# verses

text:
يهودا نسلئني قووّتلَندئره‌جيم، يوسئف خالقيني قورتاراجاغام. اونلاري گری قايتاراجاغام، چونکي اونلارا اوره‌يئم يانير. اِله اده‌جيم کي، سانکي اونلاري هچ اولجّه‌دن ردّ اتمه‌مئشدئم. چونکي من اونلارين تاريسي ربّم. و اونلارا جاواب وره‌جيم.


text:
اِفرايئملی‌لر ائگئدلر کئمي اولاجاقلار، شراب ائچمئش کئمي اورَکلري جوشاجاق. اؤولادلاري بونو گؤروب سِوئنه‌جکلر، اورَکلري ربده شادليق تاپاجاق.


text:
فئت چاليب اونلاري بئر يِره ييغاجاغام، چونکي من اونلاري ساتين آلميشام. اوّل‌لر نجه چوخاليرديلار، ائندي ده اِلَجه چوخالاجاقلار.


text:
گرچي اونلاري خالقلار آراسينا سَپَله‌يئرَم، لاکئن اوزاق اؤلکه‌لرده منی يادا سالاجاقلار. اؤولادلاري ائله بئرلئکده صاغ قالاجاقلار، و گری قاييداجاقلار.


text:
من اونلاري گئنه مئصئر اؤلکه‌سئندن گتئره‌جيم، آشوردان بئر يِره ييغاجاغام. اونلاري گئلعاد تورپاغينا، لوبنانا گتئره‌جيم. اونلارا کئفايت قدر يِر تاپيلماياجاق.


text:
اذئيّت دهنزئندن کچه‌جکلر، دهنزئن شپه‌لري ياتيشديريلاجاق، نئلئن بوتون درئن سولاري قوروياجاق. آشورون تکبّورو آلچالديلاجاق، مئصئرئن پادشاهليق عصاسي اَلئندن آليناجاق.


text:
ای شام آغاجي، شئون ات، چونکي سئدر آغاجي ييخيلدي، شؤوکتلي آغاجلار محو اولدو. شئون ادئن، ای باشان پاليدلاري، چونکي قالين مِشه‌نئن آغاجلاري بؤيرو اوسته آشدي.


text:
چوبانلارين چيغيريشيني اشئت، چونکي اونلارين شؤوکتلي اوتلاقلاري محو اولدو. جاوان آصلانلارين نَرئلتئسئنه قولاق آس، چونکي اوردون چايينين کنارينداکي سيخ مِشه يوخ اولدو.


text:
او سورونون قويونلاريني آلانلار اونلاري کَسسه ده، تقصئرسئز قالير. اونلاري ساتانلار «ربّه حمد اولسون کي، دؤولتلي اولدوم» ديئر. چوبانلار اؤز سورولرئنه آجيميرلار.


text:
من ده داها اؤلکه‌ده ياشايان خالقا آجيماياجاغام."" رب بويورور. "هر کَسي اؤز قونشوسونا و پادشاهينا تسلئم اده‌جيم. اؤلکه‌ني داغيداجاقلار، من ده خالقي اَللرئندن قورتارماياجاغام."


text:
بونا گؤره ده کَسمَک اوچون آيريلميش سورونو اوتارديم، خوصوصن ده لاپ ضعئفلرئني. اؤزومه ائکي دَيَنَک گؤتوردوم، بئرئني "ائلتئفات"، او بئرئني ده "بئرلئک" آدلانديرديم و سورونو اوتارماغا باشلاديم.


text:
بئرجه آيين ائچئنده اوچ چوباني ائشدن قوودوم، چونکي اونلارين اَلئندن تَنگه گلمئشدئم، اونلارين دا مندن زَهله‌سي گدئردي.


text:
سونرا سورويه ددئم: "داها سئزي اوتارماياجاغام. اؤلَن اؤلسون، کَسئلَن کَسئلسئن، يرده قالانلار دا بئربئرلرئنئن اَتئني يِسئن."


text:
من اونلارا ددئم: "اگر بو، سئزه خوشدور، منئم موزدومو ورئن، اگر بله ديئل، ورمه‌يئن."" اونلار منه اوجرت اولاراق اوتوز گوموش حساب اتدئلر.


text:
رب منه ددي: "اونلارين منی قئيمتلَندئردئيي بو اوجا موزدو کوزه‌گره آت."" بلجه اوتوز گوموشو گؤتوروب ربّئن معبدئنده اولان کوزه‌گره آتديم.


text:
سونرا "بئرلئک" آدلي او بئري دَيَنه‌يي ده قيرديم کی، يهودا ائله ائسرايئل آراسينداکي قارداشليغي پوزوم.


text:
من اؤلکه‌يه اِله بئر چوبان قوياجاغام کي، هلاک اولانلارين قيدئنه قالماياجاق، داغيلميشلاري آختارماياجاق، يارالي‌لاري صاغالتماياجاق، صاغلارا يمک ورميه‌جک. آنجاق کؤک قويونلارين اَتئني يمک، ديرناقلاريني پارچالاماقلا مشغول اولاجاق.


text:
سورونو ترک ادن ياراماز چوبانين واي حالينا! قوي قيلينج اونون قولونو و صاغ گؤزونو وورسون! قوي اونون قولو قوروسون، صاغ گؤزو کور اولسون!""


text:
بو ائخطار ائسرايئل باره‌ده نازئل اولان ربّئن سؤزودور: گؤيلري يايان، يِرئن بونؤوره‌لرئني قويان، ائنسانين ائچئنده‌کي روحا شکئل ورن رب بله بويورور:


text:
"باخ اورشَلئمي اونون اطرافينداکي بوتون خالقلار اوچون گئجَلدن کاسا اده‌جيم. اورشَلئم کئمي يهودا دا موحاصئره‌يه آليناجاق.


text:
او گون اورشَلئمي بوتون خالقلار اوچون آغير بئر داش اده‌جيم. اونو قالديرانلارين هاميسي آغير يارالاناجاق. دونيانين بوتون مئلّتلري اونون ضئدّئنه بئرلَشه‌جک.


text:
او گون هر آتي دهشته، آتليسيني دَلي‌لئيه دوچار اده‌جيم."" رب بويورور، "من يهودا نسلئنه گؤز قوياجاغام، آمّا او بئري خالقلارين بوتون آتلاريني کور اده‌جيم.


text:
او واخت يهودا باشچيلاري اورَکلرئنده دئيه‌جکلر: «اورشَلئم خالقي اؤز تاريسيندا، قوشونلارين ربّئنده گوجلودور.»


text:
او گون يهودا باشچيلاريني اودونلارين آراسيندا يانان بئر مانقال، دَرزلرئن اورتاسيندا آلوولانان بئر مشعل کئمي اده‌جيم. ساغدا و سولدا اولان بوتون خالقلاري يانديريب محو اده‌جکلر. لاکئن اورشَلئملی‌لر گئنه اورشَلئمده اولان يِرلرئنده ياشاياجاقلار.


text:
من رب اوّلجه يهودا خالقينين مسکنلرئني خئلاص اده‌جيم. اونا گؤره کي، داوود نسلی و اورشَلئمده ياشايانلار يهودادان چوخ شرفلي اولماسين.


text:
من رب او گون اورشَلئمده ياشايانلاري حئفظ اده‌جيم. او گون اونلارين آراسيندا لاپ گوجسوز آدام داوود کئمي، داوود نسلی ده تاري کئمي، اونلارين قاباغيندا گِدن ربّئن مَله‌يي کئمي اولاجاقدير.


text:
داوود نسلی و اورشَلئمده ياشايانلارين اوستونه فيض و يالواريش روحونو تؤکه‌جيم. اونلار منه-بدنئني دِشدئکلري آداما باخاجاقلار و يِگانه اوغلونا ياس توتان آدام کئمي، اونا ياس توتاجاقلار، ائلک اوغلو اوچون درد چکن آدام کئمي درد چکه‌جکلر.


text:
او گون اورشَلئمده بؤيوک ماتم اولاجاق، مِگئدّو اوواسيندا، هَدَد-رئمّوندا اولدوغو کئمي بؤيوک ماتم اولاجاق.


text:
اؤلکه‌ده هر نسئل اؤز ائچئنده ياس توتاجاق: داوود نسلی آيري، آروادلاري آيري، ناتان نسلی آيري، آروادلاري آيري،


text:
او گون بئر چِشمه آچيلاجاق کي، داوود نسلئني و اورشَلئمده ياشايانلاري گوناهدان و نجئسلئکدن تمئزله‌سئن.


text:
او گون اؤلکه‌دن بوتلرئن آديني بئردفه‌لئک سئله‌جيم، اونلار بئر داها خاطيرلانماياجاقلار. يالانچي پيغمبرلري ده، نجئس روحو دا اؤلکه‌دن گؤتوره‌جيم."" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"اگر کئمسه گئنه نبئلئک اتسه، اونو دونيايا گتئرمئش آتا-آناسي اونا دئيه‌جک: «سن ياشايا بئلمزسن، چونکي ربّئن آدي ائله يالان ديئبسن.» نبئلئک ادنده اؤز آتا-آناسي اونون بدنئني دِشه‌جکلر.


text:
او گون هر پيغمبر، نبئلئک اِدَرکَن، اونا نازئل اولان رؤيادان اوتاناجاق. او داها ائنسانلاري آلداتماق اوچون توکلو پالتار گِيميه‌جک.


text:
او بئري اوندان سوروشاجاق: «بس سئنَنده‌کي بو يارالار نه‌دئر؟» او دا دئيه‌جک: «دوستلاريمين اِوئنده آلديغيم يارالاردير.»


text:
اويان، ای قيلينج، چوبانيمين، ياخينيمين اوستونه گت."" قوشونلار ربّی بويورور. "چوباني وور، قويونلار داغيلار. من ده اَلئمي کئچئکلرئن ضئدّئنه قالديرارام.


text:
بوتون اؤلکه‌ده خالقين اوچده ائکئسي وورولوب اؤلدوروله‌جک، لاکئن اوچده بئري اوندا قالاجاق."" رب بويورور.


text:
"قالان اوچده بئرئني اودا سالاجاغام، اونلاري گوموشو تمئزله‌يَن کئمي تمئزله‌يه‌جيم. قيزيلي يوخلايان کئمي يوخلاياجاغام. اونلار منئم آديمي چاغيراجاقلار، من ده اونلارا جاواب ورئب «بونلار منئم خالقيمدير» دئيه‌جيم، اونلار دا «رب تاريميزدير» دئيه‌جکلر.


text:
من بوتون مئلّتلري بئر يِره ييغاجاغام کي، اورشَلئمئن ضئدّئنه موحارئبه اتسئنلر. شهر اَله کچئرئله‌جک، اِولر قارت ادئله‌جک، آروادلارا تجاووز اولوناجاق. شهر اَهالئسئنئن ياريسي اسئرلئيه گؤنده‌رئله‌جک، آمّا قالانلارين شهرده قالاجاقلار.


text:
او گون اونون آياقلاري اورشَلئمئن قاباغيندا-شرق طرفئنده اولان زيتون داغينين اوستونده دوراجاق. زيتون داغي شرقه و قربه طرف اورتادان ياريليب چوخ بؤيوک بئر دره اولاجاق. داغين ياريسي شئمالا، ياريسي جنوبا چکئله‌جک.


text:
سئز آمّا داغلاريمداکي دره ائله قاچاجاقسينيز، چونکي داغلارداکي دره آصَله قدر اوزاناجاق. يهودا پادشاهي عوزئيّانين دؤورونده زلزله اولارکن نجه قاچدينيز، اِلَجه قاچاجاقسينيز. او زامان تاريم رب بوتون موقدّسلرله بئرلئکده گله‌جک.


text:
آنجاق ربّئن بئلدئيي بو گون، تايسيز بئر گون اولاجاق. گجه ده اولماياجاق، گوندوز ده اولماياجاق. آخشام واختي ائشيقلي اولاجاق.


text:
او گون اورشَلئمدن حيات ورن سولار آخاجاق. سولارين ياريسي شرق دهنزئنه، ياريسي دا قرب دهنزئنه آخاجاق. هم يايدا بله اولاجاق، هم قيشدا.


text:
بوتون اؤلکه گِبَعدن اورشَلئمئن جنوبونداکي رئمّونا قدر عَرابا اوواسي کئمي اولاجاق. آمّا اورشَلئم اوجاليقدا اولاجاق؛ بِنيامئن دروازاسيندان ائلک دروازانين يرئنه، کونج دروازاسينا، خَنَنِل بورجوندن پادشاهين اوزوم‌سيخانلارينا قدر اؤز يِرئنده دوراجاق.


text:
اورشَلئمه هوجوم ادن بوتون خالقلاري رب بو بلا ائله جزالانديراجاق. آياق اوسته اولاندا بدنلري، حدقه‌لرئنده‌کي گؤزلري، آغيزلارينداکي دئل‌لري چورويه‌جک.


text:
او گون رب اونلاري بؤيوک ائضطئرابا دوچار اده‌جک. هر کس قونشوسونون اَلئني توتاجاق، بئربئرئنئن اوستونه هوجوم چکه‌جک.


text:
يهودالي‌لار دا اورشَلئمده ووروشاجاقلار. اطرافداکي بوتون مئلّتلرئن ثروتي، چوخلو مئقداردا قيزيل، گوموش و پالتار ييغيلاجاق.


text:
دوشمن اوردوگاهلارينداکي بوتون حيوانلار دا يعني آتلار، قاطيرلار، دَوه‌لر و اِششَکلر ده بو جور بلايا دوچار اولاجاقلار.


text:
اورشَلئمه هوجوم ادن مئلّتلردن صاغ قالانلارين هاميسي هر ائل اورشَلئمه گده‌جکلر کي، قوشونلار ربّی اولان پادشاها سجده اتسئنلر و چارداقلار بايراميني کچئرتسئنلر.


text:
اگر يِر اوزونده‌کي نسئللردن هانسيسي قوشونلار ربّی اولان پادشاها سجده اتمک اوچون اورشَلئمه گتمه‌سه، اونون اؤلکه‌سئنه ياغيش ياغماياجاق.


text:
مئصئرلی‌لر نسلی اورشَلئمه گتمه‌سه، اونلارين تورپاغي سوواريلماياجاق. رب اونلارا دا او جزاني وره‌جک کي، چارداقلار بايراميني کچئرتمَک اوچون اورشَلئمه گتمه‌يَن بوتون مئلّتلره ورئر.


text:
مئصئرلی‌لره و چارداقلار بايراميني کچئرتمَک اوچون اورشَلئمه گتمه‌يَن بوتون مئلّتلره بله جزا ورئله‌جک.


text:
او گون آتلارين زئنقئروولاري اوستونه «ربّه وقف ادئلمئش» سؤزلري يازيلاجاق. ربّئن اِوئنده‌کي قازانلار دا قوربانگاهين قاباغينداکي لَيَنچه‌لر کئمي اولاجاق.


text:
اورشَلئم و يهودادا هر قازان قوشونلار ربّئنه وقف اولوناجاق. قوربان کَسن آداملارين هاميسي گلئب بو قازانلاردان قوربان اَتئني پئشئرمَک اوچون ائستئفاده اده‌جکلر. او گون قوشونلار ربّئن اِوئنده آرتيق کَنَعانلي قالماياجاق."


text:
رب ديئر: "سئزي سِودئم."" لاکئن سئز ديئب سوروشورسونوز: "بئزي نجه سِودئن؟" رب ده جاواب ورئر: "عئسو يعقوبون قارداشي مگر ديئلدي؟ آمّا من يعقوبو سِودئم،


text:
اِدوملولار ديئرلر: "بئز اَزئلدئک، آمّا خاراباليقلاري تزه‌دن برپا اده‌جيئک."" آنجاق قوشونلار ربّی بله ديئر: "قوي اونلار قورسون، آمّا من ييخاجاغام. اونلارين اؤلکه‌سي پئسلئک بؤلگه‌سي چاغيريلاجاق، اؤزلري ده همئشه ربّئن قضبلَندئيي خالق اولاراق تانيناجاقلار."


text:
قوشونلار ربّی ديئر: "ای آديما حؤرمت اتمه‌يَن کاهئنلر! اوغول آتاسينا، قول آغاسينا حؤرمت گؤرسه‌دئر. اگر من آتايام، هاني منه حؤرمتئنئز؟ اگر آغايام، هاني مندن قورخونوز؟ لاکئن سئز «آدينا نجه حؤرمت اتمه‌دئک؟» ديئب سوروشورسونوز.


text:
قوربانگاهيمين اوستونده نجئس يمک تقدئم ادئرسئنئز، حله «سني نجه نجئس اتدئک؟» ديئب سوروشورسونوز. «ربّئن سوفره‌سئنه حؤرمت اتمک لازيم ديئل» دِمَکله بله ادئرسئنئز.


text:
کور حيواني قوربان آديندا گتئرمک مگر پئس ائش ديئل؟ توپال و يا ناخوش حيوان قوربان اتمک مگر پئس ائش ديئل؟ بله بئر حيواني اؤز والئنه تقدئم ات، گؤر سندن مگر راضي قالير و يا سني مگر قبول ادئر؟" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"ائندي بئزه لوطف اتمه‌سي اوچون تارييا يالوارين. سئز بله قوربانلار گتئرَرکَن، او مگر سئزي قبول اِدَر؟" قوشونلار ربّی ديئر.


text:
"کاش کي آرانيزدان بئر نفر قوربانگاهيمدا بوش-بوشونا اود يانديرماماق اوچون معبدئن قاپيلاريني باغلايايدي! من سئزدن راضي ديئلم، گتئره‌جَيئنئز تقدئملري دا قبول اتميه‌جيم."" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"گونشئن چيخديغي يردن باتديغي يِره قدر، منئم آديم مئلّتلر آراسيندا عظمتلي اولاجاق. هر يرده آديما بوخور يانديريلاجاق، تمئز تقدئملر گتئرئله‌جک. چونکي مئلّتلر آراسيندا آديم عظمتلي اولاجاق."" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"سئز "پروردئگارين سوفره‌سي نجئسدئر، چؤره‌يئنه ده حؤرمت اتمک لازيم ديئل» دئيه‌رَک، آديمين موقدّسلئيئني پوزورسونوز.


text:
اوسته‌لئک «بو نه زحمتدئر» ديئب منه بورون ساللاييرسينيز."" قوشونلار ربّی بويورور. "سئز قوربان اولاراق اوغورلوق، چولاق، ناخوش حيوان گتئرئرسئنئز، من اونو سئزدن مگر قبول اده‌رم؟" رب ديئب سوروشور.


text:
"لعنت اولسون او فيريلداقچييا کي، سوروسوندن نذئر اتدئيي اِرکَک حيوان عوضئنه، ربّه قوصورلو حيوان قوربان ادئر! چونکي من بؤيوک بئر پادشاهام و آديم مئلّتلر آراسيندا هيبتلي‌دئر.» قوشونلار ربّی بويورور.


text:
قوشونلار ربّی ديئر: "اگر سؤزه قولاق آسماياسينيز، آديما عئزّت ورمه‌يي اورَکدن ائستَميه‌سئنئز، اوستونوزه لعنت ياغديريب خيئر-دوعالارينيزي لعنته چِوئره‌جيم. بلی، من اونلاري لعنتله‌‌مئشم، چونکي منی عئزّتلَندئرمه‌يي اورَکدن ائسته‌مئرسئنئز.


text:
من سئزئن نسلئنئزي محو اده‌جيم. بايراملارينيزدا قوربان اتدئيئنئز حيوانلارين تزه‌يئني اوزونوزه چيرپاجاغام، سئز اونونلا بئرلئکده چؤله آتيلاجاقسينيز.


text:
او واخت بئله‌جکسئنئز کي، من بو امري لاوي ائله باغلاديغيم عهدئمئن ياشاماسي اوچون سئزه گؤندرمئشم."" قوشونلار ربّی ديئر.


text:
"اونونلا باغلاديغيم عهد حيات و صولح عهدي ائدي، و من اونا وردئم؛ بو حؤرمت طلب اتدي و او، منه حؤرمت گؤرستدي، منئم آديمين هيبتي اونو بورودو.


text:
اونون آغزيندا حقئقي تعلئم وار ائدي و دئلئنده حئيله تاپيلمادي. او، صولح و صداقت ائچئنده منئمله بئرلئکده قدم آتيردي. چوخونو دا خاطا يولوندان قايتارميشدي.


text:
کاهئنئن آغزي بئلئيي قورومالي، ائنسانلار اونون دئلئنده تعلئم آختارمالي‌دير. چونکي او، قوشونلار ربّئنئن سؤز آپاراني‌دير.


text:
آنجاق سئز يولدان آزدينيز و تعلئمئنئزله چوخ آدامي گوناها چکدئنئز. لاوي ائله باغلاديغيم عهدي پوزدونوز."" قوشونلار ربّی ديئر.


