# verses

text:
Faiqí akaqáusa Ánutuna ufa íri maríasa namuqáa nísaukuki soofaqa misá maréeqee idá firaaná arasée minakí áqunnisoofaqa misá Ánutuna saqárikiranannoo mi-idána imbásee sía kúqiqau. Namuqáa fannoo aseemannái akaqáusa náruaneerufaqa Ánutuna saqárikiranannai quqásee sandáqau. Faiqí akaqáusa sía afeekaíkusa Ánutuna saqárikiranannai afeekaikámasee moómoo máqannaa rákira fasiqauqa aiqáma nárú taikásee náriaraa káqi máriqau. 


text:
Ánaasee akaqáusa nári faiqi námu kuqufufaqa Ánutuna saqárikiranannai Ánutuna tamummáqara fasiqauqa mara findifumásoofaqa máriqau. Faiqí akaqáusara namuqáa ínnee Ánutunara minnísaifaqa maasá sía ínni nárúanaura, sía ínni ataasá átaasa qímasaida nifaaqa rakée ianáuranoo fee qufaqa Ánutuna saqárikiqa miná minnísaranara qáoo qufaqa ataasá átaasa ídaqa nárímariqau. Kúqu fasiqausa maaqí qiqau Ánutufa maasá qumáreeqeenoo úriqarara máriranaki quqáanifeera márida sáina kúqua. 


text:
Faiqí akaqáusa Ánutuna ufamau fimaríasa minásaara ataasá átaasa ufa qímaruna máree maríqau. Mandóosana máree maríasa akaqáusa qumáraseeqa nári sánda qáinnainaina átisa rumbáqoo sándasamu kaifáa kaifaa náridaqa nifaaqa ateekaatéekamma ummooqukí maríqau. Akaqáusa sáinandannai rumbámaree karabúsaki quqéemariqau. 


text:
<pb/>Misá akaqáusa Ánutuna ufasáara maramáree oónisamu kuqá náriqau. Misá akaqáusa qumáree kéedainnai qámbaana tuqú raqáqau. Misá akaqáusa qumáree aseemannái nárí maríqau. Ánutuna ufamau fimarusa minásaara nárímariafaqa akaqáusa rufiasee nári máaqa minnísee qamunnara randéeqa mimmí apata fee sipsípa apata fee mináuqa afisúsaidaqa munnimma aináina síaisa náriranara rufiasee káqi dapi nímariqau. Faiqí ánaasee fifau narusáida mandóosana mandóosana nímimariqau. 


text:
<pb/>Maa-maqánasaaqaraa írirana faqaasa marirafa mandáikámminoo máridanoo óorudupinoo máridanoo Ánutuna ufa írimarusa nárúnnifaqaa úfaqa misá sandóosa misá írirafa úrinaaqaranoo máridanoo. Innaarúnai fifandinnanara úrinaaqaraqa máriasa máridaqa. Minára misá kukéeqaqa nídaqa mandá maqa maaqaki áaqana maqa maaqaki óoni áamaraki maqá áamaraki kéeqafi rafúdamáki iqá nídaqa maaqóoqaraasa náríranara rufiaidaqa. 


text:
<pb/>Mi-fasiqa anaaseesá moodáanaki suqúfi máridara foora iqá máridaqa ufa qídaqa. Misá aiqámausa Ánutuna saqáriki márianannai núqufaqasaa máridaqa, misá maa-maqánasaa máridaqa sía Ánutuna qíma afeekaikíra ainaina afeeka ainaina máreeqa. 


text:
Ánutufa maasára moo fíraa irirana íridanoo. Indaarúqaasa maasá qífeesammidaqa. Sía misá náriara ánoonaikifaranoo. Misá faqa maasá faqa moodáa kari innaarúnai máreefandía foo qídanoo.<pb/>


text:
Indaarú márusa Ánutuna saqárikiusauqaindi maqee maasá qíqafaidaqara foora máridaqa. Maasá maa-marirána misá nífusaa narí ámani narí ámani iqá máridanoo sandéera foora ídaqa. Maasá indaarúqaasa nífusaa narí ámani narí ámanidaqa sandáidaqa moómoosa nífu qíqafaranara iriséeqa qinée úriqararausaikianée qímasee aiqáma ainaina qumaararaí áinainnara foora maasá mandáinaina ámiqimasee maasá rakísi qumáree marína afaíeeqee maqásaa quqásee dóo óori runúsee dóo óori mundúqaannana kai raqúramisée dóo miqóo kai sandá máqaraasámmasee fúa. 


text:
<pb/>Óosana árooqooqari fífi ínaqa maasá saqárikirafa Yísufa kai máridanoo minásaa kai nífu mundúsee fúa. Yísufa maa-maqánasaa máridanoo aunírira saqarisaa árirara qufanoo sía rufíasee minnísanau. Sía uqanna minnísanau. Kásooqaqee kúqiranakiqari fíndifi innaarúnai ququsaki Ánutuna aaqá márianinnanara iriséenoo mi-asasiránra iriséenoo aunírira saqarisaa kúqiranara asauríranara síamma írinau fífau ainainee qímasee káqi finau. Dóo minára maqee Ánutufa máriqoo miná aaqá ásaukuqannai óoqumarifi máridanoo. 


text:
<pb/>Dóo maasá Yísuna aupúraranara íriaqa. Moómoo mandá fasiqa anaasee Yísunara fídiaqaa ímarufanoo sía kaukaata qinau káqi mi-umaarána mara máree fímarinau. Maasá mi-oosannára iriséeqa sía nifaaqa kudoosaápamásee Yísuna aanái ubeekáranara minnísaaqa. 


text:
Mandáinaina fannoo maasá maqee maqee dárimarifaqa miná faqa quándaki rákuaqaammidaqa. Mi-rakiráfa sía ínni fidíka ruqíeenoo káqi maríafanoo káqi fuaqa, sía minára kudoosaápaaqa. 


text:
Ánutufa ínni narí faiqi námuara poodúara ufa qímannimúsa aunídee sía fee aunídee. Ánutuna ákaraki minára maaqí qímaseenoo ánoonufa ákara ridanoo.<pb/>Qiní qímaaku, Ánutufa ummaara óosana óosanannai<pb/>áriara foora aní ínana sía minára rufíaa ámiqimasee íria.<pb/>Aní óosana uqafíqaidanoo ámiqiraqoo fúanneera<br/>miqídanoo. Mifá aníara qáoo qínana sía anée minára<br/>kudoosaápaa sía óori runúa.<pb/> 


text:
Karaambáiqa fannoo miná ámuqusi márisa kai<br/>nárídanoora foora ídanoo. Naríara qiní faiqi fée qisá kai<br/>nárídanoora foora ídanoo. Ákarakinaa ufa miqíminoo márifaqa qinée minára maaqí qídaqa. 


text:
<pb/>Aneenná áidafira ummaarara qiní qíkoofa Ánutufa dáríara foo qídanoo fee qía. Aneenná áidafiranara aupúraranannai Ánutunara miná ámaaku dárídanoo fee qía. Aiqáma faiqi níkausa áikannai qumáree nári faiqi námu mandóosana ákiaqara nárídaqa. Aiqámausa nári faiqi namu mandóosana ákiaqara nárídaqa. 


text:
Ínnee Ánutuna fiqi námu faqa sía árírana máreenana sía miná faiqi márinnaranoo, dapi faiqí márinnaranoo. 


text:
<pb/>Maa-maqánasaa maasá qíkoofa áikannai qumárasee mandóosana ákiaqara dárífaqa maasá minára rufíaidaqa miná aaqá máridaqa. Innaarúnai qíkoofa miqí kai másee dáríara foora ínaqa firaaqóo miná aaqá máridaqa náaru náaru márianaura. 


text:
Maa-maqánasaaqaraa qíkausa nári íriranannai maasá andeeqá qímaqaidaqa áikannai qumáree dáridaqa. Ánutufa maasá andeeqára óosana máraaqeera óosana óosana ummaarannai maasá dáriara foora ídanoo. Mifá narí andeeqárana náida qímiraree qídanoo maasá dáridanoo. 


text:
Ánutufa maasá ummaarannái dáriara foo ífaqa maasá sía minára asasídaqa dóori runídaqa dóo maasá miqóo qeeqá mandáinaina ákiaqara dárírana taikásee andeeqásee márirana asooárana máraidaqa asasídaqa. Óosana óosana naakáparafa faqa aaquqírafa faqa mári úfafa. 


text:
<pb/>Ínnee nísauku kudoosaápaifaqa raqándaamásee maríasa nísauku uqusée afeekaíkiaqa. Áiku aqoori qumooqukí maríannana indindí maríannana minnísee mapukúfinana áiku rámaseenana kikíqia. 


text:
Ínnee andeeqára aatata kai fífanoo áiku árinafa unufúannoo. Unufínana andeeqásee finnáranoo. Anée mandá áatata áfiqee fínanoo anáiku firaaqóo mandáikiannoo. Anée andeeqára qóo áfiqee fínanoo aní áiku áidafimarifa taikáfinanoo andeeqásee anée finnáranoo. 


text:
<pb/>Ínnee aiqámausa máriasa námufaqa ámiqimmandee asooáranaki márirana amaniaqa. Ínni máriranakina ámiqirafa andeeqárafa kai máriaqa. Sía miqíqa karaambáiqa sía qáfeefaranoo. 


text:
Ínnee ámiqimmándee rakísia, ínnee Ánutuna áfaariranaki fuanákiqari quándaki káqinni ubeekee foora. Ínnee ámiqimmandee rakísiaqa sía moó fannoo ínniki saakunánanda ínniki kambíqafinoo aiqámausa sukáqarana nímiani. 


text:
Ínnee rakísiaqa. Sía ínniki moó fannoo Esáuna aanna raaqa. Mifá andeeqárana minnísee Ánutuna ufa rukíasee moodáa náranannai kai áfasaafa narí qumíasana narí ákaqa dóo áminau. 


text:
Amiséenoo miqóo kásooqaqee aupúranau. Aupúreenoo narí ákoo finnai aniréenoo afaaqóoqara qufanoo miná ákoofa qinau. Sía, dóo aní ákaqa ámiqa qufanoo Eesáufa ikíráqoofanoo aukunu qúmimarufanoo rándoo rándoo sianoo sía paqúrinau, dóo taikámbinau. Ínnee sía Eesauna aanna raaqa sía andeeqárana minnísaaqa. 


text:
<pb/>Maqee áukuana ínnee sía Isaraee máqannaasa naanna ráidaqa. Maa-maqánasaa Sinái áaqana ámeemaanai Ánutuna ufa íriqau. Ínnee innaarúnai mári Sinái áaqanara foora máridaqa Ánutuna áfusaa kikíqíqa máriafanoo. Óoqai Isaraee máqannaasa Sinái áaqana ámeemaanai aniréeqa sía ufa kái nífu qáfoona mi-aaqannásaa idá firaafá qoofaqa qáfoona oonámu námufaqa aakuasáa námufaqa asukuna námufaqa rafáaqafufaqa aiqámausa qáfamaseeqa rufíaqau. 


text:
Miqúnakina ukeena qunáki faiqí ufa moó íriqau. Íriqa rufíasee qiqau. Maasá sía moo káqikaa ufa írianaura, maasá dáaquqaifaqa rufíeeqa. 


text:
Mi-ufána qídanoo maaqí qinau. Faiqí moó fannoo fee aandáu fee maa-aaqanná áuqamásaifaqa óonisamu qumáree kuqámma arusaaqa. Misá mi-ufána írufanoo káaqa náaquqoofaqa máparaaíqau. 


text:
Mooseefa faqa Sinái áaqanasaa kambíqoo ainainna qáfamasoofanoo káaqa áaquqoofanoo áindiri áindirufanoo qinau. Qinée faqa qáfaunanoo káaqa dáaquqeenoo dáindiri reenoo. 


text:
<pb/>Mi-aukuanná Isaraee máqannaasa mi-naaquqara ainainná nífu qáfamasoofanoo nifaaqa rámasoofaqa rufíaqau. Maqee ínnee sía miqíranaki ániifaqa ani máridaqa. Ínnee Sioona áaqana uqanna káqi márira Ánutuna maqúsaki ani máriafanoo. Innaarúnai márira Yeerusaree máqusa qangiroo moómoo ándandara foora márianaki ínnee ani máriafanoo. 


text:
Ínnee Ánutuna óoqa faiqi innaarúnai búkaki ákara rírausa kai káaqa firaaqóo súqimarianaki asasímarianaki ani máriafanoo. Ínnee Ánutufiqóo ari máriafanoo. Mifá aiqámausa ufa irisée andeeqánnisée marífa máridanoo. Andeeqára fasiqa kuqufusá innaarúnai óoruree ánoonáikamámbiqa ínnee misá nimana námufaqa andeeqáranaki asasíranaki ani máriafanoo. 


text:
óoqai Kainafa narí ákaqa Abeerana árufanoo miná fidíka téeqinau. Abeerana fidíka fannoo Ánutunara qiní fidíka ákiaqara anée qíannee qídanoo. Maqee ínnee Yísuna fidíka Abeerana óoriqararana téeqiraqoo ani máriafanoo. Yísuna fidíka fannoo Ánutunara maasá numóo ákiaqara minníqisaannee qídanoo úriqaranoo máridanoo. Ínnee maqee fúka moodáanaki kíra ufa quqée maríanaki Yísunaki ani máriafanoo. 


text:
<pb/>Minára ínnee Yísuna ufa sía sía íriaqa. Ámiqimmandee rakísimaree íriaqa. Óoqai Mooseefa maa-maqánasaaqaraafa qímannimimarufaqa sía íridaqa kúqimariqau. Maqee innaarúnaindaraa fasiqa ufa rukíaanafa anée yáifee finnáree miná áriranakiqari rukíasee náqi fee innáree. 


text:
Óoqai Mooseefa máru aukuana Ánutufa qufanoo Sinái áaqanasaa maqá kásinau. Ánutufa minára maaqí qímafeekaíkinau. Qinée óoqai maqá kásiafannana, kafáa qinée sía maqá kai kásianaura. Innaarúna faqa kásianauranoo. 


text:
Miqúnnara maasá maaqí qídaqa íridaqa Ánutufa narí aiqáma ainaina áuqu quqáqoona kafáa aiqáma kásimmáseenoo dóo mara áqu taikáannoo. Sía kásimari ainainafa mifá kai káqi máriannoo. 


text:
<pb/>Dóo maasá sía kásira quqúsaki máridaqa minára maasá susúia. Maasá minára quándakiqa Ánutuna áidiranamaú kai narí amooqía. Óori kándamasee rufíaqa rufíaqa qíranannai narí amooqía. 


text:
Maasá Ánutufa sía fífau ainaina máridanoo. Idá qámataikánnimaqée marífa máridanoo, minára áaqara óosanara rufíaaqa, aní faqa idá qamataikáandoora.<pb/>


text:
Ínnee ásauku mundíranaki márianara naríara naríara moodáa fasiqa ánaasee faiqiara foora úriqarara ainainee qímasee sía fífau nóonnoo kai nímuqusí marínaqa naríara naríara ruaqa ásaukunnoo áuqaidana naríara naríara ruaqa. Miqí kai ída sía taikáaqa. 


text:
Ánaamuru sía óori qáfainna maqannaana ámiqi mándee nárana ámiqa máaqa ámiaqa. Akaqáusa miqídaqa sía irirai qangiroo ámiqi ámiqiqau. 


text:
Ínnee karabúsaki máriasara misá faqa karabúsaki máridara foora ámiqimmandee rakísinnimaqaaqa. Ásauku mundírana ufasáara aupúree maríasa sía aunúaqa. Ínnee misá faqa moodáanaki aupúraranara foora nímuqusí marínaqa rakísinnimaqaaqa. 


text:
<pb/>Ínnee aiqámausa faiqí ánaasee nimundáranara úriqarara ainainee qiaqa. Faiqí áneesee áqumummásainafa sía moonáindi quándaki qumáraa. Aiqámausa ínneeqá nammári kai néeqa andeeqásee máriaqa. Faiqí ánaasee dapi narí máree narí máree qiqá nuasa faqa qúmmuariqa nuasá faqa Ánutufa ufa iriséenoo náruannoo. 


text:
<pb/>Ínni írirafa márirafa munnimma áinainara sía káaqa rída máriaqa, maqee máree maría ainainnara dóo amana máridee qímasee afaaqa quqásee mária. Ánutufa minára maaqí qinau.<pb/>Qinée sía ínni minnísee moosáa fuanáura. Ínni faqa<br/>náaru márianauree qinau minára afaaqa quqásee mária. 


text:
<pb/>Maasá mi-ufána iriséeqa paasóosamaseeqa máridaqa maaqí qianáura.<pb/>Karaambáiqa maasá dadaaqímarifa máridanoo<pb/>Minára maasá sía rufíaanaura,<pb/>Náqimasee maa-maqánasaa qaraasa maasá dárifaree. Sía<br/>amana dárifaranoo. 


text:
<pb/>Óoqai indaarú Ánutuna ufa qímannimusara sía aunúaqa. Misá ámiqi máriranara faqa misá kúqiranara faqa misá Ánutuna saqárikiranara faqa iriséeqa misá nímeeraameerá kai ída máriaqa. 


text:
Yísufa ásauku mundírafa sía minakí óosana óosana írirafa márifa. Eendá faqa maqee faqa náaru náaru faqa amanamana kái andeeqára írira óosana márifa máridanoo. Ínnee faqa miqíaqa. 


text:
Akaqáusa Ánutuna ufara óosana óosana írirana uqéeraidaqa. Ínnee sía misá naanna réeqa óonuree aniréeaiqa. Ánutuna áfaariranara mi-iriráfa kai ínni nimana mapukú nímaqainaqa máriaqa, mifá andeeqárafa ámiqirafa máridanoo. Óosana óosana sándufa moo nárana néeqa moo nárana sía néeqa mi-ufána qímaqoonannai sía ínneeqa nimana mapukúsee márifaranoo, mi-ufána mároosa sía mi-ufáfa misá nimana mapukú nímaqanau, sía misá dadaaqinau minára ínnee Ánutuna áfaariranara íriaqa. 


text:
<pb/>Óoqai Yuda máqanna aanáiqikirausa Ánutuna úqiqaana maqa rakísimarusa Ánutuna ufamau fídaqa qaindásaa qaraa aandau tatúfirana suqée marúna akaqána marasée naqau. Maasá aandáu tatúfi maría qaindára foora moo máridanoo. Óoqeenáa uqiqaana máqakinaasa sía amana minásaaqaraana marasée nooqíni. 


text:
Óoqeenáa uqiqaana maqaki moodáa faasaana moodáanaki kíra faasaanasaa misá úriqararafa aandáu fidíka maréenoo firaa naaquqara maaqaki óonureenoo qaindásaa téeqimáseenoo ráudamaki mi-aandauná apata ámudaani amaqí aiqáma sía naqau, mara máreeqa faiqí naambeéqai múnu idá áree mariqau. 


text:
<pb/>Miná amanakái Yísufa Yeerusaree máqusa naambeéqai kúqinau. Narí fidíkannai faiqí ánaasee mandáinaina findaukámannisáanifeera miqínau. 


text:
Maasá faqa Yísuna dadaaqíqa óoqeenáa máaqa naambeéqaira foora Yísufa máriqoo miná asaurírana dadaaqí máraanauranoo. 


text:
Maasá kásooqaqee uqanna maa-maqánasaa sía máridanoo. Maasá kásooqaqee kambíqaaninna máqusara innaarúnaindaraanara rakísidaqa. 


text:
Dóo minára maqee maasá maa-maqánasaa máridaqa Yísunannai Ánutuna dúfi dúfi qímamaqaidaqa. Maasá aandáu tatúfirana fooqáafa dúfi dúfi qírafa máridanoo. Maasá Ánutunara kúqaa ánoonnee qímaria noonákiqari minára dúfi dúfi qírafa maqee maqee kambíqaidanoo. 


text:
Maa-ainainná faqa sía aunúaqa, narí ámiqi narí ámiqiaqa, ínneeqa aináina ínnee íriranannoo kai raíneeqee niqoónausa narí ámi narí ámiaqa. Ánutufa miqíra ainainara ámiqira tatufira aandaura foora máridanoo fee qídanoo qáqaara ráidanoo. 


text:
<pb/>Ínnee ínneeqa úriqararausa qínnandée kai iaqa. Misá Ánutuna saiká máraidaqa ínni nimanara maqee maqee rakísidaqa. Ánutufa kásooqaqee misá ínnisaa rakísiranara iráannoo. Ínnee misá ufara eedóo qífaqa misá asasammásee mi-ainainnámmifáranoo. Ínnee misá ufa rukíaifaqa misá nifaaqa qumooqukídaqa níkoo nikáa ifáranoo. Misá níkoo nikáa ídaqa sía ínni dadaaqifaranoo. 


text:
<pb/>Ínnee maasára maqee maqee innaaru qiaqa. Maasá qimana sía moo áinainara íridaqa andeeqáraqóo kai fíranara rídaqa ínni qímannimidaqa. Ínnee minára maasára faqa innaaru qiaqa. 


text:
Qinée qeeqára faqa ínni qímannimidaqa. Ínnee qiníara faqa innaaru qífanoo Ánutufa qiní dadaa qínaqa ínnee ínnannai káqi káqi fúa. Ánutufa ámiqi ámiqimma nímaqaanínnufana. 


text:
<pb/>Náaru náaru moodáanaki kírana Yísufa ásauku mundírafa kúqiranannai miná fidíkannai dóo mapukúseenoo máridanoo. Ánutufa miná kúqiranakinaana uqéereeqeenoo faiqí ánaasee rakísirana firaanáikamáqaifanoo máridanoo. Narí kúqiranannai faiqí ánaaseesaa rakísirafa máridanoo. 


text:
Ánutufa asooárana faqaafa ínnee miná íriranamau fifándinna oosana akoofásaikirana ínni níminaqa fuaqéera. Ánutufa ásauku mundíranannai maasá faqa maréeqeenoo narí áidira óosanaki narí íriranamau fíranaki quqánnisáani. Aiqáma amooqírafa faqa káaqa aréenarafa faqa ásauku mundíranaindi náaru náaru máriannoo. Kúqaa. Áti ufa. 


text:
<pb/>Óo qiní qíkaqaafasaa ínnee maa-ufána ámiqimasee ásaana ruaqa. Dadaaqíra ufa máridanoo sía kísaaqa ákara ríqa minára qímannimidaqa. 


text:
Qinée maa-ainainnára faqa qímannimidaqa. Maasá qíkaqa Timootifa dóo Roomma máqannaa karabúsaki Yísuna ufasáara rumbáqoofa idukínoo máridanoo. Mifá dauní dauní maí aniráinaqa áfiqee ínnee márinnaqoo óonureeqa maaqandá ínni níqafaanaura. 


text:
<pb/>Ínnee maasá qímandarana ínni úriqararausa faqa aiqáma Ánutuna ufa írimariasa faqa qímannimiaqa. Itari máqannaasa maaqóoqaraasaki máriasa ínni níkaqaafasaa máriasa ínni nímandaidaqa. 


text:
Ánutuna áiku ásauku máaqa máaqa daráaniqa máriasa qinée Yameesasa ínni nímandaidaqa. Qinée Ánutuna eedóo qíra rumbara saikara foora márunna fasiqausa máridaqa. Ásauku mundírana Yísuna maasá karaambáiqa miná faqa eedóo qíra rumbara ainainira fasiqara foora máridaqa nímandaidaqa. Nimaníra ainaina faqa íriranara innaaruqírana faqa mi-ufána qímaqoona. 


text:
Qiní qíkaqaafasaauaqa óosana óosana ummaara ainaina nimanamásee qáfarafa ínnisaa áqufinaqa sía minára máparaaíaqa dúfi dúfi qímasee Ánutufa sía minánnai dárídanoo, afeekaikámaqimaqaidanoo qímidanoo fee qímasee asasiaqa. Mi-nimanira ainaináfa ínni firaaqóo nárínaqa ínni Ánutuna saqárikirafa káqi kai márinanoo ínni mi-saqarikiráfa mifá ínniki sabéenara foora afeekaikámasee máriaqeera máriannoo. 


text:
Ínnee miqíqa máridaqa Ánutuna ufamau kísaaqasaa fímarifanoo ínni márirafa nírafa múduka káqi máriaqa sía káqikaaqo sía amanaikíaqa káqi amana kái múduka márianifeera miqíqa máriaqa. 


text:
Ínniki akaqáusa írirafa sía amanaikínausa Ánutunai innaaru qífanoo nímiani. Ánutufa páapaa ímarifa ámiqimasee írirana káqi nímimarifa máridanoo. 


text:
<pb/>Ínnee íriranara innaaru qídaqa sía óonumafi qaara irira íriaqa, óonumafi qaara irira írimariasa úfaira foora úqimariafanoo. 


text:
Miqínna fasiqausa sía karaambáiqaindaraana aundurái dadaaqírana máreefaranoo misá yáifee fuanau yáifee fuanau qínausa sía moo áinaina máreefaranoo. Aináina faqaasara faqa kudifasiqauqara faqa qímaqoo úfafa. 


text:
<pb/>Ínnee Yísuna ufara suqímariasaki Ánutuna saqáriki máriafanoo ínnikinaana kudi fasiqauqa nisaurímariasa Ánutufa ínni mara uqéerasee innarúnai fuaqée qímaqainara nóori uqéerasee asasiaqa. Ínniki aináina faqaasa kookúna qaqamara foora úfai fuaqá áqusainaqa taikáfifaranoo. 


text:
Súani qéenoo firaaqóo aiqaiqínanoo kookúna aadánusinanoo áfufeenaarirana kakasínanoo áfu qáfainanoo ámiqi ámiqirafa taikáfuannoo. Miqí kai ínoo aináina faqaasa óonauqee aní áuqee ídaqa miqídaqa dóo taikéefaranoo. Miqúnara Ánutufa aináina faqaasa sandáaqaindaraana maréeqee maqásaa quqásainaqa misá faqa kudifasiqauqá faqa asasiaqa. Nimaníranaki andeeqásee káqikai fímariasara qímaqoo úfafa. 


text:
<pb/>Faiqí akaqáusa nimanamásee qáfee marí ainainafa kísaaqasaa nárímarifaqa Ánutuna faqa káqikai fídaqa miqímaria fasiqa anaaseesa ámiqiranaki máriasa máriadaqa. Miqínna fasiqa anaaseesa mi-nimanirána taikásaifanoo Ánutufa óoqai qíma afeekaikíra feefauru náaru márirana nímiannoo narí Ánutunara rímariasa kai nímiannoo. 


text:
Nimaníra ainaina fannoo faiqí ánaasee moó nífaaqasáa áqufinanoo sía Ánutunaindari maa-mandainaináfa ániannoo fee qímasee óonumafi íriannoo. Mandáinaina fannoo sía amana Ánutuna amanamásee qáfaannoo Ánutufa faqa sía moo mándainainannai nimanamásee qáfaannoo, sía miqídanoo. 


text:
Nári mi-manda nidiráfa innooqéenoo radíqififanóo mandóosana kambíqaidanoo. Mandóosana kambíqeenoo innoqáfinoo kúqiranaki áqufidanoo. 


text:
Óo qiní qíkaqaafasaa maa-maqa maaqánaki máriasa, sía Sadannafa níkaru qínnana íriaqa. Aiqáma ámiqira nímira ainaina idaaqírana káqi nimira afeeka ainaina innaarúnaindari qúmidanoo. Ánutufa innaarúnaindaraa qóomauqaindi áuquqoofáuqa mindári mi-amiqira ainainaúsa qúmidanoo. Ánutufa sía súani quqoonará foora óonuree anirée ifa moodáamau kai fímarifa. 


text:
Ánutufa narí íriranannai kai narí ánoona ufannai kai maasá narí fúkasaa ánaaqi ánaaqikiranaki quqáqiséenoo maasá narí ufini aandáu aiqáma ainaina úriqararausaikámafi máriaqeera áuquqisanau. Ánutuna ufa sía náaqoo kai íriaqa nísaukunnoo qumáraaqa. 


text:
<pb/>Óo qiní dídimarí qikaqaafasaauqá maa-ufána náaqoonnoo íriaqa. Ínnee dauní moónufa irisée kásooqaqee aneenná ufa qiaqa, sía qúsufa qímasee áanooqiaqa. 


text:
Ínnee ínneeqa aiqáma mandá kudimakira oosana faqa mandá nira oosana faqa fatíka áqusee máriaqa. Ínnee ínneeqa afeeka minnísee Ánutuna áramandunnai madoodoonaqá máriaqa, máridaqa Ánutufa narí ufa ínni nímuqusaki quqéemarina máraaqa. Mi-ufánanoo ínni asumu máraannoo. 


text:
<pb/>Sía ánutuna ufa náaqoo kai irisée minnísee óo qinée. Ánutuna ufa írimarunausee qiaqa. Miqí qídaqa náriqa níkaru qídaqa. Náaqoo iriséeqa nísaukukoo qumáraaqa. 


text:
Ánutuna ufa irisée sía qumáree marífa tánukaki qáfee marí fasiqafara foora máridanoo moodáannai qáfamaseenoo quándaki óori káqinni ubeekáidanoo narí óori qáfai óosanara aunímarifa. Ánutuna ufa irisée sía qumáree marífa miqírafa máridanoo. 


text:
Ánutuna idaaqíra aaquqíra ufa faiqí nifaaqa idukírafa máridanoo. Faiqí ánaasee moó fannoo maqee maqee ámiqimmandee minakí qáfee marífa sía káqi fífau irisée aunímarifa irisée qumáree marífa mi-fasiqáfa nána ainainee áuqainanoo Ánutufa dadaaqínoo ámiqi ámiqimmiannoo. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee moó fannoo naríara Ánutuna ufa írimarunausee qímasaidanoo sía narí áfauruara ámaakiriara óonumafi íridanoo káqi óosana óosana mandufa úrirara kai qímarifa mi-fasiqáfa Ánutuna saqárikirafa sía máridanoo káqi fífau márifa máridanoo narí áfauru fannoo narí ákaru qídanoo. 


text:
Maasá qíkoofa Ánutufa maa-qaaramoo ainaináusa máraanara kúqaa ánoona qiní saqárikirausammiafoo qídanoo. Moo óosana fíaiqi faiqi rakísirana faqa moo óosana adeedaana ánaaseeuqa náriqa aupúraranaki máriasa rakísirafa faqa moo óosana maa-manda maqa maaqánakina mandóosanauqa qifaaqaí áqufuandoo qímasee eeráirinafa faqa mi-ainainna namúna máree maríasara kúqaa ánoona qiní saqáriki maríasee qídanoo.<pb/>


text:
Qiní qíkaqaafasaa máriasa. Ásauku mundírafa Yísufa maasá karaambáiqa Ánutuna káaqa qárana úriqararafa máridanoo. Ínnee miná ufa íridaqa sía faiqí ámiqira nifaaqa qáfainnanara ámiqira qamunna qáfainnanara rainásee amiqira fasiqa fee qímasee minára ámiqi amiqia, kafáa sía mooná afaaqara mandá fasiqa fee qímasee minára ákoo akaa iaqa. 


text:
Ínnee amaana máqaki suqúfi kéeqaifanoo moo fásiqa aináina faqaafa ámiqira afaaqa qamunna afisírafa ásaukuki rínna márinafa kéeqaannoo moo fásiqa qamunna anáqanáqirafa kéeqaannoo, ínnee ámiqira afaaqa qamunna faqaanara ámiqira fee qímasee ámiqira qóo mara quqásaifanoo óoqu máriannoo mandá afaaqa qamunna faqaanara káqi kikíannee qífanoo káqi kikíqinoo maríannoo fee maqásaa fee óoqu máriannoo fee. Ínnee miqídaqa mandá íriranannai faiqí rainée maríafanoo. 


text:
<pb/>Qiní qíkaqaafasaa máriasa qiní ufa íriaqa. Ánutufa aináina síaisara rusandeesámumandeenoo qáfamaseenoo qumáreeqeenoo narí saqáriki máriasaki úriqararanaki máriaqeera narí innaarúna qúqusa máraaqeera aináina síaisa útaaqamánnisaidanoo. Ánutufa fáasa naríara rímariasara níqafamasee qíma afeekaikámmasee innaarúna maqa maaqa nímiraree qímaqoofa máridanoo. 


text:
Ánutufa miqímasee aináina síaisa uqéeraifaqa ínneeqa ufannái rainánnímaqaidaqa únnaqimásee misára maqásaa óoqu máriaqee qímariafanoo. Yáfa yáfee ínni Yísuna ufa írimariasa maréeqee ufakí síaasinnai quqáida fee, aináina faqaasa kai miqídaqa ínnee áaqaidaqa misára ámiqira qóo óoqu maríaqee qímariafanoo. Ánutufa ínniara narí ámaakundi fee qímaqoofa márifaqa aináina faqaasá kai miqíasara mandá fasiqee qídaqa Yísuna úriqararana áquraraidaqa fídiaqaammámaqaidaqa. 


text:
Ánutuna quqúsakinaa ufa maaqí qímasee ákara rínoo máridanoo, ínneeqa niqoónausara ínniqa nifaaqará foora nídianinani. Ínnee mi-ufánamau fídaqa andeeqásee fifáranoo. Ínnee faiqí nifaaqa qamunna qáfamasee rainée máriana mandóosana máreemariafanoo miqímarianara Ánutuna sándufa fannoo ínni rafáaqafídanoo. 


text:
Faiqí moó fannoo Ánutuna sándufa aiqáma qumáree márinafa moodáa kai áaqamasainafa mifá Mooseena sándufa rukíee marífa máridanoo. 


text:
Ánutufa qinau sía ínnee faiqí ánaasee narí qúmmuari narí qúmmuari iaqanáni. Mifá kai ínnee sía faiqí ánaasee kuqá náruaqee qinau. Anée sía ánaasee qúmmuarinana kafáa quándaki faiqí árinana Ánutuna sándufa rukíee maríanafa máriananoo. 


text:
<pb/>Ánutuna sándufa sía faiqí rumbée marífa máridanoo faiqí idukí marífa máridanoo Ánutufa mi-sandufánasaa kásooqaqee ínni ufa íriannoo minára mandáinainakiqari idukíra kasiqa naanna rámasee andeeqásee máridaqa ufa qiaqa. 


text:
Ínnee ínneeqa niqoónausara sía nímuqusirana nímifanoo Ánutufa faqa ínniara faqa sía ámuqusirana nímiannoo. Náriqa niqoónausara nímuqusidaqa dadaaqímariasa sía Ánutuna ufara rufíeefaranoo, ámiqimasee márifaranoo. Yísuna saqárikirana fífau ufannoo faqa ásaukunnoo qumáraranannai faqa mifá raináidanoo. 


text:
<pb/>Qiní qíkaqaafasaa máriasa, faiqí ánaasee moó fannoo naríara Yísuna saqáriki márunausee qídanoo sía narí márirana akooroo ídanoo mi-fasiqána saqárikirafa fífau máridanoo. Miqí mándee saqárikinafa amanée náaru náaru márirana ámiannoo fee, sía amana ámiannoo. 


text:
Qinée minára íridaqa moo áinaina kíkiqa úsuanaura. Ínni níkaqaafasaa fee nísooqmaakee kúqaa sárauqimariasara qídaqa misá ínnee ínnannai anirée náranaree qamunnarée innaaru qífaqa ínnee sía nímiqa fífau nífaurukoo kai maaqí qía Ánutufa ínni ámiqi ámiqiannoo ínnee óonu qamunna afisúsaifanoo ínni nifaaqa tootoo qínaqa nárana suqásee naaqa. Miqíra ufa sía ánoona máridanoo fífau úfa maridanoo. Anée káqi kásinana nipatasáa sárauqi maría ainainna andeeqásee nímiaqaana. 


text:
Yísuna saqárikirafa miqí kaimmínoo máridanoo fífau áfaurunnoo ákaqaafasaara anée óonu qammunna afisúsee nárana náa. Miqíra ufa sía ákaqaafasaa dadaaídanoo. Miqí kai ínoo fífau áfaurunnoo Yísuna saqárikidee qínafa sía ásaukunno Ánutuna ufa qumárasee ínafa márinana aní Yísuna saqárikirafa kúqinoo máridanoo. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee moó fannoo minára qíannoo, anée Yísuna saqárikirana qumáree maríanafa máriananoo qinée qísaukunnai Ánutuna ufa qumáree marúnausa máridaqa. Qinée Yameesasa minára maaqí qídaqa. Qinée náqimasee aní Yísuna saqárikirana qáfaanáuree ásaukunnoo qumárarafa sía márinaqa sía qáfaanaura. Qinée Yameesasa qeeqá Yísuna saqárikirana qísaukunnai qumárarana miqíqa ínni uqannífiqaanaura. 


text:
Anée fee aneennáraa kái fee Ánutufa moodáa mári fee qímasee mi-iriránannai kai anée ámiqiranaki máridee qídanee. Óo amana ínnee áfaannauqa ufa moodáamau áamasee qímariasa máriafanoo. Áfaannauqa faqa Ánutunara moodáa mári fee qídaqa náriqa mandáinaina ákiaqara nárífandínnanara íriafanoo náaquqaidanoo náindiri ráidanoo. 


text:
Óo fúrufarira fasiqa ánaasee ásaukunnai dadaaqí qumárarafa sía máridanoo Yísuna saqárikirafa narí kai miqóo márida fífau ainainara foora máridanoo. Qinée mi-oosannára kafáa koorooianáura. 


text:
<pb/>Maasá qifaqnáfa Abarahaamafa náqimaseenoo fee Ánutuna faqa moodáanaki kinau. Narí ásaukunnai narí faiqi Isakeena qumáreeqeenoo qaindásaa tatúfira aandau suqá ámianeera quqóonannai Ánutuna faqa moodáanaki kinau. 


text:
Sía fee ínnee íridee. Abarahaamafa narí Ánutuna saqárikirana faqa narí ásaukunnai qumárarana faqa miqandánnoo narí dadaaqí narí dadaaqinau. Narí ásaukunnai qumárarafa narí saqárikirana dadaaqufanoo ánoonaikínoo ámiqinau. 


text:
Minára ákarakina kúqaa maaqí qinau, Abarahaamafa Ánutuna aamúaqira ufa irisée kúqaa fee qímasee saqárikufanoo Ánutufa miná qáfamaseenoo óo andeeqára fasiqa máreenoo qinau. Miqí qímaseenoo Ánutufa Abarahaamanara qiní qíqoondi fee qinau. 


text:
Dóo ínnee Abarahaamana óosana qáfamasee íriaqa, faiqí sía narí saqárikiranannai kaifau Ánutuna faqa moodáanaki kídanoofau ásaukunnai qumáraranannai faqa moodáanaki kídanoo. 


text:
<pb/>Yeerikoo ánaasee moó Raqaba námmarifa dapi nuánaaseefa márinau. Mifá miqí kai ínoo narí ásaukunnai qumárasee íranannai Ánutuna faqa moodáanaki kínau. Mifá Ánutunara irisée Yuda máqannaa qaaraqánda nipuráraa fasiqaqara narí máaqaki mara kukéeqaseenoo kafáa maréeqeenoo moo áatata quqásoofaqa fiqau. 


text:
Maa-ufáusa áti minára maaqí qínoo máridanoo. Faiqí amana sía márinanoo apata kái dóo irí máridanoo kúqinoo máriannoo. Ánutuna saqárikirafa naríaraa máridanoo miqínoo máridanoo ásauku qumárasee ínafa sía márinara dóo kúqinoo máridanoo.<pb/>


text:
Qiní qíkaqaafasaa Yísuna ufara suqímaríasakiqari ínnikiqari sía moómoosa ufasáa rakísirausaikiqa máriaqa. Maasá ufasáa rakísirausa afeeka ufa Ánutufa kásooqaqee qímiannoo, káqiqeesa óorudupinoo nímiannoo. Maasá aiqáma áaqeemariasa máridaqa. Faiqí ánaasee moó fannoo narí óokiqari sía áaqainafa dóo mifá ánoona paqúrimaseenoo dóo narí afaaqa áinaina márirana faqa andeeqásee rakísida máriannoo. 


text:
Maasá qáinnannai qóosa óoki aakú amaqáseeqa miná úqirausa fídaqa quanda quanda ímarifanoo aatáta fídanoo. Sípa minára faqa íriaqa firaa ainaina tiá máridanoo ooruku námmariki fídanoo úfai firaafá fuaqée márifanoo fídanoo minakí mári kiateenafa káqikaa sitiaqa quandée marifanoo fídanoo. 


text:
<pb/>Maasá qífauru rirímma káqikaa ainaina máridanoo firaa ufa tiá rirímma uqéeraidanoo. Káqi idátiara foora firaa qusau nanda utaurídanoo. 


text:
Maasá qífauru idáti miqírafa máridanoo narí máriqooqari aiqáma mandáinaina óosana óosana aiqáma maasá qifaaqasása daráanidanoo. Mi-idatífa Sadanna idáti qumbísee quándakinoo maasá aiqáma márirana nírana qumbíqaraidanoo. 


text:
<pb/>Faiqí óoqai faqa maqee faqa amaná káasau ainaina óosana óosana aandau fee ufini fee noodáanna fee maqámau nímari ainainnee fírifanoo reendeéniannoo. 


text:
Nári nífauru kai faiqí óoqaindari sía reendeénimariafa máridanoo. Sía amana faiqí rafáaqafírana amana máridanoo sukúfa minakí qumbiqánoo máridanoo. 


text:
Maasá minakíqari maasá qíkoona maasá karaambáiqara minakíqari dúfi dúfi qídaqa kafáa quándaki Ánutufa narí amana kái maasá qiqoónausa áuquqoosa níquraraidaqa. 


text:
Dúfi dúfi qírafa faqa níqurararafa faqa moodáa dookiqari kaímma ururáidanoo. Óo qiní qíkaqaafasaa máriasa mi-ainaináfa sía andeeqánoo máridanoo. 


text:
Maqákiqari ururée mari nammarifa sía moodáa aamaraindari sukáqee marífa faqa ámiqimarifa faqa ururáidanoo. 


text:
Sía faafísa námufaqa keefáadi íraannoo. Sía kamúkamuna sánda fannoo faafísa íraannoo. Sía ooruku námmari fannoo faqa nammári uqanna fabaqa íannoo. Maasá nífauru fannoo kai qaaraikídanoo. (Maaqóo misá saqári sía márifaqa káqi maaqóoqaraa saqári áuquraidaqa. Faafísa maaqóoqaraasaindi Yuda máqannaasaindi miná fooqáafa asumu faafis máridanoo. Keefáadiara oorifa sáqari fee qímariqau. Kamúkamúnara kareepa fee qímariqau.) Sandáaqaindaraa irirana faqa maqásaaqaraa írirana faqa mi-irirannára qímaqoo úfafa. 


text:
<pb/>Ínniki moó fannoo naríara írirana faqaasee aiqáma ufa óosanara írimarunausee qímarifa dóo mi-fasiqáfa narí ámiqira máriranannai faqa ámiqira qumáraranannai faqa reendeénirana námufaqa narí írirana námufaqa koorooíanifeera. 


text:
<pb/>Anee aneenná ámuqusa óokiqari sukáqarafa faqa rairaiqírafa faqa aináinara káaqa rírafa faqa úrinana anée únna qímariananoo sía aneenná íriranara úriqarar fee qía. 


text:
Mi-iriráfa sía innaarúnainadari qúmidanoo maa-maqa maaqánasaaqaraafa máridanoo sía innaarúnaindaraafa, áfaannaindi máridanoo. 


text:
Rairaiqírafa faqa óonititée anititée írafa faqa máriqoo miqóo dapi marirafa faqa mandáinaina óosana óosana faqa máriqoo máridanoo. 


text:
<pb/>Innaarúnaindaraa írirafa indaarúqaafa sía ikairí fáifa ámiqirafa mifá náaree indaarú dóo miná miqóoqari asooárana nímirafa faqa fisoo físooirafa faqa aiqámausara áqoondikirana faqa miqímarifa faiqíara qimudáoo qírafa qumbiqánoo máridanoo mi-innaarunaindaraa iriráfa mifá ámiqira narana unakúseenoo áfaaridanoorá foora ámiqira óosana nímimarifa mifá sía qaara ufa qírafa márifa. Miná márirana faqa sía qaaraíkinoo máridanoo. Innaarúnaindaraa írirafa miqíminoo máridanoo. 


text:
Asooéemariasa nári ámiqira márirana qaqamara fooqíara asooáranaki úmmaqusaafanoo minakíqari ámiqimmandee andeeqárafa kambíqaidanoo.<pb/>


text:
Ínniki rákirafa faqa tínoorirafa faqa márifa yáindari fee kambíqaidanoo fee. Ínniqa naundurákinaa amiqira ainainara rírana faqa mandáinainara rírana faqa óosana óosana ainainara naunduráki qóofana qáidaqa rákidanoo. 


text:
Ínnee akaqáinainara rúmammareeqa sía amana máraanaura moonáindi máridanoo qímasaidaqa faiqí narusée máraidaqa. Ínnee akaqáinainara nimukée márifaqa sía amana máraanauree qímasee ufa raináidaqa rákimariafanoo. Ínneeqa rímaria ámiqira ainainara Ánutunara sía iréeqa sía máree maríafanoo. 


text:
Ínnee Ánutunara iráifanoo ínni mandá íriranara íridammunoo qímaseenoo sía nímidanoo. Ínnee ínneeqa nifaaqaróo qíra nídirafa márifaqa mi-nidiránasaa taikáanifeera Ánutunara iréemariafanoo sía nímidanoo. 


text:
<pb/>Ínnee úmmuari mari anaaseena aanna ráidaqa ínnee maanára sía fee íridee, ínnee Ánutuna áqoondi fee qímasaida maa-maqa maaqánasaaqaraasa aináina áqoondikidaqa Ánutuna namuqáaki máriafanoo sía fee minára íridee. Faiqí ánaasee moó fannoo maa-maqa maaqánakinaa ainaina áqoondikiannee qímaseenoo minára kai ínoo Ánutuna namuqáakidanoo. 


text:
Ánutuna tamummáqara fasiqa ákara moó maaqí qímasee ánoonufa qídanoo, Ánutufa maasáki quqóo maraqunafa maasára naríndi kai fee qímaseenoo rairaiqídanoo fee qímaseenoo ákara rínau. 


text:
Sía rairaiqírana kai Ánutufa sía qaara irirana íriaqeera mináindika kai iaqéera maqee maqee dadaaqírana qímidanoo. Ánutuna ákara minára kaifáa maaqí qídanoo, Ánutufa nári núqu uqéeraida nári nimooqímariasa rafáaqafídanoo qáoo qídanoo kafáa quándaki reendeéní maríasa áfaarimariana faqa fisoo físoo ímariana faqa nímidanoo. 


text:
<pb/>Ínnee mi-ufána irisée ínneeqa afeekaikírana minnísee Ánutuna áramandunnai óoqumariaqa. Miqí mámbiqa Sadannana naakáparana rafáaqafusee qáoo qífanoo sandáani. 


text:
Ánutufa márinnai aaqá ánifanoo mifá quándaki ínni naaqa ániannoo. Ínnee mandóosana máree maríasa ínneeqa ikairí nísaukusaa márina nammári úquaqa. Ínnee qaara ufa qímarisa ínneeqa naundurá ánukaaqa. 


text:
Ínneeqa naanaindara qírana minnísee ikíráqaaqa ínnee ínneeqa asasírana minníseeqa nóori runúaqa, ínnee nóori kándamasee ikíráqeeqa ikífaafau iaqa. 


text:
Miqídaqa Ánutuna áfusa uréeqafifanoo Ánutufa ínni uqéeraani. Yísuna ufa írimariasa sía narí áquraree narí áquraree qiaqa. 


text:
<pb/>Qiní qíkaqaafasaa sía narínni narínni naráquraree naráquraree qiaqa. Faiqí ánaasee moó fannoo narí ákaqaafasaa áqurarara ufa qínafa Ánutuna sándufa áqidanoo miná úriqararafaikámmidanoo. Anée ánutuna sándufa áqinana anée sía mi-ufána ámeemaanai márianafa anée mi-ufána úriqararausee qímariananoo. 


text:
Ánutufa kai sándufa nímimarifa sándufa úriqararafa máridanoo. Mifá narí kai faiqí asumu áraannoo fee narí kai náru taikáannoo fee. Ínnee yáusee márida fee ínneeqa níkaqaafasaa níqida fee úrinaaqaraidee. Dúna mooná áuqaanínna ainainnara sía ínneeqa nimooqiaqa. 


text:
<pb/>Ínnee maaqí qímariafanoo. Maqee fee dúna fee qinée moo máqasaa óonureeqa bisinísamásee fee saikámasee fee firaa narana úmmaquseeqa moo áukuana nárana moómoo áfuqai márinaqa miná ákiaqara munnimma moómoo máraanaura. Ínnee miqí qímariasa qiní ufa íriaqa. 


text:
Ínnee sía dúna faasaana kambíqaaninnanara írimariafanoo. Ínnee nári nimooqídaqa sanapaarúna miqírausa maqa máaqa ititái qáfauna dauní rakée ídanoo. 


text:
Ínnee minára irisée dúna moonára maaqí qiaqa Karaambáiqa írirafa miqínoo márinaqa maasá miqíanauree maaqíanauree qíaqaana. Miná írirafa sía miqínoo márinaqa sía miná máraanaura. 


text:
Ínnee sía miqí qímariafanoo maaqí qímariafanoo ínnee ínneeqa nifaaqa nimooqímariafanoo firaaqóo ínneeqa núqu uqéeree maríafanoo. Miqí maría úfafa áaqeemariafa máridanoo. 


text:
Dóo ínnee káaqa firaaqóo aináinafaqaasa qímannimidaqa qiní ufa íriaqa. Ínnee dinee quqáida nóori runímariafa qúsasaa ínnisaa áqufuannoo áqufuaninnanara irisée ikíráqaaqa, ikíráqeeqa ikífaafau iaqa. 


text:
Ínni moómoo ainaina dóo putaammá taikéenoo ínni qamunna ámiqirana dóo qooqoosá qumúra néenee taikáseenoo ínni kóora munnimma moómoo faqa siuráa moómoo faqa dóo taafí aiqáma aru fínoo mi-taafi ariráfa quándaki ínni mandóosana kooroo ínoo ínni nimaqí idá kai qámataikáannoo. Ínnee máa maqee kámuqoo taikáinna kamuqoo moómoo munnimma ainaina afeedí maríafanoo ámuaaqa ámuaaqa faqa rusímariafanoo. 


text:
Ínneeqa munnimmara nímuqusinaqa aináinira faiqiuqa feefaurú sía andeeqásee nímimaríafanoo. Misá minára fáaqari maríafaqa ínnee sía fee minára íridee. Misá ínniara feefaurúrara fáaqarirafa mifá firaaqóo óoru fímarifanoo karaambáiqa Ánutufa úriqararafa innaarúnai máriqoo óoru fifanoo íridanoo. 


text:
Ínnee maa-maqánasaa mária kamuqoo aiqáma ainainna ámiqiranaki faqa nári nídimari ainaina moómoo máree maríanaki faqa máriafanoo. Rákirafa ánidanoo aní aqoónausa kuqá nárímariafanoo ínnee ínneeqa nifaaqa afeedídaqa nárana moómoo náidaqa náinooki máriafanoo. 


text:
Ínnee moómoo munnimma faqaasa ínnee andeeqára fasiqauqa únnufannai kóotaki náríra ufa nimiséeqa kuqá nárí maríafaqa misá sía amana qáoo qiafaqa ínnee káqi nárúafaqa kúqidaqa. Karaambáiqa kafáa qúmiranara ubiqáfi márida áfeesara máriaqa. 


text:
<pb/>Óo qiní qíkaqaafasaa Yísuna ufa írimaríasa, karaambáiqa kafáa qúmiranara ubiqáfi kásoomambi márida áfeesara máriaqa. Quqúsa ákoofa nárana úmmaqusee sía múnari mínari ídanoo ubiqáfi máridanoo moómoo nárana úmmaquqaina kambíqaranara ubiqáfi áfeesida máridanoo mifá aaku áfeesara máridanoo aaku maqásaa qúminanoo nárana kambíqaannoo. 


text:
Ínnee miqí kai íqa karaambáiqa qúmuaninnanara áfeesiaqa, mifá qúsasaa qúmuannoo minára ínneeqa nimana mapukúsee máridaqa ubíqafi áfeesiaqa. 


text:
<pb/>Óo qiní qíkaqaafasaa sía naríara naríara múnuqi míniqiaqa, miqífanoo Ánutufa faqa ínni faqa ufa nímiannoo. Maasá ufa andeeqáaninafa Ánutufa adeedíranoo máridanoo maasáki kéeqarara deedaqída máridanoo. Minára naríara naríara sía múnuqi míniqiaqa. 


text:
Qiní qíkaqaafasaauqa ínnee óoqai Ánutuna tamummáqara fasiqauqa óosana írimariafanoo. Miqóo mikamúqoo márusa óosana óosana nárírana nímufaqa misá qáfeeqa ubiqáfiqa kásoomambi máraqau. Ínnee misá naanna raaqa nárífaqa miqíaqa. 


text:
Ánutuna tamummáqara fasiqausa ubiqáfi mároonara ámiqira fasiqauqee qídaqa. Ínnee Yoobannara írimariafanoo, kísaaqasaa ubiqáfi máriunara miná aanna raaqa. Yoobanna áidafirafa taikóofanoo miná aináinira faiquqa faqa úfai faqa maqá kásirana faqa miná aináina mara fúrufarammásee taikáqoofanoo Ánutufa quándaki firaaqóo ámiqi ámiqi máisánau. Karaambáiqa Ánutufa ámuqusirana faqa nífauarana faqa qumbiqárafa márunara ámiqi ámiqi máisánau. 


text:
<pb/>Qiní qíkaqaafasaa qiní ufa ákiaqa maafá máridanoo. Sía ínneeqa nimana niqiqáida ufa qiaqa sía innaarúnai nísauku uqéerasaida ufa qiaqa sía moo áinaina kíkiqususaida ufa qiaqa. Ínnee andeeqásee eedóo kai qiaqa andeeqásee qáoo kai qiaqa. Ínnee sía miqífanoo Ánutuna ufa ínnisaa áqufuandoora. 


text:
<pb/>Ínnikiqari moó fannoo mandáinainaki máridanoo fee Anutunara innaaruqíani. Moó fannoo asasídanoo Ánutuna amooqíra ídi ráani. 


text:
Ínnikiqari moó fannoo aurídanoo aurímaria fasiqa anaaseesa amaana máqasaa rakísirausa náaraifaqa misá anirée mi-fasiqa anaaseená auríranara innaaru qímasee sáuna anoona fooqáana ákiaqa ámoondunna karaambáiqa áuqusaa qímasee adíeefaranoo. 


text:
Misá naundurá Yísunasaa mundúsee innaaru qídaqa mi-innaaruqiráfa auríra fasiqa anaasee mara fíndifuannoo. Karaambáiqa fannoo marafíndifidanoo miná áaqarafa márinanoo karambáiqa minnísaannoo. 


text:
Ínni naríara naríara mandá írira írimariannana akooroomáseenana naríara naríara ámiqiaqa. Ínni aurírana taikáanifeera naríara naríara innaaru qiaqa. Andeeqára fasiqa innaaruqírafa afeeka ainainá máridanoo. 


text:
Eeriana óosana rirímma maasára foora faiqí faiqi Ánutuna tamummáqara fasiqa fannoo, mifá afeekaikámandee aaku sía rúanifeera innaaru qímasoofanoo qaara faqa qaara faqa áukuana faqa moo áti faqa aaku sía rínau. 


text:
Qiní qíkaqaafasaa ínnikiqari moó fannoo ánoona ufara minnísee káqirúnna mandáinainaki fínanoo moó fannoo andeeqára fasiqa fannoo óonu miná qumáreeqeenoo ámiqira aanai ubeekáinafa mi-fasiqáfa mandóosana márai fasiqana maraquna kúqiranakinaana uqéereeqeenoo káqi máriraqoo quqáannoo. Mi-andeeqara fasiqáfa miqínannai moómoo mándoosana ákiaqara faqa Ánutuna áfusaa rafáaqafu áisaseenoo áminau.<pb/>


text:
Óoqai maa-maqa maaqáfa sía márunakinai Ánutuna afeeka ufara foora Yísufa márinau. Mi-afeeka ufara foorá Yísufa Ánutuna faqa márinau. Mi-afeeka ufáfa Ánutufa kai márinau. 


text:
Mi-ufánannai Yísunannai aiqáma ainaina kambíqaqoofanoo máridanoo. Sía moo áinaina sía minánnai kambíqanau. Aiqáma ainaina miná Yísunannai kai kambíqanau. 


text:
Aiqáma kambíqoo ainaina miná Yísunasaaqaraa márirana maraséenoo dóo máridanoo. Mi-mariráfa maa-maqánasaaqaraa fasiqa ánaasee naundurái qóomara foora aurau rímarifa máridanoo. 


text:
Mi-aurau riráfa asukunakí qáidanoo. Mi-aurau rira qoomána asukuna fannoo sía amana qumáree rafáaqa fúannoo. 


text:
<pb/>Ánutufa qumeé dadaaqufanoo maqásaa fasiqa moo námmari nímimaru Yoohaneefa kambíqafufanoo Ánutufa qiní saikáki fúannee qufanoo narí saikáki ani márinau. 


text:
Yoohaneefa kooroo írafa animárinau. Mi-qoomána Yísunara kooroo írara áninau. Aiqáma fasiqa ánaasee miná ufa irisée Yísunara kúqaa ánoonee qiaqéera áninau. 


text:
Ánutuna ufa fannoo Yísufa ánoona aurau rirafa márinau. Mi-aurau riráfa faiqí aiqámausa naunduráki qéemarufa máridanoo maqásaa faiqi ánaaqi kámmafinoo maa-maqa maaqánaki qúminau. 


text:
<pb/>Mifá maa-maqa maaqánaki ani márinau. Ánutufa mi-ufána Yísunannai maa-maqa maaqánakinaa fasiqa ánaasee áuqu quqásoofanoo misáki akooqóo qumu márufaqa sía minára íriqau. 


text:
Mifá narí áuqu maqa maaqanaki aniroofaqa miná máqannaasa minakí máriasa miná maréeqee áqusee minnísaqau. 


text:
Akaqáusa asasammásee maróosa Ánutuna ufa Yísufa misára ínnee Ánutuna faiqi kámambi máriaqee qíra ufa níminau. Minára kúqaa Ánutunee qímasee naundurá ámimarusa miná faiqi kámambi máriaqee qíra úfa níminau. 


text:
Ánutuna faiqi miqímariasa kambíqafi máriasa sía maa-maqa maaqánaki máriasakiqari kambíqaqau. Sía faiqí faiqi ímaríandeefau máfi kambíqaqau. Sía faiqí nári íriranannaifau Ánutuna faiqi kámmafi kambíqaqau. Ánutuna íriranannai kai kambíqafufaqa miná faiqi námukiqau. 


text:
<pb/>Mi-ufáfa Ánutuna ánoona ufa Yísufa faiqí faiqi kámambinoo maasáki qumu márinau. Qumumárufaqa miná áfeeka eeraarirana maasá miná faiqi námu kúqaa qáfaqau. Mifá narí ákoona ámaaku moodáa márunara narí ákoonasáaqaraa áfeeka eeraarirana faqa káqi áfaarirana faqa kúqaa ánoona úfa qírana faqa maraséenoo qumbiqánoo máruna qáfaqau. 


text:
Yoohaneefa nammári nímimarufa minára Yísunara kooroo inau. Mifá maaqí qímasee faiqí ánaasee qímanniminoo qinau. Óoqai qinée qímannimiqia. Moó fannoo qiní qínaaqianna ániannoo. Qinée kambíqaafannaqoo mifá óoqai máriufa márifaqa qiní úriqarara fee qíafanafa maaná Yísufa mifá máridanoo. Yoohaneefa miqí qímaseenoo minára qímanniminau. 


text:
<pb/>Yísufa maaqóo qumu máridanoo narísaaqaraa ámiqi ámiqirana ámuaaqa ámuaaqa moómoo maasá aiqámausa qímufaqa máreemariqiafana. 


text:
Ánutufa Mooseenannái narí sándufa narí amusúfa maasá qíminau. Ásauku mundírana Yísunannai narí káqi asasamándee nímirufa faqa kúqaa ánoona ufa qírana faqa maasá qíminau. 


text:
Sía moó fannoo Ánutuna qáfee marúfa márinau. Narí ámaaku moodáa narí ákoona ámuqusa uqanna mifá kai narí ákoona faqa márida qáfamaseenoo maa-maqánasaa maasá qímannimirara qúminau. Yoohaneefa nammári nímimaru ufafa. 


text:
<pb/>Yoohaneefa Yísunara kooroo qu úfafa maaqímasee animárinau. Yuda máqannaasa amaana máqa aanáiqikirausa faqa amaana máqaki dapi saika máree marúsa misára Reefina áiku ásauku fee qímarusa misá faqa Yeerusareenni suqúfufaqa ufa qímaseeqa faiqí akaqáusa nifeeqásee niqiqoofaqa Yoohaneenara irárara óoqufiqau. Yoohaneefa nammári nímimarufunnai Yooradanna námmarinni óoqureeqa maaqí qímasee iraqau. Óo Yoohanee, Ánutuna tamummáqara fasiqauqa kambíqaaninna tamummaqara fasiqanara ákara rúmaqoofa anée maaná mifée yáfee. 


text:
Yoohaneefa misá ufa iriséenoo sía káqi úfa qinau akooqóo kooroo qímasee qímanniminau. Qinée sía ásauku mundírausau máridau. 


text:
Misá minára iriséeqa kafáa iraqau. Anée Eeriaafée máridanee. Maasá qímaqimia. Miqí qufanoo Yoohaneefa qinau sía qinée misáu. Miqí qufaqa misá iraqau. Anée mi-tamummaqara fasiqánara ákara rúmaqoo fee máridanee. Miqí qufanoo Yoohaneefa sía fee qinau. 


text:
Sía fee qímasoofaqa misá quándaki qiqau. Maasá niqiqaasá nána ufa fee aníara qímannimianauree. Anée yáfee. Anée aneennára náqi fee qídanee. 


text:
Yoohaneefa misá ufa iriséenoo maaqí qímaseenoo qímanniminau. Ánutuna tamummáqara fasiqa Eesaiaafa óoqai maaqí qímasee qiníara ákara rinau.<pb/>Qinée karaambáiqara namméera qímasee qímannimira fasiqausa máridaqa.<pb/>Káasau máqa maaqakiqari maaqí qímasee namméeraqidaqa. Ínnee karaambáiqa ánianínna aanna andeeqáseeqa afisúaqa. 


text:
<pb/>Yeerusareendari niqiqoosa misá Farisai ámaana ufa qímarusa misá miná iriséeqa kafáa irámmiriqau. 


text:
Óo Yoohanee, anée sía ásauku mundírafa máridana. Anée sía Eeriafa máridana sía anée mi-tamummaqara fasiqáfa máridana. Anée sía misá máridana náqi fee ídanee nammáriki kéeqannimaqaidanee. 


text:
Yoohaneefa misá ufa iriséenoo maaqí qímasee qímanniminau. Qinée nammáriki faiqí ánaasee kéeqannimaqaidaqa. Ínni qámbaanai moó fannoo máridanoo ínnee minára sía írimariafanoo. 


text:
Mifá qiní qínaaqíanna ánianínafa qiní úriqararafa máriannoo. Náqimasee fee qinée miná dadaaqianáuree. Qinée kúqaa óoreeqararausa uqanna máridaqa. 


text:
<pb/>Yoohaneefa Yooradanna námmariki Beetani máqusai dínni afainni nammáriki kéeqannimaqéemarufaqa misá anirée miqí qímaseemma irée maríqau. Ánutufa auíqaanínna sipsipa anaaqina ufa. 


text:
<pb/>Iqáqoofanoo kanánaana Yísufa Yoohaneefunnai óoqu fímarufanoo Yoohaneefa qáfeenoo narí faqa márusa maaqí qímasee qímanniminoo qinau. Ínnee qáfaaqa maa-fasiqáfa Ánutufa nífaueemari aandau ánaaqi narí qaindásaa kúquaninna aandaufa maasá aiqámausa maa-maqánasaaqaraasa mandáinaina minánnai maraqúqiseenoo Ánutufa dárira ufa ateekáqisaaninafa máridanoo. 


text:
Eendá qinée minára maaqí qúnafa maafá qinée sía máriafanna kamuqoo márunara qiní úriqararafa máridanoo qiní qínaaqíanna kambíqafi aniráannoo qúnafa maaná mifá máridanoo. 


text:
Qinée minára sía írimariafanausa máridaqa. Isaraee máqannaa nífusaa kooroo qiaqéera nammári áuqamánnimaqaqa ánidaqa. 


text:
<pb/>Yoohaneefa maaqí qímasee Yísunara qinau. Qinée Ánutuna maraquna qáfaunanoo mifá nakipurúnaikámambinoo innaarúnaindari qumuréenoo Yísunasaa quqéenoo. 


text:
Qinée qeeqá kai ásauku mundíranara sía amana mifée qianáura. Maa-saikánara diqiqoofa Ánutufa maaqí qímasee qímaqiminau. Anée faiqí moó qáfainanoo qiní maraquna fannoo akooqóo minásaa mundúfinnanara minára faiqí ánaasee qiní náaquqara maraqunannái rúmannimaqáanina fee qinnáranoo. 


text:
Maafá Ánutufa rusandeesámu másee mároofa narí ámaaku uqanna máridanoo. Qinée qeeqá qífunnai qáfeeqa ínni kooroománnimaqaidaqa. Yísufa indaarú óoqasaa nífiqoo faiqi namusa. 


text:
<pb/>Kanánaana iqáqoofanoo Yoohaneefa nammári áfainni narí ufa írimaru fasiqa qandá faqa márufanoo Yísufa áiqaránau. 


text:
Áiqa̱róofanoo Yoohaneefa ámiqi mándee aiquqummáseenoo qinau. Ínnee maaná qáfaaqa Ánutuna aandáu̱ ánaaqiara foora qaindásaa maasára kúquaninafa áiqaqaidanoo. 


text:
Áfaqee fímarufanoo Yísufa quandáfi níndafeenoo qinau. Ínneeqara nánaree qiní qífáqee ánidee qufaqa miqandá qiqau. Ufasáa rakísira anée yái fee máridanee. 


text:
Yísufa iriséenoo qímanniminau dóo anirée qáfaaqa qufaqa miqandá miná faqa óonu miná máaqa qáfamasee eenáanianna óonu qáfamaseeqa miná faqa káqi kaaqóo máriqau. 


text:
<pb/>Mi-fasiqaqandá Yísuna máaqa óonu qáfamasee miná faqa máruqanda miqandákiqari moó fannoo Andurufa márinau. Mifá Simoona moo áuqu Peetooroona ákaqa márinau. 


text:
Andurufa naráfasaana Simoona moo áuqu Peetooroona káqi káqi paqúrimaseenoo qímaminoo qinau. Maasá Ánutuna ásauku mundíra fasiqa kambíqaannoo fee qímaqoofa dóo maasá paqúriqa qímaseenoo miná áfiqammaree Yísufinnai finau. 


text:
Óonuroofanoo Yísufa Simoona aiquqummáseenoo qinau. Anée Yoohaneena ámaaku Simoonafa máriananoo. Qinée aníara Keefasaneé qianáuree qinau. Mi-auqú oosanná óoni fee qínoo máridanoo. Yísufa Firipina faqa Natanaeerana faqa náaroo ufafa. 


text:
<pb/>Moo kánanaana Yísufa Kariree máqamaaqai fuanéera aanái Firipina paqúrimandeenoo qímaminoo qinau. Dóo Firipi qiní faqa dóo ániannee qinau. 


text:
Fíripifa Natanaeeranara randásee paqúrimaseenoo qímaminau. Mooseefa Ánutuna sándufasaa faqa tamummáqara fasiqausa faqa kambíqaaninna fasiqanara óoqai ákara rúmaqoona maasá paqúriqa. Mifá Yísufa Yooseefaana ámaaku Nasareetee máqusaindaraafa máridanoo. 


text:
Natanaeerafa qinau, Akasáa náqimásee ámiqira ainaina Nasareetee máqusaindari kambíqararee, sía kambíqaannoo. Miqí qufanoo Firipifa qinau anirée dóo óonu qáfa. 


text:
<pb/>Firipifa miná áfiqeenoo óonu roofanoo Yísufa Natanaeerana qáfamaseenoo qímaminoo qinau. Óo maafá Isaraee máqannaa faiqí uqanna ánidanoo. Sía qúnna úfa minakí márifa andeeqárafa kai márifa máridanoo. 


text:
Natanaeerafa minára iriséenoo tautúmaseenoo maaqí qímasee Yísuna qímaminau, anée náqi fee másee qiníara íridanee. Yísufa iriséenoo maaqí qímasee qímaminau. Natanaeera fáasai Firipifa sía aní paqúriqoo anée aneenná maqúsai aneenná faafísa atukaki níanai márianaqa qinée aní aundurákinaa óosana fáasai qáfeeqa. 


text:
Natanaeerafa iriséenoo tautúmakufanoo qinau. Ufasáa rakísirafa anée Ánutuna ámaaku márianafa. Anée Isaraee máqannaa karaambáiqa márianafa máriananoo. 


text:
Miqí qímasoofanoo Yísufa qinau. Qinée fáasai faafísa atukaki máriana qáfaunnanara minára qúnnanara anée mináree qiníara Ánutuna ámaaku fee qídanee. Qiní ufa íria. Maqee káqikaaqoo uqafíqaunana qáfaananoo. Kásooqaqee ánoona firaaqóo uqánnifiqaanaura. 


