# verses

text:
<pb/>ʼKūkɨ́ꞌvi nto xiꞌi é ña niꞌí san. Tsi dóo nīꞌí xiꞌi é kañeꞌe dôꞌvi kan. Ñá tē neé ntii tūꞌun é kɨ̄ꞌɨn o itsi tsíkan ne, ñá te da dīi ñaꞌa ntáñeꞌe ña ikān. 


text:
Ntá tsi ña te niꞌí xiꞌi mí kuīta ntíꞌxin ō é nīꞌi ko ntuví vaꞌá iña ko. Dōó ntii tūꞌun é kɨ̄ꞌɨn o itsí sāꞌá ne, ñá tɨ̄tɨ́n ñaꞌa ntánanīꞌi ña. Kutuni kó te vāꞌá utun san te kíi kɨtɨ i (Lc. 6:43‑44) 


text:
<pb/>ʼKuenta tsí vií nto ña e ntákaꞌán naa Xuva ko, ña é ña te nuu é ntaā i ntákaꞌan. Ntio ña é kadā kuení nto é vāta ntáa leꞌntu ntáa ña, ntá tsi nima ñá ne, vata ntáa tína kūꞌu ntáa. 


text:
Kutuni ntó nee ñáꞌa ntiꞌxe ña tē íni nto nté o de ña. ¿Vá ntákii ntu tɨntiꞌo xoꞌo iñū? ¿Vá ntákii ntu kɨtɨ ígu tun veñuu? 


text:
Dukuān ne, kutuni ko nté kaa utun san te kīi kɨ́tɨ i. Ñá te un ntɨꞌɨ ñāꞌa é kūvi kɨ́ꞌvi ña mí kadē kûꞌvé Xuva kō (Lc. 13:25‑27) 


text:
<pb/>ʼKuān te dóo tɨtɨ́n ñaꞌa ntákaꞌan ña e Tóꞌo ñā ko, ntá tsi ña te un ntɨꞌɨ ña xēe ñá ntaꞌa Uva kō. Da mii tsī ña e dé ntaa é kākaꞌan Úvā ko, ñá tuví e dukún kān, é xēe ña. 


text:
Ntuvi tsikán ne, ñá te da dīi ñaꞌa káꞌan ñá nī ko: “Tōꞌó ntɨ, ntɨꞌɨ́ ne, káꞌān ntɨ́ kuenta iña ntó ne, nakúnū ntɨ́ é ña váꞌa kuēnta iña nto. Nuu i é dóo naꞌnu é idé ntɨ kuenta iña ntó dɨ”, koo kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, káꞌān ú ni ñā: “Xuꞌú ne, ñá īní u nto. ¡Koo xio nto, tsí ña váꞌā ó ni ide nto!”, koo kaꞌán u ni ñā. Uvi núu i ētɨ́ viꞌi (Lc. 6:47‑49; Mr. 1:22) 


text:
<pb/>ʼDá xōó ka ñaꞌa é kātekú i é kākaꞌán u, te kāda ntaa ña túꞌūn é kākaꞌán u ne, vata kaa ña e dóo kiꞌin inī í kaa ña, ña é xntītsí viꞌi i nú xuú san. 


text:
Dá kɨ̄ɨn davi nuꞌú san ne, ēꞌnu ntute san. Un váꞌa tsi ínu tatsín ne, dúku nūu tatsín san nú viꞌi ña kān, ntá tsi ña ni kɨ́ɨn viꞌí san, tsí ntitsi kutu nú xūú san. 


text:
Dá xōó ka ñaꞌa, ña é kātekú i é kākaꞌán u ne, ntá tsi ña káde ntaa ña túꞌūn kó ne, vata ntáa ña tuntu ntáa ña, ña é xntītsí viꞌi i nú ñutɨ. 


text:
Dā kɨ́ɨn davi nuꞌú san ne, ēꞌnu ntute. Un váꞌa tsi īnu tatsín ne, dúku nūu tatsín san nú viꞌi ña kān ne, uun ito tsī kɨ́ɨn. Kūnaá kueꞌen viꞌi ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
tsí nakuaꞌa ña ña vatā ó kanakuāꞌa ñaꞌa, ña e dóo kiꞌin inī i. Ñá te ni nakuaꞌa ña ña vatā ó de mastrú leí san.<pb/>


text:
Xée ūun ñaꞌa, ña kanakóꞌxo kúñu ī, mí tuví ña ne, ínchɨtɨ ña nūu ñá, kakaꞌan ña: —Tōꞌó, tē ntio nto ne, kuvi ntaváꞌa nto ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nákāa Jesuu ntaꞌa ñá ne, tɨɨn ntaꞌa ña ñā ne, dá kakāꞌan ña: —Ntio ko. ¡Ntuváꞌan! —kaꞌan ña. Ura tsí i ntuváꞌa ña ne, ntɨ̄ꞌɨ kuiꞌí san. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kuenta tsí viin. Ñá ku kāꞌan ni ñaꞌa nté o kuvi o, ntá tsi kuēꞌen mí tuví dutú san, nañēꞌen ña kúñu ō. Da kidáa kuēꞌén doméni iña Xuva ko é kākaꞌan lei Muísee, vata koo é kūtuni ñáꞌa san tsi é ntuváꞌan —kaꞌan ña. Dā ntaváꞌa Jesuu ñá kade tsiñu iña tóꞌō sntadun (Lc. 7:1‑10) 


text:
kakaꞌan ñá ni ñā: —Tōꞌó, tuví ña kade tsiñu iñá ko nú viꞌī kó kān ne, nautun ña. Ñá tē nté kaa kantoꞌo ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan tóꞌō sntadún san ni ñā: —Tōꞌó, ñá tē neé nuu áꞌvī u é kɨ̄ꞌɨn nto nú viꞌī kó kān. Te da mii tsī é kaꞌan ntó ne, ntuváꞌa ña. 


text:
Xuꞌú ne, īó ña kade kúꞌve iña kó ne, kade ú tóꞌō sntadún san dɨ. Te kāꞌán u ni ūun ñaꞌa é na kɨ̄ꞌɨn ñá ne, kɨ́ꞌɨn ntīꞌxe ña. Te kāꞌán u ni tūku ñaꞌa é kīꞌxi ña ne, kiꞌxi ntiꞌxe ña. Te kāꞌán u nī ña kade tsiñu iñá ko é viī ñá tsiñu tsikán ne, kada ntaa ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Da kúduꞌva Jesuú da téku ña é kākaꞌan tóꞌō sntadún san ne, kakaꞌan ñá nī ña ntántīkɨn ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō. Váta kīní u uun ñaꞌa, ña e dóo kakuintíꞌxe i, nté ña ñuú Israee. 


text:
Ne, kaꞌán u ni ntō tsí tɨ̄tɨ́n ñaꞌa kiꞌxi ña da míꞌī ká ñuú ñuxiví san é kuntoo ña, kaꞌxí dadɨɨ ña ni ñata ika ko Ābraan ni Ísaa ni Jácoo nú mēsa mí kadē kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Ntá tsi ñaꞌa, ñá kuini i é duku ntée ña kuntōo ña mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, nakuītá nuu Xuva ko ñā mí dií ka ikā, mí dóo nee. Ikān e kueku ña ne, nakaꞌxí kaꞌñɨ̄ ña núꞌu ñā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni tóꞌō sntadún san: —Kunúꞌun. Kuan koo na kūví vata tsī o kuíntiꞌxe o —kaꞌan ña. Ura dúꞌva tsi i ntuváꞌa ña kade tsiñu iña ña. Dā ntaváꞌa Jesuu ñuntɨ́ɨ Pedru (Mr. 1:29‑31; Lc. 4:38‑39) 


text:
<pb/>Dá kūkɨ́ꞌvi ña má viꞌī Pedru kán ne, īní Jesuu é tuví ntaa ñuntɨ́ɨ Pedrú san e dóo kaxéꞌe ña kaꞌni. 


text:
Kidáā né, tɨɨn ntaꞌa Jēsuu ntáꞌa ña ne, ura dúꞌva tsi i ntikó ña kaꞌni sán ne, dā nakuntítsi ña, de váꞌa ña é kāꞌxi ña. Ñá te da dīi ña nchokuvi ntaváꞌa Jesuu (Mr. 1:32‑34; Lc. 4:40‑41) 


text:
<pb/>Dā kuáa vaꞌá ne, xée ñāꞌa san mí tuví Jesuu. Dōó tɨtɨ́n ñaꞌa ntánteka ña ña é ñūꞌu é ña váꞌā nima i. Jesuú ne, uun tsi túꞌun ñā nakuíta ña é ña váꞌā san ne, ntāváꞌa ña ña nchokuví san dɨ. 


text:
Kuan ō kúvī vata koo é kūntaa é kākaꞌan Ísaia, ña é kaꞌán naa Xuva ko kídaā: “Mii ñā é ntāꞌa ña kuiꞌi ko ne, mii ñā ído ñā nuu i é ntántoꞌo kō”, kaꞌan ña. Ña é ntio i kuntīkɨn Jésuu (Lc. 9:57‑62) 


text:
<pb/>Dā íni Jesuu tsí ña te nté kaa ñaꞌa ntátavi núu ña ña ne, kakaꞌan ña tsí kɨꞌɨn ña, kuita ntiꞌxin ña uun xo diñɨ mínī san. 


text:
Xée ūun mastrú leí san, ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Mastrú, kuntīkɨ́n u nto dā míꞌī ka mí kɨ̄ꞌɨn nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Xteé san ne, īó mâvi tɨ mí kaintoo váꞌa tɨ. Lāá, kɨtɨ ntaíko e dukún kān né, īó taka tɨ mí kañuꞌu váꞌa tɨ dɨ. Ntá tsi xuꞌú é vēxkúvī ú ñatīí ne, ña túvī mí kutūví daꞌna dɨkɨ́ ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Tuku ña ntɨniꞌi ñā né, kakaꞌan ñá ni ñā: —Tōꞌó ntɨ, taꞌxi nto é diꞌna kikuꞌxí u uvā kó ne, da kidáa kuntīkɨ́n u nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kuntīkɨ́n ko. Xtuvīn miin ñá ntɨ̄xɨ́ san, na kūꞌxí taꞌan ña ña ntɨ̄xɨ́ niꞌi ñā —kaꞌan ña. Dā teé kadin Jesuu tátsin ni ntūte mínī san (Mr. 4:35‑41; Lc. 8:22‑25) 


text:
Un váꞌa tsi ínu tatsín san kídaa, dā nté kūkɨ́ꞌvi ntute san iní tun ntōó san. Ntá tsi kakidi Jésuu. 


text:
Kuéꞌēn ña ntántīkɨn ñá ne, nantóto ña ñā, ntákaꞌan ña: —¡Nakakū ntó ntɨ, Tóꞌō ntɨ, tsí doko sa téni ō! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Nté kui ntaúꞌvī ntú nto? ¿Nté kui ña kueꞌe ntu ntákuintiꞌxe nto? —kaꞌan ña. Kidáā ne, nákuntītsí ña, kakaꞌan ñá ni tātsín san ni ntūte sán ne, kūkadin. 


text:
Koó dā kúduꞌva ña ñuꞌu tun ntōó san, ntátsixeꞌe tāꞌan ña: —¿Neé ntu ñaꞌa ña sāꞌa? Tsí un tsi nte tátsín san ni ntūte san kade ntaa é kākaꞌan ña —kaꞌan ña. Ntuvi ñátīí, ña ntoo ñuú Gadara, ñá ñuꞌu é ña váꞌā nima i (Mr. 5:1‑20; Lc. 8:26‑39) 


text:
<pb/>Dā xee ñá uun xo diñɨ ntute san mí tuví ñuu é nani Gādará ne, úvi ñatīi ntíi ña nú ñaña kapūsantu kán ne, xée ētsin ña mí tuví Jesuu. Ñúꞌū é ña váꞌā san nima ñá ntuvi ñá ne, dōo diin ña. Ntaûꞌví ñaꞌa san é kuīta ntíꞌxin ña mí ntoo ña. 


text:
Ntákachuꞌu ntáa ñatīí san, ntákaꞌan ña: —¿Ntē ntú koo vií nto nī ntɨ́, Iꞌxá Xuva kō? ¿Vēxnántoꞌo ntu nto ntɨ́ diꞌna dá xēe ntúvi ī é ntōꞌo ntɨ? —kaꞌan ña. 


text:
Ntaíkan é ña váꞌā san da xeꞌe ntaꞌa Jésuu: —Te nakuitā ntó ntɨ ne, taꞌxī nto é kɨ̄ꞌví ntɨ nima kútsín san —kaꞌan. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —Kuēꞌen —kaꞌan ña. Ne, ntīi é ña váꞌā san nima ñátīí san, kúkɨ̄ꞌví nima kútsín san. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ kutsín san ínu tɨ, kueꞌen tɨ́ xɨꞌntɨ kán, ne, nákōꞌxó nuu tɨ kúñu tɨ̄ nu mínī san. Ikān ténī ntɨɨ́ ntɨɨ̄ tɨ. 


text:
<pb/>Īnu ña ntáde kuenta kútsín san, kunúꞌu ñā ñuú ña kān ne, kaꞌan ntáa ñá ni ñāꞌa san un ntɨꞌɨ̄ e kúvi, nté ō kúvi ni ñāꞌa, ña é ñūꞌu é ña váꞌā san nima i. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú i sán ne, xée ñā mí tuví Jesuu. Dā íni ña ña ne, ntákaꞌan ñáꞌa san ni Jésuu, na viī ñá da xeꞌe, na ntāka ña ñuú tsikan.<pb/>


text:
Kidáā ne, xee níꞌi ñāꞌa san uun ñaꞌa, ñá xiꞌi dáva kúñu ī, ntekú ña chidō. Dā íni Jesuu tsi dóo ntákuintiꞌxe ña vexníꞌi ñā sán ne, kakaꞌan ñá nī ñá xiꞌi dáva kúñu ī san: —Ō dáꞌ, naxnuu ini o, tsí e dé kaꞌnu iní u ni ō kuétsi ō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi mastrú leí san ne, dē kuení mii ñā: “É kuān ó kakaꞌan ñá sāꞌá ne, dotō tsí kakaꞌan ña túꞌūn é da mii tsi Xuva ko kūvi kaꞌan ña”, dé kuení ña. 


text:
¿Nee iña é dií ka ña ntii tuꞌun é kāꞌán u, te kuinī ntó, ō é kāꞌán u: “Kada ntaa kaꞌnu iní u kuétsi ō”, ō é kāꞌán u: “Nakuntítsin ne, kakan ve”? 


text:
Ntá tsi ntio ko é kūtuni nto tsí kuvi vií u, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi, é kāda kaꞌnu iní u kuétsi ntō ñuxiví a —kaꞌan ña. Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ñá xiꞌi dáva kúñu ī san: —¡Nakuntítsin ne, nakiꞌin chido ō né, kūnúꞌun nú viꞌi o kān! —kaꞌan ña. 


text:
Dā íni ñaꞌa san sáꞌā né, dōo uꞌví ña. Ntákaꞌan ña tsi dóo kaꞌnu Xuva kō é xēꞌé ña é kūvi vií ñaꞌa san vatā o dé Jesuu. Dā kána Jesuu Máteu (Mr. 2:13‑17; Lc. 5:27‑32) 


text:
<pb/>Dā ntáka Jesuu íkān ne, kuéꞌēn ká ña. Īní ña uun ñatīi, ñá nani Māteu. Tuví ña mí kaido ña diuꞌun xôó san iña ñá ñuú Roma. Kakaꞌan ñá ni ñā: —Kuntīkɨ́n ko —kaꞌan ña. Nákuntītsí Mateú san ne, kuéꞌen ña kūntikɨn ñá ña. 


text:
<pb/>Uun ito ne, dá tuví Jesuu má viꞌi kān ne, ñá te da dīi ña ntaído diuꞌun xôó san xee ña, ni tuku ñaꞌa, ña kini ntáa dɨ. Dadɨɨ tsi intóo ña nú mēsa ni Jésuu ni ña ntántīkɨn ña. 


text:
Dā íni ña fariseú san ne, tsixeꞌe ñā ña ntántīkɨn Jésuu: —¿Nté kui ntaéꞌxi dadɨɨ ntú mastru ntó san nī ña ntaído diuꞌun xôó san ni ña iō kuetsí i san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā téku Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ña é vāꞌá o ni ī ne, ña ntántio ña medíkū; mii tsī ña ntánchokuví san. 


text:
Kueꞌēn ntó ne, nakuāꞌa nto túꞌūn saꞌa, vata koo é kūtuni nto nee iñá ncho kaꞌan sáꞌā: “Ñá tē doméni é ntio ko, tsi é ntīo kó ne, na ntūntaꞌví ini nto taꞌan nto.” Kuan ō kaꞌan Xúva kō. Tsí xuꞌú ne, ñá te ñaꞌa é vāꞌa véxnantuku ú, tsí ñaꞌa é iō kuetsí i —kaꞌan ña. Dā tsíxeꞌe ña Jēsuu nté koo vií ña da ntaíntóo ixu ñā (Mr. 2:18‑22; Lc. 5:33‑39) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xéē ña ntántīkɨ́n Juaán san mí tuví Jesuú ne, tsixeꞌe ña ñā: —¿Nté kui ntɨꞌɨ́ nī ña fariseú san ne, ntaíntóo ixū ntɨ, ntá tsi ña ntántīkɨn ntó ne, ña ntáde ña? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nantíko kōó Jesuu, kakáꞌan ñá ni ñā: —¿Vá kuntoo ntaꞌxa ntu ña kaxee viko mí tántaꞌa ñaꞌa dá tuví dukuān ña tántaꞌa san ni ñā? Tsi xée ūra i é ntāka ña tántaꞌa san mí ntōo ña ne, kidáā né, kuntoo ixu ñā. 


text:
<pb/>ʼTe nāteé nuu ō doo tsudé ne, ñá nāxnteé nuu o doo é vāta natɨ́xɨ̄ duꞌnu áta kō mí ntátsin, tsí ntatsin xtuku te natɨxɨ̄ doo xée sán ne, dií dií ka kukueꞌe ntatsin. 


text:
Ntē ña tsuꞌun o ntute tɨ́ntiꞌo xee ini tsáꞌa atā e kúvi ñɨɨ, tsí ntatsin ñɨɨ sán ne, katɨ ntɨꞌɨ ntute tɨ. Nté ñɨ̄ɨ san ña kaidiáꞌvi ká i dɨ. Tsí tsuꞌun o ntūte tɨntiꞌo xee ini tsáꞌa ñɨɨ xēé, vata koo é xntii ntuvi nuu i —kaꞌan ña. Íñā diókō Jairu ni ñádɨ̄ꞌɨ́, ña tɨ́ɨn ntaꞌa dōo Jesuu (Mr. 5:21‑43; Lc. 8:40‑56) 


text:
<pb/>Da nɨɨ kākaꞌan Jésuu ni ñá ne, xée ūun ñaꞌa ña tsiñu i, inchɨ́tɨ ña nūu Jésuú ne, kakaꞌan ña: —Dā ve xíꞌi a diókō ko. Ntá tsi te kīꞌxi nto ne, te tɨɨn ntaꞌa nto ī né, ntoto —kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, véꞌxi uun ñadɨ̄ꞌɨ́ ata Jesuu. Ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, é ūxuvi kuía é kaetɨ nɨñɨ ña. Xée ētsin ña ata Jésuú ne, tɨɨn ntaꞌa ña ntēte doo ña. 


text:
Xkokōto Jésuu áta ñā ne, īní ña ña. Kakaꞌan ñá ni ñā: —Ō dáꞌ, naxnuu ini o, tsi é ntuváꞌan, tsi kuíntiꞌxe o ko —kaꞌan ña. Ne, ura dúꞌva tsi i ntuváꞌa ña. 


text:
<pb/>Dā xee Jésuu nú viꞌī ña tsiñu i sán ne, īni ña ña ntánakueku san; tēkú ña é kō da ntákachuꞌu ntáa ñaꞌa san ntaéku ña ne, 


text:
kakaꞌan ñá ni ñā: —Koo xio nto. Ñá te ni xīꞌí tun; kūdii kakidí tun —kaꞌan ña. Da xkuntée ñaꞌa san Jesuu. 


text:
Ntá tsi dā kíñuꞌu ña ñaꞌa san kíꞌi kān ne, kúkɨ̄ꞌví ña má viꞌi kān ne, írkāa ña ntaꞌa tún ne, nákuntītsí tun. 


text:
Kidáā né, kūtuní un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú i é ntoo etsin nté ō kúvi. Dā ntaváꞌa Jesuu uvi ñáꞌa, ña kuāa 


text:
<pb/>Dā ntáka Jesuu íkān ne, uvi ñáꞌa, ña kuāá, kuntīkɨn ñá ña, ntákana ña ña: —¡Ntūntaꞌví ini nto ntɨ́, Iꞌxá ika Dāvii! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā ita ntíꞌxin Jesuú san má viꞌi kān ne, xée etsin ña kuāá san mí tuví ña. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Ntákuintiꞌxe ntu nto e kuvi vií u sáꞌā? —kaꞌan ña. —Ntákuintiꞌxe ntɨ́ nto, Tóꞌō ntɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, tɨɨn ntaꞌa ña ntuxnūu ñá, kakaꞌan ña: —Na kūví vata tsī ó ntákuintiꞌxe nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, nāxiꞌi ntuxnúu ña. Dōó kaꞌan Jésuu ni ña: —Kuenta tsí vií nto vata koo é ña kutúni ñáꞌa san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ura tsí i dá kunúꞌu ña ne, eni ntuꞌu ñā ntákaꞌan ñá ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú tsikan nté ō dé Jesuu ni ña. Dā ntaváꞌa Jesuu úun ña ñɨꞌɨ 


text:
<pb/>Dā ve tsi ntáka Jesuu ni ña ntántīkɨn ñá ne, xee níꞌi ñaꞌa san uun ña ñɨꞌɨ, ña nuu é ña váꞌā nima i. 


text:
Dā nakuíta Jesuu é ña váꞌā san ne, nākaꞌan ñá ñɨꞌɨ san. Koó dā kúduꞌva ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ña: —¡Nté uun ito vata kíni o é kuan koo kūvi ñuú Israee! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña fariseú san ne, ntákaꞌan ña: —Kūdii tóꞌō e ña váꞌā san kaxeꞌe é kūvi vií ña sāꞌá nakuitā ñá é ña váꞌā san —kaꞌan ñá iña Jésuu. Dā ntúntaꞌví ini Jesuu ñáꞌa san 


text:
<pb/>Īka Jesuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú kuetsi ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú naꞌnu, kanakuāꞌa ña má viꞌī mi ntánataká nuu ña Israeé san, kakaꞌan ntódo ña túꞌūn é vāꞌá san iña mí kadē kûꞌvé Xuva kō. Kantaváꞌa ña da nēé ka nuu i kuíꞌi e ntákuvi ñaꞌa san. 


text:
Dā íni ña é ña te da díi ñaꞌá san ne, ntūntaꞌví ini ña ña tsi dóo ntántoꞌo ña é xoxo káde i ña kuenta. Vata ntáa leꞌntu é xoxo páxtu tɨ ntáa ña. 


text:
Jesuú ne, kakaꞌan ñá nī ña ntántīkɨn ña: —Dōó iō ñáꞌa é vāta tekú ña túꞌun Xuva kō, ntá tsi ña tɨtɨ́n ñaꞌa ña ntákaꞌan ntódo san. Vata ntáa matu e dóo kuáan ne, xōxó kueꞌe ñáꞌa é taꞌvi ñā. 


text:
Dukuān ne, kákan ntō Tóꞌo ītú san na taxnūu ña ñaꞌa, ña ntáde tsiñu, e kitáꞌvi ña ītú san —kaꞌan ña.<pb/>


text:
Kāna Jesuu úxuvi ñáꞌa, ña é vīí pustru ñá ne, xéꞌe ñā é kuvi nakuitā ña é ña váꞌā san, é kūvi ntaváꞌa ña ñaꞌa san un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu i é ntákuvi ña. 


text:
<pb/>Duꞌva nanī pustru, ña é uxuví san: ña é kuvi ūun ne, Simuun ña (Pedru nani ñá dɨ), ni enī ñá, Andree; ni Sāntiaú, ni enī ñá, Juaan, ntuvi íꞌxá Zebedeu; 


text:
ni Sīmuun, ñá kaduku ntée ña uve taꞌan Zelote, ni Júda Iscāriote, ña é dīko Jésuu. Taxnūu Jesuú pustru ña é na kikaꞌan ntódo ña (Mr. 6:7‑13; Lc. 9:1‑6) 


text:
<pb/>Taxnūu Jesuu ña é uxuvi ñáꞌa san ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ñá ku ñeꞌē nto mi ña ntákuintiꞌxe ña Xuva kō; ntē ña ku ñeꞌé nto mí ntoo ña Samariá san dɨ. 


text:
Ntaváꞌa nto ña nchokuvi; nantōto nto ña xiꞌi; ntaváꞌa nto ña é ntee kuiꞌi é kānakóꞌxo kúñu ī; nakūnu nto é ña váꞌā san. Dómēni níꞌi nto é kūvi vií nto sáꞌā. Dukuān ne, ña kíꞌi nto xāꞌví i nee é viī nto. 


text:
nté itɨ̄n nto é kūꞌun iña ntó itsi kān. Nté ña kuniꞌi nto uun naꞌa dúꞌnu nto, nté ntiꞌxen nto é nādama nto, nté tatun ntō, tsí ña ntáde tsiñu ne, da miī é nīꞌi ña é kaꞌxī ña. 


text:
<pb/>ʼDa nēé ka ñuú, tē lúꞌnti te kāꞌnu, mí xēe ntó ne, ntuku ntō xoó ñaꞌa, ña é vāꞌá ne, kuntoo nto ni ña dā nté ntāka nto ñuú tsikan. 


text:
Te vāꞌá ntiꞌxe ñaꞌa sán ne, káꞌan nto, na kuēꞌé Xuva kō é kūntoo váꞌa ña. Tē ña váꞌa ñaꞌa ña ne, ñá kuntoo váꞌa ña. 


text:
Tē ña taꞌxi ña é kuntōo nto ne, o ña kuintíꞌxe ña é ntákaꞌan ntó ne, nakɨdɨ nto ntiꞌxen nto xákā ñuú san te ntaka nto ikān. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí dií ka váꞌa kōo iña ñuú Sodoma ni ñuú Gomora é kōo iña ñuú tsikan ntuvi tē xeꞌé Xuva kō é ntōꞌo ña. Nuu i é ntoꞌo kō 


text:
<pb/>ʼ¡Koto nto! Kataxnūu ú nto é kɨ̄ꞌɨn ntó vatā ó kañeꞌe a léꞌntu méꞌñū tína kūꞌú san. Kantio e dóo ntíto víí nto vatā ó de koó san, ntá tsi vií nto vata kaa paloma, é ña te díin tɨ. 


text:
Kuenta tsí vií nto, tsí ñaꞌa sán ne, kɨꞌɨn níꞌi ña nto nūu ña tsíñu i sán ne, kani ña nto ntuku iní viꞌi mi ntánataká nuu ña Israeé san. 


text:
Ntada ña nto kuenta ntáꞌa ña tsiñu naꞌnu i san ni ntāꞌa reí san kuenta iñá ko vata koo é kāꞌan ntó kuenta iñá ko ni ña, ni ñāꞌa, ña e ñá ini Xúva kō. 


text:
Ntá tsi te ntāda ña nto kuenta ntáꞌa ña tsiñu i sán ne, ñá ku itsuꞌun ntō nee é kāꞌan nto. Tsí taꞌxi Xuva kō nté koo kaꞌan ntó ura tsíkan. 


text:
<pb/>ʼÑatīí san ne, ntada ña kuenta éní ña ntaꞌa ñaꞌa e kaꞌní ña ña ne, uva īꞌxá san ne, kuan kōo vií ña ni iꞌxā ñá dɨ; iꞌxá san ne, kiꞌi nchuꞌvi ñá uva ñā ne, kaꞌní ña ña. 


text:
Ñá ntīo kueꞌen ñaꞌa san nto kuenta iñá ko. Ntá tsi xoó ñaꞌa kutíi ña dā nté nainu xtuku ú ne, nakáku ña. 


text:
Dā ntádē xení ña ni nto ūun ñuú ne, kunu nto kueꞌēn ntó tuku ñuu. Tsí nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, ñá kunēꞌé nto xee nto un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuu é ntoo ñuú Israee díꞌna dá nainu xtúku ú, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi. 


text:
<pb/>ʼNté uun ña kanakuāꞌa san é dií ka kaꞌnu ñaꞌa ña é mastru ñá ne, nté uun ña kade tsiñu san é dií ka kaꞌnu ñaꞌa ña e tóꞌo ñā. 


text:
Vata ō kúvi mastrú san ne, kuan kōo kuvi ña ntántīkɨn ñá dɨ. Vata ō kúvi tóꞌo ñā ne, kuan kōo kuvi ña kade tsiñu iña ñá dɨ. Tē ntákaꞌan ñáꞌa tsí xuꞌú e tóꞌō e ña váꞌā sán u ne, kuan tsi kōo kaꞌan ñá iña ntó dɨ. Xoo é uꞌvī ko (Lc. 12:2‑7) 


text:
<pb/>ʼÑá ku uꞌvī ntó ñaꞌa. Tsí ña tuví nee iña é tuvi xuꞌú vevii é ña tuvi dîtó rkontûvi; ña túvī nee é ntáde xuꞌu o vevii é ña kutúni ñaꞌa san. 


text:
Nēe é kākaꞌán u ni ntō dá nēé ne, káꞌan nto ni ñāꞌa sán ntuvi a. Nēe é tekú nto é kākaꞌan xúꞌu ú ni ntō ne, kachuꞌu ntó nte dɨkɨ viꞌi nto kan. 


text:
Ñá ku uꞌvī ntó ñaꞌa, ña é kūvi kaꞌní da miī kúñu kō, ntá tsi ña kuvi kaꞌní ña nima ko. Xuva kō é uꞌvī ntó ña, tsí dɨvi ñā é kuvi nantɨ̄ꞌɨ ña nima kó nī kúñu kō dôꞌvi kan. 


text:
<pb/>ʼKūdii uun séntavu ntádiko ña uvi a láā skuaán san. Ntá tsi nté uun tɨ ña kuví tɨ, te Xuva kō ña ntío ña. 


text:
Dukuān ne, ñá ku uꞌvī nto, tsí dií dií ka nuu áꞌvi nto é vāta ntáa a láā sán, kuān te tɨtɨ́n tɨ. Ña ntákaꞌan é ini Jesuu (Lc. 12:8‑9) 


text:
<pb/>ʼUn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntákaꞌan nuu ñaꞌa san e ini ña kó ne, káꞌān ú ni Uvā kó, ña tuví e dukún kān, tsí ini ú ña dɨ. 


text:
Ntá tsi tē xoó ñaꞌa kakaꞌan ñá ni ñāꞌa san e ñá ini ñá ko ne, káꞌān ú ni Uvā kó, ña tuví e dukún kān, tsi ñá īni ú ña dɨ. Ntánāa ñaꞌa kuenta iña Jésuu (Lc. 12:51‑53; 14:26‑27) 


text:
<pb/>ʼTē kuiní nto ne, véꞌxī u é kūntoo váꞌa ñaꞌa ñuxiví a. Ñá te vēꞌxí u é kūntoo váꞌa ña, tsi véꞌxī u é na nāa núu ña. 


text:
Tsi véꞌxī u é na nāa núu iꞌxá ni uva ī, é nāa núu dióko ña ni dɨꞌɨ̄ ña, é nāa núu énu ña ni ñuntɨɨ ñā. 


text:
<pb/>ʼTē xoó ñaꞌa é dií ka ntio ña dɨꞌɨ ña ni uva ñā é xūꞌú ne, ñá tē neé nuu áꞌvi ña é kuntīkɨn ñá ko. Ne, tē xoó ñaꞌa é dií ka ntio ña iꞌxá ña ō dióko ñā é xūꞌú ne, ñá tē neé nuu áꞌvi ña é kuntīkɨn ñá ko. 


text:
Tē xoó ñaꞌa ña ntío ña kuví ña kuenta iñá ko dá kantīkɨn ñá ko ne, ñá tē neé nuu áꞌvi ña é kuntīkɨn ñá ko. 


text:
Tē xoó ñaꞌa dóo ntio ña é koo é vāꞌá ntuvi iña ña ñuxiví a ne, ñá nīꞌi ña é vāꞌá e dukún kān. Ntá tsi tē xoó ñaꞌa nakunáa ña ntuvi iña ña ñuxiví a kuenta iñá ko ne, níꞌi ña ntuvi vāꞌá iña ña e dukún kān. Dómēni é duku ntée o (Mr. 9:41) 


text:
<pb/>ʼTē xoó ñaꞌa kade ña ni ntō é vāꞌá ne, dɨvī ú kade ña nī ko é vāꞌá dɨ. Tē xoó ñaꞌa e váꞌā ó de ña nī kó ne, váꞌā ó de ña nī ña táxnūu kó dɨ. 


text:
Tē xoó ñaꞌa e váꞌā ó de ña ni ūun ñaꞌa kuenta iña i é kākaꞌan ñá naa Xuva kó ne, níꞌi ña é vāꞌá vata kaa doméni é kāduku ntée ña ntákaꞌán naa Xuva ko. Tē xoó ñaꞌa e váꞌā ó de ña ni ūun ñaꞌa, tsi dóo vaꞌá ñaꞌa ña ne, níꞌi ña é vāꞌá vata kaa doméni é kāduku ntée ña é vāꞌá ñaꞌa san. 


text:
Tē xoó ñaꞌa kuéꞌe ña uun eꞌxin ntute vīꞌxin é kōꞌo uun á na kuetsi, na kantīkɨ́n ko ne, nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí niꞌi ntiꞌxe ña doméni —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Dā kúvi teé tsiñu Jesuu úxuvi ñáꞌa pustru ñá ne, ntaka ña ikan, kūkaꞌan ntódo ña taꞌán ñuu taꞌán ñuú, kanakuāꞌa ña ñaꞌa san. 


text:
<pb/>Da nɨɨ nuu kutū Juaán ne, kūtuni ña un ntɨꞌɨ̄ nuu i é kade Cristú ne, taxnūu ña ña ntántīkɨn ña 


text:
é tsixeꞌe ña Jēsuu té dɨvi ntiꞌxe ñā é kāꞌan ñátā san kídaā tsí kiꞌxi ña, o te kuntetū ká ña tuku ñaꞌa. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kueꞌēn nto mí tuví Juaán ne, káꞌan nto ni ñā nuu i é ntátekú nto ni nūu i é ntaíni nto. 


text:
Káꞌan ntō tsi náxiꞌí ntuxnūú ña kuāá, tsi nákaka ña xnéꞌe, tsí ntuváꞌa ñá kanakóꞌxo kúñu ī, tsi nátekú ña loꞌō, tsi ntóto ña xiꞌi, tsí kakaꞌan ntódo u túꞌūn vaꞌá iña Xuva ko ni ñá ntāꞌví san. 


text:
<pb/>Dā kunúꞌu ña ntántīkɨ́n Juaán san ne, eni ntuꞌu Jēsuu kakaꞌan ñá nī ñāꞌa, ña e dóo tɨtɨ́n, ña ntántoo san, kuenta iñá Juaan: —¿Nee iñá ntu ixkoto nto má kūꞌu kan? ¿Vá ixkoto ntú nto choo é kākantá nuu da kainu tatsín san? 


text:
¿Nté kui ñeꞌe ntu nto? ¿Ō é kōto ntu nto uun ña kuika, ña é nuu doo e dóo vaꞌa? Ña kuān ntáa sán ne, nú viꞌī reí san ntoo ña. 


text:
¿Nté kui ñeꞌe ntu nto? ¿Ō é kīni ntó uun ñaꞌa, ña kakaꞌán naa Xuva ko? Juaán ne, kakaꞌan ntíꞌxe ña naa Xuva ko ne, dií ka kaꞌnu ñaꞌa ña é da xōó ka ñaꞌa, ña e ntákaꞌán naa Xuva ko. 


text:
Tsí uve naꞌa túꞌun Xuva ko, kākaꞌan íña ña:<pb/>Iꞌa taxnūu ú maú ko é kodo nuū ña,<pb/>é nakōo túꞌve ña itsi mí kɨ̄ꞌɨn, kaꞌan. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí xoxó ñaꞌa, ña e káku ñuxiví a, e dií ka kaꞌnu ñaꞌa ña é Juaan Bautista. Ntá tsi xoo ñaꞌa é dií ka lúꞌnti ñā mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, dií ka kaꞌnu ñaꞌa ña é Juaán san. 


text:
<pb/>ʼNté ntūvi dá eni ntuꞌū Juaan kakaꞌan ntódo ña ne, un tsi da nté vevií ne, ncho vií ñaꞌa san dúꞌxen ni ñāꞌa, ña ntáduku ntée Xuva kō. Ña ntákudiin san ne, ncho nantɨ̄ꞌɨ ña ña. 


text:
Un tsi da nté xeé Juaán san ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntákaꞌán naa Xuva ko kídaa, nī lei Muísee ne, ntákaꞌan ñá nté koo kuvi ntuvi dá kixkadā kûꞌvé Xuva kō. 


text:
<pb/>ʼ¿Nee iñá ntu é natee taꞌan o ñaꞌa san, ña ntántoo vevii, ña é ñá ncho tekú i? Vata ntáa iꞌxá e ntánadɨkɨ nu âꞌví kān ntáa ña, iꞌxa é ntákaꞌan níꞌi tāꞌan i: 


text:
“Nakuékū ntɨ choo iña viko ña tántaꞌa san ne, ñá ni iteꞌe ntō; īta ntaꞌxa ntɨ́ vatā ó kaita ña da kaíntuꞌxi ñaꞌa ne, ña ni éku ntō”, kaꞌan na. 


text:
Tsí kiꞌxi Juaán san ne, ntē ñá ini xiꞌi ñá ne, ntē ñá ini eꞌxi ñá ne, ntákaꞌan ñaꞌa san tsí nuu é ña váꞌā nima ña. 


text:
Vevií ne, xéē ú, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, kaeꞌxí u ne, kaxiꞌi ú ne, ntákaꞌan ña tsi dóo ini eꞌxí u, dóo ini xiꞌi ú dɨ ne, ntákaꞌan ña tsí xuꞌú ne, dōo váꞌa tiin ú nī ña ntaído diuꞌun xôó san nī ña kini ntáa san. Ntá tsi kutuni ko tsi dóo kiꞌin īní ntiꞌxe Xuva kō da ntaíni o nté o de ña ntántīkɨn ña —kaꞌan Jésuu. Ñuu mí ña ni kuintíꞌxe ñaꞌa san (Lc. 10:13‑15) 


text:
<pb/>Kidáā né, eni ntuꞌu Jēsuu kade tíi ña nī ña ñuú i san, mí dóo kiꞌin itó ede ña nuu i é dóo naꞌnu, tsí ña ni nátɨvi īní ña kuétsi ña. Kakaꞌan ña: 


text:
<pb/>—¡Ña ntáꞌvi ide ntu nto, ña ñuú Coraziin! ¡Ña ntáꞌvi ide ntu nto, ña ñuú Betsaida! Tē dɨ́ ni īni ña ñuú Tiru ni ñá ñuú Siduun núu i e dóo naꞌnu é īni nto ne, nté ēmá tsi é nātɨvi iní kueꞌen ñá ne, ínūu ña doo lakɨ́ ne, dáꞌvi ñā dɨkɨ ña xáā vátā xkoó ini ña dá ntoo ntaꞌxa ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌán u ni nto, tē xee ntúvī é xntēkú kūꞌvé Xuva kō ne, níꞌi ntō e dií dií ka ntoꞌo nto é vāta káa ñuú Tiru ni Síduun, tsí ña ni kuintíꞌxe nto ko. 


text:
Dɨvi ntō, ña ñuú Capernaú ne, dōó kuika ntō né, dōo ntáde naꞌnu ñaꞌa nto. Ntá tsi nakuītá nuu ña nto dôꞌvi kan, tsí ña ni kuintíꞌxe nto ko. Tē dɨ́ ni īni ña ñuú Sodoma núu i e dóo naꞌnu é īni ntó ne, tuvi dukuan ñuú tsikan nté vevii. 


text:
Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō tsí dií ka donchuꞌvi koo ntoꞌo nto, é vatā o kúvi ñūú Sodomá tē xee ntúvī é xntēkú kūꞌvé Xuva kō —kaꞌan Jésuu. Kiꞌxi nto nī kó ne, níꞌi nto dāꞌna (Lc. 10:21‑22) 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu: —Ntadiáꞌvi nto, Xuvā ko, Tóꞌō e dukún kān ni ñūxiví a dɨ, tsí xnuu xuꞌū ntó nuu i é nuu é ntaā í san é ña kiní ña dóo kiꞌin inī í san nī ña dóo tuꞌvé i sán dɨ ne, nañēꞌe ntó ña ntāꞌví san. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku Jesuu: —É taꞌxi Xuva kō é un ntɨꞌɨ nuu i ntāꞌa ko. Xōxó ñaꞌa é īni ntíꞌxe ña xoo é Iꞌxá Xuva ko, da mii Uvā kó ini ña. Xōxó īni i xoo é Xuva kō, da mii tsi Iꞌxā ñá, ni da xōó ka ñaꞌa é ntio Iꞌxá ña é kūtuni ña. 


text:
Kiꞌxi nto, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto e ntákuitā nto kuenta iña tsíñu e ntáde nto, ni kuēnta iña i e ntántoꞌo nto ne, taꞌxi u é kūntoo daꞌna nto. 


text:
Kidáā ne, ítā ntiꞌxin Jesuu má trigu kán ntuvi dá iō dáꞌna. Ntákakɨn ña ntántīkɨn ñá ne, tɨ̄ɨn ña xoko trigú san ne, da éꞌxi ña. 


text:
Ntá tsi dā íni ña fariseú san ne, ntákaꞌan ñá ni Jēsuu: —Uun ō ntáde ña ntántīkɨn nto é dóo xií kaa é vīi o ntuvi dá iō dáꞌna —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Vāta nakuaꞌa ntu nto nte o dé Davii da kákɨn ña kídaa, ni ña ntɨniꞌi ñā? 


text:
Kúkɨ̄ꞌví ña má viꞌi Xuva kō né, ēꞌxí ña tañúꞌu kuiko e dóo xií kaa é kaꞌxī ña, tsí da mii tsi dūtú san ntaéꞌxí ña tañúꞌu tsikan. 


text:
¿Ō vata nakuaꞌa ntu nto mí uve naꞌa kakaꞌan léi Muísee? É dūtú san ntáde tsiñu ña ini ukún kaꞌnu kān ntuvi dá iō dáꞌna ne, ña túvi nēe nuu i é kīni kaa ntáde ña. 


text:
Ñá īni nto neé ncho kaꞌan Xúva kō dá kakāꞌan ña sáꞌā: “Ñá tē doméni é ntio ko, tsi é ntio kó ne, na ntūntaꞌví ini nto taꞌan nto”, kaꞌan ña. Tē dɨ́ ni ñeꞌe dɨkɨ ntíꞌxe nto sáꞌā ne, ñá ni kāꞌan ntée nto ñaꞌa, ña é ña tuvi kuétsi ī. 


text:
Tsí xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, xuꞌu é kadē kûꞌvé u ntuvi dá iō dáꞌna dɨ —kaꞌan ña. Ñatīí, ña é itsi ntáꞌa i (Mr. 3:1‑6; Lc. 6:6‑11) 


text:
Ikān tuví uun ñatīí, ña é itsi ntáꞌa i. Tsixeꞌe ñāꞌa san Jésuu: —¿Ña xíi kaa ntu é ntaváꞌa o ñaꞌa ntuvi dá iō dáꞌna? —kaꞌan ña. Kuan ō kaꞌan ñá vata koo é nīꞌi ña é tsiꞌi kuétsi ña ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Xoó ñaꞌa nto, te ūun kudii á leꞌntu nto īó tɨ ne, te kōꞌxó nuu tɨ xavi ntuvi dá iō dáꞌna ne, ¿ñā ntu natavá nto tɨ? 


text:
¿Ñā ntu te dií ka nuu áꞌvi ñaꞌa san é a leꞌntu? Dukuān ne, ñá te xīi kaa é vīi o é vāꞌá ntuvi dá iō dáꞌna —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ñá ni ñatīí san: —Nakaan ntaꞌa o —kaꞌan ña. Nákaa ntiꞌxe ña ntaꞌa ña ne, ntuváꞌa vata tsi kaa ntaꞌa ña é uun san. 


text:
<pb/>Kūtuni Jesuu nté ō dé ña fariseú san. Ntáka ña ikān ne, ñá te da dīi ñaꞌa intíkɨn ñá ña ne, ntaváꞌa ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña nchokuví san. 


text:
Iꞌa tuví ña kade tsiñu iñá ko, ña e nákaxnúu ú,<br/>dɨvi ñā e dóo ntio ko, e dóo diní ko ni ñā.<pb/>Taxnūu ú Espíritū Sántū kó ni ñā ne,<br/>kaꞌan ntódo ña dá kanɨɨ ñūxiví san nté koo niꞌi ña é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō.<pb/> 


text:
Ntē ña káꞌnu ka ña choo é tāꞌnu,<br/>ntē ña nantáꞌva ña metsa é dā vé kakene uꞌme<br/>un tsi da nté kūvi vií ña é kōo é vāꞌa.<pb/> 


text:
Kuenta iña ñá ne, kuntetu dá kanɨɨ ñūxiví san é niꞌi i é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō, kaꞌan Ísaia. Dā ntákaꞌan ñáꞌa san é nuu é ña váꞌā san nima Jésuu (Mr. 3:19‑30; Lc. 11:14‑23; 12:10) 


text:
<pb/>Xee níꞌi ña uun ñatīi mí tuví Jesuu. Ñatīí san ne, skuaa ña ne, ñɨꞌɨ ñā dɨ, tsí nuu é ña váꞌā nima ña. Ntaváꞌa Jesuu ñá ne, nakaꞌan ñá ne, nākoto ña. 


text:
Koó dā kúduꞌva un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san, ntákaꞌan ña: —¿Vá ña sāꞌá ntu é iꞌxá ika Dāvii? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi dā téku ña fariseú san ne, kaꞌan ña: —Kūdii Belsébuu, tóꞌō e ña váꞌā san, kaxéꞌe é kākuvi kade ña kanakunu ña é ña váꞌā san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ini Jésuu nee é ntádē kuení ña ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Da nēé ka ñuu mi ntánāa míi ñā ne, kunaa. Uun ñuú, ō uun ñaviꞌi é kuvi ña uvi dava ña ne, ñá kūtíi ña, tsí kīi nteé xio taꞌan mii ñā. 


text:
Te miī tóꞌō e ña váꞌā san kanakūnu é ña váꞌa nīꞌi i ne, ntánāa míi i. ¿Nté ntu koo niꞌi ntii i é viī í, kuan? 


text:
Dɨvi ntō ne, ntákaꞌan nto é kanakūnu u é ña váꞌā san kuenta iña Belsébuu, tóꞌō e ña váꞌā san. ¿Xoó ntu kuenta iña í kanakūnu ña ntántīkɨn nto é ña váꞌā san? Ña ntántīkɨn ntó san ne, dɨvi ñā é ini ña tsí ña te kuenta iña tóꞌō e ña váꞌā san é kūvi nakunu o é ña váꞌā san. 


text:
Xuꞌú ne, kuenta iña Espíritu Xuva kō san é kanakūnu ú e ña váꞌā san. Dukuān ne, e xée Xuva kō mí ntoo nto é kadē kúꞌvē ñá iña nto ve. 


text:
<pb/>ʼ¿Xoó ntu kuvi kɨ́ꞌvi i má viꞌi ña dóo xení i é kiꞌi dúꞌu iña ñá tē ña diꞌna kiꞌní ña ña? Kidáā ne, kuvi ntada ixu ña viꞌi ña. 


text:
<pb/>ʼXoo é ña kákuiniꞌi ī kó ne, ñá kañēꞌe ñá da xeꞌé ko. Xoo é ña kánatee kuitɨn i iñá ko ne, katsoo xaa ña. 


text:
<pb/>ʼTsíkān é kākaꞌán u ni ntō tsí kada kaꞌnu iní Xuva ko ni ñāꞌa san kuétsi ña, da nēé ka nuu i é viī ña, é kāꞌan ña, ntá tsi te kāꞌan kíni ña iña Espíritū Sántū sán ne, ñá kada kaꞌnū iní Xuva ko ni ñā. 


text:
Xoo é kāꞌan ntée i ko, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīí ne, kuvi kada kaꞌnu iní Xuva ko ni ñā, ntá tsi xoo é kāꞌan ntée i Espíritū Sántū sán ne, ñá kada kaꞌnū iní Xuva ko ni ñā nté vevii, nté ntūvi é vēꞌxi. Kutuni ko nté kaa utun san te kīi kɨtɨ i (Lc. 6:43‑45) 


text:
<pb/>ʼTe vāꞌá utun sán ne, váꞌā kɨtɨ i. Tē ña váꞌa ūtun sán ne, ña váꞌā kɨtɨ i. Kutuni ko nté kaa utun san te kīi kɨtɨ i. 


text:
¡Tatá koo nto! ¿Nté koo kuvi kaꞌan nto é vāꞌa dá ña váꞌā nima nto? Da nēé ka é nuu tsitu nima kó ne, dɨvī é kākaꞌan xúꞌu kō. 


text:
Ña é vāꞌá ñaꞌa ne, váꞌā nima ñá ne, váꞌā ó kakaꞌan ña. Ña é ña váꞌa ñāꞌa ne, nuu tsitu nima ñá é kīni kaa, ne, kakaꞌan ñá é kīni kaa. 


text:
Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō, tsí dɨvi ntūvi é taꞌxi Xuva kō é ntōꞌo nto ne, káꞌān un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa nté kui kuan ō kaꞌan ñá da nēé ka túꞌūn é dotō tsí kaꞌan ña. 


text:
Tsi kídaā ne, káꞌan Xuva ko te vāꞌá nto, o tē ña váꞌa nto kuenta iña i é kāꞌan nto —kaꞌan Jésuu. Ña kini ntáa san ntaíkan ña nuu i é dóo kaꞌnu (Mr. 8:12; Lc. 11:29‑32) 


text:
<pb/>Kidáā ne, nantíko kōó mastrú leí san nī ña fariseú san, ntákaꞌan ñá ni Jēsuu: —Mastrú, ntio ntɨ é viī ntó uun nuu i é dóo kaꞌnu —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi nantiko koó ña, kakaꞌan ña: —Koó da ña kini ntáa san, ña é ña ntákuintiꞌxe i san, ntio ña nuu i e dóo kaꞌnu. Ntá tsi ñá kīní ka ña nuu i e dóo kaꞌnu, mii tsī nuu i é idé ña kaꞌán naa Xuva ko kídaā, ñá nani Jōnaa. 


text:
Tsí vata ō kúvi Jonaá san é uni ntúvi, uni níñu inúu ña ini iꞌxi tsáka kaꞌnu sán ne, kuan koo kunūu ntúꞌxi u, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi. 


text:
Viꞌi a vé ne, xée ntūvi é kāꞌan Xúva ko xōo e váꞌa i ne, xoo é ña váꞌa i, ña ntántoo ntuvi sāꞌa. Kidáā ne, ña ñuú Nínive san ne, káꞌan ntēé ña ña. Tsí ña ñuú Nínive sán ne, nātɨvi iní ña da téku ña é kākaꞌan ntódo Jonaa. Vevií ne, iꞌa xee ú e dií ka kaꞌnu ñaꞌa u é Jonaa. 


text:
Uun ká tuku ne: Ñadɨ̄ꞌɨ, ñá é īdé reina ñuú Sebá ne, nákuntītsí ña é kāꞌan ntée ña ña ntántoo vevii. Tsí dɨvi ñā é kīꞌxi ña uun ñuú e dií ka ikā vata koo é tekū ña túꞌūn e dóo kiꞌin inī i, é kākaꞌan rei Salamuun. Vevií ne, iꞌa xee ú e dií ka kaꞌnu ñaꞌa u é Salamuun. É ña váꞌā é kantiko kōo (Lc. 11:24‑26) 


text:
<pb/>ʼTe ntīí uun é ña váꞌā san nima ñáꞌa ne, dotō tsí kaika ñuú itsi, kanantukū míꞌi kūtuví daꞌna, ntá tsi ña kaníꞌi. 


text:
Kidáā né, kadē kuení i: “Ntiko kōó u nú viꞌī kó kān mí ntáka u”, dé kuení i. Dā náxeé ne, ixu dukuān. É ntūntoo ne, kaníne ve. 


text:
Kɨ́ꞌɨ̄n né, kuntēka ká uꞌxe é ña váꞌā e dií dií ka kini ntáā é dɨvī. Kɨ́ꞌvī ntɨꞌɨ nima ñáꞌa sán ne, ikan kuntōo. Kidáā ne, dií dií ka kini koo kuvi ni ñāꞌa san é dīꞌna. Kuan kōo kuvi ñaꞌa, ña é kīni ntáa, ña ntántoo vevii —kaꞌan Jésuu. Dɨꞌɨ Jēsuu ni ení ña (Mr. 3:31‑35; Lc. 8:19‑21) 


text:
<pb/>Kakaꞌan dúkuan Jesuu ni ñáꞌa sán da xée dɨꞌɨ ña ni enī ñá ne, ntáñɨ̄ ña kíꞌi kān e ncho kaꞌan ñá ni ñā. 


text:
Uun ñaꞌa ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Dɨꞌɨ nto ni enī ntó ne, ntáñɨ̄ ntée ña kíꞌi kān e ncho kaꞌan ñá ni ntō —kaꞌan ña. 


text:
Tsí da xōó ka ñaꞌa, ña é kade é ntio Uvā kó, ña é tuví e dukún kān né, dɨvi ñā é ēní ko, dɨvi ñā é tāꞌan kó, dɨvi ñā é dɨꞌɨ̄ kó dɨ —kaꞌan ña.<pb/>


text:
Un váꞌa tsi tɨ̄tɨ́n ñaꞌa nátaká nuu ña mí tuví ña. Dukuān ne, ínuu ña tun ntōó san ne, ikan tsī itúvi ña. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san ntáñɨ̄ ñá diñɨ ntute san. 


text:
Ñá te da dīi núu i e ntáa ña ni ñāꞌa san é kanakuāꞌa ña ña. Kakaꞌan ña: —Uun ntuvi ne, uun ñaꞌa kúkāté xaa ña ntɨkɨn. 


text:
Īó ntɨkɨn sán ne, kóꞌxō mí dóo xuu mí ña túvi kuēꞌe ntéꞌu. Váta tsī e náꞌa ne, kēne xuku i, tsí ña túvī mí kɨ̄ꞌɨn xóꞌo i. 


text:
Īó ntɨkɨn sán ne, kóꞌxō mí kaa xuku íñū. Xíꞌi nūu xuku váꞌā san, tsí un tavi nuu tsi xuku íñū san da éꞌnu. 


text:
Īó ntɨkɨn sán ne, kóꞌxo ñuꞌu vāꞌá ne, kīi kɨtɨ i. Īó e kíi uun sientu kɨ́tɨ i é uun ditsin í ne, īó ne, kii te ūni díko ne, īó e kíi te ōko uꞌxi. 


text:
<pb/>Kidáā ne, véꞌxī ña ntántīkɨn ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté kui kuān ó kantaa ntu nto ni ñāꞌa san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntōꞌó ne, ntáduku ntée nto é kūtuni nto nuu i é iō xuꞌu iña i mí kadē kûꞌvé Xuva kō, ntá tsi ña ntáduku ntée tuku ñaꞌa san. 


text:
Tsí xoo ñáꞌa, ña é iō iña í ne, níꞌī ká ña ne, kuéꞌē ká koo iña ña. Ntá tsi xoó ñaꞌa, ña é ña tuvi íña í ne, nakiꞌi ka é iō iña ña. 


text:
Dukuān né, kuān ó kantaa ú ni ñāꞌa san, tsí kuān te ntaíto ña ne, ña ntaíni ña. Kuān te ntátekú ña ne, ña ntaíni ña. Ña ntaéni túꞌun ñā. 


text:
É kūntaa ntíꞌxe vatā ó kakaꞌan Ísaia, ña é kaꞌán naa Xuva ko, dá kakāꞌan ña kídaā:<pb/>Kuān te tekú ña, ntá tsi ña kɨ́ꞌɨn dɨkɨ ña;<br/>kuān te koto ña, ntá tsi ña kiní ña.<pb/> 


text:
Tsí ña sāꞌá ne, é ntukaꞌxī nima ñá ne,<br/>vata te neé nuu ntído loꞌxo ña ne,<br/>kantiꞌu núu ña,<br/>vata koo é ña kiní ña,<br/>vata koo é ña tekú ña,<br/>vata koo é ña kani tútun ña,<br/>vata koo é ña káꞌān ñá nī ko é ntaváꞌa ú ña,<br/>kuan ō kaꞌan Xúva kō, kaꞌan Ísaia. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí ña te da díi ña ntákaꞌán naa Xuva ko kídaā ne, un váꞌa tsi ncho kini ña é ntaíni nto vevii, ntá tsi ña ni iní ña. Ncho tekú ña é ntátekú nto, ntá tsi ña ni tekú ña. Kakaꞌan Jésuu neé kani túꞌun īña ñá kaeté xaa ntɨkɨn san (Mr. 4:13‑20; Lc. 8:11‑15) 


text:
Te tēkú ñaꞌa túꞌun īña i mí kadē kûꞌvé Xuva kō né, tē ña kani tútun ña ne, kiꞌxi tóꞌō e ña váꞌā san ne, nakiꞌi nuu túꞌūn é īnúu nima ñá, vatā ó de láā sán ni ntɨ̄kɨn é kōꞌxó itsi san. 


text:
Dɨvi ntɨ̄kɨn é kōꞌxo mi dóo xuú ne, vata kaa túꞌūn vaꞌá san kaa, e ntátekú ñaꞌa san ne, ura tsí i xkúntee iní ña. 


text:
Ntá tsi da ñā ni kuintíꞌxe váꞌa ña ne, ña náꞌa tsī kutíi ña. Tē ntákaꞌan ntée ñaꞌa san ña ne, tē ntáde xení ña ni ñā kuenta iña i e kuíntiꞌxe ña ne, ura tsí i xtuvī mii ña e kuíntiꞌxe ña. 


text:
Ntɨ̄kɨn é kōꞌxó nuu mí kaa xuku íñu sán ne, vata kaa da ntátekú ñaꞌa san túꞌūn vaꞌá san kaa, ntá tsi dií dií ka ntio ña é īó ñuxiví sa. Ntánantuku ñā diuꞌun é kukuika ñā ne, ntákunáa inī ña túꞌūn vaꞌá san. Ña kaidiáꞌvi ká i iña ña. 


text:
Ntɨkɨn é kōꞌxó nuu ñuꞌu vāꞌá san ne, vata kaa te téku uun ñaꞌa ne, kuintiꞌxe ña. Kade ña é kākaꞌán ne, iō ntúvi vāꞌá iña ña. Vata kaa ditsin utun váꞌā san kaa, e kíi uun sientu kɨ́tɨ i, o te ūni díko, o te ōko uꞌxi —kaꞌan ña. Nteé nteé tsi kakaꞌan Jésuu íña xuku é ña váꞌā má trīgu 


text:
<pb/>Ntāa xtuku Jesuu nuu i sáꞌa, kakaꞌan ña: —Mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun ñaꞌa, ña e éte xaa ntɨkɨn trigu máña ña kan, kāa. 


text:
Ntá tsi da nɨɨ̄ ntákidi ñáꞌa san ne, xée ūun ñaꞌa, ña kakuneꞌu iní i ni ñā né, ēté xaa ña ntɨkɨn é ña váꞌā san má trīgú san ne, da ínu ña. 


text:
Xéē ña ntáde tsiñu iña tóꞌo vīꞌi sán ne, ntákaꞌan ñá ni ñā: “¿Ñá te ntɨkɨn vāꞌá ntu éte xaa nto máña nto kān? ¿Míꞌi ntu vēꞌxi xuku é ña váꞌā san?”, kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan tóꞌo vīꞌi sán ni ñā: “Á tē ñá kakuneꞌu iní i nī ko éte xaa ña ntɨkɨn é ña váꞌā san”, kaꞌan ña. Kidáā ne, ntákaꞌan ñá ntáde tsiñu san ni ñā: “¿Ntio ntu nto é tūꞌun ntɨ́ xuku é ña váꞌā san?”, kaꞌan ña. 


text:
Na kueꞌnu miī ntuvi nuu i da nté xēe ntúvi é taꞌvi ō. Kidáā ne, káꞌān ú ni ña kataꞌvī sán te dīꞌna tuꞌun ña xuku é ña váꞌā sán ne, na ntada ña dōko í dá kāꞌmi ña. Kidáā né, na tsūꞌun váꞌa ña kɨtɨ trigú san ini xaká ko”, kaꞌan ña —kuan ō kaꞌan Jésuu. Nteé nteé tsi kantaa Jesuu iña ntɨkɨn kúli (Mr. 4:30‑32; Lc. 13:18‑19) 


text:
<pb/>Ntāa xtuku Jesuu úun nuu i, kakaꞌan ña: —Mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun ñaꞌa, ña e éte xaa ntɨkɨn kuli mâña i kan, kaa. 


text:
Dií ka kuetsi ntɨ̄kɨn kúlí san é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ntɨkɨn, ntá tsi dā kúnaꞌnu ne, dií ka naꞌnu xuku i; vata ntáa utun ntáa. Ntáxee láā, kɨtɨ ntaíko e dukún kān ne, ikān ntáde váꞌa tɨ taka tɨ má ntaꞌa i kān —kaꞌan ña. Nteé nteé tsi kantaa ña iña uꞌxen íā (Lc. 13:20‑21) 


text:
<pb/>Ntāa xtuku ña uun nuu i, kakaꞌan ña: —Mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uꞌxen íā kaa, é kānadaká ñadɨ̄ꞌɨ́ san uni xkuꞌve árina váta koo é nāneñu uꞌxen san —kaꞌan ña. Nté kui kuān ó kantaa Jesuu núu i sáꞌa (Mr. 4:33‑34) 


text:
<pb/>Nteé nteé tsi kakaꞌan Jésuu ni ún ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san. Da mii kuēꞌen tsí nuu i sáꞌa kantaa ñá ni ñā dá kakāꞌan ñá ni ñā kuenta iña i mí kadē kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Kuān o dé ña vata koo é kūntaa é kākaꞌan ñá kaꞌán naa Xuva ko kídaā:<pb/>Ntaa ú ni ntō nuu i sáꞌa,<br/>káꞌān ú nuu i é iō xuꞌu un tsi nte dá dé kûꞌvé Xuva ko ñūxiví san, kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu nee iñá ncho kaꞌan iña xuku é ña váꞌā san é kāa má trigu 


text:
<pb/>Kidáā né, ntāka Jesuu mí dóo ntoo ñaꞌa sán ne, kɨ́ꞌvi ñā má viꞌi kān. Xéē ña ntántīkɨn ñá ne, ntaíkan ña é kāꞌan ñá nee iñá ncho kaꞌan é ntāa ña iña xuku é ña váꞌā san e éꞌnu máña ña kān. 


text:
Mâña ñá kān né, vata kaa kanɨɨ ñūxiví san kaa. Ntɨkɨn vāꞌá san ne, vata ntáa ña ntáduku ntée Xuva kō ntáa. Ntɨkɨn é ña váꞌā san ne, vata ntáa ña ntáduku ntée tóꞌō e ña váꞌā san ntáa. 


text:
Ña kakuneꞌu iní i nī kó ne, vata kaa ña éte xaa ntɨkɨn é ña váꞌā san kaa ña ne, tōꞌo é ña váꞌā san ña. Ntuvi é taꞌvi ō ne, vata kaa ntuvi tē ntɨ́ꞌɨ ñuxiví sa kaa. Ña ntátaꞌvi sán ne, vata ntáa ánje Xuva kō ntáa ña. 


text:
Xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, taxnūu ú ánjē ko mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, nakuitā ñá un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntáde é vīí tuku ñaꞌa é kini kaa, nī ña é ntáde miī é kīni kaa san. 


text:
Kidáā ne, xoó ñaꞌa, ña ntáde é ntio Xuva kō ne, xiꞌí nuu kaꞌnu ña mí kadē kûꞌvé Xuva kō, vatā ó kaxiꞌí nuu ngántií san. Xoo é kātekú i ne, na kīni i. Kantaa Jesuu úun nuu i é vāꞌa é nuu ntúꞌxi 


text:
<pb/>ʼMí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun nuu i e dóo vaꞌa é nuu ntúꞌxi má ñuꞌu kan kāa. Nāniꞌi uun ñaꞌa ne, ikan tsī náxnuu ntúꞌxi xtuku ña. Ñá tē nté kaa diní ña. Kɨ́ꞌɨn ñā né, nadiko ntɨ̄ꞌɨ ña é īó iña ñá ne, dá kuīin ña ñuꞌu san. Kantaa Jesuu íña kɨtɨ e dóo nuu áꞌvi i é kaēꞌnu ini tsɨꞌxɨ 


text:
<pb/>ʼMí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun ña kadiko kaa, ña é kanantukū kɨtɨ e dóo nuu áꞌvi i, e dóo vaꞌa. 


text:
Uun tsi kɨtɨ e dóo vaꞌa, é nuu áꞌvi kueꞌen nāniꞌi ñá ne, kɨ́ꞌɨn ñā né, nadiko ntɨ̄ꞌɨ ña é īó iña ñá ne, dá kuīin ña tɨ. Kantaa Jesuu íña xunu 


text:
<pb/>ʼMí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa xunu kaa, é kanakuītá nuu ñaꞌa san ini míni kān é tavā ñá un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu tsákā san. 


text:
Dā tsítū ne, nantíi ña diñɨ ntute kān. Ikān intóo ña nakaxnúu ña tɨ. Tsāká vāꞌá san ne, nātsuꞌun ña tɨ ini xiká san. Kɨtɨ é ña váꞌā san ne, ēte ñá tɨ. 


text:
Kuan koo kuvi tē ntɨ́ꞌɨ ñuxiví sa dɨ. Kiꞌxi ánje Xuva kō ne, nakaxnúu ña xoo é vāꞌá i, xoo é ña váꞌa i. 


text:
Nakuitā ñá xoo é ña váꞌa i méꞌñu ñūꞌu duꞌxé san. Ikān dóo kueku ñaꞌa san ne, nakaꞌxí kaꞌñɨ̄ ña núꞌu ñā —kaꞌan Jésuu. Núu ī e dóo vaꞌa é xēé nī é ata 


text:
<pb/>—¿Ntáñeꞌe dɨkɨ ntɨ́ꞌɨ ntu nto un ntɨꞌɨ nūu i sáꞌa? —tsixeꞌe Jēsuu ña. —Ntáñeꞌe dɨkɨ́ ntɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ mastrú lei, da ntánakuaꞌa ña iña i mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa tóꞌo vīꞌi san kaa ña. Tsi tóꞌo vīꞌi sán ne, kanatava ña é xēé nī é atā san mí ñuꞌu váꞌa iña ña dá ntio ña —kaꞌan ña. Dá tūví Jesuu ñuú Nazaree (Mr. 6:1‑6; Lc. 4:16‑30) 


text:
Kuéꞌen ña ñūu míi ñā ne, nakuáꞌa ña ñaꞌa má viꞌī mi ntánataká nuu ña Israeé san. Koó dā kúduꞌva ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ña: —¿Míꞌi ntū nakuaꞌa ñá sāꞌa e dóo ini ña, e dóo kade ña nuu i é dóo kaꞌnu san? 


text:
¿Ñā ntu te dɨvi ña é iꞌxá ña kade vaꞌa utun? ¿Ñā te María ntu dɨꞌɨ ñā? ¿Ñā ntu te ení ña Santiau ni Jósee ni Símuun ni Júdā? 


text:
¿Ñā te dɨvi taꞌan ña taꞌnú ntoo ñuú ko ā dɨ? ¿Míꞌi ntu vēꞌxi é dóo kiꞌin īní ña sāꞌá kuan? —kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
<pb/>Ncho kudiin ñáꞌa san ni ñā, ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ña kakaꞌán naa Xuva kó ne, ntaíko ñuꞌu ñāꞌa san ña; ntá tsi ña ñuú mii ña nī ñaviꞌi ña ne, ña ntaíko ñuꞌu ña ñā —kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan ñá nī ña ntáde tsiñu iña ña: —Ña tsīkán ne, á tē Juaan Bautista ña. Á tē ntóto ñā e xiꞌi ña. Dukuān é kūvi ide ña nuu i e dóo kaꞌnu san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Tsí Heródē sán ne, tɨ̄ɨn ña Juaán ne, kīꞌní ña ña ne, xnuu kutu ña ñā kuenta iña Heródia, ñadɨ̄ꞌɨ́ ení ña, ñá nani Fēlipe. 


text:
<pb/>Heródē sán ne, ntīo ña é kāꞌní kueꞌen ñá Juaán san, ntá tsi uꞌví ña ñaꞌa san, tsi dé kuení ñaꞌa san tsí Juaán san ne, ña kakaꞌán naa Xuva ko. 


text:
Ntá tsi dā xee víko é kāku Heródē ne, ítēꞌe dióko Herōdia nuu ñaꞌá san, ña vexkáꞌxi viko san. Ñá tē nté kaa dīní Heródē san kídaā ne, 


text:
Tsiꞌi dɨꞌɨ̄ tún dɨkɨ́ tun nēe é kākán tun ne, kakaꞌán tun: —Tāꞌxi nto kó dɨkɨ́ Juaan Bautista vevíi. Xntekū nto nú kōꞌo —kaꞌán tun ni Hērode. 


text:
<pb/>Kidáā né, kūntaꞌxa iní rei Heródē san. Ntá tsi kakaꞌan ñá te kuan kōo kuvi, tsí méꞌñū ñaꞌá san xeꞌé ña xuꞌu ña. 


text:
<pb/>Dā xeé ña ntántīkɨ́n Juaán san ne, nākiꞌi ña kúñu ñā ne, ixkúꞌxi ña ñā. Kidáā ne, kuéꞌen ña kūkoto ñá Jēsuu nté ō kúvi. Dā xeꞌé Jesuu é kāꞌxí uꞌun míil ñāꞌa (Mr. 6:30‑44; Lc. 9:10‑17; Jn. 6:1‑14) 


text:
<pb/>Dā téku Jesuu nté ō kúvi Juaan Bautistá san ne, ínuu ña tun ntōó ne, kuéꞌen ñā mí xoxó ñaꞌa. Ntá tsi dā kútuni ñáꞌa sán ne, kuéꞌen ña kūntikɨn ñá ña. Ntaíka ña dɨ́ꞌɨn ñā. 


text:
Dā ntíi Jesuu tún ntōó san ne, īní ña tsí ña te nté kaa tɨtɨ́n ñaꞌa. Ntúntāꞌví ini ña ña ne, ntaváꞌa ña ña nchokuví san, ña é ntēka ñaꞌa san. 


text:
Dā kuáa ne, xéē ña ntántīkɨn ñá ne, ntákaꞌan ña: —Xoxó kantoo i iꞌa. É kuāá ve. Taxnūu nto ñaꞌa san é na kɨ̄ꞌɨn ña ñúu kuetsī san vata koo é kuīin ña é kāꞌxí ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá kuētsi é kɨ̄ꞌɨn ña. Dɨvi nto kuēꞌé xnto é kāꞌxí ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, nantíko koō ña, ntákaꞌan ñá ni ñā: —Úꞌun kūdii tañúꞌu īó ni ūvi kudii a tsákā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ñá ni ñāꞌa san é na kuntōo ña nu ité sān. Kīꞌi ña uꞌun tañúꞌū sán ni ntūvi a tsákā sán ne, īto ña e dukún kān ne, nākuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō né, kātsin dava ña tañúꞌū sán ne, xéꞌe ñā ña ntántīkɨn ña é na tsīꞌi ña ntaꞌa ñaꞌa san. 


text:
Ēꞌxí ntaꞌa ñaꞌa san, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. Kidáā ne, natákā ñá taꞌvi ī é ntoó ka ne, natsuꞌun tsitu ña ūxuví ka xika. 


text:
Ñá te da ūꞌun míil ñatīí san éꞌxi ña. É ntē ña ni kaꞌvi ña ñadɨꞌɨ́ san, nté īꞌxá san. Dá īka Jesuu nú ntūte kan (Mr. 6:45‑52; Jn. 6:16‑21) 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña ntántīkɨn ña é kūꞌun ña iní tun ntōó san e kɨ́ꞌɨn ña uun xo diñɨ ntute san. Dɨvi ñā ne, ítūví ka ña da nté ntaka ntɨꞌɨ ñaꞌa san. 


text:
Dā nátaxnūu ña ñaꞌa san kunúꞌu ñā ne, kúxee ña xuku kān vata koo é da mii tsi ñā kaꞌan ntâꞌví ña. Dā kuáa ne, ínuu mii ña ikān né, 


text:
dōo kuíka tun ntōó san méꞌñū mínī san. Un váꞌa tsi kanaduku ntúte san ata tún ntōó e dóo kainu tatsín san. 


text:
Ntá tsi dā íni ña ntántīkɨn ñá ña tsí kaika ña nú ntūte sán ne, ñá tē nté kaa ntaúꞌvī ña. Ntákachuꞌu ntáa ña, ntákaꞌan ña: —¡Un kaa ña ntɨ̄xɨ! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌán Pedru ni ña: —Te dɨvi ntiꞌxe ntō, Tóꞌō, káꞌan ntō é na kīꞌxi u mí kaika nto nú ntūte san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —Kiꞌxin ni —kaꞌan ña. Pedrú ne, ntīi ña tún ntōó san ne, īka ña nú ntūte san é kɨ̄ꞌɨn ña mí ntitsí Jesuu. 


text:
Ntá tsi dā íni ña tsi dóo kainu tatsín san ne, úꞌvī ñá ne, iñɨ ntuꞌu kūkií ntoꞌo ña iní ntute san. Un ntíi tsī kána ña: —¡Xntii ntō ko, Tóꞌō! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ura tsí i nakurkáa Jesuu ntáꞌa ña ne, nātava ña ña. Kakaꞌan ñá ni ñā: —¡Nté ō ntú iña o é ña kákuintiꞌxe o! ¿Nté kui ña ni kuintíꞌxe ntu o? —kaꞌan ña. 


text:
Ñá ñuꞌu iní tun ntōó san ne, nákunchɨtɨ ña nūu Jésuu, ntákaꞌan ña: —¡Nuu é ntaā i tsí Iꞌxá Xuva ntiꞌxe ko ntō! —kaꞌan ña. Dā ntaváꞌa Jesuu ñá nchokuvi ñuú Genesaree (Mr. 6:53‑56) 


text:
Dā íni ñaꞌa san, ña ntántoo ikān, e véꞌxi Jesuú ne, taxnūu ña túꞌun īña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú tsikán ne, ntēka ñaꞌa san ña ntánchokuví san, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. 


text:
Kidáā ne, xéē ña fariseu ní mastrú leí san, ña ntoo ñuú Jerusaleén, nte mí tuví Jesuú ne, ntákaꞌan ñá ni ñā: 


text:
<pb/>—¿Nté kui ña ntáde ntaa ña ntántīkɨn ntó vatā xkoó ini ñáta kō? Tsí ña ntántaꞌa ña dá ntaéꞌxi ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Nté kui dɨvi ntō ne, ña ntáde ntaa nto é kākaꞌan Xúva kō, é ntio nto kuntīkɨn ntó vatā xkoó ini míi ntō? 


text:
Tsí kakaꞌan Xúva kō: “Kuiko ñuꞌu nto uva nto ni dɨꞌɨ ntō”, kaꞌan ña. Káꞌan xtūku ña dɨ: “Xoo é kāꞌan kíni i iña uva i ni iña dɨꞌɨ í ne, da miī é kūvi i”, kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi ntōꞌó ne, ntákaꞌan nto tsí kuvi kaꞌan ñáꞌa san ni uva ña ni dɨꞌɨ ñā: “Ña kúvi xntīi ú nto, tsí iñá ko ne, nākuéꞌe ú ntaꞌa Xuva kō.” 


text:
Te kuan kōo kaꞌan ñá ne, ñá kantīo é xntii ña uva ñā nté dɨꞌɨ ñā, kaꞌan nto. Dukuān ne, ntáde nto vatā xkoó ini ñáta ntō e ntánakuitā nto é kākaꞌan Xúva kō. 


text:
Ntákaꞌan ntó tsi ntáde ntaa nto é kākaꞌan Xúva kō, ntá tsi ña ntáā. Dōo váꞌā o kaꞌan Ísaia kuénta iña nto dá kakāꞌan ñá naa Xuva ko:<pb/> 


text:
Ña sāꞌá ne, kūdii rkɨ xaa ña ntéku da ntákaꞌan ñá e dóo ntánuu iní ña ko,<br/>ntá tsi ña te ntánɨɨ̄ nima ñá e ntánuu iní ña ko.<pb/> 


text:
E ntaā í e ntánuu iní ña ko,<br/>tsi e ntánakuāꞌa ñá ne, da mii tsī e ntákaꞌan ñáꞌa san. Kuan ō kaꞌan ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
Ñá te dɨ̄vi é kakɨꞌvi ini xúꞌu ko kān kade i é kakudentū nima ko, ntá tsi nee iña é ntii xuꞌu kō né, dɨvī é kade i é kakudentū nima ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, xéē ña ntántīkɨn ña mí tuví ña ne, tsixeꞌe ña ñā: —¿Kútuni ntú nto é kūdiin ñá fariseú san da téku ña é kākaꞌan nto? —kaꞌan ña. 


text:
Na koo mii nto ñā. Vata ntáa ña kuāa ntáa ña é dotō tsi ntántēka ña ñaꞌa. Te uun ña kuāá nteka ña ña kuāa niꞌi ña ne, ntuvi tsí ña kóꞌxo nuu ña xaví san —kaꞌan ña. 


text:
¿Ñá ini ntú nto tsí da nēé ka é kākɨ́ꞌvi xuꞌu kō ne, kaita ntiꞌxin iꞌxí ko kān ne, da kidáa ntīi xtuku kúñu kō? 


text:
Tsi nté nima ko kakéne é kinī ó kadā kuení kō, é kāꞌni o ñaꞌa, é kadā xení o ni ñadɨ̄ꞌɨ́ tuku ñaꞌa, é kadā xení o ni ñadɨ̄ꞌɨ́, ña vata tántaꞌa, e kiꞌi dúꞌu ō, é kāꞌan ó dovete, é kāꞌan kíni o iña ñaꞌa. 


text:
Sáꞌa kāde i e ntákudentū ñaꞌa sán nuu Xuva ko. Ntá tsi te ña ntaꞌa o da kaꞌxi o vatā xkoó ini ntó ne, ña te dɨ́vi ī é kade i é kakudentu ō nuu Xuva ko. Ñadɨ̄ꞌɨ́, ña véꞌxi tuku ñuu, kuíntiꞌxe ña Jesuu (Mr. 7:24‑30) 


text:
Ikān tuví uun ñadɨ̄ꞌɨ́, ña véꞌxi ñuú Canaán ne, ñéꞌe ñā mí tuví Jesuú ne, kakaꞌan ña: —¡Ntuntāꞌví ini nto ko, Tóꞌō, Iꞌxá Davii! ¡Un váꞌa tsi kantoꞌo diókō kó kuenta iña é ña váꞌā san é nuu nimá tun! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nté uun túꞌūn ña ni káꞌan Jésuu ni ña. Kidáā ne, xéē ña ntántīkɨn ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā é na nakunu ña ñadɨ̄ꞌɨ́ san. Kaꞌan ña: —Nakūnu nto ña, tsi dóo duꞌxen kaꞌān ña é ntīkɨn ñá kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —Taxnuu Xuva kō ko é xntiī ú da mii tsī ña kúnaa, ña ntáduku ntée tatá ña Israee —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi xée etsin ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, ínchɨtɨ ña nūu ña ne, kakaꞌan ña: —¡Vií nto da xeꞌe, Tóꞌo, xntii ntō ko! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá vāꞌá ō é nakiꞌi o tañúꞌū é kāꞌxí iꞌxá kō dá kuēꞌé ō tínā san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, kakaꞌan ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌan nto, Tóꞌō, ntá tsi tínā sán ne, ntaéꞌxi tɨ utsi i é kākoꞌxo má mēsa tóꞌo tɨ̄ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Dōo váꞌā ó kakuintiꞌxe o. Kuan koo na kuvi vatā ó ntio o —kaꞌan ña. Ura dúꞌva tsi i ntuváꞌa dióko ñā. Dōó tɨtɨ́n ña nchokuvi ntaváꞌa Jesuu 


text:
Ñá te da dīi da díi ñaꞌa xée ña mí tuví ña ne, ntēka ña ña xnéꞌe, ña niꞌi kuiꞌí i, ña kuāá, ña ñɨꞌɨ̄, ni tɨ̄tɨ́n ka ña ntánchokuví san. Tsōo ña ñaꞌa san nú dɨ̄ꞌɨ́n Jesuú ne, ntaváꞌa ña ña. 


text:
Koó dā kúduꞌva ñaꞌa san da íni ña e ntákaꞌan ñá ñɨꞌɨ̄ san, e ntuváꞌa ña niꞌi kuiꞌí i san, e nakaka ña xneꞌé san, e nakiní ña kuāá san. Ntákaꞌan ña e dóo kaꞌnu Xuva ña Israeé san. Dā xeꞌé Jesuu é kāꞌxí kɨmi míil ñaꞌa (Mr. 8:1‑10) 


text:
<pb/>Kidáā ne, kāna Jesuu ñá ntántīkɨn ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Kantuntaꞌví ini kó un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san tsi é īta ntíꞌxin uni ntúvi e ntántoo ña iꞌa nī ko. Ña túvī ka é kaꞌxī ña. Ñá ntīo kó nataxnūu ú ña é kuan tsī koo, tsi ntákakɨn ña, tsí dā ná koo vita ña itsi kān dókō —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ntákaꞌan ñá ntántīkɨn ña: —¿Míꞌi ntu kikīꞌi o tañúꞌū iꞌa mí xoxo ntoo i? ¿Nté ntu koo xee táꞌan é kaꞌxī ña, é ñā te da díi ñaꞌá san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Tɨtɨ̄n ntú tañúꞌū niꞌi nto? —kaꞌan ña. Nantíko koō ña, ntákaꞌan ña: —Úꞌxe kūdii tañúꞌu ni ūvi kudii a tsákā —kaꞌan ña. 


text:
Kīꞌi ña e uꞌxé tañúꞌū sán nī tsákā sán ne, nākuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō. Kidáā ne, taꞌvi dāva ñá ne, xéꞌe ñā ña ntántīkɨn ña é na tsīꞌi ña ntaꞌa ñaꞌa san. 


text:
Ēꞌxí ntaꞌā ñá, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. Dā kúvi ne, natáka ña é ntoó ka ne, úꞌxe xīka nátsuꞌun tsītu ká ña taꞌvi ī. 


text:
Xéē ña fariseú san nī ña saduceú san é ncho koto nteé ña Jesuu. Ntaíkan ña te nañēꞌe ñá ña uun nuu i e dóo kaꞌnu é vēꞌxí e dukún kān. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Da kakuáā ne, ntákaꞌan nto: “Váꞌa iñɨ̄ teváā, tsi dóo dito xntɨvi e dukún kan”, xkoó kaꞌan nto. 


text:
Tévāá ne, ntákaꞌan nto: “Dōo xóo iñɨ̄ vevii, tsi dóo ñuꞌu viko xéꞌe i kan”, kaꞌan nto. Te īni nto nté iñɨ̄ da ntaíto nto e dukún kān, ¿nté kui ñá ini ntu nto nté koo kuvi ñuxiví sa, da ntaíto nto nté o kakuvi vevii? 