text:
"سئز منئم يوللاريملا گتمه‌دئنئز، شرئعته باغلي اولان مَسَله‌لرده طرفدارليق اتدئنئز. بونا گؤره ده من بوتون خالقين قاباغيندا سئزي آلچالديب خجالتلي حالا سالديم."


text:
هاميميزين آتاسي مگر بئر ديئل؟ بئزي هَمن تاري مگر ياراتمادي؟ اگر اِله‌دئر، نه اوچون بئز آتالاريميزين باغلاديغي عهدي پوزاراق، اؤز قونشوموزا خيانت ادئرئک؟


text:
يهودا خالقي خيانت اتدي. ائسرايئلده و اورشَلئمده ائيرنج ائشلر ادئلدي: يهودالي‌لار ياد آللاهلارين يانينا گِدن قيزلارلا اِوله‌نئب، ربّئن سِودئيي موقدّس مکاني نجئس اتدئلر.


text:
بونو ادن آدام، حتّا کشئک چکسه ده، جاوابده اولسا دا، قوشونلار ربّئنه قوربان گتئرسه ده، رب اونو يعقوبون جاماعاتيندان قووسون.


text:
سئز باشقا بئر شيي ده ادئرسئنئز: آغلاييب سيزلاماقلا ربّئن قوربانگاهيني گؤز ياشلاري ائله دولدورورسونوز. چونکي رب آرتيق گتئردئيئنئز قوربانلارا دئقّت اتمئر، اونلاري سئزدن کؤنول خوشلوغو ائله قبول اتمئر.


text:
سئز "نه اوچون؟" ديئب سوروشورسونوز. چونکي رب سنئنله جاوانليغيندا اِولَندئيئن آروادين آراسيندا شاهئددئر. او آرواد سنئن شرئکئن اولدوغو حالدا، نئکاه عهدي ائله آروادين اولدوغو حالدا اونا خيانت ادئبسن.


text:
تاري مگر اونلاري بئر اولاراق ياراتمادي؟ هم بدن هم ده روح اونوندور. بس نه اوچون بئر؟ چونکي او اؤزو اوچون ائلاهي بئر نسئل ائسته‌يئردي. بونا گؤره ده اؤزونوزو گؤزله‌يئن. قوي هچ کس جاوانليغيندا اِولَندئيي آروادينا خيانت اتمه‌سئن.


text:
ائسرايئلئن تاريسي رب بله ديئر: "من بوشانمادان، قدّارليغا بورونَن آدامدان دا نئفرت ادئرم. بونا گؤره ده اؤزونوزو گؤزله‌يئن و خيانت اتمه‌يئن."" قوشونلار ربّی ديئر.


text:
ددئکلرئنئزله ربّی يوردونوز. «اونو نه ائله يوردوق؟» ديئب سوروشورسونوز. «پئسلئک ادن هر کس ربّئن گؤزونده ياخشي‌دير و رب اونلاردان راضي‌دير» و يا «هارادادير عدالتئن تاريسي؟» دئيه‌رک اونو يوردونوز.


text:
"باخ، من اؤز اِلچئمي گؤنده‌رئرم. او، حوضورومدا يول حاضيرلاياجاق. آختارديغينيز پروردئگار قَفلَتَن اؤز معبدئنه گله‌جک. گؤرمک آرزوسوندا اولدوغونوز عهد اِلچئسي گله‌جک."" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"لاکئن اونون گله‌جيي گونه کئم تاب گتئره بئلر؟ ظوهور ادنده کئم داوام گتئره بئلر؟ چونکي او، اَرئدئجئنئن اودو، يويونجونون صابونو کئمي اولاجاق.


text:
او، گوموش اَرئدئب تمئزله‌يَن آدام کئمي رفتار اده‌جک: لاوئلی‌لري صافلاشديريب قيزيل و گوموشو تمئزله‌يَن کئمي تمئزلَيه‌جک. اِله کي، صالحلئکله ربّه قوربانلار گتئرسئنلر.


text:
او واخت يهودانين و اورشَلئمئن قوربانلاري اوّلکي واختلار کئمي، کِچمئش ائل‌لرده اولدوغو کئمي ربّه خوش گله‌جک.


text:
من جزا ورمک اوچون سئزه ياخينلاشاجاغام. اووسونچولارين، زئناکارلارين، يالاندان آند ائچَنلرئن، موزدورون، دول آروادين، يِتئمئن، قرئبئن حاقّيني تاپدالايانلارين-مندن قورخمايانلارين ضئدّئنه تزلئکله شهادت وره‌جيم."" قوشونلار ربّی بله ديئر.


text:
آتالارينيزين دؤوروندن بَري قايدالاريمدان دؤندونوز و اونلارا عمل اتمه‌دئنئز. منه طرف دؤنون، من ده سئزه طرف دؤنه‌رم."" قوشونلار ربّی بويورور. "سئز «نجه دؤنَک؟» ديئب سوروشورسونوز.


text:
ائنسان دا مگر تاريدان اوغورلايار؟ سئز آمّا مندن اوغورلاييرسينيز. «سندن نه‌يي اوغورلاييريق؟» ديئب سوروشورسونوز. اوندا-بئرلري و تقدئملري اوغورلاييرسينيز.


text:
بوتون اوندا-بئرلرئنئزي آنبارا گتئرئن کي، معبدئمده ارزاق اولسون."" قوشونلار ربّی ديئر: "سئز بونونلا منی ائمتاحان ادئن. گؤره‌جکسئنئز کي، گؤيلرئن پنجره‌لرئني سئزه آچاجاغام، اوستونوزه احتئياجلارينيزدان دا چوخ برکت ياغديراجاغام.


text:
چَيئرتکه‌لري اَکئنلرئنئزي يِمَيه قويماياجاغام، زَمئده مِينه‌يئنئز محصولسوز قالماياجاق."" قوشونلار ربّی ديئر.


text:
"بوتون مئلّتلر سئزي بختور ساياجاق. چونکي اؤلکه‌نئز گؤزل بئر يِر اولاجاقدير."" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"منئم ضئدّئمه ياوا سؤزلر دِدئنئز."" رب بويورور، لاکئن سئز «سنئن ضئدّئنه نه ددئک؟» ديئب سوروشورسونوز.


text:
سئز دِدئنئز: «تارييا خئدمت اتمک فايداسيزدير. قوشونلار ربّئن امرئني يرئنه يتئرمَکله، اونون حوضوروندا ياس ائچئنده گَزمَکله بئزه نه خيئر اولدو؟


text:
آمّا ائندي بئز مغرورلاري بختور ساييريق. پئسلئک ادنلر ائشلرئنده اوغور قازا‌‌نيرلار، تاريني ائمتاحانا چکئرلر ده، لاکئن جزادان قاچيرلار.»""


text:
او زامان ربدن قورخانلار بئربئرلري ائله دانيشديلار. رب بو سؤزلره قولاق آسيب اشئتدي. ربدن قورخوب آدينا حؤرمت ادنلر اوچون اونون قاباغيندا بئر يادداش کئتابي يازيلدي.


text:
قوشونلار ربّی ديئر: "اؤز مخصوص خالقيمي اورتايا چيخارتديغيم گون، اونلار منئم اولاجاقلار. بئر آتا اؤزونه خئدمت ادن اوغلونا نجه رحم ادئر، من ده اونلارا اِله رحم اده‌جيم.


text:
قوشونلار ربّی ديئر: "باخ، کوره کئمي يانان او گون گلئر. بوتون مغرورلار و پئسلئک ادنلر سامان کئمي اولاجاقلار. گلن او گون اونلاري يانديراجاق. اونلارا نه کؤک، نه ده بوداق قالاجاق.


text:
آنجاق آديما حؤرمت ادن سئزلر اوچون، قانادلاريندا شفا اولان صالحلئک گونشي دوغاجاق. و سئز تؤوله‌دن بوراخيلان دانالار کئمي اويناياجاقسينيز.


text:
پئس آداملاري تاپدالاياجاقسينيز. بو ائشلري اتدئيئم گون اونلار سئزئن دابانينيزين آلتيندا کول اولاجاقلار."" قوشونلار ربّی بويورور.


text:
"قولوم موسانين قانونونو، خورِبده اولارکن بوتون ائسرايئل اوچون اونا وردئيئم قايدالاري و حؤکملري ياددا ساخلايين.


text:
او، آتالارين اورَکلرئني اوغوللارينا، اوغوللارينين اورَکلرئني ده آتالارينا طرف دؤنده‌ره‌جک کي، مبادا من گلئب اؤلکه‌ني لعنتله ووروم."


text:
ائبراهئم ائسحاقين آتاسي ائدي، ائسحاق يعقوبون آتاسي ائدي، يعقوب يهودا و اونون قارداشلارينين آتاسي ائدي.


text:
يهودا تاماردان دوغولان پِرِص و زِرَخئن آتاسي ائدي، پِرِص خِصرونون آتاسي ائدي، خِصرون اَرامين آتاسي ائدي.


text:
سَلمون راخابدان دوغولان بوعَزئن آتاسي ائدي، بوعَز روتدان دوغولان عوبئدئن آتاسي ائدي، عوبئد يَسّه‌نئن آتاسي ائدي.


text:
بلجه، ائبراهئمدن داوودا قدر اولان بوتون نسئللر، اون دؤرد نسئلدئر؛ داووددان بابئل اسئرلئيئنه قدر اون دؤرد نسئلدئر؛ و بابئل اسئرلئيئندن مسئحه قدر ده اون دؤرد نسئلدئر.


text:
عئسا مسئحئن آنادان اولماسي بله اولدو؛ آناسي مريم يوسئفه نئشانلانميش اولان زامان، نئکاه کسئلمه​مئشدن، آشکار اولدو کي، موقدّس روحدان حامئله​دئر.


text:
اونون اَري يوسئف، صالح بئر آدام اولدوغونا گؤره، ائسته‌مئردي کي، اونو روسواي اتسئن و بو نئيّتده ائدي کي، گئزلئجه اونو بوشاسين.


text:
لاکئن بونلاري دوشونَن زامان، ربّئن بئر مَله‌يي رؤيادا اونا ظاهئر اولوب، ددي: "داوود اوغلو يوسئف، مريمي اؤزونه آروادليغا قبول اتمکدن قورخما، چونکي اونون بطنئنده​کي موقدّس روحداندير.


text:
مريم بئر اوغول دوغاجاق و اونون آديني عئسا قوياجاقسان. چونکي او، اؤز خالقيني گوناهلاريندان خئلاص اده​جک."


text:
"باخ، باکئره قيز بويلو اولوب، بئر اوغول دوغاجاق و اونون آديني عِمانوئل قوياجاقلار کي، معناسي بودور: تاري بئزئمله‌دئر."


text:
عئسا هئرود پادشاهين گونلرئنده، يهودئيه​نئن بيت‌لحمئنده آنادان اولان زامان، شرقدن موغلار اورشلئمه گلئب ددئلر:


text:
"آنادان اولموش يهودئلرئن پادشاهي هارادادير؟ چونکي اونون اولدوزونو شرقده گؤردوک و گلمئشئک کي، اونا پرستئش ادک."


text:
هئرود خالقين بوتون باش کاهئنلر و دئن عالئملرئني بئر يره ييغيب، اونلاردان مسئحئن هارادا دوغولاجاغيني سوروشدو.


text:
و سن، اي بِيت‌لِخِم، يهودا دئياري، يهودا رَيئسلرئنئن آراسيندا، هچ ده کئچئک ديئلسن. چونکي سندن بئر رَيئس ظوهور اده​جک کي، منئم خالقيم ائسرايئله چوبان اولاجاقدير."


text:
و اونلاري بِيت​لِخِمه گؤنده‌رئب، ددي: "گدئن و اوشاغين حاقّيندا دئقّتله آختارين. اونو تاپديغينيز زامان منه خبر ورئن کي، من ده گلئب، اونو پرستئش ادئم."


text:
اونلار پادشاهين سؤزونو اشئدئب، يولا دوشدولر. شرقده گؤردوکلري اولدوز اونلارين قاباغيندا گدئردي؛ او قدر کي، گلئب اوشاغين اولدوغو يرئن اوستونده دوردو.


text:
و اوه گئرئب، اوشاغي آناسي مريمله گؤردولر و يره دوشوب، اونو پرستئش اتدئلر. و خزئنه​لرئني آچيب اونا قيزيل، بوخور و مور هدئيّه وردئلر.


text:
و رؤيادا اونلارا تاري طرفئندن ائخطار ورئلدي کي، هئرودون يانينا قاييتماسينلار. اونلار دا آيري يوللا اؤز مملکتلرئنه گتدئلر.


text:
موغلارين گتمه‌سئندن سونرا، ربّئن بئر مله‌يي رؤيادا يوسئفه ظاهئر اولوب، ددي: "دور، اوشاق و آناسيني گؤتور و مئصئره قاچ. من سنه خبر وِرَنه قدر، اورادا قال. چونکي هئرود اوشاغي آختاراجاق کي، اونو محو اتسئن."


text:
و هئرودون اؤلومونه قدر اورادا قالدي کي، ربّئن پيغمبرئنئن واسئطه​سئله ديئلن سؤز يرئنه يتئشسئن: "اوغلومو مئصئردن چاغيرديم."


text:
هئرود موغلارين طرفئندن آلدانميش اولدوغونو گؤره‌نده، چوخ قضبلندي و آدام گؤنده‌رئب، موغلاردان بئلدئيي واختا گؤره، بيت‌لحم و اونون اطرافيندا اولان بوتون ائکي ياشيندا و داها آشاغي اولان اوغلان اوشاقلاريني اؤلدورتدو.


text:
"رامادا بئر سس اشئدئلدي، آغلاشما و بؤيوک شئون. راحئل اوشاقلاري اوچون آغلايير، ائسته‌مئر ده کي، تسلّي تاپسين. چونکي اونلار يوخ اولدولار."


text:
آمّا اشئدنده کي، آرخِلاعوس آتاسي هئرودون يرئنده يهودئيه​يه پادشاه اولوب، اورايا گتمَيه قورخدو و تاري طرفئندن رؤيادا ائخطار ورئلئب، جلئل سمتلرئنه گتدي.


text:
و گلئب ناصئره آدلي بئر شهرده ساکئن اولدو کي، پيغمبرلرئن واسئطه​سئله ديئلمئش سؤز يرئنه يتئشسئن: "او ناصئره​لي آدلاناجاق."


text:
بو، او شخص ائدي کي، اشعيا پيغمبرئن واسئطه​سئله ديئلمئشدي: "چؤلده بئرئنئن سسي نئدا ادئر: ربّئن يولونو حاضيرلايين، يوللاري اونون اوچون دوز ادئن."


text:
لاکئن او زامان کي، يحيا فرئسئلر و صادوقئلردن بئر چوخلوسونو گؤردو کي، تعمئد آلماق اوچون اونون يانينا گلئرلر، اونلارا ددي: "اي افعئلر نسئلي! کئم سئزي خبردار اتدي کي، گله​جک قضبدن قاچاسينيز؟!


text:
و اؤزونوز-اؤزونوزده دوشونمه‌يئن کي، «آتاميز ائبراهئمدئر.» سئزه ديئرم: تاري قادئردئر کي، بو داشلاردان ائبراهئمه اؤولاد ياراتسين.


text:
من سئزي تؤوبه اوچون سو ائله تعمئد ورئرم، آمّا مندن سونرا گلن، مندن داها قووّتلي‌دئر. من اونون آياق‌قابيسيني داشيماغا بله لايئق ديئلم. او، سئزي، موقدّس روح و اودلا تعمئد وره​جک.


text:
اونون شنه​سي الئنده​دئر. خرمنئني تمئز سووروب، بوغداسيني آنبارا ييغاجاق، لاکئن ساماني سؤنمه‌ين اودلا يانديراجاقدير."


text:
عئسا اونا جاواب ورئب ددي: "ائندئلئک راضي اول، چونکي بئزه بله ياراشير کي، دوز اولان هر شيي يرئنه يتئرک."" او زامان يحيا راضي اولدو.


text:
عئسا تعمئد آليب درحال سودان چيخدي. او آندا گؤيلر آچيلدي و تارينين روحونو گؤردو کي، گؤيرچئن کئمي انئب اونون اوستونه قوندو.


text:
اونو وسوسه ادن، اونون يانينا گلئب، ددي: "اگر تارينين اوغلوسان، امر ات کي، بو داشلار چؤره‌يه دؤنسون."


text:
عئسا جاواب ورئب، ددي: "يازيليب کي، «ائنسان آنجاق چؤرکله يوخ، تارينين آغزيندان چيخان هر بئر سؤز​له ياشار.»""


text:
ددي: "اگر تارينين اوغلوسان، اؤزونو آشاغي آت؛ چونکي يازيليب کي، «او سنئن حاقّيندا ملکلرئنه امر اده​جک، و اونلار سني اللري اوستونده گؤتوره​جکلر کي، مبادا آياغيني داشا ووراسان.»""


text:
ائبلئس گئنه عئساني چوخ اوجا بئر داغين اوستونه آپاردي و اونا دونيانين بوتون اؤلکه​لرئني و اونلارين بوتون شؤوکتلرئني گؤرسدئب،


text:
"زبولون دئياري، نفتالي دئياري، دهنز قيراغي يولدا، اوردون چايينين او تاييندا، قيري‌يهودئلرئن جلئلئنده!


text:
قارانليقدا ياشايان خالق بؤيوک بئر نور گؤردو، اؤلومون کؤلگه سالديغي دئياردا ياشايانلارا ائشيق دوغدو."


text:
عئسا جلئل گؤلونون قيراغيندا گزنده، ائکي قارداشي، پِطروس آدلانان شَمعونو و اونون قارداشي آندرياسي گؤردو کي، گؤله تور آتيرديلار. اونلار باليق اووچوسو ائدئلر.


text:
اورادان ائره​لي گدئب، داها ائکي قارداشي، زِبِديئن اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّاني گؤردو کي، آتالاري زِبِدي‌‌له قاييقدا تورلاريني تعمئر ادئرلر. و اونلاري چاغيردي.


text:
عئسا بوتون جلئلي دولانيب، اونلارين کنئسه​لرئنده تعلئم ورئردي و گؤيون پادشاهليغينين موژده​سئني وعظ ادئب، خالق آراسيندا هر جور مرض و ناخوشلوغو صاغالديردي.


text:
اونون حاقّينداکي خبر بوتون سورئيه دئيارينا ياييلدي و جوربه​جور ناخوشلوق و دردلره دوچار اولان ناخوشلاري، ناپاک روحلارا توتولانلاري، غشّئلري، و ائفلئجلري اونون يانينا گتئردئلر و اونلارا شفا وردي.


text:
جلئلدن، دکاپولئسدن ، اورشلئمدن، يهودئيه​دن، و اوردون چايينين اوتاييندان بؤيوک بئر جاماعات اونون دالينجا گدئردي.


text:
خوش سئزئن حالينيزا او زامان کي، منه گؤره سئزي تحقئر ادئرلر، عذاب ورئرلر، و سئزه هر جور بؤهتان آتيرلار.


text:
سوئنئن و شادليق ادئن، چونکي گؤيده​کي اَجرئنئز بؤيوکدور! دوغرودان دا کي، سئزدن قاباق پيغمبرلره ده بله عذاب ورئبلر.


text:
سئز ير اوزونون دوزوسونوز. آمّا اگر دوز داديني اَلدن ورسه، نجه تکرار دوزلو اولا بئلر؟ آرتيق هچ بئر شيه فايداسي يوخدور، مگر اشئيه آتيليب، ائنسانلارين آياقلاري آلتيندا ازئلسئن.


text:
آداملار دا چيراق يانديريب، اونو قابين آلتينا قويمازلار. چيراقدانا قويارلار کي، اِوده اولانلارين هاميسينا ائشيق ورسئن.


text:
بلجه قويون سئزئن نورونوز ائنسانلارين حوضوروندا اله شاخسين کي، ياخشي عمللرئنئزي گؤرسونلر و گؤيده‌کي آتانيزا حمد اتسئنلر.


text:
گومان اتمه‌يئن کي، من شرئعتي و يا پيغمبرلرئن يازيلاريني پوزماغا گلمئشم؛ پوزماق اوچون يوخ، تاماملاماق اوچون گلمئشم.


text:
چونکي دوغروسونو سئزه ديئرم، گؤي و ير آرادان گده‌نه کئمي، شرئعتدن لاپ کئچئک بئر حرف و يا نؤقطه بله يوخ اولماياجاق، اله کي، هاميسي يرئنه يتئشسئن.


text:
بونا گؤره، هرکس بو لاپ کئچئک حرفلردن بئرئني پوزسا و بله اتمه‌يي ائنسانلارا اؤيرتسه، گؤيون پادشاهليغيندا او، لاپ کئچئک آدلاناجاق. لاکئن هرکس اونلارا عمل ادئب اؤيرتسه، گؤيون پادشاهليغيندا بؤيوک آدلاناجاقدير.


