞌoot bä, “Da hẽ, Pꞌop Hagä Do kyyh bë maa napäh bä, bë aba manä bë hꞌyyb, Pꞌop Hagä Do wë rahꞌyy kawereem do paa da”, <n>Saaw-Mo 95.7-8</n>


text:
jaa ti Pꞌop Hagä Do kyyh maa napäh doo, ta wë hꞌyy kawereem doo? Sahõnh hẽ Esit häj nꞌaa bä naa Mosees manyyh do né hẽ tii.


text:
Jaa wë Pꞌop Hagä Do kawajããn 40 ta baab noo gó? Nesaa do moo bok do wë takawajããn. Banawäng doo bä daap sa kamag baboo hõm.


text:
Jaa hã ta ky kanehꞌỹỹt doo me Pꞌop Hagä Do ky hadoo: “Dooh ỹ anꞌoo bä da ỹ benäm doo bä rajëë pä bä. Dooh da ỹ anꞌoo bä rakamehããg bä pa ỹỹ”? Ky nadahꞌeeh do hã ta ky däng tii.


text:
Rahꞌyy kanaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ rawén nahajaa rajëë pä bä Pꞌop Hagä Do benäm doo bä, ër hapäh.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tanahänh nä do hyb nꞌaa ji Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, tabenäm doo bä ji hꞌyyb tym kamehꞌããk doo, tawꞌããts hẽ hꞌyyb eỹỹm doo me baad ër hyb nꞌaa matakëë, bë see nesꞌõõs hyb nꞌaa tii.


text:
Ta tii dꞌ bë ỹ wén maherꞌoot, banawäng doo bä sa hã ramaherꞌoot do paa da, ër hã na-ããj hẽ ramaherꞌoot Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm doo. Nanäng dooh ragado bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo, raky nadaheeh do hyb nꞌaa sa wób ky dahꞌeeh doo da. <n>Pawóp hẽ ky dahꞌeeh paah, Kareb, Josuwéh häd enäh doo. Ta wób dooh raky dahé bä, rawén ganadoo Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.</n>


text:
Ëër kä, Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do ky dahꞌeeh doo, ër gadoo da Pꞌop Hagä Do hanaa ji hꞌyyb tym kamehꞌããk doo. Ky nadahꞌeeh do sa ky nꞌaa kä hahỹỹ dꞌ paa Pꞌop Hagä Do beherꞌoot:<CL><br/><t>“Ti hyb nꞌaa ỹ kawajããn doo me ky kanehꞌỹỹt doo me ỹ ky däng hahỹỹh:<br/>‘Dooh ỹ anꞌoo bä da ỹ benäm doo bä rajëë pä bä.<br/>Dooh da ỹ anꞌoo bä rakamehããg ỹ benyyw hõm doo bä.’ ” <n>Saaw-Mo 95.11</n><CL><pb/>Raky nadaheeh do hyb nꞌaa né hẽ rawén ganadoo sa hꞌyyb tym kamehꞌããk doo. Pꞌooj ub paah, badäk hahỹ tadu dahäng noo gó Pꞌop Hagä Do benyyw däk paa tii.<CL>


text:
Pꞌop Hagä Do benyyw däk paa ta ti ër wén hapäh, hahỹỹ da ta kyy kerih doo gó taherꞌoot do hyb nꞌaa setsi däg kä ta ä̃ ky nꞌaa hã, tapehuunh do jawén paa bä: “Setsi mꞌ ta ä̃ kä tamoo gawatsik. Setsi kä mꞌ ta ä̃ kä, Pꞌop Hagä Do kamehꞌããk tapehuunh do hyb nꞌaa.” <n>Genesis 2.2</n>


text:
Ta ti ky nꞌaa né hẽ na-ããj hẽ taherꞌoot hahỹỹ da tabaherꞌoot bä: “Dooh ỹ anꞌoo bä da ỹ benäm doo bä rajëë pä bä. Dooh da ỹ anꞌoo bä rakamehããg ỹ benyyw hõm doo bä.”<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do benyyw däk né hẽ ji baym do hood, ji hꞌyyb tym kamehꞌããk doo bä. Pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ky nꞌaa hanäm do maa napꞌëëh doo, dooh raky dahé bä, ti hyb nꞌaa dooh ragado bä tii. Ti hadoo né hẽ, ti abok nä ta wób sa pooj jé Pꞌop Hagä Do benyyw däk rabajëng hyb nꞌaa ta gó.


text:
Ti hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do anoo ta tyw nꞌaa ji hã. Da hẽ ti tabanoo ta tyw nꞌaa ji hã. Hajõng ta baab jawén paa bä, raky nadaheeh do jawén paa bä, Pꞌop Hagä Do ky däng paa ta tii, Dawi herꞌoot do hã, pooj jé ỹ erii wät doo. <n><i>Pooj jé ỹ erii wät doo</i> tawén näng, tëg eh do 3 hã pawóp nuu me ta ti taberii wät do hyb nꞌaa.</n> Hahỹỹ dꞌ ta kyyh:<CL><br/><t>“Da hẽ, Pꞌop Hagä Do kyyh bë maa napäh bä,<br/>bë aba manä bë hꞌyyb”, <n>Saaw-Mo 95.7-8</n> näng mäh.<pb/>


text:
Josuwéh tado bä paawä ti hanoo do rakamehꞌããk doo, hëëj sa hã taky nꞌaa enooh do tado bä paawä rakamehꞌããk doo bä, dooh ta jawén Pꞌop Hagä Do herꞌood bä paawä ta see pé ky nꞌaa ji kamehꞌããk doo. <n>Josuwéh ti Kanaãh häj nꞌaa hẽnh Isaraéw buuj mahũũm do paah.</n>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ti anyy däk tsyt hẽ kasëëw däk do ji hꞌyyb tym kamehꞌããk doo, ta karapee hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do benyyw däk doo.


text:
Ta ti ji hꞌyyb tym kamehꞌããk do gadꞌoo doo, rakamehꞌããk da ramoo bok do jawén paa bä sa hã Pꞌop Hagä Do karẽn doo, Pꞌop Hagä Do kamehꞌããk doo da né hẽ tapehuunh do tabahajaa do jawén paa bä.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, tawꞌããts hẽ takꞌëp ër hyb nꞌaa tamꞌaah ji hꞌyyb tym kamehꞌããk do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ër gadoo hyb nꞌaa, nabuj kehꞌũũm doo, ky nadahꞌeeh doo, pꞌooj ub habong doo da ër nabok hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, awät do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do kyyh. Tahajaa tabadꞌoo Pꞌop Hagä Do karẽn doo. Sẽn-jeer séd demuun tahãw padëëk do bahä̃nh Pꞌop Hagä Do kyyh hehãm do hadoo. Sẽn-jeer tꞌõp tabajëng doo da ji kꞌyy gahũũn gó, tꞌõp Pꞌop Hagä Do kyyh bajëng ji hꞌyyb tym gó. Sahõnh hẽ ji hꞌyyb gó hanäng do tametyy, sahõnh hẽ ji hyb nꞌaa newëë do tametyy.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do pahuunh do mahang dooh kejën pé Pꞌop Hagä Do mahä̃nh. Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do bahapäh. Sahõnh hẽ wyt ta maab hẽ ta matym gó. Ta matym gó ër kametä däk da ër metëëh hyb nꞌaa ta hã nyy da ër baboo bok paah.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ti anäng do hyb nꞌaa Jesus, Pꞌop Hagä Do Tꞌaah, ër ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do Pꞌop Hagä Do wë, hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do wë hajëë suun doo, tawꞌããts hẽ dooh ër hꞌyy keréd bä Jesus ky nꞌaa ër gado däk do paa hã.


text:
Tawꞌããts hẽ ta tii hã ër hꞌyy kanerét ỹ wén näng, ër ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do Pꞌop Hagä Do wë tabahapäh do hyb nꞌaa né hẽ ër hꞌyyb nahejooj. Tahapäh ër hã kametëëh doo, ti na-ããj hẽ Nesaa Do Yb hꞌyyb tatuk do paa hyb nꞌaa sahõnh hã, ër Nesaa Do Yb hꞌyyb tatuk doo da né hẽ. Nesaa Do Yb hꞌyyb tatug né paawä ta hã, dooh nesaa do Jesus hã.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ hꞌyy kasadä doo me Pꞌop Hagä Do ky enyym do wë ër bahõm, <n>Ji hꞌyy kasadä doo me ji ky nꞌaa etsẽẽ, tahanäng pé <i>ta wë ji bahõm doo</i> .</n> ër tatꞌyyd mehĩĩn hyb nꞌaa, taky enyym doo gó ër tamasa hyb nꞌaa baad tanadoo noo gó ër hã.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë takasëëw hõm sa wakããn mahang, sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë tabahadoo hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa ta wë tamanaa hyb nꞌaa, sa masããh wób Pꞌop Hagä Do hã tama ejuu hyb nꞌaa na-ããj hẽ, nesaa do ramoo bok do kado hõm hyb nꞌaa.


text:
Sa da hadoo sa ky nꞌaa rod tabahadoo do hyb nꞌaa, sa nemuun hꞌyyb nahejoonh do hyb nꞌaa, tahajaa kaja hẽ ta hꞌyyb tamahũũm bä hꞌyy gatamah do hyb nꞌaa hesꞌõõs do sa wë.


text:
Sa da ta hꞌyyb nahejoonh do hyb nꞌaa, ta wakããn hyb nꞌaa hadꞌyyt nado tama ejuu Pꞌop Hagä Do wë. Ta hyb nꞌaa na-ããj hẽ ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ Pꞌop Hagä Do hã tama ejuu, nesaa do tamoo wäd wät do kado hõm hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Dooh hajaa pé ta daaj hẽ takasëëw bä sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë tabahadoo hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ti hasëm tii, Arãw tasëëw hõm do paa hadoo.


text:
Ti hadoo Kristo hã. Dooh ta daaj hẽ takasëëw bä, dooh ta daaj hẽ takawehëë bä sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do tabahadoo hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do né hẽ tii, “Tah ỹ õm, hana ỹ õm” <n>Saaw-Mo 2.7</n> hanäng do ta hã.


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ Kristo hã Pꞌop Hagä Do baherꞌoot ta kyy kerih do bód see hã:<CL><br/><t>“Sa ky nꞌaa rod wë ỹ hadꞌyyt hẽ õm,<br/>Merekisedek, <n>Genesis 14.17-20 hã takerii däk ta ti Merekisedek panyyg.</n> sa ky nꞌaa rod wë ỹ hadoo péh”, <n>Saaw-Mo 110.4</n> näng mä ta hã.<CL><pb/>


text:
Badäk hahỹỹ bä Jesus bawät noo gó takꞌëp taky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã. Takꞌëp ta kyyh taky nꞌaa etsẽẽ bä, haoot doo me na-ããj hẽ taky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã, dajëb mahä̃nh ji hedꞌëëp do hã. Pꞌop Hagä Do ky daheeh taky nꞌaa etsẽẽ doo, Jesus ky dahé hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa ta Yb karẽn doo.


text:
Pꞌop Hagä Do Tꞌaah né hẽ paawä, nesaa do tahoop do hã tahapëë däk nyy dꞌ tahanäng pé Pꞌop Hagä Do hã ji ky daheeh doo.


text:
Sahõnh hẽ ta Yb karẽn do ta hã kaja däk bä kä, sahõnh hẽ ta hã ky dahꞌeeh do sa hꞌyyb tym dëëb tabahado däg kän. Pꞌop Hagä Do pa hadꞌyyt hẽ da rababok tanꞌoo bä kä.


text:
Sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät Pꞌop Hagä Do wë, Merekisedek hadoo do Jesus bahado däk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.<pb/>


text:
Hajõng ti anyy däk paawä ta ti ky nꞌaa bë ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, hejoonh ji maherꞌood bä ta ky nꞌaa, nayyw hẽ bë hꞌyy ganahoot do hyb nꞌaa ta hã.


text:
Bäp peej däg bë hꞌyy kae däk do hyb nꞌaa Jesus hã, ta wób paawä bë ma metëëk da hẽ ta ky nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, dooh tagahꞌood nä bä bë hã. Bë karẽn pꞌaa hẽnh ji ma metëëk bë hã. Jããm hẽ pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa bë rama metëëk do paa ji abꞌaanh bë karẽn. Karapee tꞌaah ta ỹỹn bii gamyyj karẽn doo, ta tä nawëh nä do hadoo bëëh.


text:
Ta dab ti wahëh hedoo do sa tä. Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé tii: Hꞌyy gahꞌood däk do ramaa napäh sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh. Sa hꞌyyb gó rahyb nꞌaa newë hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa, rahapëë däk ny hadoo do baad ub, ny hadoo do baad nadoo doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër hyb nꞌaa matakëë baad tagahoot hyb nꞌaa ër hã sahõnh hẽ ër hã Kristo metëëh doo, baad ër bahaja däk hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ dooh ër abaj hadꞌyyt hẽ jããm hẽ pooj jé Kristo ky nꞌaa ër rama metëëk doo. Tawꞌããts hẽ dooh pꞌaa hẽnh ër abaj jããm hẽ pooj jé ër ma kametꞌëëg wät doo, daap hadoo do ji moo wät do ji eréd hõm do ky nꞌaa hedoo doo, Pꞌop Hagä Do hã ji hꞌyy kaꞌeeh do ky nꞌaa hedoo doo,


text:
ji nu kemuun do ky nꞌaa hedoo doo, sa wahë nꞌaa sa moo radatoonh do sa nu gadꞌoo bä ky nꞌaa hedoo doo, dejëp do ragenä bong do ky nꞌaa hedoo doo, hꞌyy kanaꞌeeh do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety hadꞌyyt hẽ do ky nꞌaa hedoo do na-ããj hẽ. Ër hapëë däk né hẽ sahõnh hẽ ta tii.


text:
Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, ër ma kametëëk ër nahapäh nä doo, ër hapäh do takahꞌũũm hyb nꞌaa, baad ër bahaja däk hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
<sup>(4-6)</sup> Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh tahaja bä kä pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do wë rahꞌyy kawereem bä Kristo tyw nꞌaa reréd bä, Pꞌop Hagä Do panyyg hã rahꞌyy gahꞌood däk do paah, Pꞌop Hagä Do hanaa ramepëë däk do paah, Pꞌop Hagä Do Sahee ragado däk do paah, Pꞌop Hagä Do kyyh hanäm do ramepëë däk do paah, Kristo hejój ta jawén tabagꞌããs noo gó tametëëh do rahapëë däk do paa na-ããj né hẽ. Kristo heréd hõm doo, dooh tahaja wäd bä pꞌaa hẽnh rahꞌyy kawereem Pꞌop Hagä Do wë, pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do Tꞌaah bꞌaa kajatsëk do hã rabepëëm hadoo do hyb nꞌaa, sahõnh hẽ rabahapäh bä Pꞌop Hagä Do Tꞌaah ta wób raky nꞌaa rejãã ranꞌoo bä ta tii hã.


text:
Tii dꞌ nado gëëw naëng hadoos do gado hadꞌyyt né paawä jããm hẽ hawäng jawii hedoo doo, sasëng hedoo doo. Dooh gëëw baad hadoo do tado bä. Edaa däk Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa wasee tii. Tagadëëg ub tagawatsꞌiik tii. <n>Gereg kyy me tabaherꞌoot, “Tagadëëg ub tagatang.” Tagadëëg ub tagawatsꞌiik tahanäng pé tii, Gereg kyy me. Gëëw ky nꞌaa gó ji tamaherꞌoot Jesus hã hꞌyy ganejë hõm do sa ky nꞌaa, hꞌyy gejë hõm do sa ky nꞌaa na-ããj hẽ.</n><pb/>


text:
Tii dꞌ né ỹ baherꞌood paawä najis haa, dooh hꞌyy gejë hõm do wób bë do bä hã ỹỹ. Baad hadoo do hã, ji hꞌyyb tym hedëp hanoo do hã bë hꞌyy kajäk, hã ỹỹ.


text:
Ta ti ỹ wén hapäh bë hã, tawꞌããts hẽ hadoo do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do badꞌoo ji hã. Dooh da tamabaan bä bë moo bok do paah. Dooh da tamabaan bä ta hã bë kamahä̃n do hyb nꞌaa ta karapee tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do bë masa do paah, da hẽ bë masa do na-ããj né hẽ.


text:
Ti hadoo né hẽ, ỹ karẽn paawä tsebé doo me, takꞌëp bë hꞌyyb hedoo doo me hadꞌyyt hẽ bë badꞌoo ta ti bë dajëb bä kä, baad bë gadoo hyb nꞌaa hỹ pong jé bë gahëën doo.


text:
Dooh ỹ karẽn bä bë nehõj padäg bä. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do bë pooj jé gado däk do rababok doo da bë babok. Baad rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, hꞌyy ganajëng doo me rababok do hyb nꞌaa, ti ragado däg kän Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo kä.<pb/>


text:
Pꞌooj ub, Abaraãm hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh noo gó, ta daaj hẽ, ta häd gó taky däng, dooh taky kahỹỹd bä Abaraãm bahapäh hyb nꞌaa. Dooh Pꞌop Hagä Do bahä̃nh péh, ti hyb nꞌaa ta häd gó né taky däng.


text:
Hahỹỹ da Abaraãm hã taky nꞌaa enooh: “Õm ỹ ky nꞌaa edëng né da. Takꞌëp da takanekan a panaa”, <n>Genesis 22.17</n> näng mä ta kyyh.


text:
Tii bä hꞌyy ganajëng doo me Abaraãm gada do jawén paa bä, tagado däg kän ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk do paah.


text:
Baad ji karẽn bä ji ky dëë bä, ji bahä̃nh hyb nꞌaa jawyk do hã ji ky däng, te hub né hẽ ji herꞌoot do ta wób rabahapäh hyb nꞌaa. Tii dꞌ ji adoo bä, dooh ji raky sëëw wäd bä.


text:
Tii dꞌ paa Pꞌop Hagä Do badꞌoo. Ky kanehꞌỹỹt doo me ta häd gó taky däng, sa hã taky nꞌaa enooh noo gó. Tii dꞌ tawén dꞌoo, ta jawén taky nꞌaa enooh do gadoo doo, dooh sa hã Pꞌop Hagä Do ky kahỹỹd bä baad rabahapäh hyb nꞌaa.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do ahỹỹd bä ta kyyh. Dooh Pꞌop Hagä Do noo kanesa bä. Pawóp hadoo do Pꞌop Hagä Do wén herꞌoot ër hã, ëër, ta wë kedëëb wät doo, ër hꞌyy kahejój däk hyb nꞌaa, ër pooj jé ër gada do ër nerét hyb nꞌaa.


text:
Baad ër gahëën ta wë né da ër babok ta jawén. Baad ër gahëën do ër hꞌyyb tahejꞌoonh ër hꞌyy gejë hõm mahä̃nh. Marakate ta jawyyg nꞌaa mesoo do hadoo bahꞌood ahëm hõm mahä̃nh hadoo ti ër hꞌyy kahejꞌoonh doo. Ta ti ër kahejꞌoonh doo, Pꞌop Hagä Do hã takahejꞌoonh.


text:
Ta tii bä, Pꞌop Hagä Do matym gó Jesus bajëë suun ër hyb nꞌaa, ta majyyw me tabado hõm hyb nꞌaa nesaa do ër moo boo bok doo. Sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa gawakõ tꞌõp gadäk doo gó sa masããh majyyw tamahejꞌëëh do hadoo né tii. Tii dꞌ Jesus badꞌoo do hyb nꞌaa ër ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät Pꞌop Hagä Do wë tabahado däg hadꞌyyt hẽ kä, sa ky nꞌaa rod Merekisedek hadoo péh.<pb/>


text:
Panang Sarẽm häd näng do wahë nꞌaa paa ta ti Merekisedek. Pꞌop Hagä Doo, Ta Bahä̃nh Hadoo Do wë sa ky nꞌaa rod. Abaraãm Merekisedek mamuun paa Abaraãm babaaj nä bä ta wób sa wahë nꞌaa sa warahén sii hẽ tajꞌaa ketsë jawén paa bä. Tii bä mꞌ Abaraãm Merekisedek ky nꞌaa edëë gëët.


text:
Ti mꞌ Abaraãm betsꞌëë hõm ta hã ta majĩĩ hã tado hõm do uuh. Ji moo sahõnh hẽ kenꞌyyh do sét hẽ kenꞌyyh tetsꞌëë däk mä Merekisedek hã. “Sa wahë nꞌaa, baad hadꞌop do moo hewꞌëët doo”, tahanäng pé ti Merekisedek. Sarẽm bä wahë nꞌaa mꞌ. Sarẽm bä wahë nꞌaa, “Sa wahë nꞌaa rakamanajẽ bong hanoo doo, rahꞌyyb enyyw padëëk hanoo doo”, tahanäng pé tii.


text:
Dooh ji ky nꞌaa napëë bä ta yb, ta ỹỹn. Dooh ji ky nꞌaa napëë bä ta wahë makũ tahana doo. Dooh na-ããj hẽ ji ky nꞌaa napëë bä tabenäng do ky nꞌaa, tadajëp do ky nꞌaa. Ti hyb nꞌaa sa ky nꞌaa rod hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë, <n>Ji ky nꞌaa nanapäh do hyb nꞌaa tabenäng doo, tadajëp doo, awäd hadꞌyyt hẽ hadoo, dajëb né paawä tii.</n> Pꞌop Hagä Do Tꞌaah sa ky nꞌaa rod hadꞌyyt hẽ tabahadoo doo da.<pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa newë, takꞌëp tahyb nꞌaa jawyk Merekisedek. Abaraãm, ër wahë makũũh, hyb nꞌaa jawyg né paawä, tetsꞌëë hõm ta majĩĩ hã tado hõm do uuh Merekisedek hã. Ji moo sahõnh hẽ kenꞌyyh do sét hẽ kenꞌyyh tetsꞌëë däk mä ta hã.


text:
Rewi panaa wób, sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë hedoo doo, ti rahajaa ragahëën bä sa wakããn wë hanäng do uuh, Abaraãm panaa hadꞌyyt né paawä. Tii dꞌ tawén hadoo, tii da Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do hyb nꞌaa.


text:
Merekisedek, Rewi panaa nado né paawä, tagado däk Abaraãm wë hanäng do uuh. Ti mꞌ Merekisedek ky nꞌaa edëë gëët Abaraãm, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do gado däk do paah.


text:
Hỹỹ kä, wyt ta maab hẽ hahỹỹh: Ta bahä̃nh hyb nꞌaa jawyk do tii, ta yd jé hyb nꞌaa jawyk do taky nꞌaa edëng doo. <n>Abaraãm bahä̃nh Merekisedek hyb nꞌaa jawyk ji bahapäh ta tii hã.</n>


text:
Rewi panaa, Isaraéw buuj sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë, sa wakããn wë hanäng do uuh gahꞌëën doo, ajyy ub tii. Rawehëh padëëk bä radejëp. Merekisedek kä, Abaraãm wë hanäng do uuh gadoo doo, edëb hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do metëëh. Ti hyb nꞌaa sa ky nꞌaa rod Rewi panaa sa bahä̃nh tii.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa na-ããj hẽ Rewi panaa sa bahä̃nh Merekisedek hyb nꞌaa jawyk ji wén hapäh: Rewi panaa, sa wakããn wë hanäng do uuh gahꞌëën doo, ti na-ããj hẽ repaag hõm hadoo Merekisedek hã sa wë hanäng do uuh, dooh nä né paawä Rewi ti noo gó. Merekisedek hã Abaraãm epꞌaak do hã rabepaag hõm. Hahỹ hyb nꞌaa tahajaa ji herꞌoot tii:


text:
Takaja däg bä paawä sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn do Isaraéw buuj sa ky nꞌaa rod Rewi hana do ramoo bok do hã, dooh hyb nꞌaa pé Pꞌop Hagä Do asëm sa ky nꞌaa rod see Merekisedek hadoo péh, Arãw hadoo pé nadoo doo. Rewi panaa, Isaraéw buuj sa ky nꞌaa rod hedoo do radu doo noo gó ramoo bok doo, Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk Isaraéw buuj sa hã ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Ta ky nꞌaa jawꞌyyk do mahang tamaherꞌoot nyy da Rewi panaa ramoo bok ta wë.


text:
Ky nꞌaa jawꞌyyk do kahỹỹd däg kän ër wén hapëë kän, Jesus ër Wahë Nꞌaa, ta ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot do paah, dooh Rewi panaa tado bä. Jakóh tꞌaah see panaa tii. Ta ti sa mahang dooh noo gó taganä bä sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, wyt ta maab hẽ do hyb nꞌaa, Judah häd näng do hanaa Jesus ër wahë nꞌaa. Sa ky nꞌaa rod ky nꞌaa Mosees herꞌoot noo gó, dooh Judah panaa hã taky dëë bä sa ky nꞌaa rod rabahadoo hyb nꞌaa.


text:
Wyt ta maab hẽ, takahỹỹd kän ji ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë, Rewi panaa nado wäd. Ti hyb nꞌaa takahỹỹd däg kän na-ããj hẽ ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ji ky nꞌaa rod seeh, Merekisedek hadoo pé kaja däk do hyb nꞌaa kä.


text:
Ji ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë ti tawén bahado däk, Rewi panaa hyb nꞌaa nado, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da. Ji ky nꞌaa rod Jesus wén hado däk Pꞌop Hagä Do wë, takabajꞌaa do hyb nꞌaa, tawäd hadꞌyyt do hyb nꞌaa.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky hadoo do hyb nꞌaa paa ta hã:<CL><br/><t>“Sa ky nꞌaa rod hadꞌyyt hẽ da wë ỹỹ õm,<br/>Merekisedek, sa ky nꞌaa rod wë ỹỹ hadoo péh.” <n>Saaw-Mo 110.4</n><CL><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do pooj jé kanꞌoo däk do kado hõm kän hỹỹ kä nahejoonh do hyb nꞌaa. Dooh tahajaa péh.


text:
Dooh noo gó Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do haja bä baad hadꞌop ji bahadoo, Pꞌop Hagä Do wë ji bahõm hyb nꞌaa. Ti bahä̃nh baad hadoo do ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk hỹỹ kä. Ta ti ta tyw nꞌaa me ër hajaa ër kaja bä Pꞌop Hagä Do wë.<pb/>


text:
Ta ky kanehꞌỹỹt doo me ta häd gó Pꞌop Hagä Do ky däng paa ta ti papuuj hadoo do tabanꞌoo däk noo gó. Rewi panaa sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë rabahado padëëk noo gó, dooh ta häd gó Pꞌop Hagä Do ky dëë bä tanahꞌỹỹt sa hã tanoo do ramoo bok doo.


text:
Jesus kä ji ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë tabahado däk bä, ta ky kanehꞌỹỹt doo me Pꞌop Hagä Do ky dëë kän tanahꞌỹỹt doo. Hahỹỹ da ta kyyh ta hã:<CL><br/><t>“Baad ỹ ky däng hahỹỹh,<br/>dooh ỹ hꞌyy kahỹỹd bä:<br/>‘Sa ky nꞌaa rod hadꞌyyt hẽ õm wë ỹỹ.’ ” <n>Saaw-Mo 110.4</n><pb/>


text:
Ky kanehꞌỹỹt doo me Jesus hã Pꞌop Hagä Do ky däng do hyb nꞌaa, pooj jé Mosees hã taky nꞌaa enooh do bahä̃nh baad ub hỹỹ kä ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do wë ji tamahũũm doo, ji hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo. Jesus hyb nꞌaa takaja däk né hẽ ji hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Sa ky nꞌaa rod, Rewi panaa hedoo do hã kä, ta see dajëb bä paah, takahꞌỹỹt paa ta seeh. Sa wahë nꞌaa gó radejëp do hyb nꞌaa, dooh sét ub haja bä Pꞌop Hagä Do wë tamoo wäd hadꞌyyt bä.


text:
Ti hyb nꞌaa, baad tabahajaa tedëëb bä ta hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë hahꞌũũm doo. Awäd hadꞌyyt hẽ, sa hyb nꞌaa taky nꞌaa etsẽẽ hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ti hadoo pé né hẽ ji ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do ji karẽn. Baad tabahajaa ër tamasaa bä sahõnh hã. Baad ub ti Pꞌop Hagä Do matym gó. Dooh baad nadoo do tamoo wäd bä. Dooh nesaa pé ta hã. Nesaa do moo bok do hꞌyyb nahado. Hỹ pong jé sahõnh hẽ sa bahä̃nh tabahadoo Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Dooh hyb nꞌaa pé sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa wób rabahedꞌoo doo da tamoo wäd bä. Ta ä̃h hã hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu paa tii. Pooj jé, sa daaj hẽ nesaa do ramoo bok do hyb nꞌaa rama hejꞌuu, tii bä sa wakããn, Isaraéw buuj nesaa do ramoo bok do hyb nꞌaa rama eju kän. Tii dꞌ nado Jesus. Sét nuu me ub nesaa do ta wób ramoo bok do säm tanꞌoo däk Pꞌop Hagä Do hã, ta daaj hẽ takanꞌoo däk noo gó sa hyb nꞌaa tadajëp hyb nꞌaa. <n>Dooh hyb nꞌaa pé hajõõ nuu me tii dꞌ tabadꞌoo.</n>


text:
Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ do hã, ajyy sa da hadoo do nemuun hꞌyyb nahejꞌoonh do rakasëëw däk sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät Pꞌop Hagä Do wë rabahadoo hyb nꞌaa. Tii dꞌ nado Pꞌop Hagä Do ky kanehꞌỹỹt doo me taky däng do hã, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do jawén kanꞌoo däk doo. Ta Tꞌaah tasëëw däk ji ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do tabahadoo hyb nꞌaa kä. Baad hadꞌop hadꞌyyt hẽ ta Tꞌaah bahadoo Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.<pb/>


text:
Hahỹ ti bë ỹ maherꞌoot do mahang takꞌëp baad hadoo doo: Ti anyy däk né hẽ ër ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät doo. Hỹ pong jé, Pꞌop Hagä Doo, Sahõnh Ta Bahä̃nh Hadoo Do hub hẽnh, takawehꞌëëh doo bä tabaso däk.


text:
Pꞌop Hagä Do matym gó, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do mo hajꞌaa bä ër ky nꞌaa rod moo wät, badäk hahỹỹ bä sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa ajyy ratamaa sooh doo bä nado. <n>Esodo bód, tëg eh do 26 hã takerii däk ta ti sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa ky nꞌaa. Ta ti yt hã nado Jesus moo wät.</n><pb/>


text:
Sahõnh hẽ ji ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät do <n>Isaraéw buuj hã rama erih do hahỹỹh. Sa ky nꞌaa rod, Rewi panaa hedoo do sa ky nꞌaa taherꞌoot tëg nadꞌëëd is do 3 hã.</n> rasëm Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë tamanaa hyb nꞌaa, sa masããh wób Pꞌop Hagä Do hã tama ejuu hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ Jesus Kristo na-ããj hẽ manaa Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa.


text:
Badäk hahỹỹ bä Jesus awäd nä bä paawä, dooh sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë tado bä paawä, anyy däk do hyb nꞌaa Rewi panaa Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu doo, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da.


text:
Sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa, hỹ pong jé hanäng do hãd hadoo do katamaa sooh do yt hã ti ramoo hebꞌook. Dooh Pꞌop Hagä Do bawät do hehꞌäät do tado bä ta ti tób ta yt hã ramoo bok do ër wén hapäh, hahỹỹ da Mosees Pꞌop Hagä Do maherꞌoot do paa hyb nꞌaa: “Mamoo wäd ta tii, hahỹ waëë hã a hã ỹ metëëh do hadoo da, mahapäh do hadoo né hẽ.” <n>Esodo 25.40</n> Hehꞌäät doo, hỹ pong jé tii.


text:
Baad ub né paawä sa ky nꞌaa rod Rewi häd näng do panaa ramoo bok doo, takꞌëp baad ub ti bahä̃nh Jesus ër ky nꞌaa rod moo wät doo. Tii dꞌ tawén hadoo, ta tyw nꞌaa papuuj ta hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë ër kajaa Jesus anoo doo, pꞌooj ub Mosees sa sii Pꞌop Hagä Do kanerꞌoot do bahä̃nh do hyb nꞌaa. <n>Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé ti rakanerꞌoot do ky nꞌaa: Sinaih waëë hã Pꞌop Hagä Do anoo paa sa hã ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Isaraéw buuj raky dahé bä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng sa hã, taky däng paah. Tii bä ta kyyh ragadoo. “Ãã ky daheeh da”, näk sa kyyh Pꞌop Hagä Do hã.</n> Takꞌëp baad ub ti bahä̃nh na-ããj hẽ ër hã taky nꞌaa enooh doo.<pb/>


text:
Pooj jé Mosees sa sii Pꞌop Hagä Do kanerꞌood wät do anꞌoo bä paawä, baad ub sahõnh hẽ tabahadoo hyb nꞌaa, tii dꞌ tado bä paawä, dooh hyb nꞌaa pé paawä ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh péh.


text:
Tii bä, Pꞌop Hagä Do bahapäh bä, dooh né hẽ raky dahé bä Mosees sa sii takanerꞌood wät doo, hahỹỹ da ta kyyh:<CL><br/><t>“Ti awät bë pooj jé papuuj Isaraéw buuj sii ỹ kanerꞌoot doo,<br/>Judah buuj sa sii na-ããj hẽ.<br/>Ta tyw nꞌaa papuuj ỹ anoo da sa hã.<br/>


text:
<t>Sa wahë makũ sa sii ỹ herꞌood wät do paa nahado da tii,<br/>ỹ manꞌyyh noo gó Esit bä naa.<br/>Raky nadaheeh do hyb nꞌaa paa sa sii ỹ berꞌood wät doo,<br/>ỹ eréd hõm paa sa wahë makũũh”, näng mä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo.<br/>


text:
<t>“Hahỹỹ da ta tyw nꞌaa papuuj<br/>ta jawén Isaraéw buuj sa hã ỹ metëëh doo:<br/>Sa hꞌyyb gó da ỹ banoo ỹ ky nꞌaa jawꞌyyk doo.<br/>Sa hꞌyyb tym gó da ỹ berih hadoo da ta tii.<br/>Ỹ da Pꞌop Hagä Do rahꞌyy kahaꞌeeh doo.<br/>Karapé haa dꞌ tii.<br/>


text:
<t>Ti noo gó da,<br/>dooh hyb nꞌaa da rama metꞌëëg wät sa da hadoo do këh ỹ nꞌaa hã.<br/>Dooh hyb nꞌaa da sa wakããn rama metꞌëëg wät pé ỹ rabahapäh hyb nꞌaa.<br/>Sahõnh hẽ da ỹ rabahapäh.<br/>Hyb nꞌaa sakog is doo, hyb nꞌaa jewyk do sii hẽ ỹ da rahapäh.<br/>


text:
<t>Tii dꞌ tawén hadoo,<br/>ỹ mabaan hõm da baad nadoo do ramoo bok do paah.<br/>Dooh da ỹ hyb nꞌaa esꞌee wäd bä nesaa do ramoo bok do paa.” <n>Jeremiij 31.31-34</n> Näng mä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo.<CL><pb/>


text:
Sa sii takanerꞌoot do papuuj Pꞌop Hagä Do ky däng do hyb nꞌaa, tado hõm pooj jé sa sii takanerꞌood wät do paah. Ta säg däg tii. Edah tagawatsik. Ta tyw nꞌaa papuuj tanꞌoo däk.<pb/>


text:
Ti anäng paa pooj jé Mosees sa sii Pꞌop Hagä Do kanerꞌood wät do paa ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ji hã metëëh do nyy da Pꞌop Hagä Do wë ji kajaa, ta hã ji hyb nꞌaa jawꞌyyk hyb nꞌaa. Ti anäng paa na-ããj hẽ badäk hahỹỹ bä Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë do tób nꞌaa, Pꞌop Hagä Do sa hã kahesé do tób nꞌaa ramaneëënh doo.


text:
Sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa katamaa sooh do yt hã, ta gawakõ tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk do ramaneëënh doo gó tagadahäng ta bag tyng, pãw tyng nꞌaa, Pꞌop Hagä Do matym gó kametëëh do pãw nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Tii bä tabahäng kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb buu benyym do rabahejꞌuu do tyng nꞌaa. Tii bä tabahäng ta hood Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do rahyb nꞌaa esee do hood nꞌaa na-ããj hẽ. Kꞌããts tëg gabarëëh do ta hã. Tii gó rabatꞌoonh hahỹỹh: Manah häd näng do hood kꞌããts gabarëëh do sꞌëëb, Manah ta gó, Arãw tatu nꞌaa ta tsꞌooh genä hõm doo, pä gatsebak do na-ããj hẽ ta hã Jawéh ky nꞌaa jawꞌyyk do kaherih doo.


text:
Ta hood Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do rahyb nꞌaa esee do hood nꞌaa jó rababꞌëëh kabajꞌaa do këg enäh do heen nꞌaa kerubĩm ramaneëënh doo. Ta ti ganahaang gó Pꞌop Hagä Do hejój kametëëh. Pꞌop kerubĩm këg ragadabëëh, pꞌop naa sa këg me rajasuu hyb nꞌaa ta ty gatsë. Ta tii bä, ta ty gatsë jó, Pꞌop Hagä Do awug hõm nesaa do Isaraéw buuj ramoo bong doo. <n>Ta noo gatsë pong jé Pꞌop Hagä Do kahesé sa hã. Ta ti tabasooh bä Isaraéw buuj sa rod nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë wahë nꞌaa rabana nesaa do ramoo bong do Pꞌop Hagä Do bawug hõm hyb nꞌaa, takajesu däk hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ta noo gatsë na-ããj hẽ ramaneëënh“kajesu nꞌaa noo gatsë nꞌaa”, kajesu däk do hadoo do hyb nꞌaa nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do paah.</n> Hỹỹ kä, babä ỹ erih do hã, dooh né paawä tahaja bä sahõnh hẽ ta ti hedoo do ky nꞌaa bë ỹ maherꞌood bä,


text:
tii da né hẽ sahõnh hẽ ta ti ragadebëëh sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa yt hã. Ta gawakõ pooj jé gadäk doo gó sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë rabahejꞌëëh ta tii bä Pꞌop Hagä Do wë ramoo hebꞌooh do ramoo bok hyb nꞌaa.


text:
Ta gawakõ tꞌõp gadäk doo gó jããm hẽ hajëë suun sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät doo. Sét ta baab kenꞌyyh sét nuu me tabajëng ta tii bä. Tabajëë suun bä, tamajë hadꞌyyt hẽ sa masꞌãã booj yb ajꞌyy majyyw Pꞌop Hagä Do kahesé doo bä, hꞌyy gatamah doo gó nesaa do tamoo wät doo, ta wób moo bok do na-ããj hẽ kawug hõm hyb nꞌaa. Majyyw tamanajë bä, dooh né hẽ tahaja bä tajëë bä tii bä.<pb/>


text:
Ta tii hã Pꞌop Hagä Do Sahee metëëh hahỹỹh: Pꞌooj ub, sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa ky nꞌaa jawꞌyyk do yt hã rababok nä bä, dooh sa hã tagasëëts nä bä ta tyw nꞌaa hadoo ta gawakõ takꞌëp Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk doo hẽnh. Dooh tagasëëts nä bä sa wë ta tyw nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë tahanäng pé tii.


text:
Da hẽ Kristo hã kaja däk do metëë nꞌaa ub sahõnh hẽ ta tii. Dooh Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa ramehenꞌaa doo, dooh sa masããh majyyw ta wë ramahenꞌaa do na-ããj hẽ tahaja bä baad tabahado däk tanꞌoo bä Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa jewꞌyyk do sa hꞌyyb.


text:
Jããm hẽ ji awëh, ji awa, ji eëëk do ky nꞌaa ub tii. Jããm hẽ naëng me sa hã renäm do ky nꞌaa tii. Papuuj kajaa do pooj jé ky nꞌaa jawyyg nꞌaa tii. Dooh tꞌõp ji hꞌyyb tenyyw bä.<pb/>


text:
Kristo kä, baad hadoo do ta tyw nꞌaa papuuj kaja däk do hã ji ky nꞌaa rod wahë nꞌaa hehꞌäät Pꞌop Hagä Do wë tabahadoo noo gó, dooh tajëë suun bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa gó badäk hahỹỹ bä ajyy tamaa sooh doo gó, sa ky nꞌaa rod wób rabahedꞌoo doo da. Kristo bajëë suun takꞌëp baad tabahadoo bä. Hỹ pong jé, Pꞌop Hagä Do matym gó né hẽ tabajëë suun.


text:
Kabara majyyw, booj yb taah majyyw nado ti tꞌĩĩ hẽnh tamajë sun doo, sa ky nꞌaa rod wób rabahedꞌoo doo da. Ta majyyw né ti tamajë sun doo, tanꞌoo däk doo. Sét nuu me tii dꞌ tabadꞌoo, Pꞌop Hagä Do wë ër tabedëëb hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Dooh hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh tababꞌaanh péh.


text:
Kabara majyyw, booj yb ajꞌyy majyyw, booj yb taah ỹỹnh raju däk do paa ooj naëng mahang kamekuuj däk do na-ããj hẽ, ta wób sa hã sa ky nꞌaa rod ratsawyh bä, baad rabahado padëëk pꞌaa hẽnh. Jꞌooj hẽ né paawä rabenyyw bong ratsawyh wät do anꞌoo bä, <n>Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hyb nꞌaa, dooh rahaja bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh rahõm bä tób kamag näng do yt hã hewäd nä doo, kamag hã, dajëp do paa kꞌyy hã na-ããj hẽ moo däng doo. Rabenyyw bong hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh rabahajaa rabahõm hyb nꞌaa, ratsawyyh sa hã booj yb taah ỹỹnh hahiin do raju däk do paa ooj naëng mahang kamekuuj däk doo. Ta ti ky nꞌaa ti babä taherꞌoot doo.</n> pꞌaa hẽnh rahajaa Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh rabahõm.


text:
Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, takꞌëp ta bahä̃nh Kristo majyyw ër hꞌyyb tabenäm nesaa do ji moo wät do dajëb hanoo do mahä̃nh, Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do wë ër moo bok hyb nꞌaa kä. Pꞌop Hagä Do Sahee hawäd hadꞌyyt do hejój gó ta daaj hẽ Kristo kanꞌoo däk Pꞌop Hagä Do hã tadajëp noo gó. Dooh nesaa pé ta hã.<pb/>


text:
Ta ti hyb nꞌaa kä, Kristo né hẽ ti ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do wë gasëëts hõm doo, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do ragadoo hyb nꞌaa nahänh doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do sa hã. Tadajëp do me tabedëëb kän tii, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do sa hã mejũũ do noo gó nesaa do ramoo bok do paa mahä̃nh.<pb/>


text:
<sup>(16-17)</sup> Ky nꞌaa jawꞌyyk do ta see erii bä tametëëh hyb nꞌaa ta me jaa wë tabaym ta ma paa tadajëp jawén paa bä, jããm hẽ wë ym do gadoo ta ma paah, ta hã ky nꞌaa kenooh do paa dajëp bä kä. Dajëp né hẽ sahõnh hẽ rabahapäh bä, tii bä kerih do paa ky nꞌaa jawyyg däg kän. Kerih do mo hajꞌaa näng do edëb nä bä, dooh kerih do ky nꞌaa kajawyyg nä bä.


text:
Tii da pꞌooj ub Mosees sa sii Pꞌop Hagä Do kanerꞌood wät do hã. Jããm hẽ tahyb nꞌaa jawyg däk sa masꞌãã see radajꞌëëp do jawén paa bä. Ta majyyw hyb nꞌaa taky nꞌaa jawyg däk Pꞌop Hagä Do ky däng doo. Hahỹỹ dꞌ paa tii:


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees maherꞌood wät do jawén paa bä mꞌ Isaraéw buuj sa hã, tado däk mä jawii isop häd näng do mooh, bꞌéé wii hahiin do sii hẽ mꞌ, ti mꞌ tadatu booj yb taah wób majyyw naëng mahang kamekuuj däk doo gó. Ti mꞌ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do kerih do jó tatsawyyh, ti mꞌ Isaraéw buuj sa hã tatsawyh hõm mä na-ããj hẽ.


text:
Ti mꞌ Mosees ky hadoo sa hã: “Jawéh kanerꞌood wät do bë sii metëë nꞌaa hahỹ majyyw. Ta kyyh bë gado däk, bë kyyh Jawéh gado däk na-ããj hẽ hahỹ majyyw metëëh”, <n>Esodo 24.8</n> näng mäh.


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do kerih do jó majyyw tatsawyh hõm doo da, tatsawyh wät na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa hã, sahõnh hẽ ta nahëë jó, sahõnh hẽ ta gó hanäng do jó na-ããj hẽ.


text:
Pꞌeets hẽ paawä sahõnh hẽ takenyyw däk Pꞌop Hagä Do wë sa masããh majyyw hyb nꞌaa, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo gó takerih. Majyyw takananꞌoo däg bä, dooh takawug hõm bä nesaa do ji moo wät doo. Tii da né hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do baherꞌoot.<pb/>


text:
Tii da né hẽ nagꞌaap hẽ ỹ etsén wät do renäm paa Pꞌop Hagä Do mejũũ, jããm hẽ hỹ pong jé hanäng do heen nꞌaa hado né paawä ta tii. Tii dꞌ tahadoo do hyb nꞌaa, hỹ pong jé hanäng doo, hehꞌäät doo, jããm hẽ takenyyw däk takꞌëp baad hadoo doo me, ji masããh majyyw bahä̃nh baad hadoo doo me.


text:
Ti hyb nꞌaa, dooh Kristo ajëë suun bä Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa gawakõ takꞌëp ta wë kasëëw däk do ajyy ratamaa sooh doo gó. Hỹ pong jé hanäng do heen nꞌaa ub ta tii. Hỹ pong jé né hẽ tahehꞌäät bä kä Kristo bajëë suun, tanu dëë kän, tꞌĩĩ hẽnh Pꞌop Hagä Do matym gó ër taky nꞌaa etsẽẽ hyb nꞌaa.


text:
Dooh hajõõ nuu me hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do matym gó Kristo ajëë suun bä ta daaj hẽ takanꞌoo däk hyb nꞌaa, sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa Rewi panaa rabahedꞌoo doo da. Sét ta baab kenäh hadꞌyyt hẽ sa masꞌãã majyyw me rabahejꞌëëh tii, Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa gawakõ takꞌëp ta wë kasëëw däk doo gó.


text:
Hajõõ nuu me ta daaj hẽ Kristo kanꞌoo däg bä paawä, hajõõ nuu me Kristo bahob wät paawä badäk hahỹ Pꞌop Hagä Do pahuunh noo gó naa. Dooh tii da Kristo adoo bä. Sét nuu me ub, tabedaa däk bä kä badäk hahỹỹ hã ji hawät do gawatsig hõm noo gó, Kristo kaja däk ta daaj hẽ takanꞌoo däk doo me, tadajëp doo me nesaa do tabawug hõm hyb nꞌaa. Dooh hyb nꞌaa pꞌaa hẽnh tababꞌaanh péh.


text:
Sahõnh hẽ ji, sét nuu me né hẽ ji dajëp. Ji dajëp jawén paa bä kä Pꞌop Hagä Do ky däng da nyy da ji tabadꞌoo, baad tado bä, baad tanado bä.


text:
Ti hadoo, sét nuu me Kristo, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo, ta daaj hẽ takanꞌoo däk dajëb hã, ta dajëp doo me, ta majyyw me, nesaa do hajõk do ramoo bok do tabawug hõm hyb nꞌaa. Pꞌaa hẽnh da Kristo kajaa. Nesaa do ji moo wät do hyb nꞌaa nado tii kä. Pꞌaa hẽnh tawén kaja kän da, ta hã gadꞌaa do tamahũũm hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë kä, ta tii bä raboo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do Isaraéw buuj hã kanꞌoo däk do paah, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do ky däng do ta jawén kajaa do maëts ub tii. Dooh hehꞌäät do hỹ pong jé hanäng do tado bä. Ti hyb nꞌaa dooh Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do haja bä baad hadꞌop rabahadoo tanꞌoo bä. Dooh baad hadꞌop rabahadoo tanꞌoo bä sét ta baab kenäh hadꞌyyt hẽ sa masꞌãã see Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa ranahebꞌooh doo. Ti hado hadꞌyyt né hẽ ranꞌoo bä.


text:
Ta ky nꞌaa jawꞌyyk do haja bä paawä baad hadꞌop rabahadoo tanꞌoo bä Pꞌop Hagä Do wë hanꞌaa do ta hã rahyb nꞌaa jewꞌyyk hyb nꞌaa, dooh hyb nꞌaa wäd pé paawä sa masããh wób raneboh bëëh, Pꞌop Hagä Do bawug hõm hyb nꞌaa nesaa do sa hã hanäng doo. Sa hꞌyyb gó hanäng do paa kawug hõm bä paawä, dooh rahyb nꞌaa esꞌee wäd bä paawä nesaa do ramoo bok do paah.


text:
Ta tii hã dooh né hẽ baad ji hado däg Pꞌop Hagä Do matym gó. Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa ta baab hadꞌyyt hẽ ramehenꞌaa doo, nesaa do awät nä sa hꞌyyb gó rahyb nꞌaa esee tanꞌoo bä.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, dooh né hẽ booj yb ajꞌyy majyyw haja bä, dooh kabara majyyw haja bä nesaa do ji hꞌyyb gó hanäng do tado hõm bä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa badäk hahỹỹ bä Kristo kajaa noo gó kä Pꞌop Hagä Do hã taky hadoo:<CL><br/><t>“Sa masããh majyyw a wë ramahenꞌaa doo, ti nado ti makarẽn doo.<br/>A matym nꞌaa a wë ramahenꞌaa doo, ti nado ti makarẽn doo.<br/>Ti hyb nꞌaa ỹ dab näng ỹ majyyw näng manꞌoo bä majyw ỹỹ ỹ banoo hyb nꞌaa ta säm”, näng paa ta kyyh.<br/>


text:
<t>“Dooh magado bä õm rama heju doo.<br/>Dooh magado bä a matym nꞌaa a wë ramehenꞌaa doo, nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do mabawug hõm hyb nꞌaa paawä”, näng mäh.<br/>


text:
<t>“Tii bä hahỹỹ da këh ỹỹh:<br/>‘Mahegãã Pꞌop Hagä Doo. Ỹ kaja däk,<br/>a kyy kerih doo gó këh ỹ nꞌaa takerih doo da,<br/>makarẽn do ỹ moo wät hyb nꞌaa.’ ” <n>Saaw-Mo 40.6-8 hã takerii däk tii. Kristo kyyh ta Yb hã tii.</n><pb/>


text:
Dooh mꞌ sa masããh majyyw, dooh mꞌ Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa ta wë ramehenꞌaa doo, dooh mꞌ ta wë rama ejuu doo Pꞌop Hagä Do karẽn bä. Dooh mꞌ na-ããj hẽ takarẽn bä ta matym nꞌaa ta wë ramehenꞌaa doo, nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do tabawug hõm hyb nꞌaa paawä. Dooh mꞌ ta ti tagado bä, näng mä Kristo kyyh pooj jé. Ti taky hadoo, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejõ né paawä ta tii dꞌ rabahedꞌoo.


text:
Ta jawén hahỹỹ dꞌ mä Kristo kyy kä: “Mahegãã Pꞌop Hagä Doo”, näng mäh, “ỹ kaja däk, makarẽn do ỹ moo wät hyb nꞌaa kä”, näng mäh. Gawatsig hõm pooj jé sa hã kamejũũ do rabahedꞌoo do paah, ta ti taherꞌoot do hã ji bahapäh. Pꞌop Hagä Do gasëëts hõm hỹỹ kä ta tyw nꞌaa papuuj.