text:
Ña kini ntáa, ña ntáde é kīni kaa sán ne, dɨvi ñā ntaíkan ña nuu i e dóo kaꞌnu, ntá tsi ña kuéꞌē ká Xuva ko nūu i é ntio ña, tsí da mii nūu i váta ō kúvi Jonaá san —kaꞌan ña. Kidáā né, ntāka Jesuu íkān né, tsoo mii ña ñā. Uꞌxen íā iña ñá fariseu (Mr. 8:14‑21) 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kini nto ne, kuenta tsí vií nto ni ūꞌxen íā iña ñá fariseu ni ñá saduceú san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Īni Jesuu née iña ntádē kuení ña ne, kakaꞌan ña: —¡Mpá! ¿Nté kui ña ntákuintiꞌxe váꞌa ntu nto? ¿Nté kui ntaítsuꞌun ntu nto tē ña ni ido nto tañúꞌū san? 


text:
¿Vāta kutúni ntú nto? ¿Ñā ntu nakaꞌan nto tsí uꞌun tañúꞌū san éꞌxi uꞌun míil ñāꞌa sán ne, tɨ̄tɨ́n xiká ka ñuꞌu taꞌvi ī e ntóo ka é natāká nto? 


text:
¿Ntē ña ntu nakaꞌan nto e uꞌxe tsi tañúꞌū san e éꞌxi kɨmi míil ñāꞌa sán ne, tɨ̄tɨ́n xiká ka ñuꞌu taꞌvi ī e ntóo ka é natāká nto? 


text:
¿Nté kui ña kañeꞌe dɨkɨ ntu nto e ña te iña tañúꞌu ntīꞌxe san kakaꞌán u? Kuenta tsí vií nto ni ūꞌxen íā iña ñá fariseu ni ñá saduceú san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, kūtuni ña tsí ña te kakáꞌan ña iña uꞌxen íā é kaidáka tañúꞌū san, tsí kakaꞌan ñá iña nuu i é ntánakuāꞌa ña fariseu ni ñá saduceú san. Dá kakāꞌán Pedru tsí Jesuu é Cristu ña (Mr. 8:27‑30; Lc. 9:18‑21) 


text:
<pb/>Dā xee Jésuu ñuú é nani Cesārea Filipú ne, kakaꞌan ñá nī ña ntántīkɨn ña: —Xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ¿neé ntu ñaꞌa ú, te kāꞌan ñáꞌa san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nantíko koō ña, ntákaꞌan ñá: —Iō ñá ne, ntákaꞌan ña tsí Juaan Bautista nto. Iō ñá ne, ntákaꞌan ña tsí Elia nto. Īo xtúku ña ne, ntákaꞌan ñá tsi Jeremia ntó, ō tuku ñaꞌa ña kakaꞌán naa Xuva ko nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nté kuān nte váꞌā ó ni o, Sīmuun, iꞌxá Jonaa. Sáꞌā ne, ña te ñáꞌa ni nañēꞌe ñá o, tsí mii tsi Uvā kó, ña tuví e dukún kān. 


text:
Kakaꞌán u ni ō tsí dɨvīn é Pedrú ne, dɨvī ó ne, xúu nchó kaꞌan. Nú xūu saꞌá xntītsí u xúkūn ko. Ña kúvi vīí doxiꞌí san nī ñaꞌa, ña ntákuintiꞌxe i ko. 


text:
Taꞌxí u o ntakāá iña i mí kadē kûꞌvé Xuva kō e dukún kān. Da xōó ka ñaꞌa, ña é īó kuetsí i ñuxiví a ne, káꞌān tsí ña kúvi kɨ́ꞌvi ña e dukún kān. Kuan kōo vií Xuva kō e dukún kān dɨ. Da xōó ka ñaꞌa, ña é ntuváꞌa ni Xuva ko ñuxiví a ne, káꞌān tsí kuvi kɨ́ꞌvi ña e dukún kān. Kuan kōo vií Xuva ko ni ñā e dukún kān dɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ña ntántīkɨn ña é ña ku kaꞌán kueꞌen tsí ña ni da xōó ka ñaꞌa é Cristu ña. Dá kakāꞌan Jésuu é kuvī ña (Mr. 8:31‑9:1; Lc. 9:22‑27) 


text:
<pb/>Nté ntūvi tsikán ne, eni ntuꞌu Jēsuu kakaꞌan ñá nī ña ntántīkɨn ña é kantio é kɨ̄ꞌɨn ñá ñuú Jerusaleen. Ikān ne, ñá te da dīi núu ī dóo ntoꞌo ña ntaꞌa ñatā sán nī tóꞌō dutú nī mastrú leí san. Kaꞌní ña ña ne, te kūvi uni ntúvi ne, ntoto xtuku ña, kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, kuéꞌen xīo Pedrú san ni ñā né, ikān de tíi ña ni Jēsuu, kákaꞌan ña: —Ñá te sāꞌá e ntio Xuva ko, Tóꞌō. Ñá te kuan kōo kuvi nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi xkokoto Jēsuú ne, kakaꞌan ñá nī Pedru: —¡Ñá kuān xkoó kaꞌan, tsí kakaꞌan vátā ó kakaꞌan tóꞌō e ña váꞌā san! Ñá ku koton ntēén ko. Ñá te vatā ó kade kuení Xuva kō é kadē kuení o, tsí vata tsī ó de ñaꞌa san káden —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña ntántīkɨn ña: —Tē xoó ncho kuntīkɨn í ko ne, ñá vīí ka ña é ntio mii ña, ntá tsi na kuntīkɨn ñá ko, kuān te na kuví ña. 


text:
Tē xoó ntio i é nakāku ntuvi iña í ne, kunaá ña ntii dañu ntūvi. Ntá tsi tē xoó nakunaa i ntuvi iña i kuenta iñá ko ne, níꞌi ña ntuvi vāꞌá iña ña ntii dañu ntúvi. 


text:
¿Neé ntu niꞌi ñatīí san te nīꞌi ña dá kanɨɨ ñūxiví sa, te nākunaá ña é tduiña ña? ¿Nté ntu kaa ntáꞌvi ñatīí san é tduiña ña? 


text:
Tsí xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, kiꞌxi ú nī ánjē ko. Dōó kaꞌnu ñaꞌa ú, vatā ó kaꞌnu Uva kō. Kidáā ne, ntanáa ú ni ñāꞌa nee iñá idé ña xé un xé un ñā. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō. Iō ñáꞌa e ntáñɨ̄ ñá iꞌa vevií ne, ña kúvī ñá da nté kinī ña é kixkadā kûꞌvé u ñuxiví sa —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Dā kúvi iñu ntúvi ne, ntēká Jesuu Pedrú san ni Sāntiau, ni ení ña, ñá nanī Juaan, kueꞌen níꞌi ña ña ūun xuku e dóo dūkún ne, 


text:
nuu tsi ña ne, nadama kúñu Jēsuu. Nuu ña ne, xiꞌí nuu vatā ó kaxiꞌí nuu ngántii san ne, dóō é nuu ñā né, ntukuiꞌxīn kueꞌen. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌán Pedru ni Jésuu: —Dōo váꞌā o tsí ntoo ntɨ́ iꞌa, Tóꞌō. Tē ntio nto ne, xntītsí ntɨ uni á viꞌi íꞌa, uun iña nto, uun iña Muísee ne, uun iña Éliá dɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Da nɨɨ kākaꞌán Pedrú san ne, xée ūun viko e dóo kaxiꞌí nuu mí ntoo ña ne, távi nūu ña. Kakaꞌan tátsin Xúva kō méꞌñū vikó san: —Ña sāꞌá ne, Iꞌxá miī kó, ña e dóo ntio ko. Dōo diní ko ni ñā. Kini nto é kākaꞌan ña —kaꞌan tátsín san. 


text:
Ntá tsi véꞌxi Jēsuú ne, tɨɨn ntaꞌa ña ñā ne, kakaꞌan ña: —¡Nakuntáñɨ̄ nto! ¡Ñá ku uꞌvī nto! —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Dá kūntíi ña xuku sán ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá ku kaꞌān ntó ni da xōó ka ñaꞌa nee e íni nto da nté nantōto ú rkontûvi é xiꞌí u, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntátsixeꞌē ña ntántīkɨn ña: —¿Nté kui ntákaꞌán ntu mastrú leí san é dīꞌna Eliá san kíꞌxi ña? —kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō tsi e kíꞌxi Elia, ntá tsi ña ni kutúni ñáꞌa san te dɨvi ñā né, ide ña ni ña da nēé ka é ntio ña. Kuan kōo ntoꞌo kó ntaꞌa ña dɨ, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kutuni ña ntántīkɨn ña tsí kakaꞌan ñá iña Juaan Baútista. Dā ntaváꞌa Jesuu úun na kudii, ná kaxiꞌi míī (Mr. 9:14‑29; Lc. 9:37‑43) 


text:
<pb/>Dā xeé ña mi dóo ntoo ñaꞌa ne, véꞌxi uun ñatīi mí tuví Jesuu. Ínchɨtɨ ña nūu ñá ne, kakaꞌan ña: 


text:
<pb/>—Tōꞌó, ntuntāꞌví ini nto iꞌxá ko, tsí kaxiꞌi míi nā ne, xntii nto nā. Dōó kantoꞌo na. Nuu nuu tsi kantava nuu na nchúꞌun kān ne, kakoꞌxó nuu na nú ntute kān dɨ. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —¡Nté o ntu! ¿Nté kui ña ntákuintiꞌxe ñaꞌa sán ko, ña e ntáde é kīni kaa? ¿Tɨ̄tɨ́n ka ntu ntuvi kutíi ú ni ntō? Kixníꞌi nto na īꞌa —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, xéē ña ntántīkɨn ña mí tuví Jesuú ne, tsixeꞌe ña ñā: —¿Nté kui ña ni kuvi vií ntu ntɨ é nakūnu ntɨ́ e ña váꞌā san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Tsí ña te kanɨɨ̄ nima ntó ntákuintiꞌxe nto. Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí kuān te un síin kueꞌen tsi ntákuintiꞌxe nto ne, kuān te vata kaa uun kudii ntɨkɨn kulí san é kuintiꞌxe nto ne, kuvi kaꞌan ntó ni xūku san: “Kuēꞌén ikān”, ne, kɨ́ꞌɨ̄n. Ña túvī neé kueꞌen tsi é ña kuvi vií nto. 


text:
Ntá tsi e ña váꞌa vāta kaa sáꞌa ne, ña ntíi tē ña kuntóo ixu ō né, tē ña dóo kaꞌan ntâꞌví ō dɨ —kaꞌan Jésuu. É kūvi uvi íto kakaꞌan Jésuu é kūví ña (Mr. 9:30‑32; Lc. 9:43‑45) 


text:
<pb/>Dá ntoo ña ñuú Galileá ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ntuvi ú kuenta ntáꞌa ñaꞌa san. 


text:
Kaꞌní ña kó ne, te kūvi uni ntúvi ne, ntoto xtuku u —kaꞌan ña. Dōo kántoo ntaꞌxa ña ntántīkɨn ña. Dā ntáꞌvi Jesuu ni ña ntántīkɨn ña diuꞌun xôo iña xúkūn 


text:
<pb/>Dā xee Jésuu ñuú Capernau ni ña ntántīkɨn ñá ne, véꞌxi ña ntaído diuꞌun xôo iña xúkūn san mí tuví Pedrú san ne, ntákaꞌan ña: —¿Ña kantáꞌvi ntu mastru ntó diuꞌun xôó san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌán Pedrú san: —Kantáꞌvi ña —kaꞌan ña. Dā kɨ́ꞌvi Pedrú san má viꞌi kān ne, diꞌna kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Nté ntu de kuéni o, Simuun? ¿Xoó ntu ntaꞌa i ntaído rei ñúxiví san diuꞌun xôó ni diūꞌun iña ñuꞌú san? ¿Ntaꞌa ña ñuú mii ñā né, ō ntaꞌa ña tuku ñuú san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌán Pedru: —Ntaꞌa ña tuku ñuu —kaꞌan ña. Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Dukuān ne, ñá kantio é ntáꞌvi ña ñuú mii ñā. 


text:
Ntá tsi vata koo é ña kudíin ña ne, kueꞌēn nu míni kān ne, nakuitan xuꞌve é kantīkɨn kaa xuꞌu tsákā san. Tavan da nēé ka tsákā, kɨtɨ é tɨɨn diꞌna. Dá ntɨ̄kán xuꞌu tɨ ne, naníꞌi o uun diuꞌun kuetsi. Kiꞌin ne, da ntaꞌvin diuꞌun xôo ó ne, íñā kó dɨ —kaꞌan ña.<pb/>


text:
Ntuvi tsikán ne, xéē ña ntántīkɨn ña mí tuví Jesuú ne, ntákaꞌan ña: —¿Xoó ntu é dií ka kaꞌnu i mí kadē kûꞌvé Xuva kō? —kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan ñá ni ñāꞌa san: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni nto: Tē ña nadáma nto nima nto é kuintiꞌxe nto vatā ó de a iꞌxá kuetsī sán ne, ña kúvi kɨ̄ꞌví nto mí kadē kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Xoó ñaꞌa, ña é ña káde kaꞌnu vata kaa iꞌxa saꞌá ne, dɨvi ñā é dií ka kaꞌnu ña mí kadē kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Xoó ñaꞌa é kiꞌi ña uun iꞌxá vata kaa sáꞌa kuēnta iñá ko ne, vata te xūꞌu kíꞌi ña ko. Dōo xií kaa é vīi o é kīni kaa (Mr. 9:42‑48; Lc. 17:1‑2) 


text:
<pb/>ʼNtá tsi da xōó ka ñaꞌa é kuēꞌé ña itsi é vīi é kini kaa da nēé ka iꞌxá san é kakuintiꞌxe i kó ne, dií ka váꞌā ó te kunūꞌni uun xuu xodo kaꞌnu dúkun ñá ne, na kunuu ntoꞌo mii ñā má ntute ñuꞌu kān. 


text:
¡Ntāꞌvi ide ñá ñuxiví a tē kade ña é vīí tuku ñaꞌa kuétsī! Kuan tsi īó nuu i é kīni kaa, ntá tsi ¡ntāꞌvi ide ñaꞌa san, ña é kaxéꞌe itsi é vīí taꞌan ña é kīni kaa san! 


text:
<pb/>ʼTe ntāꞌa nto, o te dɨ̄ꞌɨ́n nto kade i é viī nto é kīni kaa san ne, kaꞌnté nto ne, nakuitā nto. Dií ka váꞌā ó te uꞌntu nto xēe ntó e dukún kān, te kāka xnéꞌe nto, é xēe niꞌi nto ntuvi ntáꞌa nto, ntuvi dɨ́ꞌɨn ntō dôꞌvi kan mi dóo kaiꞌxi ñúꞌú san. 


text:
Te ntūxnúu nto kade i é viī nto é kīni kaa sán ne, tavá nto ne, nakuitā nto. Dií ka váꞌā ó te xēe ntó e dukún kan ni ūun tsi ntuxnúu nto, é xēe niꞌi nto ntuvi ntúxnūu nto dôꞌvi kan mi dóo kaiꞌxi ñúꞌú san. Kuenta iña á leꞌntu é kúnaa (Lc. 15:3‑7) 


text:
<pb/>ʼKoto ntó tē ña kadá kuení nto tē ña nuu áꞌvi iꞌxá san. Tsí kakaꞌán u ni ntō tsí e dukún kān ne, ánjē san é kade ña i kuentá ne, utén utén ntoo ña ntaꞌa Xuva kō, ña é tuví e dukún kān. 


text:
<pb/>ʼ¿Nee iñá ntu ntádē kuení nto? Te ūun ñaꞌa né, īó uun sientu á leꞌntu ña ne, uun xtɨ kunaa tɨ ne, ¿ñā ntu te tsoo míi ña kɨtɨ kɨmi díko xeꞌun kɨmí san má kūꞌu kan dá kɨ̄ꞌɨn ña kínantúku ña kɨ̄tɨ uun, kɨtɨ kunaá san? 


text:
Te nāniꞌi ña tɨ́ ne, nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí dií dií ka diní ña ni kɨ̄tɨ nániꞌi ña san é kɨtɨ kɨmi díko xeꞌun kɨmí, kɨtɨ ña ni kunáa san. 


text:
Kuān ó ni Uva kō, ña tuví e dukún kān. Ñá ntīo ña é kūnaa nté uun iꞌxá san. Nté koo kada kaꞌnu iní o ni taꞌan kō (Lc. 17:3) 


text:
<pb/>ʼTē kade taꞌan nto é kini kaa ni ntō né, kueꞌēn ntó mí tuví ña ne, káꞌan nto ni ñā nte o dé ña, da mii xnto ni ñā. Te kīni ña é kākaꞌan ntó ne, é ntūváꞌa nto ni tāꞌan nto. 


text:
Tē ña ntío ña kini ña e ntákaꞌan ñá tsīkán ne, káꞌan nto nī ña ntákuintiꞌxe i san, ña ntánataká nuu má ūkún kān. Tē ña ntío ña kini ña ña ntákuintiꞌxe i sán ne, ña kú de ká nto ña kuenta. Vií xnto kuenta tsí vata ntáa ñaꞌa, ña é ña ntákuintiꞌxe i, nī ña ntaído diuꞌun xôó san. 


text:
<pb/>ʼNuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Da xōó ka ñaꞌa é kāꞌan ntó ni ñā ñuxiví a e ña kuvi kɨꞌɨn ña mí tuví Xuva kō ne, kuan tsi kōo kaꞌan Xúva ko ni ñā e dukún kān dɨ. Da xōó ka ñaꞌa é kāꞌan ntó ni ñā ñuxiví a é kūvi kɨꞌɨn ña mí tuví Xuva kō né, kuan kōo kaꞌan Xúva ko ni ñā e dukún kān dɨ. 


text:
<pb/>ʼSáꞌa kākaꞌan xtúku ú ni ntō tsí te ūun tsi ntáde nto nima ntó uvi ñáꞌa nto da ntaíkan ntó ntaꞌa Xuva kō ne, Xuva kō, ña tuví e dukún kān ne, taꞌxi ña é ntaíkan nto. 


text:
<pb/>Kidáā ne, xéē Pedru, kakáꞌan ñá ni Jēsuu: —Tōꞌó, ¿kiꞌin ito ntū kada kaꞌnu iní u ni tāꞌan ko dá kadē xení ña nī ko? ¿Vá ūꞌxe íto ntu? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nantíko kōó Jesuu, kakáꞌan ñá ni ñā: —Ñá kāꞌán u ni o te da mii tsī é ūꞌxe íto, tsí un tsi nté kɨ̄mí sientu kɨmi díko uꞌxi íto. Kuenta iña ñá kade tsiñu é ña ni ntío ña kada kaꞌnú ini ña ni tāꞌan ña 


text:
<pb/>ʼKuvi kaꞌan ó tsi mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun rei é iō tɨtɨ́n ña ntáde tsiñu iña ñá kaa. Ntio ña natava ñá kuenta ñá ntáde tsiñu iña ña. 


text:
Dā éni ntuꞌu ña tāvá ña kuentá san ne, xee níꞌi ña uun ñaꞌa, ña tanūu diuꞌun é vāta kaa uvi diko uun kuía xáꞌvi ñā. 


text:
Ña ni kúvi ntanáa ña. Dukuān ne, kakaꞌan tóꞌo ñā é diko ña ñā, ni ña dɨꞌɨ̄ ñá, ni iꞌxā ñá, ni un ntɨꞌɨ̄ é īó iña ña, vata koo é na ntūnaa é tanūu ña. 


text:
Nákunchɨtɨ̄ ña kade tsiñu san núu ñá ne, íkan ña dā xeꞌe, kakaꞌan ña: “Na kūtíi ká nto nī ko, Tóꞌō. Ntanáa ntɨꞌɨ u é tanūu u”, kaꞌan ña. 


text:
Dā ntíi ña kade tsiñu san viꞌi tóꞌo ñā né, tāꞌán ña uun ñaꞌa, ña é kade tsiñu dadɨɨ ni ñā. Ña sāꞌá ne, tanūu ña diuꞌun taꞌan ña é vāta kaa uun sientu ntúvi xáꞌvi ñā. Ñaꞌa, ña é tanūu ña iña í san ne, írkāa ña dukun ña é nakuēꞌne ña ña ne, kakaꞌan ña: “Ntáꞌvīn ko é tanūun”, kaꞌan ña. 


text:
Nákunchɨtɨ ña tanūu san núu ñá ne, kaikan ña kakaꞌan ña: “Na kūtíī ká nto nī kó, tsi ntáꞌvi ntɨ̄ꞌɨ́ u”, kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi ña ni ntío ña tsikán ne, tsiꞌi kuétsi ña ñā ne, xnuu kutu ña ña dā nte ntáꞌvi ña é ita nūu ña. 


text:
Dā íni ña ntáde tsiñu, ña nguiī san, nté ō kúvi ne, dōo dé kuení ña. Kuéꞌen ñā ne, káꞌan ña nī tóꞌo ñā nté ō kúvi. 


text:
Kidáā né, kāna tóꞌo ña ña kuān ó de sán ne, kakaꞌan ñá ni ñā: “Ñá tē nté kaa kinī ó kaden. Xuꞌú ne, nakādɨ́ u kuenta ó tsi íkān kó da xeꞌe. 


text:
Kūdiin kuéꞌēn tóꞌo ña ni ñā né, ntāda ña ña kuenta ntáꞌa maú san é xnuu kutu ña ña dā nté ntanáa ntɨꞌɨ ña é tanūu ña —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Da kidáā ne, kakaꞌan ña: —Kuān koo vií Uva kō, ña tuví e dukún kan, ni nto tē ña kada kaꞌnú ini nto kanɨɨ̄ nima ntó ni tāꞌan nto dɨ —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Dā kúvi kaꞌan Jésuu sáꞌā né, ntāka ña ñuú Galileá ne, kuéꞌen ña ñūú Judea é tuví uun xo diñɨ ntute kaꞌnu Jordaán san. 


text:
<pb/>Véꞌxī ña fariseú san mí tuví Jesuu é kōto nteé ña ña ne, tsixeꞌe ña ñā: —¿Kākaꞌan ntú lei Muísee é xīi kaa é natsoo miī ntɨ́ ñadɨ̄ꞌɨ́ ntɨ dá nēé ka nuu i kuvi? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Vāta nakuáꞌa ntu nto túꞌun Xuva kō mí kākaꞌan tsí dɨvi ñā é dēváꞌa ña ñaꞌa ne, dē kúꞌvē ñá ñatīí ni ñadɨ̄ꞌɨ é kuntōo dadɨɨ ña? 


text:
Dukuān né, xtuvī mii ñátīí san uva ña ni dɨꞌɨ ñā é kuntōo dadɨ́ɨ ña ni ñadɨꞌɨ̄ ña. Uun tsi kúñū kúvi ña ntuvi ña. 


text:
Viꞌi a vé ne, ñá te ūvi ñáꞌa ká ña, tsí uun sá ña. Dukuān ne, ña váꞌā o é nantii ntee taꞌan ñāꞌa san neé e teé taꞌan Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntátsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Nté kui kakaꞌan ntú Muisee é kuvi natsoo miī ntɨ́ ñadɨ̄ꞌɨ́ ntɨ kuan? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Dā xe dóo kaꞌxi nima ntó ne, dukuān e táꞌxi Muisee é natsoo mii nto ñadɨꞌɨ̄ nto, ntá tsi ña te kuán o ni ntio Xuva ko nte ntúvi diꞌna. 


text:
Kakaꞌán u ni ntō tsí da xōó ka ñaꞌa é natsoo mii ña ñadɨꞌɨ̄ ña, ntá tsi tē ña te neé ni ide ñadɨ̄ꞌɨ́ san é kini kaa ni tuku ñatīí san ne, tē natántaꞌa ñatīí san ni tuku ñadɨ̄ꞌɨ́ ne, kade ña kuētsi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntákaꞌan ña ntántīkɨn ña: —Te kuan kōo kuvi uun ñatīí ni ñadɨꞌɨ̄ ñá ne, dií ka váꞌā ó ē ña tántaꞌa ō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá te ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa é kūtíi ña é nīꞌi ña sáꞌā, tsí mii tsi ñā é xeꞌe Xúva kō é kuan koo kuntōo ña. 


text:
Īó ñatīi é ña kuvi kóo iꞌxá ña, tsi e dúkuan kāa ña da káku ña. Iō túku ñatīí ne, ñaꞌa san ide ña e ña kuvi koo iꞌxá ña. Iō túku ñatīí ne, ña ntío ña tántaꞌa ña kuenta iña tsiñu e ntáde ña iña Xuva ko. Xoo kutíi i e kuintíꞌxe i sáꞌā né, na kuīntiꞌxe i —kaꞌan ña. Dā náxnuu viko Jesuu ún ntɨꞌɨ īꞌxá san (Mr. 10:13‑16; Lc. 18:15‑17) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xee níꞌi ña īꞌxá san mí tuví Jesuu é tɨɨn ntaꞌa ñā í, é kāꞌan ntâꞌví ña iña i. Ña ntɨniꞌi Jēsuú san ne, de tíi ña ni ñā ntánteka iꞌxá san, 


text:
ntá tsi kakaꞌan Jésuu: —Kuéꞌe ntō itsi é na kīꞌxi iꞌxá san mí tuví u. Ñá ku kādɨ́ nuu nto i, tsí ñaꞌa é īó nima í vatā ó nima íꞌxá san ne, dɨvi ñā é kāduku ntée ña mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā kúvi tɨ́ɨn ntaꞌa ntɨꞌɨ ña ī ne, da kidáā ntáka ña. Uun ñatīí kuetsī, ña kuika, kátsixeꞌe ña Jēsuu (Mr. 10:17‑31; Lc. 18:18‑30) 


text:
<pb/>Xée uun ñatīi mí tuví Jesuú ne, tsixeꞌe ñā: —Mastrú, ¿neé ntu nuu i é vāꞌá kantio é vīí u vata koo é nīꞌí ko ntuví vaꞌá iñá ko ntii dañu ntūvi? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Nté kui katsixeꞌēn kó iña é vāꞌa? Da mii Xuva kō é vāꞌá ña. Te ntio o ntuvi vāꞌá iña o ntii dañu ntúvi ne, kadan ntaan é kākaꞌan Xúva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ña: —¿Neé ntu é kāda ntaa u? —kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu: —Ñá ku ēꞌnín ñaꞌa. Ñá ku nakiꞌin ñadɨ̄ꞌɨ ñáꞌa. Ñá ku kīꞌin dúꞌun. Ñá ku kāꞌán dovete. 


text:
<pb/>Kakaꞌan ñá ni ñā: —É un ntɨꞌɨ sāꞌá kade ntaa ú ntē da ku lúꞌntī u. ¿Neé ka ntu é kākunaa? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Tē ncho viin é un ntɨꞌɨ̄ é vāꞌá ne, kuēꞌén, nadikon īña o ne, kuéꞌēn diuꞌún san ña ntāꞌví san vata koo e níꞌi o nuu i é vāꞌa é dukún kān. Kidáā né, kixntikɨ̄n ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ñá ntántīkɨn ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō. Tsi dóo ntii tuꞌun é xee ñá kuiká san mí kadē kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Kakaꞌán xtuku ú ni ntō tsí dií ka ña ntii tuꞌun é kɨ̄ꞌví uun kameu xávī xɨ́kɨ natee ō san é kɨ̄ꞌví uun ña kuiká san mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā téku ña ntántīkɨn ñá sáꞌā ne, koó dā kúduꞌva ña. Ntákaꞌan ña: —¿Xoó ntu kūvi nakáku i kuan? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Īto Jesuu ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ñaꞌa sán ne, ña kúvi nakākú mii ña nima ñá, ntá tsi Xuva kō ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ kuvi vií ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌán Pedru: —Ntɨꞌɨ́ ne, é xtuvī mii ntɨꞌɨ́ ntɨ é kuntīkɨ́n ntɨ nto. ¿Nee iñá ntu niꞌi ntɨ? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí ikan ñūxiví xēé san ne, kutūví u, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi, nú teu kaꞌnú ko ne, dɨvi ntō e ntántīkɨn ntó ko ne, kuntōo nto uxuvi teu naꞌnú san dɨ, kadā kúꞌvē nto iñá uxuvi táta ña Israeé san. 


text:
Da xōó ka ñaꞌa, ña é xtuvī mii i viꞌi i, ō ení ña, ō taꞌan ñá, o uva ñā, o dɨꞌɨ ñā, ō iꞌxá ña, o ñūꞌu ña kuenta iñá ko ne, níꞌi ña ūun sientu íto ká xtuku. Níꞌi ña ntuvi vāꞌá iña ña ntii dañu ntúvi dɨ. 


text:
Ntá tsi tɨtɨ́n ñaꞌa, ña é odo nūu vevií ne, nte áta i kan kuntōo ña te kúvi ne, ña é ntoo ata i kān vevií ne, kodo nuū ñá kídaā.<pb/>


text:
ʼMí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa tóꞌo vīꞌí san kaa. Tévāá tsi kañeꞌe ñá, kaixntuku ñā xoó kada tsiñu i matú ña. 


text:
Kakaꞌan ñá ni ñā: “Kūkada tsiñu nto matú ko kān ne, ntáꞌvi vaꞌa ú nto”, kaꞌan ña. Ne, kuéꞌen ña kūkada tsiñu ña. 


text:
Dā kaéku uꞌun kuáa ne, kii xtūku ña ne, níꞌī ká ña ñaꞌa, ña é ña tuví nee é vii. Kakaꞌan ñá ni ñā: “¿Nté ntū ó de nto iꞌa? ¿Nté kui ña ntáde tsiñu ntu nto?”, kaꞌan ña. 


text:
Ntákaꞌan ñá ni ñā: “Ñá ni nīꞌí ntɨ xoó taꞌxi i ntɨ́ tsiñu”, kaꞌan ña. Kakaꞌan tóꞌo ī sán ni ñā: “Kueꞌēn ntó matú ko kan kūkada tsiñu nto dɨ”, kaꞌan ña. 


text:
Dā kúneé ne, kakaꞌan tóꞌo tsīñu sán ni ña odo nūú nuu tsiñú san: “Kūkaná nto ña ntáde tsiñu sán ne, ntáꞌvi nto ñā, diꞌna ña é xeé rkontuvi. Nté ata i na ntīi ña xee nte díꞌna”, kaꞌan ña. 


text:
ntákaꞌan ña: “Uun ura kúdii dé tsiñu ñaꞌa san, ña xeé rkontuvi é ntɨꞌɨ́ ne, dadɨɨ tsi o ntuáꞌvī ntɨ́ ni ñā. Ntɨꞌɨ́ ne, nɨɨ ntuvī dé tsiñu ntɨ. Dōo ntóꞌo ntɨ́ kaꞌni san”, kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan tóꞌo tsīñu san ni ña: “Ñá te kāde u é kini kaa ni ntō. ¿Ña ni káꞌan ntú nto nī ko tsi váꞌā o xaꞌví nto dá kākaꞌán u ni ntō? 


text:
Kūniꞌi nto xáꞌvi ntō né, kueꞌēn nto. Xuꞌú ne, ncho vii ú nī ña xee da rkontuví san vatā o dé u ni ntō. 


text:
¿Vá ña kuvi ntu vií u é ntio kó nī diuꞌún ko? ¿Ō ntákuneꞌu iní ntu nto tsí ña kade víni u?”, kaꞌan ña. 


text:
Kuan kōo kuvi ni ña véꞌxi ata i kán dɨ; diꞌna ña kodo núu ña ne, ña é odo nūú diꞌna ne, kuntōo ña nte ata i kan. Tsí kuān te tɨtɨ́n ñaꞌa kana ú ña ne, ñá tɨ̄tɨ́n ña kuéꞌe u é kodo nuū ña —kaꞌan Jésuu. É kūvi uni íto kakaꞌan Jésuu é kuvī ña (Mr. 10:32‑34; Lc. 18:31‑34) 


text:
<pb/>Dá kuēꞌen Jésuu itsi Jerusaleén ne, nakana xio ña uxuvi ñáꞌa ña ntɨniꞌi ñā ne, kakaꞌan ñá ni ñā: 


text:
<pb/>—Kiní nto, tsí kɨꞌɨn o ñuú Jerusaleen. Ikān ntada ña kó kuenta ntáꞌa tóꞌō dutú san nī mastrú leí san. Káꞌan ñā tsí kuví u, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi. 


text:
Ntada ña kó kuenta ntáꞌa ña tuku ñuú vata koo é kīni dɨ́kɨ ña ko ne, natii nuu ña kó xoꞌo. Xnteē ñá ko ntiká krusi kán dɨ. Ntá tsi ntoto xtuku ú te kuvi ūni ntúvi —kaꞌan ña. Dɨꞌɨ Sāntiau ní Juaán ne, íkan ña da xeꞌe (Mr. 10:35‑45) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xée dɨꞌɨ īꞌxá Zebedeú san mí tuví Jesuu, xee níꞌi ña iꞌxā ña. Nakunchɨtɨ ña nūu ña ne, íkan ña da xeꞌe. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Nee iñá ntu ntio nto? —kaꞌan ña. Kakaꞌan ñá ni ñā: —Káꞌan nto na kadā kûꞌvé dadɨɨ ntuvi iꞌxá ko ni ntō mí kadā kúꞌvē nto; uun chí ne, diñɨ kuaꞌa nto ne, uun chí ne, diñɨ datsin nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá īni nto nee é kaikan nto. ¿Kūtíi ntu ntō é ntōꞌo nto é vāta koo ntoꞌo ko? —kaꞌan ña. Ntuvi ñátīí san ntákaꞌan ñá ni ñā: —Kuvi vií ntɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntoꞌo ntiꞌxe nto vata koo ntoꞌo ko, ntá tsi ña te xúꞌú kaduku ntée u é kuēꞌé u xoó kutūvi í diñɨ kuaꞌa kó, ō xoó kutūvi í diñɨ datsin ko, tsí Xuvā ko e dé kuꞌvē ña xoo é kuntoo dadɨɨ i nī ko —kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi kána Jesuu ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Īni ntó tsi tóꞌō ña é ña te ñá Israeé ne, dōo ntáde naꞌnu ña ni ñāꞌa ña. Dōó ntii ntádē kúꞌvē ña. 


text:
vatā ó de ú, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi. Ñá te vēꞌxi u é xntii ñāꞌa sán ko, tsí véꞌxī u é xntīi ú ña ne, é kuēꞌé u ntuvi iñá ko kuenta iña ña —kaꞌan ña. Dā ntaváꞌa Jesuu uvi ñá kuāa (Mr. 10:46‑52; Lc. 18:35‑43) 


text:
Uvi ñá kuāa san ntántoo ña diñɨ itsi san. Dā téku ña tsi kuítā ntiꞌxin Jesuú ne, un ntii tsī ntákaꞌan ña: —¡Ntuntāꞌví ini nto ntɨ́, Iꞌxá ika Dāvii, ña táxnuu Xuva kō é kadā kúꞌvē ntó iñá ntɨ! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntáde tíi ñaꞌa san ni ña, ntákaꞌan ña é diin diin tsi kuntōo ña. Ntá tsi da dií dií ka ntii ntákaꞌan ña: —¡Ntuntāꞌví ini nto ntɨ, Tóꞌō, Iꞌxá ika Dāvii! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntuntāꞌví ini Jesuu ñá ne, tɨɨn ntaꞌa ña ntūxnúu ñā ne, ura tsí i náxiꞌí ntuxnūú ña. Kidáā ne, íntīkɨn ñá ña.<pb/>


text:
Dā xee étsin ña ñuú Jerusāleen, dá ntoo ña ñuú Befagee mí tuví xuku Olivú san ne, taxnūu Jesuu úvi ñaꞌa ña ntántīkɨn ña, 


text:
kakaꞌan ñá ni ñā: —Kueꞌēn ntó ñuu é tuví daꞌa san. Ikān ne, naniꞌi nto uun búru é ntee tɨ́ɨn tɨ ni iꞌxā tɨ. Nantuté nto tɨ ne, dá kixniꞌi nto tɨ̄. 


text:
Te tsixeꞌe ñāꞌa san nto nté kui kánantute nto tɨ́ ne, káꞌan ntō tsi tóꞌo nto kāntio ña tɨ. Tē kúvi dé tsiñu niꞌi ña tɨ ne, ura tsí i nataxnūu ña tɨ —kaꞌan ña. 


text:
Káꞌan nto nī ña ñuú Siuun:<pb/>“Koto nto, tsi véꞌxi reí nto mí ntoo nto.<pb/>Ñá te kāꞌnu ñaꞌa kade ña;<br/>ntekú ña buru,<br/>uun a búru, kɨtɨ é vāta xoo kuntéku í tɨ,<br/>iꞌxá buru ntíi, kɨtɨ kaido san.”<pb/>Kuan kōo kaꞌan nto, kaꞌan ña. 


text:
Ñá te da dīi ñaꞌa ntáñɨ̄ ñá ikān né, tsōo ña doo ñá itsi kān. Iō ñá ne, katsin ña ntáꞌa utun ne, tsoo ña itsi san. 


text:
Ñá te da dīi ñaꞌa odo nuú ña nuu ñá ne, ñá te da dīi ñaꞌa véꞌxi ña atā ñá dɨ. Un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña ntákaꞌan ña: —¡Dōo váꞌa Iꞌxá ika Dāvii, ña táxnuu Xuva kō! ¡Na xnuu viko Xuva ko ñā, ña é vēꞌxí kuenta iña ña! ¡Dōo káꞌnu Xuva kō, ña tuví e dukún kān! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā xee ñá ñuú Jerusaleén ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú i san ne, itsuꞌun ñā, ntákaꞌan ña: —¿Xoó ñaꞌa ntu ña sāꞌa? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntákaꞌan ñáꞌa san, ña vexníꞌi ña: —Ña sāꞌá ne, ña é kākaꞌán naa Xuva ko, ñá nani Jēsuu, ñá vēꞌxi ñuú Nazaree é tuví ñuú Galilea —kaꞌan ña. Dā ntántoo Jesuu ini ukún kaꞌnu (Mr. 11:15‑19; Lc. 19:45‑48; Jn. 2:13‑22) 


text:
<pb/>Kúkɨ̄ꞌví Jesuu má ūkún Xuva kō ne, nakúnu ña ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntádikō, ña e ntáñii kɨtɨ é kuēꞌé ña doméni iña Xuva ko. Ini ukún san ntoo ña. Nantáva Jēsuu mesa ñáꞌa, ña ntánadama diuꞌún san, ni sīa ña ntádiko pāloma. 


text:
Kakaꞌan ñá ni ñā: —É ūve naꞌa túꞌun Xuva kō: “Viꞌi kó ne, viꞌi mí kaꞌan ntâꞌví ñaꞌa”, kaꞌan. Ntá tsi ntōꞌó ne, ntáde nto mâvi ñá duꞌu —kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi kúdiin tóꞌō dutú san nī mastrú leí san dā íni ña nté ō dé Jesuu nuu i e dóo naꞌnu san. Īní ña tsí un ntii tsī ntákaꞌan iꞌxá san má ūkún kān: “¡Dōó kaꞌnu Iꞌxá ika rei Dāvii!” Kuān o ntákaꞌan iꞌxá san. 


text:
Ntákaꞌan ñá ni Jēsuu: —¿Ña katéku ntu nto tsí dovéte ntákaꞌan iꞌxá san iña nto? —kaꞌan mastrú leí san. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Katekú ko nté ō ntákaꞌan. Vāta kiní ntu nto mí kakāꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Iꞌxá kuetsī sán ni īꞌxá ɨkɨn ne,<br/>xéꞌe Xuva kō é kāta é vāꞌá kueꞌen Xúva kō. Kuan ō kaꞌan —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā né, ntāka Jesuu mí ntoo ña ne, kuéꞌen ña ñūú Betania mí itúvi ña uun ñúu. Dā kúdiin Jésuu ni tun ígū é ña ni kii kɨ́tɨ i (Mr. 11:12‑14, 20‑26) 


text:
Īní ña uun tun ígu dīñɨ itsi san. Kuéꞌen ñā mí ntitsí ne, da mii xūku í uve. Kakaꞌan ña: —¡Ña kóō ká kɨtɨ o! —kaꞌan ña. Ura dúꞌva tsi i ítsi ūtun san. 


text:
Koó dā kúduꞌva ña ntántīkɨn ña da íni ña utun san. Ntákaꞌan ña: —¿Nté ō ntu é uun daꞌna tsi ítsi tun ígū san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Te kuintiꞌxe nto Xuva ko, tē ña kadá kuení nto é ña kuvi vií ña ne, ñá te sāꞌá tsi é kūvi vií nto, vatā o dé u nī tun ígū san. Tsí kuvi kaꞌan ntó ni xūku sáꞌā dɨ: “Kuēꞌén, kōꞌxón nuun ntute ñuꞌu san.” Te kuan kōo kaꞌan ntó ne, kuan kōo kuvi. 


text:
Da nēé ka é kakan ntó ntaꞌa Xuva kō dá ntákaꞌan ntâꞌví nto ne, te kanɨɨ inī ntó ne, níꞌi ntō —kaꞌan ña. Xoo de kúꞌvē i é kūvi vií Jesuu núu i é kade ña (Mr. 11:27‑33; Lc. 20:1‑8) 


text:
<pb/>Dá kūkɨ́ꞌvi Jesuu má ūkún kān ne, véꞌxī tóꞌō dutú san ni ñatā san mí tuví Jesuu dá kanakuāꞌa ña ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté o ntu é kūvi vií nto nuu i é kade nto? ¿Xoó ntu de kúꞌvē i é viī nto sáꞌā? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Tsixēꞌé u nto uun nuu í dɨ. Te nantiko koō ntó ne, kidáa kāꞌán u ni ntō nté ō kúvi é kūvi vií u nuu i sáꞌa. 


text:
¿Xoó ntu de kúꞌvē i é nakūtsi ntute Juaan ñáꞌa san? ¿Xuva ntu kō de kúꞌvē ñá, o kūdii ñaꞌa ntú san de kúꞌvē ña? —kaꞌan ña. Ntákaꞌan míi tóꞌō dutú san ni ñatā san: —Te kāꞌan o tsí Xuva kō de kúꞌvē ñá ne, kidáā ne, tsixeꞌe ña kō nté kui ña ni kuintíꞌxe kō Juaan. 


text:
Ntá tsi te kāꞌan o tsí kūdii ñaꞌá san de kúꞌvē ñá ne, uꞌvī kó te kūdiin ñaꞌá san ni kō tsí ñá kaꞌán naa Xuva kó Juaán san, kuiní ña —kuan ō dé kuení ña. 


text:
<pb/>Dukuān ne, ntákaꞌan ñá ni Jēsuu: —Ñá iní ntɨ —kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntē ña kaꞌán u dɨ xoó de kúꞌvē i é vīí u sáꞌā —kaꞌan ña. Núu i īña úvi iꞌxá san 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —¿Nee iñá ntu kadē kuení nto iña nuu i sáꞌa? Uun ñatīí ne, xío ūvi iꞌxá ña. Kuéꞌen ñā mí tuví iꞌxá nuu í san ne, kakaꞌan ña: “Ō daꞌ, kukutun vevíi”, kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, kuéꞌen uva nā mí tuví iꞌxa é kui ūví ne, dadɨɨ tsi o kakaꞌan ñá ni nā. Na sāꞌá ne, kakaꞌan na: “Kɨ́ꞌɨ̄n ú, ūva”, kaꞌan na, ntá tsi ña ni ñéꞌe na. 


text:
¿Neé ntu naꞌa dé ntaa na é ntio uva nā, kuan? —kaꞌan Jésuu. —Iꞌxa nuu í san —kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí diꞌna xee ña ntaído diuꞌun xôó san ni ñadɨ̄ꞌɨ́ kini ntáa san mí kadē kûꞌvé Xuva kō é dɨvi ntō. 


text:
Tsi dá kīꞌxi Juaan Bautistá ne, kakaꞌan ñá ni ntō nté koo vií nto é vāꞌa, ntá tsi ña ni kuintíꞌxe nto ña. Da mii tsī ña ntaído diuꞌun xôó san ni ñadɨ̄ꞌɨ kini kaa san kuíntiꞌxe ña ña. Kuān te íni nto nté ō dé ña kini ntáa san ne, ñá ni nātɨvi iní nto, ntē ña ni kuintíꞌxe nto é kākaꞌan Juaán san —kaꞌan Jésuu—. Nuu i iña ñá ntáde tsiñu, ña kini ntáa (Mr. 12:1‑12; Lc. 20:9‑19) 


text:
<pb/>ʼKini tuku nto nuu i sáꞌa. Uun tóꞌo vīꞌi ne, íꞌxi ñā xoꞌo tɨntiꞌo. De váꞌa ña xaku diñɨ i kān. Ēte nuu ña xavi mí kādin ñá tɨntiꞌó san ne, xntitsī ñá uun viꞌi dūkun mí kotō dítō ña. ʼKidáā ne, tsuꞌun nteé ña tuku ñaꞌa é viī ñá kuentá ne, dá kueꞌēn ñá tuku ñuu. 


text:
Dā xee ntúvi é tɨ̄ɨn ña kɨtɨ i ne, taxnūu ña ña ntáde tsiñu iña ña e kínakuido ñá vata kaa é kāduku ntée ña mí ñūꞌu ña ñuꞌu ntee é tātá san. 


text:
Ña ñuꞌu ntee é tātá san ne, tɨ̄ɨn ña ña ntáde tsiñu san. Uun ñaꞌa ñā né, nákāꞌxí vaꞌa ñá ña. Uun ña ne, ēꞌní kueꞌen ñá ña. Uun ña ne, xeꞌe xúu ña ñā. 


text:
Taxnūu xtuku tóꞌo ī sán dií ka tɨtɨ́n ña ntáde tsiñu iña ña e ña táxnūu diꞌna ña. Kuan tsi ō dé xtuku ña ñuꞌu nteé xoꞌo tɨntiꞌó san ni ñā. 


text:
<pb/>ʼDa rkontûví ne, taxnūu ña iꞌxá mii ñā, tsí da miī é kuiko ñūꞌu ñaꞌa san iꞌxá mii ña, kuíni ña. 


text:
Ntá tsi dā íni ña ñuꞌu ntee xoꞌo tɨntiꞌó san tsi véꞌxi mii īꞌxa tóꞌo ñā ne, ntákaꞌan ñá ni tāꞌan ña: “Na sāꞌá ne, na kiꞌi na iña uva na tē xiꞌi ña. Kɨ́ꞌɨn ō ne, kaꞌní o nā. Kidáā ne, níꞌi ko īña uva na”, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, katsixeꞌe Jēsuu: —Tē xee míi tóꞌō xoꞌo tɨntiꞌó san ne, ¿nté koo vií ntu ña nī ña ñuꞌu ntee é tatā ña? —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ntákaꞌan ñátā san ni tóꞌō dutú san: —Uun ito tsi kaꞌní kueꞌen ña ña ñuꞌu ntee, ña é kīni ntáa san. Kidáā ne, kuéꞌe ñā é tātá san ntaꞌa tuku ñaꞌa, ña é nakuéꞌe i ña kɨtɨ tɨntiꞌó san ntuvi te tɨ̄ɨn ña tɨ, vata kaa é kāduku ntée ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku Jesuu ni ña: —Vāta nakuaꞌa ntu nto mí ūve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Xuu é nakuītá ña ntádamá san ne,<br/>dɨvi kūvi xuu kuꞌve etɨ́ viꞌi san.<pb/>Sáꞌā né, Xuva kō de kúꞌvē ñá ne,<pb/>íña kō né, dōo váꞌā o dé ña, kaꞌan. 


text:
Dukuān ne, kakaꞌán u ni ntō tsí nakiꞌi Xuva ko tsīñu nto ne, nakuéꞌe xio ña tuku ñaꞌa, ña é īni de ntáa é ntio ña. 


text:
Kuenta iña xuú san ne, da xōó ka ñaꞌa, ña é nākɨꞌɨ́ xuú san ne, táꞌnu kueꞌen ñā. Ntá tsi da xōó ka ñaꞌa, ña é kōꞌxó ntōdó xuú san ne, tádin kuēꞌen ñá dɨ —kaꞌan Jésuu. 


text:
Ntá tsi kuān té ncho tɨɨn ña Jesuú ne, úꞌvī ñá un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san, tsi ntádē kuení ñaꞌa san tsí Jesuú ne, ñá kaꞌán naa Xuva ko.<pb/>


text:
Taxnūu ña ña ntáde tsiñu iña ña é kāna ña ñaꞌa san é kāꞌan ñá ni ña te kīꞌxi ña viko san. Ntá tsi ña ni ntío ñaꞌá san kiꞌxi ña. 


text:
Taxnūu xtuku ña tuku ñaꞌa, ña ntáde tsiñu iña ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: “Kūkaná nto ñaꞌa san, ña é kāꞌan niꞌí u nte díꞌna. Káꞌan ntō tsi é iō tuꞌve é kāꞌxi o. Ēꞌní u duntɨkɨ́ ko ni kɨ̄tɨ e dóo váꞌā ó ni ī. É iō tuꞌvé ntɨꞌɨ́ ve. Na kīꞌxi xña viko e tántaꞌa iꞌxá ko”, kaꞌán reí san. 


text:
Un váꞌa tsī kúdiin reí san ne, taxnūu ña sntadun ña é kaꞌnī ñá ña éꞌni ña ntáde tsiñu iña ñá ne, é na kāꞌmi ña ñuú ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ña ntáde tsiñu iña ña: “Iō tuꞌvé viko e tántaꞌa iꞌxá ko, ntá tsi ña e kána ú ne, ñá ni de ntāa ña é kīꞌxi ña. 


text:
Dukuān né, kueꞌēn ntó itsi kān ne, káꞌan nto ni da xōó ka ñaꞌa é nīꞌi nto é kīxkaꞌxí ña, kuān te tɨtɨ́n ña”, kaꞌán reí san. 


text:
Kuéꞌēn ña ntáde tsiñu iña ñá itsi kān ne, xee níꞌi ña ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é niꞌi ña, kuān te váꞌa ñaꞌa ña, kuān té ña váꞌa ñaꞌa ña. Dā xee un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, tsitu kuēꞌen ñáꞌa san viꞌi mí kākuvi viko san. 


text:
<pb/>ʼNtá tsi dā xee reí san é kōto ña ña xee sán ne, īni ña é tuví uun ñaꞌa, ña é ña tuvi dúꞌnu váꞌa i iña vikó san. 


text:
Kakaꞌan ñá ni ñā: “O dee, ¿nté kui táꞌxi ntu ña é kɨ̄ꞌví nto iꞌa, tsí ña te núu nto doo váꞌa nto iña vikó san?”, kaꞌan ña. Ntá tsi nté uun ña ni káꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan reí san nī ña ntáxntii ñā: “Kiꞌní nto ntaꞌa ña sāꞌá ni dɨ̄ꞌɨ́n ña dɨ́ ne, nakene iko nto ñā kíꞌi kān mi dóo nee. Ikān dóo kueku ñaꞌa san ne, nakaꞌxí kaꞌñɨ̄ ña núꞌu ñā”, kaꞌán reí san. 


text:
Tsí kuān te tɨtɨ́n ñaꞌa kana ú ña ne, ñá te tɨtɨ̄n ñá nakaxnúū ú ña —kaꞌan Jésuu. Nuu i iña diuꞌun xôó san (Mr. 12:13‑17; Lc. 20:20‑26) 


text:
<pb/>Kidáā né, ntāka ña fariseú san ne, ntántukū nuu iní ña nté koo vií ña é nadāna ña Jesuu núu i é kākaꞌan ñá ni ñā. 


text:
Taxnūu ña ña ntántīkɨn ñá nī ña ntántīkɨ́n Heródē san mí tuví Jesuu. Ntákaꞌan ña: —Mastrú, iní ntɨ tsi nuu é ntaā i é kākaꞌan nto, tsí kanakuāꞌa ntiꞌxe nto iña Xuva ko. Ñá kāde nto kuenta née iñá ntádē kuení ñaꞌa san. Ntē ña kaúꞌvī ntó ña, kuān te naꞌnu ñáꞌa ña. 


text:
Káꞌan nto vē, nee iñá kadē kuení nto. ¿Vāꞌá ntu o é kuēꞌé ō diuꞌun xôó san ntaꞌa ña tsiñu naꞌnu i ñuú Romá san ne, ō ñaꞌa? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ini Jésuu tsi dóo kinī o dé kuení ña iña ñá ne, kakaꞌan ña: —¿Nté kui ntaíto nteé nto ko, ntōꞌo e ntaéni ntaꞌví nto ñaꞌa? 


text:
<pb/>Ntákaꞌan ña: —Íña ña tsiñu naꞌnu i ñuú Romá san —kaꞌan ña. Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nakuéꞌe nto ntaꞌa ña tsiñu naꞌnu i san nee é kāduku ntée ña ne, nakuéꞌe nto ntaꞌa Xuva ko nēe é kāduku ntée ña dɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā téku ña sáꞌā ne, koó dā kúduꞌva ña. Ntaka ña ikān ne, kúnūꞌú ña. Ntátsixeꞌē ña saduceu te ntoto xtúku o tē xiꞌi o (Mr. 12:18‑27; Lc. 20:27‑40) 


text:
<pb/>Ntuvi tsikán ne, xéē ña saduceú san mí tuví Jesuu. Ña sāꞌá ne, ña ntóto xtuku o tē xiꞌi o, kuíni ña. Tsixeꞌe ña Jēsuu: 


text:
<pb/>—Mastrú, káꞌān Muísee tsí te kūví uun ñatīí ne, ñá ni xīó iꞌxá ña ne, kuétsī e tántaꞌa ení ña ni ñadɨ̄ꞌɨ kií san vata koo é kōo iꞌxá ña kuenta iña ení ña. 


text:
Viꞌi a vé ne, ña ntoo niꞌī ntɨ́ ne, xío ūꞌxe ñáꞌa ení ña. Iꞌxa nuu í san ne, tántaꞌa ña, ntá tsi xiꞌi ñá diꞌna dá kōo iꞌxá ña. Kidáā ne, tántaꞌa xtuku ení ña ni ñadɨ̄ꞌɨ kií san. 


text:
Kuan ō kúvi nī ña é kuvi ūví san dɨ, nī ña é kuvi ūní san, dā nte tántaꞌa ñadɨ̄ꞌɨ kií san nī ña é kuvi ūꞌxe san. 


text:
Dukuān né, te ntoto xtuku ō né, ¿Xoó ntu kuvi ntiꞌxe ñadɨ̄ꞌɨ i é ūꞌxe ñáꞌa san? Tsí un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña tántaꞌa niꞌi ña ñā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntádana nto, tsi ñá ini nto nté o kakaꞌan túꞌun Xuva kō, ntē ñá ini nto e dóo kaꞌnu Xuva kō. 


text:
Tsí te ntoto xtuku ō ne, ña tántaꞌa ká ñaꞌa, tē tií, te ñadɨ̄ꞌɨ. Tsí vata ntáa ánje Xuva kō ntáa ō e dukún kān. 


text:
“Xuꞌú ne, Xuva Ābraan, Xúva Īsaa, Xúva Jācoó san u”, kaꞌan ña. Xuva kō ne, ñá te Xuvā ñá xiꞌí san ña, tsí Xuvā ña ntantíto san ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Dā téku ña ntâñɨ íkān ne, koó dā kúduꞌva ñā nuu i é nañeꞌe ña ña. Tūꞌun é dií ka kaꞌnu é kāꞌan Xúva kō é kāda ntaa o (Mr. 12:28‑34) 


text:
<pb/>Dā téku ña fariseú san tsí ña tuví nee iña é kūvi kaꞌan ñá saduceú san dá kaꞌan Jésuu iña ñá ne, nátaká nuu ña fariseú san. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —“Kuinima nto Tóꞌo nto Xuva ko kanɨɨ̄ nima ntó, kanɨɨ̄ é tduiña nto, kanɨɨ ūꞌxen dɨkɨ nto.” Kuan ō kaꞌan Xúva kō. 


text:
Dókō sá dadɨɨ ni tūꞌun é kuvi ūví san. Kakaꞌan: “Kuinima ntó taꞌan nto vatā ó kakuinima míi nto kúñu ntō”, kaꞌan. 


text:
Te kāda ntaa ntó ntuvi nuu i sáꞌa ne, kuan kōo kada ntaa nto un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ lei Muísee ni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ túꞌūn e ntákaꞌan ñá kaꞌán naa Xuva kó san dɨ —kaꞌan Jésuu. ¿Xoó ntu iꞌxá i Cristu? (Mr. 12:35‑37; Lc. 20:41‑44) 


text:
tsixeꞌe Jēsuu ña: —¿Nee iñá ntu ntádē kuení nto iña Cristu, ña táxnuu Xuva kō? ¿Xoó ntu iꞌxá i ña? —tsixeꞌe ñā. Nantíko kōó ña fariseú san, kakaꞌan ña: —Iꞌxá ika Dāvii ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Te īꞌxá ikā ñá ña ne, ¿nté kui kakaꞌan ntú Davii é Tóꞌo ña ña, vata ō xeꞌe Espíritū Sántū san ña é kāꞌan ña? Tsí kaꞌan Dávii kídaā:<pb/> 


text:
Kakaꞌan Xúva ko nī Tóꞌō ko:<pb/>“Kutūvín diñɨ kuaꞌa ko é xntiīn kó<br/>dā nté kūvi vii ú nī ña ntaínchuꞌvi o.” Kuan ō kaꞌan Dávii. 


text:
<pb/>Nté uun ña ña ni kuvi nantiko koó ña nté uun túꞌūn. Nté ntūvi tsikán ne, ña ni ntío ká ñaꞌa san tsixéꞌē ká ña ña.<pb/>


text:
Dukuān ne, kini nto é ntákaꞌan ñá ne, vií nto vatā ó ntákaꞌan ña, ntá tsi ña vií nto vatā ó de ña, tsí ña ntáde ña vatā ó ntánakuāꞌa ña nto. 


text:
Dōo ntátee tsiñu ña ñaꞌa núu i e dóo ntii tūꞌun e ña kutíi ñaꞌa san, ntá tsi mii ñā ne, ña ntío ña tɨɨn ntaꞌa ñā nté un siin. 


text:
Un ntɨꞌɨ̄ e ntáde ña ne, ntáde ña vata koo é kīni ñaꞌa san. Ntátsuve ña tūtú e dóo nīꞌí xteén ña ni ntāꞌa ña, tutu é ūve naꞌa túꞌun Xuva kō. Ñá tē nté kaa nani ntete duꞌnu ña. 


text:
Ncho kuntōo ña míꞌī e dií ka váꞌā ó viꞌi viko sán ne, ncho kuntōo ña sia é ntoo un tsi nte núu i kan ini ukún kān. 


text:
Ntio ña é kāꞌan ún ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa ntiusi ni ña nú āꞌví kān ne, é kāꞌan ún ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa tsí mastru ñá ña. 


text:
<pb/>ʼNtá tsi ña ku kaꞌán ñaꞌa tē mastru ñá nto, tsí uun tsi Mastru nto. Un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ntó ne, taꞌan nto. 


text:
Ntoꞌo e ntáde naꞌnu ñaꞌa nto ni tāꞌan nto ne, vií Xuva kō é nainu xuvi ntō. Ntōꞌo é ña ntáde naꞌnu ñaꞌa nto ne, Xuva kō taꞌxi ña é ntunaꞌnu ñaꞌa nto. 


text:
<pb/>ʼNtá tsi ¡ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú leí nī ña fariseu!, tsi úvi nuu i é ntáde nto. Tsí ntánakadɨ núu nto itsi mí kadē kûꞌvé Xuva kō. Nté mii ntō ña ntío nto é kuīta ntíꞌxin nto ne, ntē ña ntaxéꞌe nto itsi é kuīta ntíꞌxin tuku ñaꞌa, ña e dóo ncho kuíta ntiꞌxin. 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú leí nī ña fariseu!, tsi úvi nuu i é ntáde nto. Ntánakiꞌi nto viꞌi ñadɨ̄ꞌɨ kií san ne, dōó naꞌa ntákaꞌan ntâꞌví nto vata koo é tēe xuꞌu nto e ntáde nto. Dukuān ne, dií dií ka niꞌi nto é ntōꞌo nto. 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú leí nī ña fariseu!, tsi úvi nuu i ntáde nto. Ña túvī míꞌī é ña kɨ́ꞌɨn nto vata koo é viī nto é kuintiꞌxe kuān té uun kúdii ñaꞌa vatā o ntákuintiꞌxe nto. Kidáā, dá kakuīntiꞌxe ña ne, ntáde nto é kūvi ña é dií dií ka kini kaa é dɨvi ntō. Dadɨɨ kɨꞌɨn ntó ni ñā dôꞌvi kan. 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide nto! tsí ntōꞌó ne, vata ntáa ña kuāa ntáa nto, ña é dotō tsí kanañēꞌe túku ñaꞌa nté koo kɨ̄ꞌɨn ña. Ntákaꞌan nto: “Tē xoó ñaꞌa kakuniꞌi ñā xúkūn sán ne, ñá tē neé kaidiáꞌvi. Ntá tsi te kakuniꞌi ña ōro é naxeꞌe ini ukún san ne, da miī é viī ña é kākaꞌan ña”, xkoó kaꞌan nto. 


text:
Ntákaꞌan nto: “Tē xoó ñaꞌa kakuniꞌi ña nāá san ne, ñá tē neé kaidiáꞌvi. Ntá tsi te kakuniꞌi ñā doméní san é ntēku nú nāá san ne, da miī é viī ña é kākaꞌan ña”, xkoó kaꞌan nto. 


text:
¡Ña kuāa! ¿Nee iñá ntu é dií ka nuu áꞌvi: doméní san ne, ō nú nāá san mí kade i e kúviko doméní san? 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú lei ni ña fariseu!, tsi úvi nuu i é ntáde nto. Tsi ntánakuéꞌe nto ntaꞌa Xuva ko uun taꞌvi ī é uꞌxi xuku mínū ngatsí, ni ānií, ni kōminú san, ntá tsi ña ntáde nto kuenta née iña é dií ka nuu áꞌvi é kākaꞌan leí san, mí kākaꞌan é vīi o é vāꞌá ni taꞌan kō, é ntuntāꞌví ini ko ñā, é kuintiꞌxe ko Xuva kō. Ña xtúvī mii nto é viī ntó tsikan, ntá tsi kantio é viī nto sáꞌā dɨ. 


text:
¡Vata ntáa ña kuāa ntáa nto é dotō tsi ntánañeꞌe nto tuku ñaꞌa nté koo kɨ̄ꞌɨn ña! ¡Ntōꞌó ne, ntákaꞌan ntée nto ñaꞌa, ña é ña kuéꞌe nuu i é kīni kaa ntáde, ntá tsi dɨvi ntō ne, dií dií ka kueꞌe kuétsi ntō! 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú lei ni ña fariseu! ¿Nté kui ata tásá xntu san ni ata kóꞌó san ntánakate nto? Tsi iní i kān ne, dentu kueꞌen kuenta iña í e dóo dúꞌu nto, e dóo ntio nto é un ntɨꞌɨ̄. 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú lei ni ña fariseu! Vata ntáa nú ñañā é naxeꞌe dúꞌxe kuīꞌxin ata i ntáa nto. Dōo tí ntaa é koto ō ne, ntá tsi iní i kān ne, ñuꞌu tsitu xɨkɨ tēꞌú ni nūu i é dentū. 


text:
Kuān ntáa nto dɨ, tsi dóo vaꞌá nto, kuiní ñaꞌá san, ntá tsi dóo vete nto, tsí ñuꞌu tsitū nima nto é kīni kaa, e úvi nuu i ntáde nto. 


text:
<pb/>ʼ¡Ntāꞌvi ide ntó, ña vete, mastrú lei ni ña fariseu! Ntáde váꞌa nto ñañā ñá kaꞌán naa Xuva ko kídaā ne, ntántakutu nto ñaña ñāꞌa, ña e dóo vaꞌá ñaꞌa san. 


text:
Ntákaꞌan nto: “Tē dɨ́ ni kántoo ntɨ́ ntuvi dá ntoo uva ikā ntɨ́ ne, ña ni xntíī ntɨ́ ña é kaꞌnī ñá ña ntákaꞌán naa Xuva ko san.” Kuān ó ntákaꞌan ntó, kuān té ña ntáa. 


text:
É kuān ó ntákaꞌan ntó ne, ntákaꞌan nto tsí iꞌxá ntiꞌxe nto ña éꞌni ña kaꞌán naa Xuva ko san, tsí dé nɨɨ̄ kueꞌen ñáꞌa nto dɨ. 


text:
<pb/>ʼ¡Ntōꞌó ne, vata ntáa iꞌxá e ña váꞌā ntáa nto, vata ntáa tatá koo ntáa nto! ¿Nté ntu koo nakáku nto te kāꞌan Xúva kō é kɨ̄ꞌɨn nto dôꞌvi kan? 


text:
Dukuān né, taxnūu ú ña kaꞌán naa ko mí ntoo nto, nī ña e dóo kiꞌin inī í, nī mastrú san. Iō ñá ne, kaꞌní nto ña. Iō ñá ne, xnteē ntó ña ntiká krusi kan. Iō ñá ne, natii nuu nto ña xoꞌo má viꞌī mi ntánataká nuu nto. Iō ñá ne, kadā xení nto ni ñā da míꞌī ká ñuú mí kɨ̄ꞌɨn ña. 


text:
Kaxntēé naꞌa Xúva ko kuēnta ntó kuenta iña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña é vāꞌá ñaꞌa, ña é xiꞌi, uun tsi nté iꞌxá Adaán san, ñá nani Ābee, ña é ña ni ide núu ī é kīni kaa ne, uun tsi da nté Zacaria, íꞌxá Berequia, ña e éꞌní nto méꞌñū má viꞌī mí kuviko nī nú nāa Xuva ko. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí niꞌi ña ntántoo vevii é ntōꞌo ña kuenta iña i é un ntɨꞌɨ nūu i sáꞌa. Dā éku Jesuu kuénta iña ñuú Jerusaleen (Lc. 13:34‑35) 


text:
<pb/>ʼ¡Ña ntáꞌvi ide ntu nto, ñuú Jerusaleen! Kaeꞌní nto ña ntákaꞌán naa Xuva ko. Kaxéꞌe xuu nto ña é taxnuu Xuva kō é kāꞌan ñá ni ntō. Dōó kiꞌin itō ntío ko é nātee taꞌan ntɨꞌɨ ú nto vatā ó kanatsiꞌi tsúꞌūn san á iꞌxá tɨ má ntīꞌxin tɨ, ntá tsi ña ni ntío nto. 


text:
Tsí kakaꞌán u ni ntō tsi nté uun itó ka ña kiní nto kó dā nté kāꞌan nto: “Dōó kaꞌnu ñaꞌa, ña é vēꞌxí naa Xuva ko”, koo kaꞌan nto —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Ntīi Jesuu má ūkún kān. Kuéꞌēn ká ña itsi kān dá xee ña ntántīkɨn ña, ntákaꞌan ñá e na kōto ña úkūn sán e dóo váꞌā o. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —¿Ñā ntu kaíni nto é un ntɨꞌɨ sāꞌa? Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí ña tuvi nté uun xuu é ōdo ntiꞌi taꞌan vevii é ña nakátsin ñaꞌa san rkontûvi —kaꞌan ña. ¿Nté ntu koo kuvi diꞌnā dá ntɨ̄ꞌɨ ñuxiví san? (Mr. 13:3‑23; Lc. 21:7‑24; 17:22‑24) 


text:
<pb/>Dá tūví Jesuu tɨ́ꞌɨ i é nani Ōlivú ne, xée ētsin ña ntántīkɨn ña, tsíxeꞌe ña ñā: —Káꞌan nto vē: ¿Amá ntu kuvi sáꞌā? ¿Nté ntu koo kuvi te xee ntúvi e nainu nto, te ntɨꞌɨ ñuxiví sa? —kaꞌan ña. 


text:
Tsi dóo tɨtɨ́n ñaꞌa kaꞌan ña é dɨvi ñā é Cristu ña. Kaꞌan ña: “Xuꞌu é Cristú u”, koo kaꞌan ña. Ñá te da dīi ñaꞌa kaní ntaꞌví ña. 


text:
Tekú nto tsi é xio xío kakuvi duꞌxēn. Ntá tsi koto nto tē ña kuꞌví nto. Tsí kantio é kuān koo kuvi. Ntá tsi vata xée ntuvi e ntɨ́ꞌɨ ñuxiví sa. 


text:
Tsí nāa uun ñuú ni tūku ñuu. Ña tsiñu naꞌnu i sáꞌā ne, naa ñá ni tūku ña tsiñu i. Kutamá ne, táan dā míꞌī ká ñuu. 


text:
<pb/>ʼKidáā ne, ntada ñá nto kuenta ntáꞌa ñaꞌa, ña é kadā xení ni ntō, é kaꞌnī ñá nto. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san kuneꞌu iní ña ni nto kuēnta iñá ko. 


text:
Ntuvi tsikán ne, dōó tɨtɨ́n ñaꞌa xtuvī mii ña e ntákuintiꞌxe ña ko. Káꞌan ntēé taꞌan ña. Kuneꞌu iní ña ni tāꞌan ña. 


text:
Dōó tɨtɨ́n ñaꞌa kiꞌxi ña é kāꞌan ñá tsi naa Xuva ko kakaꞌan ñá ne, ñá te da dīi ñaꞌa kaní ntaꞌví ña. 


text:
Túꞌūn vaꞌá iña mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, káꞌān ntodó ñaꞌa dá kanɨɨ ñūxiví, vata koo é kīni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa. Kidáā ne, ntɨꞌɨ ñuxiví sa. 


text:
<pb/>ʼUun ntuvi ne, kūví vata ō kaꞌan Dániee, ñá kaꞌán naa Xuva ko kídaā. Kiní nto tsí kuntitsi uun nuu i e dóo kīni kaa, nuu i é ña ntío kueꞌen Xúva ko, mēꞌñú i mí dóo kuikó san. (Xoó ntánakuāꞌa i né, na kɨ̄ꞌɨn dɨkɨ ña.) 


text:
Kidáā ne, un váꞌa tsi ntoꞌo ñaꞌa san. Váta kīní ñaꞌa e dóo ntoꞌo ña nuu i é kīni kaa sáꞌa nte ntúvi é iñɨ ntuꞌu ñūxiví sa. Nté uun ito ka ñá kuan kōo kuvi dɨ. 


text:
Tē ña nantɨꞌɨ Xuva ko ntuvi tsíkán ne, nté uun ñaꞌa ña nakáku ña. Ntá tsi nainu Xúva ko ntūvi tsikan da xe dóo kakuinima ñá ña nákaxnúu ña. 


text:
<pb/>ʼTe kākaꞌán uun ñaꞌa ni ntō kídaā: “Koto nto, tsí iꞌa tuví Cristu”, o te kākaꞌan ña: “Ikān tuví ña”, ne, ñá ku kuintīꞌxe nto ña. 


text:
Tsí kiꞌxi ña veté ne, kaꞌan ña tsí Cristu ña. Tuku ña veté san ne, kaꞌan ña tsí kakaꞌan ñá naa Xuva ko. Vií ña nuu i é kīní ñaꞌa san ne, vií ña nuu i e dóo naꞌnu é kāni ntaꞌví ña ñaꞌa san. Tē dɨ́ kuvi ne, un tsi nte ñá ntákuintiꞌxe i ko kaní ntaꞌví ña ña. 


text:
Dukuān né, te kākaꞌan ñá ni ntō: “Koto nto tsí tuví ña má kūꞌu kan”, ne, ñá ku ñeꞌē nto. Te kākaꞌan ña: “Tuví ña má viꞌi kān”, ne, ñá ku kuintīꞌxe nto. 


text:
Tsí vatā ó kaxiꞌí nuu nté uun diñɨ i e dukún kān un tsi nté tuku diñɨ i kān né, kuan kōo xiꞌí nuu kaꞌnu ú ne, da née inī xnto nainu ú, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi. 


text:
Dā míꞌī ká tuví kúñu tēꞌú ne, ikān ntátaká nuu skuilú san. Nté koo nainu Jesucristu (Mr. 13:24‑37; Lc. 21:25‑33; 17:26‑30, 34‑36) 


text:
<pb/>ʼUra tsí i tē ntɨ́ꞌɨ e dóo ntántoꞌo ñaꞌa ntuvi tsikán ne, kuneé ngantií san; ntē ña xiꞌí nuu ká xoó san. Kóꞌxō kɨ́mī san e dukún kān ne, kantá nuu e dukún kān. 


text:
Kidáā ne, ntii díto nuu i e dukún kan īña kó, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi. Kidáā ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa ñuxiví sa ne, uꞌvī ña. Kiní ña tsi véꞌxī ú, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi, méꞌñū viko é ñuꞌu e dukún kān. Kiní ña tsi dóo iō ntii kó, tsi dóo kaꞌnu u. 


text:
Taxnūu ú ánjē kó e dóo ntii nakuēku ña trunpetá ne, natee taꞌan ña ñaꞌa, ña é nakaxnúu ú, dā míꞌī ka mí ntoo ña da kanɨɨ ñūxiví sa. 


text:
<pb/>ʼKoto nto tun ígū sán ne, kiní nto: Dá dā vé ute ntaꞌa utun san, dá dā vé kakene xuku í ne, ini nto tsí dokó sa xee ntúvi kaꞌni. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí ña kuví ñaꞌa, ña ntántoo ntuvi sáꞌa, dā nté kuvi ntɨꞌɨ nuu i sáꞌa. 


text:
<pb/>ʼNtá tsi nté uun ñaꞌa ñá ini ña neé ura kuvi sáꞌā, nté ánje Xuva kō, ña ntoo e dukún kān, nté xuꞌu é Iꞌxā ñá ko ñá iní u. Da mii Uvā kó ini ña. 


text:
<pb/>ʼVata ō kúvi ntuvi dá ītúvi ña ata ika ko Nōeé ne, kuan kōo kuvi te nainú u dɨ, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi. 


text:
Tsi kidáā ne, ntuvi diꞌna dá nakuntéku ntute ñuxiví san ne, ntaéꞌxī ña ntáxiꞌi ña ne, ntatántaꞌa ña. Kuan ō dé ña da nté xee ntúvi é kɨ̄ꞌví Noee íni arká san. 


text:
Ñá ni kutūni ña nté koo kuvi ña dā nté xee ntúte san é natavi núu ña un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. Kuan kōo kuvi te nainú u dɨ, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi. 


text:
Ntá tsi kuenta tsí vií nto. Tē dɨ́ īni tóꞌo vīꞌi san neé ura kíꞌxi ña duꞌú san niñú a ne, koo túꞌvē ñá ne, ñá kuēꞌé ña é kiꞌi dúꞌu ña duꞌú san iña ña. 


text:
Dukuān ne, koo túꞌvē nto ve. Tsí ura dá ña kantétu nto ne, ura í tsikan naínú u. Ña é kāde tsiñu váꞌa nī ña é ña káde tsiñu váꞌa (Lc. 12:41‑48) 


text:
<pb/>ʼXoó ñaꞌa, ña kade tsiñu e dóo ini de ntáa ña, ña e dóo kiꞌin inī í ne, kaꞌan tóꞌo ñā é kuvi kodo nuū ñá iña viꞌi ña, é kuēꞌé ña é kāꞌxí ña ntáde tsiñu niꞌi ña te xee úra i. 


text:
kade xení ña nī ña ntáde tsiñu niꞌi ñā né, da mii kuēꞌen tsi e ntáxiꞌi ntaéꞌxi ña nī ña kɨꞌvi niꞌi ñá ne, kidáā ne, da née inī ñá naxee tóꞌo ña 


text:
Kidáā ne, taꞌxi tóꞌo ña ñā. Káꞌan ñā tsí niꞌi ña é ntōꞌo ña é kāduku ntée ña vete. Ikān né, dōó kueku ña ne, nakaꞌxí kaꞌñɨ̄ ña núꞌu ñā.<pb/>


text:
ʼMí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uꞌxi ñádɨ̄ꞌɨ kuétsī é kuēꞌen niꞌí tun kantílīn tun é kuēꞌén tun é nāniꞌi taꞌán tun ña da vé tántaꞌa san. 


text:
Úꞌun ñāꞌa tún ne, ña túvi dɨ̄kɨ́ tun nté koo vií tun. Úꞌun ñāꞌa tún ne, dōó iō dɨkɨ́ tun é vīí tun. 


text:
Dā kú dava ñúu ne, kakaꞌan ñáꞌa: “Koto nto tsi véꞌxi ña da vé tántaꞌa san. Kueꞌēn ntó te nāniꞌi taꞌan nto ña”, kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, ntákaꞌan táꞌnu é ña tuvi dɨ́kɨ í san ni tāꞌnu e dóo iō dɨkɨ í san: “Tāꞌxi kudii nto áseche nto, tsí kantaꞌva míī kanchílīn ntɨ”, kaꞌán tun. 


text:
Ntá tsi nantiko koó taꞌnu íō dɨkɨ í san: “Á chē ña xee táꞌan iñá ntɨ che tāꞌxi ntɨ́ nto. Dií ka váꞌā ó che kuēꞌen ntó, kūkuiín nto iña mii nto nu âꞌví kān”, kaꞌán tun. 


text:
Da nɨɨ kuēꞌen tún kūkuiín tun ne, kidáā xeé ña da vé tántaꞌa san. Taꞌnu é iō tuꞌvé i ne, kúkɨ̄ꞌví tun má viꞌi kān mí kakūvi viko sán ne, nakādɨ tóꞌo vīꞌi sán xiꞌí san. 


text:
Dā rkontûví ne, xée tāꞌnú nguiī sán ne, ntákaꞌán tun: “¡Nakaán nto xiꞌi nto, tóꞌo vīꞌi!”, kaꞌán tun. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan tóꞌo vīꞌi san: “Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí ña iní u nto”, kaꞌan ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kuntōo túꞌve ntó ve, tsí ña ini nto nee ntúvi, neé ura é naínú u. Kuenta iña diúꞌun 


text:
<pb/>ʼMí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun ñaꞌa kaa, ña é dā ve kɨꞌɨn túku ñuu. Kāna ña ña ntáde tsiñu iña ñá ne, xéꞌe ñā é kuēnta víi ña iña ña. 


text:
<pb/>ʼXéꞌe ña ūun ña kade tsiñu san uꞌun míil diuꞌún san. Uun ñaꞌa ñā né, uvi míil. Ña kuvi ūní san ne, xéꞌe ña ña ūun míil. Xéꞌe ñā é un é un ña vata tsi kaa kutíi ña kuenta víi ña. Kidáā ne, kuéꞌen ñā. 


text:
Ña é niꞌi í uꞌun míil sán ne, ura tsí i kueꞌen ñá ne, dé tsiñu niꞌi ña é uꞌun míil sán ne, níꞌi ka xtūku ña uꞌun míil ka. 


text:
Ña é nīꞌi i é uꞌun míil sán ne, nāxee ñá ne, nākuéꞌe ñā tóꞌo ña ūꞌun míil ká xtuku é nīꞌi ña. Kakaꞌan ñá nī tóꞌo ñā: “É ūꞌun míil e táꞌxi nto kó ne, iꞌa niꞌi xtuku ká u uꞌun míil ká iña nto”, kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan tóꞌo ña ni ñā: “Dōo váꞌā o den, e dén ntaan. Tsí da xe dén ntaan un sīin e táꞌxī ú o ne, kuéꞌē ká xtuku táꞌxī ú o é kadān kuꞌven. Kiꞌxin nī kó, kutūvin dînín nī ko”, kaꞌan ña. 


text:
Ña é nīꞌi i uvi míil sán ne, nāxee ñá dɨ. Kakaꞌan ñá nī tóꞌo ñā: “É ūvi míil e táꞌxi ntō kó ne, iꞌa niꞌi ká u uvi míil ká xtuku, é nīꞌí ko”, kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan tóꞌo ña ni ñā: “Dōo váꞌā o dén, e dén ntaan. Tsi dén ntaan é un siin e táꞌxī ú o ne, kuéꞌē ká xtuku táꞌxī ú o é kadān kúꞌvēn. Kiꞌxin nī kó, kūtuvin dínin nī ko”, kaꞌan ña. 


text:
Ña é nīꞌi i uun míil sán ne, xée ñā dɨ. Kakaꞌan ñá ni tōꞌó ña: “Iní u tsi dóo diin nto. Katava nto mí ña ni íꞌxi nto ne, kataꞌvi nto mí ña ni itu nto. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan tóꞌo ña ni ñā: “Dɨvīn né, dōo kini iden, dōó duꞌxen ō. Inin tsí katāvá u mí ña ni íꞌxī ú ne, kataꞌvī ú mí ña ni itú u. 


text:
¿Nté kui ña ni xtuvín ntun diuꞌún ko mí kueꞌnu iꞌxá i, vata koo é te ntiko kōó u ne, naniꞌí ko diuꞌún ko ni īꞌxa i?”, kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan ñá ni ña ntoo ikān: “Nakiꞌi nto é uun míil é nīꞌi ñá ne, kuéꞌe nto ñā é nīꞌi i uꞌxi míil san. 


text:
Tsí da xōó ka ñaꞌa é īo iña ñá ne, níꞌī ká ña; kukuika ñā. Ntá tsi ña é ña kuéꞌe īó iña í ne, nakiꞌi ká ña é īó iña ña. 


text:
Ña é ña váꞌā ó kade tsiñu sán ne, kiñuꞌu nto ña kíꞌi kān mi dóo nee. Ikān né, dōó kueku ña ne, kaꞌxí kaꞌñɨ̄ ña núꞌu ñā”, kaꞌan ña. Nté koo xntēkú kūꞌvé Xuva kō iña ñaꞌa dá kanɨɨ ñūxiví sa 


text:
<pb/>ʼTē naínú u, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīí ne, dōó kaꞌnu ñaꞌa u. Kiꞌxi ú ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ánjē kó ne, kutūví u nú tēú ko e dóo kaꞌnu u. 


text:
Nataká nuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuxiví san nuú ko ne, tsoo xio ú ña, é un é un ña, vatā ó katsoo xio paxtú san ndiꞌu ñá ni lēꞌntu ña. 


text:
Kidáā ne, xuꞌu é Rei ú kaꞌán u nī ña ntoo diñɨ kuaꞌa ko: “Kiꞌxi nto, tsi dóo ntio Uva kó nto. Kuntōo nto mí kadē kûꞌvé Xuva kō tsi é īó tuꞌve iña nto un tsi nte díꞌna dá de kúꞌvē ñá ñuxiví san. 


text:
Tsí dā kákɨ̄n kó ne, taꞌxī nto é kāꞌxí u. Dā itsí ko ne, taꞌxī nto é kōꞌo u. Kuān te xio ñuú véꞌxī ú ne, dōo diní nto é kutūví u ni ntō. 


text:
Dá kantɨ̄ɨ́ u ne, taꞌxī nto doo é kunūu u. Dá nchokuví u ne, īxkoto niꞌni nto ko. Dá inuu kutu ú ne, īxkoto niꞌni nto ko”, koo kaꞌán u. 


text:
Kidáā ne, káꞌān ña é vāꞌá ñaꞌa san ní ko: “¿Amá ntu ini ntɨ e kákɨn ntō ne, tāꞌxí ntɨ é kāꞌxi nto? ¿Amá ntu ini ntɨ e itsi ntó ne, tāꞌxí ntɨ é kōꞌo nto? 


text:
¿Amá ntu ini ntɨ́ e xio ñuú veꞌxi nto ne, tāꞌxí ntɨ mí kutuvī nto? ¿Amá ntu ini ntɨ e kantɨɨ́ nto ne, tāꞌxí ntɨ doo é kunūu nto? 


text:
Kidáā ne, xuꞌu é Reí u ne, káꞌān ú ni ñā: “Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí da kuān ó de nto ni tāꞌan nto, ña é dií ka dutsi ne, vata te xūꞌu kuán o de nto nī ko”, koo kaꞌán u. 