text:
چونکي سئزه ديئرم کي، اگر سئزئن صالحلئيئنئز دئن عالئملري و فرئسئلرئن صالحلئيئندن آرتيق اولماسا، گؤيون پادشاهليغينا اصلا گئرميه​جکسئنئز.


text:
اشئدئبسئنئز کي، قدئم زامانلارين آداملارينا ديئلمئشدي: «آدام اؤلدورمه؛ کئم آدام اؤلدورسه، گَرَک موحاکئمه اولونسون!»


text:
آمّا من سئزه ديئرم؛ کئم قارداشينا سببسئز حئرصلَنسه، گَرَک موحاکئمه اولونسون. و کئم قارداشينا آخماق دسه، مئلّت محکمه​سئنئن قاباغيندا خاطاکار اولاجاق. و کئم «سن، اي آخماق» دسه، جهنّم اودونا موستحق اولاجاقدير.


text:
بونا گؤره، اگر قوربانيني قوربانگاهين يانينا گتئردئيئن واخت، اورادا يادينا دوشسه کي، قارداشينين سندن بئر شئکايتي وار،


text:
قوربانيني اورادا، قوربانگاهين يانيندا قوي. گت، اوّلجه قارداشينلا باريش و اوندان سونرا گل، قوربانيني تقدئم ات.


text:
سندن شئکايتي اولان آداملا، يولدا ائکن تز صولح ات، يوخسا سني حاکئمه وِرَر، حاکئم ده سني مأمورا ورر و زئندانا آتيلارسان.


text:
اگر صاغ گؤزون سني پئس يولا چکسه، اونو چيخارت و اؤزوندن آت‌‌​گتسئن. چونکي سنئن اوچون عوضولرئندن بئرئنئن يوخ اولماسي، بوتون بدنئنئن جهنّمه آتيلماسيندان داها ياخشي‌دير.


text:
اگر صاغ الئن سني پئس يولا چکسه، اونو کس و اؤزوندن آت‌‌​گتسئن. چونکي سنئن اوچون عوضولرئندن بئرئنئن يوخ اولماسي، بوتون بدنئنئن جهنّمه آتيلماسيندان داها ياخشي‌دير.


text:
آمّا من سئزه ديئرم، هرکس کي، آرواديني زئنادان باشقا، اؤزگه بئر سببه گؤره بوشاسا، اونو زئنايا سالير. هر کس ده کي، بوشانميش آروادلا اِوله‌نئر، اونونلا زئنا ادئر.


text:
گئنه، اشئدئبسئنئز کي، قدئم زامانلارين آداملارينا ديئلئب: «يالان يره آند ائچمه و ربّه اتدئيئن نذئرلري يرئنه يتئر!»


text:
نه يره، چونکي اونون آياقلاري اوچون آياق​​آلتي‌دير، نه ده اورشلئمه، چونکي او، بؤيوک پادشاهين شهري‌دئر.


text:
آمّا من سئزه ديئرم: پئسلئيئن قاباغيندا موقاوئمت اِتمه‌‌يئن. کئم اوزونوزون صاغ طرفئنه وورسا، اونا سول طرفئني ده چوئرئن.


text:
گؤيده اولان آتانيزين اوغوللاري اولاسينيز. چونکي او، اؤز گون ائشيغيني هم يامان آداملارين، هم ده ياخشي آداملارين اوستونه سالير. ياغيشني دا هم صالح اولانلارين، هم ده صالح اولمايانلارين اوستونه ياغديرير.


text:
و اگر آنجاق اؤز قارداشلارينيزي سالاملاياسينيز، نه آرتيق بئر شي ادئرسئنئز؟! مگر بوتپرستلر ده اله اتمئرلر؟!


text:
دئقّت ادئن کي، ياخشي عمل‌لرئنئز ائنسانلارا اؤزونوزو گؤرسدمک اوچون اولماسين. يوخسا گؤيلرده اولان آتانيزين يانيندا اجرئنئز اولماياجاق.


text:
اونا گؤره، صدقه وردئيئن زامان، اونو شيپورلارلا جار چکمه، نجه کي، رئياکار آداملار، خالقين يانيندا حؤرمت قازانماق اوچون، کنئسه​لر و کوچه​لرده ادئرلر. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اونلار بوتون اجرلرئني آليبلار.


text:
دوعا ادنده رئياکار آداملار کئمي اولما. چونکي اونلار سوئرلر کي، اؤزلرئني آيري آداملارا گؤرسدمک اوچون، کنئسه​لرده و کوچه​لرئن آغزيندا دوروب، دوعا اتسئنلر. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اونلار بوتون اجرلرئني آليبلار.


text:
لاکئن سن، دوعا اتدئيئن واخت، اؤز اوتاغينا گئر و قاپيني باغلاييب، گئزلئنده اولان آتانا دوعا ات. گئزلئني گؤرن آتان دا سنه عوضئني وره​جک.


text:
دوعا اتدئيئن واخت، بوتپرستلر کئمي بوش سؤزلر دمه؛ چونکي اونلار اله گومان ادئرلر کي، سؤزلرئنئن چوخلوغو ائله دوعالاري اشئدئله​جک.


text:
چونکي اگر ائنسانلارين سئزه اتدئيي گوناهلاريني باغيشلاياسينيز، گؤيلرده اولان آتانيز دا سئزي باغيشلار.


text:
آمّا اگر ائنسانلارين سئزه اتدئيي گوناهلاريني باغيشلاماياسينيز، آتانيز دا سئزئن گوناهلارينيزي باغيشلاماز.


text:
اوروج توتدوغونوز زامان رئياکار آداملار کئمي قاشقاباقلي گزمه‌يئن؛ چونکي اونلار، اؤزلرئني ائنسانلارا گؤرسدمک اوچون، گؤرونوشلرئني ديئشئرلر. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اونلار بوتون اجرلرئني آليبلار.


text:
اله کي، آداملارا يوخ، گئزلئنده اولان آتانا اوروجلو گؤرونه​سن. و گئزلئني گؤرن آتان دا سنه عوضئني وره​جک.


text:
ير اوزونده اؤزونوزه خزئنه​لر ييغمايين؛ اورادا گووه و پاس اونلاري محو ادر؛ و اوغرولار اوراني ياريب اوغورلارلار.


text:
آمّا اؤزونوزه گؤيده خزئنه​لر ييغين کي، اورادا نه گووه محو ادر نه پاس؛ نه ده اوغرولار اورايا گئرئب اوغورلارلار.


text:
اگر گؤزون پئس اولسا، بوتون بدنئن قارانليق اولار. بلجه اگر سنده‌کي ائشيق قارانليق اولسا، او قارانليق نه بؤيوکدور!


text:
هچ کئم ائکي آغايا قوللوق اده بئلمز؛ چونکي يا بئرئندن نئفرت ادئب او بئرئسئني سوه​جک، يا دا بئرئنه باغلي قاليب او بئرئسئنه حقارتله باخاجاق. سئز هم تارييا، هم ده پولا قوللوق اده بئلمزسئنئز.


text:
بونون اوچون سئزه ديئرم: جانينيز اوچون نئگاران اولمايين کي، نه ييئب نه ائچه​جکسئنئز، يا دا نه گِيه​جکسئنئز. مگر جان يمکدن و بدن گيمکدن داها افضل ديئل؟!


text:
گؤيون قوشلارينا باخين؛ اونلار نه اکئرلر، نه بئچئرلر، نه ده آنبارلارا ييغيرلار. لاکئن گئنه ده، گؤيلرده اولان آتانيزدير کي، اونلاري دويورور. مگر سئز اونلاردان داها افضل ديئلسئنئز؟!


text:
نه اوچون پالتاردان اؤتري نئگاران اولورسونوز؟ زَمي زانباقلارينين نجه بؤيودوکلرئنه باخين؛ نه زحمت چکئرلر، نه ده ائپلئک ايئرئرلر.


text:
اگر تاري بو گون مؤوجود اولوب صاباح اوجاغا آتيلان اوتو بله گيئندئرئر، آيا سئزي داها آرتيق گيئندئرميه​جک، اي آز ائمانلي‌لار؟!


text:
چونکي بوتون بو شيلري بوتپرستلر آختاريرلار و گؤيده اولان آتانيز سئزئن بو شيلره مؤحتاج اولدوغونوزو بئلئر.


text:
لاکئن سئز اوّلجه تارينين پادشاهليغيني و اونون صالحلئيئني آختارين و بونلارين هاميسي سئزه آرتيقليقلا ورئله​جک.


text:
بونا گؤره، صاباح اوچون نئگاران اولمايين؛ چونکي صاباحکي گون اؤزو، اؤز فئکرئنده اولاجاق. هر گونون اؤزو اوچون اؤز نئگارانچيليغي وار.


text:
چونکي نه حؤکمله موحاکئمه اده​سئنئز، اونونلا دا موحاکئمه اولوناجاقسينيز؛ و هانسي اؤلچو ائله اؤلچه​سئنئز، او اؤلچو ائله ده سئزه اؤلچوله‌جک.


text:
اي رئياکار! قاباقجا اؤز گؤزوندن تئري چيخارت، او زامان ياخشي گؤررسن کي، قارداشينين گؤزونده‌کي چؤپو نجه چيخارداسان.


text:
موقدّس سايديغينيز شيلري ائتلره ورمه‌يئن و مئروارئلرئنئزي دونگوزلارين قاباغينا آتمايين کي، اونلاري آياقلاري آلتيندا پايمال اتمه‌سئنلر و دؤنوب سئزي ده پارچالاماسينلار.


text:
بلجه، اگر سئز، پئس اولدوغونوز حالدا، اؤولادلارينيزا ياخشي هدئيّه​لر ورمه‌يي بئلئرسئنئز، نه قدر آرتيق گؤيده اولان آتانيز اوندان ائسته‌ينلره ياخشي شيلر وره​جک.


text:
بونا گؤره، ائنسانلارين سئزئنله نجه رفتار اتمکلرئني ائسته‌يئرسئنئز، سئز ده اونلارلا اله رفتار ادئن. چونکي شرئعت و پيغمبرلرئن ددئکلري بودور.


text:
يالانچي پيغمبرلردن اؤزونوزو اوزاق ساخلايين کي، يانينيزا قويون جئلدئنده گلئرلر، آمّا باطئنده وحشي قورددورلار.


text:
منه «يارب، يارب» دئين هرکس گؤيلرئن پادشاهليغينا گئرميه​جک. اورايا آنجاق او آداملار گئره​جکلر کي، گؤيده‌کي آتامين ائراده‌سئنه عمل ادئرلر.


text:
او گونده بئر چوخو منه دئيه​جک: «يارب، يارب، مگر بئز سنئن آديندا نبئلئک اتمه‌دئک؟! مگر سنئن آديندا ناپاک روحلاري ائنسانلارين ائچئندن قووماديق؟! مگر سنئن آديندا بئر چوخ مؤجوزه اتمه‌دئک؟!»


text:
او زامان اونلارا دئيه​جه‌يم: .من سئزي هچ واخت تانيماميشام. گؤزومون قاباغيندان ائتئن، سئز اي حاقسيزليق ادنلر!»


text:
بلجه، منئم بو سؤزلرئمي کئم اشئدئب اونلارا عمل اتسه، اونو او آغيلّي آداما بنزه‌دئرم کي، اوئني داش اوستونده تئکدي.


text:
ياغيش ياغدي، سللر گلدي، يللر اسدي و او اِوه هوجوم اتدي. آمّا اِو اوچمادي. چونکي بونؤوره​سي داش اوستونده قويولموشدو.


text:
لاکئن منئم بو سؤزلرئمي کئم اشئدئب اونلارا عمل اتمه‌سه، اونو او آغيلسيز آداما بنزه‌دئرم کي، اوئني قوم اوستونده تئکدي.


text:
ياغيش ياغدي، سللر گلدي، يللر اسدي و او اوه هوجوم اتدي. و اِو اوچدو و اونون ييخيلماسي بئر موصئبت اولدو.


text:
بو آرادا بئر جوذاملي گلدي و اونون قاباغيندا سجده ادئب ددي: "يارب، اگر ائستيه​سن، مني بو ناخوشلوقدان تمئز اده بئلرسن."


text:
عئسا اونا ددي: "باخ، هچ کسه بئر سؤز دمه، آنجاق گت، اؤزونو کاهئنه گؤرسد و موسانين بويوردوغو قورباني تقدئم ات کي، ائنسانلارا شهادت اولسون."


text:
يوزباشي جاواب ورئب ددي: "يارب، لايئق ديئلم کي، سن منئم داميم آلتينا گئره​سن. آنجاق بئر سؤز بويور و نؤکرئم صاغالار.


text:
چونکي من ده امر آلتيندا اولان بئر آدامام و امرئم آلتيندا عسگرلر وار. بئرئنه «گت» دِسَم، گدر. او بئرئنه «گل» دِسَم، گلر. و قولوما «بونو ات» دسم، ادر."


text:
عئسا بونو اشئدن واخت تعجّوبلندي و آرخاسيندا گلنلره ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ ائسرايئلده بله، بو قدر بؤيوک ائمانا راست گلمه‌دئم. ""


text:
سئزه ديئرم کي، شرقدن و قربدن چوخ آدام گله​جک و گؤيلرئن پادشاهليغيندا ائبراهئم، ائسحاق، و يعقوبلا بئرلئکده سوفره​يه اوتوراجاق،


text:
لاکئن بو پادشاهليغين اوغوللاري چؤل قارانليغينا آتيلاجاق؛ اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.


text:
آخشام اولاندا ناپاک روحلارا اسئر اولموش بئر چوخ آداملاري اونون يانينا گتئردئلر. و عئسا، بئر سؤزله روحلاري قوودو و ناخوشلارين هاميسينا شفا ورئردي کي،


text:
اشعيا پيغمبرئن واسئطه​سئله ديئلن سؤز يرئنه يتئشسئن: "بئزئم ضعئفلئکلرئمئزي او، گؤتوردو، بئزئم ناخوشلوقلاريميزي او، داشيدي."


text:
عئسا اونا ددي: "تولکولرئن يوواسي وار، گؤي قوشلارينين دا يوواسي؛ لاکئن ائنسان اوغلونون باشيني داياماغا بئر يري يوخدور."


text:
عئسا اونلارا ددي: "اي آز ائمانلي‌لار! نه اوچون قورخورسونوز؟» سونرا دوروب، کوله‌يه و گؤله آجيقلاندي و بؤيوک بئر آرامليق دوشدو. ""


text:
عئسا، گؤلون او تاييندا اولان "جَدَرئلَرئن" دئيارينا گلدئيي زامان، ائکي نفره راست گلدي کي، قبئرلئک ماغارالاردان چيخيرديلار. ائبلئس الئنده اسئر ائدئلر. اونلار چوخ دلي ائدئلر و هچ کئم او يولدان کچه بئلمزدي.


text:
بئردن باغيريب ددئلر: "اي تارينين اوغلو، بئزدن نه ائسته‌يئرسن؟ مگر گلئبسن کي، واختيندان قاباق بئزه عذاب وره​سن؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "گئرئن."" اونلار دا چيخيب، دونگوز سوروسونه گئردئلر. او آندا سورونون هاميسي اوچورومدان گؤله آتيليب، سودا بوغولدولار.


text:
اونلاري اوتارانلار قاچديلار و شهره گئرن واخت، بونلارين هاميسيني و ائبلئس الئنه توتولموشلارين باشينا گلن احوالاتي خبر وردئلر.


text:
بونا گؤره، شهرئن بوتون خالقي عئسانين پئشوازينا چيخديلار و اونو گؤرن زامان يالوارديلار کي، اونلارين دئياريندان گتسئن.


text:
اونون يانينا ياتاقدا ياتان ائفلئج بئر آدامي گتئردئلر. عئسا اونلارين ائمانيني گؤروب ائفلئجه ددي: "اوغول، اوره‌يئن اوزولمه‌سئن! گوناهلارين باغيشلاندي."


text:
" لاکئن اونون اوچون کي، بئله​سئنئز ائنسان اوغلونون ير اوزونده گوناهلاري باغيشلاماغا قودرتي وار…" او واخت ائفلئجه ددي: "دور، ياتاغيني گؤتور و اِوئنه گت."" ""


text:
عئسا اورادان کچنده، متّا آدلي بئر آدامي گؤردو کي، باج ييغيلان يرده اوتورموشدو و اونا ددي: "داليمجا گل."" او دا قالخيب اونون دالينجا گتدي.


text:
متّانين اِوئنده سوفره باشيندا اوتوران واخت، بئر چوخ باج ييغانلار و گوناهکارلار گلدئلر و عئسا و شاگئردلری ائله سوفره باشيندا اوتوردولار.


text:
فرئسئلر بونو گؤرنده، اونون شاگئردلرئنه ددئلر: "نه اوچون اوستادينيز باج ييغانلار و گوناهکارلارلا يمک ييئر؟""


text:
بو آرادا يحيانين شاگئردلري عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "نه اوچون بئز و فرئسئلر اوروج توتوروق، آمّا سنئن شاگئردلرئن اوروج توتمورلار؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "مگر اولار کي، بَيئن دوستلاري، بَي حله اونلارلا اولان واخت ياس توتسونلار؟ لاکئن او گونلر گله​جک کي، بَي اونلارين الئندن آلينسين. اونلار او زامان اوروج توتاجاقلار. ""


text:
هچ کئم کؤهنه پالتارا تزه قوماشدان ياماق وورماز؛ سالينان ياماق کؤهنه پالتاردان قوپار و ييرتيق داها پئس اولار.


text:
الجه ده، تزه شرابي کؤهنه تولوقلارا تؤکمزلر. بله اِتسه​لر، تولوقلار پارتلار، شراب تؤکولر، تولوقلار دا آرادان گدر. يوخ، تزه شرابي تزه تولوقلارا تؤکرلر؛ او زامان هر ائکئسي ده حئفظ اولونار.


text:
عئسا بو شيلري ديئردي کي، رَيئسلردن بئري گلدي و اونون قاباغيندا يره دوشوب ددي: "قيزيم اله ائندي اؤلدو. آمّا گلئب اونا الئني قوياسان، ياشاياجاقدير."


text:
اله او واخت، بئر آرواد کي،​ اون​‌​ائکي ائل قان آخينماسينا دوچار ائدي، آرخاسيندان گلئب، عئسانين پالتارينين اَته‌يئنه ال سورتدو.


text:
عئسا دؤندو و اونو گؤروب ددي: "اوره‌يئن اوزولمه‌سئن، قيزيم. ائمانين سني صاغالتدي."" و آرواد او ساعات صاغالدي.


text:
" اِوه گئرندن سونرا کورلار اونون يانينا گلدئلر. عئسا اونلارا ددي: "آيا ائنانيرسينيز کي، بونو اتمه‌يه قودرتئم وار؟» کورلار ددئلر: "بلي آغا!"" ""


text:
کورلارين گؤزلري آچيلدي. عئسا اونلارا جئدّي تاپشيريب ددي: "باخين، هچ کئم بو باره​ده بئر شي بئلمه‌سئن."


text:
ائبلئس قوولاندان سونرا، لال دانيشماغا باشلادي. خالق مات قاليب ددي: "ائسرايئلده بله بئر شي هچ واخت گؤرونمه‌يئب."


text:
عئسا بوتون شَهَرلر و کندلري گزئب اونلارين کنئسه​لرئنده تعلئم ورئردي و پادشاهليغين خوش خبرئني وعظ ادئب، هر جور ناخوشلوغا و هر جور مرئضلئيه شفا ورئردي.


text:
عئسا اون‌ائکي شاگئردئني يانينا چاغيريب، اونلارا قودرت وردي کي، ناپاک روحلاري قووسونلار و هر جور ناخوشلوق و مرضه شفا ورسئنلر.


text:
اون‌ائکي حوارئنئن آدلاري بونلاردير: بئرئنجئسي پطروس چاغيريلان شمعون، و اونون قارداشي آندرياس. زِبِدِيئن اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّا.


text:
عئسا بو اون​​ائکي​لري گؤنده‌ردي و اونلارا امر ادئب ددي: "قيري‌​يهودئلره گدن يولا چيخمايين و سامئره​لي​لرئن شهرلرئندن هچ بئرئنه گئرمه‌يئن. ""


text:
ناخوشلارا شفا ورئن، اؤلولري دئرئلدئن، جوذاملي‌لاري صاغالدين، ائبلئسلري ائنسانلاردان قووون. موفته آليبسينيز، موفته ورئن.


text:
سفر اوچون نه توربا گؤتورون، نه آرتيق کؤينک، نه چاريق، نه ده دَيَنک. چونکي ائشچي اؤز روزئسئنه لايئقدئر.


text:
اگر او اِوده​کئلر بونا لايئق اولسالار، وردئيئنئز سالام اونلارين اوستونده قالار. لايئق اولماسالار، سالامينيز اؤزونوزه قاييدار.