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn do Kristo badꞌoo do hyb nꞌaa, ta daaj hẽ Jesus Kristo kanꞌoo däk do hyb nꞌaa ër hyb nꞌaa tadajëp hyb nꞌaa, kado hõm nesaa do ër hꞌyyb tym gó hanäng do paah. Tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë ër tabasëëw däg kän. Sét nuu me dajëb hã takanꞌoo däk. Jããm né tii.<pb/>


text:
Ta ä̃h hã hadꞌyyt hẽ sa ky nꞌaa rod Arãw panaa hedoo do ramoo bok ramoo hebꞌooh do Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã. Ta ä̃h hã hadꞌyyt hẽ rama ejuu rama ejuu do paa péh, dooh né paawä ta ti haja bä nesaa do ji hꞌyyb gó hanäng do tawug hõm bä.


text:
Tii dꞌ nado Jesus Kristo badꞌoo hỹỹ kä. Sét nuu me ub takanꞌoo däk nesaa do ër moo bok do hyb nꞌaa tadajëp hyb nꞌaa. Jããm né tii kä. Tii dꞌ tabadꞌoo do jawén paa bä hỹ pong jé, Pꞌop Hagä Do hub hẽnh, ta hã Pꞌop Hagä Do wehꞌëëh doo bä tabaso däg kän.


text:
Pꞌop Hagä Do hub hẽnh tawén so däg kän, sét nuu me ër hyb nꞌaa tadajëp doo me baad hadꞌop rabahado padëëk tanꞌoo bä tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong doo.<pb/>


text:
<t>“Hahỹỹ da papuuj Isaraéw buuj sii ta jawén ỹ kanerꞌoot doo:<br/>Sa hꞌyyb gó da ỹ banoo këh ỹ nꞌaa jawꞌyyk doo.<br/>Sa hꞌyyb tym gó da ỹ berih hadoo da tii”, <n>Jeremiij 31.33</n> näng mäh.<pb/>


text:
Ti mꞌ ahõm nä ta kyyh:<CL><br/><t>“Ỹ mabaan hõm da baad nadoo do ramoo bok do paah.<br/>Ỹ mabaan hõm da ỹ mejũũ do raky nadaheeh doo”, <n>Jeremiij 31.34</n> näng mäh.<CL><pb/>


text:
Kristo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do mabaan hõm do hyb nꞌaa baad nadoo do ji moo wät do paa kä, dooh hyb nꞌaa wät pé ramoo hebꞌooh do paa sa ky nꞌaa rod ramoo boo bä nesaa do kado hõm hyb nꞌaa paawä.<pb/>


text:
Hỹỹ kä wakãn haa hedoo doo, Jesus majyyw hyb nꞌaa neỹỹm doo gó ër hajaa ër ajëë pꞌëë hadoo ta gawakõ takꞌëp Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk do hadoo doo gó. Pꞌop Hagä Do matym gó ër hajaa ër ahõm bä hadꞌyyt hẽ ỹ hanäng péh.


text:
Jesus dajëp doo me ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do wë tagasëëts hõm. Ta baa besuu nꞌaa tatabꞌëës tii. <n>Pꞌooj ub, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã ti anäng ta baa besuu nꞌaa pããn hebaan do sꞌëëb. Pꞌop Hagä Do kahesé doo bä noo gatsë nꞌaa tii. Dooh ji haja bä ta tii bä ji tabëëj bä. Hỹỹ kä, Kristo hyb nꞌaa ër hajaa Pꞌop Hagä Do wë ër ahõm bä.</n> Edëb hadꞌyyt hẽ da jé ta ti tyw nꞌaa gó Pꞌop Hagä Do wë hahõm doo.


text:
Ti anäng ër ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë takꞌëp hyb nꞌaa jawyk doo, hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do bawät doo bä bagꞌããs doo.


text:
Ta ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër hꞌyyb ehub doo me, baad ër hꞌyy kaꞌeeh doo me na-ããj hẽ ër kahꞌũũm Pꞌop Hagä Do wë. Dooh ër hꞌyyb ër taky nꞌaa tapa wäd bä Kristo anꞌoo bä. Baad ër bahado däk na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hyb nꞌaa ër hajaa Pꞌop Hagä Do wë ër ahõm bä. <n>Pꞌooj ub Isaraéw buuj rabahedꞌoo do ky nꞌaa gó tabehꞌũũm. Pꞌooj ub, ranahaja bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh rahõm bä baad sa hꞌyyb nadoo do hyb nꞌaa, ratsawyyh sa hã booj yb taah ỹỹnh raju däk do paa ooj naëng mahang kamekuuj däk doo. Setsi ta ä̃h tabahado däk bä, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ rabehop. Tii bä kä, baad rabahado padëëk pꞌaa hẽnh. Tii bä rahajaa Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh rabahõm. Ti ky nꞌaa gó tabehꞌũũm.</n>


text:
Tawꞌããts hẽ hꞌyy ganajëng doo me hadꞌyyt hẽ ër gada baad hadoo do ër hã taky däng doo, ër gada ër hanäng doo. Ër hã ky däng doo, moo wäd hadꞌyyt hẽ taky däng doo.


text:
Tawꞌããts hẽ ër tyw nꞌaa esoos nyy dꞌ ër badꞌoo ër hꞌyyb mahũũm ër da hadoo doo, rahꞌyyb hadoo hyb nꞌaa, kamahä̃n hehꞌäät do ër mahang takahꞌũũm hyb nꞌaa, baad hadoo do ta wób wë ji moo wät do takahꞌũũm hyb nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ dooh ër eréd bä Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa ër kahetꞌaa doo, ta wób, hꞌyy gejë hõm do rabahedꞌoo doo da. Tawꞌããts hẽ ta wób ër hꞌyyb enꞌyym rahꞌyy gajëë hõm mahä̃nh. Tawꞌããts hẽ baad ta bahä̃nh tii dꞌ ër badꞌoo, tabedaa däk Jesus matëëh do bë bahapäh do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bë hꞌyy gejë hõm manä ỹ wén näng bë hã, ji hꞌyyb hajꞌaa hẽ Jesus ji makꞌyyts bä, nesaa do ji moo wäd nä bä hadꞌyyt hẽ, ji hapëë däg né paawä baad hadoo do ky nꞌaa hã, hỹ jawén dooh tanyy wäd bä kä Pꞌop Hagä Do hã ji anoo do panꞌaa nesaa do ji moo wät do kawug hõm do säm.


text:
Jããm né hẽ ti awät heỹỹm doo gó ji gada Pꞌop Hagä Do ji taky nꞌaa etyy do baad nadoo do wë. Jããm né da tëëg hõõ takꞌëp haju do Pꞌop Hagä Do majĩĩ gawatsꞌiik do ti awät da ta ti wë.


text:
Pꞌooj ub, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk noo gó, radejꞌëëp paa sahõnh hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do makꞌyys doo. Tanyy bä pawóp hẽ, tamawoob hẽ ta ti hapäh doo, dooh né ratꞌyyd mehĩĩn bä ta ky nꞌaa jawꞌyyk do makꞌyys doo.


text:
Nyy da bë hã? Dooh gꞌeeh ti bahä̃nh Pꞌop Hagä Do rejã da Pꞌop Hagä Do Tꞌaah makyys doo, Jesus majyyw ty nꞌaa gesꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do Sahee ji tatꞌyyd mehĩĩn do ky nꞌaa rejãã doo? Jesus majyyw né ti ta hyb nꞌaa ta tyw nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë gasëëts hõm doo. Ta hyb nꞌaa né hẽ Pꞌop Hagä Do wë rakasëëw däk paah.


text:
Ër hapäh né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hahỹ herꞌood wät doo: “Ỹ né ti sa säm habaanh doo. Ỹ né tii.” <n>Dew-Teronom 32.35.</n> “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa etyy da ta karapee”, <n>Dew-Teronom 32.36, Saaw-Mo 135.14</n> näng na-ããj mäh.


text:
Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa esꞌee nyy da baad bë babok pꞌooj ub, panyyg hanäm do hã bë hꞌyy kadawꞌuuh jawén paa bä. Tabadꞌop hẽ bë hꞌyy gejë hõm ti noo gó, baad nadoo do bë ahob né paawä.


text:
Bë hyb nꞌaa esꞌee nyy da ta see pé noo gó bë raky nꞌaa rejãã paah, nyy da paa bë rarejãã. Bë nado paa tii, ti noo gó rarejãã doo, bë hyb nꞌaa esee paah, bë masa paa ta ti hahꞌoop doo.


text:
Ti noo gó bë tꞌyyd mehĩĩn paa bë da hadoo do radewäts bꞌëëh doo, bë masa paa sa hã. Tsebee gó bë gadoo ti noo gó bë ma rado hõm doo, ti bahä̃nh baad hadoo do nahänh do ti awät bë pooj jé hỹ pong jé bë hapäh do hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa bë hꞌyy gejë hõm manäh. Baad hadꞌyyt hẽ Jesus hã bë hꞌyy kae bä, takꞌëp baad hadoo do bë gadoo da.


text:
Tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó, hꞌyy ganajëng doo me bë gadoo bë ahoop doo, Pꞌop Hagä Do karẽn do bë bahaja däk bä kä, bë gadoo hyb nꞌaa bë hã taky däng doo.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do ta ti ky nꞌaa:<CL><br/><t>“Edaa däk da ti hawät do kajaa.<br/>Dooh da tatabëëj bä taky däng do noo gó.<br/>


text:
<t>Karapé haa, matym ỹỹ gó baad hedo padëëk doo,<br/>rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa da rababoo hadꞌyyt hẽ.<br/>Dooh da ỹ tsebee bä hꞌyy gajëë hõm do wë”, näng mäh. <n>Habakuk 2.3-4.</n><CL><pb/>


text:
Ëër kä, dooh ta tyw nꞌaa heréd hõm do ër ado bä, ragawatsig hõm doo hẽnh hahõm doo gó haboo däk doo. Hꞌyy kaꞌeeh do ëër, nesaa do mahä̃nh hedëp doo.<pb/>


text:
Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé ti ji hꞌyy kaꞌeeh doo: Baad ji bahapäh do ti ji hꞌyyb gó, ji gadoo né da ji pooj jé ji gada doo. Te hub né hẽ, ti awät né da ji nahapäh doo, baad ji bahapäh ji hꞌyyb gó.


text:
Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wén gadoo ër wahë makũũh. <n><i>Ër wahë makũũh</i> tawén erii wät, ta wakããn, Isaraéw buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tama erih do hyb nꞌaa. Isaraéw buuj sa wahë makũ ti sa ky nꞌaa tamaherꞌoot doo.</n><pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, ër hapäh hahỹỹh: Sahõnh hẽ badäk hahỹỹh, wë, kamarab, papỹỹj, sagõõh na-ããj hẽ, ta ky gabuuj né hẽ Pꞌop Hagä Do pehuuj wät. Ji nahapäh doo me tapehuuj wät da hẽ ji hapäh doo.<pb/>


text:
Baad ub Abéw makũ hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad hadoo do tama ejuu paah, ta hỹỹj Kaĩh ma ejuu do nahado. Ti hyb nꞌaa baad né hẽ mꞌ Abéw Pꞌop Hagä Do hã. Baad mä Pꞌop Hagä Do hã Abéw ma ejuu doo. Badäk hahỹỹ bä Abéw nawäd wäd né paawä, da hẽ nä tahꞌyy kaꞌeeh do paa ër hã tametëëh nyy da ji hꞌyy kaꞌeeh.<pb/>


text:
Ajꞌyy Enók häd näng do Pꞌop Hagä Do masäg kän ta wë ta hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa paah. Dooh paa Enók dajëb bä. Dawuh up mäh. Dooh rawyyd wäd bä Pꞌop Hagä Do mahũũm do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do Enók hꞌyyb enäw hadꞌyyt hẽ tabawät do hã, ta wë Pꞌop Hagä Do mahũũm do pooj jé.<pb/>


text:
Ji hꞌyy kanae bä, dooh ji haja bä Pꞌop Hagä Do ji hꞌyyb enäw bä. Jé karẽn do Pꞌop Hagä Do wë tahõm bä, jããm né hẽ tahajaa, Pꞌop Hagä Do awät né hẽ taky dahé bä, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do anoo ta hã hesoos do hã taky dahé bä.<pb/>


text:
Tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Nowéh tatamaa jat marakate, ta ỹỹm, ta taah, ta taah ä̃j rakedꞌëëp do hood nꞌaa. Marakate tatamaa jat Nowéh Pꞌop Hagä Do maherꞌoot jawén paa bä sa pooj jé hana do ranahapäh nä doo. Nowéh hꞌyy kaꞌeeh doo, ta metëë nꞌaa ta wób sa hã. Nesaa do hã ta wób raky nꞌaa kety däk, Nowéh hꞌyy kaꞌeeh doo da rahꞌyy kanaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hyb nꞌaa, tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad Nowéh wén hado däk ta matym gó.<pb/>


text:
Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tawén ky dahé wät Pꞌop Hagä Do maherꞌoot noo gó hëëj sꞌee hẽnh tabahõm hyb nꞌaa, hëëj ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo hẽnh. Abaraãm ky dahé wät, tatsyym kadoo, dooh né paawä tahapëë bä nꞌyy hẽnh ta ti hëëj badäk.


text:
Tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa hëëj ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo bä tabawäd wät ta sꞌee hẽnh naa hadoo doo da. Ta tii bä jé padꞌyyt hẽ takehꞌỹỹt. Sa masããh byyh sꞌëëb sa tób rahꞌỹỹt doo. Tii dꞌ né paa Isak, Jakóh rabadꞌoo. Sa hã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh paa hëëj Abaraãm hã taky nꞌaa enooh do paah.


text:
Ta tii dꞌ paa Abaraãm rawén bok panang Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa hã, nahänh doo, hỹ pong jé badäk do ragada do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, neta né paawä ta ỹỹm Sarah, tabëëj däg né paawä ta baab nꞌaa ta ỹỹm sii tabetaah hyb nꞌaa, Abaraãm panaa nyy däk, Pꞌop Hagä Do moo wät né hẽ ta hã taky däng do taky daheeh do hyb nꞌaa.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, edaa däg né paawä tadajëp do ta tꞌaah benäng noo gó, sagõõh hawób däk, hood tëg hawób däg ta panaa ta jawén kä.<pb/>


text:
Abaraãm, Isak, Jakóh na-ããj hẽ radejëp sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk do paa ragadoo do pooj jé. Ti hadoo né hẽ, rahꞌyy kae hadꞌyyt hẽ radejëp bä kä. Ti hyb nꞌaa, dawëë naa rahapäh hadoo sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paah. Tsebee gó ragahëën ti sa hꞌyyb gó. Dooh mꞌ badäk hahỹ tado bä sa panang hehꞌäät, sa nooh. Ta sꞌee hẽnh naa, ta wób sa häj nꞌaa bä habok do hadoo mäh, sa nooh.


text:
Dooh hëëj reréd hõm do paa tado bä rahꞌyyb padëëk doo. Tii dꞌ tado bä paawä, rahaja paawä rababaaj nä pꞌaa hẽnh tꞌĩĩ hẽnh.


text:
Panang hỹ pong jé badäk doo, hëëj reréd hõm do bahä̃nh baad hadoo do resoos. Ti hyb nꞌaa, dooh Pꞌop Hagä Do nu mebyy bä, “Ỹ ti rahꞌyy kahaꞌeeh doo”, taherꞌood bä. Tenyyw hõm sa panang panꞌaa hỹ pong jé.<pb/>


text:
<sup>(17-18)</sup> Abaraãm Pꞌop Hagä Do metyy noo gó, taju paawä ta tꞌaah Isak Pꞌop Hagä Do wë. Tii dꞌ tawén doo paawä, baad Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Isak, sét hadꞌos do ta tꞌaah Abaraãm aju paawä, hahỹỹ da paawä Pꞌop Hagä Do ky hadoo paa ta hã: “Isak hanaa da a panaa hehꞌäät.” <n>Genesis 21.12</n>


text:
Abaraãm hã, Pꞌop Hagä Do hajaa dejëp do ragenä boo bä tanꞌoo bä. Ti hyb nꞌaa, dooh né paawä Isak tadajëëb bä, ta tꞌaah tagadoo pꞌaa hẽnh, dajëp do mahang taganä wät hadoo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã Isak hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa taky nꞌaa edëng Jakóh, Esauh daheeh, sa pooj jé hawät do hã.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã Jakóh hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tadajëb pooj jé taky nꞌaa edëë wät mä pawóp hadoo do Joséh taah, tii bä mꞌ ta tatu hã tanu hyy häng bä mꞌ, Pꞌop Hagä Do tajꞌaa etsëë kän.<pb/>


text:
Joséh hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, tabedaa däk bä tadajëp doo, taky däng mä Esit bä naa Isaraéw buuj rabanꞌyyh da ta jawén. Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tamejũũ sa hã nyy dꞌ rabadꞌoo ta kꞌyy paa hã.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã Mosees yb, Mosees ỹỹn rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Mosees benäng do jawén paa bä, tamawoob hẽ kamarab noo gó rajejën mä Mosees. Anäm mä sa hã sa tꞌaah. Dooh mꞌ rajeỹỹm bä häj nꞌaa wahë nꞌaa mejũũ doo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do hã Mosees hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, dooh takarẽn bä Paraóh toog tꞌaah ramaneëënh karapee tanado wät bä kä.


text:
Dooh takarẽn bä nesaa do moo hebꞌooh do sa da tahꞌyyb hado bä. Dooh takarẽn bä sa sii tatsebee bä. Ji wadꞌiits ti ta tii, ta hã. Pꞌop Hagä Do karapee, Isaraéw buuj, sa sii rarejãã do takarẽn tagadoo.


text:
Takꞌëp baad ub ta hã Kristo, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Do kajaa do tagada do hyb nꞌaa ta hã raky nꞌaa rejãã doo. Takꞌëp ky nꞌaa gebah do Esit häj nꞌaa bä hanäng do bahä̃nh ti ta hã. Raky nꞌaa rejãã do tawén gadoo, baad hadoo do ta säm tagada do hyb nꞌaa ta pooj jé.


text:
Tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ tawén eréd hõm Esit häj nꞌaa. Dooh Esit häj nꞌaa wahë nꞌaa kawajããn do tajeỹỹm do hyb nꞌaa tado bä. Dooh tahꞌyy gajëë hõm bä, Pꞌop Hagä Do ji nahapäh do tahapëë däk do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tamejũũ Pas-kowa heen nꞌaa Isaraéw buuj ratabꞌëës. Tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tamejũũ bꞌéé majyyw repeets hõm sa tób noo bä, dajëb manaa do sa taah wahꞌëëh hedoo do tanadejꞌëëp hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Isaraéw buuj rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa rabatsëg hõm akajar Hahiin Do häd näng doo me, bawoonh do ji mahõm do hadoo. Esit buuj kä rakarẽn bä paawä rabatsëg hõm Isaraéw buuj sa jawén, pehä̃s mä naëng me.<pb/>


text:
Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Jerikó häd näng do panang hadë pä sꞌëëb kajäg bëëh, setsi ta ä̃h noo gó Isaraéw buuj ranu hawꞌõõd bong jawén paa bä.


text:
Ỹỹnh Rahab häd näng doo, hajõk do sii heꞌỹỹh do paah, tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa dooh tadajëb bä ta wób sa sii, panang babuuj Pꞌop Hagä Do ky nadahꞌeeh do sa sii. Baad mä Rahab gadoo paa pawóp hadoo do Isaraéw buuj panang begã nꞌaa. Tamo nꞌaa jesuu, tajejën.<pb/>


text:
Badawëët paawä Gidejõn, Barak, Sãn-Sãw, Jepeté, Dawi, Samuéw häd enäh doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod na-ããj hẽ sa ky nꞌaa ji maherꞌood bä.


text:
Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ta ti sa wób rado hõm sa majĩĩ häj nꞌaa. Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ti sa wób rabagꞌããs. Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ragadoo. Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do noo mesoo awad.


text:
Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tëëg hõõ takꞌëp haju do mahä̃nh sa wób rakedꞌëëp. Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa sẽn-jeer mahä̃nh rakedꞌëëp sa wób. Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, nahejꞌoonh do paa hejooj padëëk. Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa rakarejan sa majĩĩ sii rakanebꞌooh noo gó, sa majĩĩ ranesꞌëëm.


text:
Ỹỹj wób pꞌaa hẽnh ragadoo sa taah dejëp do mahang genä bong doo. <n>Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod sa hã masa do Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tii.</n><pb/>Sahõnh hẽ ta ti hedoo do ta wób rahapëë né paawä, hꞌyy kaꞌeeh do wób rahoop sa hã rarejãã doo. Rahob hadꞌyyt hẽ, dejëp. Dooh Pꞌop Hagä Do raky nꞌaa jejën bä rakedꞌëëp hyb nꞌaa paawä. Takꞌëp baad ji bawäd hadꞌyyt do hỹ pong jé, ragenä bong bä kä, ti ragahëën.


text:
Hꞌyy kaꞌeeh do wób raky nꞌaa rejãã, rahewyyh. Hꞌyy kaꞌeeh do wób ramoo mewyyt, ratsyym mewyyt haak sapuuw hadoo doo me, ragadahewꞌëës doo gó radewäts bꞌëëh.


text:
Pä me ramakut hꞌyy kaꞌeeh do wób radejëp hyb nꞌaa. Hꞌyy kaꞌeeh do wób rabaa gehõg hõm seer me. Hꞌyy kaꞌeeh do wób sẽn-jeer me radejꞌëëp. Jé padꞌyyt hẽ hꞌyy kaꞌeeh do wób rakedꞌëëp sa majĩĩ mahä̃nh. Jããm hẽ bꞌéé byyh kabara byyh hꞌyy kaꞌeeh do wób sa saroor. Dooh sa wë hanyys péh. Kasuud is paah. Rano nꞌaa masoo, rarahejãã.


text:
Banawäng doo bä, waëë mahang, pä yb gabaho doo gó, kꞌããts yt hã gabaho doo gó na-ããj hẽ rababok paah. Dooh rahyb nꞌaa pꞌeed bä badäk hahỹỹ bä hanäng doo. Baad hadꞌop ta tii. Badäk hahỹỹ bä habong do wób, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa bahä̃nh ta tii, baad hadoo doo.


text:
Baad ub ta ti sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do hã, ta hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, dooh paa ragado bä sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa eno däk do paah.


text:
Rawén ganadoo paa ta tii, baad hadoo doo, pooj jé taky nꞌaa enooh do bahä̃nh, Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do hyb nꞌaa sa hã ër hã na-ããj hẽ, séd demuun baad hadꞌop ër bahadoo hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, hajõk hꞌyy kaꞌeeh do paah, pꞌooj ub habong do paa ër rahapäh do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër eréd hõm sahõnh hẽ ji tahewaat doo, baad nadoo do ji tamasoo do na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ hꞌyy ganajëng doo me Pꞌop Hagä Do karẽn doo da ër aboo hadꞌyyt hẽ hỹ jawén, tsyym kasꞌỹỹ do hꞌyy ganajëng doo me rawajꞌaah doo da rakajaa bä kä.


text:
Tawꞌããts hẽ Jesus hã ër hꞌyyb padëëk. Ër hꞌyy kaꞌeeh do du na do tii, ër hꞌyy kaꞌeeh do kahꞌũũm hanoo do tii. Takꞌëp tsebé do ta pooj jé tagadoo tagada do hyb nꞌaa tagadoo paa bꞌaa kajatsëk do hã tadajëp doo. Dooh hyb nꞌaa Jesus nu mebyng pé ta tii dꞌ tadajëp do hã. <n>Judah buuj sa hã, bꞌaa hã ji dajëb bä takꞌëp ji nu mebyng. Sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa wasꞌee däk do tii dꞌ dajëp doo. Ti hadoo né hẽ, dooh Jesus nu mebyy bä, baad hadoo do ta pooj jé tagada do hyb nꞌaa.</n> Tii bä kä, Pꞌop Hagä Do sahõnh hẽ bagꞌããs do hub hẽnh tabaso kän, takawehꞌëëh doo bä.


text:
Bë hyb nꞌaa newë nyy da dooh Jesus hꞌyy gajëë hõm bä, takꞌëp ajyy nesaa do moo hebꞌooh do ta hã rakamajẽ né paawä. Bë hyb nꞌaa newë Jesus, bë hꞌyy gejë hõm mahä̃nh.


text:
Bëëh, dooh dajëb bë ahob nä bä nesaa do hã bë hꞌyy kebꞌaah do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kebꞌaah né hẽ, bë hꞌyy gejë hõm manäh.


text:
Bë mabaan hõm Pꞌop Hagä Do kyyh bë tahꞌyyb enꞌyym do hyb nꞌaa bë tamaherꞌoot doo. Bëëh, ta taah hã tabaherꞌoot tii. Hahỹỹ da ta kyyh ta kyy kerih doo gó:<CL><br/><t>“Tah ỹỹ, mamakꞌyyts manä mahỹỹnh do hadoo doo me Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do õm tametëëk doo.<br/>Hꞌyy gajëë hõm manä takꞌëp hadoo doo me õm tamaherꞌood bä, õm tahꞌyy geä̃m bä.<br/>


text:
<t>Mahỹỹnh do hadoo doo me Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do metëëk takamahä̃n do hã.<br/>Sahõnh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do gadoo doo, ta taah hedoo doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hewyyh hadoo ta see pé noo gó tametëëk hyb nꞌaa”, <n>Proweh-Bijos 3.11-12</n> näng ta kyyh.<CL><pb/>


text:
Baad nadoo do bë ahoop doo, bë tametëëk do panꞌaa tii. Ta taah bë bahado däk do hyb nꞌaa, ta tꞌaah hã tabadꞌoo doo da bë hã tabadꞌoo ta ti metëëh. Sahõnh hẽ né hẽ sa taah hedoo do mahỹỹnh hadoo doo me sa yb metëëk.


text:
Mahỹỹnh do hadoo doo me Pꞌop Hagä Do bë tama netꞌëëg bä paawä, sahõnh hẽ ta taah tametëëk doo da, tii bä dooh paawä ta taah hehꞌäät bë do bä. Ỹỹnh daap hetaah do taah hadoo paawä bë tii bä.


text:
Ër karepé noo gó, ër yb badäk hahỹỹ bä hanäng doo, mahỹỹnh do hadoo doo me ër rametëëk, ër wén wehꞌëëh ër yb. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ti bahä̃nh ër Yb hỹ pong jé hawät do ër ky daheeh, ta pa hadꞌyyt hẽ ër babok hyb nꞌaa.


text:
Pawóp its ta baab noo gó ji yb ji rametëëk baad hadoo doo me sa hã, ër rabawꞌëëh hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Doo kä ër tametëëk baad tabahadoo hyb nꞌaa ër hã, baad hadꞌop, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh ër babok hyb nꞌaa kä, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh tabawät doo da.


text:
Ji hã rametëëk doo, ji rahewyyh doo, dooh né hẽ ji genaag bä ta tii dꞌ ji hã rabadꞌoo do ti noo gó. Hejoonh ji hã, datés ji hã. Ti hado né paawä, ta jawén kä, Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa ji ahob wät do hyb nꞌaa ji hꞌyy ganyy däk bä kä, takꞌëp hꞌyyb nyyw gó baad hadꞌop doo gó ji bawät tanꞌoo bä kä.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, bëëh, hꞌyyb nahejooj padëëk doo, bëëh, hꞌyyb nahedo padëëk doo, tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kahejꞌoonh, bë hꞌyyb hedo pꞌaa hẽnh.


text:
Tawꞌããts hẽ tyw nꞌaa dajang doo me bë babok, hꞌyyb nahedꞌoo do rahꞌyy ganejë hõm hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh baad hadꞌyyt hẽ Jesus tyw nꞌaa gó rababok hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Hꞌyyb nyyw gó bë aboo sahõnh hẽ sa wë. Tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh, Pꞌop Hagä Do wë bë aboo hadꞌyyt hẽ. Tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh ji naboo bä, dooh da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ji hapëë bä da.


text:
Baad bë masaa bë da hadoo doo, dooh bë mahang makyys pé ji hã Pꞌop Hagä Do ky enyym doo. Ji hã Pꞌop Hagä Do ky enyym do makyys doo, ta hã hꞌyy gajëë hõm doo, baad nadoo do tadu nꞌaa, ta wób tahꞌyyb tatuk ta nemuun dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh rababok hyb nꞌaa.


text:
Bë hyb nꞌaa matakä bë mahang tanaỹỹh hyb nꞌaa ta ỹỹm nadoo do sii, ta patug nadoo do sii. Bë hyb nꞌaa matakä bë mahang tananäng hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wanehꞌëëh do Esauh makũ badꞌoo doo da. Sét ta waa hyb nꞌaa tesëëm hõm, tanꞌoo däk ta wahꞌëë hadoo do paa ta hỹỹj hã.


text:
Bë hapäh né hẽ, ta jawén, ta yb ky nꞌaa edëng takarẽn bä, dooh ta yb gado wäd bä. Aód né paawä dooh tahaja wäd bä tahỹỹd bä tabadꞌoo do paah.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ hꞌyy ganajëng doo me baad hadꞌyyt hẽ ër hꞌyy kaꞌeeh. Baad ub né hẽ ta tyw nꞌaa papuuj, pꞌooj ub Mosees hã kametä däk do bahä̃nh tii. Dooh bë kaja däg ji hapäh do waëë bahõõ däk doo bä, takꞌëp tabadagyp doo bä, bahꞌood darung do bawät doo bä, ër wahë makũ rabadꞌoo do paa hadoo. <n><i>Ër wahë makũũh</i> tawén herꞌoot, ta wakããn Isaraéw buuj tama erih do hyb nꞌaa hahỹỹh.</n>


text:
Dooh bë maa napëë bä bꞌéé sꞌããn gamehỹỹh do ky kaꞌeeh doo. Dooh bë maa napëë bä Pꞌop Hagä Do kyyh ä̃m nꞌaa näng doo, ta ti ramaa napäh do paa hadoo. Ramaa napäh bä mꞌ rabetsẽẽ Pꞌop Hagä Do ky ym hyb nꞌaa sa hã taherꞌoot doo.


text:
Takꞌëp rajeỹỹm do hyb nꞌaa, dooh mꞌ rahaja bä ragado bä Pꞌop Hagä Do mejũũ doo: “Dajëp né da waëë hã moo däng doo, bë masããh see na-ããj hẽ dajëp né hẽ da. Ji akut pä me tadajëp hyb nꞌaa”, <n>Esodo 19.12-13</n> näng paa ta kyyh.


text:
Takꞌëp mä ta ä̃m nꞌaa näng Mosees hapäh doo. Ti hyb nꞌaa mꞌ taky hadoo: “Takꞌëp ỹ kajajãn ta ä̃m nꞌaa hã”, <n>Dew-Teronom 9.19</n> näng mäh. Ti hadoo paa sa hã.<pb/>


text:
Ër hã kä ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do wë tagasëëts hõm. Pooj jé sa hã kametä däk do nahado tii. Waëë hadoo ji matym me ji nahapäh do wë, Sijõn häd näng do wë bë kaja däk. Jerusarẽnh hỹ pong jé badäk doo hẽnh, Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do panang wë bë kaja kän. Takꞌëp hajõk do ããs tsebꞌee doo gó hỹ pong jé rakata padëëk doo bä bë kaja kän.


text:
Pꞌop Hagä Do taah wahꞌëëh hedoo do sa wë bë kaja däg kän. Hỹ pong jé sa häd kerii däk. Sa wób bë bahado däk. Pꞌop Hagä Do wë bë kaja kän, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do ky nꞌaa etyy doo. Baad habok do paa hỹỹ kä baad hadꞌop do hado däk do sa wë bë kaja kän do hadoo. <n>Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa hỹ pong jé babuj nꞌaa ji bahado däk, dooh né paawä tꞌĩĩ hẽnh ji awäd nä bä. Ti hyb nꞌaa né hẽ sahõnh hẽ tetsén do wë ji kaja däk tanooh.</n>


text:
Ta tyw nꞌaa papuuj Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do Jesus gasëëts hõm do wë bë kaja kän. Baad ta majyyw ër hꞌyyb tym tabenyyw däk. Abéw majyyw nahado, kꞌããts gó naa Pꞌop Hagä Do hã tabetsẽẽ Pꞌop Hagä Do babaanh hyb nꞌaa ta säm. <n>Genesis 4.10</n> Jesus majyyw etsẽẽ hadoo Pꞌop Hagä Do hã tamabaan hõm hyb nꞌaa sahõnh hẽ nesaa do ër moo bok do paah.


text:
Ti hyb nꞌaa bë makꞌyyts manä Jesus ër tamaherꞌoot doo. Pꞌooj ub, Pꞌop Hagä Do kyyh badäk hahỹỹ bä Mosees sa hã tamaherꞌoot do makꞌyys doo, nesaa do hã raky nꞌaa kety däk tii. Ti bahä̃nh ji Pꞌop Hagä Do rejãã do ër ahoop da hỹ pong jé naa ër tamaherꞌoot do ër makꞌyyts bä. Dooh ër haja bä ër kejën bä ta ti mahä̃nh.


text:
Pꞌooj ub waëë Sinaih häd näng doo bä sa sii Pꞌop Hagä Do baherꞌoot noo gó, takꞌëp badäk hahỹ katajus wät ta ky hajꞌaa. Da hẽ kä hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky däng: “Sét nuu me ti awät nä badäk hahỹ hadꞌyyt nado katajuus ỹ anꞌoo bä. Wë na-ããj hẽ katajuus da ỹ anꞌoo bä”, näng ta kyyh.


text:
“Sét nuu me ti awät nä” taherꞌood bä, gawatsig da tapehuunh do paa hahänh doo, naym doo, tahanäng pé tii. Jããm né hẽ haym nahänh doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, panang banahänh do ër gadoo da do hyb nꞌaa hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do bagꞌããs doo bä, tawꞌããts hẽ dooh ër eréd bä Pꞌop Hagä Do ky enyym do ji hã. Tawꞌããts hẽ takarẽn doo da, ër jꞌaa etsë ta hã. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ër hyb nꞌaa jewꞌyyk ër hyb nꞌaa meuunh doo me. Tawꞌããts hẽ ta wë ër kadaduu doo me ër jꞌaa etsë ta hã.


text:
Tawꞌããts hẽ tii dꞌ ër badꞌoo, tëëg hõõ sahõnh hẽ tagawatsꞌiik do hadoo Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ baad bë gadoo bë tób bä ta sꞌee hẽnh naa hena doo. Tii dꞌ ta wób rabadꞌoo do hyb nꞌaa paah, ããs né ti ragadoo, dooh né paawä rahapëë bä ããs rado bä.


text:
Tawꞌããts hẽ ragadahewꞌëës doo gó radewäts bꞌëëh do bë hyb nꞌaa esee, bë masaa. Bë hyb nꞌaa newë nyy dꞌ bë karẽn paawä bë hã ta wób rado bä, bë tado bä paawä ẽnh radewäts bꞌëëh doo. Bë hyb nꞌaa newë na-ããj hẽ rarahejãã doo, bë hã pé hado né paawä ta tii.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë sahõnh hẽ bë hyb nꞌaa jewꞌyyk ji katëë doo. Masuuj nado tii. Tawꞌããts hẽ ỹỹnh patug dooh ta ỹỹm tawadꞌii bä ỹỹnh see wë. Tawꞌããts hẽ ỹỹnh na-ããj hẽ dooh tawadꞌii bä ta patug. Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, baad nadoo do hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da sa ỹỹm nadoo do sii, sa patug nadoo do sii haꞌỹỹh doo.<pb/>


text:
Bë kamahä̃n manä dajẽẽr. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gadeja bë wë hanäng do hã. Tii dꞌ bë ỹ wén maherꞌoot, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky däng do hyb nꞌaa: “Dooh õm ỹ eréd bä. A pa hadꞌyyt hẽ ỹ bawät”, <n>Dew-Teronom 31.6</n> näng mäh.


text:
Ti hyb nꞌaa, hejoonh do ër hã takametä bä, dooh ër hyb nꞌaa tón bä. Pꞌop Hagä Do hã ër hꞌyy kasadä do hyb nꞌaa hahỹỹ da ër hajaa ër ky hadoo:<CL><br/><t>“Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do masa ỹ nꞌaa. Dooh da ỹ eỹỹm bä.<br/>Dooh hajaa pé hã ỹ ramoo bok péh.” <n>Saaw-Mo 118.6-7</n><CL><pb/>


text:
Bë hyb nꞌaa esꞌee bë wahë nꞌaa bë hꞌyyb mahꞌũũm do paah, Pꞌop Hagä Do panyyg bë ramaherꞌoot do paah. Bë hyb nꞌaa newë nyy da rababok paa radejëp bä kä. Tawꞌããts hẽ rahꞌyy kaꞌeeh do paa da bë hꞌyy kaꞌeeh.<pb/>


text:
Jesus Kristo dooh takahỹỹd bä. Pꞌooj ub tabawät doo da, da hẽ na-ããj hẽ tabawät, hỹ jawén na-ããj hẽ tabawäd hadꞌyyt da.


text:
Ti hyb nꞌaa bë anꞌoo manä ta sꞌee hẽnh bë rahꞌyyb mahũũm hajõng hedoo do ta see ky nꞌaa me rama metëëk doo me. Tawꞌããts hẽ ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do bë tahꞌyyb hejꞌoonh, baad bë hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Sa waa, sa tä ratayy do hã bë hyb nꞌaa matakä manäh. Dooh ta ti masaa bä tayy do sa hã.


text:
<sup>(10-11)</sup> Ër wë ti anyy däg kän nesaa do ër moo bok do hado hõm doo, Jesus, ër hyb nꞌaa dajëp doo. Sa masããh wób majyyw Judah buuj sa ky nꞌaa rod wahë nꞌaa tamahũũm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa gawakõ tꞌõp gadäk doo gó Pꞌop Hagä Do matym gó, nesaa do ramoo bok do paa kado hõm hyb nꞌaa. Sa hã Pꞌop Hagä Do kahesé do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh doo, dooh rahaja bä rawëë bä ta ti booj yb, kabara dab. Panang bahä̃nh rabaju hõm tii. Ta tii pé né hẽ, Pꞌop Hagä Do matym gó nesaa do hado hõm do ti Jesus.


text:
Ta hã kaja däk sahõnh hẽ sa ky nꞌaa rod rabadꞌoo do paah. Ti hyb nꞌaa, Jesus na-ããj hẽ ahob wät panang bahä̃nh, ta majyyw hyb nꞌaa tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë tabasëëw hõm hyb nꞌaa ta karapee.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, panang bahä̃nh Jesus ramahũũm doo da, ta hã rarejãã do tabahoop hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër na-ããj hẽ ër eréd hõm Jesus ganadoo do rabahedꞌoo doo. Tawꞌããts hẽ ër gadoo Jesus hyb nꞌaa ër raky nꞌaa rejã bä, Jesus gado däk do paa hadoo ta hã raky nꞌaa rejãã doo.


text:
Ta ti ỹ wén herꞌoot, dooh babä ër panang hehꞌäät nahänh do tado bä. Hỹ pong jé ër panang hehꞌäät do ti ër gada doo.


text:
Jesus ër ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë tabahadoo do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ Jesus wë ër bahõm ër jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo. Da hẽ ër jꞌaa etsë doo, Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa hadoo né hẽ tii, Pꞌop Hagä Do ji hyb nꞌaa jewꞌyyk do né hẽ tii.


text:
Bë moo boo hadꞌyyt hẽ baad hadoo do bë da hadoo do wë. Bë mabaan manä tii. Bë masaa hadꞌyyt hẽ ta wób bë wë hanäng doo me. Bë mabaan manä tii. Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa hadoo tii. Pꞌop Hagä Do hꞌyy gadajang ta tii hã.


text:
Tawꞌããts hẽ bë ky dahé, bë hyb nꞌaa jewyyg Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa bë wahë nꞌaa hedoo doo. Bë rahagãã hadꞌyyt hẽ, rahapäh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë rakametëëh hyb nꞌaa ta jawén kä nyy da paa bë rabahagꞌããs. Bë anꞌoo manä bë rahyb nꞌaa tón, baad nadoo do hyb nꞌaa ta ti bë hã. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë ky dahé né hẽ, tsebee gó bë rabahagꞌããs hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ ãã hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã. Ãã hapäh, baad ub ãã hꞌyyb. Baad ub ãã baboo hadꞌyyt hẽ ãã karẽn.


text:
<sup>(20-21)</sup> Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Doo, hꞌyyb nyyw ji hã hanoo doo, bë hã tabanoo sahõnh hẽ baad hadoo doo, takarẽn do bë bahajaa bë moo bok hyb nꞌaa. Ỹ karẽn Jesus Kristo hyb nꞌaa tamoo wät ër hꞌyyb gó tagenꞌaak doo. Ta tyw nꞌaa papuuj nahänh do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paa Jesus majyyw gasëëts hõm do hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh Jesus ër Wahë Nꞌaa ganä wät dejëp do mahang Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Bꞌéé hagã nꞌaa wahë nꞌaa hehꞌäät do ti Jesus. <n>Ër hagã nꞌaa hehꞌäät tahanäng pé tii.</n> Tawꞌããts hẽ Jesus Kristo ër jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.


text:
Wakãn haa hedoo doo, baad bë gado hahỹ bë ỹ ma erih doo gó bë ỹ maherꞌoot doo. Dooh tadawëd bä ỹ ma erih doo.<pb/>


text:
Bë ỹ maherꞌoot, dooh ër hỹỹj hadoo do Tsimoot ragadahewꞌëës doo gó tagꞌëëd wäd bä. Rado nyyh. Nayyw hẽ takaja bä babä, ỹ mahũũm da si ỹỹ, bë wë ỹ begꞌããs bä.<pb/>


text:
Bë maherꞌood ãã hyb nꞌaa esee bë wahë nꞌaa hedoo doo, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do karapee na-ããj hẽ. Itarija häj nꞌaa buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bë mꞌ rahyb nꞌaa esee.


text:
Tsijaag ỹ ti hỹỹh, Pꞌop Hagä Doo, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do sa karom. 12 hedoo do Isaraéw taah panaa mahang Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ ketyn hõm do ỹ edëng.<pb/>


text:
Wakãn haa, <n><i>Wakãn haa</i> Tsijaag wén erii wät, ta nemuun Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa.</n> tawꞌããts hẽ baad bë tsebee hajõng hedoo pé ji hã kametyy do bë wë tana bä.


text:
Baad Pꞌop Hagä Do hã ji hꞌyy kaꞌeeh do kametyy doo, ji hꞌyy kahejój hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä. Ta ti bë bahapäh do hyb nꞌaa “tawꞌããts hẽ baad bë tsebee kametyy do hã” ỹ wén näng.


text:
Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kahejój hadꞌyyt hẽ baad tabahado däk hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym, sahõnh hẽ ji hã Pꞌop Hagä Do karẽn do tabanäng hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym gó, bë wë tabadoo mahä̃nh.


text:
Ti hadoo né hẽ, Pꞌop Hagä Do karẽn do bë see nahapëë bä, tawꞌããts hẽ tabetsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã. Tii bä Pꞌop Hagä Do banoo ta hã tahꞌyy ganäng hyb nꞌaa. Baad Pꞌop Hagä Do banoo ji hã kä. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do betsëëh sahõnh hẽ sa hã. Dooh ji tahajẽẽw bä ji ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä.


text:
Tawꞌããts hẽ hetsẽẽ doo, hꞌyy kaꞌeeh doo me taky nꞌaa etsẽẽ. Tawꞌããts hẽ dooh taky sëëw bä Pꞌop Hagä Doo. Maadaka bahꞌood ty gahëm hẽnh tamahũũm do hadoo jé ky sëm doo.


text:
Tawꞌããts hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do kesꞌuut doo, ky nꞌaa netsꞌëëh doo, rahꞌyy kasabꞌee, Pꞌop Hagä Do matym gó raky nꞌaa etsä däk tanoo do hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ takꞌëp ma enäh do rahꞌyy kasabꞌee rakadadꞌuu Pꞌop Hagä Do anꞌoo wät do hyb nꞌaa sa hã. Jawii tsꞌooh ahëëj jëng do hadoo da. <n>Rakadadꞌuu Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, sa ma hã rahꞌyyb naeh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã naa sahõnh hẽ sa wë hanäng do rabahapäh hyb nꞌaa.</n>


text:
Papỹỹj nu ganä däk bä, takꞌëp tabajuu bä, tsawyy jëng jawii. Tũũ ta tsꞌooh kajäg jëng. Ahëëj jëng tii bä hanäm do ta hã. Ti hadoo né hẽ takꞌëp ma enäh do sa hã. Sa ma hã ramoo boo nuuj jé né hẽ ragawatsig jëng.<pb/>


text:
Ky nꞌaa kedëng ji, ji hꞌyy kaneréd bä kametyy do ji wë tana bä. Kametyy do hã ji jꞌaa ketsëë däk bä kä ji gadoo ji hedëb hehꞌäät do ta säm hadoo, ta hã kamahä̃n do hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paah.<pb/>


text:
Kametyy do ji wë tana bä, ji tahꞌyyb tatug bä nesaa do ji moo wät hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ dooh “Pꞌop Hagä Do ỹ tahꞌyyb tatuk” ji noo bä. Dooh hajaa pé Pꞌop Hagä Do tahꞌyyb tatug bä nesaa do hã. Pꞌop Hagä Do na-ããj hẽ dooh ji tahꞌyyb tatug bä nesaa do hã.


text:
Nesaa do ër hꞌyyb karẽn do ti ër tahꞌyyb tatuk nesaa do wë. Ër tawedii, tii bä ër tahꞌyyb maso däk nesaa do hã.


text:
Nesaa do ji moo wät do ganyyh tii bä, nesaa do ër hꞌyy karẽn do hajꞌaa. Nesaa do aee däg bä, nesaa do kahꞌũũm bä kä, tamana kän ji hꞌyyb tym dajëp doo.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ tawꞌããts hẽ hadoo doo, baad hadꞌop do na-ããj hẽ, pꞌop naa né hẽ tabana. Pꞌop Hagä Doo, wë hã hanäng do bag pahuunh do hanaa né hẽ. Badäk hahỹ bag kawereem né hẽ paawä, Pꞌop Hagä Do dooh tahꞌyy kahỹỹd bä, dooh ta hã hewaat pé na-ããj hẽ.


text:
Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng ër hꞌyyb tym tabedꞌëëp hyb nꞌaa baad hadoo do ky nꞌaa me, ta karapee tsyt hẽ tasëëw däk do ër bahadoo hyb nꞌaa ta wë, sahõnh hẽ tapehuunh do mahang, pooj jé joom ag Pꞌop Hagä Do wë kasëëw hõm do hadoo ër bahadoo hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Wakãn haa ỹ kamahä̃n doo, bë hyb nꞌaa matakä hahỹỹ hã: Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ ji, ji nayyw hẽ ji maa newëë. Tawꞌããts hẽ dooh nayyw hẽ ji erꞌood. Tawꞌããts hẽ dooh nayyw hẽ ji kawajꞌããn bä.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë eréd hõm hesus hadoo do bë hꞌyyb tym gó hanäng doo. Bë eréd hõm na-ããj hẽ nesaa do hedoo do jé padꞌyyt hẽ hanäng doo. Hꞌyy kadaduu doo me bë gado Pꞌop Hagä Do kyyh bë hꞌyyb gó kanꞌoo däk doo. Ta ti né hẽ hajaa bë hꞌyyb tym tabedꞌëëp, Pꞌop Hagä Do wë bë nu kajäk hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ji maa newꞌëp do nado Pꞌop Hagä Do kyyh. Tawꞌããts hẽ ji moo wät né hẽ taherꞌoot doo. Ta ti maa newꞌëp doo, panyyg ky nadaheeh doo, ta daaj hẽ takawadii.


text:
Hahỹ hadoo Pꞌop Hagä Do kyyh maa newꞌëp doo, tamejũũ do moo nawät doo: Ajꞌyy japow me kamegꞌããs do hadoo tii.


text:
Ta tii dꞌ nado baad matakëë do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do baad hadꞌop doo, nesaa do mahä̃nh ji tedꞌëëp doo. Baad tamatakä hadꞌyyt bä, tamanabaan bä, taky dahé bä, sahõnh hẽ tamoo wät do hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng ta hã.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät do tedꞌoo doo, ta kyy tamanedug bä, ta hã hẽ takawadii tii. Daap ti ta ti Pꞌop Hagä Do wë tamoo wät do tedꞌoo doo.


text:
Hahỹ ti baad hadoo do hehꞌäät do Pꞌop Hagä Do ër Yb gadoo do ër hã: Kabarii, ỹỹnh patug tamaa wäd is do na-ããj hẽ ji tꞌyyd mehĩĩn doo, baad tanado bä sa hã. Hahỹ na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do gadoo do ër hã: Ji matakëë ji hã badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do hꞌyyb karẽn do mahä̃nh.<pb/>


text:
Wakãn haa, Jesus Kristo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã, takꞌëp ji wehꞌëëh do hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, bë asëëw manä bë gadoo do sa mahang.


text:
<sup>(2-3)</sup> Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé tii: Ajꞌyy ta moo heen nꞌaa kꞌããts tëg gabarëëh do moo däk doo, saroor ky nꞌaa gebah do dadäk do bë kahetꞌaa bä takajaa bä, baad bë gado bä, banäm doo bä bë atsyyd bä tabasooh hyb nꞌaa, tii bä ajꞌyy kasuud is doo, saroor säg dadäk do bë kahetꞌaa bä tajëë suun bä na-ããj né hẽ, ti ta hã bë ky hado bä: “Nanäng bä agꞌëëd däg, tũũ tsym ỹ pa mabahyy häng”, bë noo bä,


text:
dooh séd demuun bë gado bä bë wë hegꞌããs doo. Tii dꞌ bë adoo bä, bë asëëw däk bë gadoo do mahang. Baad nado tii. Hyb nꞌaa jewyk doo, baad hadoo doo, baad nadoo do rod nꞌaa ky nesaa do hado däk bë tii bä.<pb/>


text:
Wakãn haa ỹ kamahä̃n doo, bë maa newë hahỹ ỹ herꞌoot doo: Pꞌop Hagä Do asëëw hõm badäk hahỹỹ hã habong do sa hã kasꞌuut doo, baad ub Jesus Kristo hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do karapee rabahadoo hyb nꞌaa, ta hã kamahä̃n do sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do paah.


text:
Bëë kä, bë makꞌyyts kän kasꞌuut doo. Takꞌëp ma enäh do nado gꞌeeh ti bë hã rejãã doo? Ti nado gꞌeeh ti bë ramahũũm do hyb nꞌaa jewyk do sa wë, bë raky nꞌaa tapaa hyb nꞌaa sa hã?


text:
Baad né hẽ ti bë hã, hahỹ ër Wahë Nꞌaa ky nꞌaa jawꞌyyk do baad bë ky dahé bä: “Makamahä̃n a da hadoo doo, a hã makamahä̃n doo da.” <n>Rewitikos 19.18</n> Ta tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, ta see baad bë gado bä ta wób sa mahä̃nh, nesaa do bë moo boo däk. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do bë taky nꞌaa ety däk tii bä, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do bë ky nadaheeh do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ỹ wén erih ta tii: Sahõnh hẽ né hẽ paawä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky daheeh doo, sét ub taky nadahé bä, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadaheeh do tabahado däk tii.


text:
“Aä̃ manä ta seeh ỹỹm sii” <n>Esodo 20.14, Dew-Teronom 5.18</n> mejũũ doo, “Madajëëb manä a da hadoo doo” <n>Esodo 20.13, Dew-Teronom 5.17</n> ti na-ããj hẽ tamejũũ. Ti hyb nꞌaa, a da hadoo do madajëëb bä, a ỹỹm, a patug nadoo do sii naä̃ né hẽ paawä õm, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadaheeh do mabahado däk né hẽ õm.