text:
<pb/>ʼKidáā ne, xuꞌu é Reí u ne, káꞌān ú nī ña ntoo diñɨ datsin kó: “Kunu nto nuú ko, ña kini ntáa. Kueꞌēn nto mí kaiꞌxi ñúꞌu ntii dañu ntūvi, é de kûꞌvé u iña tóꞌō e ña váꞌā san nī ánje ī. 


text:
É xīo ñuú véꞌxī ú ne, ña ni táꞌxi ntō mí kutūví u. Íntɨ̄ɨ́ u ne, ña ni táꞌxi nto dōo é kunūu u. Nchokuví u ne, ínuu kutū ú ne, ñá ni īxkoto níꞌni nto ko”, koo kaꞌán u. 


text:
Kidáā né, tsixeꞌe ñāꞌa sán ko: “¿Amá ntu kákɨn ntō? ¿Amá ntu itsi nto? ¿Míꞌi ntū é xio ñuú veꞌxi nto? ¿Amá ntu kantɨ́ɨ nto, ō é nchokuví nto, o inuu kutu ntō ne, ña ni xntíi ntɨ́ nto?”, koo kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, káꞌān ú ni ñā: “Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí te ña ni xntii nto taꞌán nto, ña é dií ka ntāꞌví san ne, ña ni xntíi nto kó dɨ”, koo kaꞌán u. 


text:
Kidáā ne, kɨ́ꞌɨn ñā mí nīꞌi ña é ntoꞌo ña ntii dañu ntūvi. Ntá tsi ña é vāꞌá san ne, kuntoo ña ni Xuva ko ntii dañu ntūvi —kaꞌan ña.<pb/>


text:
<pb/>—Ini nto tsí uvi ntúvi ve xee viko dá nātavá Xuva kō ña Israee ñuú Egítō. Kidáā ne, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīí ne, ntada ñá ko kuenta ntáꞌa ñaꞌa san é naxnteē ñá ko ntiká krusi kan —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntuvi tsikán ne, nataká nuu tóꞌō dutú san ni ñatā san má viꞌi kāꞌnu dutu ñá odo nūu, ñá nani Caīfaa. 


text:
Ntá tsi ntákaꞌan ña: —Ñá vīi o méꞌñū vikó san vata koo é ña kudíin ñaꞌá san ni kō —kaꞌan ña. Dā daꞌví ñadɨ̄ꞌɨ́ san choꞌo vîdin dɨ́kɨ Jésuu (Mr. 14:3‑9; Jn. 12:1‑8) 


text:
xée uun ñadɨ̄ꞌɨ mí tuví ña, niꞌi ntaꞌa ña ūun xuxu choꞌo vîdin e dóo nuu áꞌvi. Dáꞌvi ña dɨ̄kɨ Jésuu chóꞌo vídin san da túvi ña nú mēsa kan. 


text:
Ntá tsi kudiin ña ntántīkɨn ña da íni ña ne, kakaꞌan ña: —¿Nté kui doto xntu kanatɨvi ñá choꞌo vîdín san? 


text:
Tē dɨ́ ni diko ñā né, dōo kueꞌé diuꞌun níꞌi ña. Kidáā ne, kuvi kuéꞌe ña diuꞌún san ñá ntāꞌvi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi tēkú Jesuu nee iña ntádē kuení ña ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ñá ku natēku duꞌxen ntó ña, tsí nuu i é vāꞌá kade ña nī ko. 


text:
Ña túvī nté uun ntuvi é ña kuntóo ña ntāꞌví san ni ntō, ntá tsi xuꞌú ne, ñá nāꞌá ka kutuví u ni ntō. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí dā míꞌī ká e ntákaꞌan ntódo ña túꞌūn vaꞌá san kuenta iñá ko kanɨɨ ñūxiví sa ne, káꞌan ñāꞌa nté ō dé ñadɨ̄ꞌɨ́ saꞌá ne, nakaꞌan ña ñā —kaꞌan Jésuu. Dā diko Júda Jēsuu (Mr. 14:10‑11; Lc. 22:3‑6) 


text:
<pb/>Kidáā ne, uun ñaꞌa ñā é uxuvi ñáꞌa san, ñá nanī Júda Iscārioté ne, kuéꞌen ñā mí ntoo tóꞌō dutú san, 


text:
kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté ntu kaa taꞌxi nto kó te ntāda ú kuenta Jésuu ntáꞌa nto? —kaꞌan ña. Xéꞌe ña ña ōko uꞌxí diuꞌun kuiꞌxín ne, 


text:
nté ūra tsikan ntúkū nuu iní ña nté koo ntada ña kuenta Jésuu. Dā éꞌxi dadɨɨ Jesuu ni ñá ntántīkɨn ña (Mr. 14:12‑25; Lc. 22:7‑23; Jn. 13:21‑30; <a href='B:530 11:23'>1 Co. 11:23</a>‑26) 


text:
<pb/>Dā kíi ūun viko da nátava Xuva kō ña Israee ñuú Egítō sán ne, xéē ña ntántīkɨn ña mí tuví Jesuú ne, ntákaꞌan ña: —¿Míꞌi ntū ntio nto é xtūví tuꞌvé ntɨ é kāꞌxi ntó iña vikó sāꞌa? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kueꞌēn ntó ñuú Jerusaleen, nú viꞌī ña tsikán ne, káꞌan nto ni ñā: “Kakaꞌan Mástrú san: É dokó sa xee ura iñá ko. Iꞌa nú viꞌi nto kān kaꞌxí u iña vikó san nī ña ntántīkɨ́n ko”, koo kaꞌan nto —kaꞌan Jésuu. 


text:
Da ntaéꞌxi ña ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí uun nto ne, díko ntō ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ñá tē nté kaa íntoo ntaꞌxa ña ne, é un é un ña ntátsixeꞌe ña ñā: —¿Vá dɨvi ntū u, Tóꞌō? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ña é dadɨɨ tsi xnuu ntóꞌo tañúꞌu i ini koꞌó san nī kó ne, dɨvi ñā e díko ñá ko. 


text:
Xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīí ne, kuví u vatā ó uve naꞌa túꞌun Xuva kō, ntá tsi ntāꞌvi ide ña é dīkó ko. Dií ka váꞌā ó tē dɨ́ ña ni kaku ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Júdā, ña é dikō ñá ne, tsixeꞌe ñā: —¿Vá xūꞌú ntu, Tóꞌō? —kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kuān ó kakaꞌan —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Da nɨɨ̄ ntaéꞌxī ñá ne, kīꞌi Jesuu tañúꞌū sán ne, nākuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō ne, kátsin dava ña ne, xéꞌe ñā ña ntántīkɨn ñá, kakaꞌan ña: —Kiꞌi ntó, kaꞌxí nto. Sáꞌā ne, kúñū kó —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kīꞌi ña eꞌxin sán ne, nākuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō ne, xéꞌe ña ña, kakaꞌan ña: —Koꞌo nto, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ntó, 


text:
tsi sáꞌā ne, nɨ́ñɨ̄ ko é xēꞌé u xuꞌu kó é kātɨ ú kuenta iña dóo tɨtɨ́n ñaꞌa san vata koo é nakate Xuva kō kuetsí ña. 


text:
Kakaꞌán u ni ntō tsí ña koꞌó ka ú ntute tɨntiꞌó sa dā nté koꞌō dadɨɨ ú ni ntō ntute tɨntiꞌó xēé san mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan Jésuu. Dá kakāꞌan Jésuu tsí kaꞌan Pedru tsí ña íni ñá ña (Mr. 14:26‑31; Lc. 22:31‑34; Jn. 13:36‑38) 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto kunu nto kó niñú ve. Tsí kuān ó uve naꞌa túꞌun Xuva kō é kākaꞌan: “Kaꞌní u paxtú san ne, kaka xaa un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ a leꞌntu san”, kaꞌan túꞌun Xuva kō. 


text:
<pb/>Pedrú ne, kakaꞌan ñá ni Jēsuu —Kuān té un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá kunu ña nto ne, ñá kuan koo vīí u —kaꞌán Pedru. 


text:
<pb/>Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ñā. —Nuu é ntaā í kakaꞌán u ni ō tsí niñú ve ne, diꞌna dá kāna lɨ́ꞌxɨ̄ sán ne, é uni īto kaꞌan tsí ña inín ko —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku Pedru ni ña: —Kuān te kuví u ni ntō ne, ñá kāꞌán u e ñá iní u nto —kaꞌan ña. Kuan ō kaꞌan un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntántīkɨn ñá dɨ. Dá kūkaꞌan ntâꞌví Jesuu má utun mí é nani Getsemānii (Mr. 14:32‑42; Lc. 22:39‑46) 


text:
<pb/>Kidáā ne, kueꞌen níꞌi Jēsuu ña mí é nani Getsemānii. Kakaꞌan ñá nī ña ntántīkɨn ña: —Kuntōo nto iꞌa, na kɨ̄ꞌɨ́n u daꞌa san, kikaꞌan ntâꞌví u —kaꞌan Jésuu. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ntuni ñáꞌā san: —Dóko sā ña kutií u e dóo nuu ntaꞌxa nimá ko. Kuntōo nto iꞌa ne, kuntitō ntó nī ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kuéꞌēn ká ña un sīin ne, nakani ɨtɨ ña da nté tantée xteen ña ñuꞌu kān ne, dá kakāꞌan ntâꞌví ña, kakaꞌan ña: —Ūvá, te kūvi né, tāꞌxi nto é ña ntoꞌó ko. Ntá tsi ña te é ntio mii ko, tsí nté koo é ntio nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nāxee ña mí ntoo ña ntántīkɨn ñá ne, ntákidi ña. Kakaꞌan ñá nī Pedru: —¿Nté uun urá ntu ña ni kutii nto kuntito nto nī ko? 


text:
Kuntito nto ne, kaꞌan ntáꞌvī ntó vata koo é ña vií nto é kīni kaa. Nima ntó ne, ncho vii é vāꞌa, ntá tsi kúñu ntō ne, ñá kākutíi i —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā kúvi uvi íto kueꞌen ñá kūkaꞌan ntâꞌví ña ne, kakaꞌan ña: —Uva, tē ña kuvi kuíta ntiꞌxin sáꞌā é ña ntoꞌó ko ne, na kuān koo kuví vatā ó ntio nto —kaꞌan ña. 


text:
Tsoo mii xtūku ña ña ne, dá kuēꞌen ñá, kukaꞌan ntâꞌví xtuku ña é kūvi uni íto. Kuan tsī o kakaꞌan ntâꞌví xtuku ña. 


text:
Kidáā ne, naxeé xtuku ña mí ntoo ña ntántīkɨn ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Ntákidi dúkuan ntu ntō? ¿Ntoo daꞌna ntu nto? Koto nto tsi e xée ūra í ve é xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīí ne, ntada ña ko kuenta ntáꞌa ña kini ntáa san. 


text:
Nakuntáñɨ̄ nto, kɨ́ꞌɨn ō, tsi é xee ña é dikó ko —kaꞌan ña. Nté ō tɨ́ɨn ña Jesuu (Mr. 14:43‑50; Lc. 22:47‑53; Jn. 18:2‑11) 


text:
<pb/>Da nɨɨ kākaꞌan dúkuan ñā ne, xéē Júdā, uun ñaꞌa ña é uxuvi ñáꞌa san. Ñá tē nté kaa ñaꞌa ntéka ña, ña odo káa ni ūtun. Véꞌxi ña kuēnta iña tóꞌō dutú san ni ñatā san. 


text:
Ña é diko ñá ne, é kāꞌan ñá ni ñāꞌa san: —Xoó ñaꞌa, ña é kaꞌxí u xuꞌu i ne, dɨvi ña tɨ̄ɨn nto ña —kaꞌán Júdā. 


text:
<pb/>Ura tsí i xee ña mí tuví Jesuu, kakáꞌan ña: —Soꞌo ntō dá, Mastru —kaꞌan Júdā. Ne, ēꞌxí ña xuꞌu ña. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Viín nee iña é vēꞌxin é vīin —kaꞌan ña. Kidáā ne, xée ñāꞌa sán ne, tɨ̄ɨn ña Jesuu é kɨꞌɨn niꞌi ña ñá nuu ña tsiñu naꞌnu i san. 


text:
<pb/>Uun ñaꞌa, ña ntántīkɨn Jésuú ne, tāvá ña káa ñā ne, ēꞌní ña ña kade tsiñu iña dutu ñá odo nūú san. Nákuītá tuꞌun ña loꞌxo ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nāxnuu váꞌan káa o. Xoó ñaꞌa é naā ñá nī káā ne, káā kuvi niꞌi ñá dɨ. 


text:
¿Vá ña kuvi ntu káꞌān ú ni Uvā kó, kuiní nto ne, ura dúꞌva tsi i táxnūu ña uni diko uꞌxi míil ánje ñā? 


text:
Ntá tsi tē dɨ́ kuan kōo ne, ¿nté ntu koo kuntaa vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō é da miī é kuān koo kuvi? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ura tsíkán ne, kakaꞌan Jésuu ni ñáꞌa san: —¿Vēꞌxí ntu nto é tɨ̄ɨn nto uun ña duꞌu, é kuan o odo ntō káa nto ni ūtun san é vēxtɨ́ɨn nto ko? Utén utén tuví u má ūkún nto kān ne, ña ni tɨ́ɨn nto ko. 


text:
Ntá tsi kuan kōo kuví vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō, vata koo é kūntaa é kākaꞌan ñá kaꞌán naa Xuva ko kídaā —kaꞌan Jésuu. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntántīkɨn Jésuú ne, inu ña ne, xtuvī mii ña ña. Dā ntitsí meꞌñu Jesuu núu dutu ñá odo nūú san (Mr. 14:53‑65; Lc. 22:54‑55, 63‑71; Jn. 18:12‑14, 19‑24) 


text:
<pb/>Ña e tɨ́ɨn Jesuú ne, kueꞌen níꞌi ña ña mí tuví dutu ñá odo nūú san, ñá nani Caīfaa. Ikān ntoo mastrú lei ni ñátā, ña ntádē kûꞌvé san dɨ. 


text:
Ntá tsi ntīkɨn íka Pedrú san ña dá ntē xee ña nu kíꞌi kān nú viꞌī dutu ñá odo nūú san. Kúkɨ̄ꞌví ña iní i kān né, ikān itúvi ña nī sntadún san vata koo é kōto ntodo ña nté koo kuvi Jesuu. 


text:
<pb/>Dutu ñá odo nūú san ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña tsiñu i sán ne, ntuku ñā ña é dāꞌví dovete ata Jesuu, vata koo é kāꞌan ña é na kuvī ña. 


text:
Ntá tsi kuān te tɨtɨ́n ña vete xee ña ne, ñá tē kuédadɨɨ ni kāꞌan ñá vata koo é kuēꞌé ña ña doxiꞌí san. Kidáā ne, xée ūvi ñaꞌá ne, 


text:
ntákaꞌan ña: —Ñatīí saꞌá ne, kakaꞌan ña: “Kuvi nanūu u xúkun Xuva kō sán ne, úni ntūvi tsí naxntītsi xtúku u”, kaꞌan kú ña —kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
<pb/>Nákuntītsí dutu ñá odo nūú san ne, kakaꞌan ña: —¿Ña tuvi ntu é nantiko koō nto? ¿Nee iñá ntu sáꞌā é ntákaꞌan ñáꞌa san iña nto? —kaꞌan dútu ñá odo nūú san ni Jēsuu. 


text:
<pb/>Ntá tsi nte un siin ña ni káꞌan Jésuu. Kidáā ne, kakaꞌan dútu ñá odo nūú san ni Jēsuu: —Kakaꞌán u ni ntō nuu Xuva ko, ña kantíto san, kaꞌan ntó nī kó tē Cristu ntíꞌxe nto, te Īꞌxá Xuva ko ntō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —É kākaꞌan ntú ku nto. Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō tsí viꞌi a vé ne, kiní nto ko, xuꞌu é vēxkúvī ú ñatīi, te tuví u diñɨ kuaꞌa Xuva kō, ña e dóo ntii inī í san. Kiꞌxi ú méꞌñū viko e dukún kān —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā né, kūdiin dútu ñá odo nūú san ni ñā ne, ntata ña dōo ñá vatā xkoó ini ñá ne, kakaꞌan ña: —¡Dōó kinī ó kakaꞌan ña tsí dadɨɨ ña ni Xuva kō! ¿Vá kāntio ká ntu ko ñāꞌa, ña é ntada ntaa? É tekū nto tsi dóo kinī ó kakaꞌan ñá iña Xuva ko. 


text:
¿Nté o kadē kuení nto? —kaꞌan ña. Nantíko kōó ña nguiī san, ntákaꞌan ña: —Iō kuetsí ña. Kuétsī é kuvī ña —kaꞌan ña. 


text:
Ntákaꞌan na: —Káꞌan ntō ve, Cristu: ¿Xoó ntu éꞌni i nto? —kaꞌan na. Dá kakāꞌán Pedru e ñá ini ñá Jesuu (Mr. 14:66‑72; Lc. 22:56‑62; Jn. 18:15‑18, 25‑27) 


text:
<pb/>Kuan tsi ō itúvi Pedrú san nu kíꞌi kān. Xée ūun taꞌnu kade tsiñu nú viꞌī dutú san mí tuví ña ne, kakaꞌán tun: —Dɨvi ntō né, dadɨɨ tsi kaika nto ni Jēsuu, ña véꞌxi ñuú Galileá san —kaꞌán tun. 


text:
<pb/>Dā ntíi ña xiꞌi kán ne, é tūku taꞌnu kade tsiñu íni tún ña ne, kakaꞌan tún nī ña ntâñɨ étsin san: —Ña sāꞌá ne, dadɨɨ kaika ña ni Jēsuu, ña véꞌxi ñuú Nazaree —kaꞌán tun. 


text:
<pb/>Dā ku e víꞌi ne, xéē ña ntâñɨ́ san ne, ntákaꞌan ñá nī Pedru: —Nuu é ntaā i é ntoꞌo ne, kaduku ntée nto ña tsikan, tsí kakaꞌan ntó vatā ó kakaꞌan ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ña é na kuēꞌé Xuva ko ñā é na ntōꞌo ñá tē ña nuu é ntaā i é kākaꞌan ña. Kakaꞌan ña: —Nuu é ntaā i, ñá īni ntíꞌxe ú ña tsīkan —kaꞌan ña. Ura dúꞌva tsi i kána lɨ́ꞌxɨ̄ san. 


text:
Kidáā né, nakaꞌān Pedru é kākaꞌan Jésuu ni ña: “Diꞌna dá kāna lɨ́ꞌxɨ̄ sán ne, úni īto kaꞌan e ñá inín ko”, kaꞌan ña. Kidáa ne, kīi Pedrú ne, ēkú kueꞌen ña.<pb/>


text:
<pb/>Júdā, ña é diko Jésuu, dā kútuni ña tsí kuví Jesuú ne, nātɨvi iní ña ne, ntāda xtuku ña kuenta é ōko uꞌxí diuꞌun kuiꞌxín san ntaꞌa tóꞌō dutú ni ñatā san. 


text:
Kakaꞌan ña: —Ēdé u kuétsī, tsí ña té nee é kini kaa ni īdé ña é kuvī ña —kaꞌan ña. Ntá tsi ntákaꞌan ñá ni ñā: —Ñá tē neé kuenta iñá ntɨ. Kuenta iña míi ō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi nátaka tóꞌō dutú san diuꞌún san ne, ntákaꞌan ña: —Dōo xií kaa é xnūu o diuꞌun sáꞌa ini etun mí ñuꞌu é kāxéꞌe ñaꞌa san doméni iña Xuva ko, tsí nɨñɨ é īnuu áꞌvi sáꞌā —kaꞌan ña. 


text:
Kuan ō kúntaa vata ō kaꞌan ñá kaꞌán naa Xuva ko kídaā, ñá nani Jerēmia, dá kāꞌan ña: “Kīꞌi ña é oko uꞌxí diuꞌun kuiꞌxín san, (dɨvi xāꞌví e ntákaꞌan ña Israeé san tsi ntáꞌvi ña iña ñá ne), 


text:
xéꞌe ñā diuꞌún san é ñīi ña ñuꞌu ña kade váꞌa kɨ́dɨ̄ sán, vata ō kaꞌan Xúva ko nī ko.” Kuan ō kaꞌan ña. Dā kantítsi mēꞌñú Jesuu nuu Pílatu (Mr. 15:2‑5; Lc. 23:3‑5; Jn. 18:33‑38) 


text:
<pb/>Íntītsí meꞌñu Jesuu núu ña tsiñu naꞌnu i ne, tsixeꞌe ña tsiñu i san ña: —Dɨvi ntō ne, ¿vá Rei iña ñá Israee ntú nto? —kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —É kākaꞌan ntú ku nto —kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Pílatú san ni ñā: —¿Ña katéku ntu nto e dóo tɨtɨ́n nuu i ntátsiꞌi kuetsi ña nto? —kaꞌan Pílatú san. 


text:
<pb/>Ntá tsi nté uun túꞌūn ña ni káꞌan ña. Koó dā kúduꞌva ña tsiñu naꞌnu i san. Dá kakāꞌan ña tsí kuví Jesuu (Mr. 15:6‑20; Lc. 23:13‑25; Jn. 18:38‑19:16) 


text:
<pb/>Dá kakuvi viko sāꞌá ne, kanantíi ña tsiñu naꞌnu i san da xōó ka ñaꞌa, ña ñuꞌu kutu san, ña é ntio ñaꞌa san. 


text:
Dā nátaká nuu ñaꞌa sán ne, kakaꞌan Pílatú san ni ñā: —¿Xoó ñaꞌa ntu ntio nto é nantīi ú ña: Barabaá san ne, o Jēsuu, ña e ntákaꞌan ñáꞌa tsí Cristu ñá, ña vexnákakū nto? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Da nɨɨ̄ tuví Pilatu kádē kúꞌvē ñá ne, taxnuu ñadɨꞌɨ̄ ña túꞌūn, kakaꞌan ña: “Ñá ku kiꞌnin nūun iña ñá saꞌa, ña e dóo vaꞌá ñaꞌa san, tsi dóo kantoꞌo kó vevii e dóo kinī o kénī kó kuenta iña ña”, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi tóꞌō dutú san ni ñatā san tsíꞌi ña dɨkɨ ñaꞌa san é na kākan ña é ntīi Barabaá san ne, na kūví Jesuu. 


text:
Kakaꞌan xtúku ña tsiñu naꞌnu i san ni ñā: —¿Xoó ntu é ntuvi ñá saꞌá ntio nto é nantīi u? —kaꞌan ña. Ntákaꞌan ñáꞌa san: —¡Barabaa! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Pílatú san ni ñā: —¿Nté ntu koo vií u ni Jēsuu, ña é ntákaꞌan nto é Cristu ña? —kaꞌan ña. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san ntákaꞌan ña: —¡Naxnteē ntó ña krusi! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Pílatú san ni ñāꞌa san: —¿Nté kui? ¿Neé ntu nuu i é kīni kaa é idé ña? —kaꞌan ña. Ntá tsi dií dií ka ntii ntákaꞌan ña: —¡Naxnteē ntó ña krusi! —ntákachuꞌu ña, ntákaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā íni Pilatú san tsí ña kuvi vií ña, tsí e éni ntuꞌu ñāꞌa san kudiin ñá ne, kīꞌi ña ntute né, ntaꞌa ñā nuu ñaꞌá san. Kakaꞌan ña: —Ña túvi kuētsí ko te kūví ñatīí sāꞌa. Mii nto ini nto nté koo vií nto ni ñā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ña: —Kuenta iña míi ntɨ é kuvī ñá, dɨvī ntɨ́ ni īꞌxá ntɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, nantii ña Barābaa, tsí kuan ō ntío ñaꞌa san. Dā kúvi natií nuu ña Jesuu xóꞌō ne, da táxnūu ña ña é naxnteē ñá ña ntiká krusi kan. 


text:
<pb/>Kidáā ne, sntadun ñá tsiñu naꞌnu i san ne, kueꞌen níꞌi ña Jēsuu má viꞌī méꞌñu kān. Nātaká nuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ sntadun, ñá ntoo ikān, mí tuví Jesuu. 


text:
Dēváꞌa ña leꞌé iñū né, xntekū ñá dɨkɨ Jésuu. Xniꞌnī ña uun chɨɨn ntaꞌa kuaꞌa ña ne, ínchɨtɨ ña nūu ñá ne, da narkɨ́nteē ñá ña, ntákaꞌan ña: —¡Na kutūví vaꞌā ntó, Rei iña ñá Israee! —kaꞌan ña. 


text:
Dā kúvi narkɨ́nteē ñá ña ne, nākiꞌi ña doo kueꞌé san ne, naxnūu xtuku ña ña doo mii ña. Kidáā ne, kueꞌen níꞌi ña ñā é naxnteē ñá ña ntiká krusi kan. Dā náxnteē ñá Jesuu ntíkā krusi (Mr. 15:21‑32; Lc. 23:26‑43; Jn. 19:17‑27) 


text:
<pb/>Dá kuēꞌen ña ítsi kān né, tāꞌán ña uun ñatīi, ña véꞌxi ñuú Cirene, ñá nani Sīmuun. Ēde ña ña kuétsi é kuīdo ña krusi Jésuu. 


text:
<pb/>Dā kúvi naxnteē ñá ña ntiká krusi kán ne, nādɨkɨ́ sntadún san xoo é nīꞌi i doo Jésuu, é un é un ña. Kuan ō dé ña vatā ó uve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Kātsin dava ña doó ko. Nadɨkɨ ña xoo é nīꞌi i dúꞌnú ko”, kaꞌan. 


text:
Xnteē ñá uun taꞌvi rkunu dɨ̄kɨ́ krusi kan é kākaꞌan neé kuetsi é idé ña. Taꞌvi rkunū sán ne, kakaꞌan: “Ña sāꞌá ne, Jesuu, Rei iña ñá Israee”, kaꞌan. 


text:
<pb/>Xnteē ñá uvi ñaꞌa ña duꞌú ntiká krusi kán ni ñā ntuvi tsikán dɨ. Uun ñaꞌa ña ne, diñɨ kuaꞌa ña ne, uun ñaꞌa ña diñɨ datsin ña. 


text:
ntákaꞌan ña: —Ntōꞌo é kānakatsin nto xúkūn sán ne kanaxntitsi xtúku nto té kuvi ūni ntuvi ne, ¡nakākú mii nto kúñu nto vē! Te nuu é ntaā i é Īꞌxá Xuva ntiꞌxe ko ntō né, ¡nāntii ntee mii nto kúñu ntō ntiká krusí san! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>—Ña sāꞌá ne, nakakū ñá tuku ñaꞌa, ntá tsi ña kuvi nakakú mii ñā kúñu ñā. Kakaꞌan ña tsí Rei iña ñá Israeé san ña. Te ntīi ntee mii ña krusí san ve ne, kuintiꞌxe ntɨ́ ña. 


text:
Kakaꞌan ñá tsí kakuintiꞌxe ña Xuva kō. Na nakākú Xuva ko ña ve, tē ntio ntiꞌxe ña ña. Tsí kakaꞌan ña é Iꞌxá Xuva ko ñā —kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
<pb/>Ña duꞌú san é uve dadɨɨ ña ni ñā ntiká krusi kán ne, nārkɨ́nteē ñá ña dɨ. Dā xiꞌi Jésuu (Mr. 15:33‑41; Lc. 23:44‑49; Jn. 19:28‑30) 


text:
Ura tsikán ne, dōó ntii kaꞌan Jésuu, kakaꞌan ña: —Elii, Elii, ¿lama sabatani? (é kani túꞌun: Xuvā kó, Xuvā kó, ¿nté kuī xtúvī mii ntu ntó ko?) —kuan ō kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Tēkú ña ntáñɨ étsin ne, ntákaꞌan ña: —Kakana ña ñá kaꞌán naa Xuva ko kídaā, ñá nani Ēlia —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ura tsí i kueꞌen úun ñaꞌa ne, koó da kaīnu ña, kúkiꞌí ña uun doo é xnuu ntoꞌo ña ntɨdi íā né, xntekū ñá dɨkɨ chɨ́ɨn sán ne, xéꞌe ñā é kōꞌo Jesuu. 


text:
Ntá tsi ña nguiī sán ne, ntákaꞌan ña: —Nakoo mii nto ñā. Koto o tē kiꞌxi Eliá san é nakakū ñá ña —kaꞌan ña. 


text:
Ura dúꞌva tsi í ne, ntáta ntāa dôxi é rkaa iko īni ukun kan, nte dɨ́kɨ í un tsi nte xéꞌe i kān. Táān ne, ntɨ́ka xūú san. 


text:
<pb/>Dā íni tóꞌō sntadún san ni ña ntoo niꞌi ñā, ña ntáde Kuenta Jésuu, tsí taán ne, dā íni ña kuán ō kúvi ne, koó dā kúduꞌva ña. Ntákaꞌan ña: —Iꞌxá Xuva ntiꞌxe ko ña sāꞌa —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Tɨtɨ́n ñadɨ̄ꞌɨ́, ña véꞌxī nté ñūú Galilea, ñá ntántīkɨn Jésuu é xntii ña ñā ne, ntáñɨ ika ñā, ntaíto dítō ña. 


text:
Maria Madálena ni María, dɨꞌɨ Sāntiau ni Jóseé san, ni dɨꞌɨ īꞌxá Zebedeú san ne, ntâñɨ́ dadɨɨ ña ni ñadɨ̄ꞌɨ, ñá nguiī san. Dā intúꞌxi Jesuu (Mr. 15:42‑47; Lc. 23:50‑56; Jn. 19:38‑42) 


text:
xnuu ñá ña ini ñaña mii ñā é dā ve éte nuu ña ini xuú san. Ēdɨ́ nuu ñá uun xuu kaꞌnu xiꞌi ñáña sán ne, dā ntaka ña. 


text:
Ntá tsi Maria Madálena ni Maria ñá uun sán ne, ñūꞌu nteé ña nú ñañā san. Dā idé sntadún san kuenta nú ñaña Jēsuu 


text:
<pb/>Tévāá duꞌva tsi ntuvi dá iō dáꞌna ne, nātaká nuu tóꞌō dutú san nī ña fariseú san mí tuví Pilatú ne, 


text:
ntákaꞌan ña: —Ntánakaꞌán ntɨ tsí kaꞌan ñá veté san dá kāntíto dukuan ñā tsí te kuvi uni ntúvi ne, ntoto xtuku ña. 


text:
Dukuān ne, káꞌan nto na nākadɨ́ vaꞌā ñá ñañā san da nté tē kúvi uni ntúvi, vata koo é ña kɨ́ꞌɨ̄n ña ntántīkɨn ñá ne, natava ña kúñu ñā. Kidáā ne, kuvi kaꞌan ñá ni ñāꞌa san tsí e ntóto tóꞌo ñā é xiꞌi ña. Dií dií ka kini kaa dovete sáꞌa é vata kaa dovete é kāꞌan diꞌna ña é ntōto ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Pílatu ni ña: —Dikan ntâñɨ́ sntadun é kuēnta víi ña. Kueꞌēn ntó ni ña, nakadɨ̄ kutu ntó te kūvi vií nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kuéꞌen ñā né, nakadɨ̄ kutu ñá ñañā san. Ēdɨ́ nuu ña xume ntíkō diñɨ i mí ntee táꞌan xuú san ni ñañā san. Ñūꞌu ntee sntadún san é kuēnta víi ña.<pb/>


text:
Dā ita ntíꞌxin ntuvi dá iō dáꞌna, dá tuvi é kuvi ūun ntuvi vité san ne, kuéꞌen María Madālena ni María ñá uun san é kūkoto ntodo ñá ñañā san. 


text:
Kidáā ne, un váꞌa tsi taan. Tsi ntíi uun ánje Xuva kō nte e dukún kān. Kīꞌxi ña, náxtixio ña xuú san ne, dā itúvi ntiꞌi ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan ánje Xuva ko ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san: —Ñá ku uꞌvī nto, tsí iní u e ntánantuku nto Jēsuu, ña intée ntiká krusí san. 


text:
Kuēꞌen náneꞌe nto, kūkoto ntó ña ntántīkɨn ñá tsi e ntóto ña é xiꞌi ña. Dīꞌna ña kɨ́ꞌɨn ña é ntōꞌó ñuú Galilea. Ikan nāniꞌi taꞌan nto ña. Sáꞌa tsī é kāꞌán u ni ntō —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Ura tsí i ntáka ñadɨ̄ꞌɨ́ san nú ñaña kān. Úꞌvī ña, ntá tsi dóo diní ña dɨ. Koó dā ntaínu ñā kueꞌen ña é kāꞌan ñá nī ña ntántīkɨn Jésuu. 


text:
Da née ini tsí ña nániꞌi taꞌan ña Jesuú ne, kakaꞌan ñá ntiusi ni ña. Kuéꞌen etsin ñadɨ̄ꞌɨ́ san mí ntitsí Jesuú ne, ínchɨtɨ ña nūu ñá ne, tɨɨn ntaꞌa ña dɨ̄ꞌɨ́n ña, da ntákaꞌan ña e dóo kaꞌnu ñaꞌa ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá ku uꞌvī nto. Kueꞌēn ntó, kukoto ntó taꞌan ko, na kɨ̄ꞌɨn ñá ñuú Galileá ne, ikan kinī ñá ko —kaꞌan Jésuu. Dovéte e ntáa sntadún san 


text:
<pb/>Da nɨɨ kuēꞌen ñádɨ̄ꞌɨ́ san itsi kān né, īó sntadún san é kuēꞌen ña ñuú Jerusaleen, kúnakoto ñá tóꞌō dutú san un ntɨꞌɨ̄ é kúvi. 


text:
Dā xee un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñatā san e kána ña ne, natíin ña ni ñā. Dōo kueꞌe diuꞌun xeꞌé ña sntadún san ne, 


text:
ntákaꞌan ña: —Káꞌan nto ni ñāꞌa san: “Xéē ña ntántīkɨn ña niñú ne, kīꞌi dúꞌu ñā kúñu ña da nɨɨ̄ ntákidí ntɨ”, koo kaꞌan nto. 


text:
Te tēkú tóꞌo ntō e ntákaꞌan ntó ne, káꞌān ntɨ́ ni ñā vata koo é ña kuéꞌe ña é ntōꞌo nto —kaꞌan ñá nī sntadún san. 


text:
<pb/>Kīꞌi sntadún san diuꞌún san ne, ide ña vata ō kaꞌan tóꞌō dutú san. Kuan tsī ó ntákaꞌan ñá Israeé san un tsi nté vevii. Dā teé tsiñu Jesuu ñá ntántīkɨn ña (Mr. 16:14‑18; Lc. 24:36‑49; Jn. 20:19‑23) 


text:
Xée Jēsuu mí ntoo ña ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —É taꞌxi Xuva kō é kadā kûꞌvé u un ntɨꞌɨ̄ é tuví ñuxiví a nī e dukún kān dɨ. 


text:
Dukuān é kākaꞌán u ni ntō é kueꞌēn ntó kanɨɨ ñūxiví sa ne, káꞌan nto vata koo é kuīntiꞌxe ñaꞌa san un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú san túꞌūn kó ne, nakūtsi ntute nto ña kuenta iña Xuva ko, kuenta iñá ko, xuꞌu é Iꞌxā ñá, ni kuēnta iña Espíritū Sántū san. 


text:
Nakuāꞌa nto ñá na kāda ntaa ña é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ vatā ó kakaꞌán u ni ntō. Kunūu meꞌñu ú nto ntii dañu ntūví un tsi da nté ntɨ̄ꞌɨ ñuxiví sa. Kuan tsi koo na kōo —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Dukuān o iñɨ ntuꞌu e dóo váꞌā ó kakaꞌan túꞌun īña Jesúcristu, dɨ́vi Īꞌxá Xuva kō, ña tuví e dukún kān. 


text:
<pb/>Nté ntūvi diꞌna uve naꞌa kakaꞌan Ísaia, ña é kaꞌán naa Xuva ko kídaā, tsí duꞌvā ó kakaꞌan Xúva ko ni Iꞌxā ña:<pb/>Diꞌna taxnūu ú uun ñaꞌa, ña é xtūví tuꞌvé itsi o,<br/>ne, dá taxnūu ú o.<pb/> 


text:
Uun tatsín ne, dōo ditó kakaꞌan ñuu itsí kān:<pb/>“Nākoo túꞌvē ntó itsi vaꞌa,<br/>tsí e véꞌxi Xuva kō”, kaꞌan, kaꞌan Ísaia san. 


text:
<pb/>Ña é taxnuu Xuva kō ne, dɨvī Juaan, ña é kaika má kūꞌu kan é kanakūtsi ntute ña ñaꞌa san. Kakaꞌan ña é diꞌna natuꞌvi ñaꞌa san kuétsi ña ne, dá kutsi ntute ña. Dukuān é kāda kaꞌnu iní Xuva ko ni ñā kuetsí ña. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú Judea ni ñá ñuú Jerusaleén, dā xee ñá ne, natɨ̄vi iní ña kuetsi ña ne, da itsi ntute ña ntaꞌa Juaán san méꞌñu ntūte kaꞌnu é nani Jōrdaan. 


text:
<pb/>Dóō Juaán san ni ñɨ̄ɨ íꞌxi ña ne, ñɨɨ kameu kúvi. E ini éꞌxi ña ne, skunti; ini xiꞌi ñá ntūdín ñuñu. 


text:
Kakaꞌan ntódo ña ni ñāꞌa san: —Viꞌi a vé ne, xée uun ñaꞌa ñatīi, ña é dií ka kaꞌnu ñaꞌa é xuꞌu. Ntē ña té nee nuu áꞌvi ko é nākoó tɨxɨ̄ u é nāntuté u ntiꞌxen ña. 


text:
Xuꞌú ne, kūdii ntute kadáꞌvi ú nto dá kanakūtsi ntute ú nto. Ntá tsi dɨvi ñā ne, Espíritū Sántū taꞌxi ña nto é kunūu ña nima nto —kaꞌan Juaan. Dā ítsi ntute Jesuu (Mt. 3:13‑17; Lc. 3:21‑22) 


text:
<pb/>Ntuvi tsikán ne, ntaka Jesuú ñuú mii ñā é nani Nazāree, é tuví ñuú Galilea. Xée ñā mí tuví Juaan. Juaán san ne, nakútsi ntute ña Jesuu méꞌñu ntūte kaꞌnu é nani Jōrdaan. 


text:
Kidáā né, dā ntíi Jesuu diñɨ ntute kaꞌnu san ne, īni ña tsí nákaan e dukún kan ne, ikān ntíi Espíritū Sántū san é vata kaa uun paloma é īrkaá nuu dɨkɨ ña. 


text:
Kakaꞌan tátsin Xúva kō nte e dukún kān: —Dɨvīn é Iꞌxá miī ko e dóo kakuinimá ko o. Ñá te nté kaa diní nu nimá ko kuenta iña o —kaꞌan Xúva ko ni Jēsuu. Ntīo tóꞌō e ña váꞌā san é kōꞌxo Jesuu nuu i é kīni kaa (Mt. 4:1‑11; Lc. 4:1‑13) 


text:
Úvi dīkó ntuvi, úvi dīkó niñu íka Jesuu íkān. Kaika ña mí ntaíka kɨtɨ kuꞌu san. Ikān xée tóꞌō e ña váꞌā san ne, ntio i é kōꞌxo Jesuu núu i é kīni kaa. Ntá tsi xee ánjē san é kade ña ña kuenta. Eni ntuꞌu Jēsuu kakáꞌan ntódo ña ñuú Galilea (Mt. 4:12‑17; Lc. 4:14‑15) 


text:
<pb/>Dā inúu kutu Juaan viútun sán ne, xée Jēsuu ñuú Galilea, kakaꞌan ntódo ña, kakaꞌan ña nté kuān nte váꞌā ó kadē kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Kakaꞌan ña: —E xée ūra í ve. Ña náꞌā ka dá kixkadā kûꞌvé Xuva kō. Dukuān né, natuꞌvi ntó kuetsi nto ne, kuintiꞌxe nto túꞌūn é vāꞌá san —kaꞌan ña. Nākaxnúu Jesuu kɨmi ñaꞌa, ña ntátava tsákā san (Mt. 4:18‑22; Lc. 5:1‑11) 


text:
<pb/>Kaika Jesuu díñɨ míni Galileá san ne, ikān nániꞌi ña Simuun ni ení ña, ñá nani Āndree. Ntánakuītá nuu ña xunu ña iní ntute san, tsí dɨvi tsīñu ntáde ña é tsāká ntátava ña. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kuntīkɨn ntó ko. Ñá tāvá ka nto tsákā, tsí viꞌi a vé ne, káꞌan nto ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa é na ntūváꞌa nima ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kūdii tsi kuéꞌen Jesuú ne, nāniꞌi taꞌan ña ni Sántiau ni ení ña, ñá nanī Juaan. Ntuvi ña é īꞌxá Zebedeu. Ñuꞌu ña ni uva ñā iní tun ntoō ñá, ntántaváꞌa ña xunu ña. 


text:
Kidáā né, kāna Jesuu ña é kuntīkɨn ñá ña ne, ura tsí i xtúvi mii ña uva ña nī ña ntáde tsiñu iña ña iní tun ntōó san, dá kuēꞌen ñá kuntīkɨn ñá Jesuu. Uun ñaꞌa, ñá nuu é ña váꞌā nima i (Lc. 4:31‑37) 


text:
<pb/>Xée ña ñūu é nani Capērnau. Ntuvi é ntoo kadin ñaꞌa sán ne, kuéꞌen Jēsuu má viꞌī mi ntánataká nuu ña Israeé ne, eni ntuꞌu ñā nakuaꞌa ña ñaꞌá san. 


text:
Ñaꞌa sán ne, dōo vaꞌá kuinī ñá da téku ña é kuān nte váꞌā ó kakaꞌan Jésuu. Ñá te ni kāꞌan ñá ni ña vatā ó kakaꞌan mastrú lei íña Xuva ko, tsi dóo iō ña é kāꞌan ña dá kanakuāꞌa ña. 


text:
<pb/>—¿Nté kui kānateñu nuu nto ntɨ́, Jesuu, ñá ñuú Nazaree? ¿Vēxkáꞌni ntu nto ntɨ? Iní ntɨ nto, tsí Xuva kō táxnūu ña nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi de tíi Jesuu ni é ña váꞌā san, kakaꞌan ña: —¡Ntiin iꞌa, tsí ña te íña o sáꞌā! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Īde é ña váꞌā san é xiꞌi mii ñatīí san ne, dōó ntii kachuꞌu ntáa é ña váꞌā san da ntíi, kueꞌen. 


text:
Koó dā kúduꞌva ña ntâñɨ́ san ne, ntákaꞌan ña: —¿Xoó ñaꞌa ntu ña sāꞌa e kúvi idé ña é nakūnu ña é ña váꞌā san? Ña sāꞌá ne, e túku o kadē kúꞌvē ña. Kakutíi ña kanakūnu ña é ña váꞌā san. ¿Né ntu nchuꞌún kanakuāꞌa ña kō? ¿Ō nchuꞌún xeé ntu, ne, nté kaa? —kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
<pb/>Ura dúꞌva tsi i kútuni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú ntaꞌvi san, ñuú e ntáduku ntée ñuú Galilea, nté ō dé Jesuu, tsí dóo ntákaꞌan ñáꞌa san. Ntāváꞌa Jesuu ñuntɨ́ɨ Sīmuun (Mt. 8:14‑15; Lc. 4:38‑39) 


text:
<pb/>Dā ntáka Jesuu mí ntánataká nuu ña Israeé san ne, kueꞌen níꞌi ña Santiau ní Juaan nú viꞌi Sīmuun. Ikān tuví Andreé dɨ. 


text:
Kakaꞌan ñáviꞌi Sīmuun ni Jésuu tsí etsin ñuntɨ́ɨ Sīmuun. Tuví ntaa ña má viꞌi ña kān, tsí kaꞌni kaxéꞌe ña. 


text:
Kúkɨ̄ꞌví Jesuu má viꞌī mí tuví ña ne, karkāa ña ntaꞌa ña, náxntitsī ñá ña. Ura tsí i ntikó ña kaꞌni. Kidáā ne, kuéꞌen ña, kūkaváꞌa ña é kāꞌxí ñaꞌa san. Dōó tɨtɨ́n ña nchokuvi ntaváꞌa Jesuu (Mt. 8:16‑17; Lc. 4:40‑41) 


text:
<pb/>Dā kuáā, da idó nuu ngántii sán ne, ñá tē nté kaa ñaꞌa xee ña mí tuví Jesuu, xee níꞌi ña ña nchokuví ni ñā é ñuꞌu é ña váꞌā nima i. 


text:
Ñá tē nté kaa ñaꞌa ntaváꞌa Jesuú da nēé ka kuiꞌi ntákuvi ña. Nakúnu ñā é ña váꞌā san é ñūꞌu nima ñáꞌa san dɨ. Ñá ni xēꞌé Jesuu itsi é kāꞌan é ña váꞌā san xoo é dɨvi ñā, tsí e ña váꞌā san ne, ini tsí Iꞌxá Xuva ko ñā. Kaika Jesuu kanɨ́ɨ ñūú Galilea, kákaꞌan ntódo ña (Lc. 4:42‑44) 


text:
<pb/>Tévāá duꞌva tsi, dá ntɨkɨn niꞌnī ká ne, nákuntītsí Jesuu, kuéꞌen ñā mí xoxó ñaꞌa, tsí ntio ña é kunuu mii ñā é kāꞌan ñá ni Xuva kō, ña tuví e dukún kān. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Xio ñuu é ntoo etsin iꞌa kɨꞌɨn o ve. Ikān kíkaꞌan ntódo ú dɨ, tsí dukuān é vēꞌxi u —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dōo íka ña é un ntɨꞌɨ ītsi ñuú Galilea. Kakaꞌan ntódo ña má viꞌī mi ntánataká nuu ña Israeé san un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú san ne, nakūnu ña é ña váꞌā san. Dā ntaváꞌa Jesuu uun ñaꞌa, ña kanakoꞌxo kúñu ī (Mt. 8:1‑4; Lc. 5:12‑16) 


text:
<pb/>Xée ūun ñaꞌa, ña kanakoꞌxo kúñu ī, mí tuví Jesuu. Kanchɨtɨ ña, kakaꞌan ña: —Tē ntio nto ne, kuvi ntaváꞌa nto ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ntuntaꞌví ini Jesuu ña. Tɨɨn ntaꞌa ña ñā ne, kakaꞌan ña: —Ntio ko. Ntuváꞌan —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>—Ñá ku kāꞌan tsín ni ñāꞌa nté ō kúvi é ntuváꞌan. Kuēꞌén ve mí tuví dutú san, na kōto nteé ña o ne, dá nakuēꞌen sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō tsi é ntuntoo kúñu o, vatā ó kakaꞌan Muísee é vīin. Dukuan kōo é kūtuni ñáꞌa tsí ntuváꞌan —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña ntuváꞌa sán ne, kuéꞌen ña itsi kān né, ikān éni ntuꞌu ña kākaꞌan ñá ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san nté ō dé Jesuu é ntaváꞌa ña ña. Dukuān ne, ña ni kúvi xee ditó ka Jesuu nté uun ká ñuu. Da mii tsī e íka ña mí xoxó ñaꞌa. Ntá tsi dóo kiꞌin itsi ñūu véꞌxi ñaꞌa san é nātaká nuu ña mí tuví ña é ntio ña kini ña ña.<pb/>


text:
Dā kútɨtɨ́n ntuvi ne, nāxee Jésuu ñuu é nani Capērnau. Ura tsí i kútuni ñáꞌa san é tuví ña uun viꞌi. 


text:
Ñá tē nté kaa ñaꞌa nátaká nuu ña; ntē ña ni xee táꞌan viꞌi san é kuntōo ña má viꞌi kān é kīni ña é kākaꞌan ña. 


text:
Ñá nī kúvi kuīta ntíꞌxin ña má viꞌī mí tuví Jesuu, tsí ña te nté kaa ñaꞌa ntáñɨ̄ ña. Dukuān ne, kúxēe ña dɨkɨ viꞌi kan né, nākaán ña un siin dɨkɨ̄ viꞌí san mí tuví Jesuu. Mí kantīí ne, nákīí ña chidō é nuu ña xiꞌi kúñu ī san iní viꞌi kān. 


text:
Dā íni Jesuu tsí ña odō ña xiꞌi kúñu ī sán ne, nɨɨ̄ kuéꞌen ini ña ntákuintiꞌxe ña ne, kakaꞌan ñá nī ña nchokuví san: —É ntōo kuétsi o vē, daꞌ —kaꞌan ña. 


text:
“¿Nté kui kuān ó kakaꞌan ntú ña sāꞌa? ¿Ña kaíko ñuꞌu ntu ña Xuva kō? Tsí xoxó ñaꞌa ñuxiví sa é kūvi nakate ña kuétsi kō. Da mii tsi Xuva kō é kūvi vií ña”, dé kuení ña. 


text:
¿Neé ntu e dií ka ña víꞌxin kaa é kāꞌán u ni ña sāꞌá, te kuinī nto? ¿Ō kaꞌán ntu u: “É ntōo kuétsi o”, ō kaꞌán ntu u: “Nakuntítsin, kuniꞌin chido ō, kunúꞌūn nú viꞌi o kān”, koo kaꞌán u? 


text:
Ntio ko é na kūtuni nto tsí xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, kuvi nakate u kuétsi ntō ñuxiví sa —kaꞌan Jésuu ni mastrú leí san. Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ña xiꞌi kúñu ī san: 


text:
<pb/>—Dɨvīn é kākaꞌán u ni ō ne, nakuntítsin, kuniꞌin chido ō, kunúꞌūn nú viꞌi o kān —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Ura tsí i nakuntítsi ña, nákiꞌi ña chido ñā ne, kúnūꞌú ña nú viꞌi ña kān. Koó dā kúduꞌva ñaꞌa san ne, nánūꞌu ñá iní ña Xuva kō, ntákaꞌan ña: —Váta ūun ito kini o é kuān ó kakuvi, é kāntuváꞌa ñaꞌa san —kaꞌan ña. Kāna Jesuu Lévii (Mt. 9:9‑13; Lc. 5:27‑32) 


text:
<pb/>Kidáā ne, kuéꞌen xtūku Jesuu diñɨ míni Galilea. Dōo xee ñáꞌa san mí tuví ña ne, nakuáꞌa ña ñaꞌa san. 


text:
Kuéꞌēn ká Jesuu ítsi kān né, ikān nániꞌi ña uun ñaꞌa, ñá nani Lēvii, iꞌxá Alfeu. Tuví Levii nú viꞌī mí kaido ña diuꞌun xôo iña ñuú Roma. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kuntīkɨ́n ko —kaꞌan ña. Nákuntītsí Levií ne, kuéꞌen ña ni Jēsuu. 


text:
<pb/>Uun ntuvi ne, tuví Jesuu nú viꞌi Lēvii, ntaéꞌxi ña. Ñá te da dīi ña ntaído diuꞌun xôó san ntoo ña nú mesa, ni ñá iō kuetsí i. Ikān tuví Jesuu ni ña ntɨníꞌi ñā. Tsí ña te da díi ñaꞌa san ntántīkɨn ñá Jesuu. 


text:
Ntá tsi mastrú lei ni ñá fariseú san ne, īní ña tsí ntaéꞌxí dadɨɨ Jesuu ni ñá kini ntáa san, nī ña ntaído diuꞌún san ne, ntákaꞌan ñá ni ña ntɨniꞌi Jēsuu: —¿Nté kui ntaéꞌxí dadɨɨ ntu mastru ntó nī ña kini ntáa san, nī ña ntaído diuꞌún san? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Tēkú Jesuu é ntákaꞌan ñá ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ñaꞌa é vāꞌá o ni ī ne, ñá vādá ntio ña medíkū; tsí ña nchokuví tsi san é ntio ña medíkū. Xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ñá tē ña é vāꞌá san kanantukū u, tsí ñá iō kuetsí i san —kaꞌan Jésuu. Kakaꞌan Jésuu iña é kuān xkoó ini ña é kuntoo ixu ñā (Mt. 9:14‑17; Lc. 5:33‑39) 


text:
<pb/>Ña ntɨniꞌī Juaan ni ñá ntɨniꞌī ña fariseú san ne, dukuān xkoó ini ña é kuntoo ixu ñā. Xée ñāꞌa san, ntátsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Nté kui ña kuan xkoó ini ntú ña ntɨniꞌi ntō é kuntoo ixu ña vatā ó de ña ntɨniꞌī Juaan ni ñá ntɨniꞌī ña fariseú san? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Jesuú ne, kakaꞌan ña: —¿Vá kuvi ntu kuntoo ixu ñāꞌa, ña ntóo viko mí katántaꞌa ñaꞌa, te tuví dukuan ñatīí, ña tántaꞌa san? Ñáꞌā, tsí kaꞌxí ntɨꞌɨ ña. 


text:
<pb/>ʼÑá tē doo xée san naxntēé nuu o doo tsude, tsí doo xée sán ne, kanatɨxɨ tē ntóo. Kidáā ne, ntátsin ntɨꞌɨ ne, dií dií ka kini koo kuvi. 


text:
Tē xnuu váꞌa o ntute tɨntiꞌo xee iní ñɨɨ̄ sán ne, ñá te ñɨɨ ata kūꞌun, tsí ntata té kukāve. Uun ito tsi kunaá ntute tɨntiꞌo san ni ñɨɨ ī sán dɨ. Tsí ntute tɨntiꞌo xeé san ne, kantio é kūꞌun iní ñɨɨ xēe —kaꞌan Jésuu, kánañēꞌe ñá ña. Ntákatsin ña ntɨniꞌi Jēsuu xóko trigu ntúvi dá iō dáꞌna (Mt. 12:1‑8; Lc. 6:1‑5) 


text:
<pb/>Ntuvi dá iō dáꞌna ne, kuéꞌen Jēsuu ni ña ntɨníꞌi ñā, ítā ntiꞌxin ña mí kaa trigú san. Ña ntɨniꞌi Jēsuú ne, kātsin ña xoko trigu é kāꞌxí ña. 


text:
Īní ña fariseú san é kuān ó de ña ne, ntákaꞌan ña: —¿Nté kui ntákatsin ntu ña xoko trigú san? Ñá vāꞌá ō é kada tsiñu o ntūvi dá iō dáꞌna, tsi dóo xii kaa é kuān koo vii o —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu: —¿Ña íni ntú nto nté ō dé uvata ko Dāvii da taan núu ña ni ña ntɨniꞌi ñā da kákɨn ña? 


text:
Tsí kɨꞌví ña iní viꞌi Xuva kō kidáā dá tuví dutu ñá odo nūu, ñá nani Abīata. Davií ne, íkan ña tāñúꞌu kuíko san é kāꞌxi ñá ni ña ntɨniꞌi ña, kuān te dóo xií kaa, tsí da mii tsī dutú san é kūvi kaꞌxí ña tañúꞌū e kúviko san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ñá fariseú san: —Tsí Xuva kō ne, ñá te nī de kúꞌvē ñá ñaꞌa vata koo é na kāda kaꞌnu ña ntuvi dá iō dáꞌna, tsí dē kúꞌvē ñá ntuvi dá iō dáꞌna vata koo é na kūntoo daꞌna ñaꞌa san. 


text:
Ntâñɨ́ ñaꞌa má viꞌī san, ntaíto díto ña te ntāváꞌa Jesuu ña kádun ntaꞌa i ntuvi dá iō dáꞌna. Tsí ntántukū nuu iní ña nté koo tsiꞌi kuétsi ña Jesuu. 


text:
<pb/>Kidáā né, tsixeꞌe Jēsuu ñá nguiī san: —¿Nee iñá ntu é dií ka váꞌā o é vīi o ntuvi dá iō dáꞌna, te kuinī nto: é vīi o é vāꞌá ne, ō é kīni kaa? ¿É ntaváꞌa o ñaꞌa ne, ō é nakunaa o ña? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ña ñā. Koó dā diin diin sa intóo ñaꞌa san. 


text:
Dā íto Jesuu ñáꞌa san ne, dōó dutsi kuíni ña ne, dōo uꞌvi kakúvi ña é kuān nte káꞌxi nima ñáꞌa san. Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ña kádun ntaꞌa i san: —Nakāan ntáꞌa o —kaꞌan ña. Nákāa ñá ntaꞌa ña ne, ura dúꞌva tsi i ntuváꞌa. 


text:
Kidáā né, ntāka ña fariseú san, kueꞌen ñá, kūnatiín ña ni ña ntɨniꞌi Hēródē nté koo kaꞌní ña Jesuu. Ñá tē nté kaa ñaꞌa nataká nuu ña diñɨ míni kān 


text:
<pb/>Kuéꞌen Jēsuu ni ña ntɨníꞌi ñā diñɨ míni Galilea. Ñá te da dīi ña ñuú Galilea ntántīkɨn ñá Jesuu. 


text:
Dōó kiꞌin itsi vēꞌxí ñaꞌa san é kinī ñá Jesuu da téku ña nee ntɨ́ꞌɨ ntɨꞌɨ nuu i é kade ña. Dōó tɨtɨ́n ñaꞌa ntáka ña ñuú Judea, Jerusáleen, Idúmeá, ni ñūu é ntoo xio diñɨ ntute kaꞌnu é nani Jōrdaán ne, xée ñā é kīni ña é kākaꞌan ña. Véꞌxi ñā nte ñúú Tiru ni Síduun. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā é na kutūví tuꞌve tsi úun tun ntōo é kunūu ña vata koo é ña taꞌu núu ña méꞌñū ñaꞌa san. 


text:
Ñá te da dīi ñá nchokuví san ntaváꞌa ña ña. Dukuān ne, un tsi ntátɨꞌvi nuu taꞌan ña é ntio ña tɨɨn ntaꞌa ña Jēsuu. 


text:
Dā íni é ña váꞌā san Jésuú ne, nákunchɨtɨ̄ nú xeꞌe ña. Dōó ntiī kachuꞌu ntáa, kakaꞌan: —Dɨvīn é Iꞌxá mii Xuva ko ō —kaꞌan. 


text:
<pb/>—Ñá ku kuān xkoó kaꞌan xoó ñaꞌa u méꞌñū ñaꞌa san —kaꞌan Jésuu. Dā nakaxnúu Jesuu uxuvi ñáꞌa pustru ña (Mt. 10:1‑4; Lc. 6:12‑16) 


text:
Kidáā ne, nákaxnuu Jesuu uxuvi ñáꞌa, ña é kuntɨniꞌi ñā. Taxnūu Jesuu ña é na kɨ̄ꞌɨn ña, kíkaꞌan ña túꞌun Xuva kō. 


text:
Santiau, iꞌxá Zebedeú, ni enī ña, ñá nanī Juaan, ntuvi ña é xntántēe Jesuu ña é Boanege ña, é kāni túꞌun Iꞌxa É Kākatsin, tsí dóo dutsi ini ña; 


text:
ni Júda Scarīote, ña é diko Jésuu. Ntákaꞌan ñáꞌa san tsí nuu é ña váꞌā nima Jésuu (Mt. 12:22‑32; Lc. 11:14‑23; 12:10) Rkontûví ne, xée Jēsuu nú viꞌī ñaꞌa ne, kúkɨ̄ꞌví ñā má viꞌi kān. 


text:
Kūtuni ñáviꞌi Jesuu é kuān ó kantoꞌo ña ne, xée ñā é nākuntéka ña ña, tsí kakuluku Jésuu, kuíni ña. 


text:
<pb/>Mastrú lei, ña véꞌxi ñuú Jerusaleén ne, ntákaꞌan ña: —Ñatīí saꞌá ne, nteé kɨmi ña īña é ña váꞌā é nani Belsēbuu. Dukuān é kakuvi kanakūnu ña é ña váꞌā san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, kāna Jesuú mastrú leí san ne, náñēꞌe ñá ña, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté ntu koo vii tóꞌō e ña váꞌā san é nakuīta é ñā váꞌa niꞌi ī? 


text:
<pb/>ʼNté uun xoxo kuvi kɨ́ꞌvi i iní viꞌi ña dóo ntii inī í san é kiꞌi dúꞌu iña ñá tē ña diꞌna kiꞌní ña ña dóo ntii inī í san. Kidáā ne, kuvi kiꞌi dúꞌu ña é un ntɨꞌɨ īña ña. 


text:
<pb/>ʼNuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí kuvi vií Xuva ko nākate ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ kuétsī é īó iña ñaꞌa, nī é ntákaꞌan kíni ña. 


text:
Ntá tsi ña kada kaꞌnú ini Xuva ko ni ñāꞌa te ntákaꞌan kíni ña iña Espíritū Sántū san. Koo kuétsi ña ntii dañu ntūvi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Duꞌvā ó kakaꞌan Jésuu, tsí ntákaꞌan ñáꞌa san é nuu é ña váꞌā nima ña. Dɨꞌɨ Jēsuu ni ení ña (Mt. 12:46‑50; Lc. 8:19‑21) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xée dɨꞌɨ Jēsuu ni ení ña. Ntáñɨ̄ ntée ña ña nu kíꞌi kān, ntákaꞌan ñá ni ñāꞌa san é ncho kaꞌan ñá ni Jēsuu. 


text:
Ña ntoo niꞌi Jēsuú ne, ntákaꞌan ñá ni ñā: —Dɨꞌɨ nto ni enī ntó ne, ntáñɨ̄ ntée ña nto kíꞌi kān, ntánantuku ña ntō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, īto Jesuu ñáꞌa san, ña ntoo diñɨ ña ne, kakaꞌan ña: —Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña sāꞌá ne, dɨꞌɨ̄ kó ña, ení ko ni tāꞌan ko. 


text:
Tsí un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntáde é ntio Uva kó ne, dɨvi ñā é ēní ko ña ne, taꞌan kó ña; dɨvi ñā é dɨꞌɨ̄ kó ña dɨ —kaꞌan Jésuu ni ña.<pb/>


text:
Ēni ntuꞌu xtuku Jesuu kánakuāꞌa ña ñaꞌa san diñɨ mínī san. Ñá te da dīi ñaꞌa nátaká nuu ña. Dukuān ne, kúxēe Jesuu íni tun ntōo é tuví nu mínī sán ne, itúvi ña. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, ntoo ña nú ñutɨ kan. 


text:
Tɨtɨ́n nuu i kakaꞌan Jésuu é kanakuāꞌa ña ñaꞌa san iña Xuva ko. Kantaa ña uun nuu i ni ñāꞌa san, kakaꞌan ña: 


text:
Īó ntɨkɨn sán ne, kóꞌxo neꞌu xuú san mí ña kuéꞌe ntéꞌu iō. Uun dáꞌna tsi kéne xuku i, tsí ña tuvi kuéꞌe nteꞌu é kāka xoꞌo i. 


text:
Īó ntɨkɨn sán ne, kóꞌxō mí kākene xuku íñū. Ntá tsi da kéne xuku íñū mi kéne xuku vaꞌá san ne, távi nūu xuku vaꞌá san ne, xíꞌī; ña ni kíi kɨ̄tɨ i. 


text:
Tuku ntɨkɨn sán ne, kóꞌxo ñuꞌu vāꞌa. Kēne xuku í ne, kukaꞌnu. Oko úꞌxi kɨ̄tɨ i kíi tɨ é uun dítsin ī. É tūku ditsin í ne, úni dīkó kɨtɨ i kíi tɨ. É ūun ká ditsin í ne, uun sientu tɨ́ kíi tɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan ña: —Xoo é kātekú i ne, na kīni i —kaꞌan Jésuu. Nté kui kuan ō ntáda ntaa Jesuu núu i sáꞌa (Mt. 13:10‑17; Lc. 8:9‑10) 


text:
<pb/>Dā kunúꞌu ñaꞌa sán ne, uxuvi ñá ntɨniꞌi Jēsuú nī ña intóo ká ne, tsixeꞌe ña Jēsuu nee iñá ntu kani túꞌun nuu i é kākaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntōꞌó ne, kataꞌxi Xuva ko é kūtuni nto nté o kadē kúꞌvē ña. Ntá tsi ña nguiī sán ne, ñá īni ña. Dukuān né, da mii kuēꞌen tsi túꞌūn é ña káñeꞌe dɨkɨ ñáꞌa san kakaꞌán u ni ñā. 


text:
Kakuvi vata ō kaꞌan Ísaia kídaā, tsí kuān te ntaíni ña, ntá tsi ña te ntaíni ntíꞌxe ña. Ntátekú ña é kākaꞌán u, ntá tsi ña ntáñeꞌe dɨkɨ ña. Dukuān ne, ñá natūꞌvi ña kuétsi ñā ne, ñá kada kaꞌnū iní Xuva ko ni ñā —kaꞌan Jésuu. ¿Nee iñá ntu kani túꞌun é kākaꞌan Jésuu iña ñá katsoo ntɨkɨn? (Mt. 13:18‑23; Lc. 8:11‑15) 


text:
<pb/>Tsixeꞌe Jēsuu ña: —¿Ñá nī ñeꞌe dɨkɨ ntu nto é kākaꞌán u? ¿Nté koo kɨꞌɨn dɨkɨ ntu nto te kāꞌán ka ú ni ntō kuan? 


text:
Iō ñáꞌa ne, dā téku ña túꞌun Xuva kō ne, vata kaa nteꞌu ítsi san mí koꞌxó ntɨkɨn san kaá nima ña. Tsí ura tsí i da téku ña túꞌun Xuva kō ne, véꞌxi tóꞌō e ña váꞌā san é nakiꞌi túꞌūn san é īnúu nima ña. 


text:
Iō ñá e dóo diní ña e ntátekú ña túꞌun Xuva kō. Dɨvi ñā ne, vata kaa kudii ntéꞌu nú xūú san mí koꞌxó ntɨkɨn san kaa ña. 


text:
Ntá tsi ña naꞌa kakutíi i, tsí ña tuvi kuéꞌe xoꞌo i. Ña sāꞌá ne, ña náꞌa ntáxnuu ña nima ña é kākaꞌan Xúva kō. Tē nee iña é ntoꞌo ña, o tē dóo kini o ntákaꞌan ñáꞌa tsí kuintiꞌxe ña túꞌun Xuva kō né, xtuvī mii ña é kuntīkɨn ñá Xuva kō. 


text:
Iō ñá e ntátekú ña túꞌun Xuva kō ne, vata ntáa nteꞌu mí kākene xuku íñū mí kōꞌxó ntɨkɨn san ntáa ña. 


text:
Ña ni éꞌnu ntɨ̄kɨn san, tsí xuku íñu san tɨ́ɨn nuu ditsin i. Kuan tsī ó kakuvi ni ñāꞌa sán dɨ. Dōo ntántɨꞌɨ iní ña nee iñá vií ña. É kukuika ña ñuxiví sa é ntio ña. Ntaéni ntaꞌví mii ñā kúñu ñā tsí diuꞌun dóo ntio ña, ne, ntio ña da nēé ka ntɨꞌɨ̄ é īó ñuxiví sa. Ña ntákuneꞌe ña é viī ña kuenta túꞌun Xuva kō. Dukuān ne, ña ntaéꞌnu ña. 


text:
Iō ñá e dóo váꞌā o téku ña túꞌun Xuva kō. Dɨvi ñā ne, vata ntáa nteꞌu vaꞌá san mí kōꞌxó nuu ntɨkɨn san ntáa ña. Tsí ntákuintiꞌxe ña túꞌun Xuva kō ne, ntáde ntaa ña é kākaꞌan Xúva kō. Īó ntuvi vāꞌá iña ña. Vata ntáa ditsin i mi kíi oko uꞌxi, uni díko, ni ūun sientu kɨ́tɨ i ntáa ña —kuan ō kaꞌan Jésuu ni ñá ntoo niꞌi ñā. Tūꞌun iña kantilin (Lc. 8:16‑18) 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku Jesuu ni ña: —Te nātuún o kāntílīn má viꞌi kān ne, ¿vá ma etun ntú kan xtuvi o, ō má itó kān? ¿Ñā ntu te xntekú dukún ō vata koo é nāxiꞌí nuu? 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku ña: —Kini váꞌa nto é kaini nto. Vata tsī o xntéku kúꞌvē ntó ne, dadɨɨ tsi kúꞌve i nīꞌi ntó ne, ntekú ka niꞌi ntó dɨ. 


text:
Tsí ñaꞌa, ña é īo iña í ne, dií ka kueꞌe níꞌi ña, ntá tsi ñaꞌa, ña é ña tuvi íña í ne, kunaá ntɨꞌɨ iña ña —kaꞌan Jésuu ni ñá ntoo niꞌi ñā. Kuenta iña ntɨkɨn é kaeꞌnu 


text:
Ña sāꞌá ne, kakidi ñá niñú a ne, dá kanākuntítsi ña ntuvi ā. Tē ita ntíꞌxin ntuvi ne, kene ntɨkɨn san, dá kēne xuku i. Ntē ñá ini ña nté ō kúvi kéne, 


text:
tsí nteꞌú san kade miī é kēne ntɨkɨn san. Diꞌna tsi xuku i kakéne ne, dá ntɨ̄ka íta i. Kidáā ne, kakii kɨtɨ i. 


text:
Tē íꞌxe tɨ ne, tɨɨn ña tɨ, tsí xee ntúvi ī —kaꞌan Jésuu. Kuenta iña ntɨkɨn kúli (Mt. 13:31‑32; Lc. 13:18‑19) 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —¿Nee iñá ntu é ntudadɨɨ vatā o mí kadē kûꞌvé Xuva kō? ¿Ō neé ntu kuvi ntada dadɨɨ o ni ī? 


text:
Mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, vata kaa uun ntɨkɨn kuli kaa. Ntɨkɨn kulí san ne, dií ka kuetsī é da nēé ka ntɨkɨn é kūꞌxí ō. 


text:
Ntá tsi tē kantúꞌxi ne, kaeꞌnu da nte dií ka dukun é da nēé ka tuku xuku. Lāá san ne, katsodo tɨ tāka tɨ́ ntaꞌa i mí vētɨ, tsi dóo naꞌnu xuku ī —kaꞌan Jésuu ni ñáꞌa san. Mí idiáꞌvi nuu i é kāntaa Jesuu (Mt. 13:34‑35) 


text:
<pb/>Núu ī é vāta kaa sáꞌa kantaa Jesuu dá kanakuāꞌa ña ñaꞌa san un tsi da nte míꞌi kɨ̄ꞌɨn dɨkɨ ña. 


text:
Da mii kuēꞌen tsí nuu i sáꞌa kantaa ña ni ñā. Ntá tsi dá ntoo mii ña ni ña ntɨniꞌi ñā ne, xéꞌe ñā é kūtuni ña nee ntɨ́ꞌɨ ntɨꞌɨ kani túꞌun é kākaꞌan ña. Dā natúꞌu Jesuu tátsin ni ntūté san (Mt. 8:23‑27; Lc. 8:22‑25) 


text:
<pb/>Dā kuáa ntuvi tsikán ne, kakaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā: —Kuíta ntiꞌxin o ūun xo diñɨ ntute san ve —kaꞌan ñá ni ñā. 


text:
<pb/>Kidáā né, ña ntɨniꞌi Jēsuu tsóo mii ña ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san, dá kūxée ña iní tun ntōo mí nuu Jesuu. Tɨtɨ́n ñaꞌa kūxée ña tuku tun ntōo é kɨ̄ꞌɨn ñá ni Jēsuu. 


text:
Kidáā ne, iñɨ ntúꞌu ínu tātsín ō ne, uun ito tsi kukɨ́ꞌvi ntūte iní tun ntōó san un tsi da nte tsítu ntute. 


text:
Jesuú ne, kakidi ña ata tún ntōó san, xɨꞌɨ téu ña doo dɨ́kɨ. Nantóto ña ntɨniꞌi Jēsuu ña, ntákaꞌan ñá ni ñā: —¡Mastrû! ¿Ñā ntu te káde nto kuenta é dóko sa téni ō? —kaꞌan ñá ntɨniꞌi ñā. 


text:
<pb/>Kidáā ne, nákuntītsí Jesuu, dá kakāꞌan ñá ni tātsin ni ntuté san: —¡Nakunúun kadin! ¡Diin diin tsi kutūvin! —kaꞌan ña. Xíō kadin tatsin ni ntuté san. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā: —¿Nté kui ntaúꞌvī ntú nto? ¿Ña ntákuintiꞌxe ntu nto tsi dóo kaꞌnu Xuva kō? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā kúduꞌva ña ntɨniꞌi ñā ne, ntánatíin mii ñā: —¿Nēe ñáꞌa ntu ña sāꞌa é un tsi nte tatsin ni ntuté san ntáde ntaa é kākaꞌan ña? —kaꞌan ñá ntɨniꞌi ñā.<pb/>


text:
Dā ntíi Jesuu tún ntōó san ne, xée ētsín uun ñatīi, ña é ñuꞌu é ña váꞌā nima i. Kapusantú kān véꞌxi ñatīí san, 


text:
Kiꞌin itō xnúꞌni ñā kadena dɨ́ꞌɨn ña ni ntāꞌa ña, ntá tsi uun ito tsi kátsin tuꞌun ña kadená san. Nté uun xoxo ni kuvi vií i ni ñā. 


text:
Nté ntūvi nte níñu kaika ña má kūꞌu kán, nī nú ñañā sán dɨ; ñá te xkūtíkadin ña. Un váꞌa tsi kakachuꞌu ntáa ña, kaxéꞌe ña xuú san kúñu ñā. 


text:
Dōó ntii kakaꞌan: —¿Nté kui kanatekū duꞌxen ntu ntó ntɨ, Jesuu, Iꞌxá Xuva kō, ña tuví e dukún kān? Natekū ntó Xuva kō tsí ña ku nakutsuꞌun ntō ntɨ —kaꞌan é ña váꞌā san é ñuꞌu nima ñátīí san. 


text:
<pb/>Tsixeꞌe Jēsuu ña: —¿Nté ntu nanin? —kaꞌan ña. —Ligiuun naní ntɨ, tsí ña te da dií ntɨ —kaꞌan é ña váꞌā san é ñuꞌu nima ña. 


text:
<pb/>Īkan dá xeꞌe ntaꞌa Jesuu: —Vií nto da xeꞌe, ñá ku nakunū ntó ntɨ é kɨ̄ꞌɨ́n ntɨ xio ñuu —kaꞌan é ña váꞌā san. 


text:
Kidáā ne, íkan é ña váꞌā san da xeꞌe ntaꞌa Jesuu: —Taꞌxi nto na kūꞌun ntɨ́ nima kútsín san —kaꞌan é ña váꞌā san. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu tsí kuvi. Kidáā né, ntīi é ña váꞌā san nima ñátīí san ne, kuéꞌen, kūkuꞌun nima kútsín san. Ñá te da ūvi míil kútsín san ne, īnu tɨ un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ tɨ́, kueꞌen tɨ rkɨ deꞌve kán ne, ikan tsī éte nuu tɨ kúñu tɨ̄ ini mínī san, ne, uun ito tsi téni ntɨꞌɨ tɨ. 


text:
<pb/>Ña ntáde kuenta kútsín san ne, koó dā ntaínu ña kunúꞌu ña, kantaa ña ni ñāꞌa san ítsi kan nī má ñūu kan nté ō kúvi ni kūtsin ña. Ñaꞌa sán ne, kuéꞌen ña, ūn ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá, kūkoto ditó ña nté ō kúvi. 


text:
Xée ñāꞌa san mí ntitsí Jesuú ne, īní ña ñatīí san, ña é dīꞌna ñuꞌu é ña váꞌā san nima i. Vevií ne, diin diin sá tuví ña. É nakunūu ña duꞌnu ña, tsí é ntūváꞌa ña. Ña xeé san ne, dōo uꞌví ña. 


text:
Ñaꞌa, ña ini nté ō kúvi ne, ntákaꞌan ñá nī ña ñuú ña nté ō kúvi nī ña lukú san, nté ō kúvi ni kūtsín san da téni tɨ. 


text:
<pb/>Dā nakunúu xtuku Jesuu tún ntōó san ne, ñatīí, ña é ñūꞌu é ña váꞌā nima í ne, íkan ñā é kɨ̄ꞌɨn ñá ni Jēsuu. 


text:
Ntá tsi ña ni ntío Jesuu é kuntēka ña ña. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kūnúꞌūn nú viꞌi o kān. Káꞌan nī ñaviꞌi o nté ō dé Tóꞌo o ni ō. Káꞌān nté ō ntúntaꞌví ini ña o —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kúnūꞌú ña nú viꞌi ña kān, da ntáa ña ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntoo ñuú Decapuli nté ō dé Jesuu ni ña. Ñaꞌa sán ne, koó dā kúduꞌva ña. Diōkó Jairu ni ñádɨ̄ꞌɨ́, ña tɨ́ɨn ntaꞌa dōo Jésuu (Mt. 9:18‑26; Lc. 8:40‑56) 


text:
<pb/>Nákunūu xtuku Jesuu tún ntōó san, kuéꞌen ña, nāxee ña tuku diñɨ mínī san. Ñá tē nté kaa ñaꞌa nátaká nuu ña mí xee Jésuu díñɨ mínī san. 


text:
Ikan vēꞌxí uun ñaꞌa, ña nteé ntaꞌa i xiꞌi úkūn ña Israeé san, ñá nanī Jairu. Dā íni ña Jesuú ne, ínchɨtɨ ña nūu ñá ne, 


text:
<pb/>Kidáā ne, kuéꞌen Jēsuu ni ña. Ñá te da dīi ñaꞌa kuéꞌen ñá dɨ. Dōo táꞌu nūu Jesuu méꞌñū ñaꞌa san. 


text:
Véꞌxi uun ñaꞌa ñadɨ̄ꞌɨ́, ña nchokuví san, méꞌñū ñaꞌa sán dɨ. É uxuvi kuíā e nteé kɨmi ña kuīꞌi é kaetɨ nɨñɨ ña. 


text:
Ñá te da dīí ntaꞌa medíku ñeꞌe ñá ne, dōo ntóꞌo ña. Uun ito tsi nantɨꞌɨ ñá diuꞌun ñá ne, ntē dúkuan ña ni ntuváꞌa ña; dā dií dií ka kúkaꞌvī ña. 


text:
Dā téku ña é kāntaváꞌa Jesuu ñáꞌa sán ne, kuéꞌen ñā, nuu taꞌán ña méꞌñū un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san ata Jésuu, da tɨ́ɨn ntaꞌa ña dōo Jésuu, 


text:
Jesuú ne, kūtuni ña tsí kuvi idé ña ntaváꞌa ña ña nchokuví san. Xkokōto ña méꞌñū ñaꞌa sán ne, dā tsíxeꞌe ñā: —¿Xoó ntu tɨɨn ntaꞌa i dōó ko? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña ntɨniꞌi ñā ne, ntákaꞌan ña: —Dōó kataꞌu nūu nto, tsí ña te nté kaa ñaꞌa ntáñɨ̄ ña. ¿Nté kui kuān ó kakaꞌan ntú nto tē xoo tɨ́ɨn ntaꞌa i ntō? —kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, véꞌxi ñadɨ̄ꞌɨ́ san, tsí ini ña tsí ntuváꞌa ña ne, ínchɨtɨ ña nūu Jésuu. Koó dā kanɨ́ꞌɨ ña é kauꞌvī ña. Kakaꞌan ntáa ña tsí dɨvi ñā e tɨ́ɨn ntaꞌa ña ñā. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —É ntūváꞌan ve, tsí kuíntiꞌxe o. Vā váꞌa tsi kunúꞌun, tsí é ntūváꞌan kueꞌen ve —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Nɨɨ dukuan kākaꞌan Jésuu ni ñadɨꞌɨ́ san ne, xée ñāꞌa, ña véꞌxī nte nú viꞌī Jairu, ña é nchokuvi dióko ī. Ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ña: —E xíꞌi dióko ntō. ¿Nté kui kanatekū duꞌxén ka ntú nto Mastrú san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ña ni íde Jesuu kuénta é ntákaꞌan ñáꞌa san, ntá tsi kakaꞌan ñá ni uva īꞌxá san: —Ñá ku uꞌvī ntó; kuintiꞌxe nto Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ñá ni xēꞌé Jesuu itsi é kɨ̄ꞌví ñaꞌa san ni ña; mii tsī Pedru ni Sántiau ní Juaan, ení Santiaú san. 


text:
Dā xee Jésuu ni ña nú viꞌī ña nteé ntaꞌa i xiꞌi úkūn sán ne, dōo dito ntaéku ñaꞌa san é ntaéku nteé ña diókō Jairu. 


text:
Kidáā ne, kúkɨ̄ꞌví Jesuu má viꞌi kān ne, kakaꞌan ñá ni ñāꞌa san: —¿Nté kuān nte dúꞌxen eku ntu ntō? Tsí iꞌxá san ne, ñá te ni xīꞌi, tsí kūdii kakídi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ñaꞌa sán ne, da ntáxkuntée ña é kākaꞌan Jésuu, tsí ini ña tsí e xíꞌi kueꞌen iꞌxá san. Ntá tsi kíñuꞌu Jesuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san nu kíꞌi kān. Da mii tsi dɨꞌɨ īꞌxá san ni uva i, nī ntuni ñáꞌa ña ntɨniꞌi ñā kúkɨ̄ꞌví niꞌi ñā mí tuví iꞌxá san. 


text:
Dā karkáa Jesuu ntáꞌa i ne, kakaꞌan ñá ni ī: —Talita, kumi (é kāni túꞌun: Nākuntítsin, laꞌ) —kaꞌan ña. 


text:
Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni uva īꞌxá san é ña ku kaꞌán ña ni ñāꞌa san nté ō kúvi ntóto a dióko ñā. Kakaꞌan ñá ni dɨꞌɨ ī é na kuēꞌé ña é kāꞌxi.<pb/>


text:
Dā xee ntúvi dá iō dáꞌna ne, eni ntuꞌu Jēsuu kánakuāꞌa ña ña Israeé san má viꞌī mi ntánataká nuu ña. Ña ntáteku í ne, koó dā kúduꞌva ña, ntákaꞌan ña: —¿Xoó ntu nakuāꞌa i ñá saꞌa é kuān ó kakaꞌan ña? ¿Míꞌi ntu vēꞌxi e dóo kiꞌin inī ña, é kakuvi kade ña un ntɨꞌɨ nūu i e dóo naꞌnu? 


text:
¿Vá ñā te dɨvi ntu ña kade váꞌa utun, iꞌxá Maríā? Ini o ení ña, Santiau, Jósee, Júda, ni Sīmuun. Vata te īꞌa ntoo taꞌan ña ñuú kō dɨ —kaꞌan ña. Dukuān ne, ñá ni kuintīꞌxe ña Jesuu. 


text:
Ntá tsi Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Da míꞌī ká ñuú ne, ntaíko ñuꞌu ñāꞌa san ña kakaꞌán naa Xuva ko. Ntá tsi ña ñuú mii ñā ne, ñá ini iko ñuꞌu ña ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ikān ne, ña ni kúvi viī ña nté uun nuu i e dóo kaꞌnu. Nteꞌvi tsī ña nchokuví san tɨ́ɨn ntaꞌa ña ñā ne, ntaváꞌa ña ña. 


text:
Koó dā kúduꞌva Jesuu é xoxo ni kuintíꞌxe i ña. Kidáā ne, e tuku e túku ñuú kueꞌen ña, kunañéꞌe ñá ñaꞌa san túꞌun Xuva kō. Dā táxnuu Jesuu ña ntɨníꞌi ñā é kikaꞌan ntódo ña túꞌun Xuva kō (Mt. 10:5‑15; Lc. 9:1‑6) 


text:
<pb/>Kidáā né, kāna Jesuu uxuvi ñáꞌa ña ntɨniꞌi ñā ne, uvi uvi ñáꞌa ña táxnūu ña ña. Xéꞌe ñā é kūvi vií ña nakūnu ña é ña váꞌā san. 


text:
Kakaꞌan Jésuu é ña te neé kuido ña é ntio ña itsi kān. Ntē ña kuido ña é kāꞌxí ña; nté diuꞌún ña kuido ña; da mii tsi tatun ñā é kɨtuun ña. 