text:
Miqí qímasee miná faqa márusa qímanniminoo qinau. Qinée ánoona ufa qímannimidaqa kásooqaqee ínnee innaarúnai kudimandá rakée ínaqa qáfaifanoo qangiroouqá faiqí nímaaku qiní qimummaqa óoraini qúmaini ímarifaqa níndafeefaranoo.<pb/>


text:
Qaara faasaaná áiqaroofanoo Kannaa máqusai Kariree máqa maaqaki moó máqusaki mánaaqa amundárafa márinau. Yísuna ánoofa Máriafa mi-qoomaqánaki dadaaqídanoo márinau. Qoomáqa suqóosa Yísuna faqa narí faiqi námu faqa náaroofaqa fiqau. 


text:
Mi-maqannáasa óosana maaqímminoo máridanoo. Mánaaqa nimundáraree qímasaidaqa nárana faqa uáinna nammari nári maqee maqee née maría nammarifa faqa námammaree múnusaida nimundée máriqau. Mi-qoomaqánaki uáinna nammari námammaree kasaaqa múnu taikásoofanoo Máriafa narí ámaaku Yísuna qímaminoo qinau. Qiní qímaaku dóo uáinna nammari taikánoo máridanoo. 


text:
Yísufa mi-ufána iriséenoo narí áfeeka kooroománnimaqaaninnanara iriséenoo qímaminoo qinau. Óo qinnaqéefoo nánaree anée qiní iráidanee. Kásooqaqee qinée firaa ainainá óosana óosana faiqí sía áuqee maríana áuquanaura anée maqee kasaaqaí qímariananoo. 


text:
Yísuna ánoofa miná iriséenoo quandáfinoo qoomáqa dadaaqímaru fasiqausa mara quqáqoosa maaqí qímasee Yísunara qímanniminau. Nána ainainaree maafá qínaqa mifá qína̱ndée kai iaqa. 


text:
<pb/>Mi-maqánaki óoni qafee firaafáuqa dínni qísauku taikásee dínni ani moodáa marasée márinau. Yuda máqannaasa nári íma̱rúdeemásee minakína námmari marasée nísaaqumásaida nárana néemariqau. Aiqáma ooni qafee tintarámma miqírafa firaafáuqa márinau. Nammári moómoo saka adíee marúsauqa máriqau. 


text:
Yísufa qoomáqa suqára faiqiuqa mara quqáqoosa qímanniminoo qinau. Ínnee nammári sakasée maa-ooni qafeesáki adíee márifanoo áfaisaa kai úruani. Yísufa miqí qímasoofaqa misá aiqáma mi-ooni qafeesáki saka adíoofanoo áfaisaa qumbiqáqau. 


text:
Saka adía qumbiqásoofanoo Yísufa qímanniminoo qinau. Ínnee minakínaana sakamáree qoomáqasaa rakísimarina ámifanoo námasee qáfaani. 


text:
Miqí qímasoofaqa misá míqimmiqau. Qoomáqasaa rakísirafa mi-nammarífa uáinnáikamáfuna óosana síamma írinau. Qoomáqa suqéemaru aináinira fasiqausa misá kai íriqau. Qoomáqasaa rakísirafa námasee qáfoofanoo amundóo ánaaseena afaaqi áaramáseenoo qinau. 


text:
Aiqáma qoomáqa suqée maríasa ámiqira uáinna náaree indaarú nímiafaqa náidaqa. Néeneesaafaqa ínaaqianna mandá uainna nímidaqa. Anée sía miqíananoo ámiqira uainna uqanná kai ínaaqianna nímiananoo. 


text:
<pb/>Miqínoo Kariree máqa maaqaki Kannaana máqusai Yísufa narí saika óosana araseenoo faiqí sía áuqoo ainaina ámiqira oosana áuqamásoofaqa faiqí ánaasee qáfaqau. Mifá mi-karí narí afeeka firaaná uqannífiqoofaqa miná ufa írimaru fasiqausa Yísunara kúqaa Ánutuna ámiqira áfeeka uqannífiqee marí fee qiqau. 


text:
<pb/>Miqóoqari Yísufa narí ánoona faqa narí ákaqaafasaa faqa narí ufa írimarusa faqa Kapeeranaumma máqusai óoqu fíqau. Miqóo óoquree qaaramoo fáasaana káqi márinau. Yísufa Yeerusaree náaquqara ámaana máqaki kéeqoo ufafa. 


text:
<pb/>Isaraee máqannaasa mi-ainnaaqarara qoomaqána suqárara deedaqufanoo Yísufa minní Yeerusaree máqusai óoru fínau. 


text:
Óorureenoo Yísufa náaquqara amaana maqaki kéeqafinoo óonurama níndafoofaqa faiqí mi-naambeeqánai márida Ánutuna tatúfirana suqáraree qídaqa burimakáu sipsípa nakipurúna narínni narínni feefaurímariqau. Miqídaqa firaa munnimma máraidaqa qúmmuaraikámmimáriqau. Faiqí ánaasee kaamánna munnimma mara máree múnu nímufaqa misá náaquqara maqakinaa munnimma nári nímimariqau. Miná faqa amaana máqasaa rakísirausa nári faqa qúmmuaraikámmimariqau. 


text:
Yísufa aniráma níndafeenoo sánda kukúqamma qumáreenoo mi-samúna burimakáu sipsípa faiqí náru nífaqaaufaqa quqásee sandáqau. Munnimma kukúqimaru qaindáusa ani qumáreenoo téeqi máqusoofanoo mi-munnimmáusa maqándanandánamminau. 


text:
Miná miqímáseeno nakipurúna feefaurú máree marúsa maaqí qímasee qímanniminau. Maa-ufinísa maanakínaana maanakíqari kai dóo máree fífuaqa, sía máriaqa. Qiní qíkoona máaqa maa-maqáfa máridanoo. Ínnee sía miná marasée dapi feefaurira maqá fee qiaqa. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofaqa Yísuna faqa nímarusa óoqeenaa Ánutuna tamummáqara fasiqauqa ákarakinaa ufara óonumafi irisée qiqau. Aní máaqara qiqá dídirafa idára foora qáidanoo fee qiqau. Yísuna faiqi námu minára íriqa maaqí qiqau. Óoqeenáa ufa ánoona dóo maqee Yísunaki kambíqeenoo fee qiqau. 


text:
<pb/>Yísufa aandáu̱qa amaana máqa naambeéqaindaraana niqiqámasoofaqa Yuda máqannaa úriqararausa quandáfi Yísuna áqidaqa qiqau. Anée kúqaa karaambáiqa máridana faiqí sía amana áuqeemaria ainaina firaa ainaina moó uqaqífiqainaqa maasá kúqaa aníara karaambáiqammifoo qianáura. 


text:
Yísufa mi-ufána iriséenoo qinau. Amaná, ínnee maa-amaana maqána rapéemasaifaqa qinée qaaramoo fáasaana kafáa uqéera kúradaanaura. 


text:
Yuda máqannaasa úriqararauasa minára iriséeqa qiqau. Akasáa maa-maqána óoninnai áuqimariafa firaafá máridanoo. Maasá qikeekú qikaakú (46) qaara fasiqa níku nísauku taikásee dínni taikásee dínni ani moodáa marasée áukuana aundurái maa-afeeka maqána áuquqoofa máridanoo. Anée náqimásee qaaramoo fáasaana uqéera kúradarara qídanee. 


text:
Yísufa sía náaquqara maqara írinau. Narí afaaqara Ánutuna náaquqara maqa fée qufaqa misá sía íriqau. 


text:
Yísuna faiqi námu faqa sía aaqee mi-ufána óosana íriqau. Kásooqaqee Yísufa kúqiranakiqari fíndifufaqa miqóo Yísuna ufa irisée miqóo ánoonara óonumafi íriqau. Miqóo faqa misá tamummáqara fasiqa ákarara faqa Yísunara faqa kúqaa fee qiqau. Yísufa aiqáma fasiqa naundurái níndafoo ufafa. 


text:
<pb/>Mi-fasannái áinnaaqarara qoomaqa kamuqoo Yísufa Yeerusareenni márufaqa moómoosa miná sía faiqí amana áuqeemaria ainaina qáfamasee kúqaa Ánutuna ásauku mundíra fee qímariqau. Maa-fasiqáfa Ánutuna áfeeka eeraarirana kooroo ímarifa máridanoo fee qímariqau. 


text:
Yísufa minára írinoo sía misáki paasóosamandee afaaqa quqánau. Mifá faiqí naunduráki írufanoo sía amanaíkufanoo. 


text:
Sía moó fannoo faiqí naundurákinaana qímamiqau. Narí kai ámiqimandee aiqámausa naundurá mandírirana níqafamaseenoo misáki sía afaaqa quqánau.<pb/>


text:
Farisai ámaana ufa qímarusaki faiqí moo áuqu Nikoodeemusafa Yuda máqannaasa úriqararafa moó fannoo márinau. 


text:
Mi-fasiqáfa moo éenda asukunakí kukéeqakufanoo Yísufa máruqoo aniréenoo qímaminoo qinau. Óo ufasáa rakísirafa anée Ánutufinaindari ánianafa ufasáa rakísirafa márianaqa maasá minára íridaqa. Sía fífau fasiqa naríkai qínanoo faiqí teeroo ainaina aaqee taikáannoo, anée íanandee qíananoo taikáannoo. Ánutufinaindari ánianafa máriannanara mi-afeeka ainaina áuqimarianaqa maasá íridaqa. Anée nánufa fee maasá qímaqiminnaree. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo narí qímaminoo qinau. Qinée ánoona ufa aní qímamianaura. Faiqí Ánutufinaindari kafáa fúkasaa ánaaqi ánaaqi kámafinausa kai Ánutuna quqúsaki kéeqeefaranoo. Káqi márinausa sía amana fifáranoo. 


text:
<pb/>Nikoodeemusafa mi-ufána iriséenoo kafáa Yísuna irámmirinoo qinau. Náqimásee faiqí firaafá kafáa ánaaqi kamámbinoo fee, narí ánoona áranandaki kéeqafinanoo fee kafáa máqaannoo fée. Yísu sía amana, sía minára qímariananoo. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qímaminoo qinau. Qinée ánoona ufa aní qímamidaqa. Faiqí káqimarinausa sía uqanna Ánutuna quqúsaki kéeqeefaranoo. Ánaasee áranandaki kambíqainausa quandáfi Ánutuna maraqunannái faqa fúkasaa ánaaqi kámafinausa kai Ánutuna quqúsaki kéeqeefaranoo. 


text:
Faiqí nímaqífaqaasa quándaki nímaqífaqaasa máqeefaranoo. Ánutuna maraquna fannoo quándaki maraquna faqaasa Ánutunara írirana faqaasa máqaannoo. 


text:
Úfai óosana íria. Yáindari ánidanoo fee. Yái fee fídanoo fee. Narí íriranamau fifaná anée ufa kái írimariananoo. Ánutuna maraqunannái faiqí moó fúkasaa ánaaqi kírausa miqí kai ídaqa. Anée sía miná óosana qáfeennaranoo. 


text:
<pb/>Nikoodeemusafa mi-ufána iriséenoo Yísuna qímaminau. Náqimásee maa-ainainnáfa anée qíanandee íannoo fee. Sía qinée minára íridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo maaqí qímasee narí qímaminau. Anée Isaraee máqannaa rakísirafa firaafá moó fannoo márianafa máriananoo anée náqimaseenee maa-ufána óosana sía íridanee. 


text:
Qinée kaifáa ánoona ufa aní qímamídaqa. Maasá írunna úfana kai aní qímamidaqa. Maasá qáfee marúnna ainainará kai ínni qímannimiafaqa ínnikina moó fannoo sía maasá ufa írimariafanoo. Sía moó fannoo innaarúnai óoru fímariasa máridaqa. Qinée faiqí nímaaku kai innaarúnaindari qúmuafanausa mindáraa ainainara írida máridaqa. Qinée maa-maqánasaaqaraa ainainara aní qímamianana sía írinana náqimásee innaarúnai ainainara qímamianana írinnaree. 


text:
Yísufa kafáa Nikoodeemusana qímamidanoo qinau. Óoqai aadána máqa maaqaki sakániuqaindi Isaraee máqannaasa moómoo ukaqánnimisoofaqa kúqimariqau. Mooseefá miná qáfamasee koopáa saunu náaree áuquseenoo miná ánaaqianna minánnai kai sakáni áuquseenoo mi-saunúnasaa kukúkukuqamaseenoo dóo uqéerasoofaqa kúqirarimarusa miná qáfamaseeqa sía kúqiqau fíndifiqau. Qiní faiqí nímaaku miqí kai másee qiní darusée aunírira saqarisaa uqéera quqéefaranoo. Qinée miqóo airíqa márianaqa aiqámausa qiní qíqafamasee írirana qinísaa rusírausa Ánutufa narí náaru márirana nimíannoo. 


text:
Ánutufa maa-maqánasaa máriasara ámuqusa firaaqoo qunára narí ámaaku moodáa uqanna ámiqirana maqásaaqaraasa nímuna miná saqárikinausa sía kurídiranaki fifáranoo Ánutuna náaru máriranaki fuaqéera narí ámaaku níminau. 


text:
Ánutufa sía maa-maqánasaaqaraa fasiqa ánaasee narí ufa firaanáki mara áquanifeerau narí ámaaku maa-maqánasaa quqánnisánau. Mifá faiqí ánaasee náriranakinaana qumbáqeeqee náaru asumu máriranaki quqánnisaanífeera Yísuna quqánau. 


text:
<pb/>Maqásaa fasiqa ánaasee Ánutuna faiqi námukinausa miná saqárikinausa Ánutuna nárirafa sía misásaa máridanoo. Sía Ánutuna faiqi námukinausa sía miná saqárikinausa dóo óoqai Ánutuna nárirafa misásaa máridanoo. Misá Ánutuna moodáa faiqiara sía misá nári írirana minásaa rusírai Ánutuna nárirafa minárakai dóo misásaa máridanoo. 


text:
Ánutuna nárira óosana maaqímminoo máridanoo. Ánutuna káaqa qára qoomara foora Yísufa maa-maqánasaa dóo ani máridanoo. Faiqí nári óosana mandáinaina máree márifanoo minára írinoo káaqa qára qoomara Yísunara ákooqaifanoo asukunara rídanoo. 


text:
Faiqí moó fannoo mandáinaina máree marífa mifá káaqa qáranara fídiaqaa ímarifa sía fáasaana kooroo íannoo. Narí mandá óosana kooroo qianóo qímasee asukunakí káqi máridanoo. 


text:
Yáfa yáfee moó fannoo ánoona óosana márainafa mifá súanisaa qóoma máriqoo áninafa narí Ánutuna ufamáu fímari oosanna akooqóo kooroo íanifeera akoosaqá ánidanoo. Yísufa Yoohaneena nammári nímimaruna faqa ufaqu úfafa. 


text:
<pb/>Mi-aukuannái Yísufa narí faiqi námufáqa Yudeeaa máqa maaqaki óoquree marikínoo Yísufa qufaqa miná faiqi námu faiqí ánaasee nammáriki kéeqamánnimaqee maríqau. 


text:
Yoohaneefa nammári nímimarufa mifá fáqa mi-aukuanná moosáa faiqí ánaasee nammáriki kéeqamánnimaqee marínau. Mifá Saarimma máqusa aaqá Aeenoona námmariki kéeqamánnimaqee marínau. Miqóo nammári moómoo mándinoo márunara faiqí ánaasee moómoo suqíqa márufanoo Yoohaneefa nammári áuqamánnimaqee marínau. 


text:
Yoohaneefa mi-kamúqoo káqi máru kamuqoo nammáriki kéeqamánnimaqee marínau. Eeroodeefa sía karabúsaki quqóo kamúqoo miqí márinau. 


text:
<pb/>Yoohaneena faiqi námu faqa Yuda máqannaa fasiqa moó fannoo faqa Yuda máqannaa nammári kéeqannimaqee máru óosannara ufa raináqau. 


text:
Miqídaqa Yoohanee funnái óonuree qímamiqa qiqau. Óo ufasáa rakísirafa. Óoqai anée Yooradanna námmari dínni afainni qímannimuna fasiqafa Yísufa dóo Yeerusareendári qumuréenoo faiqí ánaasee nammári áuqamánnimaqee marífaqa minní faiqí ánaasee moómoo fídaqa. 


text:
<pb/>Yoohaneefa miná iriséenoo maaqí qímasee qímanniminau. Sía moó fannoo káqi íannoo. Ánutufa áminafa kai miqíannoo. 


text:
Ínnee mi-fasiqánara qiní ufa qíafannanara írimariusa máriafanoo. Qinée minára maaqí qíafanafa. Qinée sía ásauku mundírausa máridaqa. Qinée miná óorinni ániafanausa kai máridaqa. 


text:
Áqoondi fannoo amundára fasiqa aaqá máridanoo miná ufa iriséenoo asasídanoo. Narí áqoondi ánaasee máree marínara asasídanoo. Qinée Yoohaneesa Yísunara iriséeqa asasídaqa. Mifá amundára fasiqara foora márifaqa qinée miná áqoondiara foora máridaqa miná ufa iriséeqa qiní asasírafa firaafá máridanoo. 


text:
Mifá maqee maa-fasannái úriqararafaikámambi maríannoo. Qinée qeeqá óorudupirausaikámambi maríanaura. Innaarúnaindari qúmu fasiqana ufa. (Yoohaneefa nammári nímimarufa mi-ufána Yísunara qímasoofanoo maa-papiqána ákara rímarufa miná amaráfa Yísuna faiqi námukinaa moó Yoohaneefa narí amarána ufa iriséenoo ákara rúmaseenoo kafáa narí ufa Yísunara maaqí qímasee ákara rinoo qinau.) 


text:
<pb/>Miríndari qúmifa mifá aiqámausa úriqararafa máridanoo. Maa-maqánasaa qaraafa maa-maqánasaa qaraanara kai qídanoo. Innaarúnaidari qúmifa mifá aiqámausa úriqararafa máridanoo. 


text:
Yísufa innaarúnaindari qúmifa minní máridanoo mindáraa ainainara narí áfu qáfainara narí áaqoo írinara qímannimimarifaqa sía írimariafanoo. 


text:
Mi-ainainná qímannimina irisée kúqaa ánoonee qímasee márainna fasiqa ánaaseesa Ánutunara kúqaa fee qímariasa máridaqa. 


text:
Ánutufa innaarúnaindari aqiqámasaifa Ánutuna óokinaa ufa kái qímannimidanoo Ánutufa narí maraquna múduka amiqaifanoo miqídanoo. 


text:
Yísuna ákoofa Ánutufa narí ámaakuara ámuqusifanoo minára rídanoo aiqáma ainaina miná áramandunnai quqáidanoo. 


text:
Ánutuna ámaaku ufa irisée mara miná saqárikinafa dóo mifá Ánutuna náaru márirana marasée minakí máridanoo. Ánutuna ámaaku ufa irisée rukíainafa Ánutuna firaaqóo áanooqirafa minásaa náaru máriannoo.<pb/>


text:
Yísufa sía narífau kéeqamánnimaqee marínau. Miná faiqi námu miná ufasáa kai kéeqamánnimaqee maríqau. Yísufunnai moómoosa fímarufanoo Yoohanee funnai moodáa moodáa kai fímariqau. Farisai amaana ufa qímarusa mi-ufána iriséeqa múnuqi míniqira ufa uqéeraaqaa ufanóo Yísufa iriséenoo Yudeeaa máqa maaqa mminníseenoo Kariree máqa maaqaki kafáa finau. 


text:
Yudeeaa máqa maaqa minnísee Kariree máqa maaqaki fídanoo Samaria máqa maaqa namuqáa máruna qámbaanai óonuranau. 


text:
<pb/>Miqóo fídanoo Yísufa moo máqusa áuqu Sikara mi-maqusána paqúrinau. Óoqai Yakooboofa miqóo máridanoo nammári sía márufanoo madika indufúseenoo minakínaa námmari néeneeufanoo narí ámaaku Yooseefaana ámu nammarifa márinau. Meemái uqanna indufú maree nammári paqúrinau. Sikara máqusa mi-nammari madikána aaqá márinau. 


text:
Yísufa kísaaqa aatata fífi̱ isoofanoo ámudaani rufanoo miqóo Yakooboona nammári mádika paqúrimaseenoo miná áfainni óoqu marínau. Súani qámbaanaíkufanoo madika áfainni óoqu marínau. 


text:
<pb/>Yísufa óoqu marifí márufanoo Samaria ánaasee moó fannoo Yakooboona madikakí nammári sákarara óoqu fínau. Óoquree nammári madikakí sákeemarufanoo Yísufa innaaruqínoo qinau. Maa-anaasee anée nammári qiní qímina náa. 


text:
Yísuna faiqi námu nárana feefauríraree qímasee maqúsai óorufufanoo Yísufa naríaraa mi-nammarína áfainni óoqufaaqee márida qáfoofanoo mi-anaaseefá nammári sákararee qímasee qúminau. Qumuroofanoo Yísufa nammáriara qufanoo mi-samaria maqannaa anaaseefá tautínoo qinau. 


text:
<pb/>Akasáa Yuda máqannaafammia. Sía Yuda máqannaasa Samaria máqannaasa kaafa pirítaki náidammia. Qinée Samaria máqannaa máridaqammu. Anée náqi fee qídanee nammáriara qiníara innaaru qídanee. Yísufa minára iriséenoo maaqí qímasee narí qímaminau. Anée Ánutuna nímira ainainara fáqa qiníara fáqa írimarinafa máridanau qiníara iráinaqau náaru márira námmari aní ámini. 


text:
Mi-anaaseefá mi-ufána iriséenoo kafáa qímaminoo qinau. Óo maa-fasiqa aní nammárianandaana faqa nammári rarisára sánda fáqa sía máridanoo. Maa-madikáfa meemái kísaaqasaa máridanoo. Anée qíanandee yáindaraanee náaru márira námmari maréennaree. 


text:
Maasá qísaifaqafa Yakooboofa óoqai maa-madikána maasá indufú qisóona márifaqa maasá sakáidaqa. Narí fáqa narí faiqi námu fáqa narí sipsípauqa faqa maa-madikánakinaa námmari néeneeusa máriqau. Anée aneennáraa Yakooboona úriqararausee qídanee. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána iriséenoo kafáa qímaminoo qinau. Aiqámausa maa-madikánakinaa námmari námasaifanoo kaifáa kaifáa sakasáida néemarifaranoo. Qinée nímianna námmarina náifandinausa sía kaifáa nammáriara nídiannoo. 


text:
Qinée nímianna námmarina námasainafa miná aunduráindari náaru márira námmari maqee maqee úridanoo náaru márirana ámiannoo. 


text:
<pb/>Mi-anaaseefá mi-ufána iriséenoo Yísuna qímaminoo qinau. Maa-fasiqa maqee kái mi-nammarína qímina námasaananoo taikáfinaqa sía maqee maqee qumu nammári saka, íreeda mária. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána iriséenoo maaqí qímasee mi-anaaseená qímaminau. Anée óoru aneenná afaaqi áfiqee qúmua. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo Yísufa kafáa qímaminoo qinau. Óo dóo anée óoqai moodánnai qísauku fásiqa mároonafa máriananoo. Maqee maraqáanna fasiqafa sía aní afaaqifáu máridanoo mooná afaaqi máridanoo. Anée kúqaa ánoona ufa kái qímaqimiananoo. 


text:
<pb/>Mi-anaaseefá mi-ufána iriséenoo tautúmaseenoo qinau Bóo anée Ánutuna tamummáqara fasiqa máriananoo qinée qáfaidaqa. 


text:
Maasá Samaria máqannaasa maa-aaqannásaa Ánutunara innaaru qídaqa amooqídaqa. Ínnee Yuda máqannaasa Yeerusareenniara Ánutuna amooqímaria maqusa fée qídaqa. 


text:
Mi-anaaseefá miqí qufanoo Yísufa qímaminoo qinau. Ínnee Samaria máqannaasa fífau amooqí maríafanoo sía minára írimariafannoo. Maasá Yuda máqannaasa Ánutuna amooqímarianara írimarunausa máridaqa. Ánutufa Yuda máqannaannai aiqáma ánaamuru Ánutuna náriranakinaana uqéereeqeenoo narí áqoondikiranaki quqánnisáannoo. Óo maa-anaasee ámiqimasee qiní ufa íria. Qúsasaa ánira aukuana faiqí ánaasee sía maa-aaqannásaa fee Yeerusareenni fee Ánutunara innaaru qifáranoo, fífau aiqámatinai qiní qíkoona amooqifáranoo. 


text:
Qúsasaa ánira aukuana dóo maqee animáridanoo, faiqí ánaasee kúqaa ánoona Ánutuna amooqímariasa kúqaa nári maraquna námufaqa kúqaa ánoona ufa námufaqa amooqifáranoo. Ánutufa miqíasara kai naríara qimooqídammiafoo qímaseenoo áididanoo. 


text:
Ánutufa maraquna óosana faqaafa máridanoo. Minára Ánutuna amooqímariasa nári maraqunannái faqa nári nímuqusa óokiqari faqa Ánutuna amooqifáranoo. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána mi-anaaseená qímamufanoo mi-anaaseefá quandáfinoo Yísuna maaqí qímasee qímaminau. Ánutuna ásauku mundírafa mifá qumuréenoo aiqáma ainainara maasá qímaqiminaqa írianaura, qinée íridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qímarufanoo dóo miná faiqi námu Sikara máqusaindari qumuraqáu. Qumurée qáfoofanoo Yísufa Samaria ánaasee faqa ufa qímarufaqa tautúmaseeqa qumeékai qáfee maríqau. Misá Yísunara nánaree randáidanee miná fáqa ufa qídanee qianéerusia minnísaqau. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námu maqúsaindari qúmufanoo mi-anaaseefá narí nammáriana miqóo quqáseenoo káqisamu maqúsai óoruree narí máqannaa akaqáusa qímanniminoo qinau. 


text:
Ínnee qumuráifaqa múqusaanaqa qáfaaqa. Óoqai aiqáma ainaina qinée máree mariafanna ainainara kooroo ifaqa írunna fasiqafa Ánutuna ásauku mundíra fee máridanoo fee. Dóo maí qumurée qáfaaqa. 


text:
Mi-anaaseefá maqúsai óorufufaqa Yísuna faiqi námu Yísuna qímamiqau ufasáa rakísira dóo nárana náa qufanoo mifá náriqa qímanniminau. Qiní nárana moó máridanoo ínnee minára sía írimariafanoo. 


text:
Miqí qufaqa misá narí qímami narí qímami qiqau. Moó fannoo nárana miná áminoo fee qufanoo Yísufa qinau. Qiní nárana nárafa qiní diqiqoonná Ánutuna ufamáu fírafa máridanoo. Miná saika taikárafa qiní nárana marídanoo. 


text:
<pb/>Ínnee maaqí qímariafanoo. Quqoona qaara fáqa qaara faqa áiqaráinaqa súana aiqúanauree qídaqa. Qinée minára maaqí qídaqa. Ínnee óonu áfuqaki qáfaaqa dóo maqee nárana anaá máridanoo. Aiqíra áukuana dóo ani máridanoo. (Yísufa miqóoqaraa fasiqa ánaasee Ánutuna ufa qímannimifaqa írifandinnanara aiqírana kíkiqusinoo máridanoo.) 


text:
<pb/>Yísufa minára kaifáa narí faiqinámu qímanniminoo qinau. Faiqí moó fannoo nárana aiqímarifa mifá miná ákiaqara máraidanoo. Náranara foora faiqí ánaasee súqueeqeenoo innaarúnai quqásainaqa náaruara márirana máraaqeera. Misá náaruara márirana marasáifanoo úmmaqimarifa faqa aiqímarifa faqa moodáanaki asasifáranoo. 


text:
Qinée Yísusa ínniara faiqí ánaasee aiqúaqeera foora innaarúnaanai ubeekaaqéera niqiqéeqa. Mi-afuqánaki ínnee sía miná úmmaqimariafanoo. Akaqá fasiqa ánaasee Ánutuna náaru márira asumu mi-afuqánaki úmmaquqoofaqa ínnee káqi unakúsee misá kadáapísaa ínnee fífau faiqí ánaasee maréeqee náaru máriranaki quqánnisáafaqa fífau feefaurú máreefaranoo. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqi námu faqa ufa qímarufanoo mi-Samaria anaaseefá narí maqúsai óorureenoo aqoónausa maaqí qímasee Yísunara qímanniminau. Mifá qinée óoqai máraafanna ainainara qímaqimifaqa íriqa. Miqí qufaqa mi-maqannáasa moómoosa Yísunara kúqaa Ánutuna ásauku mundíra fee qiqau. 


text:
Miqí qímasee óoqureeqa Yísunara maasá fáqa ani márianneera afeekaiká mándee fuki faakí qímasoofanoo Yísufa misá fáqa qaara fáasaana márinau. 


text:
Miqóo moómoosa Yísuna óokinaa ufa iriséeqa kúqaa ánoonee qímasee quandáfufaqa mi-anaaseená qímamiqa qiqau. Dóo maqee maasá sía aní ufara káifáu ánoonee qífarau. Narí óokinaa ufa iriséeqa minára kúqaa aiqáma maa-maqa maaqánakinaasa mandáindainakinaana maréeqee asumu máriranaki quqánnisaanína fee qídaqa. Yísufa úriqarara fasiqa faiqi andeéqa̱isóo ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa Sikaa máqannaa faqa qaara fáasaana márinoo quqáseenoo Kariree máqa maaqai narí maqa maaqai finau. 


text:
Yísufa narí maqa máaqara maaqí qinau. Tamummáqara fasiqa maqúsa maqusa fídanoo faiqí ánaasee minára áaquqaifanoo miná ufa íriaqaaífaranoo. Narí miná maqúsanaasa níkoo nikáa másee sía minúfa írifaranoo. 


text:
Yísufa Kariree máqa maaqai óonuroofaqa miqóoqaraasa qáfamaseeqa asasídaqamma minúfa íriqau. Kariree máqannaasa akaqáusa fáqa Yeerusaree máqusai óorureeqa áinaaqarara qoomaqaki miqóo Yísuna qáfamaqoosa faiqí sía áuqaaqaa ira ainaina áuqusoofaqa qáfamaseeqa óorurandee qumu márufanoo Yísufa Kariree máqa maaqai qumuroofaqa asasamásee uru áfiqee múquseeqa faiqí ánaasee ámiqimaseeqa minúfa íriqau. 


text:
<pb/>Yísufa Kariree máqa maaqakinaa káqikaa máqusa áuqu Kannaana máqusai óoqai nári uáinna nammari taikáfufanoo nammárinnai áuqu maqusanaki óonuranau. Mi-maqusánaki faiqí firaafá úriqararafa moó márinau. Miná ámaaku kúqira aurira aurídanoo Kapeeranaumma máqusai máridanoo kúqirari marínau. 


text:
Mi-fasiqáfa Yísunara Yudeeaa máqa maaqaindari Kariree máqa maaqaki animárunara iriséenoo miqóo óonureenoo Yísuna irámmirinoo qinau. Óo ufasáa rakísirafa amanée anée qiní faqa Kapeeranaumma máqusai óonuree qiní qímaaku kúqira aurira aurímarina andeeqáqisaa. 


text:
Yísufa miná iriséenoo maaqí qímaseenoo narí qímaminau. Ínniki sía moó fannoo qiníara káqi kúqaa fee qímasee qiníkina írifaranoo. Ínnee firaa ainaina faiqí sía amana áuqaaqaa ira ainaina áuqamásaanaqa qáfeeqa kai qiníkina írifaranoo. 


text:
<pb/>Mi-uriqarara fasiqáfa minára iriséenoo qinau. Óo qiní karaambáiqa qiní faiqi kúqirarammidanoo dóo qiní faqa ánia. 


text:
Yísufa iriséenoo maaqí qímasee qímaminoo qinau. Dóo fíndifi fúa aní maqúsai dóo aní ámaaku fíndifuannoo. Mi-fasiqáfa mi-ufána iriséenoo dóo kúqaa fee qímasee dóo quqáseenoo quándakufanoo aatáta fídanoo qáfoofaqa mi-uriqarara fasiqána saika faiqiuqa aanái ani paqúrimandee qímamiqa qiqau. Dóo aní ámaaku fíndifinoo, sía kúquannoo. 


text:
<pb/>Miná ákoofa miná iriséenoo fíndifuna óosanara irámmirufaqa misá qiqau. Eendá súani qámbaana máriifanoo miqínni qúmifanoo dóo aní faiqi afaaqa dóo asooéenoo. 


text:
Miná ákoofa Yísunara óonumafi iriséenoo qinau. Óo mi-kamú qóo kai aní faiqi fíndifuannoo fee qifaqa írunna qóo kai dóo fíndifinoo. Dóo mi-uriqarara fasiqáfa narí faiqi ánaasee faqa narí áiku ásauku faqa Yísunara kúqaa Ánutuna ámaaku fée qímasee kúqaa miná saqárikiqau. 


text:
<pb/>Dóo Yísufa qaara kari Yudeeaa máqa maaqaindari aniréenoo Kariree máqasaa qaara ainaina firaa ainaina kooroomásoofaqa qáfaqau.<pb/>


text:
Yísufa Kariree máqamaaqai káqikaaqóo márinoo dóo miqóoqari fíndimaqeenoo Yuda máqannaasa amaanara qoomáqirafa firaafá kambíqaaninnanara qufanoo Yísufa irisée minní óoru fínau. 


text:
Yeerusaree máqusa faandaamura kooqí sipsípa kooqí fée qímarufa márinau. Mi-kooqína aaqá nammári fárumma fíraafa márinau. Mi-farummána áfainni aaná fíqu ímarunnai qaindairá moodáanai qísauku qaindaira márinau. Mi-farummána áuqu Beetasata fárummee qímariqau. 


text:
Mi-qaindairána ámeemaanai auqaánai aurírana óosana óosana máree marúsa misá miná ámeemaanai óoqumari marée mi-farummána áfaiqara fíqummámbi máriqau.[ 


text:
Karaambáiqa qangiroo moó fannoo inaarúnaindari narí kai iriséenoo moodáa kari moodáa kari áqufufanoo mi-nammarína áuqeesoofanoo indaarú mi-nammarínaki kéeqoofa mifá kéeqafufanoo narí aurírana taikásee fímarinau. Miqí márunara misá aurímarusa moómoosa Beetasata námmari áfainni rakísida maríqau.] 


text:
Faiqí moó kísaaqasaa aurímarufa misáki márinau. Moo fásiqa áiku ásauku taikásee moo fásiqa ásaukuqara taikásee dínni aíku taikásee dínni óonu qaaramoó marasée (38) aukuana dinee uqée marúfa márinau. 


text:
Yísufa mi-fasiqána qáfoofanoo maqásaa faiqaqée ufanoo Óo kísaaqasaa aurímari fee qímaseenoo mi-fasiqána maaqí qímasee irámmirinau. Anée fíndifirara áididanoo fee. 


text:
<pb/>Mi-dinee fasiqáfa miná iriséenoo maaqí qímasee qímaminau. Óo rakísirafa, Ánutuna qangiroo maa-nammarína áuqamásaifaqa yáfee qiní maréeqee minakí quqáannoo fee qinée anúqi márunaqa moó fannoo kai káqi káqi áqufida taikásaida fídaqa. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo quándaki qímaminoo qinau. Dóo fíndi fínana aneenná qaarí raqándaamamareena dóo fúa. 


text:
Dóo mi-fasiqáfa aaqee uqanná dóo mi-karí kai dóo fíndi finoo narí qaarí maramáree finau. Mi-faasaanná Yísufa andeeqásoo fáasaana Yuda máqannaasa Sariríqa misá amaana fáasaana márinau. 


text:
<pb/>Yuda máqannaasa úriqararausa mi-fasiqána aurímaruna qáfamasee áqiqa qiqau. Maaná amaana fáasaana máridanoo maasá sándufa rukíeenana aneenná qaarí áakai máqeenana nánaree sándufa rukíaidanee. 


text:
<pb/>Mi-fasiqáfa qinau, qiní andeeqáqísaifa aneenná qaarí raqándaamamaree fúannee qifaqa qeeqá qaarí dáakai maqa máree fídaqa. 


text:
Misá miná iriséeqa irámmiriqau. Yáfee aníara aneenná qaarí raqándaainana fúannee qifanée mi-fasiqáfa sía Yísuna áuqu írinau. Faiqí ánaasee moómoo márufanoo misáki kukéeqafufanoo mi-fasiqáfa sía ámiqimasee qáfanau. 


text:
<pb/>Kásooqaqee marikínoo amaana máqaki mi-fasiqána paqúrimandee Yísufa maaqí qímaseenoo qímaminau. Dóo fee maqee qáfeenee Dóo fíndifuananoo dóo maqee aneenná mandáinaina mínnimasaa. Sía miqínanoo kafáa mandáinaina firaafá uqanna anísaa áqufuannoo. 


text:
<pb/>Mi-fasiqáfa miná iriséenoo óonuree Yuda máqannaa rakísirausa paqúrimaseenoo qímanniminoo qinau. Yísufa kai qiní ámiqi mándaifaqa fíndi fíqa. 


text:
Rakísirausa miná iriséeqa dóo miqóoqari Yísuna árira úfa qímariqau. Yuda máqannaa amaana fáasaana andeéqai̱sóonara árirariqau. 


text:
Yísufa miná iriséenoo rakísirausa maaqí qímasee qímanniminau. Qiní qíkoofa sía moo fáasaana minnísaidanoo aiqáma fáasaana aináinidanoo. Qinée fáqa miqíkaimmianáuranoo. 


text:
<pb/>Yuda máqannaasa mi-ufána iriséeqa dóo kuqá áriraree qiqau. Misá Yísunara amaana fáasaana sándufa rukiásaifaqee qímariqau. Sía minára kai mifá Ánutunara narí ákoo fee qunára minára fáqa árirari maríqau. Mifá Ánutunara qiní qíkoo fee qunára misá nánaree maqásaa fasiqa fannoo únna qídana Ánutuna amanakái máridee qídanee qímasee árirariqau. Ánutufa narí ámaaku Yísuna aiqáma ainaina afeeka ámu ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa kafáa qímanniminau. Qinée kúqaa ánoona ufa ínni qímannimidaqa. Qinée sía moo áinaina qeeqáraa áuqaidaqa qeeqá qíkoona qáfamasee mifá indéekai ídaqa. Ákoofa moo áinaina áuqaifanoo ámaaku miqíkaimmídanoo. 


text:
Qiní qíkoofa narí ámaaku qiníara káaqa ámuqusifanoo minára qiníara rídanoo narí aiqáma ainaina áuqaina qiní faqa kai uqaqífiqaidanoo. Maqee maa-fasiqáfa firaa teeroo máraidanoo áukuana áukuana apatara aupúree márifanoo qiní qíkoofa dadaaqifaqa andeeqásauna ínnee miná qáfee fee. Kasóoqaqee qiní qíkoofa fíraa áinaina dadaaqínaqa áuqaanaqa qáfee tautífanoo náaquqeenoo nímudaani faqa kai qumooqukámasaannoo. 


text:
Qiní qíkoofa kúqira fásiqauqa fíndifumánnisaidanoo. Qinée fáqa miqíkai íqa qeeqá dídiranannoo kai káqi márirana akaqáusa nímianaura. 


text:
Qiní qíkoofa sía maa-maqánasaaqaraasa mandúfa irisée andeeqánnisaannoo. Narí ámaaku qiní qimiqaifaqá qeeqá qíkoona Ánutuna íriramau misá mandá ufa andeeqánnisaanaura. 


text:
Aiqámausa qiní qíkoona Ánutunara náaquqaanifeera miqínau. Qiníara náaquqaindée kai íqa qiní qikoonara náaquqaanifeera miqínau. Faiqí moó fannoo moóna ámaaku sía miná áqoondikinafa miná ákoona fáqa miqíkai ínana miqandá qísakoosa sía niqoondikinnaranoo. 


text:
<pb/>Yísufa Yuda máqannaa rakísirausa káqi qímannimidanoo qinau. Qinée kúqaa ánoona ufa ínni qímannimidaqa faiqí moó fannoo qiní ufa irisée qiní diqiqámaqoona saqárikinafa mifá dóo náaru máriranaki máridanoo. Miqínna fasiqafa sía Ánutuna árirufaki máriannoo. Ánutuna nárirana dóo máa̱ maqee áiqaaqareenoo káqi máriranaki dóo kéeqanoo máridanoo. 


text:
Qinée ánoona ufa ínni qímannimidaqa. Moo áukuana dóo adeedí ranoo márida dóo animáridanoo maa-maqánasaa káqi máridaqa Ánutuna náriranaki máriusa kuqufusá Ánutuna ámaaku qínaqa iriséeqa dóo nárírafa áinaaqaráinaqa káqi máriranaki kéeqeefaranoo. 


text:
Káqi márira óosana qiní qíkoonaki kai márifanoo faiqí ánaasee nímidanoo. Miqíkai ínoo narámaaku qiní faqa kai káqi márira nímira óosana dóo qiní qimiqaisá máridaqa. 


text:
Mifá Ánutufa narí ámaakuara faiqí nímaaku fee qímasee faiqí ánaasee mandáinaina andeeqánnisarana narí ámaaku qinísáa quqáqaisa máridaqa. 


text:
Ínnee qiní mi-ufána irisée sía taútiaqa. Kásooqaqee moo áukuana aniráinaqa aiqáma madikakí kúqirausa máriasa misá faqa Ánutuna ámaaku qiní ufa iriséeqa madikakíqari fíndi fifáranoo. 


text:
Akaqáusa andeeqára oosana máree marúsa fíndifi káqi máriranaki fifaranoo. Akaqáusa mandá oosana máree maríusa misá fíndi fíqa Ánutuna ufa firaanáki áqufifaranoo. Yísuna óosana akooroou úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa káqi qímannimidanoo qinau. Sía qeeqáraa moo áinainianaura. Ánutufa dadaaqínaqa faiqí ánaasee ufa irisée andeeqánnisaanaura. Sía qeeqá íriranamau afeekaikámandee fídaqa. Qiní qíkoofa qiní diqiqámaqaimáu kai fídaqa. 


text:
<pb/>Qinée qeeqáraa ufa qímannimianaqa síamma írifaranoo naríkai qídaqinoo únna qidaqiifoo qifáranoo. 


text:
Ánutufa qiní dadaaqímarifa máridanoo mifá ánoona úfa kai qiníara qímarifa máridanoo, sía qeeqá kai qianáura mifá dadaaqíannoo. Ínnee Yuda máqannaa rakísirausa ufa ánoona íriannee qímasee faiqí niqiqaifaqa Yoohaneefa nammári nímimarifunnai óoquree íriqau. 


text:
Qinée sía maqásaa fasiqa moó qiní dadaaqíranara randáidaqa Yoohaneenara qídaqa. Ínnee náaru máriranaki fuaqée qímasee maa-ufána qímannimidaqa. 


text:
Yoohaneefa nammári nímimarifa qóomara fooqáana márinoo káaqa qáidanoo rupannoo ináu. Ínnee miná káaqa qáranaki qúsasaa kai kéeqafiqa asasída maríqau. 


text:
Yoohaneefa nammári nímimaruna ufa ánoona máru fanoo qiníndi mináindi arusée úriqaranoo máridanoo. Qinée anirée faiqí sía amana áuquaqaa ira ainaina qiní qíkoofa qímuna áuqaqa fímarunna ainainna fannoo qiní dúqu firaaqóo uqéeraannoo. Uqéerainaqa qáfamásee qiníara Ánutufinaindari qúmu fee qifáranoo. 


text:
Sía qinée áuqee márunafa kai qiní dúqu uqéeraidanoo. Qiní qíkoofa qiní diqiqámaqaifa mifá fáqa qiníara ufa qídanoo dadaaqídanoo. Ínnee Yuda máqannaa úriqararausa óoqaindari sía miná ufa írimariafanoo. Ínnee sía miná áfiri qáfaanara sía uqanna miná íriranamau fíranara írimariafanoo. 


text:
Ínnee Mooseena sándufa faqa Ánutuna tamummáqara fasiqauqa ákarakinaa ufa ásaana rídaqa náaru márira aanara randáidaqa mi-sandufáfa kai qiníara qímannimimarifaqa sía írimariafanoo. 


text:
<pb/>Yísufa Yuda máqannaa rakísirausa káqi qímannimidanoo qinau. Qinée sía ínni naanna ráida faiqí qimooqiaqée qírainainara randáidaqa. 


text:
Qinée ínni írirana ámiqimasee íridaqa níqafauna ínni naundurá nímuqusaki Ánutunara rírafa sía máridanoo 


text:
Qiní qíkoofa Ánutufa qiní diqiqoofaqa qumu márunaqa sía ínnee qiníara irisée asasamásee qífiqee animáriafanoo. Moó fannoo kásooqaqee narí mandá áidiranafaqaafa aniráinaqa ínnee miná asasamásee óonu áfiqee ánifaranoo. 


text:
Ínnee qiníaree quandáfinoo Ánutufinnai maasá dárira ufa qíannoofee fee qídee sía qianáura. Mooseefa mifá kai ínniara nímaarusirufa qíannoo. Ínnee maasá minásaa kai mundímaríasee qímariafanoo. 


text:
Ínnee Mooseena sándufa fífau ásaana rímariafanoo miná ufa íridaqau qiníara írini, qiníara ákara rúmaqoofa máridanoo. 


text:
Yísufa Yuda máqannaa rakísirausa mi-ufána qímannimiseenoo miqóoqari Kariree firaa farumma dínni afainni finau. Mi-farummána áuqu moó márinau, Tibeeriasa fárummee qiqau. 


text:
Faiqí ánaasee Yísufa ámiqi ámiqiunara aurímarusa fíndifunara iriséeqa moómoosa uqanna áfaqee fiqau. 


text:
Yísufa nammári áfainni káqikaa ámuaqunamusaa narí faiqi námu fáqa óoruree óoqumarinau. (Óoqai Isaraee máqannaa nikeekú nikaakú Isipa máqannaa karafúsaki márufanoo Mooseefa qufaqa sipsípa ánaaqiuqa arusée miná fidíkauqa tatíiseeqa nári kooqímau raaraamásoofanoo Ánutuna qangiroo fannoo nárirara aniréenoo fidíka qáfamasee áinaaqareenno Isipa máqannaasa kai óoqa faiqiuqa nárinau. Miqóoqari Isaraee máqannaasa óosana arasée Ánutuna qangiroo áinaaqaroo qoomaqána sakasáida néemariqau.) 


text:
<pb/>Mi-ainaaqarara qoomaqána Yeerusaree máqusai qúsasaa kambíqararee qímarufanoo mi-fasannái Yísufa Kariree námmari áfainni márinau. 


text:
Yísufa níndafoofaqa faiqí ánaasee moómoo narí márunnai ámuaqunamusaa úrimarufanoo níndafeenoo Firipina irámmirinoo qinau. Yísufa fáasai Firipifa íaninnanara iriséenoo Firipina káqi amanamásee qáfarara maaqí qímasee iranau. Firipi faiqí ánaasee moómoo níanaindari úri maríafaqa yái fee misá nárana feefaurú mándee nímianauree. 


text:
<pb/>Firipifa mi-ufána iriséenoo maaqí qímasee qímaminoo qinau. Faiqí ánaasee múduka moómoo máriafaqa moómoo óoni maramáree óonu féemu moómoo feefaurú mámaree mínisaifanoo sía misá nimana máriannoo. Moodáa moodáakai námasee náarara fifáranoo. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námukiqari moó mina áuqu Andurufa, Simoona moó áuqu Peetooroona ákaqa márufa mifá miná iriséenoo qinau. 


text:
Kumaaráa moó káqikaafa maí máridanoo narí sakuma féemu moodáanai qísauku fáqa noodáanna qaaraqánda fáqa uaqée ídanoo. Amanée miná maréennaree. Óodaa sía amanaikíannoo. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo qinau. Ínnee faiqí ánaasee qímannimifáqa qúsau̱ rasooqnóokamasee óoqumaríaqa. Qúsau̱ moómoo misaqá márinau. Faiqí ánaasee miná iriséeqa aiqáma óoqumariqau. Faifa tauséenna fasiqa maríqau. Óoni saqárimma áuqiqa máriqau. 


text:
Óoqu marifufanoo Yísufa mi-kumaaraaná sakuma féemu qumáreenoo Ánutunara dúfi dúfi qímaseenoo dóo ruqí ruqímmeeqeenoo faiqí ánaasee níminau. Noodáanna qaara fáqa míqikaimásee níminau. Nimisoofaqa námasoofanoo aiqáma nímuaqu inau. 


text:
Aiqáma nímuaqumásoofanoo Yísufa narí faiqi námu qímanniminoo qinau. Átaraasa maréeqee uqá ruaqa sía káqikaana rairaaíani. 


text:
Misá irisée eedóo qímasee átaraasa rúmasee ásaana rúmasee qísaukuqara taikásee qíkunni ooqu qaaraqánda marasée uqá qumbiqánoo márinau. Mi-ataraasána moodáanai qísauku sakuma féemusaaqaraana uqáriqau. 


text:
<pb/>Mi-fasiqa anaaseesá miná qáfoofanoo sía faiqí undéeufanoo náaquqanau. Náaquqamasoofaqa qiqau óoqai tamummáqara fasiqauqa moo támummáqara fasiqa kambíqaaninnanara ákara rúmaqoofa dóo maaná narímma animáridanoo. 


text:
Yísufa misá írirana iriséenoo misá afeekaikámasee qiní qumáreeqee maa-maqána sáaqaaraa karaambáiqaika máqimaqée foora qímasee quqáseenoo dóo naríaraa quqásee áaqanai óoruree miqóo márinau. Yísufa nammári ámuaqumaufu ufafa. 


text:
Yísufa áaqanai fufaqa mi-eendánaki sía kafáa qúmunara miná faiqi námu Kariree námmari áfainni óoqureeqa sípaki akarámafiqa námmari dínni afainai Kapeeranaumma máqusai nammári ámuaqumau fítaqáraree qiqau. 


text:
Misá kanúqaki fídaqa áikannai nammári ruakáirísaidaqa fímarufaqa qaara maqusa fíaaqarana amanasáa káiqaaqoo kísaaqasaa óonuroofanoo úfai firaafá úqinoo nammári faqa misá kanúqa faqa ámakaurinau. Ámakaurufaqa qáfoofanoo Yísufa naríaraa misúnnai kanúqaaqa animárinau nammári ámuaqumau áiku rámasaida áninau. Misá miná qáfamasee tautúmasee káaqa náaquqoofaqa rufíaqau. 


text:
Misá Yísuna maréeqee sípaki quqásee fíraree qu máqusanai aaqee kái dauní óonuraqau. Faiqí ánaasee Yísunara randóo ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa nímu feemuna noosá nímuqoo kai faiqaqau. Kanánaana iqáqoofaqa fíndifi sípara randóosia moodáakai miqóo máruna. 


text:
Yísuna faiqinámu moo kánuqaki fufaqa Yísunara sía misá fáqa fíifoo qímasee Tibeeriasa máqusai maqee maqee nímaru kanuqáusa aniroofaqa dóo mináuqaki akarámafufaqa Kapeeranaumma máqusai Yísunara randárara mináuqaki fiqau. Yísufa naríara náaru náaru náranara foo máriranara qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Misá Kariree námmari fítaqee múqu áfainai óonureeqa Yísuna paqúrimasee maaqí qiqau. Óo ufasáa rakísirafa anée yáiree fee maí aniréenee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo quándaki qímanniminoo qinau. Qinée kúqaa ánoona ufa ínni qímannimidaqa. Qinée qeeqá afeeka uqannífiqaunnanara ínnee sía minára kai irisée qiníara randáidaqa. Ínnee féemu námasaafanoo nímuaquinoo maqee qúmiqaraanínna ainainara ínnee minára kai qiníara randée maríafanoo. Yísufa kaifáa quandáfufanoo qímanniminoo qinau. 


text:
Ínnee sía dauní putaa íra náranara aináiniaqa. Náaru márirana nímira náranara minára aináiniaqa. Qinée maa-naranná qinée faiqí nímaaku ínni nímianaura. Qiní qíkoofa Ánutufa qiníara áidimarifanoo narí aiqáma ainaina qiní dáaku qímaqasaina ínni amaná mi-naaru marira naranná nímianaura. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo maaqí qímasee qímanniminau. Ínnee maaqímasee Ánutuna aináinamaisaaqa. Narí aqiqáinna fasiqana miná saqárikiqa minásaa naundurá rusíaqa. Ánutuna aináinirafa miqímminoo máridanoo. 


text:
<pb/>Misá mi-ufána iriséeqa kaifáa irámmiriqa qiqau. Anée nána moo áinaina firaa ainaina áuqainaqa maasá qáfamasee aníara kúqaa Ánutuna ásauku mundíra fee qianáuree anée nána ainainee áuqinnaree. 


text:
Maasá qísaifaqausa aadána máqa maaqaki pupúsamuara foora áqufuna nárana néemariqau. Mooseena ákara minára maaqí qinau. Innaarúnaidaraa féemu nárana mifá níminau foo qinau. 


text:
Miqí qímasoofanoo Yísufa kafáa qímanniminoo qinau. Mooseefa máru áukuanna pupúsamuara foo íra nárana sía mifáu nímimarinau. Ánutufa innaarúnaindari nímimarinau. Sía ánoona nárana nímimarinau. Dóo maa-aukuanná qinée qumu márunnaqoo qinísaaqari ánoona náranara foora ínni nímidanoo. 


text:
Ánutufa nímunnaranna innaarúnaindari qumu máridanoo maa-maqánasaa máriasa náaruara márirana nímidanoo. 


text:
<pb/>Yísufa kaifáa qímanniminau. Qinée káqi márira nímira nárana márunausa máridaqa. Faiqí moó fannoo qinée márunannai aniréenoo qiní saqárikinafa mifá sía kafáa náranara foora áararáannoo sía kafáa nammáriara foora áidiannoo. 


text:
Fáasai ínni qímannimundee kai ínnee ímaríafanoo ínnee qiní qíqafaidaqa sía ánoonee qímasee qinísaa naundurá rusímariafanoo. 


text:
Qiní qíkoofa eedóo qíra írirana níminausa misá qinée únnannai nári naundurá ubeekámáqimaqéefaranoo. Miqí máriasa qinée ianánnai animáriasa sía niqiqáanaqa fifáranoo. 


text:
Qinée qeeqá qíkoona íriranamau innaarúnaindari sía qinée qeeqá qúmiqa, qipaqeená ufara miná aináinirara qúmiqa minára qinée sía mooná aqiqáananoo fúannoo. 


text:
Miná aináina áuqarafa maaqínoo márina qiní qíminau. Aiqáma qiní qíkoofa qiní qútaaqama qímaqaqaisá kai sía moó fannoo káqinni fúannoo. Aiqáma uqanna taikára fáasaana qinée misá uqéereeqee qeeqá náaru máriranaki quqáanaura. 


text:
Qiní qíkoofa maanára rídanoo. Miná ámaaku qíqafee maríasa minásaa írirana rusímariasa mi-kamuqóo kai náaru márirana máreefaranoo. Taikára fáasaana qinée misá uqéereeqee náaru máriranaki quqánnisáanaura. 


text:
<pb/>Yuda máqannaasa úriqararausa mi-fasiqa anaaseesáki máriasa misá Yísuna ufa irisée mifá naríaraa innaarúnaindari qúmuafanausa máridee qídanoo. Miqí qímasee dapi dápi ufa qímariqau. 


text:
Misá maaqí qiqau maafá Yísufa Yooseefaana ámaaku máridanoo. Miná ánausa ákausara maasá íridaqa. Náqi fee qídanoo fee naríara innaarúnaindaraasee qídanoo fee. Akooqóoqaraafa máridanoo. 


text:
Sía faiqí moó fannoo káqi qinée ianánnai ánifaranoo. Qiní qíkoofa rarisámeeqee quqáinna fasiqa ánaaseesa misá kai qiní naundurá ubeekáma qímaqeefaranoo. Misá miqífaqa taikára fáasaana misá uqéereeqee náaru máriranaki quqánnisaanaura. 


text:
Óoqai tamummáqara fasiqa maaqí qímasee ákara riqau. Ánutufa aiqámausa naamúaqira ufa qímannimiannoo. Qinée mi-ufána íridaqa maaqí qímasee ínni qímannimidaqa. Aiqámausa qiní qíkoona ufa iriséeqa miná aamúa qíra ufa írimariasa qinée ianánnai ánidaqa. 


text:
<pb/>Qinée ánoona ufa uqanna qímannimidaqa faiqí moó fannoo írirana qinísaa rusímarinafa náaru márirana dóo máreenoo. 


text:
Óoqai ínni nikeekú nikaakú Mooseena faqa káasau maqa maaqakina nímaru aukuanna innaarúnaindaraa féemu mináuqa manna fée qímariqau. Mi-feemúfa úfaasu márifandinna feemuna námasaida kísaaqasaa moómoo aukuana máriufaqa káqi kúqimariqau. 


text:
Máa̱ qinée káqi márira feemuara foora máridee qímarunausa faiqí námasee sía kúqifandinna feemusa máridaqa. 


text:
Qinée káqi márira féemu innaarúnaindari qumu márunausa máridaqa. Faiqí ánaasee moó fannoo qinée ámianna feemuna námasainafa náaru náaru máriannoo. Qinée nímianna feemufa qiní qimaqí máridanoo. Maa-maqa maaqána afaaqasása máriasa káqi máriaqeera nímidaqa. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qímasoofaqa Yuda máqannaasa narí áfumau narí áfumau áanoo qídaqa qiqau. Náqimásee maa-fasiqáfa narí amaqí maasá qíminaqa naanáuree qídaqinoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qímanniminoo qinau. Qinée kúqaa ánoona ufa qímannimidaqa. Ínnee qiní faiqí nímaaku qimaqí fidíka sía náifanoo sía káqi márirafa ínniki máriannoo. 


text:
Moo fásiqa ánaasee fannoo qiní qimaqí faqa qiní fidíka faqa námasainafa náaru márirana dóo máreenoo, márainara taikára faasaana miná uqéeraanaura. 


text:
Qiní qíkoofa Ánutufa káqi márira óosana faqaafa qiní diqiqoofaqa maaqóo máridaqa minásaaqaraa márirana máraidaqa. Miqí kai ínoo qiní námasainafa qinísaaqaraa márirana máraannoo. 


text:
Dóo qinée innaarúnaindaraa náranara foora máridaqa. Sía ínni nísaifaqausa néemaru náranausara foora máridaqa. Misá miná námasee máriiqa aiqáma faiqí faiqi óosanamau fíqa kúqimariqau. Maa-naranná námaseeqa náaru náaru káqi márifaranoo. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána Kapeeranaumma máqusai ufa suqíra maqaki qímanniminau. Náaru náaru máriranaki fífandinna ufausa ákiaqa. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námu akaqáusa mi-ufána iriséeqa qiqau. Óo yáfee maa-ufána amana íriannoo fee. Irisée sía áuqaaqaa ira úfa máridanoo. 


text:
<pb/>Misá miqí qímasee nóori runúsee randóofanoo Yísufa narí kai iriséenoo qímanniminoo qinau. Ínnee qiní ámiqira afeeka ufara rufíasee qiní minnísararee qídee. 


text:
Qinée kafáa uqéeree qúmuafannannai óoru fúanaqa ínnee miná qáfamasee náqi fee ífaree. Mi-karí qiní ufara kúqaa ánoonee qímasee firaaqóo rufíeefaranoo. 


text:
Amaqíara qúnnana amaqí fífau ainaina máridanoo sía miná naaqée qíqa maraquna fannoo kai ánoona máridanoo mifá káqi márirana nímidanoo. Qinée qeeqá dóokinaa ufa qímannimimarunafa mifá maraquna máridanoo káqi márirana ánoona máridanoo. 


text:
Dóo qinée akooqóo kooroomásee qímannimunaqa ínnee akaqáusa síamma írimariafanoo. Yísufa narí faiqi námu óosana fáasai írinau. Misáki akaqáusa miná ufa sía írusa fáasai Yísufa níndafanau. Misáki moodáa fannoo ueeqáaninnana fáasai qáfanau. 


text:
Yísufa minára maa-ufána átiki kafáa qímanniminau. Qinée minára fáasai qúnnana sía amana moó fannoo narí kai qinée ianánnai ániannoo. Qiní qíkoofa dadaaqínanoo kai qinée ianánnai ániannoo. 


text:
Yísufa míquna níndafamásee quandáfi narí faiqi námu (12) qísaukuqara taikásee qíkunnoo óoqu qaara marasée faiqi námu maaqí qímasee qímanniminoo qinau. Ínnee faqa misá naanna reefáree qiní minníqiseeqa fifáree. 


text:
<pb/>Simoona moo áuqu Peetooroofa miná iriséenoo Yísuna qímaminoo qinau. Óo karaambáiqa aní minnísee yánasaa fee atooqáanauree. Náaru márirana nímira úfa anée kai márananuananoo. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo kafáa qímanniminoo qinau qinée qeeqá kai qísaukuqara taikásee qíkuqara marasée fasiqa náarauna qiní faqa nímariafanoo. Moó fannoo ínniki áfaanna máridanoo. 


text:
Yísufa áfaannee quná Yudasinara narí qumeé qímirínau. Yudasifa Keerioota máqusanaafa moo fásiqa Simoona ámaaku márinau. Yudasifa Yísuna (12) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaara marasée faiqinámu misáki márufa márinau. Kásooqaqee mi-fasiqáfa Yísuna uqeeqásainaqa aunírira saqarisaa árifandinnanara Yísufa minára óonu mafi iriséenoo áfaanna fée qinau.<pb/>


text:
Miqóoqari Yísufa Kariree máqa maaqaki nímarinau. Sía Yudeeaa máqa maaqai finau. Yuda máqannaasa miqóo miná árira ufa qímarunara sía finau. (Óoqai Isaraee máqannaasa Isipa máqusaindari qaara fasiqa níku nísauku taikásee áukuana nífuru faiqaqá úqiqaana maaqaki fímarufanoo Ánutufa innaarúnai máridanoo narí afeekannái Isaraee máqannaasa maqásaaqaraasa qumeé dadaaqídanoo aandáu̱ nárana nímimarufaqa naqáfimariqau. Káasau maqa maaqai níni íu̱sa óonu randée nári maqásaa Isaraee máqasaa animáridaqa áukuana áukuana Yeerusareenni suqúfidaqa úqiqaanarasaida faiqéeunara iriséeqa minára áfaarurumánaida nári naambeéqa nári naambeéqa úqiqaana maqa usakásaida dínni qísauku taikásee dínni ani qaara marasáida (7) faasaana minakí faiqáida qoomáqa sakasáida námasaida minára susú ímariqau.) 


text:
<pb/>Yuda máqannaasa qoomáqa firaafá úqiqaana maqa qoomáqa adeedí roofaqa Yísuna ákaqaafasaa Yísuna qímamiqa qiqau. 


text:
Máa̱ Kariree máqa maaqa minníseenana Yudeeaa máqa maaqaki fúa. Óonurainaqa miqóo aní úfa írimariasa firaa ainaina áuqee máriannana misá fáqa uqannífiqaa. 


text:
Faiqí moó fannoo narí áuqu uqéeraannee qímasee sía moo áinaina áuqee maríana kukéeqaidanoo aiqáma ainaina kooroomásainaqa aiqámausa miná qáfaaqa, anée faqa miqíaqaana.[ 


text:
Yísufa iriséenoo qímanniminoo qinau. Qiní ánoona aukuana sía adeedí ránoo máridanoo. Ínnee faiqí faiqi aiqáma fáasaanara maasá áukuanee qímariasa máriafanoo. Maa-maqa maaqánasaaqaraasa sía ínniara fídiaqaaídanoo. Qiníara kai fídiaqaaídanoo. Qinée maqee maqee misá mandá ainainara kooroománnimaqáunaqa minára kai qiníara fídiaqaamáqimaqee maríafanoo. 


text:
Yísufa narí ákaqaafasaa káqi qímanniminau. Ínnee kai Yeerusareenni óoru fúaqa. Qinée sía mi-qoomaqánara ínni naanna rée akooqóo óoru fúanauara qiní ánoona aukuana sía qusá ráidanoo. 


text:
Yísufa miqí qímaseenoo miqóo Kariree máqa maaqaki káqi marínau. Yísufa uíqaana maqaki qoomáqa néemaru ufafa. 


text:
<pb/>Miná ákaqaafasaa Yeerusaree qoomáqai óoru fúfanoo Yísufa ínaaqianna qumeé moo áatata óoru fínau. 


text:
Yeerusaree máqusa qoomáqaki Yuda máqannaa rakísirausa Yísunara randóosia narí qímami narí qímami qídaqa qiqau. Mifá yái fee márinoo fee. 


text:
<pb/>Qímasoofaqa faiqí ánaasee Yísuna áufakiana qumeé narí qímami narí qímami qímariqau. Akaqáusa Yísunara ámiqira fasiqee qímariqau. Akaqáusa faiqí ánaasee níkaru qímari fee qímariqau. 


text:
Sía moó fannoo Yísunara akooqóo qímariqau. Narí Yuda máqannaa úriqararausara rufíasee qumeé kai qímariqau. 


text:
<pb/>Qoomáqa taikárara ímarufanoo Yísufa Yeerusaree amaana máqaki kéeqafinoo faiqí ánaasee ufa qímanniminau. 


text:
Yuda máqannaa faiqí firaasá miná qáfamasee firaaqóo tautíqa qiqau. Maa-fasiqáfa sía sukúraki kéeqeemarifa. Náqi fee mándeenoo firaa irirana íridanoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa minára iriséenoo aiqámausa qímanniminoo qinau. Qinée qímannimira ufa sía qeeqáindi máridanoo qiní diqiqoofa Ánutufa miná ufa qímannimidaqa. 


text:
Qiní ufa Ánutunaindi fee qinée qeeqá fee qídee. Faiqí moó fannoo Ánutuna íriranamau fírarimarifa qiní ufara Ánutufa fee qíannoo. 


text:
Faiqí moó fannoo narí ufa kái qídanoo narí auqu kai uqeeraidanoo. Faiqí moó fannoo narí aqiqáinna fasiqana áuqu uqéerararee qímarifa mifá kúqaa ufa qídanoo, sía níkaruqirafa minakí máridanoo. 


text:
Mooseefa sándufa ákara rúmaqoona ínni nímufaqa ínnee miná qumáree mi-maú fímarunausee qímasaidaqa fífau qídaqa ínniki moó fannoo sía mi-maú fímariafanoo. Ínnee moo máu fídaqa qiní kuqá dárirara qímariafanoo. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qímasoofaqa misá aiqáma maaqí qímasee narí qímamiqau. Aní aunduráki áfaanna márifana anée miqí qímariananoo. Yáfee moó fannoo aní kúqáruannoo fee sía moó fannoo. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofanoo Yísufa maaqí qímasee nári qímanniminau. Qinée faiqí sía áuqaaqaa ira ainainna moodáa áuqaunaqa ínnee aiqáma taútiafanoo. 


text:
Mooseefa faiqi ánaaqiuqa nipata aukímarunara fáinanduqu nísaaqee qímarinau, ínnee minára irisée maasá amaana Sariríqasaa míqimariafanoo. Sía Mooseefáu mi-oosanná áranau. Narí akeekú akaakúndi máreenoo miqí qinau. 


text:
Ínnee Mooseena sándufa rukíaanoo qímasee faiqi ánaaqiuqa maasá amaana Sariríqasaa fáinanduqidaqa nipata aukímariafanoo ínnee amaana Sariríqasaa káqi faiqi nipata aukídaqa nánaree Sariríqasaa aurímari fasiqana idaaqamásaunnanara ínnee áanoo qída fee. 


text:
Ínnee fífau dapi iriranasáa faiqí ufa nímimarifanoo miná minnísaaqa. Kúqaa ánoona íriranannai kai faiqí andeeqáaqa. Faiqí ánaasee Yísunara ásauku mundíra fée qímasee iroo úfafa. 


text:
<pb/>Yeerusaree máqusanaasa Yísuna qáfamasee miná ufa íriqa maaqí qiqau. Maaná misá kúqariraree qídaqa. 


text:
Qáfaa mifá faiqí qámbaana faiqí nífusaa kikíqamambi ufa qímannimimarifaqa sía misá miná qumáraannee qídaqa. Ábee maasá úriqararausa faqa minára kúqaa Ánutuna ásauku mundírafee fée qídee. 


text:
Ánutuna ásauku mundírana óosana maasá síamma írianaura. Káqi tautúmannimaqaannoo. Maasá maa-fasiqána óosana íridaqa, Nasareeteendáraafa máridanoo. 


text:
<pb/>Yísufa firaa amaana máqaki faiqí ánaasee qímannimidanoo mi-ufána iriséenoo maaqí qímasee firaaqóo qímanniminau. Kúqaa fee ínnee qiníara íridee. Qinée yáindaraasee márunaqee ínnee kúqaa qiníara írida fee. Sía qinée qeeqá kai animáridaqa qiní diqiqaifa mifá kúqaa ánoona máridanoo. Ínnee kúqaa minára sía írimariafanoo. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa mi-ufána irisée qumárararee qímasoosa minnísaqau. Yísuna kúqira aukuana sía adeedí roofanoo Ánutufa qumeé misá ititánnisoonara minnísaqau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoosa Yísuna kúqaa Ánutuna ásauku mundíra fee qiqau. Misá maaqí qímasee narí qímami narí qímami qídaqa qiqau. Ásauku mundírafa aniréenoo náqi fee mándeenoo maa-fasiqána úraaqaráinanóo fee moómoo faiqí dadaaqímari firaa ainainna uqannífiqaannoo fee. Sía amana. Dóo maaná mifá uqanna máridanoo. Amaana máqasaa rakísimarusa nári firisuaiqáuqa Yísuna rumbáaqeera niqiqoo úfafa. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee miqí qímasee narí qímami narí qímami qímarufaqa Farisai ámaana úfa qímarusa iriséeqa tautúmasee amaana máqasaa rakísimarusunnai óonuree qímannimiqa qiqau. Qímannimisoofaqa misá amaana máqasaa rakísimaru poorisausa qímannimiqau. Ínnee óoru Yísuna rumbásee máree ániaqa. 