text:
Ta jawén bë hã da Pꞌop Hagä Do ky däng nyy dꞌ tabadꞌoo bë hã, bë ky dahé bä, bë ky nadahé bä ta ky nꞌaa hanäm do Pꞌop Hagä Do wë ji tedꞌëëp doo. Ti hyb nꞌaa, ji bawät do hã Pꞌop Hagä Do matakëë do hyb nꞌaa, bë hyb nꞌaa matakä bë herꞌoot do hã, bë babok do hã.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ỹ wén erih ta tii: Ta wób tꞌyyd manehĩĩn doo, dooh Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn bä. Ji tꞌyyd mehĩĩn bä ta wób, dooh tii bä Pꞌop Hagä Do ji taky nꞌaa ety bä. Ji tatꞌyyd mehĩĩn da.<pb/>


text:
Wakãn haa, “Jesus hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh” ji noo bä, baad hadoo do ji moo nawäd bä ji hꞌyy kaꞌeeh do metëë nꞌaa, daap ti ta ti ji herꞌoot doo. Ta ti hedoo do ji hꞌyy kaꞌeeh doo, dooh tahaja bä ji tedëëb bä Pꞌop Hagä Do wë.


text:
Tanyy bä paawä ji hỹỹj hedoo doo, ji ä̃nh hedoo do hahëëm doo, saroor hebaan do tema bok do hyb nꞌaa, hasꞌaah do na-ããj hẽ,


text:
tii bä bë see ky hadoo bä paawä sa hã: “Ahõm kä baad ub, kahatäh, mawog nyy däg da!”, taky hadoo bä, dooh tanoo pé sa wë bedoh do sa hã, daap hẽ ta tii dꞌ ta kyyh.


text:
Ti hadoo né hẽ, jããm ub Jesus hã ji hꞌyy kae bä, baad hadoo do ji moo nawäd bä paawä ji hꞌyy kaꞌeeh do metëë nꞌaa, daap hẽ ti ta ti ji hꞌyy kaꞌeeh do ji hanäng doo. Dajëp do hadoo ti ta ti ji hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Bë see apäh ky hadoo hã ỹỹ: “Ta see Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh, ta see baad hadoo do moo hewꞌëët doo”, näng apäh. Ta ti hã hahỹỹ dꞌ këh ỹỹ: Mametä hã ỹỹ mahaja bä paawä Jesus hã mahꞌyy kahaꞌeeh doo, baad hadoo do mamoo nawäd do hã. Tii bä da baad hadoo do ỹ moo wät do hã ỹ metëëh a hã Jesus hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Jããm hẽ sét ub né hẽ Pꞌop Hagä Doo, maky daheeh, mahanäng? Tawꞌããts hẽ né paawä ta tii, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do na-ããj né hẽ rahapäh tii. Ti hadoo né hẽ, kajajãn bong Pꞌop Hagä Do rajeỹỹm do hyb nꞌaa.


text:
Hꞌyy gatamah do õm! Makarẽn ỹ metëëh a hã daap hẽ ta tii da ji hꞌyy kae bä, baad hadoo do ji hꞌyy kaꞌeeh do metëë nꞌaa ji moo nawäd bä?


text:
Bë hyb nꞌaa newë ër wahë makũ Abaraãm. Pꞌop Hagä Do mejũũ do taky daheeh do hyb nꞌaa né hẽ Abaraãm baad tabahado däk paa Pꞌop Hagä Do matym gó, ta tꞌaah Isak tabanꞌoo däk noo gó Pꞌop Hagä Do hã tabajuu hyb nꞌaa paawä.


text:
Mahyb nꞌaa newë, baad Pꞌop Hagä Do hã Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa taky daheeh na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do mejũũ doo. Pꞌop Hagä Do mejũũ do tamoo wät do hyb nꞌaa, hehꞌäät däg tahꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do paa hã: “Abaraãm ky dahé kän Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Taky daheeh do hyb nꞌaa né kä mꞌ, baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó.” <n>Genesis 15.6</n> Abaraãm moo wät do hã, taky daheeh do hã, te hub né hẽ ta ti kerih do kametä däk. Pꞌop Hagä Do najiis ramaneëëj kän Abaraãm.<pb/>


text:
Wyt ta maab hẽ: Pꞌop Hagä Do karẽn do ji moo wät do hyb nꞌaa na-ããj hẽ baad däg ji hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó. Jããm hẽ ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa hadꞌyyt nado. <n>Dooh Tsijaag ma metꞌëëg bä jããm hẽ baad hadoo do ji moo wät do hyb nꞌaa baad ji hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó. Hahỹ ti Tsijaag hanäng péh: Hehꞌäät tado bä ji hꞌyy kaꞌeeh doo, tii bä baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do ji moo wät. Jé Pꞌop Hagä Do ji hã karẽn do ky nadaheeh doo, dooh tahꞌyy kae bä hehꞌäät. 2.26 hã Tsijaag ji tamaherꞌoot nyy dꞌ tahanäng péh.</n>


text:
Ti hadoo Rahab häd näng do hã, ỹỹnh pooj jé hajõk do sii heỹỹh doo. Tamoo wät do hyb nꞌaa baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó, sa panang begꞌããs do ta tób bä tagadoo do hyb nꞌaa, ta tyw nꞌaa see tametëëh hyb nꞌaa kä kejën doo gó rabahõm hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ji hꞌyyb tym tamaa wäd bä ji dajëp. Ti hadoo ji hꞌyy kaꞌeeh do hã. Baad hadoo do ji moo wät do badoo bä ji hã, dajëp do hadoo tii bä ji hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
Wakãn haa, bë hapäh hahỹỹh: Ta wób bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da ta ky nꞌaa ma mehetëk do sa hã. <n>Ta wób bahä̃nh Pꞌop Hagä Do wén gahëën ta ky nꞌaa ma mehetëk hedoo do sa hã, baad ta kyyh rabahapäh do hyb nꞌaa.</n> Ti bahä̃nh taky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa ta kyyh ma mehetëk do sa hã, tawꞌããts hẽ dooh hajõk bë mahang karẽn do ta ky nꞌaa ma mehetëk rabahadoo hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ ëër, ër besꞌõõs hajõng. Hỹỹ kä, ajꞌyy taherꞌoot do hã nesꞌõõs doo, baad hadꞌop do tii. Tahajaa sahõnh hẽ nesaa do mahä̃nh baad takanä bä.


text:
Ta meduug nꞌaa ji dadäg bä kawaaro noo hã ji raky daheeh do heen nꞌaa, ji hajaa ji medug bä ta hã sahõnh hẽ.


text:
Marakate na-ããj né hẽ. Aee né paawä, takꞌëp tabahëm do mahũũm né paawä, ta poo wõj nꞌaa mahũũm rakarẽn hẽnh ta du wõd nꞌaa me, nadꞌëëd its né paawä ta tii.


text:
Ti hadoo ji nagꞌaad hã. Nadꞌëëd its né paawä ji nagꞌaad, kasabꞌee hajõng tahajaa. Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Hëëj baeh do ahõng, nadꞌëëd its né paawä ta hõõ du nꞌaa doo.


text:
Tëëg hõõ hadoo ji nooh, ji nagꞌaad. Séd dó nesaa do ta hanaa. Ji nagꞌaad ji merꞌoot do hanaa né hẽ hesus do hadoo sahõnh hẽ ji hã, ji herꞌoot do hyb nꞌaa. Nesaa do ji nagꞌaad herꞌoot do hanaa, ji karehejãã do sahõnh hẽ. Tii dꞌ hadꞌyyt hẽ ji gawät. Ji madajëp né hẽ ta tii da. Tëëg hõõ tabanesaa do hanäng doo hẽnh naa tagahõõ do hadoo ji nagꞌaad.


text:
Sahõnh badäk hahỹ babo nꞌaa hëëj hã habong doo, tame habong doo, tawꞌëëd sii hẽ ji hajaa ji metꞌëëg bä. Pooj jé rahaja däk tii, da hẽ na-ããj né hẽ.


text:
Ta ti ji haja né hẽ paawä, ji nagꞌaad, ji merꞌoot doo me, dooh hajaa pé tametꞌëëg bä, dooh hajaa pé tamedug bä. Nesaa do ta ti ji nagꞌaad. Dooh ji haja bä ta hã. Tawäd hadꞌyyt hẽ. Pꞌyym mahỹỹnh do hadoo ji dahejꞌëëp do hadoo ta hanaa.


text:
Ta tii me ji jꞌaa etsë Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ër Yb. Ta tii me na-ããj hẽ ji ky nꞌaa wasee ji da hadoo do Pꞌop Hagä Do pahuunh do ta da hadoo doo.


text:
Sét né hẽ ji noo me naa ti tamanyyh ji jꞌaa etsë do ky nꞌaa, ji ky nꞌaa wasee do ky nꞌaa na-ããj hẽ. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä ta ti wakãn haa.


text:
Kꞌããts gó naa naëng ganyyh doo, dooh séd demuun naëng ganä bä ty ganäm doo, naëng ty gasus do na-ããj hẽ.


text:
Wakãn haa, joom dooh ta ag kawereem bä. Dooh wiigo häd näng do joom eag bä oriib häd näng do ag. Dooh uwa tyd hã taganä bä wiigo häd näng do ag. Dooh na-ããj hẽ naëng ty ganäm doo bä naa ty gasus do taganä bä. <n>Ti hadoo ji nagꞌaad hã. Tawꞌããts hẽ jããm hẽ baad hadoo do ji erꞌoot!</n><pb/>


text:
Bë mahang Pꞌop Hagä Do ji hã karẽn do tahapäh tedꞌoo doo, ta tii hã tahꞌyy ganäng tedꞌoo doo, tawꞌããts hẽ baad tabawät do hã tametëëh ta tii. Tawꞌããts hẽ kanasabꞌee doo gó baad hadoo do tamoo wät. Pꞌop Hagä Do karẽn do hapäh doo, dooh takasabé bä.


text:
Hỹỹ kä, takꞌëp bë hꞌyy kajewëëts bä, ta wób sa bahä̃nh hadꞌyyt bä bë karẽn bä bë hꞌyy kajäg bä, bë hꞌyy kasabé manä bë hajaa bë edꞌoo do hã. Ta tii dꞌ bë adoo bä, dooh baad hadoo do bë ky dahé wäd bä.


text:
Ta ti hedoo pé ji hajaa doo, dooh hỹ pong jé naa tado bä. Badäk hahỹỹ bä naa tii. Nesaa Do Yb hanaa.


text:
Ji hyb nꞌaa jewës do bawät bä, ji karẽn do sa bahä̃nh ji bawät do bawät bä, ta tii bä ky kedꞌaak doo, ta tii bä kajꞌõõk do bawät. Ta tii bä sahõnh hẽ nesaa do moo kahewꞌëët do ji bawꞌyyt.


text:
Ji hajaa do hỹ pong jé hana doo, ta ti anoo ji hã baad hadꞌop do ji hꞌyyb tym. Hꞌyyb nyyw gó ji bawät sahõnh hẽ sa wë tanꞌoo bä tii. Dooh hꞌyy gaẽẽj me ta wób ji gado tanꞌoo bä. Ta wób herꞌoot do baad ji maa newëë ta ti anꞌoo bä. Ta wób ji tꞌyyd mehĩĩn hadꞌyyt hẽ, baad hadoo do ji moo wäd hadꞌyyt hẽ ta wób hã tanꞌoo bä. Séd gó ji gadoo ta wób tanꞌoo bä. Dooh ji hꞌyyb ji jejën bä tanꞌoo bä na-ããj né hẽ.


text:
Hꞌyyb nyyw gó ta wób sa da hadoo do wë rababok hanoo doo, hꞌyyb nyyw gó tabejoom do hadoo baad hadoo do sa hꞌyyb tym gó. Pꞌop Hagä Do genꞌaak doo da rababok tii kä.<pb/>


text:
Nꞌyy hẽnh naa ti bë mahang bë kamajꞌĩĩ doo, bë kajꞌõõk doo? Baad nadoo do bë hꞌyyb karẽn do naa né tii. Baad nadoo do bë hꞌyyb karẽn do bë hã hẽ takamajꞌĩĩ.


text:
Ti anäng takꞌëp bë hꞌyyb karẽn doo. Dooh bë gado bä. Bë ganadoo do hyb nꞌaa, bë dajꞌëëp bë da hadoo doo. <n>Hahỹỹ da 1 Jowãw 3.15 hã takerii däk: “Ta wakããn wë hꞌyy gaẽẽnh doo, dahejꞌëëp do hadoo ti Pꞌop Hagä Do matym gó.” Ji hꞌyyb gó ti tii.</n> Bë hꞌyy kajewꞌëës ta wób ma hã. Dooh bë haja bä bë gado bä, ti hyb nꞌaa bë kajꞌõõk, bë kamajꞌĩĩ. Bë wén ganadoo bë karẽn doo, bë netsẽẽ do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã.


text:
Pꞌop Hagä Do hã bë betsẽẽ bä, Pꞌop Hagä Do nanoo bë hã baad hyb nꞌaa nado bë etsẽẽ do hyb nꞌaa. Bë hã hẽ hadꞌyyt hẽ bë karẽn bë ahänh bë etsẽẽ doo.


text:
Ỹỹnh ta patug wadii doo, hꞌyyb rejãã do hadoo bëëh! Pꞌop Hagä Do heréd hõm do bëëh. Dooh bë hapëë bä gꞌeeh, badäk hahỹỹ hã hanäng do kamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do majĩĩ hado däk tii? Jé karẽn pé takamahä̃n bä badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rakamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do majĩĩ tabahado däk.


text:
Daap hẽ bë edꞌoo gꞌeeh hahỹ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo? “Pꞌop Hagä Do kamahä̃n, tahyb nꞌaa jewës ër hꞌyyb tym ër hã tanoo doo. Takarẽn ta hã ub hadꞌyyt ji hꞌyyb däk.”


text:
Tii dꞌ tado né paawä, ta bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ër tamasa ër tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa hahỹỹ da takerih ta kyy kerih doo gó: “Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa wareem kasabꞌee do hã. Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn kadadꞌuu doo, Pꞌop Hagä Do ky enyym sa hã”, <n>Proweh-Bijos 3.34</n> näng kerih do hã.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do mejũũ do bë ky dahé hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ bë kahejój Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> wë, tii bä da wajaah bë mahä̃nh.


text:
Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do wë bë hꞌyy katahä̃, tii bä da bë wë takatahỹỹ na-ããj né hẽ. Bëëh, nesaa do moo hebꞌooh doo, bë eréd nesaa doo. Bëëh, hꞌyy kesꞌeenh doo, bë enyyw bë hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do wë. <n>Rawén hꞌyy kesꞌeenh, séd demuun rakarẽn do hyb nꞌaa paawä rakamahä̃n badäk hahỹỹ bä hanäng doo, Pꞌop Hagä Do na-ããj hẽ.</n>


text:
Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd kamehĩĩn, bë hꞌyy gabedo booh, bë aód ta see hã bë hꞌyyb padëëk do hyb nꞌaa. Bë kawewaw manäh! Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy ketón bë mo hajꞌaa hã. Bë tsebee manäh! Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa tón.


text:
Wakãn haa, bë ky nꞌaa rejã manä ta wób. Ta da hadoo do ky nꞌaa rejãã doo, ta da hadoo do ky nꞌaa etyy doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do taky nꞌaa rejãã tii, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do taky nꞌaa etyy tii. <n>Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ji da hadoo do ky nꞌaa hã: “Makamahä̃n a da hadoo doo, a hã makamahä̃n do hadoo”, näng. Ji da hadoo do ji ky nꞌaa ety bä, dooh ji da hadoo do ji kamahä̃n bä. Ti hyb nꞌaa ta tii da Tsijaag wén erii wät.</n> Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do maky nꞌaa ety bä, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do ky daheeh do nado õm tii bä. Hyb nꞌaa jawyk do baad hadoo doo, baad nadoo do rod nꞌaa a daaj hẽ tii bä mabanoo a hã.


text:
Jããm hẽ sét ub ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk do hanoo doo, baad hadoo doo, baad nadoo do ky nꞌaa rod. Ti né ti hajaa ji tedꞌëëp, ti né ti hajaa ji tarejãã. Õm nado. Jaa õm a hã pé a da hadoo do maky nꞌaa ety bä?<pb/>


text:
Bë maa newë hahỹỹ da herꞌoot doo: “Ãã dꞌ ahꞌũũm, jati ãã bahõm panang hẽnh. Sét ta baab ãã tabꞌëës tꞌĩĩ hẽnh ãã esꞌëëm ãã dajẽẽr enäh hyb nꞌaa.”


text:
Ta tii da bë hꞌyyb, ta tii dꞌ bë baherꞌoot, dooh bë hapëë bä hꞌëëd hado jatꞌiip hadoo. Ny hadoo bëëh, badäk hahỹỹ hã bë babok bä? Wanakud hadoo bëëh. Kanahën dꞌos hẽ taganyyh, ti tadawuh.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ hahỹỹ da paawä bë kyyh: “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karẽn bä ãã babok nä, ãã hyb nꞌaa newëë do ãã moo bok tii bä.”


text:
Tii dꞌ nado paawä bë hꞌyyb da hẽ. Bë badꞌoo do hã bë hꞌyy kasabꞌee. Nasꞌaa ta ti ji hꞌyy kasabꞌee doo!


text:
Ti hyb nꞌaa, hajaa do baad hadoo do moo wät doo, tamoo nawäd bä, nesaa do tamoo wäd däk Pꞌop Hagä Do matym gó.<pb/>


text:
Hetõd däk bë wë hanäng do kꞌããts tëg gabarëëh doo, kꞌããts tëg hawak doo. Ta ti hetõt do bë da taky nꞌaa tapaa hadoo Pꞌop Hagä Do matym gó. <n>Rabaa esĩĩh do hyb nꞌaa sa ma, jããm hẽ sa hã hẽ rakarẽn rabahꞌëënh do hyb nꞌaa sa ma karejã däk. Ta tii me ramasa paawä bedoh do sa hã. Sa hã hẽ rahꞌëënh do hyb nꞌaa sa hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo, baad nadoo do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da sa hã.</n> Hetõt do bë da taju toonh, tëëg hõõ hado däk. Bë bata däk bë ma, edaa däg né hẽ paawä badäk hahỹ gawatsik doo.


text:
Dooh paa bë epaag hõm bä moo bok do bë joom hã. Bë maa newë da! Ta säm bë nepaag hõm do eëëj hadꞌyyt hẽ hadoo bë hã ky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Sahõnh hẽ Hajꞌap Doo, maa napëë wät bë wë moo bok do sa kyyh.


text:
Sahõnh hẽ hanäm do jawén, ky nꞌaa gebah do jawén bë baboo bong badäk hahỹỹ hã bë baboo bong noo gó. Sahõnh hẽ bë hꞌyyb karẽn do jawén bë baboo bok. Booj yb hepuh do ji tä ji dajꞌëëp do hado däk bëëh. Takꞌëp da Pꞌop Hagä Do rejãã da bë hỹỹ kä.


text:
Baad habok do wób bë ky nꞌaa ety däk nesaa doo me, bë neboh bëëh, dooh né paawä rahejooj bä bë wë.<pb/>


text:
Bëëh, wakãn haa, tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gejë hõm manä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do pꞌaa hẽnh tabahyng do bë gada do hã. Bë hyb nꞌaa newë nyy da joom hejóm do tagada ta joom ag baad hadoo doo. Hꞌyy ganajëng doo gó tagada naëng hedoos do ta joom heduu nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ bë na-ããj hẽ tii da bë badꞌoo. Tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó bë gadoo baad nadoo do bë ahoop doo. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gejë hõm manäh, edaa däk do hyb nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kajaa doo.<pb/>


text:
Wakãn haa, bë ky nꞌaa hajẽẽw manä bë da hadoo doo, bë Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa netyy hyb nꞌaa. Edaa däk takajaa ji ky nꞌaa etyy nꞌaa.


text:
Wakãn haa, bë hyb nꞌaa newë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod pꞌooj ub habong doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyy gó herꞌoot do paah. Bë hyb nꞌaa newë nyy da hꞌyyb jawyk doo me rababok rarahejã né hẽ paawä sa hã. Tawꞌããts hẽ rababok doo da bë babok.


text:
Bë maa newë! Ãã hã pé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng ta hã hꞌyy kanerét doo, rahob né paawä baad nadoo doo. Bë ky nꞌaa napäh Jóh hꞌyy kanerét doo, nesaa né hẽ paawä ta hã adäng. Bë ky nꞌaa napäh né kä nyy da Pꞌop Hagä Do badꞌoo ta hã tagadëëg ub kä. <n>Sahõnh hẽ Jóh taah dejëp, sahõnh hẽ ta ma paa dooh wäd, Nesaa Do Yb mo hajꞌaa tametyy hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã tahꞌyy keréd hõm hyb nꞌaa paawä. Dooh Jóh hyb nꞌaa eréd bä Pꞌop Hagä Doo, hajõng nesaa do tahob né paawä. Tii bä kä, tametyy do bahëëj jëng bä kä, Pꞌop Hagä Do banoo ta hã ta taah jawén buuj. Ta bahä̃nh Pꞌop Hagä Do banoo ta hã ta ma.</n> Takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym. Baad ji tatꞌyyd mehĩĩn.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ bahä̃nh hahỹ bë ỹ maherꞌoot wakãn haa: Bë ky dëë manä Pꞌop Hagä Do häd gó. Bë ky dëë manä badäk hahỹỹ hã hanäng do sa häd gó, ta see häd gó na-ããj hẽ. “Ỹỹ” bë noo bä, “ỹỹ” né hẽ bë hꞌyyb gó. “Dooh” bë noo bä, “dooh” né bë hꞌyyb gó. Jããm ti ji kyyh. Dooh hyb nꞌaa ji ky däng péh. Tawꞌããts hẽ tii dꞌ hadꞌyyt né hẽ bë kyyh, bë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety mahä̃nh.<pb/>


text:
Baad nadoo do awäd bä bë see wë, tawꞌããts hẽ taky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã. Bë mahang tsebé péh, tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do tama ejäm tajꞌaa etsë do ky nꞌaa.


text:
Bë see nahëë nyy bä, tawꞌããts hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa tatsꞌyyt ta wë, raky nꞌaa etsẽẽ hyb nꞌaa ta hã, ta syyj me rahawuuk hyb nꞌaa ta hã Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyy gó.


text:
Ahub däk da nahëë näng do paa kä, ji hꞌyy kaꞌeeh doo me ji ky nꞌaa etsẽẽ do anꞌoo bä. Baad tabawät da pꞌaa hẽnh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anꞌoo bä ta hã. Nesaa do nahëë näng do paa moo wäd wäd bä paah, Pꞌop Hagä Do mabaan hõm da ti ta hã.


text:
Ti hyb nꞌaa, bë kawoow ta wób sa hã nesaa do bë moo boo bok doo, bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bë da hadoo doo, tii bä bë bahub däg kän. Takꞌëp tabahejoonh Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät do etsẽẽ doo, takꞌëp tabahajaa.


text:
Bë hyb nꞌaa newë Eriij häd näng doo. Ër hadoo né paa tii. Takꞌëp taky nꞌaa etsẽẽ paa naëng nadoos hyb nꞌaa. Ti mꞌ tamawoob hẽ ta baab sét ta bód tanadots wät taky nꞌaa etsẽẽ do hajꞌaa.


text:
Pꞌaa hẽnh taky nꞌaa etsẽẽ tabadoos hyb nꞌaa kä, ti mꞌ naëng badots kän pꞌaa hẽnh, sa joom ganyyh pꞌaa hẽnh, tabeag kän.<pb/>


text:
hahỹ ỹ karẽn ta ti hadoo do hapäh: Nesaa do moo hewꞌëët do hꞌyy kawapëën hanoo doo, tabedꞌëëp ta ti hꞌyyb, banesaa hẽnh tanahõm hyb nꞌaa. Hajõng nesaa do ta ti moo wäd wät do kamabaan hõm tanꞌoo bä. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Peed, Jesus Kristo mejũũ do see ỹ ti hỹỹh. Bëëh, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm doo, badäk hahỹ bë panang hehꞌäät nado bahapäh do ỹ edëng, hëëj Põn-Tus, Garata, Kapados, Asija, Bitinija häd enäh doo bä habong doo.


text:
Bë Pꞌop Hagä Do ër Yb asëëw hõm, pꞌooj ub tii dꞌ bë hã tahꞌyyb däng do hyb nꞌaa. Ta Sahee bë tahꞌyyb wareem baad hadꞌop, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë baboo magyys hẽ hyb nꞌaa, Jesus Kristo bë ky daheeh hyb nꞌaa kä, ta majyyw hyb nꞌaa bë hꞌyyb enyyw däk hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ kä. Ỹ karẽn takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym bë wë, ỹ karẽn baad hadꞌyyt hẽ bë tahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ ji jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo, ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hꞌyy kahaꞌeeh doo, ta Yb. Takꞌëp ër tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa, pꞌaa hẽnh tabenäng do hadoo tanꞌoo bä ër hꞌyyb tym. Papuuj hado däk ji bawät tanꞌoo bä, baad hadoo doo, awäd hadꞌyyt do ta jawén bë gadoo bë gada hyb nꞌaa. Dejëp do mahang Jesus Kristo ganä wät do hyb nꞌaa baad ër gada ta tii.


text:
Papuuj hado däk ji bawät Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, hỹ pong jé ër hyb nꞌaa tenyyw hõm do ër gadoo hyb nꞌaa. Ta ti ër hyb nꞌaa tenyyw hõm doo, dooh tahëëj bä, dooh takarejã bä, dooh tatsawyy bä.


text:
Ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, ta hejój me bë tamo nꞌaa jesuu baad bë tabedꞌëëp bä kä Kristo matëëh bä kä pꞌaa hẽnh.<pb/>


text:
Papuuj hado däk ji bawät bë hã tanꞌoo däk do hyb nꞌaa, bë pooj jé tenyyw däk do bë gadoo bë bahapäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, bë hꞌyy gadajang, da hẽ, pawóp its ta baab noo gó hajõng hedoo pé baad nadoo do bë ahob né paawä.


text:
Ta ti bë wén hoop, bë hꞌyy kae hehꞌäät né hẽ kametä däk hyb nꞌaa. Kꞌããts tëg gabarëëh do tëëg hõõ me ji ajuu do ji ty ganäw däk do hadoo ji ahoop doo. <n>Kꞌããts tëg gabarëëh do ji aju bä, ji bahapäh hehꞌäät tado bä. Hesus do anyyh tii bä. Haym kꞌããts tëg gabarëëh do hehꞌäät. Ti hadoo ji hã ji ahoop doo.</n> Ti hadoo né hẽ, kꞌããts tëg gabarëëh do ky nꞌaa gebah do bahä̃nh baad ub bë hꞌyy kaꞌeeh doo. (Kꞌããts tëg gabarëëh do gawatsik da tëëg hõõ me ji ty genäw né paawä.) Ti hyb nꞌaa kä, hehꞌäät tado bä bë hꞌyy kaꞌeeh doo, bë hã Pꞌop Hagä Do jꞌaa etsë da, ta bag takꞌëp gabarëëh doo gó bë babok tanꞌoo bä da, bë da tawehꞌëëh na-ããj hẽ Jesus Kristo kajaa noo gó kä.<pb/>


text:
Dooh né paawä bë hapëë bä paa Jesus Kristo bë matym me, bë kamahä̃n ta hã. Da hẽ na-ããj hẽ, nepä né paawä bë hã, ta hã bë ky daheeh, ta hã bë hꞌyy kasadä, takꞌëp bë wén hꞌyy gadajang. Takꞌëp né hẽ bë hꞌyy gadajang. Dooh bë kyy pé takꞌëp bë hꞌyy gadajang do hyb nꞌaa.


text:
Bë hꞌyy gadajang, bë gadoo do hyb nꞌaa ta hyb nꞌaa bë hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë gadoo bë hꞌyyb tym tedꞌëëp do Pꞌop Hagä Do wë.<pb/>


text:
Baad ub Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod pꞌooj ub habong do rahyb nꞌaa newëë, rama kametëëk ta ti ji tedꞌëëp do ky nꞌaa hã. Ramaherꞌoot paa ta ti bë hã Pꞌop Hagä Do anoo do ky nꞌaa hã.


text:
Hajõng baad nadoo do Kristo, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Do ahoop da, takꞌëp da takabajꞌaa tahoop do jawén paa bä Kristo Sahee metëëh paa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod pꞌooj ub, Kristo kajaa do pooj jé habong do sa hã. Ti hyb nꞌaa baad rahyb nꞌaa matakëë, baad rahyb nꞌaa newëë rabahapäh hyb nꞌaa paawä jaa hã sa hã Kristo Sahee metä wät do takajaa. Baad rahyb nꞌaa newëë rabahapäh hyb nꞌaa paawä ny noo gó da sa hã Pꞌop Hagä Do metä wät do bawät.


text:
Tii bä Pꞌop Hagä Do metëëh sa hã, dooh sa daaj hẽ rahꞌyyb enꞌyym do hyb nꞌaa tado bä ta ti Pꞌop Hagä Do kyy gó raherꞌoot doo. Bë hyb nꞌaa né hẽ tii, sa jawén paa bä habong do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do metëëh sa hã. Pꞌop Hagä Do kyy gó ta ky nꞌaa rod raherꞌoot do paah, panyyg hanäm do ky nꞌaa né tii, hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do Sahee hejój gó, hỹ pong jé naa Pꞌop Hagä Do mejũũ doo, bë ramaherꞌood wät doo. Takꞌëp baad tabahadoo do hyb nꞌaa ta ti ky nꞌaa, ããs na-ããj né paawä rakarẽn rabahapäh ta tii.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa matakä hadꞌyyt hẽ, baad bë hyb nꞌaa newë hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb bë meso bë hꞌyyb karẽn do jawén bë nabok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ baad hadꞌyyt hẽ bë gada baad hadoo do Jesus Kristo matëëh noo gó bë gadoo doo.


text:
Tawꞌããts hẽ sa taah sa yb raky daheeh do hadoo bë babok Pꞌop Hagä Do wë. Bë ky dahé manä nesaa do bë hꞌyyb säg karẽn doo, pooj jé Jesus ky nꞌaa bë nahapäh nä noo gó bë bahedꞌoo do paah.


text:
Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do bë tanaëëj wät doo da né hẽ bë babok sahõnh hẽ wë, baad hadꞌop, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh.


text:
Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot bë hã, hahỹỹ da ta kyy kerih doo gó Pꞌop Hagä Do herꞌoot do hyb nꞌaa: “Tawꞌããts hẽ baad hadꞌop doo da bë baboo hadꞌyyt hẽ, baad hadꞌop do ỹ bawät do hyb nꞌaa”, <n>Rewitikos 11.44-45, 19.2, 20.7</n> näng Pꞌop Hagä Do kyyh.<pb/>


text:
Bë ky nꞌaa etsẽẽ noo gó, “Ee” bë maneëënh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo, ji moo wät do hyb nꞌaa séd gó sahõnh hẽ taky nꞌaa etyy doo, <n>Dooh Pꞌop Hagä Do asëëw bä ji mahang. Baad hadoo do moo bok doo, baad hadoo do hã taky nꞌaa etyy. Baad nadoo do moo bok doo, baad nadoo do hã taky nꞌaa etyy.</n> tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do bë hyb nꞌaa jewꞌyyk bë ỹỹm gó badäk hahỹỹ bä bë babok nä bä. Bë hapäh, badäk hahỹỹ dooh bë panang hehꞌäät do tado bä.


text:
Tii da ỹ karẽn bë babok, bë hapäh do hyb nꞌaa ny hadoo doo me bë Pꞌop Hagä Do bedëëb wät bë wahë makũ hanaa bë gadoo do daap ji bawät do mahä̃nh. Ta säm hahänh doo me, kꞌããts tëg gabarëëh doo me, kꞌããts tëg hawak doo me nado bë tabedëëb wät.


text:
Bë tabedëëb wät Kristo majyyw me. Takꞌëp baad hadoo Kristo majyyw Pꞌop Hagä Do matym gó. Bꞌéé tꞌaah anyyw is do baad hadꞌop doo, nesaa do kawug hõm hyb nꞌaa Judah buuj radahejꞌëëp do hadoo ti Kristo.


text:
Sahõnh hẽ badäk hahỹ Pꞌop Hagä Do pahuunh do pooj jé Pꞌop Hagä Do ky däng paa ji hyb nꞌaa da Kristo dajëp. Hỹỹ kä, tabedaa däg bä kä badäk hahỹỹ bä ji hawät do gawatsig hõm noo gó Kristo kaja däk bë tabedꞌëëp hyb nꞌaa,


text:
bëëh, ta hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kasadä doo. Ti né hẽ tii, dejëp do mahang Kristo ganä wät hanoo doo. Ti né hẽ tii, takꞌëp Kristo kawehëë däk hanoo doo. Ti hyb nꞌaa bë hajaa Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kaꞌeeh. Bë hajaa ta hanaa baad bë gada ji hã taky däng doo.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, Kristo ky nꞌaa hanäm do bë ky daheeh do hyb nꞌaa, baad tabenyyw däk bë hꞌyyb tym, dooh nesaa do bë hꞌyyb gó tawäd wäd bä. Ti hyb nꞌaa bë hajaa bë kamahä̃n hehꞌäät bë da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Ti hyb nꞌaa ỹ etsẽẽ bë hã, bë hꞌyyb gó naa baad bë kamahä̃n bë da hadoo doo.


text:
Pꞌaa hẽnh bë benäng do hadoo. Papuuj gó bë baboo däg kän ỹ hanäng péh. Ji yb sa wahëh gó dejëp do hanaa nado ta tii. Nadajëp do hanaa ta tii, Pꞌop Hagä Do kyyh awäd hadꞌyyt do nahänh do hanaa.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do ta ti ky nꞌaa hã:<CL><br/><t>“Jawii hadoo sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong doo.<br/>Jawii tsꞌooh hahänh do hadoo sa hetsóh, sa hejój.<br/>Jawii tsawyy jëng. Tũũ ta tsꞌooh kajäk.<br/>


text:
<t>Tii dꞌ nado Pꞌop Hagä Do kyyh.<br/>Pꞌop Hagä Do kyyh awäd hadꞌyyt hẽ”, <n>Isajas 40.6-8</n> näng kerih doo.<pb/>Jesus ky nꞌaa hanäm do bë ãã maherꞌood wät do né hẽ ti Pꞌop Hagä Do kyyh awäd hadꞌyyt doo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, tawꞌããts hẽ bë eréd hõm sahõnh hẽ ji moo nesaa doo, ta wób ji wedii doo, jꞌooj madäk doo me ji ky kenꞌyym doo, ta wób ma ji hyb nꞌaa jewës doo, ta see ji nu merꞌoot doo, ji ky nꞌaa rejãã do na-ããj hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ karapee tꞌaah bii takꞌëp takarẽn doo da takꞌëp bë hꞌyyb padäg Pꞌop Hagä Do kyyh hã. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh panyyg kamanekuunh do hã hadꞌyyt hẽ bë hꞌyyb padäg, papuuj bë babong do kahꞌũũm hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ, tagadëëg ub, hỹ pong jé ta wë bë tabedꞌëëp hyb nꞌaa kä.


text:
Tawꞌããts hẽ bë ana hadꞌyyt hẽ Kristo wë. Awäd hadꞌyyt né tii. Pä nahänh do hadoo tii. Badäk hahỹỹ bä habong do raty nꞌaa gesyyg né paawä, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do tii. Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do tii.


text:
Ta wë bë ana hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa, pä nahänh do tób panꞌaa hadoo bë hã na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do Sahee tób hadoo bë bahado däk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, ër mahang ta Sahee bawät do hyb nꞌaa. Tii dꞌ tawén hadoo bë hã, Isaraéw buuj sa ky nꞌaa rod tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do hadoo bë bahadoo hyb nꞌaa, ta Sahee hejój me Pꞌop Hagä Do bë jꞌaa etsë hyb nꞌaa, ta hã bë hyb nꞌaa jewꞌyyk hyb nꞌaa kä. Pꞌop Hagä Do gadoo da ta hã bë jꞌaa etsë doo, Jesus Kristo kyy gó bë bana do hyb nꞌaa.


text:
Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot ta ti ky nꞌaa hã. Hahỹỹ da takerii däk:<CL><br/><t>“Bë hyb nꞌaa matakä. Sijõn <n>Jerusarẽnh panang tiSijõn. Isaraéw buuj na-ããj hẽ ramaneëënhSijõn.</n><t> bä ỹ dajꞌaat da pä.<br/>Pä tób ba nꞌaa, tób mesoo nꞌaa kasëëw däk doo, takꞌëp ji kamahä̃n do tii.<br/>Ta tii hã hꞌyy kasadä doo, dooh da tanu mebyy bä”, näng kerih doo. <n>Isajas 28.16.</n><pb/>


text:
Bëëh, Pꞌop Hagä Do herꞌoot do ky dahꞌeeh doo, bë kamahä̃n ta ti pä hadoo doo, bë kamahä̃n Kristo ỹ hanäng péh. Tii dꞌ nado panyyg ky nadahꞌeeh do sa hã. Sa hã kaja däk hahỹ Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot doo:<CL><br/><t>“Pä tób nꞌaa tahemꞌaa do ty nꞌaa gesꞌyyk doo,<br/>hỹỹ kä pä ta ba nꞌaa, mesoo nꞌaa däg.” <n>Saaw-Mo 118.22</n><pb/>


text:
Hahỹỹ da na-ããj hẽ takerii däk:<CL><br/><t>“Ta ti pä hadoo do hã ratsyym poo heo da.<br/>Tũũ rakajäk da ta ti pä yb anꞌoo bä.” <n>Isajas 8.14</n><pb/>Rawén tsyym poo heo do hadoo, Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do raky nadaheeh do hyb nꞌaa. Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng sa hã.<pb/>


text:
Bëë kä, Pꞌop Hagä Do karapee tsyt hẽ, nesaa do mahä̃nh Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do bëëh. Pꞌop Hagä Doo, sahõnh bagꞌããs do karẽn do bë moo bok, Isaraéw buuj sa ky nꞌaa rod Pꞌop Hagä Do wë moo bok do hadoo. Pꞌop Hagä Do ma né hẽ bëëh. Bë Pꞌop Hagä Do asëëw hõm, takꞌëp baad hadoo do tamoo wät do ta wób hã bë metëëh hyb nꞌaa. Ti né hẽ ti bë tanaëëj wät doo, ta bag takꞌëp hetsooh do mahang bë babok hyb nꞌaa, bëëh, gadagyp do hadoo doo gó habok do paah.


text:
Pꞌop Hagä Do karapee nado bë pꞌooj ub. Ta karapee däg bë hỹỹ kä. Pꞌooj ub dooh bë tatꞌyyd mehĩĩn nä bä. Bë tatꞌyyd mehĩĩn kän hỹỹ kä.<pb/>


text:
Najis haa, badäk hahỹ nadoo do hyb nꞌaa bë panang hehꞌäät doo, takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã, bë ky dahé manä nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn doo. Ji hꞌyyb tym majĩĩ ta ti ji hꞌyyb säg karẽn doo.


text:
Tawꞌããts hẽ baad ub bë babok Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do sa mahang. Tii bä, bë raky nꞌaa tapa né paawä, nesaa do bë moo bok raherꞌood né paawä, Pꞌop Hagä Do hã rajꞌaa etsë da sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó kä, baad hadoo do bë moo bok do rabahapäh do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ër babok do hã takawehëë däk do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë ky daheeh sahõnh hẽ hyb nꞌaa jewyk do ji rabagꞌããs doo. Bë ky dahé Roma buuj sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub doo. <n>Sesaramaneëënh ti noo gó Roma buuj sa wahë hehꞌäät doo, hajõng häj nꞌaa bä bagꞌããs doo.</n>


text:
Bë ky dahé na-ããj hẽ ta karapee ta kyy gó bagꞌããs doo. Sa wahë nꞌaa hehꞌäät do mejũũ ta tii, baad nadoo do moo bꞌook do rarejãã hyb nꞌaa, baad habok do rawehꞌëëh hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do karẽn baad hadoo do bë moo bong, bë ky meduuk hyb nꞌaa ta me hꞌyy ganehot doo, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy gatemah doo.<pb/>


text:
Dooh bë hã mejõ wät péh. Bë daaj hẽ bë bahajaa bë hyb nꞌaa newë bä nyy da bë babok, ny hadoo do bë moo bok. Ti hadoo né hẽ, nesaa do bë moo bok do hyb nꞌaa nado tii. Pꞌop Hagä Do karom bëëh. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ takarẽn doo da bë babok.


text:
Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ bë wehꞌëëh ta wób. Tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n bë da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do takꞌëp bë hyb nꞌaa jewꞌyyk. Tawꞌããts hẽ bë wehꞌëëh Roma buuj sa wahë nꞌaa hehꞌäät ub doo.<pb/>


text:
Bëëh, sa karom, hꞌyyb eỹỹm doo me Pꞌop Hagä Do bë hyb nꞌaa jewꞌyyk do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë ky dahé bë kariw nꞌaa. Tawꞌããts hẽ bë kariw nꞌaa ky enꞌyym do hadꞌyyt nado bë ky daheeh. Tawꞌããts hẽ ky nesꞌaa do na-ããj hẽ bë ky dahé.


text:
Ta tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, Pꞌop Hagä Do tsebé do hyb nꞌaa ji wë, ta hyb nꞌaa ji gado bä daap ji hã rarejãã doo.


text:
Hỹỹ kä, bë hꞌyyb hajꞌaa hẽ tado bä bë hã rarejãã doo, dooh bë hã rajꞌaa etsë pé hꞌyyb jawyg gó bë gado bä tii. Hỹỹ kä, baad hadoo do bë moo bok do hyb nꞌaa tado bä bë hã rarejãã doo, hꞌyyb jawyg gó bë gado bä, tii bä Pꞌop Hagä Do tsebé da bë wë, bë da taky nꞌaa edëng.


text:
Bë Pꞌop Hagä Do naëëj wät hꞌyyb jawyk doo gó bë gadoo hyb nꞌaa bë rarejãã doo, baad hadoo do bë moo bok do hyb nꞌaa. Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Kristo na-ããj hẽ ahob wät. Bë hyb nꞌaa né hẽ tabahob wät. Tabawäd wät do hã bë hã tametëëh nyy da bë babok. Tabawäd wät doo da takarẽn bë babok.


text:
Ta hã raky nꞌaa rejãã bä, dooh tamebaaj bä. Rarejãã noo gó, dooh teä̃m bä ta majĩĩ. Pꞌop Hagä Do moo gó takanꞌoo däk. Ti né hẽ ta jawén sahõnh hẽ baad ky nꞌaa etyy doo, Jesus hapäh.


text:
Bꞌaa kajatsëk do hã Kristo bahob wät nesaa do ër moo bok do paah, ër dejëp hyb nꞌaa hadoo nesaa do hã, ër ky nadahé wät hyb nꞌaa nesaa doo, ỹ hanäng pé tii, baad hadoo ër babok hyb nꞌaa kä. Tahob wät ta rog bë bahub padëëk hyb nꞌaa.


text:
Bꞌéé nepä bong do hadoo bë pꞌooj ub. Hỹỹ kä bë Pꞌop Hagä Do mana kän pꞌaa hẽnh bꞌéé hagã nꞌaa hehꞌäät do wë. Kristo, bë hagã nꞌaa wë bë tamana kän.<pb/>


text:
Ỹỹj, bë na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ bë ky dahé bë patug. Tii bä, tanyy bä sa mahang Pꞌop Hagä Do kyyh ganadoo nä doo, ta jawén tahyb nꞌaa pé Kristo hã rahꞌyy kaꞌeeh rabahapäh bä kä nyy da baad sa ä̃j rababok. Dooh hyb nꞌaa sa ỹỹm ky nꞌaa hꞌũũm pé sa patug rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa,


text:
Tawꞌããts hẽ dooh jꞌooj hẽ ji padedëëk do bë hetsóh. Hahỹỹ dꞌ ỹ hanäng pé tii: Tawꞌããts hẽ dooh ta see mo nꞌaa hadoo pé ji sëën bë ramahetsóh do tii. Tawꞌããts hẽ dooh kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb, saroor takꞌëp ky nꞌaa gebah do na-ããj hẽ bë hetsóh.


text:
Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb gó hanäng doo me bë kahetsꞌooh. Kaja hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm do ta wób sa wë, hꞌyyb jawyg gó bë babok do na-ããj hẽ, ti né hẽ bë hetsó nahänh doo. Ti né hẽ takꞌëp baad hadoo Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Tii da né pꞌooj ub ỹỹnh baad Pꞌop Hagä Do karẽn doo da habong doo, ta hã hꞌyy kasadä do rabahedꞌoo paah. Baad rababok doo, ti sa hetsóh. Sa patug paa raky daheeh.


text:
Tii dꞌ paa mꞌ Sarah badꞌoo. Ta patug, Abaraãm paa mꞌ taky daheeh. “Wahëh ỹ nꞌaa”, ta patug tamaneëënh. Sarah hadoo bëëh, baad hadoo do bë moo boo bä, dooh hyb nꞌaa bë jeỹỹm pé Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyy kasadä do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bëë kä, ỹỹm näng doo, tawꞌããts hẽ baad ub bë babok bë ỹỹm wë. Bë hapäh, dooh denaa hẽ rahejooj bä bë mahä̃nh. Tawꞌããts hẽ bë wehꞌëëh bë ỹỹm bë nemuun ragadoo do hyb nꞌaa ji edëb hadꞌyyt do Pꞌop Hagä Do pa, taky enyym doo gó ji Pꞌop Hagä Do anoo doo. Tawꞌããts hẽ tii da bë aboo bë ỹỹm wë, bë ky nꞌaa etsẽẽ do Pꞌop Hagä Do gadoo hyb nꞌaa. <n>Ji rejã bä ji ỹỹm, ji ky nꞌaa rejã bä, ji hajẽẽw bä, dooh Pꞌop Hagä Do gado bä ta hã ji ky nꞌaa etsẽẽ doo.</n><pb/>


text:
Bë sahõnh hẽ ỹ maherꞌood kän hỹỹ kä. Ỹ karẽn séd bë hꞌyyb hedo hadꞌyyt hẽ. Ỹ karẽn bë hꞌyyb enꞌyym bë da hadoo doo, baad tanado bä sa hã. Ỹ karẽn bë kamahä̃n bë da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd mehĩĩn bë da hadoo doo. Tawꞌããts hẽ bë kadadꞌuu bë da hadoo do sa wë.


text:
Nesaa do ramoo boo bä bë hã, bë abaaj manä nesaa doo me. Bë raky nꞌaa rejã bä, bë abaaj manä ky nꞌaa rejãã doo me. Tawꞌããts hẽ bë abaaj bë ky nꞌaa edëng doo me. Ta tii da baad ub bë babok hyb nꞌaa né hẽ bë Pꞌop Hagä Do wén naëëj wät. Ta tii da baad bë aboo bä, bë da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng.


text:
Tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, ti né hẽ ti Saaw-Mo hã ji hã taky däng doo:<CL><br/><t>“Jé karẽn do tsebee gó hawät doo,<br/>jé karẽn do baad tawäd bä,<br/>tawꞌããts hẽ dooh ta wób taky nꞌaa rejã bä.<br/>Tawꞌããts hẽ dooh tawadꞌii bä.<br/>


text:
<t>Tii dꞌ karẽn doo, tawꞌããts hẽ teréd hõm nesaa doo.<br/>Tawꞌããts hẽ baad hadoo do tamoo wäd kän.<br/>Tawꞌããts hẽ hꞌyyb nyyw gó hadꞌyyt hẽ tabawät ta wób sa wë.<br/>


text:
<t>Tii dꞌ tawén hadoo,<br/>baad hadꞌyyt hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do bahagꞌããs baad habok doo.<br/>Tagadoo ta hã raky nꞌaa etsẽẽ doo.<br/>Tii dꞌ nado nesaa do moo bꞌook do sa hã.<br/>Tanoo baad ranabok hyb nꞌaa”, näng kerih doo. <n>Saaw-Mo 34.13-17</n><CL><pb/>


text:
Ti hado né paawä, baad hadoo do bë moo bok do hyb nꞌaa bë ahoop ranꞌoo bä, bë da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng. Bë eỹỹm manä sa hã. Bë hyb nꞌaa tón manä bë hã ramoo bok doo.


text:
Tawꞌããts hẽ Kristo bë hyb nꞌaa jewꞌyyk bë hꞌyyb gó. Ti né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do sahõnh hẽ hagꞌããs doo. Tawꞌããts hẽ bë maherꞌood hadꞌyyt hẽ sahõnh hẽ sa hã, hꞌëëd hyb nꞌaa Kristo hã bë hꞌyy kasadä, reaaj bä bë hã.


text:
Sa hã bë maherꞌoot bä, tawꞌããts hẽ kaja hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm sa wë. Tawꞌããts hẽ bë wehꞌëëh heꞌaanh doo. Tawꞌããts hẽ baad bë aboo hadꞌyyt hẽ bë hꞌyyb bë hã hẽ taky nꞌaa tapa mahä̃nh. Tii bä nu mebyk da nesaa doo me herꞌoot do baad bë babok do ky nꞌaa hã. Kristo hã hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa baad bë babok do hyb nꞌaa bë ky nꞌaa rejãã do nu mebyk da.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ né hẽ ji ahoop nesaa do ji moo wät do säm. Ti hadoo né hẽ, ta bahä̃nh baad ub baad hadoo do ji moo wät do hyb nꞌaa ji ahob bä, tii dꞌ Pꞌop Hagä Do karẽn bä ji hã.


text:
Ta tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, sét nuu me Kristo bahoop dajëb. Kristo, baad hadꞌop doo, baad nadoo do habok do sa hyb nꞌaa tabahoop dajëb, Pꞌop Hagä Do wë bë tamanaa hyb nꞌaa. Ta hub radajëëb wät paah. Tii bä taganä wät pꞌaa hẽnh Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä.


text:
<sup>(19-20)</sup> Ta Sahee gó, Kristo maherꞌoot paa panyyg ky nadahꞌeeh do Nowéh hawät noo gó habong do sa hã, hꞌyyb jawyg gó Pꞌop Hagä Do gada noo gó marakate kajaa bä kä. <n>Dooh baad ji hapëë bä nyy da Peed hanäng péh. Hahỹỹ da apäh tahanäng pé tii: Panyyg ky nadahꞌeeh do Nowéh maherꞌoot paa ratꞌyyd kamehĩĩn hyb nꞌaa paawä. Nowéh herꞌoot do hã Kristo Sahee herꞌoot paah.</n> Raky nadaheeh do hyb nꞌaa paah, tabanesaa hẽnh sa hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do dewäts hõm. Tahagꞌyyp noo gó, marakate gó pawóp its, 8 hedoo doo, rakedꞌëëp naëng hagꞌyyp do mahä̃nh.


text:
Naëng mahä̃nh Nowéh rakedꞌëëp do paah, ji nu kemuun do heen nꞌaa hadoo tii, da hẽ nesaa do mahä̃nh ji tamedꞌëëp doo. Ji ehop do hasus do mahä̃nh nado ti ji nu kemuun doo. Ji wén nu kemuun, ji hꞌyyb tym baad hado däk do ji betsẽẽ hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã. Jesus Kristo ganä wät do hyb nꞌaa ër edëb bong nesaa do hã ji Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety mahä̃nh.


text:
Hỹ pong jé Jesus Kristo basëëk, Pꞌop Hagä Do hub hadäk hẽnh, tabagꞌããs doo bä tabawäd däg kän. Ããs, sahõnh hẽ kabajꞌaa do hejój enäh do hã na-ããj hẽ tamejõ däg kän.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Kristo ahob wät do hyb nꞌaa badäk hahỹỹ bä tabawät noo gó, tawꞌããts hẽ Kristo hꞌyyb hado däk bë hꞌyyb. Tawꞌããts hẽ bë gadoo bë ahoop doo. Jé hahob wät doo, dooh nesaa do hã tahꞌyyb däg wäd bä hadꞌyyt hẽ.


text:
Dooh nesaa do ji hꞌyyb karẽn do jawén tawäd wäd bä badäk hahỹỹ bä tabawät nä bä, Pꞌop Hagä Do karẽn do hã tahꞌyyb däg kän.