text:
Tē ña taꞌxi ña viꞌi ña é kuntōo nto, o tē ña ntío ña kini ña é ntákaꞌan ntó ne, nakɨdɨ ntō ntiꞌxen nto nteꞌu ñuú san ne, dá ntāka ntó ikān. Kuan kōo kutuni ñáꞌa san tsi íō kuetsí ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kuéꞌen ña, kūkaꞌan ntódo ña ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, na nātɨvi iní ña kuétsi ñā né, na kuintiꞌxe ña Xuva kō. 


text:
Dōó tɨtɨn é ña váꞌā é ñūꞌu nima ñáꞌa san nakunu ña. Nákutsi nūu ña asete ñá nchokuví san ne, ntuváꞌa ña. Dā xiꞌí Juaan Bautista (Mt. 14:1‑12; Lc. 9:7‑9) 


text:
<pb/>Kūtuní rei Heródē nté ō dé Jesuu, tsí ntákaꞌan un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san. Iō ñá ntákaꞌan ña: —Á tē e ntóto Juaan Bautista. Dukuān né, dōó iō ña é kūvi vií ña nuu i e dóo naꞌnu —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Iō ñá ne, ntákaꞌan ña: —Ña sāꞌá ne, á tē ña é kaꞌán naa Xuva ko kídaā, ñá nani Ēlia —kaꞌan ñáꞌa san. Tuku ñaꞌa ne, ntákaꞌan ña: —Kuan kāa ntíꞌxe ña, vata kaa ña kaꞌán naa Xuva ko kídaā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi dā téku Heróde nūu i sáꞌa ne, kakaꞌan ña: —Dɨvi ñā é Juaan, é nakɨꞌɨ tūꞌún u dukun ña. Á tē ntóto ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Tsí mii Hēródē táxnūu ña é tɨ̄ɨn ña Juaán san. Xnuu kutu ña ñā viutun kuenta iña ñádɨ̄ꞌɨ ení ña, tsi Heródē sán ne, nakiꞌi ña ñadɨ̄ꞌɨ́ ení ña, ña nani Fēlipe, é kūvi tún ñadɨꞌɨ̄ ña. 


text:
Táꞌnu dɨ̄ꞌɨ́, táꞌnu nani Herōdiá ne, dōó dutsi kuíni tún nī Juaán san ne, ncho kaꞌní tun ña, ntá tsi ña ni kuvi, 


text:
tsí Heródē ne, úꞌvī ñá Juaan, tsí ini ña tsi dóo vaꞌá ñaꞌa ña ne, kade ntaa ña un ntɨꞌɨ̄ é ntio Xuva ko. Dōo diní ña da téku ña é kākaꞌan Juaán san, ntá tsi un tsi kúdana iní ña nté koo vií ña é kākaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi xee ntúvi e ntúku nuu ini Herodia nté koo vií ña nī Juaán san. Tsí da táva Heródē viko ña ntuvi da káku ña ne, xée ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña tsiñu i ñuú san, nī tóꞌō sntadún san, ni ñāꞌa, ña ntoo naꞌnu ñuú Galilea, é kāꞌxi ñá ni ñā. 


text:
Kidáā ne, xéē dióko Herōdiá san mí kakuvi viko sán ne, iteꞌē tun. Dōo inténi Heródē né, dōo inténi ña xeé san dɨ da íteꞌē tun. Kidáā ne, kakaꞌan Heródē sán nī tun: —Kákān kó nee iña é ntio o ne, dá tāꞌxi ú o. 


text:
Xéꞌe ña xuꞌu ña, kakaꞌan ña: Kuān te dava ñuꞌu mí kadē kûꞌvé u kákan ne, taꞌxi u —kaꞌán rei Heródē san. 


text:
<pb/>Ntīi tún ne, kútsixeꞌē tún dɨꞌɨ̄ tun: —¿Nee iña é vāꞌá kakán u? —kaꞌan tún, tsixeꞌē tun. —Kákan dɨ̄kɨ́ Juaan Bautista —kaꞌan táꞌnu dɨꞌɨ̄ tun. 


text:
<pb/>Kaxkainu tún kueꞌen tun mí tuví rei Heródē ne, kakaꞌán tun: —Nchio ko é tāꞌxi nto vevií tsi dɨkɨ́ Juaan Bautista; kunūu iní tɨchiꞌi —kaꞌán tun. 


text:
<pb/>Dōo kúntaꞌxa iní rei Heródē san, tsí e xeꞌé ña xuꞌu ña nuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntoo viko san. Ña ni kúvī ká natɨ̄vi iní ña. 


text:
Kuéꞌēn sntadún san ne, ēꞌnte túꞌun ña dɨkɨ́ Juaán ne, dā xee niꞌi ña, nuu iní tɨtiꞌí san. Xéꞌe ña tāꞌnú dɨ̄ꞌɨ́ san, da nakuéꞌe tún dɨꞌɨ̄ tun. 


text:
<pb/>Dā kútuní ña ntɨniꞌī Juaán san ne, kūnakíꞌi ña kúñu ñā, dá kūkuꞌxí ña. Dā xeꞌé Jesuu é kāꞌxi uꞌun míil ñaꞌa (Mt. 14:13‑21; Lc. 9:10‑17; Jn. 6:1‑14) 


text:
<pb/>Rkontûví ne, nāxeé ña ntɨniꞌi Jēsuu é īxkaꞌan ntódo ña ni ñāꞌa sán ne, ntaa ña ni Jēsuu ún ntɨꞌɨ̄ é idé ña, é nakuaꞌa ña ñaꞌá san dɨ. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Niꞌí nto, kɨ́ꞌɨn ō, kíkūntóo daꞌna ō mí xoxó ñaꞌa —kaꞌan ña. Tsi dóo ntánaxee ñáꞌa; ntē ñá ntákuneꞌé ña é kāꞌxí ña. 


text:
Ntá tsi dóo tɨtɨ́n ñaꞌa san íni ña ña dá kuēꞌen ñá ne, nakiní ña xoó ñaꞌa ña. Kīi ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú i san, kuéꞌen ña. Koó dā ntaínu ña kueꞌen ña mí kuēꞌen Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā ne, diꞌna ñaꞌa sán xeé ña é dɨvi ñā. 


text:
Dā xee tún ntōo é nuu Jesuu díñɨ ntute kān né, īní ña tsí ña te nté kaa ñaꞌa xee ña. Ntūntaꞌví ini Jesuu ña, tsí ntántétu ñaꞌa san xoo é kāꞌan í ni ñā iña Xuva ko, vata tsī ó ntántétu a leꞌntú san xoo é kɨꞌɨn niꞌi i tɨ é kīkaꞌxí tɨ tē xoxó tóꞌo tɨ̄. Kidáā ne, ñá te da dīi núu ī é nāñéꞌe Jesuu ña. 


text:
Nataxnūu nto ñaꞌa sán, nā kíkuiín ña é kāꞌxí ña. Na kɨ̄ꞌɨn ñá rantsú san, o na kɨ̄ꞌɨn ñá xio ñuu, kintúku ñā é kāꞌxí ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi Jesuu kakáꞌan ña: —Dɨvi nto kuēꞌé nto é kāꞌxí ñaꞌa san —kaꞌan ña. —¿Míꞌi ntū? Kuān te kíkuiín ntɨ uvi sientu aꞌví tañúꞌū ne, ¿míꞌi ntu xēe táꞌan é kāꞌxí un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san? —kaꞌan ñá ntɨniꞌi ñā. 


text:
<pb/>Kidáā né, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kūkoto nto: ¿tɨtɨ̄n ntú tañúꞌu odo nto? —kaꞌan ña. Īxkóto ñā ne, da ntákaꞌan ña: —Úꞌun tsī tañúꞌu ni ūvi tsákā san ió tɨ —kaꞌan ña. 


text:
Kidáā né, kīꞌi Jesuu é ūꞌun tañúꞌū sán nī ntuvi tsákā san. Da ntániꞌi ña nuu ña e dukún kān ne, nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō. Kidáā né, kātsin dava ña, 


text:
Dā kúvī éꞌxi ñaꞌa sán ne, natáka ña ntɨniꞌi ña taꞌvī tañúꞌu nī tsákā san é ntoó ka. Uxúvi xīká ka tsítū é ntoo. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā: —Kueꞌēn ntó, kūnakuꞌún nto iní tun ntōó san ne, kueꞌēn ntó uun xo diñɨ ntute san mí tuví ñuú Betsaida. Nɨɨ dukuan na kāꞌán u ni ñāꞌa san é na ntāka ña —kaꞌan ña. 


text:
Īní ña tsi dóo ntántoꞌo ña ntɨniꞌi ñā, ntánakaka ña tun ntōó san, tsi dóo kainu tatsin. Dā dokó sa tuví ne, xée Jēsuu mí ñūꞌu ña méꞌñū ntute san. Ntitsí Jesuu nú ntūte san, kaíka ña, vata tsi tē ncho kuido ntúu ña ña, 


text:
ntá tsi dā íni ña ntɨniꞌi ña ñā, ñá ñuꞌu tun ntōó san, é kaika ña nú ntūte sán ne, dōo uꞌví ña, tsí ntɨxɨ, kuiní ña. Un ntii tsī ntáchuꞌu ntáa ña, 


text:
tsi íni ntɨꞌɨ ña ña ne, úꞌvī kueꞌen ña. Ntá tsi ura tsí i kakaꞌan Jésuu ni ña: —¡Na kōo ntii nto! Ñá ku uꞌvī nto, tsí xuꞌu —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kúxēe ña iní tun ntōo mí ñūꞌu ña ne, ura tsí i xío kadin tatsín san. Koó dā kúduꞌva ña ntɨniꞌi ñā é kuān o idé ña. 


text:
Tsí ña ní ñeꞌe dɨkɨ ñá ntɨniꞌi ñā san nté ō kúvi da kátsin dava Jesuu tañúꞌū san da éꞌxi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san. Tsí vata kutúni ña xoó ñaꞌa é Jēsuu. Ntaváꞌa Jesuu ñá nchokuvi, ña ñuú Genesaree (Mt. 14:34‑36) 


text:
<pb/>Dā kúvi ita ntíꞌxin ña mínī sán ne, xée ña ñūu é nani Genesāree. Ikān né, kīꞌní ña tun ntōó san diñɨ ntute san. 


text:
Koó dā ntaínu ña, kueꞌen ña kanɨɨ ñūú tsikan, kūkuidó ña ña nchokuví san. Chidō san tsódo ña ñā ne, kueꞌen níꞌi ña ña dā míꞌī ka é kākaꞌan ñáꞌā é tuví Jesuu. 


text:
Dā míꞌī ka mí kuēꞌen Jésuú ne, kuān te ñuú naꞌnu, kuān te ñuú kuetsi, kuān te má kūꞌú ne, ikān xee niꞌi ñaꞌá san ñá nchokuví san, dā tsóo ña ña mí kāxíō xáꞌvī. Ña ntánchokuví san ne, ntaíkan ña itsi te kuēꞌé Jesuu é tɨɨn ntaꞌa ña kuān te da míi tsi ntēte doo ña. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña tɨ́ɨn ntaꞌa dōo ñá, ntūváꞌa ña.<pb/>


text:
Kidáā ne, xée ētsin ña fariseú san mí tuví Jesuu. Nātaká nuu ña nī mastrú lei, ña véꞌxi ñuú Jerusaleen. 


text:
Ini ña tsí ña ntɨniꞌi Jēsuú ne, ña ni ntáꞌa ñā. Kuan tsi ō éꞌxi ña é dentu ntāꞌa ña. —¿Nté kui kuān ó de ntu ña? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>(Tsí kuān xkoó ini ña fariseu ni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña Israeé san, é ña kaéꞌxi ña tē ña diꞌna ntoo váꞌa ntáꞌa ña, vatā o idé ñata ñā. 


text:
Tē náxee ña é ñēꞌe ña nu âꞌví ne, ñá īni eꞌxí ña tē ña diꞌna dáꞌvi ña ntute kúñu ñā. Dōó īó ka xtuku nuu i é xkoó ini ña é īni de ntáa ña: é ntūntoo eꞌxin e ntáxiꞌi nuu ña, ni sālú, ni kɨ̄dɨ́, ni ītó ña.) 


text:
Dukuān ne, ña fariseú san nī mastrú lei ntátsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Nté kui ña ntɨniꞌi ntō ne, ña ntáde ña vatā xkoó ini ñáta kō? ¿Nté kui ña ntántaꞌa ntu ña diꞌna dá kaꞌxi ña? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ña Jēsuu. 


text:
<pb/>Ntá tsi Jesuú ne, kakaꞌan ña: —Ntōꞌó ne, ñá te kanɨɨ̄ nima ntó ntánuu iní nto Xuva kō. Tsí nuu é ntaā i é kākaꞌan úvata ko Isāia íña nto da xntée naꞌa ña túꞌun Xuva kō é kākaꞌan:<pb/>Ña sāꞌá ne, kūdii rkɨ́ xaa ña ntéku é kākaꞌan ña é kānuu iní ña ko;<pb/>ñá tē nima ñá kakene.<pb/> 


text:
Kuān te kanúu ini ña kó ne, ñá vādá kaidiáꞌvi i,<br/>tsí ña te leí ko é ntánakuāꞌa ña ñaꞌa san,<br/>tsí kūdii lei é de váꞌa ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví sa, ntánañēꞌe ñá ña, kaꞌan. 


text:
Tsí ntōꞌó ne, ntánakunaá nto lei Xúva kō ne, vata tsī xkoó ini ñáꞌa san ntáde ntaa nto. Tsi xkoó ini nto é ntōo nuu salu ni vásu é ntáxiꞌi nuu nto ne, dōó tɨtɨ́n ka nuu i é xkoó ini nto —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku ña ni ñā: —¿Vāꞌá ntu ō ntáde nto, kuiní nto, é kuān o ntánakuitā ntó lei Xúva kō vata koo é nakuntīkɨn nto nte xkoó ini nto iña mii nto? 


text:
Tsí vatā ó kakaꞌan Muísee: “Kuiko ñuꞌu o uva ko ni dɨꞌɨ kō”, ne, “Xoo é kīni koo kaꞌan í ni uva i, ni dɨꞌɨ ī ne, kuvi”, kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi dɨvi ntō ne, ntaxéꞌe nto itsi é kāꞌan ñáꞌa san ni uva ña, ni dɨꞌɨ ñā: “Ña kúvi xntīi ú nto, tsí un ntɨꞌɨ īñá ko ne, é nākuéꞌē ú ntaꞌa Xuva kō”, kaꞌan ña. 


text:
Kuān ó ntánakunaá nto é kākaꞌan Xúva kō ne, é tūku nuu i ntánaxtuvī nto. Dōó kiꞌin nuū i ntáde nto é kuān xkoó ini nto —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, kāna Jesuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Kini nto ve, un ntɨꞌɨ kueꞌen dúꞌva nto. Kini váꞌa nto é kākaꞌán u ni ntō: 


text:
<pb/>Dā xntáñɨ mii ña ñaꞌá san ne, kúkɨ̄ꞌví ña iní viꞌi san. Ña ntɨniꞌi ñā né, tsixeꞌe ña ñā kídaā: —¿Nee iñá ntu kani túꞌun é kākaꞌan nto? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntōꞌó ne, ¿ñā ntu ntátekú nto dɨ? ¿Ñá ini ntú nto tsí ña tuví nee iña é kaēꞌxí ñaꞌa é kakiꞌxi nte kiꞌi kan é kade i é kakudentū nima ña? 


text:
Tsí ña te nima ñá kakɨ́ꞌvi, tsí mii tsi īni iꞌxí ña kakɨ́ꞌvi ne, dá kantīi kúñu ñā —kaꞌan ña. Dukuān ne, nee iña é ntaéꞌxi ó ne, váꞌā; ña te déntū. 


text:
Tsí un tsi nté nima ñá kakene e ntádē kuení ña é kīni kaa, e ntáde ña é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ ñáꞌa san, e ntáde luku ña, e ntaéꞌní ña ñaꞌa, 


text:
e ntáde ña é kīni kaa, e ntaéni ntâꞌví ña ñaꞌa, e ntáde xení ña, e ntákuneꞌu iní ña, e ntákaꞌan ñá dovete, e dóo naꞌnu ncho vií ña, e ntáde tuntu ña. 


text:
É un ntɨꞌɨ̄ é kīni kaa sán ne, nima ñá kakene. Dukuān é ntákudentu ñā —kaꞌan Jésuu. Ñadɨ̄ꞌɨ́, ña é ña te ña Israeé, kuīntiꞌxe ña Jesuu (Mt. 15:21‑28) 


text:
<pb/>Kidáā né, ntāka Jesuu, xée ētsin ña diñɨ ñuú Tiru ni ñūú Siduun. Ikan kūkɨ́ꞌvi ña má viꞌi kān. Ña ni ntío ñā é kūtuni ñáꞌa san mí tuví ña. Ntá tsi ña ni kúvi kutūvi xuꞌú ña. 


text:
Ura tsí i dá kutuni úun ñadɨ̄ꞌɨ mí tuví ña ne, xée ñā, nakunchɨ́tɨ ña nūu ña. Diōkó ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, nuu é ña váꞌā nimá tun. 


text:
Ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, tuku ñuu véꞌxi ña. Ñá te ña Israee ña, tsí ñuú Sirofenicia véꞌxi ña. Íkan ña ntāꞌa Jesuu é na nakūnu ña é ña váꞌā san é nuu nima dióko ñā. 


text:
Dá kakāꞌan Jésuu ni ña: —¿Nté kui xntii ntū ú o? Tsí ña te ña Israeen. Diꞌna ña Israeé san xntiī ú ña. Tsí ñá vāꞌá ō é kiꞌi ō é kaēꞌxi iꞌxá san ne, dá kuēꞌé ō é kāꞌxi tínā san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nāntíko kōó ñadɨ̄ꞌɨ́ san, kakaꞌan ña: —Ntáa nchiꞌxe, Mastru. ¿Ntá tsi vá ñā che ntaéꞌxi ntu chínā sán utsi ita é ntánakōꞌxo iꞌxá san má mēsa? —kaꞌan ñádɨ̄ꞌɨ́ san. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña kídaā: —Dōo váꞌā ó kakaꞌan. Kunúꞌun ve, tsi é ntīi é ña váꞌā san nima dióko ō —kaꞌan ñá ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san. 


text:
<pb/>Dá kūnúꞌu ña ne, nāxee ña nú viꞌi ña kān. Ikān tuví ntaa dióko ñā nú ītó tun. Ntīi ntiꞌxe é ña váꞌā san é īnúu nimá tun. Ntaváꞌa Jesuu uun ñaꞌa, ña é loꞌō 


text:
<pb/>Kidáā né, ntāka Jesuu ñuú Tirú ne, ítā ntiꞌxin ña ñuú Siduun. Kūntii ña ñuú Decapulí, ne, xée ñā nu míni Galilea. 


text:
Ikān ne, xee níꞌi ñaꞌa san uun ñáꞌa, ña loꞌō ne, ñá kakūvi kaꞌan vaꞌá ña. Íkan ñāꞌa san é na tɨɨn ntaꞌa Jēsuu ña é na ntāváꞌa ña ña. 


text:
Jesuú ne, kueꞌen niꞌi xío ña ña, tsi dóo ntâñɨ́ ñaꞌa san. Nákɨꞌvī ñá rkɨntaꞌa ña ini loꞌxo ña ne, dáꞌvi ñā dɨ́ɨ ña rkɨntaꞌa ña ne, da tɨ́ɨn ntaꞌa ñā rkɨ xaa ña. 


text:
Kidáā né, ntāa niꞌi ña nuu ña e dukún kān né, dā xkóo kani ña, kakaꞌan ña: —¡Efata! (é kāni túꞌun: ¡Nakaan!) —kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ñáꞌa san é ñā ku kaꞌán ña ni da xōó ka ñaꞌa nte o kúvi. Ntá tsi vata tē da nakuaꞌa Jésuu ña é kuān koo kaꞌan ña. 


text:
Koó dā kúduꞌva ñaꞌa san, ntákaꞌan ña: —¡Ñá tē nté kaa váꞌā o é kade ña sāꞌa! Un tsi nté ña loꞌo kāntaváꞌa ña. Un tsi nté ña ñɨꞌɨ̄ sán nákaꞌan ñá dɨ —kaꞌan ñáꞌa san.<pb/>


text:
Ntuvi tsikán ne, dōo kueꞌe ñaꞌa nátaká nuu ña. Ña túvī é kāꞌxí ña. Kāna Jesuu ña ntɨníꞌi ñā ne, kakaꞌan ñá ni ñā: 


text:
Te nataxnūu ú ña é na nūꞌu ñá nu viꞌi ña kān é ñā káꞌxi ña ne, koó vitā ñá itsi kān, tsí iō ñá ne, dōó ika vēꞌxí ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña ntɨniꞌi ñā ne, ntákaꞌan ña: —¿Nté ntu koo niꞌi ña é kāꞌxí ña? Tsí kūdii ñuu itsi iꞌa, mí xoxó ñuꞌu i —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ñaꞌá san é na kūntoo ña ñuꞌu san. Kīꞌi ña tañúꞌū sán ne, da nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō. Kātsin dava ña tañúꞌū sán ne, dā xeꞌé ña ña ntɨniꞌi ñā é na tsīꞌi ña é kāꞌxí ñaꞌa san. 


text:
Odō ká kudii ña tsákā sán dɨ. Nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva ko kuēnta iña í, dā xeꞌé ña ña ntɨniꞌi ñā é na tsīꞌi ña é kāꞌxí ñaꞌa san. 


text:
Dā kúvi éꞌxi ntāꞌá ñaꞌa sán ne, natákā ñá taꞌvi ī é ntoó ka. Úꞌxē ká xika i nátsuꞌun tsitu ñā é ntoó san. 


text:
Kidáā ne, kuéꞌen Jēsuu ni ñá ntɨníꞌi ñā, nakúꞌun ña īní tun ntōó san é kɨ̄ꞌɨn ñá ñuu é nani Damānuta. Ntaíkān ñá fariseu é vīi Jesuu nuu i e dóo kaꞌnu (Mt. 16:1‑4; Lc. 12:54‑56) 


text:
<pb/>Xéē ña fariseú san é kōto nteé ña Jesuu. Eni ntuꞌu ñā ntatíin nuu ña, ntákaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté ntu koo kutuní ntɨ tē nuu é ntaā i é kākaꞌan nto? Vií nto uun nuu i e dóo kaꞌnu, na kīní ntɨ nuú ntɨ, tē nuu é ntaā i é vēꞌxí nto ntaꞌa Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Jesuú ne, un tsi xkóo kani ña, kakaꞌan ña: —¿Nté kuān nte ntaíkan ntu ña ntoo vevii nuu i e dóo kaꞌnu? Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Ñá vīí u nté uun nuu i e dóo kaꞌnu é kinī ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, tsoo mii Jēsuu ñá ne, nákunūu xtuku ña tun ntōó san, kueꞌen ñá xio diñɨ ntute san. Uꞌxen ía īña ñá fariseu (Mt. 16:5‑12) 


text:
<pb/>Ña ntɨniꞌi Jēsuú ne, kūnáa inī ña é kuīdo ña é kaꞌxī ña. Uun kudii tañúꞌū san níꞌi ña iní tun ntōó san. 


text:
<pb/>Nātiín mii ña ntɨniꞌi ñā kídaā, ntákaꞌan ña: —¿Nee iñá ntu kani túꞌun é kākaꞌan ñá iña uꞌxen íā san? ¿Ō dé ña tuvi ntu tañúꞌu niꞌi ō né, ō nté ō ntu? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kūtuni Jésuu é ntánatíin ña ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté kuān o ntákaꞌan ntú nto é ña tuvi tañúꞌū? ¿Vāta ntu kiní nto? ¿Vāta ntu kɨ́ꞌɨn dɨkɨ nto é kākaꞌán u ni ntō? ¿Nté kuān nte káꞌxi ntu nto? 


text:
Īó ntuxnūú nto ne, ña ntaíni nto. Īó tutun ntó ne, ña ntátekú nto. ¿Ña nakaꞌan ntu nto nuu i é dóo kaꞌnu é idé u víꞌi, 


text:
dā kátsin dava u é ūꞌun tsí tañúꞌū sán ne, úꞌūn míil ñāꞌa san éꞌxi ña? ¿Tɨtɨ̄n ntú xika i é ntoó ka san nataká nto? —kaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā. —Uxúvī ka —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>—Dā kátsin dava u uꞌxe tañúꞌū sán ne, kɨ́mī míil ñāꞌa san éꞌxi ña ne, ¿tɨ̄tɨ́n ka ntu xika i é ntoó ka nataká nto? —kaꞌan Jésuu, tsíxeꞌe ña ñā. —Úꞌxē ka —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>—¿Ntē dúkuān ña ntáñeꞌe dɨkɨ ntu nto? —kaꞌan ñá ni ñā. Ntāváꞌa Jesuu úun ñaꞌa, ña kuāa, ña ñuú Betsaida 


text:
<pb/>Xée ña ñūú Betsaida. Ñaꞌa sán ne, xee níꞌi ña uun ña kuāá ne, íkan ña ntāꞌa Jesuu é na tɨɨn ntaꞌa ña ñā. 


text:
Jesuú san ne, írkaa ña ntaꞌa ña kuāá san ne, ñeꞌe níꞌi ña ña diñɨ ñuú san. Kidáā ne, nákāꞌa ña dɨ́ɨ ña ntuxnūú ña kuāá san ne, dā xntékū ñá ntaꞌa ña dɨkɨ ña. Tsixeꞌe ña ñā: —¿É kainín ntun ve? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nākaán ña kuāá san ntuxnūú ña ne, dá kakāꞌan ña: —Kainí u ñatīi vata ntáa utun ntáa ña, ntá tsi ntaíka ña —kaꞌan ña. 


text:
Kidáā né, nataxnūu Jesuu ña é na nūꞌu ña nú viꞌi ña kān: —Kūnúꞌun ntaan tsin; ñá ku kuīta ntíꞌxin má ñūú san. Ñá kū xoo kaꞌan niꞌin —kaꞌan Jésuu ni ña. Kakaꞌán Pedru tsí Jesuú ne, dɨvi ñā é taxnuu Xuva kō (Mt. 16:13‑20; Lc. 9:18‑21) 


text:
<pb/>Kidáā ne, kuéꞌen Jēsuu ni ña ntɨníꞌi ña ñūú kuetsī é ntoo ñuú Cesarea Filipu. Dá kuēꞌen ñá itsi kān né, tsixeꞌe Jēsuu ña: —¿Nté ntū ó ntákaꞌan ñáꞌa san iñá ko? ¿Xoó ntu ñaꞌa ú, te kuīní ñaꞌa san? —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ña ntɨniꞌi ñā ne, ntákaꞌan ña: —Iō ñá ne, Juaan Bautista nto, kaꞌan ña. Iō ñá ne, Elia nto, kaꞌan ña. Īo túku ña ne, ña é kaꞌán naa Xuva ko nto, kaꞌan ña —kaꞌan ñá ntɨniꞌi ñā. 


text:
<pb/>—Ntōꞌó ni, ¿xoó ntu ñaꞌa ú, te kuinī nto? —kaꞌan ña. —Ntōꞌo é Cristu ntó, ña táxnuu Xuva kō —kaꞌán Pedru. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña é ña ku kaꞌán ña ni ñāꞌa san xoó ñaꞌa ña. Kakaꞌan Jésuu é kuvī ña (Mt. 16:21‑28; Lc. 9:22‑27) 


text:
<pb/>Kidáā né, eni ntuꞌu Jēsuu nañéꞌē ñá ña ntɨniꞌi ñā tsí dɨvi ñā é vēxkúvi ña ñatīí ne, da miī e dóo kiꞌin nuū i é ntōꞌo ña. Tsí ñatā sán, ni dūtu ñá odo nūú, nī mastrú leí san ne, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá ña xkuntée iní ña ña ne, kaꞌní ña ña, ntá tsi tē kúvi uni ntúvi ne, ntoto xtuku ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan ntáa ña nuu i sáꞌa ni ña ntɨniꞌi ñā. Pedrú ne, kueꞌen níꞌi ña Jēsuu mí xoxo ntáñɨ̄ í ne, eni ntuꞌu ñā de tíi ña ni ñā. 


text:
<pb/>Ntá tsi Jesuú ne, xkokōto ña mi ntâñɨ́ ña ntɨniꞌi ña, ña nguiī sán ne, dē tíi ña nī Pedru, kákaꞌan ña: —¡Duꞌxēn! ¡Kiin nteén xion! tsí túꞌūn é kākaꞌan ní ko ne, xuꞌu tóꞌō e ña váꞌā san kakéne. Ñá te kadē kuení o vatā ó kade kuení Xuva kō, tsí kadē kuení o vatā ó ntáde kuení ñaꞌa san —kaꞌan Jésuu ní Pedru. 


text:
<pb/>Kidáā né, kāna Jesuu ña ntɨníꞌi ña ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Tē xoó ñaꞌa ntio ña é kuntīkɨn ñá ko ne, ña kúvi vīí ka ña nee iña é ntio mii ña, tsí utén uten é kuntīkɨn ñá ko, kuān te kuví ña. 


text:
Tsí tē xoó ñaꞌa ncho nakakū ñá ntuvi iña ñá ne, da nākunaá ña ntuvi iña ña. Ntá tsi xoó ñaꞌa é nākunaá ña ntuvi iña ña kuenta iñá ko ni kuēnta iña túꞌūn vaꞌá iña Xuva kó ne, nakáku ña ne, níꞌi ña ntuvi vāꞌá iña ña ntaꞌa Xúva kō. 


text:
Tē xoó ñaꞌa kukaꞌan nuu ña kuenta iñá ko nī kuenta iña túꞌūn ko méꞌñū ña ntoo ñuxiví sa, ña é ña ntákuintiꞌxe i, ña kini ntáa sán ne, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, kukaꞌan nuú ko ñá dɨ tē naínu u. Tē naínú u ne, nainu niꞌí u ánjē, ña e dóo vaꞌa. Kidáā ne, kiní nto tsi dóo kaꞌnu ú, vatā ó kaꞌnu uva miī kó, ña tuví e dukún kān —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Jesuú ne, kakaꞌan xtúku ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí iō ntó ne, ña kúvī ntó da nté kinī nto tsí Xuva kō né, dōó iō ña é viī ña é kadā kúꞌvē ña —kaꞌan ña. Dā nádama kúñu Jēsuu (Mt. 17:1‑13; Lc. 9:28‑36) 


text:
<pb/>Dā ita ntíꞌxin iñu ntúvi ne, Jesuú ne, kueꞌen níꞌi ñā Pedru, Sántiau ní Juaán san, kuéꞌen ña ūun xuku mi dóo dūkun, mí xoxó ñaꞌa. Ikān né, nādama kúñu Jēsuu núu ntuni ñáꞌa, ñá ntɨniꞌi ñā. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌán Pedrú san: —Mastru, ¡ñá tē nté kaa váꞌā o é ntoo ntɨ́ ni ntō iꞌa! Xntāñɨ́ ntɨ uni viꞌi xóꞌo vē: uun iña nto, uun iña Muíseé, ni ūun iña Élia —kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, nákunūu taꞌán ña vikó san ne, méꞌñū vikó san véꞌxi tatsín san é kākaꞌan: —Ña sāꞌa é Iꞌxá miī ko e dóo kakuinimá ko ña. Kīni nto é kāꞌan ña —kaꞌan tátsín san. 


text:
<pb/>Ña ntɨniꞌi Jēsuú san ne, ura í da xkókōto ña ne, ntoko ñuꞌu mii ntuvi ñáꞌa san. Da miī sá Jesuu ntítsi ña. 


text:
<pb/>Dā ntáka ña rkɨ ukú san ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá kū dɨ́ ntaa nto ni ñāꞌa san nuu i é ini nto vevii da nte rkontûví tē xiꞌí u ne, ntoto xtuku ú, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dukuān ne, ñá ni kāꞌan ñá ni ñāꞌa san, ntá tsi tsixeꞌe taꞌan mii ñā, ntákaꞌan ña: —¿Nté kui kuān ó kakaꞌan ntú ña é kuvī ñá ne, dá ntōto xtuku ña? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, tsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Nté kui ntákaꞌan ntú mastrú leí san é kuētsi é dīꞌna Eliá san naxee ña? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Jesuú ne, kakaꞌan ña: —Nuu é ntāa ntíꞌxe i é dīꞌna Eliá san kiꞌxi ña vata koo é nātɨvi iní ñaꞌa san kuétsi ñā, nakuntíkɨ̄n ñá Xuva kō. Ini nto tsí nte ntúvi diꞌna uve naꞌa Túꞌun Xuva ko īñá ko, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi. Uve naꞌa nté koo ntoꞌo ko ñuxiví a ne, dōó kada xení ñaꞌa san ní ko. 


text:
Ntá tsi kakaꞌán u ni ntō tsí e kíꞌxi ntiꞌxe Eliá san. Īde ñaꞌa san ni ña nee iña é ntio ña, vatā ó uve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō nté koo kuvi ni ñā. Kuan ō kúvi ntiꞌxe —kaꞌan Jésuu. Ntaváꞌa Jesuu uun iꞌxa é nuu é ña váꞌā nima i (Mt. 17:14‑21; Lc. 9:37‑43) 


text:
<pb/>Dā ntíko koō ña mí ntoo ña ntɨniꞌi ña, ña nguiī sán ne, īní ña tsí ña te da díi ñaꞌa nátaká nuu ña ni ñā. Ikān ntâñɨ́ mastrú leí san dɨ, ntatíin nuu ña ni ña ntɨniꞌi Jēsuu. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san, da íni ña Jesuú ne, koó dā kúduꞌva ña. Koó dā ntaínu ña kueꞌen ña, kukaꞌan ñá ni ñā ntiusi. 


text:
<pb/>Uun ñaꞌa, ña nuu taꞌan méꞌñū ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ña: —Mastru, iꞌa vexníꞌi ú iꞌxá ko, tsí e ña váꞌā san káde i é ñɨꞌɨ̄. 


text:
Da míꞌī ká kaika iꞌxá ko ne, e ña váꞌā san katɨ́ɨn i, da kaxéꞌe ntēe í ñuꞌu kān. Kakēne tiñú xuꞌu i. Kanakuiō ne, kanakaꞌxí kaꞌñɨ̄ núꞌu ī dɨ. É dōo kúkāꞌvi. É kākaꞌán u ni ña ntɨniꞌi ntō é na nakūnu ña é ña váꞌā san, ntá tsi ña ni kuvi vií ña —kaꞌan úva īꞌxá san. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu: —¡Ña ntâꞌví nto, ñaꞌa é ña ntákuintiꞌxe nto! É tɨ̄tɨ́n ntuvi tuví u ni ntō ne, váta kuintīꞌxe nto ko. ¿Tɨtɨ̄n ntú ntuvi kutuví ka ú ni ntō da nté kuīntiꞌxe nto ko? Kixniꞌi nto īꞌxá san —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, xee níꞌi ntīꞌxe ña iꞌxá san. Dā íni e ña váꞌā san Jesuú ne, īde é xiꞌi míi iꞌxá san ne, ntáva ñuꞌu kān. Dōó itsuꞌūn ne, tiñu kéne xuꞌu i. 


text:
Kidáā né, tsixeꞌe Jēsuu úva ī: —¿Ē tɨ́tɨn ntu ntuvi kuán ó kakuvi iꞌxá nto? —kaꞌan Jésuu. Kakaꞌan úva īꞌxá san: —Nté dā ku lúꞌntī. 


text:
É dōó kiꞌin itō nakóꞌxo nuu é ña váꞌā san i nchúꞌun kān, nú ntute kān dɨ, é ncho kaꞌní iꞌxá ko. Ntá tsi te kūvi vií nto é ntūváꞌa ne, vií nto da xeꞌé, xntii ntō ntɨ —kaꞌan úva ī. 


text:
<pb/>—¡Míꞌi ntū é ña kuvi vií u! tsí te kākuintiꞌxe o ne, ña túvī nee iña é ña kuvi vií Xuva kō —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, un ntii tsi kākaꞌan úva īꞌxá san: —¡Kakuintiꞌxe ko! ¡Xntii ntō ko é dií ka na kuīntiꞌxe ko! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā íni Jesuu tsi dóo ntánataká nuu ñaꞌa sán ne, de tíi ña nī é ña váꞌā san, kakaꞌan ña: —Xōꞌon, é ña váꞌā é kaden é ñɨꞌɨ īꞌxá sa nī é loꞌō dɨ́, xuꞌu é kadē kûꞌvé u ne, káꞌān u é ntīin nima íꞌxá san. Ña kúvi nakunúun xtukun nima i —kaꞌan Jésuu ni é ña váꞌā san. 


text:
<pb/>E ña váꞌā sán ne, kachuꞌu ntáa. Nākuio iꞌxá san ne, dā ntíi e ña váꞌā san. Iꞌxá san ne, vata kaa ntɨ́xɨ kāa. Ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ña: —¡E xíꞌi īꞌxá san! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dá kūkɨ́ꞌvi Jesuu má viꞌi kān ne, diin diin tsi tsixeꞌe ña ntɨniꞌi ña ñā: —¿Nté kui ña ni kuvi vií ntu ntɨ é nakūnu ntɨ é ña váꞌā san? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —E ña váꞌā é kuān ntáa sán ne, ña kúvi vīi o é nakūnu o í tē ña káꞌan ntaꞌví ō, tē ña kuntoó ixu ō dɨ —kaꞌan ña. Kakaꞌan xtúku Jesuu tsí kuví ña (Mt. 17:22‑23; Lc. 9:43‑45) 


text:
<pb/>Kidáā né, ntāka Jesuu íkān, kueꞌen níꞌi ña ña ntɨniꞌi ñā. Kuéꞌen ñā, ítā ntiꞌxin ña ñuú Galilea. Ña ni ntío Jesuu é kūtuni ñaꞌa san mí ntaíka ña. 


text:
Tsí Jesuú ne, kaxéꞌe ña kuenta é kūtuni ñá ntɨniꞌi ñā nté koo kuví ña: —Xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ntuví u kuenta ntáꞌa ñaꞌa, ña é kāꞌní ko. Ntá tsi tē kúvi uni ntúvi xiꞌí u ne, ntoto xtuku u —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña ntɨniꞌi ñā ne, ñá nī ñeꞌe dɨkɨ ña nee iña é kākaꞌan ñá, ne, úꞌvī ña é tsixeꞌe ña ñā. ¿Xoó ñaꞌa ña e dií ka kaꞌnu ñaꞌa? (Mt. 18:1‑5; Lc. 9:46‑48) 


text:
<pb/>Xée ñā ñuú Capernau. Dā intóo ña má viꞌi kān né, katsixeꞌe Jēsuu ña ntɨníꞌi ñā: —¿Nee iñá ntu ntatíin nto dá vēꞌxi o itsi kan? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ña ntɨniꞌi ñā ne, diin diin tsi intóo ña; nté uun ña ña ni káꞌan ñā. Tsi dá vēꞌxí ña itsi kān ne, ntatíin mii ñā xoo é dií ka kaꞌnu ñaꞌa i. 


text:
Kidáā ne, katuví daꞌna Jēsuú ne, kāna ña uxuvi ñáꞌa, ña ntɨniꞌi ñā, kakaꞌan ñá ni ñā: —Te iō nto é ncho kodo nuū ntó ne, vií nto ña tuví ata i kān. Vií nto ña ntáde tsiñu iña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, kīꞌi Jesuu uun iꞌxá san ne, dā xntítsī ñá i méꞌñu ña ntɨniꞌi ñā. Kánīꞌi nteé ña iꞌxá san ne, kakaꞌan ñá ni ña ntɨniꞌi ñā: 


text:
<pb/>—Xoo é kantuntāꞌví ini i iꞌxá vata kaa sáꞌa kuenta iñá ko ne, vata tsi te miī ú kantuntāꞌví ini ña kó, ni ñā táxnūu kó dɨ —kaꞌan Jésuu ni ña. Xoo é ña kainchuꞌvi í kō ne, kaduku ntée ña kō (Lc. 9:49‑50; Mt. 10:42) 


text:
<pb/>Juaán san ne, kakaꞌan ña: —Mastru, iní ntɨ uun ñaꞌa, ña é kanakūnu é ña váꞌā san kuenta iña nto. Ntá tsi ña tsīkán ne, ñá te ntɨniꞌi ña kō. Dukuān ne, ñá ni xēꞌé ntɨ itsi é kuān koo vií ña —kaꞌán Juaan. 


text:
<pb/>Ntá tsi nantiko koó Jesuu, kakáꞌan ña: —Ñá ku kāꞌnté nuu nto é kuān koo vií ña. Te kuēnta iñá ko kade ña nuu i e dóo kaꞌnu ne, ña kúvi kāꞌan kíni ña iñá ko. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō. Da xōó ka ñaꞌa, ña é kataꞌxi ntute é kōꞌo nto tsí ntántīkɨn ntó ko ne, níꞌi ñā é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō. É ña vií ō é kīni kaa (Mt. 18:6‑9; Lc. 17:1‑2) 


text:
<pb/>ʼDa xōó ka é kade i é vīi iꞌxa é kākuintiꞌxe i ko é kīni kaa ne, dií ka váꞌā o iña ñá te kunūꞌní nuu xuu dúkun ñā, dá nakuītá nuu ña ña nú ntute ñuꞌu kān. 


text:
Te ntāꞌa nto kade i é viī nto é kīni kaa ne, dií ka váꞌā ó te kaꞌntē ntó ntaꞌa nto. Tsí dií ka váꞌā o é kɨ̄ꞌɨn ntó ntaꞌa Xuva kō é ūun tsi ntaꞌa nto, naa i é kɨ̄ꞌɨn nto dôꞌvi kán nī ntuvi ntáꞌa nto, tsí ikān kaiꞌxi ñúꞌū é ña kantáꞌva. 


text:
Te dɨ̄ꞌɨ́n nto kade i é viī nto é kīni kaa ne, dií ka váꞌā o é kaꞌntē ntó dɨ. Tsí dií ka váꞌā o é kɨ̄ꞌɨn ntó ntaꞌa Xuva kō é uꞌntu nto, naa i é kɨ̄ꞌɨn ntó nī ntuvi dɨ́ꞌɨn ntō dôꞌvi kan, mí ña kantáꞌva ñúꞌú san. 


text:
Te ntuxnūú nto kade i ne, dií ka váꞌā o é tāva nto. Tsí dií ka váꞌā o é kɨ̄ꞌɨn ntó ntaꞌa Xuva kō é ūun tsi ntúxnūú nto, naa i é kɨ̄ꞌɨn nto dôꞌvi kán nī ntuvi ntúxnūú nto. 


text:
<pb/>ʼVatā ó idiáꞌvi ñɨɨ́ san é ña tɨ́vi kúñū é kuēꞌe o doméni iña Xuva kó ne, kuān ó kaidiáꞌvi nuu i é ntoꞌo kō, vata koo é ña tɨ́vi nima kó dɨ. 


text:
Ñɨ́ɨ̄ sán ne, váꞌā. Ntá tsi tē ña véñɨɨ́ ka ne, ¿míꞌi ntū kaidiáꞌvi ká i? ¿Nté ntu koo ntuveñɨɨ xtúku? Vií nto vata kaa ñɨɨ váꞌa. Kuenta tsí vií nto é ña natɨví nto nima nto. Váꞌa koo kuntoo nto ni tāꞌan nto —kaꞌan Jésuu ni ña.<pb/>


text:
Ntāka Jesuu ñuú Capernau, kuéꞌen ña dīñɨ ñuú Judeá dā nté xee ña xio diñɨ ntute Jordaán san. Ñá te da dīi ñaꞌá xee xtúku ña, nātaká nuu ña mí tuví ña ne, nakuáꞌa Jēsuu ña vatā xkoó ini ña. 


text:
Kidáā ne, xée ētsin ña fariseú san dɨ é kōto nteé ña Jesuu. Tsixeꞌe ña ña tē ña xíi kaa é naxtuvī mii ñátīí san ñadɨꞌɨ̄ ña. 


text:
Nantíko kōó Jesuu, kakáꞌan ña: —¿Nte ntū ó kakaꞌan Muísee é viī nto? —kaꞌan Jésuu. Kakaꞌan ñá fariseú san: 


text:
<pb/>—Muiseé ne, tāꞌxi ña itsi é ntaváꞌa o tūtu iña ñadɨꞌɨ́ kō ne, dá kūvi ntii nteé xio taꞌan o ni ñadɨꞌɨ̄ ko —kaꞌan ña. 


text:
uun tsi kúñū kúvi ña ntuvi ña.” Sáꞌā ne, kani túꞌun é ñā té uvi ñaꞌá ka ña, tsí uun tsi kúñū kúvi ña ntuvi ña. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Xoó ñaꞌa é natsoo mii ña ñadɨꞌɨ̄ ña, dá nātántaꞌa xtuku ña ne, dōó kinī ó kade ña nuu ñadɨꞌɨ́ ña. 


text:
O te ñadɨ̄ꞌɨ́ san naxtuvī mii ña xɨɨ ña, dá nātántaꞌa xtuku ña ni tuku ñatīí san ne, dɨvi ñā kade ña é kīni kaa nuu xɨɨ ña dɨ —kaꞌan ña. Nāxnuu viko Jesuu íꞌxá kuetsī (Mt. 19:13‑15; Lc. 18:15‑17) 


text:
<pb/>Ñaꞌa sán ne, xee níꞌi ña iꞌxá kuetsī nuu Jésuu vata koo é tɨɨn ntaꞌa ña ī. Ntá tsi ña ntɨniꞌi Jēsuú ne, ntáde tíi ña nī ña xee niꞌi iꞌxá i san. 


text:
Ntá tsi dā kútuni Jésuú ne, dōó dutsi kuiní ña ni ña ntɨniꞌi ñā. Kakaꞌan ñá ni ñā: —Kuéꞌe ntō itsi é na kīꞌxi iꞌxá kuetsī san mí tuví u. Ñá ku kādɨ́ nuu nto itsi é kīꞌxi; tsí mí kadē kûꞌvé Xuva kō ne, kaduku ntée ña vata ntáa iꞌxá kuetsī san. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō tsí te xōo ñáꞌa é ña kákuintiꞌxe ña vatā ó de uun iꞌxa luꞌntí ne, ñá kadūku ntée ña mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Īdo nteé Jesuu iꞌxá san xe un xé ūn, da tɨ́ɨn ntaꞌa ña ī e náxnuu viko ña i. Ñatīi, ña e dóo kuikā, kakaꞌan ñá ni Jēsuu (Mt. 19:16‑30; Lc. 18:18‑30) 


text:
<pb/>Dā nákaka Jesuu ítsi kān é kɨ̄ꞌɨn ñá ne, uun ñatīí ne, koó da kaxkaīnu ña xee ña, inchɨ́tɨ ña nūu Jésuu, tsíxeꞌe ña ñā: —Mastrû, ntoꞌó e dóo vaꞌá nto, ¿nté ntu koo vií u é nīꞌí ko ntuvi vāꞌa iñá ko ntii dañu ntūvi? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté kui kakaꞌan ntun e dóo vaꞌá u? Tsí da mii tsi Xuva kō e dóo vaꞌá ña. 


text:
É īnín lei e xtúvi Xuva kō é kākaꞌan: “Ñá kāꞌní o ñāꞌa; ñá viī o é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ; ñá kīꞌi dúꞌu ō; ñá dāꞌví o ñāꞌa dovete; ñá kanī ntaꞌví o ñāꞌa, ne, na kuiko ñuꞌu o uva ko ni dɨꞌɨ kō” —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ñatīí san ne, nantíko koō ñá, kakaꞌan ña: —Mastru, é un ntɨꞌɨ̄ lei tsíkan káde ntaa ú nte da ku lúꞌntī u —kaꞌan ña kuiká san. 


text:
Dā íto Jesuu ñá ne, dōó kuinima ñá ña. Kakaꞌan ña: —Uun sá nuu i é kākunaá ka: Kuēꞌén, kunadikon un ntɨꞌɨ̄ é kāduku ntée o ne, dá kuēꞌén diuꞌun i iña ña ntâꞌví san. Kidáā ne, niꞌi o nee iña é dokuika ntiꞌxé san e dukún kān. Dá kiꞌxin, kixntīkɨ́n ko —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ntá tsi dōo ntɨ́ꞌɨ iní ña é kuān ó kakaꞌan Jésuu. Dōó ntaꞌxa kunúꞌu ña, tsi dóo īo iña ña e dóo nuu áꞌvi. 


text:
<pb/>Kidáā né, xkokōto Jesuu, kakáꞌan ñá ni ña ntɨniꞌi ñā: —¡Ñá tē nté kaa ntii tūꞌun é kɨ̄ꞌɨn ña kuiká san mí kadē kûꞌvé Xuva kō! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Koó dā kúduꞌva ña ntɨniꞌi ñā é kuān ó kakaꞌan ña. Ntá tsi kakaꞌan xtúku Jesuu: —Kini nto, īꞌxá ko, ¡ñá tē nté kaa ntii tūꞌun é kɨ̄ꞌɨn ñáꞌa, ña é kākuinima í diuꞌún san, mí kadē kûꞌvé Xuva kō! 


text:
Dií ka ña ntii tuꞌun é kɨ̄ꞌví kameú san xavi xɨ́kɨ natēe é kɨ̄ꞌɨn ñá kuiká san mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Koó dā kúdana iní ña ntɨniꞌi ñā é kuān ó kakaꞌan ña. Ntátsixeꞌe tāꞌan ña: —Kidáā né, ¿xoó ñaꞌa ntu kuvi vií ña é nākáku ña kuan? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Īto Jesuu núu ñá ne, dá kakāꞌan ñá ni ñā: —Ñaꞌa sán ne, ña kúvi viī ña é nākáku mii ñā. Ntá tsi Xuva kō ne, kuvi vií ña, tsí ña tuví nee iña é ña kuvi vií ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌán Pedru ni ña: —Ntɨꞌɨ́ ne, tsoo mii ntɨ̄ꞌɨ ntɨ́ iñá ntɨ é vēxntíkɨ́n ntɨ nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nantíko kōó Jesuu, kakáꞌan ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Tē xoó ñaꞌa tsoo mii ña vīꞌi ña, ení ña, taꞌan ña, uva ña, dɨꞌɨ ñā, iꞌxá ña, o ñūꞌu ña kuenta iñá ko ni kuēnta iña túꞌūn vaꞌá san ne, 


text:
dií dií ka kueꞌe níꞌi ña ñuxiví a é vata kaa viꞌi ñá, ení ña, taꞌan ña, dɨꞌɨ ñā, iꞌxá ña, ni ñūꞌu ña. Ntá tsi dóo ntoꞌo ña dɨ, tsí kada xení ñaꞌa san ni ñā. Ntá tsi tē ntɨ́ꞌɨ ñuxiví sa ne, níꞌi ñā é kuntoo ña ni Xuva ko ntii dañu ntūvi. 


text:
Ntá tsi ña te da díi ñaꞌa, ña e dóo naꞌnu ñaꞌa vevií ne, ñá vādá nuu áꞌvi ká ña kídaā; ñaꞌa, ña é ña vádā nuu áꞌvi vevií ne, dōó naꞌnu ñaꞌa kuvi ña rkontûvi —kaꞌan Jésuu. Kakaꞌan xtúku Jesuu tsí kuví ña (Mt. 20:17‑19; Lc. 18:31‑34) 


text:
<pb/>Kuéꞌen ña itsi kan, kūntáa ña ñuú Jerusaleen. Odo nūú Jesuú ne, áta ña vēꞌxí ña ntɨniꞌi ñā. Koó dā ntákuduꞌva ña ntɨniꞌi ñā san. Dōo ûꞌví ña nguiī san, ña ntántīkɨn ña. Kidáā ne, xio kueꞌen níꞌi xtuku Jésuu ña ntɨníꞌi ñā né, dā éni ntuꞌu ña kākaꞌan ñá ni ñā nté koo ntoꞌo ña: 


text:
<pb/>—Ntaa o ñūú Jerusaleén ne, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ikan ntāda ña kó kuenta ntáꞌa dutu ñá odo nūú nī mastrú leí san ne, dɨvi ña kāꞌan ña é kūví u. Ntada ña kó kuenta ntáꞌa ñaꞌa, ña é ña te ña Israee. 


text:
Ña tsīkán ne, kini dɨkɨ́ ña kó ne, tɨꞌvi dɨɨ́ ña nuú ko. Kani diín ña ko, dá kāꞌní kueꞌen ñá ko. Kidáā né, tē kúvi uni ntúvi ne, ntoto xtuku u —kaꞌan Jésuu. Nuu i e íkan Santiau ní Juaan (Mt. 20:20‑28) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xée ētsin Santiau ní Juaan, iꞌxá Zebedeu, ntákaꞌan ñá ni Jēsuu: —Mastru, vií nto da xeꞌe, tāꞌxi nto nee iña é kākán ntɨ ntaꞌa nto ve —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>—Tāꞌxi nto é kuntōo ntɨ́ diñɨ nto tē xee nto mí kadā kúꞌvē nto. Uun ñaꞌā ntɨ́ ne, diñɨ kuaꞌa nto kutuví ntɨ; uun ñaꞌā ntɨ́ ne, diñɨ datsin nto kutuví ntɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ñá īni ntó nee iña é ntaíkan nto. ¿Kūtií ntu nto é dadɨɨ ntoꞌo nto nī kó un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu i é ntōꞌo ko? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>—Kutíi ntɨ, ¿nté kui ñaꞌa? —kaꞌan Sántiau ní Juaan. Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Ntoꞌo ntiꞌxe nto vata tsi koo ntoꞌo ko. 


text:
Ntá tsi é kuntōo nto diñɨ kuaꞌa ko o diñɨ datsin kó ne, ña kúvi tāꞌxi u, tsí mii Uva ko īni ña xoo é kuntōo i diñɨ ko —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
Kidáā né, kāna Jesuu ñá uxuvi ñáꞌa san, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ini nto tsí ñaꞌa, ña odo nūu iña ñaꞌa, ña é ña te ña Israeé ne, dōo ntáde kaꞌnu ña kúñu ñā. Ña tsiñu i sán ne, dōó ntii ntádē kúꞌvē ña iña ñaꞌa ña. 


text:
Ntá tsi dɨvi ntō ne, ñá te kuan koo viī nto. Tē xoó ñaꞌa ncho vií kaꞌnu ña ne, kantio é xntii ña ntō un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto. 


text:
Nté xūꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ñá te vēꞌxí u ñuxiví a é vīí kaꞌnu u, tsí véꞌxi ú vata koo é xntīi ú ñaꞌa san. Xuꞌú ne, véꞌxi u e ntáꞌvi u kuétsi ī é ña te da díi ñaꞌa san —kaꞌan Jésuu. Ntāváꞌa Jesuu úun ña kuāá, ña nani Bartīmeu (Mt. 20:29‑34; Lc. 18:35‑43) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xée ña ñūu é nani Jerīcoo. Ntāka xtuku Jesuu ni ña ntɨníꞌi ñā ne, ñá te da dīi ñaꞌa ntántīkɨn ñá ña. Diñɨ itsi mí kuēꞌen ñá ne, tuví uun ña kuāá, kaikan ña diuꞌun. Bartimeu nani ña, tsí uva ñā ne, Timeu nani ña. 


text:
Dā kútuni ña tsi véꞌxi Jesuu, ña ñuú Nazareé san ne, dōó ntii kākaꞌan ña: —¡Ō Jésuu, Iꞌxá Davii, ntuntāꞌví ini nto ko! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ñaꞌa sán ne, dē tíi ña ni ñā: —¡Duꞌxēn! ¡Ñá ku kuān xkoó kaꞌan! —kaꞌan ña. Ntá tsi ña kuāá san ne, da dií dií ka ntii kākaꞌan ña: —¡O Iꞌxá Davii, ntuntāꞌví ini nto ko! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Íntītsí Jesuu, kakáꞌan ña: —Kana nto ña —kaꞌan ña. Kana ña ña kuāá san ne, ntákaꞌan ñá ni ñā: —Nāxnuu kaꞌnu nto iní nto. Nakuntítsi nto, tsí kakana ña nto —kaꞌan ñáꞌa san nī á ña kuāá san. 


text:
Dā tsíxeꞌe Jēsuu ña: —¿Nee iñá ntu ntio o é vīí u iña o? —kaꞌan ña. —Mastrû, ntio ko é nāxiꞌi ntúxnūú ko —kaꞌan ñá ni Jēsuu. 


text:
<pb/>Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Kūnúꞌun ve. Tsí e kuíntiꞌxe o kó ne, ntuváꞌan ve —kaꞌan Jésuu. Ura dúꞌva tsi i náxiꞌí ntuxnūu ñá kuāá san ne, dá kuēꞌen ñá, kuntikɨ̄n ñá Jesuu mí kuēꞌen ña.<pb/>


text:
Xée ētsin ña ñuú Jerusaleen, mí ntoo ñuú Befagee ni ñuú Betania má xūku é nani Ōlivu. Jesuú ne, taxnūu ña uvi ñaꞌa ñá ntɨniꞌi ñā, 


text:
kakaꞌan ñá ni ñā: —Kueꞌēn ntó ñuú luꞌnti é tuví daꞌa san. Ura tsí i te kūkɨ́ꞌvi nto ikān ne, naniꞌi nto uun a búru kɨtɨ ntee tɨ́ɨn é ntē vata xoó kunteku í tɨ. Nantuté nto tɨ ne, kixníꞌi nto tɨ īꞌa. 


text:
Tē xoó ñaꞌa tsixeꞌe ña ntō é kuān ó de nto ne, káꞌan ntō tsi Tóꞌo ko kāntio ña tɨ; vevií nantiko koō ñá tɨ, koo kaꞌan ntó ni ñā —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Nantíko koō ñá, kakaꞌan ñá vatā ó kakaꞌan Jésuu ni ñá ne, xéꞌe ñāꞌa san itsi é kɨ̄ꞌɨn niꞌi ña búrú san. 


text:
Ñá te da dīi ñaꞌá san tsóo ña kutuun ñá itsi kān dɨ. Iō ñá ne, kātsin ña nta utun má kūꞌu kán ne, tsoo ña itsi kān. 


text:
Ñá tē nté kaa ñaꞌa odo nuū ñá nuu Jésuú ne, ñá te da dīi ña véꞌxi ata ñá dɨ. Un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña koó dā vantiñɨ ña ntákaꞌan ña: —¡Dōó kaꞌnu Xuva kō! ¡Ñá tē nté kaa váꞌā o iña ñá véꞌxi ntaꞌa Xuva kō! 


text:
¡Na naxnuu viko Xuva kō ña vexkádā kûꞌvé iña ko, é viī ñá Rei naa úvata ko Dāvii! ¡Dōó kaꞌnu Xuva kō, ña tuví e dukún kān! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Xée Jēsuu ñuú Jerusaleén ne, dá kūkɨ́ꞌvi ña ini ukún kaꞌnu san. Ito ña un ntɨꞌɨ̄ é īó iní i kān. Dā kuáā né, ntīi ña, kueꞌen ña ñuú Betania ni ña uxuvi ñáꞌa san. Tun ígū é ña kakíi kɨtɨ i (Mt. 21:18‑19) 


text:
Īni ika ña tsí ntitsi uun tun ígū é ūve xuku i. Kūkóto ntōdó ña tē ntaꞌá kɨtɨ i. Ntá tsi dā xee ñá ne, da mii xūku í uve, tsí vata xee ntúvī é kīi kɨtɨ i. 


text:
Kidáā né, kakaꞌan Jésuu ni tun ígū san: —Nté uun ito ña koó ka kɨtɨ o é kāꞌxí ñaꞌa san —kaꞌan ñá ni ūtun san. Tēkú ña ntɨniꞌi ñā é kuān ó kakaꞌan ña. Dā ntántoo Jesuu ini ukún kaꞌnu san (Mt. 21:12‑17; Lc. 19:45‑48; Jn. 2:13‑22) 


text:
<pb/>Nāxee xtúku ña ñuú Jerusaleén ne, kuéꞌen Jēsuu má ūkún kaꞌnu san. Ikān éni ntuꞌu ñā nakunu ña ña ntádiko ni ñā ntáñii ini ukún san. Nantáva ña mesa mí ntoo ña ntánadama diuꞌún san ne, nantáva ña sia mí ntoo ña ntádiko palomá san. 


text:
Dá kanakuāꞌa ña ñaꞌa, ña ntoo ini ukún san ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Ñā ntu te uve náꞌa nte díꞌna é kākaꞌan Xúva kō: “Tsí viꞌi kó ne, viꞌi mí kaꞌan ntâꞌví ñaꞌa, ña dā míꞌī ká ñuu i”, kaꞌan ña? Ntá tsi ntōꞌó ne, viꞌi ña dūꞌu káde nto —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Dā téku dutu ñá odo nūú nī mastrú leí san ne, kidáā né, ntukū nuu iní ña nté koo kaꞌní ña Jesuu. Tsí ntaúꞌvī ñá Jesuu, tsí un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, ncho kini ká ña túꞌūn é kanakuāꞌa Jesuu ña. 


text:
Ntá tsi dā kuáa ne, Jesuu ni ña ntɨníꞌi ñā né, ntāka ña ñuú Jerusaleen. É kuintiꞌxe ko Xuva kō (Mt. 21:20‑22) 


text:
<pb/>Utén san ne, dā ntíko kōo xtúku ña ni ña ntɨniꞌi ñā ne, ítā ntiꞌxin ña mí ntitsi tun ígū san. Īní ña tsí xiꞌi dií kueꞌen, un tsi nte dítsin i. 


text:
Kidáā ne, nánūꞌú Pedrú san iní ña é kākaꞌan Jésuú ne, kakaꞌan ña: —Un kaa, Mastru. Dɨvī tun ígū san é kāꞌan ntée nto i ne, e xiꞌi dîi —kaꞌan ña. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni nto: tē xoó kaꞌan í ni xūku sáꞌā: “Kuēꞌen dáꞌan vé, na kōꞌxón nuun méꞌñu ntute ñuꞌu kān”, né, te kanɨɨ̄ nima ñá kakuintiꞌxe ña é kuān koo kuvi ne, kuān koo kuvi ntiꞌxe. 


text:
Dukuān ne, kakaꞌán u ni ntō: nee iña é kākan ntó ntaꞌa Xuva kō da ntákaꞌan ntâꞌví nto ne, kuintiꞌxe nto tsí niꞌi ntó ne, níꞌi ntīꞌxe nto. 


text:
Dā ntákaꞌan ntâꞌví nto ne, te īó xoo é kanāa núu niꞌi ntō ne, kada kaꞌnu iní nto ni ñā vata koo é Xuva kō, ñá tuví e dukún kān, kada kaꞌnu iní ña ni nto kuētsí nto dɨ. 


text:
Tsí tē ña kada kaꞌnú ini nto ni tāꞌan nto kuétsi ñā ne, nté Xuva kō, ña tuví e dukún kān, ña kada kaꞌnú ini ña ni nto kuētsí nto dɨ —kaꞌan Jésuu. ¿Xoó ntu xéꞌe i itsi é kuān koo vií Jesuu? (Mt. 21:23‑27; Lc. 20:1‑8) 


text:
<pb/>Kidáā né, nāxee xtúku ña ñuú Jerusaleen. Kaika Jesuu ini ukún kaꞌnu kān né, ikan tsī xee dútu ñá odo nūú nī mastrú leí ni ñatā sán ne, 


text:
ntátsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Xoó ntu kakaꞌan i é kuān koo vií nto? ¿Xoó ntu táꞌxi i itsi é kuān koo vii nto nuu i sáꞌa? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nantíko kōó Jesuu, kakáꞌan ña: —Xuꞌú ne, ntio kó tsixeꞌē ú nto dɨ. Te kūvi kaꞌan nto é tsixeꞌē ú nto ne, dá kāꞌán u xoo táꞌxi i itsi é kade u. 


text:
¿Xoó ntu xeꞌé i itsi Juaán san é nakūtsi ntute ña ñaꞌa san? ¿O Xuva kō né, o kūdii ñaꞌa ntú san xeꞌé ña? Káꞌan nto vē —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ntatíin nuu mii ñā: —Te kāꞌan o tsí Xuva kō xeꞌé ña ña itsi ne, káꞌan ñā: “¿Nté kui ña ni kuintíꞌxe nto ña kuan?” koo kaꞌan ña. 


text:
¿Nté koo kuvi te kāꞌan o tsí ñaꞌa san xeꞌé ña ña itsi? —kaꞌan ña. Tsi ntaúꞌvī ñá ñaꞌa san, tsí un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san ntákuintiꞌxe ña tsí ntaꞌa Xuva kō niꞌi ntíꞌxe Juaán san é kūvi vií ña. 


text:
Dukuān ne, nantíko koō ñá, ntákaꞌan ña: —Ñá īní ntɨ —kaꞌan ña. Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu: —Xuꞌú ne, ntē ñá kaꞌán u dɨ xoo táꞌxi i itsi é kuān ó kade u —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Kidáā né, eni ntuꞌu Jēsuu ntáa ña nuu i é nañéꞌē ñá ñaꞌa san: —Uun ñatīí ne, íꞌxi ña xoꞌo tɨntiꞌō. Ēdɨ́ nuu ña xákū ntíkō diñɨ i. Uvi ítsī éte nuu ña nú xuu kaꞌnu san mí kādin núu ña tɨntiꞌō sán ne, dā xntítsi tsíñu ña uun viꞌi dūkun mí kunūu ña é vīí kuenta xóꞌo tɨntiꞌō san. ʼKidáā ne, xéꞌe ña ñāꞌa san é na kūntoo taan ña é viī ña kuenta xóꞌo tɨntiꞌō sán ne, dā kíi ña, kueꞌen ñá xio ñuu e dóo ikā. 


text:
Xée ntūvi é tɨ̄ɨn ña tɨntiꞌó san. Tōꞌó i ne, taxnūu ña uun ñaꞌa ña ntáde tsiñu é nā kínakuīdó ña é kāduku ntée ña. 


text:
Ntá tsi ña ntáde kuentá san ne, ña ni ntío ña nakuéꞌe ña é kāduku ntée tóꞌo ī. Ēꞌní diīn ñá ña táxnūu tóꞌo ī san. Nté uun kɨtɨ i ña ni xéꞌe ña é kunīꞌi ña é kūvi iña tóꞌo ñā; da mii ntāꞌa ña kunúꞌu ña. 


text:
Kidáā né, taxnūu xtuku tóꞌo ī san uun ñáꞌa ka ña ntáde tsiñu san. Ntá tsi ña ntáde kuentá san ne, ntuku kuiꞌī ñá dɨkɨ ña táxnūu ña. Dōo dé xení ña ni ñā. 


text:
Tōꞌó i san ne, taxnūu xtuku ña uun ñaꞌa ká ña. Ntá tsi éꞌni kueꞌen ñá ña. Kidáā ne, ñá te da dīi ña ntáde tsiñu san táxnūu ká ña. Iō ñá ne, ēꞌní diīn ñá ña. Iō ñá ne, ēꞌní kueꞌen ñá ña. 


text:
<pb/>ʼKoó da ūun sá ña ntoo ña: dɨvi īꞌxá mii ñā e dóo kakuinima ña. Kidáā né, taxnūu ña iꞌxá ña. Kuiní ña tsí te kuiko ñūꞌu ñaꞌa san iꞌxá ña. 


text:
Ntá tsi ña ntáde kuentá san ne, ntánatíin ña: “Ña sāꞌá ne, iꞌxa tóꞌo ī, ña é nākunteé ntaꞌa i tē xiꞌi ña. Kīkáꞌni o ñā ne, kidáā ne, kuvi iña ko un ntɨ́ꞌɨ̄ é īo iña ña”, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, katsixeꞌe Jēsuu: —¿Nté koo vii tóꞌo ī san ve? Mii ña kɨ̄ꞌɨn ñá ve, kaꞌní ntɨꞌɨ ña ña ntáde kuenta xóꞌo tɨntiꞌō san, dá nakuéꞌe ña tuku ñaꞌa, ña é vīí kuenta. 


text:
<pb/>ʼNtōꞌó ni, ¿vāta nakuaꞌa ntu nto Túꞌun Xuva kō? Tsí kakaꞌan:<pb/>Xúū é nāntii níꞌni ña xntîtsí viꞌi sán ne,<br/>dɨvī é kūvi xuu núu i.<pb/> 


text:
Sáꞌā dé kûꞌvé Xuva kō é kōo ne,<pb/>ñá tē nté kaa váꞌā ó, kuiní ntɨ. Kuān ó uve naꞌa nte diꞌna Túꞌun Xuva kō —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Ña tsiñu i sán ne, kūtuni ña tsí dɨvi kuēnta iña ñá é kāntáa ña nuu i sáꞌa. Ntukū nuu iní ña nté koo vií ña é tɨ̄ɨn ña Jesuu. Ntá tsi uꞌví ña ñaꞌa sán ne, xnuu mii ña Jēsuu, kuéꞌen ñā. Katsixeꞌe ña kuēnta iñá diuꞌun xôo (Mt. 22:15‑22; Lc. 20:20‑26) 


text:
<pb/>Kidáā ne, táxnūu ñaꞌa san ña fariseu ni ña ntántīkɨn rei Heródē san mí tuví Jesuu. Ncho vií ña vata koo é kāꞌan Jésuu nuu i e dóo xíi kaa, vata koo é nāniꞌi itsi ña nté koo dáꞌvi ña ña dovete. 


text:
Xée ñā mí tuví Jesuú ne, ntákaꞌan ñá ni ñā: —Mastru, iní ntɨ tsí kakaꞌan nto é nuu é ntaā i. Iní ntɨ tsí dadɨɨ tsi kaiko ñuꞌu ntō un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, dadɨɨ tsi kade nto ni ña, kuān te ntaꞌví ña, kuān te kuika ña. Kanañēꞌe ntó ntɨ é nuu é ntaā í vata ō xtûví Xuva ko īñá ntɨ. ¿Vāꞌá ntu ō é ntáꞌvi ō diuꞌun xôó san ntaꞌa ña tsiñu i san, ō ñaꞌa, te kuiní nto? ¿Ntáꞌvi ntu ō né, ō ña ntáꞌvi ō? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ña ñā. 


text:
<pb/>Jesuú ne, kūtuni ña tsí da ntaéni dɨkɨ́ ña ña. Kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté kui ntaíto nteé ntu nto ko? Tāꞌxi nto uun diuꞌun kuiꞌxín san, na kōto nteé u —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Xéꞌe ña ñā ne, da tsíxeꞌe Jēsuu ña: —¿Xoó ntu dɨkɨ i é ntēé diuꞌun sáꞌa? ¿Xoó ntu dɨvī í e nteé naꞌa? —kaꞌan ña. —Dɨ́kɨ̄ Césa ni dɨvī ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Váꞌa ō é nākuéꞌe o ntāꞌa ña tsiñu naꞌnu i nee iña é kāduku ntée ña ne, váꞌa ō é nākuéꞌe o ntaꞌa Xuva kō nee iña é kāduku ntée ña dɨ —kaꞌan ña. Koó dā kúduꞌva ñaꞌa san e dóo ini Jesuu nté koo nantiko koō ña é kākaꞌan ña. Nantíko kōó Jesuu e tsíxeꞌē ña saduceú san (Mt. 22:23‑33; Lc. 20:27‑40) 


text:
<pb/>Xéē ña saduceú san dɨ. Ña sāꞌá ne, ñá tē ntákuintiꞌxe ña tē ntántoto ña xiꞌí san. Da ntaéni dɨkɨ́ ña Jesuu, ntákaꞌan ña: 


text:
<pb/>—Mastrû, uve naꞌa mí kakāꞌan Muísee nté koo vií o tē xiꞌí ení kō. Tē xiꞌi ñá ne, ítuvī mii ñadɨꞌɨ́ ña ne, ña ni xīó iꞌxá ña ne, nātántaꞌa ení ña ni ñadɨ̄ꞌɨ kií san vata koo é na kōo iꞌxá ña iña ení ña. 


text:
Ení ña, ña é kuvi ūví san ne, tantaꞌa ña ni ñadɨ̄ꞌɨ kií san. Dā xiꞌi ñá dɨ ne, váta kōó iꞌxá ña. Ení ña, ña é kuvi ūní san ne, kuan tsi ō kúvi ni ñā dɨ. 


text:
Kidáā ne, é un é un ña tántaꞌa ña ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san. Dā kúvi ne, xíꞌi ña ntɨꞌɨ ūꞌxe ñáꞌa ña ne, nté uun iꞌxá ña ña ni xío. Kidáā ne, xíꞌi ñadɨ̄ꞌɨ kií san dɨ. 


text:
Tē ntóto ña xiꞌí san ne, ¿xoó ntu ñadɨ̄ꞌɨ́ i kuvi ña? Tsí un ntɨꞌɨ̄ ña uꞌxe ñáꞌa san e tántaꞌa ña ni ñā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dá kakāꞌan Jésuu ni ña: —Ñá vāꞌá ō e ntádē kuení nto, tsi ñá ini nto nté o uve naꞌa Túꞌun Xuva kō ne, ñá īni nto tsi dóo īo é vīí Xuva kō. 


text:
Dá ntōto ña xiꞌí san ne, ñá nātántaꞌa ká ñatīí san. Ña xoxó ka é kuēꞌé i itsi é tantaꞌa ñadɨ̄ꞌɨ́ san dɨ. Tsí kuntoo ña vatā ó ntántoo ánjē san e dukún kān. 


text:
Kuenta iña i e ntóto ña xiꞌí san ne, ¿vāta nakuaꞌa ntu nto tutu e xtûví Muiseé san, mí uve naꞌa iña xuku é kaiꞌxi? Ikan kākaꞌan Xúva ko ni Muīsee: “Xuꞌú ne, Xuva uvata ika nto Ābraan ni Ísaa ni Jácoo”, kaꞌan ña. 


text:
Xuva kō ne, ñá te Xuvā ñá xiꞌí san, tsí Xuvā ñá ntantíto san. Dukuān né, kūdii dovete ntákuintiꞌxe nto —kaꞌan Jésuu. Tūꞌun é dií ka kaꞌnu (Mt. 22:34‑40) 


text:
<pb/>Xée ūun mastrú leí ne, tēkú ña é kākaꞌan Jésuu ni ñá saduceú san. Īní ña tsi dóo váꞌā ó kakaꞌan Jésuu é kanantiko koō ña. Tsixeꞌē mastrú leí san dɨ: —¿Neé ntu túꞌūn e táꞌxi Xuva kō é dií ka kaꞌnu é kāda ntaa o? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Nantíko kōó Jesuu, kakáꞌan ña: —É kuvi ūun sán ne: “Kiní nto, ña Israee: uun tsi Xuva kō e dóo kaꞌnu ña. 


text:
Kuinima ntó Xuva ko kanɨɨ̄ nima ntó, kanɨɨ̄ é tduiña nto, kanɨɨ ūꞌxen dɨkɨ nto. Nɨɨ̄ kuéꞌen ini nto kunuu inī ntó ña.” 


text:
É kuvi ūví san ne: “Kuinima ntó taꞌan nto vata tsī ó kakuinima ntó kúñu mii ntō.” Ña túvī ká xtuku é kadā kûꞌve é vata kaa sáꞌa —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kakaꞌán mastrú leí san: —Ntáa ntīꞌxe, Mastru. Nuu é ntaā i é kākaꞌan nto, tsi úun tsi Xuva kō. Xoxó ka xtúku Xuva kō, tsí mii tsi ñā. 


text:
Na kuīnima kó ña kanɨɨ̄ nima kó, kanɨɨ ūꞌxen dɨkɨ ko, nɨɨ kuéꞌen ini kō ne, na kuīnima kó taꞌan ko vata tsī ó kakuinima kó kúñu mii kō. Tē kada ntaa o sáꞌā ne, dií ka kaidiáꞌvi é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ doméni é kāꞌmi o nú nāa kan íña Xuva ko, o da nēé ka doméni é kuēꞌé o ñā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Iní Jesuu tsi dóo váꞌā ó nantiko koó ña ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Ña íka tsi tūví nto mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan ña. Kidáā ne, nté uun xoxo ni tsixeꞌe ká i Jesuu. ¿Xoó ntu iꞌxá ntiꞌxe i Cristu? (Mt. 22:41‑46; Lc. 20:41‑44) 


text:
<pb/>Dá kanakuāꞌa ká Jesuu ñaꞌa san má ūkún kaꞌnu kān né, kakaꞌan ñá ni ñā: —¿Nté kui ntákaꞌan ntu mastrú leí san tsí ña é taxnuu Xuva kō é kuvi ña Cristú ne, iꞌxa íka rei Dāvii ña? 


text:
Tsí nte díꞌna kakaꞌan Dávií san vata ō nañéꞌe Espíritū Sántū san ña:<pb/>Kakaꞌan Xúva ko nī Tóꞌō ko:<pb/>“Kutūvín diñɨ kuaꞌa ko<br/>da nté kūvi tsoo ú ña ntaínchuꞌvi ō nú xēꞌe o”, kaꞌan Xúva kō, kaꞌan Dávii. 


text:
¿Nté ō ntu é Cristú san ne, iꞌxá ika Dāvii kúvi ña? Tsí mii Dāvií san kakaꞌan ñá tsi Tóꞌo ñā kúvi ña —kaꞌan Jésuu. Ñá te da dīi ñaꞌá san dóo xkúntee iní ña é kīni ña túꞌūn é kākaꞌan Jésuu. Katsiꞌi kuétsi Jēsuu mastrú leí san (Mt. 23:1‑36; Lc. 11:37‑54; 20:45‑47) 


text:
<pb/>Jesuú ne, dá kanakuāꞌa ña ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ña: —Koto xnto mastrú lei, ñá e dóo naꞌnu ncho vií san. Dōó xkuntée iní ña duꞌnu nani da ntaíka ña itsi kān. Dōó ntio ña é kuiko ñuꞌu ñāꞌa san ña, é kāꞌan ñá ntiusi ní ña núu ñaꞌa san nu âꞌví kān. 


text:
Má ūkún kān dɨ́ ne, dōó ntio ña é kuntōo ña nte nuu i kan. Tē xee ñá viko sán ne, dōó ntio ña é nīꞌi kuntoó ña míꞌī e dií ka váꞌā o. 


text:
Ntaéni ntáꞌvi ña ñadɨ̄ꞌɨ kií san vata koo é nakiꞌi ña un tsi nte víꞌi ña. Dōó naꞌa ntákaꞌan ntâꞌví ña, vata koo é kadā kuení ñaꞌa san tsi dóo vaꞌá ñaꞌa ña. Ntá tsi ña sāꞌá ne, dií ka kueꞌe níꞌi ña é ntoꞌo ña ntaꞌa Xuva kō —kaꞌan ña. Kuenta iña diuꞌun é xēꞌé ñadɨ̄ꞌɨ kií san (Lc. 21:1‑4) 


text:
<pb/>Tuví Jesuu má ūkún kān ne, tuví nteē ña etún diuꞌun mí ntátsuꞌun ñaꞌa san. Kaito ntee ña nté o de ñaꞌa san é ntátsuꞌun ña diuꞌun. Īni ña tsí ña kuiká san ne, ñá tē nté kaa diuꞌun ntáxeꞌé ña. 


text:
Kidáā né, kāna Jesuu ña ntɨníꞌi ñā ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Tsí ñadɨ̄ꞌɨ kií sāꞌá ne, dií ka nuu áꞌvi é xēꞌé ña é ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña nguiī san e ntátsuꞌun ña diuꞌun ña ini etún san. 


text:
Tsí ña nguiī sán ne, dōó īó iña ñá ne, kūdii diuꞌun é kāntoo e ntáxeꞌé ña. Ntá tsi ñadɨ̄ꞌɨ kií san ne, kuān té ña te neé īó iña ñá ne, nɨɨ̄ kuéꞌen ini ña xeꞌé ña un ntɨꞌɨ̄ é īó iña ña —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Dā ntáka Jesuu má ūkún kaꞌnu kān ne, kakaꞌan úun ña ntɨniꞌi ñā: —¡Un kaa dií xuú san, Mastru! ¡Ñá te da kūdii! ¡Xūkún san dɨ! ¡Ñá tē nté kaa váꞌā o! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —Koto váꞌa nto xúkūn e dóo váꞌā ó san, é ña te da kúdii. Ntá tsi véꞌxī ntuvi é nantatsin kueꞌen. Nté uun ká xuu ña kodo ntiꞌi táꞌān ka kídaā —kaꞌan ña. Kakaꞌan Jésuu nté koo kuvi diꞌna dá ntɨ̄ꞌɨ ñuxivi (Mt. 24:3‑28; Lc. 21:7‑24; 17:22‑24) 


text:
<pb/>Dā itúvi Jesuu tɨ́ꞌɨ i é nani Ōlivú ne, dōo dîto tuví xúkūn san. Pedru, Sántiau, Juaan, ni Ándreé ne, xée ētsin ña nuu Jésuu, ntákaꞌan xuꞌú ña ni ña, tsixeꞌe ña ñā: 


text:
<pb/>—Káꞌan nto vē amá kuān koo kuvi é kākaꞌan nto. ¿Neé ntu nuu i é tāꞌxi Xúva kō é na kūtuní ntɨ tē xee úra i é kūvi? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Kidáā né, eni ntuꞌu Jēsuu kakáꞌan ñá ni ñā: —Kuenta tsí vií nto é ña kaní ntaꞌvi nté uun ñaꞌa san nto. 


text:
Tsi dóo tɨtɨ́n ñaꞌa kiꞌxi ña é vata te xūꞌú ne, káꞌan ñā: “Xuꞌu é Cristú u”, koo kaꞌan ña. Dōó tɨtɨ́n ñaꞌa san kaní ntaꞌví ña ña. 


text:
<pb/>ʼTē kútuni nto tsí kakuvi duꞌxēn da ntátekú nto tsi ntákaꞌan ñáꞌa san iña duꞌxén ne, ñá ku uꞌvī nto. Tsi kuétsī é kuān koo kuvi, ntá tsi vata xee táꞌan ntuvi é ntɨ̄ꞌɨ ñuxiví sa. 


text:
Tsí uun ñuú san ne, nāá ni tūku ñuu. Uun reí ne, naā ñá ni tūku reí san. Dōó kiꞌin itsi ñūú san ne, táān; kutama ñáꞌa sán dɨ. Tē kúvī sáꞌā né, dā ve nuu i é īñɨ ntuꞌu é ntōꞌo ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví sa. 


text:
<pb/>ʼNtōꞌó ne, kuenta tsí vií nto. Tsí ñaꞌa sán ne, ntada ña nto kuenta ntáꞌa ña tsiñu i sán ne, kaꞌní diīn ñá nto má viꞌī mi ntánataká nuu ña Israeé san. Nuu ña tsiñu naꞌnu i, nuu reí san kuntāñɨ́ meꞌñū ntó dɨ vata koo é kāꞌan nto nté kui ntántīkɨn ntó ko. 


text:
Diꞌna dá ntɨ̄ꞌɨ ñuxiví sa ne, kɨ́ꞌɨn ñāꞌa, kíkaꞌan ntódo ña túꞌūn vaꞌá san dá kanɨɨ kāꞌnu ñuxiví san. 


text:
Te tɨ̄ɨn ña nto ne, ntada ña nto kuenta ntáꞌa ña tsiñu i sán ne, ñá ku kadā kuení nto nté koo kaꞌan nto. Tsí taꞌxi Xuva kō é kāꞌan ntó tē xee úra i é kāꞌan nto. Ñá te kene mii ntō é kāꞌan nto, tsí Espíritū Sántū san taꞌxi ña túꞌūn é kāꞌan nto. 


text:
Kidáā né, ñatīí san ne, ntada ña ení mii ña kuēnta ntáꞌa ña tsiñu i é kaꞌnī ñá ña. Uva īꞌxá san ne, ntada ña iꞌxá ña kuenta ntáꞌa ña dɨ. Iꞌxá san ne, tsiꞌi kuétsi uva i ni dɨꞌɨ ī ne, ntada ña kuenta ntáꞌa ña tsiñu i dɨ é kaꞌnī ñá ña. 