text:
Misá óonuroofanoo Yísufa maaqí qímasee faiqí ánaasee qímannimimarinau. Qinée qúsasaa ínni faqa márianaura. Quqáseeqa qúsasaa qiní diqiqoófinnai fuanáura. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa mi-ufána iriséeqa narí qímami narí qímami qiqau. Mifá yái fee fínaqa maasá sía amana fuanáuree. Mifá ánaamuru Kirisa máqannaa máriannai fee fúannoo fee. Yuda máqannaasa miqóo máriasa faqa máridaqa Kirisa máqannaasa narí ufa qímannimiraree fídanoo fee qída qinóo fee. 


text:
Mifá qinoo ínnee qiníara randásee sía paqúrifaranoo. Qinée fúanannai ínnee sía fifáranoo. Miná ufóosana sía maasá íridaqa. Arumufáqaa námmariara foo qúmirarakai ímarina miná ufa. 


text:
Úqiqaana maqa qoomáqa taikára fáasaana úriqarara fáasaanee qiqau. Mi-faasaanná Yísufa fíndifinoo faiqí ánaasee firaa kari qímanniminau. Yáfasiqa ánaasee fée nammáriara áididanoo fee qinée ía̱nnaqoo nammári uqanna ani náa Ánutuna tamummáqara fasiqa moó óoqai maaqí qímasee ákara rinau. Káqi márirana nímira námmari misá nímuqusa óokiqari ururée fúannoo fée qinau. Yáfasiqa ánaasee fée qiníara kúqaa ánoonee qínafa misá nímuqusa óokiqari mi-nammarífa ururée fúannoo. 


text:
Yísufa nammáriara quná Ánutuna maraqunara nammári kíkiqa úsinau. Kásooqaqee Yísunara kúqaa Ánutuna faiqi fée qifándinausa misá mi-maraqunná máreefaranoo. Mi-aukuanná Yísufa káqi máru áukuanna sía maraquna nímirafa márinau. Yísufa kúqiranakiqari fíndifinanoo afaaqa aréenainanoo miqóo narí afeeka maraquna nímiannoo fée qinau. Faiqí ánaasee miná Yísunara ufa rainóo ufafa. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee Yísuna ufa iriséeqa qiqau. Maafá Ánutuna tamummáqara fasiqa kambíqaannoo fee qufá maafá mifá máridanoo. 


text:
Akaqáusa minára maafá Ánutuna ásauku mundíra fee qiqau. Akaqáusa maaqí qímasee fúrufaramásee qiqau. Ánutuna ásauku mundírafa sía Kariree máqusakiqari kambíqaannoo. 


text:
Tamummáqara fasiqa akara minára Ánutuna ásauku mundírafa Dafidina áti máriannoo. Dafidina óoqeenáa máqusaki Beetareeqeemma miqóo kambíqaannoo fee qiqau. 


text:
Akaqáusa dóo Yísuna qumárasee rumbáannee qímasee sía qumáree rumbáqau. Yuda máqannaa faiqí firaasá Yísunara sía Ánutuna faiqi fée qu úfafa. 


text:
<pb/>Amaana máqasaa rakísira póorisauqa Yísuna ufa káqi irisée amaana máqasaa rakísirausa faqa Farisai ámaana úfa qímariasa fáqa máruqoo óonuroofaqa iráidaqa qiqau. Náqaa fee ifaqée sía rumbásee máree ánidee. 


text:
Farisai ámaana úfa qímarusa miná iriséeqa níqidaqa qiqau. Dóo mi-fasiqáfa ínni faqa níkaruqinoo fee. Maasá úriqararausakiqari moó fannoo miná ufa írinoo fee. Farisai ámaana úfa qímarifa moó fannoo írinoo fee. Sía uqanna íria. Maasá Mooseena sándufa írimarunausa máridaqa. 


text:
Maaqóoqaraasa káqiqee fasiqa anaasee Mooseena sándufa sía írianara Yísunara ánoonee qídaqa. Ánutuna áqira úfa misásaa máridanoo. 


text:
Mifá misá Yísuna áqira úfa iriséenoo Yísuna sáaroo qinau. Mooseena sándufa maaqímminoo máridanoo. Sía fífau faiqí moó árirafa máridanoo. Miná ufa náaree irisée miná mandáinaina márinaqa minára qímasee áruananoo amana máriannoo qinau. 


text:
Misá mi-ufána iriséeqa Nikoodeemusana áqidaqa qiqau. Anée fáqa Kariree máqannaa fee máridanee. Anée tamummáqara fasiqauqa ákarauqakiaqa ásaanarumasee íria. Sía moo támummáqarafa Kariree máqasaa kambíqaannoo. Miqí qímasee aiqáma dáraani mámbufanoo Yísufa amaana máqakiqari ráudamakufanoo Oorifa áaqanai óorufinau.<pb/>


text:
Oorifa áaqanai káqimma óoru faiqéenoo iqáqoofanoo Yísufa Yeerusaree firaa amaana maqaki kaifáa óoquree kéeqafufaqa faiqí ánaasee moómoosa suqúfufaqa miná fíqu fíqumma márufanoo óoqumarifi Ánutuna ufa qímannimimarinau. 


text:
Mooseena sándufa akoofásauqa faqa Farisái ámaana úfa qímarusa faqa ánaasee moo fásiqa qúmmuari márufaqa aaqee óonu qáfamasee qumáree dóo máree ániqau. Yísufa máruqoo míni quqáseeqa maaqí qímasee qímamiqau. 


text:
Mooseena sándufa miqíasara óonisamú kai náriqa níni íqa kuqá narusaaqée qínoo máridanoo. Anée minára nána ufee qídanee. 


text:
<pb/>Misá mi-ufánannai puteera foora fufídaqa qiqau. Yísufa áruanifeera qímasaida miqí márufanoo Yísufa narí iriséenoo fífau kummaramafufanoo ásaukunnoo maqá ákara rinau. 


text:
Mifá maqá fífau ákara rímarufaqa misá fuki faakí qídaqa mi-anaaseená óonisamu áruanauree sía fee áruanauree rítidaqa iréemariqau. Káqikaaqoo marikínoo Yísufa fíndifi qímanniminau. Yáfee ínniki moó fannoo numóo síainafa mifá kai óonisamu indaarú áuna̱a atufínoo maa-anaaseená áruannoo fee. 


text:
Yísufa miqí qímaseenoo kafáa kummáramáfinoo maqá ákara rímarufaqa dóo misá moodáa kai qaara kái ídaqa nári áaqaranara nisaurúsee fíndimeeqaida dóo fífainimariqau. Faiqí firaasa náaree fufaqa kafáa miqóo óorudupirausa fufaqá kumaaráa ínaaqianna dóo fífi̱qau. Misá fífufanoo mi-anaaseefá kai miqóo kikíqinoo márinau. 


text:
Yísufa fíndifinoo mi-anaaseená irámmirinau, misá yái fee fífee. Sía fee moó fannoo aní kúqira ufa ámianinafa máridanoo fee. Aiqáma fífee. 


text:
<pb/>Mi-anaaseefá qinau. Óo rakísira sía kúqira ufa moó fannoo qímimarifa máridanoo. Yísufa iriséenoo qinau. Dóo qinée fáqa sía kúqira ufa aní ámianaura. Dóo fúa, sía kafáa mandá óosana máraa.] Yísufa maa-maqa maaqánaki qóomara foora qu úfafa. 


text:
<pb/>Moo kári Yísufa Yeerusaree ámaana máqaki faiqí ánaasee maaqí qímasee qímanniminau. Qinée maqásaaqaraasa qóoma máridaqa. Yáfasiqa ánaaseesa qiní fáqa fínausa misá káqi márira qooma máreefaranoo sía uqanna asukunakí fifáranoo. 


text:
<pb/>Farisai ámaana úfa qímarusa miná iriséeqa qímamiqa qiqau. Anée aneennára kai ufa qídana aneenná áuqu uqéeree máriananoo. Miqíanna ufafa sía ánoonaikidanoo. Fífau ufa kái qímariananoo. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo qinau. Kúqaa qinée qeeqáraa ufa qídaqa. Qinée miqí qídaqa ánoona ufa kai qídaqa. Qinée qeeqá kambíqafi ániafannanara íridaqa qeeqá fuannánara íridaqa. Ínnee sía qinée kambíqaafannanara írimariafanoo. 


text:
Ínnee faiqí faiqi ufa irisée dapi iriranannái faiqí ánaasee rainánnimaqee maríafanoo. Sía qinée moo fásiqa ánaaseera rainánnimaqée marúnausa máridaqa. 


text:
Qinée akaqáusara rainánnimaqaidaqau andeeqásee rainánnisaunaiqini. Sía qeeqáraafau máridaqau ufa nímidaqau. Qeeqá qíkoofa qiní diqiqámaqoona faqa máridaqa dadaaqí marífaqa ufa qímannimidaqa. 


text:
Ínni sándufa ákara ufa moó maaqímminoo máridanoo. Qaara fasiqa moo áinaina nári nífunnai qáfamasee múnu kooroo qímasaifaqa aiqámausa minára ánoona ufa fee qifáranoo. 


text:
Qinée qeeqáraa ufa qídaqa qiní qíkoofa qiní diqiqoofa mifá fáqa qiní dadaaqifaqa ánoona ufa tia qímannimidaqa. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofaqa Farisai ámaana úfa qímarusa maaqí qímasee irámmiriqau. Aní ákoofa yái fee máridanoo aní dadaaqídanoo fee qufanoo Yísufa qinau. Ínnee qiníara fáqa qiní qíkoonara fáqa sía írimariafanoo. Ínnee qiníara írífau qiní qíkoonara fáqa írini. Ínnee sía maaqandára írimariafanoo. 


text:
<pb/>Yísufa maa-ufáusa Yeerusaree firaa amaana máqaki qímannimimarínau. Mi-amaana maqánaki óosirafa moó márinau. Amaana máqaki quqée marú munnimma difaanífa minakí márufanoo mi-oosiránaki Yísufa máridanoo mi-ufáusa qímanniminau. Misá Yísuna qumáraanee qímasee sía qumáraqau. Sía miná kúqira áukuana adeedí ranoo márunara Ánutufa qumeé rafáaqafusoofaqa sía qumáraqau. Yísufa qinau, qinée fuanánnai ínnee sía fifáranoo qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Moo kári Yísufa maaqí qímasee Yuda máqannaa úriqararausa qímanniminau. Qinée moosáa fúanaqa qiníara randáinaisia ínneeqa mandáinainaki kúqifaranoo. Qinée fúannaqoo ínnee sía amana fifáranoo. 


text:
<pb/>Yuda máqannaasa úriqararausa mi-ufána iriséeqa narí qímami narí qímami qiqau. Mifá maasára sía narí innái fuaqéera qídaqinoo. Maasá sía miná ufa íridaqa. Mifá narí fee narí áruannoo fee miqí qídanoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qímanniminau. Ínnee maindáraasa máriafanoo qinée miríndaraasa máridaqa. Ínnee maa-maqánasaaqaraasa máriafanoo qinée sía maa-maqánasaaqaraasau máridau. 


text:
Qinée minára qúnnana ínnee ínneeqa mandáinainaki kúqifaranoo. Ínnee sía qinée márunnanara ánoonee qímariafanoo minára kúqaa ínnee ínneeqa mandáinainaki kurídifaranoo. 


text:
<pb/>Misá úriqararausa miná iriséeqa qiqau. Anée yáfee máridanee qufanoo Yísufa qinau. Indaarú qímannimiafanausa misá kai máridaqa. 


text:
Qinée moómoo ainainara ínniara qímannimianaura. Qiní diqiqámaqoofa mifá ánoona ufa kai qímarifa mifínaindaraana kai ínni maa-maqánasaa máriasa qímannimidaqa. 


text:
<pb/>Yísufa narí ákoona áufakiana qímannimimarufaqa síamma írimariqau. Minára Yísufa kaifáa maaqí qímasee qímanniminau. 


text:
Kásooqaqee ínnee qiní faiqí nímaaku uqéereeqee aunírira saqarisaa quqáqisáseeqa mikamúqoo qinée máriaafannanara írifaranoo. Qiní qíkoofa qímaqimiqoo úfana kai ínni qímannimidaqa. Mi-karí ínnee minára faqa ámiqimasee írifaranoo. 


text:
Qiní diqiqoofa qiní fáqa máridanoo. Qinée miná áidira oosanamau kai fídaqa minára sía minníqisaifaqau qeeqáraafau máridaqau. Mifá qiní fáqa máridanoo. 


text:
Faiqí ánaasee moómoosa mi-ufána iriséeqa Óo kúqaa mifá Ánutuna ásauku mundíra fee qímasee minásaa mundíqau. Rumbárausara faqa idukírausara faqa qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa minára iriséenoo qímanniminau. Ínnee qiní ufa qímannimunnana irisée mi-maú maqee maqee fífaqa kúqaa qiní faiqi námu márifaranoo. 


text:
<pb/>Misá mi-ufána iriséeqa qiqau. Maasá Abarahaamana áti máridaqa, sía mooná rumbáranaki máridaqa. Nánaree anée maasára idukúaqee qídanee. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo Yísufa kafáa qímanniminoo qinau. Qinée kúqaa ánoona ufa ínni qímannimidaqa. Faiqí moó fannoo mandóosana máree marífa mi-manda oosanáfa miná rumbáqaifa máridanoo. 


text:
Faiqí moó fannoo mooná aináina íinoo óosana oosana ainaina naríndiara foora íinoo. Kásooqaqee dóo aináiní taikáseenoo mi-aiqama ainainná narí amiséenoo dóo káqisamu fúannoo. Mi-ainainná faqaana faiqi fannoo sía amana taikáannoo káqi narí akoona ámaaku máriannoo káqi narí ákoona ámaaqa maqa fínoo miná qumíasana maraséenoo sía aináinira faiqi naanna réenoo taikáannoo, káqi miqóo máriannoo. 


text:
Qinée Ánutuna ámaaku máridaqa. Qinée ínniqa mandá oosanakiqari idukúsaanaqa ínnee kúqaa idukíqa márifaranoo. 


text:
Ínnee Abarahaamana áti máriafaqa qinée minára íridaqa sía ínnee miná aanna réemariafaqa, qiní ufa sía márararee qídaqa qiní dáriraree qímariafanoo. Abarahaamafa sía miqí márufa minára ínnee sía Abarahaamana faiqi námu uqanna máriafanoo. 


text:
Qiní qíkoofa qiní uqaqífiqoona kai ínni qímannimidaqa. Ínnee miná minníseeqa ínneeqa níkoona moó Sadannana ufa írimariafanoo. 


text:
Misá mi-ufána iriséeqa maaqí qiqau. Maasá qíkoofa Abarahaamafa máridanoo. Yísufa minára qinau. Ínnee Abarahaamána faiqi námu máridaqau miná ufamáu fini. 


text:
Qinée qeeqá qíkoonasaaqaraa ufa kái ínni qímannimimarunaqa ínnee quandáfiqa qiní dárirara qímariafanoo Abarahaamafa sía mi-oosanná máranau. 


text:
Ínnee ínneeqa níkoona uqanna óosana máraidaqa miqí maríafanoo. Misá mi-ufána iriséeqa qiqau. Maasá sía qúmmuara faiqifau máridaqau. Maasá moodáa fásiqa faiqi Ánutufa narí uqanna maasá qíkoofa máridanoo. 


text:
<pb/>Yísufa misá ufa iriséenoo maaqí qímasee qímanniminau. Ánutufa ínni níkoofa márinaqau kúqaa ínnee qiníara rini. Qinée Ánutufinaindari maaqóo qumumáridaqa. Qinée sía qeeqáfau qúmiqau mifá diqiqoofaqa qúmiqiafana. 


text:
Ínnee náqaa fee ifaqée sía qiní ufa óosana íridee. Ínnee qiní ufa íriafanoo níkooqaidanoo miqídaqa sía írimariafanoo. 


text:
Áfaanna níkoofa Sadannafa máridanoo. Ínnee miná faiqi námu máridaqa miná aanna rée maríafanoo. Óoqaindari faiqí kuqánnárimarufa máridanoo. Sía ánoonufakifau mapukínoo máridanoofau. Anoona ufa sía uqanna minakí márifa máridanoo. Mifá únna ufa qínoo narí óosanamau kai fídanoo. Mifá únna ufa qímarifa máridanoo únna ufa qímariasa níkoofa máridanoo. 


text:
Qiní mandá óosana moodáa máridanoo fee sía fee máridanoo. Ínnee qáfee qiqá qímaqimiaqa. Qinée kúqaa ánoona úfa kai ínni qímannimunaqa náqi fee ifaqée ínnee sía minára ánoonee qídee. 


text:
Ánutufa dadaaqifaqa miná faiqi námu áraamummaakaikímariása kai Ánutuna ufa írifaranoo. Ínnee sía Ánutunaindaraasau máriafanoofau sía qiní ufa írimariafanoo. Yísufa Abarahaamanara qímannimu ufafa. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa Yísuna ufa iriséeqa áqiqa qiqau. Anée mandá Samaria maqannaa máriananoo áfaanna moó aní aunduráki márifa máriananoo. Maasá kúqaa fee qídee, sía fee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qinau. Áfaanna sía qiníki máridanoo. Qinée qeeqá qíkoona áuqu uqéeraidaqa ínnee qiní dúqu maqásaa quqéemaríafanoo. 


text:
Qinée sía qeeqá dúqu uqéeraranara randáidaqa. Moó fannoo qiní dúqu uqéerarafa máridanoo. Ínnee qiní dúqu maqásaa quqéemaríafanoo Ánutufa kai qiní dadaaqínoo ínni rafáaqa fúannoo. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa mi-ufána iriséeqa qiqau. Dóo maasá aní óosana iriséeqa anée kúqaa áfaanna faqaafa máriananoo, Abarahaamafa maasá qíkoofa dóo óoqai kúqinau. Ánutuna tamummáqara fasiqauqa dóo kúqiqau. Anée náqi fee másee maa-ufána qídanee qiní ufa írimariasa sía kúqifaree qídanee. 


text:
Maasá qíkoofa Abarahaamafa kúqinau. Anée miná úriqarara fee máridanee qídanee. Ánutuna tamummáqara fasiqauqa maqásaa fasiqauqa kuqufufaná anée aneennáraa náqira fasiqee máridee qídanee. 


text:
Miqí qímasoofanoo Yísufa qímanniminau. Qinée qeeqá dúqu fífau uqéerasaana sía ánoonaikiannoo, fífau máriannoo. Qiní qíkoofa Ánutufa qiní dúqu uqéeraidanoo dadaaqídanoo, ínnee únna qímasee minára maasá Ánutunee qímariafanoo. 


text:
Ínnee óoqaindari sía miná áuqu írimariafanoo. Qinée miná áuqu íridaqa. Qinée minára sía íridau ínni naanna réemarunausa únna ufa qímarunausee qíni. Qinée qeeqá qíkoonara íridaqa miná ufamáu fímarunausa máridaqa. 


text:
Ínni níkoofa Abarahaamafa óoqai káqi máridanoo qinée maqee márunnanara káaqa qáfaaqaa ímarufa márinau. Dóo qíqafamaseenoo asasinau. 


text:
Yuda máqannaa úriqararausa mi-ufána iriséeqa maaqí qiqau. Anée kumaaráa máriananoo. Anée náqimásee Abarahaamana qáfanée inau, óoqai máriufa máridanoo. 


text:
Yísufa minára maaqí qímasee qímanniminoo qinau. Abarahaamafa sía kambíqoo áukuanna qinée máa̱ márunausa mikamúqoo máriqiafana. 


text:
Yuda máqannaasa miná iriséeqa óo maa-fasiqáfa naríara Yaawee fee qídaqinoo qímasee áanoomasee óonisamu qumáree áruaneerufanoo mifá kukéeqakinoo amaana máqakiqari ráudamaki moosáa finau.<pb/>


text:
Yísufa aatáta fídanoo moo fásiqa miná ánoofa innaamunaí áfu dimbárana maqaqooná qáfanau. (Mi-aukuanná nífu níku mandáikirausauqa maí máriandee sía amana aináinamásee náaqaa ímariqau. Fáasaana kaqi márida nárana feefauríra munnimmara iréemarufaqa nímimarufaqa marasáida néemariqau misá núqu irámásaida néemariasee qiqau.) 


text:
<pb/>Yísuna faiqinámu mi-afu qimbarána qáfamasee Yísuna irámmiriqa qiqau. Óo ufasáa rakísirafa maa-fasiqáfa yána mandáinainasaa fee maaqínoo áfu dimbánoo máridanoo fee. Narí ákoona ánoona mandáinainasaa fee naríndisaa fee miqínoo máridanoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qímanniminoo qinau. Sía narí ánoona ákoonasaa qaraanau, sía naríndisaafau áfu dimbánoo máridanoofau. Ánutuna afeeka kasirana qiníkiqari kooroo íanifeera miná áfu dimbánoo máridanoo. 


text:
Qiní diqiqoofa qiní qimiqoo áinainirana sía amana asukunakí áuqaanaura maasá fáasaana áuqaanaura. Dóo káqikaaqoo eendínaqa sía miqóo faiqí moó fannoo áuqaannoo. 


text:
<pb/>Miqí qímasee Yísufa maqásaa áqaara fidaqúseenoo ásaukukoo doonáikamáseenoo áfu dimbára fasiqa áfusaa akuséenoo qímaminoo qinau. 


text:
Dóo fúa. Dóo óonu Sirooamma fárummaki aneenná óori áfuakai rúquannee qinau. Sirooamma fárumma áuqu óosana niqiqámáqai fárumma fee qínoo márinau. Mi-afu qimbara fasiqáfa eedóo qímasee óonu narí óori áfuakai rúqufanoo áfu aiqámaqara ámiqimásee qoofanoo óonu quándakufanoo sandée kafáa áninau. 


text:
<pb/>Mi-fasiqána aqoónausa miná qáfamasee moómoosa miná qáfeemarúsa miná qáfamasee qiqau. Maa-fasiqáfa maaqoó máridanoo nárana munnimmara iréemarí fasiqa fee mifée. 


text:
<pb/>Akaqáusa dóo mifá kai fee qiqau, akaqáusa moó fannoo miná fooqáa fee qiqau. Mi-fasiqáfa narí irisée qinau. Qinée qífu dimbárausa maaqóo marúnausa máridaqa. 


text:
<pb/>Faiqí moó miná áuqu Yísufa qáqaara fidiséenoo doonáikamaseenoo qiní qífuki akuséenoo dóo fúa Sirooamma fárummaki óori nammári úqua qufaqa miqí qifaqa nammári uqusáunanoo dóo qífu máqeenoo. 


text:
<pb/>Miqí qímaasoofaqa misá qiqau. Miqímasaifa yái fee fínoo fee qufanoo mifá sía qinée írida fee qinau. Farisai ámaana qímarusa Yísufa áfu qimbárana áfu maqáisoonara randóo ufafa. 


text:
Mi-faasaanná Yísufa mi-fasiqána áfu máqoo faasaana misá amaana Sariríqa márunara Farisai ámaana úfa qímarusa márunnai áfiqee fiqau. 


text:
Farisai ámaana úfa qímarusa mi-fasiqána áfu máqoonara iroofanoo qinau. Mifá dooná qiní qífusaa akusaifaqá dóori nammári úqunanoo qífu máqeenoo. 


text:
<pb/>Farisai ámaana úfa qímariasa akaqáusa Yísunara maaqí qiqau. Maa-fasiqána áfu máqaifa sía Ánutunaindarifau amaanasáa aináinímarifa mandá fasiqa máridanoo. Akaqáusa miná iriséeqa qiqau. Náqimasee mandáinaina máree marínafa maa-firaa ainainná ámiqira ainaina áuqararee sía amana fée qímasee mi-ufánannai raináqau. 


text:
<pb/>Miqí qímasee Farisai ámaana úfa qímarusa áfu dimbárana irámmiriqa qiqau. Anée mi-fasiqána aní áfu máqainaree qídanee. Anée minára nána úfee qídanee. Áfu dimbárafa miná iriséenoo qinau. Mifá Ánutuna tamummáqara fasiqa máridanoo fee qinau. 


text:
Yuda máqannaasa úriqararausa miná iriséeqa maaqí qiqau. Maaná sía áfu dimbárafau moo fásiqa máridanoo qímaseeqa misá miná ánoona ákoona náaramasee irámmiriqa qiqau. Maa-fasiqáfa ínniqara faiqi fee. Kúqaa fee anée miná maqóonna kari áfu dimbáranee máqanau. Náqimasee maqee áfu máqeenoo fee qufaqa miná ánoofa ákoofa úriqararausa amaana máqaki kéeqeemariana qáoo qímaqiseefoo qímasee rufíeeqa qímannimiqa qiqau. Maa-fasiqáfa maasá qímaaku máridanoo maasá minára íridaqa. Óoqai ánaaqisaa innaamunaí miqírana máqaafanafa máridanoo maasá minára fáqa íridaqa. 


text:
Miná áfu máqainara yáfasiqa fée miná áfu máqeenoo fee síamma íridaqa faiqí máridanoo irámmirifanoo qímannimiannoo. 


text:
Yuda máqannaa úriqararausa Yísunara fáasa maaqí qímariqau. Faiqí moó fannoo Yísunara Ánutuna ásauku mundíra fee qínnana maasá amaana máqakiqari aqiqáananoo ráudamaki áqoosai finoo sía kaifáa kéeqaannoo. 


text:
Mi-ufánara afu dimbárana ánoofa ákoofa dóo faiqímmifoo narí iraaqée qiqau. Misára rufíasee miqí qiqau. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa miná iriséeqa áfu dimbárana kafáa áaramásee qiqau. Anée Ánutuna áfusaa kúqaa ánoona úfa kai maasá qímannimia. Aní áfu máqaifa mifá mandáinaina máree marífa máridanoo. 


text:
<pb/>Áfu dimbárafa miná iriséenoo qímanniminau. Mi-fasiqáfa mandáinaina máree marí fee sía qinée miná óosana íridaqa. Moodáa ainainará kai qinée íridaqa qinée qífu dimbárausa máriafanausa maqee qiní qífu máqee márifaqa máridaqa minára kai qinée ámiqimasee íridaqa. 


text:
<pb/>Misá miná iriséeqa kaifáa irámmiriqa qiqau. Mi-fasiqáfa nána ainainee áuqu ámifanoo aní áfu máqeenoo fee. 


text:
<pb/>Áfu qimbárafa níqinoo qinau. Dóo fáasai qímannimisáunaqa sía írimariafanoo. Nánaree ínnee kaifáa qía̱na írifaree ínnee faqee miná faiqinámukifaree. 


text:
<pb/>Misá miná iriséeqa áanoomasee miná áqiqa qiqau. Anée mi-fasiqána ufa írimarianafa máriananoo. Maasá Mooseena ufa írimarunausa máridaqa. 


text:
Ánutufa Mooseenannái maasá qímaqimufaqa maasá íridaqa. Mi-fasiqáfa Yísunara maasá sía miná óosanara íridaqa. 


text:
<pb/>Áfu dimbárafa miná iriséenoo níqinoo qinau. Ínnee moo írirana máree máriafanoo mifá qiní qífu maqaqísaifaqa ínnee nánaree mi-fasiqánara yáindari fee ánidanoo fee qídee. 


text:
Ánutufa sía mandá óosana máree maríasa dadaaqídanoo. Faiqí ánaasee minára rímariasa miná úfa írimariasa misá kai Ánutufa dadaaqídanoo. 


text:
Maa-fasiqáfa sía Ánutufinaindari áninaqau náqimandee maa-firaa ainainná áuqararee, síamma amanaikíannoo. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa miná iriséeqa qímamiqa qiqau. Anée mandáinainaki kambíqoonafa mandóosanaki fíndifuanafa dóo sée fífuannee qímaseeqa misá amaana máqakiqari aqiqoofanoo ráudamaki finau, sía kafáa ánianifeera dóo ateekáqau. Faiqí naundurá nífu qimbáranara Yísufa qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Misá áfu qimbárana aqiqoonára Yísufa iriséenoo paqúrimasee irámmirinau. Anée faiqí nímaakuara Ánutuna ásauku mundíra fee fee qídanee minásaa írirana rusídanee. 


text:
<pb/>Mi-fasiqáfa Yísuna sía qáfoofa máridanoo maaqí qinau. Dóo miná uqaqífiqainaqa minára ánoonee qímasee minásaa atooqáanaura. 


text:
<pb/>Mi-fasiqáfa miná iriséenoo qinau. Óo Karaambáiqa aníara kúqaa Ánutuna ámaaku fee qídaqa qeeqá qímuqusa írirana aníki rusídaqa qímuqusannoo aní amooqímamaqaidaqa. Miqí qímaseenoo mi-fasiqáfa Yísuna óorinni maqásaa kummáramáfinoo amooqinau. 


text:
<pb/>Yísufa miná qáfamasee miqóo marúsa qímanniminoo qinau. Qinée maa-maqánasaaqarasaa rainánnimaqarara qúmuafanausa máridaqa. Qinée nífu dimbárausa máqaaneera qúmuafanausa nífu máqarausa dimbáaneera qúmuafanausa máridaqa. 


text:
<pb/>Farisai ámaana úfa írimarusa miqóo márusa miná iriséeqa irámiriqa qiqau anée maasára faqee nífu dimbárausee qídanee. 


text:
Yísufa qinau. Ínni nífu dimbánoo márinaqau ínni numóo sía márini ínnee únna qímasee maasá qífu káqi márifaqee qímaríanara ínni numóo káqi máridanoo nífu dimbárausara foora máriafanoo.<pb/>


text:
Yísufa kafáa miqóoqaraasaa qímannimidanoo sipsípara qínoo faiqíara qinau. Qinée ánoona ufa qímannimidaqa. Faiqí moó fannoo sía sipsípa ququsa kooqiki kéeqeemarifa káqinaindari quqúsasaa akaréemarifa mifá qúmmuarimari fasiqafa máriannoo. 


text:
Sipsípa níkoofa moó fannoo aniráinanoo kooqísaa rakísirafa kooqí atúasaifanoo sipsípa ákoofa narí sipsípa núqu rámasee náarainaqa miná ufa iriséeqa ráudamaki narí fáqa nífiqainaqa ándanda nárara fifáranoo. 


text:
Sipsípauqa nári rakísimarina ufa íriqa ráudee qúmuraifanoo mifá indaarú fifaqá misá miná ánaaqianna fídaqa. 


text:
<pb/>Yísufa mi-quandara ufána qímannimufaqa síamma íriqau. Yísufa ámiqira sipsípasaa rakísirafa mi-ufáfa. 


text:
<pb/>Minára iriséenoo kafáa kooroomásee qímanniminoo qinau. Qinée kúqaa ánoona ufa qímannimidaqa qinée qeeqá kai sipsípa kooqí máridaqa. 


text:
Óoqai qiní dóorini indaarú ánusa qúmmuari marú fasiqausá kai animáriqau. Sipsípauqa sía misá ufa íriqau. 


text:
Qinée Ánutuna quqúsa kóoqi máridaqa yáfasiqa ánaaseefée kooqísaarafoo qinísaa kéeqee marínafa Ánutufa mi-fasiqanaaseesá kúqiranakinaana marasée innaarúna asumu máriranaki quqáannoo. Mi-fasiqanaaseesá Ánutuna quqúsaki sipsípara foora kéeqee ráudeeida nárana néemarifaranoo. 


text:
Qúmmuarimari fasiqafa qúmmuaramásaina taikáanifeera fífau faafau qúmmuarianifeera faqa kuqánnáruanifeera faqa kurídinnimaqaanífeera faqa ániannoo. Qinée faiqí ánaasee asumu márirana nímianeera ánidaqa. Sía káqi dapi máriranarau qídau. Asumu márirana ámiqirana moó faqa moó faqa rairaaírana nímirara miná kai nímiraree qímasee qúmidaqa. 


text:
<pb/>Qinée sipsipasaa ámiqimasee rakísimarunausa máridaqa. Sipsipasaa ámiqimasee rakísimarifa narí sipsípasaara kúquannoo. 


text:
Feefaurúara aináinímarifa sía miqíannoo káasau faini aniráinanoo rufíasee sandáannoo. Sandámafinanoo káasau faini aniréenoo sipsípa qumárainaqa dáraanifaranoo. 


text:
Qinée sipsípasaa ámiqira rakísirausa máridaqa. Qiní qíkoofa qiníara íridanoo. Qinée miqí kai íqa qeeqá qíkoonara faqa íridaqa. 


text:
Miqí kai íqa qeeqá sipsípara íridaqa misá fáqa qiníara faqa íridaqa. Qinée qeeqá sipsípasaara amaná kúquanauree qídaqa. 


text:
Sía maaqóoqaraasá kai qiní quqúsaki maríaqeera. Qiní quqúsa fannoo moómoo maqusanaasaki fáqa máridanoo. Minakínaasauqa fáqa nífiqa quqáanaura. Misá faqa qiní ufa irisée eedóo qifáranoo. Miqóo moodáanaki márifaranoo moodáa rakísirafa misásaa máriannoo. 


text:
<pb/>Qeeqá sipsípara qímuqusina qeeqá márirana misá nímaaqa maqaséeqa kúqirinaki quqásee kaifáa qeeqá márirana minakíqari máraanaura. Qinée miqíraree qúnnanara qiní qíkoofa qiníara rídanoo asasídanoo. 


text:
Sía moó fannoo narí afeekannái qiní márirana máraannoo. Qinée qeeqákai qeeqáraa irisée qeeqá márirana kúqiranaki quqáanaura. Qiní qíkoofa qínaqa qeeqá márirana kúqiranaki quqáraree qímasee quqáanaura. Quqásee kafáa márararee qímasee maráanauranoo. Qiní qíkoofa miqí qímasee ufa qímaqimifaqa íridaqa. 


text:
Yuda máqannaasa miqóoqaraasa Yísuna mi-ufána iriséeqa raináfufaqa akaqáusa qiqau. Maa-fasiqána audurái áfaanna máridanoo, márifanoo dapi dápi ufa qídanoo, nánaree ínnee miná ufa íridee. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofaqa akaqáusa misá qímannimiqa qiqau. Akasáa áfaanna aunduráki márinafa sía maa-fasiqáfa indéemasee ufa qíannoo. Áfaanna fannoo amanée áfu dimbárana maqáiseenoo fee sía amanaikíannoo. Yuda máqannaasa Yísuna minnísoo úfafa. 


text:
<pb/>Mookári Yuda máqannaasa Yeerusaree máqusai suqúfufaqa amaana máqara qoomáqammásaida néemaríqau. (Óoqai namuqáa amaana máqaki míni madaapeé quqásoofaqa miná ánukamáquseeqa dóo miqóoqari áukuana aukuana ánukara qoomaqaqee qímasaida sakasáida néemaríqau.) Suara áukuana mi-qoomaqána ímariqau Yeerusaree máqusai. 


text:
Yísufa Yeerusaree máqusai óorureenoo amaana máqa átisaa tidá áuquqoonasaa aakuara rufíasee minakí nímarinau. (Faiqí ánaasee moómoo aaku suarara rufíaseeqa minakí kai máriqau.) Amaana máqa átimau tidásaa kísaaqa firaaqóo márinau. Yísufa Sooroomoona amarána máaqa atimau tidásaa nímarufaqa Yuda máqannaa úriqararausa ititáseeqa irámmiriqa qiqau. Anée sía quandaqáandia, ámiqimandee akooroomásee maasá qímaqimia, kúqaa fee Ánutuna ásauku mundíra fee máridanee. 


text:
<pb/>Yísufa maaqí qímasee qímanniminau. Dóo qímannimuna síamma írimariafanoo. Qinée moómoo qeeqá qíkoofinaindaraa ainaina áuquseeqa minánnoo ínni uqannífiqaunausa máridaqa. 


text:
Ínnee sía qinée fírimarunna aandau sipsípauqau máriafanoofau minára sía qiníara ánoonee qímariafanoo. 


text:
Qinée náaru náaru márirana nímidaqa sía kúqifaranoo. Sía amana moó fannoo qiní qísaukukinaana rafíeefaranoo. 


text:
Qiní qíkoofa qiní sipsípauqa qímufa aiqámausa úriqararafa máridanoo, sía moó fannoo miná ásaukukinaana rafíeefaranoo. 


text:
Qinée moómoo ámiqira ainaina áuqaidaqa qiní qíkoofa qímu ainaina áuqaidaqa ínnee nána ámiqira ainainara irisée fee minásaara óonisamu qiní dárirara qídee. 


text:
<pb/>Yuda máqannaa úriqararausa miná iriséeqa kafáa áranaiqi qímamiqa qiqau. Sía ámiqira dadaaqíra ainaina áuqaananarau áriraridau. Aneenáraa Ánutuna mandáikammámaqaidana anée aneennáraa maqásaa fasiqa márianafa anée Ánutufaikina máriannanara áriraridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo qinau. Ínni sándufa ákaraki Ánutufa qinau. Ínnee faiqí faiqi Ánutunaikammida máriafanoo. 


text:
Sándufa andeeqánoo máridanoo náaru náaru sía áaqee maríafanoo, ínnisaimbaqa minára íridaqa. Ánutufa narí ufa misásaa quqáseenoo misára Ánutu fee qinau. 


text:
Ánutufa qiní maraseenoo maa-maqa maaqánaki diqiqámaqoonaki máridaqa. Qinée qeeqáraa Ánutuna ámaaku fée qúnnanara náqimasee fee minánnai Ánutuna mandáikamma amaqáanauree sía amanaikíannoo. 


text:
Qinée qiní qíkoofa áuqamáqai ainaina áuqaanaqa qáfamasee kúqaa ánoonammifoo qiaqaana. Qiní qíkoofa sía áuqamáqai ainainna áuqaanaqa qáfamasee únnammifoo qiaqaana. 


text:
Ínnee qeeqáraa ufa qúnnanara únna fee qímasaida qinée faiqí sía áuqaaqaa ira ainainna áuqaanaqa qáfamasee qiníara kúqaa ánoona fee qímasee kúqaa miná ákoofa minakí márinara miqídanoo fee qiaqaana kaifáa mifá faqa naríki márinara miqídanoo fee qiaqaana. 


text:
<pb/>Yísufa Yooradanna námmarinni óoqureenoo óoqitaqa máreenoo óoqai Yoohaneefa máridanoo nammári nímiuqoo miqóo óoqu marínau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoosa suqúfufaqa Yísufa máruqoo máridaqa narí qímami narí qímami maaqí qiqau. Yoohaneefa nammári nímimarufa sía moo áinaina firaa ainaina áuqanau. Yoohaneefa maa-fasiqánara qufá dóo aiqámainaina ánoonaikidanoo. 


text:
Faiqí moo áuqu Rasarusafa mifá Beetani máqusaindaraafa aurída marínau. Rasarusafa narí ásookiqanda Máriana amarána faqa Maratana faqa misá Beetani máqusaindaraasa máriqau. 


text:
Máriafa maafá kásooqaqee ámiqira áfundimaru fadameena Yísuna áikusaa adíaseenoo narí ákiaqa asausí kísaaqannai rukáaninafa maaná mi-Mariáfa máridanoo. Sía Yísuna ánoofau miná ámarafa márinau. 


text:
Mi-Mariána áfasaafa Rasarusafa kúqira aurira mároofaqa miná ásookiqanda qáfamaseeqa faiqí moó aiqéeqa anée Yísuna óoqu áfiqee úruannee qufanoo ooqu fínau. Mifá maaqí qinau aní afaaqasáa áqoondi Rasarusafa kúqira aurirana máraidanoo. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána iriséenoo narí faiqi námu qímanniminau. Rasarusafa aurída máridanoo. Sía kúqiranaki fírarau Rasarusafa mi-aurirána máraidanoofau miná auríranannai Ánutufa narí ámaaku qiní dúqu uqéeraanifeera mi-aurirána máraidanoo. 


text:
<pb/>Yísufa miqandá qísanasaasa faqa misá nísookinara fáqa káaqa misára rímarinau. Yísuna afaaqasáa áqoondi márunara rímarinau. 


text:
Qaara afuru faiqée iqáqoofanoo narí faiqi námu qímanniminau. Uqéeraifaqa ínnisaimbaqa kafáa qumurandée Yudeea máqa maaqai Rasarusafa aurída qina óoru qáfa. 


text:
<pb/>Miqí qufaqa misá tautúmándee maaqí qiqau, Óo ufasáa rakísirafa ínnau kai Yuda máqannaa úriqararausa óonisamu aní árirara qufaná kafáa fee miqóo fídanee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qinau, iqáqaifanoo kai súani ururéenoo káaqa qáidanoo. Faiqí miqí máriqoo nídaqa sía sáamuridaqa. Misá maa-maqánasaa káaqa qárafa márifaqa qáfaida sía sáamuridaqa. 


text:
Faiqí moó fannoo asukunái nídanoo óonisaa áikuamaki sáamuridanoo, sía káaqa qárafa minakí márinara miqídanoo Ánutufa qi fáasaana óoru fíqa sía sáamuruanaura káaqa qéemarína óoru fúanaura. 


text:
Yísufa maaqí qímasee qímanniminau. Rasarusafa maasá qíqoondi dóo faiqaqée ifaqá qinée óorureeqa afáurianaura. 


text:
<pb/>Miná faiqi námu miná iriséeqa qiqau. Óo karaambáiqa mifá fífau faiqaqée ídanoo fíndifuannoo ámiqirafa. 


text:
Dúfi dúfi sía qinée miqóo máridaqa ínniara íridaqa kásooqaqee Ánutuna afeeka qáfeeqa kúqaa qiníara Ánutuna ámaaku fée qifáranoo dóo uqéeraifaqa fúa Rasarusáfinnai. 


text:
<pb/>Toomasina áuqu qaara auqu márinau. Moo áuqu Toomasifa moo áuqu Qaaraqánda máqara fee qímariqau. Toomasifa Yísufa Yudeeaa máqa maaqai óoru fíranara iriséenoo qinau. Dóo uqéeraifaqa maasá ufasáa rakísirana fáqa Yeerusareenni óorureeqa moodáanaki kúquanauree qímasoofaqa misá aiqáma Yísuna faqa Yooradanna námmarindari óoru fiqau. Yísufa kúqiranakiqari fíndifirana faqa káqi márirana faqa faqaafa máridanoo mi-ufáfa. 


text:
<pb/>Narí Yísufa iriséenoo Beetani máqusai óoruroofaqa qímamiqau Rasarusafa dóo ínnau kuqufufaqá akúndamáqaafanoo qaara faqa qaara faqa eendá madikakí faiqaqée ídanoo. 


text:
Beetani máqusa Yeerusaree aaqá uqanna máridanoo. (Beetani máqusa Ubandéenara foora márida Yeerusaree máqusa Faarúmaaqairá foora márinau.) 


text:
Yeerusaree adeedí márunara moómoo mindáraasa qumurée Maratasa Mariasa dadaaqí ikífáafau qída rooípee maríqau. Nári nífasaafa Rasarusafa kúqunara ikíraqée maríqau. 


text:
<pb/>Maratafa Yísufa áni qu úfana iriséenoo ráudamakufanoo óonu áfiqaidanoo minára qímamirara fufanoo Máriafa káqi máaqaki márinau. 


text:
Maratafa Yísuna qáfamasee qímaminoo qinau, Óo Karaambáiqa anée aniráinanoofau sía qiní qífasaafa kúqiqini. Qaara fáqa qaara fáqa fáasaana dóo kuqufifaqá akúndamasee máridaqa. 


text:
Miqínoo márifaqa máridaqa, aneenná kai maqee nána ainainaree Ánutufinnai nána ainainaree innaaru qínanoo aní ámiannoo. 


text:
<pb/>Maratafa narí ásookifa kúqunara íridanoo miqí qímasee qímaminau. Yísufa irisée qímaminoo qinau, Ánutufa aní áfasaana kaifáa mara fíndifumaiseenoo káqi márirana ámiannoo. 


text:
<pb/>Maratafa miná iriséenoo qinau maa-maqa maaqáfa taikára fáasaana Ánutufa qiní qísookina uqéerasee káqi márirana ámiannoo qinée minára íridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa qímaminau, kúqiranakiqari mara fíndifirafa qiníki máridanoo. Káqi márirana márirafa qiníki máridanoo. Yáfasiqa ánaasee fée qiní saqárikinoo kúqinoo káqi maríannoo kúqiranakiqari fíndifirafa qiníki márinara káqi maríannoo. 


text:
Yáfasiqa ánaasee fée káqi máridanoo qiní saqárikinoo náaru sía kúquannoo káqi márirana márirafa qiníki márinara náaru náaru sía kúquannoo. Marata anée minára kúqaa fee qídanee. 


text:
<pb/>Maratafa iriséenoo qinau, eeóo karaambáiqa anée óoqai maa-maqa maaqánaki qúmuaneera ásauku mundírafa Ánutuna ámaaku uqanna márianafa márianaqa qinée minára kúqaa íridaqa. Yísufa ikíraqoo ufafa. 


text:
<pb/>Maratafa miqí qímaseenoo quándaki maqúsai óonureenoo qumeé kai Máriana áaramasee qímaminau. Ufasáa rakísirafa ánidanoo aní áaraidanoo. 


text:
Máriafa ráudamaki káqi únnaqufanoo fufaqa Yuda máqannaasaa miná faqa máriusa miná qáfamasee minára madikaí ikíraqárara fídanoommifoo qímasee áfaqee fiqau. 


text:
<pb/>Máriafa Yísufa márunnai óonu qáfeenoo óorindari maqásaa áqufinoo ufa qímaminau. Óo karaambáiqa anée animáriananoofau sía qiní qífasaafa kúqiqini. 


text:
<pb/>Yísufa Máriana ikíraqarana qáfoofanoo ámuqusufanoo Yeerusaree máqannaasa faqa ikíraqoona qáfoofanoo ámuqusinoo miná aunduráki mandáikinau. 


text:
<pb/>Miqímasee Yísufa irámmirinoo qinau. Ínnee yái fee Rasarusana ákundee fee qufaqa misá qiqau Karaambáiqa dóo maí anirée qáfa. 


text:
Yeerusaree máqusanaasa miqóo máriusa miná ikíráqarana qáfeeqa qiqau. Óo qáfa mifá minára káaqa rímarifa ikíráqaidanoo. 


text:
Miqí qufaqa akaqáusa níqira ufa qiqau. Mifá nífu dimbárausa ámiqimannisee marífa nánaree Rasarusana qáoo qínanoo sía kúquaqaana. Yísufa Rasarusana kúqiranakinaana uqéeroo ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa narí kai misá miqí qu úfanara ákooqoofanoo narí aunduráki mandáikufanoo mi-ufánara áia̱aée qímaseenoo madikaí óonuranau. Rasarusana irí óoni áamaraki quqásee óoni firaatiá qumáree ititáqoofanoo márinau. 


text:
Yísufa qímanniminoo qinau. Ínnee maa-oonína rafáqaameeqeeqa quanda quandammá áquaqa. Miqí qímasoofaqa Maratafa Rasarusana áuna qinau, Óo karaambáiqa mifá qaara fáqa qaara fáqa áfuru faififá márifaqa afúnda mandáikammimarifaqa. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qímaminau. Qinée fáasai qímamunnana anée qiní saqárikinana anée Ánutuna afeeka eeraarirana qáfeennaranoo. 


text:
Misá miná iriséeqa óoni firaatiá afeéqeeqee máfi quqásoofanoo Yísufa narí óori uqéeraseenoo Ánutunara akooqóo innaaru qínoo qinau, Óo qiní qíkoofa dúfi dúfi anée qiní ufa írimarianafa máriananoo. 


text:
Anée maqee maqee qiní innaaru qírana írimarianafa márianaqa. Maaqóo máriasa íriaqeera innaaru qídaqa. Maaqóo máriasa anée qiní diqiqámaqoonnanara íriaqeera innaaru qídaqa. 


text:
Yísufa miqí qímaseenoo innaaru qímaseenoo firaa kari kúqirana áareenoo qinau. Rasarusa minakíqari ráuda. 


text:
Miqí qímasoofanoo qamunna afaaqa kukúqamaqoofa káqi márufanoo Rasarusafa fíndifinoo ráudee qumuranau. Miná ákiaqa faqa qamunna rumbáqoonarirandee qumuranau. Yísufa qímanniminoo qinau. Dóo qamunna idukúsaifanoo fúani, qímasoofaqa miqímandoofanoo andeeqásoofanoo finau. Yísuna árirara tipúndaaru úfafa. 


text:
<pb/>Yeerusaree máqusanaasa moómoosa Rasarusanara ikíráqeeusa misá Yísufa Rasarusana fíndifumasoona qáfeeqa kúqaa Ánutuna faiqi fée qímasee minásaa mundíqa maríqau. 


text:
Misákiqari akaqáusa Farisai ámaana ufa qímarusa nímaaqai Yeerusareenni óoruree Yísufa Rasarusana fíndifunara níranaqarufa qímannimiqau. 


text:
Misá miná iriséeqa Farisai ámaana ufa qímarusa faqa amaana máqasaa rakísimarusa faqa aiqáma faiqí firaasá rakísirausa faqa moodáa qoo suqúfi ufa qídaqa qiqau. Maasá náqi fee másee miná Yísuna rafáaqafuanauree. Maa-fasiqáfa Yísufa moómoo firaa ainaina náaquqara ainaina áuqaidanoo. 


text:
Maasá miná áfauaidaqa faiqí ánaasee maasá minnísee minásaa kai atooqéefoora. Miqífanoo Roomma máqannaa sundíauqa aniréeqa maasá faiqí ánaasee faqa dáru taikáidaqa maasá náaquqara amaana maqa faqa rapéepaamma áqifaranoo. Miqífaqa maasá Yuda máqannaa kurídianaura. 


text:
<pb/>Misákina úriqararana áuqu Kaiafasafa mifá qímanniminoo qinau. Ínniki moó fannoo sía írirana fáisa máriafanoo. 


text:
Faiqí ánaasee maasá aiqáma kúquanoora moodáa fannoo aiqámausara kúqifaqa amaná maasá ámiqimandee márianaura.[ 


text:
Kaiafasafa sía narí kaifau mi-ufána qímanniminau. Ánutufa qímamunara kai mi-ufána qímanniminau. Kaiafasafa Yísunara Yuda máqannaasa níkiaqara kúquannoo Ánutuna faiqi námu miná ufa írimarinausara faqa moodáa íriranasaa máriaqeera kúquannoo fée qinau.] 


text:
Yísufa miná iriséenoo miqóoqari sía Yudeeaa máqa maaqaki akooqóo nímarinau. Maqúsa moo áuqu Eefaraimma máqusai narí faiqi námufaqa óoqu marínau. Eefaraimma aadána máqa maaqa átisaa márinau. 


text:
<pb/>Yísufa Eefaraimma máqa maaqaki márufanoo Yuda máqannaa qoomáqa firaa qoomaqa áinnaaqarara qoomaqa adeedí ranau. Áukuana aukúana Yuda máqannaa óosana áinnaaqarara qoomaqa adeedí ramáfufaqa faiqí ánaasee aiqáma suqúmaree miqóo Yeerusaree máqusai óoruraidaqa nári mandáinaina findaukée maríqau. Áukuana aukúana miqímariqau. 


text:
Amaana máqasaa rakísimarusa faqa Farisai ámaana ufa qímarusa faqa Yísunara faiqí ánaasee qímannimiqau. Ínnee nínnabaqa Yísuna paqúrimasee dadí óonurandee míni qímaqimifaqa maasá miná qumáraanaura. (v 56) Faiqí ánaasee firaa amaana maqaki Yeerusareenni suqúfufaqa Yísunara randáidaqa maaqí qímasee narí qímami narí qímami qiqau. Yísufa firaa qoomaqaki aniféeráannoo sía fee aniráannoo. Ínnee minára nána íriree íridee.<pb/>


text:
Mi-ainnaaqarara qoomaqáfa Yeerusaree máqusai adeedí reenoo dínni qísauku taikásee dínni ani moodáa faasaana áiqaqáinanoo mi-qoomaqáfa kambíqarara ímarufanoo Yísufa Beetani máqusai óonuranau. Yísufa Rasarusana kúqiranakinaana fíndifu maqusanaki aniranau. 


text:
Yísufa aniroofaqa (Rasarusana mara fíndifunara iriséeqa miná ákiaqara qoomáqa firaaná suqásee náida amíqau.) Maratafa qoomáqa sákeeqaida nímimarufanoo Rasarusafa Yísuna faqa óoqumarifi nárana nanau. (Misá óosana maaqímminoo márinau. Misá qaindásaa fífandírifiqa nísaataa sáunarasáida níku uqusáida néemarusa márida miqímandee néemariqau.) 


text:
Néemarufanoo Rasarusana ásookifa Máriafa Yísuna ánoona amaráfa fadaméena táqu firaaná firaa feefauru áqusaida máreemaruna qumáreenoo ámiqira afúndimaru fadameena miná áuqu narada fadameena Yísuna áikumau adía amaqánau. Adía amaqáseenoo narí ákiaqa asausí kísaaqa qumáreenoo minánnai utitíqanau. Miqímasoofanoo áfunda firaafá misá máru maqanaki qumbíqanau. 


text:
Yísuna faiqi námukiqari moó fannoo miná áuqu Yudasifa Keerioota máqannaafa Yísuna ueeqáaninna fasiqafa márinau. Mi-fasiqáfa Yudasifa ámiqira afúdimaru fadameena moómoo qáfamaseenoo maaqí qinau. 


text:
Maa-fadameenná firaa feefauru máreemaria fadameenafa. Nánaree fífau adíeenee. Sáina márinana qumíasana faqaana amiséenana moómoo munnimma 300 maraaqaana. Maraséenana kudi fasiqa anaaseeuqa káqi nímiaqaana. (Mi-aukuanná Yuda máqannaasa Mooseena ufa qaindúsidaqa kudi fasiqauqá aiqáma ainaina dadaaqíqa nímimariqau.) 


text:
Yudasifa sía kudi fásiqara írimarufa káqi fífau ufa márunara miqí qinau. Mifá úmmuarimarufa márinau Yísuna faiqi námu páusakinaana káqi úmmuarimarufa mifá máridanoo miqí qinau. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo narí maaqí qímasee qímaminau. Márianara sía miqí qía. Sáina miqíani. Áfundi fadameenna átaa káqi márina qinée kúquananoo qiní qifaaqaí akuqímaqaani. 


text:
Anée kudi fasiqa anaaseeuqara qíanandee. Kudi fasiqa ánaaseeuqa náaru náaru ínniki márifaranoo. Qinée sía kísaaqasaa márianaura qúsasaa taikáanaura. Sáina fadaméena adíaqimaqaani. Rasarusana árirara tipúndaaru úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa Beetani máqusai animárufaqa Yeerusaree máqusaindari moómoosa qáfarara óoqu fíqau. Kúqiranakiqari fíndifuna Rasarusana faqa qáfararee qímasee óoqu fíqau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoosa Yeerusareendari Yísunasaa atooqáidaqa moómoo óoqu fíqau. Miqíufaqa amaana máqasaa rakísimarusa oommásee qiqau. Rasarusafa kúqiranakiqari fíndifunara irisée misá Yísunasaa atooqárara óoqu fímarifaqa sáina Rasarusana faqa áruanauree qímasee deedaqiqau. Yísufa Karaambáiqa íu̱ndée toonkísaa Yeerusaree máqusai kéeqoo ufafa. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee áinnaaqarara oomáqara maqúsa maqusaindari Yeerusaree máqusai suqúsee máriusa Yísufa aanái úrufaqa áfiqarara moómoosa óoqu fíqau. 


text:
Óoqu áfiqarara óoqu fídaqa koopéena ámanee fooqáana moómoo ateekámaree óoqu fíqau. (Misá náriqa qímiríqa Yísunara maaqí qiqau. Óoqai Ánutuna ásauku mundírafa kambíqanoo márifa úridanoo. Mifá maasá qiqá karaambáiqaikirara úridanoo.) Misá óoqu fídaqa maaqí qímasee firaa kari fáaqariqau. Ánutuna amooqía miná áuqu uqéeraa. Ánutufa qufanoo kambíqarafa úridanoo, Ánutufa miná ámiqi ámiqiani, Ánutufa Isaraee máqannaa Karaambáiqa ámiqi ámiqiani. 


text:
<pb/>Yísufa doonkí moó maqee innooqée marúnnasaa paqúrimasee minásaa akarámafi óoqumari fínoo Yeerusareenni óoru fínau. Miqíuna óoqai tamummáqara fasiqa ákara rúmaqoomau óoru fínau. 


text:
Yeerusaree máqusa moo áuqu Sioona máqusee qimarinau. Minára óoqeenaa tamummaqara fasiqafa maaqí qímasee ákara rinau.<pb/>Ínnee Sioona máqusanaasa sía rufíaaqa. Ínni karaambáiqa ínnee iannai úridanoommi, doonkísaa óoqu marifí úridanoo. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námu faiqí ánaasee qámbaana Yísuna faqa óoru fíqau. Misá tamummáqara fasiqa ákara íridaqa ánoonara sía íridaqa fíqau. Kásooqaqee Yísufa kúqiranakiqari fíndifufaqa misá óonumafi iriséeqa qiqau. Maasá óoqai ákara rúmaqoomau Yísuna faqa Yeerusareenni óoru fíqiafana. 


text:
<pb/>Yísufa Rasarusana áaroofanoo fíndifuna qáfeeusa Yeerusaree máqusaki suqíqa márusa Rasarusanara qímannimiqau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoo mi-ufána iriséeqa maaqí qiqau. Firaa ainaina áuqeemarina óoqu áfiqamaree úruaqee qímasee óoqu áfiqee úriqau. 


text:
Farisai ámaana ufa qímarusa oomásee maaqí qiqau. Qáfaa dóo maasá kadíqaidaqa faiqí ánaasee mínnikai quandáidaqa. Kirisa máqannaasa Yísuna qáfararee qu úfafa. 


text:
<pb/>Yeerusareenni áinaaqarara qoomaqara súqimarusaki Kirisa máqannaasa níanai nári maqúsaindari ánusa faqa miqóo Yuda máqannaasa faqa animáriqau. Misá faqa Ánutuna qoomáqa sakasée námasee Ánutuna amooqíraree qímasee animáriqau. 


text:
Kirisa máqannaasa anirée Firipina irámmiriqa qiqau. Óo maa-fasiqa, Yísuna qáfararee qídaqa amanée maasá qífiqee fínaqa qáfaanauree. Firipifa Beetasaida máqusaindaraafa Kariree máqa maaqakinaafa márufa. 


text:
Yísufa misára iriséenoo qímanniminoo qinau. Ánutufa faiqí nímaaku qiní dúqu firaaqóo uqéerara áukuana dóo animáridanoo. Sía máa̱ maqee ímariasa ímariandeefau máseenoofau qiní dúqu uqéeraannoofau. Qiní firaa aupurara kuqiranannai qiní dúqu uqéerainanoo aréenaannoo. 


text:
Qinée ánoona ufa ínni qímannimidaqa. Nandí asumu naríaraa káqi máridanoo áaduma máridanoo. (Yísufa narí kúqiranara qídanoo nandí asumu kíkiqa úsinau.) Mifá maqáki úmmaqusaifanoo putaa ínanoo moómoo kambíqaannoo sía naríraa máriannoo. 


text:
Yáfasiqa anaasee fee maaqóo narí máriranara rímarifa nandí asumuára foora sía kafáa kambíqaannoo mifá narí márirana kukupáannoo. Yáfasiqa anaasee fee maaqóo maa-maqánasaa narí máriranara ákooqainafa maqáki úmmaqusainanoo narí márirana afeedíiseenoo náaru márirana máraannoo. 


text:
Ínnee Kirisa máqannaasa qímannimia. Yáfasiqa ánaasee fee qiní aináinira faiqikiraree qímaseenoo aufadéemarifa mifá narí maaqóo márirana quqásee qiní faqa fínafa qinée fúannannai mifá faqa miqóo óonu marida qiní dadaaqíannoo. Yáfasiqa ánaasee fee qiní dúqu uqéeraannoo miná áuqu faqa qiní qíkoofa uqéeraannoo. Yísufa narí kúquaninna úfana qímannimu ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa Yeerusareenni óorufidanoo narí aaqá márusa qímanniminau. Maqee qiní daundura fífau faafau ínoo márifaqa nána úfee qianáuree. Qinée náqimasee qeeqá qíkoonara qíana qiní kúqiranara qáoo qía̱nnoo fee. Qinée firaa aupurarana marasée máa̱ márunandee fúka kúquanauree qímasee qúmuafanausa máridaqa dóo qúsasaa máridaqa náqimasee qáoo qíraree sía qáoo qianáura. 


text:
Miqí qímasee narí aaqá márusa qímannimiseenoo Yísufa quandáfinoo narí ákoonara Ánutunara innaaru qínoo qinau. Óo qípoo, aneenná áuqu amooqírana uqéeraa. Miqí qímasoofanoo Ánutuna ufa inaarúnaindari qúminoo qinau. Dóo qinée qeeqá dúqu amooqírana uqéereeqa dóo kafáa uqéeraanauree qinau. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofaqa faiqí ánaasee moómoo Yísuna faqa Yeerusareenni óoru fímarusa mi-ufána iriséeqa qiqau. Innaarúnai qíifoo qufaqa akaqáusa qiqau. Qangiroo moó fannoo miná faqa ufa qídanoommi. 


text:
Dóo maqee Ánutufa maa-maqa maaqánakinaasa qiní dárifandínnanara narí áanooqira ufa nímiannoo. Dóo maqee maa-maqa maaqánaki úriqararafa Sadannafa taikáannoo. 


text:
Qiní daruséeqa auníriranasaa quqáseeqa maqáki rakíqasee uqéeraqisaifaqa maqásaa aiqámatinaindaraasa suqú moodáaqoo qeeqá daaqa quqáanaura. 


text:
<pb/>Qímannimufaqa misá qiqau. Maasá sánda ákarakinaa ufa ásauku mundíranara náaru náaru máriannoo fee qídaqa. Anée faiqí nímaaku aunírira saqarisaa kúqiraree qímariannana, náqi fee qídanee miqí qídanee. Faiqí nímaakuara anée qíanafa yáfee mifá máridanoo fee. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofanoo Yísufa miná iriséenoo qinau. Káaqa qárafa ínniki qúsasaa máriannoo. Káaqa qárafa máriqoo mi-kaaqa qaranásaa kai máriaqa. Miqímmasee márifanoo asukuna fannoo sía rafáaqafuannoo. Asukunakí nímarifa sía aaná qáfaidanoo káqimbidanoo. 


text:
Káaqa qárafa máriqoo ínnee minára ríqa ánoonee qímasee mi-maú fuaqa miqíqa ínnee káaqa qáranafaqaasa máriaqa. Yuda máqannaa faiqí firaasá Yísunara sía Ánutuna faiqi fée qu úfafa. Miqí qínoo qímannimiseenoo naríaraa moosáa finau. Miqóo óonu kukéeqanau. 


text:
Yísufa óosana óosana firaa ainaina faiqí ánaasee nífusaa áuqeemarinau. Sía misá minára óonumafi íriqau. 


text:
Óoqai Ánutuna tamummáqara fasiqa moo áuqu Eesaia mifá misá óosanara ákara rúmaqoofa máridanoo. Mifá maaqí qímasee ákara rinau.<pb/>Óo karaambáiqa, yáfee moó fannoo maasá ufa írinoofeeinau sía moó fannoo. Karaambáiqa narí afeeka yáu yáusee uqannífiqoofaqee ánoonee qídee. Sía moó fannoo kúqaa fee qinau. 


text:
<pb/>Miqí qímasee óoqai ákara rúmaqoofa márufaqa umímmaqidaqa sía Yísunara ánoonee qiqau. Eesaiaafa misára kaifáa maaqí qímasee ákara rúmaqoofa máridanoo.<pb/> 


text:
Ánutufa misá nífu dimbáqaifaqa máridaqa. Mifá misá nitikúra ititáquqaifaqa máriaqeera. Misá nífu sía qáfaaqeera misá náaqoo sía íriaqeera. Qinée únnannai faqa sía quandáfifaqa sía ámiqimannisáaqeera. 


text:
<pb/>Eesaiaafa sía fífaufau maa-ufána qímasee ákara rúmaqoofau máridanoofau. Mifá óoqaindari Yísufa sía kambíqooqoo áfu pisipasamáfinoo Yísuna afeeka eeraarirana qáfaidanoo ákara rímarufa máridanoo. 


text:
<pb/>Kúqaa moómoosa Ánutuna tamummáqarausa ufamáu fídaqa Yísunara sía íriqau. Miqídaqa Yuda máqannaa úriqararausa akaqáusa moómoosa Ánutuna tamumáqarausa ufamáu fídaqa Yísunara sía íriqau. Miqídaqa Yuda máqannaa úriqararausa akaqáusa kukéeqasee Yísunara íri maríqau. Farisai ámaana ufa qímarusa amaana máqakiqari maasá diqiqámasaifaqa sía kaifáa kéeqaanauroo qímasaida qumeerée maríqau. 


text:
Misá sía Ánutuna áfusaa eedóo qíranara rímariqau. Faiqí nífusaa eedóo qíranara kai káaqa rímarunara Yísunara kukéeqee maríqau. Taikára áukuana Yísuna ufa fannoo faiqí ánaasee rainánimaqara ufa qímariannoo. 


text:
<pb/>Yísufa kafáa moo kári faiqí ánaasee qímanniminoo qinau. Yáfasiqa ánaasee qiní saqárikidanoo fee. Mifá sía qiní kai, qiní diqiqámaqoona miná faqa saqárikidanoo. 


text:
Qinée káaqa qárausa maa-maqa maaqánaki animáridaqa. Qiníki máriasa sía asukunakí máriaqeera animáridaqa. 


text:
Yáfee moó fannoo qiní ufa irisée sía áuqainnana sía qinée qeeqá ufa ámianaura. Sía qinée dóori runíra ufa nímiraree qímasee qúmuafanausa máridaqa. Qinée faiqí ánaasee Ánutuna nífairiranakinaana qumárasee asumu márirana nímianeera qúmuafanausa máridaqa. 


text:
Yáfee moó fannoo qiní minnísainafa qinée ufa qímarunnana minnísainaqa sía qeeqá ufa miná ámianaura. Kásoo taikára fáasaana Ánutufa qiní dóokinaa ufa maqee qímannimimarunnana maraséenoo minánnoo náruannoo. 


text:
Qinée sía qeeqá íriranannai ufa qímannimidaqa qiní diqiqámaqoona qiní qíkoona uqaqífiqoo ainainá kai qímannimidaqa uqannífiqaidaqa. 


text:
Qinée qeeqá qíkoona ufa íridaqa miná ufa fannoo kai náaru náaru márirana nímidanoo. Qinée minára íridaqa qeeqá qíkoona ufa kái qímannimidaqa.<pb/>


text:
Ánutuna áinnaaqarara qoomaqa adeedí ramáfufanoo Yísufa maa-maqána quqásee dóo narí ákoofinai fírafa adeedí réemarufanoo minára Yísufa írimarinau. Maa-maqa maaqánakinaasa narísaa atooqéemariasara ámuqusufanoo rídanoo káqi misára áidimarufanoo fídanoo kasaaqaí múnu kúqinau. 


text:
<pb/>Yísufa nárana eendáki sakasáida narí faiqi námufaqa néemarinau. Yudasifa Keerioota máqusaindaraafa indaarúqaa Simoona amarána ámaaku mifá Yísuna faiqi námufaqa miqóo márufa fáasai Sadannafa miná dadaaqufanoo Yísunara ueeqáraree qídanoo deedaqímarinau. 


text:
Ánutufa aiqáma afeeka innaarúna faqa maqá faqa Yísuna áramandunnai quqáqoofanoo márufanoo Yísufa miná írida marínau. Narí Ánutufinaindari qúmufa íridanoo márinau. Narí kaifáa Ánutufinnai óoru fírafa adeedí ranóo márufanoo minára faqa írida marínau. 


text:
Yísufa narí faiqi námufaqa nárana námaseenoo fíndifinoo narí siuta raipáqusee táura qumáreenoo narí áranandáuqanna rumbáseenoo dífaani maraséenoo nammári minakí adíaseenoo narí faiqi námu níku nammáruqusaidanoo táurannai rukánnimaqéemarinau. (Yísufa máru aukuana miná máqannaa óosana maaqímminoo márinau. Faiqí moó fannoo moo máqusaindari narí áqoondi qáfararee qímasee ani miná máaqaki kéeqafinanoo máaqa akoofa mi-fasiqána qáfeenoo narí aináinira fasiqa uréeqarana áaramasee qímaminoo anée maa-fasiqána áiku nammáruquseenana táura qumáree rukásainanoo óoqumariani. Mi-oosanna níku nammáruqira saika sía úriqararausa máree maríqau uréeqarausa faaqu fásiqa fooqáasa miqímariqau.) 


text:
<pb/>Yísufa Simoona moo áuqu Peetooroona áiku nammáruqirarufanoo Simoona moo áuqu Peetooroofa qinau. Óo Karaambáiqa kúqaa fee anée qiní qíku nammáruqiraree qídanee. Sía miqía, anée úriqararafa máriananoo. 


text:
<pb/>Yísufa qinau, Eeóo nammári úquanaura anée maqee sía qiní óosana írimariananoo kásooqaqee írinnaranoo. 


text:
<pb/>Peetooroofa qinau, anée maasá úriqararafa máriananoo náaru náaru sía uqanna qiní mandá qíku nammáruqua. Yísufa miná iriséenoo qinau. Qinée aní áiku sía nammári úquanana maaqóoqari anée sía qiní faiqikínnaranoo. 


text:
<pb/>Simoona moo áuqu Peetooroofa mi-ufána iriséenoo qinau. Óo karaambáiqa sía qíku kai nammáruqua qísauku faqa qíkiaqa faqa aiqáma nammári úqua. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo qinau. Faiqí nammári áuqeemáriasa aiqáma nifaaqa ámiqinoo máridanoo níku kai dooná kookoomma ákinoo máridanoo. Ínnee aiqáma ámiqiqa máriafanoo moodáa fannoo mandáikinoo márifaqa qáfaidaqa. 