text:
Jããm hẽ dó pꞌooj ub bë moo bok do paah, Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do rabadꞌoo doo da. Tii dꞌ bë moo boo manä wäd. Sa ỹỹm nadoo do sii, sa patug nadoo do sii rabaheꞌỹỹh tii. Sa hꞌyyb karẽn do jawén ta ti hedoo do rababok. Jarakë hedoo do hã rabaoom. Ta bahä̃nh rabawëh, rabeëëk. Jäm ramoo bok rahꞌyy karẽn doo da rabeëëk hyb nꞌaa. Sa kabarii rawehꞌëëh hyb nꞌaa takꞌëp tawꞌããts hẽ nadoo do ramoo bok.


text:
Hỹỹ kä, rahapäh do hyb nꞌaa dooh ta tii da sa sii bë aboo boo bä, bë rahyb nꞌaa meuunh, bë raky nꞌaa rejãã.


text:
Da hẽ bë raky nꞌaa rejã né hẽ paawä, ti awät da ti noo gó Pꞌop Hagä Do matym gó rababꞌëëh bä rakaherꞌoot hyb nꞌaa ta hã kä. Pꞌop Hagä Do hedëp nä doo, dejëp do paa sii hẽ ky nꞌaa etyy do wë kä rakaherꞌood kän. Baad nadoo do ta säm ragadoo da.


text:
Sahõnh hẽ raky nꞌaa kety däk hyb nꞌaa da Pꞌop Hagä Do matym gó, Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do paa dejëb bong do hã na-ããj hẽ takaherꞌood däk paa rababok nä noo gó Kristo ky nꞌaa hanäm doo. Ta ky nꞌaa hanäm do takaherꞌood däk paa sa hã, dajëb hã sa hub ky nꞌaa ety däg né hẽ paawä sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong doo da, sa hꞌyyb tym bedëp hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do pa, takarẽn doo da.<pb/>


text:
Edaa däg kän sahõnh hẽ tagawatsik doo. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad bë hyb nꞌaa newë, baad bë hyb nꞌaa matakä. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb bë mesoo ji hꞌyyb karẽn do jawén bë nabok hyb nꞌaa, baad ub bë bahajaa hyb nꞌaa bë ky nꞌaa etsẽẽ.


text:
Hahỹ ti takꞌëp ỹ betsẽẽ bë hã: Ỹ karẽn takꞌëp bë kamahä̃n bë da hadoo doo. Jé kamahä̃n doo, hajõng baad nadoo do tahyb nꞌaa mabaan ta da hadoo do hã.


text:
Tawꞌããts hẽ tsebee gó bë gadoo bë tób yt hã bë da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë ky nꞌaa jõg manä ta ti pꞌãã.


text:
Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ bëëh, bë masaa ta wób Pꞌop Hagä Do Sahee hanaa bë gado däk doo me. Hajõng tanoo ër hã ër moo mabok hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ baad bë badꞌoo bë gadoo doo me, sa kaser nꞌaa baad moo bok doo da sa kariw nꞌaa hanoo doo me hadoo.


text:
Bë kahetꞌaa bä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ta wób maherꞌoot doo, tawꞌããts hẽ hahỹỹ da tahyb nꞌaa newëë: “Pꞌop Hagä Do kyyh né hẽ ti ỹ herꞌoot doo”, näng da ta hꞌyyb gó. Dooh taky gabuuj tado bä. Bë mahang ta wób masa doo, tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do hejój me ta hã tanoo doo me tamasa. Tawꞌããts hẽ tii da né hẽ bë badꞌoo tii, Jesus Kristo bë tamasa do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do jꞌaa ketsëë däk hyb nꞌaa. Ỹ karẽn Jesus Kristo kawehëë däg hadꞌyyt hẽ. Ỹ karẽn sahõnh hẽ sa bahä̃nh tabahejoonh, takabajꞌaa. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<pb/>


text:
Najis haa, bë hꞌyy gabedo manä bë wë kametyy do bawät do hyb nꞌaa, bë hã rakamajẽ bä, bë rarejã bä. Ji ahoop né hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ bë tsebee Kristo ahoop do hã séd bë hꞌyyb hedo däg bä kä. Tii bä kä, Kristo matëëh bä kä, ta kabajꞌaa do kametëëh bä kä, takꞌëp da bë tsebé da.


text:
Kristo hyb nꞌaa bë raky nꞌaa rejã bä, bë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng da, ta Sahee takꞌëp kabajꞌaa do bë hã tabawäd hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa.


text:
Nesaa do bë ahob bä, tawꞌããts hẽ dooh ta see bë dajꞌëëp do hyb nꞌaa tado bä bë ahoop doo, dooh bë etsꞌëëk do hyb nꞌaa tado bä, dooh nesaa do bë moo bok do hyb nꞌaa tado bä, dooh na-ããj hẽ ta wób hã bë nu so bä do hyb nꞌaa.


text:
Hỹỹ kä, Kristo hã bë hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tado bä nesaa do bë ahoop doo, tii bä tawꞌããts hẽ dooh bë nu mebyy bä. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do hã bë jꞌaa etsë Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh do bë bahadoo do hyb nꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó, pooj jé ta karapee taky nꞌaa etyy da. Kaja däk hỹỹ kä ëër, ta karapee, taky nꞌaa etyy doo. Pooj jé ta karapee taky nꞌaa ety bä, tii bä ta wób, Pꞌop Hagä Do panyyg hanäm do ky nadahꞌeeh doo, dooh da rakedëëb bä.


text:
Baad Pꞌop Hagä Do matym gó habok do rakedëëb né paawä, hejoonh né tii. Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh doo, nesaa do moo bꞌook doo, dooh né da rakedëëb bä.


text:
Ti hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hahꞌoop doo, tawꞌããts hẽ baad hadoo do hadꞌyyt hẽ ramoo bok. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Doo, ji pahuuj wät do hã rahꞌyy kasadëë hadꞌyyt hẽ. Ti dooh ji taky nꞌaa ehỹỹd bä. Tamoo wät né da ji hã taky däng doo.<pb/>


text:
Bë nemuun Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa see ỹ bahadoo do hyb nꞌaa, Kristo ahob wät do ỹ hapäh do hyb nꞌaa paah, Kristo sii ta bag takꞌëp gabarëëh doo gó ta pa ta jawén ỹ bawät do hyb nꞌaa, ỹ maherꞌoot bëëh, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa.


text:
Baad bë hagãã Pꞌop Hagä Do karapee bë hã Pꞌop Hagä Do anoo do bë bahagꞌããs hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do masããh bꞌéé hadoo tii. <n>Ji masããh bꞌéé ji nahagãã bä, jé padꞌyyt hẽ rababoo däk sa waa jawén. Rakanapëë boo tii bä. Dooh rahapëë wät sa tyw nꞌaa. Ti hyb nꞌaa ta hagã nꞌaa hagãã hadꞌyyt hẽ. Ti hadoo Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hã. Ti hyb nꞌaa bꞌéé ky nꞌaa gó tabehꞌũũm.</n> Hꞌyyb hedoo doo me, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë hagãã sa hã. Tawꞌããts hẽ dooh bë hã kamejũũ do hyb nꞌaa tado bä. Ta säm jawén hyb nꞌaa nado tii. Bë hagãã sa hã baad bë hꞌyyb gó.


text:
Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Sa danäh sa hã takꞌëp mejũũ do nado bëëh. Pꞌop Hagä Do karapee ti bë hagꞌããs doo. Tawꞌããts hẽ baad bë babok, bë hã rabahapäh hyb nꞌaa nyy da baad ji bawät.


text:
Tii bä kä, Kristo, bꞌéé hagã nꞌaa sa wahë nꞌaa kajaa bä kä, Kristo matëëh bä kä, bë kawehëë däk sahõnh hẽ sa matym gó tanꞌoo bä. Ta ti bë hã tanoo doo, dooh tahëëj bä.


text:
Bëë kä, papuuj hedoo doo, tawꞌããts hẽ bë ky dahé Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa hedoo doo.<pb/>Bë sahõnh hẽ, pahëëw hedoo doo, maruus hedoo doo, wahëh hedoo do na-ããj hẽ, tawꞌããts hẽ bë kadadꞌuu séd demuun bë da hadoo do wë. Sa bahä̃nh bë edoo manä bëëh, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do herꞌoot do hyb nꞌaa:<CL><br/><t>“Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa wareem kasabꞌee do hã.<br/>Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn kadadꞌuu doo,<br/>Pꞌop Hagä Do ky enyym sa hã.” <n>Proweh-Bijos 3.34</n><pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë kadadꞌuu Pꞌop Hagä Do takꞌëp hejoonh do wë, bë tawehꞌëëh hyb nꞌaa tahꞌyyb däng do noo gó kajaa bä kä.


text:
Baad ub bë Pꞌop Hagä Do bahagꞌããs. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë kadadꞌuu ta wë, bë anꞌoo ta wë sahõnh hẽ bë hyb nꞌaa newëë doo, bë hyb nꞌaa natón hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ baad bë hyb nꞌaa newë, tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa matakä. Awad kawajããn do reãw häd näng do hadoo, jé padꞌyyt hẽ hawät do ta tä hesoos do tabawëh hyb nꞌaa hadoo bë majĩĩ Dijab. <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> Tesoos jé tarejãã hyb nꞌaa.


text:
Tawꞌããts hẽ bë kahejój ta wë. Bë anꞌoo manä bë tahꞌyyb wareem. Baad bë hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ Jesus Kristo hã. Bë hapäh, jé padꞌyyt hẽ badäk hahỹỹ hã bë wakããn hedoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do rahoop bë ahoop doo da. Jé padꞌyyt hẽ bë wakããn hedoo do rarejãã.


text:
Banadawëët bë ahob wät do jawén paa bä, pꞌaa hẽnh da baad tabahado däk sahõnh hẽ bë hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä da. Baad ub bë hꞌyy kae hadꞌyyt hẽ tanꞌoo bä. Bë da tahꞌyyb hejꞌoonh. Dooh da bë hꞌyy gejë hõm bä tanꞌoo bä. Pꞌop Hagä Doo, takꞌëp ji wë taky enyym doo, bë tanaëëj wät ta pa ta bag takꞌëp gabarëëh do mahang bë babok hyb nꞌaa, Jesus Kristo hã bë hꞌyy kata däk do hyb nꞌaa.


text:
Siras ỹ tamasaa wät hahỹ bë ỹ ma erih do hã. Hä̃j ỹ hadoo do hꞌyy kanehꞌỹỹt do tii, hã ỹỹ. Ganapog is doo me bë ỹ ma erii wät bë ỹ hꞌyyb enꞌyym hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ky enyyw hadꞌyyt hẽ bë hã ỹ erii wät do hã bë ỹ metëëh. Tawꞌããts hẽ taky enyym doo gó bë aboo hadꞌyyt hẽ. Bë hꞌyy gejë hõm manäh.<pb/>


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Babirõn <n>Roma panang né tii. Ta see pé noo gó Roma ramaneëënhBabirõn.</n> panang bä habong doo, bë nemuun Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong doo, bë mꞌ rahyb nꞌaa esee. Maah-Ko, tah ỹ hadoo do bë mꞌ tahyb nꞌaa esee na-ããj hẽ.


text:
Tawꞌããts hẽ baad bë edëë bë da hadoo doo.<pb/>Ỹ karẽn bëëh, Kristo hã hꞌyy kata padëëk doo, hꞌyyb nyyw gó bë babok.<pb/>Jããm hẽ kä.


text:
Simaw Peed, Jesus Kristo karom, ta mejũũ do see ỹ ti hỹỹh. Ỹ edëng bëëh, ãã nemuun Jesus Kristo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Baad hadꞌop ti Jesus Kristo Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh doo, ër hꞌyyb tym dëëb. Baad hadꞌop tabahadoo do hyb nꞌaa ër hã tabanoo Pꞌop Hagä Do hã ër hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Takꞌëp baad ub ta ti ër hꞌyy kaꞌeeh do ër hã tanoo doo.


text:
Pꞌop Hagä Doo, Jesus ër Wahë Nꞌaa na-ããj hẽ bë bahapäh do hyb nꞌaa bë hꞌyyb gó, ỹ karẽn takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym bë wë, ỹ karẽn baad hadꞌyyt hẽ bë tahꞌyyb enꞌyym.<pb/>


text:
Ta hejój me Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk ër hã sahõnh hẽ baad hadoo doo, ji bahajaa hyb nꞌaa papuuj gó, takarẽn doo da ji bawät hyb nꞌaa. Ta ti tawén nꞌoo däk ër hã, Kristo, ër tanaëëj wät do ër hapëë däg kän do hyb nꞌaa ër hꞌyyb gó. Ta kabajꞌaa doo me, takꞌëp taky enyym doo me ër tanaëëj wät ta karapee ër bahadoo hyb nꞌaa.


text:
Ta kabajꞌaa do hyb nꞌaa, takꞌëp taky enyym do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, takꞌëp baad hadoo doo, takꞌëp ji kamahä̃n do taky däng paa ër hã. Ta ti ër hã taky däng do anꞌoo bä, baad Pꞌop Hagä Do bawät doo da ër babok hyb nꞌaa. Ër hã taky däng do tanꞌoo bä na-ããj hẽ ër bedëp hyb nꞌaa, Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa hꞌyyb karejãã do mahä̃nh. Nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do jawén rababok do hyb nꞌaa sa hꞌyyb karejãã tii.<pb/>


text:
Ta ti hyb nꞌaa né hẽ, tawꞌããts hẽ takꞌëp bë hyb nꞌaa tamꞌaah takahꞌũũm hyb nꞌaa bë hꞌyy kaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ baad hadꞌyyt hẽ bë babok. Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa tamꞌaah bë hꞌyy ganäng hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do karẽn do hã.


text:
Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb bë mesoo, bë hꞌyyb karẽn do jawén bë nabok hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ hꞌyy ganajëng doo me bë baboo hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë babok.


text:
Tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n bë wakããn hedoo doo, bë nemuun Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n sahõnh hẽ ta wób.


text:
Sahõnh hẽ ta ti takahũũm bä hadꞌyyt hẽ bë hꞌyyb gó, dooh daap hẽ tado da tii bä Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa bë hapäh doo. Baad hadoo ta hanaa tii.


text:
Tii dꞌ nado ỹ etsén wät doo da nabok do hã. Baad rabanahapäh do hadoo tii. Ty temah do hadoo. <n>Dooh rahꞌyy gahꞌood bä Pꞌop Hagä Do karẽn do hã, tahanäng pé tii.</n> Ramabaan nesaa do sa hã hanäng do paa kawug hõm doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, wakãn haa hedoo doo, tawꞌããts hẽ ta bahä̃nh bë hyb nꞌaa tamꞌaah, Pꞌop Hagä Do naëëj wät do wób né bëëh, bë metëëh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do wób né bëëh, bë metëëh hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ ta ti bë hã ỹ etsꞌẽẽ wät do bë moo boo bä, dooh né da bë hꞌyy keréd hõm bä Pꞌop Hagä Do hã.


text:
Tii bä, baad bë Pꞌop Hagä Do gadoo da Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa, ër hꞌyyb tym dëëb tabagãã hadꞌyyt doo bä.<pb/>


text:
Bë hapëë däg né paawä bë ỹ ma erii wät do ky nꞌaa, baad bë gado däg né paawä bë hꞌyyb gó baad hadoo do ky nꞌaa bë rama metꞌëëg wät doo, ỹ karẽn bë hyb nꞌaa esꞌee hadꞌyyt hẽ ta tii. Dooh ỹ hꞌyy gajëë hõm bä bë ỹ maherꞌoot doo, bë manabaan hyb nꞌaa.


text:
edaa däk ỹ bahapäh do hyb nꞌaa badäk hahỹỹ bä ỹ bawät do gawatsik. Ër Wahë Nꞌaa, Jesus Kristo metä wät ta ti hã ỹỹ.


text:
Edaa däk ỹ dajëp doo. Ti hyb nꞌaa ỹ karẽn sahõnh hẽ ỹ moo wät ỹ hajaa doo, badäk hahỹỹ bä ỹ bawät nä bä, ỹ dajëp jawén paa bä na-ããj hẽ bë hyb nꞌaa esꞌee hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa ta ti bë ỹ maherꞌood wät doo.<pb/>


text:
Ër Wahë Nꞌaa Jesus Kristo hejój ky nꞌaa bë ãã maherꞌoot noo gó, pꞌaa hẽnh da tamatëëh bë ãã maherꞌoot bä, dooh sa panyyg ub hꞌyy ganyy gó sa daaj hẽ rahyb nꞌaa newëë do ãã ky sꞌũũd bä. Ãã daaj hẽ né hẽ ãã matym me ãã bahapäh takꞌëp ta kabajꞌaa doo,


text:
<sup>(17-18)</sup> waëë Pꞌop Hagä Do wë kasëëw hõm do jó. Ta tii bä Pꞌop Hagä Doo, ta Yb, wehꞌëëh ta hã, ta bag takꞌëp gabarëëh doo gó tabawät tabanoo na-ããj hẽ. Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh ta hã: “Hahỹ tah ỹỹ, takꞌëp ỹ kamahä̃n up doo. Baad ỹ hꞌyy gadajang ta wë”, <n>Matew 17.5, Maah-Ko 9.7, Rukas 9.35</n> näng mäh. Ãã daaj hẽ ãã maa napäh ta kyyh, Jesus sii ta tii bä ãã babꞌëëh bä.


text:
Ta ti ãã bahapäh, ta ti ãã maa napäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, ta bahä̃nh baad ãã bahapäh te hub né hẽ Kristo matëëh do ky nꞌaa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paah. Ti hyb nꞌaa ỹ karẽn paawä baad bë hyb nꞌaa matakä Kristo ky nꞌaa rerih do paa hã. Ta bag atsëm ta tyw nꞌaa ji hã tametëëh do hadoo rerih do paah. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do hã bë hyb nꞌaa matakä bä bë da hapäh ny hadoo do ji ky daheeh, ny hadoo do noo kanesa doo. Tawꞌããts hẽ rerih do bë ky dahé hadꞌyyt hẽ Kristo matëëh bä kä. Tii bä kä, baad Kristo bë da tahꞌyy ganꞌyyh Pꞌop Hagä Do hã. Watom tapajꞌëë bä hana do hadoo bë hã Kristo.


text:
Hahỹ ti baad ỹ karẽn bë hyb nꞌaa newëë: Dooh sa hanaa tado bä Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó ta ky nꞌaa rod rerii bong do paah.


text:
Dooh sa hanaa tado bä ta jawén hawät do ky nꞌaa raherꞌoot do paah. Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm paa tii, Pꞌop Hagä Do kyyh ramaherꞌoot hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Isaraéw buuj mahang Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod oow, noo kanesa doo, rababong do paa hadoo, bë mahang na-ããj hẽ ti anäng da ma matëg oow. Ky kamepꞌëëh doo me rama metëëk da te hub nadoo doo. Kristo, sa kariw nꞌaa, sa danäh, tadajëp doo me tedëëb wät do sa hã, ramakyys da. Jé sa kyyh maa newëë do reréd hõm da Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do paah. Ti hedoo do ma matëg oow nayyw hẽ sa daaj hẽ sa ky nꞌaa katakyyk baad nadoo do hã. Gawatsig hõm da.


text:
Hajõk da ky sꞌũũt ma matëg oow. Nu meby nꞌaa näng do ma matëg oow ramoo bok do ramoo bok da na-ããj hẽ. Sa hyb nꞌaa Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do baad nadoo doo me raherꞌoot da ta tyw nꞌaa hehꞌäät doo.


text:
Takꞌëp ta säm hã rahꞌyy kajäk do hyb nꞌaa, sa panyyg sa daaj hẽ rahyb nꞌaa newëë doo me ma matëg oow bë da rawedii, bë wë hanäng do bë anoo hyb nꞌaa sa hã. Pꞌooj däg Pꞌop Hagä Do hꞌyyb dëë däk nesaa do hã taky nꞌaa etyy ta tii. Pꞌop Hagä Do rejãã né da tii. Dooh da rakedëëb bä.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn bä ããs wób pꞌooj ub nesaa do moo bok doo. Tabanesaa hẽnh tadewäts bëëh tii, tꞌõp gadagyp doo gó. Ta tii bä ragada Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó sa hã.


text:
Dooh na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn bä ta hã wanehꞌëëh do pꞌooj ub habok doo, hagꞌyyp do tamejũũ noo gó sa wë. Jããm hẽ Nowéh tabedꞌëëp naëng hagꞌyyp do mahä̃nh, setsi ta sii habok do sii hẽ. Nowéh tii, ta wób tamaherꞌood hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn doo da rababok hyb nꞌaa paawä.


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy paa panang Sodoma, Gomoha häd enäh do ta babuj nꞌaa sii hẽ tëëg hõõ me, sahõnh hẽ tagawatsig hõm hyb nꞌaa. Jããm hẽ ta ooj madꞌaak paah, takꞌëp hadoo do tamo hajꞌaa hajꞌaa. Sa hã tabadꞌoo do hã tametëëh nyy da tamoo wät da Pꞌop Hagä Do wanehꞌëëh do sa hã.


text:
Jããm hẽ panang buuj mahang tabedꞌëëp Róh, baad ub, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät doo. Takꞌëp Róh hꞌyy katón paa takꞌëp baad nadoo do nanäng Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadahꞌeeh do ramoo bong do hyb nꞌaa sa hã hanäng doo me.


text:
Sa mahang Róh bawät paah. Ta ä̃h hã hadꞌyyt hẽ Róh, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawät do ahoop paa ta hꞌyyb gó, tahapäh do hyb nꞌaa, tamaa napäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ nesaa do panang buuj ramoo bok doo.


text:
Hỹỹ kä, ta tii da Pꞌop Hagä Do tꞌyyd manehĩĩn do hyb nꞌaa paa nesaa do moo hebꞌooh doo, tii da tabedꞌëëp do hyb nꞌaa paa baad habok doo, ji hapäh hahỹỹh: Pꞌop Hagä Do hajaa né hẽ takarẽn doo da habok do tabedꞌëëp hejoonh do sa hã kametyy do mahä̃nh. Pꞌop Hagä Do hajaa na-ããj hẽ tarejã hadꞌyyt hẽ nesaa do moo hebꞌooh doo, sahõnh hẽ taky nꞌaa etyy noo gó kajaa bä kä. <n>Jesus matëëh noo gó Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habok do paah, ããs sii hẽ. Nesaa do moo hebꞌooh do taky nꞌaa etyy da banesaa hẽnh rahob hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa. Nahëëj tii bä rahoop doo.</n>


text:
Tarejãã do mahang takꞌëp sa bahä̃nh tarejãã da nesaa do sa hꞌyyb säg karẽn do jawén habok do hyb nꞌaa nu meby nꞌaa näng do sa hã hanäng doo me moo bok doo, baad nahado bong do hajaa do Pꞌop Hagä Do matym gó. Sa bahä̃nh Pꞌop Hagä Do rejãã da tamejũũ do makꞌyys doo.<pb/>Sa hã hẽ ma matëg oow rahꞌyy kasabꞌee. Rahꞌyy karẽn doo da ramoo bok. Dooh raky daheeh péh. Dooh rajeỹỹm pé ta tii. Ti hyb nꞌaa, dooh rajeỹỹm bä kabajꞌaa do nesꞌaa padëëk do raky nꞌaa rejã bä.


text:
Ããs kä, ma matëg oow sa bahä̃nh hejooj né paawä, sa bahä̃nh rahyb nꞌaa jewyg né paawä, dooh raky nꞌaa rejãã doo me Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matym gó raky nꞌaa tapa bä kabajꞌaa do nesꞌaa padëëk doo.


text:
Harꞌëëng hadoo ti ma matëg oow. Dooh harꞌëëng rahꞌyy genä bä. Ti abong harꞌëëng ji masoo hyb nꞌaa, ji nabooh hyb nꞌaa. Harꞌëëng hꞌyy ganenäh do hadoo ma matëg oow ỹ wén näng, takꞌëp baad nadoo doo me rabaherꞌoot ranahapäh do hã. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik da tii, harꞌëëng ji nabooh do hadoo.


text:
Pꞌop Hagä Do rejãã da ta tii, ta wób rarahejãã do mabaj. Baad ub sa hã pé adëb bä sii hẽ rahꞌyy karẽn doo da rababok, baad nado né paawä, nu meby nꞌaa nyy né paawä ti rahꞌyy karẽn doo. Séd hã bë bawëh noo gó ragenꞌaak baad nadoo do sa hꞌyyb säg karẽn do ramoo bok bë sii rawëë bä. Baad nado ta wób raherꞌoot da bë ky nꞌaa tii dꞌ bë mahang rababok do hyb nꞌaa. Takꞌëp bë nu mebyk ranꞌoo bä.


text:
Ỹỹj sa patug wadꞌii do hã rahꞌyyb padëëk hadꞌyyt hẽ sa wë rababok hyb nꞌaa. Dooh reréd nesaa doo. Rahꞌyyb tatuk sa da rahꞌyyb hedoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do kyyh baad nahapäh do hyb nꞌaa nayyw hẽ hꞌyy kehꞌỹỹt doo. Sa hꞌyyb rametꞌëëg däk, sa hꞌyyb karẽn do rahyb nꞌaa hꞌũũm hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa wasꞌee padëëk do tii!


text:
Reréd hõm ta tyw nꞌaa baad hadoo doo. Ti hyb nꞌaa baad nadoo do jawén rababoo däk. Barãm, Beor tꞌaah, pꞌooj ub hawät do mo nꞌaa me rabadꞌoo. Takꞌëp Barãm hꞌyyb däk paa ta säm hã, Isaraéw buuj majĩĩ ta hã raky kajäk doo, Isaraéw buuj taky nꞌaa wasee hyb nꞌaa paawä.


text:
Ta säm, ta hã raky kajäk do jawén tabahõm bä, ta tyw nꞌaa baa bä, Pꞌop Hagä Do nabuuj gedoo mä ta hã. Hahỹỹ dꞌ paa tii: Jumeto, ta masꞌãã tajawät doo, ajꞌyy kyy me tamaherꞌoot paah, dooh né paawä jumeto rahaja bä raherꞌood bä. Jumeto meduuk Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Barãm häd näng doo, tamoo nawät hyb nꞌaa takꞌëp baad nadoo doo.<pb/>


text:
Naëng kꞌããts gó naa ganyyh do mawooj däk do hadoo ta ti ma matëg oow. Naëng poo mahauk do tabës do hadoo. Ji wadꞌii do tii. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do enyyw däk sa hyb nꞌaa takꞌëp badagyp doo, tadewäts bëëh hyb nꞌaa gadagyp doo gó.


text:
Daap hadoo do ti raherꞌoot doo. Ti hadoo né hẽ, kyyh takꞌëp hetsooh do rakamasabꞌee do ji ramaherꞌoot, ta tii me rahꞌyyb tatuk hyb nꞌaa nagꞌaap hẽ baad nadoo do habok do mahä̃nh kedëëb bong doo, nagꞌaap hẽ Jesus hã hꞌyy kae padëëk doo, baad Pꞌop Hagä Do kyyh hã hꞌyy ganenäh nä doo. Tahajaa, näk mä sa kyyh, ji aä̃ bä ji ỹỹm, ji patug nadoo do sii ji hꞌyyb säg karẽn doo da né hẽ. Ta tii da rahꞌyyb tatuk sa hã.


text:
Hahỹỹ da raky kajäk sa kyyh maa newëë do sa hã: “Ãã ma metëëk do bë gado bä, baad ub da bë babok tii bä. Dooh mejõ wät pé bë hã”, näk sa kyyh. Tii dꞌ né paawä ta wób hã raky kajäk, nesaa do sa hꞌyyb karẽn do karom ti ma matëg oow. Nesaa do mejõ hadꞌyyt hẽ sa hã. Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Ji hã jꞌaa ketsë doo, ti né hẽ ji hã mejũũ doo. Nesaa do sa hꞌyyb karẽn do jꞌaa ketsëë däk sa hã. Ta ti sa hã mejũũ do ti ramoo boo hadꞌyyt hẽ.


text:
Hahỹ hyb nꞌaa ỹ wén herꞌoot ta tii da sa ky nꞌaa hã: Pooj jé ër Wahë Nꞌaa, ër hꞌyyb tym dëëb, Jesus Kristo rabahapäh do hyb nꞌaa sa hꞌyyb gó, reréd hõm dó nesaa do badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rabahedꞌoo doo, baad nado wäd ji bahadoo hanoo doo. Pꞌaa hẽnh kä ta ti nesaa do jꞌaa ketsëë bä sa hã, pꞌaa hẽnh nesaa do ramoo bok do hyb nꞌaa, takꞌëp baad nado boo hỹỹ kä, pꞌooj ub baad nadoo do rababok do bahä̃nh kä.


text:
Tawꞌããts hẽ paawä ranahapäh baad hadoo do ta tyw nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë ji tamahũũm doo. Dooh né paawä baad tado bä ji nahapëë bä ta tyw nꞌaa baad hadoo doo, sa hã paawä tawꞌããts hẽ tii. Hahỹ hyb nꞌaa ỹ herꞌoot ta tii: Rahapëë däg né paawä baad hadoo do ta tyw nꞌaa, pꞌaa hẽnh raberéd hõm takꞌëp hanäm do Pꞌop Hagä Do mejũũ doo. Ti hyb nꞌaa ta tyw nꞌaa nahapäh do bahä̃nh Pꞌop Hagä Do rejãã da hỹỹ kä sa hã.


text:
Sa hã kametä däk hahỹ pawóp hadoo do ji ky hetëg doo: “Awaar adꞌẽẽb jëng tehëën wät do paah.” <n>Pooj jé reréd hõm nesaa do ramoo bok doo, ta jawén pꞌaa hẽnh ramoo bok, tahanäng pé tii.</n> “Too yb hasus do mahä̃nh hehob wät doo, pꞌaa hẽnh da tsapab gó takahepꞌuut.” <n>Pooj jé rakarẽn Jesus awug hõm nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng doo, ta jawén pꞌaa hẽnh ramoo bok nesaa doo, tahanäng pé tii.</n><pb/>


text:
Najis haa, pawóp däg bë ỹ ma erih do hahỹỹh. Pooj jé bë ỹ ma erii wät doo, hahỹ na-ããj hẽ bë ỹ wén ma erih, bë hyb nꞌaa esee hyb nꞌaa pooj jé kaherꞌoot do paah, baad ub bë hyb nꞌaa newëë hyb nꞌaa.


text:
Ỹ karẽn bë hyb nꞌaa esee pꞌooj ub Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do raherꞌoot do paah. Ỹ karẽn bë hyb nꞌaa esee na-ããj hẽ Jesus, ër Wahë Nꞌaa, ër hꞌyyb tym dëëb mejũũ do paah, ajyy Kristo mejũũ do bë wë heboo nä do bë hã ma metꞌëëg wät doo.


text:
Tawꞌããts hẽ baad bë bahapäh hahỹỹh: Jesus matëëh do pooj jé ti abok da nesaa do sa hꞌyyb karẽn do jawén habok doo, Jesus matëëh do ky nꞌaa rawajehëët doo.


text:
Hahỹỹ da dꞌ sa kyyh: “Matëëh mäh, taky däng paah. Te hub tado bä, ny tawät? Bë hegãã”, näk, “ër wahë nꞌaa ër pooj jé habong do dejëb kän. Ti hadoo né hẽ, paa hado hadꞌyyt hẽ. Dooh takaja bä tamatëëh do pooj jé metëë nꞌaa. <n>Matew tëg eh do 24 hã takerii däk Jesus herꞌoot do takajaa do pooj jé metëë nꞌaa. Dooh ta ti kaja däg sa nooh, ta ti rawén wajehëët Jesus matëëh do ky nꞌaa. Nayyw hẽ Jesus matëëh, ta hã hꞌyy kaꞌeeh do wób redꞌoo. Nayyw hẽ takanaja bä kä, ta wób raky sëm Jesus ky däng do paah.</n> Paa hado hadꞌyyt hẽ badäk hahỹ kapahuuj wät noo gó naa”, näk da sa kyyh.


text:
Dooh rakarẽn bä rahꞌyy kadawuung bä, Pꞌop Hagä Do ky hajꞌaa pꞌooj ub wë kapahuuj wät doo. Dooh rakarẽn bä rahꞌyy kadawuung bä naëng bä naa kꞌããts bawooj däk do ganyyh doo, ta ky hajꞌaa. Naëng tetyn hõm, bawooj däk do banyy däk hyb nꞌaa.


text:
Dooh rakarẽn bä rahyb nꞌaa esꞌee bä naëng hagꞌyyp doo me Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik paa badäk hahỹ tapahuunh do paah, ta hã habong do sii hẽ. Pꞌop Hagä Do ky hajꞌaa tii.


text:
Wë, papỹỹj, kamarab, sagõõh, badäk hahỹỹ da hẽ ji hapäh do Pꞌop Hagä Do enyyw däk, tii dꞌ Pꞌop Hagä Do ky däng do hyb nꞌaa, tëëg hõõ me ragawatsik hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do enäm nä ta tii. Tagawatsꞌiik noo gó kä, sahõnh hẽ ta hã wanehꞌëëh do tagawatsiig kän.


text:
Dooh Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa pꞌeed bä taky däng do tamoo wät hyb nꞌaa, ta wób redꞌoo. Tii dꞌ nado. Pꞌop Hagä Do ky däng do tawén kanajaa nä, bë tahyb nꞌaa bꞌaah do hyb nꞌaa. Dooh né takarẽn bä gawatsik péh. Takarẽn sahõnh hẽ rahꞌyy kawereem, ta hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa paawä.


text:
Ti hadoo né hẽ, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kajaa né da. Rahꞌyy kanapeet bä, raganadaa bä takajaa da. Ji ganada do hadoo hetsꞌëëk do kajaa. Ti hadoo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kajaa doo. Nayyw hẽ wë gawatsik da, hawyp do hadoo. Sahõnh hẽ adẽẽ bëëh da takꞌëp haju do hajꞌaa. Tii bä dewuh da. Badäk hahỹỹh, sahõnh hẽ ta hã hanäng do na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da tagawatsik hyb nꞌaa. <n>Tahajaa na-ããj hẽ ji erii bä: “Badäk hahỹỹh, sahõnh hẽ ta hã kapahuuj wät do na-ããj hẽ aooj jëng da.”</n><pb/>


text:
Tii da sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik do hyb nꞌaa da, tawꞌããts hẽ tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh baad bë babok Pꞌop Hagä Do wë. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn doo da bë babok,


text:
baad bë gadaa nuuj jé Kristo kajaa doo, Pꞌop Hagä Do ky däng do paah. Tawꞌããts hẽ nayyw hẽ ta ti kajaa bë anꞌoo bä. <n>Ji ky nꞌaa etsẽẽ, nayyw hẽ takajaa hyb nꞌaa. Ji hꞌyy kawareem Pꞌop Hagä Do wë, takarẽn doo da hadꞌyyt ji bawät hyb nꞌaa. Ji hꞌyy kahasꞌããp Kristo ky nꞌaa ji mahũũm do hã, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do raky nꞌaa napäh hyb nꞌaa na-ããj hẽ, Peed hanäng pé tahyb nꞌaa péh, <i>tawꞌããts hẽ nayyw hẽ ta ti kajaa bë anꞌoo bä</i> , taherꞌood bä.</n> Ta ti noo gó kajaa bä kä, wë aooj jëng da. Sahõnh hẽ adẽẽ bëëh da takꞌëp haju do hajꞌaa.


text:
Sahõnh hẽ ta ti awäd né paawä, ëër, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ër gada wë papuuj, badäk hahỹ papuuj Pꞌop Hagä Do ky däng doo da. Jããm hẽ baad hadoo doo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da habok do sa panang tii.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa najis haa, ta ti bë gahëën do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ takꞌëp bë hyb nꞌaa tamꞌaah takꞌëp baad ub bë babok hyb nꞌaa, takꞌëp baad ub bë bahadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã. Takꞌëp bë hyb nꞌaa tamah, hꞌyyb nyyw gó bë baboo hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa ta wë, Pꞌop Hagä Do bahapäh hyb nꞌaa.


text:
Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Hꞌyyb jawyg gó Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do gada nä, nayyw hẽ takanajaa, ji kedëëb wät hyb nꞌaa banesaa hẽnh ji taky nꞌaa etyy do mahä̃nh. Tii da na-ããj hẽ Paw-Ro, ër hỹỹj hadoo do ër kamahä̃n do bë tama erii wät. Bë tama erii wät Pꞌop Hagä Do hꞌyy ganꞌyyh doo da ta hã.


text:
Ti ky nꞌaa né hẽ tama erii wät sahõnh hẽ tama erih do hã. Tama erih do mahang ti anäng hãd hejoonh doo, takꞌëp ji hyb nꞌaa manatakä bä, dooh ji maa napëë bä tahanäng péh. Hꞌyy gatemah doo, hꞌyy kehꞌỹỹt doo, rawareem Paw-Ro erii wät doo. Ta see hadoo ta ky nꞌaa ranꞌoo bä. Tii da na-ããj hẽ rawareem Pꞌop Hagä Do kyy kerih do wób. Sa daaj hẽ sa ky nꞌaa katakyyk baad nadoo do hã.


text:
Ta ti bë hapëë däk do hyb nꞌaa, najis haa, tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa matakä, ta sꞌee hẽnh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nadahꞌeeh do bë rahꞌyyb mahũũm mahä̃nh te hub nadoo do rama metëëk doo me. Hꞌyy kanehỹỹd né paawä bë da hẽ, sa kyyh bë maa newë bä, bë da hꞌyy kahꞌỹỹt. Ta tyw nꞌaa baad hadoo do bë erét da sa kyyh bë maa newë bä.


text:
Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh hã bë hyb nꞌaa matakä hadꞌyyt hẽ, Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa, ër hꞌyyb tym dëëb bë wë taky enyym do takahũũm hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa, baad Kristo bë bahapäh hyb nꞌaa na-ããj hẽ bë hꞌyyb gó. Tawꞌããts hẽ ti né hẽ ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ! Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Bë ãã ma erih hahỹỹ hã, sahõnh hẽ tadu dahäng do pooj jé hawät do ky nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Kyyh häd näng do ky nꞌaa. <n>Jesus Kristo ky nꞌaa né tii.</n> Ãã maa napäh ta kyyh, ãã hapäh na-ããj hẽ. Baad ãã bahapäh ãã matym me. Ta hã ãã moo däng. Ji hꞌyyb tym hedꞌëëp do ky nꞌaa né hẽ tii.


text:
Ji hꞌyyb tym hedꞌëëp do ana kän ãã mahang. <n>Jesus né hẽ tii.</n> Baad ãã bahapäh né hẽ. Ti hyb nꞌaa ta ky nꞌaa ãã wén herꞌoot baad ub. Hedëb hadꞌyyt do ky nꞌaa bë ãã maherꞌoot. Pꞌop Hagä Doo, ta Yb sii tabawäd wät. Ti ana kän ãã mahang Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Bë ãã maherꞌoot ãã hapäh do ky nꞌaa, ãã maa napäh do ky nꞌaa, séd bë hꞌyyb hedoo hyb nꞌaa da ãã sii. Séd ãã hꞌyyb hedoo ta Yb hỹ pong jé hawät do hã. Séd ãã hꞌyyb hedoo na-ããj hẽ ta Tꞌaah hã, Jesus Kristo hã.


text:
Bë ãã maherꞌoot ãã hã Kristo metëëk doo. Hahỹỹ da tametëëk ããh: Ta bag hadoo Pꞌop Hagä Doo. Baad ub hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Doo, tahanäng pé tii. Dooh badagyp pé ta hã. Tabadꞌop hẽ nesaa do ta hã, tahanäng pé tii.


text:
Ti hyb nꞌaa, séd hã ji hꞌyyb hedoo Pꞌop Hagä Do hã ji herꞌood bä, nesaa doo gó, badagyp do hadoo doo gó ji awäd hadꞌyyt bä, daap ji menyyh tii bä ji herꞌoot do hã. Dooh baad hadoo do ky nꞌaa metëëk doo da ji awäd bä tii dꞌ ji edo bä.


text:
Baad ji aboo bä, Pꞌop Hagä Do baad tabawäd hadꞌyyt doo da ta bag hadoo doo gó, séd ji hꞌyyb hedoo ta hã. Tii bä Pꞌop Hagä Do awug hõm da sahõnh hẽ nesaa do ji hꞌyyb tym gó hanäng doo, Jesus, Pꞌop Hagä Do Tꞌaah majyyw me.<pb/>


text:
“Tabadꞌop hẽ nesaa do hã ỹỹ”, ji noo bä, nesaa do ji jejën bä, ji daaj hẽ ji kawadii. Dooh tanyy bä ji hꞌyyb tym gó baad hadoo do Pꞌop Hagä Do metëëh doo.


text:
Nesaa do ji hꞌyyb tym gó hanäng do ji najejën bä, Pꞌop Hagä Do hã ji kawoow bä, tawug hõm da tii. Tamabaan hõm da sahõnh hẽ baad nadoo do ër moo bok do paah. Pꞌop Hagä Do anoo né hẽ taky däng doo. Dooh tahỹỹd bä ta kyyh. Baad hadꞌop do tii.


text:
“Dooh nesaa do ỹ moo wäd bä” ji ky hado bä, Pꞌop Hagä Do noo kanesa, ji hanäng pé tii. Dooh tii bä ji hꞌyyb tym gó ta kyyh awäd bä.<pb/>


text:
Tah haa hedoo do bëëh. Bë ỹ ma erii wät tii, nesaa do bë moo nabok hyb nꞌaa, nesaa do bë hyb nꞌaa nanewëë hyb nꞌaa. Ti hado né paawä, nesaa do bë see moo wäd bä, nesaa do tahyb nꞌaa newë bä, ti anäng Jesus Kristo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da hawäd up doo, ji ky nꞌaa rod nꞌaa Pꞌop Hagä Do ër Yb wë. Ji tamo nꞌaa jesuu.


text:
Jesus dajëp ër hyb nꞌaa. Nesaa do ër moo bok do säm tadajëp, Pꞌop Hagä Do awug hõm hyb nꞌaa nesaa do ër hã hanäng doo. Dooh ër hyb nꞌaa hadꞌyyt tado bä tadajëp. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa hyb nꞌaa na-ããj né hẽ tadajëp.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ji ky daheeh do hã ji bahapäh Pꞌop Hagä Do ji hapëë däg bä ji hꞌyyb tym gó.


text:
“Ỹ hapäh Pꞌop Hagä Do hëp ỹỹ gó” hanäng péh, dooh ta ky nꞌaa jawꞌyyk do taky dahé bä, daap hẽ ti tamenyyh taherꞌoot do hã. Dooh ta hꞌyyb tym gó tanyy bä baad hadoo do Pꞌop Hagä Do metëëh doo.


text:
Pꞌop Hagä Do ji ky dahé bä, taherꞌoot doo da ji awäd bä, baad tabadäng tii bä ji hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo. Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo da ji kamahä̃n kän tii bä. Hahỹỹ hã ji bahapäh séd ji hꞌyyb hedo bä Pꞌop Hagä Do hã:


text:
“Séd ỹ hꞌyyb hedoo Pꞌop Hagä Do hã”, ji ky hado bä, tawꞌããts hẽ Jesus bawäd wät doo da ji bawät.<pb/>


text:
Najis haa, dooh papuuj ky nꞌaa jawyk do bë ỹ ma erii bä. Ta paa né hẽ bë ỹ ma erih, Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh bë du do noo gó bë gadoo doo, bë hã rama metëëk do paa né hẽ tii. Bë maa napëë wät do né hẽ ta ti bë ỹ ma erih doo.


text:
Ta paa né hẽ paawä, papuuj hado däk hahỹ ky nꞌaa jawyk do bë ỹ ma erih doo. Papuuj däg ji hapäh Kristo bawät doo kä, bë babok doo kä na-ããj né hẽ. Bë eréd hõm nesaa doo. Bë du do däk baad bë babok doo kä. Nesaa doo, ji hꞌyy gatamah do na-ããj hẽ badoo wät hỹỹ kä. Baad hadoo do ganä däk ër hꞌyyb gó.<pb/>


text:
“Ta bag gó ỹ bawät”, hanäng péh, ta da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wë tahꞌyy gaẽẽj bä, badagyp do hadoo doo gó tabawät nä tii.


text:
Ta da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do kamahä̃n doo, ta bag hadoo doo gó tabawät. Dooh ta hã hanäng péh baad nadoo do hã ta hã hꞌyyb tatuk doo.


text:
Ta da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wë hꞌyy gaẽẽnh doo, badagyp do hadoo doo gó ta hꞌyyb bawät. Badagyp do hyb nꞌaa, nesaa do hyb nꞌaa, dooh tahapëë bä tahahõm hẽnh. Ty tamah do hado däk.<pb/>


text:
Tah haa hedoo doo, bë ỹ wén ma erih nesaa do bë hꞌyyb tym gó hanäng do Pꞌop Hagä Do awug hõm do hyb nꞌaa, Kristo ër hyb nꞌaa dajëp do hyb nꞌaa.


text:
Bë mahang bäp peej däk Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, wahëh hedo padëëk bëëh. Bë ỹ wén ma erih, hedëb hadꞌyyt do bë hapëë däg kän do hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym gó. Bë mahang papuuj nä Jesus hã hꞌyy kae däk doo, wanehëh nä do hadoo bëëh. Bë ỹ wén ma erih, Nesaa do Yb hã bë jꞌaa etꞌëëk do hyb nꞌaa. Bë ỹ ma erih, tah haa hyb nꞌaa hedoo doo. Bë ỹ wén ma erih ër Yb hỹ pong jé hawät do bë hapëë däg kän do hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym gó.


text:
Bë mahang bäp peej däk Kristo hã hꞌyy kaꞌeeh doo, wahëh hedo padëëk doo, bë ỹ wén ma erii wät hedëb hadꞌyyt do bë hapëë däg kän do hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym gó. Bë mahang papuuj nä Jesus hã bë hꞌyy kae däk doo, wanehëh nä do hadoo, bë ỹ ma erii wät, bë hꞌyyb hejꞌoonh do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do kyyh bë tahꞌyyb mahũũm do hyb nꞌaa, Nesaa Do Yb hã bë jꞌaa ketsë do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Bë kamahä̃n manä badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rakamahä̃n doo. Bë kamahä̃n manä badäk hahỹỹ hã hanäng doo. Jé badäk hahỹ kamahä̃n doo, dooh Pꞌop Hagä Do takamahä̃n bä.


text:
Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã hanäng do nesaa doo, takꞌëp ji hꞌyyb säg karẽn do hedoo doo, ji matym me ji hegꞌããs doo, takꞌëp ji karẽn do hedoo doo, ji ma hã, ji moo wät do hã ji kasabꞌee do hedoo doo, ti sahõnh hẽ dooh Pꞌop Hagä Do ër Yb hanaa tado bä. Badäk hahỹỹ hã tabana tii.


text:
Badäk hahỹ gawatsik da. Ta hã hanäng do nesaa do hadoo do ji hꞌyyb karẽn do gawatsik né tii da ẽnh. Pꞌop Hagä Do karẽn do ky dahꞌeeh doo, dooh ragawatsig bä. Aboo hadꞌyyt hẽ da.<pb/>


text:
Tah haa, edah ti noo gó sahõnh hẽ tagawatsik. Bë ky nꞌaa napäh, ti pooj jé Kristo majĩĩ, Kristo hã hꞌyy kawareem do yb kasee. Da hẽ hajõk Kristo hã hꞌyy kawereem do rakasꞌee kän. Ti hyb nꞌaa ji hapäh, edah sahõnh hẽ gawatsik doo.


text:
Ër mahang né paawä rababok do paah, dooh né hẽ ër wób rado bä. Ër wób rado bä paawä, dooh paawä ër reréd bä ër mahang rababok doo. Ër mahä̃nh rabahõm. Ti hyb nꞌaa, dooh ër wób rado bä ji hapäh.<pb/>


text:
Bë hã Jesus Kristo anoo Pꞌop Hagä Do Sahee bë tahꞌyyb mahũũm hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa sahõnh hẽ bë bahapäh panyyg hehꞌäät doo, Pꞌop Hagä Do metëëh doo.


text:
Dooh bë ỹ wén ma erii bä bë nahapäh do hyb nꞌaa baad hadoo do ky nꞌaa. Bë ỹ wén ma erih, baad bë bahapëë däk do hyb nꞌaa né hẽ baad hadoo do ky nꞌaa. Baad hadoo do ky nꞌaa bä naa nado noo kanesa doo. Bë hapäh né hẽ tii. Ti hyb nꞌaa né hẽ bë ỹ wén ma erih.


text:
Baad bë ỹ maherꞌoot. “Jesus, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Do nado”, hanäng péh, daap menyyh do yb tii. Ti né hẽ nanäng bë ky nꞌaa napëë däk doo, Kristo hã hꞌyy kawareem doo. Pꞌop Hagä Do Tꞌaah, ta Yb na-ããj hẽ hꞌyy kawareem do yb ty nꞌaa gesꞌyyk.


text:
Ta Tꞌaah ty nꞌaa gesꞌyyk doo, dooh Pꞌop Hagä Doo, Jesus Yb tahapëë bä. Ta Tꞌaah gadoo péh, Jesus Kristo Yb na-ããj hẽ tagadoo.<pb/>


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë ky dahé hadꞌyyt hẽ panyyg hehꞌäät doo, pꞌooj ub, bë du doo noo gó Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh do bë maa napäh doo. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb gó tabaym panyyg hehꞌäät doo. Panyyg hehꞌäät doo, pꞌooj ub bë maa napäh doo, bë hꞌyyb gó tayyw bä, baad bë enyyw bä, séd bë hꞌyyb hedo hadꞌyyt da tii bä Jesus hã, Jesus Yb hã.


text:
Hahỹ ti ër hã Kristo ky nꞌaa enooh doo: Ër tahꞌyyb edëëb hadꞌyyt hẽ, hỹ pong jé ër baboo hadꞌyyt hyb nꞌaa ta pa.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee bë hã Kristo anoo doo, baym bë hꞌyyb tym gó. Ti hyb nꞌaa dooh hyb nꞌaa ta see bë ma metëëk péh. Pꞌop Hagä Do Sahee ti bë tama metëëk sahõnh hã. Baad bë tama metëëk. Dooh daap tado bä. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ bë ky dahé hadꞌyyt hẽ bë tama metëëk doo. Tawꞌããts hẽ Kristo hã bë hꞌyy kata däg hadꞌyyt hẽ.<pb/>


text:
Hỹỹ kä, tah haa hedoo doo, ỹ abꞌaanh bë hã: Kristo sii bë aboo hadꞌyyt hẽ, tamatëëh bä kä, hꞌyyb neỹỹm gó ta matym gó ër babꞌëëh hyb nꞌaa, ër nu manebyng hyb nꞌaa ta matym gó ër babꞌëëh bä.


text:
Bë hapäh do hyb nꞌaa baad hadꞌop do ti Kristo, bë hapäh na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do taah né hẽ sahõnh hẽ baad hadoo do moo bok doo.<pb/>


text:
Bë hegãã nyy da takꞌëp ër Yb hỹ pong jé hawät do ër takamahä̃n. Takꞌëp ër takamahä̃n do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do taah ër tamaneëënh. Ti né hẽ ëër! Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh doo, dooh ër rahapëë bä Pꞌop Hagä Do taah ëër, ranahapäh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo.


text:
Pꞌop Hagä Do taah né hẽ ër da hẽ, najis haa. Dooh né paawä ër Pꞌop Hagä Do metä nä bä nyy dꞌ tabadꞌoo da ër hã, ër hapäh Jesus Kristo hado däk da ëër, tamatëëh bä, baad ub tii kä Jesus ër bahapäh do hyb nꞌaa ti noo gó.