text:
کئم سئزي قبول اتمه‌سه و سؤزلرئنئزه قولاق آسماسا، او اِودن و يا شهردن چيخان واخت، آياقلارينيزداکي توزو چيرپين.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ سودوم و گومورا دئيارينين حالي، قئيامت گونونده، او شهرئن حاليندان داها آسان اولاجاق.


text:
باخين، قوردلار آراسينا سئزي قويونلار کئمي گؤنده‌رئرم؛ اونا گؤره ده، ائلان کئمي عاغيلّي، گؤيَرچئن کئمي ده ساده اولون.


text:
لاکئن ائنسانلاردان اؤزونوزو گؤزله‌يئن؛ چونکي اونلار سئزي محکمه​لره تسلئم اده​جکلر و کنئسه​لرئنده سئزي دؤيه​جکلر.


text:
مندن اؤتري والي‌لرئن و حؤکمدارلارين يانينا آپاريلاجاقسينيز کي، اونلارا و قيري​‌​يهودئلره شهادت اولسون.


text:
سئزلري تسلئم ادن زامان، نجه و يا نه دئيه​جه‌يئنئزئن فئکرئنه قالمايين؛ چونکي نه دئيه​جه‌يئنئز او آندا سئزه بئلدئرئله​جک.


text:
قارداش قارداشي و آتا اؤولاديني اؤلومه تسلئم اده​جک. اؤولادلار آتا-آنالارينين ضئدّئنه قالخاجاقلار و اونلاري اؤلدورده​جکلر.


text:
بئر شهرده سئزي قوودوقلاري زامان، او بئرئسئنه قاچين. چونکي دوغروسونو سئزه ديئرم، سئز، ائسرايئل شهرلرئني دولانيب قورتارماميش، ائنسان اوغلو گله​جک.


text:
شاگئردئن اؤز موعلّئمي کئمي اولماسي، قولون دا اؤز آغاسي کئمي اولماسي اونلارا کئفايتدئر. اگر اِو صاحئبئنه بعل-زبول دسه‌لر، اونون او اهلئنه نه قدر آرتيق دئيه‌جکلر.


text:
اونا گؤره، اونلاردان قورخمايين؛ چونکي اله گئزلي بئر شي يوخدور کي، آچيغا چيخماسين و اله اؤرتولو شي ده يوخدور کي، بئلئنمه‌سئن.


text:
اونلاردان قورخمايين کي، بدني اؤلدوروب، جاني اؤلدوره بئلمئرلر. آنجاق اوندان قورخون کي، هم جاني، هم ده بدني جهنّمده هلاک اتمه‌يه قادئردئر.


text:
کئم مني ائنسانلار قاباغيندا ائقرار اتسه، من ده اونو گؤيلرده اولان آتامين قاباغيندا ائقرار اده​جه‌يم.


text:
آمّا کئم مني ائنسانلار قاباغيندا ائنکار اتسه، من ده اونو گؤيلرده اولان آتامين حوضوروندا ائنکار اده‌جه‌يم.


text:
آتاسيني و يا آناسيني مندن آرتيق سون، منه لايئق ديئل؛ اوغلونو و يا قيزيني مندن آرتيق سون منه لايئق ديئل.


text:
پيغمبري پيغمبر آدي ائله قبول ادن، پيغمبر اجرئني آلاجاق و صالحي صالح آدي ائله قبول ادن، صالح اجرئني آلاجاقدير.


text:
کئم بو کئچئکلردن بئرئنه، شاگئردئم اولدوغو اوچون، بئر کاسا سويوق سو ائچئرتسه، دوغروسونو سئزه ديئرم کي، اجرسئز قالماياجاقدير.


text:
عئسا اون ​ائکي شاگئردئنه نصئحت ورندن سونرا اورادان گتدي کي، اونلارين شهرلرئنده تعلئم ورئب، وعظ اتسئن.


text:
کورلار گؤرورلر، آخساقلار يرئيئرلر، جوذاملي‌لار شفا تاپيرلار، کارلار اشئدئرلر، اؤلولر دئرئلئرلر، و يوخسوللارا ائنجئلئن خوش خبري ورئلئر.


text:
يحيانين شاگئردلري گدن واخت، عئسا جاماعاتا يحيانين حاقّيندا دانيشماغا باشلادي: "چؤله نه گؤرمه‌يه گتدئنئز؟ يلئن ترپتدئيي بئر قاميشي؟ ""


text:
اگر يوخ، بس نه گؤرمه‌يه گتدئنئز؟ ظرئف پالتار گيئنمئش بئر آدامي؟ ظرئف پالتار گِينلر کي، پادشاهلارين سارايلارينداديرلار.


text:
بو، او آدامدير کي، اونون حاقّيندا يازيليب: «باخ، سندن قاباق من اؤز الچئمي گؤنده‌ره​جه‌يم. او، سنئن يولونو سنئن قاباغيندا حاضيرلاياجاق.»


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ آرواددان دوغولانلار آراسيندا تعمئد ورن يحيادان داها بؤيوکو اولماييب؛ لاکئن گؤيلرئن پادشاهليغيندا لاپ کئچئک اولان، اوندان بؤيوکدور.


text:
تعمئد ورن يحيانين گونلرئندن ائندئيه کئمي گؤيلرئن پادشاهليغي زورلا برقرار اولور و زورلو آداملار اونو اَله گتئرئرلر.


text:
بو نسئلي نه‌يه بنزه‌دئم؟ بازار ميدانيندا اوتوران اوشاقلارا بنزه‌يئرلر کي، يولداشلاريني چاغيريب ديئرلر:


text:
ائنسان اوغلو گلئب، هم يِيئر هم ده ائچئر و ديئرلر: «باخ بو قارينقولو و شراب ائچن آداما؛ باج ييغانلارين و گوناهکارلارين دوستو!» حال بو کي، حئکمت گؤرستدئيي عمللرله تصدئق اولونور.


text:
او زامان عئسا او شهرلري دانلاماغا باشلادي کي، مؤجوزه​لرئنئن چوخلاري اونلاردا باش ورمئشدي. چونکي اونلار تؤوبه اتمه‌دئلر:


text:
"واي سنه اي خورازئن! واي سنه اي بيت​صيدا! چونکي سئزده باش ورن مؤجوزه​لر صور و صيدوندا باش ورسَيدي، اونلار چوخدان چولا بورونوب، کول اوستونده تؤوبه ادردئلر. ""


text:
و سن اي کفرناحوم، مگر گؤيه قدر اوجالاجاقسان؟! يوخ، اؤلولر دئيارينا قدر آلچالاجاقسان. چونکي سنده باش ورن مؤجوزه​لر سودومدا باش ورسَيدي، او، حله ده بو گونه کئمي دوراردي.


text:
بوندان سونرا عئسا بله ددي: "اي آتا، گؤيون و يرئن ربّي، شوکور ادئرم سنه کي، بو شيلري آغيلّي‌لاردان و عالئملردن گئزله‌دئب، کئچئک اوشاقلارا بلّي ادئرسن! ""


text:
هر شي آتام طرفئندن منه ورئلئب. هچ کس اوغولو تانيماز مگر آتا، و هچ کس ده آتاني تانيماز مگر اوغول و او آداملار کي، اوغول اونلاري آتاني تانيماق اوچون سچئر.


text:
منئم يوغومو گؤتورون و مندن اؤيره‌نئن: چونکي من حلئم و اورکدن تواضؤعکارام. و جانينيزا راحاتليق تاپارسينيز.


text:
او زامان عئسا سبّت گونو اکئن زمئلرئندن کچئردي. شاگئردلري آج ائدئلر و سونبول​لري درئب يمه‌يه باشلاديلار.


text:
عئسا اونلارا ددي: "مگر اوخوماييبسينيز کي، داوود نه اتدي او زامان کي، هم اؤزو آج ائدي، هم ده اونونلا اولانلار؟ ""


text:
نجه تارينين اوئنه گئردي و پروردئگارا تقدئم اولموش چؤرکلري يدئلر. حال بو کي، بونلاري يمه‌يه نه اؤزونون حاقّي وار ائدي نه ده اونونلا اولانلارين؟ بونو آنجاق کاهئنلر اده بئلردئلر.


text:
لاکئن سئز اگر بو کلامين معناسيني بئلسَيدئنئز کي، ديئر: «من قوربان يوخ، مرحمت ائسته‌يئرم» ، تقصئرسئزلري محکوم اتمزدئنئز.


text:
اورادا اَلي قوروموش بئر آدام وار ائدي. عئسايا بؤهتان وورماق اوچون اوندان سوروشدولار: "آيا سبّت گونو شفا ورمک جائزدئر؟""


text:
عئسا دا اونلارا ددي: "سئزلردن کئم وار کي، بئرجه قويونو اولسون و قويون سبّت گونو چوخورا دوشسون و آدام اونو توتوب چيخارتماسين؟! ""


text:
او واخت عئسا اَلي قوروموش آداما ددي: "الئني اوزات."" آدام الئني اوزاتدي و او ال، او بئري اَلي کئمي صاغ اولدو.


text:
«بودور منئم سچدئيئم قول؛ منئم سوگئلئم کي، جانيم اوندان راضي‌دير. روحومو اونون اوستونه قوياجاغام، و او، مئلّتلره عدالتي اعلان اده​جک.


text:
او واخت ائبلئس الئنده اسئر اولموش کور و لال بئرئني عئسانين يانينا گتئردئلر و عئسا اونا شفا وردي. اِله کي، کور و لال اولان بو آدام، هم گؤرمه‌يه هم ده دانيشماغا باشلادي.


text:
آمّا فرئسئلر بونو اشئدن واخت ددئلر: "بو آدام ائبلئسلري، آنجاق ائبلئسلرئن ريئسي بعلزبولون گوجو ائله قووور."


text:
عئسا اونلارين فئکئرلرئني بئلئب، اونلارا ددي: "اؤز ائچئنده بؤلونموش هر سلطنت وئران اولار؛ اؤز ائچئنده بؤلونموش هچ بئر شهر و اِو ده داوام گتئرمز. ""


text:
اگر من ائبلئسلري بعلزبولون گوجو ائله قوورام، بس سئزئن آداملارينيز کئمئن گوجو ائله قوورلار؟ اونا گؤره ده، سئزه حؤکم ادن اونلار اولاجاقلار.


text:
بئر آدام قووّتلي بئرئنئن اوئنه گئرئب، اونون ماليني نجه اوغورلايا بئلر؟ مگر اوّل اونون قوللاريني باغلاسين. او زامان اِوئني اوغورلايا بئلر.


text:
بونا گؤره سئزه ديئرم: ائنسانلارين هر گوناه و کوفرو باغيشلانار، لاکئن موقدّس روحون ضئدّئنه ديئلن کوفر باغيشلانماز.


text:
کئم ائنسان اوغلونون ضئدّئنه دانيشسا، باغيشلانار؛ آمّا کئم موقدّس روحون ضئدّئنه دانيشسا، نه بو عالمده باغيشلانار، نه ده گله‌جکده.


text:
آغاجي ياخشي اِدئن، ميوه‌سي ده ياخشي اولار، و يا آغاجي پئس ادئن، ميوه‌سي ده پئس اولار؛ چونکي آغاج ميوه‌سئندن تانينار.


text:
اي افعئلر نسئلي، سئز پئس اولدوغونوز حالدا، نجه ياخشي شيلر دانيشا بئلرسئنئز؟! چونکي آغيز اورکدن داشاني دانيشير.


text:
ياخشي آدام ياخشيليق خزئنه​سئندن ياخشي شيلر چيخاردير؛ و پئس آدام پئسلئک خزئنه​سئندن پئس شيلر چيخاردير.


text:
عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "پئس و زئناکار نسئل بئر علامت آختارير؛ لاکئن اونا يونوس پيغمبرئن علامتئندن باشقا هچ بئر علامت ورئلمه‌يه​جک. ""


text:
چونکي نجه يونوس اوچ گون-اوچ گجه نهنگئن قارنيندا قالدي، ائنسان اوغلو دا اوچ گون-اوچ گجه يرئن ائچئنده اِله قالاجاق.


text:
نينوانين خالقي قئيامت گونونده بو نسل‌له قالخاجاق و اونو محکوم اده​جک. چونکي اونلار يونوسون وعظي ائله تؤوبه اتدئلر؛ و باخ ائندي، يونوسدان داها بؤيوکو بورادادير.


text:
جنوب ملکه​سي قئيامت گونونده بو نسلله قالخاجاق و اونو محکوم اده​جک. چونکي او، دونيانين او باشيندان گلدي کي، سوليمانين حئکمتلي سؤزلرئني اشئتسئن؛ و باخ ائندي، سوليماندان داها بؤيوکو بورادادير.


text:
او زامان گِدَر، اؤزوندن داها پئس اولان يدّي اؤزگه روحو اؤزو ائله گتئرر و اورايا گئرئب، ياشايارلار؛ و او آدامين آخير حالي اوّلکئندن داها پئس اولار. بو پئس نسئله ده بله اولاجاق.


text:
چونکي کئم منئم گؤيلرده اولان آتامين ائراده​سئني يرئنه يتئرسه، منئم قارداشيم، باجيم، و آنام دا اودور.


text:
آمّا قالانلاري ياخشي تورپاغا دوشدولر؛ بعضئسي بئره يوز، بعضئسي بئره آلتميش، بعضئسي ده بئره اوتوز ثمره وردئلر.


text:
عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "سئزه بو قابئلئيّت ورئلئب کي، گؤيلرئن پادشاهليغينين سئرّلرئني آنلاسينيز، لاکئن اونلارا ورئلمه‌يئب. ""


text:
چونکي کئمده وارسا، اونا داها چوخ ورئله​جک و او بوللوق ائچئنده اولاجاقدير؛ آمّا کئمده يوخسا، الئنده اولان دا اوندان آليناجاق.


text:
اونلارا مثل​لر​له دانيشديغيمين سببي بودور؛ دوغرودان دا کي، «گؤردوکلري حالدا گؤرمزلر، اشئتدئکلري حالدا اشئتمزلر، آنلامازلار دا.»


text:
اشعيا پيغمبرئن اونلارين حاقّيندا ددئيي سؤز يرئنه يتئشئر کي، دمئشدي: «قولاغينيزلا اشئدرسئنئز، لاکئن باشا دوشمزسئنئز، گؤزلرئنئزله باخارسينيز، آمّا گؤرمزسئنئز،


text:
چونکي بو خالقين اوره‌يي برک اولوب. قولاقلاري ائله آغير اشئدئرلر، گؤزلرئني يوموبلار کي، گؤزلري ائله گؤرمه‌سئنلر، قولاقلاري ائله اشئتمه‌سئنلر، اورکلري ائله آنلاييب منه دؤنمه‌سئنلر کي، من اونلارا شفا ورئم.»


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم: چوخ پيغمبرلر و صالح آداملار بو آرزودا اولدولار کي، سئزئن گؤردويونوز شيلري گؤرسونلر، آمّا گؤرمه‌دئلر؛ سئزئن اشئتدئيئنئز شيلري اشئتسئنلر، آمّا اشئتمه‌دئلر.


text:
کئم پادشاهليق باره​ده‌کي کلامي اشئدئب آنلاماسا، شرئر گلئب اوره‌يئنه سَپئلمئشي اوغورلايار. يول قيراغينا سپئلمئش بودور.


text:
لاکئن اؤز-اؤزونده کؤک سالماديغينا گؤره، آز بئر مودّت قالير و او زامان کي، بو کلامدان اؤتري دارليق و اذئيّت باش ورئر، آنَن بودره‌يئر.


text:
تئکانلار آراسينا سپئلمئش اولان اودور کي، کلامي اشئدئر؛ آمّا دونيانين فئکئري و وارليليغين توولاتماسي کلامي بوغور و کلام ثمره‌سئز اولور.


text:
ياخشي تورپاغا سپئلمئش اولان دا اودور کي، کلامي اشئدئر، آنلايير؛ بعضئسي بئره يوز، بعضئسي بئره آلتميش، بعضئسي ده بئره اوتوز ثمره ورئر.


text:
عئسا اونلارا آيري بئر مثل ده نقل ادئب ددي: "گؤيلرئن پادشاهليغي او آداما دا بنزر کي، زمئسئنه ياخشي توخوم سپدي. ""


text:
زمي صاحئبئنئن قوللاري گلئب اونا ددئلر: «آغا، مگر سن زمئيه ياخشي توخوم سپمه‌دئن، بس آلاق اوت هارادان عمله گلئب؟»


text:
آغا قوللارا ددي: «بونو دوشمن ادئب.» قوللار اونا ددئلر: «اگر بله​دئر، ائسته‌يئرسن گدئب اونلاري ييغاق؟»


text:
قويون بئچئنه قدر هر ائکئسي ده بؤيوسونلر. بئچئن واختي من بئچئنچئلره دئيرم: اوّلجه آلاق اوتلاري ييغين و يانديرماق اوچون اونلاري دسته-دسته باغلايين. آمّا بوغداني آنبارلاريما ييغين.»


text:
عئسا اونلارا آيري بئر مثل ده نقل ادئب ددي: "گؤيلرئن پادشاهليغي خاردال توخومونا بنزر کي، بئر آدام گؤتوروب، اونو زمئسئنده اکدي. ""


text:
خاردال، بوتون توخوملارين لاپ کئچئيي اولسا دا، بؤيوين واخت باغچادا بئتن بوتون بئتکئلردن بؤيوک اولار؛ لاپ آغاج بويدا اولار. اله کي، گؤيون قوشلاري گلئب، اونون بوداقلاريندا يووا تئکرلر.


text:
عئسا اونلارا آيري بئر مثل ده ددي: "گؤيلرئن پادشاهليغي خمئرماياسينا بنزر کي، بئر آرواد اونو گؤتوروب، اوچ اؤلچو اون ائچئنه قاتدي، اله کي، بوتون خمئر تورشولادي."


text:
نبي‌لر واسئطه​سئله ديئلن بو سؤز يرئنه يتئشسئن: «آغزيمي مثل​لرله آچاجاغام، او شيلري بيان اده​جه‌يم کي، دونيا ياراناندان بري گئزلي‌دئر.»


text:
او زامان عئسا خالقي بوراخيب، اِوه گتدي. شاگئردلري اونا ياخينلاشيب ددئلر: "زمئده​کي آلاق اوتون مثلئني بئزه آچيقلا."


text:
ائنسان اوغلو ملکلرئني گؤنده‌ره​جک و اونلار گوناها چکن بوتون شيلري و پئسلئک ادن هر آدامي اونون پادشاهليغيندان ييغاجاقلار.


text:
گؤيلرئن پادشاهليغي زمئده گئزله‌دئلن بئر خزئنه​يه بنزر کي، بئر آدام اونو تاپيب گئزلتدي. و شادليقلا گدئب، بوتون وار-يوخونو ساتدي و او زمئني آلدي.


text:
عئسا دا اونلارا ددي: "بونا گؤره، هر دئن عالئمي کي، گؤيلرئن پادشاهليغينا گؤره تعلئم تاپيب، بئر اِو صاحئبئنه بنزر کي، خزئنه‌سئندن تزه و کؤهنه شيلر چيخاردير."


text:
و اؤز دئيارينا گلئب، اوراداکي کنئسه​لرده خالقا تعلئم ورئردي. اله کي، اونلار حيران قاليب ديئردئلر: "بو آدام بله حئکمتي، بله موجوزه​لي قودرتي هارادان آليب؟


text:
مگر بو، دولگر اوغلو ديئل؟ مگر آناسينين آدي مريم ديئل؟ مگر قارداشلاري يعقوب، يوسئف، شمعون و يهودا ديئل​لر؟


text:
و اوندان ناراحات اولدولار. لاکئن عئسا اونلارا ددي: "هچ بئر پيغمبر هچ يرده حؤرمتسئز ديئل، مگر اؤز وطنئنده و اؤز اِوئنده."


text:
و نؤکرلرئنه ددي: "بو، تعمئد ورن يحيادير؛ او، اؤلولردن دئرئلئب. بونا گؤره ده اوندا بله مؤجوزه​لي قودرت گؤرونور."


text:
پادشاه قمگئن اولدو؛ آمّا آند ائچدئيئنه و مجلئسده اوتورانلارا گؤره امر اتدي کي، قيزين ائسته‌دئيئني ورسئنلر.


text:
عئسا بونو اشئدئب، اورادان تک باشينا قاييقلا ساکئت بئر يره گتدي. خالق بونو اشئدن واخت، شهرلردن پئيادا اونون دالينجا گتدي.


text:
آخشاما ياخين، شاگئردلر اونون يانينا گلئب ددئلر: "بورا چولدور، واخت دا آرتيق گِجدئر؛ خالقي مورخّص ات کي، کندلره گدئب اؤزلرئنه يمک آلسينلار."


text:
و خالقا امر اتدي کي، اوت اوستونده اوتورسونلار. بش چؤرکله ائکي باليغي گؤتوردو، گؤيه باخيب، برکتله‌دي و چؤرکلري بؤلوب شاگئردلره وردي، شاگئردلر ده خالقين آراسيندا پايلاديلار.