text:
Yísufa fáasai narí ueeqée marúna qáfaidanoo miqí qinau. Ínni nifaaqa aiqáma nammári úqinoo máridanoo. Moodáa fannoo kai sía nammári áuqara fee qinau. Narí ueeqáaninnanara iriséenoo miqí qinau. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqi námu níku nammári úquseenoo kafáa narí siuta afisúmaree kafáa misá faqa óoqumari fínoo qímanniminoo qinau. Qinée ínni níku nammári úqunnanara íridee sía fee íridee. 


text:
Dóo maqee miná nammári úqunnana óosana kooroo ianáura. Ínnee qiníara ufasáa rakísira fee karaambáiqee qímariafanoo. Dóo miná kúqaa qímariafanoo qinée miqírausa máridaqa. 


text:
Qinée ínni ufasáa rakísirausa ínni karaambáiqa máridaqa uréeqarausa saika máreemariana misá naanna ráidaqa ínni níku nammári úqidaqa ínnee miqí kai íqa qiní daanna réeqa uréeqara fasiqa anaaseera foora narí dadaaqí narí dadaaqíaqa. 


text:
Qinée kúqaa ánoona ufa ínni qímannimidaqa. Aináinira fasiqa fannoo sía narí rakísirana úriqararafa máridanoo. Ufa máree fímari fasiqafa sía aqiqéemarina úraaqararafa máridanoo. 


text:
Ínnee maqee maa-ufána ánoona náaqooki írimariafanoo. Ínnee maa-ufána irisée áuqaifanoo asasírafa máriannoo. 


text:
<pb/>Yísufa kaifáa narí faiqi námu maaqí qímasee qímanniminau. Ánutuna tamummáqara fasiqauqa óoqeenaa ákara óosana maaqímminoo máridanoo.<pb/>Ínnikiqari moodáa fannoo qiní nárana qiní faqa néemarifa mifá qiní namuqáakinoo áranaiqi dáruannoo. Maa-akarána óosana ínniki kambíqaannoo, sía ínni aiqámara qídaqa. Qinée óonu maréeqee qeeqáindikamaqaunausa máriafanoo moodáa fannoo kai. 


text:
Qinée maqeesáa qímannimidaqa sía kambíqai kamuqoo qímannimidaqa. Kambíqainaqa ínnee qiníara írifaranoo. Qinée qeeqáraa ufa qúnausa dóo misáki máridaqa. 


text:
Qinée ánoona ufa kúqaa qímannimidaqa. Faiqí ánaasee moó fannoo qinée ínni niqiqámáqaanausa níqoondikinafa qiní faqa qíqoondikidanoo. Faiqí ánaasee moó fannoo qiní qíqoondikammáqimaqáinafa qiní diqiqámaqoona faqa kai áqoondikidanoo. Yísufa narí uqeeqéefandinna úfana kooroo u úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa minára qímanniminsoofanoo narí aunduráki óonumafi írufanoo ámuqusufanoo kafáa kooroomásee qímanniminau. Qinée ánoona ufa qímannimidaqa ínnikiqari moó fannoo qiníara ueeqáannoo. 


text:
Simoona moo áuqu Peetooroofa mi-fasiqána áuqamaseenoo qinau anée karaambáiqa irámmirisee íria. Yáfasiqanaree qídanoo fee yáfee aní ueeqáannoo fee. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo mi-fasiqáfa Yísuna aaqá fírambáqafufanoo maqándanai irámmirinau Karaambáiqa yáfee aní ueeqáannoo fee. 


text:
Yísufa qinau, qinée féemu rakéemandeeqa sáuna anoona fooqáanaki raaraamándee ámianana qáfa. Mifá kai qiní ueeqáannoo. Miqí qímasee Yísufa féemu rakéemaseenoo sáuna anoona fooqáanaki raaraaméeqeenoo Yudasifa Keerioota máqannaa Simoona amarána ámaaku áminau. 


text:
Yudasifa mi-feemúna qumárasee námasoofanoo dóo Sadannafa miná aundurai kéeqanau. Miqúfanoo Yísufa Yudasina qímaminoo qinau. Dóo anée aneenná ínna ainaina dóo dauní dauni ía. 


text:
Yudasifa Yísuna faiqi námu munnimmasáa rakísimarufa márufanoo Yísufa aqiqoofaqa misá nárana aina fí fi̱ máraanifeera aqiqée foo qiqau. Kudi fásiqauqa munnimma nímiannoo fee qiqau. 


text:
<pb/>Yudasifa mi-feemúna mara námaseenoo fíndimeeqeenoo aaqee kái eendáki ráudamaki finau. Yísufa fúka aaquqíra úfa qímannimu ufafa. 


text:
<pb/>Yudasifa fufanoo Yísufa kaifáa narí faiqi námu qímanniminoo qinau. Dóo maqee faiqí nímaaku qiní ámiqi ámiqira afeeka eeraarirafa dóo kooroo inóo máridanoo. 


text:
Ánutuna áfeeka eeraarirafa qinísaa kooroo inóo máridanoo, Ánutufa narí uqanna quándaki qiní qifaaqa firaaqóo aréenaannoo, qúsasaa maqee uqanná miqíannoo. 


text:
Qiní faiqi námu sía kísaaqasaa ínniki márianaura. Yuda máqannaa qímannimiafannandee kai ínni qímannimidaqa. Ínnee qiníara randée sía paqúrifaranoo. Qinée fúannaqoo sía ínnee amana fifáranaoo. 


text:
Dóo maqee qinée fúka aaquqíra ufa qímannimidaqa. Ínnee naríara naríara nímuqusidaqa naríara naríara ruaqa. Qinée ínniara qímuqusufaqa ínniara rímariqia ínnee faqa qiní daanna raaqa naríara naríara ruaqa. 


text:
Ínnee naríara naríara rímarifaqa aiqámausa ínni níndafeeqa ínniara bóo Yísuna faiqi námu miqídammiafoo qiaqa. Yísufa Peetooroofa naríara qáoo qíanínna úfana kooroou úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qímasoofanoo Simoona moo áuqu Peetooroofa irámmirinoo qinau, Óo Karaambáiqa anée yái fee fínaqee maasá sía aní faqa fuanáuree. Yísufa iriséenoo qinau, Qinée maqee fúanannai anée sía amana qiní faqa finnáranoo, kásooqaqee anée qiní faqa finnáranoo. 


text:
<pb/>Simoona moo áuqu Peetooroofa iriséenoo qímaminau, Karaambáiqa anée náqi náqee qinée sía aní faqa fuanáuree. Qinée aníara kúquanauranoo. 


text:
Yísufa mi-ufána iriséenoo qímaminoo qinau, Kúqaa fee anée maqee qiníara kúqinnaree, qinée ánoona ufa aní qímamidaqa fáfaa eendáki kookooráana sía ufa qínnakamuqoo anée kúqiranara rufíaseenana qaaramoo kári qiníara sía qáfaunausee qínanoo kookooráana ufa qíannoo.<pb/>


text:
Yísufa miqí qímaseenoo aiqáma qímanniminoo qinau. Ínnee sía nimukée márinaqa mapáraaiaqa. Ínnee Ánutuna saqáriki máriafanoo dóo qiní faqa saqárikiaqa. 


text:
Qiní qíkoona innaarúna máqusaki moómoo maqa narí aaqa narí aaqa máridanoo. Qinée maindári óoruree ínnee óoru fífandinna maqana áuqirara óoru fídaqa. Minára qinée kúqaa ánoona ufa kai ínni qímannimidaqa. Sía ánoona márinaqau sía qímannimunaiqini. Kuqáa ánoona márifaqa qímannimidaqa. 


text:
Qinée innaarúnai óorureeqa ínnee óoru fífandinna máqusana deedaqamásee qumu nífiqee minní múrunnisáanaura. Ínnee qiní faqa máriaqeera miqíanaura. 


text:
<pb/>Toomasifa mi-ufána iriséenoo qinau, Anée fímariannanara maasá sía íridaqa. Náqimasee fee mi-aannára írianauree. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo maaqí qímaseenoo qímaminoo qinau, qinée mi-aanáusa máridaqa. Qinée kúqaa ánoona úfa máridaqa. Náaru náaru márirafa qiníki máridanoo qinée misá máridaqa. Sía moó fannoo káqi qiní qíkoofinnai fídanoo qinímau kai fifáranoo. 


text:
Ínnee qiníara írifau qiní qíkoonara faqa írini. Maqee máriaqooqari qiní qíkoonara íriqa qiní qíkoona qáfee maríafanoo. 


text:
<pb/>Firipifa mi-ufána iriséenoo Yísuna qímaminoo qinau, Óo karaambáiqa aneenná ákoona uqaqífiqainaqa qáfamasee dóo fee qianáura. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo ákooqoofanoo raiqáseenoo qinau. Firipi qinée kísaaqasaa ínni faqa máriafanausa márunana anée sía írirana írimariananoo. Yáfasiqa ánaasee fee qiní qíqafainafa dóo qiní qíkoona qáfaidanoo. Anée nánaree qiníara aneenná ákoona uqaqífiqaannee qínanee. 


text:
Firipi anée sía fee qiní ufara ánoonee qídanee. Qinée qipaqeenáki faqa máridaqa mifá qiníki faqa máridanoo sía fee anée mi-ufána íridanee. Yísufa kafáa narí faiqi námu aiqáma qímanniminoo qinau. Qinée ínni ufa qímannimimarunafa sía qeeqá daundurákinaana qímannimidaqa. Qiní qíkoofa qiníki márifa narí írirana iriséenoo qifaqa narí qimáu kai fídaqa qímannimidaqa. 


text:
Ínnee maa-ufána irisée ánoonee qiaqa. Qinée qeeqá qíkoonaki máridaqa mifá qiníki faqa máridanoo. Ínnee qiní ufara sía fee qímasee qinée áuqaannainaina faiqí sía áuqaaqaa ira ainaina nífunnoo qáfamasee Ánutufa miná faqa máridanoo fée qiaqa. 


text:
Qinée ánoona ufa qímannimidaqa faiqí ánaasee moó fannoo qiní saqárikinafa qinée íanandee íannoo. Qinée qeeqá qíkoofinnai fuannánara qiní saqárikinafa sía qiní daanna kái ráannoo qiní saika úraaqáranoo máriannoo. Miná óosana maaqímminoo máridanoo. 


text:
Ínnee innaaru qídaqa qiní dúqusaa qímasee innaaru qífaqa nímianaura. Sía moo áinaina sía nímianaura innaaru qífaqa nímianaura. Qiní qíkoona afaaqa aréenarafa qinísaaqari faqa aréenaanifeera nímianauura. 


text:
Ínnee qiní dúqusaa qímasee innaaru qífaqa qinée mi-ainainná miqímannisaanauranoo. Yísufa náaquqara maraquna nímiraree qu úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqi námu káqi qímannimidanoo qinau. Ínnee qiníara ríqa qinée qímannimiafánnufana andeeqásee qumáreefaranoo. Sía qiníara ríqa sía qinée qíafannufana qumáreefaranoo. 


text:
Qinée ínni minnísee óoru fíqa qeeqá qíkoona irámmiriananoo Ánutuna dadaaqíra afeeka maraquna nímiannoo. Mifá kúqaa ánoona ufa qíróosana maraquna qumu máriannoo, mi-maraqunáfa náaru náaru ínni faqa máriannoo. 


text:
Maa-maqánasaa máriasa sía qiní Yísusa mandaaqée marínausa sía amana mi-maraqunná máreefaranoo. Misá sía miná qáfaidaqa sía minára írimariafanoo minára sía máreefaranoo. Mifá ínni faqa mapukúsee máridanoo kúqaa ínni naundurái ánoona máriannoo. Mifá ínni faqa márifaqa ínnee mi-maraqunná óosana írimariafanoo. 


text:
<pb/>Qinée sía ínni minínnisaanaura qinée óorureeqa Ánutuna maraquna aqiqáananoo qumurée ínni faqa márida dadaaqíannoo. 


text:
Káqikaaqoo maa-maqánasaaqaraa írirana faqaasa sía qiní qíqafeefaranoo. Ínnee kai qiní qíqafeefaranoo. Qinée káqi márirausa máridaqa minára ínnee káqi márirana máreefaranoo. 


text:
Qinée qeeqá qíkoonaki máridaqa kafáa ínnee qiníki máriafanoo qinée ínniki máridaqa. Ánutuna maraquna qúmuanínna fáasaana mi-faasaanná mi-ufána óosana ámiqimandee írifaranoo. 


text:
<pb/>Yáfasiqa anaasee fee qinée qímannimiafanna úfana irisée máree marífandinausa misá kai qiníara rífandinausa márifara. Qiníara rímarina fasiqa anaaseesara qiní qíkoofa misára faqa rúannoo qinée faqa mi-fasiqa anaaseesára ruanáura qeeqáindi ánoona afeeka uqannífiqaanaura. 


text:
<pb/>Yudasina amaráfa Yísuna irámmirinoo qinau, Óo Karaambáiqa náqimaseenanee anée maasá qífusaa kai kooroo innáree maa-maqa maaqánasaaqaraa írirana faqaasa nífusaa kukéeqararee qídanee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qinau. Yáfasiqa ánaasee fee qiníara rímarinafa qiní ufa máree mári fasiqa anaaseefa mifá qiníara rímarifa mariannoo. Miqínna fasiqa anaaseena qiní qíkoofa Ánutufa minára faqa rúannoo. Mifá faqa qinée faqa mi-fasiqa anaaseesá ínnannai óonuree umeé miná faqa márianaura, miqímáseeqa maasá ínni nífusaa kai koorooianáura. Maqásaaqaraa írirana faqaasa nífusaa kukéeqaanaura. 


text:
Yáfasiqa ánaaseesee sía qiníara rínausa misá qiní ufa sía írifara. Qinée qímannimira ufa ínnee írimariafanoo, sía qiníndi máridanoo, qiní qíkoofa qiní diqiqámaqainaindi mináindi máridanoo. 


text:
Ínni fúka dadaaqírafa náaquqara maraquna qiní qíkoofa kásooqaqee nímianinnafa mifá aiqáma ainainara qímannimiannoo. Qinée faqa aiqáma ufa qímannimiafannana mifá minára ínni náaqoo áuqainaqa óonumafi írifaranoo. 


text:
<pb/>Qinée naundurá asooárana ínni nímidaqa. Qinée qiníki mári naundurá asooárana ínni nímidaqa. Maa-maqánasaa máriasa sía misá naanna rámasee ínni nímidau. Ámiqimandee qeeqá asooárana nímianaura. Sía ínni naundurá rapikíani sía rufíaqa rufíaqiaqa. 


text:
Qinée maqee maaqóoqari kafáa óoru fúanaura óorureeqa marikíqa óorurandee qumureeqa ínni faqa márianaura. Sía qinée óoru fúannanara ínnee minára rufíaaqa. Ínnee kúqaa qiníara rídau qinée qeeqá qíkoofinnai fuannánara susúmmaqimaqani. Qiní qíkoofa qiní úriqararafa máridanoo minára susúmmaqimaqani. 


text:
Qinée maqee sía kambíqauna kámuqoo aiqáma áinainara qímannimidaqa. Kambíqafinaqa ínnee qiníara íriaqeera qímannimidaqa. 


text:
Qinée sía amana ínni faqa kísaaqasaa ufa qianáura. Maa-maqánasaa rakísirafa Sadannafa dóo ánidanoo qiní afeeka fannoo miná afeeka úraaqáranoo máridanoo. 


text:
Maa-maqánasaaqaraasa qinée qeeqá qíkoonara rímarunnana minára íriaqeera miná ufamáu andeeqásee fidaqa qinée qeeqá kai irisée Sadanna ásauku ámeemaanai óonuree kúquanaura. Miqí qímaseenoo Yísufa narí faiqi námuara dóo uqéeraifaqa maaqóoqari moosáa fuanée qímasee uqéereenoo moosáa finau.<pb/>


text:
Yísufa fídanoo maa-ufána narí faiqi námu qímanniminau. Qinée sáunara foora qinée márunna saqarisa máridaqa. Qiní qíkoofa sáuna saqamasáa rakísimarifa máridanoo. 


text:
Qiní qíkoofa Ánutufa mi-sauna saqarína sía írainanoo ateeká idaráannoo. Íreemari oosanna ámiqimandee íraani fee qímasee ánukamásaidanoo ámiqimasee rakísidanoo. 


text:
Qinée qímannimimarunnufana ínnee irisée máraifanoo dóo ínni mandáinaina rukánnisáifaqa ánukaraqoo máriafanoo. 


text:
Ínnee saqári ásaanara foora qinísaa áriqa máriaqa. Ínnee sía qinísaa áriqa máridaqa sía qiní ámiqira márira nírana máreefaranoo. 


text:
<pb/>Qinée saqári ánoona máridaqa. Ínnee ásaana miqírausa máriafanoo sía ánoonasaa arufínafa sía sáuna íraannoo. Qiníki márinausa qinée faqa misáki máriananoo sáunara foora moómoo íreefaranoo. Ínnee ínneeqáraa márinausa kudí márifaranoo qiní faqa márinausa sáuna ámiqimasee íreemarifaranoo. Ínnee minára iriséeqa ámiqimasee qinísaa atooqáifaqa qinée faqa ínniki márianaura. 


text:
Faiqí moó fannoo sía qiníki márinafa sáuna asaana miqírafa aadánusidanoo márinanoo sáunasaa rakísimarifa ásaana qáfamasee aadánusinausa aiqáma ateekásee suqéeqeenoo idáki áqusainanoo qámataikaannoo. 


text:
Ínnee qiníki márirara kai ídaqa márifaqa qinée qímannimunna ufafa ínniki márirara kai ímarinaqa ínnee nána ainainaree qiníara iráifaqa nímianaura. 


text:
Ínnee andeeqára márirana qaqammara foora moómoo íraifanoo minánnai qiní qíkoona ámiqira afeeka eeraarira areenarana kooroománnimaqaannoo. Miqíuqanna íqa qiní faiqinámukammafifáranoo. 


text:
Qiní qíkoofa qiníara firaaqóo rídanoo qinée faqa miqíkai íqa ínniara firaa qóo rídaqa dóo sía ínnee moó fannoo minakíqari aía̱ki fuaqa. Káqi kai qiní dídiranaki máriaqa. 


text:
Ínnee qinée qímannimuna úfana irisée qumáreeqa qiní dídiranaki márifaranoo. Qinée míqikaimásee qeeqá qíkoona ufa iriséeqa qumáreeqa miná áidiranaki máridaqa. 


text:
<pb/>Qinée sía káqi qímannimidaqa qiní susúirafa ínniki márianifeera ínni susúirafa ánoonaikianifeera qímannimidaqa. 


text:
Qinée ufa moó aaquqíra ufa qímannianaura íriaqa Ínnee qiní daanna rámasee naríara naríara rídaqa nídiani. 


text:
Faiqí moó fannoo narí áqoondi ámaaqa maqasée kúqinna fasiqafa miná áidirafa aiqáma nídirana arusée úriqaramáqaraasa uqanna inóo máriannoo. 


text:
Qinée sía maaqóoqari ínniara qiní aináinira faiqí fée qianáura. Rakísirafa narí fúanínnanara faqa áuqaaninnanara faqa máraaninnanara faqa sía aináinira faiqiuqa qímannimidanoo miqímmianauree maaqímmianuree qídanoo narí kai. Aináiniaqée ufa kai qímannimidanoo. Qinée sía fífau saikíra faiqi fee qídaqa ínniara qiní qíqoondi fee qímasaidaqa qinée qiní qíkoofa áuqaaninna saika úfanara aiqáma ínni kooroománnimidaqa. 


text:
Sía ínnee qiní rusandeesámumandee qiní qumáraafanoo. Qinée náaree ínniara rusandeesámumandee ínni qumáreeqa. Ínni márirafa nírafa qiní daanna rámasee máriaqeera qiníndikiaqeera qímasee ínni máreeqa. Mi-marira oosanáfa sía putaa íannoo afeeka kái maríannoo. Ínnee minára irisée nána sárauímari ainainaree qiní qíkoofinnai innaaru qímasee qiní dúqusaa innaaru qímasaifanoo nímiannoo. 


text:
Dóo qeeqá aaquqíra ufa maaqí qímasee qímannimidaqa. Ínnee naríara naríara rídaqa nídiaqa. Maa-maqánasaaqaraasa Yísuna ufa írimarinausa fídiaqaamannimaqee fandínnanara qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Maa-maqánasaaqaraasa ínniara fídiaqaammifáranoo maanára íriaqa indaarú qiní Yísusara fídiaqaaiaasa máriafanoo ínnindi ínaaqianna fídiaqaairafa máriannoo. 


text:
Ínnee qiní faiqi námu maa-maqa maaqánasaaqaraasa faqa moodáa írirana faqaasa márifaqau misá ínniara maasáindi fee qímaseefau ínniara rini. Qinée ínni maa-maqa maaqánakinaasa rusandeesámumasee qumáraqaunausa máriafaqa maqee sía misáindi márianara minára kaukaata qímannimaqaidaqa. 


text:
Maa-ufána qímannimunnana kaifáa íriaqa aináinira fasiqa sía narí rakísirana úriqararafa máridanoo. Misá qiní ínni rakísirana dáriqa quándaki ínni faqa qiní ufa írimariasa faqa nárifaranoo, misá qiní ufa íriqa quándaki ínni ufa faqa írifaranoo. 


text:
Ínnee qiníndi márianara óosana óosana mandainaina maa-maqánasaaqaraasa ínni nímifaranoo. Misá sía qiní diqiqoonára Ánutunara íridaqa miqífaranoo. 


text:
Qinée maa-maqánasaaqaraasa mandáinainara sía kooroománnimaqáananoofau sía misá mandá numoo máriqini. Dóo qinée misá mandóosanara kooroomásee misá qímannimiqáuna íridaqa Ánutuna nárira ufa ámeemaanai máridaqa sía amana únnufannai miná ititéefaranoo, nárirafa káqi náruannoo. 


text:
Qinée misá nífusaa faiqí sía áuqaaqaa ira ainaina áuqaafánnana sía maqásaa fasiqa moó fannoo mi-ainainná áuqoofanoo ánoona kambíqanau. Qinée sía miqímáseeqa mi-ainainná áuqaananóofau misá numóo sía máriqini. Qinée óosana óosana ainaina áuqaunaqa misá sía ámiqimasee maaqandá qísakoosara írirai maaqandára fídiaqaamaqimaqaidaqa. 


text:
Mooseena sándufa óoqai misára ákara rúmaqoofa máridanoo. Mifá maaqí qímasee ákara rinau.<pb/>Misá káqi fífau miqídaqa qiníara fídiaqaaida márifara. Ánutuna ufa miqínoo máridanoo náqimasee moosáa fifáree. Minára misá qiníara fídiaqaaidaqa. 


text:
<pb/>Yísufa káqi narí faiqi námu qímannimidanoo qinau. Qinée óoru fúananoo fúka dadaaqírafa qúmuannoo. Mifá kúqaa ánoona ufa qíra óosana maraquna máriannoo qiní qíkoofinaindaraafa máriannoo. Qinée qeeqá qíkoofinaindaraana aqiqáananoo qumuréenoo mifá qiníara qímannimiannoo. 


text:
Mifá ínni náakinaqa ínnee faqa qiníara ufa qifáranoo. Ínnee óosanakiqari qiní faqa níniaasa máridaqa qiníara ufa qifáranoo.<pb/>


text:
Kásooqaqee faiqí misá náriqa amaana máqakiqarifée ufa suqíra maqakiqarifée áanóommasee ínni niqiqeefáranoo. Kásooqaqee náriqa áaqamasee kúqaa Ánutuna dadaaqídee qíqa ínni kuqá nárifaranoo. 


text:
Maqee maa-kamúqoo qinée márunnaqoo maa-ainainnáusara qímannimimariana írimarifanoo kásooqaqee kambíqainaqa ínneeqa náaqoonnai óonumafi íriaqeera qídaqa. Qinée indaarú sía qímannimiqa qinée ínni faqa káqi máridaqara qíqa sía qímannimiafanausa qinée qúsasaa fíraridaqa qímannimidaqa. Náaquqara maraquna fannoo qumuréenoo áuqaaninna ainainara kooroo qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Maqee qiní qíkoofa qiní diqiqámaqoonnai óoru fíraridaqa ínnikiqari moó fannoo sía qiní iráidanoo anée yái fee fídanee miqídanee. 


text:
Qinée ánoona ufa qímannimidaqa qinée óoru fúanaqa ínnee ámiqiranaki máriaqeera óoru fúanaura. Qinée sía óoru fúananoo fúka dadaaqírafa sía qumurée ínni dadaaqíannoo. Qinée óoruree fúka dadaaqírana aqiqáananoo qumu ínni faqa máridanoo dadaaqíannoo. 


text:
Fúka dadaaqírafa qumu máridanoo ínni maqásaaqaraasa írirana áaqaidanoo fee qíannoo ínni andeeqáranara faqa mandá oosanara faqa Ánutuna nárira ufa nímianinnanara faqa áaqee maríafanóommifoo qímasee qímannimiannoo. 


text:
Maqásaa fasiqauqa qiníara sía írifaqee qídaqa minára nári mandá óosanara ámiqira oosana fee qímasaidaqa áaqaidaqa. 


text:
Qinée qeeqá qíkoofinai óoru fíraridaqa maqásaaqaraasa sía kaifáa qiní qíqafeefaranoo, minára fúka dadaaqírafa maqásaaqaraasa andeeqára oosanara áaqee maríafanoo fee qíannoo. 


text:
Maa-maqánasaaqaraa rakísirana aakaaqaindáraa fasiqa dóo Ánutuna árira ufa dóo mi-manda fasiqánasaa máridanoo. Minára Ánutuna nárira ufa fannoo maa-maqánasaaqaraa fasiqa ánaaseesaa faqa máridanoo minára faqa misá sía andeeqásee íridaqa áaqaidaqa. 


text:
Miqímarianara kúqaa ánoona ufa qíra maraquna fannoo qumuréenoo ínni maréeqeenoo ánoona úfa máriranaki mara quqáannoo. Sía mi-maraqunáfa narí kai ufa qímannimiannoo qiní dóokinaana kai írinoo ínni qímannimiannoo. Mifá kásooqaqee kambíqaaninna ainainara tamummaqasée iriséenoo ínni qímannimiannoo. 


text:
Qiní qíkoona Ánutuna aináina aiqáma qiníndi kai máridanoo. Minára qinée ínni maaná qímannimiqa kafáa qímannimidaqa. Qinée qeeqá írirana marasée ánoona ufa qíra maraquna qímamiananoo mifá quándaki ínni qímannimiannoo. Nóori runíra ufa faqa asasíra ufa faqa qímaqoo úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqinámu káqi qímannimidanoo qinau. Káqikaaqoo ínnee sía qiní qíqafeefaranoo káqikaaqoo marikíqa kaifáa qiní qíqafeefaranoo. 


text:
Yísuna faiqi námu miná irisée akaqáusa maaqí qiqau. Maa-ufána nánaree qídanoo fee. Mifá naríara káqikaa qóo sía qiní qíqafeefaranoo fee qídanoo. Kaifáa káqikaaqoo marikíqa qiní qíqafeefaranoo fee qídanoo. Kaifáa naríara qeeqá qíkoofinai fíraree qídaqee qídaqinoo. 


text:
Mifá káqikaa qóo fee qídaqinoo mi-ufána óosanara maasá randáidaqa. Maasá sía miná ufa óosanara íridaqa náqi fee qídaqinoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa misá randáranara irisée maaqí qímasee qímanniminau. Qinée qíqa. Káqikaaqoo sía qiní qíqafeefaranoo. Káqikaaqoo marikíqa qiní qíqafeefaranoo. Ínnee mináree narí qímami narí qímami qídee. 


text:
Qinée ánoona ufa qímannimianaura. Qinée kúquanna kamuqoo ínnee ikífaafau qifáranoo. Ínnee miqímariafaqa maqásaaqaraasa qiníara sía írimariasa susúifaranoo. Ínnee nóori runúsee márifaranoo qinée kúqiranakiqari fíndi fúanaqa kafáa mi-noori runirána minnísee quándakinaqa asasifáranoo. 


text:
Ánaasee moó fannoo ámuaqu uqafaqa máridanoo óori runúsee máridanoo, dóo aupúrarafa áidafirafa minakí márinara miqídanoo. Miqídanoo máriifanoo faiqi maqasaifanóo dóo aupúrarafa faqa áidafirafa faqa taikéefoo qímaseenoo dóo qiní faiqi kambíqaifaqee qímasee áidafiranara aunúsee asasídanoo. 


text:
Ínnee miná aanna reefáranoo. Maqee kámuqoo nóori runúsee márifaranoo. Kásooqaqee qiní qíqafamasaifanoo miqóo ínni nímuqusaki asasírafa firaaqóo qumbiqánoo máriannoo. Mi-asasirána sía moó fannoo máreemaría asasírafa máriannoo. Afeeka asasírafa ámiqirafa káqi maríannoo. 


text:
<pb/>Qinée kúqiranakiqari fíndifiqa qeeqá qíkoofinnai óoru maríanaqa ínnee sía kafáa qiníara moo áinainara irámmirifaranoo. Qinée ánoona ufa qímannimidaqa. Ínnee qiníara faiqi námu máridee qímasee qiní qíkoona irámmirifanoo iráifandinna ainaina óosana óosana nímiannoo. 


text:
Máa̱ mária kamu sía moo áinainara qiníara áqoondi fee qímasee Ánutufinnai innaaru qímariananoo. Irámmiriaqa. Irámmirifanoo nímiani. Ínnee asasírafa ánoonaikianifeera Ánutufa nímiannoo. Yísuna ufa írimariasa maa-maqanáasa márirana úriqararanara qímaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Qinée kukéeqara úfannai ínni qímannimimariafannana. Qúsasaa sía qinée kukéeqaanaura kooroomándee qeeqá qíkoona Ánutunara akooqóo qímannimianaura. 


text:
Mi-faasaanna aniráinaqa qiní dúqusaa Ánutunara innaaru qifáranoo. Ínnee innaaru qífaqa qinée sía qeeqá qíkoona áfusaa óonuree mi-ainainnára ínni fífau dadaaqianáura. 


text:
Qiní qíkoofa narí kai ínniara áidimarifanoo iráifandinna ainaina eedóo qímasee nímmiannoo. Ínnee qiníara nídimarinaqa Ánutuna faiqi fée qífanoo ínniara faqa Ánutufa áididanoo iráifandinna ainaina nímiannoo. 


text:
Qinée qeeqá qíkoofinaindari maqásaa qúmuafanausa máridaqa dóo maqásaa taikéeqa qeeqá qíkoofinai óoru fúanaura. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námu mi-ufána iriséeqa qiqau. Dóo íria, dóo maqee maasá kooroomásee qímaqimimariananoo. 


text:
Dóo maqee maasá aníara aiqáma ainaina írimarianá fee qídaqa. Anée ufa qíananoo moó fannoo sía aní dadaaqímarifana aneennáraa kai qímannimimarianaqa maasá minára irisée kúqaa aníara Ánutufinaindari qúmi fee qídaqa. 


text:
Dóo moo áukuana adeedí ranóo máridanoo misá kai ínni mara fúrufaramánnimaqeefaranoo. Ínnee ínneeqa máaqa máaqa dáraanimambifaqa qinée qeeqákai márianaura. Sía qinée káaqa qeeqáraa máridaqa. Qiní qíkoofa qiní faqa máridanoo. 


text:
Ínnee qinísaa atooáqa marífandinnanannai asooáranaki márifaranoo. Maa-maqánasaaqaraa írirana máreemariasa aupúrarana óosana óosana nímianinnanara maa-ufána qímannimidaqa. Sía rufíaqa rufíaqiaqa dóo qinée maa-maqánasaaqarasa dóo rafáaqafuseeqa, minára káqi paasóosiaqa.<pb/>


text:
Yísufa mi-ufáusa narí faiqi námu qímanniminau. Qimánnimiseenoo óori innaarúnai uqéeraseenoo narí ákoona Ánutuna innaaruqínoo qinau. Óo qípoo dóo qiní kúqira aukuana adeedí ranóo máridanoo. Anée aneenná ámaaku qiní qifaaqa aréenarana qímia. Qinée kafáa quándaki kaifáa anínna ámianeera qímia. 


text:
Óo Ánutu, anée aiqámausa rakísianneera afeeka eeraarira maraquna qiníki quqáqa̱anánoo. Anée faiqí ánaasee qumeé rarisámeeqaidana qímimariannana qinée misá náaru náaru márirana nímianeera mi-afeekána qímiqaananoo máridanoo. 


text:
Náaru náaru marirafa maaqímminoo máridanoo. Maqásaa fasiqa ánaasee misá aní moodáa kúqaa Ánutunara irisée mi-iriranamaú fírafa kafáa qiní Yísusa aní ásauku mundírausara anée diqiqoonáusara míqikaimásee irisée mi-iriranamaú fírafa, mifá kai náaru náaru márirafa máridanoo. 


text:
Qinée maa-maqánasaaqaraasa dóo aní áfaaqa aréenarana uqannífiqeeqa. Anée aináinirana qímiannana dóo qinée taikáseeqa. 


text:
Óo qípoo qiní maréeqeenana aneenná márianaqoo mara quqáqisee qifaaqa aréenarana qímia. Óoqai óosana ároo aukuanna maa-maqa maaqáfa sía márunaki qifaaqa aréenarana qímunnana miná kai kafáa qímia. 


text:
<pb/>Anée maa-fasiqáusa qiní faiqi námu maqásaaqaraasakinaana qímimarianaqa aníara kooroománnimiqa. Misá aníndi máridaqa. Anée misá qímimarianafa máriananoo. Misá aní ufa irisée eedóo qímariasa máridaqa. 


text:
Anée qímunna úfana qímannimunaqa irisée dóo máreea. Qinée aníkiqari qúmuafannanara faqa misá kúqaa fee qídaqa. Anée qiní diqiqoonnánara faqa ánoonee qídaqa. 


text:
<pb/>Qinée anée íanannai misára dadaaqíaneera innaaru qídaqa, sía káqiqeesa maqásaaqaraasarau innaaru qídaqau. Anée qímianáusara kai aníndi máridaqara innaaru qídaqa. 


text:
Óo qípoo qiní aiqáma ainaina aníndi máridanoo. Kafáa aní aiqáma ainaina qiníndi máridanoo. Qiní qifaaqa aréenarafa qiní faiqi námusaaqari kooroo ídanoo. 


text:
Dóo maqee qinée anée máriannaqoo óoru fíraridaqa dóo qinée maa-maqánasaa taikásee minní óoru fúanauranoo. Misá káqi maa-maqánasaa márifaranoo. Óo náaquqara qíkoofa. Aní áuqu afeeka eeraarirana misásaa ititánnimaqaani. Anée mi-auqúna afeeka eeraarirana qiní qímunafa mifá misásaa ititáani. Ititánnimaqasaanaqa maaqandá daanna rámasee moodáanakikiqa máriaqeera. 


text:
Aní áuqu afeeka eeraarirana qímiannana minánnai maa-kamúqoo misá faqa máridaqa ámiqimandee qeeqá faiqi námu rakísidaqa márunaqa máridaqa. Qinée misá ititánnimaqeeqa, sía moó fannoo dapikíaqeera. Máaniki fímari fasiqafa Yudasifa mifá kai dapikínoo máridanoo. Sía káqi dapikínoo, aní óoqeenaa ákara anoona kooroo íanifeera dapikínoo. 


text:
Dóo qinée anée íanannai óoru fíraridaqa. Qinée maaqóo káqi márunnaqoo ufa óosana óosana qímannimidaqa qímannimianaqa misá nímuqusakina asasírafa qumbiqánoo márianifeera qímannimidaqa. 


text:
Qinée aní áufakiana qeeqá faiqi námu qímannimunaqa qímannimiafaqa maa-maqánasaaqaraasa akaqáusa sía qiní ufa írimariasa misá iriséeqa qiní faiqi námu fídiaqaamannimaqaidaqa. Qiní faiqi námu aní ufa irisée maqásaaqaraasakinaa íriranara níkooqaidanoo innaarúnaindaraa írirana marasaafaqa maqásaaqaraasa minára misá fídiaqaamannimaqaidanoo. Misá qiní daanna ráidaqa sía maaqóoqaraasau máridau. 


text:
Óo qípoo qinée aníara sía qiní faiqinámu maréeqee moosáa quqáanneera qídaqa. Maaqóo maqásaa máriaqoo kai rakísianeera qímamidaqa, aakaaqaindáraa fasiqa fannoo misá qumáraandoora qímamidaqa. 


text:
Qinée sía maa-maqánasaaqaraasaindi máridaqa, misá faqa qiní daanna réeqa sía maa-maqánasaaqaraasaindiara foora máridaqa. 


text:
Óo qípoo aneenná ánoona ufannái misá maréeqee aneenáindikia. Aní ufa fannoo andeeqára ufa ánoona máridanoo. 


text:
Qinée misároo qíqa qeeqá qifaaqa aní ámidaqa. Misá faqa nári márirana nírana kúqaa aníndi fee qiaqéera miqídaqa aníndi máriaqeera miqídaqa. 


text:
<pb/>Sía qinée qeeqá faiqi námu máa̱ máriasara kaifau innaaru qídau, máaqanna máaqanna aiqámai misá ufa irisée qiníara írifandinausa misára faqa innaaru qídaqa. 


text:
Anée faqa qinée faqa moodáanaki márunandee misá faqa maaqandá faqa moodáanaki máriaqeera innaaru qídaqa. 


text:
Maa-maqánasaaqaraasa miná qáfamaseeqa qiníara óo kúqaa innaarúnaindaraa fee qiaqéera. Anée qifaaqa áreenara eeraarirana qímiannana qinée miná maramáree misá faqa nímunaqa misá aníndiri qísakoosa daanna réeqa moodáanaki máriaqeera. 


text:
Qinée misáki márianneera anée qiníki mária, miqímasainaqa kúqaa uqanna moodáanaki máriaqa. Miqímasaanaqa maa-maqánasaaqaraasa níqafamasee Óo kúqaa Ánutufa Yísuna aqiqanau fóo qiaqéera, narí ámaaku Yísunara faqa miná faiqi námuara faqa amanamana kái ámuqusinoo áididanoommifoo qiaqéera. 


text:
<pb/>Yísufa káqi narí ákoonara innaaru qídanoo qinau. Óo qípoo, máa̱ qiní faiqi námu anée qímunausa kásooqaqee qiní faqa máriaqoo kai máriaqeera dídifaqa innaaru qídaqa. Óoqai maa-maqa maaqána sía máru aukuanna anée qiníara áidunara anée qifaaqa aréenara eeraarirana qímunnana qiní faiqi námu kásooqaqee mári íqa óorureeqa qáfaaqeera innaaru qídaqa. 


text:
Óo andeeqára qíkoofa maa-maqánasaaqaraasa aní ufa sía írimariasa sía aníara íridaqa. Qinée kai aníara íridaqa máa̱ qiní faiqi námu anée qiní diqiqámaqoonnanara misá íridaqa. 


text:
Anée qiníara ámuqusidana áidimarina qiní faiqi námu naundurái faqa márianifeera qímasee aníara maqee kooroo qímasaida qímannimiaafanausa maqee kafáa kafáa qímannimianaura. Maqee qinée faqa misá naundurái márianinnanara innaaru qídaqa.<pb/>


text:
Yísufa miqí qímasee innaaru qímaseenoo narí faiqi námu asukunai Yeerusaree máqusaindari nífiqeenoo Kidaroona nóopundu fítaqéenoo dínni afainni saqamakína auqaaná ándanda úmmaqiranaki idooáraree qímasee narí faiqi námu faqa óonu marínau. 


text:
Óoqai moómoo kari Yísufa Yeerusaree máqusaindari fímaruqoo fiqau. Yudasifa minní fímarunara írimarufa máridanoo Yísuna ueeqáaninafa mi-saqamánara faqa írimarufa miqóo fínoo fee qímasee sundíauqa faqa amaana máqasaa rakísimaria firisuaiqáuqa faqa Yudasifa eendáki nífiqee finau. Misá úriqararausa faqa, Farisai ámaana ufa qímarusa faqa niqiqoofaqa sáamu faaqaaná indáaiqa asukuna márufaqa qóoma qumároofanoo Yudasifa mi-saqamánaki Yísuna qumáraaqee qímaseenoo nífiqee finau. 


text:
Yísufa aiqáma ainaina naríki kambiqaanínnanara írimarufa márufaqa misá óonuroofanoo Yísufa misá nóorinni aniréenoo iranau. Ínnee yáfasiqanaree randáidee, qufaqa misá qiqau. 


text:
<pb/>Yísuna Nasareetee máqannaanara randáidaqa qufanoo Yísufa qinau. Máa̱ qinée misá máridaqa. Yudasifa Yísuna ueeqáaninafa misáki kikíqinoo márinau. 


text:
Yísufa miqí qímasee naríara kooroomásoonara misá tautúmasee rufíaseeqa nínaaqianaindari óonurandeeqa maqásaa áqufiqau. 


text:
Yísufa kafáa irámmirinoo qinau, ínnee yánaree randáidee qufaqa misá qiqau Yísuna Nasareetee máqannaanara randáidaqa. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo Yísufa kafáa qinau dóo qinée kooroo íqa maana misá máridaqa. Ínnee qiníara kai randéeaafanoo, máa̱ qiní faiqi námu máriasa minnísaifaqa fuaqa. 


text:
Yísufa narí innaaru qímaru ufafa ánoona kambíqaanifeera mi-ufána qímanniminau. Mifá maaqí qímasee fáasasaa innaaru qinau. Óo qípoo aiqámausa anée qímimarinausa sía misákiqari moó fannoo fúrufarianifeera. Fáasasaa mi-innaarunná qinau dóo maqee miná ánoona kambíqaina misá minnísee qiní kai máraaqee qinau. 


text:
<pb/>Simoona moo áuqu Peetooroofa misá sáamu faaqaaná qáfamaseenoo dárifoo qímaseenoo mifá narí rákira paipana kísaaqa qumáreenoo amaana máqasaa rakísirana aináinira faiqi áaqamasee ásauku uqannai áaqoo aiqáma atufú áqinau. Mi-ainainira fasiqána áuqu Marakusafa márinau. 


text:
Yísufa miná qáfeenoo Peetooroona qímaminoo qinau. Sáa, aneenná paipána narí ánaamuki upeekáa. Qiní qíkoofa mandá námmari náannee qímaqoosa anée qiníara sía náannee fee qídanee. Qinée naanáura. Yísufa Annasana óorini kikíqu ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qímasoofaqa Roomma máqannaa sundíauqa faqa misá úriqararafa faqa Yuda máqannaa firisuaiqáuqa faqa aniréeqa Yísuna qumáreeqa sándannai ásauku rumbásee áfiqeeqa. 


text:
Kaiafasana máaqaki quqáqau. Kaiafasafa mi-aukuannái amaana máqasaa Ánutuna aanáiqiki márusa úriqararafa márinau. Annasafa Kaiafasana áiraamaku miná máaqaki márunaki múnu minakí quqásoofanoo Annasafa ufa indaarú írinau. 


text:
Óoqai Kaiafasafa naríkai tamummaqaséenoo Yuda máqannaasa qímanniminoo qinau Yuda máqannaasa maasákina moodáa fannoo maasá aiqámausa misá níkiaqara kúqinaqa ámiqianauree qinau. Miná máaqaki Yísuna quqásoofanoo Annasafa náaree miná ufa írinau. Peetooroofa Yísunara sía qinée qáfaidee qu úfafa. 


text:
<pb/>Misá Yísuna rumbámaree fufanoo Simoona moo áuqu Peetooroofa faqa Yísuna faiqi námukiqari faiqí moó fannoo faqa misá nínaaqiana nífaqee fiqau. 


text:
Misá Yísuna áfiqee amaana máqasaa aanáiqikirana máaqaki kéeqoofanoo nífaqee ánu fasiqafa amaana máqasaa aanáiqikirana áqoondi máridanoo káqi mi-maaqánaki kéeqanau. Misá Yísuna áfiqee mi-maqánaki múnuseeqa mi-sandána idukúseeqa káqi quqásoofanoo márinau. Peetooroofa maqúsai kooqí áfainni áqoosai márinau. Nífaqee ánu fasiqafa kafáa ráudamakinoo kooqísaa rakísimaru manaaqana qímamufanoo kooqí atúasoofanoo Peetooroofa faqa kéeqanau. Kéeqafufanoo máaqa kooqí adeedí óoru máridanoo qáfeemarínau. 


text:
Maqúsa kóoqisaa rakísiu manaaqafa Peetooroona qáfamaseenoo irámmirinoo qinau. Anée Yísuna áqoondi fee qufanoo Peetooroofa qáoo qímasee sía fee qinau. 


text:
<pb/>Suara nárufaqa aináinímaru fasiqausa faqa firisuáiqáuqa faqa Kaiafasana máaqa kooqínni maqúsa sáqanna idárasee fíqu fíqumma idá tóokusiqa márufanoo Peetooroofa misáki óonu kéeqafinoo idá qaaní marínau. Annasafa Yísuna irámmiru ufafa. 


text:
<pb/>Amaana máqasaa Ánutuna aanáiqiki márusa úriqararafa Annasafa mifá Yísuna faiqi námuara faqa Yísufa faiqí ánaasee qímannimira ufausara faqa mi-ufánarámma Annasafa máaqaki Yísuna irée marínau. 


text:
Yísufa miná ufa iriséenoo maaqí qímasee Annasana qímaminau. Qinée faiqí ánaasee moómoo súqimaruqoo kai ufa qímannimimariqia. Suqíra máaqaki fee náaquqara amaana máqaki fee faiqí ánaasee moodáaqoo súqiraqoo fee miqóo kai qinée naamúaqira ufa aiqáma ufa qímannimimariqia. Sía qinée moo úfa kukéeqaranaki qímannimiqiafana. (Ínnee áaqamasee qiní kukéeqaranaki irámaqi̱maqéemariafanoo.) 


text:
Annasa anée nánaree qiní iráidanee. Qiní ufa írimariasa irámmirinaqa qímamiaqa. Misá qiní ufa óosana íridaqa. 


text:
Miqí qímasoofanoo poorísa moó fannoo ásaukusamu Yísuna óori árinoo qinau. Anée nánaree amaana máqasaa rakísirana miqí qímasee qímamidanee. 


text:
Miqí qímasoofanoo Yísufa qímaminoo qinau. Qinée áaqara ufa moó qíanana maaqóo máriasa aiqáma kooroomásee qímannimia. Qinée andeeqára ufa qúnnanara nánaree qiní dáridanee. Miqí qímasoofanoo Annasafa qinau, ínnee maaná kafáa rumbámaree Kaiafasafinnai áfiqee fuaqa. Kaiafasafa amaana máqasaa Ánutuna aanáiqikirafa márufaqa mifá máruqoo moo máaqaki minní Yísuna áfiqee fiqau. Peetooroofa kaifáa Yísunara sía qinée qáfaidee qu úfafa. 


text:
<pb/>Peetooroofa naambeéqai káqi idá qaanímarufanoo faiqí moó fannoo miná irámirinau. Anée Yísuna faiqi námukiqari márianafee kúqaa fee. Miqí qufanoo Peetooroofa sía fee qinau. 


text:
<pb/>Amaana máqasaa aanáiqikirana aináinira faiqi Peetooroofa Marakusana áaqoo ateekóona miná áti fannoo Peetooroona qáfamaseenoo qímaminau. Fáasai anée saqamaí Yísuna faqa márianaqa aní qáfaunausa. 


text:
<pb/>Peetooroofa miná iriséenoo kafáa qáoo kai qinau. Qáoo qímasoofanoo kookooráana ufa qinau. Yísufa Piratoona óorinni kíkiqu ufafa. 


text:
<pb/>Kanánaana iqáqoofanoo sáarisufa námufaqa misá Yísuna Kaiafasana máaqakinaana áfiqee Roomma máqannaa kiapana máaqaki múnu quqáqau. Yuda máqannaasaa sía kiapana máaqaki kéeqaqau. Dúna iqáqainaqa maasá Ánutuna qangiroo áinnaaqarara qoomáqa naannáqoo fée qímasee kíapafa moo máqannaafa márufaqa afaaqasáaqaraa aisóora maasá qifaaqasáa áqufinaqa qifaaqa mandáikinaqa sía naannóo qímasee rufíee sía miná máaqaki kéeqaqau, káqi naambeéqai mádaanai kai máriqau. 


text:
Roomma máqannaa kiapafa Piratoofa misá níndafeenoo ráuda máfufanoo Yísunara irámmirinau. Ínnee nánaree fee qímasaidee maa-fasiqánara ufa qídee. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo Piratoofa qímanniminoo qinau, ínnee ínneeqá kai ínneeqa sándufamau miná maramáree fuaqa. Yuda máqannaasa miná iriséeqa qiqau, maasá sándufa fannoo maaqínna fasiqausa kuqánnaruaqee qínoo máridanoo. Aunírira saqarisaa faiqí náriranara ínnee Roomma máqannaasa maasára qáoo qímasaidaqa ínneeqá kai miqí maríafanoo. Minára maasá Yísuna Piratoo anísaa quqáidaqa. 


text:
<pb/>Piratoofa misá ufa iriséenoo narí kóota maqaki kaifáa kéeqeenoo Yísunara maí úruannee qímasoofanoo Yísufa Piratoona kóota maqaki kéeqafufanoo Piratoofa Yísuna irámmirinau. Kúqaa fee anée Yuda máqannaasa Karaambáiqee máridanee. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo qímaminoo qinau. Anée aneenná kai fee mi-ufána qídanee moó fannoo aní qímamifanee qídanee. 


text:
<pb/>Piratoofa minára Yísuna qímaminoo qinau. Anée qiníara Yuda máqannaa fee qímaqimidanee. Sía qínee ínni óosana íridaqa. Aní máqannaasa Ánutuna aanáiqikirausa úriqararausa misá kai qiní máaqaki quqásaafana máriananoo. Anée nána mandóosana máraanáqee miqí fee. 


text:
<pb/>Yísufa qinau, qiní quqúsa sía maa-maqa maaqánasaaqaraa quqúsa máridanoo. Qiní quqúsa maa-maqánasaa márinaqau qiní faiqinámu rákifaqau qiní maréeqeefau idukúqisani. Sía qiní quqúsa maa-maqánasaaqaraafa máridanoo. 


text:
<pb/>Piratoofa miná iriséenoo kafáa Yísuna irámmirinoo qinau, Kúqaa fee anée karaambáiqa moó máridanee. Yísufa miná irisée maaqí qinau. Anée qíanandee kúqaa qinée Karaambáiqa máridaqa. Kúqaa ánoona ufa kai qímannimirara qinée maa-maqánasaa kambíqafi máridaqa. Kúqaa ánoona ufara randéemaria fasiqa anaaseesa misá qiní ufa íridaqa. 


text:
<pb/>Piratoofa miná iriséenoo maaqí qinau, kúqaa ánoona ufa qírafa mifá nánee máridanoo. Miqí qímaseenoo Piraatoofa ráudamakufanoo Yuda máqannaasa náaramasee maaqí qímasee qímanniminau. Maa-fasiqánaki sía árira ainaina moo márifaqa íridaqa. Piratoofa Yísuna árifandinna úfana eedóo qu úfafa. 


text:
Piratoofa káqi qímannimidanoo qinau. Áukuana aukúana Ánutuna qangiroo áinnaaqarara qoomaqa faasaana qiní rumbáranaki máriasa áukuana aukúana moodáakai moodáakai karabúsakinaana idukú nímimarunausa máridaqa. Maa-aukuanná Yuda máqannaa karaambáiqa idukúnnimianauree qufaqa firaa kari fáaqarumasee qímamiqa qiqau, sía maaná idukúa. Barabasina kái idukúa. Barabasifa faiqí nárinoo rákinoo ímarifa karabúsaki máridanoo. Miná kai idukúa. (Roomma máqannaasa faiqí nárirana oosana maaqímminoo márinau. Sánda moómoo sáamu átisaa qusí íqoona márufanoo mi-sandána átinni arooqá aandáu̱ amudaani rukámirana raiqáranauqa qusúsee rumbáqoosamuna mi-samúnannai aiqámausa rumbóosa nárimaruna. Misamúna náaree Yísuna ári isoofanoo ínaaqianna Piratoofa narí máaqaki mara quqásee miná ufara iranau.)<pb/>


text:
Piratoofa Yuda máqannaasa ufa irisée Yísuna maréeqee narí sundía níminoo qímanniminau. Ínnee sáamu átisaa sánda qusíranannai afaaqa túrii umooqukámasaaqa qufaqa eedóo qímasee miqóo kai miqíqau. 


text:
Afaaqa túrii qumooqukámaseeqa saatúnanda fooqáana aukúseeqa saaeemmá qumáree kukúqamasee Yísuna karaambáiqa qafee fée qímasee afisúamaqaqau. Qafee afisúsee misá saasáakoona árira qamunna sundía qamunna fée qímasee afisúamaqaqau. 


text:
Sundíauqa náriqa sundía qamunna afisúamaqáseeqa aniréeqa ataasá átaasa qímamaqée maaqí qiqau. Yuda máqannaa karaambáiqa afeeká anée máriana sía dauní kúqua miqídaqa ataasá átaasa qímariqau. Miqí qímasee misá nísaukusamu óori áriqau. 


text:
<pb/>Misá miqí isoofanoo Piratoofa ráudamakufanoo narí naambeéqai Yuda máqannaa moómoo márunnai qumuréenoo qinau. Qinée Yísuna maréeqee ínni nífusaa quqáanaura. Kúqira ainaina sía moó minakí márifaqa qinée qáfaidaqa. 


text:
Miqí qímasoofanoo Yísufa saatúnanda qafee afisírafa saasáakoona árira qámunanda rumbárafa ráudamaki misá nífusaa kikíqinau. Piratoofa aiqáma náaramasee qímanniminau. Ínnee qáfaaqa. Dóo mi-fasiqáfa máridanoo. 


text:
<pb/>Amaana máqasaa Ánutuna aanáiqikirausa úriqararausa faqa misá poorísauqa faqa Yísuna qáfamasee firaakarí fáaqariqa qiqau, aunírira saqarisaa pirímma áruaqee qídaqa moómoo kari qímariqau. Piratoofa miná iriséenoo maaqí qímasee qímanniminau. Dóo ínneeqá kai mara máree aunírira saqarisaa pirímmannai áruaqa. Qinée miná qáfaunanoo sía moo númoo minaki márifaqa qáfaidaqa. 


text:
<pb/>Yuda máqannaasa Piratoona ufa iriséeqa maaqí qímasee qímamiqau. Maasá sándufa maaqínna fasiqafa kúquannoo fee qídaqa. Mifá naríara Ánutuna ámaaku fee qímarifa márifaqa miná ákiaqara arusáifanoo kúquannoo. 


text:
Mifá kaifáa Yísuna áfiqeenoo narí máaqaki óorureenoo irámmirinau. Anée yáindari ánuna fee qímaseenoo iroofanóo Yísufa sía ufa qímaminau. 


text:
Piratoofa miná qáfamasee Yísuna kaifáa qímaminoo qinau. Anée sía fee qiní qímaqiminnaree. Firímmannai aunírira saqarisaa árira áanóo qiníndi máridanoo. Aní idukíra áanóo írafa qiníndi máridanoo. Anée sía fee minára íridanee. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo maaqí qímasee Piratoona qímaminau. Anée qiníara áanóo íánnana sía aneennáfau, Ánutufa qinára kai maqee aní ufa ámeemaanai quqáqisáifaqa máridaqa. Qinée minára maaqí qídaqa, qiní qumáre̱eqee aní ásaukuki quqéemaríasa misá numóo firaafá máridanoo aníndi káqikaafa. 


text:
<pb/>Piratoofa Yísuna ufa iriséenoo firaaqóo miná aunduráki Yísuna idukíraree qímasee írinau. Yuda máqannaasa miná iriséeqa firaaqóo fáaqarumasee qiqau. Anée maa-fasiqána idukínaqa maasá aníara Roomma máqannaa karaambáiqinnai óonureeqa qímamianaura. Faiqí moó fannoo naríaraa karaambáiqee qímarifa Roomma máqannaa karaambáiqa namuqáa máriannoo. 


text:
Piratoofa misá ufa iriséenoo Yísuna áfiqee mádaanai ufa írimaru qaindanasaa óoqumarifinoo ufa írimaru qaindana aaqá óoni ausírirafa moómoo máruqoo qumu óoqumarifi ufa írimarinau. Yuda máqannaasa minára Kabatee qímariqau. Maasá ufakíqari óoni padíranee qídaqa. 


text:
<pb/>Dúna Ánutuna qangiroo áinnaaqarara qoomaqa suqárafa mariannoo. Maqee súani qámbaana márufanoo Piratoofa ufa írira qaindasaa óoqumarifi Yuda máqannaa qímanniminau. Dóo maafá ínni karaambáiqa maaqóo máridanoo. 


text:
<pb/>Misá irisée fáaqa quqásee kuqáriraree kai qiqau. Aunírira saqarisaa firímmannai áriraree qiqau. Piratoofa miná iriséenoo Yísuna áriraree qusá qímanniminoo qinau. Ínnee kúqaa ínneeqa karaambáiqa aunírira saqarisaa pirímmannai áriraree fee qídee. Miqí qufaqa amaana máqasaa Ánutuna aanáiqikirausa úriqararausa Piratoona ufa irisée fáaqa quqásee qiqau, maa-fasiqáfa sía maasá karaambáiqa máridanoo. Maasá karaambáiqa Roomma máqannaa karaambáiqa moodáa máridanoo miná áuqu Sisaafa. 


text:
<pb/>Piratoofa miná iriséenoo Yuda máqannaasa nísaukuki Yísuna quqánau. Ínneeqa máree múnusaifaqa sundíauqa aunírira saqarisaa pirímmannai áruaqa. Miqí qímasoofaqa misá Yísuna máree fiqau. Misá Yísuna pirímmannai aunírira saqarisaa áru ufafa. 


text:
Fífiufanoo Eeburu ufakíqari faiqí níkiaqa amudaani fée qímaru amuaqunamusaa Koorookata ámuaqunamusaa óoruree aunírira saqari maqái rúmasee minásaa Yísuna mara airísee firímmannai Yísuna narí aunírira saqarisaa áruqapíriqau. Aruséeqa faiqí qaaraqánda mandainaina máraqanuqanda miqandá faqa nári aunírira saqarisaa dínni dínni naruaqapíriqau. Naruséeqa uqéereeqeeqa maqá áamara áuquqoonaki rakíqaqau. Qaaraqánda dínni dínni Yísuna qámbaanai rakíqaqau. 


text:
Piratoofa moo raufíqira saqarisaa ufa ákara rúmeeqeenoo narí rákira fasiqa moó ámufanoo óorureenoo Yísuna ákiaqa aunírira saqarisaa pirímmannai árinau. Miná ákara óosana maaqímminoo márinau.<pb/>Maa-fasiqáfa Yísufa Nasareeteendaraafa Yuda máqannaasa karaambáiqa máridanoo. 


text:
<pb/>Yísuna áru maqa maaqáfa Yeerusaree aaqá adeedí márufaqa faiqí ánaasee moómoo miná ákara qáfaida ásaana rímariqau. Mi-akaráfa Yuda máqannaasa ufa moo áuqu Eeburu ufakíqari faqa Roomma máqannaasa ufa moo áuqu Ratínna ufakíqari faqa Kirisa máqannaasa ufakíqari faqa ákara rinoo márufaqa ásaana rímariqau. 


text:
Yuda máqannaa amaana máqasaa Ánutuna aanáiqikirausa úriqararausa mi-akarána ásaana rúmasee Piratoona maqúsai óorureeqa maaqí qímasee áaqara ufa qímamiqau, sáa sía Yuda máqannaa karaambáiqa fee qímasee ákara rua. Káqi narí kai Yuda máqannaasa karaambáiqee qímari fee qímasee ákara ruaqaana. 


text:
<pb/>Piratoofa irisée maaqí qímasee kaukaataqímasee qímanniminau. Qinée ákara rúnafa dóo sáina mifá kai máriani. 


text:
Roomma máqannaa sundía qaara faqa qaara faqa Yísuna aunírira saqarisaa aruséeqa miná qamunna anaqí anaqí íseeqa nimana kái raináqau. Yuda máqannaasa kísaaqa qamunna moodáa afisírana sía áfu aina márufa márufaqa káqi uqára foora ámiqimasee áuqirafa márufaqa sundíauqa miná qáfeeqa dóo ámiqirafa márifaqa sía anaqía, káqi káatara foora sararamásee úriqaraínafa máraani. Miqí qímasoofanoo óoqeenaa tamummaqarausa akara ánoona mi-karí kambíqanau. Mi-ooqeenaa akaráfa minára maaqí qímaqoofa.<pb/>Misá qiní qamunna rainá rainámasee náriara náriara máreefaranoo. Kísaaqa qamunna moodáa miná sararamásee máreefaranoo. 


text:
<pb/>Yísufa aunírira saqarisaa kúqirarifanoo miná aunírira saqari atukaki miná ánoofa faqa narí áuna qiní qínoona faqa moo ánaasee Karoopasana ánaaqa Mariana amaráfa Mariafa faqa moo ánaasee Makadara máqusaindaraa Mariana amaráfa Mariafa faqa minamúsa miqóo kikíqiqa máriqau. (Qaaramoo ánaasee Máriana amaráusa kikíqiqa máriqau.) 


text:
Miríndari Yísufa qáfoofanoo narí Yísuna faiqi námukiqari narí afaaqasáa áqoondi faqa qaaramoo ánaasee miná ánoona amaráusa faqa kikíqiqa máriqau. Yísufa kúqiraridanoo narí ánoona qáfamaseenoo qímaminoo qinau. Óo qinnaqéefoo maa-fasiqáfa Yoohaneefa aní ámaaku máriannoo qinée kúquananoo anísaa rakísiani. 


text:
<pb/>Miqí qímaseenoo Yísufa quándakinoo narí afaaqasáa áqoondi maaqí qímasee qímaminau. Maafá aní ánoofaikinoo márinana qinée kúquanana anée minásaa rakísia. Dóo miqóoqari mi-fasiqáfa Yísuna ánoona áfiqeenoo narí máaqaki soofanoo márinau. Yísufa kúqu ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa naríara írufanoo aiqáma ainaina dóo maqee ánoonaikufanoo moodáa óoqeenáa ákara nammáriara qímaqoofa mifá kai sía ánoona kambíqaifaqee qímasee minára maaqí qinau. 


text:
Qinée nammáriara dídimarifaqee qufanoo miqóo uáinna nammari taqu sundíauqa misá mandá uainna nammari sukáqee marú nammarifa miqóo máruna faiqí moó fannoo eeqaufooqáana ateekásee minakí raaraamásee qisoopa sáqari ásaana undáqiseenoo minásaa rutáqueeqee mara múru Yísuna áfaurusaa mundúsoofanoo qumbifíqia námaseenoo qinau. Dóo qiní aináinirafa taikéenoo qímasee aunírira saqarisaa anuka rooraiqínoo dóo kúquqaraasinau. Faaqaana atóofeesáqaanda Yísuna aqaasanaki raqúramu ufafa. 


text:
<pb/>Kuqufufanóo Yuda máqannaasa úriqararausa Piratoofa narí máaqai márunnai óonuree maaqí qímasee qímamiqau. Dúna sabáta náaquqara sabáta máriannoo. Maqee kái aunírira saqarisaa máriasa níku itairísaana dauní kuqufífaqa níkundamásee dúna ámiqimandee sabáta máraanaura. 


text:
Piratoofa eedóo qufaqa sundíauqa óonureeqa Yísuna aaqá dínni márunna áiku itairísee moo dínni máruna Yísuna faqa kúquna áiku itairísaqau. 


text:
Sundía moó fannoo faaqaana qumáreenoo Yísuna aqaasanasáa raqúraminau. Raqúru ámufanoo fidíka faqa nammári faqa minakíqari aniranau. 


text:
Aniroofanoo mi-ainainná qáfee marúfa minára ákara rinau. Mifá narí ufara kúqaa ánoonee qídanoo ínnee faqa kúqaa ánoonee qiaqéera ákara rinau. Yoohaneefa áfaqanoo nídanoo miqáa máaqaa ímarufanoo qáfeemarínau. (Yoohaneefa maa-akarána ákara rúmaseenoo narí áuqu sía kooroo íraree qímaseenoo maa-akaránaki naríara Yísuna afaaqasáa aqoondi máridee qinau.) 


text:
Maa-ainainnáusa Yísuna árunara óoqeenáa ákara ánoonaikianifeera kambíqanau. Mi-ooqeenaa akaráfa maaqí qímaqoofa máridanoo.<pb/>Sía miná ámudaani moó fannoo raqáannoo. Sía uqanna moodáa raqáannoo. Miqí qímaqoo ufafa ánoonaikufaqa sía miná áiku raqáqau. 


text:
<pb/>Óoqeenaa ákara moó maaqímminoo máridanoo.<pb/>Faiqí moó fannoo faaqaanánnai ásauku mundírana raqúramisáinaqa faiqí ánaasee kikíqamambinaqa qáfeefaranoo. Mi-ufáfa faqa aunírira saqarisaa kambíqanau. Yísuna ákundoo ufafa. 


text:
<pb/>Sundíauqa Yísuna raqúramisoofanoo Yooseefaana amaráfa Arimateea máqusaindaraafa Piratoona máaqai óonureenoo Yísuna irí aunírira saqarisaaqaraanara innaaru qinau. Mi-Yooseefaafá Yísuna ufa írimarufa máridanoo narí aundurái kai iriséenoo sía faiqí nífusaa kooroo ináu, káqi márinau. Yuda máqannaa úriqararausa írifoo qímasee rufíamaree kukéeqakufanoo Yísuna iríara Piratoofunnai naríaraa óonureenoo innaaru qinau. Amanée qíminaqa máree múnu ákundaanáuree qinau. Miqí qufanoo Piratoofa eedóo qímaseenoo aqiqoofanoo Yooseefaafa Yísuna irí aunírira saqarisaaqaraana tatúmareenoo finau. 


text:
Nikoodeemusafa óoqai indaarú asukunakí Yísuna faqa ufa qíqiufa máridanoo mifá Yooseefaana dadaaqinau. 


text:
Mifá faiqí akunnímaqasaida níkundee marú marasinna moómoo uqanna maraséenoo qamunnasaa adíeeseenoo minánnai Yísuna afaaqa kukúqiqau. Miqandá nári máqannaasa óosana maraséeqa kukúqamasee ákundaqau. 


text:
Yísuna áruqoo miná aaqá saqama márinau. (Yísuna aukuana narí maqannaasa maaqímasee madika indufúsaida kuqufusá níkundee maríqau. Misá óoni firaaná kasaaqa áamara áuquseeqa minakí kéeqafufaqa dínni dínni moómoo aamara áuqíiseeqa kúqusa minakíaqa náadu náadu níkundee maríqau. Moodáa kai moo kári ákundeeqa miná afunda taikóofanoo kaifáa moó fannoo kúqufaqa miqíkai ímariqau. Sía moodáa karifau níkundee maríqau. Moo kári moo kári níkundee máriqau.) 


text:
<pb/>Mi-saqamánaki óoni áamara fúka márunaki sía moó ákundoonaki. Mi-ooni aamaráfa adeedí márufaqa dúna maasá Yuda máqannaasa sabáta náaquqarafa máriannoo qímasee káqi káqi ufaqá Yísuna irí óoni áamaraki múnu ákundaqau.<pb/>


text:
Ákundamasoofaqa máriiqa amaanasáa kanánaana eendái Mariana amaráfa Makadara máqusaindaraafa Yísuna óoni áamaraki ákundamaqoona qáfaanee qímasee finau. Óonuree qáfoofanoo miná áamaraki ititáqoo oonina firaaná maréeqee káqinni quqáqoofanoo márida qáfanau. 


text:
Máriafa miná qáfamaseenoo anirandéenoo sandéenoo óonureenoo Simoona moo áuqu Peetooroona faqa Yísuna afaaqasáa áqoondi qiní faqa qímanniminoo qinau. Misá Karaambáiqa irí óoni áamarakinaana mara máree moosáa fífía. Sía maasá qáfeeqa. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námukiqari Peetooroofa faqa qinée Yoohaneesa faqa miná iriséeqa qáfaanee qímasee sandáqiafana. 


text:
Qinée sía kéeqaqiafana káqi óonu máridaqa áamaraki qáfeemaríafana. Miqóo máridaqa Yísuna kukúqamaqoo qámunnana miná kai qáfee máriqafana. 


text:
Simoona moo áuqu Peetooroofa áidaaqareenoo káqi óonaamarai kéeqanau. Mifá Yísuna kukúqamaqoo qamunna miqóo quqáqoona qáfamaseenoo. 


text:
Yísufa kúqiranakiqari fíndifuaninna ákaranara sía ámiqimandee íriqiafana. Mána mánammimáriqiafana.] 


text:
Maaqandá qáfamasee dóo nímaaqa anirandée fiqíafana. Yísufa Makadara máqannaa ánaasee kooroomámaqoo ufafa. 


text:
Máriana amaráfa Makadara máqusaindaraafa nínaaqiana kafáa óoni áamara kooqínni óonu kikíqinoo márida ikíraqée marínau. Miqídanoo óoni áamaraki kummáramáfi qáfoofanoo qaara qangirooqara éekara qámunna afisíraqanda moó fannoo Yísuna ákiaqa máruqoo óoqufaaqee márufanoo moó fannoo Yísuna áiku máruqoo óoqufaaqee márufanoo níndafanau. 


text:
<pb/>Níndafoofaqa miqandá qiqau. Óo maa-anaasee anée nánaree ikíraqáidanee. Máriana amaráfa qinau. Misá qiní karaambáiqa mara máraafaqa sía misá quqáqoona íridaqa ikíraqáidaqa. 


text:
<pb/>Mariana amaráfa miqí qímaseenoo quándaki qáfoofanoo Yísufa miná ánaaqiannai kikíqinoo márufanoo mifá sía Yísunee qinau. 