text:
Sahõnh hẽ Jesus Kristo hadoo rabahadoo do sa hꞌyyb gó ragahëën doo, sa daaj hẽ rakanꞌyyh nesaa do mahä̃nh, Jesus baad hadꞌop do hadoo rabahadoo hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Nesaa do moo hebꞌooh doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do wë rahꞌyy kawereem. Sahõnh hẽ nesaa do ji moo wät doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do wë hꞌyy kawareem do tii.


text:
Bë hapäh né hẽ, Jesus bahyng wawẽẽ hẽ nesaa do ji moo wät do tabado hõm hyb nꞌaa. Dooh nesaa do ta hã.


text:
Ti hyb nꞌaa Jesus sii hawät doo, dooh nesaa do tamoo hewëëd bä. Nesaa do moo hebꞌooh doo, dooh Kristo tahapëë bä ta hꞌyyb gó.


text:
Ti hyb nꞌaa, tah haa hedoo doo, bë hyb nꞌaa matakä bë ranawadii hyb nꞌaa. Baad hadoo do moo hebꞌooh doo, baad hadꞌop do né hẽ tii, Kristo baad hadꞌop do hadoo.


text:
Nesaa do moo hebꞌooh doo, Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> karapee tii. Tii dꞌ ji wén hapäh sahõnh hẽ tadu dahäng noo gó Dijab moo hewꞌëët né hẽ ta ti nesaa doo. Pꞌop Hagä Do Tꞌaah ewäd hyng wawẽẽ hẽ tagawatsiig hõm hyb nꞌaa Dijab moo wät doo.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do taah dooh nesaa do ramoo hebo bä, Pꞌop Hagä Do Sahee mahũũm do hyb nꞌaa sa hꞌyyb. Dooh rahaja bä nesaa do ramoo hebo bä, Pꞌop Hagä Do taah rabahadoo do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ hã ji hapäh Pꞌop Hagä Do taah, ji hapäh na-ããj né hẽ Dijab karapee: Baad hadoo do moo nawät doo, ta da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do kamanahä̃n doo, dooh Pꞌop Hagä Do tꞌaah tado bä.<pb/>


text:
Hahỹ ti bë maa napäh do pooj jé bë du do noo gó Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh doo: Tawꞌããts hẽ ji kamahä̃n ji da hadoo doo.


text:
Pꞌooj ub hawät do Kaĩh makũ badꞌoo doo da, bë adoo manäh. Nesaa Do Yb karapee né hẽ tii. Ta hỹỹj tanabooh. Ta hỹỹj Kaĩh wén nabooh, nesaa do Kaĩh moo hewꞌëët do hyb nꞌaa. Ta hỹỹj ti baad hadoo do tamoo hewꞌëët.


text:
Ti hyb nꞌaa, wakãn haa, bë hꞌyy gabedo manä badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do bë wë rakawajꞌããn bä baad bë babok do hyb nꞌaa. <n>Ji wë rakawajããn, Kaĩh moo ti ragahõm do hyb nꞌaa.</n>


text:
Ëër, dooh ër hꞌyyb tym dajëp do tahado wäd bä. Ër hꞌyyb tym edëb kän Pꞌop Hagä Do wë. Baad ta ti ër bahapäh, ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ër kamahä̃n do hyb nꞌaa. Ta wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wë hꞌyy gaẽẽnh doo, dajëp do hadoo nä ta hꞌyyb tym.


text:
Ta da hadoo do wë hꞌyy gaẽẽnh doo, dahejꞌëëp do hadoo ti Pꞌop Hagä Do matym gó. Sa da hadoo do dahejꞌëëp do sa wë, dooh edëb hadꞌyyt do awäd bä. Dooh Pꞌop Hagä Do wë rasꞌëëg bä. Bë hapäh né hẽ tii.<pb/>


text:
Hahỹỹ hã ër bahapäh kamahä̃n hehꞌäät doo: Ta daaj hẽ Jesus Kristo kanꞌoo däk dajëb hã ër hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ër na-ããj ër kanꞌoo däk ër da hadoo sa hyb nꞌaa.


text:
Tah haa, ji kyy me hadꞌyyt nado ji kamahä̃n. Tawꞌããts hẽ ji masa doo me ji kamahä̃n ji wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ ji kamahä̃n hehꞌäät, jꞌooj madäk doo me nado.<pb/>


text:
Baad ji wakããn ji kamahä̃n do hã, baad ji hapäh, baad hadoo do ky nꞌaa ky daheeh do ji. Baad ji wakããn ji kamahä̃n bä, dooh ji hꞌyyb eỹỹm bä Pꞌop Hagä Do ji hyb nꞌaa esꞌee bä.


text:
Dooh ji eỹỹm bä ji hꞌyyb ji taky nꞌaa tapa bä paawä. Tii dꞌ tawén hadoo, ji hꞌyyb tym bahä̃nh Pꞌop Hagä Doo. Sahõnh ji hꞌyyb tym gó hanäng do Pꞌop Hagä Do hapäh.


text:
Ta hã ji ky nꞌaa etsẽẽ do ji gadoo ji hapäh tii bä, tamejũũ do ji ky daheeh do hyb nꞌaa, tagenꞌaak do ji moo wät do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹ pawóp hẽ Pꞌop Hagä Do ji tamejũũ: Ta Tꞌaah Jesus Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh, ji da hadoo do ji kamahä̃n ji tamejũũ doo da.


text:
Tamejũũ do ky dahꞌeeh doo, séd hã rahꞌyyb hedoo Pꞌop Hagä Do hã. Sa hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do bawät tii bä. Ta Sahee ër hã tanoo do hyb nꞌaa ër hapäh, ër hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do bawät.<pb/>


text:
Najis haa, bë ky dahé manä “Pꞌop Hagä Do Sahee kyy gó ỹ baherꞌoot”, hanäk doo. Tawꞌããts hẽ bë mety ta tii, bë bahapäh hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee tado bä sa hꞌyyb tym gó hanäng doo, Pꞌop Hagä Do Sahee tanado bä. Hajõk badäk hahỹỹ hã ketyn hꞌũũm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod oow daap menyyh doo.


text:
Hahỹỹ hã da bë metyy Pꞌop Hagä Do Sahee kyy gó tado bä raherꞌoot doo: Ajꞌyy gó né hẽ Jesus Kristo Pꞌop Hagä Do Tꞌaah kesok se hub né hẽ hanäng doo, ky daheeh doo, Pꞌop Hagä Do Sahee kyy gó né hẽ ti tabaherꞌoot.


text:
Ajꞌyy gó Jesus kesok do ky sëm doo, ky nadaheeh doo, dooh Pꞌop Hagä Do Sahee kyy gó tado bä ti tabaherꞌoot. Kristo hã hꞌyy kawareem do yb sahee ti hedoo do hꞌyyb tym gó tabawät. Bë ky nꞌaa napäh, ti awät hꞌyy kawareem do yb. Ti awäd däg kän badäk hahỹỹ bä.


text:
Bë tah haa, Pꞌop Hagä Do karapee né hẽ bëëh. Ta Sahee bë tahꞌyyb mahũũm doo, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do hꞌyyb gó hanäng do bahä̃nh, Dijab bahä̃nh. Ti hyb nꞌaa, bë hꞌyy ganyy däg nanäng ma matëg oow sa hã, bë wén ky nadaheeh raherꞌoot doo. Bë jꞌaa etëëg wät sa hã.


text:
Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do wób tii. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do ramaa napäh, raky daheeh raherꞌoot doo.


text:
Dooh sa wób ër do bä. Pꞌop Hagä Do karapee ër ti hỹỹh. Pꞌop Hagä Do hapäh do maa napäh, ky daheeh, ër metëëk doo. Pꞌop Hagä Do karapee nadoo doo, dooh ji tamaa newë bä. Ër herꞌoot do maa newꞌëë doo, Sahee baad hadoo do hꞌyyb mahũũm. Ër herꞌoot do maa nanewꞌëë doo, daap menyyh do yb sahee ta hꞌyyb gó tabawät.<pb/>


text:
Najis haa, Pꞌop Hagä Do banoo ër hã ji kamahä̃n doo. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ji da hadoo do ji kamahä̃n né hẽ. Ta da hadoo do kamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do karapee né hẽ tii. Baad Pꞌop Hagä Do tabahapäh ta hꞌyyb gó.


text:
Pꞌop Hagä Do kamahä̃n hadꞌyyt hẽ. Ti hyb nꞌaa ta da hadoo do kamanahä̃n doo, dooh Pꞌop Hagä Do tahapëë bä.


text:
Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do metëëh ji hã ji takamahä̃n: Ta Tꞌaah sét hadꞌop do tamejũũ ër mahang, hỹ pong jé ji awäd hadꞌyyt hyb nꞌaa ta hyb nꞌaa.


text:
Hahỹ hehꞌäät kamahä̃n doo: Dooh ji tado bä Pꞌop Hagä Do ji kamahä̃n doo. Pꞌop Hagä Do ti ji takamahä̃n. Ta Tꞌaah tamejũũ wawẽẽ hẽ tadajëp hyb nꞌaa ji hyb nꞌaa, nesaa do ër moo bok do säm, nesaa do ji hꞌyyb tym gó hanäng do tabawug hõm hyb nꞌaa ta Tꞌaah majyyw me.<pb/>


text:
Najis haa, ta ti hadoo né hẽ Pꞌop Hagä Do takꞌëp ji takamahä̃n. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ji kamahä̃n ji da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Dooh noo gó Pꞌop Hagä Do ji ty gepäh péh. Ti hado né hẽ paawä, ji wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ji kamahä̃n bä, ji hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do bawät tii bä. Baad tabadëë däk tii bä ji hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo. Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo da ji kamahä̃n kän tii bä. Ji hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do bawät.


text:
Séd ji hꞌyyb hedoo Pꞌop Hagä Do hã, ji hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do bawät ji wén hapäh, ta Sahee ji hã tanoo do hyb nꞌaa.


text:
Ta Tꞌaah Pꞌop Hagä Do mejũũ wawẽẽ hẽ, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa hꞌyyb tym dëëb tabahadoo hyb nꞌaa. Ti né hẽ ãã hapäh ãã matym me. Baad ta ky nꞌaa ãã baherꞌoot.


text:
Ti hyb nꞌaa, “Pꞌop Hagä Do Tꞌaah né hẽ Jesus Kristo” hanäng péh, ky daheeh péh, ta hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do bawät, séd tahꞌyyb hadoo Pꞌop Hagä Do hã.


text:
Baad ër bahapäh Pꞌop Hagä Do ër takamahä̃n. Ër daab yyp Pꞌop Hagä Do ër takamahä̃n do hã. Pꞌop Hagä Do kamahä̃n hadꞌyyt hẽ. Ti hyb nꞌaa, jé Pꞌop Hagä Doo, ta wakããn na-ããj hẽ kamahä̃n hadꞌyyt doo, séd tahꞌyyb hadoo Pꞌop Hagä Do hã. Ta hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do bawät.<pb/>


text:
Jesus Kristo bawät doo da ër babok badäk hahỹỹ hã. Ti hyb nꞌaa baad tabadëë däk ër hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo. Pꞌop Hagä Do kamahä̃n doo da ër kamahä̃n kän Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Ti hyb nꞌaa, dooh ër eỹỹm bä Jesus ji taky nꞌaa etyy noo gó.


text:
Pꞌop Hagä Do ji kamahä̃n bä, dooh ji eỹỹm bä. Ji eỹỹm mabaj näng do hã. Ti hyb nꞌaa, baad hadꞌop Pꞌop Hagä Do ji kamahä̃n bä, dooh ỹỹm ji hã. Ji eỹỹm bä, dooh baad tadëë nä bä Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do ji hꞌyyb gó.


text:
“Pꞌop Hagä Do ỹ kamahä̃n” ji ky hado bä, ji da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wë ji hꞌyy gaẽẽj bä, daap hẽ ji menyyh tii bä. Ji wakããn ji hapäh do ji kamanahä̃n bä, ny daa ji kamahä̃n Pꞌop Hagä Do ji nahapäh doo.


text:
Hahỹỹ da Jesus Kristo mejũũ do paa ji: Pꞌop Hagä Do takamahä̃n doo, tawꞌããts hẽ ta da hadoo do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do takamahä̃n na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ “Jesus né hẽ ti Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo” hanäk doo, ky dahꞌeeh doo, Pꞌop Hagä Do taah né hẽ tii. Ta yb kamahä̃n doo, ta yb taah takamahä̃n na-ããj hẽ.


text:
Hahỹỹ hã ji bahapäh Pꞌop Hagä Do taah, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ji kamahä̃n bä: Pꞌop Hagä Do ji kamahä̃n bä, tamejũũ do ji ky dahé bä na-ããj hẽ.


text:
Pꞌop Hagä Do ji kamahä̃n bä, tamejũũ do ji ky daheeh. Nahejooj, ji nahajaa do nado Pꞌop Hagä Do mejũũ doo.


text:
Sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do taah rahajaa rajꞌaa etëëg bä badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa hã hꞌyyb tatuk doo. Jesus hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa ji jꞌaa etꞌëëk badäk hahỹỹ hã hanäng do nesaa do ji hꞌyyb tatꞌuuk doo.


text:
Jesus Pꞌop Hagä Do Tꞌaah né hẽ ky dahꞌeeh doo, jããm né hẽ ti rahajaa rajꞌaa etëëg bä nesaa do hã badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do hꞌyyb karẽn doo.<pb/>


text:
Jesus Kristo né hẽ ti wawẽẽ hẽ hahyng doo, naëng me nu kemuun wät doo, ta majyyw tanꞌoo däk do ji hyb nꞌaa tadajëp noo gó. Nu kemuun wät do hadꞌyyt nado tame. Dajëp na-ããj né hẽ. Tanꞌoo däk ta majyyw ji hyb nꞌaa. Baad Pꞌop Hagä Do Sahee metëëh ji hã ta ti ky nꞌaa. Te hub né hẽ hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee.


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee, tanu kemuun do naëng me, Jesus majyyw tanꞌoo däk do tadajëp noo gó. Séd gó rametëëh.


text:
Ajꞌyy hapäh do ky nꞌaa taherꞌood bä, ji ky daheeh taherꞌoot doo. Ti bahä̃nh ti Pꞌop Hagä Do herꞌoot doo. Ajꞌyy herꞌoot do nado tii. Ti hyb nꞌaa, baad ji ky daheeh ta Tꞌaah ky nꞌaa taherꞌoot doo.


text:
Pꞌop Hagä Do Tꞌaah hã ky daheeh doo, tenäm ta hꞌyyb gó Jesus ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do metëëh doo. Pꞌop Hagä Do herꞌoot do ky nadaheeh doo, Pꞌop Hagä Do noo kanesa, tahanäng pé tii, ta Tꞌaah ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do herꞌoot do taky nadaheeh do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ da ta Tꞌaah ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do metëëh ji hã: Ta Tꞌaah hyb nꞌaa ji hꞌyyb tym tabedꞌëëp, hỹ pong jé ta sii ji awäd hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do Tꞌaah gadoo do ta hꞌyyb tym gó, hỹ pong jé hadꞌyyt hẽ tabawäd däk da Pꞌop Hagä Do sii. Ta Tꞌaah ganadoo doo, dooh né hẽ tagado bä edëb hadꞌyyt do Pꞌop Hagä Do pa.<pb/>


text:
Ỹ wén ma erii wät hahỹ bë hã, Pꞌop Hagä Do Tꞌaah hã hꞌyy kaꞌeeh doo, edëb hadꞌyyt do bë gado däk né hẽ, baad bë bahapäh hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do anoo ji hã ji etsẽẽ doo, Pꞌop Hagä Do genꞌaak do hã ji hꞌyyb däg bä ji ky nꞌaa etsẽẽ bä. Ti hyb nꞌaa dooh ji hꞌyyb eỹỹm bä Pꞌop Hagä Do sii ji erꞌood bä.


text:
Ti anäng nasaa do pꞌãã näng doo, dawëë ji bawäd hõm Pꞌop Hagä Do mahä̃nh tanoo doo. Nasaa do ji wakããn moo wäd bä ji hapëë bä, pꞌãã näng do tanado bä, tawꞌããts hẽ ji ky nꞌaa etsẽẽ tii. Tii bä Pꞌop Hagä Do anoo ta hã edëb hadꞌyyt doo. Nesaa do pꞌãã näng doo, dawëë ji bawäd hõm Pꞌop Hagä Do mahä̃nh tanoo do hyb nꞌaa nado bë ky nꞌaa etsẽẽ, ỹ hanäng tii.


text:
Sahõnh hẽ nesaa do ji moo wät doo, ji hyb nꞌaa newëë doo, baad nado né hẽ ti Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hadoo né hẽ ti anäng nesaa do ji hꞌyyb gó tanyy bä, dooh tanꞌoo bä dawëë ji nu gadäk Pꞌop Hagä Do mahä̃nh.<pb/>


text:
Ër hapäh, dooh Pꞌop Hagä Do taah ramoo hebo bä nesaa doo, Jesus mo nꞌaa jesuu do hyb nꞌaa sa hã. Dooh Nesaa do Yb haja bä tarejã bä sa hã.


text:
Pꞌop Hagä Do karapee ëër, ër hapäh. Nesaa Do Yb mejũũ sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do hã, Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa hã, ër hapäh.


text:
Ër hapäh na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do Tꞌaah ewäd hyng, ji tahꞌyy ganä däk, Pꞌop Hagä Do hehꞌäät do ji bahapäh hyb nꞌaa. Séd ër hꞌyyb hedoo Pꞌop Hagä Do hehꞌäät do hã. Séd ër hꞌyyb hedoo ta Tꞌaah Jesus Kristo hã. Ti ti Pꞌop Hagä Do hehꞌäät doo. Ti né hẽ tanoo ji hã ta wë ji hꞌyyb tym edëb hadꞌyyt doo.<pb/>


text:
Ỹ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa ỹ ramaneëënh doo, ỹ edëng sahõnh hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bë panang bä habong do Pꞌop Hagä Do asëëw hõm doo. Baad bë ỹ kamahä̃n. Ỹ hadꞌyyt nado bë kamahä̃n doo. Sahõnh hẽ baad hadoo do ky nꞌaa hapäh do bë rakamahä̃n na-ããj hẽ.


text:
Baad hadoo do ky nꞌaa ãã hꞌyyb tym gó tabawät. Ãã hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ. Ti hyb nꞌaa bë ãã kamahä̃n.


text:
Hahỹỹ da bë ỹ ky nꞌaa edëng: Ỹ karẽn paawä Pꞌop Hagä Do ër Yb, Jesus Kristo ër Yb Tꞌaah ër hã raky enꞌyym, ër ratꞌyyd mehĩĩn, hꞌyyb näm do ranoo ër hã. Tii dꞌ né hẽ tabadꞌoo da ër hã, baad hadoo do ky nꞌaa ër bahapäh, ër ky daheeh do hyb nꞌaa, ër da hadoo do ër kamahä̃n do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Takꞌëp ỹ tsebee wät baad bë wób rababok ỹ ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa. Baad hadoo do ky nꞌaa metëëk doo da rababok, Pꞌop Hagä Do ër Yb mejũũ doo da rababok, ỹ ky nꞌaa napäh.<pb/>


text:
Hỹỹ kä wakãn haa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ỹ etsẽẽ bë hã ër kamahä̃n hadꞌyyt hyb nꞌaa ër da hadoo doo. Dooh papuuj ky nꞌaa jawyk do tado bä tii. Ta paa né hẽ tii, Jesus hã bë hꞌyy kaꞌeeh bë du doo noo gó bë ky nꞌaa napäh do né hẽ.


text:
Hahỹ kamahä̃n do hehꞌäät: Pꞌop Hagä Do mejũũ doo da ji bawät. Ji tamejũũ kamahä̃n gó ji bawät, pooj jé bë maa napäh doo da né hẽ.<pb/>


text:
Hajõk ma matëg ji wadꞌii do raketyn hõm badäk hahỹ hawꞌããts hẽ. Sa hã dooh Jesus Kristo, Pꞌop Hagä Do Tꞌaah, ewäd hyy bä babä ajꞌyy gó. Kristo hã hꞌyy kawareem do yb, ji wadii do yb né hẽ ti tii dꞌ ma metëëk doo.


text:
Ti hyb nꞌaa, baad bë hyb nꞌaa matakä bë rawanadii hyb nꞌaa rametëëk do hã. Rametëëk do bë ky dahé bä bë hasõg hõm da Pꞌop Hagä Do wë bë moo bok do paa säm. Bë hyb nꞌaa matakä bë moo bok do säm bë gadoo hyb nꞌaa sahõnh hẽ.


text:
Kristo ma metëëk do herét doo, ta see däg metëëk doo, dooh ta ti hadoo do hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do awäd bä. Kristo metëëk do baad ta hꞌyyb gó tenäm doo, ta hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do awät, ta hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do Tꞌaah bawät na-ããj hẽ.


text:
Bë wë ma matëg see kaja bä, Kristo metëëk do tama netꞌëëg bä, bë gado manä bë tób bä. Bë edëë manä ji wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ji edëng doo da.


text:
Ta ti hedëng pé ji wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ji edëng doo da, ta hꞌyyb hata hado däk tii, nesaa do tametëëk do hã.<pb/>


text:
Ti anäng nä hajõng nä bë ỹ maherꞌoot do panꞌaa. Ti hadoo né hẽ, dooh ỹ karẽn bä ỹ erih doo gó bë ỹ maherꞌood bä. Ỹ karẽn bë ỹ bahehëën ỹ berꞌoot hyb nꞌaa bë sii, takꞌëp ër tsebé hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do asëëw hõm do babä habong doo, bë wakããn hedoo do bë mꞌ rahyb nꞌaa esee. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Takꞌëp ỹ tsebee wäd kän ỹ ky nꞌaa napäh do hyb nꞌaa a ky nꞌaa ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób raherꞌoot doo. Baad hadꞌyyt mä mabawät baad hadoo do ky nꞌaa metëëh doo da, sa nooh. Dooh mꞌ mahꞌyy gajëë hõm bä ta hã, sa nooh.


text:
Takꞌëp né hẽ ỹ tsebé, baad hadoo do ky nꞌaa metëëk doo da tah haa hedoo do rababok ỹ ky nꞌaa napäh bä. Dooh hahỹ hadoo pé takꞌëp ỹ tsebé péh.<pb/>


text:
Najis ỹỹ, baad hadꞌyyt hẽ mamasaa wät ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bahehꞌëën doo, ma metëëk doo, mahepꞌëëh do nado né paawä.


text:
Ta ti raherꞌoot babä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã nyy da makamahä̃n wät sa hã. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do genꞌaak doo da mamasaa ta ti ër wakããn ramahõm me ramahũũm péh.


text:
Ta ti rabahõm jé padꞌyyt hẽ Jesus Kristo ky nꞌaa rabaherꞌood hõm hyb nꞌaa. Dooh ragado bä dajẽẽr hadoo doo, sa waa hadoo do Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do sa hanaa.


text:
Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ër gadoo ta ti hedoo do ër tób yt hã, tawꞌããts hẽ ër masa sa hã. Tii da ër adoo bä, ër masa baad hadoo do ky nꞌaa ramaherꞌood hõm do hã.<pb/>


text:
Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do bë panang bä habong do ỹ ma erii wät. Ti hadoo né hẽ, ta ti Dijoteréh, sa bahä̃nh karẽn do nu gadäk doo, dooh ỹ taky dahé bä.


text:
Ti hyb nꞌaa, bë ỹ bahehëën bä ỹ naëënh da ỹ nabuuj gedoo hyb nꞌaa nesaa do tamoo wät do hyb nꞌaa, ãã tanu merꞌoot do hyb nꞌaa, ãã taky nꞌaa rejãã do hyb nꞌaa. Hajõng baad nadoo do tamoo wät doo. Dooh tagado bä ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hehꞌëën doo. Ta wób rakarẽn paawä ragadoo, tameduuk raganadoo hyb nꞌaa. Jé gadoo do tahꞌeed hꞌũũm Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa mahä̃nh.<pb/>


text:
Najis ỹỹ, tawꞌããts hẽ hanäm do mamoo wät. Mamoo wäd manä nesaa doo. Baad hadoo do moo wät doo, Pꞌop Hagä Do karapee né hẽ tii. Nesaa do moo wät doo, dooh Pꞌop Hagä Do tahapëë bä ta hꞌyyb gó.


text:
Tawꞌããts hẽ mamasaa Demeet. Jé padꞌyyt hẽ rajꞌaa etsë ta hã, baad tabawät do hyb nꞌaa. Baad hadoo do ky nꞌaa metëëk doo da tabawät. Baad ub tabawät ta ti tametëëh. Ãã hã na-ããj né hẽ, baad ãã hã tabawät. Mahapäh né hẽ, ãã ehub né hẽ ãã herꞌoot doo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ mamasaa.<pb/>


text:
<sup>(14-15)</sup> Ỹ karẽn paawä nayyw hẽ õm ỹ bahehëën. Tii bä ër berꞌoot.<pb/> <sup>15</sup> Ỹ karẽn hꞌyyb nyyw gó baad mabawät. Ër najiis babä habong do õm rahyb nꞌaa esee mäh. Sét kenꞌyyh mamaherꞌood ỹ kedëng najis haa tꞌĩĩ hẽnh habong do hã. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Judas, Tsijaag hỹỹj, Jesus Kristo wë moo wät do see ỹ ti hỹỹh. Ỹ edëng bëëh, Pꞌop Hagä Do naëëj wät doo, Pꞌop Hagä Do ër Yb kamahä̃n doo, Jesus Kristo mo nꞌaa jesuu doo.


text:
Ỹ karẽn ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym doo, ji tahꞌyyb nꞌyym doo, ji takamahä̃n do na-ããj hẽ baad bë hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ.<pb/>


text:
<sup>(3-4)</sup> Najis haa, takꞌëp paa ỹ karẽn paawä bë ỹ ma erih ër Pꞌop Hagä Do edëëb wät do ky nꞌaa hã. Tii bä kä, hꞌyy kamepꞌëëh doo me ajyy Pꞌop Hagä Do wanehꞌëëh do bë mahang rababoo däg kän ỹ ky nꞌaa napäh bä kä, nayyw hẽ ỹ hꞌyy kahỹỹd däk ỹ erih do hã. Bë ỹ ma erih hỹỹ kä takꞌëp ỹ betsẽẽ hyb nꞌaa bë hã, baad bë banꞌyyh hyb nꞌaa panyyg hanäm do ër ky daheeh doo, ta karapee, tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do sa hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo. Bë anꞌoo manä ta wób rahỹỹd. Nanäng ajyy rahꞌỹỹt ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do ky nꞌaa. Ji wë Pꞌop Hagä Do ky enyym do hyb nꞌaa, tahajaa, sa nooh, jé rakarẽn pé sii rabaꞌỹỹh. Ramakyys Jesus Kristo, sét hadoo do ër kariw nꞌaa, ër danäh, ër Wahë Nꞌaa. Pꞌooj ub Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó takerii däk nyy da nesaa do hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da ta ti hedoo doo.


text:
Bë hapëë däg né paawä nyy da takerii däk, ỹ karẽn bë hyb nꞌaa esee hahỹỹh: Esit häj nꞌaa bä naa ta karapee Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do manyyh jawén paa bä, tagawatsiig jëng sa mahang ky sëm do paah, ky nadahꞌeeh do paah.


text:
Bë hyb nꞌaa esꞌee na-ããj hẽ nyy da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do badꞌoo ããs wób sa hã. Ta ti ããs wób dooh paa rahꞌyy gadeja bä sa hã Pꞌop Hagä Do anoo do hã rabagꞌããs do hã, raty nꞌaa gesꞌyyk rababong do paa rawén beréd hõm tii. Tꞌõp gadagyp doo gó baad rakamawꞌyyd däg hadꞌyyt hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do anꞌoo bä, ta tii bä ragada hyb nꞌaa sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó sa hã taky nꞌaa etyy doo.


text:
Ti hadoo panang Sodoma, Gomoha häd enäh do babuuj hã, panang nedaa bä hajꞌeenh do hã na-ããj hẽ. Sa hã Pꞌop Hagä Do rejãã do hã takametä däk nyy da Pꞌop Hagä Do badꞌoo da tii dꞌ habok do sa hã. Panang buuj rahob hadꞌyyt hẽ tëëg hõõ nadëëk doo gó. Tii dꞌ rawén hoop, nanäng ããs rabadꞌoo doo da rabadꞌoo paah. Takꞌëp baad nadoo do panang buuj ramoo hebꞌooh paa sa hã hanäng doo me. Ỹỹj nadoo do sii hẽ rabaheꞌỹỹh paah.<pb/>


text:
Ta ti hedoo nanäng ajyy Pꞌop Hagä Do wanehꞌëëh do bë mahang haboo däk do rabadꞌoo. Sa sꞌëë gó rahapäh do jawén rababok. Sa hub rarejãã takꞌëp baad nadoo doo me. Dooh ragado bä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ji hã tamejũũ doo. Raky nꞌaa rejãã kabajꞌaa doo. <n>Kabejꞌaa doo, ããs Pꞌop Hagä Do karapee. Kabejꞌaa do na-ããj hẽ ããs wób nesaa do moo bok do paah, Nesaa Do Yb karom.</n>


text:
Mikéw kä, ããs sa wahë nꞌaa né paawä, dooh taky nꞌaa rejãã doo me Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> taky nꞌaa tapa bä, Mosees kamag nꞌaa pꞌãã Nesaa do Yb daheeh taky kedak noo gó. <n>Hahỹỹ da Judah buuj panyyg see hã takerii däk ta ti ky nꞌaa: Mosees dajëp noo gó mꞌ Pꞌop Hagä Do mejũũ mä ããs sa wahë nꞌaa Mikéw, Mosees kamag nꞌaa tadakä jëng hyb nꞌaa. Tadakä paawä mꞌ, Nesaa Do Yb ana ta wë. Nesaa Do Yb karẽn mä Mosees kamag nꞌaa paah. Esit buuj see Mosees naboh jat do paa hyb nꞌaa mꞌ Mosees mä ta karom, näng mä Nesaa Do Yb kyyh. Tii dꞌ né paawä Nesaa Do Yb karẽn paawä, dooh mꞌ Mikéw anꞌoo bä ta hã Mosees kamag nꞌaa paah.</n> Jããm hẽ hahỹỹ da Mikéw kyyh Nesaa Do Yb hã: “Õm da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do nabuuj gedoo.”


text:
Mikéw badꞌoo doo da nado nanäng ajyy bë mahang kamekuuj däk do rabadꞌoo. Takꞌëp baad nadoo doo me raky nꞌaa rejãã ranahapäh do hã. Harꞌëëng hꞌyy ganenäh do hadoo tii. Jããm hẽ rahapäh rahꞌyy karẽn doo. Jããm hẽ ti jawén rababok. Rahꞌyy karẽn do jawén rababok doo, ti né ti sa hã rejãã doo.


text:
Takꞌëp baad nado da sa hã! Kaĩh bawäd wät doo da paa rababok. Dajẽẽr hã takꞌëp rahꞌyyb padëëk do hyb nꞌaa, Barãm, pꞌooj ub hawät do baad nadoo do moo wät do paa badꞌoo doo da rabadꞌoo. Ajꞌyy, Korah makũũh, Mosees Arãw sa wë hꞌyy kawareem do paa hadoo ta ti rahꞌyy kawereem Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa wë. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik da tii.


text:
Séd hã bë bawëh bä, bë sii rabawëh bä, dooh ranu mebyy bä, takꞌëp baad nadoo do ramoo boo né paawä. Pä ji nahapäh do tame hanäng do marakate gahꞌood jëng do tahajꞌaa hadoo do hedoo ta ti ajyy bë mahang. <n>Marakate pä rejãã doo da, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób rarejãã, tahanäng pé tii.</n> Bꞌéé hagã nꞌaa jããm hẽ sa hã hẽ hyb nꞌaa newëë do hadoo tii. Naëng poo mahauk do tabës doo, ji tawadii do hadoo tii. Joom beaak noo gó neaak do hadoo tii. Joom tsawyy jëng doo, nedëb wät doo, ji tagoo hõm do hadoo tii.


text:
Maadaka hewëëh do akajar me bahꞌood mahũũm doo, ta puh ty gasus do akajar nabyy me rerét do hadoo nanäng ajyy. Ta puh ty gasus do hadoo nu meby nꞌaa näng do ramoo bok doo. Sagõõh daap ty gehũũm do hadoo ti ajyy. <n>Pꞌooj ub akajar me habong do rahegꞌããs sagõõh rabahapäh hyb nꞌaa ny nemuun rabahõm. Dooh tahaja bä ramatakä bä <i>sagõõh daap ty gehũũm do</i> hã. Ti hadoo, dooh ji haja bä ji ky dahé bä nanäng ma matëg oow. Ta sꞌee hẽnh ji rahꞌyyb mahũũm. Tii dꞌ tahanäng pé tii.</n> Takꞌëp gadagyp do Pꞌop Hagä Do enyyw hõm sa pooj jé. Tꞌĩĩ hẽnh raboo hadꞌyyt da.<pb/>


text:
Hahỹỹ da ajꞌyy Enók häd näng doo, setsi däg do Adãw bä naa ji etsén bä, tamaherꞌoot paa ta jawén hawät do hahỹ ajyy nesaa do sa ky nꞌaa: “Bë hegãã”, näng mäh, “ti awät da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, takꞌëp hajõk do ta ããs takꞌëp baad hedoo do sa daheeh,


text:
sahõnh hẽ taky nꞌaa etyy hyb nꞌaa. Nesaa doo hẽnh taky nꞌaa etyy da sahõnh hẽ, ta matym gó baad nadoo do moo bok doo, ta hã wanehꞌëëh do hyb nꞌaa baad nadoo do moo bok doo. Nesaa doo hẽnh taky nꞌaa etyy da sahõnh hẽ, nesaa do moo hebꞌooh do rabahadoo do hyb nꞌaa baad nadoo do Pꞌop Hagä Do hã raherꞌoot do hyb nꞌaa”, näng paa Enók.


text:
Sahõnh hẽ hã raky nꞌaa hajẽẽw hadꞌyyt hẽ. Raherꞌood hadꞌyyt hẽ ti sa hã dooh baad tado bä ti ta wób ramoo bok doo. Nesaa do sa hꞌyyb karẽn do jawén rababoo hadꞌyyt hẽ. Sa hã hẽ rahꞌyy kasabꞌee sa ky nꞌaa hã. Jꞌooj madäk doo me ta wób hã rajꞌaa etsë ky kenꞌyym doo me, sa daaj hẽ rakarẽn do ragadoo hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Najis haa, bë hyb nꞌaa esꞌee Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa mejũũ doo, 12 hedoo do bë ramaherꞌoot do paah.


text:
Hahỹỹ dꞌ paa sa kyyh bë hã: “Jesus matëëh do pooj jé, ti abok da nesaa do sa hꞌyyb karẽn do jawén habok doo, bë raky nꞌaa wajehëët doo”, näk paa sa kyyh.


text:
Séd bë hꞌyyb nahedo bong ranꞌoo bä ta tii. Bë ketyn hꞌũũm ranꞌoo bä. Sa hꞌyyb säg karẽn do jawén rababok. Dooh Pꞌop Hagä Do Sahee awäd bä sa hꞌyyb gó.<pb/>


text:
Bëëh, najis haa, tawꞌããts hẽ baad hadꞌyyt hẽ bë hꞌyyb padäg panyyg hanäm do hã Jesus mejũũ do ër hã rama metꞌëëg wät doo, Pꞌop Hagä Do hã hana doo. Ta tii hã bë hꞌyyb padäg, bë hꞌyy kahejój magyys hẽ hyb nꞌaa. Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bë hã Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm doo da.


text:
Tawꞌããts hẽ bë anꞌoo Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do bë hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ edëb hadꞌyyt do bë gada, ër tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa, Jesus Kristo, ër Wahë Nꞌaa, ër hã tanoo doo.<pb/>


text:
Nayyw hẽ bë maherꞌood ta sꞌee hẽnh sa hꞌyyb baboo däk doo, tëëg hõõ nadëëk do mahä̃nh ta ti bë bedꞌëëp hyb nꞌaa. Bë tꞌyyd mehĩĩn ta wób takꞌëp baad nadoo do moo bok doo. Sa hã bë tꞌyyd mehĩĩn bä, tawꞌããts hẽ hꞌyyb eỹỹm doo gó baad bë hyb nꞌaa matakä, nesaa do ramoo bok do bë tahꞌyyb tatug mahä̃nh. Tawꞌããts hẽ baad né hẽ bë kanä takꞌëp nesaa do ramoo bok do mahä̃nh, ramoo bok do bë tahꞌyyb tatug mahä̃nh. <n>Hahỹỹ dꞌ Gereg kyy me takerii däk: “Tawꞌããts hẽ sa saroor sii hẽ bë ty nꞌaa gesꞌyyk, nasꞌaa däk do hyb nꞌaa tii, nesaa do sa hub me ramoo bok do hajꞌaa.” Baad ji kanꞌyyh, sahõnh hẽ nesaa do ramoo bok do ji tahꞌyyb tatug mahä̃nh, tahanäng pé tii.</n><pb/>


text:
<sup>(24-25)</sup> Sét ub hadoo do Pꞌop Hagä Doo, Jesus Kristo ër Wahë Nꞌaa hyb nꞌaa ër tedëëb wät do hajaa bë tamo nꞌaa jesuu nesaa do bë moo boo mahä̃nh. Tahajaa ta bag takꞌëp gabarëëh doo gó bë tamanaa, tsebee gó ta matym gó bë babꞌëëh hyb nꞌaa takꞌëp baad hado däk do hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym. Tawꞌããts hẽ ti né hẽ ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Ti né hẽ hadꞌyyt hẽ takꞌëp hyb nꞌaa jawyk do sahõnh hẽ bagꞌããs doo. Ti né hẽ hadꞌyyt hẽ kabajꞌaa doo, hejooj hadꞌyyt doo. Ti né hẽ sahõnh hã mejõ hadꞌyyt doo. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ. Jããm hẽ kä.<pb/>


text:
Jesus Kristo metëëh do hahỹ kerih doo, ta hã Pꞌop Hagä Do anoo doo, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ta karom hedoo do sa hã tametëëh hyb nꞌaa nayyw hẽ hawät do panꞌaa. Jesus Kristo mejõ wät ããs ta mejũũ do seeh, wë ỹỹ, ỹ ta karom Jowãw, ër pooj jé hawät do ky nꞌaa ër hã tapanäk hyb nꞌaa.


text:
Baad ỹ berii wät sahõnh hẽ hã ỹ tametëëh doo, ỹ hapäh doo. Hahỹ né hẽ Pꞌop Hagä Do ër tamaherꞌoot doo, baad hadoo do Jesus Kristo metëëh do na-ããj hẽ.


text:
Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng da jé hahỹ ta jawén hawät do ky nꞌaa nerꞌoot doo. Ky nꞌaa kedëng na-ããj hẽ jé hahỹ maa newëë doo, ky daheeh doo, edaa däk do hyb nꞌaa takajaa doo.<pb/>


text:
<sup>(4-5)</sup> Ỹ Jowãw, ỹ edëng Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do setsi hedoo do panang bä, Asija häd näng do häj nꞌaa bä habong doo. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do awäd hadꞌyyt doo, setsi hedoo do ta Sahee <n>Pꞌop Hagä Do Sahee né hẽ tii.Setsihedoo do Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã takerii däg bä, baad hadꞌop tahanäng pé tii. Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Sahee baad hadꞌop doo, tahanäng pé ti <i>setsi ta Sahee</i> .</n> tabagꞌããs do tyng nꞌaa pa habꞌëëh do na-ããj hẽ, Jesus Kristo na-ããj hẽ raky enꞌyym bë hã, ỹ karẽn bë rahꞌyyb enꞌyym. Jesus Kristo né hẽ ti baad hadoo do herꞌoot doo. Tahajaa ji ky dahé bä taherꞌoot doo. Ti né hẽ jããm hẽ pooj jé dejëp do mahang ganä wät doo. <n>Jesus ganä wät do pooj jé ta wób ragenä boo né paawä, pꞌaa hẽnh radejëp. Jããm pooj jé Kristo dejëp do mahang ganä wät do nadajëb wät doo.</n> Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do sa wahë nꞌaa wahë nꞌaa né hẽ tii.Takꞌëp ỹ jꞌaa etsë, ỹ wehꞌëëh Jesus ër hã kamahä̃n doo, tadajëp do hyb nꞌaa nesaa do ër moo bok do hejój mahä̃nh ër tabedëëb wät doo.


text:
Takꞌëp ỹ jꞌaa etsë, ỹ wehëë hadꞌyyt hẽ Jesus, ta karapee tabagꞌããs do ëër, ër hã tanoo doo. Pꞌop Hagä Do ta Yb wë moo bok doo, ta hã hyb nꞌaa jewꞌyyk do ëër, tanꞌoo bä. Tawꞌããts hẽ takabajaa hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ tabagãã hadꞌyyt hẽ. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<CL><br/>


text:
<t>Bë hyb nꞌaa matakä da!<br/>Ti awät da Kristo wë puh gabarëëh do mahang.<br/>Sahõnh hẽ rabahapäh da.<br/>Baa ejꞌooh do sii hẽ rabahapäh da.<br/>Tii bä, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do aꞌoot da ta hyb nꞌaa.<br/>Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.<CL><pb/>


text:
“Ỹ né hẽ Aw-Pah, ỹ né hẽ Omekah. Ỹ né hẽ jããm hẽ pooj jé hawät doo, ỹ né hẽ tagadëëg ub hawät doo”, <n>Tii dꞌ né hẽ Gereg kyy me: <i>Ỹ né hẽ Aw-Pah ỹ né hẽ Omekah</i> . Gereg kyy meAw-Pahmꞌ pooj jé hawät do rerih do retsén bä. Tagadëëg ub hadoo do retsén do tiOmekah. Ti hyb nꞌaa jããm hẽ pooj jé hawät doo, tagadëëg ub hawät doo, tahanäng pé tii.</n> näng Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo. “Ỹ né hẽ da hẽ hawät doo, pꞌooj ub hawät doo, hỹ jawén awäd hadꞌyyt doo”, näng mäh.<pb/>


text:
Ỹ Jowãw, bë hỹỹj hadoo doo, bë nemuun hꞌyyb jawyg gó ỹ gadoo ër hã rarahejãã doo. Bë nemuun Jesus bagꞌããs do karapee hadoo do ỹỹh. Tsyt dëëg hã Pat-Mos häd näng doo hẽnh majẽ ỹỹ ỹ ratajꞌoo gëët, ỹ maherꞌood hõm do hyb nꞌaa paa Pꞌop Hagä Do ër tamaherꞌoot doo, baad hadoo do Jesus metëëh do na-ããj hẽ.


text:
Ta tii bä ỹ bawät bä, metꞌuuh hã, Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ër hyb nꞌaa esee noo gó, Pꞌop Hagä Do Sahee ỹ tahꞌyyb mahũũm. Tii bä, ỹ jó däk hẽnh ỹ maa napäh takꞌëp hadoo do kyyh, torõm-bet ky hadoo do


text:
hahỹỹ da ky hadoo doo: “Ma kahé bäh kapõõs do hã merii da mahapäh doo. Tii bä mamejõ hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do setsi hedoo do panang Asija häd näng do häj nꞌaa bä habong do sa wë. Mamejõ Epeso, Es-Mirina, Peh-Gamo, Tijatira, Sar-Des, Piradepija, Raw-Diseej häd enäh do panang hẽnh”, näng ta kyyh.<pb/>


text:
Tii bä, jawén ỹ pꞌaa hẽnh ỹ begãã wät ỹ bahapäh hyb nꞌaa jaa hã ỹ herꞌoot doo. Tii bꞌ ỹ hapäh setsi ta bag tyng kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb.


text:
Ta bag tyng mahang ỹ bahapäh ajꞌyy hadoo doo. Dawëët ta saroor, ta tsyym hã tagadäk. Kꞌããts tëg gabarëëh do ta hꞌyyb mawyd.


text:
Nu hõng. Hawak ta sëën, kawad puw hawak do hadoo. Takꞌëp tabawak. Gabarëëh ta matym, tëëg hõõ hadoo.


text:
Kꞌããts tëg hahiin do hadẽẽ jat do hadoo ta tsyym gabarꞌëëng. Gawakaa do pꞌop hana do ky hadoo ta kyyh.


text:
Ta moo hub me setsi sagõõh rapadëëk. Ta noo gó naa sẽn-jeer séd demuun hãw padëëk do ganyyh. Papỹỹj wasyk takꞌëp tagabarëëh do hadoo ta mamets gabarëëh.<pb/>


text:
Ajꞌyy ỹ bahapäh bä, tũũ ỹ badëë jat tii bä ta tsyym pa dajëp do hajad hõm do hadoo. Tii bä ta moo hub tadasooh hã ỹỹ, ti taky hadoo: “Eỹỹm manäh. Ỹ né hẽ jããm hẽ pooj jé hawät doo, ỹ né hẽ tagadëëg ub hawät doo.


text:
Ỹ né hẽ Hedëb Hadꞌyyt Doo. Ỹ dajëb né paawä, ỹ awäd hadꞌyyt hẽ hỹỹ kä. Ỹ né hẽ dejëp do rababong bä, Ades häd näng do tëg wë däk doo”, <n>Hahỹỹ dꞌ Jesus hanäng péh tii: “Ỹ né hẽ ti dejëp do hã mejũũ doo. Ỹ né hẽ ti herꞌoot do nyy da ỹ badꞌooAdeshäd näng doo bä, dejëp do rababong bä habong do sa hã.”</n> näng ta kyyh.


text:
“Ti hyb nꞌaa merii mahapäh doo”, näng ta kyyh hã ỹỹ. “Merii mahapëë däk doo, mahapäh doo, ta jawén hana do panꞌaa na-ããj hẽ”, näng ta kyyh.


text:
“Õm ỹ maherꞌoot hỹỹ kä nyy dꞌ tahanäng pé ta ti setsi hedoo do sagõõh moh ỹỹ gó mahapëë wät doo, setsi ta bag tyng daheeh”, näng mäh. “Setsi hedoo do sagõõh, setsi ããs hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do setsi hedoo do panang bä habong do hagꞌããs doo. Setsi ta bag tyng, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do setsi hedoo do panang bä habong doo”, näng ta kyyh.<pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Epeso panang bä habong do hagꞌããs do hã:<pb/>


text:
Ỹ hapäh sahõnh hẽ bë moo bok doo. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do wë bë moo bok ỹ hapäh. Hꞌyy ganajëng doo me bë gadoo bë ahoop do ỹ hapäh. Dooh bë gado bä bë mahang nesaa do moo hebꞌooh do ỹ hapäh. Bë metä wät, ỹ hapäh, nanäng ajyy daap menꞌyyh doo, ‘Kristo mejũũ do ãã’, hanäk doo. Daap ti ramenyyh bë hapëë däg kän.


text:
Hꞌyyb jawyg gó bë gado hadꞌyyt hẽ baad nadoo do hëp ỹ nꞌaa bë ahoop doo. Ỹ hapäh, ti dooh bë hꞌyy gejë hõm bä.


text:
Ti hadoo né hẽ, sét hẽ ti ỹ ganenꞌaak bë hã: Dooh ỹ bë kamahä̃n wäd bä, pooj jé ỹ bë kamahä̃n wät doo da.


text:
Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa newë ta ti takꞌëp bë esꞌõõs doo, ỹ bë kamanahä̃n wät doo. Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd kamehĩĩn. Pꞌaa hẽnh bë moo boo baad hadoo do pooj jé bë moo bok do paah. Bë tꞌyyd kamanehĩĩn bä, ỹ da ana bë wë, ỹ ado hõm da bë bag tyng tabasooh doo bä naa.


text:
Ti hadoo né hẽ, ti anäng na-ããj hẽ hahỹ baad bë badꞌoo doo: Takꞌëp bë ganenꞌaak Nikoraw ma metëëk do ky sꞌũũt doo. <n>Dooh ji hapëë wäd bä jaa ti Nikoraw. Jããm hẽ ji hapäh ta ky sꞌũũt do ma metꞌëëk doo. Tahajaa mäh, sa nooh, ji awëë bä ta wób sa kabarii rahyb nꞌaa jewꞌyyk do tä nꞌaa. Tahajaa mä na-ããj hẽ ji hꞌyy karẽn do sii ji baheꞌỹỹh. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang rakarẽn rakamekuunh.</n> Ỹ na-ããj hẽ takꞌëp ỹ ganenꞌaak tii.<pb/>


text:
“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo. Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã ỹ anoo da joom ji hedꞌëëp do ag tabepóh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do panang bä hahäng doo.” <n>Genesis 2.9</n><pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Es-Mirina panang bä habong do hagꞌããs do hã:<CL><pb/>


text:
Ỹ hapäh bë hã rarahejãã doo. Ỹ hapäh bë kasꞌuut. Bë kasuud né paawä, bë hꞌyyb gó ti anäng hajõng baad hadoo doo. Ỹ hapäh Judah buuj wób bë raky nꞌaa rejãã doo, nesaa do bë ky nꞌaa ranoo doo. Judah buuj sa noo né paawä, dooh karapé haa hehꞌäät rado bä tii. Nesaa Do Yb karom né tii.


text:
Bë eỹỹm manä bë ahoop do panꞌaa. Bë wób radewäts bꞌëëh da Dijab <n>Gereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab.</n> anꞌoo bä da, bë tametyy hyb nꞌaa, bë hꞌyy gejë hõm hyb nꞌaa paawä. Da hẽ hadꞌyyt ub da ta ä̃h, ji moo sahõnh hẽ ta ä̃h bë da rano nꞌaa masoo doo. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gejë hõm manä hã ỹỹ, bë radejëëb bä na-ããj hẽ. Tii bä ỹ anoo da bë hã ji edëb hehꞌäät do ta säm.<pb/>


text:
“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo. Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë doo, dooh da tahob bä banesaa hẽnh, pawóp nuu me däg radejëp do kamaneëënh doo.” <n>Jesus hã ji hꞌyy kanae bä, ji hub dajëb bä, ji hꞌyyb tym dajëp hadoo na-ããj hẽ ta jawén, tëëg hõõ hẽnh ji Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó. Ji hꞌyyb tym dajëp doo, dooh tagawatsig bä. Ji ahob hadꞌyyt hẽ da. Ti hyb nꞌaa“pawóp nuu me däg radejëp doo”ta ti kamaneëënh.</n><pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Peh-Gamo panang bä habong do hagꞌããs do hã:<CL><pb/>


text:
Ỹ hapäh, Nesaa Do Yb mejũũ doo bä bë panang badäk. <n><i>Ta tii bä Nesaa Do Yb mejũũ</i> tawén näng, Roma buuj sa wahë nꞌaaSesaramaneëënh do takꞌëp panang buuj rahyb nꞌaa jewꞌyyk do hyb nꞌaa. Ta tii bä Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do takꞌëp rahyb nꞌaa jewꞌyyk na-ããj hẽ sa kabarii wób, sa hã pé kabajꞌaa doo. Sa kabarii rahyb nꞌaa jewꞌyyk panang buuj redoo né paawä, Nesaa Do Yb ti rahyb nꞌaa jewꞌyyk doo. Takꞌëp rarejãã paa tii bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo.</n> Ỹ hapäh ta ti hejoonh bë hã. Ti hadoo né hẽ, dooh hã ỹ bë hꞌyy gejë hõm bä. Dooh noo gó bë eréd wäd hã ỹ bë hꞌyy kaꞌeeh doo. Bë seeh, ajꞌyy Ãn-Tipas häd näng doo, baad hadꞌyyt hẽ këh ỹ nꞌaa herꞌoot do paa bë panang bä, Nesaa Do Yb bawät bä radajꞌëëp noo gó na-ããj hẽ dooh bë eréd wäd hã ỹ bë hꞌyy kaꞌeeh doo.<pb/>


text:
“Ti hadoo né hẽ, ti anäng ta mahang ỹ ganenꞌaak doo: Ti anäng bë mahang Barãm, pꞌooj ub hawäd wät do metëëk doo da habok doo. Isaraéw buuj majĩĩ sa wahë nꞌaa Barak häd näng do hã Barãm metëëh paa nyy da tahꞌyyb tatuk Isaraéw buuj, nesaa do ramoo bok hyb nꞌaa. Tametëëh ta hã nyy dꞌ tabadꞌoo kabarii tä nꞌaa Isaraéw buuj rabawëh hyb nꞌaa, nyy dꞌ tabadꞌoo sa ỹỹm nadoo do sii rabaꞌỹỹh hyb nꞌaa, takꞌëp baad nado né paawä ta ti Pꞌop Hagä Do matym gó.