text:
Ñá ntīo kueꞌen ñáꞌa san nto, ntá tsi tē xoo é ña xtuví mii ī é kuīntiꞌxe i kó dā nté ntɨ̄ꞌɨ ntuvi iña ñá ne, nakáku ña. 


text:
<pb/>ʼTē íni nto tsi é ntītsi nuu i é kīni kaa san má ūkún kaꞌnu kān míꞌī e dóo xii kaa ne, ntōꞌo é ntoo nto ñuú Judeá ne, kunu nto kueꞌēn ntó, kukūntoó xuꞌū ntó ata uku kan. 


text:
Tē xoó ñaꞌa tuví daꞌna ña ata viꞌi ña kan kídaā ne, ñá ku ntɨ̄ꞌví ña má viꞌi kān e kínakíꞌi ña iña ña. 


text:
Tsi kídaā né, un váꞌa tsi ntoꞌo ñaꞌa. Un tsi nte dá de kûꞌvé Xuva ko ñūxiví sa ne, vata ntóꞌo ñāꞌa san vata koo ntoꞌo ña ntuvi tsikan. Ntē ña kuan koo ntóꞌo xtuku ñaꞌa san é kuān koo ntoꞌo ña. 


text:
Tē dɨ́ ña ni dé kûꞌvé Xuva kō é ntudutsi ntūvi tsikán ne, nté uun ñaꞌa ña nakáku ña. Ntá tsi ntadutsi ña ntuvi tsikan kuenta iña ñaꞌá san, ña e dóo kakuinima Xúva kō, ña é nakaxnúu ña é kūvi iꞌxá ña. 


text:
<pb/>ʼKidáā né, tē xoó kaꞌan í ni ntō: “¡Koto nto! ¡Ikān tuví Cristu!”, ne, ñá ku kuintīꞌxe nto é kākaꞌan ñá naa Xuva ko. 


text:
Tsí iō ñáꞌa, ña é kīꞌxi kídaā ne, káꞌan ñā é Cristu ña. Káꞌan ñā tsí kakaꞌan ñá naa Xuva ko. Vií ña nuu i e dóo naꞌnu ne, vií ña nuu i e dóo vaꞌa. Ntá tsi da ntaéni ntaꞌví ña ñaꞌa san. Tē dɨ́ kuvi vií ña ne, un tsi nte ña nakaxnúu Xuva kō kaní ntaꞌví ña ña. 


text:
Kuenta tsí vií nto. Dukuān é dīꞌna kakaꞌán u ni nto ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu i sáꞌā nté koo kúvi. Kakaꞌan Jésuu tsí nainu xtúku ña ñuxiví a (Mt. 24:29‑35,42,44; Lc. 21:25‑36) 


text:
Xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, nainú u meꞌñú vikó san. Kidáā ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san kiní ña tsi dóo kaꞌnu ú ne, dōó īó ko é vīí u é un ntɨꞌɨ̄. 


text:
Kidáā né, taxnūu u ánjē é nākuido ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é nākaxnúu u. Dā míꞌī ká ñuxiví sa mí ntoo ña un tsi nte e dukún kān nakuido ánjē san ña. 


text:
<pb/>ʼKoto nto nté o de tun ígū san. Te ūte ntaꞌa i é da ve kantɨka xúku ī ne, ini o tsí dokó sa xee ntuví kaꞌni san. 


text:
Kuan kōo dɨ́, tē ntaíní nto tsi é kakūvi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu i sáꞌā é kākaꞌán u ni ntō vevií ne, kutuni nto tsi dóko sā xee ntúvī é nainú u ñuxiví a. 


text:
Átā xiꞌi xnto túvi u. Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō, tsí kuntaa é un ntɨꞌɨ̄ é kākaꞌán u ni nto dīꞌna dá ntɨ̄ꞌɨ ntuvi iña ñá ntoo ñuxiví sa vevii. 


text:
<pb/>ʼNtá tsi xoxó ini í nee ntúvi ō neé ura kúntaa é kākaꞌán u; nté uun ánjē, ña ntoo e dukún kan, nté xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, ñá īní u; mii tsi Uvā ko é ini ña. 


text:
Sáꞌā né, vata kaa uun ñatīí, ña é tūví tuꞌve e dóo ika kɨ̄ꞌɨn ñá, ne, xtuvī ñá viꞌi ña ntaꞌa ña ntáde tsiñu iña ña. Káꞌan ña nī é un é un ña ntáde tsiñu iña ña nté koo vií ña ne, xtuvī ñá uun ñaꞌa, ña é kōto xiꞌi ña. 


text:
Ntōꞌó ne, koto váꞌa nto dɨ, tsí ñá ini nto neé ura naínú u: tē kuaa vaꞌá ne, o dava ñūu, o ura í tē kána lɨ́ꞌxɨ, o tē tuví vaꞌa. 


text:
Ntá tsi nuu i é kākaꞌán u ni ntō ne, kakaꞌán u ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san: ¡Kuntitō nto! ¡Ñá kū xkúkidi naá nto! —kaꞌan Jésuu.<pb/>


text:
Kakunaá ka uvi ntúvi dá xēe viko da ntánakaꞌan ña nté ō nakáku Xuva kō ña Israeé san ñuú Egítō. Kidáā ne, ñá kāꞌxi ña tañúꞌū é kadāka úꞌxen iā. Tōꞌó dutu ní mastrú leí san ne, ntukū nuu iní ña nté koo vií ña é diin diin tsi tɨɨn ña Jesuu é kaꞌnī ñá ña. 


text:
Ntatíin mii ñā: —Ña tɨ́ɨn o ña ntūvi viko san, vata koo é ña kudíin ñaꞌa san —kaꞌan ña. Uun ñadɨ̄ꞌɨ́ daꞌví ña choꞌo vîdin dɨ́kɨ Jésuu (Mt. 26:6‑13; Jn. 12:1‑8) 


text:
<pb/>Tuví Jesuu ñuú Betania nú viꞌi Sīmuun, ña é nakoꞌxo kúñu ī kídaā. Dá ntōo ña, ntaéꞌxi ña ne, xée uun ñadɨ̄ꞌɨ́, niꞌi ña uun xuxu e kúvi xuu mí nuu choꞌo vîdin e dóo nuu áꞌvi. Taꞌvi ña xuꞌū i ne, dáꞌvī ntɨꞌɨ ña choꞌo vîdín san dɨkɨ Jésuu. 


text:
Dií ka váꞌā ó tē dɨ́ ni nadiko ñā ne, níꞌi ña te ūní sientu, dá kuēꞌé ña ña ntāꞌvi —kaꞌan ña. Dōó dutsi kuiní ña ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san. 


text:
<pb/>Ntá tsi Jesuú ne, kakaꞌan ña: —Koo mii nto ñā. ¿Nté kui ntánatekū duꞌxen ntu nto ña? Dōo váꞌā ó de ña nī ko. 


text:
Nguentúvi ntoo niꞌi nto ña ntāꞌví san ne, amá ntio nto ne, kuvi xntii nto ñā. Ntá tsi xuꞌú ne, ña náꞌā ká kutūví u ni ntō. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Dā míꞌī ká kɨꞌɨn ñáꞌa é kikaꞌan ntódo ña túꞌūn vaꞌá san iña Xuva ko dá kanɨɨ ñūxiví sa ne, káꞌan ñā é kuān nte váꞌā o dé ñadɨ̄ꞌɨ́ san nī kó ne, nakaꞌan ñāꞌa san ña. Dā diko Júdā san Jésuu (Mt. 26:14‑16; Lc. 22:3‑6) 


text:
<pb/>Uun ña ntɨniꞌi Jēsuu, ñá nanī Júda Scārioté ne, kuéꞌen ñā mí ntoo tóꞌō dutú san ne, tíin ña ni ñā nté koo vií ña é diko ña Jēsuu. 


text:
Dā téku tóꞌō dutú san é kākaꞌan Júdā né, dōó diní ña. Xéꞌe ñā xuꞌu ña e ntáꞌvi ña ña te kuvi vií ña. Júdā sán ne, ntukū nuu iní ña nté koo vií ña é diko ña Jēsuu. Dā éꞌxi Jesuu ni ña ntɨníꞌi ñā (Mt. 26:17‑29; Lc. 22:7‑23; Jn. 13:21‑30; <a href='B:530 11:23'>1 Co. 11:23</a>‑26) 


text:
<pb/>Kidáā ne, xée ntūvi é kii viko da kaꞌxi ña tañúꞌū é ña kadáka uꞌxen iā, ntuvi da ntaéꞌní ña iꞌxá leꞌntú san é kāꞌxí ña iña vikó san. Ntákaꞌan ñá ntɨniꞌi Jēsuu ni ña: —¿Míꞌi ntū ntio nto é kīkaváꞌa ntɨ é kāꞌxi o vikó san? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Kidáā né, teé tsiñu Jesuu úvi ñáꞌa, ña ntɨniꞌi ñā ne, kakaꞌan ñá ni ñā: —Kueꞌēn ntó má ñūú san. Tē xee ntó ikān ne, taꞌán nto uun ñatīí, ña niꞌi xoó ntute sán ne, kuntīkɨn ntó ña. 


text:
Neé viꞌi mí kɨ̄ꞌví ña ne, káꞌan nto nī tóꞌo vīꞌi san: “Kakaꞌan Mástrú ntɨ: ¿Míꞌi ntū má viꞌi kuntōo ntɨ́ ni ña ntɨniꞌī ntɨ é kāꞌxí ntɨ iña vikó san?”, koo kaꞌan nto. 


text:
Kidáā né, nañēꞌe ñá nto uun má viꞌi kāꞌnu iní viꞌi dūkún san. É iō tuꞌve. Ikān ne, kaváꞌa nto é kāꞌxi o iña vikó san —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kuéꞌen ña ntɨniꞌi ñā ne, xée ña ñūú Jerusaleen. Nāniꞌi ntiꞌxe ñá vatā ó kakaꞌan Jésuú ne, ikān de váꞌa ña é kāꞌxí ña. 


text:
Dā intóo ña ntaéꞌxi ñá ne, kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Uun ñaꞌa nto, ña é kaēꞌxí dadɨɨ nto nī kó vevií ne, diko ntō ko —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Kūntaꞌxa iní ña ntɨniꞌi ñā kídaā ne, é un é un ña tsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Vá xuꞌú ntu u? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Uxúvi ñāꞌa nto ntaéꞌxi dadɨɨ nto nī ko. Uun tsi koꞌo kaexnúu ú nī ña dikō ko. 


text:
Tsí xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīí ne, kuntaá vata tsī ó uve naꞌa nte díꞌna. Ntá tsi ntaꞌvi idé ña sāꞌá, ña dikó ko. Dií ka váꞌā ó tē dɨ́ ña ni kāku ña —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Dā ntaéꞌxi ñá ne, kīꞌi Jesuu tañúꞌū san. Nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō né, kātsin dava ña tañúꞌū sán ne, xéꞌe ña ña ntɨniꞌi ñā, kakaꞌan ña: —Kiꞌi nto sáꞌā, tsi kúñū ko —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, kīꞌi ña eꞌxin é ñūꞌu ntute tɨntiꞌo. Diꞌna nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō né, dā xeꞌé ña é kōꞌo un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntɨniꞌi ñā. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Sáꞌā é nɨñɨ́ ko é kātɨ ú kuenta iña ñá te da díi ñaꞌá san, vata ō xtúvi Xuva kō da táꞌxi ña xuꞌu ña kuenta iña núu ī é xēe é viī ña. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō: Ña kóꞌō ká u ntute tɨntiꞌó san da nté ntūvi é kōꞌo ú ntute tɨntiꞌo xeé san mí kadē kûꞌvé Xuva kō —kaꞌan Jésuu. Kakaꞌan Jésuu tsí kaꞌán Pedru é ñá ini ñá ña (Mt. 26:30‑35; Lc. 22:31‑34; Jn. 13:36‑38) 


text:
Ikān ne, kakaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā: —Un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ntó xtuvī mii ntó ko ve, vata tsī ó uve naꞌa kakaꞌan: “Kaꞌní u paxtú san ne, da míꞌī ká kunu á leꞌntú san”, kaꞌan. 


text:
<pb/>Kakaꞌán Pedru ni ña: —Kuān te un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá xtuvī mii ña nto, xuꞌú ne, ñá xtuvī mii ú nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ō: Niñú sāꞌa, diꞌna dá kāna lɨ́ꞌxɨ̄ san uvi íto ne, úni īto kaꞌan tsí ña inín ko —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Dā dií dií ka ntii kakaꞌán Pedru: —¡Ñaꞌá ni san! Kuān te kuví u ni ntō ne, ñá kāꞌán u é ñá iní ú nto —kaꞌan ña. Kuan ō kaꞌan un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntɨniꞌi ñā dɨ. Kakaꞌan ntâꞌví Jesuu má utun Getsemānii (Mt. 26:36‑46; Lc. 22:39‑46) 


text:
<pb/>Kuéꞌen Jēsuu ni ña ntɨníꞌi ñā uun itsi é nani Getsemānii. Kakaꞌan ña: —Kuntoo nto iꞌa, nɨɨ dukuan na kɨ̄ꞌɨ́n u daꞌa kān, kíkaꞌan ntâꞌví u —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Da mii tsī Pedru, Sántiau ní Juaán san kueꞌen níꞌi ña. Kidáā né, dōo uꞌvi kakúvi nima Jésuu; dōo kúntaꞌxa iní ña. 


text:
Kakaꞌan ñá ni ñā: —Vevií ntɨka nimá ko dontɨ́ni. Dóko sā kúvi ú dontaꞌxa. Kuntōo nto iꞌa ne, ñá ku xkukídi nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kuéꞌēn ká Jesuu ún siin ne, nákūtínteɨ ña ñuꞌu kān. Íkan ña ntaꞌa Xuva ko te kūvi ne, ña kóo ura í e dóo ntoꞌo ña. 


text:
Kakaꞌan ña: —Uvā, uva miī ko, kuvi vií nto un ntɨꞌɨ̄. Tāꞌxi nto é ña kuan kōo ntóꞌo ko. Ntá tsi ña te vata kaa é ntio mii ko, tsí vata kaa é ntio mii nto —kaꞌan ña. 


text:
Nāxee ña mí ntoo ña uni ñáꞌa san ne, ntákidi ña. Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī Pedru: —Simuun Pedru, ¿nté kui kakidin ntun? ¿Nté uun ura ñá ni kutíin ntun kuntītón nī ko? 


text:
Kuntitō xnto. Kákan nto ntaꞌa Xuva kō é ña kóꞌxo nto nuu i é kīni kaa. Kuān te ntío nto é viī nto é vāꞌá ne, ña kúvī, tsí e kuíni kúñu ntō é viī nto é kīni kaa —kaꞌan Jésuu ni ña. 


text:
<pb/>Kuéꞌen xtūku Jesuu, kúkaꞌan ntâꞌví ña ni Xuva kō né, kuan tsī ó kakaꞌan ñá vata tsī ó kakaꞌan ña dá kāꞌan díꞌna ña. 


text:
Dā náxee xtúku ña ne, ntákidi xtúku ña, tsi dóo tavī ñá maꞌna. Ñá ni kutūni ini ña nté koo kaꞌan ñá ni Jēsuu. 


text:
É kūvi uni íto kueꞌen Jésuu, kúkaꞌan ntâꞌví ña, ne, dā náxee xtúku ña ne, kakaꞌan ña: —¿Ntákidi dúkuan ntu ntō? ¿Ntoo daꞌna ntu nto dɨ? Xée ō tsí kukidi nto ve, tsí e xée ūra i é ntuvī ú kuenta ntáꞌa ña kini ntáa, dɨvī u é vēxkúvi ú ñatīi. 


text:
Nakuntáñɨ̄ nto, kɨ́ꞌɨn o vē, tsí e véꞌxi ña dikó ko —kaꞌan ña. Dā tɨ́ɨn ña Jesuu (Mt. 26:47‑56; Lc. 22:47‑53; Jn. 18:2‑11) 


text:
<pb/>Dá kakāꞌan dúkuan Jesuú ne, xéē Júdā, uun ñaꞌa ñá uxuvi ñáꞌa ña ntɨniꞌi ñā. Ñá te da dīi ñáꞌa san nteka ña. Odo ñā káa, odo ña ūtun. Tōꞌó dutú nī mastrú leí ni ñatā sán ne, taxnūu ña ñaꞌa san. 


text:
Júdā sán ne, nté dīꞌna tíin ña nī tóꞌō dutú san: —Xoó ñaꞌa é kāꞌxi ú xuꞌu i ne, é dɨvi ñā. Tɨɨn nto ña, kunteka váꞌa nto ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā xee Júdā sán ne, ura tsí i kuéꞌen ñā mí ntitsí Jesuu, káꞌan ñá ni ñā: —¡Mastru! —kaꞌan ña. Ēꞌxí ña xuꞌu Jesuu. 


text:
<pb/>Ntá tsi uun ñaꞌa ña ntitsí etsin ne, tāvá ña káa ñā, da éꞌnte tuꞌun ña loꞌxo ñá kade tsiñu iña tóꞌō dutú san. 


text:
Jesuú ne, kakaꞌan ñá ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san: —¿Nté kuān ntu ódo nto káa ni ūtun é vextɨ́ɨn nto ko? ¿Vá ña duꞌu ntú u? 


text:
Nguentúvi itúvī ú ni ntō má ūkún kan, kanakuāꞌa ú nto ne, ña ni tɨ́ɨn nto ko. Ntá tsi kuān koo kuvi vata koo é kūntaa é ūve naꞌa Túꞌun Xuva kō —kaꞌan ña. 


text:
dá xtuvī mii na dóo na. Koó da kantɨ̄ɨ́ na ínu na. Tuví Jesuu ntáꞌa tóꞌō dutu (Mt. 26:57‑68; Lc. 22:54‑55, 63‑71; Jn. 18:12‑14, 19‑24) 


text:
<pb/>Íntēka ña Jesuu mí tuví dutu ñá odo nūu iña ñá Israee. Nātaká nuu un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ tóꞌō dutu ni ñáta nī mastrú leí san. 


text:
Pedrú ne, íntīkɨn íka ña Jesuu ún tsi da nté xee ña nú viꞌī dutu ñá odo nūú san. Ítūví Pedru ni ña ntáde tsiñu iña dutu ñá odo nūú san nu kíꞌi kān mí ntátuní ña nchúꞌun kān. 


text:
<pb/>Tōꞌó dutú san ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña tsiñu i ne, ntántukū nuu iní ña nēe é tsiꞌi kuétsi ña Jesuu, vata koo é na kuvī ña, ntá tsi ña ni níꞌi ña. 


text:
<pb/>—Tēkú ntɨ é kākaꞌan Jésuú ne: “Nakatsín u xúkun kaꞌnu sa é de váꞌa ñaꞌa san. Tē kúvi uni ntúvi ne, naxntītsí u túku xukun é ña te ñaꞌa kada váꞌa ña”, kaꞌan kú ña —kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
<pb/>Kidáā ne, nákuntītsí dutu ñá odo nūú san méꞌñū ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ñá ni Jēsuu: —¿Ña kuvi ntu nantiko koon é kuan ō ntákaꞌan ñaꞌa sa íña o? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Ntá tsi Jesuú ne, diin diin tsi katúvi ña. Nté uun túꞌūn ña ni káꞌan ña. Kakaꞌan xtúku dutu ñá odo nūú san: —¿Vá dɨvin ntun é Cristu? ¿Iꞌxá Xuva ntu ko ō? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. 


text:
<pb/>—Dɨvī u —kaꞌan Jésuu—. Kiní nto ko, xuꞌu é vēxkúvi ú ñatīi, é kutūví u diñɨ kuaꞌa Uvā ko, ña dóo kaꞌnu san. Kiní nto ko te nainu u méꞌñū viko san dɨ —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Dutu ñá odo nūú san ne, kūdiin ña é kuān ó kakaꞌan Jésuu. Kātsin diin ña dúꞌnu ñá ne, kakaꞌan ña: —Ñá vādá ntio ká ko ñaꞌa, ña é tsiꞌi kuétsi ña sāꞌa. 


text:
É tēkú nto é kuān nte kini o kakaꞌan ña tsí Iꞌxá mii Xuva ko ñā ne, ¿nté ō ntádē kuení ntu nto? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ña ñāꞌa san. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, ntákaꞌan ña tsí kantio é kūví Jesuu. 


text:
<pb/>Iō ñá ne, tɨ̄ꞌvi dɨɨ́ ña Jesuu. Ēdɨ́ nuu ña doo ntuxnúu ña ne, da éꞌni ña ña, ntákaꞌan ña: —¡Kaꞌan ve xoo éꞌni i o! —kaꞌan ña. Un tsi nte ña ntáde kuenta xúkūn sán ne, xēꞌe nuu ña nuu Jésuú dɨ. Kakaꞌán Pedru tsi ñá īni ña xoo é Jēsuu (Mt. 26:69‑75; Lc. 22:56‑62; Jn. 18:15‑18, 25‑27) 


text:
Īni tun tsí katuní Pedru nchúꞌun kān. Kaito nteé tun ña, kakaꞌán tun: —Dɨvīn né, dadɨɨ kaikan ni Jēsuu, ña véꞌxi ñuú Nazaree —kaꞌán tun. 


text:
<pb/>Ntá tsi Pedrú ne, kakaꞌan ña: —Ñá īní u ña; ntē ña katéku ko é kākaꞌan nto —kaꞌan ña. Kidáā ne, kuéꞌen ña xiꞌi kan. Ura tsí i kána lɨ́ꞌxɨ̄ san. 


text:
Īní taꞌnu kade tsiñu iña dutú san ña ne, kakaꞌán tun nī ña ntâñɨ: —Ña sāꞌá ne, ña ntɨniꞌi Jēsuu —kaꞌán tun. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku Pedru tsí ñaꞌa. Da kū e víꞌi ne, kakaꞌan ña ntâñɨ́ san nī Pedru: —Dɨvīn ntiꞌxen é ntɨniꞌin Jēsuu. Tsí dɨvīn ne, ña ñuú Galilea —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, eni ntuꞌū Pedru kakáꞌan ña: —Na taꞌxi Xuva kō é ntōꞌo kó tē ña te nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ntō e ñá iní u xoo é kākaꞌan nto —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ura tsí i ne, kāna xtuku lɨ́ꞌxɨ̄ san. Kidáā nákaꞌan Pedru nté ō kaꞌan Jésuu ni ña tsí diꞌna dá kāna lɨ́ꞌxɨ̄ san uvi íto ne, úni īto kaꞌán Pedru tsi ñá īni ña xoo é Jēsuu. Dā nákaꞌan ñā né, dōo éku ña.<pb/>


text:
Dā tuví ne, nātaká nuu tóꞌō dutú, ni ñata, nī mastrú leí, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña tsiñu i san, ntatíin ña nté koo vií ña ni Jēsuu. Kidáā né, kīꞌní ña Jesuú ne, dā kueꞌen niꞌi ña ña mí tuví Pilatu. 


text:
Pilatú ne, tsixeꞌe ña Jēsuu: —¿Dɨvīn ntun é Rei iña ñá Israee? —kaꞌan ñá, tsixeꞌe ñā. —Kuān ó vatā ó kakaꞌan —kaꞌan Jésuu. 


text:
Kidáā ne, kakaꞌan xtúku Pilatu ni Jésuu: —¿Ñā ntu kuvi káꞌan? Koton tsi ñá te da dīi núu ī e ntátsiꞌi kuétsi ñaꞌa san o —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Koó dā kúduꞌva Pilatú san dá ña ni kaꞌan kuéꞌen tsi Jesuu. Kakaꞌan ña é kūví Jesuu (Mt. 27:15‑31; Lc. 23:13‑25; Jn. 18:38‑19:16) 


text:
<pb/>Kuia kuíā dá kaxee víko e nákaꞌan ñāꞌa san nté ō nakáku Xuva kō ña Israeé san ñuú Egítō né, vatā xkoó ini Pílatú san ne, kanantīi ñá uun ñaꞌa ña ñuꞌu kutū san, ntá tsi ñaꞌa san ntaíkan ña xōo ñáꞌa é ntio ña. 


text:
Tɨtɨ́n ñaꞌa ñuꞌu kutu ña viūtun san ntuvi tsikan, tsí naá ña ni ña tsiñu ī sán ne, ēꞌní ña ñaꞌa. Uun ñaꞌa ñā né, Barabaa nani ña. 


text:
Ñá te da dīi ñaꞌá san xee ña, ntákaꞌan ñá ni Pīlatu té nantīi ña uun ñaꞌa ña ñuꞌu kutu viūtun san, vatā ó de ña kuia kuia dá kakuvi viko sāꞌa. 


text:
<pb/>Tsi kútuni Pílatu tsi tóꞌō dutú san kuneꞌu iní ña ni Jēsuu. Dukuān e ntáda ña ña kuenta ntáꞌa ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku Pilatu ni ñaꞌá san: —¿Nté ntu koo vií u ni ña sāꞌá kuan, ña e xntánteē ntó Rei iña ñá Israee? —kaꞌan ña, tsíxeꞌe ñā. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Pílatu ni ña: —¿Nté kui san? ¿Neé ntu kuetsi idé ña sāꞌa? —kaꞌan ña, tsíxeꞌe ñā. Ntá tsi dā dií dií ka vāntiñɨ ñáꞌa san ntákaꞌan ña: —¡Naxnteē ntó ña ntiká krusi kan! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Pilatú san ne, ña ni ntío ña é kūdiin ñáꞌa san ni ñá, ne, nantíi ña Barābaa. Kidáā ne, kakaꞌan Pílatu ni sntadún san é na kāni ña Jesuu xóꞌo ūme ne, dá ntāda ña ña kuenta ntáꞌa sntadún san é na naxnteē ñá ña ntiká krusi. 


text:
<pb/>Sntadún san ne, kueꞌen níꞌi ña Jēsuu nu kíꞌi viꞌi mēꞌñú san. Kāna ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ sntadun, ñá ntoo ikān, na nātaká nuu ña. 


text:
<pb/>Kāni na chɨɨn dɨkɨ Jésuú ne, tɨ̄ꞌvi dɨɨ́ na ña dɨ. Nakani ɨtɨ ná nuu ña, ntaéni dɨkɨ́ na ña e ntaíko ñuꞌu na ñā. 


text:
Dā kúvi narkɨ́nteē ná ña ne, natāvá na doo kueꞌe é nuu ña, dā náxnuu na ña doo mii ña. Kidáā ne, kueꞌen níꞌi na ñā é naxnteē ná ña ntiká krusi. Dā náxnteē ná Jesuu ntíkā krusi kan (Mt. 27:32‑44; Lc. 23:26‑43; Jn. 19:17‑27) 


text:
<pb/>Ítā ntiꞌxin uun ñaꞌa, ñá nani Sīmuun, úva Alējandru ni Rúfu, ña véꞌxi ñuú Cirene. Xeꞌe kuétsi na sntadún san Simuun é na kuīdo ña krusi Jésuu. 


text:
Xéꞌē na sntadún san é kōꞌo Jesuu ntúte tɨntiꞌo íā é kadāka chóꞌō é nanī mira. Ntá tsi ña ni xiꞌi ña. 


text:
Kidáā ne, náxnteē ná Jesuu ntíkā krusi kan. Nākaꞌnté dava na doo ñá ne, dā nadɨkɨ́ nteē na, nee é niꞌi na, xé un xé un nā. 


text:
Dā de váꞌa na taꞌvi rkunū e nteé naꞌa kakaꞌan nee é kuētsí ña. Dɨ́kɨ̄ krusí san xntée ná taꞌvi rkunū san é ūve naꞌa kakáꞌan: “Rei iña ñá Israee”. 


text:
Xnteē ná uvi ñaꞌa ñá duꞌu ntíkā krusi kán dɨ é kūví dadɨɨ ña ni Jēsuu. Uun ñaꞌa ñā ne, ntitsí krusi ña diñɨ datsin Jesuú ne, uun ñaꞌa ñā ne, ntitsí krusi ña diñɨ kuaꞌa ña. 


text:
<pb/>Ña ntaíta ntíꞌxin sán ne, dōó kini ntákaꞌan ñá ni Jēsuu. Ntánakuiko ña dɨ̄kɨ ña, ntákaꞌan ña: —Dɨvīn é kanakatsin xukún kaꞌnu sán ne dá naxntītsín xtukun te kuvi uni ntúvi ne, 


text:
<pb/>Tōꞌó dutu ni mastrú leí san ne, narkɨ́nteē ñá Jesuú dɨ. Ntánatíin mii ña: —Kuvi nakakū ñá tuku ñaꞌa sán ne, ntē ña kakúvi ntu ku nakāku mii ña kúñu ñā. 


text:
Tē Rei iña ñá Israee ntíꞌxe ña ne, o tē ña é taxnuu ntiꞌxe Xuva kō né, na ntīi ntee mii ña ntiká krusi kan. Kidáā ne, kini ó ne, kuintiꞌxe kō dɨ —kaꞌan ña. Ntuvi ñáꞌa, ñá uve niꞌi ña ntīká krusi kán ne, dōó kini kaꞌan ñá ni ñā dɨ. Dā xiꞌi Jésuu (Mt. 27:45‑56; Lc. 23:44‑49; Jn. 19:28‑30) 


text:
Ura tsíkan ne, un ntii tsī kéne Jesuu, kakáꞌan ña: —Eluii, Eluii, ¿lama sabatani? (é kāni túꞌun: Xuvā kó, Xuvā ko, ¿nté kui xtuvī mii ntó ko?) —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dā téku ña ntâñɨ étsin sán ne, ntákaꞌan ña: —Kini nto ña. Vata te kakana ña ña kaꞌán naa Xuva ko, ñá nani Ēlia —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Uun ñaꞌa ñā né, kaxkainu ña kueꞌen ña, kuxnúu ntoꞌo ña tɨꞌntɨ dóo san iní ntute tɨntiꞌo ía, dā xnuu ntído ña dɨkɨ útun, dā xeꞌé ña é kōꞌo Jesuu. Kakaꞌan ña: —Na koo mii nto ñā. Koto o ve te kīꞌxi ntíꞌxe Eliá san é nāntii nteé ña ña ntiká krusi kan —kaꞌan ña. 


text:
Uun tóꞌō é uun sientu sntadún san ntitsí ña nuu Jésuu. Dā íni ña nté ō xiꞌi Jésuú ne, kakaꞌan ña: —Nuu é ntāa ntíꞌxe i é ña sāꞌá ne, Iꞌxá Xuva ko ñā —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntaíto díto ika ñadɨ̄ꞌɨ́ san dɨ. Ikān ntâñɨ Maria Madálena, María, dɨꞌɨ Sāntiau lúꞌnti ni enī ñá Joseé, ni ñadɨ̄ꞌɨ, ñá nani Salūmeé dɨ. 


text:
Ñadɨꞌɨ̄ saꞌá ne, ntántīkɨn ñá Jesuu é xntii ña ñā da itúvi ña ñuú Galilea. Dōó tɨtɨ́n ka ñadɨ̄ꞌɨ́, ña xee niꞌi Jésuu ñuú Jerusaleen, ntâñɨ ñá dɨ. Dā intúꞌxi Jesuu (Mt. 27:57‑61; Lc. 23:50‑56; Jn. 19:38‑42) 


text:
xée Jōsee, ña véꞌxi ñuú Arimatea. Ña sāꞌá ne, dōó ntaíko ñuꞌu ñaꞌa san ña, tsí ña tsiñu i ña. Kantétu ña ntūvi dá kada kúꞌve Xuva kō. Naxnuu kaꞌxi ñā nima ñá ne, kuéꞌen ñā mí tuví Pilatu é ntākan ña kúñu Jēsuu. 


text:
Koó dā kúduꞌva Pilatú san tsí e xiꞌi Jésuu. Kāna ña tóꞌō sntadún san, tsíxeꞌe ña ña tē nuu é ntaā i é xiꞌi Jésuu. 


text:
<pb/>Kakaꞌan tóꞌō sntadún san tsí nuu é ntaā i. Kidáā ne, xéꞌe Pīlatu ítsi é na nākuníꞌi Joseé san kúñu Jēsuu. 


text:
Joseé san ne, ñīi ña doo váꞌa é nāxnuu taꞌán ña Jesuu. Nántii ntēé ña ña ntiká krusi kán, dā náxnuu táꞌan ña ña doó san, dā xtúvi ntuvē ñá ña iní ñañā mí ete nuu ña ini xuú san. Xnuu ntiꞌu ñá xiꞌi ñáñā san uun xuú kaꞌnu. 


text:
Dā ntɨ́ꞌɨ ntuvi dá iō dáꞌna ne, Maria Madálena, María, dɨꞌɨ Sāntiau lúꞌntī sán, ni Salūmeé ne, ñīi ña choꞌo e dóo váꞌa ñeꞌe é daꞌvi ña ata dóo é nuu taꞌan kúñu Jēsuu. 


text:
Ntánatíin mii ñā: —¿Xoó ntu kuvi naxtuvī xio i xuu kaꞌnú san é kantīꞌu núu xiꞌi ñáñā san? —kaꞌan ña. 


text:
Kɨ́ꞌvi ña īní i kān né, īní ña tsí tuví uun ñatīí diñɨ kuaꞌa ñañā san. Nuu ña doo kani, doo kuiꞌxin. Ña dɨ̄ꞌɨ́ san ne, dōo uꞌví ña. 


text:
Kakaꞌan ñátīí san ni ñā: —Ñá ku uꞌvī nto. Iní u tsí ntánantuku nto Jēsuu, ña ñuú Nazaree, ña é intée ntiká krusi kan. Xôxó ka ña íꞌa. É ntōto ña. Koto nto mí inuu ntúꞌxi ña. 


text:
Kueꞌēn ntó, kukoto nto Pedrú, ni ña ntɨniꞌi Jēsuu, tsí e díꞌna ña kodo nuū ñá nuꞌu ñá ñuú Galileá ne, ikan nakinī ntó ña, vatā ó kākaꞌan ñá ni ntō —kaꞌan ñátīí san. 


text:
<pb/>Ntaka ñadɨ̄ꞌɨ́ san nú ñaña kān ne, koó dā ntaínu ña kueꞌen ña. Un váꞌa tsi ntanɨ́ꞌɨ ña, tsi dóo ntaúꞌvī ña. Nté uun ñaꞌa ña ni kaꞌan níꞌi ña, tsi dóo uꞌví ña. Dā xee Jésuu mí ntitsí Maria Madálena (Jn. 20:11‑18) 


text:
<pb/>Dā ntóto Jesuu ntuvi domingú ne, diꞌna ntii dítō ña nuu Mária Madálena, dɨvi ñā é natāva Jesuu úꞌxē é ña váꞌā san é ñūꞌu nima ña kídaā. 


text:
Kuéꞌen Māriá san mí ntoo ña ntɨniꞌi Jēsuu. Dōó ntoo ntaꞌxa ña ne, dōo ntaéku ña. Kakaꞌan María san ni ña tsí e ntóto Jesuu. 


text:
Ntá tsi da téku ña é kāntíto Jesuú ne, ñá ni kuintīꞌxe ña ña. Kuān te kakáꞌan María tsí mii ñā íni ña Jesuú ne, ñá ni kuintīꞌxe ña ña. Uvi ñáꞌa ña ntɨniꞌi Jēsuu íni ña ña (Lc. 24:13‑35) 


text:
<pb/>Rkontûví ne, ntii dîto xtúku Jesuu nuu uvi ñáꞌa ña ntɨniꞌi ñā da ntaíka ña itsi má kuꞌu kān, ntá tsi e túku ito ña. 


text:
Ntuvi ñá sāꞌá ne, kuéꞌen ña, kūkóto ña ña nguiī sán tsi íni ña Jesuu. Ntá tsi ña ni kuintíꞌxe ña ña dɨ. Kakaꞌan Jésuu ni ña ntɨníꞌi ñā nté koo vií ña (Mt. 28:16‑20; Lc. 24:36‑49; Jn. 20:19‑23) 


text:
<pb/>Rkontûví ne, ntīi dîtó Jesuu mí ntoo uꞌxi ɨ́ɨn ñaꞌa ña ntɨniꞌi ñā, ntaéꞌxi ña. Dē tíi Jesuu ni ña tsi dóo kaꞌxī nima ñá, tsi dóo loꞌo ñā é kuintiꞌxe ña e ntóto ña, kuān te ntákaꞌan ñáꞌa san tsí é īní ña ña. 


text:
Kakaꞌan Jésuu ni ña: —Kueꞌēn ntó ve, kukaꞌan nto túꞌūn vaꞌá san kuenta iñá ko ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san dá kanɨɨ ñūxivi. 


text:
Xoó ñaꞌa é kuintiꞌxe ña ne kutsi ntute ña ne, nakākú Xúva ko ñā. Ntá tsi xoó ñaꞌa, ña é ña kuintíꞌxe i ne, ñá kada kaꞌnū iní Xuva ko ni ña kuētsí ña. 


text:
Xoó ñaꞌa é kuintiꞌxe ña ne, kuvi vií ña nakuitā ñá e ña váꞌā san kuenta iñá ko. Kuvi kaꞌan ña túꞌūn xee e ñá ini ña. 


text:
Te kurkāa ña koó ne, o te kōꞌo ña é kadāka choꞌo é kaxiꞌi ó san ne, ña kúvī ña. Tɨɨn ntaꞌa ñā ña nchokuví ne, ntuváꞌa ña —kaꞌan ña. Dá kūntáa Jesuu é dukún kān (Lc. 24:50‑53) 


text:
<pb/>Kidáā né, dā kúvi kaꞌan Tóꞌo ko Jēsuu ni ña ntɨníꞌi ñā ne, kúntāa ña e dukún kān, kunakutúvi ña diñɨ kuaꞌa Xuva kō. 


text:
Ña ntɨniꞌi ñā ne, kuéꞌen ña, kūkaꞌan ña túꞌūn vaꞌá san iña Jésuu dá kanɨɨ ñūxivi. Tōꞌó ko Jēsuú ne, xntii ña ñā ne, xéꞌe ñā é kūtuni ñáꞌa san tsí nuu é ntaā i é ntákaꞌan ñá, tsi xéꞌe ñā é kūvi vií ña nuu i e dóo naꞌnu san. Kuan tsī kaa é kāꞌán u ni ntō.<pb/>


text:
Xuꞌu é Pablú u, é nuu kutū ú kuenta iña Jesúcristú ne, ntuví u ni taꞌan ko Timōteu ntáde váꞌa ntɨ́ tutú sāꞌá iña nto, Filémuun, tsi dóo váꞌa tiin ō é dadɨɨ tsi ntáde tsiñu ō. 


text:
Iña taꞌan ko Ápia dɨ, ni Ārquipu, ña é dadɨɨ ntáde tsiñu niꞌī ntɨ́, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña kuíntiꞌxe i, ña ntánataká nuu nú viꞌi nto kān. 


text:
Na naxnuu viko Xuva ko nī Tóꞌo ko Jesūcristu nto; na tāꞌxi ña é vāꞌá koo kuntōo nto. Dōó kakuinima Filémuun e dóo kakuintiꞌxe ña 


text:
Tsi é kūtuní ko tsi dóo kakuintiꞌxe nto Tóꞌo ko Jēsuu, dóo kakuinima ntó ña, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña kuíntiꞌxe i san. 


text:
Kaikán u ntaꞌa Xuva ko te kūvi kaꞌan váꞌa nto iña nuu i é kākuintiꞌxe nto, vata koo é na kūtuni ñáꞌa iña i é un ntɨꞌɨ̄ é vāꞌa é nīꞌi ko ntaꞌa Jesúcristu. 


text:
Dōó diní ko, dōó kaꞌnu kuiní ko kuenta iña nto, tsi dóo kakuinima nto, tsi dóo nátsuꞌun kaꞌnu nto ini ña ntákuintiꞌxe i san. Kaikán Pablu uun dá xeꞌe iña ña kade tsiñu, ñá nani Onēsimu 


text:
Ntá tsi dií ka váꞌā ó, kuiní ko, te kākán u da xeꞌe kuenta iña i é kākuinima ntó Xuva kō. Xuꞌu é Pablú u ne, é atā ú ne, iꞌa nuu kutū ú vevii kuenta iña Jesúcristu. 


text:
Xuꞌú kaikán u ntaꞌa nto kuenta iña iꞌxá ko Onesimu. Kakaꞌán u tsí iꞌxá ko ña, tsí xuꞌu é nakuāꞌá u ña nté koo kuintiꞌxe ña Xuva ko nɨɨ dukuan nuu kutū u. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ñá ni kānuu áꞌvi ña iña ntó, ntá tsi vevií ne, e dóo kainuu áꞌvi ña iña ntó ne, iñá ko dɨ. 


text:
Ntio ko é kūtuví ka ñá nī kó vata koo é xntii ñā kó naa nto dá nuu kutū ú a kuenta iña túꞌūn vaꞌá san. 


text:
Ntá tsi ña iní u nee iña é ntio nto. Dukuān ne, ñá ni kāꞌán u ni ña te kutūví ka ña nī ko. Ña ni ntíō ko é kuēꞌe kuetsí u nto é viī ntó da xeꞌe, ntá tsi te mii ntō ntio nto ne, kuvi. 


text:
Tsi ñá te da mii tsī é kāde tsiñu ña iña nto ve, tsí dií ka nuu áꞌvi ña ve, tsí e kúvi ña taꞌan kō, ña e dóo kuinima ko. Xuꞌú ne, dōó ntio kó ña. Ntá tsi dɨvi ntō ne, á tē dií dií ka kueꞌe ntío nto ña kuenta iña mii ñá ne, kuenta iña Tóꞌo kō dɨ. 


text:
Xuꞌu é Pablú u kakaꞌū ú ntaꞌa miī kó ne: Xuꞌú ntanáa u. Ntá tsi ña ncho kaꞌán u ni ntō tsí tē ña dɨví u ne, ñá ni nīꞌi nto ntuví vaꞌá iña nto. 


text:
Sáꞌa viī ntó da xeꞌe kuenta iña Xuva ko vata koo é na kūnuu dîní nimá ko. Nāxnuu kaꞌnu kudii ntó nimá ko, tsí ení ko nto kuenta iñá Cristu. 


text:
<pb/>Taxnūu ú tutú sāꞌá iña nto, tsí iní u tsí kuintiꞌxe nto é kākaꞌán u ni ntō. Iní u tsi dií dií ka xntíi nto ña vatā o é kākaꞌán u ni ntō. 


text:
Uun ká tuku é kākán u ntaꞌa nto ne, te na kōo túꞌve míꞌi kutūví u. Tsi táꞌxi Xuva kō é kīꞌxí u mí ntoo nto, kuiní ko, tsí kuān o ntaíkan ntó ntaꞌa ña kuenta iñá ko. Iꞌa ntɨ́ꞌɨ tutú san 


text:
Marcu, ni Arístarcu, ni Dema, ni Luca, ña é dadɨɨ ntáde tsiñu niꞌī ntɨ́ ne, taxnūu ña ntiusi ntó dɨ. 


text:
Xuꞌu é Pablú u ni Timōteú ne, ña ntáde tsiñu iña Jesúcristú ntɨ. Ntuví ntɨ táxnūu ntɨ́ tutú saꞌa ntaꞌa un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é ntúntoo nima i, tsí uun tsi ña ni Jesūcristu vé, dɨvi ñā é ntoo ñuú Filipu, ni tóꞌo īña xúkun, nī ña ntáxntii ña kuíntiꞌxe i. 


text:
Xuva ko nī Tóꞌo ko Jesūcristú ne, na nāxnuu viko ña nto. Na tāꞌxi ña é kuntōo váꞌa nto. Kakaꞌan ntâꞌví Pablu iña ña kuíntiꞌxe i 


text:
tsí nte da kuíntiꞌxe nto un tsi da nté vevií ne, dadɨɨ tsi kade tsiñu nto nī kó kuenta iña túꞌūn vaꞌá san iña Xuva ko. 


text:
Iní u tsi é eni ntuꞌu Xuva ko ūun tsiñu e dóo vaꞌá nima ntó ne, ña xtúvī mii ña nto da nté ntūntaa nto, un tsi da nté ntūvi é kīꞌxi xtuku Jesucristu. 


text:
¿Nté kui ña kuan koo kadá kuení ko iña nto? Tsi dóo ntio kó nto. Dadɨɨ tsi kanaxnuu viko Xuva ko ko ni nto, kuān té nuu kutū ú, kuān té kantada ntaa ú túꞌūn vaꞌá san é nuu é ntaā i. 


text:
Kakaꞌan ntâꞌví u te dā dií dií ka kuinima ntó, dā dií dií ka kutuni ntó nēe é vāꞌá, nēe é kīni kaa, 


text:
vata koo é kūtuni ntó nēe é dií ka vaꞌá, vata koo é ña vií nto é kīni kaa, vata koo é ña tuvi kuétsi ntō dá kīꞌxi xtuku Jesuu. 


text:
Dá tāꞌxi Jesucristu é viī ntó nuu i e dóo vaꞌá, vata koo é na kūnuu iní ñaꞌa Xuva kō, vata koo é na kāꞌan ña tsi dóo vaꞌá ña. Ntuvi iñá ko ne, kuenta iñá Cristu 


text:
<pb/>Ntio ko é kūtuni ntó, ení ko, nee iña é kūvi kó ne, dií ka váꞌā o, tsí dukuān ó kaeꞌnu túꞌūn vaꞌá san iña Xuva ko. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ sntadun, ñá ntoo nú viꞌi ña tsiñu i, ñá nanī Cesá san, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntoo iꞌa ne, ini ña tsí nuu kutū u tsi kuíntiꞌxe kó Cristu. 


text:
Ñá kaūꞌví ka ení kō é kāꞌan ña iña Tóꞌo ko Jēsuú, kuān té nuu kutū u. Nté un siin ka ña káuꞌvī ña é kāꞌan ña túꞌun Xuva kō. 


text:
<pb/>Iō ñá ntákaꞌan ntódo ña iñá Cristu tsí ntákuneꞌu iní ña nī ko, tsí ncho vií ña é dií ka ntoꞌo ko. Ntá tsi iō túku ñaꞌa ntákaꞌan ntódo ña iñá Cristu tsí ntio ña é kōo é vāꞌá nī ko. 


text:
Iō ñáꞌa ne, kuān o ntáde ña tsi dóo ntákuinima ñá ko. Ini ña tsí nuu kutū ú kuenta iña túꞌun Xuva kō. 


text:
Iō túku ñaꞌa ne, ntákaꞌan ntódo ña dadɨɨ iñá Cristu, ñá tē tsí ntio ña é vāꞌa, ntá tsi tē dií dií ka taꞌxi ña é ntōꞌo ko dá nuu kutū u. 


text:
¿Nté koo ve? Ña té īni. Dōo diní ko vevii, tsi téku ñaꞌa túꞌun īñá Cristú, kuān té nuu é ntaā i e ntákaꞌan ñá, kuān té ña te kánɨɨ nima ñá ntákaꞌan ña. Ña kóo daꞌna é nuu diní nimá ko, 


text:
tsí iní u tsí koo é vāꞌá iñá ko, tsí kakaꞌan ntâꞌví nto ne, Espíritū Sántū e táꞌxi Jesūcristú xntii ñā ko. 


text:
É ntīo kó ne, nté uun nuu i é ña kukáꞌan nuú ko, ntá tsi kunuu kaꞌxī nimá ko vata koo é kuiko ñuꞌu ñāꞌa Cristu da íni ña tsi kuíntiꞌxe kó ña é vīꞌa é ūtén, kuān te kutuví ka u ñuxiví sa ne, kuān te kuví u. 


text:
Tsí te kutūví u ñuxiví sa ne, kutūví u nī Cristú, o kuān te kuví u ne, dií dií ka váꞌa koo kutūví u ni ñā. 


text:
Dukuān é īní u tsí kutūví ka ú ni ntō vata koo é xntiī ú nto, vata koo é dií ka kuintiꞌxe nto Xuva kō né, dōo diní kuntoo nto ni ñā. 


text:
<pb/>Sáꞌā e dóo ntio ko: é viī ntó vata kaa é kākaꞌan túꞌūn vaꞌá iñá Cristu. Kuān te kixkóto niꞌní u nto, kuān té xoxó u, ntio kó kutuní ko tsí vata kaa uun tsi ñaꞌa nto e ntákuintiꞌxe nto, vata kaa uun tsi ñaꞌa nto ntáde tsiñu nto kuenta iña túꞌūn vaꞌa é kuíntiꞌxe nto. 


text:
Ñá ku uꞌvī ntó nee iña e ntáde ñaꞌa da ntáde kini ña ni ntō. Dukuān é kūtuni ña tsí ña kuvi vií ña ni ntō, tsí nakākú Xuva ko ntō. 


text:
Tsí dadɨɨ ntáde ú ni nto duꞌxen kuēnta iñá túꞌūn vaꞌá san vatā o dé u kídaā ne, é īni nto tsí kuan tsī ó kade ú vevii.<pb/>


text:
Tē nuu é ntaā i é naxnuu kaꞌnu Cristú nima ntó, tē nuu é ntaa ī e dóo diní nto tsi ntákuinima ntó, tē nuu é ntaā i e ntaíka nto ni Ēspíritū Sántu, tē nuu é ntaā i e ntántuntaꞌví ini nto ne, 


text:
vií nto vata koo é nākunuu dínī kueꞌén nimá ko. Uun tsi kadā kuení nto. Uun tsi kuínima ntó vata kaa uun tsi nima ntó, uun tsi dɨkɨ nto. 


text:
Ñá tē nee iñá vií nto iña mii nto, e dóo kaꞌnu ñaꞌa ncho vií nto, ntá tsi vií nto vata kaa iꞌxá luꞌnti, vata kaa te dií ka kaꞌnu ña nguiī san é dɨvi ntō. 


text:
Dɨvi ñā né, kuān té Xuva ko ñā, ntá tsi ña ni itsúꞌun ñā é xtuvī mii ña é ntoo dadɨɨ ña ni Xuva kō, 


text:
Dā kúvi ña ñaꞌa ne, dií dií ka ntulúꞌnti ñā, tsí dé ntaa ña un tsi da nté xiꞌi ñá, kuān te ntíkā krusi kán xiꞌi ña. 


text:
Dukuān ne, xéꞌe Xuva kō e dóo kaꞌnu ña. Xéꞌe ña ña uun dɨ̄vi é dií ka kaꞌnu é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ dɨ̄ví ñaꞌa. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntoo e dukún kān, ña ntoo ñuxiví san dɨ, nī ña ntoo má ñuꞌu kān ne, dá tekū ñá dɨ̄ví Jesuú ne, nákunchɨtɨ ntāa ña. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá kaꞌan ña kídaā tsi Tóꞌo ntiꞌxe ña Jēsuú ne, káꞌan ñā tsi dóo kaꞌnu Xuva kō. Ña kuíntiꞌxe i ne, vata kaa ñuꞌu é kaīꞌxi ñuxiví san 


text:
<pb/>Dukuān ne, táꞌān kó e dóo kakuinimá ko, vata tsī o dé ntaa nto diꞌna ne, kuan tsī koo vií nto vevii. Ñá te da mii tsī dá tūví u ni ntō, tsí dií dií ka dá xoxó u. Tsí da xe é nakáku nto ne, kada tsiñu nto ni Xuva kō. Kuiko ñuꞌu nto ñā. 


text:
vata koo é ña koo kuétsi ntō, vata koo é ña kadá kuení nto nuu i é kīni kaa. Vií nto vata kaa iꞌxá Xuva kō, iꞌxá e dóo vaꞌá kueꞌen, méꞌñū ñaꞌa, ñá iō kuetsí i, ña ntáde é kīni kaa. Dɨvi ntō ne, vata ntaa ñuꞌu ntáa nto é ntánaxiꞌí nuu nto, 


text:
tsi ntánañēꞌe nto ñaꞌa túꞌūn e dóo vaꞌa é nākáku ō. Dukuān ne, dá kīꞌxi xtuku Cristú ne, dōo diní ko tsí ña káꞌan ña tsi é ntaā i é itúvi ú dé tsiñu ú ñuxiví sa. 


text:
Kuān té nakunáa ú ntuvi iñá ko kuenta iña ntó ne, te kuēꞌé nto nima ntó ntaꞌa Xuva kō ne, ñá tē nté kaa diní ko. Dōo diní ko dá ntoo díni nto. 


text:
<pb/>Tē Tóꞌo ko Jēsuu ntío ña ne, taxnūu ú Timoteu é kɨ̄ꞌɨn ña mí ntoo nto vata koo é na kūtuní ko nté o de nto. Dukuan nākunúu diní nimá ko. 


text:
Ntá tsi ini nto tsi dóo vaꞌá Timoteu. De tsiñu ña nī ko é kākaꞌan ntódo u túꞌūn vaꞌá san vatā ó kade tsiñu iꞌxá ni uva ī. 


text:
<pb/>Ntá tsi nɨɨ dukuan nataxnūu ú Eprafodito, dɨvi ēní kō é dadɨɨ dé tsiñu ú ni ñā, dadɨɨ dé u duꞌxen ni ñā, dɨvi ñā é vēꞌxí ña kuenta iña nto é xntii ñā ko. 


text:
Ētsin ntiꞌxe ña kídaā. Dókō sá ni xīꞌi ña. Ntá tsi ntúntāꞌví ini Xuva ko ñā. Ntuntāꞌví ini Xuva kō kó dɨ, tsí dií dií ka kúntaꞌxa iní ko tē dɨ́ ni xīꞌi ña. 


text:
Dōo diní ko é taxnūu ú ña ve, vata koo é nakunúu diní nima ntó tē íni xtuku nto ña. Ñá kutsuꞌūn ká u xoo ñáꞌa xntii ña ntō. 


text:
Dókō sá ni xīꞌi ña dá kade tsiñu ña iñá Cristu. Ñá ni dē kuení ña te kuvī ñá da xntíi ñā kó kuenta iña nto.<pb/>


text:
Ení ko, kūntoo dínī ntó ni Xuva kō. Ñá kakuduꞌxēn kó te dóo kiꞌin itō kaꞌán u ni nto sāꞌa, tsí kantio é kāꞌán u ni ntō. 


text:
Kuenta tsí vií nto ña kini ntáa, ña vata ntáa tínā diin, ña é ntaéꞌnte kúñū é īxi i vata koo é nākáku ña. 


text:
Tsí xoꞌō ne, iꞌxá Xuva ntiꞌxe ko kúvi ō, tsi ntánuu iní ko Xuva ko kanɨɨ̄ nima ko. Dōo diní nuu nima ko kuenta iña Jesúcristu. Tsí ña kúvi nakākú mii ō kúñu kō. 


text:
Tsí dā kuvi una ntúvī da káku ú ne, ēꞌnté ña kúñū é īxí ko vatā ó de ña Israee. Tatá ko ne, ña Israee. Uvā kó ne, iꞌxá Benjamiin. Da mii kuēꞌen tsí ña hebreu u. Ntīkɨ́n u lei vátā o ntákaꞌan ñá fariseu. 


text:
Ñá tē neé ka iña mií ko é nuu áꞌvi i, kuiní ko, tsí dií dií ka nuu áꞌvi é īní u Jesucristu, dɨ́vī Tóꞌō ko. Kuenta iña ñá nakuíta ú un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ iñá ko. Vata kaa ñéꞌē kaa, kuiní ko. Ñá kāde ká u kuenta, tsi é nīꞌí ko Cristu. 


text:
É kūdadɨɨ ú nī Cristu, ntá tsi ñá te da xe é kāde ntaa ú leí san, tsí da xe é kākuintiꞌxe kó Xuva kō né, dukuān é nīꞌí ko é vāꞌá ntaꞌa ña. 


text:
Dōó ntio kó kiní vāꞌá u Cristu, é kūtuní ko nté kaa ntii inī ña é kūvi ntoto xtuku ña. Ntio ko é ntōꞌo kó vatā o ntóꞌo ña, kuān te na kuví u vatā o xiꞌi ñá, 


text:
vata koo é, te kūvi ne, ntoto xtuku ú dɨ te ntóto ña xiꞌí san. Vii ō vata koo é xēe o míꞌī e ntée naꞌa i 


text:
<pb/>Váta ntūntaa vaꞌá u; váta vīí u é vāꞌa. Da ve un sīin kade u é vāꞌa. Ntá tsi kɨꞌɨ́n ka ú un tsi da nte koo é kūvi vií u é vāꞌa é ntio Jesucristu. 


text:
Ení ko, váta nīꞌí ko é kākaꞌán u. Ntá tsi uun tsi nuu i é kāde u: ñá kadē kuení ka ko nēe e xtûví u atá ko. Kaxío ntiī u vata koo é nīꞌí ko é tūví nuú ko. 


text:
Un tsi da nte koo é nīꞌí ko doméni e táꞌxi Xuva kō, ña tuví e dukún kān, tsi kúdadɨɨ ú ni Jesūcristu. 


text:
<pb/>Kuan koo kadā kuení ko, ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o é ntūntaa o. Te tukū ó ntádē kuení nto ne, taꞌxi Xuva kō é kūtuni nto. 


text:
Tsi dóo iō ñáꞌa e ntáde ña vata kaa tē ña ntío kueꞌen ña Cristu é xiꞌi ña ntiká krusi kan kuénta iña ko. Kiꞌin ito kuān ó kakaꞌán u ni ntō ne, kaeku ú dá kākaꞌán u ni ntō. 


text:
Kūnaá ña te kuvī ña. Dɨvī nima é ñā váꞌa kúvi xuva ñā. Ña ntákukaꞌan nuu ña da ntáde ña é kīni kaa. Da mii tsī e ntádē kuení ña iña é īó ñuxiví san. 


text:
Ntá tsi xoꞌō ne, e dúkūn kán ñuú kō. Iꞌa tsi ntantétu ō tsi nté ikan vēꞌxí uun ñaꞌa, ña é nakáku ko, dɨvi ñā é nani ña Jesūcristú, dɨvi Xuva kō. 


text:
Tē naínu ña ne, nakuido ña kúñu kō é kīni kaa sán ne, dá nadāma ña vata tsi kaa kúñu mii ñā, tsi dóo īó ntii ña é kūvi vií ña é un ntɨꞌɨ̄.<pb/>


text:
Dukuān né, ení ko e dóo kakuinimá ko, e dóo ncho kiní u nto, dɨvi ntō e dóo diní ko, dɨvi ntō e kúvi nto doméni é nīꞌí ko, ñá ku tee dāꞌna nto é kuintiꞌxe nto Xuva kō. 


text:
<pb/>Kaikán u Evodia ni Síntique é viī ñá da xeꞌe na ntūváꞌa ña ni tāꞌan ña. Ña nâá ka ña, tsí uun tsi kadā kuení ña iña Xuva ko. 


text:
Dɨvi ntō dɨ́, é dādɨɨ dé tsiñu ú ni ntō ne, vií nto da xeꞌe, xntii nto ntuvi ñá dɨ̄ꞌɨ́ san. Dadɨɨ tsi dé tsiñu ú ni ña kuēnta iña túꞌūn vaꞌá san, ni Clēmenté dɨ, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña dé tsiñu nī kó, ña é uve naꞌa dɨvī í míꞌī xntée naꞌa Xúva ko dɨ̄vi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña kuíntiꞌxe i. 


text:
<pb/>Nɨɨ kuēꞌen tsí ntuvi kūntoo dínī nto, tsí uun tsi Xuva kō. Kakaꞌan xtúku ú ni ntō tsí kuntōo dínī nto. 


text:
<pb/>Ñá tē nee iñá kutsuꞌun ntō. Kákan nto ntaꞌa Xuva ko da nēé ka é kātaan núu nto. Kaꞌan ntáꞌvī ntó ne, nakuéꞌe nto ña sintiáꞌvi dɨ. 


text:
Dukuān ne, táꞌxi Xuva kō é kūntoo váꞌa nto. Ntē ñá ini ō é kuān nte váꞌa koo kuntoo ō, tsí mii tsi Xuva kō é kūvi vií ña taꞌxi ña é kūntoo váꞌa nima ntó ne, ña kúvī é ntē dúkuan kadā kuení nto, tsí e ntúdadɨɨ nto ni Jesūcristu. Kadā kuení nto nee iña é vāꞌa 


text:
<pb/>Ení ko, sáꞌa kadā kuení nto ve: nee iña é nuu é ntaā í, nee iña é kuvi kuiko ñuꞌu ō, nee iña é vāꞌá, nee iña é ña tuvi é kīni kaa, nee iñá é kuīnima ko, nee iña é kākaꞌan ñáꞌa e dóo vaꞌá, da nēé ka é īó e dóo vaꞌa. Da nēé ka é kūvi kaꞌan o tsi dóo vaꞌá ne, dɨvi kadā kuení nto. 


text:
<pb/>É un ntɨꞌɨ̄ é nakuāꞌa ú nto, é kākaꞌán u é viī nto, é tēkú nto é kākaꞌán u, é īni nto é dé u ne, kuān koo vií nto. Kidáā né, Xuva ko kūnuu méꞌñu ña nto. Dɨvi ña tāꞌxi ña é kūntoo váꞌa ō. Dómēni é xeꞌé ña ñuú Filipu iñá Pablu 


text:
<pb/>Dōo diní ko tsí táꞌxi Xuva kō é nakaꞌan xtūku nto kó vevii. Ñá kakāꞌán u é kunáa inī ntó ko, ntá tsi ña ni níꞌi nto nté koo xntii ntō ko. 


text:
Iní u nté koo kutūví u dá ña tuvi nee iña é īó iñá ko. Iní u nté koo kutūví u dá īo iñá ko. É kūtúꞌve kó é kutūvi dîní u da míꞌī ká tuví u, nté koo kutūví u da dóo īo é kāꞌxí u, nté koo kutūví u dá kakākɨn ko, nté koo kutūví u da dóo īo iñá ko, nté koo kutūví u dá ña tuvi nee iña é īó iñá ko. 


text:
<pb/>Dɨvi ntō ña ñuú Filipú ne, ini nto tsi dá kakāꞌan ntódo diꞌna u túꞌūn vaꞌá san, da ntáka ú ñuú Macedoniá ne, ña túvi tūku xúkūn míꞌi xntii ñā kó vata ō xntíi ntō ko. 


text:
É īo ntɨ́ꞌɨ̄ é kāntio kó ve ne, katantée. Ñá tē neé ka kataan núū kó, tsi e kíxniꞌi Eprafōdito doméni e táxnūu nto iñá ko. Dómēní san ne, vata kaa kútū e dóo váꞌa ñēꞌe iña Xuva kó ne, dōo diní ña é kuān o dé nto nī ko. 


text:
Xuva kō ne, taꞌxi ña é un ntɨꞌɨ̄ é ntátaan núu nto, tsi dóo īo iña ña e dukún kān. Tsi é un ntɨꞌɨ īó iña Jesúcristu. 


text:
Nanuꞌū ó ini ko Xuva ko ntii dañu ntūvi, tsí dɨvi ñā e dóo vaꞌá ña. Kuan tsi koo na kōo. Tūꞌun e ntɨ́ꞌɨ̄ tutú san 


text:
<pb/>Káꞌan ntō ntiusi ní un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntúntoo nima i é ntoo ña nī Cristu. Ení nto, ña ntoo iꞌa ne, taxnūu ñá ntiusi ntó dɨ. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntoo iꞌa, ña ntáduku ntée Xuva kō né, taxnūu ñá ntiusi nto. Dií dií ka kakaꞌan ñá ntoo nú viꞌi ña tsiñu i, ñá nanī Cesa. 


text:
Sáꞌā táꞌxi Jesucristu é kūtuni ko. É xēꞌé Xuva kō é kāꞌan ñá nī ña ntáde tsiñu iña ña nuu i e dokó sa xee ntuvi é kūntaa ntɨ́ꞌɨ é kākaꞌan ña. Taxnūu ña ánje ñā é kāꞌan ñá nī kó, xuꞌu é Juaán u, nuu i sáꞌa. 


text:
Kakaꞌán u ni nto da miī e tékú ko vatā ó kakaꞌan Xúva ko, vatā ó kakaꞌan Jesúcristú dɨ. Kakaꞌán u nuu i sáꞌa é īni mii u. 


text:
<pb/>Nté kuān nte váꞌā o é da xōó ka ñaꞌa, ña kanakuāꞌa nté koo kuvi rkontuví, nī ña é kāteku i é kākaꞌan túꞌūn saꞌá ne, kade ntaa ña nee é kākaꞌan, tsí e xée etsin ntuvi é kūntaa ntɨ́ꞌɨ é ūve naꞌa kakáꞌan íꞌa. Édē váꞌa Juāan tutú iña é ūꞌxe úkūn san 


text:
<pb/>Xuꞌu é Juaán u ne, kade váꞌa ú tutú sāꞌá iña é ūꞌxe úkūn san é ntoo ñuú Asia. É nīꞌi nto é vāꞌá iña Xuva ko. É nīꞌi nto é kuntōo váꞌa nto ntaꞌa Xuva kō, ña é tuví vevií ne, ña é kuan tsī ó tuví nte ntúvi diꞌna ne, ña é kuan koo kutūví ntii dañu ntūvi, dɨ́vi ña ni ūꞌxe espíritū, ña ntoo nú tēu ñá, 


text:
ni Jesūcristú dɨ, ña é da miī é kākaꞌan é nuu é ntaā i. Diꞌna ña ntóto ña é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña é xiꞌí san ne, kade kúꞌvē ña iña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ rei, ña ntántoo ñuxiví a. Kuīnima ñá kō ne, nantíi ña kō dá ñuꞌu kutu o ni kuētsí kō, tsi étɨ ña nɨñɨ ñá e ntáꞌvi ña kuétsi kō. 


text:
É tāꞌxi Jesucristu é kadā kûꞌve o, é vīi o dútu iña Xuva ko, dɨvi Úva ñā. Ntadiáꞌvi ña, dɨvi ñā, tsi dóo ntii inī ñá ntii dañu ntūvi. Kuan koo na kōo. 


text:
<pb/>Koto nto tsí Cristú ne, kiꞌxi ña méꞌñu vīkó san. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán kiní ña ña, un tsi nte ñáꞌa, ña é ntuku kuīꞌi ña. Dōó kueku un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntoo da míꞌī ká ñuxiví a, kuenta iña ña. Kuān koo kuvi ntiꞌxe. 


text:
<pb/>“Dɨvī ú e diꞌna ú ne, dɨvī ú é ntiī ú ata i kán dɨ”, kaꞌan Xúva kō, ña é kadē kûꞌve é un ntɨꞌɨ̄, ña é tuví vevií, ña e dúkuān tuví nte díꞌna, ña é kutūví ntii dañu ntūvi. Dā íni Juaan e dóo kaꞌnu Cristu 


text:
<pb/>Xuꞌu é Juaán u ne, taꞌan ko ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o. Dadɨɨ tsi ntántoꞌo ko kuēnta iña Jesúcristu, tsí uun tsō nuu Xuva kó ne, dadɨɨ tsi kataꞌxi Jesucristu é na kāꞌnu tsi vii ó nima ko. Nuu kutū ú ñuú Patmu é tuvi méꞌñu ntute ñūꞌu san kuenta iña túꞌun Xuva kō, é kakaꞌán u xoo é Jesucristu. 


text:
Uun ntuvi dá iō dáꞌna é kunūu iní ko Xuva kō ne, ínūu Espíritu Xuva kō nimá ko. Tēkú ko é kākaꞌan úun tatsin atá ko. Un ntii tsi kākaꞌan, vátā ó kakuvi dá kaeku trunpetá san. 


text:
Kakaꞌan: —Xntēén naꞌan é un ntɨꞌɨ̄ é kaīnín ve. Kidáā ne, taxnuun tutú san iña é ūꞌxe úkūn é ntoo ñuú Asiá, ni ñūú Efesú, ni ñūú Smirná, ni ñūú Pregamú, ni ñūú Tiatirá, ni ñūú Sardí, ni ñūú Filadefiá, ni ñūú Ladicea —kaꞌan tátsín san. 


text:
<pb/>Xkokōtó u atá ko vata koo é kīní u xoo é kākaꞌan í nī ko. Kidáā né, īní u uꞌxe tún tsumē é dɨ mii tsī kaá kuaan kúvi. 


text:
Méꞌñu tun tsumē é ūꞌxé san ne, ntitsí uun ñaꞌa, ña vata kaa ñatīí kaa ña, é nuu ña doo kani nte rkun xéꞌe ña xee. Katīnuu nté xkɨntika ña ñɨɨ īꞌxí ña e kúvi kaá kuaan. 


text:
Idi dɨkɨ ñá ne, kuīꞌxin kueꞌen vátā ó kuīꞌxín katsi, é vāta ito kaꞌxin é kuīꞌxin kueꞌen. Ntuxnúu ñā ne, kaxiꞌí nuu vatā ó kaiꞌxí ñuꞌu. 


text:
Dɨ̄ꞌɨ́n ña ne, kaxiꞌí nuu vatā ó kaxiꞌí nuu dá kaiꞌxi kaa dá kākuváꞌa ini urnu kan. Tátsin ñā né, vata kaa te ntūte kaꞌnu é kainu. 


text:
Níꞌi ntaꞌa ña ūꞌxé xntɨvi ntaꞌa kuaꞌa ña ne, xuꞌu ña kíi káa kāni e ntíko ntuvi núu í ne, kaiꞌxi kuéꞌen núu ña, vatā ó kaiꞌxi ngántii da dóo iꞌni. 


text:
<pb/>Dā íni ú ña ne, uun xío vitá tsu nú dɨ̄ꞌɨ́n ña vata tē xiꞌí u. Kidáā ne, tɨɨn ntaꞌa ñā kó ntaꞌa kuaꞌa ña ne, kakaꞌan ñá nī ko: —Ñá ku ūꞌvi o. Xuꞌu é diꞌna ú ne, xuꞌu é ntiī ú ata i kán dɨ. 


text:
Xuꞌu é kāntíto u. Xuꞌu é xiꞌí u, ntá tsi vevií ne, kantíto ú ntii dañu ntūvi. Xuꞌu é kadē kûꞌvé u iña doxiꞌí san nī dôꞌvi kan. 


text:
Núu i sāꞌa é iō xuꞌu iña é ūꞌxe xntɨvi san é inin é niꞌi ntāꞌa ú ntaꞌa kuaꞌa kó san, ni ūꞌxe tún tsumē e kúvi kaá kuaan. Kɨ̄mi é ūꞌxé san ne, dɨvī ánje, ña ñuꞌu ntāꞌa i é ūꞌxe úkūn san. Tun tsumē é ūꞌxé san ne, náa ī é ūꞌxe úkūn san.<pb/>


text:
ʼKadan váꞌan tutú iña ñá nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Efesú san ne, káꞌān tsí Xuꞌu é ntaꞌa kuāꞌa kó niꞌi ntāꞌa ú é ūꞌxé xntɨví san, Xuꞌu é kaika méꞌñū ú é ūꞌxe tún tsumē e kúvi kaá kuaán san ne, kakaꞌán u ni ñā: 


text:
Ini ntɨ́ꞌɨ ú nee é kāden. Iní u tsi dóo kaxión ntiīn é kāden tsiñun, tsi dóo kaꞌnu iní o. Iní u tsí ña kakutíin nima ó ni ñāꞌa, ña é kīni ntáa san, tsi íton nteén ña é kāꞌan ña é pustru ñá ne, kūtuni o tsi dóo vete ñā. 


text:
Nakáꞌan o vē míꞌī koꞌxón nteen ne, na nātɨvi iní o. Vīín xtukun vatā o dén kídaā. Tē ñaꞌá ne, da née inī tso xee u mí tuvín ne, nakiꞌi ú tun tsume ō mí ntitsi, tē ña nátɨvi iní o. 


text:
Ntá tsi īó nuu i é kāden é vāꞌá dɨ, vata kaa é ña ntío o nuu i e ntáde ñaꞌa, ña ntántīkɨn ñá nani Cūlaá san. Ña xkúntee iní ko dɨ é kuān o ntáde ña. 


text:
¡Te īnin é kīnin ne, kinin é kākaꞌan Espíritū sán nī ña ntákuintiꞌxe i san! Xoo é kūvi vií i ne, taꞌxí u itsi é kāꞌxi ña kɨtɨ utun é nīꞌi ña ntuvi iña ña é ntītsí mēꞌñu mí e dóo vaꞌa mí tuví Xuva kō. Kuān koo kaꞌan. Túꞌun īña úkun ñūú Smirna 


text:
<pb/>ʼKadan váꞌan tutú iña ñá nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Smirná san. Káꞌān tsí Xuꞌu é dīꞌna ú nī e ntíi ú ata í dɨ, Xuꞌu é xiꞌí u ne da ntóto xtúku ú ne, kakaꞌán u ni ñā: 


text:
Iní u é un ntɨꞌɨ̄ é kāntóꞌo o. Iní u é kātaan núu o, ntá tsi kuikān nuu Xuva ko. Iní u tsí ntákaꞌan kíni ña Israeé san iña o. Ña sāꞌá ne, da ntákaꞌan ña é ña Israeé ña, ntá tsi ña te ña Israee ntíꞌxe ña, tsi ntáduku ntée ña tóꞌō e ña váꞌā san. 


text:
Ña ku úꞌvī o nté koo ntoꞌo o rkontuvi. Iō ntó ne, vii tóꞌō e ña váꞌā san é kuꞌun kutu ntō vata koo é kōto nteé ña nto tē nuu é ntaā i e ntákuintiꞌxe nto. Úꞌxi ntūvi é ntōꞌo nto. Ntá tsi ñá ku xtuvīn miin é kākuintiꞌxe o kó, kuān te kuvin, tsí taꞌxí u ntuvi iña o é kutūvín nī kó ntii dañu ntūvi. 


text:
¡Te īnin é kīnin ne, kinin é kākaꞌan Espíritū sán nī ña ntákuintiꞌxe i san! Xoo é kūvi vií i ne, ña te kúvī ñá tē xiꞌi ña é kūvi uvi íto san. Kuān koo kaꞌan. Túꞌun īña úkun ñūú Pregamu 


text:
<pb/>ʼKadan váꞌan tutú iña ñá nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Pregamú dɨ ne, káꞌān tsí Xuꞌu é nīꞌi u káa kāni é ntiko ntūvi núu í ne, kakaꞌán u ni ñā: 


text:
Iní u tsí tuvin mí kadē kûꞌve tóꞌō e ña váꞌā san, ntá tsi kantīkɨn dúkuān ko. Ñá ni xtuvīn miin e kuíntiꞌxe o kó, kuān te dɨvi tsi ñuu mí tuví tóꞌō e ña váꞌā san éꞌní na ña é kākaꞌan é vāꞌá iñá ko, ñá nani Āntipá san. 


text:
Ntá tsi īó nuu i é kāden é ña xkúntee iní ko: tsí ñaꞌa o iō ñá, ña e ntántīkɨn dúkuān túꞌun vatā o nañéꞌe Bálaan, ña é xeꞌe ítsi rei Balaa é kāꞌan ñá nī ña Israeé san é viī ña é kīni kaa: é kāꞌxi ña é xeꞌé ñaꞌa san iña sántu ñá, nī é viī ña é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san dɨ. 


text:
Iō túku ñaꞌa o, ña e ntántīkɨn túꞌun vatā o nañéꞌe ña ntántīkɨn ñá nani Cūlaá dɨ. Ña xkúntee iní ko é kuān koo vií ña. 


text:
Dukuān ne, natɨvi iní o ve. Tē ñaꞌá ne, da née inī tsó xee u mí tuvín ne, náā ú ni ña ni tūꞌún ko e dóo ntiko é vāta kaa káa kāni é kākii xuꞌu ko. 


text:
¡Te īnin é kīnin ne, kinin é kākaꞌan Espíritū sán nī ña ntákuintiꞌxe i san! Xoó ñaꞌa, ña é kūvi vií i ne, kuéꞌē u é kāꞌxi ñá tañuꞌu é vēꞌxí e dukún kān. Kuéꞌē ú ña uun xuu kuiꞌxin é nteé naꞌa uun dɨ̄ví xee e nté uun xoxo ña íni i nēe dɨ́vi, tsí da mii tsī ña é nīꞌi i xuú san é īni ña. Kuān koo kaꞌan. Túꞌun īña úkun ñūú Tiatira 


text:
<pb/>ʼKadan váꞌan tutú iña ña nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Tiatirá dɨ. Káꞌān tsí Xuꞌu é Iꞌxá Xuva kō kúvi u, Xuꞌu é kaiꞌxi ntúxnūú ko vatā ó kaxiꞌí nuu ntúve ñūꞌu, Xuꞌu é kaiꞌxi dɨ́ꞌɨ̄n kó vatā ó kaiꞌxi kaá kuaán ne, kakaꞌán u ni ñā: 


text:
Ini ntɨ́ꞌɨ ú nte o den. Iní u tsi dóo kakuinima ó, tsi dóo kakuintiꞌxe o kó dɨ, tsi dóo kade tsiñun dɨ́ ne, dōó kaꞌnu iní o dɨ. Iní u tsi dií ka váꞌā ó kaden vevii é vatā o dén kídaā. 


text:
Ntá tsi īó é ña xkúntee iní ko: tsí da váꞌa tso é kanañēꞌé ñadɨ̄ꞌɨ, ñá nani Jesēbeé san. Kakaꞌan ña é tūꞌún Xuva ko kākaꞌan ña, ntá tsi kade vete ñā. Kaeni ntaꞌví ña ñaꞌá ko, ña ntákuintiꞌxe i san, tsí kakaꞌan ñá ni ñā é viī ña é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san, nī é kaꞌxī ña é xeꞌé ñaꞌa san doméni iña sántu ña. 


text:
Xéꞌē ú ña ntuvi vata koo é na nātɨvi iní ña kuétsi ñā, ntá tsi ña ni ntío ña é xtuvī mii ña é viī ña é kīni kaa san. 


text:
Nakōꞌxó u ña nu itó ña ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntákidi niꞌi ñá ne, kuéꞌē u é ntōꞌo ñá tē ña nátɨvi iní ña nuu i e ntáde ña. 


text:
Kaꞌní kueꞌén u iꞌxá ña. Kidáā ne, kutuni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa úkun san tsí xuꞌú ne, ini ntɨ́ꞌɨ u e ntádē kuení nto, é un ntɨꞌɨ̄ é ntio nima ntó ne, ntánāá u ni nto kuēnta iña i é edé nto é un é un nto. 


text:
Ntá tsi ntoꞌo e ntántoo nto ñuú Tiatirá, ntōꞌo é ña te ntántīkɨn nto é kanañēꞌé ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, ntōꞌo é ña ni nakuaꞌa nto nuu i e dóo viꞌxín o iña é ña váꞌā san. Ñá kāꞌán ka ú ni ntō neé vií nto. 


text:
Tē xoo é kūvi vií i, xoo é kūtií i é vīi é vāꞌa da nté nainú u ne, kuéꞌē u é kadā kúꞌvē ñá iña da míꞌī ká ñuú, 


text:
vatā o táꞌxi Uvā ko é kadā kûꞌvé u dɨ. Tátūn e kúvi káa kada kúꞌvē ñá ni ñā. Ntada utsi ña ñūú san vatā ó kakuvi kɨ́dɨ̄ nteꞌu dá kātaꞌvi. 


text:
ʼKadan váꞌan tutú iña ñá nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Sardí ne, káꞌān tsí Xuꞌu é nuu ntaꞌa ú uꞌxe espíritu Xuva ko ni ūꞌxé xntɨví san ne, kakaꞌán u ni ō. Iní u nte xkóon dēn. Kantíton, kuiní ñaꞌa san, ntá tsi ñá te nuu é ntaā i, tsi é xiꞌin. 


text:
Ntoton ve. Koon ntiin nī é ntoo ká san diꞌna dá ntɨꞌɨ̄ kueꞌen. Váta kīní u nee é vāꞌa é kāden nuu Uvá ko. 


text:
Nakaꞌan o tūꞌun é īnín nī e téku o nte díꞌna. Nātɨvi iní o ne, kadan ntaan nēe é vāꞌa é īnin. Tsí tē ña kantíton ne, da née inī tsó xee ú vatā ó de ña duꞌu, é ntē ñá inin neé ura xee u mí tūvin. 


text:
Ntá tsi īó ka kudii ñaꞌa o, ña ntoo ñuú Sardi, ña é ña ni kudéntu dōo i. Dadɨɨ kaka ú ni ñā é ñuꞌu ña doo kuiꞌxin, tsi dóo vaꞌá ñaꞌa ña. 


text:
Tē xoó ñaꞌa, ña é kūvi vií i ne, níꞌi ñā doo kuiꞌxin é kūꞌun ña. Ñá nakāte ú dɨvī ñá iní tutu mí ūve naꞌa xoo é niꞌi ī ntuví vaꞌá iña í ne, kaꞌán u ni Uvā kó nī ánje ñā tsí ña sāꞌá ne, ntáduku ntée ña ko. 


text:
¡Te īnin é kīnin ne, kinin é kākaꞌan Espíritū san ni ña ntákuintiꞌxe i san! Kuān koo kaꞌan. Túꞌun īña úkun ñūú Filadefia 


text:
<pb/>ʼKadan váꞌan tutú iña ñá nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Filadefiá ne, káꞌān tsí Xuꞌu e dóo vaꞌá u, Xuꞌu é kākaꞌán u é nuu é ntaā í, Xuꞌu é nīꞌi ntaꞌa ú ntakāá rei Davii. Te Xūꞌú nakaán u ne, nté uun xoxo kuvi nakadɨ i ne, te Xūꞌú nakādɨ ú ne, nté uun xoxo kuvi nakaán i. Xuꞌú ne, kakaꞌán u ni ō. 


text:
Iní u nte xkóon dēn. Koton, tsi é nakaán u xiꞌi mí kɨ̄ꞌɨ́n ne, ntē xoxo kuvi nakadɨ i. Tsí iní u tsí kuān té ña tuvi ntíi o ne, ēden ntaan é kākaꞌán u, ñá ni kāꞌan te ñá inín ko. 


text:
Koton, tsí īó ñaꞌa, ña ntántīkɨn tóꞌō e ña váꞌā sán ne, ntákaꞌan ñá tsi ña Israeé ña, ntá tsi ña ntáa, tsí vete ñā. Koton, tsí vií u é na kūnchɨ́tɨ ña nú dɨ̄ꞌɨn o vata koo é kūtuni ña tsi dóo kakuinimá ko o. 


text:
Tsí ña ni kudúꞌxen ō é kādan ntaan é kākaꞌán u ne, kūtií ntɨꞌɨ o. Dukuān ne, nadaꞌán u o tē xee ntúvi é ntōꞌo ña ntoo dá kanɨɨ ñūxiví san, dá kōto nteé u ña ntántoo nú nteꞌu san. 


text:
Xoo é kūvi vií i ne, kuéꞌē u é kɨꞌɨ ntii ña viꞌi Uvā kó ntii dañu ntūvi. Nté uun ito ká ña ntii ña mí tuví ña. Xntēé u kúñu ña dɨ̄ví Uvā kó ni dɨ̄ví ñuú Uvā kó, dɨvi Jerusāleén xee é vēꞌxí nte e dukún kān. Xntee ú ña dɨ̄ví xeé ko dɨ. 


text:
¡Te īnin é kīnin ne, kinin é kākaꞌan Espíritū san ni ña ntákuintiꞌxe i san! Kuān koo kaꞌan. Túꞌun īña úkun ñūú Ladicea 


text:
<pb/>ʼKadan váꞌan tutú iña ñá nuu ntaꞌa i ūkún ñuú Ladiceá ne, káꞌān tsí Xuꞌu é kākaꞌán u é kuan koo na kōo. Ñá te kaēni ntaꞌví u, tsí da miī é nuu é ntaā i é kākaꞌán u. Ntaꞌa ko véꞌxi un ntɨꞌɨ̄ é ede kûꞌvé Xuva kō. 


text:
Xuꞌu kakaꞌán u ni ō tsí iní u nte xkóon dēn. Ntē ña te iꞌnín ne, ntē ña te víꞌxin. Dií ka váꞌā ó tē dɨ́ iꞌnīn né, o tē dɨ́ vīꞌxin. 