text:
Yísufa maaqí qímasee Máriana amarána qímaminoo qinau, Óo maa-anaasee anée nánaree ikíraqáidanee, yánaree randáidanee. Máriana amaráfa Yísunara maa-saqamánasaa rakísirafammifoo qímasee qímaminoo qinau, Óo maa-fasiqa anée yái fee irí maanakínaana mara quqéenee. Anée qímaqiminaqa qinée miná maramáree fúa. 


text:
<pb/>Yísufa miná iriséenoo miná áuqu rámaseenoo qinau, Mária, qufanoo Mariana amaráfa tautúmma quándaki qáfeenoo Óo ufasáa rakísirafée qinau. Eeburu máqannaasa ufakíqari qinau, Rabooni, maasá ufakiqari ufasáa rakísira fee qinau. 


text:
<pb/>Miqí qímasoofanoo Yísufa qinau, sía qeeqá qíkoofinnai óoru fíqa minára anée sía qiní qifaaqa qumáraa. Anée óonuree qiní qíkaqaafasaauqa qímannimia. Qinée qeeqá qíkoofinnai faqa ínni níkoofinnai faqa qeeqá Ánutufinnai faqa ínni Ánutufinnai faqa óoru fídaqa. 


text:
Máriana amaráfa miná iriséenoo sandée óonureenoo miná faiqi námu maaqí qímisee qímanniminau. Dóo qinée karaambáiqa qáfaunanoo mifá mi-ufána qiní qímaqiminoo. Yísufa narí faiqi námu kooroománnimaqóo ufafa. 


text:
<pb/>Mi-faasaanná mi-eendánaki Yísuna faiqi námu maasá moo máaqaki kéeqafufaqa Yuda máqannaasa dóo Yísuna áriqa maasá faqa dárifoo qímasee maasá misára rufíasee kooqí ámiqimasee ititásee márufanoo Yísufa tautúmánnimaqeenoo maasá qámbaanai kooroomáfinoo qímanniminoo qinau. Sía rufíaaqa asooárafa ínniki máriani. 


text:
Miqí qímaseenoo Yísufa narí ásauku áqumusáa pirimma áruna kai fidíka réemaruna uqannífiqeenoo aqaasanasáa faaqaana raqúru ámuna afaaqa ateekáqoona faqa uqannífiqoofaqa maasá qáfamasee dóo kúqiranakiqari fíndifuananoo fee qímasee káaqamma asasiqíafana Yísufa kafáa qímanniminoo qinau, ínni sía mapáraa iaqa asooárafa ínniki máriani. Qiní qíkoofa maa-maqánasaa qiní diqiqámaqoosa qinée miqíkai íqa ínnee máaqanna máaqanna qiní ufa qímannimiaqeera ínni faqa niqiqáidaqa. 


text:
Miqí qímaseenoo Yísufa áidoo maasá fuaqáqimaqaseenoo qinau dóo ínnee náaquqara Ánutuna maraquna máraaqa. 


text:
Ínnee faiqí mandáinaina numoo minínnisaifanoo Ánutufa faqa minínnisaannoo. Sía minínnisaifanoo Ánutufa faqa sía minínnisaannoo. Yísufa Toomasina kooroomámaqoo ufafa. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námukiqari Toomasifa mifá qaara qapírafa maqaqoofá márufa moosáa mi-eendánaki máridanoo sía Yísufa tautúmasee maasáki kooroo uná sía mifá qáfanau. 


text:
Maasá Yísuna qáfaafanausa Toomasina qímamiqaqiafana maasá Karaambáiqa qáfaunausa máridaqa. Miqí qufanoo Toomasifa qinau, ínnee únna qímariafanoo qinée miná ásaukusaaqaraa pirimma áamaraki fidíka réemarinaki áuqama qáfeeqa miná aqaasanasáaqaraana faqa áuqama qáfeeqa kúqaa fee qianáura sía áuqama qáfeeqa únna fée qianáura. 


text:
<pb/>Mi-amaanáfa áiqaróofanoo moo ámaana eendáki maasá Yísuna faiqi námu faqa Toomasina faqa máaqaki kéeqafi kooqí mundúsee ititásee Yuda máqannaasa maasá dári foo qímasee máriqiafana. Márufanoo Yísufa kafáa maasáki kambíqanau. Aniréenoo qinau, sía rufíaaqa asooárafa ínniki máriani. 


text:
Miqí qímaseenoo quándaki Toomasina qímaminoo qinau, aneenná ásauku qiní qísauku áqumusáa maaqóo quqásee pirímma aamara áuqamma qáfa. Aneenná ásauku qiní qiqaasanasáa faqa quqásee áuqama qáfa, aneenná mapáraairana taikáa, kúqaa fee kai qía. 


text:
Yísufa kafáa Toomasina qímaminoo qinau. Anée qiní qíqafamaseenana kai qiníara kúqaa fee qídanee. Akaqáusa sía qiní qíqafaidaqa qiní ufara kúqaa fee qífanoo Ánutuna asasírafa misásaa máriannoo. Maapapiqánaki ákara óosana kooroo qu úfafa. 


text:
<pb/>Yísufa moómoo firaa ainaina narí faiqi námu nífusaa kooroomásoofaqa sía maa-papiqánasaa ákara ríqa. Akaqána kai ákara ríqa. 


text:
Maa-ainainnáusara ákara rúmaseeqa ínneeqa Yísunara kúqaa ásauku mundíra fee qímasee Ánutuna ámaaku fee qímasee mi-iriránannai miná áuqunnai ínnee náaru náaru márirana máraaqeera ákara rúmannimaqeeqa.<pb/>


text:
Ínaaqiana moo kári Yísufa kooroomámbufaqa maasá miná faiqi námu qáfaqau. Tibeeriasa námmari mándirana áfainni maaqímandee kooroomándee uqannífiqanau. 


text:
Simoona moo áuqu Peetooroofa faqa Toomasifa qaara qapírafa faqa Natanaeerafa Kannaana máqusa Kariree máqa maaqaindaraafa qiní qíkoona Seebeedeena ámaakuqara faqa moodáanaki máriqiafana. 


text:
<pb/>Márufanoo Simoona moo áuqu Peetooroofa naríaraa qinée noodáanna pateeraanáuree qufaqa maasá aní faqa fuanáuree qímasee miná faqa fiqíafana. Maasá miqí qímasee kanúqaki akarámafi nammári qámbaanai óonuree pateeuqá quqásaida uqéerasaida qáfeemarúfanoo iqáqanau. Sía uqanna moodáa noodáanna uqárinau. 


text:
Kanánaana súani maqee ururoofanoo Yísufa nammári áfainni kikíqinoo márufaqa maasá sía minára irisée Yísu fee qiqau. Yísufa maasá namméera qímasee qímanniminau, Óo kumaaráauqa noodáanna máraidee qufaqa maasá qiqau, sía uqanna moodáa máraidaqa. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo maaqí qímasee qímanniminau, ínnee nísauku uqannai pateeuqá quqáseeqa noodáanna paqúrifaranoo. Misá miná iriséeqa náriqa firaa pateeuqá nísaukuqannaindari áqusoofanoo noodáanna moómoo minakí qumbíqafufaqa rarisárara anuqímariqiafana. 


text:
Yísuna afaaqasáa aqoondi qinée Yoohaneesa Peetooroona qímamiqa qiqíafana Karaambáiqa múqufa maasá qímaqimifa máridanoo. Simoona moo áuqu Peetooroofa miná iriséenoo narí qamunna quqáqoona qumáreenoo áranandáuqanna rumbámareenoo nammáriki óoqurama áqufufanoo immápamamaree Yísufunnai finau. 


text:
Maasá Yísuna faiqi námu kanúqaki káqimariaafanausa pateeuqáki noodáanna qumbiqánoo márufaqa rarisaqá ániufaqa áfainni aniréeqa. Maasá sía níanai márufaqa aambaaka maaqóoqari áqimariana amanasáa márufaqa miqóo óonureeqa maasá sípakiqari maqásaa áqufufaqa miqóo idáraqoona qáfaafannaqoo idárasee noodáanna suqáida féemu káqi quqáqoofaqa qáfaqiafana. 


text:
<pb/>Simoona moo áuqu Peetooroofa sípaki akarámafinoo noodáanna pateeuqá rarisáma maqásaa quqánau. Quqásoofaqa maasá noodáanna ásaana rúmasee (153) moómoo uqanna firaafá kai márufanoo sía pateeuqá rakéeinau. 


text:
Yísufa maasá narí faiqi námu náaranau, dóo anirée nárana naaqa. Maasá minára yáfee qiannéerusia. Dóo karaambáiqa akooqóo máridanoo qímasee sía iraqau, káqimbiqiafana. 


text:
<pb/>Yísufa kúqiranakiqari fíndifuqooqari qaara kari maasá narí faiqi námu kooroománnimaqanau. Dóo qaaramoókufanoo noodáanna qumbaqíra fáasaanasaa fee qímasee kooroo ináu. Yísufa Peetooroona faqa ufa qu úfafa. 


text:
<pb/>Maasá miqóo námasaafananoo Yísufa Simoona moo áuqu Peetooroona qímaminoo qinau, Simoona, Yoohaneena amarána ámaaku, anée qiníara aneenná ámuqusakiqari fee áididanoo fee qiní faiqi námu qiníara nídimarina aní qiníara áidirafa úrinnaaqaranoo fee máridanoo fee. Peetooroofa iriséenoo maaqí qímasee qímaminoo qinau, eeóo Karaambáiqa qinée aníara dídidanoo anée minára írimarinanoo. Yísufa iriséenoo kaifáa qímaminoo qinau, anée qiní faiqi námusaa asumu aandaura foorá náranara foora nímia. 


text:
<pb/>Miqí qímaseenoo Yísufa kaifáa Simoona moo áuqu Peetooroona qímaminoo qinau. Simoona Yoohaneena amarána ámaaku, kúqaa fee anée qiníara aneenná ámuqusakiqari fee áididanoo fee. Simoona moo áuqu Peetooroofa qinau, Eeóo Karaambáiqa aníara dídimarifana anée minára írimariananoo. Miqí qímasoofanoo Yísufa qinau, anée qiní ufa írimariasa sipsípara foora rakísinnimaqaa. 


text:
Miqí qímasee Yísufa qaaramoókufanoo Peetooroona irámmirinoo qinau, Simoona Yoohaneena amarána ámaaku kúqaa fee anée qiníara áidinoo fee. Peetooroofa Yísufa qaaramoo kári iroonára aundurá rapíkufanoo maaqí qímasee qímaminau, Óo Karaambáiqa anée aiqáma ainainara írimarianafa qinée aníara dídimarinara anée írimariananoo. Yísufa iriséenoo qinau, anée qiní ufa írimariasasaa náranara foora nímia. 


text:
Qinée ánoona ufa kai aní qímamidaqa. Anée kumaaráa máridana qamunandá anée rumbásee aneenná áidiranasaa nímariananoo, kásooqaqee anée náuraiqi quqáinanoo faiqí moó fannoo aní ásauku dínni dínni ratútasee rumbásee áfiqee sía fúaqaannai aní ákooqainnannai kúqinnanara áfiqee fúannoo. 


text:
Yísufa mi-ufánannai Peetooroofa aunírira saqarisaa kúquaninnana Peetooroofa mi-kuqiránaki afaaqa aréenarana Ánutuna ámiannoo. Yísufa Peetooroona qímami taikáseenoo mifá fíndifi fídanoo Peetooroonara dóo anée qiní qínaaqíanna ániannee qímasee indaarú Yísufa finau. Yísufa narí afaaqasáa áqoondi faqa ufa qu úfafa. 


text:
<pb/>Peetooroofa Yísuna faqa fídanoo quándaki Yísuna afaaqasáa áqoondi qiní Yoohaneesa qíqafanau. Óoqai Yudasifa ueeqóo eendanaki nárana néemarufanoo Yísuna aaqá márufa ueeqáaninnanara iroo fásiqafa qinée Yoohaneesa mi-fasiqáfa Peetooroona ánaaqiana fímariafananoo. 


text:
Peetooroona Yísuna iráidanoo qinau, Óo Karaambáiqa maa-fasiqáfa Yoohaneefa náqifeemásee kúquannoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa qímaminoo qinau, Peetooroo sía mi-fasiqána aináinirafa aní saikafau maridanoofau, qiníndi máridanoo. Qinée mi-fasiqánara sía dauní kúqua, kásooqaqee qinée kafáa qúmuanna aukuana aní paqúrianauree qía̱nanóofau miqímmiqini. Peetooroo sía aní saika máridanoo. Aní saika maafá máridanoo. Anée qiní faqa fúannee qídaqa. 


text:
Yísufa miqí qímasoofaqa miná faiqi námu maaqí qímasee qiní Yoohaneenara narí qímami narí qímami áaqamasee qiqau. Óo mi-fasiqáfa Yoohaneefa sía kúquannoo afeeka fée máriannoo. Yísufa sía minára sía kúquannoo fée qinau. Yísufa maaqí qinau, qinée mi-fasiqánara káqi márinaqa qinée qúmuanna aukuanna qumu paqúriananoofau miqímmiqini misaikána sía aníndi, qiníndi fée qinau. 


text:
<pb/>Mi-fasiqáfa maa-ainainna ufána qídaqa ákara rímarunausa máridaqa. Maasá miná ufara kúqaa fee qímasee íridaqa. Maa-papiqánakinaa ákara rafáaqafu ufafa. 


text:
<pb/>Yísufa kúqaa moómoo ainaina áuqinau, sía maa-akaranákinaana kaifau áuqinau. Maasá sía Yísufa áuqoo ainaina aiqáma ákara riqa. Papiqa maa-maqa maaqána qumbíqaandoora, óodaa kai ákara ríqa.<pb/>


text:
Qinée Yudeesa maa-pasána ákara rídaqa. Qinée Yísuna aináinira faiqi Yameesana ákaqa máridaqa. Qinée qeeqá qífasaanara Ánutuna ásauku mundírana Yísuna eedóo qímasee rumbára faiqiara foora aináini marúnna faiqisa máridaqa ákara rídaqa. 


text:
<pb/>Ánutufa náaramásee qinée únnannai ániaqee qufaqa eedóo qímariasa ínni ákara rúmannimaqaidaqa. Ínnee Yísuna ásauku mundírana mandaaqée maríasa maa-pasána ákara rúmannimaqaidaqa. Ínnee maasá qíkoona Ánutuna ámuqusiranaki máriasa ínni ákara rúmannímaqaidaqa. Ánutuna nífauarafa faqa aundurákinaa asooárana faqa firaaqóo ínniara ámuqusirana faqa firaaqóo ínni naunduráki máridanoo irairaaíani. Únna ámaanufa qímannimimariasara qímaqoo úfafa. 


text:
<pb/>Óo qiní qifaaqasáa qíqoondiuqa. Ánutufa maasá innaarúna ásumu márirana moodáa qimiqaifaqa minakí quqáqisáinara ákara rúani qímaseeqa minníseeqa moo úfa ákara ruanáura. Ánutufa moodáa kari nímu ufana maasá qímuna mi-ufána rákira ufara foora afeekaikámasee uqéera aindúsuaqa minára ínni afeekaikámandee ákara rúmannimaqaidaqa. 


text:
Faiqí akaqáusa Ánutunara sía fee qímariasa qumeé ínniki kéeqafiqa dapikídaqa. Misá Ánutuna áfaariranara káqi nímiranara faqa iriséeqa quándakiqa mi-ufána eendaándi iséeqa minánnai faiqí ánaaseeki narí úmmuari narí úmmuari maríana faqa óosana óosana mandainaina faqa únna qímasee Yísunufa fee qímasaidaqa uqéeraseea. Misá maasá ásauku mundírana Yísunara maasá úriqararana maasá karaambáiqara qáoo qídaqa rukíaidaqa. Óoqai tamummáqara fasiqauqa ákarakinaa ufa misá firaa mandainaina ákiaqa árirana áqufuaqee qufaqa dóo maqee áqufidaqa. 


text:
<pb/>Ínni moo áinainara náaqoo áuqaidaqa. Óoqai Ánutufa Isaraee máqannaa Isipa máqusaindaraana rafíamareenoo aadána maqa maaqaki quqánau. Quqásoofaqa akaqáusa quándaki Ánutuna ufa rukíasee káqirúnna ubeekaqáu. Miqíufanoo Ánutufa sía nífauanau káqi nárinau. 


text:
Ínnee Ánutuna qangiroouqára faqa sía fee íridee. Óoqai misá firaa uriqaranaki márufaqa miná minnísee nári qímaqoomau akaqáusa fufanóo Ánutufa sía nífauanau káqi qumáraseenoo sáinandannai ruúmbeeqeenoo náaru rumbáranaki maqá ámeemaanai asukunaki quqáqaifaqa máridaqa muánni Ánutuna ufa írira faasaanara áfeesida máridaqa. Mi-faasaannásaa náríra ufa qímannimiannoo minára áfeesidaqa. 


text:
Ínnee Soodooma máqusa faqa Koomoora máqusa faqa misaqá máru maqusanaasa faqa ínnee íridee. Misá mandá qángiroo naanna réeqa nári qímaqoomau fíqa faiqí ánaasee narí úmmuari narí úmmuari íqa faiqí narí aqoónna fasiqa úmmuariqa óosana óosana mandainaina faqa mároofanoo Ánutufa aiqámausa mi-oosanná qáfeeqa rufíaaqee qímasee náaru márira idáki misá quqánau. 


text:
<pb/>Miqíkai másee máa̱ maqee ínniki mandóosana uqéeree mariasa óoqeenáasa naanna ráidaqa. Maqee ínniki maríasa qainámaseeqa Ánutuna ufámmifoo qímasee mi-maú fíqa áaqamaki náriqa nárídaqa. Misá Ánutuna áanoora sía rufíaidaqa miná ufa rukíaseeqa nári qímaqaa áatata fídaqa. Mi-mandoosanná máree máriasa innaarúnai ámiqirausa márianara mandúfa qímannimaqaidaqa. 


text:
Ánutuna ámiqira qangiroouqa rirímma óoqai Mooseefa kuqufufanoo Sadannafa miná irí qumaráanee qufanoo ámiqira qangiroouqakiqari úriqararafa moó fannoo miná áuqu Mikaraafa mifá Sadanna faqa ufa rainánau. Ufa raináidanoo sía ínniki ani máriasa naanna ranau. Sía áqira ufa mandúfa Sadannara qinau. Ánutuna ufara iriséenoo káqi maaqí qímasee reendeenámasee qímaminau. Óo Sadanna Ánutufa aníara qáoo qídanoo. 


text:
Máa̱ ínniki mandóosana uqéeree maríasa sía ámiqira qángiroo aanna ráidaqa níranaqarufa óonumafi irisée káqi qídaqa. Nári sía qáfee maría ainainnara qímasaidaqa níqidaqa. Misá káasau aandau aanna ráidaqa. Misá nári írirana irisée aandáu̱ oosanamau fídaqa. Mi-maú fímariafanoo nári mandóosana fannoo nári nárídanoo. 


text:
Misá nárírafa firaaqóo máriannoo. Minára írifanoo náaquqaani. Misá Kaina aatáta fídaqa. Kainafa Ánutuna ufa rukíee marúfa máridanoo narí ákaqa árinau. Misá kafáa Baraamana mandá aatata fídaqa minakí kéeqararee qímaseeqa narí rarisée narí rarisée mámaree fídaqa. Baraamafa munnimmará rúmammareenoo únna qímasee Isaraee máqannaasa rarisámeeqee mandáinainaki quqée marínau. Misá moo fásiqa óoqeenáa fasiqa Kooraana aanna ráidee qímasee Mooseenasáaqari rakéemaku áadumarunna naríara moo káraambaiqee qímasee fufanóo Ánutufa miná faqa miná áiku ásauku miná faqa fusá faqa nárínau. Máa̱ ínniki mandóosana uqéeree maríasa náriqa kai nári nárírana maréeqee Ánutuna náriranaki quqáseeqa minakí máridaqa. 


text:
Ínnee Ánutunara qoomáqa sakasée náidaqa néemarifaqa mée ínniki mandóosana uqéeree maríasa nári mandáinaina námufaqa aniréeqa sía moosára óonumafi íridaqa nifaaqa quqáseeqa káqi náriaraa kai firaaqóo nárana náidaqa. Misá ufídaina áukuana aandaróo áukuana oonámuara foora aniraifaqa óo aaku asooára ainaina ániannoommifoo qímariafanoo káqi áiqareenoo fifanoo úfai fannoo misá maréeqeenoo áqidanoo aaku sía márisa máridaqa, sía andeeqára óosana uqaqífiqeenoo aupúrarana kai uqaqífiqeenoo. Mi-fasiqáusa sía qaqamma írai sáqari fára foora máridaqa, írai aukuanna óosana rarákusee qáfaafanoo aadána kai máridanoo sía nammári nammáridanoo. 


text:
Mi-fasiqáusa mandáinaina fannoo nammári qáqaarara foora nári mandáinaina akooqóo mándinoo márifaqa sía nisaurídaqa éekara árinoo akooqóo máridanoo. Misá mée sandée mari fasauna aanná raidaqa, sandámammaree asukunakí múnu qimbáidaqa. Ánutufa mi-fasiqáusa maqa máaqa miqí kai másee firaa asukunakí meemái afeedamá nímaqaifanoo máridanoo. 


text:
Óoqai Eenookafa mi-manda fasiqáusara tamummaqaséenoo ákara rúmaqoofa máridaqa. Ádanasáaqari moodáannai qísauku óosana taikáfufanoo dínni ani moodáa máreenoo qaaraikínoo Eenookafa kambíqanau. Mi-Eenookáfa maaqí qímasee tamummaqaséenoo ákara rínau. Ínnee íriaqa Ánutufa narí náaquqara andeeqara qangiroouqa moómoosa faqa qumuréenoo aiqáma maqásaa qaraasa suqúsee ufa nímiannoo, mandóosana máree maríasa Ánutunara sía írimariasa misá Ánutuna ufa rukíasee mandáinaina óosana óosana máree maríanara Ánutufa faqa narí qangiroouqá faqa nárírara qúmuannoo. Mi-manda fasiqáusa Ánutunara mandúfa óosana óosana qíranara Ánutufa nárírara qúmuannoo. Dóo Eenookana tamummáqara ufa miqíminoo máridanoo. Eenookafa misára miqí qímasoofaqa qinée máa̱ ínniki mandóosana uqéeree maríasara mi-maú fímariafaqa maaqí qídaqa. 


text:
Mi-fasiqáusa maqee maqee aiqáma ainainara náundaufa náundaufa qída máridaqa. Misá aiqáma ainainara ámiqira ainainara faqa sía maasá dídifaqa mandáinaina fee kai qídaqa. Misá nári mandóosanara nídirana áandi̱ áususeeqa náriqa mi-maú fídaqa. Misá firaaqóo naríara naríara nimooqímariasa máridaqa. Misá nári mandóosanara nídirannai ubeekárara faiqí akaqáusa marasée nímooqaidaqa ámiqi ámiqidaqa misá maasá mandóosanamau fídaqa maasá dúqu uqéereefaree qídaqa miqídaqa. Aaquqímannimaqarufa faqa naakáparufa faqa qímaqoo úfafa. 


text:
<pb/>Óo qiní qíqoondiuqa karaambáiqa Yísufa ásauku mundírana miná faiqi námu ufa qímannimiqoona sía aunúaqa. 


text:
Misá maaqí qímasee ínni qímannimiqau. Taikára áukuana aniráinaqa faiqí moómoo kooroomáfiqa nári mandóosanara nídiramau fídaqa ínniara naanaidara qifáranoo. 


text:
Mi-fasiqáusa faiqí qámbaana aniréeqa rainée maríasa. Miqí máriasa sía Ánutuna maraquna náakirausa máridaqa náriqa faiqí faiqi nídiramau kai fímariasa máridaqa. 


text:
Ínnee qiní qíqoondiuqa sía miqímariasa máriafanoo. Ínnee Yísuna náaquqara ufakí máriasa máriafanoo máaqara foora áuqiqa fífi inaqa minakí afeekaíkiaqa. Ínnee Ánutuna náaquqara maraqunannái maqee maqee innaaru qiaqa. 


text:
Maasá karaambáiqa Yísufa ásauku mundírafa narí nífauarana firaanákiqari maasá sía dáruannoo náaru náaru márirana maasá qímiannoo. Ínnee Yísuna qúmiranara áfeesidaqa Ánutufa ínniara nídimarinaki minakí kai máriaqa sía moósaa fínana kurídia. 


text:
Ínniki faiqí akaqáusa Yísuna mandaaqáranara marammara rídaqa qaara irirana máree maríasa, sía ínnee miqímariasa áanoománnimaqaaqa nífauamásaifaqa máriaqa. Náaru márira idákinaana Yísuna ufannai kárí qínaqa qumáreeqee Ánutuna afeeka ququsaki quqáaqa. Akaqáusa mandóosana máree maríasa faqa nífauarana faqa rufíara ufa faqa qímannimisee qumáreeqee Ánutuna quqúsaki quqáaqa. Ínnee miqí márifaqa misá mandóosana qáfamasee sía minára ruaqa ínnee faqa minakí fifáara. Misá mandóosana ikairíara rufíasee fídiaqaa iaqa. Ánutunará kai asasiaqée ufa qímaqoofa. 


text:
<pb/>Ánutufa ínnee mandáinainaki áqufirarifanoo mifá amaná ínni ititánnisainaqa sía áqufifaranoo. Mifá amaná ínni maréeqeenoo ámiqimmandee nínukamásee asasírana ínni nimisée narí afaaqa aréenaranaki naróorisaa amaná quqáaninafa. 


text:
Moodáa Ánutufa maasá asumu máree marífa. Maasá karaambáiqa Yísufa aní ásauku mundírafa minánnai maasá amooqírana qímamidaqa afaaqa aréenarana faqa úriqararana faqa afeeka faqa aiqámausa aníara náaquqarana faqa aníndi máridanoo fee qídaqa amooqídaqa. Óoqai indaarú aníndi márinau maqee aníndi máridanoo náaru náaru aníndi máriani. Kúqaa.<pb/>


text:
Óo maa-fasiqa Tioofirusa maasáki Yísunasaaqari kambíqoo ainainara moómoo fasiqauqa amanamásee ákara riqau, Yísufa kambíqooqooqari minára qímannimimarusa misá qímannimufaqa ákara riqau. 


text:
Óo Tioofirusa qinée Rukaasa Yísufa kambíqooqooqari mifá níniunara randóorandaamásee ámiqimasee iriséeqa qinée faqa padímasee ákara ruanáuree qímaseeqa ákara rúmmamaqaidaqa. 


text:
Anée kúqaa ánoona ufa tia írianneera ákara rúmamaqaidaqa. Yoohanee nammári ními marúna máqaaninna ufafa. 


text:
<pb/>Mi-ufána óosana maaqímminoo márinau, Eeroodeefa Yudeeaa máqa maaqaki karaambáiqa máru kamuqoo Yísufa kambíqanau, mi-aukuanná Yeerusaree amaana máqasaa rakísirafa moó miná áuqu Seekariafa márinau. Amaana máqasaa rakísi marúsa faiqí óosana óosanakiqari maríqau, núqufaqaasa máriqau, Seekariafa Abiaana óosanakiqari marínau. Miná ánaaqa Aaroona akeekú akaakú miná áuqu Eerisabeeta námmarifa márinau. 


text:
Mi-qafaqiqandá Seekariasa Eerisabeetasa andeeqásee Ánutuna ufamáu fímaruqanda máriqau. Aiqáma karaambáiqa Ánutuna aaquqíra ufa faqa naamúaqira ufa faqa mi-maú fímaruqanda máriqau. 


text:
<pb/>Moo kári narí saika faasaana Seekariafa Yeerusaree amaana máqaki kéeqafinoo narí amaana máqasaa rakísira saika Ánutuna áfusaa miná saika qímari fee qímarufanoo máree marínau. Amaana máqasaa rakísi marúsa misákiqari yáfee ámiqira unda ímari nammarína amaana máqaki suqéemaria qaindanasaa suqáannoo fee qímasee masísa rutúkiara foorammásee Seekariana uqannífiqasoofanoo fíndifinoo mi-amiqira undána ímaru nammarínaki idá qumbíaramásoofanoo qéemarufaqa mi-karí faiqí ánaasee moómoo amaana máqa naambeéqai maqúsai suqúfufaqa innaaru qímariqau. Ámiqira unda ímari nammarína qumbíaramásaafanoo qáidanoo miná múna fannoo faiqí ánaasee innaaru qímariafa mi-ida munnára foora óoru fídanoo Ánutuna aiki ambúídanoo misá innaaru koorooídanoo. 


text:
Seekariafa mi-nammarináki idá qumbí marufaqa faiqí ánaasee mádaanai innaaru qímarufanoo Seekariafa naríaraa amaana máqaki márifanoo mi-nammarífa qéemarú qaindana aaqá Karaambáiqa Ánutuna qangiroo moó fannoo miqóo kai kambíqafufanoo Seekariafa miqóo márufanoo qáfanau. 


text:
Seekariafa miná qáfeenoo tautínoo rufíanau. Tatáqanoo márufanoo mi-qangiroofá Seekariana qímaminoo qinau. Seekaria sía rufíaa, Ánutufa aní innaaru qírana írinoo ani ánaaqa Eerisabeetana dadaaqínanoo aní ámaaku máqaannoo, Maqasáinana anée miná áuqu Yoohaneeneé qía. 


text:
Ánutufa minára ámiqira fasiqa áuqufaqaa fee qíannoo, uáinna nammári fée afeeka námmari fée sía náannoo miná máqainnaqooqari Ánutuna náaquqara maraquna fannoo áakufi máriannoo. 


text:
Mifá Isaraee máqannaa moómoosa Ánutuna ufa minnísee káqirunna fímariasa kafáa náarameeqee náriqa karaambáiqa Ánutuna áramandunnai quqáannoo. 


text:
Mifá Ánutuna ufa marasée qímannimimarifa mifá maqásaa fasiqa úriqararafa afeeka Ánutuna tamummáqara fasiqa óoqai máruna Eeriaana fooqáafa afeeka máriannoo. Mifá faiqi níkausamara faiqi minnísee fúrufari maríasa quándakina nári faiqi námuara nímuqusinaqa moodáanaki kifáranoo. Ufa rukíee maríasa faqa maréeqeenoo andeeqée maríasa máriranaki quqáannoo. Miqí márifanoo mi-fasiqáfa faiqí ánaasee maréeqee karaambáiqa qúmiranaki amanaikíanno. 


text:
<pb/>Mi-qangiroofá miqí qufanoo Seekariana áaquqoofanoo mi-qangirooná qímaminoo qinau, náqimásee mi-ainaináfa kambíqaannoo fee, Sía amana, qinée náuraiqi máridaqa, qiní qínaaqa faqa asooqá máridanoo. 


text:
Mi-qangiroofá miná ufa iriséenoo quandáfi qímaminoo qinau, Qinée Kabarieerasa máridaqa Ánutuna áfusaa kikí iqa márunausa máridaqa. Mifá kai qiní diqiqaifaqa maa-amiqira ufána aní faiqí asumu faiqi ánaaqi máqeemaria faasaana kambíqaannoo fee qúnana sía íriananoo. 


text:
Anée qiní ufa sía íriannana ákiaqara aní ufa akía fínana máriinana máa̱ qímamunna ainaináfa kooroomáfinanoo aní ufa rakéeiannoo. 


text:
<pb/>Seekariafa faqa qangiroo faqa Yeerusaree amaana máqaki mi-ufána narí qímami narí qímamidaqa márufaqa faiqí ánaasee maqúsai Seekarianara kísaaqasaa áfeesida marúsia qiqau nánaree kísaaqasaa amaana máaqaki máridanoo fee qímarufanoo Seekariafa amaana máqakiqari ráudeenoo qímannimirara óo raqóofanoo sía amanufanoo ásaukunnoo qímanniminau. 


text:
Faiqí ánaasee miná ufa akíafuna qáfamasee óo amaana máqaki Ánutuna kooroo írana moó qáfeenoo fee qiqau. 


text:
<pb/>Miqóoqari Seekariafa amaana máqaki aináinirana taikásoofanoo moó fannoo miná ámaaqaki aniroofanoo Seekariafa dóo ámaaqa finau. 


text:
Miqóo márufanoo miná ánaaqa Eerisabeeta námmarifa ámuaqu uqáikufanoo moodáannai qísauku qúqoonasaa máaqaki kai márinau. 


text:
Eerisabeeta námmarifa qinau, dóo maqee Ánutufa faiqí ánaasee nífusaa qinée kísaaqasaa marunna sía faiqi máqaunna qísaurirana taikáqiseenoo. Kabarieeráfa Yísuna máqaanínnanara kooroo ináu. 


text:
<pb/>Eerisabeeta námmarifa ámuaqu uqáikinoo márufanoo dínni taikásee dínni ani moodáa quqoona áiqaróofanoo Ánutufa narí qangiroo moo áuqu Kabarieerana aqiqoofanoo Kariree máqa maaqaki káqikaa maqusa Nasareetee máqusai óoqufinau. 


text:
Mifá mánaaqa uqanna ufa qímamiraree qímaseenoo óoqufinau. Mi-manaaqána áuqu Máriafa. Yooseefaafa karaambáiqa Dafidina áti máraanifeera útaaqama amaqáqoofanoo máru manaaqana Mariana qímamiraree qímasee óoqufinau. 


text:
Mi-qangiroofá Máriafa máruqoo aniréenoo ámandeenoo qinau. Asooárafa aníki máriani, karaambáiqa aní faqa kukéeqanoo máridanoo dadaaqídanoo dóo firaaqóo aní ámiqi ámiqinoo. 


text:
Miqúfanoo qangiroo fannoo qímaminoo qinau, Óo Maria sía rufíaa dóo Ánutufa narí áfaarirana anísaa quqéenoo. 


text:
Mifá úriqararafaikínaqa misá minára firaaqóo úriqarara Ánutuna ámaaku fee qifáranoo. Karaambáiqa Ánutufa Yísuna maréeqeenoo miná akeekú akaakú Dafidina aanna rámasee úriqarara karaambaiqaikíannoo. Yakooboona átiuqa Isaraee máqannaasa náaru náaru misá karaambáiqaikianoo, náaru náaru sía taikáannoo miqínoo máriannoo. 


text:
<pb/>Máriafa mi-qangirooná ufa iriséenoo qinau, Qinée mánaaqa uqanna máridaqa náqimásee anée qíanandee faiqi máqaanauree. 


text:
Qangiroo fannoo iriséenoo qímaminoo qinau, Ánutuna náaquqara andeeqara maraquna fannoo aní áakufinanoo Ánutuna afeeka anísaa máriannoo, minára misá mi-naaquqara faiqi anaaqínara Ánutuna ámaaku fee qifáranoo. 


text:
Mária aneenná ati Eerisabeetanara íria asooqá faiqi máqarana sía amana márifa dóo maqee dínni taikásee dínni ani moodáa quqoona aundurái ámuaqu uqáikinoo máridanoo, minára rirímma miqínoo Ánutufa sía moodáa ainaina sía amanaikíannoo dóo aníara faqa qúnnana amanaikíannoo. 


text:
Máriafa qangiroo ufa iriséenoo qímaminoo qinau. Qinée Ánutuna ufamáu fímarunausa máridaqa anée qíánna ainaináfa amaná qiníki kambíqaannoo, miqí qufanoo qangiroo fannoo quqásee finau. Máriafa Eerisabeeta námmarifa márunnai fu úfafa. 


text:
<pb/>Máriafa miqóo káqikaaqoo márinoo únnaaqa mámmareenoo Nasareetee máqusaindari Yudeeaa máqamaaqai Seekariana maqúsai kísaaqasaa faiqanóo fífiufanoo óorureenoo 


text:
Eerisabeeta námmarifa Máriana ámandarana írufanoo miná áranandakinaa faiqi fannoo kásinau. Kásufanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo Eerisabeetana áakufufanoo narí Máriana ámuaqu uqáikianinnanara sía írufanoo maraquna fannoo miná qímamufanoo firaaqóo Máriana qímaminoo qinau. 


text:
Aiqáma ánaaseekina Ánutuna firaaqóo ámiqi ámiqi íaninafa máriananoo, anée máqeenna faiqi anaaqina Ánutufa ámiqi ámiqi íaninafa máriannoo. 


text:
Óo qiní karaambáiqa ánoofa úriqararafa nánaree anée qiní qíqafarara áninanee qinée óorudupirausa máridaqa. 


text:
Karaambáiqa aní qímamu ufana irisée kúqaa fee qímasee íriannana ákiaqara mifá aní ámiqi ámiqiannoo. Máriana asasíra ufa. 


text:
Máriafa mi-ufána iriséenoo asasammáseenoo qinau,<pb/>Qiní qímuqusa karaambáiqa amooqídanoo,<br/>qiní daunduráindari Ánutunara asasídanoo innaarúnai asumu márirana qímimarifammi.<pb/> 


text:
Qinée óorudupimasee miná ufa írimarunausa márunanoo káqi qiníara írinoo,<br/>firaa afeeka faqáa Ánutufa firaa ainaina qiníki qinára,<br/>maaqóoqari aiqáma maqásaa fasiqa anaasee qiníara ámiqi ámiqi qifáranoo.<pb/>Mifá náaquqara andeeqara áuqu faqaafa máridanoo, miná ufara rufíee maríasa nífauarana nímidanoo.<pb/> 


text:
Narí ámudaanaiqimari asaukuna uqéeraseenoo áanoo<pb/>ímaria fasiqa anaaseesa nári fírannaira írimariasa ráurukámasanau.<pb/> 


text:
Mifá náararee maríasa ámiqira nárana ainaina nímuaqu mánnimaqaseenoo moómoo nárana faqaasa káqisamu fuaqéera niqiqanau.<pb/> 


text:
Mifá maasá Isaraee máqannaa nikeekú nikaakú ufa qímannimuna ánoonaikammannímaqanau,<pb/>Mifá narí aináinira faiqi Isaraee máqannaasa dadaaqinau.<pb/> 


text:
Abarahaamanara faqa iriséenoo ámuqusufanoo dadaaqínoo miná áiku ásauku faqa náaru náaru dadaaqíannoo. 


text:
<pb/>Máriafa mi-ufána qímaseenoo qíma taikáseenoo qaarammoo qúqoona miqóo Eerisabeeta námmarina faqa márinoo quqásee narí maqúsai Nasareeteenní finau. Nammári nímimaru Yoohaneena maqóo ufafa. 


text:
<pb/>Máriafa narí maqúsai fufanoo Eerisabeeta námmarifa marikínoo innaamunaí óonureenoo akoonaiqí máqanau. 


text:
Maqasoofanóo miná maqúsanaasa faqa miná áinaina faqa iriséeqa óo Ánutufa maa-asooqána ámiqi ámiqi ínoo fee qímasee miná faqa asasíqau. 


text:
<pb/>Maqasoofanóo mi-faiqífa moodáa amaana marasoofaqá misá aniréeqa Yuda máqannaasa óosana máreeqa nári fáinanduidaqa nipata aukúannee qímasee mi-faiqi anaaqína apata aukúsee narí ákoona amaránaikíraree qímasee aniusufiqau. 


text:
Miqí qufanoo miná ánoofa Eerisabeeta námmarifa qinau, sía narí ákoona amaránaikíaqa miná áuqu Yoohaneefa máriannoo. 


text:
Misá iriséeqa qiqau, Óo aní átiuqaki sía mi-nuqúfa máridanoo, náqimásee fee miná áuqu raanáuree qímaseeqa faiqi ánaaqi ákoona Seekariana ufa akíarana nísaukunnoo irámirufanoo Seekariafa papiqa faqa kirifi faqa ásaukunnoo qímiaqee qufaqa ámufanoo maa-faiqína áuqu Yoohaneefa máriannoo fee qímasee ákara rinau. Ákara rúmasoofaqa aiqámausa qáfamasee taútiqau. 


text:
Miqímáseenoo Seekariana ufa akíarafa rakéeinau. Rakéemafufanoo Ánutuna amooqíra ufa aiqámausa nífusaa qímarufaqa aiqámausa qáfamasee rufíeeqa niqoónausa qímannimufanoo miqóoqari aiqámai Yudeeaa áaqana maqa maaqaki dáraaninau. 


text:
Aiqáma mi-ufána írusa mi-faiqi anaaqínara innooqáfinoo nána firaa saikee máraanno fee qímasee randáqau, karaambáiqa afeeka minakí akooqóo márifaqa qáfaidaqa. Seekariana maraquna áakufufanoo ufa qímanniminau. 


text:
<pb/>Seekariana ufa rakéemafufanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo miná áakufufanoo tamummaqaséenoo ufa qinau.<pb/> 


text:
Isaraee máqannaa Ánutufa aniréenoo narí faiqí ánaasee idukúnnisainara minára karaambáiqara dúfi dúfi qianáura.<pb/> 


text:
Mifá ámudaanai qímasee asumu máraaninnana narí aináinira faiqi Dafidina átikiqari uqéereeqeenoo.<pb/> 


text:
Mifá maasá namuqáasaa ititánnimaqasee aiqáma maasára fídiaqaa ímariasa afeeka rafáaqa fúannoo.<pb/> 


text:
Mifá narí qímaqoo úfanara írianauree qeeqá náaquqara moodaanaki kira ufa iriséeqa mimaú dadaaqianáuree qinau.<pb/>Mifá óori runúsee Abarahaamana qímaminau, minakí mifá maasá namuqáa nísaukukinaana maréeqee paasóosiranaki quqáqisáinaqa maasá káqi márianna kamuqoo miná náaquqara andeeqara fasiqa anaasee máriannanara qímaminau.<pb/> 


text:
Óo qiní faiqi ánaaqi misá aníara firaa uriqarara Anutuna tamummáqara fasiqa fee qifáranoo.<pb/>Anée karaambáiqa áfunni fídana miná aaná afisínnaranoo.<pb/> 


text:
Ánutufa maasára ámuqusi marífa nífauee marífa máridanoo maasá innaarúnai márira asumu márarafa dóo súani qámannimaqéenóora foora ínoo máridanoo innaarúnaindari maasá kúqiranakiqara foora asukunakí<br/>máriasasaa qáannoo maasá asooára aatata níku raannánara qáannoo.<pb/>Qiní faiqi minára anée karaambáiqa faiqí ánaasee qímannimia, náriqa mandáinaina ikairi karaambáiqinnai máree aniráifanoo minínnísaannoo, minánnai Ánutufa innaarúnai asumu márirana nímiannoo, Seekariafa dóo mi-tamummaqara ufána taikánau. 


text:
<pb/>Seekariasa Eerisabeeta námmarisa faiqi ánaaqi fannoo innooqéenoo úriqarara maraquna faqaafa fíndifinau, Isaraee máqannaa nífusaa kikíqiranara deedaqídanoo kumaaráasaa káasau máqa maaqáki kai márinau.<pb/>


text:
Mi-aukuanná mi-uriqarara kiapána áuqu Aukustusafa márufaqa miná ásauku ámeemaanai aiqáma ánaamuru máriqau, Aukustusafa narí ásauku ámeemaanai márusara náriqa nikeekú nikaakú maqúsaki suqúfiqa Roomma máqannaa kiapana papiqaki núqu ákararuanée qufaqa miqímmiqau. 


text:
Aiqáma máqannaasa Aukustusana ufa iriséeqa andeeqásee náriqa nikeekú nikaakú maqúsai núqu máraaqeera súqi maríqau. 


text:
<pb/>Yooseefaafa óoqeenaa Isaraee máqannaa karaambáiqa Dafidina áti márufa Kariree máqa maaqakiqari káqikaa maqúsa Nasareetee márufa miqóoqari Yudeeaa máqa maaqaki káqikaa máqusa Beetareeqeemma máqusai Dafidifa máriu maqusanaki áuqu máraanifeera óoqu fínau. 


text:
Miqandá óoqu Beetareeqeemma máqusai óoquroofanoo Máriafa innaamunaí fírafa kambíqoofanoo narí óoqa faiqi akoonaiqí maaqímaseenoo máqanau. 


text:
Miqandá Beetareeqeemma máqusai óoquree faiqára máaqara randóosia faiqí ánaasee moómoo suqúfufaqa aiqámaki qumbiqáfunara burimakáu faiqée marú maqana qáfamaseenoo Máriafa narí faiqi minakí máqanau, maqaséenoo suara áruandoo qímaseenoo qamunna kísaaqa anaqíranannai kukúqammeeqeenoo burimakáu dífaaniki faiqámaqanau. Qangiroouqá sipsípasaa rakísimarusa kooroománnimiqau. 


text:
Mi-eendánaki faiqí akaqáusa maqúsa dínni átinai náriqa sipsípasaa rakísida márufanoo karaambáiqa qangiroo misá máruqoo kooroomáfufanoo karaambáiqa káaqa qárafa qóomara foora misá máruqoo rupannoo ufaqá firaaqóo rufíoofanoo mi-qangiroofá qímanniminoo qinau. 


text:
Sía rufíaaqa, ámiqira fasaasa ufa aiqáma maqa maaqakinaasa firaa asasira ufatia qímannimirara qumidaqa. 


text:
Maqee éendaki, ínni innaarúnai máreefandinnana asumu máraaninafa Ánutuna ásauku mundírafa karaambáiqa fannoo Dafidina máqusaki kambíqeenoo. 


text:
Maaqímasee paqúriqa mifámmifoo qiaqa, burimakáu faiqéemaria maqanaki faiqi ánaaqi miná ánoofa qamunna kísaaqa anaqíranannai kukúqammeeqeenoo burimakáu nárana ámimaru difaaniki faiqáma amaqáqaifanoo ínnee óonuree qáfeefaranoo. 


text:
<pb/>Miqí qufaqa innaarúnaindaraa qangiroo moómoosa uqanna tautúmasee kooroomáfufaqa Ánutunara asasíra idi ráidaqa maaqí qiqau.<pb/> 


text:
Innaarúnai sandáaqaindaraa Ánutuna amooqírana ámia, maqásaaqaraasakiqari Ánutufa áidimarísaki naundurá asooárafa misáki máriani. 


text:
Qangiroouqa mi-idína rámaseeqa innaarúnai óorufufaqa sipsípasaa rakísirausa narí qímami narí qímamiqa qiqau, dóo máree Beetareeqeemma máqusai óonuree karaambáiqa fannoo qímannimi ainainara qáfaa, qímasee sandée óonuree Yooseefaana faqa Máriana faqa faiqi ánaaqi burimakáuqa difaaniki faiqaqée marúna faqa paqúriqau, paqúrimasee Yooseefaasa Mariasa qangiroo maa-faiqínara qímannimu úfana qímannimufaqa akaqáusa mi-ufána áti írimarusa írufanoo náaquqanau. 


text:
Sipsípasaa rakísirausa anirandée fídaqa náriqa írunara faqa qáfoonara faqa qangiroo ufamáu fíqa paqúrunara faqa asasíra idi raqau. Yísuna fáinanduqú ufafa. 


text:
<pb/>Dínni taikásee dínni ani qaaramoó fáasaana áiqaróofaqa Yuda máqannaasa nári fáinanduqira óosana marasée akoonaiqí ánaaqi afaaqa áti aukú áqusee áuqu raqau. Misá Yísuna faqa miqíraree qímasee miqímasee áuqu rararée qiqau, sía káqi áuqu raqau, Máriafa káqi márukamuqoo qangiroo fannoo qímamu áuquna Yísunee qiqau. Amaana máqaki Yísuna asai néeqa aandáu̱ tatúfunaqau. 


text:
<pb/>Óoqai Mooseena sándufa akara maaqí qímasee qímarinau. Aiqáma ánaasee faiqi maqasée innaamuna únda táqafufaqa amaana máqai óoruraida Ánutuna aandáu̱ tatúfirana suqá ámiaqee qiqau. Aiqáma óoqa faiqi akoonaiqíuqara faqa karaambáiqa útaaqama amaqásee amaana máqaki múru ámiaqee qinau. 


text:
Máriana afaaqaí innaamuna únda taikáfufanoo Yooseefaasa Máriasa Ánutuna sándufamau fídaqa Ánutuna aandáu̱ tatúfirana sía amanaikífaqa kudi fásiqauqa tatúfirana qaara nakipuruna maramáree Yeerusaree amaana máqaki óoruree Máriana tatúfirana súqamisee mi-karí kai faiqi ánaaqi Ánutuna ámiraree qímasee óoruree kéeqaqau. 


text:
<pb/>Moo náuraiqi áuqu Simeeoonafa mi-aukuanná Yeerusaree máqusai amaana máqaki aináinímarúfa máridanoo káaqa Ánutuna ufara rímarufa Isaraee máqannaa asumu máraaninnanara áfeesara márinau. 


text:
Ánutuna náaquqara maraquna fannoo miná áakufufanoo qímaminau. Anée karaambáiqa Ánutuna ásauku mundírafa kambíqainana anée qáfamaseenana kúqinnaranoo, sía káqi kúqinnaranoo. 


text:
Moo fáasaana mi-maraqunáfa Simeeoona aakápoofanoo amaana máqaki kéeqanau, mi-karí kai Yooseefaasa Mariasa Yísuna rafúsu maree amaana máqaki kéeqafiqa Mooseena ufamáu fíraree qímasee kéeqaqau. 


text:
Óo karaambáiqa maqee anée qímaqimunna ufafa ánoona kambíqeenoo maqee amaná qinée aní aináinira faiqi márunausa asooáranaki kúquanaura.<pb/> 


text:
Maqee qiní qífu fannoo maqásaaqaraasa asumu máraaninnana qáfeenoo maasá asumu máraaninnana anée aiqáma maqannaa qáfaaqeera deedaqíannana qiní qífu dóo qáfeenoo.<pb/> 


text:
Mifá aní maqannaa Isaraee máqannaasa aní aréenarana nímianinafa máridanoo, qóomara foora qéenoo ánaamuru aní aaná uqannífiqaaninafa márifaqa qeeqá qífunnai qafeeqa. 


text:
Simeeoonafa Yísuna afaaqóoqa qíra ufa qímamiseenoo quándaki miná ánoona Mariana qímaminoo qinau.<pb/>Ánutufa maa-faiqi anaaqína narí kambíqaaninna ainaina uqannífiqaanifeera uqéereeqeenoo quqéenoo.<pb/>Moómoo Isaraee máqannaasa miná qáfamasee níkooqaifaqa máaniki áqu fifáranoo kaifáa moómoosa miná qáfamasee fíndifíqa asumu márirana máreefaranoo.<pb/>Akaqáusa miná qáfamasee níkoo qaifaqa minára áqira ufa qímasaifanoo dóo minánnai nári naunduráindaraa mandá irirana kooroo íannoo. 


text:
Mi-faasaanná ánaasee asooqá moó miná áuqu Anaa námmarifa Yakooboona ámaaku Aseerana átikiqari kambíqarana Fanueerána áraamuna márinau. Mifá mánaaqasaaqari faiqí marasée dínni taikásee dínni ani qaaraqánda marasée aukuana márinoo miná áfaaqi kuqufufanóo miqóoqari aukuana qaara faqa qaara faqa fasiqa arusée moo fásiqa qaara faqa qaara faqa moómoo aukuana adeedaana márinau. Mifá amaana máqakiqari sía ráudee finau, eendáki fáasaana minakí kai máridanoo Ánutuna amooqíra ufa qímamidanoo áarara máridanoo innaaru qímarinau. 


text:
Simeeoonafa Máriana qímamímarúfanoo Anaa námmarifa aniréenoo Yísunara Ánutunai dúfi dúfi qímasee dóo miqóoqari mi-faiqi anaqína Ánutufa asumu márirana nímianinafa ani máridanoo fee qímasee aiqáma Yeerusaree máqannaasaki akaqáusa Ánutuna asumu márirana áfeesimaríasa qímanniminoo nínau. Nasareetee kaifaa ani máriqau. 


text:
<pb/>Yooseefaasa Máriasa Yeerusaree amaana máqaki aiqáma Karaambáiqa sándufa taikásee Kariree máqa maaqai nári maqusa Nasareetee máqusai anirandée fiqau. 


text:
Miqóo márufanoo Yísufa innooqéenoo narí nídanoo ámudaani afeekaíkufanoo Ánutuna ámiqi ámiqirafa minásaa márufanoo írirana fíqararafa márinau. Yísufa amaana máqaki márufaqa randáqau. 


text:
<pb/>Óoqai Isaraee máqannaasa Isipa máqasaa mandáinainaki márufanoo Ánutufa narí qangiroo moó aqiqoofanoo Isaraee máqannaa áinnaaqareenoo Isipa máqannaa óoqa faiqi aiqáma naru taikánau. Isaraee máqannaasa minára irisée miqóoqari áukuana aukúana áinnaaqarara qoomaqa sakasáidaqa néemariqau. Áukuana áukuana Yísuna ánoofa ákoofauqa Yeerusaree máqusai óoruree áinnaaqarara qoomaqa sakasée néemariqau. 


text:
Yísufa (12) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaara marasée aukuana marasoofaqa miná ánaukoo Isaraee máqannaasa óosana márararee qímasee miná faqa áfiqeeqa Yeerusaree máqusai óoru fíqau. 


text:
Misá miqóo óoruree moómoo áfuru faiqáidaqa qoomáqa sakasée néemariqau. Qoomáqa taikáseeqa miqandá Yooseefaasa Máriasa narí aqoónausa faqa Yísunara dóo fíifoo qímasee fíndimaqee náriqa máqusai fiqau. Yísufa Yeerusaree máqusai káqi máriufanoo amaana máqaki kafáa kéeqanau. 


text:
Yísuna ánaukoo moodáa faasaana fímarufanoo eenóofaqa nári áinainaki faqa niqoónausaki faqa Yísunara randée maríqau. 


text:
<pb/>Qaara fáasaana miqóo randáqa níniufaqa qaaramoo fáasaana amaana máqaki kéeqafi paqúriqau, mifá Yuda máqannaasa amaana ufa akoofásauqa faqa minakí máridanoo misá ufa iriséenoo quandáfi óosana óosana ufara misásaa irámmiri márinau. 


text:
Miná ánaukoo qáfeeqa tautíqa qiqau, maaqandá qímaaku anée nánaree maaqandá mandáikamma qímaqeenanee aní ákoosandiri qímuqusímarifaqa aníara randáqa níniifaqa paqúriqa. 


text:
Yísufa iriséenoo qinau, óo ínneeqara sía fee íridee qinée náqimásee moosáa márianauree sía amana, qinée qeeqá qíkoona máaqaki kai márianausa máridaqa. Ínneeqara minára íriaqaana. 


text:
<pb/>Miqóoqari Yísufa narí ánaukoo faqa Nasareetee máqusai óoqu máridanoo narí ánoona ákoona ufa ámeemaanai márufanoo miná ánoofa Máriafa mi-ufáusa aundurái kai íridanoo márinau. 


text:
Yísufa miqóo márufanoo miná írirafa faqa ámudaani faqa innooqée márufanoo Ánutufa faqa faiqí ánaasee faqa Yísunara nídi marínau.<pb/>


text:
Tibeeriusafa Roomma máqannaasa firaa kiapafa (15) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu moodáannai qiku taikásee aukuana máru kamuqoo mi-fasannái Yudeeaa máqannaasa káqikaa kiapafa qaara auqu faqáafa márinau, Poontiusafa moo áuqu Piratoofa márinau, Mi-fasannái Kariree máqannaasa káqikaa kiapafa Eeroodeefa márinau, Itureea máqannaasa faqa Tarakoonitisa máqannaasa faqa misá káqikaa kiapafa Firipina amaráfa Eeroodeena ákaqa márinau, Abireenee máqannaasa káqikaa kiapafa Risaniasafa márinau. 


text:
Yeerusaree máqusai Ánutuna aanáiqikiraqanda Annasafa faqa Kaiafasafa faqa máriqau. Mi-aukuanná Seekariana ámaaku Yoohaneefa káasau aadána maqa maaqaki márufanoo Ánutuna ufa fannoo Yoohaneena áakufufanoo fíndifinoo Yooradanna námmari áfaiqara márusaki óonuree anirée ídanoo Ánutuna ufa faiqí ánaasee qímanniminoo nídanoo qinau. 


text:
Ínneeqa mandá márirana minnísee Ánutufinnai ubeekáifaqa nammári rúma nímaqaanaura miqí másaifanoo Ánutufa ínni mandáinaina minínnisee sía náruannoo. 


text:
Yoohaneefa náuraa tamummaqara fasiqa ákara rúmaqoona ufamáu fínoo miqí marínau, mi-tamummaqara fasiqáfa maaqí qímasee ákara rinau.<pb/>Káasau maqa maaqakiqari faiqí moó maaqí qímasee namméera qídanoo faiqí ánaasee qímannidanoo karaambáiqa ánianínna aanna afisúaqa miná aaná eendaándirana andeeqáa.<pb/> 


text:
Arumukíranaki maqá apaurú quqáina qumbíqaani ámuaqunamu faqa áaqana faqa apaurínanoo afaasáikiani.<pb/> 


text:
Eendaándira aana aiqáma andeeqáa mandáikiranaki ánukamásaina raununukáani miqímasaifaqa aiqáma anaamuru Ánutufa asumu máraanínnana qáfeefaranoo. 


text:
<pb/>Miqí qímasee tamummáqara fasiqa óoqai qímasee ákararinau. Faiqí ánaasee moómoosa uqanna Yoohanee fínnai Yooradana námmari márunnai ooqureeqa nammári márarara óoqu fíqau. Yoohaneefa rúmannimaqararee qímaseenoo misá níkaruqiranara irisée qímannimidanoo qinau, Ínnee ukadiqa faiqinámuara foora Ánutufa náriranara rufíasee ínneeqa mandá oosanakiqari kambaarámasee asúkaki qinée márunnaqoo anirée fee únna qímasee nammári márararee qídee. Ánutuna áanoo irana ínnisaa áqufuaninafa yáfee ínni aaquqímánnimaqáifaqee minakíqari sandée qinée únnaqoo anirée nammári nímirarúnnana mandaaqaídee. 


text:
Ínnee maasá Abarahaamana átiuqa márunausa máridee qímasaida Ánutufa asumu márirana káqi qímianífee qímariafanoo, áaqaida miqí qímariafanoo. Ínneeqa mandóosana minnísee andeeqára oosana máraifaqa qáfeeqa ínniara kúqaa naundurá quandárausee qímasee ámiqira saqari qaqamará foora íraidaqee qianáura. Ínnee fífau Abarahaamana áti fee qímariasa, mifá fífau ainaina máridanoo, íriaqa Ánutufa amaná qifanoo máa̱ fífau ooniuqasaaqari faiqikámmafi Abarahaamana átiuqasaa amaná ootúpaqa máriannoo. Ínnee Abarahaamara áti fee qímariana fífau ufa kái qímariafanoo. 


text:
Ánutufa saasúnara foora ateekárana dóo rauqísee máridanoo, sía naundurá quandáinausa Ánutufa nárirafa qúsandaannoo aiqámausa saqáriara foora sía ámiqira qaqama íraifanoo ateeká idáki áquannoo. 


text:
Óo Yoohanee maasá aní ufara náqi fee ianáuree qufanoo Yoohaneefa qímanniminoo qinau, qaara siuta faqáafa siuta síaina moó ámia nárana faqaafa rainásee nárana síaina ámia. 


text:
Roomma máqannaa takísa munnimma máree maríasa faqa Yoohaneefa márunnai aniréeqa irámiriqau, óo ufasáa rakísirafa maasá náqi fee ianáuree qufanoo Yoohaneefa qinau. 


text:
Miqí qímasee qímannimisoofaqa Roomma máqannaa sundíauqa anirée irámiriqau, maasá faqa náqi fee ianáuree anée maasára nánee fee qinnáree qufanoo Yoohaneefa qinau, Ínnee sía áanóo iranannai moosá munnimma qúmmuariaqa, sía únnufannai kóotamasee moosá munnimma aina qúmmuariaqa. Ínneeqa saika ákiqara feefaurú marasée sía minára mandá ufa qímasee ninunú ruaqa. Minára amana fée qímasee nifaaqa quqáaqa. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee moómoosa Isaraee máqannaasa Yoohaneenara iriséeqa qiqau, óoqai Ánutuna tamummáqara fasiqauqa Ánutuna ásauku mundírafa kambíqaannoommifoo qímaqoofa mifée qímasee misá naundurá uqéeraqau. 


text:
Yoohaneefa minára iriséenoo qímanniminoo qinau, qinée fífau nammárinnai ínni rúmannimaqaidaqa, moó fannoo firaaqóo qiní úriqararafa ániannoo, náqimasee fee qinée miná dadaaqianáuree. Qinée fífau ainainará foora márianaura, mifá káaqa úridaqaaqaramásee úriqararafa máriannoo. Mifá Ánutuna maraqunannái faqa idánnai faqa rúmannimaqaannoo. 


text:
Maraqunannái rúmannimaqarafa faqa kudimakírana qaanínna idánnai rúmannimaqarafa faqa minára oofáafana anoona faqa ánaaqmaara faqa kíkiqa úsidanoo. Mifá faiqí ánaasee oofáafanara foora ásaukunnoo utitíqa máseenoo ánaaqmaara fúaqa áquseenoo ánoona mara máaqaki quqéenoo ánaaqmaara idá firaafa sía dimbéemari idanaki áraannoo. 


text:
<pb/>Yoohaneefa ámiqira fasaasa ufa faiqí ánaasee qímannimidanoo óosana óosana úfannai misá fuki faakí qímarinau, Ánutuna ufamáu fuaqéera qímannimimárinau. 


text:
Kariree máqa maaqaki káqikaa kiapafa Eeroodeefa narí ákaqa ánaaqa miná áuqu Eeroodiasa námmarina úmmuara maraséenoo óosana óosana mandainaina faqa máree marínau. Yoohaneefa Eeroodiasa námmarina mároonara qáoo qufanoo Eeroodeefa narí mandáinaina óosana fannoo úriqaroonara Yoohaneena rumbáranaki quqánau. Yoohaneefa Yísuna nammári rúmamaqánau. 


text:
Yoohaneefa káqi máru aukuana faiqí ánaasee moómoosa nammári máreesoofanoo Yísufa faqa aniroofanoo Yoohaneefa miná faqa nammáriki mara kéeqaseenoo Yísufa nammárikiqari fíndifinoo innaaru qímarufanoo innaarúna rakéemafufanoo Ánutuna náaquqara andeeqara maraquna fannoo nakipurúnaikámmafinoo Yísunasaa áqufufanoo innaarúnaindari ufa moó kambíqeenoo qinau. Anée qiní qímuqusímarianna qímaakufa máriananoo firaaqóo aníara dídidanoo. Yísuna akeeku akaakú núqu. 


text:
<pb/>Yísufa (30) qiní qíku qísauku taikásee moo fásiqa ásaukuqara taikásee aukuana maraséenoo narí saika óosana áranau. Aiqáma fasiqa ánaasee sía miná óosana írirai minára Yooseefaana ámaaku fee qímariqau. Yooseefaafa Eerina ámaaku márinau. 


text:
Eerifa Matatana ámaaku márinau. Matatafa Reefina ámaaku márinau. Reefifa Meerakina ámaaku márinau. Meerakifa Yanaina ámaaku márinau. Yanaifa moó Yooseefaana ámaaku márinau. Yooseefaafa Matataiasana ámaaku márinau. Matataiasafa Amoosana ámaaku márinau. Amoosafa Naqummana ámaaku márinau. Naqummafa Eesirina ámaaku márinau. Eesirifa Nakaina ámaaku márinau. Nakaifa Maatana ámaaku márinau. Maatafa moó Matataiasana ámaaku márinau. Matataiasafa Seemeena ámaaku márinau. Seemeenafa Yooseekana ámaaku márinau. Yooseekafa Yoodana ámaaku márinau. Yoodafa Yooannana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Yooannafa Reesana ámaaku márinau. Reesafa Seerubabeerana ámaaku márinau. Seerubabeerafa Seearatieerana ámaaku márinau. Seearatieerafa Neerina ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Neerifa Meerakina ámaaku márinau. Meerakifa Adina ámaaku márinau. Adifa Koosamana ámaaku márinau. Koosamafa Eeramadamana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Eeramadamafa Yoosuana amarána ámaaku márinau. Yoosuafa Eerieeseerana ámaaku márinau. Eerieeseerafa Yoorimana ámaaku márinau. Yoorimafa Matatana amarána ámaaku márinau. Matatafa Reefina amarána ámaaku márinau. Reefifa Simeeoona amarána ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Simeeoonafa Yudana amarána ámaaku márinau. Yudafa Yooseefaana amarána ámaaku márinau. Yooseefaafa Yoonamana ámaaku márinau. Yoonamafa Eeriakimana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Eeriakimafa Meereeana ámaaku márinau. Meereeanafa Meennana ámaaku márinau. Meennafa moó Matatana ámaaku márinau. Matatafa Natannana ámaaku márinau. Natannafa Dafidina ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Dafidifa Yeeseena ámaaku márinau. Yeeseefa Oobeedana ámaaku márinau. Oobeedafa Booasina ámaaku márinau. Booasifa Seeraana amarána ámaaku márinau. Seeraafa Naasoona ámaaku márinau. Naasoofa Aminadabana ámaaku márinau. Aminadabafa Adimina ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Adiminafa Aranina ámaaku márinau. Aranifa Qeesaroona ámaaku márinau. Qeesaroofa Peereesana ámaaku márinau. Peereesafa Yudana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Yudafa Yakooboona ámaaku márinau. Yakooboofa Isakeena ámaaku márinau. Isakeefa Abarahaamana ámaaku márinau. Abarahaamafa Teeraana ámaaku márinau. Teeraafa Naqoorana ámaaku márinau. Naqoorafa Seerukana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Seerukafa Reeuna ámaaku márinau. Reeufa Peereekana ámaaku márinau. Peereekanafa Eebeerana ámaaku márinau. Eebeerafa Seeraana ámaaku márinau. Seeraafa Kainnana amarána ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Kainnafa Arafadana ámaaku márinau. Arafadafa Seemana ámaaku márinau. Seemanafa Nooana ámaaku márinau. Nooafa Rameekana amarána ámaaku márinau. Rameekafa Meetuseerana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Meetuseerafa Eenookana ámaaku márinau. Eenookafa Yareedana ámaaku márinau. Yareedafa Maqarareena ámaaku márinau. Maqarareefa moó Kainnana ámaaku márinau. Kainnafa Eenoosana ámaaku márinau. 


text:
<pb/>Eenoosafa Seetana ámaaku márinau. Seetafa Adamana ámaaku márinau. Adamafa Ánutuna ámaaku márinau. (Ánutufa narí kambíqarafa márinau.)<pb/>


text:
Yoohaneefa Yísuna nammáriki túpamasoofanoo fíndifufanoo Ánutuna andeeqára náaquqara maraquna Yísunaki qumbíqafufanoo mi-maraqunáfa Yísuna rarisámeeqeenoo káasau aadana maqa maaqaki quqásoofanoo miqóo áfaannauqa firaafá qaara fasiqa níku nísauku taikásee faasaana Yísunara mandáinainaki áaqaranaki fúanifee qímaseenoo maará maqaséenoo amanamásee qáfoosianoo. 


text:
Qaara fasiqa níku nísauku taikásee faasaana mi-karí Yísufa nárana sía nanau, mi-moomoo faasaanafa áiqaróofanoo Yísuna firaaqóo áararanau. 


text:
<pb/>Firaaqóo áararoofanoo áfaannauqa firaafá miná qáfamásee Yísuna qímaminoo qinau. Anée kúqaa Ánutuna ámaaku máridana mee aaqá marí oonísara qínaqa féemu kámmafinana náa. 


text:
Yísufa iriséenoo qímaminau, Ánutuna ákarakinaa ufa maaqí qínoo máridanoo faiqí sía nárana kai námasee amana máriannoo. Ánutuna ufamáu fímariafa mifá kai náranara foora máridanoo, qinée sía aní ufamau fíqa óoniara qíananoo féemu kiannoo. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo áfaannauqa firaafa Yísuna uqéeraseenoo maa-maqa maaqánasaaqaraana aiqáma karaambáiqauqa faqa misá quqúsakinaasa faqa dauní uqafíqaseenoo qímaminoo qinau. 


text:
Maa-aiqama afeeka ainainá faqáasa maqásaa faqa misá firaa qumiasana faqa Ánutufa qiní qimiqaifanoo qiníndi máridanoo, qeeqá kai irisée moo fásiqa amaná ámianaura. 


text:
Anée qiní dóorinni aqoori sáunarafi deendeénamafi qiní Ánutusara foora qimooqínaqa maa-aiqama adiafaa ira qumiasaná aiqáma aní ámianaura. 


text:
Yísufa miná ufa iriséenoo kaifáa qímaminoo qinau, Ánutuna ákarakinaa ufa maaqí qídanoo, anée karaambáiqa aneenná Ánutuna kai amooqímasee miná aináina kaimmamaqaa. Minára irisée sía aní ufamáu fuanáura. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo áfaannauqa firaafá kafáa Yísuna qumáreeqeenoo Yeerusaree firaa amaana máqa ataufakai faakána kísaaqa atisaa quqáseenoo qímaminoo qinau, anée Ánutuna ámaaku máridana maaqóoqari rafúsaki meemái maqásaa áqufua sía miná ámaaku máridana sía áqufua. 


text:
Ánutuna ákarakinaa ufa fannoo minára maaqí qídanoo Ánutufa narí qangiroouqa niqiqáinaqa anísaa rakísifaranoo. 


text:
Kafáa moo ákaraki maaqí qídanoo misá nári nísaukunnoo qumáraifana sía óonisaa anée áiku rupáurinanoo áidafuannoo. 


text:
Yísufa qáfeenoo iriséenoo áfaannauqa firaaná qímaminoo qinau, Ánutuna ákarakinaa ufa fannoo minára maaqí qídanoo anée sía karaambáiqa aneenná Ánutuna amanamásee qáfaannee qídanoo. Minára irisée sía maaqóoqari áqufuanaura. 