text:
Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd kamehĩĩn, bë eréd ta ti nesaa doo, bë gado manä ta ti hadoo do bë mahang. Bë tꞌyyd kamanehĩĩn bä, nayyw hẽ ỹ ana da bë wë. Sẽn-jeer noh ỹỹ gó naa ganyyh doo me ỹ gawatsꞌiik da bë mahang nesaa do moo bok doo. <n>Ta kyyh takꞌëp hejoonh doo, ta tisẽn-jeer.</n><pb/>


text:
“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo. Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã, ỹ anoo da Manah häd näng do kejën hõm doo. <n>Tabanawäng doo bä Isaraéw buuj rababok noo gó Pꞌop Hagä Do anꞌoo hadꞌyyt hẽ sa waaManahramaneëënh doo. Sa waa Pꞌop Hagä Do anoo do ky nꞌaa gó Jesus behꞌũũm hỹ pong jé ji awäd hadꞌyyt hẽ hanoo do ji hã.</n> Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã ỹ anoo da na-ããj hẽ pä hawak doo. Pä hã takerii däk da ta häd papuuj, jããm hẽ pä gadoo do hapäh doo.” <n>Pꞌooj ub ranoo pä hawak do jé ratsꞌyyt do sa hã, ti hyb nꞌaa hỹ pong jé Jesus bagꞌããs bä, ta jäm nꞌaa hẽnh ji tagadoo tahanäng pé ti tahyb nꞌaa péh.</n><pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Tijatira panang bä habong do hagꞌããs do hã:<CL><pb/>


text:
Ỹ hapäh sahõnh hẽ bë moo bok doo. Ỹ hapäh nyy da ỹỹh, ta wób na-ããj hẽ bë kamahä̃n. Ỹ hapäh nyy da hã ỹ bë hꞌyy kaꞌeeh. Ỹ hapäh bë da hadoo do bë masa. Ỹ hapäh na-ããj hẽ hꞌyy ganajëng doo me bë gadoo baad nadoo do bë ahoop doo. Pooj jé bë moo bok do bahä̃nh baad bë moo bok hỹỹ kä wë ỹỹ, ỹ hapäh na-ããj hẽ.<pb/>


text:
“Ti hadoo né hẽ, ti anäng hahỹ bë hã ỹ ganenꞌaak doo: Baad bë gadoo nanäng ỹỹnh nesaa doo, Jesabéw pꞌooj ub hawät do takꞌëp nesaa do moo wät do hadoo doo. Këh ỹ nꞌaa rod ta daaj hẽ takamaneëënh. Ta ma metëëk doo me ta sꞌee hẽnh tahꞌyyb mahũũm karapé haa. Sa ỹỹm, sa patug nadoo do sii rabaheꞌỹỹh tanꞌoo bä. Hã ỹ hꞌyy kanaꞌeeh do sa kabarii rahyb nꞌaa jewꞌyyk do tä nꞌaa rawëh tanꞌoo bä na-ããj hẽ.


text:
Ỹ gamedaa wät ta ti ỹỹnh tꞌyyd kamehĩĩn hyb nꞌaa paawä. Ti hadoo né hẽ, dooh tatꞌyyd kamehĩĩn bä. Dooh takarẽn bä teréd hõm bä ta patug nadoo do sa sii tabaheꞌỹỹh doo.


text:
Ti hyb nꞌaa nahëë näng da ỹ anꞌoo bä. Takꞌëp rabahoop ỹ anꞌoo bä da ajyy ta sii haꞌỹỹh pé ratꞌyyd kamanehĩĩn bä ỹỹnh sii rabahedꞌoo do hã.


text:
Ỹ dejꞌëëp da ỹỹnh hadoo do karapee, tii bä sahõnh hẽ hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ habong do rahapäh da, ỹ né hẽ ti tꞌõp sahõnh hẽ sa hꞌyyb gó hanäng do hapäh doo, rahyb nꞌaa newëë do na-ããj hẽ hapäh doo. Rabadꞌoo do pénh ỹ anoo da ta säm sahõnh hẽ sa hã.<pb/>


text:
“Ỹ maherꞌoot hỹỹ kä bëëh, Tijatira panang bä habong do hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do wób, ỹỹnh hadoo do ma metëëk do ky nasꞌũũt doo, ‘Nesaa Do Yb ky nꞌaa ta wób nahapäh doo’ <n>Ti noo gó ti abong ma matëg oow Jesus ky nꞌaa heréd hõm doo. Rahapäh mäh, sa nooh, <i>Nesaa Do Yb ky nꞌaa ta wób nahapäh doo</i> . Ta ti ky nꞌaa rama metëëk jé sa hã ky sꞌũũt doo.</n> ramaneëënh do ma kamanetëëk doo. Baad bë baboo däk do hyb nꞌaa, dooh ỹ mejũũ pé bë hã.


text:
Jããm hẽ hahỹ ỹ karẽn bë hã: Tawꞌããts hẽ baad bë baboo däk doo da bë aboo hadꞌyyt hẽ ỹ matëëh bä kä.<pb/>


text:
“Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã, ỹ matëëh bä kä ỹ karẽn do hadꞌyyt moo wät do hã, ỹ anoo da tahyb nꞌaa jawyk hyb nꞌaa, <n>Tahajaa na-ããj hẽ ji erii bä: “Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã, ỹ karẽn do moo wät do tadajëp bä kä, ỹ anoo da tahyb nꞌaa jawyk hyb nꞌaa.”</n> sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do tabagꞌããs hyb nꞌaa,


text:
<sup>(27-28)</sup> Ee hã ỹ tanꞌoo däk doo da ỹ hyb nꞌaa jawyk doo. Takꞌëp da jꞌaa ketsꞌëë do mejũũ da sa hã, dooh ratꞌyyd mehĩĩn da ky nadahꞌeeh doo. Rarejãã da sa hã manajuu ji ganebëëh doo da tatu me sapaar sꞌëëb, rabagꞌããs do heen nꞌaa. Nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã, ỹ matëëh bä kä ỹ karẽn do hadꞌyyt hẽ moo wät do hã, ỹ anoo da na-ããj hẽ watom. <n>Dooh baad ji hapëë bä nyy dꞌ Jesus hanäng pé <i>ỹ anoo da watom</i> taherꞌood bä. Apokarip 22.16 hã Jesus ta daaj hẽ takamaneëënh “watom takꞌëp gabarëëh doo”. Ti hyb nꞌaa, rajꞌaa etsë do hyb nꞌaa, ta bag takꞌëp gabarëëh do Jesus anoo da sa hã, tahanäng pé tahyb nꞌaa péh.</n>


text:
“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo” —näng mä Jesus.<pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Sar-Des panang bä habong do hagꞌããs do hã:<CL><pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kadawuung baad bë hꞌyy kanaꞌeeh do hã! Kanahën dꞌos hẽ madaag is nä baad hadoo do bë mahang, edaa däk ta ti na-ããj hẽ gawatsik. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy kahasããb, ta ti bë mahang madꞌaak do takahejój däk hyb nꞌaa, tanahänh hyb nꞌaa. Ỹ hapëë däg kän hỹỹ kä, bë moo bok do dooh baad hadꞌop do tado bä Pꞌop Hagä Do ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do matym gó.


text:
Ti hyb nꞌaa, bë hyb nꞌaa esꞌee bë gadoo do paah, baad hadoo do bë rama metëëk doo. Bë hyb nꞌaa esꞌee bë maa napäh do paah. Bë ky dahé tii. Bë tꞌyyd kamehĩĩn! Bë hꞌyy kanadawuung bä, ỹ ana da bë wë bë hꞌyy kanapeet bä, hetsꞌëëk do ji ganada bä takajaa doo da. Dooh bë hapëë bä ny noo gó ỹ kajaa da bë wë.<pb/>


text:
“Ti hadoo né hẽ, pawóp its bë mahang, Sar-Des panang bä habong doo, dooh rahasuuts padäg bä sa saroor. Dooh nesaa do ramoo boo hajõk bë wób rabahedꞌoo doo da, ỹ hanäng pé tii. Si ỹỹ rababok da tii. Hawak da sa saroor, baad rababoo däk do säm. <n>Hawak, baad hadꞌop do ji bawät do ky nꞌaa, jꞌaa ketsë do ky nꞌaa na-ããj hẽ.</n>


text:
Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã sa nemuun ỹ anoo da sa saroor hawak do rapadedëëk hyb nꞌaa. Dooh da ỹ awug hõm bä sa häd edëb hadꞌyyt do gadoo do sa häd kerih do heen nꞌaa hã naa. Ee matym gó, ããs ta karom sa matym gó na-ããj hẽ hahỹỹ da ỹ herꞌoot sa ky nꞌaa hã, ‘Hahỹ karapé haa takꞌëp ỹ kamahä̃n doo’, näng da këh ỹỹ.<pb/>


text:
“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo.”<pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Piradepija panang bä habong do hagꞌããs do hã:<CL><pb/>


text:
Ỹ hapäh sahõnh hẽ bë moo bok doo. Bë hegãã, ỹ noo gasëëts däk bë pooj jé ta noo hadoo doo. Dooh hajaa pé ta ti ranoo gatsëë bä. <n>Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé tii: Jesus anꞌoo däk sa hã ta tyw nꞌaa, baad Pꞌop Hagä Do wë ramoo bok hyb nꞌaa. Dooh hajaa pé hewaat péh.</n> Nahejooj its né paawä bëëh, <n>Dooh rahyb nꞌaa jewyg bä ta wób sa matym gó, tahanäng pé tii. Dooh rahajõõ bä na-ããj hẽ.</n> ỹ bë ky dahé hadꞌyyt hẽ, dooh ỹ bë eréd bä.


text:
Nesaa Do Yb karom hã kä, Judah buuj wób noo kanesa doo, Judah buuj sa daaj hẽ rakamaneëëj né paawä karapé haa hehꞌäät nadoo do ỹ anoo da bë pooj jé rabehyy bꞌëëh tũũ bë rawehꞌëëh hyb nꞌaa, bë ỹ kamahä̃n né hẽ rabahapäh hyb nꞌaa.


text:
Hꞌyy ganajëng doo me hadꞌyyt hẽ bë baboo däk do hyb nꞌaa bë ỹ mejũũ do paa hadoo, bë ỹ mo nꞌaa jesuu da takꞌëp hejoonh do mahä̃nh, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa wë kajaa do mahä̃nh. Ta ti tawén kajaa da sa wë, ỹ metyy hyb nꞌaa sa hã.<pb/>


text:
“Edaa däk ỹ kajaa doo. Tawꞌããts hẽ baad bë baboo däk doo da bë aboo hadꞌyyt hẽ, ranado hõm hyb nꞌaa bë hã ta säm bë hã ỹ ky däng doo.


text:
Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã ỹ anoo da Pꞌop Hagä Do ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do tób nꞌaa ta tu nꞌaa hadoo tabahadoo hyb nꞌaa. <n>Pꞌop Hagä Do matym gó hadꞌyyt hẽ jꞌaa ketsꞌëë do rababok da, tahanäng pé ti tahyb nꞌaa péh.</n> Dooh takado hõm bä. Ỹ anoo da ta tii bä tabayyw hadꞌyyt hẽ. Ta hã ỹ erih da Pꞌop Hagä Do ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do häd. Ta hã ỹ erih da na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do panang, Jerusarẽnh papuuj hadoo do häd, hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do wë naa hahyng doo. Ta hã ỹ erih da na-ããj hẽ hät ỹ papuuj.<pb/>


text:
Ti taky hadoo:<pb/>—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Raw-Diseej panang bä habong do hagꞌããs do hã:<CL><pb/>


text:
Ỹ hapäh sahõnh hẽ bë moo bok doo. Dooh ỹ bë ty nꞌaa gesyyg bä, dooh na-ããj hẽ takꞌëp ỹ bë kamahä̃n bä. Hꞌyy kanapꞌeed gó hadꞌyyt hẽ bë babok wë ỹỹ. Jããm hẽ naëng hãd ju do hadoo bëëh. Tawꞌããts hẽ paawä naëng dagäp do hadoo bëëh. Tii dꞌ tanado bä, tawꞌããts hẽ paawä naëng aju do hadoo bëëh.


text:
Ti nahado bëëh. Jããm hẽ naëng hãd ju do hadoo bëëh! Ti hyb nꞌaa edaa däk bë ỹ makyys da, naëng hãd ju do ji ka-aaw nyyh doo da. <n>Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh doo, naëng dagäp do hadoo. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do hã kamahä̃n doo, naëng haju do hadoo. Hꞌyy kanapꞌeed gó Pꞌop Hagä Do wë hawät doo, naëng jããm hẽ hãd ju do hadoo. Takꞌëp da Jesus makyys ta ti hedoo doo. Rahapëë né paawä ta ky nꞌaa, dooh rahyb nꞌaa pꞌeed bä.</n>


text:
Hahỹỹ da bë kyyh, ‘Ãã ma enäh. Sahõnh hẽ ti anäng ãã wë, ãã karẽn doo. Dooh hyb nꞌaa ta see ãã karẽn péh’, näk bë kyyh. Tii dꞌ né paawä bë hꞌyyb, dooh bë hꞌyy kadawuung bä takꞌëp baad nado né bëëh, takꞌëp kasuud is do ji tꞌyyd mehĩĩn do hadoo bëëh. Dooh bë hꞌyy kadawuung bä, bë ty temah do hadoo. Nu meby nꞌaa näng bë babok doo, saroor tamah do ta si nꞌaa hẽ hawät do hadoo bëëh!


text:
Ti hyb nꞌaa bë ỹ maherꞌoot hahỹỹ da: Tawꞌããts hẽ hã ỹ bë etsꞌẽẽ kꞌããts tëg gabarëëh do tëëg hõõ me ty näw däk doo, bë hꞌyyb tym gó bë ma enäh hehꞌäät hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Tawꞌããts hẽ hã ỹ bë etsꞌẽẽ hawak do bë saroor bë padedëëk hyb nꞌaa, bë nu manebyng hyb nꞌaa ta si nꞌaa hẽ bë babok do hadoo do paa hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ hã ỹ bë etsꞌẽẽ ta biin ji matym gó ji hawuuk doo, bë bahapäh hehꞌäät hyb nꞌaa.<pb/>


text:
“Ỹ nabuuj gedoo ỹ kamahä̃n doo. Mahỹỹnh do hadoo doo me ỹ metëëk ỹ kamahä̃n doo. Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ takꞌëp bë hyb nꞌaa tamꞌaah bë hꞌyy kawareem hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë, bë erét hyb nꞌaa jꞌooj madäk doo me bë hꞌyy kaꞌeeh doo.


text:
Bë hyb nꞌaa matakä da! Tób noo <n>Ji hꞌyyb tym ky nꞌaa tii.</n> bä ỹ bagëët, ỹ naëënh. Jé këh ỹ maa newëë doo, tanoo gasëëts bä, tii bä ỹ dꞌ ajëë suun ta sii ỹ bawëh hyb nꞌaa.<pb/>


text:
“Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã ỹ anoo da pa ỹỹ, ỹ bagꞌããs do tyng nꞌaa jó tabasooh hyb nꞌaa da, ỹ jꞌaa ketsëë däk doo da, Ee bagꞌããs do tyng nꞌaa jó ỹ baso däk doo da.<pb/>


text:
“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo” —näng mä Jesus kyyh.<pb/>


text:
Ta ti jawén ỹ hegãã wät, ti hỹ pong jé nooh, noo gasëëts hõm do ỹ bahapäh. Tii bä, pooj jé ỹ maa napäh do kyyh, takꞌëp hadoo do torõm-bet ky hadoo doo, ky hadoo hã ỹỹ: “Bꞌëëp. Asꞌëëg wawẽẽ hẽ, tii bä hỹ jawén hawät do ỹ metëëh da a hã.”


text:
Nayyw hẽ Pꞌop Hagä Do Sahee ỹ tahꞌyyb mahũũm kän tii bä. Tii bä ta bagã tyng nꞌaa ỹ hapäh hỹ pong jé. Ỹ hapäh ta jó hasooh doo.


text:
Takꞌëp tagabarëëh ta jó hasooh doo, pä gabarëëh do hapëëh do jas-peh häd näng do hadoo, pä ty gahiin do gabarëëh do kor-narina häd näng do hadoo na-ããj hẽ. Ta tyng wꞌoo hã ti akëë sarahõd, pä takꞌëp gabarëëh do emerad häd näng do gabarëëh doo da.


text:
Ta bagã tyng nꞌaa wꞌoo hã ti atoonh 24 bagã nꞌaa tyng nꞌaa wób. 24 sa wahë nꞌaa ti atꞌoonh ta jó. Hewak sa saroor. Kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb sa soog.


text:
Ta hoo gadꞌoo bä hasooh do ta bagã tyng nꞌaa hanaa awyb hadꞌyyt hẽ, takꞌëp tadarung, etꞌoom. Ta tyng pooj jé ti abëëh setsi ta bag hahõng doo. Setsi Pꞌop Hagä Do Sahee hedoo do tii. <n>Sét ub Pꞌop Hagä Do Sahee. Setsi tawén hapäh, numero setsi takꞌëp baad hadꞌop tahanäng pé do hyb nꞌaa. Tawꞌããts hẽ tëg eh do 1, tëg nadꞌëëd is do 4-5 ji nerꞌoot, ta ky nꞌaa ta tii bä hanäng do sii hẽ.</n>


text:
Ta tyng pooj jé ti majat akajar paras-ko sꞌëëb hadoo, takꞌëp taty ganäm pä tëg hawak do hadoo.<pb/>Ta hoo gadꞌoo bä, ta bagã tyng nꞌaa wꞌoo hã ji meheet pé kabajꞌaa do abꞌëëh. Séd dó sa hã sa matym, sa mamets hã sa jó hã na-ããj hẽ ramatym enäh.


text:
Awad reãw häd näng do hadoo ta see mamets, booj yb hadoo ta see mamets, ajꞌyy hadoo ta see mamets, wawii kapuuh do hadoo ta see mamets.


text:
Këg enäh kabajꞌaa doo. Ji ma poo oow see pé kenꞌyyh sa këg. Matym enäh sa këg hã, ta jó ta matym wób, ta yt hã ta matym wób. Adëb bä, atsëm na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ. Hahỹỹ da sa kyyh:<CL><br/><t>“Takꞌëp baad hadꞌop, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh hawät do<br/>Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo,<br/>pꞌooj ub hawät doo, da hẽ hawät doo, hỹ jawén hawäd hadꞌyyt doo”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Ta tii da tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do hawäd hadꞌyyt do kabajꞌaa do rajꞌaa etsë bä, ta hã rawehꞌëëh bä, ta hã ratsebé bä,


text:
24 hedoo do sa wahë nꞌaa rabehyy bë hadꞌyyt hẽ tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do pooj jé, hedëb hadꞌyyt do rajꞌaa etsë hyb nꞌaa. Rabagꞌããs do heen nꞌaa sa soog radatoonh tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do pooj jé. Tii bä hahỹỹ da rajꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo:<CL><br/>


text:
<t>“Õm né ti sahõnh hẽ pahuuj wät doo.<br/>Makarẽn do hyb nꞌaa mapahuuj wät sahõnh hẽ.<br/>Ti hyb nꞌaa rawén bok, ti hyb nꞌaa rawén ganyyh.<br/>Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ õm ji jꞌaa etsë,<br/>ji wehꞌëëh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo,<br/>Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh doo.<br/>Tawꞌããts hẽ õm né hẽ ti<br/>sahõnh hẽ bagãã hadꞌyyt doo”, näk sa kyyh.<pb/>


text:
Tii bä, tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do moo gó hub hẽnh ỹ bahapäh kerih do kapõõs doo, ta jó, ta gó na-ããj hẽ kerih doo. Setsi ketsꞌaa däk do ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa kapõõs do poo gadꞌoo hẽnh. <n>Sét hẽ ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa pꞌooj ub rabatsꞌaa däk hyb nꞌaa jewyk do rerih do hã, jããm hẽ ta danäh tabapyn hyb nꞌaa. Hahỹ Jowãw hapäh doo, setsi ta ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa ta hã tabetsꞌaa padëëk Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, jããm hẽ sahõnh hẽ sa bahä̃nh hyb nꞌaa jawyk do bapyn hyb nꞌaa.</n>


text:
Tii bä, ããs seeh takꞌëp kabajꞌaa doo, ta kyyh takꞌëp hadoo do me tabeaanh: “Jaa pé takꞌëp hyb nꞌaa jawyk péh, hahỹ ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa ketsꞌaa däk do hado hõm péh, kerih do kapõõs do tabapyn hõm hyb nꞌaa?”, näng ta kyyh.


text:
Dooh ky gadoo péh. Hỹ pong jé, badäk hahỹỹ bä, tꞌõp dejëp do rababong bä na-ããj hẽ, dooh takꞌëp baad hadoo do kawꞌyyt pé hajaa do kerih do kapõõs do tapyn bä tanerꞌoot hyb nꞌaa ta hã kerih doo.


text:
Tii bä takꞌëp ỹ baoot kanawꞌyyt do hyb nꞌaa takꞌëp baad hadoo do kapõõs do hapyn péh, kerih do nerꞌoot péh.


text:
Tii bä 24 hedoo do sa wahë nꞌaa see ky hadoo hã ỹỹ: “Aód manäh. Mahegãã, awad Reãw hadoo doo, Judah buuj sa seeh, Dawi panaa hehꞌäät doo, ti né hẽ jꞌaa ketsë doo. Ti né hẽ hajaa kerih do kapꞌõõj däk do tapyn hõm bä. Ti né hẽ hajaa setsi hedoo do ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa ta hã ketsꞌaa däk do tado hõm bä”, näng ta kyyh hã ỹỹ.<pb/>


text:
Tii bä, Pꞌop Hagä Do bagã tyng nꞌaa mahang, ji meheet pé kabajꞌaa do mahang, 24 hedoo do sa wahë nꞌaa hoo gadꞌoo bä ti agëët ỹ hapäh Bꞌéé Tꞌaah. Wyt ta maab hẽ ta rog tyw nꞌaa paa radajꞌëëp noo gó. Setsi ta sꞌããn, setsi na-ããj hẽ ta matym. Setsi hedoo do Pꞌop Hagä Do Sahee tii, <n>Tawꞌããts hẽ ji nerꞌoot tëg eh do 1, tëg nadꞌëëd is do 4, ta ky nꞌaa ta tii bä takerih do sii hẽ. Sahõnh hẽ tahapäh doo, tahanäng pé ti <i>setsi hedoo do ta matym</i> . Sahõnh hẽ tahajaa, sahõnh hã tabagꞌããs, tahanäng pé ti <i>setsi ta sꞌããn</i> .</n> badäk hahỹ hawꞌããts hẽ kamejũũ doo.


text:
Tii bä Bꞌéé Tꞌaah ana kän ta tyng jó hasooh do wë kä, tii bä tado däk kerih do kapõõs do ta tyng jó hasooh do moo gó hub hẽnh hadäk doo.


text:
Tabado däk bä, ji meheet pé kabajꞌaa doo, 24 hedoo do sa wahë nꞌaa na-ããj hẽ rabehyy bꞌëëh tũũ. Sét kenꞌyyh rapatsä kän ji metẽn doo, buu benyym do hood kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb na-ããj hẽ. Buu benyym do in-sijẽẽn häd näng do ta gó. Pꞌop Hagä Do karapee, tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do ta hã raky nꞌaa etsẽẽ do heen nꞌaa ta ti buu benyym doo.


text:
<sup>(9-10)</sup> Tii bä kä, papuuj ky nꞌaa kä rejäm kän, Bꞌéé Tꞌaah hã rama ejäm doo. Hahỹỹ da sa kyyh:<br/><t>“Õm né ti radajꞌëëp do paah.<br/>A majyyw me ta säm metsꞌẽẽ hõm Pꞌop Hagä Do wë,<br/>ajyy, ỹỹj sahõnh hẽ panaa uuh,<br/>ajyy, ỹỹj sahõnh hẽ sa kyyh herꞌoot do uuh,<br/>sahõnh hẽ häj nꞌaa babuj uuh,<br/>sahõnh hẽ né hẽ badäk hahỹỹ bä habong do uuh.<br/>A karapee mabagꞌããs do rabahado padëëk manꞌoo bä,<br/>Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do wë ramoo bok,<br/>ta hã rahyb nꞌaa jewꞌyyk manꞌoo bä.<br/>Badäk hahỹỹ bä rabagꞌããs da manꞌoo bä.<br/>Ti hyb nꞌaa, õm né ti takꞌëp hyb nꞌaa jawyg däk doo,<br/>kapõõs do hã kerih do magado däk hyb nꞌaa,<br/>ta ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa ta hã ketsaa do mabado hõm hyb nꞌaa”, näk sa kyyh.


text:
Tii bä ỹ hegãã wät, ỹ maa napëë däk takꞌëp hajõk do ããs sa kyyh. Takꞌëp né hẽ rakanekan ããs. Dooh ji haja bä ji etsén bä. Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng, kabajꞌaa doo, 24 hedoo do sa wahë nꞌaa na-ããj hẽ ranu hawõõt.


text:
Takꞌëp hadoo do sa kyy me ramejäm. Hahỹỹ da rejäm doo:<CL><br/><t>“Bꞌéé Tꞌaah radajꞌëëp do paah,<br/>tawꞌããts hẽ jããm ub tii, sét hẽ, sahõnh hẽ bagãã hadꞌyyt doo.<br/>Tawꞌããts hẽ ti né hẽ sahõnh hẽ danäh!<br/>Tawꞌããts hẽ takꞌëp tahajꞌap do ta hꞌyyb gó tabawät!<br/>Tawꞌããts hẽ takꞌëp tabahejoonh!<br/>Tawꞌããts hẽ ji wehꞌëëh, ji hyb nꞌaa jawꞌyyk!<br/>Tawꞌããts hẽ ta ti ji jꞌaa etsë!”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä ỹ maa napäh sahõnh hẽ kapahuuj wät doo, hỹ pong jé habong doo, badäk hahỹỹ bä habong doo, tꞌõp dejëp do rababong bä, tꞌõp tamii yt hã habong do na-ããj hẽ rejäm doo:<CL><br/><t>“Tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do hã, Bꞌéé Tꞌaah hã na-ããj hẽ,<br/>ër jꞌaa etsë, ër wehꞌëëh, ër hyb nꞌaa jawyyg hadꞌyyt hẽ!<br/>Ti né hẽ takꞌëp rabahejooj hadꞌyyt hẽ”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä ji meheet pé kabajꞌaa do raky gadoo: “Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ”, näk sa kyyh. Tii bä 24 wahë nꞌaa hedoo do rabehyy bꞌëëh tũũ Pꞌop Hagä Doo, Bꞌéé Tꞌaah hadoo do rahyb nꞌaa jewꞌyyk hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Ỹ hapäh jããm hẽ pooj jé ketsꞌaa däk do ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa Bꞌéé Tꞌaah bado hõm doo. Tii bä ỹ maa napäh ji meheet pé kabajꞌaa do see kyyh. Takꞌëp ta kyyh, darung do ky hadoo. “Bꞌëëp ana!”, näng.


text:
Ỹ hegãã kän, tii bä kawaaro hawak do ti ahäng pój ỹỹ jé, tanaëënh doo. Karaba ta jó hasooh do atón ta moo gó. Ta jó hasooh do hã takanꞌoo däk ta soog. <n>Hyb nꞌaa jawyk do heen nꞌaa, jꞌaa ketsë do heen nꞌaa na-ããj hẽ ta ti soog.</n> Ti tabahõm kän sahõnh hẽ ta majĩĩ tajꞌaa etꞌëëk hyb nꞌaa, sa häj nꞌaa hã tamejũũ hyb nꞌaa kä.<pb/>


text:
Ketsꞌaa däk do see Bꞌéé Tꞌaah bado hõm bä kä, ỹ maa napëë däk kabajꞌaa do see kyyh. “Bꞌëëp ana!”, näng.


text:
Tii bä anä kän kawaaro seeh. Hahiin tii. Ta jó hasooh do hã takanꞌoo däk ta hejój, badäk hahỹỹ hã habong do rakamajꞌĩĩ hyb nꞌaa, sa da hadoo do radejꞌëëp hyb nꞌaa. Sẽn-jeer tëg gaeh do kanꞌoo däk kawaaro jó hasooh do hã.<pb/>


text:
Ketsaa do see hã kä Bꞌéé Tꞌaah bado hõm bä kä, ỹ maa napëë däk kabajꞌaa do see kyyh. “Bꞌëëp ana!”, näng. Ỹ hegãã kän, tii bä kawaaro hasus do ỹ hapëë däg kän. Ji nu metyy do nahëë ta jó hasooh do moo gó.


text:
Tii bä kä, ji meheet pé kabajꞌaa do sa mahang ky ganyyh ji kyyh hãd hadoo do hahỹỹ da herꞌoot doo: “Sét adëb bä ramoo bok do säm, jããm hẽ da sét its kiw tiriig sꞌëëb ta säm. Sét adëb bä ramoo bok do säm, jããm hẽ da tamawoob its kiw sewada häd näng do sꞌëëb ta säm. <n>Takꞌëp da badäk hahỹỹ bä habong do rabasꞌaah da, tahanäng pé tii. Takꞌëp ta bahä̃nh taky nꞌaa gebah ji waa ti noo gó, rejoom do karejã däk do hyb nꞌaa.</n> Ti hadoo né hẽ, marejã manä joom oriib, joom uwa.” Näng ta ti kyyh.<pb/>


text:
Ỹ hegãã kän, tii bä kawaaro sawꞌaak do ỹ hapëë kän. Ta jó hasooh do häd Dajëb. Ta jawén tabawät panang Ades häd näng doo, dejëp do rababong doo bä. Sa hã takanꞌoo däk rabahejꞌoonh hyb nꞌaa, sét hẽ sa see dajëb hadꞌyyt hẽ ranꞌoo bä ji meheet pé kenꞌyyh badäk hahỹỹ bä habong do uuh. Kanebꞌooh doo me, sah mahỹỹj, nahëë mahỹỹj, harꞌëëng ji hawëh doo me radejꞌëëp da.<pb/>


text:
Ketsꞌaa däk do see Bꞌéé Tꞌaah bado hõm bä kä, rama ejuu do tyng hỹ pong jé hahäng do yt hã ỹ hapäh Pꞌop Hagä Do kyyh ramaherꞌoot do hyb nꞌaa, Jesus Kristo ma metꞌëëg wät do ranerét do hyb nꞌaa sa majĩĩ radejëëb bong do sa hꞌyyb tym.


text:
Hahỹỹ da raky hadoo takꞌëp hadoo doo me sa kyyh: “Ãã kariw nꞌaa sahõnh hẽ mabagꞌããs doo, baad hadꞌop doo, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh hawät doo, Pꞌop Hagä Do hehꞌäät doo, ny noo gó da maky nꞌaa etyy häj nꞌaa hawꞌããts hẽ habong do sa hã? Ny noo gó da ta säm mababaanh, ãã radejꞌëëp do hyb nꞌaa? Hꞌëëd pénh gꞌee da?”, näk sa kyyh.


text:
Tii bä kä ranꞌoo däk sa hã saroor hawak doo, rapadedëëk hyb nꞌaa. Tii bä takaherꞌood däk sa hã, kanahën dꞌos hẽ ragada nä hyb nꞌaa, sahõnh hẽ sa hataa, sa wakããn hedoo do sa majĩĩ radejꞌëëp do panꞌaa radejëp bä kä sa hã rabadꞌoo do paa hadoo.<pb/>


text:
Ỹ hapäh ketsꞌaa däk do see Bꞌéé Tꞌaah bado hõm bä kä. Takꞌëp kꞌããts katajus wät. Takꞌëp papỹỹj ty gamaug däk, pããn hasus do hadoo. Kamarab ty hahiin däk, majyyw ty gahiin doo da.


text:
Sagõõh rakajäk tũũ badäk hahỹỹ bä, wiigo häd näng do ag hapëëh do tũũ kejäk doo da bahꞌood anꞌoo bä.


text:
Wë badoo wäd kän, ma kahé bäh ji apõõs doo da. Sahõnh hẽ waëë, sahõnh hẽ tsyt dëëg na-ããj hẽ rakahỹỹd kän Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.


text:
Tii bä sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do häj nꞌaa sa wahë nꞌaa, hyb nꞌaa jewyk do sii hẽ, warahén sa wahë nꞌaa sii hẽ, ma näng do sii hẽ, ta wób mejũũ do sii hẽ, sahõnh hẽ sa karom, sahõnh hẽ kariw nꞌaa temah do sii hẽ rakejën hõm pä gabeho doo gó sa wób, waëë bä, pä yb mahang sa wób.


text:
Hahỹỹ da rabetsẽẽ waëë hã, pä yb hã na-ããj hẽ: “Bë kajäg ãã jó! Ãã bë ejën tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do mahä̃nh! Ãã bë jejën Bꞌéé Tꞌaah ãã wë takawajããn do mahä̃nh.


text:
Takaja däk do hyb nꞌaa ta säm baj takꞌëp ä̃m nꞌaa näng doo, Pꞌop Hagä Doo, Bꞌéé Tꞌaah daheeh ranoo doo. Dooh hajaa pé kedꞌëëp péh”, näk da sa kyyh.<pb/>


text:
Ta ti jawén ỹ hapëë däk ji meheet pé ããs. Papỹỹj hana hẽnh ta see bagëët, papỹỹj hahyng hẽnh ta seeh, ta karawaa me ta seeh, ta karawaa see me ta see bagëët. Ji meheet pé tabahëm do rameso padëëk, hëëj hã, akajar hã, bꞌaa hã rabanahëm hyb nꞌaa.


text:
Tii bä ỹ hapëë däk ããs seeh, papỹỹj hana hẽnh naa hasëëk doo. Moo heen nꞌaa ta hã kerih do ji metsaa doo <n>Pꞌooj ub sa moo heen nꞌaa hã takerii däk sa häd heen nꞌaa. Ta me rabatsꞌaa däk sa hꞌëëd hedoo doo. Ta me na-ããj hẽ rabatsꞌaa däk kerih do hã taky nꞌaa jawyg däk hyb nꞌaa.</n> Pꞌop Hagä Do hedëb hadꞌyyt do ma tatón ta moo gó. Tii bä ji meheet pé ããs hedoo doo, sa hã takanꞌoo däk do hëëj hã akajar na-ããj hẽ rarejãã hyb nꞌaa, tamaherꞌoot takꞌëp hadoo doo me ta kyyh. Hahỹỹ da ta kyyh sa hã:


text:
“Bë rejã manä nä hëëj, akajar, joom. Pooj jé dó ãã etsꞌaa däk da ta heen nꞌaa Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do karom sa maboor hã”, näng ta kyyh.


text:
Tii bꞌ ỹ maa napëë däk nyy hẽ tii, ta heen nꞌaa sa maboor hã ketsꞌaa däk doo. 144 miw mäh, sahõnh hẽ 12 hedoo do Isaraéw <n>Jakóh né tiIsaraéw.</n> taah sa panaa mahang.<br/>


text:
<t>Aseer panaa mahang 12 miw,<br/>Napatawi panaa mahang 12 miw,<br/>Manaséh panaa mahang 12 miw,<br/>


text:
<t>Seburũn panaa mahang 12 miw,<br/>Joséh panaa mahang 12 miw,<br/>Bẽn-Jamih panaa mahang 12 miw na-ããj hẽ.<pb/>


text:
Ta ti jawén ỹ hegãã wät, tii bä takꞌëp hajõk do ỹ hapäh. Dooh ji haja bä ji etsén bä takꞌëp rabahajõk do hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ häj nꞌaa buuj uuh, sahõnh hẽ panaa uuh, sahõnh hẽ né hẽ badäk hahỹỹ hã habong do uuh, sahõnh hẽ sa kyyh herꞌoot do uuh tii. Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa pooj jé, Bꞌéé Tꞌaah pooj jé rababꞌëëh. Hawak sa saroor. Sa moo gó rapatsëë madyyk gꞌaad hadoo, ratsebé do heen nꞌaa.


text:
Takꞌëp rageëënh hahỹỹ da:<CL><br/><t>“Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do<br/>tabagã tyng nꞌaa jó hasooh doo,<br/>Bꞌéé Tꞌaah na-ããj hẽ ti ër hedꞌëëp doo!”, näk sa kyyh.<pb/>


text:
Sahõnh hẽ ããs rababꞌëëh Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa wꞌoo hã, 24 hedoo do wahë nꞌaa wꞌoo hã, ji meheet pé kabajꞌaa do wꞌoo hã. Tii bä rabehyy bꞌëëh tũũ, tũũ ramaboor ehyy bëëh, tii bä Pꞌop Hagä Do hã rajꞌaa etsëë kän.


text:
Hahỹỹ da sa kyyh:<CL><br/><t>“Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ!<br/>Õm, Pꞌop Hagä Doo, ãã hꞌyy kahaꞌeeh doo,<br/>õm ãã jꞌaa etsëë hadꞌyyt hẽ,<br/>õm ãã hyb nꞌaa jewyyg hadꞌyyt hẽ.<br/>Takꞌëp mahajaa do a hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ.<br/>A wë ãã tsebee hadꞌyyt hẽ sahõnh hẽ ãã hã mabanoo do hyb nꞌaa.<br/>Õm ãã wehëë hadꞌyyt hẽ.<br/>Sahõnh hẽ bagãã hadꞌyyt do õm.<br/>Takꞌëp mabahejooj hadꞌyyt hẽ!<br/>Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ!”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä 24 hedoo do wahë nꞌaa see ỹ teaanh: “Jaa ti saroor hewak doo gó habꞌëëh doo? Nꞌyy hẽnh rahana?”, näng.<pb/>


text:
Ti ỹ ky gadoo: “Dooh ỹ hapëë bä. Õm ti hapäh, hyb nꞌaa jawyk doo”, näng ỹ ta hã.<pb/>Ti hã ỹ taky hadoo: “Ti ti nanäng takꞌëp rabahoop noo gó hahob bong do paah. Sa saroor rahetsyyd bong, hewak sa saroor ranꞌoo bä Bꞌéé Tꞌaah majyyw hyb nꞌaa”, <n>Jesus sa hyb nꞌaa dajëp do hyb nꞌaa kawug hõm sahõnh hẽ nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do paah. Tii dꞌ né hẽ tahanäng pé tii.</n> näng.


text:
“Ti hyb nꞌaa”, näng, “Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa pooj jé rababꞌëëh. Ta hã ji hyb nꞌaa jawꞌyyk do tób nꞌaa yt hã ta hã rahyb nꞌaa jewꞌyyk, ta wë ramoo bok adëb bä, atsëm na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Doo, tabagꞌããs do tyng nꞌaa jó hasooh do tabawät da sa mahang, sa hã tamo nꞌaa jesuu da.


text:
Dooh rasa boo bä, dooh rahoo kaaj boo bä. Dooh papỹỹj bag takꞌëp baju do rahob boo bä, dooh na-ããj hẽ takꞌëp batäng do rahob boo bä.


text:
Tii dꞌ tawén hadoo, Bꞌéé Tꞌaah, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa hoo gadꞌoo bä hagëët do hagꞌããs da sa hã, bꞌéé hagã nꞌaa ta masããh baad tabahagꞌããs doo da. Tamahũũm da ta tii, naëng ji hedëb hadꞌyyt hẽ hanoo doo hẽnh. Pꞌop Hagä Do awug hõm da sa ty nabëëh, ta tii bä dooh ji aód wäd bä do hyb nꞌaa”, näng 24 hedoo do wahë nꞌaa see kyyh.<pb/>


text:
Setsi däg ketsꞌaa däk do ta ky nꞌaa jawꞌyyk do heen nꞌaa Bꞌéé bado hõm bä kä, badatih däk hỹ pong jé 30 minut tahyb nꞌaa péh.<pb/>


text:
Tii bä setsi hedoo do ããs Pꞌop Hagä Do matym gó habꞌëëh do ỹ hapëë kän. Tii bä takanꞌoo däk sa hã setsi gamehỹỹh do nahëëh, torõm-bet häd näng doo.<pb/>


text:
Tii bä kä, ããs see ana kän, rama ejuu do tyng pa tabagꞌëëd däk. Buu benyym do ji ejuu do nahëë kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb ta moo gó tatón. Tii bä hajõng buu benyym do in-sijẽẽn häd näng do takanꞌoo däk ta hã, buu benyym do rama ejuu do tyng kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb jó tama ejuu hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do karapee ta hã ky nꞌaa etsꞌẽẽ do daheeh Pꞌop Hagä do hã takanꞌoo däk hyb nꞌaa.


text:
Tii bä ããs moo gó naa in-sijẽẽn tsyg asꞌëëg kän Pꞌop Hagä Do wë. Atsyg asꞌëëg kän ta wë, ta karapee ky nꞌaa etsꞌẽẽ do sa kyyh sii hẽ.


text:
Tii bä ããs bado däk buu benyym do nahëëh, rama ejuu do sëh me tahꞌaa däk, tii bä kä sahõnh hẽ hëëj hawꞌããts hẽ wë tadawäts hyy kän. Tii bä tetoow kän, daruu däk, awyb kän, kꞌããts katajus kän.<pb/>


text:
Tii bä pooj jé hadoo do ããs gamehä̃ kän ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä kä, naëng takꞌëp dagäp do pä hado däk doo, tëëg hõõ majyyw mahang kamekuuj däk do na-ããj hẽ kepyyj hyy kän hëëj hẽnh. Tamawoob hẽ hadoo do see aooj jëë kän hëëj bód. Tamawoob hẽ hadoo do häj nꞌaa bä hanäng do uuh aooj jëë kän bꞌaah. Sahõnh hẽ jawii aooj jëë kän.<pb/>


text:
Tii bä ããs see gamehä̃ kän ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä kä, waëë hadoo takꞌëp pꞌop nu däk do kadawꞌuuh do kadawäts tu akajar me. Akajar bód majyyw hado däk.


text:
Tamawoob hẽ ta me habong do uuh dejëp. Tamawoob hẽ akajar me habong do marakate uuh karejã bong.<pb/>


text:
Tii bä ããs see gamehä̃ kän ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä sagõõh takꞌëp haeh doo, ta bag takꞌëp hõõ eh do hadoo, pꞌop naa tabadëë hyng. Tamii wób me, naëng kꞌããts gó hana do wób me tabadëë kän.


text:
“Datsäng Doo”, sagõõh häd. Naëng uuh datsëë kän ta ti hajꞌaa. Hajõk badäk hahỹỹ hã habong do radejëp ta ti naëng datsäng do anꞌoo bä.<pb/>


text:
Tii bä, ããs see gamehä̃ kän ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä sét hẽ papỹỹj bäh, sét hẽ kamarab bäh karejã kän. Pawóp hẽ papỹỹj bäh, pawóp hẽ kamarab bäh madꞌaak doo, dooh takarejã bä. Tamawoob nuu me ji etyn bä sagõõh, tamawoob hẽ hadoo do see karejã wät. Rababong do paa badagyb däk. Sét adëb bä bód, sét hẽ atsëm bód dooh bag näng péh.


text:
Tii bä, ỹ bahegꞌããs bä, ỹ maa napäh wawii pꞌop wë hã kapuuh do kyyh. Hahỹỹ da ta kyyh: “Takꞌëp baad nado da, takꞌëp baad nado da badäk hahỹỹ bä habong do sa hã, tamawoob hẽ ããs madꞌaak do ragamehỹỹh do nahëë ragamehä̃ bä kä. Takꞌëp baad nado né da sa hã ta ti anꞌoo bä!”, näng wawii kyyh.<pb/>


text:
Tii bä ji moo séd me hadoo do ããs kä gamehä̃ kän ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä kä, ỹ hapäh sagõõh tũũ, hëëj hã hadäng doo. <n>Ããs see tahyb nꞌaa pé tisagõõh.</n> Ta hã takanꞌoo däk takꞌëp tꞌõp gadarong do tabanesaa hẽnh noo tëg.


text:
Tꞌõp gadarong do banesaa do tanoo gasꞌëës bä, ganyyh tëëg tsyg takꞌëp hadoo doo, pꞌop hasëëk doo, tëëg hõõ tsyg näng do hadoo. Papỹỹj, wë na-ããj hẽ ta tsyg ty gatsëë däk.


text:
Ta tsyg mahang ragenyyh sabakar. Jé padꞌyyt hẽ, hëëj hawꞌããts hẽ sabakar baboo kän. Sa hã takanꞌoo däk sëëj betuuk doo da rabetuuk hyb nꞌaa.


text:
Kamejõ däk sa hã jawii, bꞌaah, joom na-ããj hẽ ranarejãã hyb nꞌaa. Kamejõ däk sa hã jããm hẽ hëëj hawꞌããts hẽ habong do Pꞌop Hagä Do ma heen nꞌaa sa maboor nanäng do rabetuuk hyb nꞌaa.


text:
Dooh takanꞌoo bä sa hã ta ti radejꞌëëp hyb nꞌaa, jããm hẽ takanꞌoo däk ji moo séd me kamarab noo gó rarahejãã hyb nꞌaa hëëj hawꞌããts hẽ habong doo. Datés do rahoop, sëëj ji tetuuk do ji ahoop doo da.


text:
Ta ti bawät noo gó hëëj hawꞌããts hẽ habong do ratyw nꞌaa esoos da radejëp hyb nꞌaa paawä, takꞌëp rabahoop do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, dooh da rawyyd bä. Rakarẽn da radejëb paawä, ti hadoo né hẽ, dooh rahaja bä radejëb bä.<pb/>


text:
Rakanebꞌooh noo gó ji enyyw hõm do kawaaro kanebꞌooh do panꞌaa hadoo sabakar. Soog hadoo kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb sa nuu gó hatoonh doo. Ajyy ỹỹj hãd hadoo sa mamets.


text:
Sa hꞌyyb gatsapoog nꞌaa, hꞌyy kasepꞌook sapaar sꞌëëb hadoo. Takꞌëp maa nesaa do sa këg kyyh, hajõng do kawaaro, kawaaro ratakyyk do na-ããj hẽ kanebꞌooh doo hẽnh wajꞌaah do ky hadoo.


text:
Dõm enäh. Sëëj hadoo sa wꞌooh. Sa wꞌoo hã hana doo me ta mahỹỹj me hëëj hawꞌããts hẽ habong do rabahoop ranꞌoo bä ji moo séd me kamarab noo gó.


text:
Ããs nesaa do tꞌõp gadarong doo gó tabanesaa hẽnh naa hanyyh doo, sa wahë nꞌaa. Eberew kyy me ta häd Abadõn. Gereg kyy me ta häd Aporijõn. <n>“Rejãã doo,” tahanäng pé ta häd.</n><pb/>


text:
Pooj jé takꞌëp nesaa do sꞌëëh hadoo doo gó ỹ hapäh do tabëëj hõm kän. Pawóp hẽ rahoop do panꞌaa ti abong nä. <n>Tamawoob hẽ hadoo do rahoop do panꞌaa see 8.13 hã wawii herꞌoot do paa né tii.</n><pb/>


text:
Ji ma poo oow see pé hadoo do ããs gamehä̃ kän tii bä ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä, Pꞌop Hagä Do pa hahäng do in-sijẽẽn rama ejuu do tyng kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb, ta sasu me habëëh do poo gesõm doo bä naa ỹ maa napäh ky ganyyh doo.


text:
Hahỹỹ da ta ti kyyh ji ma poo oow see pé hadoo do ããs hã: “Masood hõm ji meheet pé hedoo do ããs tamii maeh do Éw-Parat häd näng doo bä kamawꞌyyd däk doo”, näng poo gesõm doo bä naa ganyyh do kyyh.


text:
Tii bä tasood hõm ji meheet pé hadoo do ããs, tamawoob hẽ hadoo do uuh badäk hahỹỹ hã habong do radejꞌëëp hyb nꞌaa. Ta ti noo gó bë no nꞌaa däg né hẽ, ta ti radejꞌëëp hyb nꞌaa ji meheet pé hedoo do ããs Pꞌop Hagä Do enyyw däk.


text:
Hahỹỹ da säh ỹ hadoo doo gó ỹ hapäh kawaaro, ta jó hahꞌũũm doo: Ty gahiin, tëëg hõõ ty hahiin do hadoo, jabaruut, sawꞌaak do na-ããj hẽ sa hꞌyy gatsapoog nꞌaa. Kawaaro sa nuuh, awad reãw nuu hãd hadoo. Sa noo gó naa ganyyh tëëg hõõ, tëëg tsyg, sawꞌaak do na-ããj hẽ.


text:
Sa hejój banä kän sa noo gó naa, sa dõm hã naa. Awꞌyy hadoo sa dõm. Sa dõm poo gadꞌoo hã nu enäh. Tii me rarejãã badäk hahỹỹ hã habong doo.<pb/>


text:
Hëëj hawꞌããts hẽ habong do wób, nadejëp doo, sahõnh hẽ ta ti rabahapëë né paawä, dooh ratꞌyyd kamehĩĩn bä baad nadoo do ramoo bok do hã. Dooh reréd bä karapꞌaar hꞌyyb nesaa do rahyb nꞌaa jewꞌyyk doo. Dooh reréd bä sa kabarii rahyb nꞌaa jewꞌyyk doo. Kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb, kꞌããts tëg hawak do sꞌëëb, kꞌããts tëg hahiin do sꞌëëb, pä sꞌëëb, bꞌaa sꞌëëb ta ti sa kabariih. Dooh rahapëë bä, dooh ramaa napëë bä, dooh raboo bä.


text:
Dooh badäk hahỹỹ bä habong do ratꞌyyd kamehĩĩn bä ta wób radejꞌëëp do hã, ramehëm do hã, sa ỹỹm nadoo do sii, sa patug nadoo do sii rabeỹỹh do hã, ta wób sa ma retsꞌëëk do hã.<pb/>


text:
Tii bä ããs takꞌëp kabajꞌaa do see ỹ bahapäh hỹ pong jé naa hahyng doo. <n>Badäk hahỹỹ bä naa Jowãw bahapäh tii.</n> Wë puh mahang tabahyng. Sarahõd ta nu pong jé tabakëë. Papỹỹj gabarëëh do hadoo ta mamets. Tëëg hõõ hadoo ta tsyym.


text:
Kerih do kapõõs do paa kapyn hõm do ta moo gó. Ta tsyym hub akajar jó tabahäng. Hëëj hã ta tsyym sꞌỹỹ bahäng.


text:
Takꞌëp ta kyyh, awad reãw häd näng do hahih wät do hadoo, ä̃m nꞌaa näng doo. Taky ganyyh bä, setsi hedoo do darung do raky gadoo.


text:
Ỹ berih bä paawä setsi hedoo do darung do sa kyyh, ỹ maa napäh kyyh hã ỹỹ, hỹ pong jé naa hahỹỹ da ky hadoo doo: “Merii manä setsi hedoo do darung do raherꞌoot doo. Maherꞌood manä da”, näng hỹ pong jé naa ky ganyyh do kyyh hã ỹỹ.<pb/>


text:
Tii bä, ããs akajar jó, hëëj hã na-ããj hẽ hagëët do ỹ hapëë wät doo, pꞌop ta moo hub tagadahëë kän wë hã.


text:
Tii bä kä, hedëb hadꞌyyt do häd gó, ky kanehꞌỹỹt doo me taky däng. Wë, papỹỹj, kamarab, sagõõh, badäk hahỹỹh, sahõnh hẽ ta hã hanäng do sii hẽ, akajar ta me habong do sii hẽ pahuuj wät do häd gó né hẽ taky däng. Hahỹỹ da ta kyyh: “Dooh da Pꞌop Hagä Do gadaa wäd bä.