text:
Kakaꞌan tsi dóo kuikān, e dóo iō íña o, tsí ña tuvi nee é kātaan nuú o. Ntá tsi ña kakutuni o te dóo ntaꞌvín den, tsí ña te neé nuu áꞌvi o, tsí kantiꞌu ntuxnúu o ne, kantɨɨ́n dɨ. 


text:
Dukuān ne, taꞌxi ú itsi nté koo viin: Kiꞌxin mí tuví u ne, kuiin kaá kuaan vaꞌa é ña te neé kadáka vata koo é kukuikan ntīꞌxen. Kuiin doo kuiꞌxin é kunūun vata koo é ña kukaꞌan nuu o é kāntɨɨn. Kuiin uꞌxen choꞌó dɨ é kūtsí nuu ntuxnúu o vata koo é na nāxiꞌí nuu o. 


text:
Xoó ñaꞌa, ña é kākuinimá ko ne, kantantaá u ña míꞌī é ña váꞌā ó kade ña ne, kaxeꞌé u é ntōꞌo ña. Kamán san koon ntiin ná nātɨvi iní o. 


text:
Koton tsi iꞌa ntitsí ntēé u xiꞌi o, kanakeꞌxēn u. Xoo é kainí i tatsín ko ne, te nākaán ña xiꞌi ñá ne, kuítā ntíꞌxin u má viꞌi ña kān ne, dá kāꞌxí dadɨɨ ú ni ñā. 


text:
Xoo é kūvi vií i ne, kuéꞌē u é kutūvi ñá diñɨ kó vatā o dé u da kuvi idé u ne, ítūví u diñɨ Uvā ko. 


text:
¡Te īnin é kīnin ne, kinin é kākaꞌan Espíritū sán ni ña ntákuintiꞌxe i san! Kuān koo kaꞌan —kaꞌan tátsín san nī ko.<pb/>


text:
Kidáa ne, īto ú ne, iní u é kāntií xiꞌi e dukún kān. Dɨvi tātsín e téku ko díꞌna é vata eku trūnpeta éku ne, kakaꞌan xtúku: —Kūxeen iꞌá ne, dá nañēꞌe ú o nté koo kuvi rkontuvi —kaꞌan. 


text:
<pb/>Ura dúꞌva tsi i nakunúu u ntaꞌa Espíritu Xuva kō ne, náñēꞌe ñá ko uun teu kaꞌnu é tuví e dukún kan ne, ikān tuví uun ñaꞌa ñatīi, tíntiꞌi ña nú tēú san. 


text:
Ña tsīkán ne, vatā ó kaxiꞌí nuu xuu kuii é nanī jaspe kaxiꞌí nuu ña, ni xūu kueꞌe e dóo kaiꞌxí dɨ. Ntíkō diñɨ nú tēú san kaxiꞌí nuu rkuáꞌnti, vatā ó kaxiꞌí nuu xuu kuii é nani esmēralda. 


text:
Ntíkō diñɨ nú tēú san ntoo xtuku ká oko kɨmi téú san ne, oko kɨ́mi ñāta ntántoo ña dɨ. Kuiꞌxīn kueꞌen dóo é ñūꞌu ña ne, odo leꞌe e kúvi kaá kuaán dɨkɨ ña. 


text:
Nú tēu é uun sán ne, kakii é kāxiꞌí nuu ne, kakañuꞌu, kakatsín dɨ. Mí tūví teú san ne, kaiꞌxi úꞌxe ñúꞌū naa i é ūꞌxe espíritu Xuva kō. 


text:
Dɨvi tsī nú tēú san dɨ́ ne, nuu mínī é kāxiꞌí niꞌni vata kaa xuxu. Ntíkō diñɨ nú tēú san ni mēꞌñú i ne, ntâñɨ́ kɨmi kɨ́tɨ é ntantíto. Ñá te da dīi ntuxnúu tɨ uve ata tɨ́ ni nūu tɨ. 


text:
Kɨtɨ kuvi ūun sán ne, vata kaa ñaña kaa tɨ. Kɨtɨ kuvi ūví san ne, vata kaa duntɨkɨ kaa tɨ. Kɨtɨ kuvi ūní san ne, vata ito ñaꞌa ito tɨ̄. Kɨtɨ kuvi kɨ̄mí san ne, vata kaa tadun kɨ́tɨ kantava kaa tɨ. 


text:
Ngɨmi kɨ́tɨ sán ne, uve iñu ntiꞌxin tɨ é un é un tɨ. Un tsi kokó taꞌan ntuxnūú tɨ un tsi nte má ntiꞌxin tɨ. Ntē ntúvi ntē níñu e ntákaꞌan tɨ́ dɨ̄ví Xuva kō:<pb/>¡Dɨvi ntō é na kuiko ñuꞌū ntɨ́ nto, Xuvā ntɨ́.<pb/>Dɨvi ntō é Xuva ntīꞌxe ntɨ́ nto,<pb/>ña é kuvi vií da nēé ka nuu i,<pb/>ña é tuvi kídaa,<pb/>ña é tuví vevii,<pb/>ña é dā ve véꞌxi!, kaꞌan tɨ. 


text:
<pb/>Vāta da ntákaꞌan kɨ́tɨ ntantíto san e dóo vaꞌá Xuva kō, e dóo kaꞌnu ñaꞌa ña, dā ntaxéꞌe tɨ sintiáꞌvi ntaꞌa ña é tuví nú tēú san, ña é tuví ntii dañu ntūvi ne, 


text:
ñata, ñā é oko kɨmi ñáꞌa sán ne, ntánakunchɨ́tɨ ña nú dɨ̄ꞌɨ́n ña é tuví nú tēú san é ntánuu iní ña ña é kāntíto ntii dañu ntūvi. Tsoo ñá leꞌe e kúvi kaá kuaan é ñūꞌu dɨkɨ ña nú tēú san, ntákaꞌan ña:<pb/> 


text:
Dōo vaꞌá nto, é nakuiko ñuꞌū ntɨ́ nto,<pb/>Xuvā ntɨ, é kāꞌán ntɨ tsi dóo kaꞌnu nto,<br/>e dóo iō nto é viī ntó da nēé ka nuu i.<pb/>Tsí ntoꞌo de kúꞌve ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto dá nēé ka é īo.<pb/>Tsí da ntío nto é kūváꞌa ne, kūváꞌa ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ, kaꞌan ña.<pb/>


text:
Īní u tsí ña é tuví nú tēú san ne, ntaꞌa kuaꞌa ña niꞌi ntaꞌa ña ūun tutu é kātinuu. Tutú san ne, uve naꞌa ntuví o ata i. Úꞌxe sēu úve ata i. 


text:
Īní u uun ánjē, ña dóo ntii inī í san ne, dōó ntii kakaꞌan ña: —¿Xoó ntu é vāꞌá ntiꞌxe i é kuvi nakāa tutú san? ¿Xoó ntu é kuvi nakāa mí uve seú san? —kaꞌan ña. 


text:
Nté uun ñaꞌa, ña ntoo e dukún kān ne, nté uun ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví a, nté ñaꞌa, ña ntoo doxiꞌí kān, ña ni kúvi nakāa ñá tutú san, ntē ña ni kuvi kiní ña é ūve naꞌa iní tutú san. 


text:
Xuꞌú ne, ēku ntíꞌxe u, tsí ña ni níꞌi xoo e váꞌa i é nakāa tutú san, ntē ña ni níꞌi xoo koto nteé i. 


text:
Kidáā né, uun ñaꞌa ñatā sán kakaꞌan ñá nī ko: —Ñá kū ékūn kan. ¡Un kaa Ñaña tatá Judaa, Iꞌxá ika rei Dāvií san! Dɨvi ñā e kúvi idé ña é kuvi nakaā ñá tutú san. Dɨvi ñā e kúvi nantīi ntée ña mí ūve uꞌxe séú san —kuan ō kaꞌan ñátā san ní ko. 


text:
<pb/>Kidáā ne, iní u tsi íkan tsī ntitsi uun A Leꞌntu méꞌñū nú tēú san, ni ngɨ̄mi kɨtɨ ntantíto, ni ñatā san. Dîtó naꞌa i mí niꞌi kuiꞌi A Leꞌntú san da éꞌni ñaꞌa sán i. Úꞌxe ntɨ̄kɨ i uve. Úꞌxe ntūxnúu i dɨ. Ntúxnūú i sán ne, náa i é ūꞌxe espíritu Xuva kō e táxnūu ña é kɨ̄ꞌɨn dá kanɨɨ ñūxiví san. 


text:
Dā kíꞌi tutú san ne, ngɨmi kɨtɨ ntantíto san ni ñatā, ña é oko kɨmi ñáꞌa sán ne, nākani ɨtɨ ña nuú A Leꞌntú san. É un é un ñatā sán ne, niꞌi ntaꞌa ña ūun kiñúꞌu ni ūun koꞌo kútū e kúvi kaá kuaan é ñūꞌu kútū e dóo váꞌa ñeꞌe úꞌme ī é kakene vatā ó ntákaꞌan ntâꞌví ña ntáduku ntée Xuva kō. 


text:
Ntaíta ña nchuꞌún xee é kākaꞌan:<pb/>Ntōꞌó ne, dōo vaꞌá nto é kīꞌi nto tutú san,<pb/>é nākaá nto mí ūve seú san.<pb/>Tsi éꞌni ñaꞌa san ntó ne,<pb/>ētɨ nto nɨñɨ nto é nakuíin nto ñaꞌa kuenta iña Xuva ko,<pb/>ña véꞌxi da nēé ka tatá i, da nēé ka túꞌun ñā, da míꞌī ká ñuu véꞌxi ña,<pb/> 


text:
<pb/>Kidáā né, īto ú ne, tēkú ko é ña te da díi ánjē ntaíta ña ntíkō diñɨ teú san ni kɨ̄tɨ ntantíto san, ni ñatā san. Ñá tē nté kaa nté kaa tɨtɨ́n ña. 


text:
Un ntii tsī kéne ña, ntákaꞌan ña:<pb/>¡E dóo vaꞌá A Leꞌntu é xiꞌí san é nīꞌi e dóo kuvi vií,<br/>nī e dóo kukuikā, e dóo kiꞌin inī í, e dóo ntii inī i,<br/>e dóo kuiko ñuꞌu o ī, e dóo kada kaꞌnu o ī,<br/>e dóo nakueꞌe o sintiáꞌvi ntaꞌa i!, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kídaā né, tēkú ko tsí un ntɨꞌɨ nuū i é ntantíto é ntoo e dukún kan, nī nú nteꞌú san, nī doxiꞌí kan, ni ntute ñuꞌu kān ne, ntákaꞌan é uun ata tsi tātsin i:<pb/>¡Na nākuéꞌe o sintiáꞌvi ntaꞌa ña tuví nú tēú san, nī A Leꞌntú san;<br/>na kuiko ñuꞌu o ñā;<br/>na kada kaꞌnu o ñā;<br/>na kōo ña é viī ñá ntii dañu ntūvi!, kaꞌan. 


text:
<pb/>Ngɨmi kɨtɨ ntantíto sán ne, ntákaꞌan tɨ: —¡Kuan koo na kōo! —kaꞌan tɨ. Ñatā, ña é oko kɨmi ñáꞌa sán ne, nākani ɨtɨ ña un tsi nte ñúꞌu kān é nuu iní ña ña é kāntíto ntii dañu ntūvi.<pb/>


text:
Īní u dá nāntii nteé A Leꞌntú san seu é kui ūun é ūꞌxe séú san. Tēkú ko tsí kakaꞌan uun kɨtɨ kantíto sán ne, dîtó vata te kākatsin: —¡Kixkoton! —kaꞌan tɨ. 


text:
<pb/>Ītó u ne, īní u uun idú kuīꞌxin. Ña ntekú tɨ ne, niꞌi ntaꞌa ña ntuvē. Xéꞌe ña ñā leꞌe é kuntēkú dɨkɨ ñá ne, dā kíi ña é viī ñá duꞌxēn né, kūvi idé ña ntíi ña nuu i kān. 


text:
<pb/>Dā nantii nteé A Leꞌntú san seu é kui ūví san ne, tēkú ko é kākaꞌan kɨtɨ kantíto, kɨtɨ kuvi ūví san: —¡Kixkoton! —kaꞌan tɨ. 


text:
<pb/>Kidáā né, kīi xtuku idú, kɨtɨ kuēꞌe kueꞌen. Ña ntekú tɨ ne, niꞌi ntaꞌa ñā káa kāni. Níꞌi ñā e kúvi vií ña é nākiꞌi ña é vāꞌá koo kuntōo ñaꞌa san ñuxiví san, vata koo é kāꞌní taꞌan ña, xe un xé un ña. 


text:
<pb/>Dā nantii nteé A Leꞌntú san seu é kui ūní san ne, tēkú ko tsí kakaꞌan kɨ́tɨ kantíto, kɨtɨ kui ūní san: —¡Kixkoton! —kaꞌan tɨ. Ītó u ne, īní u kíi idú ntee. Ña ntekú tɨ ne, niꞌi ntaꞌa ña xkúꞌve. 


text:
Tēkú ko tatsin é vēꞌxi mí ntoo ngɨmi kɨtɨ ntantíto sán ne, kakaꞌan: —Uun xkúꞌvē kúdii nuní san niꞌi ña xāꞌví tsiñu ñā é uun ntūvi. Únī xkúꞌvē kúdii kɨtɨ sévada níꞌi ñā xáꞌvi tsiñu ñā é uun ntūvi dɨ, ntá tsi ña ku natɨ̄vín aseté ni ntūte vinú san —kaꞌan. 


text:
<pb/>Dā nantii nteé A Leꞌntú san seu é kui kɨ̄mí san ne, tēkú ko tsí kakaꞌan kɨtɨ kantíto é kui kɨ̄mí san: —¡Kixkoton! —kaꞌan tɨ. 


text:
<pb/>Ītó u ne, īní u kíi idú kuāan. Ña ntekú tɨ ne, Doxiꞌí nani ñā. Áta ña vēꞌxí uun ñaꞌa, ña é nanī Dôꞌvi. Nīꞌi ña é kūvi vií ña ni dāva ñaꞌa ñuxiví san é kuví ña méꞌñu duꞌxēn sán ne, ō kuví ña doko, ō kuví ña kuiꞌí san ne, o kuví ña é kɨtɨ diín san kaꞌní tɨ ña. 


text:
<pb/>Dā nantii nteé A Leꞌntú san seu é kui ūꞌún san ne, īní u má nāa kan nima ñáꞌa, ña e éꞌni ñaꞌa san kuenta iña túꞌun Xuva kō, tsí ña ni uꞌví ña é kāꞌan ñá iña Xuva ko. 


text:
Nɨɨ̄ kueꞌén ini ña ntákaꞌan ña: —Xuvā ntɨ́, kaꞌnu kueꞌen nto. Ntōꞌo é sāntu ntíꞌxe nto. Ntōꞌó ne, un ntɨꞌɨ̄ é kākaꞌan nto é nuu é ntaā i. ¿Nēe ntúvi ntu kada kúꞌvē nto iña ña ntántoo ñuxiví san é ntānáa nto ni ñāꞌa, ña éꞌní ntɨ? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, dá un dá un ña niꞌi ña doo kuiꞌxin é kūꞌun ña. Kakaꞌan ñá ni ñā é diin diín tsi kuntōo ká ña, da nté xee táꞌan é kūví ntɨꞌɨ taꞌan ña é dadɨɨ ntáde tsiñu ña iña Xuva ko. 


text:
<pb/>Dā nantii nteé A Leꞌntú san seu é kui īñú san ne, ītó u ne, kutūní ko é un vaꞌa váꞌa tsi taan ne, kuntee kuēꞌén ngantií san, é vata kaa doo ntee é xkūꞌún ñaꞌa dá ntoo ña dontɨ́ni. Xóō sán ne, kukuēꞌe kueꞌen váta ito nɨ̄ñɨ. 


text:
Xntɨvi é ūve e dukún kān ne, nakóꞌxo nté ñuxiví a, vatā ó kanakoꞌxo kɨtɨ tun igu uté san da dóo kainu tatsin kaꞌni. 


text:
Ntoko ñuꞌu miī e dukún kan, vatā ó kakuvi vikó san dá kāntava. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ xuku ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuꞌu é ntoo nú ntute ñuꞌu kān ne, nakuntoó xio. 


text:
Kidáā ne, nakuꞌun xūꞌu ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ rei, ñá ntoo ñuxiví a, nī ña naꞌnu ñaꞌa sán, nī tóꞌō sntadún san, nī ña kuiká san, nī ña e dóo ntii inī í, nī ña ntáde tsiñu, nī tóꞌo ñā ne, ñúꞌu xuꞌū ñá mâví ni nēꞌu xuu. 


text:
Káꞌan ña ni xūku sán ni xūú san: —¡Na tānɨ mí ñuꞌu ntɨ. Na tāví ntɨ vata koo é ña kiní ña tuví nú tēú san ntɨ, tsí un váꞌa tsi kakudiin A Leꞌntú san nī ntɨ! 


text:
Kidáā né, īní u kɨmi ánjē, ña ntâñɨ ngɨmí o diñɨ ñuxiví san. Ntaédɨ́ nuu ña mí kakiꞌxi ngɨmí tatsín san vata koo é ña kunú ka tatsín san ñuxiví a, nté nú ntute ñuꞌu kān, nté da míꞌī ka má utun. 


text:
Kidáā né, īní u tuku ánjē, ña véꞌxī nte mí kene ngántií san, niꞌi ntaꞌa ña sēu Xúva kō, ña é kāntíto ntiꞌxe. Un ntii tsī kéne ña, kakaꞌan ñá nī ngɨmi ánje, ña nguiī san, ña é xeꞌé Xuva ko ītsi é natɨvī ñá ñuxiví san ni ntute ñuꞌū san: 


text:
<pb/>—¡Kuntētu ká nto! ¡Ñá kū dɨ́ natɨvī ntó ñuxiví san, nté ntute ñuꞌū san, nté utun san dá nte kuvi xntēé ntɨ seu Xúva kō xteén ñaꞌa, ña e ntáde tsiñu iña ña! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Tēkú ko nté kaa ñaꞌa uve naꞌa ña seú san, tsí uun sientu uvi díko kɨmi míil ñaꞌa tatá ña Israeé san. 


text:
Uxuvi míil ñaꞌa tatá Judaá san uve naꞌa ña seú san, uxuvi míil ñaꞌa tatá Rubeén san, uxuvi míil ñaꞌa tatá Gaá san, 


text:
uxuvi míil ñaꞌa tatá Aseé san, uxuvi míil ñaꞌa tatá Neftalií san, uxuvi míil ñaꞌa tatá Manaseé san, 


text:
uxuvi míil ñaꞌa tatá Zabuluún san, uxuvi míil ñaꞌa tatá Joseé san, uxuvi míil ñaꞌa tatá Benjamiín san. Kuan ō ñá uve naꞌa ña seú san. Ñá te da dīi ñaꞌa, ña ñuꞌu doo kuiꞌxin 


text:
<pb/>Kidáā né, īto ú, īní u ña te da díi ñaꞌa, ña ntâñɨ nú tēú san ni nūu A Leꞌntú san. Ntē ña kuvi káꞌvi o ñā e dóo tɨtɨ́n ña, ña é vēꞌxí da míꞌī ká ñuu dá kanɨɨ ñūxivi. Ntáduku ntée ña da nēé ka tatá ña; da nēé ka túꞌūn ntákaꞌan ñá dɨ. Doo kuiꞌxín ñuꞌu ña ne; odo ntaꞌa ña ntāꞌa ñuu. 


text:
Un ntii tsi ntákaꞌan ña:<pb/>Da mii tsi Xuva kō, ña tuví nú tēú san,<br/>nī A Leꞌntú san, ña é kuvi nakáku kō, kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ ánjē san ntáñɨ̄ ña ntíkō diñɨ nú tēú san, ni ñatā sán, nī ngɨmi kɨ́tɨ ntantíto san. Nákuntoo tɨxɨ ñā nú tēú san ne, nánūꞌu ñá iní ña Xuva kō, 


text:
ntákaꞌan ña:<pb/>¡Kuan koo na kōo! Na kada kaꞌnu o Xuva kō,<br/>tsi dóo kaxiꞌí nuu kaꞌnu ña, dōó kiꞌin inī ña.<pb/>Na nākuéꞌe ō sintiáꞌvi ntaꞌa ña ne,<br/>na kuiko ñuꞌu o ñā dɨ,<br/>tsi dóo iō ña é viī ña; dōó ntii inī ña.<pb/>Kuan koo na kāꞌan o íña Xuva ko ntii dañu ntúvi.<pb/>Kuan koo na kōo, kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan úun ñaꞌa ñatā san ní ko: —¿Nēe ñáꞌa ntu ña sāꞌá, ña ñuꞌu doo kuiꞌxín san? ¿Míꞌi ntu vēꞌxi ña? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌán u ni ñā: —Ntōꞌo é īni nto —kaꞌán u. Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī kó: —Ña sāꞌá ne, dɨvi ñā é vēꞌxi ña mi dóo ntántoꞌo ñaꞌa. É ntukuiꞌxīn kueꞌen dóo ña, tsí nɨñɨ Á Leꞌntú san nákate ña. 


text:
Dukuān e ntáñɨ̄ ñá nú tēu Xúva kō, e ntáxntii ña ñā nte ntúvi ntē níñu ini ukún ña kān. Xuva kō, ña tuvi nú tēú san, kunuu méꞌñu kunuu dava ña ña. 


text:
Ña kákɨ̄n ká ña, ntē ñá ītsí ka ñá ntute. Ña kókō ká ña kaꞌni ngántií san, tsí kuntoo ña mi é vētɨ́ san ve. 


text:
Tsí A Leꞌntu é tuví nú tēu kán ne, kuenta vií ña vata kaa uun paxtu, é kɨ̄ꞌɨn níꞌi A Leꞌntú san ña mí kakii ntute kuīi é nīꞌi ñá ntuvi íña ñá ne, mii Xuva ko naītsi ñá un ntɨꞌɨ ntute nūú ña —kaꞌan ña.<pb/>


text:
Kidáā ne, xéē ká uun ká xtuku ánjē, níꞌi ntaꞌa ñā koꞌo kútū e kúvi kaá kuaán san ne, kántītsí ña nú nāa kan. Dōo kueꞌe kútu niꞌi ña é nādaká taꞌan ña ni tūꞌun e ntákaꞌan ntâꞌví ñaꞌa, ña ntánuu iní i Xuva kō, é kuēꞌé ña nú nāa e kúvi kaá kuaan é tuví nú tēú san. 


text:
Kúxēe uꞌme kútū san é niꞌi ntāꞌa ánjē sán ne, xée mí tuví Xuva ko dadɨɨ ni tūꞌun e ntákaꞌan ntâꞌví ña e ntákaꞌan ni Xuva ko. 


text:
Kidáā né, kīꞌi ánjē san koꞌo kútū sán ne, dā tsúꞌun tsitu ña ngɨñūꞌu é kaiꞌxi nú nāá san ne, da nakuíta nuu ña ñuxiví a. Dōo dito káñuꞌú ne, xīꞌí nuu ne, táān dɨ. Trunpeta é ūꞌxé san 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kuvi ūun sán ne, nakuéku ña trunpeta ña. Ura tsí i kɨ́ɨn davi xuú ni ñūꞌu é kādaka nɨ́ñɨ ñúxiví kān. Uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi ñúxiví san ne, íꞌxi ntɨ̄ꞌɨ. Uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi utún san ne, íꞌxī ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ un tsi nté kuꞌu xɨꞌɨ́ san. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kuvi ūví san ne, nakuéku ña trūnpeta ñá dɨ. Kidáā ne, uun nuu i é vāta kaa xuku kaꞌnu é kaiꞌxi kaá ne, un ntii tsī koꞌxó nuu nú ntute ñuꞌu kān. Uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi ntute ñúꞌu sán ne, ntūvi nɨñɨ. 


text:
Uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi kɨtɨ ñúꞌu nú ntute ñuꞌu kān ne, xíꞌi ntɨ̄ꞌɨ tɨ ne, íꞌxi uun tāꞌvi i é kuvi ūni taꞌvi tún ntōó san dɨ. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kuvi ūní san ne, nakuéku ña trūnpeta ña. Kidáā ne, uun xntɨví kaꞌnu sán ne, kóꞌxō é vēꞌxí nte e dukún kān. Kaiꞌxí vatā ó kaiꞌxi chúꞌún san. Kóꞌxō nuu uun taꞌvi i é kuvi ūni taꞌvi ntute káꞌnu sán nī mí kaeꞌnu ntute san. 


text:
Xntɨví san ne, Rkavé nanī. Uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi ntute sán ne, kúrkavē kueꞌen. Ñá te nté kaa ñaꞌa xiꞌi ña e xíꞌi ña ntute é kadāká rkavé san. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kuvi kɨ̄mí san ne, nakuéku ña trūnpeta ñá ne, uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi ngántií san ni uun tāꞌvi i é kuvi ūni taꞌvi xoó san nī xntɨví san ne, niꞌi kuíꞌi. Uun taꞌvi ī kúnee é un é un nuu i ne, uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌvi ntuví san ne, ñá ni xīꞌí nuu ká ngántií san. Niñú san ne, kuan tsi ō kúvi: ñá ni xīꞌí nuu ká xoó san nī xntɨví san dɨ. 


text:
<pb/>Kidáā né, da nɨɨ̄ kaito ú ne, tēkú ko kaiko uun tadun méꞌñū e dukún kān ne dá un ntii tsi kākaꞌan: —¡Ai! ¡Ña ntâꞌví ntu ñaꞌa, ña ntántoo ñuxiví san, te kuēku xtuku trunpeta íña é ūní ka ánje, ña nguiī san! —kaꞌan tɨ. <pb/>


text:
Ánjē, ña é kuvi ūꞌún san ne, nakuéku ña trūnpeta ña. Kidáā né, īní u uun xntɨvi é kōꞌxó nte e dukún kān un tsi nte nú ñuꞌu kān. Xntɨví san ne, niꞌi ntakāá xiꞌi tótsín san. 


text:
Nākaán ña xiꞌi tótsín san ne, un váꞌa tsi kéne uꞌme xiꞌí san, vatā ó kakene uꞌme ini úrnu káꞌnu kueꞌen. Kūneé ngántií san ni kanɨɨ̄ e dukún kan ūꞌme tótsín san. 


text:
Méꞌñū uꞌmé san ne, véꞌxī skunti é kaka tɨ kanɨɨ ñūxiví a. Níꞌi tɨ̄ é kuēꞌé tɨ vatā ó de tduꞌme, kɨtɨ īó ñuꞌu a. 


text:
Káꞌan ña ni tɨ̄ é ña ku nantɨꞌɨ tɨ ite é kaeꞌnu ñuꞌu a, nté kūꞌu kuii, nté ūtun dɨ. Da mii tsi ñāꞌa san kuéꞌe tɨ ña, tē ña te uve náꞌa xteén ña seu Xúva kō. 


text:
Níꞌi tɨ̄ é nantoꞌo tɨ ña te ūꞌun xoo, ntá tsi ña kuvi kaꞌní kueꞌen tɨ́ ña. Mí kaxéꞌe tɨ ne, kaexnúu vatā ó kaexnúu da kaxéꞌe tduꞌmé san. 


text:
<pb/>Ntuvi tsikán ne, un váꞌa tsi nantuku ñāꞌa san nté koo kuví ña, ntá tsi ña níꞌi ña nté koo. Kuān te un váꞌa tsi ntio ña é kuvī ñá ne, ñá nīꞌi ñá doxiꞌí san. 


text:
<pb/>Skuntí san ne, vata ntáa idú kɨtɨ tuꞌvé i é kɨ̄ꞌɨn tɨ méꞌñu duꞌxēn ntáa tɨ. Dɨ́kɨ tɨ̄ ne, odo é vata ntáa leꞌe e kúvi kaá kuaan ntáa. Núu tɨ̄ ne, vata ito nuu ñaꞌa ito. 


text:
Uve ata tɨ tdɨꞌxɨ e nté kaa te káa kúvi. Dā ntáva tɨ ne, kakañuꞌu vata te ntaíta ntiꞌxin ña te da díi kareta e ntáñuꞌu idú, kɨtɨ ntaínu méꞌñu duꞌxēn san. 


text:
Dúꞌme tɨ̄ ne, vata ntáa duꞌme tdúꞌme ntáa ne, ini xeꞌe tɨ́ dɨ. Dúꞌme tɨ̄ san ntée é ntuku kuiꞌī tɨ́ ñaꞌa san úꞌun xoo. 


text:
Tōꞌó tɨ ne, dɨvī ánjē, ña e ntée ntaꞌa i totsín san. Abaduun nani é tūꞌun hébreú ne, Apoliuun nani é tūꞌún griegú ne, kani túꞌun “é nantɨ̄ꞌɨ kueꞌen”. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ánjē, ña é kuvi īñú san ne, nakuéku ña trūnpeta ña. Tēkú ko uun tatsin í e kíi méꞌñū ngɨmi ntɨ́kɨ san é ōdo nú nāa e kúvi kaá kuaan é ntitsí nuu Xuva ko. 


text:
Kídaā ne, kakaꞌan tátsín san nī ánjē, ña é kui īñu, ña é niꞌi ntaꞌa trunpeta: —Nantuten ngɨmi ánjē, ña é uve tɨ̄ɨn mí kainu ntute kaꞌnu é nani Eūfrate —kaꞌan. 


text:
<pb/>Kidáā né, nāntuté ña ngɨmi ánjē san é kaꞌnī ñá uun taꞌvi i é kuvi ūni taꞌvi ñaꞌá san, tsi é ntoo túꞌvē ñá tē xee úra i, ni ntūví, ni xōó, ni kuīa. 


text:
<pb/>Xée nūú ko idú san nī ña ntántodō tɨ. Sntadún san ne, ntántiꞌu núu kúñu ñā káa é kaito kuēꞌé, nī é kuīí, nī é kuāán dɨ. Dɨ́kɨ idū ñá ne, vata ntáa dɨkɨ ñáña ntáa ne, kakii ñuꞌu xúꞌu tɨ. Úꞌme ni dūꞌxé ñuꞌu dɨ. 


text:
Xíꞌi uun tāꞌvi i é kuvi ūni taꞌvi ñaꞌá san ntuni núu tsi i: ñuꞌú san ni ūꞌmé san ni dūꞌxé ñuꞌú san e kíi xuꞌu tɨ. 


text:
Tsí idú san ne, īó ntii tɨ̄ é kuvi kaꞌní tɨ ñaꞌa é xūꞌu xtɨ́ ni dūꞌme tɨ. Tsí duꞌme tɨ́ ne, vata kaa dɨkɨ kóo ne, dɨvī é kantuku kuiꞌī tɨ́ ñaꞌa san. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña nguiī san, ña é ña ni duku ntée tsikán ne, ñá ni natɨ̄vi iní ña kuétsi ñā é ntē ña ni xtuví mii ñā é nuu iní ña é ña váꞌā san ni sántu ñā e kúvi kaá kuaán, nī káa kuīꞌxín, nī káa kuēꞌé, ni xūú, ni ūtun dɨ, é ntē ña kaíto, ntē ña katéku i, ntē ña kui kaká dɨ. 


text:
Ntē ña ni nátɨvi iní ña é kuān tsi o ntaéꞌní ña ñaꞌa, e ntáde ña dotatan, e ntáde ña é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ, e ntadúꞌu ña dɨ.<pb/>


text:
Kidáā ne, iní tuku ú uun ánjē, ña dóo ntii inī í ne, véꞌxi ñā e dukún kān. Nuu taꞌán ña viko; ntee rkuáꞌnti dɨkɨ̄ ña. Núu ñā ne, kaxiꞌí nuu vatā ó kaxiꞌí nuu ngántií san. Dɨ̄ꞌɨ́n ña ne, vata kaa ntuꞌu é kaiꞌxi kaa. 


text:
Niꞌi ntaꞌa ña ūun tutu luꞌnti é kaa ntāa. Dɨ̄ꞌɨ́n kuaꞌa ña xtúvi ña nú ntute ñuꞌu kān né, dɨ̄ꞌɨ́n datsin ña ne, ñuꞌu san xtúvi ña. 


text:
Dā kúvi katsin é uꞌxé ito sán ne, ncho xnteé naꞌa u é kākaꞌan, ntá tsi dá iō tuꞌvé u é kaꞌu ú ne, tēkú ko uun tatsin e dukún kān, kakaꞌan: —Xnuun xūꞌun e téku o e kátsin uꞌxé ito. ¡Ña kū dɨ́ xnteen naꞌan! —kaꞌan. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ánjē san, ña ntitsi nú ntute ñuꞌū sán ni ñūꞌu a dɨ́ ne, nátāꞌan ntée ña ntaꞌa kuāꞌa ña e dukún kān. 


text:
Natékū ñá Xuva kō, ña kantíto ntii dañu ntūvi, ña de váꞌa e dukún kan ni ñūxiví ni ntute ñuꞌu ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nee iñá katuví, kakaꞌan ña tsí ña kukuíi ka. 


text:
Kakaꞌan ña tsí ntuvi dá nakuēku ánjē, ña é kui ūꞌxé san, trunpeta ñá ne, kuntaa núu i é mii tsi Xuva ko īni ñá, vata ō kaꞌan ñá nī ña dé tsiñu iña ña, ña ntákaꞌan túꞌun ñā. 


text:
<pb/>Kidáā ne, tátsīn e tékū ko díꞌna ne, kakaꞌan xtúku nī ko nte e dukún kān: —Kuēꞌén, kūkiꞌín tutu é niꞌi ntaꞌā ánjē sán, dɨvī é nakāa ñáꞌa, ña ntitsí nú ntute ñuꞌu kan ni ñūꞌu a —kaꞌan. 


text:
<pb/>Dukuān ne, ñéꞌē u mí tuvi ánjē sán ne, íkān ú tutú san. Kakaꞌan ñá nī kó: —Kiꞌin ne, dá kāꞌxin. Tē éꞌxin ne, vídin vata ēꞌxí ntúdin kɨ̄tume, ntá tsi kuia nūu íꞌxi o kān —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kídaā né, kīꞌi ú tutú san é niꞌi ntaꞌā ánjē sán ne, ēꞌxí u. Kuan ēꞌxi ntíꞌxe vata ēꞌxi ntúdin, ntá tsi dā kúvi éꞌxi ú ne, kuia nūu íꞌxi ko. 


text:
Kakaꞌan ñá nī kó: —Da miī é kāꞌan ntódon kán ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntoo dā míꞌī ká ñuú, nī ña ntákaꞌan dá nēé ka túꞌun, ni rēi ñá dɨ —kaꞌan ña.<pb/>


text:
Kidáā né, tāꞌxi ña kó uun ntoo kani, vata kaa utun é kīꞌi kúꞌve núu ō káa ne, kakaꞌan ñá nī ko: —Nākuntítsin, kīꞌin kúꞌven úkun Xuva ko nī nú nāa ñá ne, kaꞌvin nté kaa ñaꞌa ntánuu iní ña Xuva kō má ūkún san. 


text:
Ntá tsi ña kiꞌin kúꞌven kura ukún san, tsí xeꞌé ña sáꞌā é kūvi iña ñaꞌa, ña é ña íni xoo é Xuva kō ne, kaka nuu ña ñuú Xuva ko te ūvi díko uvi xoo. 


text:
Xuꞌú ne, taxnūu ú uvi ñaꞌa, ña é kāꞌan ntódo túꞌūn kó ne, kuꞌun ña duꞌnu kúxta úun míil uvi sientu uni díko ntūvi —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ña é uvi ñaꞌá san ne, vata ntáa uvi útun olívu ntáa ña. Vata ntáa tun tsumē é ūví san e ntâñɨ núu Toꞌo ñuxiví san ntáa ña. 


text:
Tē xoó ncho ntukū kuiꞌi í ña ne, kene ñuꞌu xuꞌu ña ne, koko kueꞌen. Kuān koo ntoꞌo ña ntaínchuꞌvi ña. 


text:
Ña uvi ñaꞌá san ne, īó ntii ñā é nakādɨ ñá e dukún kān vata koo é ña kɨɨn dávi da nɨɨ̄ ntákaꞌan ntódo ña túꞌun Xuva kō. Īó ntii ñā é kūvi vií ña é ntūvi nɨñɨ ntuté san ne, kuvi vií ña é nantōꞌo ña ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví san, é tɨ̄ɨ́n ña da nēé ka kuiꞌi vata koo é ntio ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi dā ita ntíꞌxin kaꞌan ntɨ́ꞌɨ ña túꞌun Xuva kō né, kēne uun kɨtɨ xuꞌu totsín san é viī tɨ́ ni ña duꞌxēn. Kuvi vií tɨ kaꞌní tɨ ña. 


text:
Kidáā né, kuntōo méꞌñū kúñu ñā itsi méꞌñū ñuú kaꞌnu san mi náxnteē ñá Tóꞌo kō ntíkā krusí san. Ñuú sāꞌá ne, vata kaa ñuú Sodomá ni ñūú Egítō kaa. 


text:
Úni ntūvi nte dáva ne, koto ñaꞌa san kúñu ñā, ña véꞌxi da míꞌī ká ñuú, da nēé ka tatá ña, é da nēé ka túꞌūn ntákaꞌan ñá dɨ ne, ñá kuēꞌé ña itsi é kuntūꞌxi váꞌa ña. 


text:
Ña ntántoo ñuxiví san ne, ñá tē nté kaa diní ña tsí xiꞌí ña uvi ñaꞌá san. Vií ña viko ne, kuéꞌe ñā doméni táꞌan ña, tsí ña uvi ñaꞌa, ña é kaꞌan ntódo túꞌun Xuva kō né, dōó nantōꞌo ñá ña ntántoo ñuxiví sa. 


text:
<pb/>Ntá tsi da kúvi uni ntúvi ntē dávā ne, nantóto xtuku Xuva ko ntuvi ñáꞌa san ne, nākuiñɨ ña. Un váꞌa tsi ûꞌví un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san dá ini ña ña. 


text:
Kidáā né, tēkú ña uvi ñaꞌá san e dóo ntii kakaꞌan tátsin é vēꞌxí e dukún kan ni ñā: —Kiꞌxi nto iꞌa —kaꞌan tátsín san. Dukuān ntaíni ña ntaínchuꞌvi ñá san ne, kúntāa ña e dukún kan mēꞌñú vikó san. 


text:
Ura í tsikán ne, un váꞌa tsi taan. Kóꞌxo uun taꞌvi ī é kuvi ūꞌxi táꞌvi ñuú san. Úꞌxē míil ñāꞌa xiꞌi ñá da ita ntíꞌxin kúvi taan. Ñaꞌa, ña ntántoo ká san ne, ñá te nté kaa uꞌví ña. Da kidáā nanuꞌu ñá iní ña e dóo kaꞌnu Xuva kō, ña tuví e dukún kān. 


text:
<pb/>É īta ntíꞌxin é kuvi ūvi dóxō sán ne, e dóko sā xee é kuvi ūní san ve. Trunpeta é kuvi ūꞌxé san 


text:
<pb/>Kidáā ne, ánjē, ña é kuvi ūꞌxé san ne, nakuēku ña trunpeta ña. Dîto tsí un ntii tsī ntákaꞌan tátsín e dukún kān:<pb/>Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú ñuxiví san ne,<br/>kaduku ntée Xuva kō é kadā kúꞌvē ña,<br/>ntuvi ñá Cristu, ña e táxnūu ña.<pb/>Ntii dañu ntūvi é kadā kúꞌvē ña, kaꞌan. 


text:
Kidáā né, ñatā, ña é oko kɨmi ñáꞌa, ña ntántoo nú tēu núu Xuva kó san ne, un tsi nákunchɨtɨ ntaā ñá nuu Xuva ko é nuu iní ña ña, 


text:
ntákaꞌan ña:<pb/>Nataꞌxi ntɨ́ sintiáꞌvi ntaꞌa nto,<pb/>Xuvā ntɨ́, ña e dóo kaꞌnu.<pb/>Dɨvi ntō é tuví nto vevií ne,<br/>dɨvi ntō kídaā dɨ́ ne,<br/>kuan tsi koo kutuvī ntó ntii dañu ntūvi.<pb/>Nataꞌxi ntɨ́ sintiáꞌvi ntaꞌa nto,<br/>tsí e níꞌi nto e dóo iō nto é viī ntó ne,<br/>e éni ntuꞌu nto kadē kúꞌvē ntó ve.<pb/> 


text:
É kūdiin ña ntántoo un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú san,<br/>ntá tsi é xee ntúvi é kuēꞌé nto ña é ntōꞌo ña ve.<pb/>E xée ntūvi é kadā kúꞌvē nto iña ñá ntɨ̄xɨ́ san ne,<br/>kuéꞌe nto ñā é vāꞌá, ña dé tsiñu iña nto,<pb/>ña é kaꞌan ntódo túꞌun nto, nī ña é kāꞌan náa nto.<pb/>Kuéꞌe ntō é vāꞌá iña ñaꞌa, ña e ntaíko ñuꞌu nto,<br/>un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá, te kuetsi, te naꞌnu ña.<pb/>E xée ntūvi é nantōꞌo nto ñaꞌa, ña ntánatɨ̄ví ñuxiví san, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, nākaán xiꞌi úkun Xuva kō é tuví e dukún kān ne, iní i kān ne, dîtó tuví etun mí ñuꞌu váꞌa lei Xúva kō. Kidáā né, dōó kaxiꞌí nuu. Dōó kakatsín dɨ. Dōo dîtó tatsín san. Dōó katáan dɨ. Un váꞌa tsi kakɨɨn davi xuú dɨ.<pb/>


text:
Kidáā né, kīi dîtó uun e dóo kaꞌnu e dukún kān. Ikān ntitsí uun ñadɨ̄ꞌɨ́, nuu táꞌan ña ngántií ne, xóō sán ne, ntekú ntiꞌi dɨ́ꞌɨn ñā ne, leꞌe é kuváꞌa é ūxuví xntɨvi ntekú dɨkɨ ña. 


text:
Kidáā né, kīi ká xtuku uun nuu i e dukún kān. Īní u é ntītsí uun kɨtɨ ña váꞌā, teku kuéꞌe tɨ, é ūve uꞌxe dɨ́kɨ tɨ ni ūꞌxi ntɨ́kɨ tɨ. Kuān o ntántīdó leꞌe san xé un xé un dɨkɨ tɨ. 


text:
Dúꞌme xtɨ̄ dita núu tɨ uun taꞌvi ī é kuvi ūni taꞌví xntɨví san ne, nákōꞌxó nuu tɨ nte ñuxiví a. Kidáā ne, íntītsí kɨtɨ ña váꞌā san nuu ñadɨꞌɨ́, ña dokó sa káku iꞌxá i. Ntitsí nteē tɨ i é kāꞌxi tɨ́ i te káku. 


text:
Iꞌxa é nakāku ña ne, iꞌxa tii é kadā kûꞌvé un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuu, é kuniꞌi ntaꞌa tātun i e kúvi káa. Ntá tsi Xuva kō ne, nakíꞌi ña iꞌxá san é kūtuví ni ñā nú tēu ña. 


text:
Ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, īnu ña, kueꞌen ñá ñuu itsi mí xtúvi tūꞌvé Xuva kō mí kutuvī ñá, mí kuēnta víi ña ña uun míil ūví sientu uni díko ntuvi. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kúvi duꞌxēn e dukún kān. Ánje ña odo nūu, ñá nani Mīgee, dɨ́vi ña ni un ntɨ̄ꞌɨ ánje ñā ne, náā ñá ni kɨtɨ ña váꞌā san. Kɨtɨ ña váꞌā sán ni un ntɨ̄ꞌɨ ánje tɨ̄ ne, un váꞌa tsi náa tɨ ni ñā, 


text:
Dukuān ne, nákōꞌxó ña kɨtɨ ña váꞌā san, kɨtɨ itúvi nte ntúvi díꞌna, kɨtɨ é nanī diablu, tóꞌō e ña váꞌā san. Dɨvi tɨ̄ é Satanaa náni tɨ dɨ, kɨtɨ kaeni ntaꞌví ñaꞌa dá kanɨɨ ñūxiví san. Nákōꞌxó ña tɨ ni un ntɨ̄ꞌɨ ánje tɨ ūun tsi nte ñúxiví a. 


text:
<pb/>Tēkú ko tsí un ntii tsi kākaꞌan tátsín san nte e dukún kān:<pb/>E xée ntūvi é nakākú Xuva ko ko vē.<pb/>E xée ña e dóo ntii inī ña é kadā kúꞌvē ña.<pb/>Cristu, ña táxnūu ña ne, kodo núu ña é un ntɨꞌɨ vē.<pb/>Tsi é nakóꞌxo nteē ñá kɨtɨ katsiꞌi kuétsi taꞌan ko ntaꞌa Xuva ko ntē ntúvi ntē níñu.<pb/> 


text:
Kūvi idé taꞌan ko sán nī e ña váꞌā san<br/>kuenta iña nɨ́ñɨ é etɨ́ A Leꞌntú san,<br/>ni kuēnta iña túꞌūn é nuu é ntaā i e ntákaꞌan ñá,<br/>tsi ña ni de víni ña ntuvi iña ña,<br/>kuān te na kuví ña.<pb/> 


text:
Kuntōo díni ntó ve, e dukún kan,<br/>ni un ntɨꞌɨ̄ ña ntántoo ikān.<pb/>Ntá tsi ñā ntu ntáꞌvi ide nto,<pb/>ña ntántoo ñuxiví san nī nú ntute ñuꞌu kān,<br/>tsí e ntíi tóꞌō e ña váꞌā san mí ntoo nto ve.<pb/>Un váꞌa tsi kakudiin,<br/>tsí ini tsí ña naꞌá ka kutuvi, kaꞌan tátsín san. 


text:
<pb/>Dā íni kɨtɨ ña váꞌā san tsí nakóꞌxo ña tɨ ñuxiví a ne, íntīkɨn tɨ́ ñadɨ̄ꞌɨ́, ña nakāku iꞌxa tií san. 


text:
Ntá tsi ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, niꞌi ña uvi ntiꞌxin tádun kaꞌnú san é ntāva ña, kɨꞌɨn ña ñuu itsí kān, mi dóo ikā mí tuví kɨtɨ ña váꞌā san. Ikān ne, níꞌi ñā é kāꞌxi ñá uni kuia nte dáva. 


text:
Kɨtɨ ña váꞌā sán ne, tāvá tɨ ntute xuꞌu tɨ é vata kaa ntute kaꞌnu kaa vata koo é kɨ̄ꞌɨn niꞌi ntuté san ñadɨ̄ꞌɨ́ san. 


text:
Ntá tsi xntíi ñūꞌú san ñadɨ̄ꞌɨ́ san, e nántɨka ñúꞌu sán ne, ikan kūntíi ntute kaꞌnu san e táva kɨtɨ ña váꞌā san xuꞌu tɨ. 


text:
Dukuān né, kūdiin kuéꞌen kɨtɨ ña váꞌā sán ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san. Ntaka tɨ ikān ne, dá kuēꞌen tɨ é viī tɨ́ duꞌxen ni iꞌxā ñá, ña nguiī san, ña ntáde ntaa é kākaꞌan Xúva kō, ña ntántīkɨn Jésuu.<pb/>


text:
Ntītsí u nú ñutɨ diñɨ ntute ñúꞌu san, īní u kéne ntita úun kɨtɨ e dóo donchuꞌví kaa méꞌñu ntute ñuꞌu kān, kɨtɨ uve uꞌxe dɨ́kɨ í ni ūꞌxi ntɨ́kɨ i. Kántīdó leꞌe é un é un ntɨ́kɨ tɨ. Uve naꞌa dɨ́kɨ tɨ e dóo kinī ó kakaꞌan kuénta iña Xuva ko. 


text:
Kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa, kɨtɨ é īní u sán ne, vata kaa ñaña tekú kaa tɨ. Ntá tsi dɨ́ꞌɨn tɨ̄ ne, vata ntáa dɨꞌɨn oso ntáa ne, xuꞌu tɨ ne, vata kaa xuꞌu ñaña kaa. Kɨtɨ ña váꞌā sán ne, xéꞌe tɨ ntii tɨ̄ é ntēé kɨmi tɨ̄. Xéꞌe tɨ tēu tɨ mí tuví tɨ é viī tɨ́ tsiñu kaꞌnu. 


text:
Kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa sán ne, vata tē niꞌi kuíꞌi kueꞌen úun dɨkɨ tɨ, ntá tsi é ntuváꞌa. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntántoo ñuxiví san ne, ntántīkɨn ñá tɨ, tsí koo da kúduꞌva ña é ntuváꞌa dɨ́kɨ tɨ. 


text:
Ntánuu iní ñaꞌa san kɨtɨ ña váꞌā san, tsí xeꞌé tɨ ntii tɨ kɨ̄tɨ dóo donchuꞌví kaa san vata koo é kuvi kada kúꞌvē tɨ. Ntánuu iní ñaꞌa san kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san ne, ntákaꞌan ña: —¿Xoó ntu é vata kaa kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san? ¿Xoó ntu kuvi vií i é nāá ni tɨ̄? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Níꞌi tɨ ītsi e dóo kaꞌnu vií tɨ, e dóo kini koo kaꞌan tɨ́ iña Xuva ko. Níꞌi tɨ̄ é kadā kúꞌvē tɨ uvi díko uvi xoó ne, 


text:
Níꞌi tɨ̄ é viī tɨ́ duꞌxen nī ña ntántīkɨn Xúva kō né, kūvi idé tɨ ni ñā. Níꞌi tɨ̄ é kadā kúꞌvē tɨ iña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ tātá ñaꞌa, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntákaꞌan dá nēé ka túꞌūn. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntántoo ñuxiví san ne, ínūu iní ña kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san, ña é ña ni uvé naꞌa dɨ́vi i tutú A Leꞌntu é xiꞌí un tsi nte da iñɨ ntúꞌu ñuxiví san, tutú mí uve naꞌa xoo e níꞌi i ntuvi íña i ntii dañu ntúvi. 


text:
Tē xoó niꞌi i é kunuu kutū né, kunuu kutu ntīꞌxe. Tē xoó niꞌi i é kūví nuu káa ne, kāá kuví nuu ña. Dukuān né, xoꞌō e ntáduku ntée o Xuva kō ne, kaꞌnu viī ó nima kó ne, kunūu ini ko ñá dɨ. 


text:
<pb/>Kidáā né, īní xtuku u úun kɨtɨ e dóo donchuꞌví kaa. Kɨtɨ sāꞌá ne, ñuꞌu san kakéne tɨ. Uve uvi ntɨ́kɨ tɨ é vata kaa a leꞌntú kaa tɨ, ntá tsi kakaꞌan tɨ́ vatā ó kakaꞌan kɨ́tɨ ña váꞌā san. 


text:
Níꞌi tɨ ītsi é kadā kúꞌvē tɨ́ naa i kɨtɨ kuvi ūun san dá ntoo dadɨɨ tɨ. Kade tɨ é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntántoo dá kanɨɨ ñūxiví san, kunuu inī ñá kɨtɨ kuvi ūun san. 


text:
Dōo ini tɨ nté koo vií tɨ é kōo dá ntákudūꞌva ñaꞌa san. Un tsi nte kúvi nakɨ̄ɨn tɨ ñuꞌu é kaīꞌxi nte e dukún kan nɨɨ dukuān ntaíto dîtó ñaꞌa san ñuxiví a. 


text:
Kuenta iña i sáꞌā é nīꞌi tɨ e kúvi idé tɨ dá kade tɨ tsiñu kɨtɨ kui ūun sán ne, kaeni ntaꞌví tɨ ñaꞌa, ña ntántoo ñuxiví sa. Kakaꞌan tɨ́ ni ñāꞌa san é na ntāváꞌa naa ñá santu kɨ́tɨ kuvi ūun, kɨtɨ idó nuu káa dɨ̄kɨ i, ntá tsi ntuváꞌa tɨ ne, kantíto dukuan tɨ̄. 


text:
Níꞌi tɨ̄ é kūvi kuéꞌe tɨ ntuvi iña santu e ntúváꞌa naa kɨtɨ kuvi ūun sán ne, īde tɨ é kūvi kaꞌan sántu sán dɨ. Kakaꞌan tɨ́ tsí da xōó ka ñaꞌa, ña é ña kanúu iní i santu, kɨ́tɨ kuvi ūun sán ne, na kuvī ña. 


text:
Taxnūu tɨ é na kūvé naꞌa seú san ntaꞌa kuaꞌa ña ne, ō xteén ña, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san, te kuetsi te naꞌnu ña, te kuika ñā, te ntaꞌvī ñá, te īó tóꞌo ña ne, ō iña mii ña ntáde tsiñu ña. 


text:
Nté uun xoxo kuvi díko i, ntē ña kuvi kuiin í, tē ña te ntée naꞌa seú san kúñu ī. Seú san ne, dɨ̄ví kɨtɨ é kuvi ūun sán, ō numéru dɨvī tɨ. 


text:
<pb/>Sáꞌā ne, ntio é koto ntuu ō. Xoo é kiꞌin inī í ne, na nakaꞌvi ñā numéru kɨ́tɨ kuvi ūun san. Numéru sán ne, kaduku ntée uun dɨ̄ví ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví sa. Te nakuaꞌa ō numéru dɨvī ñá ne, íñū sientu uni díko iñu.<pb/>


text:
Kidáā né, īní u ntitsi A Leꞌntú san tɨꞌɨ í xuku Siuún, ni ūun sientu uvi díko kɨmi míil ñaꞌa, ña é ntēé naꞌa xteen i dɨ̄ví A Leꞌntú san ni dɨ̄ví Uva ī. Dadɨɨ tsi ntâñɨ ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. 


text:
Kidáā né, tēkú ko é vēꞌxí nte e dukún kan vatā ó kakañuꞌu ntúte kaꞌnu, vatā ó kuvi dá kakēꞌxén nuu da dóo ntii kakatsin, vatā ó kuvi da dóo tɨtɨ́n ñaꞌa ntánakueku ña kiñúꞌū. 


text:
Īta ña uun nchuꞌún xee nú tēu Xúva ko, nī ngɨmi kɨ́tɨ ntantíto sán ni ñatā sán dɨ. Nté uun ñaꞌa ña ni kuvi kutúꞌve ña nchuꞌún xeé san, tsí da mii tsi ñāꞌa, ña é uun sientu uvi díko kɨmi míil ñaꞌa, ña é nakáku, ña ñuꞌu taꞌan ñuxiví a, kuvi íta ña. 


text:
Ña sāꞌá ne, ña ni íde ña kuētsí ni ñadɨ̄ꞌɨ, tsi ntúntoo ña. Ntántīkɨn ñá A Leꞌntú san da míꞌī ka mí kɨ̄ꞌɨn ña. Nakáku ña méꞌñū ña ntoo ñuxiví sa é kuvi ūun nuu i doméni iña Xuva ko nī A Leꞌntú san. 


text:
Nté uun dovete ña ni káꞌan ña, é ntē ña tuvi kuétsi ña nūu Xuva ko. Ánjē, ña uni ñáꞌa, ña niꞌi túꞌūn 


text:
<pb/>Kidáā né, īní xtuku ú uun ká ánjē, ña kaiko mēꞌñú e dukún kān ne, e níꞌi ñā túꞌūn e dóo vaꞌá ntii dañu ntūvi é kāꞌan ntodo ñá nī ña ntoo ñuxiví sa, ña dā míꞌī ká ñuu, é da nēé ka tuꞌún, da nēé ka tatá ña. 


text:
Un ntii tsī kéne ña, kakaꞌan ña: —Kuiko ñuꞌu nto Xuva kō ne, kada kaꞌnu nto ña. Tsí e xée ura i é kadā kúꞌvē ñá kuenta iña ñaꞌá san. Kunuu inī ntó ña dɨ, tsí dɨvi ñā de váꞌa ña e dukún kan ni ñūxiví sa, ni ntute ñuꞌu kān, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ntute kuīi é kākene ñuꞌu sán dɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, xéē ánjē, ña é kuvi ūví san, kakaꞌan ña: —¡E kóꞌxō nuu, e kóꞌxō nuu ñuú kaꞌnu Babilonia, é īde kɨꞌvi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú san ni vīnu i é kīni kaa! —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Kídaā ne, xée tūku ánjē, ña é kuvi ūní san ne, un ntii tsī kéne ña, kakaꞌan ña: —Tē xoó ñaꞌa kanuu iní ña kɨtɨ san ni sántu tɨ́ ne, kaxéꞌe ña xteén ña ō ntaꞌa ña é kuntēé naꞌa káa tɨ̄ ne, 


text:
kudiin kuéꞌen Xúva ko ni ñā. Ñá ntuntāꞌví ini ña ñā nté un síin. Kuéꞌe ña ñā é ntōꞌo ña é kōko ña ñuꞌu duꞌxe san nuu ánje ni nūú A Leꞌntú san. 


text:
Úꞌmē é kākene mi ntántoꞌo ña ne, kuan tsī koo kené ntii dañu ntūvi. Ñaꞌa, ña é kānuu iní i kɨtɨ san ni sántu tɨ́, ña é ntēe káa tɨ̄ xteen í ne, ñá nīꞌi ña é kūꞌun kadin ñá ntē ntúvi ntē níñu —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dukuān né, ñaꞌa, ña ntáduku ntée Xuva kō san, ña ntáde ntaa é kākaꞌan ña, ña ntákuintiꞌxe i Jesuu ne, kantio e dóo kaꞌxi vii ñá nima ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, tēkú ko é kākaꞌan tatsín san nī ko nte e dukún kān: —Xntēén naꞌan sáꞌā: “Nté kui váꞌa ñaꞌa, ña xiꞌi e kuíntiꞌxe ña Xuva kō.” Kuan koo xntēen —kaꞌan. —Váꞌā ó —kaꞌan Espíritū Sántū san—, tsí kuntoo daꞌna ña; ña káda tsīñu ká ña, tsí kɨꞌɨn níꞌi ña nuu i é vāꞌá ō dé ña ñuxiví a —kaꞌan ña. Ntuvi é nakuitā ñá ñaꞌa san ñuxiví san 


text:
<pb/>Kidáā né, īní u uun viko kuiꞌxin. Nú vīkó san tíntiꞌi uun é vata kaa ñatīí kaa. Ntekú leꞌe e kúvi kaá kuaan dɨkɨ ñá ne, niꞌi ntaꞌa ña ūun káa dakua e dóo ntikō. 


text:
É tūku ánjē kíi ña ini ukún san ne, un ntii tsi kākaꞌan ñá nī ña tuví nú vīkó san: —¡Kadan tsiñun niꞌin káa dakuá o ve! tsí e xée ntūvi é nakuidon, tsi dóo itsi kɨtɨ kii ñuxiví san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ña é tuví nú vīkó san ne, nátāntée ña káa dakuá ña ne, eni ntuꞌu ñā nákuido ña kɨtɨ ītsí san. 


text:
Kīi xtuku ánjē nú nāá san. Ánje, ña sāꞌá ne, nteé ntaꞌa ña ñuꞌu. Un ntii tsi kākaꞌan ñá nī ánjē, ña é niꞌi káa dakua e dóo ntikō san: —¡Natāntéen káa dakuá o! Nakuidon xoꞌo tɨntiꞌō san, tsi dóo itsí tɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ánjē sán ne, nátāntée ña káa dakuá ña ñuꞌu a ne, kātsin ña xoꞌo tɨntiꞌó san. Tsūꞌun ña tɨ iní tun ntōó Xuva kō é kādin ñá tɨ. Sáꞌa kāni túꞌun é nantoꞌo Xuva ko kō. 


text:
Kɨtɨ tɨntiꞌó san ne, īxkádin ña tɨ̄ nte díñɨ ñuú san ne, nté kaa te nɨñɨ dóo kíi tun ntōó san. Ēꞌnu un tsi da nté xēe nú xoꞌo xuꞌu idú san ne, vata kaa ntute kaꞌnu kaa e xee táꞌan nte uni sientu kilumétru é kāꞌnu.<pb/>


text:
Īní u e dukún kān uun ká tuku nuu i e dóo kaꞌnu kueꞌén ne, un tsi kúduꞌva iní ko dá īní u. Īní u uꞌxe ánjē, ña é niꞌi uꞌxe núu i e dóo ntoꞌo ñaꞌa san. Ña kóō ká nuu i é ntoꞌo ñaꞌa san te īta ntíꞌxin nuu i sáꞌā, tsí ikān xee táꞌan mí ntɨ̄ꞌɨ é kūdiin Xúva kō. 


text:
<pb/>Īní u uun ntute ñuꞌu é vata ito xūxu é kāxiꞌí niꞌni é kadāka ñúꞌu. Ntâñɨ́ ñaꞌa nú ntute san, ña e kúvi idé ni kɨ̄tɨ san ni sántu tɨ́, nī káa tɨ nī numéru dɨvī tɨ́ dɨ. Odo ñā kiñúꞌū é xeꞌé Xuva ko ñā. 


text:
Īta ña nchuꞌún vatā o íta Muisee, ña dé tsiñu iña Xuva kó ne, vatā ó nchuꞌún A Leꞌntú san dɨ. Sáꞌā ntaíta ña:<pb/>Dōó kaꞌnu ne, dōo váꞌā ó un ntɨꞌɨ nuū i é kade nto.<pb/>Da ntákuduꞌva ntɨ́ nuu i é kade nto,<pb/>Xuvā ntɨ́, ña e dóo īó ntii ī é vīí da nēé ka.<pb/>Itsi nto ne, itsi ntaa, itsi é nuu é ntaā i.<pb/>Dɨvi ntō Rei da míꞌī ká ñuu.<pb/> 


text:
¿Vá iō ntú xoo é ña káūꞌví i nto, Xuvā ntɨ?<pb/>¿O iō ntú xoo é ña káꞌan i e dóo kaꞌnu nto?<pb/>Tsí da mii xntō é vāꞌá ntiꞌxe nto.<pb/>Xée ñāꞌa da míꞌī ká ñuu é kāda kaꞌnu ña nto.<pb/>Tsi dîto e dóo váꞌā ó kade kúꞌvē nto, kuan ō íta ña. 


text:
Ntīi uꞌxe ánjē san má ūkún kān, ña niꞌi uꞌxe núu i é ntōꞌo ñaꞌa san. Ñuꞌu ña doo ntɨɨ e dóo vaꞌa, é un tsi kaiꞌxi kaíꞌxí sa. Katīnuu doo e kúvi kaá kuaan xkɨ́ntika ña. 


text:
Kidáā ne, uun kɨtɨ é kuvi kɨ̄mi kɨtɨ ntantíto sán ne, xéꞌe ña ūun eꞌxin e kúvi kaá kuaan dá un dá un ánjē, ña é ūꞌxé san. Ñuꞌu tsitu ēꞌxin san núu i é ntōꞌo ñaꞌa é vēꞌxí ntaꞌa Xuva kō, ña kantíto ntii dañu ntūvi. 


text:
Ñuꞌu tsitu ini ukún san uꞌme é vēꞌxí ntaꞌa Xuva kō, ña e dóo kaꞌnu, ña e dóo ntii inī i. Nté uun xoxo kuvi kɨ́ꞌvi i má ūkún kān da nté ntɨ̄ꞌɨ é ūꞌxe núu i e dóo ntoꞌo ñaꞌa san é niꞌi ánjē, ña é ūꞌxé san.<pb/>


text:
Kidáā né, tēkú ko tsi dóo ntii kākaꞌan tátsín san nte ini ukún kān, kakaꞌan ni ánjē, ña uꞌxe ñáꞌa san: —Kueꞌēn ntó, kūkáte nto nuu i e dóo ntoꞌo ña ñuxiví san é ñuꞌu ūꞌxe éꞌxin san ñuxiví kān —kaꞌan tátsín san. 


text:
<pb/>Kuéꞌēn ánjē, ña é kuvi ūun sán ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña ñuxiví kān. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é ntēé naꞌa káa kɨ̄tɨ san kúñu i nī ña ntánuu iní i santu tɨ́ ne, kēne tɨntuꞌxe e dóo kini ntáa kúñu ñā ne, un váꞌa váꞌa tsi exnúu. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kui ūví san ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña nú ntute ñuꞌu kān ne, ntute sán ne, ntūvi nɨñɨ váta ito nɨ̄ñɨ ñá xiꞌi itō. Xíꞌī ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ kɨtɨ ñuꞌu ntoꞌo iní ntute ñuꞌu kān. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kui ūní san ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña nú ntute kaꞌnu kan nī mí kaēꞌnu ntute sán ne, ntuvi nɨñɨ́ dɨ. 


text:
Kidáā né, tēkú ko tsi ánjē, ña nteé ntaꞌa i ntute sán ne, kakaꞌan ña:<pb/>Dōo váꞌā ó kade kúꞌvē ntó, Xuvā ntɨ.<pb/>Dōo vaꞌá kueꞌen nto,<br/>ntoꞌo é tuví nto vevií ne,<br/>tuví nto kídaā dɨ.<pb/> 


text:
Tsí dɨvi ñā étɨ ña nɨñɨ ñaꞌa,<pb/>ña ntáduku ntée nto,<br/>ni ñāꞌa, ña é kāꞌan ntódo túꞌun ntō.<pb/>Vevií ne, nakōꞌo nto ña nɨñɨ,<br/>tsí mii ñā ntúku ñā é kuān koo vií nto ni ñā, kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Tēkú xtuku kó uun tatsin é vēꞌxi nú nāa kan, é kākaꞌan: —Kuan koo, Xuvā ntɨ́, ña e dóo ntii inī i, tsi dóo váꞌā ó kadē kúꞌvē nto é nuu é ntaā i —kaꞌan. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kui kɨ̄mí san ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña nú ngántií san ne, níꞌi ītsi é kāꞌmi ntúve i ñaꞌa san. 


text:
Un váꞌa tsi íꞌxi ñáꞌa san é xeꞌé kaꞌni kuēꞌen ngántií san. Ntá tsi ñá ni nátɨvi iní ña, ntē ña ni káꞌan ña te dóo kaꞌnu Xuva kō. Káꞌan kīni ña iña Xuva ko, tsí dɨvi ñā e táxnūu ña é ntōꞌo ña. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kui ūꞌún san ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña nú tēú kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san ne, kūnee mí kadē kúꞌvē tɨ. Ñaꞌa sán ne, un tsi nákaꞌxí taꞌan ña núꞌu ñā e dóo ntántoꞌo ña. 


text:
Ntá tsi dā dií dií ka ntákaꞌan kíni ña iña Xuva ko, ña tuví e dukún kān, tsi dóo ntántoꞌo ña e ntáteꞌu ña tɨntuꞌxé san. Ntē ña ni natɨvi iní ña nuu ī e ntáde ña. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kui īñú san ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña nú ntute e dóo kaꞌnu san é nani Eūfraté ne, ítsi nūu ntute san vata koo é kūvi kuita ntíꞌxin rei, ña ntáde kûꞌve ñuu é ntoo mí kaínu ngántií san. 


text:
<pb/>Kidáā né, īní u tsi kíi uni espíritū é kīni ntáa san xuꞌu kɨtɨ ña váꞌā sán ni xūꞌu kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san, ni xūꞌu ña kakaꞌan é tūꞌún Xuva ko kākaꞌan ña, ntá tsi ña ntáa. Vata ntáa tsáꞌvā ntáa espíritū é kīni ntáa e kíi xuꞌu ña. 


text:
Véꞌxi ntāꞌa tóꞌō e ña váꞌā sán ne, kade nuu i é kōo da ntákuduꞌva ñaꞌa san. Kɨ́ꞌɨ̄n mí ntoo un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ rei ñuxiví san vata koo é nakūvé taꞌan ña é viī ñá duꞌxen ni Xuva kō, ña é kuvi vii é un ntɨꞌɨ̄. Dōó kaꞌnu kuvi ntuvi tsikan. 


text:
<pb/>“Koto nto tsí da née inī xntó kiꞌxi ú vata koo kiꞌxi uun ña duꞌu. Nté kui váꞌa ñaꞌa, ña é ña te ntákidi, ña é iō tuꞌvé doo i vata koo é ña kukáꞌan nuu ña é kīní ñaꞌa san é kuntɨɨ̄ ña”, kuan ō kaꞌan Xúva kō. 


text:
<pb/>Ánjē, ña é kui ūꞌxé san ne, ēté ña é ñūꞌu eꞌxin ña méꞌñū tatsín san ne, nte nú tēu kaꞌnu é tuví ini ukun e dukún kān ne, un ntii tsi kākaꞌan úun tatsin é kākaꞌan: —¡É kūvi ve! —kaꞌan. 


text:
<pb/>Kidáā ne, iñɨ ntúꞌū xiꞌí nuu ne, kātsín dɨ. Dōo káñuꞌú ne, un ntii tsī taán ñuxiví a. Nté uun ito vata táan vata ō kúvi sáꞌa nte ntúvi é ntoo ñaꞌa ñuxiví a. 


text:
Ñuú kaꞌnu sán ne, ntɨ́ka. Uni táꞌvī kúvi. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuu dá kanɨɨ ñūxiví sa ne, nūu dɨ́ ne, nakaꞌan Xuva ko ñūu káꞌnu é nani Babīloniá ne, dií ka kueꞌe xeꞌé ña é ntōꞌo ña; un váꞌa tsi kúdiin ña ni ñūú tsikan. 


text:
Un tsi nte e dukún kan vēꞌxi kɨ́ɨn davi xuu é ña te da va ntáa, é vīí te ūvi díko kílū é un é un, é kōꞌxó ntōdó ata ñaꞌá san. Ne, dōó kaꞌan kíni ñaꞌa san iña Xuva ko kuenta iña dávi xuú san, tsi dóo donchuꞌví o kúvi e ntóꞌo ñaꞌa san.<pb/>


text:
Kidáā ne, uun ánjē, ña é ūꞌxe ñaꞌa, ña níꞌi ūꞌxe éꞌxin sán ne, xée ñā mí tuví u ne, kakaꞌan ñá nī ko: —Niꞌín, nañēꞌe ú o nté koo ntoꞌo ñadɨ̄ꞌɨ́ kini kaa san, ña tuvi méꞌñu ntūte naꞌnu san. 


text:
<pb/>Kidáā né, nuu taꞌán u xénī kó, kueꞌen niꞌi ñá ko ñuu itsí kān. Ikān né, īní u uun ñadɨ̄ꞌɨ, ña ntekú kɨtɨ kuēꞌe, kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa. Uve uꞌxe dɨ́kɨ tɨ. Úꞌxi ntɨ̄kɨ tɨ dɨ́ ne, kanɨɨ̄ kúñu tɨ ūve é kākaꞌan kíni iña Xuva ko. 


text:
Ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, nuu ña doo kuéꞌe teku nɨ́ñɨ, é kaito nteē dɨ. Nuu nenu ña xoꞌo kɨtɨ ni tsīntí ni dīꞌi e kúvi kaá kuaan, e kúvi xuu e dóo kaiꞌxi ni kɨtɨ kuīꞌxin e dóo nuu áꞌvi i sán dɨ. Niꞌi ntaꞌa ña eꞌxin e kúvi kaá kuaan é ñuꞌu tsitu nuū í e dóo kini ntáa é kade ña ni da nēé ka ñatīi, nuu i e dóo dentu. 


text:
Xteén ña ne, nteé naꞌa úun dɨ̄ví e dóo viꞌxín ō, é kāni túꞌun: “Babilonia káꞌnu, é dɨvi dɨꞌɨ ñadɨ̄ꞌɨ́ kini ntáa ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu i é dentu é īó ñuxiví san”, nteé xteen ña. 


text:
Kidáā né, kūtuní ko tsí ñadɨ̄ꞌɨ tsikán ne, kɨ́ꞌvi ñā e xíꞌi ñā nɨñɨ ñáꞌa, ña kaꞌan ntódo túꞌun Xuva kō, ña é kāꞌan túꞌun Jēsuu. Kóo dā kúduꞌva ko dá īni ú ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan ánjē san ní ko: —¿Nté kui koo da kákuduꞌva ntu o? Viꞌa ve ne, kaꞌán u ni ō nuu i e dóo viꞌxín ō iña ñádɨ̄ꞌɨ saꞌá ni kɨ̄tɨ ntekú ña san, kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa é uve uꞌxe dɨ́kɨ tɨ́ ni ūꞌxi ntɨ́kɨ tɨ. 


text:
Kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa, kɨtɨ ínin sán ne, ítūví tɨ kídaā, ntá tsi xoó ka tɨ́ vevii. Ntá tsi nene díto xtúku tɨ xuꞌu totsín san diꞌna dá kɨ̄ꞌɨn tɨ é nakūnaá kueꞌen tɨ kúñu tɨ ntii dañu ntūvi. Ña ntoo ñuxiví san, ña é ña túvi dɨ́vi ī nteé naꞌa iní tutu mí ūve naꞌa dɨví ñaꞌa, ña é niꞌi i ntuvi iña i un tsi nte dá de kûꞌvé Xuva ko ñūxiví san ne, kóo da kudūꞌva ña te íni ña kɨtɨ san, tsí itúvi tɨ kídaā ne, xoó ka tɨ́ vevii, ntá tsi ntii dítō xtúku tɨ. 


text:
<pb/>ʼIꞌa é ntio é kiꞌin ini ō sáꞌa vē: É ūꞌxe dɨ́kɨ tɨ́ ne, kani túꞌun ūꞌxe xúku mí tuví ntiꞌi ñadɨ̄ꞌɨ́ san. 


text:
Kani túꞌūn é ūꞌxé reí dɨ. Rei, ña é ūꞌún san ne, é ngāva ña. Uun ña ne, vevií kadē kúꞌvē ña. Ña uun ká san ne, vata kíꞌxi ñā. Ntá tsi te vēꞌxí ña ne, ñá kukuīí ña kutuvi ña. 


text:
Kɨtɨ san, kɨtɨ itúvi kídaā ne, xoó ka tɨ́ vevií ne, dɨvi tɨ viī tɨ́ rei é kui ūná san ne, kaduku ntée tɨ é ūꞌxé reí san dɨ. Rkontûví ne, kɨ́ꞌɨn tɨ̄ é nākunaá kueꞌen tɨ kúñu tɨ ntii dañu ntūvi. 


text:
<pb/>ʼNtɨkɨ é ūꞌxi é inin sán ne, dɨvī é kani túꞌun ūꞌxí rei, é vāta kuíñɨ ntuꞌu kada kúꞌvē ña. Vií dadɨɨ ña rei ni kɨtɨ́ san, ntá tsi uun daꞌna tsi. 


text:
Un tsi ntáda ña xuꞌu ña é kuēꞌé ña ntii ña ni tsīñu ña kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san é kadā kúꞌvē tɨ́ naa ña. 


text:
Vií ña duꞌxen ni Ā Leꞌntú san, ntá tsi ña kuvi vií ña ni ī, tsí dɨvī é kūvi vii. Tsí A Leꞌntú san ne, dɨvī e Tóꞌo ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ tóꞌo ñūxiví sa, dɨvī é Rei, ña é dií ka kaꞌnu é da nēé ka tuku rei. Ña ntántīkɨn i, ña é kana, ña é nakaxnúu ne, ñá natɨ̄vi iní ña é kuntīkɨn ñá A Leꞌntú san —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku ánjē san ní ko: —Ntute kaꞌnu é inin, mí tuví ntiꞌi ñadɨ̄ꞌɨ́ kini kaa sán ne, dɨvī é kāni túꞌun e dóo tɨtɨ́n ñaꞌa, ña véꞌxi dā míꞌī ká ñuú é da nēé ka tuꞌun ntákaꞌan ña. 


text:
Ntɨkɨ é ūꞌxi é inin é ūve kɨtɨ sán ne, kinchuꞌvi ñádɨ̄ꞌɨ́ kini kaa san. Xtuvī mii ña é kōo da kantɨ́ɨ ña. Kaꞌxi kúñu ñā ne, kaꞌmi ña dɨ. 


text:
Tsí Xuva kō ne, xéꞌe ña ītsi reí san é viī ñá nēe é ntio ña. Xéꞌe ñā é un tsi ntáda ña xuꞌu ña é kuēꞌé ña é kadā kûꞌvé kɨtɨ san náa ñā da nté ku é kūntaa ntɨ́ꞌɨ é kākaꞌan Xúva kō. 


text:
Ñadɨ̄ꞌɨ́, ña é inin sán ne, dɨvi ñūú kaꞌnu é kadē kûꞌvé iña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ rei ñuxiví san —kaꞌan ánjē san.<pb/>


text:
Dā ita ntíꞌxin kúvi sáꞌā né, īní u tuku ánjē, ña véꞌxi e dukún kān, ña e dóo ntii inī i. Xīꞌí nuu kanɨɨ ñūxiví san, tsi dóo kaiꞌxi ntúve ñā. 


text:
Un ntii tsī kéne ña, kakaꞌan ña: —¡E kóꞌxo ñūú Babilonia, ñuu e dóo kaꞌnu san! É kūvi viꞌi é ña váꞌa vē, mí ñuꞌu váꞌa un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ espíritū é kīni ntáa, ni tāka mí ñuꞌu váꞌa un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ láa kuꞌu, kɨtɨ dóo dentū. 


text:
Tsí un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú san ne, de kɨꞌvi ña ni vīnu i é kaēni dɨkɨ́ ña da xōó ka ñatīi. Rei, ña e ntádē kûꞌvé ñuxiví san ne, ēni dɨkɨ́ ña ñadɨ̄ꞌɨ́ san dɨ, nī ña ntádiko nu âꞌví ñuxiví san ne, kukuika ñā, tsi dóo ñíi ña da nēé ka e ntío ña —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Kidáā né, tēkú xtuku kó uun tatsin é vēꞌxí e dukún kān, kakaꞌan: —Ntii nto ñuú saꞌá, ñaꞌa ko, vata koo é ña dúku ntée nto é viī nto é kīni kaa e ntáde ña, vata koo é ña níꞌi nto é ntoꞌo nto ni ñā dɨ. 


text:
Tsi kuétsi ñā ne, é kūxee kuitɨn un tsi nté e dukún kān. Tsí Xuva kō né, nakaꞌan ña nuū i é kīni kaa iña ña. 


text:
Nakuéꞌe nto un ntɨꞌɨ vata tsi ō táꞌxi ña nto. Ntáꞌvi nto ūvi íto vatā o dé ña ni ntō. Úvi īto nadaká nuu nto vata koo é na kuntii inī i é kōꞌo ña, vata ō nádaká ña e xíꞌi ñaꞌa san. 


text:
Kuéꞌe ntō é na ntōꞌo ña ve; na kūntaꞌxa iní ña vata tsī o dé kaꞌnu ña, vatā o itúvi ña nī dokuika íña ñá dɨ. Tsí kakaꞌan míi ña: “Xuꞌú ne, dōó kaꞌnu ñaꞌa u é reiná u. Ñá te ñadɨ̄ꞌɨ kií u; ñá te ñadɨ̄ꞌɨ ntâꞌví u; nté un síin ña te neé ntoꞌo ko”, kaꞌan ña. 


text:
Dukuān ne, uun ntúvi tsi xee ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ é ntōꞌo ña. Xéē doxiꞌí, nī dontɨ̂ní, dōkó dɨ, nī é koko ña méꞌñū ñuꞌú san dɨ. Tsi dóo kaꞌnu Xuva kō, ña kade kûꞌve —kaꞌan tátsín san. 


text:
<pb/>Rei ñuxiví san, ña éni dɨkɨ́ ñadɨ̄ꞌɨ́ san ne, ña é intóo dadɨɨ ni ña nī e dóo vaꞌá iña ñá ne, kueku nteé ña ña, tsi dóo uꞌvi kuvi ña ña te íni ña uꞌme é kākene mí kaiꞌxi ñádɨ̄ꞌɨ́ san. 


text:
Kuntāñɨ ika tsi ña, e ntaúꞌvī ña é ntōꞌo ña e dóo kantoꞌo ñadɨ̄ꞌɨ́ san. Káꞌan ñā: —¡Ña ntaꞌví idēn ntun, ñuú Babilonia, ñuu e dóo kaꞌnu kueꞌen! É uun daꞌna nchūvii dúꞌva tsi xee e dóo ntoꞌo o —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ña ntádiko nu âꞌví ñuxiví san ne, kueku nteé ña i. Kuntōo ntaꞌxa ña, tsí ña xoxó ka ñaꞌa, ña é kuīin iña ña ve. 


text:
E diko ñā né: kāá kuaan, kāá kuīꞌxín, ni xūu e dóo nuu áꞌvi i, ni kɨtɨ kuīꞌxín, ni dōo ntɨɨ́, ni dōo kaíto nteé, ni dōo séda, ni dōo kueꞌé teku nɨ́ñɨ, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ nuu utun e dóo váꞌa ñeꞌe, vata kaa chetun, ni da nēé ka nuu i e kúvi núꞌu elēfanté, ni ūtun e dóo nuu áꞌvi i, nī kaá kuaan vitá, nī kaá nteé, ni nuū í e kúvi xuu kuiꞌxín, 


text:
ni kānelá, nī choꞌo e dóo váꞌa ñeꞌe, ni kūtú, ni ūꞌxén choꞌó, nī choꞌo vídin, ni vīnú, ni āseté, ni kɨ̄tɨ trigú ni ūtsi tɨ́, ni kɨ̄tɨ kaidó, ni lēꞌntú, ni īdú, ni kāreta é ntáñuꞌu tɨ, ni ñāꞌa, ña dóo ntáde tsiñu dɨ. Un tsi nte ntúvi iña ñaꞌá san díko ña. 


text:
Káꞌan ña ni ñūú Babiloniá san: —Ña túvī ká kɨtɨ vidin e dóo ntio nima ó ne, un ntɨꞌɨ̄ dokuika íña o ni un ntɨꞌɨ̄ e dóo vaꞌá, e dóo kaiꞌxi íña ó ne, é kūnaá kueꞌen ve. Ñá nanīꞌi kueꞌén ka ó ve —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ña ntadíko nuu i tsíkān, ña é nīꞌí dokuika kuénta iña í ne, kuntañɨ ika ña e dóo uꞌvī ña é kāntoꞌo ñuú Babiloniá san. Kuntōo ntaꞌxa ñá ne, kueku nteé ña ñuu é vata kaa ña dɨ̄ꞌɨ́ kaa, 


text:
káꞌan ñā: —¡Ña ntaꞌví ide ñuú e dóo kaꞌnu san! ¡Ña ntaꞌví ide ñadɨ̄ꞌɨ, ña inúu doo ntɨɨ́ ni dōo kaíto ntee, ni dōo kueꞌé teku nɨ́ñɨ, ni xōꞌo kɨtɨ e kúvi kaá kuaán, ni xūu e dóo nuu áꞌvi i, ni kɨtɨ kuīꞌxín dɨ! 


text:
¡Uun daꞌna nchuviī tsí kúnaa un ntɨꞌɨ̄ e dóo nuu áꞌvi i san! —koo kaꞌan ña ntádiko san. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ tóꞌo tun ntōó san nī ña ñuꞌu iní i kan, nī ña ntántīkɨn tóꞌo ī sán, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntáde tsiñu nú ntute ñuꞌu kān ne, kúntāñɨ ika ña. 


text:
Dā íni ña uꞌme é kaiꞌxi ñuú san ne, ntákaꞌan ña: —¿Va míꞌi ntū tuví ka xtuku ñuu é vata kaa sáꞌā e dóo kaꞌnu? —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dáꞌvi mii ña dɨ̄kɨ ñá xentēꞌu é ntoo ña dontɨ̂ní ne, ntaéku ña. Dōo uꞌvi kúvi ñá ne, un tsi ntákachuꞌu ntáa ña, ntákaꞌan ña: —¡Ña ntaꞌvín idēn, ñuú kaꞌnu! Dokuíka é īo iña ó ne, kukuika ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ñá īó tun ntōo i é kaika nú ntute ñuꞌu kān. Ntá tsi uun daꞌna nchuviī dúꞌva tsi nántatsin —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi kuntōo dínī ntó, ña ntoo e dukún kān, ña ntáduku ntée Xuva ko, nī pustru ñá, nī ña ntákaꞌan ntódo túꞌun ñā, tsí dā xeꞌé Xuva kō e dóo ntoꞌo ñuú Babiloniá ne, é ntūnáa kuenta iña i vata o dé ña ni ntō. 