text:
Áfaannauqa firaafá aiqáma káridanoo Yísuna ákari maqaséenoo, Yísuna máfi quqáseenoo minnáiseenoo dóo finau. Yísufa Ánutuna ufa qímannimirana óosana áranau. 


text:
<pb/>Yísufa Kariree máqa maaqai kafáa aniroofanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo miná faqa afeekaikámasee máridanoo dadaaqunara, miná áufakiana fannoo Kariree máqa maaqaki aiqámai dáraaninau. 


text:
Yísufa misá amaana máqakiaqa maqúsa maqúsa fíqu fíqu inoo nídanoo qímannimímarúfaqa aiqámausa miná amooqí maríqau. Nasareetee amaana máqaki amaana ufa qímanniminau. 


text:
Yísufa Kariree máqa maaqaki níniufanoo Nasareetee máqusai narí ánaaqisaa máriu maqusanaki óonureenoo Isaraee máqannaasa amaana Sariríqasaa narí óosana maraséenoo amaana máqaki kéeqanau. Kéeqafinoo Ánutuna ufa ásaanariraree qímaseenoo fíndifufaqa misá Ánutuna tamummáqara fasiqa Eesaiaana náuraa ákara ámifanoo airíseenoo maa-ufána paqúrimasee ásaanarinau. (Óoqai misá papiqa ákara rúmasee qaara aikasáa kukúqa máqoona Yísufa dúku dukumásee minaki maa-ufána paqúrimasee ásaana rinau.)<pb/> 


text:
Karaambáiqa maraquna fannoo qiní dáakinoo máridanoo,<br/>mifá kudi fasiqauqa ámiqira fasaasa ufa qímannimiannee qímasee ásauku qinísaa mundínau,<br/>rumbáqa maríasa idukúaki fuaqéera qiní diqiqanau,<br/>nífu dimbárausa faqa nífu maqannísaaneera faqa qiní diqiqanau,<br/>moo máqannaasa ani mara moó maqannaasa aupurarana nímimariana minakínaana idukúaneera faqa qiní diqiqanau,<br/>karaambáiqa narí máqannaasa mandáinainakinaasa máraaninna aukuanara qímannimirara qiní diqiqaifaqa ani máridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána ásaana rúmasee papiqa qaara aikannóo kukúqamasee rakísi marú fasiqana amiséenoo ufa qímannimirara qímasee óoqu marínau, mi-amaana maqánaki Nasareetee máqusai márusa aiqámausa nífu Yísuna kai tatáqa fiqau. 


text:
Yísufa maqee ásaana rúmasee qímannimi ufanasáaqaraana qímanniminoo qinau, maa-ufána ákarakinaana ásaana rúmasee qímannimímarúna miná ánoona dóo maqee uqanna kambíqeenoo. 


text:
Misá miná adíafaaira ufausa iriséeqa tautúmasee narí qímami narí qímami qiqau, maafá Yooseefaana ámaaku kai máridanoo fee qímasee níkooqanau. 


text:
<pb/>Yísufa irisée qímanniminoo qinau, ínnee óoqeenáasa naamúaqira ufa qímaqimiqa maaqí qifáranoo oó tutáqafa anée aneenná aurírana aneenná marasínnanai kai aneenná aurírana taikáa kafáa qiníara maaqí qifáranoo anée Kapeeranaumma máqusai óosana óosana ainaina faiqí sía amanaikí marí ainaina áuqaananara maasá íridaqa maqee aneenná maqúsaki maasá qífusaa mi-ainainná áuqaa. 


text:
Qinée minára maaqí qímasee ínni qímannimidaqa, Ánutuna tamummáqara fasiqauqa sía moó fannoo narí maqúsanaasa nífusaa úriqarara fasiqa máriannoo moo máqusanaasa minára úriqarara fasiqa fee qímasee miná ufa írifaranoo. 


text:
Ínnee qiní ufa íriaqa óoqai Eeriaafa máru aukuana qaaramoo áukuana faqa (6) qísauku dínni taikásee dínni ani moodáa marasée quqoona faqa aakú sía uqanna rufanoo aandaroo firaafá aiqámai nárí márinau, 


text:
Mi-aukuanná Isaraee máqannaa adeedaana ánaasee moómoo márufanoo sía misá dadaaqinau Sidoona máqa maaqaki Sareefata máqusaki máru ánaamuru adeedaana anaaseená kai Ánutufa Eeriaana aqiqoofanoo dadaaqinau, 


text:
Ánutuna tamummáqara fasiqa Eerisaafa máru aukuana narí máqannaasa Isaraee máqa maaqaki károora nárí márusa moómoo máriqau, Eerisaafa sía misá károora taíkannisanau, ánaamurua Siria máqusanaasa úriqararana áuqu Naamana miná károora kai taíka̱maqánau. Ínnee qiníara sía tamummáqara fasiqa fee qímariafanoo qiníara níkooqee máriafanoo qinée faqa miqí kai íqa qeeqá maqúsanaasa ínni sía amana dadaaqianáura. 


text:
Misá Nasareetee máqusai amaana máqaki márusa mi-ufána iriséeqa áanoomasee Yísuna rarisámammaree Nasareetee máru áaqanasaa áfiqeeqa rarisaqá óoruree ámeemai áquaneerufanoo kúquani fee qímasoofanoo Yísufa misá qámbaana káqi fíqareenoo narí saikái finau. Kapeeranaumma máqusai faiqí aundurákinaa áfaanna aqiqanau. 


text:
<pb/>Yísufa Kariree máqa maaqaki Kapeeranauma máqusai óoqureenoo Sariríqasaa amaana máqaki faiqí ánaasee Ánutunara naamúaqinau. 


text:
Miná ufa írimariasa miná ufara náaquqanau, mifá narí Ánutufara foora máridanoo qímannimufaqa dóo tautíqa minára nídinau. 


text:
Qímannimi marúfanoo mi-amaana maqánaki faiqí moo káasau afaanna aunduráki márufa Yísuna ufa irisée firaa kari fáaqa rúmasee qímaminoo qinau. 


text:
Óo Yísufa Nasareetee máqusanaafa anée nánaree maasá soodáa qídanee, maasá daru taikáraree ánidanee qinée aníara íridaqa anée Ánutuna náaquqara ufa máree márianafa máriananoo. 


text:
Yísufa iriséenoo amambainá qímaseenoo qinau, anée ufaséenana mi-fasiqána aundurákiqari ráudamaki sée fua, miqí qufanoo mi-afaannáfa aiqámausa nífusaa mi-fasiqána maqásaa máfi áqusee sandéenoo sía aupúrarana áminau. 


text:
Aiqámausa miná qáfeeqa tautúmasee narí qímami narí qímami qíqa qiqau, maa-fasiqána ufa nána ufa fee máridanoo narí Ánutufara foora afeekufannái káasau afaanna qímannimifaqa eedóo kai qímasee ráudee sandáafanoo náaquqaidanoo. 


text:
Miqóoqari mi-ufána múnuqi míniqi ufanóo aiqámai dáraaninau. Yísufa óosana óosana aurirana andeeqánnisanau. 


text:
<pb/>Yísufa amaana máqakiqari ráudamaki Simoona máaqaki kéeqanau. (Simoonafa Yísuna ufa írira fasiqa miná faqa nímarufa márinau.) Simoona miná áiraamaku ánaasee aurí marufanoo afaaqa firaaqóo idídímarufaqa minára Yísuna qímamiqau. 


text:
Mifá iriséenoo miná qaarí aaqá óonureenoo mi-auriránara qáoo qufanoo taikóofanoo mi-anaaseefá aaqee fíndifinoo nárana deedaqamásee níminau. 


text:
<pb/>Súani afu kéeqoofanoo asooáa asooáa ímarufaqa mi-maqusánaasa náriqa níqoondiuqa auríra fasiqa anaaseeuqa máraida mínisee márufanoo Yísufa ásauku aiqámausa nifaaqaí quqásoofanoo aurírafa taikánau. 


text:
Áfaannauqa faqa niqiqée márufaqa moómoosa naunduráindari ráudamaki fáaqana faqa sandáidaqa qiqau, anée Ánutuna ámaaku máriananoo fee qufanoo Yísufa miqóoqari qáoo qínoo sía ufa qiaqée qinau, mi-afaannáusa Yísuna Ánutuna ásauku mundírafa márunara írimarusa márunara, minára mifá misá nimambainá qinau, ínnee ufaséeqa qufaqa misá sandámafiqau. Yísufa Yudeeaa máqa maaqai qímanniminoo ninau. 


text:
<pb/>Mi-eendánaki Yísufa faiqée iqáqoofanoo kanánaana mi-maqusánakiqari fíndimaqee faiqí sía márunnai Ánutu finnái innaaru qírara finau, faiqí ánaasee fíndifi minára yái fee fínoo fee qímasee randámaree óonu paqúrimasee sía moosáa fúannee qufanoo Yísufa qímanniminoo qinau. 


text:
Qinée Ánutuna innaarúna ququsakinaa fasaasa ufa sía maaqóo kai qímannimirara, Ánutufa qiníara aiqámai qímannímiannee qímasee diqiqámaqoosa máridaqa. 


text:
Miqí qímaseenoo mifá Yudeeaa máqa maaqai óoqureenoo aiqáma máqusakiaqa fífainidanoo Ánutuna quqúsara qímannimi marínau.<pb/>


text:
Moo kári Yísufa Keeneesareeta fárumma áfainni kikíqinoo máridanoo Ánutuna ufa qímannimi marúfaqa faiqí ánaasee moómoosa anirée írirara narí futeeqée narí futeeqée ímariqau, 


text:
Noodáanna réemaru fasiqaqanda náriqa noodáanna réemaru kanúqaqanda máfi nammári áfainni quqásee náriqa pateeuqá máreeqa moosáa óonu máridaqa akuní maríqau, Yísufa faiqí ánaasee moómoosa níqafaidanoo kanúqa qáfamaseenoo Simoonaindiki akarámafinoo qímamufaqa káqi kaaqóo afeeqóofanoo nammári ámuaqusaa óonuroofanoo Yísufa minakí óoqumarifinoo faiqí ánaasee aiqámausa miná óorinni ani usufufanoo naamúa qímarinau. 


text:
<pb/>Ufa qímannimi taikáseenoo Yísufa Simoona qímaminoo qinau, kanúqa máree farúmmaki óonuree pateeuqá rámasee noodáanna umbaqía. 


text:
Miqí qufanoo Simoonafa qinoo akasáa maasá úriqararafa, maasá maqee éendaki nammáriki patee moómoo kari rámasee sía uqanna moodáa noodáanna máreeqa anée qíannanara kaifáa raanáura. 


text:
Misá náriqa pateeuqá nammáriki rámasoofanoo noodáanna moómoo mi-pateeuqánaki umbíqafinoo pateeuqá rakéekaa inau. 


text:
Miqúfaqa misá qáfeeqa moo kánuqaki márusara nísauku áqufaqa misá anirée dadaaqíqa noodáanna maréeqee kanúqaki umbíqasoofanoo kanúqaqara faqa nammáriki ukúqnaaqaa ímariqau. 


text:
Simoona moo áuqu Peetooroofa miná qáfamasee Yísunara rufíeenoo miná óorinni aqoori sáunarafinoo qinau, óo karaambáiqa sía qiní faqa mária qinée mandáinaina máree marúnausa máridaqa. 


text:
Yoohaneefa faqa Yameesafa faqa miqandá Seebeedeena ámaakuqara miqandá Simoona dadaaqídaqa noodáanna réemaruqanda máridaqa noodáanna moómoo rámasoona qáfoofanoo náaquqanau. 


text:
Náaquqoofanoo Yísufa Simoona qímaminau, anée sía rufíaa maaqóoqari anée sía noodáanna réemarinnaranoo anée faiqí ánaasee kai Ánutuna quqúsaki pateeuqákiara foora mara quqée márinnaranoo. 


text:
Miqóoqari misá náriqa kanúqa rarisámeeqee áfainni quqásee náriqa noodáanna saika máree marúna aiqáma ainaina minnísee Yísuna faqa fiqau. Yísufa károora árimaru fasiqana andeeqánau. 


text:
<pb/>Moo kári Yísufa moo máqusai márufanoo károora aiqáma afaaqai árimaru fasiqafa moó fannoo aniréenoo maqásaa áqufinoo irámmirinoo qinau, óo maa-fasiqa aní áidirafa qínana amaná anée qiní karoora rukáqimaqeennaranoo. 


text:
Yísufa iriséenoo narí ásauku uqéerasee minásaa mundúseenoo qinau, Eeóo qiní írirafa aní dadaaqíraree qídaqa, dóo rukáfinana mária qufanoo aaqee kái miná károora rukáfinau. 


text:
Yísufa mi-fasiqána amambainá qímaseenoo qinau, anée sía maa-ainainnára moóna qímamia andeeqásee amaana máqaki aanáiqikirana aaqá óonu ráinanoo mifá aní afaaqa aiququmáseenoo aníara ánukanoo máriaanoo qíannoo, miqí qínana anée károora nárimarisa taikárausa aandáu̱ tatúfirana Mooseena sándufamau fídana Ánutuna suqámia, miqímasainaqa aiqámausa aní ánukarana qáfamasee sía aníara eeraírifaranoo. 


text:
Minára Yísuna afeeka áufakiana sía taikánau, firaaqóo fífainufaqa faiqí ánaasee moómoosa suqú maree Yísufunnai aniréeqa miná ufa írufanoo misá aurírafa taikáanifeera ániqau. 


text:
Yísufa moodáakari moodáakari faiqí sía máruqoo óonureenoo Ánutunara kísaaqasaa innaaru qímarinau. Yísufa áiku ásauku pipisaaqá úsirana andeeqánau. 


text:
<pb/>Moo fáasaana Yísuna moo máaqaki máridanoo faiqí ánaasee Ánutunara naamúaqida márufanoo Farisai ámaana ufa qímarusa faqa Mooseena sándufasaa rakísirausa faqa mi-maqánaki óoqu marifíqa írimariqau, Kariree máqa maaqakiqari faqa Yudeeaa máqa maaqakiqari faqa Yeerusaree máqusaindari faqa moómoosa ani máridaqa íri maríqau. Aurírana taikara afeeka karaambaiqa Ánutufinnaindari Yísunasaa márufanoo aurúsa andeeqánnimaqee marínau. 


text:
Yísufa máaqaki qímannimí marúfaqa faiqí ánaasee akaqáusa nári niqoónnana áiku ásauku pipisaaqá qusírana qaindúsu maree anirée máaqaki kéeqafi Yísuna aaqá quqáraree qímasee qáfoofanoo faiqí ánaasee moómoosa ititáfufaqa sía amanaikíqa, quándaki naammaráaqa akarámafufaqa namúdi rainásee mi-fasiqána narí qaindásaa quqásee sánda quiqa quiqa ufanoo máaqaki faiqí ánaasee qámbaana Yísuna aaqá quqáqau. 


text:
<pb/>Yísufa misá írirana narísaa firaaqóo mundúnara iriséenoo mi-pipisaaqa qusira fasiqána qímaminoo qinau, qiní qíqoondi aní mandáinaina numoo dóo minnáisaidaqa. 


text:
Miqí qufaqa Mooseena sándufa akoofásauqa faqa Farisai amaana ufa qímarusa faqa náriqa naunduráindari kai qídaqa qiqau, maa-fifau fasiqáfa únnaqi másaidanoo narí ufannoo Ánutuna ámaaqa máqaidanoo faiqí sía amana mooná mandáinaina numoo taikárana amana máridanoo Ánutufa kai amaná miqíannoo. 


text:
Yísufa misá naunduráindaraa ufa iriséenoo qímanniminoo qinau, ínnee náqi fee qifaqee mi-mandirirána ínneeqa naunduráki íridee. 


text:
Qinée maa-fasiqánara aní mandaínaina numoo minnáisaidee qúnnana ínnee qiníara sía amanaikíaanoo fee qídee qinée faiqí nímaaku maa-maqánasaa máridaqa faiqí áaqarana akiaqara minínnisara afeeka faqaasa márunausa márinara maa-firaa afeeka ainainannái kooroománnimaqáanaura qinée maa-fasiqánara aneenná qaindásaaqari fíndifinana mi-qaindána máree ámaaqa fúa qíananoo miqínaqa qiní mandáinaina numoo minnáisara afeeka qáfeefara. Miqí qímannimiseenoo quándaki mi-aiku asauku kuqirána qímaminoo qinau. Dóo fíndifi aneenná qaarí máreenana ámaaqa fúa. 


text:
Miqí qufanoo mi-fasiqáfa fíndifinoo aiqámausa nífusaa narí faiqée marú qaarina máreenoo Ánutunara dúfi dúfi qímammareenoo ámaaqa finau. 


text:
<pb/>Aiqámausa minakí márusa miná qáfamasee firaaqóo tautíqa maaqí qímasee Ánutuna asasiqau, maqee fáasaana maasá maa-fasiqána qáfaunanoo nifaaqa qumooqukínoo. Yísufa Reefina áfiqanau. 


text:
Miqóoqari Yísufa ráudamaki moosáa fídanoo Roomma máqannaa kiapana takísa munnimma máree marú kuskusáfa miná áuqu Reefina amaráfa narí oopísaki márufanoo Yísufa miná qáfamaseenoo qímaminoo qinau, anirée qiní faqa fúa qufanoo Reefifa fíndifinoo aiqáma ainaina minníseenoo miná faqa finau. 


text:
<pb/>Moo kári Reefifa Yísuna nárana suúqamiraree qímaseenoo Yísuna faqa narí aqoónausa takísa munnimma máree marúsa faqa faiqí ánaasee akaqáusa faqa náaramasoofaqa miná máaqaki aniréeqa firaa qoomaqa sakasée née máriqau. 


text:
Néemarufanoo Farisai amaana ufa qímarusa faqa nári niqoónausa Mooseena sándufa akoofásauqa faqa Yísuna faiqi námu níqiqa qiqau, ínnee nánaree úmmuara takisa munnimma máree maríasa faqa mandá óosana máree maríasa faqa nárana nammári náidee, nisaurúaqa. 


text:
Yísufa miná iriséenoo qímanniminoo qinau, ámiqimaria fasiqa anaaseesa sía tutáqafinnai fídaqa, aurímariasa kai tutáqafinnai fídaqa. 


text:
Qinée sía ámiqimaria fasiqa ánaaseesara náriqa mandáinaina minnísee Ánutufinnai ubeekaaqéera qumu máridaqa, ínnee mandá fasiqa ánaasee fee qímasee nífaqee maríasa misára kai Ánutufinnai ubeekaaqéera náarararee qímasee qinée qúmuafanausa máridaqa. Náararee marú innaaruqíra oosanara iraqau. 


text:
<pb/>Akaqáusa Yísuna qímamiqa qiqau, Yoohaneefa nammári nímimaruna ufa írimariasa moómoo kari nárana máridanoo miná minnísee náarara innaaru qídaqa, Farisai ámaana ufa qímariasa misá ufa írimariasa faqa miqídaqa aní ufa írimariasa sía uqanna miqídaqa, nárana nammári náida máridaqa. 


text:
Yísufa iriséenoo qímanniminau, mánaaqa amundára qoomaqaki suqímaria fasiqa anaaseesara náarara máriaqee qífaqa sía aní ufa írifaranoo amundára fasiqa márinara qoomáqa sakasée neefáranoo. 


text:
Misá mi-anaaseená afaaqi qiní rumbámaree múnu darusáifaqa mi-karí kúqaa nímuqusa mandáikinaqa nárana minnísee náarara innaaru qifáranoo. (Yísufa narí kúquaninnanara mánaaqa amundárana afaaqi kíkiqa úsinau. Yísufa narí kúqinanoo miná faiqi námu nímuqusa mandáikinaqa náarara máridaqa innaaru qifáranoo fee qinau.) 


text:
<pb/>Yísufa moo qúandara ufa qímanniminau, faiqí náuraa siuta akunírara sía amana fúka qamunnasaaqaraa ati anaqísee minásaa akunúannoo miqínanoo náuraa qamunna faqa fúka qamunna faqa mandáikiandoora, miná náuraa qamunna máridanoo minnísaa. (Náuraa qamunnara Yísufa Mooseena sándufara miná kíkiqa ususée qímanniminau. Fúka qamunnara narí fúka ufara qinau.) 


text:
<pb/>(Yísufa maqásaa máru aukuana misá uáinna nammari tatisée aandáu̱ apatannai áuqira taquki adíasee kísaaqasaa maqáki quqásoofanoo márinau. Marikínoo ámiqinoo márufaqa miná mara máree maqee maqee néemariqau. Uáinna nammari misá maqee maqee née marú nammarifa márinau. Mifá aandáu̱ apatannai áuqira taquara qufaqa, maasá qeeqá ufakíqari táqu uqannee qídaqa.) Yísufa minára iriséenoo quandára ufa moó qímanniminau, faiqí fúka nammari sía amana náuraa taquki adíaannoo, rukámufinanoo aiqáma nammari rairaa íandoora. 


text:
Faiqí náuraa uainna nammari námasee sía amana fúka uainna nammari náannoo. (Yísufa faiqí ánaaseera Mooseena sándufa óoqeenaa uainnara foora miná akoofása máriafaqa qiní ufa fúka uainnara foora márifaqa níkooqeefáranoo.) Óoqeenaana adíafaairafa úriqaranoo máridanoo fúka adiafaairafa óorudupinoo máridanoo.<pb/>


text:
Moo kári Yuda máqannaasa Sariríqa amaanasáa Yísufa narí faiqi námufaqa maqúsamau nídanoo sakuma úmmaqiranaki fímarufaqa miná faiqi námu sakuma ruqóosasee rafárisaidaqa néemariqau. 


text:
Farisai ámaana ufa írimarusa máridaqa níqafeeqa níqidaqa qímannimiqau, ínnee nánaree Mooseena sándufa rukíaidee maasá amaana Sariríqasaa aináinidee qufanoo Yísufa qímanniminoo qinau. Ínnee sía fee karaambáiqa Dafidina óosana íridee mifá áararoofanoo Mooseena sándufa rukíasee Ánutuna náaquqara amaana máqaki kéeqafinoo Ánutuna ámaqee máru féemuna mara námaseenoo narí faiqi námufaqa akaqána máree múqu níminau, Mooseena sándufaki mi-feemúnara káqiqeesa sía naaqée qídanoo aanáiqikirausa kai naaqée qu feemufa márinau. 


text:
Yísufa misá qímanniminoo qinau, qinée faiqí nímaaku uqanna amaana fáasaana faqa miná sándufáuqa faqa miná úriqararausa máridaqa. Qinée qeeqá faiqi námuara sakuma ruqóosa naaqée qíana amaná misá neefáranoo. Yísufa ásauku pipisaaqá usirana amaanasaa andeeqóo ufafa. 


text:
<pb/>Moo kári Isaraee máqannaasa Sariríqa amaanasáa faasaana moo máqusai amaana máqaki kéeqafi Ánutuna ufa qímannimi márufanoo faiqí moo ásauku uqannai ásauku káraaduqarafa faiqí ánaasee faqa máridanoo Yísuna ufa írimarinau. 


text:
Mooseena sándufasaa rakísirausa faqa Farisai ámaana ufa qímariasa faqa misá faqa máridaqa Yísuna árirara aiquqí maríqau, mi-fasiqána ásauku káraaduqarana andeeqásainaqa Mooseena sándufa rukíasee saikídanoo fee qímasee unéemaana qímasee miná rumbárara qímarufanoo. 


text:
<pb/>Yísufa misá naundurákinaa mandá irirana iriséenoo mi-asauku karaaduqarána áaramaseenoo qinau, anée fíndifi maí anirée aiqámausa nífusaa kikíqia qufanoo miqímminau. 


text:
Kikíqa máfufanoo Yísufa misá qímanniminau, qinée moodáa ainainara ínni irámmirianaura, ínnisaimbaqa sándufa Sariríqa amaanara náqi fee qídanoo, maasára faiqí dadaaqiaqée qídanoo fee faiqí kurídiaqee qídanoo fee, maasá faiqí máriaqeera asumu mara nímaqaanauree faiqí sía máriaqeera náru taikánnimaqaanauree. 


text:
Miqí qímasee Yísufa aiqámausa nífuki nífuki ídanoo mi-fasiqána ásauku káraaduqarana qímaminoo qinau, anée aneenná ásauku úqua qufanoo mi-fasiqáfa miqúfanoo miná ásauku ámiqinau. 


text:
Ámiqufanoo farisai amaana ufa qímarusa faqa Mooseena sándufa írimarusa faqa firaaqóo áanoo qímasee Yísuna unéemaana qímasee áriranara randáqau. Yísufa qíkunni ooqu qaara marasée fasiqa nífiqanau. 


text:
<pb/>Mi-fasannái Yísufa innaaru qírara ámuaqu námusa óoruree mi-eendánaki innaaru sáika ímarufanoo iqáqanau. 


text:
Iqáqoofanoo misáki rusandeesámumasee (12) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaara marasée fasiqa nífiqaseenoo misá núqu niqiqára fasiqauqee qinau. 


text:
Misá núqu moo Símoonafa moo áuqu Peetooroofa faqa miná ákaqa Andurufa faqa Yameesafa faqa Yoohaneefa faqa Firipifa faqa Baratooroomeeufa faqa, 


text:
Mataioofa faqa Toomasifa faqa moó Yameesafa Arafaiusana ámaaku faqa Simoona amaráfa káaqa nári kaamánnara rímarufa faqa Yudasina amaráfa Yameesana ámaaku faqa moo Yúdasifa 


text:
Keerioota máqusaindaraafa kásooqaqee Yísuna uqeeqáaninafa faqa máriqau. Faiqí ánaasee moómoosa Yísuna áfaqee fiqau. 


text:
<pb/>Yísufa misá nífiqa quqáseenoo niqiqára fásiqauqee qímaseenoo miná ufa írimarusa moómoosa faqa ámuaqu námusaaqari qumuréenoo afaása̱i márufaqa faiqí ánaasee moómoosa ani máriqau. 


text:
Yísuna ufa íriananoo aurírafa taikáanifee qímasee Yudeeaa máqa maaqaindari faqa Yeerusaree máqusaindari faqa Tiree máqusaindari faqa Sidoona máqusaindari faqa moómoosa anirée usufufanoo Yísufa ufa qímannimidanoo aurírana taikánnisee marínau. Fáafasaaqa naundurái márusauqa aniroofanoo áfaqa níseemarinau. 


text:
Ánutuna afeeka fannoo Yísuna afaaqaindari fídanoo faiqí ánaasee andeeqánnísee márufaqa aiqámausa nísaukunnai Yísuna afaaqa áuqamasoofanoo aurírafa taikánau. Yísufa asasírana óosana uqannífiqanau. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqi námu níndafamásee qímanniminoo qinau. Ínnee kudimáriasa Ánutufa firaa asasirana ínni nímidanoo Ánutuna innaarúna ququsa ínnindi máridanoommi. 


text:
<pb/>Ínnee maqeé aandaroo nárí marísa Ánutufa asasírana ínni nímidanoo Ánutufa ínni nímuaquirana nímiannoommi. Ínnee maqee ikíráqee maríasa Ánutufa firaa asasírana nímidanoo, Ánutufa naanaidara qírana ínni nímiannoo. 


text:
<pb/>Faiqí akaqáusa faiqí nímaaku uqanna qinísaara ínniara fídiaqaa íqa nifeeqéeqa aasaandaana úfa faqa óosana óosana mandá ufauqa faqa ínni qíma nímifanoo Ánutufa firaa asasirana ínni nímiannoommi. 


text:
<pb/>Misá miqímmannímiqáifaqa ínnee minára asasammáseeqa idí ráidaqa nasuríaqa, miná ákiaqara innaarúnai firaa qumiasana ínnindi afeedíranaki máridanoommi, maasá qikeekú qikaakú óoqai máru tamummaqara fasiqara mi-manda oosanná nímiiusa maqee faqa miqí kai íqa ínni faqa nímifaranoo. Yísufa nóori runíra oosanara qinau. 


text:
<pb/>Ínnee maqee qumíasana faqaasa máriasa ínni aupúrarafa firaafá máriannoo, ínnee adíafaaira márirafa dóo áiqaráannoo. 


text:
<pb/>Ínnee maqee nímuaqu ímariasa ínni aupúrarafa firaafá máriannoo, ínni aandaroo náruannoo, ínnee maqee naanaidara qímariasa ínni aupúrarafa firaafá máriannoo, ínnee nóori runírafa faqa qikífáafau qírafa faqa máriannoo. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee aiqámausa ínni ámiqi ámiqira ufa qímannimi maríasa faqa nimooqí máriasa faqa ínni aupúrarana firaaná Ánutufa nímiannoo óoqai maasá qikeekú qikaakú únnaqira tamummáqara fasiqauqara miqí kai ídaqa nimooqímarufanoo Ánutufa aupúrarana níminau. Yísufa ínneeqa namuqáara nímuqusinaqa ruaqa. 


text:
<pb/>Ínnee qiní ufa írimariasa qímannimidaqa ínnee ínneeqa namuqáara nímuqusi márinaqa misára ruaqa, ínniara níkooqee maríasa ámiqimmasee misára ámiqi ámiqimmannímaqaaqa. 


text:
Ínni níquraree maríasa misá nimooqíra ufa qímannimiaqa ínni mandáikamma nímaqee maríasara Ánutufa idaaqamánísaanifeera innaaru qiaqa. 


text:
Moó fannoo aní aapaasa árinana dínni faqa quandásainanoo áruani, faiqí moó fannoo aní sakéta máree fínana siúta faqa miná ámia, 


text:
Faiqí moó fannoo nána ainainaree aní irámirinana anée miná ámia, moó fannoo aní aináina úmmuaramámáree fínana sía kafáa óonu máraa. 


text:
Anée nána óosanaree áididanoo fee faiqí ánaasee aní ámifaree, anée ámiqira oosana kai qímiaqee qímariananoo. Dóo anée náaree misá aní ámira áidira óosana kai faiqí ánaasee maqee maqee káqi nímia. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee aníara áidimariasara kai nídinanoo nánaree fífau Ánutunara miná ákiaqara qiní qímiannoo fee, sía aní ámiannoo mandá óosana máree maríasa naanna réemariananoo misá miqímmidaqa naríara naríara nídidanoo. 


text:
Aní ámiqi ámiqi ímariasara kai ámiqi ámiqinanoo Ánutufa miná ákiaqara sía aní ámiannoo, mandá óosana máree maríasa naanna réemariananoo misá miqí kai ídaqa naríara naríara ámiqi ámiqidaqa. 


text:
Aní ámimariasa kai aináina níminanoo Ánutufa miná ákiaqara sía aní ámiannoo, anée miqínana sía manda óosana máree maríasa úrinnaaqa réennaranoo misá kásooqaqee miná ákiaqara miná amana kai qímiaqee qímasee níminnaranoo. 


text:
Ínnee sía misá naanna raaqa, ínneeqa namuqáara nímuqusi marinaqa misá ámiqimmannímaqaaqa úfaasu ainainara innaaru qímariasa nimiséeqa sía miná ákiaqara nífu máqaaqa ínnee miqídaqa firaa uriqarara Ánutuna faiqi námu márifaranoo miná ákiaqara firaa qumiasana Ánutufa ínni nímaqaannoo. Ánutufa miqí marífa mandá oosana máree maríasa faqa minára auní maríasa faqa ámiqi ámiqimmánnimaqee marífa máridanoo, ínnee miná aanna raaqa. 


text:
Ínni níkoofa aiqámausara ámuqusi marifanoo nífauaidanoo ínnee faqa miqí kai íqa faiqí ánaaseera nímuqusinaqa nífauaaqa. Yísufa nímuqusiranara faqa áfaariranara faqa qinau. 


text:
<pb/>Ínnee niqoónausa sía níqurara ufa nímiaqa miqífanoo Ánutufa ínni faqa sía niquraraannoo, ínneeqa niqoónausa kaukaata sía qímannímaqaaqa miqífanoo Ánutufa ínniara faqa sía kaukaata qíannoo, ínnee ínneeqa niqoónausa ínni mandáikamma nímaqee maríana minnísaifanoo Ánutufa ínnindi faqa minnísaannoo. 


text:
Ínnee faiqí ánaasee káqi nímifanoo Ánutufa ínni faqa káqi nímiannoo, mifá firaaqóo qumbiqásee rairaamásee ínni nímiannoo, ínnee faiqí ánaasee níminnandée kai máseenoo Ánutufa ínni faqa nímiannoo. Anée faiqí ánaasee nímira oosana Ánutufa qáfamasee mi-nimira oosanamaú kai ínni nímiannoo. 


text:
<pb/>Yísufa quandára ufa moó máaqi qímasee faiqí ánaasee qímanniminau, áfu dimbárafa sía amana aqoónnana áfu dimbárana ásaadakinoo aaná fúannoo, áfiqee fuani ínnana aiqámaqara madikakí áqufifaranoo. 


text:
Ákara máqaki kéeqeemari kumaaraafa sía amana narí uqafíqee marína úraaqaráannoo, ákara maaqaki kéeqarafa taikáseenoo mi-karí narí uqafíqeemari fasiqana amanasáa máriannoo. 


text:
<pb/>Yísufa káqi qímannimidanoo qinau, anée nánaree aneenná ákaqaafasaa áfuki mári saqari araifa márifanee ufa qídanee. Mee aní áfuki múduka saqari akatia márinara anée sía íridanee. 


text:
Anée náqimásee aneenná ákaqaafasaara maí aniráinaqa mee ani áfuki saqári árai márina maráquanaúree qídanee, aní áfuki múduka saqari akatia máridanoo anée níkaru qímarianafa aneenná áfuki náaree firaa saqari akatia márina maráquseenana andeeqásee áfu máqeenana aneenná ákaqaafasaa áfuki káqikaa saqari arai márina mara áqua. (Ínnee sía moó fannoo mandá ainaina márainaqa áquraraaqa maqásaa fasiqa ánaasee aiqámausa ínnisaimbaqaindi firaa saqari akatiara foora máridanoo.) Yísufa andeeqára oosanara saqári qaqama kíkiqa úsinau. 


text:
<pb/>Ámiqira saqari fannoo sía mandá qaqama íraannoo, kafáa miná dínni mandá saqari fannoo sía ámiqira qaqama íraannoo. 


text:
Saqári qaqama fannoo saqári óosanara koorooínana anée írinnaranoo aiqáma saqari qaqama irafínoo óosanara koorooídanoo. Anée náqi fee másee réereeroondaana sándasaaqaraana faafísa qaqama tiqínnaree sía minásaa íraannoo. Kaifáa náqi fee másee kaakúna sándasaa kamúkamuna qaqama tiqínnaree sía minásaa íraannoo. 


text:
Faiqí faqa saqári faqa moodáa karidaqa ámiqira fasiqa fannoo narí ámuqusakinaa ámiqira afeedíranakiqari ámiqira ufa qímannimiannoo, mandá fasiqa fannoo narí mandámuqusa afeedíranakinaana mandá ufa qímannimiannoo, faiqí narí ámuqusakimári ainainará kai ufa qídanoo. Yísufa narí ufamau fímarusara máaqa kíkiqa úsinau. 


text:
Ínnee nánaree qiní Yísunara karaambáiqee karaambáiqee qídaqa qiní ufa sía írida fee, faiqí moó fannoo qinée márunannai aniréenoo qiní ufa írimarifa miná óosana maaqímminoo marida. 


text:
Mi-fasiqáfa máaqa akoona fooqáafa máridanoo, mi-fasiqáfa maqá ámiqimasee meemaqóo indufúseenoo faakána óonisaa mundúseenoo minásaa máaqa afeekaikámasee usakánau, nammári áufinoo mi-maaqána árufanoo sía kásinau, faakána ámiqimasee afeekaíkinoo márinau. 


text:
Faiqí moó fannoo qiní ufa iriséenoo mimaú sía fínafa moo máqa ákoofara foo máridanoo mi-furufarira fasiqáfa aandá maqasaa máaqa usakéenoo sía faakána afeekaíkinau, nammári áufinoo mi-maqána árufanoo rafáuraki maqásaa áqufinoo firaaqóo kúrusinau.<pb/>


text:
Óoquroofanoo Roomma máqannaa sundíauqa úriqararana aináinira fasiqa káaqa áidi marú fasiqafa kúqira aurira aurímarinau. 


text:
Ínnee óonuree Yísuna irámiriaqa mifá amanée maí anirée qiní aináinira fasiqa andeeqáannoo fee qufaqa misá Yísufinnai óonuree reendeenámasee fuki faakí qiqau, maasá diqiqáifasiqa Roomma máqannaa fasiqa káaqa maasá Yuda máqannaara rímarifa amaana máqa maasá usakáqímufa aní dadaaqírana amana márifa amanée dadaaqinnáree. 


text:
Yísufa misá ufa iriséenoo eedóo qímaseenoo misá faqa sundía máaqai finau, aatáta fífiufanoo máaqa adeedí rámasoofanoo mi-fasiqáfa narí áqoondiuqa niqiqéenoo qinau, ínnee óonuree maaqí qímasee Yísuna qímamiaqa, óo úriqararafa anée fífau áiku rúrina maí áni maríananoo, nánaree anée firaa úriqararafa maí anirée qiní mandá máaqaki kéeqafinaqa qisaurúanoora, qinée aní áfusaa fíranara faqa sía amanaikídaqa qinée óorudupirausa máridaqa. 


text:
Qiní úriqarara sundiauqa moómoosa máriafaqa qinée misá nímeemaanai máridaqa misá ufamáu fídaqa, qiní qímeemaanai moómoo sundiauqa faqa máriafaqa qinée moonára fúannee qúnanoo fídanoo moonára ániannee qúnanoo ánidanoo qeeqá aináinira fasiqara maa-ainainná áuqaa qúnanoo áuqaidanoo, anée Yísufa úriqararafa máriananoo anée miqóoqari kai aurírafa taikáannee qínanoo qiní aináinira fasiqa fannoo fíndifuani. 


text:
Misá mi-ufána Yísuna qímamufanoo tautúmaseenoo faiqí ánaasee moómoosa miná faqa ánusa quándaki qímanniminau. Maa-Roomma maqannaa fasiqáfa firaaqóo qiní saqárikidanoo Isaraee máqannaa qeeqá máqannaasa maqúsa maqusa nídaqa sía miqíra ámiqira fasiqa qáfeeqa, ánaamuru máridanoommi. 


text:
Miqí qufaqa misáuqaindi niqiqoosa anirandée náriqa úriqararana máaqaki kéeqafi qáfoofanoo mi-fasiqána aináinira fasiqa fíndifinoo ámiqimasee márinau. Yísufa adeedaana ánaasee ámaaku kúqiranakinaana mara fíndifinau. 


text:
Marikínoo Yísufa moo máqusai miná áuqu Nainna máqusai narí faiqi námufaqa faiqí ánaasee moómoosa miná faqa finau, maqúsa naambeéqai óonuree qáfoofaqa mi-maqusánaasa faiqí kúqirana qaindúsu máree ákundarara ikífáafauna faqa ániqau, adeedaana ánaasee ámaaku moodáa márufa kuqufufaqá faiqí ánaasee moómoosa faqa miná ánoofa faqa ákundarara máree ánufanoo Yísufa níqafoofanoo firaaqóo ámuqusufanoo miná ánoona qímaminóo qinau. Sía ikíraqaaqee qímaseenoo ásaukunnoo óonu mi-qaindána áuqoofaqa máree ániusa kásoomáfufanoo Yísufa kúqira kumaaraa qímaminau. 


text:
Óo maa-kumaaraa qinée aní qímamidaqa dóo fíndifua qufanoo mi-kuqira kumaaraafa rútaqinoo fíndifinoo ufa qinau. 


text:
Yísufa miná áfiqamareenoo narí ánoofinnai múnaisóofaqa faiqí ánaasee firaaqóo náaquqoofaqa Ánutuna amooqídaqa qiqau. Úriqarara tamummaqara fasiqa dóo maasáki akooqóo kooroomáfinoo máridanoo fee qufaqa akaqáusa maaqí qiqau. Ánutufa dóo narí máqannaasa óoqai qímaqoo dadaaqíaninafa dóo ani máridanoo. 


text:
Mi-ufána Yísuna áufakiana fannoo miqóoqari Yudeeaa máqa maaqaki máriasaki faqa miná átiqara máriasaki faqa fífaininau. Nammári nímimaru Yoohaneena faiqi námu Yísuna irámmiriqau. 


text:
<pb/>Yoohaneefa nammári nímimaruna faiqi námu Yísuna náaquqara áufakiana Yoohaneena qímamufanoo iriséenoo narí aináinira faiqi qaaraqánda náaramasee qímanniminoo qinau. 


text:
Ínneeqara karaambáiqinnai óonuree maaqí qímasee irámiriaqa Qinée ánianínnanara qíafanafa anée mifée máridanee moonáree rakísianauree, miqí qímasee qímannimisee niqiqoofaqa miqandá Yísufinnai óonuree irámiriqa qiqau. 


text:
Yoohaneefa nammári nímimarufa maasá diqiqaifaqa aní iráidaqa mifá ásauku mundírafa ániannoommifoo qímaqoofa anée mifée máridanee moonáree maasá rakísianauree qufanoo, Yísufa mikarí faiqí ánaasee moómoosa aurímarusa faqa óosana óosana teeroo máree marúsa faqa fáafasaaqa naundurái márusa faqa nífu dimbárausa faqa andeeqánníseenoo Yoohaneena faiqiqára qímanniminoo qinau. 


text:
Ínneeqara Yoohaneefinnai anirandée óonuree maqee maaqóo qáfaida mária ainaina qinée Yísusa áuqaunnanara qímamiaqa, nífu dimbárausa maqanníseeqa níku eendírausa andeeqánnisaunaqa nídaqa karoora nárimarisa rukánniseeqa náaqoo aunírausa ruiqánniseeqa kúqirausa fíndifumánniseeqa, kudi fásiqa anaaseeuqa ámiqira fasaasa ufa innaarúnaira qímannimiqa mi-ainaináusara óonuree aiqáma Yoohaneena qímamifanoo mifá qiníara íriannoo, óoqai ániraree qímaqoosa dóo misámma ani máridaqa. 


text:
<pb/>Miqí qufaqa miqandá irisée fufanoo Yísufa faiqí ánaasee moómoosa miqóo máriusa qímanniminoo qinau, Yoohaneefa nammári nímimarufa káasau aadána maqa maaqanaki márufaqa ínnee miná ufa íriraree qímasee nána ainaina qáfararee fee qímasee óoqu fí fee iqau, fífau andanda úfai fannoo kásimarina qáfararee fee qímasee óoqu fí fee iqau. Yoohaneefa sía miqímarifa márinau. 


text:
Ínnee nána qáfararee fee qímasee óoqu fí fee iqau, faiqí moó ámiqira qámunna afisímarina qáfararee fee qímasee óoqu fí fee iqau. Yoohaneefa sía miqímarifa, ámiqira qámunna afisímariasa sía káasau maqa maaqaki máridaqa úriqarara karaambáiqa máaqaki máridaqa. 


text:
Ínnee Ánutuna tamummáqara fasiqa qáfararee fee qímasee óoqu fíqau. Eeóo ínnee tamummáqara fasiqa óoqu qáfaqau, sía káqi tamummáqara fasiqafau óoqu qáfaqau, tamummáqara fasiqauqa úriqararafa márunara óonu qáfaqau. 


text:
Óoqeennáa ákaraki Yoohaneenara maaqí qímasee ákara rínoo máridanoo.<pb/>Íriaqa, qinée qiní ufa qímannimianinafa aní óorinni aqiqáananoo aní óorinni fídanoo aní aaná afisúannoo. 


text:
<pb/>Yoohaneenara miqí qímaqoofaqa qinée Yísusa minára maaqí qídaqa maa-maqánasaa kambíqoosakiqari mifá úriqaranoo márifa máridanoo, miná dínni innaarúna ququsaki máriasa uréeqarausa misá Yoohaneena úriqararausa máridaqa. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee káiqeesa faqa úmmuarimari takisa munnimmana máree maríasa faqa Yísuna ufa Yoohaneenara quná ámiqimasee íriqau, misá óoqai Ánutuna andeeqára ufamau fídaqa, Yoohaneefinnai nammári máree marúsa máridaqa Yísuna ufa ámiqimasee íriqau. 


text:
Farisai ámaana ufa qímariasa faqa Mooseena sándufasaa rakísirausa faqa misára Ánutufa andeeqára aana naamúa qufaqa misá rukíasee sía Yoohaneena nammári mároosa máridaqa Yísuna ufa faqa sía íriqau. 


text:
Yísufa misára iriséenoo maaqí qímasee faiqí ánaasee qímanniminoo qinau, maa-fasannái máriasa nána fooqáasee máridee, misá faiqiuqa maqúsa qámbaanai sararída maríasa fooqáasa máridaqa misá maaqí qímasee narí áqi narí áqidaqa maasá asasíra idi ráunaqa ínnee sía dadaaqí idí rée maríafanoo maasá quándaki qikí ánai fakíki ráunaqa ínnee miná faqa sía dadaaqiafanoo ínnee fúrufari maríasa máriafanoo. 


text:
Yoohaneefa nammári nímimarufa aniréenoo uáinna nammari sía nanau nárana uqanna faqa sía nanau. Ookasaasá anoona faqa pándaaqa oofáafana faqa kai noofaqa ínnee minára qáfamasee áfaanna aundurái kéeqafifanoo miqídanoommifoo qiqau. 


text:
Qinée faiqí nímaaku uqanna anirée uáinna nammari faqa nárana faqa náunaqa ínnee qiníara maa-fasiqána qáfaa káaqa nárana nammári namufaqa néemarifa máridanoo, úmmuarimaria takisa munnimma máree maríasa faqa maasá qíkooqaifaqa niqiqée maríasa faqa níqoondiki márifa máridanoo qiníara miqí marí fee qímariafanoo. 


text:
Írirana faqaasa írira ufa kái qímariafaqa ínnee ufa qaara ufa qímariasa márianara ínnee írirana síaisa máriafanoo. Yísuna áikusaa fadameena adíanau. 


text:
<pb/>Farisai ámaana ufa írimarufa moó fannoo nárana suqáseenoo Yísuna áaramásee anirée qiní máaqaki nárana náannee qufanoo Yísufa eedóo qímaseenoo miná máaqaki kéeqafinoo óoqu marifínoo nárana néemarinau. (Mi-aukuanná mi-maqusánaasa nárana quqée marú qaindana qámbaana márufaqa misá miná fíqu fíqumma taatáta áfuru faiqaqée ídaqa nárana née maríqau. Níku uquséeqa faiqaqée née maríqau.) 


text:
Mi-maqusánakiqari moo ánaasee kísaaqasaa mandáinaina máree marúfa Yísufa Farisai ámaana ufa írimaruna máaqaki nárana néemarunaki márufanoo mi-anaaseefá minára iriséenoo ámiqira afundimaru fadameenna idaaqíra taquki máruna máreenoo minakí aniréenoo Yísuna ánaaqiannai aniréenoo mifá aíku uquqoonnai kikíqinau. 


text:
Kikíqammafinoo qikíraqée márufanoo miná aukunu fannoo Yísuna áikusaa áqufufanoo narí ákiaqa asausí kísaaqannai miná áikusáaqaraa áukunu rukáseenoo miná áiku ámooqaseenoo áfundi marú fadameena mi-taqúnakinaana miná áikusaa adíanau. 


text:
Farisai ámaana ufa írimarufa Yísuna áaroofa miná qáfamaseenoo narí aundurái kai Yísunara maaqí qímasee qímmirínau, maa-fasiqáfa kúqaa Ánutuna tamummáqara fasiqa máridanoofau maa-anaaseefá miná áiku ámooqáinara íriqini, mifá kísaaqasaa mandá óosana máree marúnara iriséenoofau qáoo qíni. 


text:
<pb/>Yísufa miná írirana iriséenoo miná áaramásee qímaminoo qinau, Simoona qinée moo áinainara aní qímamidaqa, Simoonafa iriséennoo qinau, eeóo ufasáa rakísirafa dóo qínaqa íria qufanoo Yísufa qinau, faiqí moó fannoo moómoo munnimma faqaafa máridanoo maqee maqee úfaasu munnimma akaqáusa nimisáidanoo miná ákiaqara faqa aabaá faqa máree marífa márinau. Mi-fasiqáfa faiqí qaaraqánda úfaasu munnimma níminau. 


text:
Moo fásiqa 500 munnimma moómoo áminau, kafáa moo fásiqa 50 munnimma óodaa kai áminau, nímufaqa máraqa níniufaqa áukuana áiqaramáfufaqa kaifáa mi-munnimmána narí ámiraree qímasee sía amanaíkufanoo mi-munnimmána akoofa iriséenoo miqandára ámuqusufanoo miná ákiaqara sía máranau minnísanau. 


text:
Simoona anée miqandára nánee fee qídanee miqandákiqari yáfee firaaqóo mi-munnimmána ákoonara áidiannoo fee firaa munnimma aabaá mároo fee káqikaa munnimma aabaá mároo fee. 


text:
<pb/>Simoonafa miná iriséenoo Yísuna qímaminoo qinau, ábee firaa munnimma aabaá mároofa mifá kai minára áidiannoo fee qufanoo Yísufa qinau, anée andeeqásee qíananoo qímaseenoo quandáfi mi-manda anaaseéfinnai óori ubeekámáseenoo qinau, Simoona anée maa-anaaseená qáfaidanee, qinée ánoona ufa aní qímamidaqa maa-anaaseená firaa mandainaina ákiaqara dóo minnísaunnanara koorooídanoo firaaqóo qiníara áidimarifanoo ámiqi ámiqimmáqimaqaidanoo káqikaa aaqarana ákiaqara minní áisainafa minní áisainanoo mi-kaqikaa aaqara fasiqáfa káqikaa qóo minní aisáinna fasiqanara áidiannoo. 


text:
<pb/>Qinée aní máaqaki aniráunnana anée sía maasá óosana máreenana nammárinnai qíku nammári úquananoo, maa-anaaseéfa narí aukununnái qiní qíku nammári uquséenoo narí ákiaqa asausí kísaaqannai rukéenoo. 


text:
Qinée aní máaqaki aniráunnana anée sía maasá óosana máreenana qímooqaananoo maa-anaaseefá anirée qiní qíku qímooqáifa máridanoo. 


text:
Qinée aniráunnana anée sía maasá óosana máreenana makáqa ánoona qíkiaqaki adíaananoo maa-anaaseefá ámiqira áfundimaru makáqa anoonná qiní qíkusaa adíaifanoo qíkusaa adíaqimaqeenoo. 


text:
Aní káqikaa mandainaina ákiaqara sía rukáananoo sía qiníara áidinana sía ámiqi ámiqimma qímaqaananoo maa-anaaseená firaa mandainaina tia rukáunanoo firaaqóo qiníara áidifanoo ámiqi ámiqimmáqimaqaidanoo. 


text:
Yísufa miqí qímaseenoo quandáfi mi-anaaseená qímaminoo qinau, Óo ánaasee aní mandáinaina ákiaqara árirana dóo qinée minní áiseeqa qufaqa akaqáusa miqóo máriusa náriqa naundurái qímiríqau. 


text:
<pb/>Maaná yáfasiqa fee naríara faiqí mandáinaina ákiaqara árirana minnísee marúnausee qídanoo fee. 


text:
Yísufa mi-anaaseená kafáa qímaminoo qinau, óo maa-anaasee anée aneenná aunduráindari qinísaa rusímarianafa mifá kai aní innaarúnai márira asumu áminoo dóo asooáranaki fúa.<pb/>


text:
Káqikaaqóo marikínoo Yísufa káqikaa maqusakiaqa faqa firaa maqusakiaqa faqa óonuree anirée inóo nídanoo Ánutuna innaarúna ququsara ámiqira fasaasa ufa qímanniminoo ninau. Miná faiqi námu qísaukuqara taikásee qíkunnooqu qaara marasée fasiqa faqa ánaasee akaqáusa faqa miná faqa fiqau. 


text:
Sía fífau ánaaseeuqa miná faqa fiqau. Yísufa aurírana taikánnisóosa faqa fáafasaaqa faqaasa maraqúnnisóo anaaseesá kai miná faqa fídaqa náriqa nárana faqa munnimma faqa minánnai Yísuna faqa miná faiqi námufaqa fídaqa dadaaqímariqau. 


text:
Mi-anaaseesá núqu Yísuna ánoona amaráfa Máriafa Makadara máqusaindaraafa Yísufa miná aundurákinaana dínni qísauku taikásee dínni ani qaaraqánda fáafasaaqa nífaqoofa faqa moo ánaasee Eeroodeena máaqasaa rakísirana Tusaana ánaaqa miná áuqu Yooanna námmarifa faqa moo ánaasee Susaanna námmarifa faqa moómoo ánaaseeuqa miná faqa fiqau. Qaqama aaqée marúna kíkiqa úsirana. 


text:
<pb/>Yísufa fímarufaqa faiqí ánaasee aiqámaindari moómoosa ani usufufanoo Yísufa quandára ufa qímanniminoo qinau. 


text:
<pb/>Ínnee ámiqimasee íriaqa faiqí moó fannoo maasá Yuda máqannaasa óosana máreenoo maqá rúmaseenoo ráisa fooqáana úmmaqirara miná qaqama marasée minakí aaqásoofanoo ururanau. Mifá miqóo aaqáidanoo akaqá qaqama fannoo aatáta níku rée máriaqoo faqa áqufufaqa ufiniuqá anirée miná kai námasaqau. 


text:
Akaqáfa óoni ámuaaqa maqá óodaa márunasaa áqufufanoo kambíqeenoo dauní aadánusinau, maqá afeekasáa nammári síainasaa kambíqeenoo aadánusinau. 


text:
Akaqáfa réereeroondaana márunaki áqufufanoo réereeroondaana namufaqa kambíqoofanoo réereeroondaana fannoo rafáaqafu fufanoo aadánusinau. 


text:
Akaqáfa ámiqira maqasaa áqufinoo firaafá kambíqeenoo qaqama moómoo uqanna íranau, Yísufa kafáa qímanniminoo qinau, náaqoo faqaasa ámiqimasee qiní ufa íriaqa. (Mi-aukuanná mi-maqannáasa káqikaa ainaina qaqama ráisa fooqáana néemariqau, miná áuqu uíta, misá maqá rúmasee nísaukunnoo mi-qaqamána afaqá qumáraida aaqásoofanoo kambíqee márinau, qaqama irafufaqa ateekámaree múnusee aindirúmasee féemu uqusáidaqa néemariqau. Misáindi uíta, ráisa fooqáafa maasáindi sakuma máridanoo.) Yísufa quandára ufa faiqí ánaasee qímanniminau. 


text:
<pb/>Yísufa faiqí ánaasee qímannimufaqa miná faiqi námu náriqa kai irámiriqa qiqau, sakuma fooqáana qaqamara quandára ufa qímannimiannana miná óosana maasá sía íridaqa qímaqiminaqa íria. 


text:
Yísufa iriséenoo qinau, Ánutuna quqúsakinaa qumee írirana Ánutufa ínniara qímannimianee qinau, faiqí ánaasee sía kooroomásee qímannimia quandásee qímanníminaqa nífu qáfamasee sía paqúrifara náaqoonnai irisée sía naundurái quqéefara. Qaqama aaqée marú úfana óosana kooroo ináu. 


text:
<pb/>Ráisa fooqáana qaqamasáa quandára ufa óosana maaqímminoo máridanoo, ráisa fooqáana qaqama Ánutuna ufa máridanoo. 


text:
Ráisa qaqama níku réemariaqoo áqufifa maaqímmidanoo, Ánutuna ufa irisaafanoo mandá afaanna fannoo misá naunduráindaraana ufiniaráfoo ani námammaree fífaqa qiní saqárikirana faqa asumu máriranasaa faqa ititáanifeera. 


text:
Ráisa qaqama óoni ámuaaqa maqásaa áqufifa maaqímmidanoo, faiqí ánaasee akaqáusa Ánutuna ufa irisée sía naundurái meemáqóo iriaraasídaqa aaqee kái irisée nimanamásee qáfara aukuana kambíqafifaqa misá minnísaidaqa. 


text:
Ráisa qaqama amuka faqáa ainainaki áqufifa maaqímmidanoo, faiqí ánaasee akaqáusa Ánutuna ufa iriséeqa maqásaa adíafaaímari ainainara faqa óosana óosana qumiasana faqa munnimma máree maríana faqa ummaara nárimari ainaina faqa amuka faqáa ainainara foora minásaa kukúqammafinoo radámifanoo adusá qaqama íraidanoo. 


text:
Ráisa qaqama ámiqira maqásaa áqufifa maaqímmidanoo, faiqí ánaasee akaqáusa Ánutuna ufa irisée qumáreeqa nári ámiqira nímuqusaki ufa irisée eedóo qíranaki quqásee minakí máqeeiafanoo máriifa qaqama íraidanoo. Faiqí moó fannoo Ánutuna ufa iriséenoo faiqí ánaasee qímannimidanoo narí márirana faqa kooroo ímarifa qaqama íraidanoo. Yísufa quandára ufa qóoma kíkiqa úsinau. 


text:
Yísufa kafáa qímannimidanoo qinau, faiqí moó fannoo qóoma qumbíseenoo sía dífaaninnai rafáaqa fúannoo, sía béeta ameemaanai quqáidanoo, faiqí ánaasee miná máaqaki kéeqafiqa ámiqimasee qáfaaqee qímasee qaindásaa díridanoo. Kásooqaqee faqa aiqáma kukéeqara ainaina Ánutufa kooroo íannoo aiqáma rafáaqafira ainaina faqa Ánutufa paqúrimasee maréeqee akooqóo quqáannoo. 


text:
Ínnee Ánutuna ufa írimariasa ámiqimasee irisée máraaqa aiqáma káqikaa írirainaina faqaasa Ánutufa moó faqa nímiannoo, írirainaina síaisa áti márina Ánutufa rafíqa mara márainaqa káqi márifaranoo. Ínnee minára Ánutuna ufa iriséeqa rakísi qumáraaqa. Yísufa narí ánoona uqanna kíkiqammusinau. 


text:
<pb/>Yísufa miqóo faiqí ánaasee qímannimimarufaqa miná ánoofa faqa miná áinaina faqa anirée Yísuna faqa ufa qíraree qímasee qáfoofanoo faiqí ánaasee moómoo máaqaki umbíqafufaqa sía amana kéeqaqau. 


text:
Faiqí moó fannoo miná qáfamasee Yísuna qímaminau, aní ánoofa faqa aní ákaqaafasaauqa faqa misá aní faqa ufa qíraree qímasee mádaanai kikíqiqa máridammia. 


text:
Yísufa miná iriséenoo aiqámausa qímanníminau, Ánutuna ufa irisée eedóo qímasee mi-maú fímariasa misá qiní qínaukoo qíkaqaafasaa uqanna máriafanoo. Yísufa nammári faqa úfai faqa qáoo qufanoo kásoomminau. 


text:
<pb/>Moo kári Yísufa narí faiqi námufaqa nammári áfainni noodáanna réemaru kanuqánaki akarámafinoo qímanniminau, ínnisaimbaqa maa-nammarína múqu áfainai níanai fuanáura miqí qufaqa misáuqa áikannai fúrufanoo kanúqa fannoo finau. 


text:
Misá fímarufanoo Yísufa kanúqaki faiqaqée marínau, faiqaqée márufanoo úfai firaafá úqufanoo nammári ámakaurinoo nammári fannoo kanúqaki qumbiqéenoo ukúqna̱aqaa ufaqá rufíee maríqau. 


text:
Yísuna faiqi námu Yísufinnai óonuree áfauriqa qiqau, óo úriqararafa, úriqararafa, maasá dóo ukúqnaidaqa kúqirarammidaqee qufanoo Yísufa fíndifinoo úfaira faqa nammáriara faqa qáoo qufanoo kásooinoo firaaqóo dái̱ qímafinau. 


text:
<pb/>Miqí qímaseenoo Yísufa quandáfi narí faiqi námu níqinoo qinau, ínnee qiní saqárikirana yái fee quqée fee sía márifaqa rufíee máriafanoo qufaqa misá aiqámausa náaquqoofaqa rufíaidaqa narí qímami narí qímami qídaqa qiqau. Maaná yáfasiqa fee máridanoo mifá úfaira faqa nammári ámakauriranara faqa qímannimifaqa miná ufa irisée eedóo qímasee kásoomáfia. Faiqí aundurákinaa áfaannauqa kúaraki fíqau. 


text:
<pb/>Misá miqóoqari kanúqaki nammári ámuaqumau fífiufaqa muqáfainai níanai Keerasa máqannaasa máruqoo óonuraquraminau, mi-maqannáasa Kariree máqa maaqa dínni átinai maríqau. 


text:
Yísufa kanúqakiqari maqásaa áqufufanoo faiqí moó fannoo fáafasaaqa miná aundurái márufa aniranau, mi-fasiqáfa kísaaqasaa káqisamu nímarinau, sía narí máaqai márufa faiqí mádikai márufa aniranau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoo kari sáinnadannai mi-fasiqána áiku ásauku rumbásoofanoo fáafasaaqa fannoo mi-fasiqána afeekaíkufanoo mi-sainandána rakéemasoofanoo sandéenoo káasau aadána maqa maaqai fímarinau. Mi-fasiqáfa Yísuna qáfamasoofanoo fáafasaaqa afaanna miná aundurái márufa fáaqarinau. Yísufa mi-faafasaaqána aqiqáaninnanara iriséenoo fáaqa rúmasee Yísuna óorinni maqásaa áqufinoo áranaiqi qímaminau, Yísu anée firaaqóo úriqarara Ánutuna ámaaku máriananoo anée nánaree maasá soodáa ídanee, qinée firaaqóo aní iráidaqa, sía qiní ambufúqua. 


text:
Yísufa mi-faafasaaqána irámirinoo qínau, aní áuqu yáfee qufanoo mi-faafasaaqáfa qinau, maasá moómoosa maa-fasiqána aundurái márunausa márunnanara maasá dúqu qúsirausee qídaqa. 


text:
Miqí qímasee Yísuna áranaiqi irámiriqa qiqau, anée sía maasá idáki niqiqáa qímasee qáfoofanoo ámeemai kúarauqa ándanda náidaqa márufaqa Yísunara afeekaíkiqa qiqau amanée maasá kúarauqa naundurái kéeqaanauree qufanoo Yísufa dóo fuaqée qufaqa mi-fasiqána aundurákiqari ráudamaki kúarauqa naunduráki kéeqafufaqa mi-kuaráusa tautúmaki ámeemaindari sandáqa nammári áfainni óoquree rafúsaki nammáriki áqufiqa ukúqnamáfiqa kuqu taikáqau. 


text:
<pb/>Kúarasaa rakísimarusa miná qáfeeqa sandée óoruree maqúsai márusa faqa uíqaana máaqakiaqa márusa faqa qímannimiqa fiqau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoosa maasá faqa qáfararee qímasee Yísufinnai nammári áfainni sandée óoqu fíqau, óoquree qáfoofanoo fáafasaaqauqa aundurákiqari fífu fasiqafa írirana maraséenoo qamunna rumbáseenoo Yísuna áikuki óoqufaaqee márufaqa qáfoofanoo náaquqanau. 


text:
Keerakeeseenee máqannaasa maqúsauqakiqari moómoosa suqúmaree aniroofanoo Yísufa fáafasaaqauqa niqiqoofaqa qáfeeusa misáuqa qímannimufaqa iriséeqa firaaqóo náaquqoofaqa Yísuna íreeda kai íreeda kai fuki faakí qida irámmiriqa qiqau, amanée anée maaqóoqari moosáa finnáree qufanoo Yísufa kanúqaki akarámafinoo mootínai finau. 


text:
Yísufa fírarufanoo fáafasaaqa aundurái máriu fasiqafa Yísuna áranaiqi irámmirinoo qinau, amanée qinée aní faqa fuanáuree qímasee fuki faakí qufanoo Yísufa miná aqiqéenoo qinau, aneenná máaqai óonuree Ánutufa aní andeeqáinara misá qímannimia miqí qufanoo mi-fasiqáfa narí maqúsai óonureenoo Yísufa miná andeeqóonara aiqámai qímanniminoo ninau. Kísaaqandaikimaru anaaseefa Yísuna qamunna áuqanau. 


text:
Yísufa anirandée kafáannai óonuroofaqa faiqí ánaasee moómoosa minára rakísida máriusa asasammásee Yísuna áfiqaqau, Yísufa kanúqakiqari maqái áqufufanoo miqóo amaana máqasaa rakísirafa miná áuqu Iairusafa aniréenoo Yísuna áikuki maqásaa áqufinoo áranaiqi irámirinoo qinau, amanée anée qiní máaqai anirée dadaaqía, qiní qíraamuna moodáa qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaara aukuana kái marasaifá kúqiraridanoo. Yísufa eedóo qímasee fímarufaqa faiqí ánaasee moómoosa fídaqa narí afeeqée narí afeeqée ídaqa Yísuna faqa fiqau. 


text:
<pb/>Ánaasee moó fannoo qísauku taikásee qíkunni óoqu qaaraqánda áukuana kísaaqándaikí marúfa tutáqausa moómoosa feefaurú másaida máreemaru marasinna ámufanoo sía taikánau, miqí márufanoo miná munnimma taikáfufanoo káqi marínau. 


text:
Yísufa faiqí ánaasee námufaqa fímarufanoo mi-anaaseefá Yísuna ánaaqiannai moómoosa ititáfunakiaqa anirée qumeé kai miná qamunna áti qumeé áuqamásoofanoo miná kísaaqándaikirafa aaqee uqanna taikánau. 


text:
Yísufa irámmirinoo qinau, yáfee qiní dúqeenoo fee qufaqa aiqámausa qáoo qufanoo Peetooroofá qinau, úriqararafa faiqí ánaasee moómoosa aní áfeeqáidammia qufanoo Yísufa kafáa qinau, 


text:
Miqí qufanoo mi-anaaseéfa óo dóo qiní qíqafeenóommifoo qímaseenoo áindiri áindiri ufanóo Yísuna áikuki maqásaa áqufinoo aiqámausa nífusaa narí auríranara faqa miná qamunna áuqoonara faqa aurírafa aaqee kái taikóonara faqa kooroo inau. 


text:
Yísufa miná ufa iriséenoo qinau, óo qiní qíraamuna anée írirana qinísaa rusíannanara aní aurírafa taikéenoo, dóo asooáranaki fúa. Yísufa Iairusana áraamuna andeeqánau. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qímasee mi-anaaseená qímamimarufanoo amaana maqasaa rakísirana máaqaindari faiqí moó fannoo aniréenoo Iairusana qímaminau, anée Yísuna sía kadáapi ámia, aní áraamuna dóo kuqufinoo. 


text:
Yísufa miná iriséenoo Yáirusana qímaminau Iairusa anée sía rufíaa, qinísaa kai aní írirana mundínanoo aní áraamuna amanaikíannoo. 


text:
Yísufa Yáirusana máaqai óonureenoo aiqámausa kéeqararufanoo qáoo qímaseenoo Peetooroona faqa Yoohaneena faqa Yameesana faqa mi-manaaqána ánoona ákoona faqa minamúsa kai nífiqeenoo máaqaki kéeqanau. 


text:
Kéeqafufanoo níqafoofaqa mi-maqánaki moómoosa máridaqa ikífaafau qímarufanoo Yísufa qímanniminau, Sía ikíráqaaqa mánaaqa sía kúqinoo faiqaqée máridanoo qufaqa aiqámausa mi-manaaqánara kúqaa kúqinoo fee qímasee Yísunara naanaidaraqíqa uteéti qiqau. 


text:
Yísufa mi-manaaqáfa rinóo márunnai óonureenoo miná ásauku qumáreenoo qímaminau, qiní qíraamuna fíndi fúa. 


text:
Miqí qufanoo aunduráindaraafa óonurandee ani kéeqafufanoo aaqee uqanna fíndifufanoo Yísufa miná ánaukoo qímanniminoo qinau, nárana aní áraamuna ámiaqee qufaqa ámufanoo nanau. 


text:
Miná ánaukoo firaaqóo náaquqoofanoo Yísufa qímanniminau. Sía uqanna maa-ainainnára moóna qímamiaqa, kukéeqaaqa.<pb/>


text:
Yísufa narí faiqi námu (12) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaara marasée náarama moodáaqoo quqáseenoo Ánutuna afeeka fáafasaaqa áfaqara afeeka faqa aurírana oosana oosana taikára afeeka faqa níminau. 


text:
Nimiséenoo máaqanna máaqanna niqiqámáseenoo qímanniminau, ínnee Ánutuna innaarúna ququsara faiqí ánaasee qímannimidaqa misá aurírana taiká nimaqáaqa, ínnee sía moo áinaina máree fuaqa sáunu faqa áakauqa faqa nárana faqa munnimma faqa aabaá qámunna faqa sía máree fuaqa káqi fuaqa. 


text:
Maqúsaki óonuraifaqa moó fannoo áqoondi kámannisainaqa miná máaqaki kai maríiqa minakíqari kai fuaqa. 


text:
Yámaqusanaasee ínniara qáoo qífaqa Ánutufa náruaninnanara aaquqímannimaqasee kookoomma afaqá nínaamarasee fuaqa. 


text:
Yísuna faiqi námu máqusa maqusa fídaqa ámiqira fasaasa ufa faiqí ánaasee qímannimisáidaqa aiqámai aurúsa faqa taikánnisee maríqau. Eeroodeefa Yísunara Yoohaneefeé qinau. 


text:
<pb/>Eeroodeefa Kariree máqa maaqaki úriqarara kiapafa mi-ainainnára iriséenoo firaaqóo randéenoo fúrufarinau. Akaqáusa qiqau, Yoohaneefa nammári nímimarufa Eeroodeefa arusoofa kúqiranakiqari fíndifinoo mi-naaquqara ainainná áuqaidanoommi foo qufanoo Eeroodeefa mi-ufána iriséenoo randánau. 