text:
عئسا آنَن شاگئردلرئنه امر اتدي کي، قاييغا مئنئب، اؤزوندن قاباق او تايا گتسئنلر کي، او دا جاماعاتي مورخّص اتسئن.


text:
خالقي يولا سالاندان سونرا، عئسا دوعا اتمک اوچون تک باشينا داغا چيخدي؛ آخشام دوشن واخت، اورادا تک ائدي.


text:
لاکئن شاگئردلر اونون گؤل اوستونده يرئمه‌سئني گؤرن واخت قورخوب ددئلر: "بو بئر روحدور."" و دهشتدن چيغيرماغا باشلاديلار.


text:
آمّا کوله‌يئن شئدّتلي اَسدئيئني گؤرن واخت قورخدو و باتماغا باشلاياندا چيغيردي: "يارب، منه نئجات ور."


text:
او يرئن آداملاري، عئساني تانيديقلاري زامان، اطرافا خبر يايديلار و ناخوش آداملارين هاميسيني عئسانين يانينا گتئردئلر.


text:
و اونا يالوارديلار کي، آنجاق پالتارينين اَته‌يئنه توخونماغا ائجازه ورسئن. و توخونانلارين هاميسي صاغالدي.


text:
چونکي تاري بويوروب: «آتانا و آنانا حؤرمت ات» و «آتاسينا يا دا آناسينا يامان دئين آدام گرک اؤلدورولسون.»


text:
آرتيق آتاسينا حؤرمت اتمک مجبورئيّتئنده ديئل.» بلجه سئز، اؤز حدئثلرئنئزدن اؤتري تارينين امرئني باطئل ادئرسئنئز.


text:
اونلاري بوراخين. اونلار کورلارين کور بلدچئلري‌دئرلر؛ کور، کورا يول گؤرسدسه، هر ائکئسي ده قويويا دوشر.


text:
چونکي اورکدن پئس فئکئرلر، آدام اؤلدورمک، زئناکارليق، عئفّتسئزلئک، اوغورلوق، يالانچي شاهئدلئک و کوفر چيخار.


text:
کَنَعانلي بئر آرواد او طرفلردن گلئب، چيغيرا-چيغيرا ددي: "آغا، اي داوود اوغلو، منه يازيغين گلسئن. قيزيم ائبلئس اَلئنه توتولوب و پئس بئر حالدادير."


text:
لاکئن عئسا جاوابيندا اونا بئر سؤز بله دمه‌دي. شاگئردلري عئسانين يانينا گلئب اونا يالوارديلار: "بونو مورخّص ات، گتسئن. آرخاميزدان باغيريب گلئر."


text:
او واخت عئسا جاواب ورئب آروادا ددي: "آرواد، ائمانين بؤيوکدور. سنه ائسته‌دئيئن کئمي اولسون."" و اونون قيزي او ساعاتدا صاغالدي.


text:
اونون يانينا بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي و آرالاريندا توپاللار، چولاقلار، کورلار، لاللار، و بونلاردان باشقا چوخلاري دا وار ائدي. اونلاري عئسانين آياقلاري يانينا قويدولار و عئسا اونلارا شفا وردي.


text:
خالق لاللاري دانيشان، چولاقلاري صاغ، توپاللاري يرئين، و کورلاري گؤرن زامان تعجّوب ادئب ائسرايئلئن تاريسينا حمد اتدئلر.


text:
عئسا شاگئردلرئني يانينا چاغيريب ددي: "خالقا اوره‌يئم يانير، چونکي اوچ گوندور کي، يانيمداديرلار و يمه‌يه هچ بئر شيلري يوخدور.ائسته‌مئرم اونلاري آج بوراخيم، مبادا يولدا طاقتدن دوشسونلر."


text:
فرئسئلر‌له صادوقئلر ياخينلاشيب، عئساني ائمتاحان اتمک اوچون اوندان ائسته‌دئلر کي، اونلارا گؤيدن بئر علامت گؤرسدسئن.


text:
آمّا عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "آخشام اولاندا ديئرسئنئز کي، «هاوا ائستي اولاجاق، چونکي گؤي قيزاريبدير.» ""


text:
سحر واختي دا ديئرسئنئز: «بو گون کولک اولاجاق، چونکي گؤي قيزارميش و توتقوندور.» گؤيون حاليني سچه بئلئرسئنئز، لاکئن زامانين علامتلرئني سچه بئلمئرسئنئز؟


text:
پئس و زئناکار نسئل بئر علامت آختارير؛ لاکئن اونا يونوس پيغمبرئن علامتئندن باشقا بئر علامت ورئلمه‌يه​جک."" و اونلاري بوراخيب گتدي. ""


text:
عئسا بونو باشا دوشوب اونلارا ددي: "اي آز ائمانلي‌لار! نه اوچون چؤرک گؤتورمه‌دئيئنئز حاقدا آرانيزدا موباحئثه ادئرسئنئز؟ ""


text:
نجه آنلاميرسينيز کي، من سئزه فرئسئلرئن و صادوقئلرئن خمئرماياسيندان اؤزونوزو اوزاق ساخلايين دئينده، چؤره‌يي نظرده توتماميشديم؟


text:
او زامان شاگئردلر آنلاديلار کي، چؤرک ماياسيندان يوخ، فرئسئلرئن و صادوقئلرئن تعلئمئندن اوزاق قالماقلاريني نظرده توتموشدو.


text:
عئسا فئلئپ قيصرئيه​سي طرفلرئنه گلدئيي زامان، اؤز شاگئردلرئندن سوروشدو: "خالق ائنسان اوغلونون کئم اولدوغونو ديئر؟""


text:
اونلار جاواب وردئلر: "بعضئلري تعمئد ورن يحيا، بعضئلري ائليا، بعضئلري ده ارميا و يا پيغمبرلردن بئرئسي ديئرلر."


text:
عئسا اونا ددي: «خوش سنئن حالينا، اي يونا اوغلو شمعون! چونکي بونو سنه بئلدئرن جئسم و قان يوخ، گؤيلرده اولان آتامدير.


text:
من ده سنه ديئرم کي، سن پطروس​سان و من کئلئسامي بو داش اوستونده بئنا اِده​جه‌يم و اؤلولر دئيارينين قاپيلاري اونا قالئب گله بئلمه‌يه​جکلر.


text:
گؤيلرئن پادشاهليغينين آچارلاريني سنه وره​جه‌يم؛ ير اوزونده باغلاديغين هر شي، گؤيلرده باغلانميش اولور و ير اوزونده آچاجاغين هر شي، گؤيلرده آچيلميش اولور.


text:
بو زاماندان عئسا باشلاييب شاگئردلرئنه خبر وردي کي، اونون اورشلئمه گتمه‌سي، آغساقّاللار، باش کاهئنلر، و دئن عالئملرئنئن الئندن چوخ عذاب چکمه‌سي، اؤلدورولمه‌سي، و اوچونجو گونده دئرئلمه‌سي لازيمدير.


text:
آمّا عئسا دؤنوب پطروسا ددي: "مندن ردّ اول شيطان! سن مني بودره‌دن داشسان، چونکي سنئن فئکئرلرئن تارينين فئکئرلري ديئل، ائنسانين فئکئرلري‌دئر."


text:
او زامان عئسا شاگئردلرئنه ددي: "کئم ائسته‌يئر منئم داليمجا گلسئن، گرک اؤزونو ائنکار اتسئن و چارميخيني گؤتوروب داليمجا گلسئن. ""


text:
چونکي کئم جانيني خئلاص اتمک ائسته‌سه، اونو ائتئره​جک؛ لاکئن کئم جانيني منئم يولومدا ائتئرسه، اونو قازاناجاقدير.


text:
آداما نه فايداسي وار کي، بوتون دونيايا صاحئب اولسون، آمّا جانيني ائتئرسئن. و يا ائنسان اؤز جاني عوضئنه نه وره بئلر؟


text:
چونکي ائنسان اوغلو آتاسينين شؤوکتئنده اؤز ملکلری ائله گله​جک و او زامان هر کسه اؤز عملئنه گؤره عوض وره​جک.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم: بورادا دورانلاردان بعضئسي وار کي، ائنسان اوغلونون اؤز پادشاهليغيندا گلمه‌سئني گؤرمه‌دن اؤلومو دادماياجاق.


text:
عئسا آلتي گوندن سونرا پطروس، يعقوب، و قارداشي يوحنّاني اؤزو ائله گؤتوروب، اونلاري آيريجا اوجا بئر داغين باشينا آپاردي.


text:
پطروس عئسايا ددي: "يارب، بورادا اولماغيميز نه ياخشي اولدو! اگر ائسته‌يئرسن، بورادا اوچ چادير قوراق؛ بئري سنه، بئري موسايا، بئري ده ائليايا."


text:
پطروس حله دانيشيردي کي، نورلو بئر بولود اونلارين اوستونه کؤلگه سالدي. بئردن بولودلاردان بئر سس ددي: "بو منئم سوگئلي اوغلومدور. اوندان چوخ راضي‌يام. اونا قولاق آسين."


text:
داغدان اِنَن واخت، عئسا شاگئردلرئنه امر ادئب ددي: "ائنسان اوغلونون اؤلولردن دئرئلمه‌سئنه کئمي، گؤردويونوزو هچ کئمه دمه‌يئن."


text:
شاگئردلري اوندان سوروشدولار: "اگر اِله‌دئر، بس نه اوچون دئن عالئملري ديئرلر کي، اوّلجه ائليا گلمه‌لي‌دئر؟""


text:
آمّا سئزه ديئرم: ائليا گلدي و اونو تانيماديلار. لاکئن ائسته‌دئکلري هر شيي اونا اتدئلر. ائنسان اوغلو دا اونلارين اَلئندن اله عذاب چکه​جک.


text:
"يارب! اوغلوما يازيغين گلسئن، چونکي غشّئدئر و چوخ اذئيّت چکئر، چونکي تز-تز گاه اودا، گاه دا سويا دوشور.


text:
عئسا جاواب ورئب ددي: "اي ائمانسيز و ترسه نسئل! داها نه واختا قدر سئزئنله اولاجاغام؟ نه واختا قدر سئزه دؤزه​جه‌يم؟ اونو منئم يانيما گتئرئن."


text:
عئسا اونلارا ددي: "ائمانينيزين آز اولدوغو اوچون. دوغروسونو سئزه ديئرم: اگر بئر خاردال توخومو قدر ائمانينيز اولا و بو داغا «بورادان اورايا کؤچ» دئيه​سئنئز، داغ کؤچر. سئزئن اوچون مومکون اولمايان هچ بئر شي اولماز. ""


text:
کفرناحوما گلدئکلري واخت، معبد وِرگئسئني ييغانلار پطروسا ياخينلاشيب ددئلر: "سئزئن اوستادينيز ائکي دئرهم ورگئني ورمئر؟""


text:
" پطروس ددي: "ورئر."" اِوه گلن زامان، عئسا اونو قاباقلاييب ددي: "شمعون، سن نجه دوشونورسن؟ يرئن پادشاهلاري ورگي، يا دا باجي کئملردن آليرلار؟ اؤز اوغوللاريندان، يوخسا قرئبلردن؟" ""


text:
لاکئن اونلاري ائنجئتمه‌يک. گؤله گت و چنگلئني آت. ائلک چيخان باليغي گؤتور؛ اونون آغزيني آچ، دؤرد دئرهملئک تاپارسان. اونو گؤتور، منئمله سئزئن عوضئنئزده اونلارا ور.


text:
ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، اگر سئز دؤنوب کؤرپه اوشاقلار کئمي اولماياسينيز، گؤيلرئن پادشاهليغينا اصلا گئره بئلمزسئنئز. ""


text:
آمّا کئم منه ائنانان بو کئچئکلردن بئرئني بودره‌تسه، اونون اوچون داها ياخشي اولار کي، بوينونا ائري بئر ديئرمان داشي آسيب، دهنزئن دئبئنه آتيلسين.


text:
ائنسانلاري بودره‌دن شيلر اوچون واي بو دونيانين حالينا! بله شيلرئن گلمه‌سي گرکدئر، لاکئن واي او آدامين حالينا کي، بو شيلر اونون واسئطه​سئله گلئر.


text:
اگر اَلئن، يا دا آياغين سني پئس يولا چکئر، اونو کس و اؤزوندن آت؛ سنئن اوچون توپال يا دا چولاق حياتا گئرمک، ابدي اودا ائکي اَل يا دا ائکي آياقلي آتيلماقدان داها ياخشي‌دير.


text:
اگر گؤزون سني پئس يولا چکئر، اونو چيخارت و اؤزوندن آت؛ سنئن اوچون حياتا تک گؤزلو گئرمک، جهنّم اودونا ائکي گؤزلو آتيلماقدان داها ياخشي‌دير.


text:
دئقّت ادئن کي، بو کئچئکلردن بئرئنه بله حقارتله باخماياسينيز. چونکي سئزه ديئرم، گؤيده، اونلارين ملکلري، گؤيده اولان آتامين اوزونو دائم گؤرورلر.


text:
سئز نه گومان ادئرسئنئز؟ اگر بئر آدامين يوز قويونو اولسا و اونلاردان بئري يولونو آزسا، مگر دوخسان‌دوقّوزونو داغلاردا قويوب، ائتمئئش قويونو آختارماغا گتمز؟


text:
و اگر اونو تاپا بئلسه، دوغروسونو سئزه ديئرم، او، يولونو آزمايان دوخسان‌دوقّوزوندان داها چوخ، اونون اوچون سوئنر.


text:
بلجه ده، گؤيلرده‌کي آتانيزين اله بئر ائسته‌يي يوخدور کي، بو کئچئکلردن بئري هلاک اولسون. قارداش خاطاسي


text:
اگر قارداشين سنئن حاقّيندا خاطا اتسه، گت و خاطاسيني اونا گؤرسد. هر شي آنجاق اؤز آرانيزدا قالسين. اگر سنه قولاق آسسا، قارداشيني قازانيبسان.


text:
آمّا اگر قولاق آسماسا، يانينا داها بئر و يا ائکي نفر آل کي، ديئلن هر سؤز ائکي و يا اوچ شاهئدئن آغزي ائله تصدئق اولونسون.


text:
و اگر اونلارين سؤزونه قولاق آسماق ائستمه‌سه، کئلئسايا ده. اگر کئلئسانين سؤزونه ده قولاق آسماق ائستمه‌سه، قوي او سنئن اوچون بوتپرست و يا باج ييغان کئمي اولسون.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ ير اوزونده باغلاديغينيز هر شي، گؤيده باغلانميش اولاجاق. و ير اوزونده آچديغينيز هر شي، گؤيده آچيلميش اولاجاق.


text:
سئزه گئنه ديئرم کي، اگر سئزدن ائکي نفر ير اوزونده ائستيه​جکلري هر هانسي بئر شي اوچون موتّفئق اولالار، گؤيلرده اولان آتام اونلار اوچون اده​جک.


text:
او زامان پطروس گلئب عئسايا ددي: "يارب، قارداشيم منئم حاقّيمدا نچه دفه خاطا اتسه، اونو باغيشلامالي‌يام، يدّي دفه؟""


text:
بورجونو ورمه‌يه بئر شيي اولماديغي اوچون، آغاسي امر وردي کي، او، آروادي و اوشاقلاري و بوتون وار-يوخو ساتيلسين و بورجو گري آلينسين.


text:
آمّا او نؤکر چؤله چيخيب، اونا يوز دئنار بورجلو اولان بئر يولداشيني تاپدي. اونو ياخالادي و بوغازيندان ياپيشيب ددي: «بورجونو ور!»


text:
بو آدامين يولداشلاري، باش وِرَن حادئثه​ني گؤرن واخت، چوخ پرت اولدولار و گدئب بوتون اولانلاري آغالارينا خبر وردئلر.


text:
او زامان آغاسي نؤکري يانينا چاغيريب، ددي: «اي پئس نؤکر، يالوارديغين اوچون بوتون او بورجو سنه باغيشلاديم.


text:
گؤيده اولان آتام دا سئزه اله اده‌جک، اگر سئزلردن هر بئرئنئز ده قارداشينيزين خاطاسيني اورکدن باغيشلاماياسينيز.


text:
فرئسئلر اونو ائمتاحان اتمک اوچون اونون يانينا گلئب ددئلر: "آيا کئشئيه جائزدئر کي، آرواديني هر سببه گؤره بوشاسين؟""


text:
اونلار عئسايا ددئلر: "اگر بله‌دئر، بس نه اوچون موسا ديئب کي، اَر، آروادينا بئر بوشانما کاغيذي ورئب، اونو بوشايا بئلر؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "اورکلرئنئزئن برکلئيئنه گؤره موسا ائجازه وردي کي، آروادلارينيزي بوشايا بئله​سئنئز. لاکئن باشلانيشدان بله ديئلدي. ""


text:
سئزه ديئرم: کئم آرواديني زئنادان باشقا اؤزگه بئر سببه گؤره بوشاييب، آيري بئر آروادلا اِولنسه، زئنا ادئر.


text:
شاگئردلر عئسايا ددئلر: "اگر اَرله آروادي آراسينداکي موناسئبت بله​دئر، دمه‌لي اولنمه​مک داها ياخشي‌دير."


text:
آمّا عئسا اونلارا ددي: "هرکس بو سؤزو قبول اده بئلمز، مگر او آداملار کي، بو قابئلئيّت اونلارا ورئلئب. ""


text:
چونکي اله خاجه​لر وار کي، آنا قارنيندان اله دوغولوبلار؛ و اله خاجه​لر ده وار کي، ائنسانلار طرفئندن اله ادئلئبلر. گؤيون پادشاهليغي اوچون اؤزلرئني خاجه سايانلار دا واردير. بونو قبول اده بئلن قبول اتسئن.


text:
او واخت اوشاقلار عئسانين يانينا گتئرئلدي کي، اونلارا ال قويوب برکت ورسئن، آمّا شاگئردلري اونلارا آجيقلانديلار.


text:
عئسا ددي: "قويون اوشاقلار منئم يانيما گلسئنلر! اونلارا مانع اولمايين، چونکي گؤيون پادشاهليغي بله​لرئنکئدئر."


text:
عئسا اونا ددي: "نه اوچون نه‌يئن ياخشي اولدوغو باره​ده مندن سوروشورسان؟ فقط واحئد اولاندير کي، ياخشي‌دير. لاکئن اگر ابدي حياتا گئرمک ائسته‌يئرسن، احکامي يرئنه يتئر."


text:
" آدام عئسايا ددي: "هانسي احکامي؟" عئسا دا ددي: "آدام اؤلدورمه؛ زئنا اتمه؛ اوغورلوق اتمه؛ يالان شهادت ورمه؛ ""


text:
عئسا اونا ددي: "اگر کامئل اولماق ائسته‌يئرسن، گت نه‌يئن وارسا سات، يوخسوللارا پايلا. گؤيده خزئنن اولاجاق. سونرا گل، منه پيرو اول."


text:
گئنه سئزه ديئرم: دَوه​نئن ائينه دِشئيئندن کچمه‌سي، وارلي بئر آدامين تارينين پادشاهليغينا گئرمه‌سئندن داها آساندير.


text:
او واخت پطروس اونا جاواب ورئب ددي: "باخ، بئز هر شيي آتيب سنئن دالينجا گلمئشئک، اگر بله‌دئر، بس بئزئم نه‌يئمئز اولاجاق؟""


text:
عئسا دا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: او زامان کي، ائنسان اوغلو هر شيئن تزه​لنمه‌سئنده شؤوکتلي تختئنه اوتورور، منئم داليمجا گلن سئزلر ده اون‌ائکي تختئن اوستونده اوتوروب، ائسرايئلئن اون‌​ائکي قبئله​سئنه حؤکم اده​جکسئنئز. ""


text:
و هر کئم منئم آديم اوزوندن اِوئني، قارداشلاريني، باجيلاريني، آتاسيني، آناسيني، اوشاقلاريني و يا زمئلرئني بوراخميش اولسا، يوز دفه آرتيق آلاجاق، هم ده ابدي حياتا وارئث اولاجاق.


text:
"دوغرودان دا گؤيون پادشاهليغي تورپاق صاحئبي اولان بئر آداما بنزر کي، سحر ارکن دوروب، اوزوم باغي اوچون ائشچي توتماغا چيخدي. ""


text:
گونون اون‌بئرئنجي ساعاتينا ياخين چيخيب، ائشسئز دوران اؤزگه ائشچئلري تاپدي و اونلارا ددي: «نه اوچون بورادا بوتون گون آوارا دوروبسونوز؟»


text:
آخشام واختي باغ صاحئبي اؤز ناظئرئنه ددي: «ائشچئلري چاغير و آخيرکي‌لاردان باشلاييب، اوّلکي‌لره کئمي موزدلرئني ور.»


text:
اونا گؤره ده، اوّلکي‌لر اله دوشوندولر کي، داها چوخ آلاجاقلار. لاکئن اونلار دا هر بئري بئر دئنار آلدي.