text:
Ta gamehỹỹh do nahëë setsi hadoo do ããs kä gamehä̃ bä kä, kaja däg kän da Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do ji nahapäh nä doo. Ta ky nꞌaa rod sa hã tametëëh do paa hadoo doo da né da”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Tii bä kä, hỹ pong jé naa ky ganyyh do kyyh, pooj jé ỹ maa napäh doo, pꞌaa hẽnh taky hadoo hã ỹỹ. “Magado kerih do kapyn däk doo, ããs akajar jó, hëëj hã tsyym häng do moo gó naa”, näng ta kyyh hã ỹỹ.


text:
Tii bä ta wë ỹ bahõm, ỹ betsẽẽ kerih do tabanoo hyb nꞌaa hã ỹỹ. Ti taky hadoo hã ỹỹ: “Mado däg. Makarëëb jëëh. Egëëh da a noo gó, mabaa bëëh hadoo. A wog gó da matsing”, näng ta kyyh.


text:
Tii bä kerih do ỹ bado däk ta moo gó naa, ỹ awa jëng. Egëëh né hẽ noh ỹỹ gó, mabaa bëëh hadoo. Ỹ karëëb jëng jawén paa bä, matsii kän wok ỹỹ gó.


text:
Tii bä rë tanyy ky hadoo hã ỹ hahỹỹ da: “Kamejõ däk a hã, pꞌaa hẽnh mamaherꞌoot hyb nꞌaa ta jawén hana do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do metëëh do hajõk do hëëj hawꞌããts hẽ habong do sa ky nꞌaa hã, hajõng häj nꞌaa babuuj sa ky nꞌaa hã, hajõk hedoo do badäk hahỹỹ bä sa kyyh herꞌoot do sa ky nꞌaa hã”, näng hã ỹ herꞌoot doo.<pb/>


text:
Tii bä takanꞌoo däk hã ỹỹ ji metyy nꞌaa nahëë ji tatu hadoo doo. Ti rë tanyy ky hadoo hã ỹỹ: “Ahõm, mety Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewꞌyyk do tób nꞌaa ta madawëët doo, ta gagod, hꞌëëd pénh tanu däk. Mamety na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu do tyng. Metsén ta tii bä Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa jewꞌyyk doo, nyy hẽ.


text:
Mety manä Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewꞌyyk do tób nꞌaa wahoo. Ta ti takanꞌoo däk Pꞌop Hagä Do karapee nadoo do sa hã. 42 ta kamarab nꞌaa rababep panang Jerusarẽnh. Ti hyb nꞌaa mety manäh. <n>Rawén bep da, raty nꞌaa gesꞌyyk do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa wahoo. Rakarẽn rarejãã tii. Dooh rahyb nꞌaa jewyyg bä da, tahanäng pé tii.</n>


text:
Ỹ mejũũ da pawóp hadoo do këh ỹ nꞌaa herot doo. Këh ỹ nꞌaa ramaherꞌoot da ta wób sa hã ta ti 1,260 ta ä̃ noo gó. <n>1,260 ta ä̃h hedoo doo,42 kamarab né tii, tëg nadꞌëëd is do 2 hã takerii däk doo.</n> Saroor hebaan do hejooh do ji hꞌyy katón do heen nꞌaa rapadedëëk da”, näng ta kyyh.


text:
Pawóp hadoo do ta ky nꞌaa rod, pawóp hadoo do joom oriib, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, sahõnh hẽ bagꞌããs do pooj jé habëëh do tii. <n>Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Sakarija häd näng do hapäh do paa ti ta tii.</n> Pawóp hadoo do ta bag tyng, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, sahõnh hẽ bagꞌããs do pooj jé habëëh do ti na-ããj hẽ. <n>Joom oriib, ta bag tyng pawóp hadoo doo, ta ky nꞌaa rod sa metëë nꞌaa tii.</n>


text:
Sa majĩĩ rakarẽn bä rarahejã bä paawä sa hã, tëëg hõõ ganyyh sa noo gó naa sa majĩĩ ragawatsꞌiik hyb nꞌaa. Tii da radejꞌëëp sahõnh hẽ sa hã rarejãã karẽn do paawä.


text:
Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk sa hã 42 kamarab noo gó naëng nadots wäd ranꞌoo bä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa raherꞌood nuuj jé. Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk majyyw hado däk ranꞌoo bä naëng. Tanꞌoo däk na-ããj hẽ sahõnh hẽ hedoo pé baad nadoo doo me badäk hahỹ rarejãã. Rakarẽn do pénh tii dꞌ rabadꞌoo Pꞌop Hagä Do anoo sa hã.<pb/>


text:
Rabahajaa bä kä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ramaherꞌoot doo, 42 kamarab bahëëj jëng bä kä, tabanasꞌaa, takꞌëp tꞌõp gadarong doo gó naa, tabanesaa hẽnh naa hanyyh do kamajꞌĩĩ da sa wë, tajꞌaa etꞌëëk da sa hã, tadejꞌëëp da.


text:
Panang ky nꞌaa etsëëh do tyw nꞌaa bä abë hõm da sa kamag nꞌaa. Panang Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do repëëm däk do paa ti panang ky nꞌaa etsëëh doo. Sodoma, Esit na-ããj hẽ ramaneëënh ta ti panang häd wób. <n>Jerusarẽnh panang hã rapesꞌããp tii.</n>


text:
Sahõnh hẽ né hẽ badäk hahỹỹ bä habong doo, ajyy, ỹỹj, sahõnh hẽ panaa uuh, sahõnh hẽ sa kyyh herꞌoot do sa uuh, sahõnh hẽ häj nꞌaa babuj uuh na-ããj hẽ, tamawoob hẽ ta ä̃h, sét hẽ ta bód ta jó noo gó rahegꞌããs da sa kamag nꞌaa paah. Dooh da ranꞌoo bä sa kamag nꞌaa radakä jëë bä.


text:
Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do ratsebé da pawóp hadoo do dejëp do paa sa hyb nꞌaa. Takꞌëp ratsebé do hyb nꞌaa kä, sa matym nꞌaa ramejũũ da sa da hadoo do wë. Tii dꞌ rawén dꞌoo takꞌëp rabahoop do hyb nꞌaa paa pawóp hadoo do ta ky nꞌaa rod sa moo gó.<pb/>


text:
Ti hado né paawä, tamawoob hẽ ta ä̃h, sét ta bód ta jó jawén paa bä, ta pahuunh do ji edëb hanoo do Pꞌop Hagä Do hã hana do edëëb bong sa kamag nꞌaa paah. Edëb bë kän. Takꞌëp rabeỹỹm bong sahõnh hẽ ta ti hapäh doo.


text:
Tii bä pawóp hadoo do ramaa napëë wät kyyh takꞌëp hadoo do hỹ pong jé naa. “Bë asꞌëëg wawẽẽ hẽ”, näng ta ti kyyh sa hã. Tii bä wë puh mahang rabasꞌëëg kän hỹ pong jé sa majĩĩ matym gó.<pb/>


text:
Ti noo gó né hẽ takꞌëp kꞌããts katajus wät. Tób panang bä hatoonh do ji moo sahõnh hẽ kenꞌyyh sét hẽ kagꞌëëd bëëh. 7 miw panang buuj dejëp kꞌããts katajuus do hajꞌaa. Ta wób kä, kedëëb bong do rajꞌaa etsëë wäd kän tii bä Pꞌop Hagä Do hỹ pong jé hawät doo.<pb/>


text:
Tabëëj hõm kän pawóp däg kä takꞌëp nesaa do sꞌëëh hadoo doo gó ỹ hapäh doo. Tamawoob hẽ hadoo doo kä ti awät nä.<pb/>


text:
Tii bä setsi hedoo do ããs kä gamehä̃ kän ta gamehỹỹh do nahëëh. Tii bä hajõng kyyh takꞌëp ky hedoo do ky ganä kän hỹ pong jé. Hahỹỹ da sa kyyh:<CL><br/><t>“Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ër hꞌyy kahaꞌeeh doo,<br/>Kristo tahꞌyyb däng do na-ããj hẽ tii kä hỹỹ kä sahõnh hẽ badäk hahỹ bagꞌããs doo.<br/>Tabagãã hadꞌyyt da”, näk sa kyyh.<pb/>


text:
Tii bä 24 hedoo do wahë nꞌaa, sa bagã tyng nꞌaa jó hatꞌoonh do rabehyy bꞌëëh Pꞌop Hagä Do matym gó. Tũũ sa maboor me rabehyy bëëh, Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsëë kän.


text:
Hahỹỹ da sa kyyh:<CL><br/><t>“A wë ãã tsebꞌee, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo.<br/>Õm né ti da hẽ hawät doo, pꞌooj ub hawät doo, hỹ jawén hawäd hadꞌyyt doo.<br/>A wë ãã wén tsebꞌee, takꞌëp hadoo do a hejój mametä däk do hyb nꞌaa,<br/>sahõnh hẽ mabagãã däg kän do hyb nꞌaa.<br/>


text:
<t>Takꞌëp sahõnh hẽ häj nꞌaa babuuj rakawajããn paa a wë.<br/>Kaja däg kän hỹỹ kä makawajããn doo gó ta säm mabaanh doo.<br/>Kaja däk dejëp do paa nesaa doo hẽnh maky nꞌaa etyy doo.<br/>Kaja däk na-ããj hẽ ta säm baad hadoo do manoo do a ky nꞌaa rod sa hã,<br/>tsyt hẽ a wë kasëëw bong doo, õm wehꞌëëh do sa wë na-ããj hẽ.<br/>Tii dꞌ mabadꞌoo ky nꞌaa netsꞌäs do sa hã, ky nꞌaa etsëëh do sa wë na-ããj hẽ.<br/>Õm rejãã da badäk hahỹ rejãã doo”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä noo kasëëts däg kän Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewꞌyyk do tób nꞌaa hỹ pong jé hasooh doo. Ta hood Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do rahyb nꞌaa esee do hood nꞌaa ji hapëë kän tii bä ta gó hahäng doo. Takꞌëp tabawyp tii bä, takꞌëp tadarung, etꞌoom, naëng takꞌëp dagäp do pä hado däk do kajäg kän.<pb/>


text:
Tii bä kä, takꞌëp meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa ganyyh wë hã. Ỹỹnh ganyyh. Papỹỹj gabarëëh doo da ta saroor tagana doo. Kamarab jó tabagëët. 12 sagõõh ta nuu gó hasooh do hã. <n>Isaraéw buuj Pꞌop Hagä Do karẽn do moo bok do heen nꞌaa tahyb nꞌaa pé ta ti ỹỹnh.</n>


text:
Tii bä takꞌëp meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa see ganyyh wë hã. Tabanasꞌaa hahiin do takꞌëp haeh do ganyyh. Setsi ta nuuh. Setsi ta soog. Ji moo sahõnh hẽ ta sꞌããn, dõm näng. <n>Nesaa Do Yb né hẽ ti tabanasꞌaa.</n>


text:
Tamawoob hẽ hadoo do uuh sagõõh tadewäts hyng tũũ hëëj hã ta dõm me. Ỹỹnh hedoo do ajãn benäng do panꞌaa pooj jé tabanasꞌaa bagꞌëëd däk, ajãn benyy däk bä kä nayyw hẽ tabawëh hyb nꞌaa paawä.


text:
Tii bä ta tꞌaah ajꞌyy enyy däg kän. Dooh tabanasꞌaa haja bä ỹỹnh hadoo do tꞌaah tawëë jëë bä, nayyw hẽ Pꞌop Hagä Do masäg kän do hyb nꞌaa ta wë, tabagã tyng nꞌaa wë kä. Sahõnh hẽ häj nꞌaa buuj ỹỹnh hadoo do tꞌaah bagꞌããs da. Tagawatsꞌiik da ta hã ky nadahꞌeeh doo. <n>Gereg kyy me hahỹỹ da takerii däk: “Sapaar sꞌëëb tabagã nꞌaa heen nꞌaa da.” Sa moo gó bagã nꞌaa ratón rabagꞌããs do heen nꞌaa. Sapaar sꞌëëb tabagꞌããs do heen nꞌaa, tagamawatsꞌiik do ta majĩĩ, ta hã ky nadahꞌeeh doo, tahanäng pé tii. Jesus ky nꞌaa né ti hahỹỹh.</n>


text:
Tii bä ỹỹnh hadoo do kejën hõm tabanawäng hẽnh, ta pooj jé Pꞌop Hagä Do benyyw däk doo hẽnh. Ta tii bä ỹỹnh rabahagãã kän 1,260 ta ä̃ noo gó. <n>42 kamarab tii. Tamawoob hẽ ta baab, ji ma poo oow see pé kamarab ta jó tii.</n><pb/>


text:
Tii bä rakanebꞌooh hỹ pong jé. Mikéw kä, ããs sa wahë nꞌaa, ããs ta sii habong do rakaneboh kän tabanasꞌaa sa sii, ããs nesꞌaa padëëk do tabanasꞌaa karapee sa sii.


text:
Tabanasꞌaa rakamajẽ boo né paawä Mikéw sa wë, dooh tahaja bä Mikéw. Ti hyb nꞌaa dooh takanꞌoo wäd bä hỹ pong jé raboo boo bä, tabanasꞌaa hã, ta karapee sa hã.


text:
Tabanasꞌaa yb paa radawäts hyng tũũ. Ti né hẽ ti awꞌyy hadoo do pꞌooj ub hawät do Dijab ramaneëënh doo, Nesaa Do Yb. Ti né hẽ ti ta sꞌee hẽnh, dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do hꞌyyb mahũũm do paah. Badäk hahỹỹ hẽnh radawäts hyng, ããs nesaa do ta karapee hedoo do daheeh.<pb/>


text:
Tii bä ỹ maa napäh takꞌëp hỹ pong jé herꞌoot doo. Hahỹỹ da ta kyyh:<CL><br/><t>“Kaja däg kän hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do ji tedꞌëëp do Nesaa Do Yb hejój mahä̃nh.<br/>Kaja däg kän na-ããj hẽ ta hejój me sahõnh hẽ tabagꞌããs doo.<br/>Kristo, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Do hyb nꞌaa jawyg däk hỹỹ kä sahõnh hẽ sa bahä̃nh.<br/>Tii dꞌ tawén hadoo, Pꞌop Hagä Do dawäts hyng do hyb nꞌaa ër hỹỹj hedoo do<br/>ky nꞌaa tapa hadꞌyyt hẽ do Pꞌop Hagä Do matym gó.<br/>


text:
<t>Bꞌéé Tꞌaah majyyw hyb nꞌaa,<br/>ta ky nꞌaa ramaherꞌoot do hyb nꞌaa, raky daheeh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ<br/>ta ti rajꞌaa etꞌëëk ta ti sa majĩĩ, Nesaa Do Yb.<br/>Dooh ta bahä̃nh rakamahä̃n bä badäk hahỹỹ hã ji hawät doo.<br/>Ti hyb nꞌaa, dooh reỹỹm bä dajëb hã.<br/>


text:
<t>Ti hyb nꞌaa, bë tsebee hỹ pong jé.<br/>Sahõnh hẽ bë hỹ pong jé habong do bë tsebee!<br/>Bëë kä, badäk hahỹỹ bä habong doo,<br/>akajar me habong do na-ããj hẽ,<br/>takꞌëp nesaa da bë hã bë wë Dijab bahyng do hyb nꞌaa.<br/>Takꞌëp né hẽ takawajããn,<br/>tahapëë däk do hyb nꞌaa edaa däk radawäts gëët doo”,<br/>näng hỹ pong jé herꞌoot do kyyh.<CL><pb/>


text:
Tabanasꞌaa bahapäh bä kä ti tũũ, badäk hahỹỹ hẽnh radawäts hyng doo, ta no nꞌaa masoo ỹỹnh tꞌaah henäng doo.


text:
Dooh tabanasꞌaa haja bä, ỹỹnh hadoo do hã takanꞌoo däk do hyb nꞌaa wawii takꞌëp haeh do këg, tabanawäng hẽnh ta hã tabenyyw däk doo hẽnh takapuh hõm hyb nꞌaa, takejën hyb nꞌaa. Ta tii bä rabahagꞌããs ta hã tamawoob hẽ ta baab, ji ma poo oow see pé kamarab ta jó. Dooh awꞌyy hadoo do haja bä ta tꞌĩĩ hẽnh tahõm bä.


text:
Tii bä awꞌyy hadoo do etsós wät naëng. Tamii hado däk. Takarẽn paawä wän nꞌaa hejoonh do bahëm hyng ỹỹnh.


text:
Dooh tahaja bä. Ỹỹnh hadoo do kꞌããts masaa kän. Kꞌããts karëëb jëng tamii tabanasꞌaa noo gó ganyyh doo.


text:
<sup>(17-18)</sup> Ti hyb nꞌaa takꞌëp tabanasꞌaa kawajꞌããn kän ỹỹnh wë, ti hyb nꞌaa ahõm kän ỹỹnh hadoo do panaa wób sa wë takamajꞌĩĩ hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do mejũũ do ky dahꞌeeh do ti ta panaa wób, <n>Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tii.</n> Jesus ky nꞌaa nerét doo. <sup>18</sup> Tii bä akajar nabyy me tabanasꞌaa bagꞌëëd däk.<pb/>


text:
Tii bä ỹ hapäh tabanasꞌaa see akajar me naa hanyyh doo. Setsi ta nuuh. Ji moo sahõnh hẽ ta sꞌããn. Ta sꞌããn hã ti atoonh ta soog. Sét kenꞌyyh ta nuu hã takerii däk ta häd wób Pꞌop Hagä Do tahꞌyyb rejãã doo.


text:
Awad rewopaad häd näng do hãd hadoo ta ti tabanasꞌaa ỹ hapäh doo. Awad see péh, uus häd näng do hadoo ta tsyym, ta mooh. Awad reãw häd näng do noo hadoo ta nooh. Tabanasꞌaa seeh, dõm näng doo, <n>Nesaa Do Yb tii.</n> pooj jé ỹ hapäh doo, anꞌoo däk ta hejój, tabagꞌããs doo, tabanasꞌaa akajar me hanyyh do hã. Tanꞌoo däk na-ããj hẽ ta hã takꞌëp tahyb nꞌaa jawyg däk hyb nꞌaa.


text:
Akajar me hanyyh do tabanasꞌaa nuu see hã ta rog noo eh do paa tyw nꞌaa. Dajëp ji edoo né paawä ta rog mahỹỹj, dooh tadajëb bä. Mahꞌuu däk ta rog. Ti hyb nꞌaa, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do rahyb nꞌaa meuunh, rawén ky sũũt tabanasꞌaa tame hanyyh doo.


text:
Tii bä badäk hahỹỹ bä habong do rahyb nꞌaa jewyyg däg kän tabanasꞌaa dõm näng doo, tabanasꞌaa akajar me hanyyh do hyb nꞌaa jawyg däk tanꞌoo däk do hyb nꞌaa. Tabanasꞌaa akajar me hanyyh do na-ããj hẽ rahyb nꞌaa jewꞌyyk. Hahỹỹ da sa kyyh: “Dooh hahỹ tabanasꞌaa akajar me naa hanyyh do hadoo péh. Dooh hajaa pé ta hã jꞌaa ketsë péh”, näk sa kyyh.<pb/>


text:
Tii bä tabanasꞌaa akajar me hanyyh do hã takanꞌoo däk ta hã hẽ tajꞌaa etsë ta ky nꞌaa hã. Takanꞌoo däk ta hã taherꞌoot doo me Pꞌop Hagä Do tahꞌyyb rejãã doo. Takanꞌoo däk ta hã 42 kamarab noo gó hꞌyyb jawyg gó tamejũũ hyb nꞌaa.


text:
Tii bä taherꞌood kän nesaa do Pꞌop Hagä Do tahꞌyyb rejãã doo. Taherꞌood kän Pꞌop Hagä Do häd rejãã doo. Taky nꞌaa rejãã Pꞌop Hagä Do karapee, Pꞌop Hagä Do panang, hỹ pong jé habong do na-ããj hẽ.


text:
Takanꞌoo däg kän ta hã Pꞌop Hagä Do karapee, tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do wë takamajꞌĩĩ hyb nꞌaa. Takanꞌoo däk sa hã tajꞌaa etꞌëëk hyb nꞌaa. Tii bä takanꞌoo däk ta hã, sahõnh hã tamejũũ hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do hã, ajyy, ỹỹj sahõnh hẽ sa panaa hã, sahõnh hẽ sa kyyh herꞌoot do hã, sahõnh hẽ häj nꞌaa babuuj hã tamejõ kän.


text:
Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong doo, sa häd kanerii däk do edëb hadꞌyyt hẽ gadoo do heen nꞌaa hã rajꞌaa etsë da tabanasꞌaa. Bꞌéé Tꞌaah, badäk hahỹỹ bä tadu dahäng noo gó naa Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do tadajëp hyb nꞌaa, ta ti ti ji edëb hadꞌyyt do heen nꞌaa danäh. <n>Ta tii hã sa häd kerih doo, dooh rajꞌaa etsëë bä tabanasꞌaa.</n><CL><br/>


text:
<t>“Jé sa hã Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do sa majĩĩ rameso padëëk hyb nꞌaa,<br/>sa majĩĩ moo gó rakameso däk né da.<br/>Jé sa hã Pꞌop Hagä Do hꞌyyb däng do sẽn-jeer me radejꞌëëp hyb nꞌaa,<br/>sẽn-jeer me radejëp né da.”<CL><pb/>Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó Pꞌop Hagä Do karapee tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do ragadoo ta tii. Tawꞌããts hẽ dooh rahꞌyy gejë bä Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh do hã.<pb/>


text:
Tii bä tabanasꞌaa see kꞌããts gó naa hana doo kä ỹ bahapëë kän. Pawóp hẽ ta sꞌããn. Bꞌéé tꞌaah sꞌããn hadoo ta sꞌããn. Tabanasꞌaa dõm näng do hadoo ta kyyh. <n>Kaja hẽ tahꞌyyb mahũũm sahõnh hẽ sa wë ji edoo né paawä, takꞌëp ji tawadii Nesaa Do Yb badꞌoo doo da, tahanäng pé tii.</n>


text:
Tabanasꞌaa akajar me hanyyh do paa hejój gó, sahõnh hẽ ta ti hyb nꞌaa jawyk doo gó tabanasꞌaa kꞌããts gó hana do bawät. Tabanasꞌaa pooj jé hanyyh do ky gabuuj gó tamoo wät sahõnh hẽ tamoo wät doo. Kꞌããts gó hana do anoo sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do rahyb nꞌaa jewꞌyyk tabanasꞌaa ta nuu see rog mahꞌuu däk do paah.


text:
Takꞌëp meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa tabanasꞌaa kꞌããts gó hanyyh do moo wät. Tëëg hõõ sii hẽ adëë hyng tũũ hỹ pong jé naa tanꞌoo bä badäk hahỹỹ bä habong do sa matym gó.


text:
Meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa tabanasꞌaa tame hanyyh do paa ky gabuuj gó tamoo wät do hyb nꞌaa, tawadꞌii kän badäk hahỹỹ hã habong doo. Tamejũũ sa hã, kabarii tabanasꞌaa rog näng do paa heen nꞌaa ratama hyb nꞌaa, ta tii hã rawehꞌëëh hyb nꞌaa. Tabanasꞌaa rog näng do paa né paawä, sẽn-jeer hajꞌaa, edëp nä.


text:
Tii bä tabanasꞌaa kꞌããts gó naa hanyyh do hã takanꞌoo däk, kabarii tabanasꞌaa rog näng do paa heen nꞌaa tabedëb gëët hyb nꞌaa kä. Kabarii hedëb wät do hyb nꞌaa, erꞌood kän. Tamejũũ radejꞌëëp hyb nꞌaa sahõnh hẽ kabarii ta heen nꞌaa hã hyb nꞌaa najewꞌyyk doo.


text:
Tamejũũ na-ããj hẽ, sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do sa moo hub hã tanado bä sa maboor hã radadäk ta heen nꞌaa. Ky nꞌaa netsꞌäs do hã, ky nꞌaa etsëëh do hã, ma näng do hã, kasꞌuut do hã, kariw nꞌaa tamah do hã, sahõnh hẽ sa karom hã na-ããj hẽ radadäk da ta ti heen nꞌaa.


text:
Ta ti heen nꞌaa nanäng doo, dooh da tahaja bä tetsꞌẽẽ bä takarẽn doo, dooh na-ããj hẽ tahaja bä ta wë hanäng do tesëëm bä. Tabanasꞌaa tame naa hanyyh do paa häd né ti ta heen nꞌaa. Ta häd numero nꞌaa tii.


text:
Tawꞌããts hẽ takꞌëp ji hꞌyy ganäng hahỹỹ hã. Tawꞌããts hẽ jé hꞌyy ganäng do tahyb nꞌaa newëë nyy dꞌ tahanäng pé tabanasꞌaa numero nꞌaa. 666 ta numero nꞌaa. Ajꞌyy häd né tii.<pb/>


text:
Tii bä ỹ hegãã wät. Pój ỹỹ jé ỹ bahapäh Bꞌéé Tꞌaah waëë Sijõn häd näng do jó hagëët doo. <n>WaëëSijõnhäd näng do jó Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa basooh ti noo gó. Ta tii bä Jerusarẽnh panang basooh na-ããj hẽ.</n> Ta sii rababok 144 miw ta karapee wób. Sa maboor hã takerii däk Bꞌéé Tꞌaah häd, Bꞌéé Tꞌaah Yb häd daheeh.


text:
Tii bä ỹ maa napäh hỹ pong jé hana do maa ena doo, gawakaa pꞌop hana do maa ena do hadoo, darung do takꞌëp maa ena do ky hadoo. Etẽn do nahëë hajõng tyd näng do retẽn do hadoo ỹ maa napäh doo.


text:
Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa pooj jé, ji meheet pé kabajꞌaa do pooj jé, 24 wahë nꞌaa sa pooj jé 144 miw hedoo do papuuj ky nꞌaa kä rejäm kän. Dooh hajaa pé ta ti kejäm do ma kametëëk péh. Jããm hẽ hajaa rama kametꞌëëg bä 144 miw hedoo doo, badäk hahỹỹ hã habong do mahang Pꞌop Hagä Do wë kedëëb bong doo.


text:
Ta ti hedoo doo, dooh noo gó rababok pé ỹỹj sa wë. Ti hyb nꞌaa baad hadꞌyyt hẽ sa hꞌyyb Pꞌop Hagä Do wë. <n>Pꞌop Hagä Do hã hadꞌyyt hẽ rahꞌyyb padëëk. Dooh ta wób rahꞌyy kahaꞌeeh do hã rahꞌyy kae bä. Dooh kabarii hã rahꞌyy kae bä, dooh Pꞌop Hagä Do rawadꞌii bä, tahanäng pé ti <i>dooh ỹỹj sa wë rabok péh</i> .</n> Bꞌéé Tꞌaah rahadaa hadꞌyyt hẽ tahahõm hẽnh. Jesus dajëp doo me ta säm, raketsꞌẽẽ hõm badäk hahỹỹ bä habong do sa mahang naa, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë, Bꞌéé Tꞌaah wë na-ããj hẽ ramoo bok hyb nꞌaa, pooj jé joom ag Pꞌop Hagä Do wë kasëëw hõm do hadoo rabahadoo hyb nꞌaa.


text:
Tii bä ỹ hapäh ããs seeh, pꞌop wë hã kapuuh doo. Jé padꞌyyt hẽ badäk hahỹỹ hã habong do hã tapanäk baad hadoo do nahänh do ky nꞌaa. Sahõnh hẽ häj nꞌaa buuj sa hã, sahõnh hẽ panaa sa hã, sahõnh hẽ sa kyyh herꞌoot do sa hã, sahõnh hẽ né hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa hã tapanäk.


text:
Takꞌëp ta kyyh hahỹỹ da tapanäk bä: “Kaja däk sahõnh hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy doo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb eỹỹm Pꞌop Hagä Do hã, tawꞌããts hẽ takꞌëp bë wehꞌëëh, bë jꞌaa etsëë ta hã. Bë hyb nꞌaa jewyyg, wë, hëëj hawꞌããts hẽ, akajar, naëng kꞌããts gó naa ganyyh do mo hajꞌaa näng doo”, näng ta kyyh.<pb/>


text:
Tii bä ããs seeh, pooj jé hahõm do jawén tabana. Hahỹỹ da ta kyyh: “Gawatsig kän, gawatsig kän panang takꞌëp ky nꞌaa etsëëh do Babirõn häd näng doo! Ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do hadoo Babirõn panang. Tanꞌoo däk naëng oow mahỹỹnh do sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do sa hã, takꞌëp baad nadoo do ramoo bok hyb nꞌaa ta sii, Pꞌop Hagä Do kawajããn tanꞌoo bä sa wë.” <n>Ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh doo, sa sii naëng oow mahỹỹj haꞌoom do ky nꞌaa gó tabehꞌũũm. Pꞌop Hagä Do makꞌyys doo, ta wób hꞌyyb tatuk do sa nemuun Pꞌop Hagä Do ramakyys hyb nꞌaa ky nꞌaa ti ta tii.</n>


text:
Tii bä ããs see ana kän, ããs pooj jé hahꞌũũm do sa jawén. Takꞌëp ta kyyh. Hahỹỹ da taky hadoo: “Jé tabanasꞌaa akajar me hanyyh do hyb nꞌaa jewꞌyyk doo, kabarii ti tabanasꞌaa heen nꞌaa hyb nꞌaa jewꞌyyk do na-ããj hẽ, jé gadoo do tabanasꞌaa heen nꞌaa ta maboor hã, ta moo hã radadäk hyb nꞌaa,


text:
ta ti hedoo do Pꞌop Hagä Do rejãã da sa hã takꞌëp takawajããn doo gó. Takꞌëp sa hã tarejãã do rahoop da. Dooh da Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn bä sa hã. <n>Panyyg ky nꞌaa gó tabehꞌũũm ta ti ky nꞌaa Gereg kyy me. Hahỹỹ da takerii wät: “Takꞌëp mahỹỹnh doo, ta hood gó tagedu däk do tanꞌoo bä reëëk. Takꞌëp mahỹỹnh do tii. Dooh takamekuuj bä tanahejoonh hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do kawajããn tii.”</n> Ta ti hedoo do rahoop da pä hadoo sawꞌaak do hahõng do takꞌëp mahỹỹnh doo. Ããs Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do sa matym gó, Bꞌéé Tꞌaah matym gó na-ããj hẽ rahoop da tii.


text:
Rahoop do tsyg asꞌëëg hadꞌyyt hẽ da. Dooh tahëëj bä tii. Dooh da takanꞌoo bä rakamehꞌããk pé rahoop do hyb nꞌaa. Tabanasꞌaa, kabarii tabanasꞌaa heen nꞌaa na-ããj hẽ hyb nꞌaa jewꞌyyk doo, ta häd heen nꞌaa gadꞌoo do rahob hadꞌyyt né da”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Ta ti hana nä do hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyk doo gó rababoo hadꞌyyt hẽ Pꞌop Hagä Do karapee tsyt hẽ ta wë kasëëw bong doo, tamejũũ do ky dahꞌeeh doo, Jesus hã hꞌyy ganajëng doo.<pb/>


text:
Tii bä ỹ maa napäh kyyh hỹ pong jé hana do hã ỹ ky hadoo doo. Hahỹỹ da ta kyyh: “Merii hahỹỹ da: Ky nꞌaa kedëng da hỹ jawén dejëp doo, hꞌyy ganajëng doo me Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã hꞌyy kata däk doo”, näng.<pb/>“Te hub né hẽ tii”, näng Pꞌop Hagä Do Sahee. “Ta ti hedoo do rakamehꞌããk da hejoonh do rahoop do mahä̃nh. Hỹ pong jé ragadoo né da baad hadoo do ramoo bok do säm”, näng Pꞌop Hagä Do Sahee.<pb/>


text:
Tii bä ỹ hegãã wät, wë puh hawak do ỹ hapäh pój ỹỹ jé. Wë puh pong jó ti asooh ajꞌyy hadoo doo. Kꞌããts tëg gabarëëh do ta soog ta nuu gó hasooh doo. Ta moo gó tatón joom ji nu gekãã do nahëë takꞌëp hehãm doo.


text:
Tii bä ããs see bana kän. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa, hỹ pong jé hasooh doo bä naa tabanyyh. Takꞌëp hadoo doo me ta kyyh taky hadoo wë puh pong jó hasooh do hã. Hahỹỹ da ta kyyh: “Mata däg badäk hahỹỹ hã habong doo, raky nꞌaa kety hõm hyb nꞌaa, joom ta nahëë me ji gekãã doo da, ji bataa doo da. Kaja däk nesaa do hã raky nꞌaa kety hõm do hyb nꞌaa, joom ahõõ däk do ji ata hõm do kajaa doo da”, näng ããs kyyh wë puh pong jó hasooh do hã.


text:
Tii bä kä, ta nahëë me wë puh pong jó hasooh do tanu gakꞌãã hõm hadoo badäk hahỹỹ hã habong doo. Sahõnh hẽ tabata hõm. <n>Panyyg ky nꞌaa gó tabehꞌũũm badäk hahỹỹ bä habong do taky nꞌaa etyy do ky nꞌaa.</n><pb/>


text:
Tii bä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa, hỹ pong jé hasooh doo bä naa tabanä kän ããs seeh. Ti na-ããj hẽ tatón joom nahëë takꞌëp hehãm doo. Uwa ag ji gamakãã do nahëë tii.


text:
Tii bä ããs seeh, tëëg hõõ hagã nꞌaa, buu benyym do Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu do tyng bahäng bä naa tabana kän. Takꞌëp ta kyyh ããs joom nahëë hehãm do hatón do hã tamaherꞌoot bä. Hahỹỹ da taky hadoo ta hã: “Mado däg joom nahëëh, mata däg badäk hahỹỹ bä joom uwa ta tyd hã padëëk doo. Wahꞌëë padäg kä ta ag.”


text:
Tii bä ããs gakꞌãã hõm kän uwa ag badäk hahỹỹ bä hanäng doo. Tata hõm ta ag, tadewäts hõm kän ji gatsi do hood gó. Takawajããn doo gó takꞌëp da Pꞌop Hagä Do rejãã da badäk hahỹỹ bä ta hã hꞌyy kanaꞌeeh do tahanäng pé tii.


text:
Tii bä sa tsyym me ragetsii kän uwa ag, ji getsi do hood panang wꞌoo hã hasooh doo gó. Majyyw ganyyh tagetsi do hood gó naa. Maee däk majyyw ganyyh doo. Kawaaro ewõd nꞌaa hã takajäk, pꞌop péj takajäk. Dawëë né hẽ takajäk, 300 kirõõm tahyb nꞌaa péh. <n>Uwa ag nado ti rataa do ragetsi doo. Badäk hahỹỹ bä habong do Pꞌop Hagä Do wë kamajꞌĩĩ do ããs radejꞌëëp do ky nꞌaa tii.</n><pb/>


text:
Tii bä kä, takꞌëp meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa see ỹ hapäh hỹ pong jé. Setsi ããs ỹ hapäh, tagadëëg ub setsi nesaa do manꞌaa doo. Tagadëëg ub tawén hadoo, ta ti tabës bä, gawatsig hõm do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do kawajããn doo.


text:
Tii bä akajar paras-ko sꞌëëb hadoo, tëëg hõõ hadoo doo me kamekuuj däk do ỹ hapäh. Ta ti akajar hadoo do jó ỹ hapäh sahõnh hẽ jꞌaa ketsꞌëë doo, tabanasꞌaa akajar see me naa hanyyh do paa hã, kabarii ta heen nꞌaa hã na-ããj hẽ jꞌaa ketsꞌëë doo, ta häd numero nꞌaa ganadꞌoo do paah. Sa moo gó rapatsëë retẽn do nahëëh, sa hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo.


text:
Tii bä rejäm kän Mosees, Pꞌop Hagä Do karom paa ejäm wät do paah. Rejäm na-ããj hẽ Bꞌéé Tꞌaah hꞌyyb nꞌaa jawꞌyyk do jäm nꞌaa. Hahỹỹ da sa kyyh rejäm doo:<CL><br/><t>“Takꞌëp meuj nꞌaa näng do sahõnh hẽ mamoo wät doo<br/>Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo.<br/>Baad hadꞌop, hehꞌäät, sahõnh hẽ mamoo wät doo,<br/>õm, sahõnh hẽ hadꞌyyt bagꞌããs doo.<br/>


text:
<t>Jããm hẽ õm ti baad hadꞌop doo,<br/>tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh hawät doo.<br/>Sahõnh hẽ häj nꞌaa babuuj rabana da a wë,<br/>õm rahyb nꞌaa jewꞌyyk hyb nꞌaa.<br/>Tii dꞌ rabadꞌoo da, baad hadꞌop do mamoo wät do kametä däg kän do hyb nꞌaa.<br/>Ti hyb nꞌaa kä, sahõnh hẽ a hyb nꞌaa da rahꞌyyb eꞌỹỹm.<br/>Takꞌëp da õm rawehꞌëëh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo.<br/>Sahõnh hẽ õm da rajꞌaa etsë”, näk sa kyyh rejäm doo gó.<CL><pb/>


text:
Ta ti jawén ỹ hegãã wät, tii bä ỹ hapäh tanoo kasëëts hõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hỹ pong jé hanäng doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do hood tób nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa gó naa rabanä kän setsi ããs, setsi baad nadoo do badäk hahỹỹ bä habong do rahoop do manꞌaa doo. Pããn papuuj rino häd näng do sꞌëëb hawak do gabarëëh do sa saroor. Sa hꞌyyb mawyd kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb.


text:
Tii bä, ji meheet pé kabajꞌaa do see anꞌoo däk sa hã setsi ta hood kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb. Ta hood gó tagedu däk Pꞌop Hagä Do hawäd hadꞌyyt do kawajããn do metëë nꞌaa, badäk hahỹỹ bä habong do sa jó rahahꞌook hadoo hyb nꞌaa.


text:
Tii bä kä, ta tsyg Pꞌop Hagä Do bag takꞌëp gabarëëh doo gó hana doo, ta hejój gó naa hana doo, jé padꞌyyt däg Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa gó. Dooh hajaa pé Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa gó hajëë suun péh, ta ti setsi baad nadoo do badäk hahỹỹ bä habong do rahoop do manꞌaa do kajaa bä kä.<pb/>


text:
Tii bä, ỹ maa napäh kyyh takꞌëp hadoo do Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa bä naa hana doo. Hahỹỹ da taky hadoo setsi hedoo do ããs sa hã: “Bë ahõm, bë ahoog hyy badäk hahỹỹ hẽnh setsi hedoo do ta hood gó hanäng doo, Pꞌop Hagä Do kawajããn do metëë nꞌaa”, näng ta kyyh.


text:
Tii bä pooj jé hadoo do ããs ahoog kän ta hood gó hanäng do hëëj jó. Tii bä, sahõnh hẽ tabanasꞌaa akajar me naa hanyyh do paa heen nꞌaa sa maboor hã, sa moo hã gado däk do hã, sahõnh hẽ kabarii ta heen nꞌaa hyb nꞌaa jewꞌyyk do hã na-ããj hẽ genyyh sa rog manahuuh doo, nesaa doo, datés doo.<pb/>


text:
Tii bä ããs see akajar me tahoog kän ta hood gó hanäng doo. Majyyw hado däk sahõnh hẽ naëng, kamag majyyw hadoo. Sahõnh hẽ akajar me habong do hedëp do paa dejëb kän.<pb/>


text:
Ããs see ahoog kän ta hood gó hanäng do sahõnh hẽ tamii me, naëng kꞌããts gó ganyyh doo me na-ããj hẽ. Majyyw hado däk sahõnh hẽ naëng.


text:
Tii bä ỹ maa napäh ããs naëng hagã nꞌaa, hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do hã herꞌoot doo:<CL><br/><t>“Baad hadꞌop õm.<br/>Pꞌop Hagä Doo, tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh hawät doo,<br/>da hẽ hawät doo, pꞌooj ub hawät doo.<br/>Baad hadoo do ti mamoo wät doo,<br/>ta tii da sa hã maky nꞌaa etyy do hã,<br/>


text:
<t>Baad ub né ti sa hã mamoo wät doo,<br/>a karapee tsyt hẽ a wë kasëëw bong doo,<br/>a ky nꞌaa rod na-ããj hẽ radejꞌëëp do hyb nꞌaa paah.<br/>Sa majyyw gatsëk ranꞌoo bä radejꞌëëp noo gó.<br/>Ti hyb nꞌaa manꞌoo däk majyyw né hẽ rabeëëk hyb nꞌaa.<br/>Sa hꞌyyb hajꞌaa hẽ tii”, näng ããs naëng hagã nꞌaa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä ỹ maa napäh kyyh Pꞌop Hagä Do rama ejuu do tyng nꞌaa hã naa ããs herꞌoot do ky gadoo doo. Hahỹỹ da ti kyyh Pꞌop Hagä Do hã:<br/><t>“Ỹỹ, te hub né hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo,<br/>Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo.<br/>Baad hadꞌop, hehꞌäät, sahõnh hẽ sa hã maky nꞌaa etyy doo”, näng ti kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä ããs see papỹỹj hã kä tahoog kän ta hood gó hanäng doo. Tii bä kä, papỹỹj hã takanꞌoo däk badäk hahỹỹ bä habong do tarejãã hyb nꞌaa takꞌëp baju doo me.


text:
Tii bä byyh hetä padëëk takꞌëp baju do hajꞌaa. Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ rahoop do mo hajꞌaa näng do raky nꞌaa wasꞌee kän. Takꞌëp rahob né paawä, dooh ratꞌyyd kamehĩĩn bä, dooh reréd bä nesaa doo. Dooh rakarẽn bä Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa jewyyg bä.<pb/>


text:
Tii bä ããs see ahoog kän ta hood gó hanäng do tabanasꞌaa akajar me naa hanyyh do paa bagã tyng nꞌaa jó. Takꞌëp tabadagyb däk jé padꞌyyt hẽ tabanasꞌaa bagꞌããs doo bä. Badäk hahỹỹ bä habong do nagꞌaad kegës, takꞌëp datés do rahoop do hyb nꞌaa.


text:
Pꞌop Hagä Do hỹ pong jé bagꞌããs do raky nꞌaa wasꞌee kän takꞌëp datés do hyb nꞌaa, sa rog hyb nꞌaa na-ããj hẽ. Rahob né paawä, dooh ratꞌyyd kamehĩĩn bä baad nadoo do ramoo bok do hã. Dooh reréd bä baad nadoo doo.


text:
Tii bä ji ma poo oow see pé ããs kä ahoog kän ta hood gó hanäng do tamii maeh do Éw-Parat häd näng doo me. Tamii Éw-Parat mawooj däk, sa wahë nꞌaa papỹỹj hana hẽnh naa hena do sa warahén sii hẽ mawooj däk doo me rabatsëg hõm hyb nꞌaa kanebꞌooh doo hẽnh.<pb/>


text:
Tii bä ỹ hapäh tamawoob hẽ karapꞌaar hꞌyyb nesaa doo. Tabanasꞌaa dõm näng do noo gó naa ta see ganyyh, tabanasꞌaa akajar me naa hanyyh do paa noo gó naa ta see ganyyh, sa ky nꞌaa rod noo kanesa do noo gó naa ta see ganyyh. <n>Tabanasꞌaa kꞌããts gó naa hanyyh do né tii. 13.11-15 hã takerii däk ta ky nꞌaa.</n> Majꞌee hedoo karapꞌaar hꞌyyb nesaa doo.


text:
Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do né hẽ tii. Takꞌëp meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa ramoo bok. Jé padꞌyyt hẽ badäk hahỹỹ bä häj nꞌaa wahë nꞌaa wë rabahõm, häj nꞌaa wahë nꞌaa sa warahén sii hẽ rabatsꞌyyt hyb nꞌaa kanebꞌooh doo hẽnh. Pꞌop Hagä Do wë, ta karapee wë na-ããj hẽ rakaneboh paawä. Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Do hꞌyyb däng do noo gó da ta ti kanebꞌooh do bawät.<pb/>


text:
Hahỹỹ da Jesus kyyh:<pb/>“Bë hyb nꞌaa matakä. Ỹ ana da rahꞌyy kanapeet bä, hetsꞌëëk do ji ganada bä takajaa doo da. Ky nꞌaa kedëng da jé hyb nꞌaa matakëë doo. Ta ti hadoo do hã dooh takado hõm bä ta saroor. Dooh da tanu mebyy bä, dooh ta si nꞌaa hẽ tawäd ỹ anꞌoo bä do hyb nꞌaa”, näng Jesus. <n>Pꞌooj ub, Jerusarẽnh bä hasooh do Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hagã nꞌaa sa wahë nꞌaa awät kawõõt doo da atsëm. Tii dꞌ tawén dꞌoo tahagꞌããs hyb nꞌaa tób hagã nꞌaa ramatakä bä. Tawyyd bä tób hagã nꞌaa see haỹỹh doo, rado hõm ta saroor, raju hõm, tii bä ramejũũ bag hẽnh tababaaj hõm hyb nꞌaa ta tób hẽnh. Ti ky nꞌaa gó Jesus behꞌũũm tamatëëh do baad ji gada do ky nꞌaa hã.</n><pb/>


text:
Tii bä tamawoob hẽ hadoo do karapꞌaar hꞌyyb nesaa do ranꞌoo bä hëëj sa wahë nꞌaa rakataa hyb nꞌaa Eberew kyy me Ar-Magedõn ramaneëënh doo bä.<pb/>


text:
Tii bä setsi däg do ããs kä ahoog hyy kän ta hood gó hanäng do wë hã. Tii bä ỹ maa napäh kyyh takꞌëp hadoo doo, maa eh do Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hỹ pong jé hasooh doo bä naa, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa bä naa. Hahỹỹ da ta kyyh: “Gawatsig hõm kän sahõnh hẽ!”, näng.


text:
Tii bä kä, takꞌëp tabawyb kän, takꞌëp tadarung, etꞌoom. Takꞌëp né hẽ kꞌããts katajus kän, kꞌããts ganabëëh. Badäk hahỹỹ bä ajyy radu doo noo gó naa rababok doo, dooh noo gó ta ti hedoo pé takꞌëp kꞌããts katajuus do bawät. Takꞌëp né hẽ badäk hahỹ hëëj hã katajuus jé padꞌyyt hẽ.


text:
Kꞌããts nanäng panang takꞌëp ky nꞌaa etsëëh do yt hẽ hanäng do ganabëëh takꞌëp katajuus do hajꞌaa. Ganabëëh do hajꞌaa ketyn padäg kän panang paa tanꞌoo bä. Tamawoob däg panang tahajꞌaa ketyn bong doo. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä hanäng do sa panang bä hanäng do tób kagꞌëëd bëëh katajuus do hajꞌaa. Dooh Pꞌop Hagä Do mabaan bä nesaa do panang ky nꞌaa etsëëh do Babirõn häd näng do babuuj ramoo bok do paah. Pꞌop Hagä Do mejũũ rabeëëk hyb nꞌaa ta hood gó hanäng do mahỹỹnh doo, tanꞌoo däk takꞌëp rabahoop takawajããn doo gó sa hã tarejãã doo, tahanäng pé tii.


text:
Naëng takꞌëp dagäp do pä hado däk do kajäg hyy kän badäk hahỹỹ bä habong do sa jó. 40 kiw bahä̃nh pä hadoo kejäk doo. Tii bä Pꞌop Hagä Do raky nꞌaa wasꞌee kän takꞌëp rabahoop pä hadoo kajäk do anꞌoo bä do hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tii bä setsi hedoo do ããs, ta hood sa moo gó patsëë do paa sa see ana kän wë ỹỹ, tii bꞌ taky hadoo hã ỹỹ: “Bꞌëëp, ỹ metëëh da a hã nyy da Pꞌop Hagä Do rejãã da ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do yb, hajõng tamii takëën hã hasooh doo. <n>Panang Babirõn ramaneëënh do ky nꞌaa ti <i>ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do</i> Jowãw hapäh doo. Panang babuuj Pꞌop Hagä Do makꞌyys doo, ta see hedoo do hyb nꞌaa jewꞌyyk do ky nꞌaa tii. Hajõng do tamii, hajõng badäk hahỹ hëëj babuuj, panang buuj ky sꞌũũt doo.</n>


text:
Sahõnh hẽ häj nꞌaa sa wahë nꞌaa rabaheꞌỹỹh hadoo ta ti ỹỹnh hadoo do sii. Badäk hahỹỹ hã habong do rabaoom kän do hadoo uwa sꞌëëb mahỹỹnh do hã, ỹỹnh hadoo do sa hã taheno do hã. Baad nadoo do ỹỹnh hadoo do moo wät do hꞌyyb mahũũm kän”, <n>Sahõnh hẽ häj nꞌaa sa wahë nꞌaa raky dahé däk, ramoo boo däk nesaa do ta ti panang buuj sa hã metëëh doo. Séd rahꞌyyb hedo däk nesaa do hã, tahanäng pé tii.</n> näng ããs kyyh hã ỹỹ.<pb/>


text:
Tii bä sꞌëëh hadoo ỹ hapäh Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä. Säh ỹ hadoo doo gó ããs ỹ tamahũũm kän tabanawäng hẽnh. Ta tii bä ỹ hapäh ỹỹnh tabanasꞌaa hãd hahiin pé do jó hasooh doo. Tabanasꞌaa hã takerii däk séd dó ta häd wób Pꞌop Hagä Do hꞌyyb rejãã doo. Setsi tabanasꞌaa nuuh. Ji moo sahõnh hẽ ta sꞌããn.


text:
Jabaruut péh, hãd hahiin pé ta mahang ỹỹnh saroor. Kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb, pä gabarëëh do ky nꞌaa gebah doo, nu gabarëëh do perora häd näng do na-ããj hẽ ta hetsó tapadedëëk doo. Ji eëëk do hood nꞌaa kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb ta moo gó. Séd dó nesaa péh, hesus hadoo do ta gó ta wób sii tabaheꞌỹỹh do hyb nꞌaa.


text:
Hahỹỹ da takerii däk ta maboor hã: “Babirõn, panang takꞌëp ky nꞌaa etsëëh do ỹỹh. Ỹỹj hajõk do sii heꞌỹỹh do sa ỹỹn. Sahõnh hẽ takꞌëp nesaa do badäk hahỹỹ bä hanäng do du nꞌaa doo.” Tii dꞌ né takerii däk ta maboor hã, tahanäng pé baad ji nahapäh doo.


text:
Aoom ỹỹnh hadoo doo. Tawén oom, Pꞌop Hagä Do karapee tsyt hẽ ta wë kasëëw bong do sa majyyw, Jesus ky nꞌaa nerét do sa majyyw tadejꞌëëp do teëg wät do hyb nꞌaa.<pb/>Takꞌëp ỹ hyb nꞌaa meuuj wät ỹỹnh hadoo do ỹ bahapäh bä.


text:
Tii bä ããs ky hadoo hã ỹỹ: “Hëd nꞌaa mahyb nꞌaa meuunh? Õm ỹ maherꞌoot da ỹỹnh ky nꞌaa, nyy dꞌ tahanäng péh. Õm ỹ maherꞌoot da na-ããj hẽ tabanasꞌaa setsi nuu näng doo, ji moo sahõnh hẽ sꞌããn näng do ỹỹnh jó jasooh do ky nꞌaa, nyy dꞌ tahanäng péh.