text:
Óoqeenaa tamummaqara fasiqauqakiqari Eeriaa fee moó fannoo fee kafáa fíndi fínoo fee akaqáusa qufanoo Eeroodeefa qinau, 


text:
Yoohaneefa nammári nímimaruna ákiaqa qinée ateekásaafananoo kúqinoo máridanoo. Maa-fasiqáfa Yísuna óosana óosana ainainara íridaqa miná yáfee máridanoo. Miqí qímaseenoo Eeroodeefa Yísuna qáfarara randánau. Yísufa noodáanna faqa féemu faqa moómoosa níminau. 


text:
<pb/>Yísuna faiqi námu máqusa maqúsa níniufaqa aniréeqa náriqa nídaqa áuqoo ainainara Yísuna qímamiqau. Yísufa misá nífiqeenoo faiqí sía márunnai Beetasaida máqusa aaqá fiqau. 


text:
Faiqí ánaasee moómoosa iriséeqa áfaqee minní óonu paqúriqau. Yísufa misá náaramaseenoo Ánutuna innaarúna ququsara qímannímiseenoo misáki aurúsa andeéqannisánau. 


text:
<pb/>Eenóofaqa Yísuna faiqi námu qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaaraqánda marasée anirée Yísuna qímamidaqa qiqau, anée faiqí ánaasee niqiqáinaqa máqusa maqúsa úiqaana maqakiaqa fífainídaqa nárana feefaurúmasee naaqa, maaná faiqí sía máriasaqa máridaqa. 


text:
Miqí qufanoo Yísufa qímanniminau, ínneeqá kai nárana nímifaqa naaqa, qufaqa misá qiqau, Maasá féemu moodáannai qisauku faqa noodáanna qaaraqánda faqa máqeeidaqa, faiqí ánaasee moómoosa uqanna máridaqa amanée maasá situáqai óonuree nárana moómoo feerauríanauree. 


text:
Miqí qufanoo Yísufa narí faiqi námu qímanniminoo, ínnee faiqí ánaasee qímannimifaqa rainá rainá máfi qaara faqa qaara faqa fasiqa níku nísauku taikásee qísaukuqara faqa (50) moosáqa óoqu maríaqa kafáa qaara faqa qaara faqa fasiqa níku nísauku taikásee qísaukuqara faqa (50) moosáqa óoqu maríaqa miqí kai máfi óoqumari máree fuaqa qufaqa miná faiqi námu qímannimufaqa faiqí ánaasee miqí máfi óoqumári máree fiqau. Misákiqari faiqí kai (5,000) faifa tauséenna máriqau, óoni saqári áuqiqa maríqau. 


text:
Óoqu mári fufanoo Yísufa féemu moodáannai qísauku faqa noodáanna qaaraqánda faqa qumáreenoo innaarúnai óori uqéeraseenoo Ánutufinnai dúfi dúfi qímasee ásaukunnoo féemu faqa noodáanna faqa ruqí ruqímasee narí faiqi námusaa soofaqa misá qumáreeqa faiqí ánaasee nímiqau. 


text:
Nímufaqa noofanoo nímuaqufaqa átaraasa minnísoofaqa Yísuna faiqi námu mináuqa suqúsee uqáki rufanoo qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu qaaraqánda (12) uqá qumbíqanau. Peetooroofa Yísunara Ánutuna ásauku mundíranara qinau. Yísufa narí kúquaninnanara qímanniminau. 


text:
Moo kári Yísufa naríaraa óonuree innaaru qímarufaqa miná faiqi námu óonuroofanoo irámmirinoo qinau, faiqí ánaasee qiníara nána fasiqa fee qídee qufaqa misá qiqau, akaqáusa Yoohaneefa nammári nímimarufa kúqiranakiqari fíndifinoo fee qídaqa, akaqáusa aníara óoqai kuqufufá Eeriaafa fíndifinoo fee qídaqa, akaqáusa Ánutuna óoqeenaa tamummaqara fasiqauqakiqari moó fannoo kúqiranakiqari fíndi fínoo fee qídaqa. 


text:
Yísufa miná iriséenoo irámmirinoo qinau misá miqí qiafaqa ínnee qiníara nánee fee qídee qufanoo Peetooroofa qinau, anée Ánutuna ásauku mundírafa máriananoommi qufanoo Yísufa áranaiqi qímanniminau ínnee mi-ufána sía moo fásiqa qímamiaqa qinée faiqí nímaaku uqanna márunausa márianaqa faiqí firaasá faqa Ánutuna aanáiqikirausa úriqararausa faqa Mooseena sándufasaa rakísirausa faqa firaa aupurarana qimiséeqa qiníara níkooqamásee kuqá darusáifaqa qaaramoó fáasaana áiqaráinanoo Ánutufa qiní mara fíndifu másee káqi márirana qímiannoo. 


text:
<pb/>Yísufa quándaki aiqámausa qímannimidanoo qinau, faiqí moó fannoo qiní faqa fíraree qímasee qiní ufamáu fínafa narí márirana minníseenoo faasaambáasaana qiní ufasáara kuqá dáriranara amanaikídee qínafa qiní faqa fídanoora foora qiní ufamau fúannoo. 


text:
Qinée minára maaqí qímasee qímannimidaqa. Faiqí moó fannoo qinísaara kúqiranara ámuqusi márinanoo narí márirana afeedí inafa mifá narí márirana kakasíannoo. Moó fannoo qiníara narí márirana maaqóo minnísainafa narí márirana asumu máraannoo. 


text:
Faiqí moó fannoo maa-maqánasaa úriqararafaikámafinoo aiqáma ainaina maqée ídanoo mári inafa marikínoo kúqinoo narí aunduráindaraana kurídiranaki fínanoo mi-qumiasanáfa fífau kadáapirumasee mároofa máriannoo. 


text:
Faiqí ánaasee moó fannoo qiníara faqa qiní ufara faqa faiqí nífusaa asaurusee ákooqainafa márinaqa qinée faiqí nímaaku náaru inaarúnaindari qeeqá aréenarana faqa qeeqá qíkoona aréenarana faqa náaquqara andeeqara qangiroouqa faqa misá aréenarana faqa mináuqa namufaqa qumuréeqa mi-fasiqa anaaseesara faqa qisaurúsee qíkooqaannoo. 


text:
Ínnee maa-ainainnára faqa íriaqa ínnee maqee máriasakiqari akaqáusa sía kúqirai káqimarifanoo Ánutuna innaarúnaindaraa ququsa qáfeefaranoo. Áaqanasaa Yísufa innaarúna áfiri máranau. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána qímannimiseenoo dínni qísauku taikásee dínni ani qaaramoó fáasaana áiqaróofanoo Yísufa Peetooroona faqa Yoohaneena faqa Yameesana faqa nífiqeenoo moo áaqanai innaaru qírara óoru fíqau. Yísufa naríaraa innaaru qímarufaqa miná faiqi námu káqi faiqaqée ufanoo. 


text:
Yísufa miqóo innaaru qídanoo moo óori áfiri mároofanoo miná qamunna káaqa éekara rinoo nífu dároodaraa inau. Qaara fasiqa tautúmaki kooroomáfufaqa Yísuna faqa ufa qímariqau. Miqandá Mooseesa Eeriaasa óoqai kúquqanda tautúmaki miqóo maqásaa misá nífusaa innaarúna áreenaranaki kooroomáfiqa Yísufa qúsasaa Ánutuna ufamau fínoo Yeerusaree máqusai kúquaninnanara Yísuna faqa ufa qímariqau. 


text:
Peetooroofa narí faqa máruqanda faqa faiqaqée máriufanoo fíndifiqa Yísuna káaqa qárana faqa mi-fasiqaqandá faqa níqa fee máriqau. 


text:
<pb/>Mi-fasiqaqandá Yísuna áisée fírarufanoo Peetooroofa narí óosana sía írirai Yísuna qímaminoo qinau. Ufasáa rakísirafa, maasá maaqóo márunanoo ámiqidanoo. Maasá qaaramoo úiqaana máaqa maaqóo usakáanaura, aníara moó Mooseenara moó Eeriaanara moó usakáanaura. 


text:
Peetooroofa káqi ufa qímarufanoo oonámu fannoo aniréenoo misá ititánnimaqásoofaqa rufíaqau. Rufíoofanoo oonámukiqari ufa moó maaqí qinau. Maaná qiní qímaaku máridanoo qinée rusandeesámumasee máraafanafa, ínnee miná ufa kai íriaqa. 


text:
Mi-ufáfa taikáfufanoo misá qáfoofanoo Yísufa naríaraa kai miqóo márinau. Miqóoqari Yísuna faiqi námu miqóo máriusa mi-ainainná qáfoonara sía uqanna kooroo iqáu. Káaqa umeeráqau. Yísufa kumaaráa aundurai áfaanna máruna aqiqanau. 


text:
Faiqée iqáqoofaqa minamúsa áaqanasaaqari óoquroofaqa faiqí ánaasee moómoosa Yísuna ani paqúrimasoofanoo misákiqari faiqí moó fannoo fáaqa rúmasee Yísuna qímaminoo qinau. Ufasáa rakísirafa qinée qeeqá qímuqusannai aní irámmiridaqa anée aniréenana qiní qímaaku moodáa kai maqaqáunnana qáfaa. 


text:
Fáafasaaqa moó fannoo maqee maqee fáaqa rúmasee miná áakufifanoo rafúseeqee maqásaa áqusaifanoo teendaaróoni márifanoo óokiqari qáqaara faka fakídanoo, maqee maqee miqídanoo sía adooáidanoo. Qinée aní faiqi námu maaqóo máriasasaa qeeqá qímuqusannai irámmirunaqa amaniafanoo sía amana áfaqeea. 


text:
Yísufa iriséenoo qímaminau, ínnee qiní ufara sía ánoonee qímariasa káqi rúnna fímariasa máriafanoo. Qinée kísaaqasaa fee ínni faqa márianauree kísaaqasaa fee ínni ummaarará foora akuaqée ianáuree. Miqí qímasee mi-fasiqána qímaminau, aneenná ámaaku máree maí ánia qufanoo mi-kumaaraafá áni márufanoo fáafasaaqa fannoo miná arurutúkueeqeenoo maqásaa áqusoofanoo teendaaróoninoo qáqaara faka fakinau. Yísufa mi-faafasaaqána amambainá qufanoo fífufanoo Yísufa mi-faiqína andeeqáseenoo narí ákoona kafáa áminau. 


text:
Faiqí ánaasee miná qáfamasee Ánutuna náaquqara afeeka qáfamasee rufíaqau. Yísufa narí kúquaninnanara kafáa qímanniminau. 


text:
Faiqí ánaasee Yísufa áuqoo áinainara náaquqoofaqa narí qímami narí qímami másoofanoo, Yísufa quándaki narí faiqi námu qímanniminoo qinau, ínnee máa̱ qímannimianaqa sía aunúaqa ámiqimasee íriaqa. Qinée faiqí nímaaku uqanna Ánutufa qiní maréeqee faiqí faiqi nísaukuki quqáqisáinaqa dárifaranoo fee qufaqa sía mi-ufána óosana íriqau, Ánutufa misá írirana ititásoofaqa sía íriqau, Yísuna irámmirianee rusía minnísaqau. Yísuna faiqi námuki yáfee úriqararafa máridanoo fee qiqau. 


text:
<pb/>Moo kári Yísuna faiqi námu maasákiqari yáfee úriqararafa máridanoo qímasee narínni narínni ufa raináqau. 


text:
Yísufa naríkai misá ufa iriséenoo ákooqoofanoo faiqi ánaaqi moó maraséenoo narí aaqá kikíqamasee miná kíkiqa ususéenoo narí faiqi námu qímanniminau. Yáfee moó fannoo qiníara irisée maa-kaqikaa faiqína óonudupirana óonu asasammásee ámiqi ámiqimma áisainafa qiní uqanna qíqoondikídanoo, kafáa yáfee moó fannoo qiní óonu asasammásee qíqoondikinafa qiní diqiqoona Ánutuna áqoondikidanoo. Ínnikiqari óorudupirafa mifá ínni úriqararafa máridanoo. Moó fannoo Yísuna áuqusaa fáafasaaqa aqiqanau. 


text:
<pb/>Yoohaneefa mi-ufána ákiaqara Yísuna qímaminoo qinau. Óo maasá úriqararafa, ínnau moo fásiqa fannoo moosáa aní áuqunnai mandá fáafasaaqa faiqí aundurákinaana aqiqée marufaqa maasá qáfamasee qáoo qiqíafana, mifá sía maasá faqa nímarunara qáoo qiqíafana. 


text:
Yísufa miná iriséenoo qímaminau sía minára qáoo qiaqa, sía namuqáa máridanoofau miqíni maasá qíqoondi máridanoo miqídanoo. Moó Samaria máqannaasa Yísunara moósa fúannee qiqau. 


text:
<pb/>Yísufa Kariree máqa maaqaki níniufanoo innaarúnnai óorufuaninna aukuana adeedí roofanoo Yeerusareenni óori quandánau. 


text:
Samaria máqa maaqaki faiqanóo fídanoo faiqí akaqáusa niqiqoofaqa indaarú Samaria moo máqusaki faiqáaninnanara deedaqiaqeera qímannimirara niqiqanau. 


text:
Óonuree mi-maqusánaasa qímannimufaqa misá qiqau maasá namuqáa maqúsai Yeerusaree máqusai fídanoo fee qímasee qáoo sía maaqóo faiqáannee qiqau. 


text:
Miná faiqiqára Yameesasa Yoohaneesa miqandá minára iriséeqa níranaqoofaqa Yísuna qímamiqau, Karaambáiqa amanée maasá innaarúnaindaraa ídara qínanoo qumurée misá qáma taikáannoo fee qufanoo Yísufa quándaki miqandá nimambainá qímasee qáoo qímaseenoo áiqareenoo moo máqusai finau. Yísufa naríara qinau, qinée qínaamu síaisee qinau. 


text:
<pb/>Misá aanái fímarufanoo faiqí moó fannoo Yísuna qímaminoo qinau. Anée yái fee maqúsa maqúsa fínaqa qinée aní faqa fuanáura. 


text:
Yísufa iriséenoo qímaminoo qinau. Káasau fainiuqa óonaamarai faiqáasa máridaqa ufiniuqá faqa nínaamu faqaasa máridaqa, qinée faiqí nímaaku yái fee qeeqá qíkiaqa rúmasee fee faiqaanáuree, faiqára máqa síaisa máridaqa, qiní faqa finnáree. Miqí qímasee qímamiseenoo Yísufa fídanoo moo fásiqa áaranau, anée anirée qiní faqa fúannee qufanoo mi-fasiqáfa qinoo qiní qíkoofa kúqirarammi márifaqa mifá kuqufínaqa ákundamasee aní faqa fuanáura amanée qinée miqíanáuree qufanoo Yísufa qinau. Sáina náaruara kúqiranaki fifándinausá kai náriqa kúqinausa níkundaaqa. Anée Ánutuna quqúsaki kéeqara ufa faiqí ánaasee qímannimínanua. 


text:
Faiqí moó fannoo Yísuna qímaminau úriqararafa qinée aní faqa fíraridaqa qeeqá maqúsai náaree óonuree qeeqá qíkaqaafasaa nímanda másee ánianauree qufanoo Yísufa qímaminau. 


text:
Faiqí moó fannoo sáunu qumáreenoo nandí áumuru arumáree múnu kasaaqaí quqéemarífa miqímária fasiqausa sía amaná innaarúna ququsa sáika amaná máreefaránoo.<pb/>


text:
Marikínoo Yísufa faiqí moómoosa rusandeesámumaseenoo qaara kái qaara kái niqiqéenoo máaqanna máaqanna Yísufa narí fúa̱nínnannai indaarú fuaqéera niqiqámáseenoo qímanniminau áfuqakinaa nandí aiqí maríanara foora tatafínoo rairaaínoo máridanoo moómoo fasiqa anaasee máridaqa aiqú innaarúnai quqéemaríasa óodaa máridaqa. Ínnee súana ákoofinnai innaaru qífanoo aiqífandínausa níminaqa dadaaqíqa súana aiqúaqeera. 


text:
Dóo fuaqa, qinée qiní sipsípa ánaaqi káaqa reendeenímariasa káasau faini qámbaanai ínni niqiqáidaqa. 


text:
Ínnee afuneé úqa áakauqa fee níku ánaamu fee sía máree fuaqa, aanái fídaqa faiqí sía nímandaaqa. Ínnee maqúsai óonuree faiqí moóna máaqaki kéeqarara maaqí qiaqa Ánutuna asooárafa maa-maqánaki máriani. 


text:
Asooáranara rímari fasiqafa minakí márinana aní afaaqóoqa qírana minásaa máriani, sía asooáranara rímarí fasiqafa minakí márinana anée afaaqóoqa qíra ufa qímamiannana kafáa máraa. 


text:
Ínnee maqúsa maqusa fídaqa yáqoo máaqaki fee kéeqafiqa minakí máridaqa mifá níminna nárana nammarína káqi naaqa. Ínnee ínniqa saika ímari fasiqana kadáapirirana ákiaqara ámimaríafanoo, dóo ínnee faqa saika fasiqauqa máriafanoo, misá nárana nímifaqa káqi naaqa ínni kadáapirirana ákiaqara máridanoo. Sía aiqáma maaqakiaqa kéeqafida naqá nuaqa, moodáa máaqaki kai máriaqa. 


text:
Ínnee maqúsa maqusa óonuraifaqa misá ínni níqoondikidaqa nárana nammári nímifaqa káqi naaqa, námasee mi-maqusánakina aurínausa andeeqánnimaqasee maaqí qímasee qímannimiaqa. Ánutuna innaarúna ququsa fannoo ínni rafúsu quqárirara adeedí ranóo máridanoo. 


text:
Ínnee moo máqusaki óonuraifaqa misá sía ínni ámiqi ámiqimánnimaqaifaqa ínnee maqúsa qámbaanai máridaqa maaqí qímasee qímannimiaqa. 


text:
Ínni maqúsa kookoomma fannoo maasá qifaaqaí atooqáfifaqa maasá rukéeqee ínniqa nifaaqaí áqiqa, maa-ufána ámiqimasee íriaqa Ánutuna innaarúna ququsa fannoo ínni naaqá ani márifaqa minnísaafanoo. 


text:
Qiní faiqi námu qinée Yísusa ínni qímannimidaqa kásooqaqee Ánutufa faiqí ánaasee ufa írira faasaana aniráinanoo ínnee kookoomma nímaqaqoosa Ánutufa sía rauqí nimaqáannoo Soodooma máqusanaasa mandá óosana máree marúna ákiaqara Ánutufa káqikaaqoo rauqí nimaqáannoo kookoomma akunnímaqaasa sía rauqí nimaqáannoo, kuqá narúannoo. Yísufa qaara maqusanaasa niqiqanau. 


text:
Óo Koorasinna máqannaasa maqúsa máaqa námufaqa qinée ínniara qimudáoo qídaqa ínni nárirafa firaafá máriannoo. Beetasaida máqannaasa maqúsa máaqa námufaqa ínni nárirafa faqa firaafá máriannoo. Tiree máqusanaasa faqa Sidoona máqusanaasa faqa ánaamuru aamína máriasa qinée mi-maqusaqandáki faiqí sía amanaikímari ainaina moó misáki áuqaanaqau misá dauní dauni iriséeqau misá dooná dandá kookoomma afaqá náriqa nifaaqaí akusée ikífaafau qífau náriqa mandá óosana minnísee dauní quandásee qiní ufamáu fini. Kooroosinna máqusanaasa faqa Beetasaida máqusanaasa faqa ínniki moómoo náaquqeemari ainaina áuqaafannaqa sía ínneeqa mandá óosana minnísaqau. Firaa ufa írira aukuana aniráinanoo Ánutufa Tiree máqusanaasa faqa Sidoona máqusanaasa faqa nárídanoo káqikaaqoo nífauaannoo. Ínnee Kooroosinna máqusanaasa faqa Beetasaida máqusanaasa faqa sía nífauaannoo firaaqóo ínni náruannoo. 


text:
Kapeeranaumma máqusanaasa ínniara faqa qianáura ínneeqa nifaaqara mara máree úrimariana ínni maqúsara faqa únnaqimásee innaarúna maqusa fooqáa fee qímariafanoo miná akiaqara Ánutufa ínni maqúsa námufaqa mindári rarisámeeqeenoo idáki áqumisaannoo. 


text:
<pb/>Yísufa quandáfi narí faiqi námu qímanniminoo qinau. Yá fasiqa ánaasee fee ínni ufa írianinafa qiní ufa uqanna íriannoo. Yá fasiqa ánaasee fee ínni ufa rukíainafa qiní futeeqáannoo, yá fasiqa ánaasee fee qiní ufa sía írinafa qiní diqiqainá Ánutuna futeeqáannoo. Sía áfaannauqara asasiaqa innaarúnai fífandínnanara asasiaqa. 


text:
Yísufa niqiqoo fásiqausa maqúsa maqusa níniufaqa aniréeqa firaaqóo asasamásee Yísuna qímamiqau. Óo karaambáiqa firaa ainaina fáafasaaqa maasá aní áuqu rámasee niqiqáunaqa dóo faiqí naunduráindari ráudamaki sandéea. Yísufa irisée qímanniminau eeóo qinée Sadanna qáfeeqa mifá innaarúnaindari aakuasáara foora maqásaa áqufinau. Ínnee íriaqa qinée afeeka ínni nímunaqa sakánisaa fee fárukasaa fee níku rámasaifanoo sía ukaqá nímiannoo ínni namuqáa Sadannana óosana óosana afeeka fannoo sía ínni náruannoo. 


text:
Dóo miqínoo márifaqa máa̱ ánoona áinaina qímannimidaqa, fáafasaaqa ínni ufa irisée eedóo qímarianara sía minára asasiaqa máa-ainainnára asasiaqa, ínni núqu innaarúna ququsaki mári papiqanaki ákararinoo máridanoo, minára kai asasiaqa. Írirana faqaasa ititannimaqásee káiqeesa kooroo ináu. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána qímannimisoofanoo Ánutuna náaquqara maraquna fannoo Yísuna asasírana ámufanoo Ánutunara maaqí qímasee innaaru qinau. Óo qiní qíkoofa innaarúna faqa maa-maqána faqa karaambáiqa dúfi dúfi anée qinée maqee maqee qímannimunnufana írirana faqaasa nífusaa rafáaqafunniseenana írirana síaisa qiní faiqi námu kooroománnimaqee máriananoo. Eeóo qiní qíkoofa aneenná áidirafa miqímminoo máridanoo. 


text:
Yísufa káqi innaaru qídanoo narí ákoona qímaminau, qiní qíkoofa aiqáma ainaina qiní kai qimiqaifá máridanoo, faiqí moó fannoo sía aní ámaakura ámiqimasee íridanoo anée qiní qíkoofa kai ámiqimasee qiníara írimariananoo kafáa faiqí moó fannoo sía qiní qíkoonara íridanoo ámaaku fannóo kai aníara íridanoo qinée qeeqákai irisée quqannífiqee márunausa faqa aníara írifaranoo. Miqí qídanoo innaaru qímasee quandáfi narí faiqi námu umeenní qímanniminau. Ínni aiqáma ámiqira ainaina faiqí sía amanaikímari ainainauqa uqannífiqaunaqa qáfamasaafanoo ínni asasírafa firaafá máridanoo. 


text:
Qinée ínni qímannimidaqa óoqai tamummáqara fasiqauqa faqa karaambáiqauqa faqa ínnee maqee qáfeemaria ainainausa faiqí sía amanaikímaria ainainausa faqa qáfaaqaa ímarufaqa sía qáfaqau, misá ínnee maqee qiní ufa írimaria ufausa íriaqaa ímarufaqa sía íriqau. Aiqáma sandufauqa úriqararanara qímanniminau. 


text:
Yísufa miqí qímarufanoo Mooseena sándufa akoofása fannoo aniréenoo Yísuna ákari maqararee qímasee qímaminoo qinau. Ufasáa rakísirafa qinée nána saika fee marasée náaru náaru máriranaki fuanáuree qufanoo Yísufa qímaminau, óoqai tamummáqara fasiqauqa ákarakinaa ufa anée ásaana rúmasee nána ufa fee írinanee. 


text:
Mi-fasiqáfa iriséenoo Yísuna qímaminau, maa-ufána ásaana riqa, ínnee ínneeqa nímuqusa nimana afeeka faqa írirana faqa mi-tianá aiqámannai íriranannai faqa karaambáiqa Ánutunara nídimarinaqa nímuqusiani. Kafáa maaqí qímasee moo ásaana riqa anée aneenná aqoónausara aninná afaaqara foora misára áidinoo ámuqusiani. 


text:
Yísufa mi-ufána iriséenoo mi-fasiqána qímaminau, dóo aní ufa ánoona máridanoo mi-ufamaú kai fídana náaru náaru márirana paqúrinnaranoo. 


text:
Mi-ufána Yísuna qímamufa mi-fasiqána Mooseena sándufa akoofása asaurírana amiséenoo naríara andeeqáranaki márianauree qímaseenoo narí amoo qímaseenoo Yísuna kafáa irámmirinau. Yáfee qiní qiqoónafa máridanoo fee qufanoo Yísufa qímaminau faiqí moó fannoo Yeerusareendari Yeerikoo máqusai óoqu fímarufanoo úmmuarimaria fasiqausa aanái miná paqúrimasee dóo áru quqásee miná afaaqa áinaina máree fífufanoo kúqiara foora miqóo rinoo márinau. 


text:
Mi-faasaanná amaana máqasaa aanáiqikirafa mi-aatatá óoqu fídanoo aru quqáqoo fasiqana qáfeenoo dínni aana áfaindaqa fíqa ránau. 


text:
Miqí kai ínoo amaana máqaki aináinímarifa moó Reefina áti fannoo mi-aatatá óoqu fídanoo óoqurama qáfamasee dínni aana áfaindanai óoqiaaqaree finau. 


text:
Miná ánaaqiana faiqí moó fannoo Isaraee máqannaasa namuqáa márufa Samaria máqannaafa mi-aatatá óoqu fídanoo aru quqáqoo fasiqana misá namuqáa Isaraee máqannaana qáfamaseenoo firaaqóo ámuqusufanoo uáinna nammari faqa fadaméena faqa miná áfaaqa ateekáranaki akuséenoo banísannai rumbáseenoo mi-fasiqána raúseeqeenoo narí doonkísaa quqáseenoo áfiqeenoo maqúsai óonureenoo pasindíaqa máaqaki quqáseenoo minakí marídanoo rakísi márinau. 


text:
Faiqée iqáqoofanoo mi-fasiqáfa máaqasaa rakísirana qaaraqánda munnimma amiséenoo qímaminau anée maa-munnimmána maraséenana maanásaa rakísimarinanoo munnimma sía amanaikínaqa aniréeqa moó faqa aní ámianauree qímaseenoo quqásee finau. 


text:
Yísufa mi-ufána Reefina áti máru fasiqana qímamiseenoo irámmirinau yáfee áru fasiqana aqoónafa máridanoo fee qufanoo Reefina áti fannoo qinau, minára ámuqusimari fasiqafá kai, qufanoo Yísufa qinau dóo anée faqa fídana miqíkai ía. Maratafa moómoo nárana suqéenoo óonu áuqee ani áuqee kaukaata qínau. 


text:
<pb/>Miqóoqari Yísufa narí faiqi námu faqa fídanoo moo máqusai óonuroofanoo ánaasee moó miná áuqu Maratafa Yísuna áfiqeenoo narí máaqaki múnuseenoo ámiqi ámiqimamaqanau. 


text:
Maratana ánasaafa Yísuna ánoona amaráfa Máriafa mifá faqa máridanoo Yísufa Ánutuna ufa qímannimimarufanoo Máriafa Yísuna aaqá óoqufaaqeeídanoo miná ufa írimarinau. 


text:
Yísufa faqa miná faiqi námufaqa márunara Maratafa naríaraa nárana suqéenoo deedaqínoo ímarufanoo aundurá dapikúfanoo Yísuna qímaminau karaambáiqa qiní qínasaafa aiqáma saika kadáapi qiní kai qíminoo sía fee minára íridanee, qímaminanoo anirée dadaaqíani qufanoo Yísufa qímaminau óo Marata, Marata, aní óosana óosana narana suqáranara ámuqusimarifanoo aundurá dapiki márifana áaqee maríananoo. 


text:
Anée moodáa nárana suqáaqaana mifá amanaikínoo máridanoo aní ánasaafa Máriafa andeeqára ainaina máreenoo Ánutuna ufa reendeénamafinoo íridanoo, qinée sía mi-ainainná minásaaqaraana rafíaanaura.<pb/>


text:
Moo kári Yísufa moo átinai máridanoo innaaru qímarufanoo miná faiqi námukiqari moó fannoo óonureenoo qímaminau, Karaambáiqa Yoohaneefa nammári ními marúfa narí faiqi námu innaaru qíra óosana uqannífiqoondee ínana anée faqa maasá uqannífiqaa qufanoo Yísufa eedóo qímasee qinau, ínnee innaaru qírara maaqí qímasee qiaqanáni.<pb/>Qípoo aní áuqu náaquqarafa úriqararafa máriani,<pb/>Aní innaarúnai ququsa maa-maqánasaa kambíqaani<pb/> 


text:
Maasá maqee maqee naanná nárana qímia.<pb/>Aiqámausa mandá oosana maasá nímiafaqa miná ákiaqara minínnisaidaqa minára anée maasá naanna rámasee miná amana kái maasá mandá ainaina akiaqara minní qísaa,<pb/>Anée sía maasá maréeqeenana afeeka nimaniranaki quqánnisaa. 


text:
Miqí qímaseenoo Yísufa kafáa narí faiqi námu qímanniminau faiqí moó fannoo eendá ámuqusai narí áqoondi máaqai óonuree qímamiannoo, Óo qiní qíqoondi anée qaaramoó féemu qíminaqa qinée máree múnu qeeqá qiqoondi ámia, mifá níanaindari ani márifanoo qiní nárana sía márifaqa. 


text:
Miqí qínanoo miná áqoondi fannoo maaqí qíannoo Óo náqimásee fíndi fuanáuree faiqi ánaasee námufaqa faiqaqée idaqa kooqí ititánoo máridanoo. 


text:
Mi-fasiqáfa náqi fee íannoo nárana ámiranara ákooqaidanoo miná áqoondi márianínnara faqa sía amana fíndifi mara ámiannoo. Anée faqa aní áqoondi márinana sía asaurínnaranoo fuki faakí qímarinanoo aní fuki faaki qírana taikáanifeera fíndifi mara ámiannoo. 


text:
<pb/>Qinée minára irisée ínni qímannimidaqa ínnee faqa miqíkai íqa Ánutunara innaaru qífanoo ínnee sárauínna ainaina ínni nímiannoo, ínnee Ánutufinnai randéeqa ánoona paqúrifara ínnee Ánutuna kooqí árifanoo atúasee nímiannoo. 


text:
Aiqáma innaaru qímariasa máreefaranoo randée maríasa paqúrifaranoo kooqísaa kúkusimariasa kúkusifanoo atúaannoo. 


text:
Qinée faiqi níkausa ínni qímannimidaqa ínneeqa nímaaku noodáannara qífaqa mandá sákani nímifaree, sía nímifara noodáanna nímifara. 


text:
Ínnee mandá óosana máree maríasa márifanoo ínneeqa faiqi námu innaaru qiafaqa ámiqira ainaina kái nímimariafanoo. Innaarúnai níkoofa ámiqirafa uqanna máridanoo minára innaaru qímarinausa minára firaaqóo ámiqirana amana kái narí náaquqara andeeqara maraquna nímiannoo. Beeraseeburánannai áfaanna aqiqárana óosana qímanniminau. 


text:
Moo kári Yísufa faiqí aundurákinaa fáafasaaqa aqiqárara imarufanoo, mi-faafasaaqáfa mi-faiqína ufa rafáaqafufanoo sía ufa qímarinau. Yísufa fáafasaaqa aqiqámásoofanoo mi-fasiqáfa ufa qinau. Faiqí ánaasee miná qáfamasee náaquqoofaqa rufíasee akaqáusa Yísuna áqidaqa qiqau, áfaannauqa úriqararafa miná áuqu Beeraseeburafa afeeka Yísuna ámifanoo quándaki fáafasaaqa nífaqaidanoo. 


text:
Akaqáusa miná ueeqáraree qímasee qiqau Yísunara faiqí sía amanaikímari ainaina áuqusainaqa maasá aníara kúqaa Ánutufinaindari qúmu fee qianáura. 


text:
Yísufa fáasai misá naundurákinaa írirana iriséenoo narí áfaannauqa afeekannái fáafasaaqa aqiqoonára ákooqoofanoo níqinoo qinau. Moo máqannaasa náriqa maqannaasa faqa óonu rakée ani rakéemafi rákidaqa sía kísaaqasaa márifara, dauní kúqifaranoo. Moodáa maqaki máriasa faqa óonu rakée ani rakée íqa qúsasaa moodáa moodáa mákidaqa fúrufarifaranoo. Sadannana quqúsakinaasa miqíkai íqa óonu rakée ani rakéemafiqa náqimásee afeekaíkifaree. Ínnee qiníara áfaannauqa úriqararana miná áuqu Beeraseeburanannai fáafasaaqa aqiqéenoo fee qímasaida únna qímariafanoo. 


text:
Qinée minánnai fáafasaaqa nífaqaanaqa ínnee yánee áuqu rámasaidaqa fáafasaaqa nífaqaidee, ínnee sía Beeraseeburana áuqu rámasee miqí maríafanoo ínnee andeeqásee Ánutuna áuqu rámasee áfaanna nífaqee marífanoo. Miqí maríanara ínniqa fáafasaaqa nífaqee máriafa ínni ufa fannoo qiní díqira ufa qímariana ateekáidanoo. 


text:
Qinée sía Beeraseeburana afeekannáifau fáafasaaqa nífaqaidau Ánutuna náaquqara afeekannái nífaqee márunausa márunnanara akooqóo máridanoo. Miqí marúnnanara Ánutuna quqúsa ínniki dóo animárinara kooroo ídanoo. 


text:
Afeeka fasiqa Sadannafa ámudaanaiqi marífa durú sáamu deedaqamásee márifanoo miná aiqáma ainaina ámiqinoo máriannoo, sía moó fannoo úmmuariannoo. Afeeka fasiqa Sadannana úriqararafa uqanna qinée Yísusa aniréeqa mi-fasiqána radámuseeqa miná faakána durú sáamu ainaina maréeqeeqa qeeqá qíku qísauku nímianauranoo. 


text:
Faiqí moó fannoo sía qiní qiqoondi márinafa qiní namuqáa máridanoo sía qiní dadaaqída óonu suqú ani suqú ímarifa, máreeqaida áquraaruki marífa máridanoo. Afaanna narí aqoónausa nífiqeenoo narí márunaki kéeqarana kíkiqa úsinoo márida. 


text:
Yísufa káqi qímannimidanoo qinau. Mandá fáafasaaqa faiqí aundurákiqari máaqakiqariara foora ráudee aadána máqa máaqa óombura maqa maaqaki aakaaqakí óonuree anirée inoo nídanoo adooáranara randáisianoo maaqí qímasee óonumafi írinoo qinau sáinaqa qinée qeeqá quqásee ániafanna fasiqana aunduráki kafáa fúa, qímaseenoo óonuree qáfoofanoo mi-fasiqána aunduráki máaqara foora damúninoo máridanoo andeeqánoo márufanoo qáfamasee ooóo qímasee kafáa óonurandee ani aqoónna fáafasaaqauqa aiqámausa misá mandáinaina úriqararausa kai dínni qísauku taikásee dínni ani qaaraqánda marasée (7) nífiqamareenoo mi-fasiqána aunduráki kéeqafi maríqau. Márufanoo óoqai moodáa fáafasaaqa márufanoo mi-fasiqáfa káqikaaqoo mandáinainaki márinau, maqee firaaqóo mandáikuqanna ínoo máridanoo. Ánutuna ufamau fímariasa ánoona asasírausa máridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána qímannimufanoo ánaasee moó fannoo faiqí ánaasee qámbaanaindari fíndifi qímaminoo qinau. Aní maqaséenoo náamma ámimari anaaseefa aníara ámiqira qímaaku fee qímaseenoo firaaqóo asasíra ánaasee máridanoo. 


text:
Miqí qufanoo Yísufa quandáfi mi-ufána qáoo qínoo qinau, ábee Ánutuna ufa irisée mi-maú fímariasa misá kai firaaqóo asasírausa máridaqa. Yísufa narí kúquaninnanara Yoonnaana kíkiqa usinau. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee moómoosa Yísuna rafúsu quqárumáfufanoo Yísufa káqi qímanniminoo qinau, Máa̱ maqee áukuana mária fasiqa anaaseesa firaaqóo mandá óosana máree maríasa misá Ánutufinnaindari qiníara faiqí sía amanaikímari ainaina áuquanaqa kúqaa Ánutufinaindari ánifeeqianaura fífau miqí qímariasa misá mi-iriráfa mandá óosana nímidanoo. 


text:
Sía innaarúnai kooroo íra ainaina fúka uqannífiqaanaura náuraafa Yoonaanaindi mifá kai káqi máridanoo, Yoonaafa óoqai Nineefee máqusanaasa Ánutuna ufa kooroománniminau, miqí kai íqa qinée faiqí nímaaku uqanna maqee máriasa Ánutuna ufa kooroománnimaqaanaura. 


text:
Kásooqaqee náaru Ánutufa faiqí ánaasee ufa írira fáasaanasaa Seebaa máqannaasa úriqarara ánaasee fannoo fíndifi máa̱ maqee máriasa ínni níquraraannoo. Mi-anaaseefá níanaindari Sooroomoonnana írirana faqaa ufa íriraree qímasee áninau. Dóo maqee fáasaana qinée Sooroomoonnana úriqararausa animáridaqa ínnee sía qiní ufa írimariafanoo minásaara mi-anaaseefá ínni níquraraannoo. 


text:
Kásooqaqee náaru Ánutufa faiqí ánaasee ufa írira fáasaanasaa Nineefee máqusanaasa fíndifi maqee máriasa ínni níqurareefaranoo, misá óoqai Yoonaanakíqari Ánutuna ufa iriséeqa náriqa mandá ainaina maqásaa quqásee Ánutuna áfusaa reendeenámmiqau. Maqee qinée Yoonaana úriqararausa animárunaqa ínnee sía qiní ufa írimariafanoo minásaara Nineefee máqusanaasa ínni níqura réefaranoo. Yísufa rambiara quandára ufa kafáa qímanniminau. 


text:
<pb/>Yísufa káqi qímannimidanoo qinau, faiqí moó fannoo qóoma qumbísee dífaaninnai sía rafáaqafuannoo akooqóo quqásainanoo káaqa qéemarínaqa faiqí ánaasee máaqaki kéeqafi ámiqimasee qáfaaqee qímasee akooqóo quqáidanoo. 


text:
Anée páapa̱aira óosana faqaafa máriananoo áfu aundurá káaqa qárafa márifa máriananoo. Anée tatamáqira óosana faqaafa márianánoo áfu aundurá asukuna árinoo máridanoo. 


text:
Ínneeqá kai minára rakísiaqa ínni nífu naundurá káaqa qárana tatamáqira oosana fannoo rafáaqafuandoora, ínni nífu naunduráki tatamáqira óosana káqikaafa faqa sía márinaqa ínni naundurái márifa faqa ínnee nímaria óosana faqa káaqa aréenaannoo. Yísufa Farisai ámaana ufa qímarusa niqiqanau. 


text:
<pb/>Yísufa ufa qímannimi taikásoofanoo Farisai ámaana ufa qímarufa Yísunara anirée qiní máaqaki óonuree nárana náannee qufanoo eedóo qímasee miná máaqaki miná faqa óonuree óoqu marifí nárana nanau. 


text:
Farisai ámaana ufa qímarufa Yísuna óosana qáfamasee tautínoo qinau, maa-fasiqáfa sía maasá óosana máreenoo ásaaquirai náidanoo káqi náidanoo ufa rukíee marífa máridanoo. 


text:
Karaambáiqa narí kai miná írirana iriséenoo qímaminoo qinau, Qiní ufa íria, ínnee Farisai ámaana qímariasa ínni márirana piríta káafa fooqáafa máriafaqa adisáa kai findaukée maríafanoo aunduráki faiqí nárirana faqa mandáinaina óosana óosana faqa ikairí faqa ínni naundurá qumbiqánoo máridanoo. 


text:
Ínnee fúrufari maríafanoo ínnee Ánutunara piríta káafa adi kái áuqimarifee fee qídee aundurá sía áuqifee fee qídee mifá aundurá faqa áuqusee qáfee marífa máridanoo 


text:
<pb/>Óo Farisai ámaana ufamau fímariasa ínni nárírafa firaafá máriannoo, ínnee ínneeqara maasá Ánutuna ufamáu fídaqa áfuqakinaana óosana óosana adíafaaira ainaina rainásee akaqána Ánutuna ámidaqee qímasee quándaki andeeqára márirana faqa Ánutunara ríranara faqa minnísee maríasa máriafanoo. 


text:
<pb/>Óo Farisai ámaana ufa qímariasa ínni nárírafa firaafá máriannoo ínni mandóosana maaqímminoo máridanoo. Ínnee amaana máaqaki kéeqaidaqa nóorisaa óoqu máriranara firaaqóo rímariasa máriafanoo, ínnee makéetakiaqa fímariafaqa faiqí ánaasee ínni nóoriara rufíasee ámiqimásee nímandaranara rímariasa máriafanoo. 


text:
Ínni náríranara írifanoo náaquqaani, ínnee faiqí madika sía qáfoosara foora máriafanoo faiqí sía qáfarai káqi mi-maú fídaqa ínniara ámiqira fasiqafee qímasaidaqa ínni naunduráki putaa íranara sía írimariasa. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qufanoo Mooseena sándufa akoofása moó fannoo qímaminoo qinau, Óo ufasáa rakísirafa anée mi-ufánannai maasá faqa mandáikammá qímaqaananoo. 


text:
Yísufa iriséenoo miná faqa qímaminau, ínnee Mooseena sándufasaa rakísirausa ínni nárírafa faqa firaafá máridanoo náaquqaani. Ínnee ínneeqa faiqí faiqi maqásaa sánda úfana óosana óosanannai niqoónausa ummaara nárímari ummaarana faiqí ánaasee nífaariki nimisée sía káqikaaqóo dadaaqídaqa ínneeqa nísauku amuka faqa sía quqásee minánnai ummaara káqikaaqóo dadaaqí maríasa máriafanoo. 


text:
Ínneeqa náríranara írifanoo náaquqaani, ínni níkausa Ánutuna tamummáqara fasiqauqa kuqá narusée níkundee márufaqa, ínnee misá faiqi námu óonuree ínni níkausamara náriusa mádikasaa ámiqira óoni fee saqári fee taatuqée andanda faqa úmmaqi maríasa máriafanoo. 


text:
Ínnee ínneeqa níkausa mandóosanara ámiqira oosanee qímasee miqí maríafanoo misá tamummáqara fasiqauqa narusoofa ínnee misá madikai ámiqi ámiqimáriasa máriafanoo. 


text:
Ánutufa minára iriséenoo narí íriranannai maa-ufána qinau, qiní tamummáqara fasiqauqa faqa qiní ufa mara nímimariasa faqa Isaraee máqannaasa máriannai niqiqáifaqa misá akaqáusa kuqá narusée akaqáusa aupúrarana nímifaranoo. 


text:
Óoqai Abeerana áriranasaaqari náriqa ániifaqa Seekariana áriranasaa náaquqara amaana maqaki tatúfira qainda dínni náaquqara oosirafa dínni qámbaana Seekariana áriqau. 


text:
<pb/>Ínnee Mooseena sándufa akoofásauqa ínni nárirafa firaafá márinara náaquqaani, ínnee innaarúnai fímaria irirafa kooqí kíqara foora ínneeqá rafáaqafusee sía atúasee kéeqeefaranoo faiqí ánaasee mi-kooqínaki kéeqarara ímariafaqa ínnee rafáaqafi maríasa máriafanoo. 


text:
<pb/>Yísufa mi-maqusána minnísoofaqa Mooseena sándufa akoofásauqa faqa Farisai ámaana ufa qímariasa faqa Yísuna áriraree qímasee óosana óosana úfannai ufaanará foora fufí maríqau. 


text:
Mi-karí faiqí ánaasee moómoosa uqanna Yísufinnai ani suqúfufaqa narísaa narísaa faqa níku rée maríqau. Yísufa ufa qímannimiraree qímaseenoo narí faiqi námu náaree qímanniminoo qinau. Ínnee Farisai ámaana ufa qímariasa misá atiqéemari ooruku anoonara foora rufíeeqa eeráiriaqa misá ooruku maaqímmidanoo misá faiqí ánaasee amaana ufa qímannimisaida náriqa maqándanai mandáinaina máraidaqa misá miqímaria ooruku anoonara foora ínnee eeráiriaqee qídaqa. 


text:
Aiqáma rafáaqafira ainaina kásooqaqee Ánutufa aiqúsaina akooqóo máriannoo aiqáma kukéeqara ainaina faqa kásooqaqee kooroomáfinoo akooqóo máriannoo. Farisai ámaana ufa qímariasa qaaraikírana faqa kooroo íannoo. 


text:
Ínni faqa qímannimidaqa ínnee asukunakí faiqí ánaasee qímannimira ufa kásooqaqee Ánutufa aiqámausa nífusaa fáasaana kooroo ínaqa írifaranoo. Nána ufa fee máaqaki mooná áaqooki qímaminna úfana máaqa ataufakaaqara foora miqóoqari fí fí qímasee aiqámausa qímannimifaranoo. Sía nifaaqa árimariasara rufíaaqee ufafa. 


text:
<pb/>Qiní qíqoondiuqa ínni qímannimidaqa ínni nipata kái kuqá narusée miqóoqari moo mándainaina sía amana níminausara misára sía ínnee rufíaaqa. 


text:
Ínnee rufíeefandínnanara qímannimiana qiní ufa íriaqa, Ánutunara ínnee rufíaaqa. Mifá amaná ínni nipata naruséenoo naunduráindaraa nimana faqa amaná maréeqeenoo idáki áqirana amanaikí marífa, eeóo qinée minára qímannimidaqa minára kai ínnee rufíaaqa. 


text:
<pb/>Káqikaa ufini rirímma fífau ainaina sía feefaurú ímariafa máridanoo, mi-fifau ainainnára Ánutufa sía moodáa aunídanoo aiqámausara íridanoo rakísidanoo. 


text:
Ínni níkiaqa asausí faqa Ánutufa aiqámara íridanoo nísaana rúmaqaisa máriafanoo ufini faqa ínni níkiaqa asausí faqa fífau ainaina márifanoo rakísidanoo ínnee firaatiá ánoona ainaina máriafanoo ínni feefaurú úriqaranoo máridanoo ámiqimasee ínnisaa rakísiannoo, minára sía rufía rufíaqiaqa. Yísunara faiqí nífusaa kooroo ímariasara qinau. 


text:
<pb/>Qinée maanára faqa ínni qímannimidaqa yáfasiqa ánaasee fee moó fannoo faiqí ánaasee nífusaa paasóosamasee naríara qinée Yísunaindi fee qínafa qinée faiqí nímaaku mi-fasiqa anaaseesára Ánutuna qangiroouqa nífusaa misára faqa qiníndi fee qianáura. 


text:
Yáfasiqa ánaasee fee moó fannoo faiqí ánaasee nífusaa asaurúsee sía qinée Yísunaindi fee qínafa qinée faiqí nímaaku mi-fasiqa anaaseenára Ánutuna qangiroouqa nífusaa minára faqa sía qiníndi fee qianáura. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee moó fannoo faiqí nímaaku qiní mandá ufa qímaqiminafa qinée mi-ufána ákiaqara minnái̱sáanaura. Faiqí ánaasee moó fannoo Ánutuna náaquqara máraqunara mandá ufa qínafa Ánutufa sía miná minnái̱sáannoo. 


text:
Kásooqaqee misá qiní ufasaara ínni qiní ufa írimariasa rumbámaree amaana máaqaki fee siaasinnai fee náriqa úriqarara finnái fee múnusaifaqa ínni ufa íriraree qífaqa ínneeqa nifaaqa ititára ufara faqa qímannimira ufara faqa sía randáaqa. Ánutuna náaquqara maraquna fannoo qímanniminna úfana miqóo kai ínni naakápaannoo. Yísufa maaqóo aináina afeedíranara qáoo qinau. 


text:
<pb/>Faiqí moó fannoo faiqí ánaasee qámbaanaindari fíndifinoo Yísuna qímaminoo qinau, Óo ufasáa rakísirafa maaqandá qíkoofa narí aináina maaqandásaa quqásee kúqifanoo qiní qífasaafa naríara máraidanoo anée qiní qífasaana qímaminanoo andeeqásee rainá qímiani. 


text:
Yísufa miná ufa iriséenoo qímaminau, óo maa-fasiqa yáfee qiníara siáasa saika máraannee qínaqee qinée ínniqara aináina raináanauree. 


text:
Miqí qímaseenoo quandáfi faiqí ánaasee minára qímanniminoo qinau, ínnee aiqáma ainainara fanandíranara eeráiriaqa. Faiqi ánoona márirafa sía qumíasanasaa mundínoo máridanoommi. 


text:
Yísufa káqi qímannimidanoo maa-ufána quandára ufa qímanniminau. Faiqí moó fannoo moómoo ququsa faqaafa nárana ámiqimasee moómoo kambíqanau, mi-fasiqáfa miná qáfamaseenoo narí kai qímirinoo qinau. 


text:
Qinée maaqíanaura, nárana unakú quqásee afeedímaria maaqáfa káqikaafa márifaqa qinée miná rapéemasee firaaná usakáanaura. 


text:
Usakáseeqa qeeqá nárana faqa qumíasana faqa minakí quqáseeqa qeeqáraa maaqí qianáura, Óo qinée maqee ámiqiranaki máridaqa, qiní ámiqira ainaina moómoo aukuana amanaikínoo máridanoo, qinée nárana nammári námasee ámiqimasee aufadáranaki márianaura. 


text:
Miqí qufanoo Ánutufa mi-fasiqánara maaqí qinau, anée fúrufari márianafa maqee éendaki anée kúqinanoo aní márirafa taikáannoo. Miqóoqari yáfee aní firaa qumiasana máraannoo fee. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána rafáaqafinoo qinau, maqásaa moómoo ainaina súqimariasa innaarúnai náaru náaru márirana síaisa mi-fasiqána aanna ráida moómoo ainaina fífau súqidaqa fúrufaridaqa. Qamunnara náranara sía indeé indee ída mária. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqi námu káqi qímannimidanoo qinau, qinée fáasai qímannimunna úfanara irisée maaqí qídaqa ínnee káqi márira naranara sía nímuqusiani ínneeqa nifaaqaí afisímaria qamunnanara faqa sía nímuqusiani. 


text:
Ínni márirafa úriqarara ainaina máridanoo nárana óorudupirafa máridanoo. Ínni nifaaqa úriqarara ainaina máridanoo qamunna óorudupirafa máridanoo. 


text:
Kaammeesá qáfaaqa mifá sía nárana asumu úmmaqidanoo sía nárana aiqífa sía máaqa usakásee minakí afeedifá, Ánutufa kai nárana misá nímidanoo. Ínnee sía ufiniara fooráu máriafanoo úriqarara ainaina máriafanoo ínni faqa nímiannoo. 


text:
Ínnikiqari moó fannoo narí kúqiranara ámuqusiranannai amanée narí márirana fírarisámasee kísaaqasaa máriannoo fee, sía amanaikínaranoo. 


text:
<pb/>Ínnee nándaki káasau taatuqée tamookeena qáfamasee minára íriaqa, mifá sía aináinidanoo sía narí qamunna akunúsee afisídanoo qinée minára qímannimidaqa óoqai karaambáiqa Dafidina ámaaku Sooroomoonafa káaqa aináina faqa munnimma faqa moómoo máree marúfa sía tamookeená amanasáa márinau miná qamunna ámiqirafa uqanna sía tamookeená qamunnara foora idaaqírafa márinau, óorudupirafa márinau. 


text:
Káasau úsau Ánutufa kai misá qamunnara foora nímidanoo maqee kásidanoo dúna ateekásee idá áreemaria ainainafa máridanoo. Ánutufa misá nímidanoo sía fee firaa ainaina tia ínni faqa nímiannoo fee, nímiannoo. Ínnee Ánutuna mandaaqárafa káqikaafa kai máridanoo, fífau nárana qamunnara nímuqusi maríafanoo. 


text:
Minára irisée maasá nána nárana fee nammári fee maqee maqee naanáuree qímasee minára sía nímuqusiani. 


text:
Maa-maqánasaa Ánutuna ufa sía írimariasa misá mi-ainaináusara kai maqee maqee randáidaqa, ínni níkoofa ínni nárana qamunna aináinara fáasai íridanoo nímiannoo. 


text:
Ínnee Ánutuna quqúsakinaa márirana írirana níqiniandamásee mi-maú fíranara náaree írifanoo Ánutufa ínni márira ainaina nímiannoo. Óosana óosana qumiasana innaarúnai kai afeedíra ufa. 


text:
<pb/>Óo ínnee qiní faiqi námu, ínnee qiní aandáu̱ ánaaqi fírimariasara foora máriafanoo sía rufíaaqa ínni innaarúnai níkoofa asasamásee innaarúna quqúsa ínni nímiraree qídanoo. 


text:
Ínnee ínneeqa qumíasana moosá nimisée feefaurú maraséeqa kudi fasiqa anaasee nimiséeqa, mi-andeeqaránannai ínnee sía afauqáqaaninna munnimmara foora maraséeqa afeediaqa ínneeqa aiqáma qumiasana innaarúnai kai afeediaqa, miqóo sía óorudupiannoo sía úmmuara fasiqa fannoo máraannoo sía qooqoosá aukúanno. 


text:
Ínni qumíasana máriqoo kai miqóo kai ínni nímuqusa ubeekanóo máriannoo. Innaarúnai kai qumíasana afeediaqa. Yísufa qúmiranara aambeembeesídaqa mária. 


text:
<pb/>Ínnee deedaqiqá máriaqeera qímannimidaqa, ínneeqa qamunna atukarasée nooíqandamaseera foora qóoma qumbínoo máridanoora foora deedaqíqa máriaqa. 


text:
Ínnee aináina faqaana aináinira faiqíara foora deedaqiqá máriaqa. Misá úriqararafa amundára qoomaqara fífi̱noo mindári óonurandee ánianínnanara rakísida márifara, mifá aniréenoo kooqí árinaqa dauni atúasaifanoo kéeqaannoo, ínnee misá naanna rámasee deedaqiqá máriaqa. 


text:
Ámiqimásee áfeesimaríasa asasifáranoo misá úriqararafa aniréenoo ámiqimásee aináiní maríasee qímaseenoo narí qamunanda atukaramáseenoo nárana suqáseenoo rakíqa nímiannoo. 


text:
Misá úriqararafa eendá ámuqusai fee iqáqarooka fee aniráinaqa ámiqimasee rakísi ínausa firaaqóo asasifáranoo. 


text:
Ínnee maa-ufána faqa íriaqa, máaqa akoofa úmmuarira fasiqa ánianínnanara iriséenoofau rakísinanoofau sía kooqí rakéemasee aináina máraiqini. 


text:
Qinée ínni faqa qímannimidaqa, ínnee faqa deedaqiqá máriaqa, qinée faiqí nímaaku ínnee sía qiníara ániannoo fee qímarifandinna kamuqoo aniraanáura. Qinée rainárara qúmuafanausa máridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa miqí qufanoo Peetooroofa qinau. Óo karaambáiqa anée mi-quandara ufána aiqámausaree qídanee maasára kai fee qídanee. 


text:
Karaambáiqa fannoo iriséenoo aináinímaru fasiqana kíkiqusinoo qímaminau, aináina faqaana aináinira faiqi írirana faqaafa andeeqásee rakísimarifa márinau. 


text:
Aináina faqaafa mi-andeeqara ainainira fasiqánara qímaminau anée qiní máaqakinaa ainainasaa rakísisee aináinira faiqiuqa nárana aandáu̱ andeeqásee nímiannee qímaseenoo moosáa finau. 


text:
Mi-ainainira fasiqáfa narí úriqararafa ánianínna kamuqoo andeeqásee máridanoo firaaqóo asasíannoo. Qinée Yísusa qímannimiana íriaqa, mi-ainainná faqaafa narí ámiqira ainainira fasiqa andeeqárana qáfamasee ámiqira fasiqa fee qímaseenoo narí aiqáma ainainatiasaa rakísiranaikámmama qáannoo. 


text:
Moo kári aináina faqaafa narí aináinira fasiqara qiní aináinasaa rakísi márinaqa namummáqarara fuanée qímasee fifanóo mi-ainainira fasiqáfa quándaki nárana faqa afeeka nammari faqa néeneeseenoo fúrufarinoo narí aqoónna ainainira fasiqa anaaseeuqa nárinoo fúrufarinoo nímarinanoo miná úriqararafa sía ániannoommifoo qímaru kamuqoo sía írirai mána mána ímarinanoo aniráma qáfeenoo ufa rukíee maríasa nári máriandéemaseenoo miná ateeká ateekámasaannoo. 


text:
<pb/>Aináinira faiqi fannoo narí úriqararana ufa iriséenoo sía fíndifinoo miná ufamáu fínafa miqínna fasiqana sáamu sámu ámudaani tureeráu̱másaannoo. 


text:
Aináinira faiqi moo fánnoo narí úriqararana ufa sía írirai áruaninna manda ainaina márainanoo miná árirafa aufadárafa máriannoo, maqásaa fasiqauqa moómoo ainaina ámimari fasiqanara minásaaqari moómoo ainaina máreefaranoo, Ánutufa faqa miqíkai íannoo, maqásaa fasiqauqa úriqarara ainaina ámimari fasiqanara minásaaqari úriqarara ainaina aabaá faqa máreefaranoo, Ánutufa faqa miqíkai íannoo. Qinée rainárara qúmuafanausa máridaqa. 


text:
<pb/>Yísufa faiqí ánaasee qímannimidanoo qinau. Qinée maa-maqánasaa máriasaki idára foora ufa raiqéeqa namuqáakirana óosana áraanauree qímasee qúmiqiafana, dóo fáasai idá arasáananoo qáida máriaqaana. 


text:
Qinée kúqira mandá námmariara foora marasée naanáura, miná áfeesara márunanoo qifaaqa rumbánoo máridanoo. 


text:
Ínnee qiníara tínoorimárianaki maa-asooárana mara máree maqásaa fasiqa ánaasee nímiannee fee qída fee, sía uqanna miqíanaura, qinée maqásaa fasiqa anaasee ufa rainárana nímirara qúmidaqa. 


text:
Maaqóoqari qiní ufasáara moodáa máaqaki moodáanai qísauku márinausa raináki qaarammoó dínni fíqa namuqáakifara qaaraqánda miqíkai íqa dínni fíqa namuqáakifara. 


text:
Qiní ufasáara níkausa nári faiqi námu namuqáakammá nímaqeefara kafáa dínni kumaaráauqa nári níkausa namuqáakammá nímaqeefaranoo. Nínausa nári níraamuqmaaka namuqáakammá nímaqeefara kafáa dínni fúka anaaseeuqa nári nínausa namuqáakammá nímaqeefaranoo. Ánaaseeuqa náriqa nínaakuqmaaka faqa raináfi namuqáakammá nímaqeefara kafáa dínni fúka anaaseeuqa nári nínaakuqmaaka ánaaseeuqa namuqáakammá nímaqéefaranoo. Ínnee qinée kambíqauna kámunara sía írimariafanoo. 


text:
<pb/>Yísufa faiqí ánaasee qímannimidanoo qinau, ínnee aaku qoonnámu súani kéeqeemari qaannaindari úrinaqa qáfeeqa óo aaku rúannoo fee qífanoo dóo aaku rúannoo. 


text:
Maaroosa ookéesa úfai úqifaqa ínnee minára aiqaiqímari aukuannee qímariafanoo dóo kúqaa qímariafanoo. 


text:
Ínnee mandáikirausa qaara irirana máree maríasa, ínnee innaarúna faqa maqá faqa qáfamasee andeeqásee kambíqaaninna ainainara andeeqásee íri maríafanoo, maqee qinée qúmimarúnna kamuqoora nánaree sía íridee qída fee. Aní kóotai áfiqee fímari fasiqana faqa dauní miná faqa moodáa ufa qía. 


text:
Faiqí moó fannoo aní áfiqeenoo kóotai fínana anée aanái fídana mi-ufána aanái taikáaqee qía, sía miqínanoo mi-fasiqáfa aní áfiqeenoo siáasa áminanoo mifá maréeqeenoo foorísa áminanoo mifá maréeqeenoo rumbáranaki quqáannoo. 


text:
Anée minakí márinanoo aní mandáinaina ákiaqara taikáfinana mi-karí kai ráudeennáranoo. (Ínnee minára irisée qinée qumu márunna kamuqoo ínneeqa mandáinainara qiní faqa ufa qídaqa mi-ufána andeeqá taikáaqa, sía miqíqa Ánutufinnai fifáranoo.)<pb/>


text:
Mi-fasannái faiqí ánaasee akaqáusa aniréeqa Yísuna qímamiqa qiqau, akaqá Kariree máqannaasa Ánutuna tatúfira aandau suqá ámimárufanoo Piratoofa narí sundíauqa niqiqoofaqa aniréeqa misá naru taikáqau. Miqímasoofanoo aandáu̱ fidika faqa faiqí fídika faqa moodáanaki qúminau. 


text:
Yísufa mi-ufána iriséenoo qímanniminoo qinau, ínnee mi-Kariree maqannaasá akaqáusa kúquanara nári máqannaasa úrinnaaqaramásee mandá óosana mároona ákiaqara kúqiaa foo fee qída fee. 


text:
Sía minárau kúqiaa, qinée minára ínni qímannimidaqa, Ínnee faqa ínneeqa mandá óosana minnísee Ánutufinnai ubeekaaqa, sía miqíqa ínnee faqa miqí kai íqa kúqifaranoo. 


text:
Qinée Yeerusaree máqusanaasara faqa qímannimidaqa, miqóo óoni maqa kísaaqa Sirooamma óoni maqa fée qímariana fannoo rapéemaki áqufinoo faiqí (18) qísaukuqara taikásee qíkunni óoqu dínni taikásee dínni ani qaaramoó marasée fasiqa kuqá nárinau. Ínnee mi-fasiqáusara Yeerusaree máriasa nári niqoónausa mandá óosana úrinnaaqaramásee mároona ákiaqara kúqiaa foo fee qída fee. 


text:
Sía minárau kúqiaa, Qinée ínni qímannimidaqa, ínnee sía ínneeqa mandá óosana minnísee Ánutufinnai ubeekéeqa ínnee faqa miqí kai ifáranoo. Faafísa fooqáa saqáriara quandára ufa qinau. (Ánutufa sía mandá oosana ákiaqara aaqee uqanna nárídanoo, kísaaqasaa náaraidanoo maí andeeqára aatata ániaqee qídanoo, sía írifanoo miqóo náruannoo.) 


text:
<pb/>Yísufa kafáa maa-quandara ufána qímanniminoo qinau, faiqí moó fannoo narí áfuqaki faafísara foora qaqama tíqisaidaqa néemaria saqarifa márinau, moo fáasaana mi-fasiqáfa miná qaqama tíqi náraree qímasee óonuree qáfoofanoo sía qaqama íroofanoo óori runúseenoo narí aináinira fasiqa qímaminoo qinau, 


text:
Qinée qaarammoo áukuana maa-saqarína qáfaunanoo sía qaqama íreenoo mifá fífau maqa áinoo náidanoo dóo ateeká áqua qufanoo mi-ainainira fasiqáfa qinau. 


text:
Sáina káqi márinaqa moodáa aukuana qinée miná atukakí oorá indufúsee madaapeé quqásee miqóo qáfaanee qinau. 


text:
Moo Sáririqa Yuda máqannaasa amaana qímaru faasaana Yísufa ufa súqira maqaki kéeqafi Ánutuna ufa qímannimimarufanoo moo ánaasee fannoo fáafasaaqa miná aunduráki márufanoo (18) qísaukuqara taikásee qíku dínni taikásee dínni óonu qaaramoó marasée aukuana kummáranoo kai márufa ataufaka rakísirara sía amanaikímarufa miqóo amaana máqaki ani márinau. 


text:
Yísufa mi-anaaseená qáfamasee áaramaseenoo qímaminoo qinau. Óo maa-anaasee dóo aneenná teeroo quqáranakiqari ámiqina mária. 


text:
Miqí qímaseenoo Yísufa narí ásauku minásaa quqásoofanoo aaqee kái ataufaka rakísufanoo fíndifinoo Ánutunara dúfi dúfi qímarinau. 


text:
Amaana máqasaa rakísi marúfa miná qáfamaseenoo Yísufa amaanasáa mi-anaaseená andeeqóonara áanóommaseenoo faiqí ánaasee qímanniminau. Mooseena sándufaki maasára 6 faasaana aináiniaqée qinau, dóo ínnee mi-karí kai anirée ínneeqa aurírana taikáaqa, maasá amaanasáa sía aurírana taikáaqa. 


text:
<pb/>Miqí qufanóo karaambáiqa fannoo quandáfi qímaminoo qinau, ínnee únna qímasaidaqa qaaraikí maríasa, amaanasáa ínnee ínneeqa mimmí burimakáu sipsípa ainaina nífiqaidaqa nammárinni múqusee maríafaqa nammári náidaqa. 


text:
Maa-anaaseefá Abarahaamana áti márifanoo Sadannafa kísaaqasaa (18) aukuana karabúsaki quqáqaifanoo aupúraranaki márina, burimakáu mimmí sipsípa úriqarara ainaina fee máridanoo fee miná kai amaanasáa idukírafa andeeqánoo máridanoo fee. 


text:
Miqí qufaqa Yísuna áqi marúsa mi-ufána iriséeqa nisaurí marufaqa faiqí ánaasee káiqeesa Yísufa óosana óosana ámiqira ainaina áuqoonara asasímaríqau. Qúmini fooqáa saqari qaqama quandára ufa. 


text:
<pb/>Yísufa faiqí ánaasee qímanniminoo qinau, Ánutuna maqásaa ququsaki faiqí ánaasee máriasa nána ainaina fooqáa fee máridanoo fee, qinée minára nána kíkiqee úsuanauree. 


text:
Qinée maaqí qímasee miná kíkiqúsuanaura. Mifá qúmini qaqama fooqáafa máriannoo, faiqí moó fannoo qaqama mara máreenoo narí quqúsaki úmmaqusáinanoo firaafá saqáriara foora kambíqafinanoo ufiniuqá miná ásaanasaa nínaamu usakéefaranoo. Ánutuna quqúsaki kéeqafuasa miqídaqa mi-saqarína fooqáana auqaánai idooáidaqa. Ooruku anoona ati qéemarína quandára ufa. 


text:
<pb/>Yísufa kafáa qímanniminoo qinau, qinée Ánutuna innaarúna ququsaki kéeqafuasa nána ainaina kíkiqa úsuanauree, misá ooruku anoona fooqáasa máridanoo. 


text:
Ánaasee moó fannoo saná qaindi anasée ooruku anoona minakí adíasainanoo aiqámai ámiqimmasee ati qáanno. Ínnee tiqeera kooqiki kéeqaaqa. 


text:
<pb/>Yísufa Yeerusaree máqusai óorufidanoo káqikaa maqusauqakiaqa Ánutuna ufa qímanniminoo óorufinau. 


text:
Óoru fímarufanoo faiqí moó fannoo irámmirinoo qinau, Óo úriqararafa faiqí ánaasee moodáa kai moodáa kai innaarúnai asumu máriranaki kéeqeefaree, qufanoo Yísufa qímaminau. 


text:
Anée tiqeera kooqiki afeekaikámasee amanammásee kéeqaa, qinée minára qímannimidaqa íriaqa, faiqí ánaasee moómoo amanídaqa sía amana kéeqeefaranoo. 


text:
<pb/>Mi-maqána ákoofa fíndifinoo kooqí atukarasáinaqa misá madáanaindari kooqí áridaqa maaqí qifáranoo, kooqí atúaqisáinaqa kéeqaanee qífanoo máaqa ákoofa maaqí qímasee qímannimiannoo. 


text:
Ínnee yáindaraasee qinée ínniara sía íridaqa qínaqa misá maaqí qifara, anée maasá maqusái Ánutuna ufa qímannimimarianafa máriananoo maasá aní faqa nárana nammári née marúnausa máridaqa maasára írimarianafa máriananoo. 


text:
Máaqa akoofa miná iriséenoo kafáa qímannimiannoo, ínnee yáindaraasee máridee, ínnee mandá óosana máree maríasa máriafanoo ínnee qiní daaqá máriaqooqari moosáa fífuaqa. Yísufa mi-ufánannai innaarúna kooqí kíkiqa úsinoo kafáa maa-ufána miqóo márusa qímanniminau. 


text:
Qinée ínniara maqee máriasara qídaqa kásooqaqee ínnee Abarahaamana faqa Isakeena faqa Yakooboona faqa Ánutuna tamummáqara fasiqauqa aiqámausa faqa Ánutuna innaarúna ququsaki márifaqa ínnee maqee qiní faqa nárana nammári née marínausa áqoosai máridaqa níqafamásee ínnee firaaqóo nífai sandúrinaqa ikíráqeefaranoo. 


text:
Faiqí ánaasee súani óosanaindari faqa ámuqundari faqa dínni dínni ataaqéendari faqa anirée Ánutuna innaarúna ququsaki óoqu marifí moodáanaki miná qoomáqa sakasée neefáranoo. 


text:
Mi-karí maqee maqásaa ínaaqianna máriasa mi-karí misá úriqararausa márifaranoo, maqee áukuana úriqaraqa márinausa mi-karí uréeqararausa márifaranoo. Yísufa Eeroodeenara káasau faini fee qinau. 


text:
<pb/>Mi-karí Farisai ámaana ufa qímarusa Yísufinnai anirée qímamiqa qiqau, anée maaqóoqari fíndimmaqee moosáa fúa, karaambáiqa Eeroodeefa aní kúqa áriraree qínoommi. 