text:
ددئلر: «بو آخيرکي‌لار آنجاق بئر ساعات ائشله‌دئلر، آمّا سن اونلاري بئزئمله کي، گونون آغيرليق و ائستئلئيئني چکمئشئک، بئر توتدون.»


text:
لاکئن باغ صاحئبي جاواب ورئب، اونلارين بئرئنه ددي: «دوستوم! من سنه حاقسيزليق اتمئرم. مگر سن منئمله بئر دئنارا راضيلاشمادين؟


text:
آيا ائختئياريم يوخدور کي، اؤز ماليملا نه ائسته‌دئيئمي اِدئم؟ آيا سن منئم سخاوتلي اولدوغوما پاخيلّيق ادئرسن؟»


text:
"باخين، اورشلئمه گدئرئک. ائنسان اوغلو باش کاهئنلر و دئن عالئملرئنئن اَلئنه ورئله​جک. اونو اؤلومه محکوم ادئب ""


text:
قيري​يهودئلره تسلئم اده​جکلر کي، اونلار اونو اَله سالسينلار، قامچي ائله دؤيوب، چارميخا چکسئنلر. آمّا او، اوچونجو گون دئرئله​جکدئر.


text:
او زامان، زِبِدِي اوغوللارينين آناسي، اوغوللاري ائله عئسانين يانينا گلئب، تعظئم اتدي و ددي کي، اوندان بئر خاهئشي وار.


text:
" عئسا اونا ددي: "نه ائسته‌يئرسن؟" آرواد اونا ددي: "امر ات کي، منئم بو ائکي اوغلوم سنئن پادشاهليغيندا بئري صاغيندا و بئري ده سولوندا اوتورسون."" ""


text:
" لاکئن عئسا جاواب ورئب ددي: "سئز نه ائسته‌دئيئنئزي بئلمئرسئنئز. مگر ائچه​جه‌يئم پئياله​دن ائچه بئلرسئنئز؟" اونلار ددئلر: "اده بئلرئک."" ""


text:
عئسا اونلارا ددي: "ائچه​جه‌يئم پئياله​دن ائچه​جکسئنئز؛ آمّا صاغيمدا، يا دا سولومدا اوتورماغا ائجازه ورمک منئم اَلئمده ديئل. آتام بو يرلري موعيّن آداملار اوچون حاضيرلاييب."


text:
آمّا عئسا اونلاري يانينا چاغيريب ددي: "بئلئرسئنئز کي، قيري​يهودئلرئن ريئسلري اونلارا حؤکمدارليق ادرلر و آغالاري اونلارين اوستونه حاکئمئيّت سوررلر. ""


text:
آمّا سئزئن آرانيزدا گرک بله اولماسين. سئزئن آرانيزدا بؤيوک اولماق ائسته‌ين هر کس، او بئرئلرئن نؤکري اولسون.


text:
چونکي ائنسان اوغلو گلمه‌يئب کي، اونا خئدمت اولونسون. گلئب کي، خئدمت اتسئن و بئر چوخلاري اوچون جانيني فئدئيه ورسئن.


text:
يول قيراغيندا اوتوران ائکي کور، عئسانين کچدئيئني اشئدن واخت، باغيرديلار: "آغا، اي داوود اوغلو! بئزه يازيغين گلسئن."


text:
آمّا جاماعات اونلارا آجيقلانيب، ساکئت اتمه‌يه چاليشديلار. آمّا اونلار داها اوجادان باغيرديلار: "آغا، اي داوود اوغلو! بئزه يازيغين گلسئن."


text:
عئسانين اونلارا رحمي گلئب، گؤزلرئنه ال سورتدو؛ او آندا اونلارين گؤزلري آچيلدي و عئسانين دالينجا گتدئلر.


text:
اونلار اورشلئمه ياخينلاشيب زيتون داغينين يانيندا اولان بيت فاجي‌يا گلن زامان، عئسا ائکي شاگئردئنه بو سؤزلري ديئب اونلاري گؤنده‌ردي:


text:
"قاباغينيزداکي کنده گدئن. گئردئکده باغلي بئر اششکله بئر سيپاني تاپاجاقسينيز. اونلاري آچيب منه گتئرئن. ""


text:
"صحيون قيزينا ديئن، باخ، پادشاهين سنئن يانينا گلئر؛ او حلئمدئر، اِششه‌يه مئنمئش، سيپايا مئنمئش، اششه‌يئن بالاسينا مئنمئش."


text:
عئسانين قاباغيندا گدن و دالينجا گلن جاماعات قيشقيريرديلار: "هوسانّا ، داوودون اوغلونا! ربّئن آديندا گلن موبارک اولسون! لاپ اوجالاردا هوسانّا!""


text:
عئسا معبده گئردي و آليش-ورئش ادنلرئن هاميسيني اشئيه قوودو؛ صرّافلارين مئزلرئني و گؤيرچئن ساتانلارين کورسولرئني چوئردي.


text:
و اونلارا ددي: "يازيليب کي، «منئم اِوئمه دوعا اِوي ديئله​جک، آمّا سئز اونو اوغرولار يوواسينا دؤنده‌رئرسئنئز.»""


text:
لاکئن باش کاهئنلر و دئن عالئملري اونون عجايئب ائشلرئني و معبدده "هوسانّا، داوودون اوغلونا" باغيران اوشاقلاري گؤرن واخت، قضبله‌نئب ددئلر:


text:
" "بونلارين نه ددئکلرئني اشئدئرسن؟" عئسا ددي: "بلي، مگر هچ اوخوماييبسينيز کي، «اوشاقلارين و سود اَمَنلرئن آغزيندان حمد تؤکدوردون؟!»""""


text:
يول قيراغيندا بئر انجئر آغاجي گؤروب اونا ياخينلاشدي، آمّا اوندا يارپاقدان باشقا هچ بئر شي تاپمادي. او زامان اونا ددي: "قوي بوندان سونرا سندن هچ ميوه چيخماسين!"" و انجئر آغاجي او آندا قورودو.


text:
عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: اگر ائمانينيز اولوب شوبهه اتميه​سئنئز، نه ائنکي انجئر آغاجينا ادئله‌ني اده بئلرسئنئز، بو داغا دئيه​سئنئز ده کي، «قالخ، دهنزه آتيل»، اولاجاقدير. ""


text:
عئسا معبده گئرئب اورادا تعلئم ورئردي کي، باش کاهئنلر و خالقين آغساقّاللاري اونون يانينا گلئب ددئلر: "بو ائشلري نه ائقتئدارلا ادئرسن؟ و سنه بو ائقتئداري کئم ورئب؟""


text:
عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "من ده سئزدن بئر سوآل سوروشاجاغام. اگر منه جاواب وره​سئنئز، او زامان من ده سئزه دئيه​جه‌يم کي، بو ائشلري کئمئن ائقتئداري​ائله گؤرورم. ""


text:
يحيانين تعمئدي هارادان ائدي؟ گؤيدن ائدي يوخسا ائنسانلاردان؟" اونلار آرالاريندا مصلحتله‌شئب ددئلر: "اگر «گؤيدن ائدي دسک»، دئيه​جک: «بس نه اوچون اونا ائمان گتئرمه‌دئنئز؟»


text:
" اونا گؤره ده عئسايا بله جاواب وردئلر: "بئلمئرئک."" عئسا دا اونلارا ددي: "من ده سئزه دمئرم کي، بو ائشلري نه ائقتئدارلا گؤرورم. ""


text:
بونا نجه دوشونورسونوز؟ بئر آدامين ائکي اوغلو وار ائدي. بئرئنجئسئنئن يانينا گدئب ددي: «اوغول، بو گون گت اوزوم باغيندا ائشله.»


text:
" بو ائکئسئندن هانسي آتاسينين ائسته‌دئيئني يرئنه يتئردي؟" جاواب وردئلر: "بئرئنجئسي" عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم: باج ييغانلار و فاحئشه​لر تارينين پادشاهليغينا سئزدن قاباق گئررلر. ""


text:
چونکي يحيا سئزه صالحلئک يولوندا گلدي، سئز اونا ائنانمادينيز. لاکئن باج ييغانلار و فاحئشه​لر ائنانديلار. بونو گؤرندن سونرا بله پشمان اولوب اونا ائنانمادينيز.


text:
آيري بئر مثل اشئدئن: بئر مالئک وار ائدي کي، اوزوم باغي اکدي. باغين اطرافينا حاصار چکدي. اوزومو سيخماق اوچون ائچئنده بئر حوووض قازدي و بئر بورج تئکئب باغي باغبانلارا ائجاره​يه وردي و سفره چيخدي.


text:
لاکئن باغبانلار، اوغولو گؤرن واخت، آرالاريندا ددئلر: «وارئث بودور؛ گلئن اونو اؤلدورک و مئراث بئزه قالسين.»


text:
اونلار عئسايا ددئلر: "بو خائنلري قورخولو بئر اؤلومه محکوم اده​جک، اوزوم باغيني دا اؤزگه باغبانلارا ائجاره​يه وره​جک کي، محصولو اونا اؤز واختيندا ورسئنلر."


text:
عئسا اونلارا ددي: "مگر موقدّس يازيلاردا اوخوماييبسينيز کي: «بنّالارين ردّ اتدئيي داش کونجون باش داشي اولدو. بو ربّئن ائشئدئر، و گؤزوموزده حيرتلي گؤرونور.»""


text:
بونا گؤره، سئزه ديئرم کي، تارينين پادشاهليغي سئزدن آلينيب اله بئر خالقا ورئله​جک کي، حاصئلي يتئشدئره بئلسئن.


text:
او، قوللاريني گؤنده‌ردي کي، توي ضئيافتئنه دعوت اولونانلاري چاغيرسينلار، آمّا اونلار گلمک ائستمه‌دئلر.


text:
پادشاه اؤزگه قوللاري بئر داها گؤنده‌رئب اونلارا ددي: «دعوت اولونانلارا ديئن کي: {باخين، سوفرم حاضيردير؛ اؤکوزلر و بسلنمئش ماللار کسئلمئش، هر شي حاضيردير. توي مجلئسئنه گلئن.}»


text:
بلجه، قوللار يوللارا چيخديلار، ياخشيدان پئسدن تاپديقلاري هر کسي ييغديلار و توي مجلئسي قوناقلارلا دولدو.


text:
او زامان پادشاه نؤکرلرئنه ددي: «اونون ال-آياغيني باغلايين و گؤتوروب چؤل قارانليغينا آتين؛ او يره کي، اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاق.»


text:
اؤز شاگئردلرئني هئرودچولارلا بئر يرده عئسانين يانينا گؤنده‌رئب ددئلر: "اوستاد! بئلئرئک کي، سن صادئق بئر آدامسان و تارينين يولونو دوغرولوقلا اؤيره‌دئرسن و هچ کسدن ده طرفدارليق اتمئرسن، چونکي هچ کسئن نه طبقه​دن اولدوغونا باخميرسان.


text:
لاکئن عئسا اونلارين پئس نئيّتلرئني بئلدئيئندن اونلارا ددي: "مني نه اوچون ائمتاحان ادئرسئنئز، اي رئياکارلار؟ ""


text:
" ددئلر: "قيصرئن."" او واخت عئسا اونلارا ددي: "اگر اله‌دئر، قيصرئنکئني قيصره، تارينينکيني دا تارييا ورئن."" ""


text:
"اوستاد! موسا ديئب: «اگر بئر آدام اوشاغي اولمادان اؤلسه، قارداشي اونون دولونو آليب اؤلن قارداشينا نسئل يتئشدئرسئن.»


text:
بئزئم آراميزدا يدّي قارداش وار ائدي. بئرئنجئسي اِولندي و اؤلدو. اوشاغي اولماديغيندان آرواديني قارداشي اوچون قويدو.


text:
ائندي قئيامت گونونده، آرواد او يدّي نفردن کئمئن آروادي اولاجاق؟ چونکي هاميسي اونونلا اولنمئش ائدئلر."


text:
عئسا جاواب ورئب اونلارا ددي: "سئز سهو ادئرسئنئز، چونکي نه موقدّس يازيلاري بئلئرسئنئز نه ده تارينين قودرتئني. ""


text:
«من ائبراهئمئن تاريسي، ائسحاقين تاريسي، و يعقوبون تاريسي‌يام!» تاري اؤلولرئن يوخ، دئرئلرئن تاريسي‌دير.


text:
عئسا اونلارا ددي: "اگر اِله‌دئر، بس نه اوچون داوود روحدان ائلهام آليب، اونا رب خئطاب ادئر و ديئر کي، ""


text:
هچ کئم اونا، جاوابيندا بئر سؤز دئيه بئلمه‌دي. و او گوندن سونرا آرتيق هچ کس جسارت اتمه‌دي کي، اوندان بئر شي سوروشسون.


text:
بونا گؤره ده، سئزه امر اتدئيي هر شيي گرک يرئنه يتئره​سئنئز. لاکئن اونلارين اتدئکلرئني اتمه‌يئن، چونکي وعظ اتدئکلرئنه عمل اتمئرلر.


text:
اونلار آغير يوکلر باغلاييب ائنسانلارين چئيئنلرئنه قويورلار، آمّا اونلاري داشيماق اوچون ائسته‌مئرلر کی، اؤزلرئنئن بئر بارماغيني بله ترپتسئنلر.


text:
عمل اتدئکلرئنئن هاميسيني، اونون اوچون ادئرلر کي، ائنسانلارا نومايئش ورسئنلر. دوعا بازوبندلرئني اِنلي و پالتارلارينين ساجاقلاريني اوزون ادئرلر.


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! سئز گؤيون پادشاهليغينين قاپيسيني ائنسانلارين اوزونه باغلاييرسينيز. نه اؤزونوز گئرئرسئنئز، نه ده گئرمک ائسته‌ينلري قويورسونوز.


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز دول آروادلارين اِوئني غارت ادئرسئنئز و اؤزلرئنئزي گؤرسدمک اوچون اوزون دوعالار ادئرسئنئز. بونون اوچون ده، داها آغير محکومئيّته محکوم اولاجاقسينيز.


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز بئر نفري ائمانا گتئرمک اوچون دهنزي و قورولوغو دولانيرسينيز و گتئرندن سونرا، اونو ائکي قات اؤزونوزدن آرتيق جهنّم اؤولادي ادئرسئنئز.


text:
واي سئزه، اي کور بلدچئلر! ديئرسئنئز: «کئم معبده آند ائچسه، اهمئيّتلي بئر شي ديئلدئر، آمّا کئم معبدئن قيزيلينا آند ائچسه، اؤز آندينا باغلي اولور.»


text:
ديئرسئنئز: «کئم قوربانگاها آند ائچسه، اهمئيّتلي بئر شي ديئلدئر، آمّا کئم قوربانگاهين اوستونده‌کي قوربانا آند ائچسه، اؤز آندينا باغلي اولور.»


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي نانَع، شويود، و زئره​نئن اوندا بئرئني ورئرسئنئز، لاکئن شرئعتئن داها موهوم ائشلرئني، عدالتي، مرحمتي، و ائماني آتيرسينيز. اوندا​بئر حئصّه​ني ورمکده اهمال اتمه‌دن، سئزه گرکدئر کي، اساس بونلارا عمل اده‌سئنئز.


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز فئنجان و بوشقابين چؤلونو تمئزله‌يئرسئنئز، آمّا اونلارين ائچي قارت و طاماحکارليقلا دولودور.


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز آغارديلميش مقبره​لره بنزه‌يئرسئنئز: چؤلو گؤزل گؤرونور، آمّا ائچي اؤلو سوموکلري و هر جور کئفئرله دولودور.


text:
واي سئزه، اي دئن عالئملري و فرئسئلر، اي رئياکارلار! چونکي سئز نبي‌‌لره مقبره​لر تئکئرسئنئز، صالحلرئن مقبره‌لرئني بزه‌يئرسئنئز.


text:
ديئرسئنئز کي: «بئز اگر آتالاريميزين ياشاديقلاري گونلرده اولسايديق، پيغمبرلرئن قانيني تؤکمکده اونلارلا اَل اولمازديق.»


text:
باخين، بونون اوچون سئزه پيغمبرلر، معرئفت آداملاري، و دئن عالئملري گؤنده‌رئرم: سئز اونلاردان بعضئلرئني اؤلدوره​جکسئنئز، چارميخا چکه‌جکسئنئز. بعضئلرئني ده کنئسه‌لرئنئزده دؤيوب شهردن شهره قوواجاقسينيز کي،


text:
هر صالح آدامين ير اوزونده تؤکولن قاني، سئزئن اوستونوزه گلسئن؛ صالح هابئلئن قانيندان بِرِکئيا اوغلو زِکَريانين قانينا قدر کي، اونو معبدله قوربانگاهين آراسيندا اؤلدوردونوز.


text:
اي اورشلئم، اورشلئم! پيغمبرلري اؤلدورن و سنه گؤنده‌رئلنلري داشا باسان! تويوق اؤز جوجه​لرئني قانادلاري آلتينا ييغان کئمي، من ده نچه دفه ائسته‌دئم کي، اؤولادلاريني بئر يره ييغيم، آمّا سئز ائستمه‌دئنئز!


text:
چونکي سئزه ديئرم: «ربّئن آدي ائله گلن آدام موبارک اولسون» دئيه​جه‌يئنئز واختاجاق مني آرتيق گؤرمه‌يه​جکسئنئز.


text:
عئسا معبددن چيخيب گدنده، شاگئردلري اونا ياخينلاشديلار و ائسته‌دئلر کی، معبدئن بئنالاريني اونا گؤرسدسئنلر.


text:
عئسا اونلارا ددي: "آيا بوتون بو شيلري گؤرورسونوز؟ دوغروسونو سئزه ديئرم: بورادا داش، داش اوستونده قالماياجاق. هاميسي ييخيلاجاقدير."


text:
عئسا زيتون داغيندا اوتورموشدو کي، شاگئردلر تکلئکده اونون يانينا گلئب ددئلر: "بئزه ده گؤرک، بو ددئکلرئن نه واخت باش وره‌‌جک؟ سنئن گلئشئنئن و بو دؤورون باشا چاتماسينين علامتي نه اولاجاق؟""


text:
موحارئبه گورولتولري و ساواش خبرلري اشئده​جکسئنئز. باخين، قورخمايين، چونکي بوتون بونلارين باش ورمه‌سي گرکدئر. آمّا بو حله ده آخير ديئل.


text:
گؤيون پادشاهليغي حاقّيندا اولان بو موژده بوتون دونيايا وعظ اولوناجاق کي، هامي مئلّتلره شهادت اولسون. و آخير او واخت گله‌جکدئر.


text:
نه واخت گؤردونوز کي، دانيال پيغمبرئن واسئطه​سئله ديئلمئش او وئرانه​لئک گتئرن ائيرنج شي موقدّس يرده دورور، (قوي اوخويان آنلاسين)،


text:
چونکي او زامان اله بؤيوک مشقّت اولاجاق کي، دونيانين باشلانيشيندان ائندئيه کئمي بله بئر شي نه اولوب، نه ده اولاجاق.


text:
اگر او گونلر قيسالماسايدي، هچ بئر ائنسان نئجات تاپمازدي. لاکئن سچئلمئش اولانلارين خاطئرئنه گؤره، او گونلر قيسالديلاجاق.


text:
چونکي يالانچي مسئحلر و يالانچي پيغمبرلر ظوهور ادئب بؤيوک علامتلر و مؤجوزه​لر گؤرسده​جکلر کي، مومکون اولسا، سچئلمئش اولانلاري دا آلداتسينلار.


text:
بلجه، اگر سئزه «باخ، او چؤلده​دئر» دسه​لر ده، چيخمايين؛ «باخ، او ائچه‌ري اوتاقلاردادير» دسه​لر ده، ائنانمايين.


text:
او گونلرئن مشقّتئندن درحال سونرا، گون قارالاجاق، آي ائشيغيني ورمه‌يه​جک، اولدوزلار گؤيدن دوشه​جک، سماوي قووّتلر تئتريه​جک.


text:
او زامان ائنسان اوغلونون علامتي گؤيده گؤرونه​جک و ير اوزونون بوتون خالقلاري شئون اده​جکلر و گؤره​جکلر کي، ائنسان اوغلو گؤيون بولودلاري اوستونده قودرت و بؤيوک عئزّتله گلئر.


text:
و او، ملکلرئني اوجا سسلي شيپورلا گؤنده‌ره​جک. ملکلر ده سچئلمئشلري دؤرد طرفدن ، گؤيلرئن بئر اوجوندان او بئري اوجونا قدر ييغاجاقلار.


text:
نجه کي، طوفاندان ائره​لي اولان گونلرده، نوح گمئيه گئرن گونه کئمي، ائنسانلار ييئب، ائچئب، آرواد آليب، اَره گدئردئلر.


text:
و طوفانين گلئب هاميسيني آپارينجايا قدر، باشلارينا نه گله​جه‌يئندن بئخبر ائدئلر، ائنسان اوغلونون گلئشي ده بو جور اولاجاق.