text:
<pb/>Kidáā ne, uun ánjē, ña e dóo ntii inī í ne, kīꞌi ña uun xuu kaꞌnu, vata kaa xodo mólinu é kādin núu o ūtsi trigu káa ne, nakuītá nuu ña méꞌñu ntute ñuꞌu kān, kakaꞌan ña: —Kuan koo nakuītá nuu ú o, ñuú Babilonia e dóo kaꞌnun. Nté uun ito ká ña kiní ka ñaꞌa sán o. 


text:
Nté uun ito ña dîtó ka é kuēku kiñúꞌu san itsí o, nté choō, nté trunpetá ka. Ñá nīꞌí ka xoó kada tsiñu i da nēé ka nuu i é kāde ña. Ñā ditó kañuꞌú ka xodo mólinú san te tadin útsi trigú san. 


text:
Nté uun ito ká ña xíꞌi nuu ká ñuꞌú san nuu o. Ntē ña tekú ka o e dóo vañɨ ña ntátántaꞌa san. Ñaꞌa o, ña ntádiko nu âꞌví kān ne, kuān te dóo naꞌnu ñaꞌa ña dá kanɨɨ ñūxiví san kídaā né, dɨvīn ne, dé tatān da éni ntaꞌvín un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú san —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Dɨvi ñūú Babiloniá sa étɨ nɨñɨ ñaꞌa, ña kaꞌan ntódo túꞌun Xuva ko, nī ña ntáduku ntée Xuva ko, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é nakunáa ntuvi iña i ñúxiví a.<pb/>


text:
Dā kúvi ita ntíꞌxin sáꞌā né, tēkú ko tatsin é ña te nté kaa ñaꞌa vañɨ ñā ntákaꞌan ñá e dukún kān:<pb/>¡Dōo vaꞌá Xuva kō!<pb/>¡Dōó kaꞌnu Xuva kō!<pb/>Dɨvi ñā é nakáku ña kō.<pb/>Dōo kaxiꞌí nuu kaꞌnu ña.<pb/>Dɨvi ñā e dóo ntii inī ña.<pb/> 


text:
Tsi dóo váꞌā ó kadē kúꞌvē ñá ne,<br/>dōo nuu é ntaā i é kākaꞌan ña.<pb/>Tsí xntéku kuꞌvē ñá iña ñadɨ́ꞌɨ kini kaa sán ne,<br/>kakaꞌan ña tsí da miī é kāntio e dóo ntoꞌo ña,<br/>tsí nañéꞌe ña nuu i é kīni kaa dá kanɨɨ ñūxiví san, vata tsī o dé ña.<pb/>Ntanáa Xuva ko ni ña vē, e éꞌní ña ñaꞌa, ña edé tsiñu iña Xuva ko, kaꞌan ñáꞌa san. 


text:
Kidáā ne, ntákaꞌan xtúku ña: —¡Dōo vaꞌá Xuva kō! ¡Dōó kaꞌnu Xuva kō! Úꞌmē é kaīꞌxi ñadɨ́ꞌɨ kini kaa sán ne, dá kaxee kaxee ntii dañu ntūvi —kaꞌan xtúku tatsín san. 


text:
<pb/>Ñatā, ña é oko kɨmi ñáꞌá san nī ngɨmi kɨ́tɨ ntantíto sán ne, nákunchɨtɨ ntāa ña ñúꞌu kān, nanúꞌu ña iní ña Xuva kō, ña tuví nú tēu kaꞌnú san, ntákaꞌan ña: —¡Kuan koo na kōo! ¡Dōó kaꞌnu Xuva kō! —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā né, tēkú ko uun tatsin é vēꞌxí nte nú tēu kaꞌnú san, é kākaꞌan:<pb/>¡Káꞌan ntō tsi dóo kaꞌnu Xuva kō,<br/>un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ntó, ña ntáde tsiñu iña ña,<br/>un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto e ntaíko ñuꞌu nto ña,<br/>kuān té naꞌnu ñáꞌa nto, ō ña naꞌnu ñáꞌa nto!, kaꞌan. Viko dá tantaꞌa A Leꞌntú san 


text:
<pb/>Kidáā né, tēkú ko uun tatsin é vata tē ña te un síin ñaꞌa ntákaꞌan ña. Dîtó vatā ó kuvi dá kaeꞌnu ntute kaꞌnu, vatā ó kuvi dá un ntii tsi kākatsin, e ntákaꞌan ña:<pb/>¡Dōo vaꞌá Xuva kō!<pb/>¡Dōó kaꞌnu Xuva kō!<pb/>E éni ntuꞌu Xuva ko, ña dóo ntii inī í, kade kúꞌvē ñá ve.<pb/> 


text:
Nā dîní koo nakuntōo o.<pb/>Na kada kaꞌnu o ñā,<br/>tsí e xée ura i é kōo viko e tántaꞌa A Leꞌntú san ne,<pb/>é iō tuꞌvé ñadɨꞌɨ̄ ñá ve.<pb/> 


text:
Níꞌi ñā é kunūu ña doo ntɨɨ e dóo vaꞌá,<br/>e dóo ntuntoo, e dóo kaiꞌxi.<pb/>Tsí doo ntɨɨ́ san ne, vata kaa nuu i e dóo váꞌā ó de ñaꞌa, ña ntákuintiꞌxe i Xuva kō, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ánjē sán nī ko: —Xntēén naꞌan sáꞌa: “Nté kui váꞌa ñaꞌa, ña e kána ña é kikáꞌxi ña víko e tántaꞌa A Leꞌntú san” —kaꞌan ña. Ne, kakaꞌan xtúku ña nī ko: —Sáꞌā é tūꞌun é nuu é ntaā i é kakaꞌan Xúva kō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, nákunchɨtɨ ntāá u nú dɨ̄ꞌɨn ánjē sán vata koo é kāda kaꞌnu ú ña, ntá tsi kakaꞌan ñá nī ko: —¡Ñá ku kuān xkoón den! Mii tsi Xuva kō é kada kaꞌnu o ñā. Tsí xoꞌō né, dadɨɨ tsi ntáde tsiñu o īña Xuva kó, ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ taꞌan o, ña é nīꞌi túꞌun Jēsuu —kaꞌan ña. Tsi túꞌun Jēsuú ne, dɨvī é xeꞌé Xuva kō é kāꞌan ntódo ñaꞌa, ña ntákaꞌan náa ña. Ña nteku idú kuīꞌxin 


text:
<pb/>Kidáā né, īní u e nákaan e dukún kān né, īní u uun idú kuīꞌxin. Ñaꞌa, ña ntekú tɨ ne, dúꞌva nani ñā: Ña Kade Ntaa, Ña Kakaꞌan é Nuu é Ntaā í nani ñā. Dá kadē kúꞌvē ñá ne, nuu é ntaā í kade ña; dá kade ña duꞌxēn dɨ. 


text:
Ntúxnūú ña ne, kaxiꞌí nuu vatā ó kaiꞌxi ñúꞌu. Dōó tɨtɨ́n leꞌe odo dɨ́kɨ ña. Nteé ña uun dɨ̄vi é ntē xoxo íni i neé dɨ̄vi, é mii tsi ña īni ña. 


text:
Áta ñā ntántīkɨ́n sntadun, ña véꞌxi e dukún kān. Ñuꞌu ña doo ntɨɨ e dóo vaꞌá, doo kuîꞌxín kueꞌén ne, ntántodō ñá idú kuīꞌxín dɨ. 


text:
Xuꞌu ña kíi káa é ntīko ntuví o nuu i, é ntūku kuiꞌi núu ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñuú ñuxiví a. Kāa kúvi tatun é kadā kúꞌvē núu ña. Vatā ó kaedín nuu ña dɨ́ꞌɨn ña tɨ̄ntiꞌó san ne, kuān koo vií ña é nīꞌi ñaꞌa san e dóo ntoꞌo ña, e dóo kudíin Xuva kō, ña dóo ntii inī í san ni ñā. 


text:
<pb/>Kidáā né, īní u uun ánjē, ña ntitsí ntōdo ata ngántií san. Un ntii tsī kána ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ láa, kɨtɨ ntaíko e dukún kān, kakaꞌan ña: —Niꞌí nto, nataká nuu nto, tsí ña te un siin kúñu taꞌxi Xuva kō é kāꞌxi nto. 


text:
Kaꞌxí nto kúñū reí san nī tóꞌō sntadun ni ña dóo diin, nī kúñu īdú nī ña ntántodō tɨ. Kaꞌxí nto kúñu ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, kuān te ñá ntoo váꞌa, kuān te ñá ntáde tsiñu, te kuetsi te naꞌnu ña —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Kídaā né, īní u kɨtɨ e dóo donchuꞌví kaa san, nī rei iña ñá ntoo ñuxiví san, nī sntadun ña. Nātaká nuu ña é viī ñá duꞌxen nī ña nteku idú kuīꞌxín san, nī sntadun ña. 


text:
Ntá tsi tɨ́ɨn ña kɨtɨ sán nī ña kakaꞌan dóvete é kuenta iña Xuva ko kakáꞌan ña, ña idé nuu i e dóo naꞌnu kuenta iña kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san, é kūdii éni ntaꞌví ña ñaꞌa, ña é nteé naꞌa káa kɨtɨ san, nī ña ntánuu iní i santu tɨ. Ña tsīkán ni kɨ̄tɨ dóo donchuꞌví kaa sán ne, kantíto tsi ña, nakuíta nuu ña ña ni tɨ̄ méꞌñu ñūꞌu duꞌxé san é ña te kantáꞌva kueꞌen tsi. 


text:
Ña nguiī sán ne, xíꞌi nūu ña káa e kíi xuꞌu ña nteku idú san ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ láa san éꞌxi ntaꞌā tɨ kúñū ña xiꞌí san.<pb/>


text:
Tɨ̄ɨn ña kɨtɨ ña váꞌā san, kɨtɨ ata san é diablu tɨ́ ni Satānaá ne, kīꞌní vaꞌā ñá tɨ kadená san, é uun míil kuīa kunuꞌní tɨ. 


text:
Nākuitá nuu ña tɨ ini totsín san ne, nakadɨ̄ ñá xuꞌu i. Dávī nuu ña xuꞌu totsín san vata koo é ña kani ntaꞌví ka tɨ́ ñaꞌa san ñuxiví san da nté ntɨ̄ꞌɨ é uun míil kuīá san. Te īta ntíꞌxin é uun míil kuīá san ne, nantuté ña tɨ uun daꞌna. 


text:
<pb/>Kidáā né, īní u nú teu naꞌnu, mí ntoo ñaꞌa, ña é nīꞌi i é kadā kûꞌve. Īní u nima ñáꞌa dɨ́, ña e éꞌnte tuꞌun ñaꞌa san dɨ́kɨ i e ntántīkɨn ñá Jesuú ne, nī é ntákaꞌan ntódo ña túꞌun Xuva kō dɨ. Ña sāꞌá ne, ñá ni īnúu ini ña kɨtɨ san, nté santu tɨ; ntē ña ni xéꞌe ña é kuntēe káa tɨ̄ xteen ña, nté ntāꞌa ña. Īní u tsi ntóto ña ne, nāniꞌi xtúku ña ntuvi iña ñá ne, kada kúꞌvē ñá nī Cristu uun míil kuīa. 


text:
Ntá tsi ña nguiī sán, ña xiꞌí ne, ña ntóto ña dā nté kuīta ntíꞌxin é uun míil kuīa. Da sáꞌā é kuvi ūun ito ntoto ña. 


text:
¡Nté kui váꞌa ñāꞌa, ña é ntáduku ntée i é ntōto é kuvi ūun ito doxiꞌí san, tsí ntáduku ntée ña Xuva kō! É kuvi ūví doxiꞌí san ne, ña kúvi vīí ka ni ñā, tsi víi ña dutu Xúva ko nī Cristu. Dadɨɨ tsi kadā kúꞌvē ñá ni ñā é uun míil kuīa. Dā koꞌxó ntēe tóꞌō e ña váꞌā san 


text:
Tē ntíi ne, kani ntaꞌví ñaꞌa ngɨmí o diñɨ ñuxiví san, un tsi nté Goo ni Mágoo, ña ntaínchuꞌvi Xúva ko, kāna ña é natāká nuu ña é viī ñá duꞌxēn; ntē ña kui káꞌvi o ña é ña te da dii da díi ña, vata kaa kuvi tsókō. 


text:
<pb/>Kuédadɨɨ tsi kūxée ña kanɨɨ ñūxiví san ne, ēdɨ́ nuu ña mi ntántoo ñaꞌa, ña ntáduku ntée Xuva ko, ni ñūú e dóo kakuinima Xúva kō. Ntá tsi kuíta nuu Xuva ko ñūꞌu é vēꞌxí nte e dukún kān ne, uun ito tsi íꞌxi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san. 


text:
Tōꞌo é ña váꞌā san e éni ntaꞌví ñaꞌa sán ne, nákuītá nuu Xuva ko i mēꞌñú i mí kaiꞌxi ñúꞌu dūꞌxé san, mí tuví kɨtɨ dóo donchuꞌví kaa san ne, nī ña é kākaꞌan dóvete é iña Xuva ko kakáꞌan ña. Ikān né, dōó ntoꞌo ña, ntuni ñá, ntē ntúvi ntē níñu é ntii dañu ntūvi. Tē xntéku kūꞌvé Xuva kō nú tēu kuiꞌxín san 


text:
<pb/>Kidáā né, īní u uun nú tēu kaꞌnu é kuīꞌxín, ni ūun ñaꞌa, ña tuví ntiꞌi ikān. Ñuxiví san nī e dukún kān né, ntoko ñuꞌu miī dá ini tuví ña. 


text:
Kidáā né, īní u un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña xiꞌí san, te kuetsi te naꞌnu ña, ntáñɨ̄ ñá nú tēú san. Ne, nākaán Xuva ko tūtú san ni tūku tutu mí ūve naꞌa dɨ́ví ñaꞌa, ña é nīꞌi i ntuvi íña i. Xntēkú kūꞌvé Xuva ko īña ña xiꞌí san vatā o dé ña, vatā ó uve naꞌa ini tutú san. 


text:
Ntute ñuꞌū sán ne, nakuéꞌe un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é teni iní i kān. Doxiꞌí san nī mí kadē kûꞌvé doxiꞌí san ne, nakuéꞌe ñaꞌa, ña ñuꞌu váꞌa íkān dɨ. Xntēkú kūꞌvé Xuva ko īña ña, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá, vata tsī o dé ña. 


text:
Kidáā né, nakuitā ñá doxiꞌí san, nī mi ntántoo ña xiꞌí san méꞌñu ī mí kaiꞌxi ñúꞌú san. Ñúꞌū sán ne, dɨvī é kāꞌan o é doxiꞌi é kuvi ūvi. 


text:
Ñaꞌa, ña é ña tuvi dɨ́vī í uve naꞌa ini tutu mí uve naꞌa xoo é nīꞌi i ntuví vaꞌá iña í ne, nakuītá nuu ña ī méꞌñū ñuꞌú san.<pb/>


text:
Kidáā né, īní u uun e dukún xēé ni ūun ñuxiví xēe. Tsí e dukún kan ni ñūxiví sa é tuvi kídaā ne, ntoko ñuꞌu miī. Nté ntute ñuꞌū ña tuví ka. 


text:
Xuꞌu é Juaán u ne, īní u ñuu é kāduku ntée Xuva kō, é Jerusaleen Xeé nanī. Nte e dukún kan vēꞌxi, nte mí tuví Xuva kō. É iō tuꞌvé vata kaa uun ñadɨ̄ꞌɨ é tíntetu ña e tántaꞌa ña ni xɨ̄ɨ ña. 


text:
Tēkú ko uun tatsin é dukún kān e dóo ntii kākaꞌan: —Koto nto ve, tsí Xuva ko tūví ña ni ñāꞌa san ve. Kuntoo ña ni ñā ne, kuvi ña ña ñuú ña. Xuva kō né, mii ña kutuvī ñá ni ñā, é viī ñá Xuva ñā. 


text:
Xuva kō ne, nakuéꞌe ña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ntute nūú ñaꞌa sán ne, ña kóō ká doxiꞌi; ntē ña kuntaꞌxa iní ka ña; ntē ña kuekú ka ña; ntē ña kaxnúu ka ñā. Tsi é ita ntíꞌxin un ntɨꞌɨ̄ e kúvi diꞌna —kaꞌan tátsín san. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ña tuví nú tēu kaꞌnú san ne, kakaꞌan ña: —Koton, tsí kade váꞌa xeé u un ntɨꞌɨ nuū i —kaꞌan ña. Kakaꞌan xtúku ña: —Xntēén naꞌan sáꞌā, tsi túꞌūn é nuu é ntaā í é kākaꞌán u ni ō —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan ñá nī ko: —É kūvi ve. Xuꞌu é diꞌna ú ne, xuꞌu é nantɨ̄ꞌɨ ú dɨ. Vata kaa letra Á ni lētra Z kaa u. Te xōó kaitsi í ntute ne, kuéꞌē ú doméni é kōꞌo ña mí kākii ntute é tāꞌxi ntuvi iña ña. 


text:
Xoó ñaꞌa é kūvi vií ña ne, níꞌi ñā é un ntɨꞌɨ nuū i sáꞌa ntāꞌa kó ne, kuvi ú Xuva ñā né, dɨvi ñā ne, kuvi ña iꞌxá ko dɨ. 


text:
Ntá tsi ñaꞌa, ña e dóo ixó i, ña é ña ntákuintiꞌxe i, ña e dóo kini ntáa nima í, ña e ntaéni dɨkɨ́ taꞌan i, ña e ntáde tatān, ña ntánuu iní i santu, nī ña veté ne, kuan ō ña é nīꞌi ña é kōko ña mí kaiꞌxi ñúꞌu dūꞌxé san. Sáꞌā é kui ūví doxiꞌí ña —kaꞌan ña. Jerusaleen Xee 


text:
<pb/>Kidáā ne, xée ūun ánjē, ña é ūꞌxe ñáꞌa san, ña é nīꞌi i é ūꞌxe éꞌxin é ñūꞌu uꞌxe nuu i é nantoꞌo Xuva kō ñaꞌa sán ne, kakaꞌan ñá nī ko: —Niꞌin, dá nanēꞌe ú o ña da vé tantaꞌa, ñadɨ̄ꞌɨ́ A Leꞌntú san —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Espíritū Sántū sán ne, kueꞌen níꞌi ñā kó uun xuku kaꞌnu, xuku e dóo dūkun. Náñēꞌe ñá ko ñuu é kāduku ntée Xuva kō, ñuu é nani Jerusāleen Xeé, dɨvī é vēꞌxí nte e dukún kān, mí tuví Xuva kō. 


text:
Ñuú sāꞌá ne, kaxiꞌí nuu ni ntuve Xuva kō ne, ñúꞌu ī ne, kaiꞌxi vátā ó kaiꞌxi xuu é nanī jaspe e dóo nuu áꞌvi i, e dóo kaxiꞌí niꞌni e nté kaa te xūxu kúvi. 


text:
Kanɨɨ dīñɨ ñuú san ne, ntitsi ntóꞌo e dóo kaꞌnu, e dóo dukún ne, ñuꞌu uxuví xiꞌi i. É un é un xiꞌí san ne, ntáñɨ̄ ntee kui kui uun ánjē. É un é un xiꞌí san ne, uve dɨ̄vi é uxuvi tátá ña Israeé san. 


text:
Uxúvi xūu naꞌnu xɨꞌɨ ntíi etɨ́ ntoꞌó san ne, uve naꞌa é un é un xuú san uun dɨ̄ví pustru Á Leꞌntú san. 


text:
<pb/>Ánjē, ña kakaꞌan ní ko ne, niꞌi ntaꞌa ña uun ntoo e kúvi kaá kuaan é kīꞌi kúꞌve núu ñá ñuú san ni xiꞌi i, ni ntoꞌō í dɨ. 


text:
Dadɨɨ tsi kúꞌve ntɨꞌɨ̄ ngɨmí o diñɨ i. Ánjē sán ne, kīꞌi kúꞌvē ñá ñuú san ni ntoꞌō í ne, uvi míil ūví sientu kilumétru. É kāni, e dukún, nī e niꞌí ne, dadɨɨ ntɨɨ́ ntɨɨ̄ tsi kúꞌvē i. 


text:
Kidáā né, kīꞌi kúꞌvē ña ntóꞌō sán dɨ ne, úni dīko kɨmi métru kíi. Kīꞌi kûꞌve ánjē san é vatā xkoó kiꞌi kûꞌvé ñaꞌa san. 


text:
<pb/>Ntōꞌó i ne, xuu é nanī jaspe kúvi ne, ñuú san ne, da mii kuēꞌen tsi kaá kuaan kúvi da kanɨɨ̄, vata kaa xuxu e dóo kaxiꞌí niꞌni. 


text:
Xúū é xɨꞌɨ ntiī etɨ́ ntōꞌó san ne, ntukutu āta i un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ xuu e dóo vaꞌá, xuu e dóo nuu áꞌvi i. Ētɨ́ ntōꞌo é kuvi ūun sán ne, xuu é xɨ̄ꞌɨ kuii é nanī jaspe úve. É kuvi ūví san ne, xuu kuíi tēkú e dukún kān, é nani sāfiru, úve. É kuvi ūní san ne, xúu tēku xáā é xɨ̄ꞌɨ raxa, é nani āgata, úve. É kuvi kɨ̄mí san ne, xuu kuíi kuēꞌen é vata ito īte ítō, é nani esmēralda. 


text:
É kuvi ūꞌún san ne, xúu tēku xáa kuēꞌe é xɨ̄ꞌɨ raxa, é nani ōnice. É kuvi īñú san ne, xuu kuéꞌe é nani crunālina. É kuvi ūꞌxé san ne, xuú kuāan é nani crisōlito. É kuvi ūná san ne, xuu kuíi tēku ntute ñúꞌu san, é nani bērilu. É kuvi ɨ̄ɨ́n san ne, xuú kuāan e dóo kaiꞌxi é nani tōpaciu. É kuvi ūꞌxí san ne, xuu kuíi tēku másana kuii, é nani crisōprasa. É kuvi ūꞌxi ɨ́ɨn sán ne, xuu kuíī é nani jācintu. É kuvi ūxuví san ne, xuu ntéē é nani amātista. 


text:
Xíꞌī é ūxuví san ne, uxúvi kɨtɨ kuīꞌxin, kɨtɨ nani prela, kúvi. Uun tsi kɨtɨ kuváꞌa é un é un xiꞌí san. Itsi méꞌñū ñuú san ne, da mii kuēꞌen tsi kaá kuaan kúvi ne, kaxiꞌí niꞌni vatā ó kaxiꞌí niꞌni xuxu. 


text:
<pb/>Nté uun xúkūn ña ni iní u ñuú san, tsí mii Xuva kō, ña e dóo kaꞌnu sán, nī A Leꞌntú san ne, dɨvi ñā kúvi ña xúkūn ñuú san. 


text:
Ñuú san ne, ñá kantīo i e xiꞌí nuu ngántií, ntē ña ntío i ntuve xōó dɨ, tsi míi tsi ntuve Xuva kō e xiꞌí nuu. A Leꞌntú san ne, dɨvi kūví ñuꞌu e xiꞌí nuu iña ñuú san. 


text:
Kaka ñaꞌa, ña da míꞌī ká ñuu, mí kaxiꞌí nuu san. Rei iña ñúxiví san ne, xée ña ñūú san, kunīꞌi ña e dóo vaꞌá iña ña. 


text:
Ntá tsi nté uun nuu i é kīni kaa ña kuvi kɨ́ꞌvi ñuú san. Nté uun ñaꞌa, ña é kāde é kīni kaa, nté uun ña vete ña kuvi kɨ́ꞌvi ña ñuú san. Da mii tsi ñāꞌa, ña é ūve naꞌa dɨ́vi ī iní tutú A Leꞌntú san, tutu mí ūve naꞌa xoo é nīꞌi i ntuví vaꞌá iña i ntii dañu ntúvi. <pb/>


text:
Kidáā ne, náñēꞌe ánjē sán ko ntute é kainu é tāꞌxi ntuvi iña ko, ntute é kākii nú tēu kaꞌnu mí tuví Xuva ko ni Ā Leꞌntú san. Dōó kuīí ntute san. Kaxiꞌí niꞌni vatā o kaxiꞌí niꞌni xuxu. 


text:
Kainu ntute san méꞌñu ītsi kaꞌnu ñuú san. Ntuví o diñɨ i ntâñɨ útun e táꞌxi ntuvi iña ko. Uxuvi íto kakii kɨtɨ i é uun kuia. Taꞌán xoo taꞌán xoo kakíi kɨtɨ i. Xúku ī ne, kaidiáꞌvi é kūvi choꞌo é ntuváꞌa ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví a. 


text:
Ña kóō ká da nēé ka nuu i é kāꞌan Xúva ko tē ña váꞌa. Kutūví nú tēu kaꞌnu Xúva ko ni Ā Leꞌntú san ñuú san ne, ña ntáde tsiñu iña ñá ne, kunuu ini ñá ña. 


text:
Ikān ne, ñá kuāá ka, ntē ña kantío ká ña ñuꞌu, nté ngántii, tsí mii Xuva ko naxīꞌí nuu ña ña. Kidáā né, kuntoo ña ni Xuva ko, kadā kúꞌvē ñá ntii dañu ntūvi. E kākuetsin ntuvi é nainu Jesúcristu 


text:
<pb/>Kidáā ne, kakaꞌan xtúku ánjē san ní ko: —Kuvi kuintiꞌxe o túꞌūn saꞌá, tsi túꞌūn é nuu é ntaā i. Xuva kō, ña é kaxéꞌe túꞌūn é kāꞌan ña ntákaꞌan ntódo kuenta iña ñá ne, e táxnūu ña ánje ñā é nañēꞌe ñá ñaꞌa, ña ntáde tsiñu iña ñá, nēe é vēꞌxí kuvi —kaꞌan ánjē san. 


text:
<pb/>Kidáā né, mii Jēsuu kakáꞌan ña: —¡Koto nto! ¡E dóko sā naínú u! ¡Nté kui váꞌa ñaꞌa, ña e ntáde kuenta é ūve naꞌa ini tutú sāꞌa! —kaꞌan Jésuu. 


text:
<pb/>Xuꞌu é Juaán u ne, tēkú ko ne, iní u nuu mií ko un ntɨꞌɨ sāꞌa. Dā kúvī téku kó, nī dá iní u ne, nákunchɨtɨ ntāa ú nuu ña nañéꞌe kó nuu i sáꞌa, é kunūu iní ko ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan ñá nī ko: —¡Ñá ku kuān xkóon dēn! Xuꞌú ne, kūdii kade tsiñu ú iña Xuva kó, vatā ó kade tsiñun dɨ, ni ēni ó, ña ntákaꞌan ntódo túꞌun Xuva ko, nī ña ntáde ntaa é ūve naꞌa tutú sāꞌa. Mii tsi Xuva kō é kunūu ini ko ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan xtúku ña nī ko: —Ñá ku xnuun xūꞌun túꞌūn é kuīta ntíꞌxin é ūve naꞌa tutú sāꞌa, tsí kakuetsin ntuvi é kūntaa. 


text:
Nɨɨ dukuān ne, ña é kāde nuu i é ña váꞌa ne, na vīi mii ña. Ña é kāde é kīni kaa né, na vīi mii ñá dɨ. Ntá tsi ñaꞌa, ña é kāde nuu i é vāꞌá ne, na vīí ka ña ne, ñaꞌa, ña é kāde é ntio Xuva ko ne, ñá ku xtuvī mii ña é kāde ña —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —Koto nto, tsí ña náꞌā ka dá nainu xtúku u. Tē nainú u ne, kuéꞌē ú doméni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa kuenta iña í vata tsī o dé ña. 


text:
Xuꞌu é dīꞌna ú ne, xuꞌu é ntii u átā í dɨ, vata kaa letra Á ni lētrá Z. Xuꞌu éni ntūꞌu ú ne, xuꞌú nantɨ̄ꞌɨ ú dɨ —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Nté kui váꞌa ñaꞌa, ña é kānakate doo i, tsí duku ntée ña é tɨ̄ɨn ña kɨtɨ utun é tāꞌxi ntuvi iña ko, vata koo é kūvi kɨ́ꞌvi ña xiꞌi ñúú san. 


text:
Ntá tsi ña kini ntáa sán ne, kíꞌi kan kūꞌun ñá ne, kíꞌi kan kūꞌun ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá vata kaa ña tatán, nī ña kaeni dɨkɨ́ ñadɨ̄ꞌɨ́, nī ña kaeꞌní ñaꞌa, nī ña kanuu iní i santú, ni ūn ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña é ntio i doveté, nī ña kaeni ntaꞌví taꞌan i dɨ. 


text:
<pb/>Kakaꞌan Jésuu: —Xuꞌu é Jesuú u ne, taxnūu u ánjē ko é kāꞌan ntódo ña nī é ūꞌxe xúkūn sán nuu i sáꞌa. Xuꞌú ne, tatá Davii véꞌxi ú ne, iꞌxá ika ñā kó dɨ. Xuꞌú ne, vata kaa kɨ́mi é kāxiꞌí nuu te vēꞌxi túvi kaa u —kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Espíritū Sántū sán ni ñadɨ̄ꞌɨ́ A Leꞌntú san ne, ntákaꞌan: —¡Niꞌí nto! —kaꞌan ña. Da xōó ka ñaꞌa, ña é kātekú i ne, na kāꞌan ñá dɨ: —¡Niꞌí nto! —koo kaꞌan ña. Da xōó ka xoo é kaitsi í ntute, ni da xōó ka xoo é ncho koꞌo i ne, na kīꞌxi, dá kōꞌo doméni ntute é tāꞌxi ntuvi iña ko ntii dañu ntúvi. 


text:
<pb/>Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña kateku i túꞌun nēe é vēꞌxí kuvi é ūve naꞌa ini tutú sāꞌá ne, ntē vevií tsi káꞌān ú ni ña nuū i sáꞌa: Tē xoó xntēkú ka i é ūve naꞌa íꞌa ne, xntēkú ka Xuva kō é ntoꞌo i vatā ó uve naꞌa ini tutú sāꞌa é ntōꞌo i. 


text:
Tē xoó nakiꞌi ká i túꞌūn é ūve naꞌa ini tutú sāꞌa nté koo kuvi ne, Xuva kō ne, nakiꞌi ña vata kaa é kāduku ntée ña kɨtɨ utun é tāꞌxi ntuvi iña kó ne, ñá kɨ̄ꞌví ña ñuú Xuva ko, vatā ó kakaꞌan ini tutú sāꞌa. 


text:
<pb/>Ña kakaꞌan ntódo túꞌūn saꞌá ne, kakaꞌan ña: —Nuu é ntaā í, tsí ña naꞌá ka dá nainú u —kaꞌan ña. Kuan koo na kōo. ¡Kiꞌxi nto, Tóꞌo ko Jēsuu! 


text:
Xuꞌu é Pablú u ne, ña kade tsiñu iña Jesúcristú u. Tsí Xuva kō nákiꞌi daꞌan ñā ko é vīí u pustru ñá ne, tēe tsiñu ña ko é kāꞌan ntódo u túꞌūn e dóo vaꞌá san nté koo nakáku ō, 


text:
vata ō xeꞌé Xuva ko xūꞌu ña nte ntúvi diꞌna ntaꞌa ña kaꞌan náa ña, ña é de váꞌa túꞌūn e dóo vaꞌá san 


text:
iña Iꞌxá ña, Tóꞌo ko Jesūcristu, ñá kanakākú kō. Dā káku ña ñuxiví a ne, tatá viꞌi rei Davií san kúvi ña, 


text:
ntá tsi iꞌxá mii Xuva ko ña vata ō kaꞌan Espíritū Sántū, ña e dóo vaꞌá san. Dɨvi ñā né, dōó ntii inī ña, da xe ntóto ña dá xiꞌi ña. 


text:
<pb/>Dɨvi kuēnta iña ña é nīꞌí ntɨ é vīí ntɨ pustru ña. Dōo váꞌā o dé ña nī ntɨ e tée tsiñu ña ntɨ é kāꞌan ntódo ntɨ túꞌun īña ñá ni ñāꞌa, ña ntántoo da míꞌī ká ñuu, vata koo é na kuintiꞌxe ña Xuva ko kuēnta iña ña. 


text:
Dukuān né, taxnūu u túꞌūn saꞌá iña nto, un ntɨꞌɨ kuēꞌen dúꞌva nto e ntántoo nto ñuú Roma, tsi dóo ntio Xuva ko ntō né, kāna ña nto é kūvi nto iña ña. Xuva ko nī Tóꞌo ko Jesūcristú ne, na nāxnuu viko ña nto. Na tāꞌxi ña é vāꞌá koo kuntōo nto. Pablú ne, ncho kɨꞌɨn ña kikoto níꞌni ña ñuú Roma 


text:
<pb/>Diꞌna ne, nakuéꞌe ú sintiáꞌvi ntaꞌa Xuvā kó kuenta iña Jesúcristu ni kuénta iña nto, un ntɨꞌɨ kuēꞌen dúꞌva nto. Tsi dá vādá ka ne, ntákaꞌan ñáꞌa san íña nto tsi dóo váꞌā o ntákuintiꞌxe nto Xuva kō. 


text:
Kutuni Xúva kō tsí kanɨɨ̄ nimá ko kade tsiñu ú iña ña, é kākaꞌan ntódo u túꞌūn vaꞌá san iña Iꞌxá ña. Ini ña tsí ña te kátee daꞌna u é kakaku nīꞌí u nto dá kakāꞌan ntâꞌví u ni ñā. 


text:
Dōó ncho kiní u nto vata koo é xntiī ú nto é kūtuni váꞌa nto iña Xuva ko, vata koo é na kuīntiꞌxe váꞌa nto ña dɨ. 


text:
E ncho kaꞌán u ne, é nakīí nima táꞌan kō, xé un xé un ō. Xntiī ú nto é na kuīntiꞌxe váꞌa nto ne, xntii ntō kó dɨ vata koo é na kuīntiꞌxe váꞌa ká ko dɨ. 


text:
<pb/>Ntōꞌó taꞌan ko, ntio ko é na kūtuni nto tsí e dóo kiꞌin itō ncho kíkoto níꞌni ú nto. Ntá tsi neé ntɨꞌɨ tsi kakuvi da ti vata kuvi kɨꞌɨ́n u. Ncho kɨ́ꞌɨn ú mi ntántoo nto vata koo é na nāniꞌí ko ña kúnaa nima í san, ña ñuꞌu taꞌán nto, vatā o nániꞌí ko nima ñá xio ñuú san dɨ. 


text:
Xuꞌú ne, vata te tanūu ú iña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san, kuān te ña e dóo tuꞌvé i ne, kuān te ña e dóo ntāꞌví dɨ, kuān te ña e dóo kiꞌin inī í dɨ ne, ō dóo tuntu ña. 


text:
Dukuān e dóo kantɨꞌɨ iní ko é kɨ̄ꞌɨn ú ñuú Romá dɨ vata koo e kíkaꞌan ntódo ú ni ntō túꞌūn vaꞌá san iña Xuva ko. É kūvi vii túꞌūn vaꞌá san 


text:
<pb/>Ñá tē neé kakukaꞌan nuú ko te kāꞌán u túꞌūn vaꞌá san. Tsí dɨvī é kūvi vii é nakākú Xuva ko da xōó ka ñaꞌa, ña é kuīntiꞌxe i, diꞌna ña Israeé san ne, o kuān te ña túku tatá i dɨ. 


text:
Tsi túꞌūn vaꞌá san ne, kanañēꞌe ko nté koo ntuváꞌa o ni Xuva kō: tsí da mii kuēꞌen tsi é na kuintiꞌxe ko ñā. Tsí uve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Xoó ñaꞌa, ña é ntūváꞌa ni Xuva kō tsi kuíntiꞌxe i ña ne, níꞌi ña ntuvi vāꞌá iña ña”, kaꞌan. Nee iña é kuētsí ñaꞌa san 


text:
<pb/>E dúkūn kan véꞌxi e dóo donchuꞌví koo ntoꞌo ñaꞌa é kāxeꞌé Xuva ko kuēnta iña kuétsī ña kini ntáa san. Tsi da xé ña váꞌa nima ñá ne, ntē ña da váꞌa ña é kīní taꞌan ña nee iña é nuu é ntaā í iña Xuva ko. 


text:
Ña kúvi kīni o nté kaa Xuva kō, ntá tsi nté da de kûꞌvé Xuva ko ñūxiví san ne, kutuni ko tsi dóo kaꞌnu ña. Kutuni ko tsí Xuva ntiꞌxe ko ñā dá ini o un ntɨꞌɨ nuū i é de kúꞌvē ña. Dukuān ne, xoxó kuvi kaꞌán i tē ñá ini i te īó Xuva kō. 


text:
Kuān té ini ña é īó Xuva kō ne, ña ni ntío ña kunuu inī ñá ña, ntē ña ni ntio ña nakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa ña dɨ. Dukuān né, eni ntuꞌu ñā dé kuení ña da nēé ka nuu i é kīni kaa é ntē ña váda mí kaidiáꞌvi. Vata tsi tē ña té neé ini kueꞌen ña. 


text:
Ña ni ntío ña kunuu inī ñá Xuva kō, ña é kāntíto ntii dañu ntūvi ne, ínuu inī ñá nuu i é de váꞌa mii ñā. Ntāváꞌa naā ñá ñaꞌa, ña ntáteꞌu kúñu i tē xiꞌí, nī láa, kɨ̄tɨ ntaíko sán dɨ, ni kɨ̄tɨ é ngɨmi dɨ́ꞌɨn i, ni kōó san dɨ. Dɨvi tɨ̄ ntáde ña xuva ñā. 


text:
<pb/>Dukuān ne, ña ni íde ká Xuva ko ña kuēnta vata koo é na vīi mii ña dá nēé ka nuu i é kīni kaa é ncho vií ña. Ntaxéꞌe ña dokaꞌan táꞌan ña. 


text:
Náa ī é nantuku ña nēe é nuu é ntaā i iña Xuva kó ne, ntánantuku ñā dovete. Kudii núu i é de váꞌa Xuva kō san ntaínúu ini ña ne, ntá tsi ñá te ntaínúu ini ña miī ña é de váꞌa san, tsí mii ñā é ntio é kada kaꞌnu o ña ntii dañu ntūvi. Kuan tsi koo na kōo. 


text:
<pb/>Dukuān né, tsoo mii Xuva ko ñā é na viī mii ñá da nēé ka nuu i é kīni kaa é ntio ña. Un tsi nté ñadɨ̄ꞌɨ́ san ntánatsoo mii ña xɨ̄ɨ ña ne, da ntaíntóo niꞌi ña ñadɨ̄ꞌɨ niꞌi ña. 


text:
Kuan tsī o ntáde ñatīí san dɨ, e ntánatsoo mii ña ñadɨꞌɨ̄ ñá ne, da ntáde ña kuétsi ni ñatīí niꞌi ña. Ntē ña ntákukaꞌan nuu ña e ntáde ña é kini kaa san ni tāꞌan ña. Kuétsi mii ña te kāxéꞌe Xuva ko ñā é ntōꞌo ña, da xe dóo kinī o ntáde ña. 


text:
<pb/>Dā xé ña ni ntio ñaꞌá san kutuni ñá xoo é Xuva kō ne, tsoo mii Xuva ko ñā é na vīí ka ña da nēé ka nuu i é kīni kaa e táva dɨkɨ mii ña. 


text:
Un tsi ñuꞌu tsitū nima ña é un ntɨꞌɨ nuū i é kīni kaa: Ntákidi niꞌi ña tuku ñadɨ̄ꞌɨ, ña é ña te ñádɨ̄ꞌɨ míi ñā. Ntáde xení ña ni tāꞌan ña. Dōo ntákuinima ña iña taꞌan ña. Ntáde ña é un ntɨꞌɨ nuū i é kīni kaá dɨ. Dōo ntákuneꞌu iní ni tāꞌan ña. Ntaéꞌní taꞌan ña. Ntánāa núu ña ni tāꞌan ña. Ntaéni ntāꞌví ña taꞌan ña. Ntántukū nuu iní ña é un ntɨꞌɨ nuū i é kīni kaa. Ntáde vete ña ni tāꞌan ña. 


text:
Ntákaꞌan kíni ña iña taꞌan ña. Ñá ntīo kueꞌen tsí ña Xuva kō. Dōo xení ña. Dōo naꞌnu ncho vií ña. Dōo ntáde naꞌnu ña nuu ñaꞌá san. Ntántukū nuu iní ña é viī ña é kīni kaa san. Ña ntákuintiꞌxe ká ña é ntákaꞌan úva ña ni dɨꞌɨ ñā. 


text:
Ñá ntīo ña kini ña é vāꞌa. Ña ntáde ntaa ña é ntákaꞌan ña. Ña ntákuinima ña nté uun ñaꞌa. Ñá īni ña é kāda kaꞌnu iní ña ni tāꞌan ña. Ña ntántuntaꞌví ini taꞌan ña. 


text:
Ña kuān ntáa sán ne, ini ña tsí kakaꞌan Xúva ko te xōo ñáꞌa é kuān ó kade ña ne, níꞌi ñā doxiꞌí san. Tsí kuān té ini ñá ne, ña ntáde ña kuenta. Kuan tsī o ntáde ña ne, dōo diní ña te kuan tsī o ntáde taꞌan ña dɨ.<pb/>


text:
Dɨvīn é kaxntēkún kūꞌvén taꞌan o ne, ñá ku kāꞌan te ña tuvi kuétsi o dɨvīn dɨ. Tsí da nēé ka nuu i é kaxntēkún kūꞌvén taꞌan o ne, kaxntēkún kūꞌvén miīn kúñu ō dɨ, tsí dɨvīn ne, dadɨɨ tsi kaden vatā ó de ñā dɨ. 


text:
Dɨvīn é kaxntēkún kūꞌvén taꞌan o ne, ¿dadɨɨ xntu ku kuān ó den ni ñāꞌa, ña é iō kuetsí i san? ¿Vá ñā ntu níꞌi o é ntōꞌo o é taꞌxi Xuva kō, kuiní o? 


text:
¿Nté kui kanantiin niꞌnin ntun e dóo váꞌa o de Xuva ko ni ō? ¿Vá ñā ntu níꞌi o é ntōꞌo o, tsi dóo kaꞌnu iní Xuva ko, te kuīni o? Dōo váꞌa o de ntiꞌxe Xuva ko ni kō. Dukuān é ntio ña é natūꞌvi ko kuétsi ko ntāꞌa ña. 


text:
Ntá tsi dɨvīn né, dōó doꞌōn. Ñá ntīo o é ntiko kōón ntaꞌa Xuva kō. Kadāꞌvin kuétsi miīn kúñu ō é kāteen váꞌan é ntōꞌo o san é niꞌi o tē xee ntúvi é taꞌxi Xuva kō é ntoꞌo kō. Da kidáā ne, kutuni ko tsi dóo váꞌā o xntéku kūꞌvé Xuva ko īña kó 


text:
Iō ñá ne, ntáxio ntii ña é viī ñá nuu i é vāꞌa. Ntántukū nuu iní ña é kāꞌan váꞌa Xuva ko īña ña ne, ntántukū nuu iní ña nté koo niꞌi ñá ntuvi vāꞌá iña ña é ña ntɨꞌɨ. Ña sāꞌá ne, kuéꞌe Xuva ko ntuvi vāꞌá iña ña ntii dañu ntúvi. 


text:
Ntá tsi iō ñáꞌa, ña é da mii tsī e ntádē kuení i iña mii í ne, ñá ntīo ña kuintiꞌxe ña é nuu é ntaā i, tsí ncho vii ña é kīni kaa san. Kudiin Xúva ko ni ñā ne, kuéꞌe ña ñā é ntōꞌo ña. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntáde é kīni kaa sán ne, un váꞌa tsi ntoꞌo ña kídaā, un váꞌa tsi nantɨꞌɨ ña iní ña, diꞌna ña Israeé san ne, da kidáā ne, ña é tūku tatá i sán dɨ. 


text:
Ntá tsi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ntáde é vāꞌá san ne, kuéꞌe Xuva ko ñā e dóo vaꞌá iña ña. Káꞌan Xuva kō tsi dóo vaꞌá ña ne, kuéꞌe ña é vāꞌá koo kuntōo ña dɨ, diꞌna ña Israeé san ne, da kidáā né, ña nguiī sán dɨ. 


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña e ñá ini lei Muíseé san ne, kūnaá ña te iō kuetsí ña. Ntá tsi ña kuéꞌe Xuva ko ña é ntoꞌo ña vatā ó kakaꞌán leí san, tsí ña ntáduku ntée ña lei tsíkan. Ña é ntoo niꞌī leí san ne, xntēkú kūꞌvé Xuva ko ña vatā ó kakaꞌán leí san. 


text:
Ntá tsi ña tuku tatá i sán, kuān té ña ini ñá leí san ne, ntáde ntaa ña dɨkɨ tsi mii ña vatā ó kakaꞌán leí san ne, vata tsi te īó lei íña ña. 


text:
Ntá tsi tē kade ña é vāꞌá ne, dito tsí nuu leí san nima ña. Dɨkɨ míi ña īni te váꞌā ó kade ña ne, ō ña váꞌā ó de ña. 


text:
Kuān koo kuvi te xee ntúvi é xntēkú kūꞌvé Xuva ko kuēnta iña Jesúcristu núu i é ñuꞌu xūꞌú nima ñáꞌa san, vatā ó kakaꞌan túꞌūn vaꞌa é kākaꞌan ntódo ú san. Ña Israeé san nī lei Muísee 


text:
<pb/>Dɨvīn é kākaꞌan tsí ña Israeén ne, tuvin niꞌin lei Muíseé san ne, dōó kaꞌnun kuini o é inin Xúva kō dɨ. 


text:
Dōo ínin nee é ntio Xuva kō é vīi o. Dōo ínin nee iña é dií ka vaꞌa é vīi o, tsi dóo tuꞌvé o leí san. 


text:
Dōo ínin nté koo nañēꞌen ñá kuāá san itsi, nté koo naxīꞌín nuun nuu ñaꞌa, ña ntántoo mí iñɨ nēé san, kuini o. 


text:
Dōo ínin nté koo nañēꞌen ñá tuntú san, nté koo nakuāꞌan iꞌxa ɨkɨ́n san é ña te neé ini, kuíni o. O te dā xé tuvin niꞌin leí san ne, dōó kiꞌin inī ó, dōó inin nee iña é nuu é ntaā i, kuini o. 


text:
Dɨvīn é kanakuāꞌan taꞌan o ne, ¿nté kui ña kánakuaꞌan miin ntūn kúñu ō kuan? Dɨvīn é kākaꞌan ntódon é ña ku dúꞌu ō ne, ¿nté kui miin ntūn ne, kadúꞌun? 


text:
Dɨvīn é kākaꞌan é ña vií ō é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ ñáꞌa sán ne, ¿nté kui miin kūn né, kuān ó kaden? Dɨvīn é ña ntío kueꞌen tsí o santu e ntúváꞌa nāá san ne, ¿nté kui kaidon dúꞌun ntun é āꞌví i é īó ini ukún i kān kuan? 


text:
Dɨvīn né, dōó kaꞌnu kaden é īnín leí san, ntá tsi kaidon ntítan Xuva kō, tsí ña káden ntaan é kākaꞌan ña. 


text:
Nuu é ntaā i é ūve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō é dɨvi kuētsí o e ntákaꞌan kíni ña tuku tatá i san iña Xuva ko. 


text:
<pb/>Te kāden ntaan leí san ne, kainuu áꞌvi ntiꞌxe é tēꞌnte kúñū é īxi ó vata koo é dîtó naꞌa i é kādukun ntéen Xuva kō. Ntá tsi tē ña káden ntaan leí san ne, é ntaā í te tēꞌnte. 


text:
Tē ña tuku tatá i san kada ntaá ña vata tsī ó kakaꞌán leí san ne, kuān té ña ni téꞌnte kúñū é ixi ñá ne, kuédadɨɨ tsi ña ni ñā é teꞌnte é ixi í san kuenta iña Xuva ko. 


text:
Kidáā ne, ña é kāde ntaá leí san ne, kuān té ña ni téꞌnte ñá ne, xntēkú kuꞌvē ñá o, tsí ña káden ntaan, kuān te ínin leí san, kuān te téꞌnte kúñū é ixi o. 


text:
tsí na kuntēé naꞌa i nima ñá san dɨ. Kuān te káde ña é un ntɨꞌɨ vatā ó kakaꞌán leí san ne, ntá tsi te vāꞌá nima ñá ne, dɨvī é nuu áꞌvi iña Xuva ko. Ña te ñáꞌa san káꞌan ña te dóo vaꞌá ña, tsí mii Xuva ko kāꞌan ñá tē dóo vaꞌá ntiꞌxe ña.<pb/>


text:
Te kuān ó ne, ¿vá ñā ntu te váꞌa ō é vīi o ñá Israeé san? ¿Vá ñā ntu te kaidiáꞌvi é tēꞌnté kúñū é īxi ko? 


text:
¿Míꞌi ntū é ñaꞌa? Tsi dóo tɨtɨ́n nuu i é kaidiáꞌvi. É kuvi ūun ne: xtūví Xuva ko tūꞌún ña ntaꞌa ña Israeé san é na kuntoo niꞌi ñā. 


text:
Ntá tsi te iō ña é xtuvī mii ña é kakuintiꞌxe ña Xuva kō ne, ¿vá dukuan ntū é xtuvī mii Xuva ko é kāda ntaa ña é kākaꞌan ña? 


text:
¡Ñāꞌá ni san! tsí Xuva kō né, da miī é kakuntaa ntɨ́ꞌɨ é kākaꞌan ñá, kuān té un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa sán ne, dōó vete ñā. Tsí vatā ó uve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Kūtuni ñáꞌa san tsí nuu é ntaā i é kākaꞌan.<pb/>Kuvi viín te xntēkú kuꞌvē ñá o, kaꞌan. 


text:
<pb/>Ntá tsi tē dií dií ka kutuni ñáꞌa san tsi dóo vaꞌá kueꞌen Xúva ko te kinī ña tsí xoꞌō né, dōó kini ntáa ō ne, ¿nté ntu koo kaꞌan o? ¿Vá kāꞌan ntú o tsí ña váꞌā ó de Xuva ko te kataꞌxi ña kō é ntoꞌo ko kuēnta iña kuétsi kō? (Kakaꞌán u vatā o dá doto tsī ntákaꞌan ñáꞌa san.) 


text:
Tē dɨ́ dovete é kākaꞌán u sa kade i é nāxiꞌí nuu kaꞌnu é nuu é ntaā i iña Xuva kó ne, ¿nté kui kakaꞌan kú ña é iō kuetsí ko kuan? 


text:
¿Ō dií ka ntu váꞌā o é vīí u é kīni kaa san vata koo é na kīꞌxi é vāꞌá san? Tsí iō ñá ne, kudii dovete ntákaꞌan ña é kuān ó kanakuāꞌa ntɨ. Ntá tsi ña kuān ntáa sán ne, váꞌā ó te nīꞌi ña é ntoꞌo ña ntaꞌa Xuva kō é kuān ó ntákaꞌan ña. Un ntɨꞌɨ o iō kuetsí kō 


text:
<pb/>¿Nté ntu koo kaꞌan ó kuan? ¿Va dií ka ntu vaꞌá ña Israeé san é ña nguiī sán, te kuinī nto? ¡Ñāꞌá ni san! Tsi nte díꞌna nañéꞌe ntɨ e kuédadɨɨ ntɨꞌɨ tsō é iō kuetsí ko, kuān té ña Israee ó, kuān té tuku tatá kō. 


text:
Un ntɨꞌɨ ñā ntádita ña itsi mii ñā.<pb/>Un ntɨꞌɨ ñā natɨ́vi ña nima ña.<pb/>¡Nté uun ña tē kade ña é vāꞌa!<pb/> 


text:
Ini dukun ñá ne, vata kaa ñañā é kāntii ntaa.<pb/>Xaa ña ne, dovéte kakāꞌan.<pb/>Ñɨɨ xuꞌu ñā ne, xɨꞌɨ ntɨdí koó san.<pb/> 


text:
<pb/>Viꞌa vé ne, ini o tsí da nēé ka nuu i é kākaꞌán leí san ne, íña ñā e ntáduku ntée i. Tsí tuví leí san vata koo é da kanɨɨ ñūxiví san kóꞌxo nteē ñá kuenta iña Xuva ko, é xoxo kuvi káꞌan ī é ña tuvi kuétsi ī. 


text:
Tsi nté uun ō ña kuvi ntuváꞌa o ni Xuva ko te kāda ntaa o é kākaꞌán leí san. Tsí leí san ne, da ti tsi é kūtuni ko é iō kuetsí kō. Ntuváꞌa o ni Xuva ko te kuintiꞌxe ko ñā 


text:
<pb/>Vevií ne, é nañéꞌe Xuva ko kō nté koo ntuváꞌa o ni ñā ne, ntá tsi ña te kuénta iñá leí san. Tsí leí san ni tūꞌun é kāꞌan ntódo ña kaꞌán naa Xuva ko kídaā ne, ntada ntaa 


text:
tsí ntuváꞌa o ni Xuva kō, un ntɨɨ́ ntɨɨ o, te kuintiꞌxe ko Jesūcristú san. Kuédadɨɨ tsi kade ña ni kō, xe un xé un ō, 


text:
Ntá tsi dóo váꞌā o dé Xuva ko ni kō, tsi táꞌxi ña doméni é ntuváꞌa o ni ñā. Tsí nakáku ña ko kuētsí ko kuēnta iña Jesúcristu. 


text:
Tsí Xuva kō né, taxnūu ña Jesucristu é kātɨ ña nɨñɨ ñá vata koo e ntáꞌvi ñā kuétsi kō. Kade kaꞌnu iní Xuva ko ni ko te kuintiꞌxe ko Jēsuu. Tsí dɨvi ña kanañēꞌe ñá kō tsí Xuva kō né, dōo vaꞌá ña. Te kuan tsi ō nakuíta ntiꞌxin ña kuétsī ña é intóo kídaā 


text:
Tsi dóo kaꞌnu iní ña ni ñā né, kuan tsī ó kanañēꞌe ñá kō vevií dɨ e dóo vaꞌá ña é kānakate ña kuétsi ko te kakuintiꞌxe ko Jēsuu. 


text:
<pb/>Kidáā ne, ¿míꞌi ntu kuvi kaꞌan o e dóo dɨvi o nūu Xuva ko? Ña kúvī. Tsí ña te é kāde ntaa o leí san, tsí da xe é kakuintiꞌxe ko ñā. 


text:
Dukuān ne, xée ō kútuni ko tsí ntuváꞌa o nuu Xuva ko te kakuintiꞌxe ko ñā, ñá tē é kāda ntaa o leí san. 


text:
Tsí uun tsi Xuva kō, ña é kantaváꞌa nima ña é kakuintiꞌxe i ña, kuān te téꞌnte é ixi ñá ne, o kuān té ñaꞌa. 


text:
Kidáā ne, é kakuintiꞌxe ko Xuva kō ne, ¿vá kanakatsin ntu ō leí san? ¡Ñāꞌá ni san! tsí dií dií ka ntii kāda ntaa o leí san te kakuintiꞌxe ko ñā.<pb/>


text:
Tē dɨ́ ni nīꞌi Abraán san ntuvi vāꞌá iña ña kuenta iña i é vāꞌa é idé ña ne, kuvi víi kaꞌnu ña kídaā, ntá tsi ña te núu Xuva ko. 


text:
Tsí kutuni ko nté o ūve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva ko īña ña: “Tsí Abraán sán ne, da xe kuíntiꞌxe ña Xuva kō né, dukuān é kākaꞌan Xúva kō tsi dóo vaꞌá ña”, kaꞌan. 


text:
Viꞌa vé ne, te iō ñá kade tsiñu ne, ñá tē doméni káde tsiñu ña, tsi kuétsī é ntuáꞌvi ña kuenta iña tsiñu é kade ña san. 


text:
Ntá tsi xoo é kakuintiꞌxe i Xuva kō, ña é kānakate kuétsī ña é kīni ntáa sán ne, kuān té ña ni ide ña nté uun é vāꞌa, ntá tsi niꞌi ña é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō tsí da xe kuíntiꞌxe ña ña. 


text:
Kuan tsī kaꞌan Dávií san dɨ, dá kakāꞌan ña tsi dóo diní ñaꞌa san, ña é ntuváꞌa ni Xuva ko, kuān te nté uun nuu i é vāꞌa ña ni íde ña. 


text:
Sáꞌa kākaꞌan Dávií san:<pb/>Nté kui váꞌa ñaꞌa, ña e dé kaꞌnu iní Xuva ko ni ī nuu i é idé ña, ña é nakate Xuva ko kuētsí i.<pb/> 


text:
<pb/>¿Vá da mii xntū ña é tēꞌnte é ixi í ntáduku ntée ña é nīꞌi ña é vāꞌá san ntaꞌa Xuva kō? ¿Ñā ntu te kaduku ntée tuku ñaꞌa sán dɨ, kuān té ña ni teꞌnte é ixi ña? Tsí vatā ó kakaꞌan díꞌna ntɨ́ ne, Abraán sán ne, ntuváꞌa ña ni Xuva kō tsí da xe kuíntiꞌxe ñá ña. 


text:
Ntá tsi, ¿amá ntu ntuváꞌa ña ni Xuva kō? ¿Dā rkontûví e téꞌnte é ixi ñá san ne, o dīꞌna ntu? Ñá te dā rkontûvi, tsí diꞌna dā teꞌnte é ixi ña. 


text:
Tsí rkontûví ne, tēꞌnte é ixí Abraán san é vata kaa naꞌa i tsí diꞌna ntuváꞌa ña ni Xuva kō da kuíntiꞌxe ña ña. Dukuān né, dɨvi Ābraán san kuvi ña vata kaa uva ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é ntákuintiꞌxe i Xuva ko, kuān te ñaꞌa, ña é ña ni téꞌnte é ixi i, tsí kuan tsī o ntántuváꞌa ña ni Xuva kō dɨ. 


text:
Dadɨɨ tsi kúvi ña ūvá ña é teꞌnte é ixi í san, tē ntákuintiꞌxe ñá ña dɨ́, vata tsī o dé uva ata ko Ābraán san dá vāta téꞌnte é ixi ña. Kakuntaa e táꞌxi Xuva ko xuꞌu ña, te kakuintiꞌxe ko ñā 


text:
<pb/>Xéꞌe Xuva ko xuꞌu ña ni Ābraán san tsí ñuxiví sa ne, kuvi iña ñá ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ iꞌxá ña. Ñá te ni kāꞌan Xúva ko ni Ābraán san te dā xé kade ntaa ñá leí san, tsí da xe kuíntiꞌxe ña Xuva kō né, dukuān ne, kakaꞌan Xúva kō tsi vaꞌá ñaꞌa ña. 


text:
Tsí tē dɨ́ da mii tsī ña é ntoo kuenta iñá leí san niꞌi ña é vāꞌa é kākaꞌan Xúva kō ne, é ntaā i e kuíntiꞌxe ko Xuva kō, tsí ña váda kaidiáꞌvi é taꞌxi Xuva ko xuꞌu ña te kuan ō. 


text:
Tsí te kuēnta iñá leí san ntoo ō ne, da miī é nīꞌi ko é ntoꞌo kō. Ntá tsi tē dɨ́ ña tuví leí san ne, ña túvi kuētsí ko tē ña ni de ntáa o vatā ó kakaꞌan. 


text:
<pb/>Dukuān ne, núu ī é xeꞌé Xuva ko xūꞌu ña é kuēꞌé ña doméni iꞌxá Abraán san ne, kuenta iña i é kuintíꞌxe ña. Ñá te da míi tsi ña ntáde ntaa leí san é nīꞌi ña sáꞌā, tsí da xōó ka ñaꞌa, ña e ntákuintiꞌxe i Xuva ko vatā o dé Abraán san. Dukuān ne, kuvi kaꞌan o tsí Abraan sán ne, kuvi ña uva ata ko ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o. 


text:
Kuan ō kúvi vatā ó uve naꞌa kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Xuꞌu dé kûꞌvé u o é vīín uva ñāꞌa, ña ntántoo da vādá ka ñuu.” Kuan ō kaꞌan Xúva ko ne, kuīntiꞌxe Abraán san tsí kuvi vií Xuva kō, ña é kanantōto ña xiꞌi, ña é kadē kûꞌvé nuu i é ntē vata koo. 


text:
<pb/>Kuān té ita ntíꞌxin ntuvi é kōo iꞌxá Abraán san ne, ntá tsi kanɨɨ̄ nima ñá inúu ini ña é kākaꞌan Xúva kō ni ñā tsí ña te nté kaa iꞌxá ña koo. Dukuān é kuvi ña uvatā ña ntántoo da vādá ka ñuú san, vata ō kaꞌan Xúva ko ni ñā e dóo tɨtɨ́n iꞌxá ña koo. 


text:
Abraán san ne, kuān te é uun sientu kuía ña, ntá tsi ña ni tee dáꞌna ña é kuintiꞌxe ña é kōo iꞌxá ña vatā ó kakaꞌan Xúva ko ni ña, kuān té ini ña tsi é ita ntíꞌxin ntuvi é kōo iꞌxá ña. Ini ña tsí ñadɨꞌɨ̄ ñá Sará ne, vata kúvi kōó kueꞌen tsi iꞌxá ña. 


text:
Ñá ni dē kuení ña tē ña kada ntaa Xúva ko nuū i é xeꞌé ña xuꞌu ña ni ñā. Ñá ni xtuvī mii ña é kuintiꞌxe ña, tsí da dií dií ka kuíntiꞌxe ña ne, kakaꞌan ña tsi dóo kaꞌnu Xuva kō. 


text:
tsí kuenta iña kó dɨ. Tsí kuān koo kaꞌan Xúva ko īña kó te kuintiꞌxe ko ña, dɨvi ñā é nantōto ña Tóꞌo ko Jēsuu dá xiꞌi ña. 


text:
Tsi Tóꞌo ko Jēsuú ne, ntūvi ña kuenta doxiꞌí san kuenta iña kuétsi kō né, dā ntóto xtuku ña vata koo é taꞌxi ña ko ntuvi vāꞌá iña kó nuu Xuva ko.<pb/>


text:
Dukuān ne, é ntuváꞌa o ni Xuva kō, da xe kuíntiꞌxe ko ñā. E váꞌa tsi ō ntántoo o ni Xuva ko ve kuēnta iña Tóꞌo ko Jesūcristú san. 


text:
Tsí da xé kuenta iña ña é nīꞌi ko é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō, tsi ntánuu iní ko ñā. Ne, kutu ntántoo o ni ñā dɨ. Dōo diní ntoo ō ve, tsí ntantétu ō é taꞌxi Xuva kō e dóo vaꞌá iña ñá tē náxee o ntáꞌa ña. 


text:
Ñá te da mii tsi sāꞌá dɨ, tsi dóo diní kō dɨ́ tē nee iña e ntántoꞌo ko ñūxiví sa. Tsí te dóo ntántoꞌo kō né, kuan kōo kutúꞌve ko é dií ka kukaꞌnu iní kō. 


text:
Te kūkaꞌnu iní kō né, dōo vaꞌá koo kuita ntiꞌxin váꞌa ko tē íto nteé Xuva ko kō. Te ītá ntiꞌxin váꞌa o ne, ntánuu iní ko tsí niꞌi ko é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō. 


text:
Ñá te da ti tsi é ntaā i e ntánuu iní ko Xuva kō é nīꞌi ko é vāꞌá ntaꞌa ña, tsi táꞌxi Xuva kō Espíritū Sántū san, é kunūu ña nima kó ne, kataꞌxi ña é kūtuni ko tsi dóo kakuinima Xúva ko kō. 


text:
<pb/>Tsi dá ña ni kuvi nakakú mii ō kúñu kō ne, ura vaꞌá xiꞌí Cristu kuénta iña ko, xoꞌō e dóo kīni ntáa ō. 


text:
Á tē nté uun xoxo é kuēꞌé ntuvi iña i kuénta iña táꞌan i, kuān te dóo vaꞌá ñaꞌa ña. Á te dā míi īo ñáꞌa, ña é kenē ini i é kūvi kuenta iña ña e dóo vaꞌá kueꞌen. 


text:
Ntá tsi Xuva kō ne, náñēꞌe ñá kō tsi dóo kakuinima ñá ko, tsí Cristú san xiꞌi ñá kuenta iña kó xoꞌo, kuān te dóo īó ka kuétsi kō. 


text:
Vevií ne, da xe é ntuváꞌa o ni Xuva ko kuēnta iña nɨ́ñɨ e étɨ ña ne, ¿vá ñā ntu te dií ka nakakū ñá ko é ntoꞌo kō san? 


text:
Xoꞌō ne, ntuváꞌa o ni Xuva kō da xé xiꞌí Iꞌxá ña kuenta iña kó, kuān té ña ni ntío ko ña kídaā. Viꞌa vé ne, da xe é ntuváꞌa o ni Xuva kō né, ¿ñā ntu te dií dií ka niꞌi ko ntuví vaꞌá iña kó ntaꞌa ña kuenta iña ntuvi íña Iꞌxá ña? 


text:
Ñá te da mii tsi sāꞌá dɨ, tsí dóo diní ko kuntoo o ni Xuva kō vevii, da xe é ntuváꞌa o ni ña kuēnta iña Tóꞌo ko Jesūcristu. Adaan ní Cristu 


text:
<pb/>Kidáā ne, uun ñaꞌa tsi ñatīí san idé ña é kɨ̄ꞌví kuétsī san ñúxiví a. Kuenta iña kuétsī sán ne, xée doxiꞌí san dɨ. Dukuān ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san duku ntée ña doxiꞌí san, tsí un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ñá idé ña kuétsī san. 


text:
Un tsi nte díꞌna dá xtūví Xuva kō leí san ne, é dukuan īo kuétsī ñuxiví sa. Ntá tsi ña ni kátāví ñaꞌa san kuétsī, tsí da xé vata koó leí san. 


text:
Ntá tsi kuvi idé doxiꞌí san ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san nte ntúvi da íka Ādaán san un tsi nte da íka Muisee. Tsí xiꞌi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, kuān té ña te ni de dóꞌo ña vatā o dé Adaán san. Tsí dɨvi nāa Adaán san ña é kīꞌxi rkontuvi. 


text:
<pb/>Ntá tsi kuétsi Ādaán san ne, ña kúvi ntada dadɨɨ o nī doméni e táꞌxi Xuva ko kō. Tsí uun ñaꞌa tsi ñatīi ntúku ña kuétsī sán ne, dukuān né, dōo tɨtɨ́n ñaꞌa xiꞌi ña. Ntá tsi dií dií ka váꞌā o dé Xuva ko ni kō e táꞌxi ña kō doméni uun ñaꞌa ká ñatīi, ñá nani Jesūcristú ne, ñá te nté kaa ñaꞌa niꞌi ña é vāꞌá ntaꞌa Xuva ko kuēnta iña ña. 


text:
Kuétsi Ādaán san ne, ña kúvi ntada dadɨɨ o nī doméni e táꞌxi Xuva ko kō. Tsí kuenta iña úun tsi kuétsi Ādaán san é vēꞌxi é ntoꞌo ko īña un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san. Ntá tsi doméni e táꞌxi Xuva kō né, dɨvī é ntuváꞌa o ni ña, kuān té ña te da díi kuétsi kō. 


text:
Kūvi idé doxiꞌí san dé kûꞌvé kuenta iña kuétsi uun ñaꞌa tsi ñatīí san, ntá tsi dií dií ka kada kúꞌvē ó, xoꞌō é nīꞌi ko e dóo vaꞌá iña Xuva kó, xoꞌō é nīꞌi ko doméni é ntuváꞌa o ni ña kuēnta iña úun ká xtuku ñatīi, ñá nani Jesūcristu. 


text:
<pb/>Dukuān ne, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o níꞌi ko é ntoꞌo ko kuēnta iña kuétsī é idé Adaán san. Ntá tsi kuenta iña núu i é vāꞌa é idé Jesucristú ne, níꞌi ko ntuvi vāꞌá iña ko, un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o é nākate ña kuétsi kō. 


text:
Tsí da xé ña ni kuintíꞌxe uun ñaꞌa ñatīí san é kākaꞌan Xúva kō ne, ñá te da dīi ñaꞌá san xio kuétsi ñā. Ntá tsi kuenta iña i é idé ntaa úun ká tuku ñatīí san é kākaꞌan Xúva kō ne, ñá te da dīi ñaꞌa ntuváꞌa ña ni Xuva kō. 


text:
<pb/>Kúkɨ̄ꞌví leí san vata koo é dií dií ka kukueꞌe kuétsī san. Ntá tsi dā kúkueꞌe kuétsī sán ne, dií dií ka váꞌā o dé ka xtúku Xúva ko ni kō. 


text:
Tsí vatā o dé kûꞌve kuétsī san e táꞌxi doxiꞌi íña kó ne, kuan koo na kāda kûꞌvé doméni é kataꞌxi Xuva kō, é nīꞌi ko ntuví vaꞌá iña ko ntii dañu ntúvi kuenta iña Tóꞌo ko Jesūcristu.<pb/>


text:
¿Nté ntu koo kaꞌan o vé kuan? ¿Vá ntukū ká ntu o kuētsí san vata koo é dií ka kada kaꞌnu iní Xuva ko ni kō? 


text:
¡Ñāꞌá ni san! ¿Nté ntu koo kuntōo ká xtuku ō é ntuku o kuētsí san?, tsí vata tsi tē xiꞌi o kuénta iña i. 


text:
¿Ñá īni ntú nto tsí dā ítsi ntute ō ne, uun tsi kúñū ntúvi o ni Jesūcristú san ne, vata tsi te dādɨɨ xiꞌi o ni ñá dɨ? 


text:
Dukuān né, dā ítsi ntute ō né, vata tsi tē intúꞌxi dadɨɨ o ni ñā dɨ́ vata koo é ntoto xtuku o ni ñā é nīꞌi ko ntuví xēé iña ko, váta ō ntóto xtuku Cristu dá xiꞌi ñá, tsi dóo kaꞌnu Xuva kō. 


text:
Ini o tsí nima kíni kaa ko nakūnteé dadɨɨ nī Cristu ntíkā krusi kan vata koo é na ntɨ̄ꞌɨ é kūvi vií kuétsī san ni ko. Dukuān ne, ña kantío é vīí ka ō é ntio nima kíni kaa kō. 


text:
Ini o tsí da xe ntóto Cristu dá xiꞌi ñá ne, nté uun ito ña kuví ka ña. Ña kúvī ká vii doxiꞌí san ni ñā. 


text:
Dā xiꞌí Cristú san ne, uun ito tsi xiꞌi ñá kuenta iña kuétsī san. Ntá tsi é kāntíto ña vevií ne, kuenta iña Xuva ko túvi ña. 


text:
Vií nto kuenta tsi é xiꞌi ntó kuenta iña kuétsī san, ntá tsi ntantíto nto kuenta iña Xuva ko, é uun tsi kúvi nto ni Jesūcristu. 


text:
<pb/>Dukuān ne, ñá ku da váꞌa ká nto é kadā kûꞌve kuétsī san íña nto é viī ntó da nēé ka nuu i é ntio nima kíni kaa nto. 


text:
Ña ku ntáda nto kúñu nto kuēnta é na vīi nté un siin é kīni kaa san. Tsí ntada nto kúñu nto kuēnta ntáꞌa Xuva kō. Vata tsi tē ntóto xtuku nto é xiꞌi nto. Ntada nto kanɨɨ kúñu nto kuēnta ntáꞌa Xuva kō vata koo é na kada tsiñu niꞌi ña ntō é viī nto é vāꞌa. 


text:
Ñá ku dā váꞌa ká nto é kūvi vií kuétsī san ni nto, tsí ña té leí san ntántīkɨ́n ka nto, tsí vevií ne, ntántīkɨn ntó Xuva kō, ña e dóo dé kaꞌnu iní i ni ntō. ¿Xoó ntu kuvi tóꞌo kō? 


text:
<pb/>¿Nté ntu koo vii o vé, te kuinī nto? ¿Vá vīí ka ntú o kuētsí san dá ña ntántīkɨ́n ka o leí san, da xe ntántīkɨn o Xuva ko ve, ña e dóo váꞌa o de ni kō? ¡Ñāꞌá ni san! 


text:
Vá ñā ntu íni nto tsí tē ntáda nto kúñu nto kuēnta ntáꞌa uun ñaꞌa é viī nto é dɨ mii tsī e ntío ña ne, kuvi ña tóꞌo ntō. Da miī é kāda ntaa nto é kākaꞌan ña. Te kuētsí san é kūvi tóꞌo ntō ne, níꞌi ntō doxiꞌí san. Ntá tsi te Xuva kō é kūvi tóꞌo ntō né, te kāda ntaa nto é kākaꞌan ñá ne, níꞌi nto ntuvi vāꞌá iña nto. 


text:
Ntá tsi ntadiáꞌvi Xuva kō tsí diꞌna ne, dɨ mii tsī é kākaꞌán nima kíni kaa nto idé nto. Ntá tsi vevií ne, kanɨɨ̄ nima nto ntákuintiꞌxe nto túꞌūn é nuu é ntaā í vata ō nañéꞌe ñá nto. 


text:
(Kantée tsi túꞌūn ña ñuxiví san é kākaꞌán u ni ntō tsi dóo vitá o ini nto.) Vatā o dé nto diꞌna e ntáda nto kúñu nto kuēnta é viī ntó nuu i é kīni kaa sán ne, kuan tsī koo ntada nto kúñu nto kuēnta vevii é viī ntó nuu i é vāꞌa é ntio Xuva kō. 


text:
Ntá tsi ¿neé ntu taꞌxi kídaā é idé nto nuu i é kōo da ntákukaꞌan nuu nto vevii? Tsí kūdií doxiꞌí san kataꞌxi. 


text:
Ntá tsi vevií ne, é nākaka xaa nto kuenta iña kuétsī san. Vevií ne, kúntɨ̄ꞌvi nto é viī nto é kākaꞌan Xúva kō. Sáꞌā ne, kataꞌxi ká kudii é kuntōo váꞌa nto nuu Xuva kó ne, níꞌi nto ntuvi vāꞌá iña ntó ntii dañu ntūvi. 


text:
Tsí kūdií doxiꞌí san niꞌi kó te kuntīkɨn o kuétsī san. Ntá tsi doméní san e táꞌxi Xuva kō ne, é koo ntuvi vāꞌá iña ko ntii dañu ntúvi, te kuntīkɨn o Tóꞌo ko Jesūcristu.<pb/>


text:
Uun ñadɨ̄ꞌɨ́ san, ña tántaꞌa ne, kuétsī é kuntīkɨn ñá xɨɨ ña nɨɨ dukuan kāntíto ká ña. Ntá tsi tē xiꞌi xɨ́ɨ ña ne, ñá kadē kûꞌvé ka leí san iña ñadɨꞌɨ́ san. 


text:
Dukuān né, te kanadɨ̄kɨ́ nteē ñá ni tuku ñatīí da nɨɨ kāntíto ká xɨɨ ña ne, kakóꞌxo nteē ñá leí san. Ntá tsi tē xiꞌi xɨ́ɨ ña ne, ñá kadūku ntée ká ña leí san. Ñá tē neé nuu i te natántaꞌa ña ni tuku ñatīi. 


text:
<pb/>Dukuān ó kuvi ni ntō dɨ́, taꞌan ko. Tsí dā xiꞌi Cristú san ne, vata tē xiꞌi dádɨɨ́ nto ni ña kuēnta iñá leí san. Vevií ne, ntáduku ntée nto tuku xɨɨ nto, ña e ntóto dá xiꞌi vata koo é na kōo nuu i e dóo vaꞌa é ntio Xuva kō. 


text:
Tsí nɨɨ dukuān ntáde ká o é ntio nima kíni kaa ko sán ne, dā dií dií ka ntáde o nuū i é kini kaa san tē kutuni ko tsí kakaꞌán leí san é ña kuan koo víi ō né, dɨvi tsi nuū i é nīꞌi kó doxiꞌí san. 


text:
Ntá tsi viꞌa vé ne, é nūu nteé leí san ata ko, tsí leí san é uve tɨ̄ɨn o kídaā né, vata tsi tē xiꞌi o kuénta iña í ne, e ntaíka xaa ō ve, vata koo é na vīi o é ntio Xuva kō, tsí niꞌi ko ntúvi xēé iña ko, ñá te dā míi tsī é kāde ntaa o lei átā é ūve naꞌa kakaꞌan é vāꞌa é vīi o. Kuétsī é kadē kûꞌvé iña ko 


text:
<pb/>Te duꞌvā ó ne, ¿vá kāꞌán ntu o tsí leí san ne, iō kuetsí i? ¡Ñāꞌá ni san! Tē dɨ́ ña leí san ne, ñá īní u nee iña é kuētsí ko. Tē dɨ́ ña kakaꞌán leí san é ña kúvi kuiníma ko iña taꞌan kó ne, ñá īní u te ña váꞌa i é kuān koo vii o. 


text:
Ntá tsi kúvi īde kuétsī san ní ko, tsí da xé kakaꞌán leí san é ña kúvi nakiꞌi núu o īña taꞌan kó ne, dā dií dií ka idé u. Tē dɨ́ ña túvi leí san ne, ña ni kúvi vīí kuétsī san ní ko. 


text:
Dukuān ne, xío ntūvi iñá ko diꞌna dá vāta kutúní ko te īo kuétsī ko, tsí ña ni kutúní ko nee iña é kākaꞌán leí san. Ntá tsi dā xeé leí san ne, ntōto kuétsī ko. Kidáā né, vata tsi tē xiꞌí u kuenta iña i. 


text:
¿Vá kāꞌan ntú ō tsí nuu i é vāꞌá san é taꞌxi doxiꞌí san iñá ko? ¡Ñāꞌá ni san! Dā xé kuētsí san é ide é nīꞌí ko doxiꞌí san. De tsiñu niꞌi kuētsí san leí san vata koo é nīꞌí ko doxiꞌí san. Tsi leí san nañéꞌé ko tsi kuétsī sán ne, dōó kini kaa. 


text:
<pb/>Ini o tsí leí san ne, véꞌxi ntaꞌa Xuva kō. Ntá tsi xuꞌú ne, kudii ña ñuxiví sa u é tuví u vata kaa ña kade tsiñu iña kuétsī san. 


text:
Ñá īní u nté kui kuān ó kade u. Tsi ñá te kāde ú nuu i é ncho vií u, ntá tsi nuu i é ña ncho vií u ne, diꞌna ká kade u. 


text:
Dukuān ne, ña te míī ú kade ú nuu i é ña ncho vií u san, tsí da xe kuétsī é nūu nimá ko sán ne, dɨvī é kade i. 


text:
Kakutuní ko tsí ña tuvi nté uun nuu i é vāꞌa é nūu nimá ko, tsí kudii ña ñuxiví sa u. Kuān te dóo ntio ko é vīí u é vāꞌá ne, ña kúvi vīí u. 


text:
Dukuān né, tē kade ú nuu i é ña ncho vií u sán ne, ñá te xūꞌú kade ú, tsi kuétsī é nuu nimá ko sán ne, dɨvī é kāde i. 


text:
Kakutuní ko tsí kuān ó kakuvi ko: Dā ncho vií u nuu i é vāꞌa sán ne, vata tsi te kantīkɨn é kīni kaa sán ko. 


text:
ntá tsi kúñū kó ne, kantīkɨn túku lei é kaēdɨ́ nuu i é kadē kuení ko ne, vata te katee tɨ̄ɨ́n ko vata koo é na vīí u é ntio i. Dɨvī sán lei íña kuétsī san. 


text:
¡Nakuéꞌe ú sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva ko kuēnta iña Tóꞌo ko Jesūcristu, tsí dɨvi ñā é nakáku ña ko! Dukuān ne, dɨ́kɨ̄ kó san ne, ncho vii é vāꞌa é ntio Xuva kō ne, ntá tsi kúñū kó san ne, ncho vii é kuntīkɨn kuétsī san.<pb/>


text:
Dukuān ne, ña túvī ká nte kui kaꞌan ntee Xuva kó ko, xoꞌō e ntánuu iní ko Jesūcristu, xoꞌō é ña ntáde ká ō é ntio nima kíni kaa ko, tsi ntáde ō é ntio Espíritu Xuva kō. 


text:
Tsí te kadē kûꞌvé Espíritū Sántū san íña kó ne, kanakakū ñá kō é ña kada kûꞌvé ka kuétsī san ni dóxiꞌí san iña ko. Tsí Espíritū sán ne, dɨvi ñā é kataꞌxi ña ntuvi vāꞌá iña kó tē ntánuu iní ko Jesūcristu. 


text:
Tsí leí san ne, ña ni kúvi vīi é nādama nima kíni kaa kō, tsí da xé ña ni kuvi víi ō é kāda ntaa o e xtûví Xuva kō. Dukuān né, taxnuu Xuva ko Īꞌxá mii ñā é kaku ña vatā o ntákaku ñaꞌa, ñá iō kuetsí i. Viꞌa vé ne, ña kúvi kadā kûꞌvé ka kuétsī san íña ko, tsí nantɨꞌɨ́ Cristu é kūvi vií kuétsī san ni ko dá xiꞌi ña ntíkā krusi kan kuénta iña ko. 


text:
Īde ña sáꞌā vata koo é kūvi kada ntaa o é kākaꞌán leí san é vāꞌa é vīi o. Tsí xoꞌō ne, ña ntáde ká o kuēnta é kākaꞌán nima kíni kaa kō, tsi ntáde o kuēnta é kākaꞌan Espíritū san. 


text:
<pb/>Ña ntoo vata tsī ó ntoo ña e dúkuan iō kuetsí i ne, da ti tsi ntántɨꞌɨ iní ña kuenta iña mii ña. Ntá tsi ña e ntáde ntaa é kākaꞌan Espíritū Sántū sán ne, ntántɨꞌɨ iní ña nee iña é ntio Espíritū Sántū san. 


text:
Te ntɨ̄ꞌɨ iní kō é da nɨɨ kuēꞌen tsí kuenta iña iña ñúxiví san ne, níꞌi kō doxiꞌi. Ntá tsi te ntɨ̄ꞌɨ iní ko kuēnta iña Espíritū Sántū sán ne, níꞌi ko ntuvi vāꞌá iña ko é kuntōo váꞌa o. 


text:
Ña é da nɨɨ kuēꞌen tsí kuenta iña i é ntio nima kíni kaa i ntántɨꞌɨ iní ña ne, ntaínchuꞌvi ñá Xuva kō, tsi ñá ncho kada ntaa ña lei Xúva kō. Ntē ña kuvi vií ña dɨ. 


text:
Ntá tsi ntōꞌó ne, ña ntáde ká nto é kīni kaa san, tsí ntáde ntaa nto é kākaꞌan Espíritū Sántū san te nuu é ntāa ntíꞌxe i é nūu Espíritu Xuva kō sán nima nto. Ntá tsi xoo ñáꞌa, ña é ña te núu Espíritū Cristú san nima í ne, ñá kadūku ntée ña Cristu. 


text:
Ntá tsi tē nuu Cristú nima ntó ne, kuān te kuvi kúñu nto kuēnta iña kuétsī sán ne, taꞌxi Espíritū san é ña kuví nima ntó tsi é ntuváꞌa nto ni Xuva kō. 


text:
Te nūu ntiꞌxe Espíritu Xuva kō sán nima ntó ne, taꞌxi Xuva kō é ntōto kúñu ntō dɨ. Níꞌi nto ntuvi xēé iña nto. Tsí Xuva kō, ña nantoto Jesúcristu rkóntuvi é xiꞌi ñá ne, taꞌxi ña é ntōto kúñu ntō é nīꞌi doxiꞌí san dɨ kuenta iña Espíritu ñā é nūu nima nto. 