text:
Yísufa iriséenoo qinau. Eeroodeefa faiqí níkaruqimasaida ueeqásaida nárímarifa máridanoo ínnee maaqí qímasee qiníara qímamiaqa, qinée maqee faqa dúna faqa faiqí ánaasee naunduráki fáafasaaqa nífaqeeqa aurínausa andeeqánnisee ianáura, moóna qeeqá saika taikáanaura, miqí qímasee Eeroodeena qímamiaqa. 


text:
Maqee fí fi̱ ínaqa dúna faqa fí fi̱ íqa Yeerusaree máqusai óoruraanaura Ánutuna tamummáqara fasiqauqa aiqáma Yeerusaree máqusaki kai narusée márufaqa kúqi maríqau, qinée nánaree minakíqari radúkaki moosáa kúquanauree sía amana, qinée faqa Yeerusaree máqusaki kai óonuraanaqa misá nárunde̱e kai másee qiní faqa dárifaranoo. Yísufa Yeerusaree máqannaasara qímudáoo qinau. 


text:
<pb/>Óo Yeerusaree, Yeerusaree ínnee Ánutuna tamummáqara fasiqauqa kuqá narusée mifá niqiqoosa óonisamu qumáree nárímariasa. Qinée moómoo kari aní faiqí ánaasee marasée kookooráanara foora sákarara ímarunaqa ínnee qáoo qiafanoo. 


text:
Dóo qúsasaa ínni maqúsa faqa amaana maqa faqa faiqí ánaasee sía márifanoo naakundú máriannoo, qinée kúqaa ínni qímannimidaqa ínnee maaqóoqari sía kafáa qiní qíqafeefaranoo kásooqaqee ínnee qiníara maafá karaambáiqa aqiqáifanoo ánidanoo fee Ánutufa miná ámiqi ámiqianinafa qímasaidaqa mi-karí kai qiní qíqafeefaranoo.<pb/>


text:
Yuda máqannaasa amaana fáasaana moo Sáririqa Farisai ámaana ufa qímarusa misá úriqararana máaqaki Yísufa miná faqa nárana náraree qímasee kéeqafufaqa aqoónna Farisai amaana ufa qímarusa Yísuna qumárararee qímasee ámiqimásee apurée maríqau. 


text:
Yísufa mi-maqánaki óoqu marifufanoo aurímarú fasiqafa afaaqa autura ári marú fasiqafa Yísuna óorinni márinau. 


text:
Yísufa miná qáfamasee miqóo márusa Farisai ámaana ufa qímarusa faqa Mooseena sándufa akoofásauqa miqóo márusa faqa irámmirinoo qinau, Qinée ínni iráidaqa Mooseena sándufa fannoo ínni amaanasáa fáasaana faiqí aurínausa andeeqáranara eedóo qídanoo fee, qáoo qídanoo fee. 


text:
Misá mi-ufána iriséeqa sía ufa qiqau, káqi Yísuna kai tatáqaqa maríqau, miqíqa márufanoo Yísufa mi-aurira fasiqána qumáreenoo miná aurírana taiká amaqáseenoo aqiqoofanoo mifá fufanoo quandáfi miqóo márusa qímanniminau. 


text:
Yáfee moó fannoo ínnikiqari miná ámaaku fee burimakáu fee madikakí áqufinoo márinanoo amaanasáammifoo qímasee sía fee qumbaqíannoo fee. Sía uqanna amaanara irisée minnísee fara káqi minakínaana qumbaqífaranoo. Dóo qinée faqa maa-aurira fasiqána madikakínaanara foora amaanasáa qumbaqíara foo ídaqa sía áaqaidaqa. 


text:
Misá Yísuna ufa irisée kúqaammifoo qímasee ufa qírara írusia sía ufa qiqau. Sía ámiqira qoo náaree óoqumaria. 


text:
<pb/>Mi-Farisai amaana qímarufa nárana firaaqóo suqáseenoo moómoosa náaroofaqa miná máaqaki ani kéeqafufaqa ámiqiraqoo óoqu mariranara randée márufanoo Yísufa níqafamásee misá aiqámausara qinau ufa sée qiní ufa íriaqa qímaseenoo akooqóo ufa maaqí qímasee qímanniminau. 


text:
Faiqí moó fannoo amundára qoomaqa suqásee aní áarainana óonu reenána sía aaqee óonuree ámiqiraqóo kai óoqu mária. 


text:
Aní úriqararafa aniráinanoo qoomáqa ákoofa aní qáfeenoo aqiqámasee úriqarara fasiqara miqóo óoqu maríannee qínana anée asauríranaki máridana mandáikiraqoo kai óoqu márinnaranoo. 


text:
Ínnee sía ámiqira qóora randáaqa, faiqí moó fannoo ínni náarainaqa maaqímmiaqa, Ínnee miná qoomáqaki kéeqafiqa káiqeesa óoqumari máriaqoo kai óoqumaríaqa, Qoomáqa ákoofa aniráma aní qáfeenoo aníara óo qiní qiqoondi maí ururée ámiqiraqoo óoqumaría, Miqí qínana anée aiqámausa nífusaa úriqararafaikínana asasinnáranoo. 


text:
Náriqá kai qinée úriqararausee qímariasa Ánutufa nisauríranaki quqáannoo, náriqá kai qinée uréeqararausee qímariasa Ánutufa misá úriqararanaki quqáannoo. 


text:
<pb/>Miqí qímasee Yísufa quándaki miná áaroo fasiqana qímaminoo qinau, anée qoomáqa suqáseenana sía aneenná áqoondiuqa faqa ákaqaafasaa faqa aneenná áinaina faqa aneenná aináinafaqaa áqoondiuqa faqa misáuqa sía náaraa. Anée misá náarainaqa misá faqa miqí kai íqa aní faqa áaramásee amana kái ámifaranoo. 


text:
Anée qoomáqa suqáseenana kudi fasiqauqa faqa níku nísauku mandáikirausa faqa árirutíqa nímariasa faqa nífu dimbárausa faqa misáuqa kai náarama quqásainanoo Ánutufa miná ákiaqara ínni ámiqi ámiqi íannoo. 


text:
Misá sía amana kafáa miná ákiaqara aní ámifaranoo minára kásooqaqee Ánutufa ámiqira óosana máreemaria fasiqa anaaseesa kúqiranakiqari mara fíndifu máseenoo mi-karí miná ákiaqara aní faqa ámiannoo. Qoomáqa sákararee qímasee mandáikirausa náara. 


text:
<pb/>Faiqí moó fannoo mi-qoomaqánaki máridanoo Yísuna ufa iriséenoo qímaminau, Ánutuna innaarúna ququsaki kéeqafi minakí nárana née maríasa firaaqóo asasifáranoo. 


text:
Yísufa miná ufa iriséenoo kafáa quandára ufa qímaminau, faiqí moó fannoo qoomáqa firaaná suqárara deedaqamáseenoo faiqí ánaasee moómoosa náaranau. 


text:
Suqáidanoo narí aináinira faiqi aqiqéenoo anée fíqu fíqu ídana faiqí ánaasee qinée náaraunausa nífiqee mínisainaqa qoomáqa naaqa dóo aiqáma ainaina deedaqinóo máridanoo. 


text:
Miná aináinira faiqi fannoo qímanniminoo nufanoo moó fannoo qinau, Qinée maqá dóo feefaurúmaqaqee ídaqa miná qáfarara fídaqa sía amana fuanáura. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo moó fannoo qinau, qinée qísaukuqara (10) purimakáu ummaara rarisée marína feefaurúmaqaqee ídaqa miná amanamásee qáfarara fídaqa sía amana fuanáura. 


text:
<pb/>Miqí qufanoo moó fannoo qinau, qinée maqee kái ánaasee amundá qimiqaafaqa sía amana fuanáuree qufanoo aináinira faiqi fannoo misá ufa iriséenoo narí firaafínnai óonuree qímaminau. Mifá iriséenoo firaaqóo áanóommaseenoo qímaminau. 


text:
Anée dauní dauni sandéenana firaa aatata faqa káqikaa aatata faqa maqúsa qámbaanai faqa óonureenana kudi fásiqa anaasee faqa mátaammátaakíqa nímariasa faqa nífu dimbárausa faqa árirutíqa nímariasa faqa mandáikirausa aiqáma nífiqee qiní qoomáqai ánia qufanoo miná aináinira faiqi fannoo miqímminau. Misá nífiqee míni quqáseenoo narí firaafínnai óonureenoo qímaminau. 


text:
Dóo aní ufamáu fíqa nífiqamaree míni quqásaunanoo nárana moómoo máridanoo faiqí ánaasee sía amanaikídammia qufanóo qoomáqa ákoofa qinau. 


text:
Dóo fíndimmaqee óonuree níanai áfuqakiaqa máriasa nífiqamaree qiní qoomáqa amana kái mínisainaqa naaqanáni. 


text:
Ínnau, eendá náarauna sía ániasa sía uqanna qiní nárana káqikaaqóo nífaurusaa quqéefaranoo. Yísuna ufara kúqiraree qímarusa kai miná faiqi námu kifáranoo. 


text:
<pb/>Yísufa moosáa fímarufaqa faiqí ánaasee moómoosa miná faqa fídaqa maasá faqa Yísuna faiqi námukiraree qufanoo Yísufa quandáfi qímanniminau. 


text:
Faiqí moó fannoo qiní faqa fíraree qínna fasiqafa narí ánoona ákoona faqa faiqi ánaasee faqa narí ákaqaafasaa faqa ásoommaaka faqa naríara faqa fídiaqaa máseenoora foomáseenoo qiní faqa ániani. 


text:
Faiqí moó fannoo qiní ufasáara sía eedóo qímasee narí aunírira saqari akumáreenóora foora sía eedóo qímasee qiní ufasáara kúqiranaki fínafa sía mifá amana qiní faiqi námuki kéeqaannoo. 


text:
Faiqí moó fannoo máaqa usakáraree qímaseenoo máaqa usakára ainainauqara náaree ámiqimásee írinanoo sía amanaikína sía usakáani. 


text:
Mifá máaqa atuna faqa faakána faqa kai rakíqasainanoo aiqáma ainaina sía amanaikína miná aqoónausa qáfamasee naanaidara qímasee maaqí qifóora. 


text:
Namuqáa karaambáiqa moó fannoo narí rákira fasiqauqa moómoosa faqa anirée náriranara iriséenoo maaqóo qaraa karaambaiqa fannoo miná moómoo rákira fasiqauqara iriséenoo naríndi óodaa márinara írinoo amanaikée ianáuree sía amanaikée ianáuree sía amanaikínaqa nárirara ímari karaambaiqána faqa óoqumari fí ufa qímasee reendéeniananóo asooárafa máriani. 


text:
Miqí qímaseenoo Yísufa minára qímanniminau, miqí kai másee ínnee faqa qiní faqa fíranara ámiqimasee iriaraasámaseeqa ínneeqa aiqáma ainaina minníseeqa qiní faqa ániaqa. Sía miqíqa sía amana qiní faiqi námukifaranoo. Ínnee ínneeqa aináina minníseeqa qiní faiqi námukiaqa. 


text:
<pb/>Miqí qímaseenoo Yísufa kafáa maa-ufána qímanniminau, ínnee ooruku indée maríana sía adíafaa ínaqa náqi fee másee kafáa adíafaairana quqéennaree, sía amanaikínnaránoo. 


text:
Sía adíafaa ínna ooruku ándanda atukakí téeqimasainanoo mi-andandáfa faqa mandáikammiannoo. Ínnee káqinni áquaqaana. Mandáinaina máridanoo. Ínnee qiní faqa fifandínausa sía ámiqimásee mi-kadaapi oosanná írirainni káqi fírarianara qáoo qídaqa kasaaqaí kudoosaápee márifanoo máaqa usakáaninafa máaqa faakána rakíasainaqa sía amanaíki foora, ínnee ooruku adíafaa síaina aanna ree foora káqinni áqua nóora. Ínnee náaqoofaqaasa mi-ufána íriaqa.<pb/>


text:
Moo kári úmmuarira takisa munnimma máree marúsa faqa Yuda máqannaasa níkooqee márufaqa nífaqasoosa faqa Yísufunnai aniréeqa miná ufa íriraree qímasee miná aaqá aní úsimariqau. 


text:
Farisai amaana ufa qímarusa faqa Mooseena sándufa akoofásauqa faqa misá níqafamásee nóori runúsee muqúriqa máridaqa náundaufa náundaufa qídaqa qiqau. Maa-fasiqáfa Yísufa maasá nífaqasoosa aniraafanoo misá faqa ámiqi ámiqi ídanoo, sía miqíkai ídanoo misá faqa nárana náidanoo miqídanoo. 


text:
Faiqí moó fannoo moodáannai qísauku fasiqa namu níku nísauku taikásee (1OO) sipsípa rakísi márinanoo moodáafa kai auía̱ máfinanoo náqi fee íannoo, mi-fasiqáfa aiqáma sipsípa káqi quqáseenoo moodáara randáannoo. 


text:
Randánoo níni ínoo paqúrimaseenoo asasamáseenoo rafúsu akumáreenoo míni maqúsai quqáseenoo narí aqoónausa náaramasee qímannimiannoo, anirée qiní faqa asasiaqée qíannoo. Aiqáma sipsípasaa rakísimari fasiqausa miqífaranoo. 


text:
Innaarúnai máriasa mi-fasiqána aanna reefáranoo moómoo (99) andeeqára fasiqa anaaseera sía asasifáranoo moodáafa fúrufaridanoo mandáinaina máranoo níni ínafa quándaki Ánutufinnai ubeekáinnanara minára firaaqóo asasifáranoo. 


text:
Moo ánaasee fannoo qísaukuqara taikásee siruáa munnimma firaaná maqée ínanoo moodáafa máaqaki fúrufaramáfinanoo mi-anaaseefá náqi fee íannoo, mi-anaaseéfa qóoma qumbísee damuná maraséenoo máaqaki aiqámai damúnidanoo aiqáma átinai ámiqimásee randánoo ní ni̱ ínanoo paqúrimaseenoo máraannoo. 


text:
Maraséenoo narí aqoónausa faqa áqoondiuqa faqa náaramaseenoo qímannimiannoo. Ínnee anirée qiní faqa asasiaqa, qiní siruáa munnimma fúrufaramámbina dóo paqúriqa. 


text:
Qinée qímannimidaqa, Ánutuna qangiroouqá mi-anaaseená aanna reefáranoo moodáafa mandáinaina máranoo ní ni̱ ínafa quándaki Ánutufinnai ubeekáinaqa minára firaaqóo asasifáranoo. Auía̱noo nu kúmaaraaná quandára ufa. 


text:
<pb/>Yísufa káqi qímannimidanoo qinau. Faiqí moó fannoo qaara faiqi faqáafa márinau, ínaaqiannaafa narí ákoona qímaminoo qinau. 


text:
Óo qípoo kúqiraridanee aneenná aiqáma ainaina rainásee maaqandá qíminnaree dóo maqee kái rainásee qíminaqa máree fúannee qufanoo miná ákoofa eedóo qímaseenoo narí aiqáma ainaina rainásee miqandá níminau. 


text:
Nimisoofanoo indaarúqaafa káqi máqee inau ínaaqiannaafa naríndi makéeta máseenoo munnimma kái mara máreenoo dóo quqáseenoo níana maqusai óonu reenoo fúrufariranaki máridanoo narí munnimma aiqáma fífaunni áqu taikánau. 


text:
Áqu taikásoofanoo mi-aukuanná aandaroo firaafá mi-maqa maaqánaki aiqámatinai nárí márufanoo mi-fasiqána munnimma faqa nárana faqa sía márufanoo áararée marínau. 


text:
Mifá mi-maqusánakinaa fasiqasaa atooqáfufanoo mi-fasiqáfa miná aqiqéenoo anée qiní kúarauqasaa rakísiannee qímasee nárana sía ámufanoo áararée márufanoo mi-kuaráusasaa rakísidanoo kúarauaqa kúnda nímidanoo naríara faqa náraree qímasee írufanoo sía Yuda máqannaasa née marúnee qímasee asaurúseenoo minníseenoo áarara márinau. 


text:
Óo qiní qíkoona aináinira faiqiuqa misá náriqa nimana kái nárana néemariafaqa qinée maaqóo dáarara máridaqa kúqiraridaqa. 


text:
Qinée fíndifi qeeqá qíkoofinnai óonureeqa maaqí qímasee qímamianaura óo qípoo qinée Ánutuna ufa faqa aní ufa faqa rukíee marúnausa máridaqa. 


text:
<pb/>Miqí qímaseenoo mi-fasiqáfa fíndifinoo aanái áqufufanoo narí ákoofinnai finau, aanái meeáqoo ani márufanoo miná ákoofa maqúsasaaqari mara meeqá qáfamaseenoo ámuqusufanoo sandéenoo óonu mara narí ámaaku arípimma qumáreenoo ámooqanau. 


text:
Miqúfanoo miná ámaaku fannoo maaqí qímasee narí ákoona qímamidanoo reendeéninau. Qinée Ánutuna ufa faqa aní ufa faqa rukíee márunausa máridaqa sía maqee amana aní ámaaku márianaura. 


text:
Miná ákoofa quandáfi narí aináinira faiqiuqa náaramaseenoo qímanniminoo qinau, sía aináinira fasiqa qamunna ainaina ámia, qiní qímaaku márianifeera qamunna ainaina kái ámia, dauní dauni ámiqira qamunna mara máreeqa míni afisúamaqáaqa, rínna faqa ásaukuki upeekásee áiku ánaamu faqa afisúamaqáaqa. 


text:
Qiní faiqi maafá kúqi nóora foora máfifa káqi máridanoo aniréenoo auíqanoo máriifa aniréenoo. Miqí qufaqa qoomáqa sakasée néemariqau. 


text:
<pb/>Miqí márufanoo indaarúqaa ámaaku fannoo súanai máriufa maqúsa naambeéqai aniréenoo piripúnna ufa faqa idí faqa írinoo narí ákoona aináinira faiqi moó áaramásee irámmirinau. 


text:
Aní ákaqa fannoo narí ákoona máaqaki aniraifanoo aní ákoofa minára qiní faiqi dóo andeeqásee ani máridanoo fee qímasee purimakáu ánaaqi ámiqirana aruséenoo suqásee áfaaru rídanoo. 


text:
Indaarúqaa ámaaku fannoo mi-ufána iriséenoo áanóommaseenoo márufaqa áaroofanoo ititináu. Ititammáseenoo márufanoo miná ákoofa qumuréenoo áaranau, anirée máaqaki kéeqaa qufanoo mifá qinau. 


text:
Íria qinée moómoo aukuana karabusara foora aní aináiní marúnausa máridaqa sía moodáa kari aní ufa rukíaunausa, anée miqí márunana nána ainainee qíminanee sía burimakáu ánaaqi ámiqira ainaina aruséenana sía fífau mimmí ánaaqi qímianaqa arusée qeeqá qíqoondiuqa faqa qoomáqa sakasée náunausa. 


text:
Aní mandá faiqi fannoo aní aiqama aináina mara máreenoo múnu dapi máraqanua anaaseesasaa áqu taikáseenoo, aniraifana anée purimakáu ánaaqi ámiqirana arusée suqásee ámiananoo. 


text:
Miqí qufanoo miná ákoofa qímaminoo qinau, óo qiní faiqi anée aiqáma kari qiní faqa máriananoo aiqáma ainaina aníndi máridanoo anée aneenná aináinaki aináiní maríananoo. 


text:
Aní ákaqa fannoo kúqi nóora foora ínoo máriifa káqi máridanoo auíqanoo máriifa aniraifaqa minára maqee maasá qoomáqa sakasée asasídaqa náunanoo amanaikínoo. Yísufa miqí qímaseenoo kafáa maaqí qímasee qímanniminau. Dóo maa-ufána ánoona fáasai qúnnana maaqímminoo máridanoo. Innaarúnai máriasa mi-kumaaraaná ákoona aanna reefáranoo. Moómoo andeeqára fasiqa ánaaseera sía asasifáranoo, moodáafa mandáinaina máranoo ní ni̱ ínoo quándaki Ánutufinnai ubeekáinnanara asasifáranoo.<pb/>


text:
Yísufa narí faiqi námu qímanniminoo qinau, faiqí moó fannoo aináina faqaafa narí aináinasaa rakísianinnana moó maréeqee quqásoofaqa misá mi-fasiqána aináina faqaana qímamiqau. 


text:
Aináinasaa rakísirafa aní munnimma fífau rairaa ídanoo fee qufanoo aináina faqaafa mi-fasiqána áareenoo anée munnimma áqi maríannana ámiqi másee papiqasáa ákara rúmasee qíminaqa qáfamasee aní aqiqaanáura anée sía kafáa aináinasaa rakísinnaranoo. 


text:
Miqí qufanoo miná aináinasaa rakísi marúfa narí kai qímirinoo qinau, qiní úriqararafa qiní diqiqárara qímarifaqa nána ainainee ianáuree qinée afeeka síaisa máridaqa madika indufírana sía amanaikídaqa kudi fasiqa máridaqa qiqoónausiannai nárana innaaru qíranara qisaurídaqa sía amana mi-oosanná máraanaura. 


text:
Mifá moo fásiqa áaramásee irámmirinau, anée qiní úriqararana úfaasu munnimma náqummee maqée ídanee qufanoo mifá qinau, qinée moodáannai qísauku fasiqa níku nísauku taikásee (100) firaa tinna oorifa fádaméena (sáuna anoona fooqáana) miná ákiaqara sía ámiqiafana, káqi maqée ídaqa, miqí qufanoo aináinasaa rakísirafa qímaminau, anée qaara fasiqa níku nísauku taikásee qiní qísaukuqara taikásee (50) munnimma kái qíminaqa aní munnimma ákiaqara taikéenoo fee qímasee búkaki ateekáanauree qímaseenoo kafáa moóna áaramásee irámmirinoo qinau, anée qiní úriqararana úfaasu munnimma náqummee maqée ídanee qufanoo mifá qinau, qinée moodáannai qísauku fasiqa níku nísauku taikásee (100) ráisa beeka ákiaqara sía ámiqiafana káqi maqée ídaqa, miqí qufanoo aináinasaa rakísirafa qímaminau, anée qaara faqa qaara faqa fasiqa níku nísauku taikásee (80) ákiqara kai qíminaqa aní munnimma ákiaqara taikéenoo fee qímasee búkaki ateekáanauree qinau, míqunannai mi-fasiqáfa narí firaana ákaru qíranannai misá áqoondikinau. 


text:
<pb/>Aináina faqaafa miná únnaqira óosana qáfamaseenoo óo írirana faqaa fee qinau, minára Yísufa qímannimidanoo qinau, maa-maqánasaaqaraa fasiqa ánaaseeuqa náriqa munnimma ainaina máree maríana írirana faqaasa máriafanoo Ánutuna ufa qóomasaa andeeqásee nímariasa írirana óorudupirausa sía misá írirana amanasáa máridaqa. 


text:
<pb/>Qinée ínni qímannimidaqa, maa-maqánasaaqaraasa nári afeeka iriranannái káaqa afeekaikámasee maaqóo máriranara íridaqa munnimma aina afeedídaqa. Ínnee faqa misá naanna rámasee káaqa afeekaikámasee náaru márira afeedira ainainakiara múnari mínari másee ínneeqa maaqóoqaraa mandá munnimmannai sárau imaríasa dadaaqíqa innaarúnai asumu máriranaki moómoo ainaina afeediaqa. 


text:
Yáfee moó fannoo káqikaa fífau ainainasáa ámiqimásee rakísinafa firaa ainainatiasáa faqa ámiqimmásee rakísiannoo, yáfee moó fannoo káqikaa ainainara únnaqi marifa firaa ainainatiará faqa únna qíannoo. 


text:
Anée maa-maqánasaaqaraa munnimma qumiasana fúrufaramasee rakísinanoo náqi fee másee innaarúnai fínanoo Ánutufa innaarúnai mári firaa qumiasana munnimma anísaa quqásee rakísiannee qíannoo fee. 


text:
<pb/>Aináinira fasiqa moó fannoo sía amana qaara rakísiraqanda moodáa kari aináinammannimaqaannoo, sía amana. Mifá indaarúqaanara ákooqaannoo moó rakísiriranara áidiannoo. Mifá moó rakísiranasaa atooqéenoo ínaaqianaana minnísaannoo, miqí kai íqa ínnee faqa Ánutunara faqa maqásaa qumíasanara faqa moodáanaki sía amana aináinammannimáqeennaranoo. Farisai amaaná ufa qímarusa munnimmara runára níqinau. 


text:
<pb/>Farisai ámaana ufa qímarusa mi-ufána iriséeqa misá káaqa munnimmara rímarusa máridaqa Yísunara uteéti qímariqau. 


text:
Yísufa iriséenoo qímanniminau, ínnee ínneeqá kai maqásaa fasiqauqa nífusaa andeeqárausee qímariasa máriafanoo, Ánutufa ínni naunduráki qáfee márifa maqásaa fasiqauqa ámiqira ainainee qímarianara Ánutufa mandáinainee qídanoo. 


text:
<pb/>Mooseena sándufa faqa tamummáqara fasiqauqa ákarakinaa ufa faqa óosana árooqooqari misá ufa afeeka fannoo aiqámausa rafáaqafusee fí fí ínoo Yoohaneefa nammári nímimaru áukuanna míni raquramiqoo taikánau. Miqóoqari innaarúna ququsakinaana Ánutuna ámiqira fasaasaa ufa fannoo kai misá qímanniminoo fífaini márifaqa aiqámausa innaarúna ququsaki nímudaanai qímasaida kéeqararidaqa. 


text:
Innaarúna faqa maqá faqa tautúmaki taikárafa amaná máriannoo, Mooseena sándufa faqa tamummáqara fasiqauqa ufa faqa káqikaa ati kái sía amana taikáannoo afeeká máriannoo. 


text:
<pb/>Faiqí moó fannoo narí ánaaqa minnísee moo ánaasee márainafa qúmmuarimari fasiqafa máriannoo, faiqí moó fannoo minnísainna ánaaseena márainafa mifá faqa qúmmuarimari fasiqafa máriannoo. Aináinafaqaafa faqa aináina síaifasiqafa faqa miqandára quandára ufa. 


text:
<pb/>Yísufa Farisai ámaana ufa qímarusa óosana káaqa munnimmara qamunna ámiqiranara rímarusa márunara iriséenoo maa-ufána qímanniminoo qinau, faiqí moó fannoo aináina fíqararafa máridanoo moómoo munnimma áqimaria qamunnána kai afisímarifa máridanoo, aiqáma kari ámiqiranaki kai márinau. 


text:
Kudi fásiqa moó fannoo miná áuqu Rasarusana amaráfa afaaqa namúana ánaaqi maqee maqee aináina faqaana kooqíki ani ráidanoo miná nárana átaraasa tidáamarai áqufuna suqú náraree qímasee ani máridanoo mandáinainaki márufanoo fainíuqa aniréeqa miná namúana umboomásoofanoo márinoo kúqinau. 


text:
Mi-kudi fasiqáfa kuqufufaqá qangiroouqá miná áfiqa maree innaarúnai Abarahaamana aaqá quqásoofanoo firaa qoomáqa sakasée néemarinau. 


text:
Aináina faqaa fasiqa faqa kuqufufaqá ákundamasoofanoo idáki finau. (Mi-idána áuqu Aadeesáa idá fée qídaqa, kúqimariasa maqa máaqa taikára áukuanara áfeesimaria idafa máridanoo fee qídaqa.) Aináina faqaafa firaa aupuraranaki máridanoo áfu múrufi maqaséenoo níanai Abarahaamana faqa Rasarusana amarána faqa ámiqiranaki óoqufaaqee márufanoo níqafanau. 


text:
Níqafamásee namméera qímaseenoo qinau, óo qiní qíkoofa Abarahaama anée Rasarusana qímaminanoo narí ásauku amukannái nammáriki raaraamásee máree múqu qiní qímaakiri qífaurusaa quqásainanoo asooáani qinée idáki firaa aupuraranaki máridaqa. 


text:
Abarahaamafa iriséenoo qímaminau, óo qiní qímaaku anée maqásaa márunna kamuqoo ámiqira ainainaki márunanoo Rasarusafa mandáinainaki márinau, maqee Rasarusafa maaqóo asasíranaki márinana anée aupúraranaki máriananoo, ínnisaimbaqa qámbaanai máani firaafá máridanoo, maaqóo márinausa sía amana minní fifáranoo mindári faqa sía amana maí ánifaranoo. 


text:
Aináina faqaafa Abarahaamana ufa iriséenoo qímaminau, qinée fifímásee aní qímamidaqa, amanée anée Rasarusana aqiqáinanoo qiní qíkoona máaqai óorureenoo qiní qíkaqaafasaauqa moodáanai qísauku (5) máridammia, misá aaquqímánnimaqainaqa sía maa-aupurara maqusánaki ániaqa. 


text:
Abarahaamafa iriséenoo qímaminau, Mooseena ákara faqa tamummáqara fasiqauqa ákara faqa aní ákaqaafasaauqa aaquqímánnimiqaidanoo misá minakí kai íriaqa. 


text:
Aináina faqaafa mi-ufána iriséenoo Abarahaamana qímaminau, óo qiní qíkoofa Abarahaama, mi-akaráfa sía amanaikídanoo moó fannoo kúqiranakiqari fíndifinoo qímanniminaqa misá náriqa mandá óosana minnísee sía maa-aupurara maqusánaki ánifaranoo. 


text:
Abarahaamafa qinau, aní ákaqaafasaauqa Mooseena faqa tamummáqara fasiqauqa ufa faqa sía íriqa kúqiranakiqari fíndi fínna fasiqana ufa faqa sía írifaranoo.<pb/>


text:
Moo kári Yísufa narí faiqi námu maaqí qímasee qímanniminau. Faiqí ánaasee mandóosanaki mara quqánnimaqéefandinausa kúqaa uqanna kambíqeefaranoo mi-manda oosanná uqéerainna fasiqana árirafa firaaqóo uqanna máriifoo qídaqa qimudáoo qídaqa. Ooruku námmariki faiqí rafúsu áqirafa firaa oonisanda rumbáseeqa anukakí usúsee minakí áqirafa káqikaa aupurarafa máriannoo, mi-fasiqáfa qiní ufa írimari káqikaa faiqina áfiqasee mandá áana uqafíqainafa miná árirafa firaafá uqanna máriannoo. 


text:
Minára ínnee ámiqimásee ínneeqa máriranasaa rakísiaqa. Aní ákaqa fannoo mandá óosana márainana anée qáoo qínanoo mifá aundurá quandásee andeeqáraqoo fínana anée miná mandá oosanara sía kafáa áqia. 


text:
Mifá dínni taikásee dínni ani qaaraqánda (7) kari aní mandáikámmamaqásee quándakinoo aníara qiní mandáinaina minnísaannee qínana eedóo qímasee minnísaa. Maasá anísaa naundurá mundírana afeekaíkiaqa. 


text:
<pb/>Yísufa niqiqoo fásiqausa minára Yísuna qímamiqa qiqau, óo karaambáiqa maasá daunduránnai anísaa mundírana firaanáikamaqisaa qufanoo karaambáiqa fannoo maaqí qinau. 


text:
Ínnee qinísaa mundírana sía máridanoora foora máridanoo káqikaa ainaina maqána qaqama miqírafa káqikaafa kai márinaqau, ínnee minánnai firaa ainaina áuqini. Ínnee firaa saqari keefáadiara foora aneenná kai rafáuru ákinana ooruku nammáriki áqufi kambíqaannee qífanoo mifá eedóo qímasee miqíni. Ínnee qinísaa mundírana síara foora máridanoo sía amanaíkifáranoo. Ínnee ínneeqara maasá aináinira faiqi fee qiaqa. 


text:
<pb/>Yísufa nári miqóo qaraasa óosanara iriséenoo ufa qímannimidanoo qinau, Ínnikiqari moó fannoo miná aináinira fasiqa fannoo aní áfuqai aináiníinoo fee fírimaria aandausaa fee rakísíinanoo fee eendímarinanoo aniráinana anée sía minára káqi káqi anirée aneenná nárana náannee qinnáranoo. 


text:
Maaqí qinnáranoo, anée nárana suqárara afisímaria qamunnana afisúsee qiní nárana suqásainaqa qinée nárana faqa nammári faqa námasaanana anée ínaaqianna suqásee aneennára náa. 


text:
Aní aináinira faiqi fannoo aní ufamau fínana anée sía minára dúfi dúfi qinnáranoo mi-fasiqáfa faqa dúfi dúfi qíra ufara sía randáannoo narí feefaurú saikée qinnáranoo. 


text:
Ínnee faqa miqíkai íqa miná aanna raaqa, aiqáma qinée Yísusa qímannimunna úfana áfaqaqa fí fi̱ íqa máfi taikásee sía qiní dúfi dúfi qíra ufara randáaqa, maaqí qiaqa maasá fífau aináinira fasiqauqa máridaqa feefaurú márarara foora aináiní marúnausa máridaqa. Qísaukuqara taikásee (10) károora nárí márusa ufa. 


text:
Yísufa Yeerusaree máqusai firara Kariree máqa maaqa dínni márufanoo Samaria máqa maaqa dínni márufanoo Yísufa qámbaanai fídanoo moo máqusaki fíraree qímasai fímarufanoo karoora nárimaru fasiqausa qísaukuqara taikásee (10) károora nárí maríasa naannaréeqa náadumasaqa kíkiqammafiqa namméera qímasee Yísuna qímamiqa qiqau, óo Yísu maasá úriqararafa anée maasára ámudaqaani. 


text:
Yísufa misá níqafamásee qímanniminau, ínnee amaana máaqaki Ánutuna aanáiqiki maríasa ínneeqa nifaaqa óoruree uqannífiqaifaqa ínni nifaaqa aiquqummáseenoo ínniara ánukarausee qifáranoo, miqí qínaqa ínnee aiqámausa nífusaa ánukaqa máridee qifáranoo. Miqí qufaqa misá eedóo qímasee aanái fímarufanoo misá karoora taikáfufaqa náriqa nifaaqa qáfamaseeqa fufanoo moodáafa quándaki firaaqóo Ánutunara dúfi dúfi qímammaree aniréenoo Yísuna áikuki maqásaa áqufufanoo Yísunara dúfi dúfi qímamaqánau, mi-fasiqáfa Yuda máqannaa namuqáa, Samaria máqannaa márinau. 


text:
Yísufa mi-fasiqána asasírana iriséenoo miqóo márusa qímanniminau. Qísaukuqara fasiqa karoora nárí marísa rukánniseeqa, dínni taikásee dínni ani qaara faqa qaara faqa marasée fasiqauqa yái fee fíaa, sía fee misá faqa anirée Ánutunara dúfi dúfi qifáree sía Yuda máqannaasa ánia Samaria máqannaafá kai anirée dúfi dúfi qídanoo. 


text:
Miqí qímasee Yísufa mi-fasiqána qímaminau, dóo fíndifi fúa, anée qiní saqárikiannanannai kai ámiqiananoo. Ánutuna ququsa sía akooqóo márina. 


text:
Farisai ámaana ufa qímarusa Yísuna irámiriqa qiqau, Ánutuna quqúsa yáiree fee maqásaa kambíqafinoo faiqí ánaaseesaa Ánutufa rakísiannoo fee qufanoo Yísufa qímanniminau, Ánutuna quqúsa fannoo sía akooqóo ainainara foora kambíqaannoo, sía moó fannoo maaqí qíannoo dóo qáfaa maaqóo kambíqeenoo dóo qáfaa meeqái kambíqeenoo Ánutuna quqúsa fannoo ínni naundurái mári ainainafa máridanoo. 


text:
<pb/>Miqóo Yísufa narí faiqi námu qímanniminau, kásooqaqee ínnee qinée ánianna fáasaanasaa qáfaaqaa ídaqa sía qáfeefaranoo. 


text:
Akaqáusa qiní quqúsa kambíqaaninnanara maaqí qifáranoo, meerái qáfaa miqóo máridanoo, maamínni qáfaa minní máridanoo misá miqí qífaqa síamma óonu qáfaaqa. 


text:
Qiní quqúsa sía qumeé kambíqaannoo aakuasáa úqinanoo innaarúna aiqáma átinai káaqa qámaquannoo, qinée faiqí nímaaku qúmuanna fáasaana aakuasáa aanna rámasee qúmuanaqa tautúmaki aiqámai dáraaninaqa qíqafeefara. 


text:
Mi-aukuanná faiqí ánaasee idóo faakóo ídaqa mánaaqa amundáidaqa nárana nammári náidaqa mána mána ímarufanoo Nooafa narí sípa firaanáki kéeqafufanóo nammári fannoo tautúmánnimaqaseenoo faiqí ánaasee aiqáma naru taikánau. 


text:
Qinée qúmuanna fáasaana Rootana áukuanara foora máriannoo, mi-aukuanná faiqí ánaasee aiqámausa sía Rootana ufa íriqau nárana nammári náidaqa makéetidaqa feefaurú narámi narámi ídaqa máaqa usakéeqa súana úmmaqiqa mána mána ídaqa márufanoo Rootafa Soodooma máqusakiqari fíndimaqee sandóofanoo innaarúnaindari idáuru fasafasímarufa qumuréenoo aiqáma náru taikánau. 


text:
Qinée faiqí nímaaku qúmira fáasaana maqásaa fasiqa ánaasee mi-furufara irirána máree márifaqa tautúmasee qúmuanaura. 


text:
<pb/>Mi-faasaanná akaqáusa náriqa kooqíki máriinausa sía naamukí kéeqafi aináina indáaifaranoo, miqí kaimmásee akaqáusa anaadóonni máriinausa sía maqúsai anirée nári aináina máreefaranoo. 


text:
Rootana ánaaqa fannoo asumu márirannai sandánoo fídanoo óonu kásoo máfinoo quandáfi ánaaqiannai áfu máqaidanoo kúqinau. 


text:
Yáfee moó fannoo narí máriranara ámuqusinafa miná márirafa taikáannoo, yáfee moó fannoo narí márirana minnísainafa miná márirana máraannoo. 


text:
Qinée qímannimidaqa, mi-eendánaki faiqí qaaraqánda moodáanaki faiqaqée márifaqa qinée tautúmasee moó innaarúnai uqéerasee moó minnísaanaura. 


text:
Yísuna faiqi námu miná ufa iriséeqa irámiriqa qiqau, yátinai fee anée qíánna ainainafa kambíqaannoo fee qufanoo Yísufa quandára ufa qímanniminau, aandáu̱ kúqinoo máriqoo kai quqaumu moómoosa minakí úsidaqa. (Qiní ufa írimariasa yái yái fee máridaqa sía qiníara randéefaranoo. Qinée qúmiqa ínnee márifandinnaqoo irisée akooqóo tautúmasee qumurée ínni uqéeraanaura.)<pb/>


text:
Yísufa narí faiqi námuara sía níkoo nikáa másee innaaru qíranara minnísaaqée maqee maqee afeekaikámasee innaaru qiaqéera quandára ufa qímanniminau. 


text:
<pb/>Moo máqusaki siáasa márinau, mifá mandá fasiqa máridanoo sía Ánutunara áaquqamásee andeeqára siaasa saika máranau, sía faiqí ánaaseera ámuqusa ímarinau. 


text:
Mi-maqusánaki kai adeedaana anaasee moó márinau, miná afaaqi kuqufufá naríaraa kadáapiriranaki márinau, mifá maqee maqee siáasinnaí óonuraidanoo sandanáinai qímarinau, óo siaasa anée dadaaqínana qiní mandáikamáqimaqée maríasara qáoo qía. 


text:
Siáasa fannoo kísaaqasaa mi-adeedaana anaaseená ufa írinoo fídanoo narí kai qímirinoo qinau, Qinée sía Ánutunara rufíqaunausa faiqí ánaaseera sía qímuqusímarisa máridaqa. 


text:
Maa-anaaseefá narí aináina úmmuari maríafanoo narí aináinara qiní dáruaqaamminoo sáina dadaaqíananoo taikáani. 


text:
<pb/>Karaambáiqa Yísufa mi-manda fasiqánara narí faiqi námu qímanniminoo qinau, Ínnee mi-manda siaasána ufa írida fee. 


text:
Ánutufa sía miqí marífa, ámiqirafa máridanoo mifá narí faiqí ánaasee eendáki fáasaana misá ikíraqárana iriséenoo sía anuqúannoo qinée qímannimida dauní dauni dadaaqíannoo. 


text:
Minára sía innaaruqíranara níkoo nikáa másee minnísaaqa, afeekaikámasee innaaru qiaqa, qinée faiqí nímaaku kafáa qumurée qáfaanaqa faiqí ánaasee Ánutuna saqárikidaqa innaaru káqi fee ída márifaree sía fee ída márifaree. Narí amooqímaruna faqa narí reendeénimarufa faqa miqandúfa. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee akaqáusa náriara andeeqárausee qímasaidaqa niqoónausara mandáikirausee qímasaidaqa fídiaqaa ímarianara Yísufa níqafamásee maa-quandara ufána qímanniminau. 


text:
Faiqí qaaraqánda Yeerusaree máqusai náaquqara amaana máaqaki innaaru qíraree qímasee kéeqaqau, moó fannoo Farisai amaana ufa qímarufa moó fannoo qúmmuarira takisa munnimma máree marúfa miqandá kéeqaqau. 


text:
Farisai amaana ufa qímarufa innaaru qíraree qímaseenoo narí kai narí amoo qídanoo qinau, óo Ánutuna qinée sía aináinara rímarunausa máridaqa sía únna ufa qúnausa sía ánaasee qúmmuarunausa sía aiqámausa naanna ráunausa máridaqa. Óo dúfi dúfi sía maa-umuarira takisa munnimmána máree márina aanna ráunausa máridaqa, aiqáma amaana aundurái qaara faasaaana nárana minnísee dáarara innaaru qímarunausa máridaqa qeeqá munnimma aiqáma rainásee dínni qísauku taikásee dínni ani qaara faqa qaara faqa (9) munnimma qeeqáraa máraidaqa moodáa munnimma aní ámidaqa, oo Ánutu dúfi dúfi qinée miqí márunausa máridaqa. 


text:
Úmmuarira takisa munnimma máree marúfa innaaru qírara firaaqoo asaurídanoo áadumasaa kíkiqammafinoo sía innaarúnai óori uqéereenoo kummáramafinoo narí áaqaranara áia̱aée qídanoo ásauku róotee rootee kídanoo narí áaqaranara asaurúseenoo qinau, óo Ánutufa qinée áaqee marúnausa máridaqa anée qiníara ámuqusia. 


text:
<pb/>Yísufa mi-fasiqaqandára narí faiqi námu qímanniminoo qinau, úmmuarira takisa munnimma máree marúna mandáinaina Ánutufa taiká aisóofanoo andeeqásee finau, Farisai ámaana ufa qímarufa sía andeeqánau káqi finau, naríara úriqararausee qímariasa Ánutufa asauríranaki quqáannoo, naríara uréeqararausee qímariasa Ánutufa úriqararanaikámanimaqáannoo. Yísufa faiqi ánaaqiuqa nifaaqóoqa qinau. 


text:
<pb/>Faiqí ánaasee akaqáusa náriqa faiqi námu nífiqamaree Yísufinnai múnusaana misá nifaaqaí narí ásauku quqásee nifaaqóoqa qímannimaqaanifeera nífiqee ániqau. Aniroofaqa Yísuna faiqi námu misá farafára qifoo qímasee níqiqau. 


text:
Yísufa misá níqira ufa iriséenoo qáoo qímasee faiqiuqáindi náaraifaqa maí ániaqee qímasee narí ufa írimariasa qímanniminau, faiqi ánaaqiuqa sía rafáaqa fuaqa, sáifaqa maí ániaqa Ánutuna quqúsa miqírausaindi máridanoo. 


text:
Ínnee maanára kai irisée sía aunúaqa yáfee moó fannoo sía káqikaa faiqi naanna rámasee Ánutuna quqúsa márainafa sía uqanna minakí kéeqaannoo, faiqi ánaaqi naanna rámasee Ánutuna quqúsa márainausa misá kai minakí kéeqeefaranoo. Qumíasana faqaafa náaru máriranara iranau. 


text:
Moo kári Yuda máqannaasa úriqararausakiqari moó fannoo Yísuna írammirinoo qinau, Óo ufasáa rakísirafa andeeqárafa nána saikee áuqamamaqáananoo fee Ánutufa náaru náaru márirana qímiannoo fee qufanoo Yísufa qinau, anée nánaree qiníara andeeqára fee qídanee sía moó fannoo andeeqárafa máridanoo Ánutufa kai andeeqárafa máridanoo. 


text:
Anée sándufa ákara írimariananoo mimaú fínana maaqímmia anée sía ánaasee úmmuaria, anée sía faiqí ánaasee kuqánnárua anée sía aináina úmmuaria anée sía únna ufa qía aneenná ánoona ákoonara áidimarinana miqandá núqu uqéeraidana ámiqimasee rakísinnimaqaa qufanoo mi-fasiqáfa iriséenoo qinau. 


text:
Yísufa iriséenoo qímaminau, moodáa ainainá kai anée sía amanaikíanano anée aneenná qumíasana moómoo márina makéetámasee munnimma maraséenana kudi fásiqa ánaaseeuqa nimisáinanoo aní qumíasana aní áfeesara innaarúnai máriani, miqímaseenana anée qiní faqa ánia. 


text:
<pb/>Yísufa miná óori runírana qáfamaseenoo qímanniminau, qumíasana moómoo faqaasa Ánutuna quqúsaki kéeqarara firaaqóo anúqidaqa. 


text:
Qóosa fannoo úkáamaraki ruqíqaki fírafa sía amanaikíannoo, qumíasana moómoo faqaafa innaarúna ququsaki firara miqí kai ínoo sía amanaikíannoo. 


text:
Miqóo márusa mi-ufána irisée tautúmasee Yísuna irámiriqa qiqau, anée qíanandee aináina faqaasa sía innaarúnai fífaqa yáfee moó fannoo innaarúnai asumu máriranaki amana kéeqaannoo fee sía moó fannoo amanaikíannoo, qufanoo Yísufa qinau, maqásaa fasiqa ánaasee sía amanaíkimaria ainaina Ánutufa amanaikí marífa máridanoo. 


text:
<pb/>Peetooroofa iriséenoo Yísuna qímaminau, maasá qeeqá maqúsaina minnísee aní faqa nídaqa anée maasára náqi fee qídanee. 


text:
Yísufa qímanniminau, qinée maa-ufána aní qímamidaqa, moó fannoo narí máaqa fee narí ánaaqa fee ákaqaafasaa fee narí ánoona ákoonee narí faiqi námu fee Ánutuna quqúsa saikaramámaree minnísainafa mifá maqee mária kamuqoo aabaá faqa máraannoo kásooqaqee ánianínna aukuana náaru asumu márirana máraannoo. Yísufa narí kúquaninnanara qímanniminau. 


text:
<pb/>Yísufa narí faiqi námu nífiqamaree áadumai óonureenoo qímanniminau, Ínnee íriaqa ínnisaimbaqa Yeerusareenni óoru fídaqa, miqóo márianaqa óoqai máriu tamummáqara fasiqauqa faiqí nímaaku qiníara ákara rúmaqoo ufafa ánoonaikiannoo. 


text:
Qiní máqannaasa qiní maréeqee ánaamuru nísaukuki quqáqisáifaqa qiníara ataasá átaasa ufa faqa mandá ufa faqa qídaqa níqaara fidi qímaqeefaranoo. 


text:
Misá qiní uaiáqa samu firaaqóo qifaaqa ateekáseeqa múnu kuqá dárifaranoo, darusáifanoo qaarammoo fáasaana áiqaráinanoo Ánutufa qiní mara fíndifuma qímaqaannoo. 


text:
Yísuna faiqi námu mi-ufána iriséeqa sía minára íriqau. Mi-ufána ánoona Ánutufa kukéeqamá nímaqaqaifaqa sía íriqau. Áfu qimbárana Yísufa áfu maqáisanau. 


text:
<pb/>Yísufa faiqí ánaasee moómoosa faqa Yeerikoo máqusaki fíraree qímaseenoo aanásaa fímarufanoo naambeéqai aaná áfainni faiqí moó áfu qimbárafa óoqufaaqee máridanoo faiqí ánaasee fíqaree áiqaree ímarufanoo nárana mara née marú munnimmanara innaaru qímarufa márinau. 


text:
Mifá faiqí ánaasee moómoosa fíqaree márufanoo níku ái iriséenoo irámirinoo qinau, maaná nána ainainee kambíqaidanoo fee qufaqa misá qiqau. 


text:
Yísufa Nasareetee máqusaindaraafa dóo áiqaráidanoommifoo qufanoó mi-fasiqáfa iriséenoo fáaqa rúmasee qinau. 


text:
Faiqí ánaasee indaarú fusá miná fáaqarirana irisée miná áqiqa qiqau, anée ufasáa qufanoo mifá firaaqóo fí fí qímasee qinau, óo Dafidina áti márianafa anée qiníara ámuqusinana dadaaqía qufanoo. 


text:
<pb/>Yísufa kásoomáfinoo mi-fasiqána máree maí ániaqee qufaqa áfiqamaree míni Yísuna aaqá quqásoofanoo Yísufa irámirinau, 


text:
Anée qiníara náqimma ái̱sáanauree qídanee qufanoo mi-fasiqáfa qinau. Óo úriqararafa anée qiní qífu maqaqísaanneera qídaqa qufanoo 


text:
<pb/>Miqí qímarufanoo aaqee kái mi-fasiqána áfu ámiqimáfufanoo Yísuna faqa fídanoo Ánutunara dúfi dúfi qímammaree finau. Faiqí ánaasee moómoosa Yísuna faqa fífiíusa miná qáfamasee misá faqa Ánutuna amooqímámaqáqau.<pb/>


text:
Yísufa Yeerikoo máqusamau fíqaree márufanoo faiqí moó úmmuarira takisa munnimma máree marúsa úriqararafa firaa qumiasana faqáafa miná áuqu Sakiusafa Yeerikoo máqusaki márinau. 


text:
Mifá Yísuna qáfarara kikíqufanoo sía amanaíkinau, qúsa fasiqa máridanoo faiqí ánaasee ititáfunara sía qáfaanauree qímaseenoo faiqí ánaasee fínnaaqareenoo sandéenoo Yísufa fúaninna aannai óonureenoo saqáriki akarámafinoo rakísi marínau. 


text:
Yísufa saqári atukaki óonureenoo múrufi áfu maqaséenoo Sakiusana qáfamasee qímaminoo qinau, Sakiusa dauní dauni qumuráinaqa maqee aní máaqaki óonuree aní faqa márianaura. 


text:
Sakiusafa maqái qumuréenoo firaaqóo asasamáseenoo Yísuna áfiqeenoo narí máaqai múnusoofanoo márinau. 


text:
<pb/>Yísufa miná máaqaki márufaqa faiqí ánaasee aiqámausa nóori runúsee ninunúridaqa qiqau, maa-fasiqáfa mandá oosana máreemari fasiqana máaqaki kéeqafinoo adooáidanoo. 


text:
Sakiusafa narí máaqaki máridanoo fíndifinoo karaambáiqa Yísuna qímaminau Óo úriqararafa qiní ufa íria, qinée qeeqá aiqáma qumiasana qámbaana rainásee dínni kudi fásiqa ánaasee nímianaura, qinée faiqí ánaasee níkaru qímasee misá munnimma úmmuarira takisa máraafannana ákiaqara kafáa nimisée aabaá qaara faqa qaara faqa kari nímianaura. 


text:
Yísufa irisée qímaminau, maqee fáasaana náaru náaru asumu márirafa aní máaqaki ani máridanoo anée faqa Abarahaamana áti máriananoo. 


text:
Qinée faiqí nímaaku miqíqa auíqa̱qa nuasára randásee nífiqa quqásee asumu márirana nímiraree qímasee qumu máridaqa. Yísufa aináinira munnimma kíkiqa usuqoofá. 


text:
<pb/>Sakiusana máaqaki máriiusa Yísufa Sakiusana qímamu úfana iriséeqa miná faqa Yeerusaree máqusai óoru fídaqa maaqí qímasee únna qímasee qiqau. Ánutuna innaarúna quqúsa maqee uqanna maqásaa Yeerusaree máqusai kambíqaannoo fee qímarufanoo Yísufa misá áaqara irirana iriséenoo qímanniminau. 


text:
Faiqí moó fannoo úriqararafa máridanoo níana maqusai firaa karaambaiqa márinnai óonuraananoo óoru dúpira karaambaiqa qafee qíminaqa qeeqá quqúsakinaasa rakísinnimaqaanee qímaseenoo fíraridanoo narí aináinira faiqiuqa qísaukuqara taikásee (10) náaramasee kóora munnimma náadu náadu nimiséenoo qímanniminau, qinée óonu maríanna kamuqoo ínnee maa-munnimmánannai aináiní marífaqa aniréeqa máraanaura. 


text:
Mi-fasiqáfa fufaqa miná máqannaasa minára fídiaqaa ímarusa faiqí moó aqiqéeqa anée ínaaqiana óonuree firaa karaambaiqa qímamia mifá maasá rakísi qímaqaranara maasá qíkooqaidanoo, miqí qímasee qímamiseenoo óonurandee ani márifanoo mi-uriqarara fasiqáfa karaambáiqa qafee mara máreenoo óonurandee aniréenoo narí aináinira faiqiuqa munnimma nímusa náaramaseenoo qímanniminau, ínnee maí aniréeqa qiní munnimmannái saikíaanara qíma qimiaqa qufanoo indaarúqaafa aniréenoo qímaminau. Anée moodáa kóora munnimma qímunaqa qinée minánnai aináina máseeqa qísaukuqara taikásee munnimma máreeqa dóo ámidaqa máraa. 


text:
Miqí qufanoo miná úriqararafa qímaminau. Óo ámiqirafa anée ámiqira ainainímarianafa máriananoo anée káqikaa ainaina ámiqimásee rakísiannana akiaqara qinée qísaukuqara taikásee maqusa aní ámianana misásaa rakísinnaranoo. 


text:
Mifá fufanoo miná ánaaqiannaafa aniréenoo úriqararana qímaminau, óo úriqararafa anée moodáa munnimma qímunaqa qinée minánnai aináinamásee moodáannai qísauku munnimma máreeqa dóo anínna ámidaqa máraa, qufanoo miná úriqararafa qinau, anée aneenná saika ákiaqara moodáannai qísauku maqusai rakísinnaranoo. 


text:
<pb/>Aináinira faiqi moó fannoo aniréenoo úriqararana qímaminau. Óo úriqararafa anée moodáa munnimma qímunnana káqi máridanoo qinée miná kai anínna ámidaqa qinée qamunnasaa sakasée raqándaamma kukéeqaqaunnana anínna ámidaqa qinée sía minánnai aináiniqa anée afeeka fasiqa márianaqa aníara rufíeeqa káqi quqáqaunnana. 


text:
Anée sía aneenná aináina máree márianafa anée sía úmmaqira ainaina aiqímarianafa moosáindi úmmuari márianafa. 


text:
Miqí qufanoo miná úriqararafa qímaminau, anée mandáinainímaríanna fasiqafa máriananoo, qinée anínna ufasámu anínna áruanaura, anée qiníara afeeka fasiqa fee qímarianausa qinée moosáindi úmmuari márunausa moosá úmmaquqaana aiqí márunausa máridaqa anée miqí qímarianafa nánaree sía qiní munnimma maréeqee béenaki quqéenánee anée miqímasaanaqa qinée anirée qeeqá munnimma faqa miná áti faqa máraunaiqini qímasee úriqarara fasiqa fannoo miqóo márusa qímanniminau, ínnee miná moodáa munnimma mara máree qísaukuqara taikásee munnimma maqéeina múnu ámiaqa qufaqa misá qiqau. 


text:
<pb/>Qinée ánoona ufa qímannimiana íriaqa, aiqáma aináina moómoo faqáasa moó faqa ootúpama nímifara, ainaina síainaindi óodaa maqéeina rafíqeefaranoo. 


text:
Maqee qiníara fídiaqaa ímariasa qiníara sía mifá maasá rakísirafa márianifee qímariasa maréeqee qiní qífusaa quqásee kuqá náruaqa. (Maa-ufána Yísufa naríara quandásee qímaqoofa máridanoo, narí úriqarara karaambáiqa kásooqaqee márianinnanara mi-ufána qinau. Yísufa sía aaqee uqanna Isaraee máqannaasa úriqararafaikíannoo kásooqaqee innaarúnaindari qumuréenoo maasá saikí márunnana qáfamaseenoo miná ákiaqara maasá qimiséenoo quandáfi minára fídiaqaa ímariasa naru taikáannoo.) Yísufa doonkisaa Yeerusareenni óoru fínau. 


text:
<pb/>Yísufa mi-ufána qímannimiseenoo naríaraa moómoosa nóorinni indaarú Yeerusaree máqusai óoru fínau. 


text:
Beetapaisa máqusa faqa Beetani maqúsa faqa mi-maqusa qandá moodáaqoo máruqanda Yeerusaree aaqá máriqau, Yísufa óoru fídanoo mi-maqusa qandá adeedí rámaseenoo narí faiqi námukiqari qaaraqánda náaramasee qímanniminau. 


text:
Ínneeqa nóorinni mári maqusanaki óorureeqa maqúsai fíruqía̱ki óorureeqa doonkí ánaaqi ásaandaru quqáqaana, faiqí sía minásaa óoqu máriana paqúrimasee miná idukú máree múqu qímiaqa. 


text:
Faiqí moó fannoo ínniqárara nánaree idukídee qínaqa maaqí qímasee qímamiaqa, maasá úriqararafa minásaa aináinirara qídanoo. 


text:
Miqí qufaqa miqandá óorureeqa Yísuna ufamáu kai fíqa paqúrimasee idukí márufanoo mi-doonkína ákausa níqafamásee irámmiriqa qiqau, ínneeqara náqiraree idukídee qufaqa miqandá qiqau. 


text:
Maasá úriqararafa minásaa aináinirara qifaqa idukídaqa qímasee idukúmaree Yísufinnai múnuseeqa náriqa qamunna minásaa ufíqisee 


text:
<pb/>Aatáta óoru fímarufaqa faiqí ánaasee karaambáiqa miqí mándaida áfiqee marúndeemásee náriqa siuta raipáqusaida aatáta ufíqisoofanoo doonkí fannoo mi-maú óoru fínau. 


text:
Yeerusaree máqusa adeedí rámaseenoo Oorifa áaqanai óoru fímáriaqooqari Yísuna faiqi námu faqa faiqí ánaasee moómoosa faqa Yísufa aiqáma ainaina firaa ainaina áuqee márufaqa qáfeeusa firaaqóo kaanina máreeqa Ánutuna amooqídaqa minára dúfi dúfi qídaqa qiqau. 


text:
Karaambáiqa ufara ánimari úriqararana Ánutufa ámiqi ámiqi íani. Innaarúnai asooárafa máriani. Ánutuna amooqírafa faqa máriani. 


text:
<pb/>Farisai amaana ufa qímarusa faiqí ánaaseekiaqa fídaqa faiqí ánaasee amooqíra ufa iriséeqa Yísuna qímamiqa qiqau. Ufasáa rakísirafa aneenná faiqi námuara qáoo qínaqa ufa saaqa qufanoo 


text:
Yísufa qímanniminau, Qinée qáoo qíanaqa tamummáqara fasiqauqa ákara misá miqífandiafoo qímaqoona misá ufa taikáinanoo maa-aatatá mári óonisaa faiqíara foora kaanina máreefaranoo. Yísufa Yeerusaree máqusara qimudáoo qinau. 


text:
<pb/>Yísufa Yeerusaree máqusa adeedí rámaseenoo mi-maqusánara faqa faiqí ánaasee minakí máriasara faqa ikíraqanau. 


text:
Misá kurídifandinnanara iriséenoo ikíraqeenoo qinau, Óo Yeerusaree anée maqee asooáranaki márinna oosanara íriaqaana, dóo maqee anée sía amana qáfeennaranoo. 


text:
Qúsasaa aní namuqáa aniréeqa maará maqaséeqa aní aaná kóoqi ititáseeqa aní faandaamurasaa saqári kúradamáseeqa minásaa akará máfiqa maqúsai áqufifaranoo. 


text:
Misá aní maqúsa faqa faiqí ánaasee faqa aiqáma naru taikáseeqa óoni maqa moómoo márina rapéepaamáseefaranoo, sía moo óoni narísaa narísaa máriannoo. Qinée márunna kamuqoo Ánutuna ínni asumu márirana nímiraree qifaqa ínnee sía írirai mána mána ímarianara ínni nárirafa kambíqaannoo. Yísufa amaana máqaki feefaurímarusa niqiqanau. 


text:
<pb/>Yísufa Yeerusaree máqusaki óorureenoo misá náaquqara amaana maqaki kéeqafinoo minakí úmmuarira bisinísa áuqee marúsa rapatutumméeqee quqáseenoo qímanniminau. 


text:
Ánutuna tamummáqara fasiqauqa óoqeenaa ákaraki maa-maqánara maaqí qímaqoofa máridanoo. Ánutufa qinau maa-maqáfa qiní maaqa máridanoo, qinée minára innaaruqíra maaqa máriannoo fee qídaqa. Ánutufa miqí qímaqoofaqa qinée mi-maú fídaqa maaqí qídaqa, ínnee mi-amaana maqána qumáreeqa úmmuarimaria fasiqausa kukéeqara máqaikamáqaafanoo máridanoo. Miqí qímaseenoo Yísufa niqiqanau. 


text:
Miqí márufaqa mi-amaana maqánaki aanáiqikirausa faqa Mooseena sándufa akoofásauqa faqa faiqí firaasáuqa faqa Yísuna kúqaríra aanara randóofanoo sía amanaíkufaqa, faiqí ánaasee aiqámausa maqee maqee Yísuna ufasáa kai naundurá quqáseeqa moodáa ufa sía írianoo qímasee káaqa írimariqau.<pb/>


text:
Moo kári Yísufa faiqí ánaasee mi-amaana maqánaki Ánutuna ámiqira fasaasa ufa faiqí ánaaseeuqa qímannimimarufaqa amaana máqasaa aanáiqikirausa misá úriqararausa faqa Mooseena sándufa akoofásauqa faqa suqúmaree Yísufinnai anirée irámiriqa qiqau. 


text:
Anée maa-maqánaki bisinísaika ímariasa nífaqaannana faqa aiqáma óosana óosana ainaina áuqimariannana faqa yána ufaree miqídanee yáfee miqíannee qínoo fee. 


text:
Yísufa misá ufa iriséenoo qímanniminoo qinau, Qinée faqa ínnisaa moo úfara irámmirianaura, Yoohaneefa nammári nímianifeera aqiqárana yáindari fee áninoo fee Ánutufinnaindari fee áninoo fee maqásaa fasiqakiqari fee áninoo fee qufaqa misá narínni narínni ufa rainéeqa qiqau, maasá Ánutufinnaindari fee qífanoo Yísufa maaqí qíannoo ínnee nánaree sía miná ufa íri fee qíannoo. 


text:
Maasá Yoohaneenara maqásaa fasiqakiqari fee qíanaqa faiqí ánaasee Ánutuna tamummáqara fasiqa fee qímasee óonisamu maasá kuqá dárifoora. 


text:
Misá miqí qímasee qumeé maqándanai qí qiséeqa quandáfi akooqóo Yísuna qímamiqa qiqau, Yoohaneena aqiqoo fásiqanara maasá sía íridaqee qiqau. 


text:
Yísufa iriséenoo miná ákiaqara qímanniminau, qinée yána ufasáa maa-ainainná áuqaidee minára faqa sía ínni qímannimianaura. Yísufa mandáinainira faiqi kíkiqammusinau. 


text:
<pb/>Miqóo Yísufa faiqí ánaasee quandára ufa moó maaqí qímasee qímanniminau. Faiqí moó fannoo koofí asumu moómoo úmmaquseenoo maríkufaqa narí máqannaasa akaqáusa úfaasu nimisée qímanniminau. Ínnee qiní koofísaa rakísiqisee márifaqa qinée qámbaanai óosusee ínni dínni qeeqáraa dínni máraanaura. Mi-ququsána ákoofa miqí qímannimiseenoo dóo níanai óonureenoo kísaaqasaa márinau. 


text:
Koofí qaqama akuqée marú kamuqoo mi-ququsána ákoofa níanaindari aináinira faiqi moo áqiqeenoo qinau, anée óonuree qiní koofí qaqamasaa rakísimariasara qínaqa qiqá óosaaqaraana qímaqaifana máree ánia míni qímia qímasee aqiqoofanoo óonuroofaqa mi-ququsánasaa rakísimarusa mandóosana maraséeqa mi-ainainira fasiqána qumáreeqa unnaaná samu áriisee aqiqoofanoo káqisamu anirandée finau. 


text:
Quqúsa ákoofa miná qáfamaseenoo kafáa moo fásiqa aqiqoofanoo óonuroofaqa quqúsasaa rakísimarusa miqí kai íqa miná faqa ári iseeqa mandáikammámaqásee asaurírana amiséeqa aqiqoofanoo káqisamu anirandée finau. 


text:
Quqúsa ákoofa miná qáfamaseenoo kafáa aináinira faiqi moó aqiqoofanoo óonu roofaqa misá miná faqa áriiseeqa rarisáma áqiqau. 


text:
Quqúsa ákoofa miná qáfamasee anunúrumaseenoo qinau, qinée náqi fee ianáuree, qinée qeeqá dídira qímaaku aqiqáananoo óonu ráinaqa minára rufíasee koofí qaqama ámifaranoo. 


text:
Miqí qímaseenoo narí ámaaku aqiqoofanoo óonu roofaqa misá qáfamasee narí qímami narí qímami qiqau, maafá quqúsa ákoona ámaaku máridanoo, dóo máree miná kuqá arusáananoo maa-ququsáfa ínnisaimbaqaindi máriani. 


text:
<pb/>Miqí qímaseeqa misá miná rafúseeqee áqoosai áquseeqa kuqá áriqau, Yísufa mi-ufána qímannimiseenoo kafáa qímanniminoo qinau, miná ámaaku arusáifanoo mi-ququsána ákoofa náqaa fee íannoo. 


text:
Mifá sía káqi maríannoo óonu reenoo mi-fasiqáusa kúqa naruséenoo ámiqira fasiqauqaindi mi-ququsána nímiannoo. Faiqí ánaasee mi-ufána írufanoo náaquqoofaqa qiqau, óo mi-mandoosannáfa sía kambíqaani. 


text:
<pb/>Yísufa iriséenoo misá níqafamáseenoo qinau, tamummáqara fasiqauqaindi ufa ákara maaqí qinoo máridanoo, minóosanara randásee qáfaaqa mi-mandoosannára kai qídanoo, mifá maaqí qídanoo. Faandaamura áuqi maríasa sabéena moó marasée qáfamasee mandá sabeena fee qímasee áqusoofanoo Ánutufa mi-sabeennána quándaki ámiqira afeeka faakana fee qímaseenoo úriqarara faakánaikinoo márianifeera rakíanau. Mi-tamummaqara fasiqáfa qiníara miqí qímaqoofaqa qinée minára maaqí qídaqa yáfee moó fannoo mi-sabeennánasaa túruqinanoo mi-sabeennáfa mi-fasiqána ateekaatéekamásainanoo kúquannoo. 


text:
<pb/>Mi-sabeena samúfa moonásaa áqufinoo kuqá arusáinanoo kookoomaikámafuannoo. Sisaafa takísa munnimmara innaaru qínana káqi ámia. 


text:
<pb/>Mooseena sándufa írimarusa faqa amaana máqasaa aanáiqikirausa faqa Yísufa maasára mi-ufána qídanoo fee qímasee miqóo kai qumáree rumbáraree qímasee faiqí ánaaseera rufíasee káqi kásoomáfiqa miná qumáraranara rakísi maríqau. 


text:
Rakísidaqa faiqí akaqáusa feefaurú nimiséeqa qímannimiqau, ínnee óonuree ámiqira fasiqauqara foora óosana óosana ufara iráifanoo áaqara ufa qínaqa maasá ruúmbeeqee Roomma máqannaa kiapana ásaukuki quqáanaura. 


text:
<pb/>Miqí qufaqa mi-fasiqáusa óonuree Yísuna maaqí qímasee qímamiqau, Óo ufasáa rakísirafa aní ufara íridaqa aní naamúaqira ufa andeeqásaidana qíma nímimarianafa máriananoo anée sía faiqí nifaaqa níqafamásee óosana óosana ufa qímarianafa, anée Ánutuna aanái fímaria ufana ánoona kai qímarianafa máriananoo. 


text:
Anée maa-ainainnára qímaqimia maasá maqee maqee takísa munnimma Roomma máqannaa úriqararana ámidaqa, maasá Mooseena sándufa rukíaidaqee miqídee qufanoo, 


text:
Ínnee maasá siruáa munnimma moó mara uqaqífiqaaqa qufaqa uqafíqaqau, Yísufa qáfamasee qinau, yá fasiqana óori amanee maanásaa máridanoo fee yána áuqu fee maanásaa ákara rinoo máridanoo fee qufaqa misá qiqau. 


text:
Roomma máqannaa úriqararanaindi fee qufanoo Yísufa qinau, faiqí moó fannoo sía mooná aináinasaa narí áuqu akara rídanoo aináina faqaafa narí aináinasaa narí áuqu kai quqáidanoo maa-munnimmána Roomma máqannaa karaambáiqaindi máridanoo miná amana faqa miná áuqu faqa maanásaa máridanoo dóo mifá qímiannee qínaqa ínnee naríndi narí kai ámiaqa kaifáa Ánutunaindi faqa narí kai ámiaqa. 


text:
Misá miná ufa írufanoo náaquqoofaqa káqi kásoomáfiqau, sía miqóo faiqí nífusaa ufannái kai ueeqásee qumárararee qiqau. Yísufa kúqiranakiqari fíndifínausara qangiroora foó márifara. 