text:
آمّا بونو بئلئن کي، اگر اِو صاحئبي اوغرونون هانسي ساعاتدا گله​جه‌يئني بئلسَيدي، اوياق قاليب اؤز اِوئني اوغورلانماغا قويمازدي.


text:
کئمدئر او صادئق و عاغيلّي قول کي، آغاسي، اِوئنئن اهلئني اونا تاپشيريب اله کي، قوللارين يمه‌يئني واختلي-واختيندا ورسئن؟


text:
اونو ائکي شقّه ادئب رئياکارلارلا همن عاقئبته آتاجاق؛ اورايا کي، اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاقدير.


text:
"او زامان گؤيون پادشاهليغي او اون باکئره قيزا بنزه‌يه​جک کي، چيراقلاريني گؤتوروب به‌يئن پئشوازينا چيخديلار. ""


text:
لاکئن عاغيلّي‌لار جاواب ورئب ددئلر: «بله اولماسين کي، ياغ نه بئزه چاتسين، نه ده سئزه. ياخشيسي بودور کي، گدئب ياغ ساتانلاردان اؤزونوز اوچون آلاسينيز.»


text:
اونلار ياغ آلماغا گدندن سونرا بَي گلدي و حاضير اولانلار اونونلا توي مجلئسئنه گئردئلر و قاپي باغلاندي.


text:
گؤيون پادشاهليغي سفره چيخماق ائسته‌يَن بئر آداما بنزر کي، قوللاريني چاغيريب مال-دؤولتئني اونلارا تاپشيردي.


text:
بئرئنه بش تالانت وردي، بئرئنه ائکي تالانت، بئرئنه ده بئر تالانت. هر بئرئنه اؤز قابئلئيّتئنه گؤره ورئب، سفره چيخدي.


text:
بش تالانت آلان آدام گلدي و داها بش تالانت گتئرئب ددي: «آغا! سن منه بش تالانت وردئن، باخ، من داها بش تالانت قازانديم.»


text:
قولون آغاسي اونا ددي: «آفرئن ياخشي و صادئق قول! سن خيردا ائشلرده صادئق اولدون، سني بؤيوک ائشلر اوستونه قوياجاغام. آغانين شادليغينا شرئک اول.»


text:
قولون آغاسي اونا ددي: «آفرئن ياخشي و صادئق قولوم! سن خيردا ائشلرده صادئق اولدون، سني بؤيوک ائشلر اوستونه قوياجاغام. آغانين شادليغينا شرئک اول.»


text:
بئر تالانت آلميش اولان دا گلئب ددي: «آغا! سنئن برک بئر آدام اولدوغونو بئلئردئم؛ اکمه‌دئيئني، يردن بئچرسن، سپمه‌دئيئني، يردن ييغارسان.


text:
آمّا قولون آغاسي اونا جاواب ورئب ددي: «اي پئس و تنبل قول! منئم، اکمه‌دئيئمي يردن بئچدئيئمي، سپمه‌دئيئمي يردن ييغديغيمي بئلئردئن، هه؟


text:
چونکي کئمده وارسا، اونا داها چوخ ورئله​جک و او بوللوق ائچئنده اولاجاق. آمّا کئمده يوخسا، الئنده اولان دا اوندان آليناجاقدير.


text:
بوتون خالقلار اونون حوضورونا ييغيلاجاقلار. او زامان، چوبان قويونلاري کچئلردن آييرديغي کئمي، اونلاري بئر​بئرئندن آييراجاق.


text:
او زامان، پادشاه صاغينداکي‌لارا دئيه​جک: «اي سئز، آتامين موبارکلري، گلئن و او سلطنتي مئراث آلين کي، دونيا ياراناندان بري سئزئن اوچون حاضيرلانيب.


text:
او زامان صالح آداملار اونا جاواب ورئب دئيه​جکلر: «يارب، بئز سني نه زامان آج گؤروب يدئرتدئک، يا دا سوسوز گؤروب سو وردئک؟


text:
پادشاه اونلارا جاواب ورئب دئيه​جک: «دوغروسونو سئزه ديئرم: هر نه کي، منئم لاپ کئچئک قارداشلاريمين بئرئنه اتدئنئز، منه ده اتمئش اولدونوز.»


text:
او زامان سولونداکي‌لارا دئيه​جک: «اوزاق اولون، اي ملعونلار! ائبلئسه و اونون ملکلرئنه حاضيرلانميش ابدي اودا يوللانين.


text:
قرئب ائدئم، مني قبول اتمه‌دئنئز. لوت ائدئم، مني گيئندئرمه​دئنئز؛ ناخوش و زئنداندا ائدئم، فئکرئمه اولمادينيز.»


text:
او زامان اونلار دا جاواب ورئب دئيه​جکلر: «يارب! سني نه واخت آج، سوسوز، قرئب، لوت، ناخوش، يا دا زئنداندا گؤردوک کي، سنه خئدمت اتمه​دئک؟»


text:
پادشاه دا اونلارا جاواب ورئب دئيه​جک: «دوغروسونو سئزه ديئرم: هر نه کي، منئم بو لاپ کئچئکلرئمدن بئرئنه اِتمه​دئنئز، منه ده اِتمه​مئش اولدونوز.»


text:
"نجه کي، بئلئرسئنئز ده، ائکي گوندن سونرا پاسخا بايرامي باشلاناجاق و ائنسان اوغلو چارميخا چکئلمک اوچون اَله ورئله​جک."


text:
بئر آرواد اونون يانينا گلدي. آرواد مرمر بئر قابدا چوخ قئيمتلي بئر عطئر گتئرمئشدي. عئسا سوفره​ده اوتورارکن، آرواد عطئري اونون باشينا تؤکمه‌يه باشلادي.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم: ائنجئلئن بو خوش خبري دونيانين هاراسيندا وعظ ادئلسه، بو آروادين اتدئيي ده ديئلئب خاطيرلاناجاق.


text:
فطئر بايرامينين بئرئنجي گونونده شاگئردلر عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "هارادا ائسته‌يئرسن کي، سنئن اوچون پاسخا يمه‌يئني حاضيرلاياق؟""


text:
عئسا دا ددي: "شهره گئرئب فئلانکسئن يانينا گدئن و اونا ديئن: «اوستاد ديئر؛ واختيم ياخيندير. شاگئرلرئمله بئر يرده پاسخاني سنئن اوئنده يرئنه يتئره​جه‌يئک.»""


text:
ائنسان اوغلو نجه کي، اونون باره​سئنده يازيليب، گدئر. آمّا واي او آدامين حالينا کي، ائنسان اوغلو اونون واسئطه​سئله اله ورئلئر! او آدام هچ آنادان اولماسايدي، اونون اوچون داها ياخشي اولاردي.


text:
اونلار يمک يئيرکن، عئسا چؤره‌يي گؤتوردو و برکتله​يئب پارچالادي و شاگئردلره ورئب ددي: "آلين، ييئن! بو منئم بدنئمدئر."


text:
سئزه ديئرم: اوزوم آغاجينين بو محصولوندان آرتيق ائچميه​جه‌يم، او گونه کئمي کي، اونو آتامين پادشاهليغيندا سئزئنله برابر تزه​سئني ائچئم.


text:
او زامان عئسا اونلارا ددي: "بو گجه هامينيز مندن دؤنه​جکسئنئز. چونکي يازيليب: «چوباني ووراجاغام، و سورونون قويونلاري داغيلاجاق.»""


text:
عئسا اونا ددي: "دوغروسونو سنه ديئرم: اِله بو گجه، خوروز بانلاماميشدان سن مني اوچ دفه ائنکار اده​جکسن."


text:
پطروس اونا ددي: "منه سنئنله بئر يرده اؤلمک لازيم گلسه بله، سني اصلا ائنکار اتمه‌يه​جه‌يم."" شاگئردلرئن هاميسي دا اِله ددئلر.


text:
او زامان عئسا اونلارلا جتسئماني آدلانان بئر يره گلئب شاگئردلرئنه ددي: "من اورايا گدئب دوعا ادرکن، سئز بورادا اوتورون."


text:
و بئر آز ائره​لي گتدي، اوزو-اوسته يره دوشوب دوعا اتدي: "اي آتام، اگر مومکوندور، قوي بو پئياله مندن کچسئن، آمّا منئم ائسته‌دئيئم کئمي يوخ، سنئن ائسته‌دئيئن کئمي اولسون."


text:
شاگئردلرئنئن يانينا قاييتدي و اونلاري يوخولاميش تاپدي. پطروسا ددي: "منئمله بئر ساعات دا اولسا، اوياق قالماغا قادئر ديئلدئنئز؟ ""


text:
عئسا ائکئنجي دفه گدئب دوعا اتدي: "اي آتام، اگر مومکون ديئل کي، او پئياله من اونو ائچمه‌دن کچسئن، قوي سنئن ائسته‌دئيئن اولسون."


text:
او واخت شاگئردلرئنئن يانينا گلئب اونلارا ددي: "سئز حله ده ياتيب ائستئراحت ادئرسئنئز؟ باخين، ساعات ياخينلاشيب و ائنسان اوغلو گوناهکارلارين الئنه تسلئم ادئلئر. ""


text:
عئسا حله دانيشيردي کي، اون​‌​ائکي‌لردن بئري اولان يهودا گلدي؛ يانيندا قيلينجلي و دينکلي بؤيوک بئر جاماعات وار ائدي کي، باش کاهئنلر و خالقين آغساقّاللاري طرفئندن گؤنده‌رئلمئشدئلر.


text:
عئسا دا اونا ددي: "دوستوم، نه اوچون گلدئيئني ات!"" او زامان اونلار عئسايا ياخينلاشديلار و ال آتيب اونو توتدولار.


text:
مگر اله گومان ادئرسئنئز کي، قادئر ديئلم آتامدان کؤمک ائسته​يم؟! ائسته​سم، اله همئن بو آن منه ائکي قوشوندان چوخ ملک گؤنده‌رر.


text:
او زامان عئسا جاماعاتا ددي: "مني توتماغا اله قيلينجلار و دينکلرله گلئبسئنئز کي، اله بئل اوغرو توتماغا چيخيبسينيز. من هر گون معبدده اوتوروب تعلئم ورئردئم، لاکئن مني توتمادينيز. ""


text:
آمّا بونلارين هاميسي اونون اوچون باش ورئر کي، پيغمبرلرئن يازيلاري يرئنه يتئشسئن."" او زامان شاگئردلرئن هاميسي عئساني قويوب قاچديلار. ""


text:
عئساني توتانلار اونو باش کاهئن قيافانين يانينا گتئردئلر. دئن عالئملري و آغساقّاللار دا بورادا ييغيلميشديلار.


text:
پطروس باش کاهئنئن سارايينا قدر اوزاقدان عئسانين دالينجا گتدي و ائچه‌ري گئرئب، ائشئن آخيريني گؤرمک اوچون موحافئظلرئن يانيندا اوتوردو.


text:
اورتايا بئر چوخ يالانچي شاهئدلر چيخديغي حالدا، آختارديقلاريني تاپا بئلمه‌دئلر. نهايت ائکي يالانچي شاهئد گلئب ددي:


text:
باش کاهئن آياغا قالخيب عئسايا ددي: "سن هچ جاواب ورمئرسن؟ بونلارين سنئن ضئدّئنه وردئکلري شهادت نه‌دئر؟""


text:
آمّا عئسا سوکوت اتدي. باش کاهئن اونا ددي: "سني آند ورئرم ياشايان تارييا، بئزه ده گؤرک، آيا سن تارينين اوغلو مسئحسن؟""


text:
عئسا اونا ددي: "ددئيئن کئمي​دئر. حتّا بونو دا سئزه ديئرم؛ بوندان سونرا ائنسان اوغلونو گؤره‌جکسئنئز کي، قادئرئن صاغيندا اوتوروب، گؤيون بولودلاري اوستونده گلئر."


text:
او زامان باش کاهئن اؤز پالتاريني جيريب ددي: "او کوفر ديئر، داها شاهئدلره نه احتئياجيميز وار؟ باخين، اله ائندي اونون کوفر ددئيئني اشئتدئنئز.


text:
بو زامان پطروس اشئکده، حيطده اوتورموشدو. بئر کنئز اونا ياخينلاشيب ددي: "سن ده جلئللي عئسا ائله ائدئن."


text:
سونرا دروازايا طرف گتدي. اورادا آيري بئر کنئز اونو گؤروب اوراداکي‌لارا ددي: "بو دا ناصئره​لي عئسا ائله ائدي."


text:
بئر آز سونرا اورادا دورانلار گلئب پطروسا ددئلر: "دوغرودان سن ده اونلاردانسان، چونکي دانيشيغين سني ائفشا ادئر."


text:
پطروس عئسانين سؤزونو خاطيرلادي کي، اونا دمئشدي؛ "خوروز بانلاماميشدان سن مني اوچ دفه ائنکار اده​جکسن."" و اورادان چيخيب آجي-آجي آغلاماغا باشلادي.


text:
او زامان اونو اَله ورن يهودا، عئسانين محکوم ادئلدئيئني گؤروب پشمان اولدو و اوتوز گوموش پاراسيني باش کاهئنلر و آغساقّاللارا قايتاريب


text:
ددي: "من گوناه اتمئشم، چونکي تقصئرسئز قاني اَله ورمئشم."" اونلار جاواب وردئلر: "بئزه نه؟ اؤزون بئل."


text:
باش کاهئنلر گوموشو گؤتوروب ددئلر: "قان باهاسي اولدوغونا گؤره، بو گوموشلري معبدئن خزئنه​سئنه قويماق جائز ديئل."


text:
او واخت اِرِميا پيغمبرئن واسئطه​سئله ديئلمئش سؤز يرئنه يتئشدي: «و اونلار اوتوز گوموش پاراسيني گؤتوردولر، او آدامين قئيمتئني کي، ائسرايئل اوغوللاري اونا قئيمت قويموشدولار.


text:
" بو آرادا، عئسا والئنئن قاباغيندا دوردو. والي اوندان سوروشدو: "آيا سن يهودئلرئن پادشاهي‌سان؟" عئسا اونا ددي: "ددئيئن کئمي​دئر."" ""


text:
بونا گؤره ده، جاماعات بئر يره ييغيلديقلاري زامان، پئلاط اونلارا ددي: "هانسيني ائسته‌يئرسئنئز کي، سئزئن اوچون آزاد ادئم؟ باراَبّاني، يوخسا مسئح ديئلن عئساني؟""


text:
پئلاط حؤکم کورسوسونده اوتورموشدو کي، آروادي اونا خبر گؤنده‌ردي: "بو صالح آداملا سنئن هچ بئر ائشئن اولماسين؛ چونکي بو گون اونون حاقّيندا يوخودا چوخ عذابلار چکمئشم."


text:
آمّا باش کاهئنلر و آغساقّاللار جاماعاتي تحرئک ادئردئلر کي، باراَبّاني ائسته​سئنلر و عئساني اؤلومه ورسئنلر.


text:
او زامان والي اونلاردان سوروشدو: "ائکئسئندن هانسيني ائسته‌يئرسئنئز کي، سئزئن اوچون آزاد ادئم؟" اونلار دا ددئلر: "باراَبّاني."


text:
پئلاط گؤردو کي، هچ بئر شي آرتيق فايدا اتمئر و عکسئنه ائغتئشاش داها دا گوجله‌نئر، سو گؤتوردو و خالقين قاباغيندا اَللرئني يويوب ددي: "من بو صالح آدامين قانيندان تقصئرسئزم. اؤزونوز بئلئن!""


text:
او زامان پئلاط اونلارا باراَبّاني آزاد اتدي. و عئساني، دؤيدورندن سونرا، چارميخا چکئلمه‌يه تسلئم اتدي.


text:
تئکانلاردان بئر تاج هؤروب، باشينا قويدولار، صاغ الئنه ده بئر قاميش وردئلر؛ اونو اَله ساليب قاباغيندا دئز چؤکوردولر و ديئردئلر: "سالام، اي يهودئلرئن پادشاهي!""


text:
اونو اَله سالاندان سونرا، شئنلي اَينئندن چيخارديب، اؤز پالتاريني گيدئردئلر؛ و اونو چارميخا چکمه‌يه آپارديلار.


text:
باييرا چيخاندا، شمعون آدلي کرِنِيلي بئر آدام تاپديلار؛ اونو مجبور اتدئلر کي، عئسانين چارميخيني داشيسين.


text:
"اؤزگه​لري خئلاص ادئردي، آمّا اؤزونو خئلاص اده بئلمئر! اگر ائسرايئلئن پادشاهي‌دير، قوي ائندي چارميخدان دوشسون و بئز ده اونا ائمان گتئرک.


text:
تارييا بل باغلاييردي؛ اگر تاري اونو سِوئر، قوي ائندي اؤزو اونو خئلاص اتسئن. چونکي ديئردي من تارينين اوغلويام."


text:
" دوقّوزونجو ساعاتا ياخين، عئسا اوجا سَسله قيشقيردي: "ائلويي، ائلويي، لاما سَبَقته‌ني؟" يعني "تاريم، تاريم، نه اوچون مني ترک اتدئن؟" ""


text:
او آندا، اونلاردان بئري قاچيب بئر بولوط گؤتوردو، تورش شرابلا دولدوروب بئر قاميشا تاخدي و اونا اوزاتدي کي، ائچسئن.


text:
او آندا معبدئن پرده​سي يوخاريدان آشاغي‌يا قدر ائکي يره بؤلوندو. ير لرزه​يه گلدي، قايالار چاتلاديلار.


text:
اونلار قبئرلردن چيخيب، عئسانين دئرئلمه​سئندن سونرا، موقدّس شهره گئردئلر و بئر چوخ آداملارا گؤروندولر.


text:
يوزباشي و اونونلا عئسانين کشئيئني چکنلر، زلزله​ني و واقع اولان شيلري گؤروب قورخدولار و ددئلر: "دوغرودان دا بو آدام تارينين اوغلو ائدي."


text:
بئر چوخ آرواد کي، جلئلدن عئسانين دالينجا گلئب اونا خئدمت اتمئشدئلر، اورادا دوروب اوزاقدان تاماشا ادئردئلر.


text:
اونو قايا ائچئنده تزه اووولموش اؤز مقبره​سئنه قويدو و مقبره​نئن گئرئشئنه بئر ائري داش ديرله‌دئب گتدي.


text:
ددئلر: "جناب، بئز خاطيرلاييريق کي، او يالانچي، دئري اولان واختيندا ديئردي کي، اوچ گون سونرا دئرئله​جه‌يم. ""


text:
بونا گؤره، امر ات کي، مقبره​ني قوروسونلار. اولماسين شاگئردلري گلئب اونو اوغورلاسينلار و خالقا دسئنلر کي، او، اؤلولردن دئرئلدي. بو آزديرماق اوّلکئندن ده داها پئس اولار."


text:
اونلار گدئب مقبره​نئن قاباغيندا کشئکچي قويدولار و مقبره​نئن داشيني مؤهورله​دئلر و بلجه مقبره​ني بوتون خطرلردن قورودولار.


text:
سبّت گونو کچندن سونرا، هفته​نئن ائلک گونو سحر آچيلاندا، مجدللي مريم و او بئري مريم مقبره​ني گؤرمه‌يه گلدئلر.


text:
باخ، بؤيوک بئر زلزله اولموشدو: چونکي ربّئن بئر مله‌يي گؤيدن انئب، داشي مقبره​نئن آغزيندان ديرله‌دئب اوستونده اوتورموشدو.


text:
و تز گدئب اونون شاگئردلرئنه ديئن: او، اؤلولردن دئرئلئب و سئزدن قاباق جلئله گدئر. اورادا اونو گؤره​جکسئنئز. ائندي، سئزه خبر وردئم."


text:
شاگئردلره خبر ورمه‌يه گدنده، بئردن عئسا اونلارين قاباغينا چيخيب ددي: "سئزه سالام!"" اونلار دا ياخينلاشيب عئسانين آياقلارينا دوشدولر و اونا سجده اتدئلر.


text:
او زامان عئسا اونلارا ددي: "قورخمايين! گدئن، قارداشلاريما خبر ورئن کي، جلئله گتسئنلر. مني اورادا گؤره​جکلر."


text:
آروادلارين گتدئيئندن سونرا، کشئکچئلردن بعضئسي شهره گلئب، باش ورن بوتون شيلري باش کاهئنلره خبر وردئلر.


text:
اونا گؤره گدئن و بوتون خالقلاري منه شاگئرد ادئن. و اونلاري آتا، اوغول و موقدّس روحون آدي ائله تعمئد ورئن.


text:
اونلارا اؤيره‌دئن کي، سئزه امر اتدئيئم بوتون شيلري ساخلاسينلار. باخين، من دونيانين آخيريناجاق هر گون سئزئنله وارام.