text:
<pb/>Dukuān né, taꞌan, iō é ntio Xuva kō é kāda ntaa o, ntá tsi ña te ntío ña é vīí ka ō é kākaꞌán nima kíni kaa kō, 


text:
tsí te viī nto é kākaꞌán nima ntó ne, níꞌi ntīꞌxe nto doxiꞌi. Ntá tsi te xntii Ēspíritū Sántū san nto é ña da váꞌa ká nto é kadā kûꞌvé nima kíni kaa ntō ne, níꞌi nto ntuvi vāꞌá iña nto. 


text:
Ntá tsi ña ni taꞌxi Xúva ko ntō Espíritū Sántū san váta koo é tēe kuétsi ña ntō é viī nto é ntio ña é uꞌvī ntó ña. ¡Ñāꞌá ni san! Tāꞌxi ña ña vata koo é kūtuni nto tsí iꞌxá Xuva kō kúvi ntō. Espíritū Sántū sán ne, taꞌxi ña é kūvi kaꞌan o ni Xuva ko: “Ūvá, Uva miī kó nto”, koo kaꞌan o. 


text:
Tsí da xé iꞌxá Xuva kō kúvi ō ne, níꞌi ko īña Xuva ko e xtûví xio ña iña iꞌxá ña. Dadɨɨ tsi niꞌi ko ní Cristu. Tsí tē dadɨɨ ntóꞌo ko nī Cristú ne, dadɨɨ xiꞌí nuu kaꞌnu o ni ñā dɨ. É vāꞌa é kīꞌxi rkontuvi 


text:
<pb/>Iní u tsí ña té ini te ntōꞌo kudií ko ntuvi sāꞌá, tsi ñá te nté kaa é vāꞌa é nīꞌi kó rkontuvi. 


text:
É un ntɨꞌɨ̄ é de kûꞌvé Xuva kō ne, dóko sa ña ntákutíi kuntētu da nté xēe ntúvi é nañēꞌe Xúva ko ī xoo e kúvi iꞌxá ña, tsi dóo ncho kiní ña. 


text:
Un ntɨꞌɨ̄ é de kûꞌvé Xuva kō né, ntɨꞌɨ. Ña te míi ntio i, tsí da xé kuān o kaꞌan Xúva kō é kūvi. Ntá tsi ntantétu 


text:
ntuvi é nakāku Xúva ko ī. Kidáā ne, ñá kadā kûꞌvé ka doxiꞌí san iña i, tsí nakākú Xuva ko ī vata koo é kūvi kaka xaa mí kaxiꞌí nuu vata ō ntaíka xaa iꞌxá Xuva kō. 


text:
Ini o tsí un tsi nté vevií ne, un ntɨꞌɨ̄ é de kûꞌvé Xuva kō ne, dadɨɨ ntánakɨtɨ̄ é ntántoꞌo i vatā ó kantoꞌo ña kanakaku iꞌxá san. 


text:
Ntē ña te mii tsi sáꞌa, tsí xoꞌō ne, ntántoꞌo kō dɨ. E táꞌxi Xuva ko kō Espíritū Sántū san é kodo nuu un ntɨꞌɨ nuū i é vāꞌa é taꞌxi ña kō. Dā ntantétu ō ne, ntaéku nteé o ntūvi dá nākiꞌi kueꞌen Xúva ko kō é kuvi o īꞌxá ña. Kidáā ne, nadama ña kúñu ata kō kúñu xēé san. 


text:
Iō neé ntantétu ō nte dá nakākú Xuva ko kō. Ntá tsi te nīꞌi ko nee iña é ntantétu ō ne, ñá kantio é kuntetū ká o. ¿Vá xoó ntu kantétu ká i nuu i é nīꞌi i? 


text:
<pb/>Duꞌvā ó dɨ, kaxntii Ēspíritū Sántū san ko é ña kuvi vií ō é ncho vii o. Tsi ñá ini ó neé nuu i é kākan o da ntákaꞌan ntâꞌví ō. Ntá tsi kakaꞌan Espíritū Sántū san ni Xuva ko kuénta iña ko. Un tsi kaxkoo kāni ña é ntē ña tuvi túꞌūn. 


text:
Xuva kō, ña kaito nteé nima ñáꞌa sán ne, ini ñá nee iña é ncho kaꞌan Espíritū Sántū san. Tsí Espíritū Sántū sán ne, kaikan ñá ntaꞌa Xuva ko nuū i é ntio Xuva kō é kuēꞌé ña ña ntáduku ntée ña. É kūvi vií kueꞌen o 


text:
<pb/>Ini o tsí Xuva kō ne, kade ña é kōo é vāꞌa é un ntɨꞌɨ̄ é kakuvi nī ña ntákuinima i ña, ña e kána ña é viī ña é ntio ña. 


text:
Tsí ini Xúva kō nte díꞌna xoo kuíntiꞌxe i ña ne, nakaxnúu ña ña nte díꞌna vata koo é ntūvi ña vata kaa Iꞌxá ña. Tsí Cristú ne, diꞌna ña kúvi ña iꞌxá nuu i é vata kaa un ntɨꞌɨ ēní ña ni tāꞌan ña. 


text:
Xoó ñaꞌa, ña é nakaxnúu Xuva kō nte díꞌna ne, kāna ña ña dɨ. Xoó ñaꞌa, ña e kána ña ne, káꞌan ñā tsí ña tuví ka kuétsi ñā. Xoó ñaꞌa, ña é nakate Xuva ko kuētsí i ne, kada kaꞌnu Xuva ko ñā dɨ. 


text:
Ntē ña ni de víni Xuva ko Iꞌxá mii ñā é kuvī ñá kuenta iña ko un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o. Te ūun tsi nte Iꞌxá mii ñā táꞌxi ña kō ne, ¿míꞌi ntū é ña vií ña da xeꞌe é taꞌxi ña ko un ntɨꞌɨ nēe é kantio kō dɨ? 


text:
¿Xoó ntu kuvi tsiꞌi kuétsi i ña é nakaxnúu Xuva kō? Tsí mii Xuva ko kākaꞌan ña tsí ña tuví ka kuétsi ñā. 


text:
¿Xoó ntu kuvi kuéꞌe i dôꞌví san iña ña? Tsí mii Jesūcristú san ne, xíꞌi ña kuēnta iña ñá ne, dā ntóto xtuku ñā ne, tuví ña diñɨ kuaꞌa Xuva kō, kaikan ñá kuenta iña ko. 


text:
¿Neé ntu é kūvi vii é nākiꞌi nteé xio ko vata koo é ña ntío ká Cristu ko? ¿Vá kūvi ntu vii da ntántoꞌo ko, ō da dóo ntii tuꞌun, ō da ntáde xení ñaꞌa san ni ko, ō dá ntoo ntité o, ō dá ña tuvi é kunuu o, ō dá īó nuu i e dóo donchuꞌvi, ō da ntániꞌi kó doxiꞌí san? 


text:
Tsí vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō ne:<pb/>Kuenta iña ntó ne, utén utén ntaúꞌví ntɨ tē xoó kaꞌní i ntɨ.<pb/>Ntɨꞌɨ́ ne, vata ntáa kudii a leꞌntú san ntáa ntɨ́,<br/>kɨtɨ ntánakuēꞌnu ña vata koo é kāꞌxi ñá tɨ, kaꞌan. 


text:
<pb/>Ntá tsi nté uun nuu i sáꞌa ne, ña kúvi vīi é ña ntío ká Cristu ko. Tsi ntío ña kō né, xntii ña kō é kūvi vií kueꞌen o ni é un ntɨꞌɨ sāꞌa. 


text:
Ini váꞌa u tsí ña te neé kuvi vii é ña ntío ká Xuva ko kō: nté doxiꞌí san, nté ntuvi iña ko, nté ánjē san, nté ña odo nūú iña é ña váꞌā san, nté ña ntádē kûꞌvé e dukún kān, 


text:
nté míꞌī e dóo dūkun, nté míꞌī e dóo kūnu, nté da nēé ka nuu i é de kûꞌvé Xuva kō ña kuvi vii é ña ntío ká Xuva ko ko, xoꞌō e ntánuu iní ko Xuva ko Jesūcristu.<pb/>


text:
Vata kaa u xuꞌu é kantīkɨ́n u Cristú ne, kakaꞌán u é nuu é ntaā i, ñá kakaꞌán u dovete, tsí nimá ko ne, Espíritū Sántū san kade kúꞌvē ñá ne, kakaꞌan ñá tsi nuu é ntaā i é kākaꞌán u 


text:
tsi dóo ntio ko é nakākú ña ñuú ko, ña tatá ko. Tē dɨ́ kaidiaꞌvi iña ñá ne, kaꞌán u te nakuītá Cristú ko, kuān te taꞌxi ñá ko é ntōꞌo kó naa ña ñuú ko, 


text:
ña Israeé san. Nakaxnúu Xuva ko ñā é ntūvi ña iꞌxa kiín ña. Nañēꞌe Xúva ko ñā tsi dóo kaꞌnu ña. Xéꞌe Xuva ko xūꞌu ña ni ña nté koo vií ña é vāꞌá ni ñā rkontuvi. Xéꞌe ña ñā leí san kuenta iña Muísee. Ini ña tsí Xuva kō ne, ínūu méꞌñu ña ñā. Ini ña nee é kākaꞌan Xúva kō é kuēꞌé ña ña. 


text:
Uva ata ika ñā Israeé san ne, dōó naꞌnu ñaꞌa ña. Tatá ña káku Cristu da vexkúvi ña ñatīi. Dɨvi ñā né, Xuva ko ñā, ñá kadē kûꞌve é un ntɨꞌɨ̄. Kada kaꞌnu o ña ntii dañu ntūvi. Kuan koo na kōo. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña te kakaꞌán u tsí ña ni de ntáa Xúva kō é xeꞌé ña xuꞌu ña nī ña Israee. Kakaꞌán u tsí vevií ne, ña Israeé san ne, ñá te un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña é ña Israee ntíꞌxe ña. 


text:
Ntē ña te un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ tatá viꞌi Abraán san é īꞌxá ntiꞌxe ña. Tsí da xé Xuva ko kākaꞌan ñá ni Ābraan kídaā: “Tatá viꞌi o ne, kiꞌxi kuenta iña iꞌxá o Isaa”, kaꞌan ña. 


text:
Sáꞌa katāꞌxi é kūtuni ko tsí ña te un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ iꞌxá san e káku iña Abraan é ntáduku ntée Xuva kō. Tsí kakaꞌan Xúva kō tsí iꞌxá ntiꞌxe ña ne, da miī ña é kāku iña iꞌxá ña, ña é xeꞌé Xuva ko xūꞌu ña é kuēꞌé ña ña. 


text:
Tsí xeꞌé Xuva ko xūꞌu ña ni Abraán san kídaā: “Ntuvi sāꞌa da kuía ve ne, dā náxee xtúku ú ne, kaku iꞌxá Sara”, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Ntá tsi īó ka é nañēꞌe ú nto. Xío īꞌxa uvi íña Rebecá ne, uvata ika ko Īsaá ne, uva īꞌxá san ntúvi ña. 


text:
Kuān té vata káku, kuān té vata vií nuu i é kīni kaa ne, o nuū i é vāꞌá ne, káꞌan Xuva ko ni ñadɨ̄ꞌɨ́ san tsí kada kûꞌvé iꞌxa é kuvi ūví san iña ení i, kuān té iꞌxa nuu í san. Kuan ō kaꞌan Xúva kō vata koo é kūtuni ko tsi dɨ́vi ñā kanakaxnúu ña. Ñá te nee vaꞌa tsi úun na ne, éde na é vāꞌa, ntá tsi da xé dɨvi ñā ntío ña ne, kanakaxnúu ña na. 


text:
Uve naꞌa mí kakāꞌan túꞌun Xuva kō: “Dōó ntio kó Jacóbo, ntá tsi ña ni ntio kuéꞌēn tsí ko Esauu”, kaꞌan ña. 


text:
Tsí kade ña vatā ó kakaꞌan ñá ni Muīsee: “Vii u é vāꞌá nī xoo ñáꞌa é ncho vií u é vāꞌá ni ñā. Ntuntaꞌví ini kó xoo ñáꞌa é ncho ntuntaꞌví ini kó ña”, kaꞌan ña. 


text:
Dukuān ne, ñá te kuēnta iña ñátīí san é ntuntaꞌví ini Xuva ko ni ña, kuān te káde ña nuu i é vāꞌá ni ñā, tsí da xé mii Xuva kō ntio ña é viī ñá ni ñā é vāꞌa. 


text:
Kakaꞌan túꞌun Xuva kō nté ō kakaꞌan ñá nī rei Fárauun, rei iña ñá ñuú Egito: “É tāꞌxi u é vīín rei vata koo é kīní ñaꞌa tsi dóo kaꞌnu u é xntiī ú o. Kidáā ne, kutuní uun ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntoo ñuxiví san, xoo ñáꞌa u”, kaꞌan ña. 


text:
<pb/>Dukuān né, kantuntaꞌví ini Xuva ko da xōó ka ñaꞌa é ncho ntuntaꞌví ini ña ña ne, kaxéꞌe ña é kada doꞌo da xōó ka ñaꞌa é ntio ña. 


text:
<pb/>Á te iō nto é ncho kaꞌan ntó nī kó ve: “¿Nté kui kakaꞌan ntú Xuva kō tsí īó ka kuétsi kō kuan, te ña kuvi víi o tūku nuu i é nakaxnuu ña é vīi o?” Á te kuān koo kaꞌan ntó ve. 


text:
¿Nté kui nantiko koó ntu nto é kākaꞌan ntó ni Xuva kō é da mii ñāꞌa nto? ¿Vá kāꞌan ntu kɨ́dɨ nteꞌu é kūváꞌa san nī ña de váꞌa san: “¿Nté kui kuan ntu ō de váꞌa nto ko?”, kaꞌan? 


text:
¿Ña kuvi vií ntu ña de váꞌa kɨ́dɨ san da nēé ka nuu i é ntio ña ni ntēꞌú san? Tē ntio ña ne, kuvi kiꞌi ña un síin tɨꞌntɨ nteꞌú san ne, dá kadā váꞌa ña uun a kɨ́dɨ e dóo tií kaa é kada tsiñu niꞌi ñā dá iō víko san. Kuvi kiꞌi ká ña tuku taꞌvi dɨvi tsi tɨ̄ꞌntɨ ntéꞌú san ne, dá kāda váꞌa ña tuku kɨ́dɨ é ña dóo nēe tií kaa é kada tsiñu niꞌi ña ūtén uten. 


text:
<pb/>Tē dɨ́ Xuva kō ntio ña é nañēꞌe ñá kō tsi dóo diin ñá ne, dōó iō ña é viī ñá dɨ ne, dá kuētsi é kākutií ña nima ñá ni ñāꞌa, ña é nīꞌi é ntōꞌo i, ña é iō tuꞌve i é kūvi. 


text:
Tē ntio ñá nañēꞌe ñá ko nuu i e dóo nuu áꞌvi iña ña dá taꞌxi ña kō é vāꞌá iña ña tsí ntuntaꞌví ini ña ko. Xtūvi tuꞌve ñá kō nte díꞌna é nīꞌi ko é vāꞌá iña ña. 


text:
Vatā ó uve naꞌa kakaꞌan ñá kaꞌán naa Xuva ko, ñá nani Ōsea:<pb/>Ña é ña te ñaꞌa mií ko kídaā ne,<br/>káꞌān u tsí ñaꞌa kó ña ve.<pb/>Ña é ña ni ntío ko kídaā ne,<br/>káꞌān u tsi dóo ntio kó ña ve.<pb/> 


text:
Dɨvi tsi ñūu mí kakaꞌán u kídaā é ña te ñaꞌá ko ñá ne,<br/>káꞌān ú ni ñā ve tsí ntuvi ña iꞌxá miī kó,<br/>kaꞌan Xúva kō, ña kantíto, kaꞌan Óseá san. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan Ísaiá san iña tátá ña Israeé san: “Kuān té ña te da díi tāta ña Israeé san, kuān té vata dii ñutɨ ntute ñúꞌu kan ñā ne, ñá tɨtɨ̄n ña é nakáku ña. 


text:
Tsí ña nāꞌá ka dá kāda ntaa ntɨ́ꞌɨ Xuva kō é kākaꞌan ña. Ñá kukuīí ka ña é kuēꞌé ña é ntoꞌo ko īña un ntɨ́ꞌɨ ñā ñuxiví san”, kaꞌan Ísaia. 


text:
Vatā ó kakaꞌan Ísaia kídaā:<pb/>Tē dɨ́ Xuva kō, ña e dóo kaꞌnu, ña ni tsoo ña tatá kō ne,<br/>vevií ne, e xíꞌi ntɨꞌɨ o vatā o xiꞌi ñá intóo ñuú Sodoma ni ñuú Gomora kídaā, kaꞌan ña. Tūꞌun é vāꞌá san iña ñá Israee 


text:
<pb/>¿Nté ntu koo kaꞌan o kuénta iña i sáꞌā kuan? Dukuān ne, kutuni ko tsí ña é ña te ña Israeé san, ña é ña ni ntúku nuu ini i nté koo vií ña vata koo é ntūváꞌa ña ni Xuva kō ne, ntuváꞌa ña ni ñā tsi kuíntiꞌxe ña ña. 


text:
Ntá tsi ña Israeé san ne, ntánantuku ñā nté koo ntuváꞌa ña ni Xuva ko kuēnta iña leí san ne, ña ni kutíi ña kada ntaa ña é kākaꞌán leí san. 


text:
¿Nté kui san? Tsí kuvi ntuváꞌa ña ni Xuva ko tē kade ña é kākaꞌán leí san, kuiní ña. Ñá ni kutūni ña tsí mii Xuva ko kūvi ntaváꞌa ña ña te kuīntiꞌxe ñá ña. Dukuān né, vata te xūú nakɨꞌɨ́ ña, 


text:
vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Koto nto, tsí ñuú Siuún ne, xtūví u uun ñaꞌa,<pb/>ña é kūvi vata kaa xuu mí nākɨꞌɨ́ ñaꞌa san, mí ntāva ña.<pb/>Ntá tsi xoo ñáꞌa, ña é kuīntiꞌxe i ña ne,<pb/>ña túvī nté koo kukaꞌan nuu ña kuénta iña ña, kaꞌan.<pb/>


text:
Tāꞌán, kanɨɨ̄ nimá ko ntio ko te nakāku ña tatá ko, ña Israeé san. Un váꞌa tsi kakaꞌan ntâꞌví u ni Xuva ko kuēnta iña ña vata koo é nīꞌi ña é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō. 


text:
Kuvi kaꞌán u kuenta iña ña tsí ini vaꞌá u tsi dóo ncho vií ña é ntio Xuva kō, ntá tsi ñá ini ntíꞌxe ña nté koo vií ña vatā ó ntio ña. 


text:
Tsí vata kutúni ña nté koo ntuváꞌa o ni Xuva kō ne, ncho vií mii ñā é ntuváꞌa ña ni ñā. Ña ni íde ña kuēnta dá kakāꞌan Xúva ko ni ñā nté koo ntuváꞌa ña ni ñā. 


text:
Tsí Cristú san ne, de ntaa ntɨ́ꞌɨ ña leí san. Dukuān ne, ntuváꞌa o ni Xuva ko, da xōó ka ñaꞌa o, te kakuintiꞌxe kō Cristu. 


text:
<pb/>Tsí vatā ó uve naꞌa kakáꞌan Muísee kídaā nté koo niꞌi ko ntuví vaꞌá iña ko kuenta iñá leí san: “Da xōó ka ñaꞌa, ña é kūtíi kada ntaa ntɨ́ꞌɨ é kākaꞌán leí san ne, níꞌi ña ntuvi vāꞌá iña ña”, kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan Xúva ko kuēnta iña i é ntuváꞌa o ni ñā tsi kuíntiꞌxe ko ñā: “Ñá ku dē kuení nto te īó xoo é kūvi kaa i e dukún kān vata koo é nanūu ña Cristu ñúxiví a. 


text:
Ntē ña ku dé kuení nto te īó xoo é kūvi kíi un tsi nte iní totsin kan vata koo é natavā ñá Cristu méꞌñū ña xiꞌí san”, kaꞌan ña. 


text:
¿Nté ntū ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō kuan? Kakaꞌan: “Ñá te nté sa ntii tūꞌun é nīꞌi nto túꞌūn vaꞌá san, tsí etsin tsi tuví túꞌūn sán ne, dɨvi tsi tūꞌun é kākií xuꞌu o nī é nūu nima ó dɨ”, kaꞌan. Tūꞌún saꞌá ne, dɨvī túꞌūn vaꞌa é ntákaꞌan ntódo ntɨ nté koo kuintiꞌxe ko Xuva kō. 


text:
Tsí te kāꞌan ó ni xūꞌu ko tsí Jesuú ne, Tōꞌó ntiꞌxe ko ñā ne, te kuintiꞌxe kō tsí nantoto Xúva ko ñā rkontuvi é xiꞌi ñá ne, nakáku ō. 


text:
Tsí te kanɨɨ̄ nima kó kuintiꞌxe kō ne, ntuváꞌa o ni Xuva kō. Te kāꞌan o tsí nuu é ntaā i e Tóꞌo ntiꞌxe ko Jēsuú ne, nakáku ña kō. 


text:
<pb/>Tsí vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō ne: “Da xōó ka ñaꞌa, ña é kānuu iní i ña ne, ña túvī nté koo kukaꞌan nuu ña”, kaꞌan. 


text:
Ñá te e túku e túku ntáa ña Israeé san é vāta ntáa ña tuku tatá i san. Tsí uun tsi Tóꞌo ko ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o. Utén utén kaxéꞌe ña e dóo vaꞌá iña dá xōó ka ñaꞌa, ña e ntaíkan ntáꞌa ña. 


text:
Ntá tsi, ¿nté koo kakan ñáꞌa san ntaꞌa Xúva ko te vāta kuintíꞌxe ña ña? ¿Nté koo kuintiꞌxe ña ña te vāta tekú ña iña ña? ¿Nté koo tekú ña tē ña xoxo kaꞌan ntódo i túꞌun Xuva ko ni ñā? 


text:
¿Nté koo kaꞌan ntódo ña túꞌun Xuva ko tē ña xoxó taxnuu i ña? Tsí kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Ñá te nté kaa váꞌa o tē xee ñá vexníꞌi túꞌūn vaꞌá san”, kaꞌan. 


text:
<pb/>Ntá tsi ña te un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san ntaíni ña túꞌūn vaꞌá san. Tsí kakaꞌan Ísaia kídaā: “Xuvā, ¿xoó ntu e kuíntiꞌxe i túꞌūn vaꞌá san dá kakāꞌán ntɨ?”, kaꞌan ña. 


text:
Dukuān né, da miī é kantio é kāꞌan ñá nī ko túꞌun Xuva ko vāta koo é tēku ko iña Cristú ne, dá kuintiꞌxe ko ñā. 


text:
<pb/>Ntá tsi xuꞌú ne, katsixeꞌē ú te dā xé ña ni tekú ntu ña. Ñá ntāa, tsi téku ña, ¿nté kui ñaꞌa? Tsí kakaꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Da kanɨɨ ñūxiví san dîtó tatsin ña.<pb/>Tūꞌun e ntákaꞌan ñá ne, íte xaa da kanɨɨ ñūxiví a, kaꞌan. 


text:
Katsixeꞌe xtukū ú nto te ña ni ñéꞌe dɨkɨ ntú ña Israeé san túꞌūn san. Tsí diꞌna Muisee xntée naꞌa ña tsí kuān ó kakaꞌan Xúva kō:<pb/>Vií u é kūneꞌu iní nto kuenta iña úun ñaꞌa san,<pb/>ña é ña te uun tsi tatá i vatā ó uun tsi tatá nto.<pb/>Vií u é kūdiin nto kuenta iña ñá tuku ñuu,<br/>mí é ña te neé ini, kaꞌan Xúva kō. 


text:
Rkontûví ne, ñá ni ūꞌví kueꞌen tsí Isaia dá kakāꞌan ñá vatā ó kakaꞌan Xúva kō:<pb/>Ñaꞌa, ña é ña ni nantúku kó ne, nāniꞌi ñá ko.<pb/>Ñaꞌa, ña é ña ni tsixéꞌe ī kó ne, nañēꞌe ú ña nté kaa u, kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan Xúva ko īña ñá Israeé san dɨ: “Nɨɨ kuēꞌen tsí ntuvi nakáa ú ntaꞌa ko é nānumé u ñaꞌa san, ña é ña ni kuintíꞌxe i ko, ña é ña ncho vii nee iña é ntio ko”, kaꞌan ña.<pb/>


text:
Katsixeꞌē ú nto ve: ¿Vá nakuitā ntú Xuva ko ñaꞌa mii ñā? ¡Ñāꞌá ni san! tsí miī ú ne, ña Israeé u. Uva ikā kó Abraán ne, dɨvi tātá viꞌi kó Benjamiín dɨ. 


text:
Ñá ni nakuīta Xúva ko ñaꞌa mii ñā, ña é nakaxnúu ña nte díꞌna. ¿Ñá ini ntú nto nté o kakāꞌan túꞌun Xuva kō mí katsiꞌi kuétsi Eliá san ña Israeé san? Tsí kakaꞌan ña: 


text:
“Xuvā, ēꞌní ña ña ntákaꞌan kuénta iña nto ne, nākatsin ña naa ntó dɨ. Da miī sá u ntoó u é kāntíto ká u ne, ncho kaꞌní ña kó dɨ”, kaꞌan ña. 


text:
Ntá tsi kakaꞌan Xúva ko ni ñā: “Īó uꞌxe míil ñatīi, ña é xtuvī xío ú kuenta iñá ko. Nté uun ito ña ni kanchɨ́tɨ ña nūú Baá, dɨvī é de váꞌa ña tuku ñuú san é vīí xuva ñā”, kaꞌan Xúva kō. 


text:
Dā xé mii Xuva kō ntío ña é viī ña é vāꞌá ni ñā ne, ñá te kuēnta iña i é vāꞌa é idé ñaꞌa san. Tē nakaxnúu Xuva ko ñāꞌa san kuénta iña i é vāꞌa e ntáde ña ne, ña kúvi kāꞌan o tsí nakaxnúu ña ña tsí mii ñā ncho vií ña é vāꞌá ni ñā. 


text:
<pb/>¿Nté ntu koo kaꞌan ó ve? Tsí ña ni naníꞌi ña Israeé san nuu i e dóo ntánantuku ñā. Da mii ñāꞌa, ña é nakaxnúu Xuva ko ne, nāniꞌi ña. Ntá tsi ña nguiī sán ne, da dií dií ka dé kaꞌxi ña nima ña, vata ō uve naꞌa 


text:
kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Xéꞌe Xuva kō é ntukaꞌxi dɨkɨ̄ ña vata koo é ña tekú ña. Un tsi da nte vevií ne, ña ntaíní ña, nte ña ntátekú ña”, kaꞌan. 


text:
Davií san ne, kakaꞌan ñá dɨ:<pb/>Na kōꞌxó mii ñā da ntáde ña dodîni kuénta iña i é un ntɨꞌɨ̄ é īó iña ña.<pb/>Na kōꞌxó nteē ñá nuu i é kīni kaa<br/>vata koo é na kuēꞌé Xuva ko ñā é ntōꞌo ña.<pb/> 


text:
Na kūneé kueꞌen ntúxnūú ña<br/>vata koo é ña kiní ka ña.<pb/>Vata kaa ntuvi é kutuvī ñá ne,<br/>na nakaka tɨꞌɨ kuēꞌen ña, kaꞌan ña. É nakáku ñaꞌa, ña é ña te ña Israee 


text:
<pb/>Katsixeꞌē ú nto ve: Dā xé kōꞌxó ntēé ña Israeé san nuu Xuva kó ne, ¿vá nakuitā ntú Xuva ko ñā? ¡Ñāꞌá ni san! Ntá tsi da xé ña ni ntío ña Israeé san kuintiꞌxe ña Cristú ne, ña tuku ñuú san níꞌi ñā e dóo vaꞌá ntaꞌa Xuva kō vata koo é na kūneꞌu iní ña Israeé san ni ñā. 


text:
Viꞌa ve né, te nīꞌí ñuxiví san e dóo vaꞌa tsí ña ni ntio ña Israeé san kuíntiꞌxe ña Cristú ne, te nīꞌi ña tuku tatá i san é vāꞌa tsi ntúdutsi ña Israeé san dɨ́ ne, ¡nté kuān nte váꞌā ó te ntiko kōo un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña Israeé san é kuintiꞌxe ña Xuva kō! 


text:
<pb/>Kakaꞌán u ni nto vē, ntōꞌo é ña tuku ñuú nto, tsi táxnuu Xuva kō ko é kāꞌán u ni nto kuēnta iña ñá ne, dōó kaꞌnu tsiñu ko, kuiní ko. 


text:
Kuān ó kakaꞌán u vata koo é na kūneꞌu iní ña ñuú ko, ña Israeé san. Tsi kídaā né, ti kaa te iō ña é tekū ña dá kakāꞌán u ni ñā nté koo nakáku ña. 


text:
Tē ntuváꞌa ña ñuxiví san ni Xuva kō tsi éte xio ña ña Israeé san ne, dií dií ka váꞌā ó te nākiꞌi xtuku ña ña. Vata tē ntóto ña xiꞌí san tē xiꞌi ña. 


text:
Te kuēꞌé o uun taꞌvi ūꞌxen tañúꞌu san ntaꞌa Xúva kō ne, kanɨɨ tɨ̄ꞌntɨ i é kāduku ntée ña dɨ. Te xōꞌo utun san kúvi iña Xuva kó ne, ntaꞌa i sán ne, da miī é kāduku ntée ña dɨ. 


text:
Īó tun olívu vaꞌá san é kāꞌnté tuꞌun ñaꞌa san ntaꞌa i ne, dá nātɨɨn ntee táꞌan ña ntaꞌa tun olívu kuꞌú san vata koo é dií ka vaꞌá kɨtɨ i kii. Kuan ō kúvi ni ō dɨ́, xoꞌōn é ña te ña Israeen, tsí vata tē éꞌnte tuꞌun Xuva ko ñāꞌa ña vata koo é nīꞌi o é vāꞌá dadɨɨ ni ña Israeé san. 


text:
Ñá ku kāꞌan te dií ka kaꞌnun é vata kaa ntaꞌa i e éꞌnte Xuva kō. Tē ncho viín kaꞌnun ne, nakaꞌan ō tsí kudii ntaꞌa i kúvin. Ñá te kuēnta iña o é xɨꞌɨ kutu xōꞌo i, tsí kuenta iña xoꞌo í san é ntitsin kutun. 


text:
<pb/>Á te kāꞌan ve: “Ntá tsi éꞌnte tuꞌun Xuva ko ntaꞌa mii ī vata koo é nātɨɨ́n ntee táꞌan ña ko”, koo kaꞌan. 


text:
Nuu é ntaā i é kākaꞌan, ntá tsi éꞌnte tuꞌun ñá ña tsí ña ni kuintíꞌxe ña Cristu. Tɨ́ɨn nteen kutun da mii tsī é kākuintiꞌxe ká o ña. Dukuān ne, ñá ku dē kuení o tē dóo kaꞌnun, tsí koton tsin kuenta iña mii o. 


text:
Koton tsi dóo vaꞌá Xuva kō ne, ntá tsi dóo diin ñá dɨ. Tsi dóo diin ñá nī ña ntáde é kīni kaa, ntá tsi dóo vaꞌá koo vií ña ni o te vīín nee iña é ntio ña. Tē ñaꞌá ne, kaꞌnté tuꞌun ñá o dɨ. 


text:
Ña Israeé dɨ, te ntiko koō ña é kuintiꞌxe ña Xuva kō ne, nātɨɨ́n ntee táꞌan xtuku ña ña. Tsí kuvi vií Xuva ko nātɨɨ́n ntee táꞌan xtuku ña ña. 


text:
Tsí xoꞌōn né, vata kaa ntaꞌa tun olívu kuꞌú san é tēꞌnte kaan ne, nātɨɨ́n ntee táꞌan tun olívu vaꞌá san, kuān té ña te dɨvi tātá o. Ña Israeé san ne, vata ntáa ntaꞌa tun olívu vaꞌá san ntáa ña. Dukuān ne, dií dií ka ña ntii tuꞌun é nātɨɨ́n ntee táꞌan xtuku utun é dɨvi tātá mii ī. Nakáku ña Israeé san te kúvi 


text:
<pb/>Tāꞌán, ntio ko é na tekū nto túꞌūn é iō xuꞌú iña Xuva ko, vata koo é ña ku kadá kuení mii ntō e dóo tuꞌvé nto: tsí dava tsi ña Israeé san ne, ntáde doꞌo ña kuēnta iña Xuva ko. Ntá tsi kuan ō táꞌxi Xuva kō é kūvi da nte koo é nakáku tɨtɨ́n ñaꞌa, ña é ña te ña Israeé san, vatā ó ntio Xuva kō. 


text:
Tē kúvi un ntɨꞌɨ sāꞌá ne, nakáku un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña Israeé san. Tsí vatā ó uve naꞌa kakáꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Nté ñūú Siuun kiꞌxi ña é nakakū ko.<pb/>Nakiꞌi ña é kīni kaa é nūu nima Jácoo.<pb/> 


text:
<pb/>Dā xé ña ni ntío ña Israeé san túꞌūn vaꞌá san ne, ntaínchuꞌvi ñá Xuva kō. Dā xé kuān o dé ña ne, ntoꞌó ne, níꞌi ntō é tekū ntó túꞌūn vaꞌá san. Ntá tsi Xuva kō ne, ntio dukuan ñā ña Israeé san, tsí nakaxnúu ña ñata ñā, ña intóo diꞌna. 


text:
Ntuvi diꞌna ne, ñá ni kuintiꞌxe nto Xuva kō. Ntá tsi vevií ne, níꞌi ntō é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō tsi xtúvī mii ñá Israeé san e ntákuintiꞌxe ña ña. 


text:
Ña Israeé san ne, ña ntákuintiꞌxe ña Xuva ko vēvií vatā o dé nto nte díꞌna. Kuan ō xeꞌé Xuva ko itsī é kuān koo vií ña vata koo é ntuntāꞌví ini ña nto ne, kuan koo ntuntāꞌví ini ña ña Israeé san dɨ. 


text:
Tsí Xuva kō xeꞌé ña é kuédadɨɨ un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san é ña kuvi ntii míi ñā é kīni kaa san e ntáde ña un ntɨꞌɨ ñā, vata koo é tē kúvi ne, nañēꞌe ñá ña tsí dadɨɨ tsi kantuntāꞌví ini ña ña un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. 


text:
<pb/>¡Nté kuān nte kaꞌnu Xúva kō! Tsi dóo ini ña nté koo vií ña. Dōó ini ña nee é vāꞌa. Ña kúvi kutūni ko nté o kadē kuení ña ne, ntē ña kuvi kɨ́ꞌɨn dɨkɨ ko nté koo é kuān ó de ña dɨ. 


text:
Tsí Xuva kō ne, de kúꞌvē ña é un ntɨꞌɨ̄ né, dɨvi ña kākaꞌan ña nté koo vii é un ntɨꞌɨ̄ é īo. Un ntɨꞌɨ̄ é īó ne, kuenta iña ña. Na kāꞌan o tsi dóo vaꞌá kueꞌen Xúva ko ntii dañu ntūvi. Kuan koo na kōo.<pb/>


text:
Dukuān né, tāꞌan, da xe dóo ntuntaꞌví ini Xuva ko kō ne, kaikán u nto vata koo é nakuēꞌé nto kúñu nto kuēnta iña Xuva ko vata kaa doméni é kāntíto kaa íña ña. Xtuvī mii nto é kīni kaa ne, vií nto da miī é ntio ña. Kidáā ne, kunuu ini ntíꞌxe nto Xuva ko vatā ó ntio ña é viī nto. 


text:
Ñá ku dā váꞌa nto é kāꞌan ñáꞌa, ña é ña ntákuintiꞌxe i Xuva kō, nté koo kuntōo nto. Ntá tsi kuéꞌe nto é nadama Xuva kō nté ō ntádē kuení nto. Kidáā ne, kutuni ntó nee iña é ntio Xuva kō. Tsí tē íni o nee é ntio ña ne, kutuni ko nee iña é kāduku ntée ña, nee iña e xkúntee iní ña, nee iña é vāꞌá kueꞌen. 


text:
<pb/>Tsí da xe dóo váꞌā o dé Xuva ko nī kó da táꞌxi ñā kó tsiñu sāꞌá ne, kuvi kaꞌán u ni ūn ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto tsí ña ku dé kuení nto te dóo kaꞌnu ñaꞌa nto. Ntá tsi koto nteé vaꞌa nto nima nto nté kaa ntákuintiꞌxe nto vatā o táꞌxi Xuva kō é viī nto. 


text:
Uun tsi kúñu kō, ntá tsi īó e túku e túku taꞌvi ī. É un é un taꞌvi ī sán ne, é tūku e túku tsiñu i. 


text:
Xoꞌō e ntákuintiꞌxe kō né, kuān te tɨtɨ́n ñaꞌa ō né, vata te uun ñaꞌa tsō da ntákuintiꞌxe kō Cristu. Kidáā ne, ntaíntee táꞌan o ūun ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o é uun tso kuvi ō. 


text:
<pb/>Ntá tsi táꞌxi Xuva kō é kūvi vii o, xé un xé un ō, e túku e túku nuu i vatā ó é vāꞌá iña ko, kuíni ña. Vii ó vata ō táꞌxi ña é kūvi vii o. Tē táꞌxi ña é kāꞌan o túꞌun ñā ne, káꞌan o vatā ó ntákuintiꞌxe kō. 


text:
Te tāꞌxi ña é xntii o taꞌan kō ne, xntii vāꞌá o ñā. Tē xoó ñaꞌa ntio Xuva kō é nakuāꞌa ña ñaꞌa ne, na nakuāꞌa váꞌa ña ñaꞌa san. 


text:
Tē xoó ñaꞌa niꞌi ña é naxnūu ña nima táꞌan ña ne, na naxnūu ña nima ña. Tē xoó ñaꞌa niꞌi ña é kāꞌnté dava ña é vāꞌá ña ne, ñá ku kadā víni ñā. Tē xoó ñaꞌa niꞌi ña é kadā kúꞌvē ñá ne, na kōó ntii ña kadā kúꞌvē ña. Tē xoó ñaꞌa niꞌi ña é xntii ñā ña ntátaan núu i ne, na kūnuu díni nima ña é xntii ña ñā. Nté koo vií ña ntákuintiꞌxe i san 


text:
<pb/>Kanɨɨ̄ nima ntó kuinima ntíꞌxe nto taꞌan nto. Ñá ku ntío kuēꞌen nto nuu i é kīni ntáa, ntá tsi kuntīkɨn ntó da mii nuū i é vāꞌa. 


text:
Kuinima ntó taꞌan nto, ña ntákuintiꞌxe i, vata tsi te taꞌan mii nto ñā. Nɨɨ̄ kueꞌén ini nto kuiko ñuꞌu nto tāꞌan nto. 


text:
<pb/>Koo ntii nto kāda tsiñu nto. Ñá ku kuduꞌxen ntō. Kanɨɨ̄ nima ntó kada tsiñu nto kuenta iña Xuva ko. 


text:
<pb/>Kuntōo dínī nto, tsí ini nto tsí kuntoo nto ni Xuva kō rkontuvi. Na kūtií nto da ntántoꞌo nto. Ñá ku xtuvī mii nto e ntákaꞌan ntâꞌví nto nɨɨ kuēꞌen tsí ntuvi. 


text:
<pb/>Kuéꞌe ntō nee iñá kataan núu taꞌan nto, ña ntákuintiꞌxe i san. Kuéꞌe nto vīꞌi nto é kuntōo taꞌan nto, ña ntaíka itsi san. 


text:
<pb/>Kákan nto ntaꞌa Xuva ko te viī ña é vāꞌá ni ñaꞌa, kuān te ntáde ña ni ntō é kīni kaa. Kuān koo vií ntiꞌxe nto. Ñá kākan ntó ntaꞌa Xuva ko te kuēꞌé ña e dóo ntoꞌo ñāꞌa san. 


text:
<pb/>Kuntōo váꞌa nto ni tāꞌan nto. Ñá vīí kaꞌnu nto, tsi kuédadɨɨ tsi vií nto ni ña ntāꞌvi. Ñá ku dē kuení nto e dóo ini nto é un ntɨꞌɨ̄. 


text:
<pb/>Ñá viī nto é kini kaa ni ñāꞌá, kuān te kuán o de ña ni ntō. Vií nto é vāꞌá vata koo é ña té nee kaꞌan ñáꞌa san é kuētsí nto. 


text:
Ñá ntānáa nto tē kade ñaꞌa san é kini kaa ni ntō, taꞌan e dóo ntio kó, tsi kuéꞌe nto é ntānáa Xuva ko ni ñā. Tsí kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Xuꞌú ntanáa u. Xuꞌu kuéꞌe ú ña é ntōꞌo ña”, kaꞌan Xúva kō. Kuān ó kakaꞌan túꞌun ñā. 


text:
Ntá tsi vií nto vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Te kākakɨn ña kade xení ni ntō ne, kuéꞌe ntō é kāꞌxi ña. Tē kaitsi ñá ntute ne, kuéꞌe nto ntute na kōꞌo ña. Te kuan kōo vií nto ne, un tsi nturkueꞌe ña é kākukaꞌan nuu ña tsí kade ña é kini kaa ni ntō”, kaꞌan. 


text:
Ñá ku dā váꞌa nto é kūvi vii é kīni kaa san ni nto, ntá tsi vií nto é vāꞌá vata koo é kūvi vií nto nī é kīni kaa san.<pb/>


text:
Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa ne, kantio é kāda ntaa ña é kākaꞌan ñá tsiñu i, tsí ña kúvi kadā kûꞌvé ña tsiñu i san tē dɨ́ ña ni xéꞌe Xuva kō é kadā kúꞌvē ña. Ña ntádē kûꞌvé vevií ne, Xuva kō xtúvī ñá ña e ntádē kúꞌvē ña. 


text:
Dukuān ne, xoó ñaꞌa, ña é ña káde ntaa é kākaꞌan ñá tsiñu i ne, ñá kāde ña é ntio Xuva kō é vīi o. Xoó ñaꞌa, ña é kuān ó ntáde ne, níꞌi ñā é ntōꞌo ña. 


text:
Xoó ñaꞌa, ña e ntáde é vāꞌá ne, ña túvī nté kui uꞌvī ñá ña tsiñu i san. Ntá tsi xoó ñaꞌa, ña e ntáde é kīni kaa ne, iō nuu i nté kui ntaúꞌvī ñá ña. Tē ña ntío o é uꞌvī o ñá tsiñu i sán ne, viin é vāꞌa. Te vīin é vāꞌá ne, káꞌan ñā tsi dóo vaꞌan. 


text:
Xuva kō né, xtuvī ñá ña é viī ñá tsiñu sāꞌa vata koo é kōo é vāꞌá ni kō. Ntá tsi te kade ō é kīni kaa ne, uꞌvī ntíꞌxe ko ñā, tsí ña te da kakáꞌan ña é taꞌxi ña kō é ntoꞌo kō. Tsí ña kade tsiñu iña Xuva kó ne, taꞌxi ña ko da nēé ka é ntoꞌo kō é kākaꞌan Xúva kō, te vīi o é kīni kaa. 


text:
Dukuān ne, kada ntaa o é kākaꞌan ñá tsiñu i, ñá te da mii tsī é nīꞌi ko é ntoꞌo ko tē ña kada ntáa ō, ntá tsi da xé kakaꞌán nima ko tsi váꞌā o é kuān koo vii o. 


text:
Dukuān ó, kantio e ntáꞌvi o diūꞌun xoó san, tsí ña tsiñu i sán ne, ntáde tsiñu ña kuenta iña Xuva ko da ntáde ña ko kuēnta. 


text:
<pb/>Kuéꞌe nto ñā é un ntɨꞌɨ̄ é kāduku ntée ña. Tē neé diuꞌun kaíkan ñá tsiñu i sán ne, ntáꞌvi nto. Tē diuꞌun xóo kaikan ñá ne, kuéꞌe ntō dɨ. Te kāꞌnu ñaꞌa ña né, kuiko ñuꞌu nto ñā. 


text:
<pb/>Ñá vāꞌá o te kuita nuu o īña ñaꞌa. Ntá tsi dóo váꞌa o te kuīnima kó ña, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ ña. Xoó ñaꞌa é kākuinima ñá taꞌan ña ne, kade ntaa ña é kākaꞌán lei Xúva kō. 


text:
Tsí kakaꞌán leí san: “Ñá ku kīdi niꞌi nto ñádɨ̄ꞌɨ́ tuku ñaꞌa; ñá ku kāꞌní nto ñaꞌa; ñá ku kīꞌi dúꞌu nto; ñá ku nakuīdo nuu nto iña tuku ñáꞌa”, kaꞌan. Kada ntaa o sáꞌa, ni da nēé ka xtuku lei e xtûví Xuva ko te vīi ó, vatā ó kakaꞌan sáꞌā: “Kuinima ó taꞌan o vatā ó kakuinima ó kúñu mii ō”, kaꞌan. 


text:
Tsí te kakuīnima kó taꞌan kō ne, ñá viī o é kini kaa ni ñā. Dukuān né, te kakuīnima kó taꞌan kō ne, kada ntaa o é kākaꞌán lei Xúva kō. 


text:
<pb/>Kantio é viī ntó vatā ó kakaꞌán u, tsi íni nto nté ō ntúvi e ntántoo o ñūxiví a vevii. Na ntūtuni ntó ve, tsí ntuvi dá nakiꞌi kueꞌen Xúva ko kō ne, dií dií ka ētsin tuví vevii é vāta kaa da kuíntiꞌxe diꞌna kō. 


text:
Ntuvi é kīni kaa sán ne, dóko sā ntɨ́ꞌɨ. Dóko sā xee ntúvi dá kīꞌxi xtuku Cristu. Dukuān né, xtuvī mii o e ntáde ō é kīni kaa san. Na kōo túꞌve kó ntuvi tsikan vatā ó iō tuꞌvé sntadún san dá kɨ̄ꞌɨn ñá duꞌxēn. 


text:
Vii ō é vāꞌá ve, vatā ó de ñaꞌa, ña ntáduku ntée Xuva kō. Ñá ku de kɨꞌvi ō; nté kɨ̄ꞌɨn o viko mi dóo ntáde kɨꞌvi ñaꞌa. Ñá ku kīdi niꞌi o ñádɨ̄ꞌɨ, ña é ña te ñádɨ̄ꞌɨ míi kō; ntē ña vií o da nēé ka nuu i é kini kaa ni ñadɨ̄ꞌɨ́, ni ñatīi. Ña náā ó; ntē ña ku kuiñɨ́ ko taꞌan kō. 


text:
Ntá tsi kuéꞌe ntō é nadāꞌan Tóꞌo ko Jesūcristu nto. Ñá ku dē kuení ka nto nee iña é ntio nima kíni kaa nto, vata koo é ña vií ka nto é kīni kaa.<pb/>


text:
Te kīꞌxi uun ñaꞌa, ña é vāta kuintíꞌxe váꞌa i ne, kuéꞌe nto na kutuvī ña. Ntá tsi ña naa núu nto ni ña kuēnta iña i é kadē kuení ña. 


text:
Iō ñá ne, kuvi kaꞌxí ña da nēé ka nuu i, kuíni ña. Ntá tsi ña é vāta kuintiꞌxe váꞌa i sán ne, ñá vāꞌá ō é kāꞌxí ña kúñū, kuiní ña. 


text:
Ña é kaēꞌxí ntɨꞌɨ da nēé ka nuu i ne, ñá ku dē kuení kini ña iña ña ña kaéꞌxi kúñū san. Ña é ña kaéꞌxi sán ne, ñá ku kāꞌan ñá te ña váꞌa o de ña é kaēꞌxí da nēé ka ntɨꞌɨ̄. Tsi ñúꞌu ntaꞌa Xuva ko ñā dɨ. 


text:
¿Xoó ñaꞌa ntun, te kuīni o, é kāꞌan te váꞌā ó ne, o tē ña váꞌā ó de ña kade tsiñu iña tuku ñáꞌa san? Tsí kuenta iña tóꞌo mii ña te vāꞌá o de ña ne, o tē ña váꞌā ó de ña. Vií ntiꞌxe ña é vāꞌa, tsi kuéꞌe Xuva kō é kuān koo vií ña. 


text:
<pb/>Iō ñá ne, īo ntúvi e dií ka kaꞌnu é tūku ntuvi, kuiní ña. Tuku ñaꞌa ne, dadɨɨ tsi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ntuvi san, kuíni ña. Koo ntaa iní nto nee iña é kākuintiꞌxe nto é un é un nto. 


text:
Xoó ñaꞌa, ña é kadē kuení i tsi dií ka kaꞌnu uun ntuvi é tūku ntuvi ne, kuān ó de ña vata koo é kuiko ñuꞌu ña Xuva kō, kuiní ña. Xoó ñaꞌa, ña é ña káde kaꞌnu ntuvi tsikán ne, kuān ó de ña vata koo é kuiko ñuꞌu ña Xuva kō dɨ́, kuiní ña. Xoó ñaꞌa, ña é kaeꞌxí da nēé ka nuu i ne, kuān ó de ña vata koo é kuiko ñuꞌu ña Xuva kō, kuiní ña ne, kanakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa ña. Xoó ñaꞌa, ña é ña kaéꞌxi é un ntɨꞌɨ̄ ne, kuān ó de ña vata koo é kuiko ñuꞌu ña Xuva kō, kuiní ña ne, kanakuéꞌe ña sintiáꞌvi ntaꞌa Xuva kō dɨ. 


text:
Te kuntoo o ñūxiví sa ne, vii ō vata koo é kūvi kaꞌan ñáꞌa san tsi dóo kaꞌnu Xuva kō. Te kūvi ó ne, kuvi o váta koo é kūvi kaꞌan ñáꞌa san tsi dóo kaꞌnu Xuva kō. Tsí kuān te ntántoo ká o, kuān te kuví ō ne, ntáduku ntée o Xuva kō. 


text:
<pb/>Xōꞌón ne, ¿nté kui kakaꞌan ntéen ntun taꞌan o tsí ña váꞌa ō nuu i é kade taꞌan o? Xōꞌón dɨ ne, ¿nté kui kainchuꞌvin ntún taꞌan o dɨ? Tsí un ntɨꞌɨ o kuntāñɨ ó nuú Cristu dá kāꞌan ñá xoo é vāꞌá i ne, xoo é ña váꞌa i dɨ. 


text:
Tsi túꞌun Xuva kō ne, kakaꞌan:<pb/>Nuu é ntaā i é kākaꞌán u, kaꞌan Xúva kō,<br/>tsí nakunchɨ́tɨ un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa nuú ko.<pb/>Káꞌan ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san tsí Xuva kō né, dōó kaꞌnu ña, kaꞌan ña. 


text:
Kidáā ne, káꞌan o ni Xuva ko kui kui uun ō nee iña é idé ō xé un xé un ō. Ña kú de ō é kōꞌxó ntēé taꞌan ko nuū i é kīni kaa san 


text:
<pb/>Dukuān ne, náa ī é kāꞌan ntée o taꞌan kō ne, koó ntii ō é ña vií ō nee iña é kōꞌxó ntēé taꞌan kō, o nēe nuu i é natɨ̄vi iní ña é kākuintiꞌxe ña. 


text:
Iní u tsí ña tuvi nee iña é da miī e dóo dentu káa, tsí kuan ō nañéꞌe Xúva ko Jēsuú ko. Ntá tsi tē kuiní ñaꞌa san tsí ña váꞌa ō é viī ñá ne, ñá vāꞌá ō ntíꞌxe é viī ña. 


text:
Ntá tsi te da miī é kāꞌxín da nēé ka nuu i, kuān te dóo uꞌvi kakúvi taꞌan o kuenta iña í ne, ñá kakuinima ntíꞌxe o taꞌan o. Ñá ku kuēꞌen é kūnaá taꞌan o kuenta iña i é ncho kaꞌxin, tsí xiꞌí Cristu kuénta iña ñá dɨ. 


text:
Tsi mí kadē kûꞌvé Xuva kō né, ñā té ini nee é kaꞌxi o ne, ō nee é koꞌo ō. Ntá tsi sáꞌa ntio Xuva kō é vīi ó ne: Vii ō é vāꞌá, vatā ó kakaꞌan ña. Kuntōo váꞌa o ni taꞌan ko, ni Xuva kō dɨ. Kunūu dîní nima kó dɨ. Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ sáꞌā ne, níꞌi ko kuēnta iña Espíritū Sántū san. 


text:
Xoó ñaꞌa é kuān ó kade ña dá kade tsiñu ña iñá Cristú ne, dōo diní Xuva ko ni ñā. Káꞌan ñāꞌa sán dɨ tsi dóo váꞌā ó de ña. 


text:
<pb/>Dukuān ne, koó ntii ō é kuntōo váꞌa o ni taꞌan kō. Xntii taꞌan ō e dií ka kuintiꞌxe ko Xuva kō. 


text:
Ñá ku natɨ̄vín tsiñu Xuva ko kuenta iña i é ncho kaꞌxin. Nuu é ntaā i tsí ña tuví da nēé ka nuu i é kāꞌxin é ña váꞌa. Ntá tsi te kōꞌxó ntēé taꞌan o kuenta iña i é kaēꞌxín ne, ñá vāꞌá o den. 


text:
Tsí dií ka váꞌā o é ña kaꞌxin kúñū, nté koꞌon vinú, ntē ña viín da nēé ka nuu i é na kōꞌxó ntēé taꞌan o. 


text:
Nee iña é kuintiꞌxe o kuenta iña i sáꞌā ne, iña míi o ni Xuva kō. Dōo diní ko te vīi o é īni o tsí ntio Xuva kō é vīi o. Kidáā ne, ña túvī nté kui kaꞌán nima ko tsi ña váꞌa o de ō. 


text:
Ntá tsi te xōó ñaꞌa e ña íni ña te vāꞌá o é kāꞌxi ñá ne, o tē ña váꞌā o é kāꞌxi ñá da nēé ka ne, tē kuvi éꞌxi ña ne, iō kuetsí ña, tsí ña kaéꞌxi ña vatā ó kakuintiꞌxe ña. Tsí da nēé ka nuu i é vīín ne, tē ña kuintíꞌxe o te vāꞌá ō é vīín ne, kaden kuétsi te vīin.<pb/>


text:
Xoꞌō e ntákuintiꞌxe váꞌa kō ne, kantio é xntii o taꞌan kō, ña é vata kuintíꞌxe váꞌa i san, vata koo é kūtuni ña nee é vāꞌa. Ña kú de o kuēnta da míi īña mii ko. 


text:
Vii o é vāꞌá, e xkúntee iní taꞌan kō, é un é un ō, vata koo é vāꞌá koo ni ñā, vata koo é dií dií ka na kuīntiꞌxe ña dɨ. 


text:
Tsí Cristú ne, ña ni íde ña nee iña é ntio mii ñā. Tsi kúvi ña vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō: “Dā kaꞌan kíni ñaꞌa san íña ó ne, dúku ntēé u xuꞌú dɨ”, kaꞌan. 


text:
Tsí un ntɨꞌɨ̄ túꞌun Xuva kō é ūve naꞌa nte ntúvi diꞌna ne, úvē naꞌa vata koo é na kūtúꞌve kō nté koo kuntoo ō. Tsi túꞌun ñā ne, kakaꞌan nté koo kutíi kō é na kuntetu o nī nté koo kunuu kaꞌnu nima kó dɨ. Dukuān ne, ntantétu ō é nīꞌi ko é vāꞌá ntaꞌa Xuva kō. 


text:
Xuva kō, ñá é kātaꞌxi é kūtíi kō, é nākuꞌún kaꞌnu nima kó ne, na tāꞌxi ña é uun tsi kadā kuení nto ni tāꞌan ntó vatā o nañéꞌe Jesucristu ko é vīi o, 


text:
vata koo é uun tsi tatsin ntó ni ūun tsi dɨkɨ nto kada káꞌnu nto Xuva ko, Uvā Tóꞌo ko Jesūcristu. É kāꞌan ntódo ña túꞌūn vaꞌá san iña ña é ña te ña Israeé san 


text:
<pb/>Dukuān ne, váꞌa koo vií nto ni tāꞌan nto xe un xé un nto vatā o dé Cristu ni ntó vata koo é na kada kaꞌnu ña Xuva kō. 


text:
Tsí kakaꞌán u ni ntō tsi kíꞌxi Cristu váta koo é xntii ñā ña Israeé san é kūtuni ña nee iña é nuu é ntaā í iña Xuva kó nī é ntāda ntaa ña túꞌūn é xeꞌé Xuva ko xuꞌu ña ni ñata kō kídaā. 


text:
Kíꞌxi ñā dɨ vata koo é kāꞌan ña é ña te ña Israeé san tsi dóo vaꞌá Xuva kō é ntuntāꞌví ini ña ña. Kuān ó kakuvi vatā ó uve naꞌa túꞌun Xuva kō mí kākaꞌan Dávii:<pb/>Kada kaꞌnu ú nto méꞌñū ñaꞌa, ñá é ña te ña Israeé san.<pb/>Kata ú iña nto tsi dóo kaꞌnu nto, kaꞌan ña. 


text:
Kakaꞌan xtúku túꞌun Xuva kō dɨ:<pb/>Kuntōo dínī ntó, ña é ña te ña Israeé, ni ñāꞌa, ña ntáduku ntée Xuva kō, kaꞌan. 


text:
Kakaꞌan xtúku dɨ:<pb/>Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña da nēé ka tatá i ne,<pb/>¡na kada kaꞌnu ña Xuva kō! kaꞌan. 


text:
Isaiá dɨ ne, kakaꞌan ña:<pb/>Kene ntita ditsin tatá viꞌi Isaii.<pb/>Kii uun ñaꞌa, ña é kadā kûꞌvé iña ñá ntoo da míꞌī ká ñuu.<pb/>Dɨvi ñā ne, kuntee ini ñá ñuú san ña, kaꞌan. 


text:
<pb/>Tsí Xuva kō, ña é kataꞌxi é vāꞌa é kuntetu ō né, na tāꞌxi ña é kuntōo díni nto; na tāꞌxi ña é kuntōo váꞌa nto dɨ, ntoꞌo é intée ini nto ña. Na tāꞌxi ña Espíritū Sántū san é xntii ña ntō é kanɨɨ̄ nima ntó kuntētu nto é vāꞌá koo vií Xuva ko ni ntō. 


text:
<pb/>Ntōꞌó taꞌan miī ko, iní u tsí dɨvi ntō ne, ini váꞌa nto é viī nto é vāꞌa. Ini váꞌa nto nté koo kaꞌan nto é kūvi kuéꞌe nto taꞌan nto itsi. 


text:
Ntá tsi iō nuu i é ña ni uꞌví ko é kāꞌán u ni nto dā táxnūu u túꞌūn saꞌá iña ntó, vata koo é ña kunáa inī nto. Kade u sáꞌā tsí kuan ō táꞌxi Xuva ko tsīñu vaꞌá san iñá ko 


text:
é vīí u vata kaa dutu íña Jesúcristu, é nañēꞌe ú ña é ña te ña Israeé san túꞌūn vaꞌá iña Xuva ko. Vata tē nakuéꞌe ú ña ntaꞌa Xuva kō vata kaa doméni e dóo xkúntee iní ña. Kuvi kiꞌi ña ña, tsi e xtúvi tūꞌve Espíritū Sántū san ña é kūvi ña iña Xuva ko. 


text:
<pb/>Vata kaa ú xuꞌu é kākuintiꞌxe kó Jesucristú ne, e dóo kaꞌnu kuiní ko é kāde tsiñu ú iña Xuva ko. 


text:
Ñá tē nee iñá kenē iní ko é kāꞌán u ni ntō, mii tsī é nté ō dé Cristu ní ko é kāꞌán u nī ña é ña te ña Israeé san vata koo é na kuintiꞌxe ña Xuva kō. Kuīntiꞌxe ña da téku ña túꞌūn é kākaꞌán u ni ña, ni dā íni ña nté ō dé u 


text:
dá xeꞌé u kuenta nuu i e dóo naꞌnu ne, ni nuū i e dóo vaꞌá san dɨ é xntiī Espíritū Sántū sán ko. Dukuān ne, nté ñūú Jerusaleen ún tsi nte ñuú Liricú ne, kakaꞌan ntódo ú kanɨɨ̄ túꞌūn vaꞌá san iñá Cristu. 


text:
Tsi xió ntiī u é kāꞌan ntódo u túꞌūn vaꞌá san da míꞌī ka mí vāta kutúni ñáꞌa san xoo é Cristu i. Kidáā ne, ña kúvi kāꞌan ñáꞌa san te nākiꞌi nuu ú tsiñu tuku ñaꞌa. 


text:
Ncho vií u vatā ó kakaꞌan túꞌun Xuva kō:<pb/>Ña é vāta xoxo kaꞌan í ni ñā ne, kutuni ñá ve.<pb/>Ña é vāta teku í kuenta iña ñá ne, kiní ña ve, kaꞌan. Ncho kɨꞌɨ́n Pablu ñuú Roma 


text:
Ntá tsi vevií ne, é ntɨ̄ꞌɨ tsiñu kó iꞌa. Dukuān ne, ñá te dā vévii dóo ncho kɨꞌɨ́n u, kíkoto níꞌni ú nto ne, 


text:
te Xuva kō ntio ña ne, kuítā ntiꞌxin ú te kuēꞌén u ñuú Spaña vata koo é kuvi kuntōo díni kúdii nto nī kó ne, dá kuvi xntii kūdii ntó ko é kɨ̄ꞌɨ́n ka u. 


text:
Tsí ña ntoo ñuú Macedonia ni ñuú Acayá ne, dē kuení mii ñā é na natāka ñá diuꞌun iña ña dóo ntāꞌví san, ña ntáduku ntée Xuva kō, ña ntoo ñuú Jerusaleen. 


text:
Dōo diní ña tsí kuvi xntii kūdii ña taꞌan ña, ñá ntāꞌví san. Ntá tsi īó uun nuu i é ītá nuu ña é ña te ña Israeé san iña ñá Israeé san. Tsí ña ntákuintiꞌxe i, ña Israeé san ne, taxnūu ña ñaꞌa vata koo é kūtuni ña é ña te ña Israeé san iña Xuva kó dɨ. Dukuān né, te nīꞌi ñaꞌa, ña é ña te ña Israeé san, iña Xuva kó kuenta iña ñá Israeé san ne, kantio é kuēꞌé ña é kūnaá ntēé ña Israeé san ñuxiví sa dɨ. 


text:
Dukuān ne, te kúvi dé ntaá u tsiñu sáꞌa, tē xeꞌe ú ña diuꞌún san ne, kuítā ntiꞌxin ú mí ntoo nto te kuēꞌén u ñuú Spaña. 


text:
<pb/>Kuenta iña Xuva ko Jesúcristu, ni kuénta iña i é kātaꞌxi Espíritū Sántū san é kuīnima kó taꞌan kō ne, kaikan ú ntaꞌa nto, tāꞌán, te xntii ntō ko é kanɨɨ̄ nima ntó kaꞌan ntâꞌví nto ni Xuva ko kuēnta iñá ko. 


text:
Kákan nto ntaꞌa Xuva kō é na nadaꞌan ñā ko dá ncho vií ñaꞌa san ní ko é kīni kaa, ña é ña ntákuintiꞌxe i san, ña ntántoo ñuú Judea. Kákan ntō dɨ é na nākuꞌun dîní nima táꞌan kō, ña ntoo ñuú Jerusaleen, tē xee niꞌí u é kuēꞌé u ña, 


text:
vata koo é, te Xuva kō ntio ña ne, nakunuu dîní nimá ko tē xeé u mí ntoo nto, dá kūtuví daꞌna kudií u ni ntō. 


text:
Ntio ko é kīni nto tsi dóo vaꞌá ñaꞌa taꞌan ko ñadɨ̄ꞌɨ, ñá nanī Febe, ñá kaxntii īni ukun ñuú Cencrea. 


text:
Váꞌa koo vií nto ni ña te xēe ña. Kuiko ñuꞌu nto ña vata tsi te Xuva kō. Xntii nto ñā nee iña é kātaan núu ña, tsi dóo ini xntii ña taꞌan ko, ni xūꞌú dɨ. 


text:
<pb/>Nakuéꞌe nto ntiusi ñá nani Āquila ni ñádɨꞌɨ̄ ñá Prisila, ña ntáde tsiñu dadɨɨ nī ko iña Jesúcristu, 


text:
ña é dií sa ni kunaá ntuvi iña i é nadaꞌan ñá ko. Ñá te da miī tsu é kānakuéꞌe ú sintiáꞌvi ntaꞌa ña, tsí un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ini ukún ña é ña te ña Israeé san ne, kuan ō kaꞌan ñá dɨ. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntákuintiꞌxe i, ña ntánataká nuu nú viꞌi ña kān dɨ. Nākuéꞌe nto ntiusi Epenetu, ña e dóo ntio ko. Diꞌna ña kuíntiꞌxe ña Cristu é un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ñuú Asia. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi Andrónicu ni Júnia, ña ñuú ko. Dadɨɨ tsi ñúꞌu kutū ú ni ñā. Iní pustrú san e dóo vaꞌá ñaꞌa ña. Diꞌna ña kuíntiꞌxe ña Cristu é xūꞌu. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi táꞌan ko Ūrbanu, ña é dadɨɨ ntáde tsiñu o ni i kuēnta iñá Cristú, ni Ēstaqui, ña e dóo ntio kó dɨ. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi Apéle dɨ, ña e dóo váꞌā o dé nuú Cristu. Nakuéꞌe nto ntiusi ñáviꞌi Aristobulú dɨ. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi ñá ñuú ko, ñá nani Herōdiuun, ni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaviꞌí Narcisu, ña ntákuintiꞌxe i Xuva kō. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi Trífena ni Trífosa, ña ntáxio ntii ntáde tsiñu iña Xuva ko. Nakuéꞌe nto ntiusi táꞌan ko Prēsida, ña e dóo ntio ko. Un váꞌa ō váꞌa tsi kade tsiñu ña iña Xuva ko. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi Asíncritu, ni Flégonti, ni Hérme ni Pátroba, ni Hérma, ni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ taꞌan kō, ña ntáduku ntée Xuva kō dɨ́, ña ntoo niꞌi ñā. 


text:
Nakuéꞌe nto ntiusi Filólogu, ní Julia, ni Néreú, ni tāꞌan ña Olimpa, ni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ taꞌan kō, ña ntáduku ntée Xuva kō dɨ. 


text:
<pb/>Kanɨɨ̄ nima ntó nakuéꞌe nto ntiusi táꞌan ntō é un é un ntō, tsi ntáduku ntée nto Xuva kō. Ña ntánataká nuu ini un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ úkūn mi ntánuu iní ña Cristú ne, taxnūu ña ntiusi ntó dɨ. 


text:
<pb/>Káꞌān ú ni nto, tāꞌan, é na kōto nto xoo é kāde i é nāa núu nto ni tāꞌan nto, xoo é kanatɨ̄ví nuu i e ntákuintiꞌxe nto, tsí e túku nuu i e ntánakuāꞌa ña nto naa i é nakuāꞌa ú nto. Ñá ku kīni nuu nto iña ña, 


text:
tsí ña túvi neé tsiñu ntáde ña iña Tóꞌo ko Jesūcristu, tsí da mii tsī é ntio mii ñā e ntáde ña. Ntaéni ntaꞌví ña ñaꞌa, ña é ña túꞌve i san, da dóo váꞌā ó ntákaꞌan ña, tsi dóo ini ña nté koo kaꞌan ña. 


text:
Iní un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa tsi ntántīkɨn nto túꞌūn vaꞌá san. Dōó diní ko te kuān ó de nto. Ntá tsi ntio ko é na kūtúꞌve váꞌa nto nté koo vií nto é vāꞌa. Ñá te ntīo ko é na kūtúꞌve nto é viī nto é kīni kaa. 


text:
Viꞌa vé ne, Xuva kō, ña kataꞌxi é kuntōo váꞌa o ni taꞌan kō ne, ñá kukuīí ka ña é tāꞌxi ña é kūvi vií nto nī Tóꞌō e ña váꞌā san. Na nāxnuu viko Tóꞌo ko Jesūcristu nto. 


text:
<pb/>Timoteu, ña é kade tsiñu nī kó, nī ñaviꞌi kó Luciu ni Jásuun ni Sosípaté dɨ ne, taxnūu ña ntiusi ntó dɨ. 


text:
<pb/>Xuꞌu é Terciú u, kaxntée nāꞌá u túꞌūn saꞌá iñá Pablú ne, taxnūu ú ntiusi ntó kuenta iña Xuva kó dɨ. 


text:
<pb/>Taxnūu Gayú ntiusi nto, tsí dɨvi ñā táꞌxi ña viꞌi ña é kutūví u ne, tāꞌxi ña é kuntōo un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ña ntáduku ntée xúkūn sán dɨ. Erastu, ñá kade tsiñu dɨkɨ i ñuú saꞌá ne, ni taꞌan kō Cuartú ne, taxnūu ña ntiusi ntó dɨ. 


text:
Na nāxnuu viko Tóꞌo ko Jesūcristu ntó, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto. Kuan koo na kōo. Nchuꞌun e ntíi nte ata ī 


text:
<pb/>¡Na kata ō nchuꞌún Xuva kō! tsí dɨvi ña kūvi taꞌxi ña é na kuīntiꞌxe váꞌa nto vatā ó kakaꞌán u ni nto dá nañéꞌe ú nto túꞌūn vaꞌá iña Jesúcristu. Tsí nañéꞌe Xúva ko ko nuū i é tūvi xuꞌu un tsi nte díꞌna dá iñɨ ntuꞌu ñúxiví san. 


text:
Ntá tsi vevií ne, xéꞌe ñā é kūtuni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa nee iña é ncho kaꞌan túꞌūn e xntée naꞌa ña ntákaꞌán naa Xuva ko kídaā. Tsí Xuva kō, ña é kāntíto ntii dañu ntūvi ne, ntio ña é kūtuni un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san vata koo é na kuīntiꞌxe ña ne, kada ntaa ña é kākaꞌan ña. 


text:
<pb/>Xuva kō, ña é kuvi ūun tsi, ña e dóo kiꞌin inī í ne, dɨvi ñā é na kūnuu iní ko ña ntii dañu ntūvi kuenta iña Jesúcristu. Kuan tsi koo na kōo.<pb/>


text:
Xuꞌu é Pablú u ne, kade tsiñu ú iña Xuva ko; pustru Jesúcristú u. Taxnūu ña kó vata koo é na kuīntiꞌxe ñaꞌa, ña é nakaxnúu Xuva kō, vata koo é na kūtuni ña tsí nchuꞌun é nuu é ntaā i e ntákuintiꞌxe kō, 


text:
e ntantétu ō é nīꞌi ko é vāꞌá ntaꞌa Xuva ko ntii dañu ntūvi. E táꞌxi Xuva ko xūꞌu ña nte díꞌna dá iñɨ ntuꞌu ñúxiví san tsí kuān koo kuvi ne, ñá te da kakāꞌan ña. 


text:
Vevií ne, e xée ntūvi e xtúvī ñá ne, tāꞌxi ña é kūtuni ko túꞌūn vaꞌá san iña ña, iña Xuva ko, ña é nakáku kō, dɨvi tūꞌun e xtúvī ñá ntaꞌa ko é kāꞌan ntódo ú ni ñāꞌa. 


text:
Taxnūu ú tutu sáꞌa īña o, Tito. Iꞌxá mii ntīꞌxe ko kúvin, tsí nañéꞌe ú o é dadɨɨ tsi kuintiꞌxe o nī ko. Na naxnuu viko Xuva kō ó, nī Tóꞌo ko Jesūcristu, ña é nakáku kō; na tāꞌxi ña é vāꞌá koo kutūvin. Tsiñu é kāde Tito ñuú Creta 


text:
<pb/>Xtuvī míi ú o ñuú Creta vata koo é vīin é kākunaá ka ikān, vata koo é kadā kûꞌvén xoo é viī í ñatā ña ntádē kûꞌvé ini ukun iña é un é un ñuú san vatā ó kakaꞌán u é vīin. 


text:
Ña é vīí ñatā ne, váꞌa koo na viī ñá vata koo é ña kaꞌan kíni ñaꞌa san íña ña. Uun tsi ñadɨꞌɨ̄ ñá koo. Iꞌxá ña ne, na kuintiꞌxe i Xuva kō dɨ; ña kúvī é dotō tsí vii, vata koo é ña tuví nēe núu i é kīni kaa; iꞌxa e dóo koñuꞌū. 


text:
Ña odo nūú ini ukún ne, da miī é viī ña é vāꞌa, tsí kade ña kuenta íña Xuva ko. Ña kúvi vīí kaꞌnu ña. Ña kúvī é kūdiin ña é da nuu da kuií tsi. Ñá ku de kɨꞌvi ñā. Ñá ku nāa núu ña. Ñá ku kuīnima ñá diuꞌun. 


text:
Váꞌa koo na viī ñá nī ña kaxee víꞌi ña. Na kuīnima ña é vāꞌa. Na kadā kuení vaꞌā ñá nté koo vií ña. Váꞌa koo na kadā kúꞌvē ña. Na kāda ntaa ña é kākaꞌan Xúva kō. Ñá ku dotō tsi íde ña da nēé ka é ntio ña. 


text:
Ñá ku xtuvī mii ña é kuīntiꞌxe ña túꞌūn vaꞌá san vatā o nakuaꞌá ntɨ ña, vata koo é kūvi kuéꞌe ña itsi vāꞌá ni tūku ñaꞌa, vata koo é na kūvi vií ña é tɨ̄ɨn dɨkɨ ñáꞌa san túꞌūn é kākaꞌan ñá, tē xoó kakaꞌan ntée i túꞌūn vaꞌá san. 


text:
<pb/>Tsi dóo īó ñaꞌa, ña é ña ncho kuintiꞌxe i. Dotō tsi ntákaꞌan ñá, ntaéni ntaꞌví ña ñaꞌa. Dií dií ka ntáde ña Israeé san, tsí ntákaꞌan ña tsí da miī é kāꞌnte o kúñū é ixi ko. 


text:
Kantio é na ntādɨ́ xuꞌu ña, tsi ntánateñu núu ña ña kuíntiꞌxe i san ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaviꞌi ña é dotō tsí ntánakuāꞌa ña túꞌūn é ña kaidiáꞌvi é da mii kuēꞌen tsí diuꞌun ntío ña. 


text:
<pb/>Uun ñaꞌa ña, ña véꞌxi ñuú Cretá ne, kakaꞌan ñá naa xuva ñá ne, kakaꞌan ntée ña ña ñuú ña: “Ña ñuú Cretá san ne, koó dā ña vete ña. Dōó kinī ntáa ña. Dōo diin ña. Da mii kuēꞌen tsi ntáxiꞌi ntaéꞌxi ña. Dōó duꞌxen ñā é kāda tsiñu ña.” Kuan ō kaꞌan ñá ñuú Cretá san. 


text:
Káꞌan ni ña tē ña ku de ña kuénta dovete e ntákaꞌan ña Israeé san, ntē ña ku kuintíꞌxe ña túꞌūn e ntákaꞌan ñáꞌa ni ñā, ña é ña ntío i túꞌun Xuva kō. 


text:
<pb/>Kuenta iña ña é vāꞌá ne, váꞌā é un ntɨꞌɨ nuū i. Ntá tsi kuenta iña ña é kīni ntáa, ña é ña ntío i é kuīntiꞌxe i ne, ña túvī nee iña é vāꞌá iña ña. Tsí ña váꞌa dɨkɨ ña; nté nima ñá ña váꞌa. 


text:
Ntákaꞌan ña tsí ini ñá Xuva kō, ntá tsi kútuni ko tsi ñá ini ntíꞌxe ña ña, tsí da miī e ntáde ña é kīni kaa. Ñá ntīo ña kada ntaa ña é ntio Xuva kō; ntē ña ntaidiáꞌvi ña é viī ñá da nēé ka nuu i é vāꞌa.<pb/>


text:
Káꞌan ni ñatā sán tē ña ku de kɨ́ꞌvi ñā; ntē ña káꞌan dɨkɨ́ ña, vata koo é na kuiko ñuꞌu ñāꞌa san ña. Na kadā kuení vaꞌā ña nté koo vií ña, nté koo kaꞌan ña. Na kuīntiꞌxe váꞌa ña. Na kuīnima ñá taꞌan ña. Na kūtíi ña nima ñá ni ñāꞌa san. 


text:
Káꞌan ni ñadɨ̄ꞌɨ átā sán dɨ te na kuiko ñuꞌu ñā; ntē ña ku kaꞌan kíni ña iña ñaꞌa; ntē ña ku de kɨ́ꞌvi ñā. Na nañēꞌe ñá ñaꞌa san nté koo é vāꞌá koo vií ña. 


text:
Na nañēꞌe ñá ña é vāꞌá koo na kadā kuení ña nté koo vií ña, é na viī ñá da mii kuēꞌen tsí nuu i é vāꞌa, é kuēnta vií ña viꞌi ña, é na ntuntāꞌví ini ña ñaꞌa, é na kuīntiꞌxe ña é kākaꞌan xɨ́ɨ ña, vata koo é xoxo kuvi káꞌan kíni i iña túꞌun Xuva kō. 


text:
É un ntɨꞌɨ̄ é vīín ne, nañēꞌen ñáꞌa san nté koo vií ña é vāꞌa. Dá kanakuāꞌan ñaꞌa sán ne, kanɨɨ̄ nima ó kaꞌan ni ña; ñá ku kāꞌan dɨkɨ́n ni ñā dá kanakuāꞌan ña. 


text:
Váꞌā koó kaꞌan, váta koo é ña kuvi kaꞌan ntée ñaꞌa o. Kidáā ne, kukaꞌan nuu ña, ña é ña kákuintiꞌxe i, tsí ña tuví nee núu i é kūvi kaꞌan ntée ña o. 


text:
<pb/>Káꞌan nī ña ntáde tsiñu san te kāda ntáa ña é kākaꞌan tóꞌo ñā; na viī ñá tsiñu vāꞌa vata koo é dîni tóꞌo ñā é un ntɨꞌɨ̄ é kāde ña. Ñá ku nantiko koō ñá kaꞌan ñá te kākaꞌan tóꞌo ña ni ñā. 


text:
Ñá ku kīꞌi dúꞌu ña, tsí kanɨɨ̄ nima ñá na viī ñá da mii kuēꞌen tsi é vāꞌa, vata koo é na kūtuni ñáꞌa tsi dóo vaꞌa túꞌun īña Xuva ko, ña é nakáku kō. 


text:
E dóo váꞌā o dé Xuva ko ni kō né, kuān ó kanañeꞌē ñá kō é xtuvī mii o é kīni kaa, é ña kuínima ko é īó ñuxiví san. Ntá tsi na kadā kuení vaꞌā ko nté koo vii o é vāꞌa é ntio Xuva kō vevii é kuntoo o ñūxiví sa. 


text:
Nɨɨ dukuān ntantétu o tē xee ntúvī é vāꞌá kueꞌen da kiꞌxi xtúku Xuva kō, ña e dóo kaꞌnu, ni Jesūcristu, ña é nakáku kō. 


text:
Dɨvi ñā xeꞌé ña ntuvi iña ñá kuenta iña ko vata koo é nakakū ñá ko da nēé ka nuu i é kīni kaa, vata koo é na ntāntoo ña nima ko é kuvi o īña mii ña, é nɨɨ̄ kueꞌén ini kō é vīi o é vāꞌa. 


text:
<pb/>Sáꞌa kāꞌan. Sáꞌa nakuāꞌan ñaꞌa san. Nāxnuun kaꞌnun nima ñá ne, kadan tíin ni ñā, tsí dɨvi tsīñu e teé tsiñu Xuva ko ō é vīin. Ñá dā váꞌa o é na nāntii niꞌni ña o.<pb/>


text:
Na nākaꞌan ña kuíntiꞌxe i sán te na kɨ̄ꞌví dɨkɨ ña é kākaꞌan ñá tsiñu naꞌnu i san ni da xōó ka ña tsiñu i, te na kāda ntaa ña é kākaꞌan ñá, te na kōo túꞌve ña é viī ñá da nēé ka tsiñu é vāꞌa. 


text:
Káꞌan ni ña tē ña ku kaꞌan kíni ña iña dá xōó ka ñaꞌa, te vāꞌá koo na kuntōo ña, é vāꞌá koo na viī ñá ni tāꞌan ña, na kuiko ñuꞌu ñā. 


text:
<pb/>Tsí xoꞌō né, dōó tuntu o, dōó loꞌo ō kídaā dɨ. Ntaíka ō ntákunaa o. Ide o da nēé ka é ntio nima kíni kaa kō. Utén uten edé o é kīni kaa. Dē néꞌu iní o ni taꞌan kō xé un xé un ō. Ña ni ntío ñaꞌa san kó ne, ña ni ntío ko ñā dɨ. 


text:
Ntá tsi Xuva kō, ña é nakáku kō ne, náñēꞌe ñá kō tsi dóo ncho vií ña é vāꞌá ni kō, tsi dóo kuinima ñá kō ne, 


text:
nákakū ñá kō. Ña túvi nēe nuu i é vāꞌa é ēdé o vata koo é nakakū ñá kō, tsí mii ñā ntúntaꞌví ini ña kō. Nākate ña nima kó da nakáku ña kō. Ntuvi xēe táꞌxi ña ko kuenta iña Espíritū Sántū. 


text:
Dōo váꞌā o dé Jesucristu ni kó vata koo é kuvi kuntetu ō é nīꞌi ko ntuví vaꞌá iña ko ntii dañu ntúvi. 


text:
<pb/>Nuu é ntaā i é kākaꞌán u ni ō ne, ntio ko é nɨ̄ɨ kuéꞌen ini o kāꞌan ni ña kuíntiꞌxe i Xuva kō sán vata koo é kōto váꞌa ña nté koo vií ña nuu i é vāꞌa. Sáꞌā e dóo vaꞌá, e dóo kaidiáꞌvi i é vīi o un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ o. 


text:
Ntá tsi ña ku kinin núun te tsixeꞌe ñāꞌa nuu i é tūntu, te ncho nāa núu ña kuenta iña ñáta ñā, ña intóo kídaa, kuēnta iña i nté o kakaꞌán lei Muísee. Núu i tsīkán ne, ñá tē neé nuu áꞌvi kueꞌén te nāa núu ō. 


text:
<pb/>Te īó ñaꞌa kakini nteē ñá ña kuíntiꞌxe i sán ne, diꞌna kuéꞌen ña itsi te ūvi íto ne, tē ñá ncho tēkú ña ne, kidáā ne, ña kún den ká ña kuenta. 


text:
<pb/>Ama táxnūu ú Artemá ō Tiquicu mí tūvín ne, koon ntiin kuēꞌen mí tūví u ñuú Nicopoli. Ikan kutūví u dá ntūvi víꞌxin san. 


text:
Da nēé ka é kūvin viín ne, xntiīn Zena, ñá kanadaꞌān sán, ni Āpolo, vata koo é ñā té neé kūnaá nteē ñá itsi kān mí kɨ̄ꞌɨn ña. 


text:
Nakuāꞌan vata koo é na kūtúꞌve taꞌan kō e dóo vaꞌá na viī ña, é na xntii ña tāꞌan ña, ña ntátaan núu i, vata koo é na kādiáꞌvi ña. Iꞌa ntɨ́ꞌɨ é ūve naꞌa tutú san 


text:
<pb/>Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña é ntoo dadɨɨ ntɨ́ ni ī né, taxnūu ña ntiusi íña o. Káꞌān ntiusi ni ún ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ taꞌan ko, ña ntákuinima í ko tsí dadɨɨ tsi kuíntiꞌxe kó ni ñā. Xuva ko na nāxnuu viko ña nto un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ nto.<pb/>