text:
Tabanasꞌaa mahapäh doo, pooj jé tabawäd wät paah. Da hẽ dooh tawäd bä. Ti hadoo né hẽ takꞌëp tꞌõp gadarong doo gó naa, tabanesaa hẽnh naa taganyyh da tagawatsig hõm hyb nꞌaa kä. Badäk hahỹỹ bä habong doo, sa häd badäk hahỹ kapahuuj däk noo gó naa kanerih do edëb hadꞌyyt do gadoo do heen nꞌaa hã, rahyb nꞌaa meuunh da tabanasꞌaa rabahapäh bä. Pooj jé tabawäd wät paah, da hẽ dooh tawäd bä. Ti awät né da hỹ jawén pꞌaa hẽnh kä”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Ti taky hadoo ẽnh: “Tawꞌããts hẽ takꞌëp ji hꞌyy ganäng ta tii hã, ji bahapäh hyb nꞌaa nyy dꞌ tahanäng péh. Setsi hedoo do ta nuuh, setsi waëë ỹỹnh jó jasooh doo. <n>Ta wób sa hã, setsi bagã nꞌaa hajõng häj nꞌaa bagꞌããs do ta tisetsi waëë. Ta wób sa hã Roma panang ky nꞌaa tii, setsi waëë hãd tũũ nu däk do jó Roma panang katamaa däk do hyb nꞌaa. Ta wób sa hã Jerusarẽnh ky nꞌaa.</n> Setsi ta nuuh, setsi bagã nꞌaa heen nꞌaa na-ããj hẽ.


text:
Setsi hedoo do paa kä, ji moo séd me dooh booh. Setsi hedoo do sa see tabagꞌããs da hẽ. Ta seeh, tagadëëg ub hadoo doo, dooh tana nä bä. Takajaa bä kä, tabagꞌããs da kanahën dꞌos hẽ ub.


text:
Tabanasꞌaa pooj jé hawät do paah, da hẽ nawät nä doo, oito hado däk do bagã nꞌaa da tii, tꞌõp gadarong doo gó naa tabanyyh bä kä. Setsi bagꞌããs do hadoo pé tii. Tagadëëg ub da Pꞌop Hagä Do gawatsꞌiik da tii”, näng ta kyyh.<pb/>


text:
Tii bä ahõm nä ta kyyh: “Ji moo sahõnh hẽ hedoo do ta sꞌããn mahapäh doo, ji moo sahõnh hẽ häj nꞌaa wahë nꞌaa. Dooh radu do nä bä rabagꞌããs doo. Ti hadoo né hẽ, kanahën dꞌos hẽ ub rabagꞌããs da tabanasꞌaa sii.


text:
Séd rahꞌyyb hedoo da ji moo sahõnh hẽ hedoo doo. Ragadoo da tabanasꞌaa sa wahë nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa. Sa hejój, rahyb nꞌaa jewꞌyyk do ranoo da tabanasꞌaa hã.


text:
Bꞌéé Tꞌaah wë da rakamajꞌĩĩ. Tii dꞌ né paawä rabadꞌoo da, Bꞌéé Tꞌaah jꞌaa etꞌëëk da sa hã, sa wahë nꞌaa hehꞌäät doo, hyb nꞌaa jewyk do sa wahë nꞌaa Bꞌéé Tꞌaah tabahadoo do hyb nꞌaa. Ta sii hadꞌyyt hẽ da rababok ta wë tanaëëj bong doo, ta wë tatsyyd bong doo, ta hã hꞌyy kanerét doo”, näng mä ããs kyyh.<pb/>


text:
Tii bä ããs ky hadoo ẽnh hã ỹỹ: “Hajõng tamii mahapäh do ta takëën hã ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do hasooh doo, hajõk do badäk hahỹỹ hã habong do tii. Sahõnh hẽ häj nꞌaa buuj, sahõnh hẽ sa kyyh herꞌoot do tii.


text:
Takꞌëp da tabanasꞌaa, ji moo sahõnh hẽ hedoo do ta sꞌããn, ji moo sahõnh hẽ hëëj sa wahë nꞌaa, rakawajããn da ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do wë. Ramakyys da. Rado hõm da sahõnh hẽ ta wë hanäng doo. Rakabo nyyh da ta saroor, ta si nꞌaa hẽ tabawät hyb nꞌaa. Rawëh da ta dab, raju jëng da tëëg hõõ me.


text:
Tii dꞌ rawén dꞌoo da Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk do hyb nꞌaa sa hꞌyyb gó, takarẽn do ramoo bok hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa né hẽ séd rahꞌyyb hedo padëëk, sa hejój, rahyb nꞌaa jewꞌyyk do rawén noo tabanasꞌaa hã. Tii dꞌ rabadꞌoo da Pꞌop Hagä Do ky däng do paa takaja däk bä kä.


text:
Ỹỹnh panꞌaa paa mahapäh doo, panang ky nꞌaa etsëëh do tii, badäk hahỹỹ bä hanäng do hëëj wahë nꞌaa hã mejũũ doo”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Ta ti jawén ỹ hapäh ããs see hỹ pong jé naa hahyng doo. Takꞌëp tahyb nꞌaa jawyk. Takꞌëp tagabarëëh do hyb nꞌaa badäk hahỹỹ bä hawꞌããts hẽ ta bag däk.


text:
Takꞌëp hadoo doo me taky hadoo:<CL><br/><t>“Gawatsig kän, gawatsig kän panang takꞌëp ky nꞌaa etsëëh do paa Babirõn häd näng doo!<br/>Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do panang däg tii.<br/>Ta tii bä sahõnh hẽ hedoo pé tawꞌëëd nesaa do ramoo boo däk sa maag. <n>Judah buuj sa hã ti anäng tawꞌëëd nesaa doo. Ji nawëh do tii.</n><br/>


text:
<t>Babirõn wén gawatsig hõm,<br/>ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do hadoo,<br/>naëng oow mahỹỹnh do sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do sa hã tanꞌoo däk do hyb nꞌaa,<br/>takꞌëp baad nadoo do ramoo bok hyb nꞌaa ta sii,<br/>takꞌëp sa wë Pꞌop Hagä Do kawajããn hanoo doo.<br/>Sahõnh hẽ häj nꞌaa sa wahë nꞌaa rabaheꞌỹỹh hadoo ta ti ỹỹnh hadoo do sii. <n>Hahỹỹ dꞌ tahanäng pé ti <i>ta sii rabaꞌỹỹh hadoo</i> : Panang buuj rahꞌyyb mahũũm sahõnh hẽ häj nꞌaa wahë nꞌaa, sa karapee sii hẽ, baad nadoo do Pꞌop Hagä Do ganenꞌaak do ramoo bok hyb nꞌaa. Dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh rababok ranꞌoo bä.</n><br/>Takꞌëp rama enä däk ajyy hesꞌëëm doo,<br/>sahõnh hẽ sa hꞌyyb karẽn do panang buuj rabetsẽẽ do hyb nꞌaa sa hã”, näng.<CL><pb/>


text:
Tii bä ỹ maa napäh kyyh see hỹ pong jé hana do hahỹỹ da ky hadoo doo:<CL><br/><t>“Karapé haa, bë beréd däg ta ti panang.<br/>Bë beréd däg, nesaa do ramoo bok do sa hꞌyyb hataa bë nahadoo hyb nꞌaa,<br/>sa hã ỹ rejãã do mahä̃nh bë kedëëb bong hyb nꞌaa.<br/>


text:
<t>Takꞌëp tabahajõõ däk nesaa do ramoo bok doo.<br/>Pꞌop ji atꞌëëg sëëk do hadoo, wë hã kaja däk do hadoo tii.<br/>Dooh Pꞌop Hagä Do mabaan bä nesaa do ramoo bok doo.<br/>


text:
<t>Baad nadoo do ta wób hã ramoo bok do bë <n>Dooh baad ji hapëë bä jaa hã ta ti takamejũũ. Ããs panang rejãã do hã apäh takamejũũ. Ji moo sahõnh hẽ häj nꞌaa wahë nꞌaa sa ky nꞌaa 17.16 hã takerii däk do hã apäh takamejũũ na-ããj hẽ.</n> moo boo Babirõn panang buuj hã.<br/>Nesaa do panang buuj ramoo bok do bahä̃nh da bë anꞌoo bä ta hã baad nadoo doo.<br/>Takꞌëp bë mekuuj reëëk do panꞌaa, panang buuj ta wób sa hã ranꞌoo däk do bahä̃nh.<br/>


text:
<t>Sa hã hẽ rahꞌyy kasabꞌee do paa pénh,<br/>sa hã hẽ hajõng dajẽẽr rahꞌëënh do paa pénh<br/>bë anꞌoo bä kä rahoop hyb nꞌaa, rahꞌyy katón hyb nꞌaa.<br/>Hahỹỹ da hꞌyy kasabꞌee doo gó Babirõn panang buuj raky hadoo sa hꞌyyb gó:<br/>‘Sa wahë nꞌaa ỹỹnh bagꞌããs do tyng nꞌaa jó hasooh do ër panang.<br/>Ỹỹnh patug tamaa wät do nado ër panang. Dooh ër hꞌyy ketón da’, näng panang buuj sa kyyh.<br/>


text:
<t>Tii dꞌ rahꞌyy kasabꞌee do hyb nꞌaa,<br/>séd noo gó né da baad nadoo do kajaa da sa wë:<br/>Dajëb kajaa da sa wë, hꞌyy ketón da, asꞌaah da.<br/>Tëëg hõõ gó da panang baooj jëng.<br/>Tii da tawén hadoo, takꞌëp tabahejoonh,<br/>takꞌëp takabajꞌaa do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Doo,<br/>Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do panang buuj ky nꞌaa etyy doo”, näng mä hỹ pong jé hana do kyyh.<CL><pb/>


text:
Badäk hahỹỹ bä häj nꞌaa sa wahë nꞌaa ta sii rabaheꞌỹỹh do hadoo do paah, ta sii hajõng dajẽẽr rahꞌyy karẽn do jawén rahꞌëënh do paa aꞌoot da panang haooj jëng do tsyg rabahapäh bä. Aꞌoot da, rahꞌyy ketón da ta hyb nꞌaa.


text:
Dawë hã rababë hõm da, panang buuj rahoop do rajeỹỹm do hyb nꞌaa rahob bä. Hahỹỹ da sa kyyh:<CL><br/><t>“Baad nado né hẽ a wë kajaa do panang ky nꞌaa etsëëh doo,<br/>baad nado né hẽ a wë kajaa do Babirõn, panang hejoonh doo,<br/>séd noo gó õm Pꞌop Hagä Do rejãã do kaja däk do hyb nꞌaa!”, näk da häj nꞌaa wahë nꞌaa sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Ajyy hesꞌëëm do aꞌoot da, rahꞌyy ketón da panang hyb nꞌaa, dooh hetsꞌẽẽ wät pé do hyb nꞌaa sa wakꞌããb marakate yb gó ramenaa doo.


text:
Dooh hetsꞌẽẽ wät pé kꞌããts tëg gabarëëh doo, kꞌããts tëg hawak doo, gabarëëh do perora häd näng doo. Dooh hetsꞌẽẽ wät pé rino häd näng do sꞌëëb pããn takꞌëp baad hadoo doo, pããn jabaruut péh, pããn hãd hahiin doo, pããn sawasaab is do seda häd näng do sꞌëëb, sahõnh hẽ hedoo pé bꞌaa buu benyym doo, sahõnh hẽ hedoo pé ta hood erepããt <n>Mäs kyy meelefante.</n> tëg sꞌëëb ramoo bok doo, bꞌaa ky nꞌaa gebah do sꞌëëb, kꞌããts tëg hahiin do sꞌëëb, sapaar sꞌëëb, pä mar-more häd näng do sꞌëëb na-ããj hẽ.


text:
Dooh hetsꞌẽẽ wät pé sa hã bꞌaa kanera häd näng do syyj, ji waa ty gamabuuj, buu benyym do ji hawuuk doo, buu benyym do in-sijẽẽn häd näng doo, bꞌaa täg buu benyym do sꞌëëb miir häd näng doo, buu benyym do see pé na-ããj hẽ. Dooh hetsꞌẽẽ wät pé sa hã uwa sꞌëëb mahỹỹnh doo, joom ag oriib syyj, tiriig ag, tiriig sꞌëëb, booj yb, bꞌéé, kawaaro, ta hood kawaaro takyyk doo. Dooh na-ããj hẽ hetsꞌẽẽ wät pé ajyy ỹỹj sa karom panꞌaa, ajyy kanebꞌooh noo gó rameso padëëk do na-ããj hẽ sa karom panꞌaa.<pb/>


text:
Tii bä hahỹỹ da da sa kyyh panang hã:<CL><br/><t>“Dooh wäd a wë takꞌëp magenꞌaak do paah.<br/>Dooh wäd takꞌëp ky nꞌaa gebah do a wë hanäng do paah.<br/>Dooh wäd gabarëëh do a wë hanäng do paah.<br/>Dooh takawyyd wäd bä ta tii”, näk da sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Ajyy wekãp do ta ti hedoo do panang babuuj hã hesꞌëëm do paah, takꞌëp ma enä padëëk doo, dawë hã rababë hõm da, panang buuj rahoop do takꞌëp rajeỹỹm do hyb nꞌaa rahob bä. Aꞌoot da, hꞌyy ketꞌoon da.


text:
Hahỹỹ da da sa kyyh:<CL><br/><t>“Baad nado né hẽ a wë kajaa do panang ky nꞌaa etsëëh doo.<br/>Pããn, rino häd näng do sꞌëëb takꞌëp baad hadoo doo,<br/>pããn jabaruut péh, hãd hahiin pé panang babuuj rapadedëëk do paah.<br/>Kꞌããts tëg gabarëëh doo, pä gabarëëh do ky nꞌaa gebah doo,<br/>gabarëëh do perora häd näng do na-ããj hẽ sa hetsó paah.<br/>


text:
<t>Hꞌyy katón nꞌaa näng né hẽ panang hã kajaa doo,<br/>séd noo gó gawatsig hõm do hyb nꞌaa takꞌëp hadoo do ta ma paah”, näk hesꞌëëm do sa kyyh.<CL><pb/>Dawë hã rababë hõm da marakate yb gó moo bok do sa wahë nꞌaa, ta gó habok doo, marakate yb gó moo bok doo, marakate yb gó menꞌaa do paa hã ta säm gadꞌoo doo.


text:
Hahỹỹ da da sa kyyh panang haooj jëng do tsyg rabahapäh bä: “Dooh hahỹ hadoo pé panang takꞌëp ky nꞌaa etsëëh pé”, näk da.


text:
Kꞌããts ooj rehaa da sa nuu hã. <n>Rahꞌyy ketón do heen nꞌaa tii.</n> Aꞌoot da, hꞌyy ketꞌoon da. Hahỹỹ da da sa kyyh:<CL><br/><t>“Baad nado né hẽ a wë kajaa do panang ky nꞌaa etsëëh doo.<br/>Takꞌëp panang buuj rama enäh do hã marakate yb danäh rama enä padëëk.<br/>Hꞌyy katón nꞌaa näng né hẽ panang hã kajaa doo,<br/>séd noo gó gawatsig hõm do hyb nꞌaa takꞌëp hadoo do ta ma paah”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tawꞌããts hẽ bëë kä, hỹ pong jé habong do bë hꞌyy gadejah. Bëëh, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong doo, 12 hedoo do Jesus mejũũ doo, Jesus ky nꞌaa rod hedoo do na-ããj hẽ, tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gadejah, nesaa do hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk do hyb nꞌaa panang buuj, nesaa do bë hã ramoo bok do paa hyb nꞌaa.<pb/>


text:
Tii bä ããs takꞌëp kabajꞌaa do see tado däk pä takꞌëp haeh doo, ti tadawäts kän tame akajar me. Pä tadawëës bä taky hadoo:<CL><br/><t>“Tii bä né kä, takꞌëp baad nadoo doo me<br/>tagawatsig kän da panang ky nꞌaa etsëëh doo, Babirõn.<br/>Dooh da rahapëë wäd bä hahỹ panang”, näng ããs kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä panang gawatsig hõm do hã ããs ky hadoo:<CL><br/><t>“Hỹ jawén dooh ji maa napäh pé a mahang retẽn do nahëëh,<br/>ji gamehỹỹh do nahëëh,<br/>jäm hejäm do sa kyyh.<br/>Hỹ jawén dooh ji awyyd wät pé da a mahang ramoo bok do hã moo bok doo.<br/>Hỹ jawén dooh kawyyd wät pé a mahang tiriig ag kamawõõs doo,<br/>tiriig sꞌëëb moo bok doo.<br/>


text:
<t>Hỹ jawén dooh ragataas pé ta bag hahỹ panang bä.<br/>Hỹ jawén dooh ji maa napëë wäd bä ajꞌyy katëë do panꞌaa,<br/>ỹỹnh katëë do panꞌaa sa kyyh a mahang.<br/>Tii dꞌ tawén hadoo, ky nꞌaa etsꞌëëh do hyb nꞌaa paah,<br/>hyb nꞌaa jewyk do hyb nꞌaa paa badäk hahỹỹ bä a panang bä hesꞌëëm do paah.<br/>Ramehëm doo me a babuuj rawedii,<br/>ta sꞌee hẽnh rahꞌyyb mahũũm do hyb nꞌaa sahõnh hẽ badäk hahỹ hëëj babuuj.<br/>


text:
<t>Babirõn panang bä radejꞌëëp paa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod,<br/>Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do na-ããj hẽ.<br/>Babirõn panang hyb nꞌaa badäk hahỹ hawꞌããts hẽ radejꞌëëp paa sa da hadoo doo.<br/>Ti hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wén gawatsꞌiik ta tii”, näng mä ããs kyyh.<pb/>


text:
Ta ti jawén ỹ maa napäh takꞌëp kanekan do hỹ pong jé habong do sa kyyh. Hahỹỹ da takꞌëp sa kyyh:<CL><br/><t>“Ër jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo!<br/>Ti né hẽ ti ji hedꞌëëp doo.<br/>Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do takabajꞌaa.<br/>Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ tabagꞌããs.<br/>


text:
<t>Baad hadꞌop, hehꞌäät sahõnh hẽ sa hã taky nꞌaa etyy doo.<br/>Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ji jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo.<br/>Babirõn buuj, ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do hadoo do ky nꞌaa etsëëh do<br/>Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk nesaa doo hẽnh.<br/>Baad nado boo sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do panang buuj ranꞌoo bä.<br/>Ỹỹnh hajõk do sii heỹỹh do hadoo tii, ajꞌyy tahꞌyyb tatuk do ta ỹỹm tawadii hyb nꞌaa.<br/>Sa hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do reréd hõm ranꞌoo bä,<br/>daap hadoo do hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa.<br/>Ta karapee radejꞌëëp do majyyw säm Pꞌop Hagä Do abaaj kän panang buuj sa hã”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä pꞌaa hẽnh raky hadoo:<CL><br/><t>“Ãã jꞌaa etsë Pꞌop Hagä Doo!<br/>Asꞌëëg hadꞌyyt hẽ panang haooj jëng do tsyg.<br/>Dooh tahëëj bä rahoop doo”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä 24 wahë nꞌaa hedoo doo, ji meheet pé kabajꞌaa do na-ããj hẽ rabehyy bꞌëëh Pꞌop Hagä Do pooj jé, tabagꞌããs do tyng nꞌaa jó hasooh doo. Tii bꞌ rajꞌaa etsë ta hã. Hahỹỹ da sa kyyh: “Ỹỹ, tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ hajõk do raherꞌoot doo. Pꞌop Hagä Do ër jꞌaa etsë!”, näk sa kyyh.<pb/>


text:
Tii bä, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa bä naa rë tanyy ky hadoo:<CL><br/><t>“Bëëh, sahõnh hẽ ta karapee takꞌëp ta hã wehꞌëëh doo,<br/>ky nꞌaa netsꞌäs doo, ky nꞌaa etsëëh doo,<br/>bë jꞌaa etsëë Pꞌop Hagä Doo”, näng herꞌoot do kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä ỹ maa napäh takꞌëp kanekan do sa kyyh. Gawakaa pꞌop hana do ky hadoo sa kyyh, etꞌoom do ky hadoo. Hahỹỹ da sa kyyh:<CL><br/><t>“Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo,<br/>Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ër hꞌyy kahaꞌeeh do sahõnh hã tabagꞌããs.<br/>Ti hyb nꞌaa ër jꞌaa etsë ta hã!<br/>


text:
<t>Tawꞌããts hẽ ër tsebé, ër hꞌyy gadejah,<br/>tawꞌããts hẽ ër jꞌaa etsë ta hã,<br/>kaja däk do hyb nꞌaa Bꞌéé Tꞌaah katëë doo kä.<br/>Ta ỹỹm panꞌaa gadaa däg kän ta patug kajaa raketëë hyb nꞌaa. <n>Ketꞌëë do ky nꞌaa gó rabehꞌũũm Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do séd rahꞌyyb hedo däk do ta hã ky nꞌaa.Ta ỹỹm panꞌaa, ta hã hꞌyy kaꞌeeh doo.</n><br/>


text:
<t>Ta ỹỹm panꞌaa hã takanꞌoo däk ta saroor pããn papuuj rino häd näng do takꞌëp baad hadoo do sꞌëëb.<br/>Baad hadoo do tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong do ramoo bok doo,<br/>baad hadoo do rababok doo, tahanäng pé ti pããn rino häd näng do sꞌëëb takꞌëp baad hadoo doo”, näk sa kyyh.<CL><pb/>


text:
Tii bä ããs ky hadoo hã ỹỹ: “Merii hahỹỹh, ‘Ky nꞌaa kedëng da Bꞌéé Tꞌaah katëë do jäm nꞌaa hẽnh katsyyd bong doo.’ ” Tii bꞌ ããs ky hadoo nä: “Ti né hẽ Pꞌop Hagä Do kyyh hehꞌäät doo”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Tũũ ỹ badëë jat tii bä ããs tsyym pa, ta hã ỹ jꞌaa etsë hyb nꞌaa paawä. Tii bꞌ taky hadoo hã ỹỹ: “Dooh. Tii dꞌ madoo manäh. Pꞌop Hagä Do karom né ỹỹh, ta karom mabahadoo doo da né hẽ, a wakããn hedoo do Jesus metëëh do hã hꞌyy kanerét do ta karom rabahadoo doo da na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do ti majꞌaa etsëë. Pꞌop Hagä Do karom ỹỹh bë nemuun ỹ wén näng, jããm hẽ Jesus metëëh do tii, ër ta ky nꞌaa rod hedoo doo, ta wób hã maherꞌoot doo”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Tii bä ỹ hapäh hỹ pong jé noo kasëëts hõm doo. Pój ỹỹ jé ỹ hapäh kawaaro hawak doo. Taherꞌoot Do Ji Ky Daheeh Doo, Hehꞌäät Do na-ããj hẽ ta jó hasooh do häd. Baad ub taky nꞌaa etyy taky nꞌaa etyy doo. Dooh tesõõts hõm bä. Baad ub ti ta majĩĩ wë takamajꞌĩĩ doo, dooh daap hẽ sa wë takamajẽ bä.


text:
Gabarëëh ta matym, tëëg hõõ hadoo. Hajõng ta nuu hã hatoonh do ta soog, tabagꞌããs do heen nꞌaa. Ta hã takerii däk ta häd. Dooh hapäh pé ta ti ta häd. Jããm hẽ ta daaj hẽ tabahapäh.


text:
Hỹ pong jé warahén nꞌaa kawaaro hewak do jatꞌoonh do ta jawén rabana. Pããn rino häd näng do sꞌëëb takꞌëp baad hadoo doo, papuuj, sa saroor.


text:
Ta noo gó naa sẽn-jeer hehãm do ganyyh. Ta me tajꞌaa etꞌëëk sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä hanäng do häj nꞌaa babuuj. Takꞌëp tamejũũ da sa hã, dooh tatꞌyyd mehĩĩn da ky nadahꞌeeh doo. Tatu me sapaar sꞌëëb, tabagꞌããs do heen nꞌaa me tabagꞌããs da sa hã. Uwa ag ta hood gó ji getsi doo da ji tsyym me, Pꞌop Hagä Do Sahõnh hẽ Hajꞌap Do takꞌëp takawajããn doo gó kawaaro jó hasooh do rejãã da nesaa do moo bok doo.


text:
Ta hatsë hã, ta hã hadäk doo, ta kóm hã na-ããj hẽ takerii däk hahỹ ta häd seeh: “Sa Wahë Nꞌaa Hehꞌäät Doo, Hyb Nꞌaa Jewꞌyyk Do Sa Wahë Nꞌaa.”<pb/>


text:
<sup>(17-18)</sup> Tii bꞌ ỹ bahapäh ããs see papỹỹj jó hagëët doo. Takꞌëp hadoo doo me ta kyyh tanaëënh sahõnh hẽ tawꞌëëd dab hawëh doo, wë hã habong doo. Hahỹỹ da ta kyyh sa hã: “Bꞌëëp dana bë bawëh hyb nꞌaa bë hã Pꞌop Hagä Do anoo doo. Häj nꞌaa sa wahë nꞌaa sa dab, warahén sa wahë nꞌaa sa dab, karejan do sa dab, kawaaro sa dab, kawaaro jó hatꞌoonh do paa sa dab bë tä da. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do sa dab, kariw nꞌaa temah do sa dab, sa karom sa dab, ky nꞌaa etsëëh do sa dab, ky nꞌaa netsꞌäs do sa dab na-ããj hẽ da bë tä”, näng ããs papỹỹj jó hagëët do kyyh tawꞌëëd sa tä hawëh do hã.


text:
Tii bä kä, ỹ hapäh tabanasꞌaa akajar me hanyyh do paah, hëëj sa wahë nꞌaa sa warahén sii hẽ séd hã rakata padëëk, kawaaro jó hasooh do wë, ta warahén daheeh sa wë rakanebꞌooh hyb nꞌaa paawä.


text:
Tii dꞌ rakarẽn né paawä, tabanasꞌaa kamaso däk. Ta ky nꞌaa rod noo kanesa doo, meuj nꞌaa näng do moo wät do paa na-ããj hẽ takamaso däk, tii bä, rabedëp nä bä, karajꞌaa hadoo doo gó, tëëg hõõ gó, sawꞌaak do hahõng doo gó radewäts bëëj kän. Meuj nꞌaa näng doo me ta ky nꞌaa rod noo kanesa do wedii paa tabanasꞌaa heen nꞌaa gadꞌoo doo, kabariih, tabanasꞌaa heen nꞌaa hyb nꞌaa jewꞌyyk doo.


text:
Sahõnh hẽ sa kyyh hasꞌũũt do paah, kawaaro jó hasooh do neboh bëëh ta sẽn-jeer me, ta noo gó naa ganyyh doo me. Sahõnh hẽ tawꞌëëd sa dab hawëh do noo nehõj padäg takꞌëp kanekan do hyb nꞌaa sa tä.<pb/>


text:
Tii bꞌ ỹ hapäh ããs see hỹ pong jé naa hahyng doo. Takꞌëp tꞌõp gadarong do tabanesaa do noo tëg ta moo gó. Haak sapuuw hadoo haeh do tatón ta moo gó.


text:
<sup>(2-3)</sup> Tii bꞌ tamaso däk tabanasꞌaa dõm näng doo, awꞌyy hadoo do pooj hawät do Dijab ramaneëënh doo, Nesaa Do Yb. Tamawꞌyyd däk haak sapuuw hadoo doo me, tii bꞌ takꞌëp tꞌõp gadarong doo gó tadawäts hyy kän. Miw ta baab tabagëët. Tii bꞌ ããs noo gatsëë däk, tanoo garib däk tꞌõp gadarong do tabanesaa do nooh, badäk hahỹ häj nꞌaa babuuj tawadꞌii mahä̃nh miw hedoo do ta baab noo gó. Miw hedoo do ta baab jawén paa bä, takado nyyh dó da.


text:
Tii bä ỹ hapäh rabagꞌããs do tyng nꞌaa. Ta jó rabatꞌoonh tii, sa hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk do ta wób raky nꞌaa etyy hyb nꞌaa. <n>Tahajaa na-ããj hẽ ji erii bä: “Ta wób rabagꞌããs hyb nꞌaa.”</n> Ỹ hapäh na-ããj hẽ baad hadoo do Jesus metëëh do ranerét do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do kyyh ranerét do hyb nꞌaa ranu gehõg bong do sa hꞌyyb tym. Ta ti dooh paa rahyb nꞌaa jewyyg bä tabanasꞌaa. Dooh paa rahyb nꞌaa jewyyg bä kabarii tabanasꞌaa heen nꞌaa. Dooh paa ragado bä tabanasꞌaa heen nꞌaa sa maboor hã, sa moo hã. Ta ti ragenä boo kän, tii bꞌ Kristo sii rabagãã kän miw ta baab noo gó.


text:
Ky nꞌaa kedëng, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw bong tii, jããm hẽ pooj jé ji ganyyh do noo gó genꞌyyh doo. Ta ti hedoo doo, dooh da rahob bä banesaa hẽnh, pawóp nuu me däg radejëp do kamaneëënh doo. <n>Tawꞌããts hẽ 2.11 hã ji nerꞌoot ta ti ky nꞌaa.</n> Pꞌop Hagä Do wë, Kristo wë na-ããj hẽ ramoo bok da, sa hã rahyb nꞌaa jewꞌyyk da. Kristo sii rabagꞌããs da miw ta baab noo gó.<pb/>


text:
Ahõm da tii bä badäk hahỹỹ bä hawꞌããts hẽ, sahõnh hẽ häj nꞌaa babuuj tawedii hyb nꞌaa. Séd hã da rakata padëëk tanꞌoo bä, Gog, Magog ramaneëënh doo, <n>Ta tiGog, Magogramaneëënh doo, Nesaa Do Yb karapee Pꞌop Hagä Do wë hꞌyy kawereem do sa hꞌyyb mahũũm nꞌaa tii, Pꞌop Hagä Do karapee wë kanebꞌooh doo.</n> rakanebꞌooh hyb nꞌaa. Takꞌëp rakanekan da. Kꞌããts tëg akajar nabyy me hanäng do hawób né da.


text:
Jé padꞌyyt hẽ badäk hahỹỹ bä naa rabena da. Pꞌop Hagä Do karapee panang, panang Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do ranu hawꞌõõd däk da, sa wë rakamajꞌĩĩ hyb nꞌaa paawä. Tii bä hỹ pong jé naa tëëg hõõ adëë hyng da sa jó. Sahõnh hẽ ragawatsig hõm da, aooj jëng da.


text:
Tii bä, Dijab, hëëj babuuj wedii do paah, radawäts tu tame karajꞌaa hadoo doo gó, sawꞌaak do <n>Mäs kyy me ta ti sawꞌaak do ramaneëënhenxofre. Takꞌëp mahỹỹnh do ta tsyg ji poo gó tajëë bä. Takꞌëp tabahõng, takꞌëp ta buu banesaa.</n> hahõng doo gó, tabanasꞌaa, ta ky nꞌaa rod noo kanesa do radewäts bëënh do paa me. Ta tii bä rahob hadꞌyyt hẽ. Dooh da tahëëj bä rahoop doo.<pb/>


text:
Tii bä ỹ hapäh tabagꞌããs do tyng nꞌaa haeh doo, hawak doo, ta jó hasooh do na-ããj hẽ. Ta jasooh do matym gó hanäng do paa badäk hahỹỹh, wë na-ããj hẽ bedo bong.


text:
Tii bä sahõnh hẽ dejëp do paah, ky nꞌaa etsꞌëëh do paah, ky nꞌaa netsꞌäs do paa na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa pooj jé rababë kän ỹ hapäh. Tii bä ma kahé bäh hã kasëëts däg kän ta hã ramoo bok do kerih doo. Ma kahé bäh, edëb hadꞌyyt do gadoo do sa häd kerih do heen nꞌaa tagasëëts hõm na-ããj hẽ. Tii bꞌ dejëp do paa Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk. Ma kahé bäh hã takerii däk ramoo bok do paah. Ramoo bok do pénh raky nꞌaa kety däk.


text:
Dejëp do paa akajar me pehä̃s do paah, dejëp doo, dejëp do rababong bä habong do na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk. Ramoo bok do pénh né hẽ sahõnh hẽ raky nꞌaa kety däk.


text:
Tii bä dajëb gawatsig hõm. Ades häd näng doo, dejëp do rababong do gawatsig hõm na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do dawäts hõm ti ta me, karajꞌaa hadoo doo gó, tëëg hõõ hahõng doo gó. Akajar hahõng doo, pawóp nuu me däg dajëp do tii.


text:
Tii bä wë papuuj, hëëj papuuj ỹ bahapëë kän. Badäk hahỹ pooj jé hanäng do paah, wë pooj jé hanäng do paa bedo bong. Dooh boo akajar.


text:
Tii bä panang Jerusarẽnh papuuj, <n>Pꞌop Hagä Do karapee sa panang tii.</n> tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk do ỹ bahapäh hỹ pong jé naa hahyng doo, Pꞌop Hagä Do bawät doo bä naa. Takꞌëp tabanäm, maruus katëë do panꞌaa saroor takꞌëp hanäm do dadäk doo da, ta patug panꞌaa tagadoo hyb nꞌaa hadoo.


text:
Tii bä Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa bä naa rë tanyy ky hadoo: “Hỹỹ kä, ajyy, ỹỹj rababok doo bä Pꞌop Hagä Do panang. Sa mahang Pꞌop Hagä Do bawät da. Ta karapee da tii. Sa sii né da Pꞌop Hagä Do bawät. Ti né hẽ ti rahꞌyy kahaꞌeeh doo.


text:
Pꞌop Hagä Do awug hõm da sa ty nabëëh. Dooh wäd dajëb. Dooh dajëp do hyb nꞌaa hꞌyy katón wät péh, dooh wäd do hyb nꞌaa dajëb. Dooh ji aód wäd bä. Dooh ji ahob wäd bä. Tii dꞌ tawén hadoo da, badoo wät do hyb nꞌaa pooj jé hanäng doo”, näng Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do tyng nꞌaa bä naa ganyyh do kyyh.


text:
Tii bꞌ tabagã tyng nꞌaa jó hasooh do ky hadoo: “Sahõnh hẽ papuuj däk ỹ anꞌoo bä”, näng. Ti taky hadoo hã ỹỹ: “Merii sahõnh hẽ hahỹ õm ỹ maherꞌood wät doo. Te hub né hẽ hahỹ ỹ herꞌoot doo, tahajaa ji ky dahé bä”, näng.


text:
Tii bꞌ taky hadoo ẽnh: “Sahõnh hẽ kaja däk. Ỹ né hẽ Aw-Pah, ỹ né hẽ Omekah. Ỹ né hẽ jããm hẽ pooj jé hawät doo, ỹ né hẽ tagadëëg ub hawät doo. Hoo kaanh do hadoo do hã ỹ anoo da tabeëëk hyb nꞌaa naëng ji edëb hadꞌyyt hẽ hanoo doo. Bag hẽnh ỹ banoo da ta tii. Dooh ta säm ỹ gahëën bä.


text:
Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do paa hã ỹ anoo da sahõnh hẽ hahỹ papuuj ỹ pehuuj wät doo. Ỹ da Pꞌop Hagä Do rahꞌyy kahaꞌeeh doo. Karapé haa dꞌ tii.


text:
Tii dꞌ nado hëp ỹ nꞌaa rahoop do jeꞌỹỹm do hyb nꞌaa ỹ rahyb nꞌaa eréd hõm do sa hã, Jesus hã hꞌyy kanae bong do sa hã, nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do sa hã, sa da hadoo do dahejꞌëëp do sa hã, sa ỹỹm sa patug nadoo do sii heꞌỹỹh do sa hã, mehëm do sa hã, kabarii hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã, daap menꞌyyh do sa hã na-ããj hẽ. Karajꞌaa hadoo doo gó, tëëg hõõ hadoo doo gó, sawꞌaak do hahõng doo gó radewäts bëënh da tii. Pawóp nuu me däg dajëp do tii”, näng hã ỹỹ Pꞌop Hagä Doo.<pb/>


text:
Tii bä setsi hedoo do ããs, setsi baad nadoo do badäk hahỹỹ bä habong do ahoop do manꞌaa do paa see ana kän wë ỹỹ, ti hã ỹ taky hadoo: “Bꞌëëp. Maruus hadoo doo, Bꞌéé Tꞌaah ỹỹm panꞌaa hadoo do ỹ metëëh da a hã”, näng ta kyyh.


text:
Tii bä sꞌëëh hadoo ỹ bahapäh Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä. Säh ỹ hadoo doo gó ããs ỹ tamahũũm kän waëë aeh do pꞌop nu däk doo hẽnh. Ta tii bä Jerusarẽnh papuuj, tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë kasëëw däk do panang, hỹ pong jé, Pꞌop Hagä Do bawät bä naa hahyng do tametëëh hã ỹỹ.


text:
Panang gabarꞌëëng däk Pꞌop Hagä Do bag takꞌëp gabarëëh do anꞌoo bä. Pä takꞌëp ky nꞌaa gebah do gabarëëh do hadoo tagabarꞌëëng. Pä gabarëëh do jas-peh häd näng do ty gahiin do hadoo, hapees do hadoo. Takꞌëp ty ganäm pä tëg hawak do hadoo.


text:
Panang wꞌoo hã ta hadë takꞌëp pꞌop nu däk doo. 12 ta nooh. Sét ta noo kenꞌyyh do hã ããs see bagëët. Sét kenꞌyyh ta noo hã takerii däk 12 hedoo do Isaraéw taah sa panaa du nꞌaa do sa häd.


text:
Papỹỹj hana hẽnh tamawoob hẽ ta nooh. Papỹỹj hahyng hẽnh tamawoob hẽ. Ta karawaa me tamawoob hẽ, ta karawaa see me tamawoob hẽ ta nooh.


text:
12 pä ta hadë hejój nꞌaa. Sét kenꞌyyh do hã takerii däk 12 hedoo do Bꞌéé Tꞌaah mejũũ do sa häd. Sét kenꞌyyh pä hã takerih sét hẽ häd.<pb/>


text:
Ããs si ỹ herꞌoot do atón ji metyy do nahëë kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb ji tatu hadoo doo. Ta me tametyy panang ta madawëët doo, ta gagod, panang nooh, panang hadë.


text:
Séd pénh panang ta madawëët doo, ta gagod. Tii bꞌ ji metyy do nahëë me panang ããs etyn hõm. 2,200 kirõõm ta madawëët doo. Ti pénh ta gagod, ti pénh tanu däk doo.


text:
Tii bä ããs ety hõm ta hadë nꞌaa. Ta hadë hebaan doo, 65 meet. Ji metyy do pénh né hẽ ti ããs metyy doo.


text:
Pä gabarëëh do jas-peh häd näng do sꞌëëb panang hadë. Takꞌëp baad hadoo do kꞌããts tëg gabarëëh do sꞌëëb me panang katamaa däk. Ty ganäm, paras-ko hadoo.


text:
12 hedoo do pä, ta hadë mejój nꞌaa hã sahõnh hẽ hedoo pé pä gabarëëh do ky nꞌaa gebah doo. Pä gabarëëh do jas-peh häd näng do pä ta hadë hejój nꞌaa see hã. <n>Hãd pëëh ty gadoo ta tijas-peh.</n> Pä gabarëëh do sapiro häd näng do ta see hã. <n>Hãd ty gabajaruut tisapiro.</n> Pä gabarëëh do agata häd näng do ta see hã. <n>Hahiin, rii näng tiagata.</n> Pä gabarëëh do emerad häd näng do ta see hã. <n>Hapëëh ty gadoo ta tiemerad.</n>


text:
Pä gabarëëh do onis häd näng do pä ta hadë hejój nꞌaa see hã. <n>Hãd hasẽnh ty gadoo ta tionis.</n> Pä gabarëëh do rubi häd näng do ta see hã. <n>Hãd hahiin ta tirubi.</n> Pä gabarëëh do kirisorit häd näng do ta see hã. <n>Hapees ty gadoo ta tikirisorit.</n> Pä gabarëëh do beriwo häd näng do ta see hã. <n>Hapees ty gadoo ta tiberiwo.</n> Pä gabarëëh do topasijo häd näng do ta see hã. <n>Kata ty gadoo ta titopasijo.</n> Pä gabarëëh do kirisop häd näng do ta see hã. <n>Jawaraah tyb ty gadoo ta tikirisop.</n> Pä gabarëëh do jasĩn-to häd näng do ta see hã. <n>Kata hãd hiin do hadoo ta tijasĩn-to.</n> Pä gabarëëh do ametis häd näng do tagadëëg ub pä ta hadë hejój nꞌaa hã. <n>Sããnh tyb hadoo ta tiametis.</n>


text:
Gabarëëh do perora häd näng do sꞌëëb 12 hedoo do panang hadë noo hã ji bejëng doo bä. Sét hẽ perora kenꞌyyh sét ta noo panꞌaa. <n>Nu nadꞌëëd itsperorahäd näng do badäk hahỹỹ bä ji awꞌyyt doo. Takꞌëp tanu eh hahỹ perora.</n> Kꞌããts tëg takꞌëp baad hadoo do sꞌëëb ta tyw nꞌaa panang hoo gadꞌoo bä tabës doo. Ty ganäm paras-ko hadoo.<pb/>


text:
Ta ti panang bä dooh ỹ hapëë bä tób Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa esee do tób nꞌaa. Dooh hyb nꞌaa péh, Pꞌop Hagä Do Sahõnh Hẽ Hajꞌap Doo, Bꞌéé Tꞌaah na-ããj hẽ panang bä né hẽ rababok do hyb nꞌaa.


text:
Ta ti panang bä, dooh hyb nꞌaa pé papỹỹj bag, kamarab bag, tabawag hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do bag takꞌëp gabarëëh do anꞌoo bä. Bꞌéé Tꞌaah na-ããj hẽ panang bag hadoo.


text:
Panang bag gó sahõnh hẽ hëëj babuuj <n>Jesus hã hꞌyy kae däk do ti ta tii. Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do paa pꞌooj ub radewäts bëënh akajar hahõng doo me.</n> rababok da. Sahõnh hẽ hëëj sa wahë nꞌaa, Jesus hã hꞌyy kae däk doo, panang hẽnh ramenaa da rakawehꞌëëh doo, ta tii bä rabajëë pꞌëë bä, Pꞌop Hagä Doo, Bꞌéé Tꞌaah rakawehëë däk hyb nꞌaa kä.


text:
Sahõnh hẽ hëëj babuuj rabajëë pꞌëë da panang hẽnh Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë hyb nꞌaa, ta hã rawehꞌëëh hyb nꞌaa. <n>Tahajaa na-ããj hẽ ji erii bä hahỹỹ da: “Panang hẽnh ramajëëh da badäk hahỹ hëëj babuuj sa ma ky nꞌaa gebah doo, rakawehꞌëëh hanoo doo, Pꞌop Hagä Do hã takanꞌoo däk hyb nꞌaa kä, Pꞌop Hagä Do kawehëë däk hyb nꞌaa kä.”</n>


text:
Dooh nesaa pé tꞌĩĩ hẽnh hajëë pëë péh. Dooh da rajëë pä bä ta tii bä kabarii hã hꞌyy kaꞌeeh do paah, Pꞌop Hagä Do wadꞌii do paah. Jããm hẽ hajëë pꞌëë da ta tii bä Bꞌéé Tꞌaah wë hanäng do edëb hadꞌyyt do gadoo do sa häd heen nꞌaa hã sa häd kerih doo.<pb/>


text:
Tii bä kä, tamii awäd hadꞌyyt hẽ do naëng hanoo do ããs metä wäd kän hã ỹỹ. Paras-ko sꞌëëb hadoo, takꞌëp ty ganäm pä tëg hawak do hadoo tamii. Pꞌop Hagä Doo, Bꞌéé Tꞌaah daheeh sa bagã tyng nꞌaa bä naa taganyyh.


text:
Ta tyw nꞌaa panang hõõ bä tabës do hoo gadꞌoo bä tamii mahyng. Ta nabyy me, ta nabyy see me na-ããj hẽ tabahäng joom ji hedꞌëëp doo. Kamarab hẽ hadꞌyyt hẽ ti rabeaak. 12 nuu me sét ta baab kenꞌyyh rabeaak. Dooh hëëj hawꞌããts hẽ babuj nꞌaa rahob wäd bä nahëëh, baad hadꞌyyt hẽ rababok tanꞌoo bä ta ti joom gꞌaad.


text:
Ta tii bä dooh ky nꞌaa kawasee do tanyy wäd bä. Tii dꞌ tawén hadoo da, panang bä né hẽ Pꞌop Hagä Doo, Bꞌéé Tꞌaah rabagꞌããs do tyng nꞌaa batooj kän do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do karapee, panang buuj, rahyb nꞌaa jewꞌyyk da ta hã.


text:
Dooh wäd da atsëm. Dooh hyb nꞌaa wät pé sa bag, dooh hyb nꞌaa wät pé papỹỹj bag. Pꞌop Hagä Do ti sa bag. Ta karapee rabagãã hadꞌyyt da.


text:
Tii bä ããs ky hadoo hã ỹỹ: “Te hub né hẽ sahõnh hẽ mahapäh doo, mamaa napäh doo, tahajaa ji ky dahé bä. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Doo, ta ky nꞌaa rod hꞌyyb mahũũm do tamejõ wät ta ããs, nayyw hẽ hawät do ta karom sa hã tametëëh hyb nꞌaa”, näng ããs kyyh hã ỹỹ.<pb/>


text:
Tii bä Jesus ky hadoo: “Bë hyb nꞌaa matakä da! Nayyw hẽ da ỹ matëëh. Ky nꞌaa kedëng da, ta jawén hawät do ky nꞌaa hahỹỹ hã kerih do ky daheeh doo”, näng.<pb/>


text:
Ỹ Jowãw, ỹ né hẽ ti sahõnh hẽ hahỹ maa napäh doo. Ỹ né hẽ ti sahõnh hẽ hahỹ hapäh doo. Sahõnh hẽ ta ti ỹ maa napäh jawén paa bä, ỹ bahapäh do jawén paa bä, ỹ badëë jat tũũ ããs sahõnh hẽ ta ti hã ỹ metëëh do tsyym pa, ta hã ỹ jꞌaa etsë hyb nꞌaa paawä.


text:
Tii bꞌ taky hadoo: “Dooh. Tii dꞌ madoo manäh. Pꞌop Hagä Do karom né ỹỹh, ta karom mabahadoo doo da né hẽ, a wakããn hedoo do Jesus ky nꞌaa rod ta karom rabahadoo doo da, sahõnh hẽ hahỹ kerih do ky dahꞌeeh do ta karom rabahadoo doo da na-ããj hẽ. Pꞌop Hagä Do ti majꞌaa etsëë!”, näng ta kyyh.<pb/>


text:
Tii bä taky hadoo ẽnh hã ỹỹ: “Majejën manä ta jawén hawät do ky nꞌaa hahỹỹ hã ma kahé bäh hã kerii däk doo, edaa däk do hyb nꞌaa kerii däk do kajaa.


text:
Edaa däk do hyb nꞌaa ta ti kajaa doo, na mabok nesaa doo gó nesaa do moo hebꞌook doo, rakanarẽn bä rahꞌyy kawanareem bä. Na ji hꞌyyb hasuts däk do hadoo hanoo doo gó rababok nä hỹ jawén sa hꞌyyb hasus do hadoo do hã rakanarẽn bä rahꞌyy kawanareem bä. Tii dꞌ nado baad hadoo do moo bok doo. Tawꞌããts hẽ baad hadoo do ramoo boo hadꞌyyt hẽ. Ti hadoo ẽnh tsyt hẽ Pꞌop Hagä Do wë habok doo. Tawꞌããts hẽ tii da né hẽ rababoo hadꞌyyt hẽ”, näng ããs kyyh.<pb/>


text:
Ti Jesus ky hadoo: “Bë hyb nꞌaa matakä da! Nayyw hẽ da ỹ kajaa. Ỹ kajaa bä kä ỹ manaa da sahõnh hẽ ta säm. Ramoo bok do pénh da ỹ banoo sahõnh hẽ sa hã ta säm.


text:
Ỹ né hẽ Aw-Pah, ỹ né hẽ Omekah. Ỹ né hẽ jããm hẽ pooj jé hawät doo, ỹ né hẽ tagadëëg ub hawät doo. Ỹ né hẽ sahõnh hẽ du doo doo, ỹ né hẽ sahõnh hẽ gawatsꞌiik doo.


text:
Ky nꞌaa kedëng da sa saroor rahetsyyd wät doo. <n>Ji saroor ji hetsyyd wät do ky nꞌaa gó tabehꞌũũm ji hꞌyyb tym ky nꞌaa. Baad hado däk ji hꞌyyb, Jesus ji hyb nꞌaa dajëp do hyb nꞌaa.</n> Sa hã takanꞌoo däk panang Jerusarẽnh papuuj gó rabajëë pꞌëë hyb nꞌaa. Sa hã takanꞌoo däk joom ji hedꞌëëp do ag rabepóh hyb nꞌaa.


text:
Ajyy ỹỹj awaar nesaa do hedo padëëk doo, mehëm doo, sa ỹỹm sa patug nadoo do sii haꞌỹỹh doo, sa da hadoo do dahejꞌëëp doo, kabarii hã hꞌyy kaꞌeeh doo, te hub nadoo do genꞌaak do na-ããj hẽ, dooh rahaja bä rajëë pä bä ta tii bä. <n>Tabanesaa hẽnh, akajar hahõng doo bä radewäts bëënh tii.</n><pb/>


text:
“Ỹ Jesus, ỹ mejõ däk ããs karom ỹ seeh, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do hã sahõnh hẽ hahỹ tamaherꞌoot hyb nꞌaa. Ỹ né hẽ ta ti Dawi panaa Dawi hã Pꞌop Hagä Do ky däng do paah. Watom takꞌëp gabarëëh do hadoo ỹỹh”, <n>Watom tapajꞌëë bä bawag däk do heen nꞌaa hadoo Jesus, papuuj Pꞌop Hagä Do moo wät do kajaa do tametëëh do hyb nꞌaa.</n> näng Jesus kyyh.<pb/>


text:
Pꞌop Hagä Do Sahee, Bꞌéé Tꞌaah ỹỹm panꞌaa <n>Ta hã hꞌyy kaꞌeeh do tii.</n> na-ããj hẽ ky hadoo Jesus hã: “Bꞌëëp ahyyh!”, näk sa kyyh. Tawꞌããts hẽ hahỹ maa newꞌëë do ti na-ããj hẽ raky hadoo: “Bꞌëëp ahyyh!” Jé hoo kaanh do hadoo doo, jé karẽn doo, tawꞌããts hẽ tabana Jesus wë, tagadoo hyb nꞌaa naëng ji edëb hadꞌyyt hẽ hanoo doo, bag hẽnh kanꞌoo däk doo.<pb/>


text:
Takꞌëp péj ỹ maherꞌoot ta jawén hawät do ky nꞌaa hahỹ ma kahé bäh hã kerih do maa napäh do hã. Hahỹỹ da bë ỹ maherꞌoot: Hahỹ kerii däk do bahä̃nh herih pé ta hã, ta ti hedoo do hã Pꞌop Hagä Do anoo da baad nadoo do ta ky nꞌaa hahỹ ma kahé bäh hã kerii däk doo, ta bahä̃nh ji erii bä.


text:
Ta jawén hawät do ky nꞌaa, hahỹ ma kahé bäh hã kerih do ta ky nꞌaa wób hado hõm péh, ta ti hadoo do hã dooh Pꞌop Hagä Do anꞌoo wäd bä panang tsyt hẽ kasëëw däk doo hẽnh tajëë suun bä, ta ky nꞌaa hahỹỹ hã kerih doo. Dooh tanꞌoo wäd bä joom ji hedëp do ag tepoo bä, ta ky nꞌaa hahỹ ma kahé bäh hã kerih doo.<pb/>


text:
Hahỹỹ da Jesus, hahỹỹ hã bë tamaherꞌoot do kyyh: “Nayyw hẽ da ỹ bahyng ỹ matëëh doo. Né hup ỹ né hẽ”, näng.<pb/>“Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ. Bꞌëëp ahyy Jesus, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo”, näng ỹ ta hã.<pb/>


text:
Ỹ karẽn Jesus Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky enyym Pꞌop Hagä Do karapee sa wë. Tii dꞌ né hẽ tawꞌããts hẽ. Jããm hẽ kä.<pb/>