text:
اشعيا پيغمبرئن کئتابيندا يازيليب: «باخ، من سنئن قاباغيندا اؤز الچئمي گؤنده‌رئرم کي، سنئن يولونو حاضيرلاسين.


text:
و يحيا بلجه ظوهور اتدي و چؤلده ائنسانلاري تعمئد ورئب، گوناهلارين باغيشلانماسي اوچون تؤوبه تعمئدئني وعظ ادئردي.


text:
اورشلئملي​لر و بوتون يهودئيه وئلايتئنده ياشايانلار، اونون يانينا گلئردئلر و گوناهلارينا اعتئراف ادئب، اوردون چاييندا اوندان تعمئد آليرديلار.


text:
او وعظ ادئب ديئردي: "مندن سونرا مندن داها قووّتلي اولان گلئر کي، من اَيئلئب اونون آياق قابينين باغيني دا آچماغا بله لايئق ديئلم.


text:
و او، قيرخ گون اورادا قاليب شيطان طرفئندن وسوسه اولونوردو. عئسا اورادا وحشي حيوانلارلا قاليردي و ملکلر ده اونا خئدمت ادئردئلر.


text:
عئسا جلئل دهنزئنئن قيراغيندان کچن واخت، شمعون و قارداشي آندرياسي گؤردو. اونلار دهنزه تور آتيرديلار، چونکي باليق اووچوسو ائدئلر.


text:
اورادان بئر آز ائره​لي گتدئکده عئسا زِبِدِي اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّاني گؤردو. اونلار قاييقدا اوتورموشدولار و تورلاريني تعمئر ادئردئلر.


text:
عئسا اله او ساعاتدا اونلاري دعوت اتدي. اونلار دا آتالاري زِبِدِيي ائشچئلر‌له قاييقدا قويوب، اونون دالينجا گتدئلر.


text:
اونون تعلئمئندن هامي حيران قالميشدي، چونکي اونلارا دئن عالئملري کئمي يوخ، ائقتئدار صاحئبي کئمي تعلئم ورئردي.


text:
"ناصئره‌لي عئسا، بئزدن نه ائسته‌يئرسن؟ آيا بئزي هلاک اتمک اوچون گلئبسن؟ سنئن کئم اولدوغونو بئلئرم: سن تارينين موقدّسي‌سن!""


text:
هامي تعجّوبدن مات قالميشدي و بئر​بئرلرئندن سوروشوردولار: "بو نه‌دئر؟! ائقتئدارلي تزه بئر تعلئم! ناپاک روحلارا بله امر ادئر، و اونلار اوندان ائطاعت ادئرلر."


text:
عئسا او آروادا ياخينلاشدي و اونون الئندن توتوب آياغا قالديردي. آروادين قيزديرماسي کسئلدي و اونلارا خئدمت اتمه‌يه باشلادي.


text:
آخشام، گون باتان واخت، بوتون ناخوشلار و ناپاک روحلار الئنده توتولموش ائنسانلاري اونون يانينا گتئردئلر.


text:
عئسا جوربه​جور ناخوشلوقلارا دوچار اولموش بئر چوخ ائنساني صاغالتدي و بئر چوخ ناپاک روحلاري قوودو. او، ناپاک روحلارين دانيشماغينا ائجازه ورمئردي، چونکي اونو تاني‌ييرديلار.


text:
عئسا اونلارا ددي: "گلئن آيري يرلره، بو ياخين قصبه​لره ده گدک کي، اونلاردا دا وعظ ادئم. چونکي من بونون اوچون گلمئشم."


text:
بئر نفر جوذاملي عئسانين يانينا گلدي و اونون قاباغيندا دئز چؤکوب يالوارا-يالوارا ددي: "اگر ائسته‌يه​سن مني بو ناخوشلوقدان تمئز اده بئلرسن."


text:
"باخ! هچ کئمه بئر سؤز دمه، آنجاق گت کاهئنه گؤرون و تمئزلئيئن اوچون موسانين امر اتدئکلرئني تقدئم ات کي، اونلارا شهادت اولسون."


text:
آمّا او آدام چيخيب، چوخ شيلر جار چکدي و اولوب-کچنلري هر يرده يايدي. اله کي، عئسا آرتيق هچ بئر شهره آچيقجا گئره بئلمه‌يئب، شهردن اشئگده، چؤلده قاليردي. آمّا آداملار هر طرفدن اونون يانينا گلئردئلر.


text:
و او قدر چوخ آدام اورايا ييغيلدي کي، قاپي آغزيندا دا بله ير قالمادي و عئسا اونلارلا تارينين کلاميندان دانيشيردي.


text:
آمّا آداملارين چوخلوغوندان اونا ياخينلاشا بئلمه‌دئلر. اونون اوچون ده عئسانين اولدوغو اِوئن داميني سؤکوب يارديلار و ائفلئج آدامي ياتاغي​ ائله آشاغي اِندئردئلر.


text:
عئسا روحوندا اونلارين اؤز آرالاريندا بله دوشوندوکلرئني آنلاييب اونلارا ددي: "نه اوچون اورکلرئنئزدن بله فئکئرلر کچئردئرسئنئز؟""


text:
آمّا بئله​سئنئز کي، ائنسان اوغلونون ير اوزونده گوناهلاري باغيشلاماق قودرتي وار…" عئسا ائفلئجه ددي: ""


text:
او آندا ائفلئج يردن قالخيب دؤشه‌يئني گؤتوردو و هامينين گؤزو قاباغيندا چيخيب گتدي. اله کي، هامي تعجّوبدن مات قالدي و تاريني حمد ادئب ديئردئلر: "بله بئر شي اصلا گؤرمه​مئشدئک."


text:
يولدان کچنده آلفاعوس اوغلو لاوئني باج ييغيلان يرده اوتورموش گؤردو و اونا ددي: "منئم داليمجا گل."" لاوي ده قالخيب اونون دالينجا گتدي.


text:
عئسا لاوئنئن اوئنده سوفره باشيندا اوتورموشدو. بئر چوخ باج ييغانلار و گوناهکارلار دا او و شاگئردلرئله سوفره باشيندا اوتورموشدولار. چونکي چوخ آداملار اونون دالينجا گدئردئلر.


text:
فرئسئلرئن عالئملري عئسانين گوناهکارلار و باج ييغانلارلا يمک يدئيئني گؤرنده اونون شاگئردلرئنه ددئلر: "نه اوچون او، باج ييغانلار و گوناهکار آداملارلا ييئب-ائچئر؟""


text:
عئسا بو سؤزو اشئدن زامان اونلارا ددي: "صاغ آداملار يوخ، ناخوشلار طبئبه مؤحتاجديرلار. من صالح آداملاري يوخ، گوناهکار آداملاري دعوت اتمه‌يه گلمئشم."


text:
يحيانين شاگئردلري و فرئسئلر اوروج توتموشدولار. بونلار عئسانين يانينا گلئب اونا ددئلر: "يحيانين و فرئسئلرئن شاگئردلري نه اوچون اوروج توتورلار، آمّا سنئن شاگئردلرئن اوروج توتمورلار؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "بَيئن قوناقلاري، بَي اونلارلا اولان واخت، مگر اوروج توتارلار؟ نه قدر کي، بَي اونلارلا وار، اونلار اوروج توتا بئلمزلر."


text:
هچ کس کؤهنه پالتارا تزه قوماشدان ياماق تئکمز. يوخسا تزه ياماق کؤهنه پالتاردان قوپار و ييرتيق داها پئس اولار.


text:
هچ کس ده تزه شرابي کؤهنه تولوقلارا تؤکمز. يوخسا تزه شراب کؤهنه تولوقلاري پارتلادار. هم شراب تؤکولوب گدر، هم ده تولوق تلف اولار. تزه شرابي تزه تولوقلارا تؤکرلر.


text:
بئر گون عئسا سبّت گونونده شاگئردلري ائله اَکئنلر آراسيندان کچئردي. کچنده شاگئردلر سونبوللري درمه‌يه باشلاديلار.


text:
عئسا اونلارا ددي: "آيا هچ اوخوماييبسينيز کي، داوود و اونونلا آج اولانلار، آج و مؤحتاج قالاندا نه اتدئلر؟ ""


text:
نجه داوود باش کاهئن اَبياتارين زامانيندا تارينين اِوئنه گئرئب، تارييا تقدئم اولونموش چؤره‌يي يدي و اونونلا اولانلارا دا وردي، حال بو کي، اونلاري يمک کاهئنلردن باشقا هچ کسه جائز ديئلدي؟!


text:
اونلار عئساني دئقّتله گؤز آلتينا آلميشديلار کي، سبّت گونونده او کئشئيه شفا ورسئن و بونون اوچون اونا ائتّئهام وورسونلار.


text:
و اونلارا ددي: "سبّت گونونده نه اتمک جائزدئر ياخشيليق اتمک، يوخسا پئسلئک اتمک؟ جان قورتارماق، يوخسا جان آلماق؟" اونلار ساکئت دورموشدولار.


text:
عئسا اطرافيندا اولان آداملارا قضبله باخيب، اونلارين اورکلرئنئن برکلئيئندن چوخ قمگئن اولدو و او کئشئيه ددي: "الئني اوزات."" او آدام الئني اوزاتدي و اَلي اوّلکي کئمي اولدو.


text:
و اونون بوتون اتدئکلرئني اشئدنلر يهودئيه​دن، اورشلئمدن، ائدومئيه​دن، اوردون چايينين او تاييندان، صور و صيدانين اطرافلاريندا ياشايانلاردان بؤيوک بئر جاماعات اونون يانينا گلدي.


text:
چوخ ائنسانلاري شفا وردئيي اوزوندن ناخوش آداملاردان چوخلاري عئسانين اوستونه آتيليرديلار کي، اونا توخونسونلار.


text:
زِبِدِي اوغلو يعقوب و قارداشي يوحنّا کي، اونلارا "بواَنرجس" لقبئني ورمئشدي، بواَنرجس يعني ائلديرم اوغوللاري،


text:
اورشلئمدن گلن عالئملر ديئردئلر: "بعلزبول اونون ائچئنه گئرئب و ائبلئسلر ريئسئنئن واسئطه​سئله ائبلئسلري قوور."


text:
هچ کئم گوجلو بئر آدامين اِوئنه گئرئب ماليني اوغورلايا بئلمز، مگر اوّلجه اونون قوللاريني باغلاسين. او زامان اونون ماليني اوغورلايا بئلر.


text:
آمّا موقدّس روح حاقّيندا کوفر دئين آدامين گوناهي هچ واخت باغيشلانماز و تقصئري ابده کئمي اوستونده قالار.


text:
عئسانين آناسي و قارداشلاري گلدئلر و اشئکده دوروب عئساني چاغيرماق اوچون اونون يانينا آدام گؤنده‌ردئلر.


text:
عئسا گئنه دهنزئن قيراغيندا تعلئم ورمه‌يه باشلادي. اونون يانينا او قدر آدام ييغيلدي کي، او دهنزئن قيراغيندا سو اوستونده اولان قاييغا مئنئب اوتوردو. بوتون او جاماعات دهنزئن قيراغيندا دورموشدو.


text:
او بئرئلري ده برکتلي تورپاغا دوشوب بئتدئلر و بؤيويوب بعضئسي بئره اوتوز، بعضئسي بئره آلتميش، و بعضئسي ده بئره يوز ثمره وردئلر.


text:
تک اولان زامان، اون‌ائکي شاگئرد و اونلارلا اطرافيندا اولان آداملار بو مثل حاقّيندا اوندان سوآل سوروشوردولار.


text:
عئسا اونلارا ددي: "تارينين پادشاهليغينين سئرّئني بئلمک سئزه ورئلئب. آمّا اشئگده اولانلارا هر شي مثللرله اولور کي، ""


text:
يول قيراغينا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئرلر، آمّا شيطان تزلئکله گلئب اونلارا سَپئلن کلامي گؤتوروب آپارير.


text:
آمّا اونلاردا کؤک يوخدور. بئر آز زامان قاليرلار، و سونرا بو کلامدان اؤتري سيخينتي و اذئيّت باش ورنده، آنَن ائماندان دوشورلر.


text:
آمّا بو دونيانين اوموراتي، مال-دؤولتئن آلداديجيليغي، و آيري شيلرئن هوسلري آرايا گئرئب کلامي بوغور و او، ثمره​سئز اولور.


text:
برکتلي تورپاغا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئب اونو قبول ادئرلر و بئره اوتوز، بئره آلتميش، و بئره يوز ثمره ورئرلر.


text:
عئسا اونلارا ددي: "آيا لامپاني يانديريب دولچا آلتينا يا دا ياتاق آلتينا قويارلار؟ مگر لامپا، اونون اوچون ديئل کي، لامپا قابينا قويولسون؟""


text:
و اونلارا ددي: "نه اشئتدئيئنئزه دئقّت ادئن. هانسي اؤلچو ائله اؤلچرسئنئز، سئزه ده او اؤلچو ائله اؤلچوله​جک و داها دا چوخ ورئله‌جک."


text:
تارينين پادشاهليغي خاردال توخومو کئمي​دئر کي، تورپاقدا اکئلدئيي واخت، يرده اولان توخوملارين هاميسيندان کئچئکدئر.


text:
آمّا اکئلندن سونرا بؤيويور و بوتون سبزه​لردن داها بؤيوک اولور. اله ائري بوداقلار سالير کي، گؤيون قوشلاري اونون کؤلگه​سي آلتينا قونا بئلئرلر.


text:
و مثلسئز هچ بئر شيي اونلارلا دانيشميردي. لاکئن تک اولان زامان اؤز شاگئردلرئنه بو شيلرئن هاميسيني آچيقلاييردي.


text:
اونلار دا جاماعاتي بوراخيب، عئسانين اوتوردوغو قاييقلا دهنزئن او بئري طرفئنه يولا دوشدولر. اؤزگه قاييقلار دا اونلارلا گلئردئلر.


text:
عئسا قاييغين دال طرفئنده ياستيغين اوستونده ياتميشدي. اونلار اونو اوياديب ددئلر: "اوستاد، مگر بئزئم هلاک اولماغيميز سني ناراحات اتمئر؟""


text:
عئسا اويانيب يله آجيقلاندي و دهنزه ددي: "ساکئت اول، آرام اول!"" يل داياندي و بؤيوک بئر آرامليق اولدو.


text:
اونلار چوخ قورخموشدولار و بئربئرلرئنه ديئردئلر: "بو کئمدئر کي، هم يل، هم ده دهنز اوندان ائطاعت ادئر؟""


text:
گرچي چوخ دفه کونده​لر و زنجئرلر‌له باغلانميش ائدي، آمّا کونده​لري سينديريب، زنجئرلري ده قيرميشدي و کئمسه اونو ضبط اتمه‌يه قادئر ديئلدي.


text:
و اوجا بئر سَسله باغيريب اونا ددي: "مندن نه ائسته‌يئرسن عئسا، اوجالاردا ساکئن اولان تارينين اوغلو؟ سني آند ورئرم تارييا، منه عذاب ورمه‌يه​سن."


text:
" عئسا اوندان سوروشدو: "آدين نه‌دئر؟" او آدام جاواب وردي: "منئم آديم قوشوندور. چونکي بئز چوخوق!"" ""


text:
عئسا ائجازه وردي و ناپاک روحلار او آدامدان چيخيب، دونگوزلارا گئردئلر. دونگوزلار داغين اته‌يئندن اوچوروما طرف قاچيب، اورادان دهنزه آتيلديلار و اورادا بوغولدولار. او سورونون ساييسي ائکي مئن اولاردي.


text:
سورونو اوتارانلار قاچيب، بو خبري شهرده و کندلرده يايديلار و خالق دا اولوب-کچنلري گؤرمک اوچون اورايا گلدي.


text:
اونلار عئسانين يانينا گلدئلر و بئر قوشونا قدر ناپاک روحو اولان آدامي آرام اوتورموش، اَينئنه پالتار گيئنمئش، و عاغيللاشميش گؤرنده قورخدولار.


text:
آمّا عئسا اونا ائجازه ورمه‌يئب، ددي: "اؤز اوئنه، اؤز قوحوملارينين يانينا گت و اونلارا ده کي، رب سنه نه قدر بؤيوک ائشلر ادئب و سنه نه قدر مرحمت گؤرسدئب."


text:
او آدام اونلاردان آيريليب عئسانين اونا نه اتدئيئني دکاپولئس دئياريندا نقل اتمه‌يه باشلادي. و هامي تعجّوب ادئردي.


text:
عئسا قاييقلا گئنه دهنزئن او بئري تايينا کچنده، يانينا بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي. او اؤزو دهنزئن قيراغيندا ائدي.


text:
يالوارا-يالوارا اونا ددي: "قيزيم اؤلوم حاليندادير. گل اَللرئني اونون اوستونه قوي کي، صاغاليب ياشاسين."


text:
بو آرواد بئر چوخ حکئملر الئندن عذابلار چکمئش و بوتون وار-يوخونو صرف اتمئشدي، آمّا هچ فايدا گؤرمه​مئشدي. حالي داها دا پئسلَشمئشدي.


text:
آرواد عئسانين حاقّينداکي سؤزلري اشئدئب، جاماعاتين آراسيندا عئسانين آرخاسيندان گلدي و اونون پالتارينا اَل سورتدو.


text:
عئسانين شاگئردلري اونا ددئلر: "جاماعاتين سني نجه سيخيشديرديغيني گؤرورسن، گئنه ده، «منه کئم اَل سورتدو؟» سوروشورسان؟""


text:
آرواد، اؤزونه نه اولدوغونو بئلئب قورخا-قورخا، تئتره‌يه-تئتره‌يه گلدي و اونون آياقلارينا دوشوب، بوتون حقئقتي عئسايا ددي.


text:
عئسا حله او آروادلا دانيشيردي کي، کنئسه ريئسئنئن اوئندن خبر گتئردئلر: "قيزين اؤلدو، آرتيق نه اوچون اوستادا زحمت ورئرسن؟""


text:
اِوده اولانلار اونا گولدولر. آمّا عئسا اونلارين هاميسيني اشئيه چيخارديب، اوشاغين آتا-آناسي و اؤزو ائله اولانلارلا اوشاغين ياتديغي يره گئردي.


text:
او آندا قيز يرئندن قالخيب يرئمه‌يه باشلادي. او قيزين اون‌ائکي ياشي وار ائدي. اونلار حيرتدن قوروموشدولار.


text:
عئسا اونلارا امر اتدي کي، بونلاردان هچ کئمه بئر سؤز بئلدئرمه​سئنلر و ددي کي، قيزا يمک اوچون بئر شي ورسئنلر.


text:
سبّت گونو يتئشنده کنئسه​ده تعلئم ورمه‌يه باشلادي و اشئدنلردن چوخلاري حيرتده قاليب ديئردئلر: "بو آداما بو شيلر هارادان ورئلئب؟! بونا ورئلن بو حئکمت نه‌دئر؟! نجه بله مؤجوزه​لر ادئر؟!


text:
مگر بو آدام او دولگر ديئل، مريم اوغلو يعقوب، يوسا ، يهودا، و شمعونون قارداشي؟! مگر اونون باجيلاري بورادا آراميزدا ديئل‌لر؟!» و اوندان ائنجئدئلر.


text:
عئسا اونلارا ددي: "هچ پيغمبر هچ يرده حؤرمتسئز ديئل، مگر اؤز وطنئنده، قوحوملاري آراسيندا و اؤز اوئنده."


text:
و اورادا هچ بئر مؤجوزه اِده بئلمه‌دي، آنجاق بئر نچه ناخوش آدامين اوستونه اَللرئني قويوب اونلارا شفا وردي.


text:
عئسا اون‌ائکي شاگئردي يانينا چاغيريب، اونلاري جوت-جوت گؤنده‌رمه‌يه باشلادي. و اونلارا ناپاک روحلاري قووماغا ائقتئدار وردي.


text:
عئسا اونلارا امر اتدي کي، يول اوچون اؤزلري​ ائله اَل​آغاجيندان باشقا هچ بئر شي گؤتورمه‌سئنلر؛ نه چؤرک، نه توربا، نه ده کمرلرئنده پول.


text:
هر يرده سئزي قبول اتمه‌دئلر و يا سئزه قولاق آسماديلار، اورادان چيخاندا آياقلارينيزين آلتينداکي توزو سئلکئن کي، اونلار اوچون شهادت اولسون.


text:
هئرود پادشاه دا بو باره​ده اشئتدي، چونکي عئسانين آدي مشهور اولموشدو. بعضئلر ديئردئلر: "بو آدام تعمئد ورن يحيادير کي اؤلولردن دئرئلئب. بونا گؤره ده، اوندان بله مؤجوزه​لي قودرتلر گؤرولور."


text:
بعضئلري ده ديئردئلر: "او ائليادير."" لاکئن آيري آداملار ديئردئلر: "قدئم پيغمبرلردن بئري کئمي بئر پيغمبردئر."


text:
چونکي هئرود اؤزو يحيانين توتولماسينا امر ادئب، اونو زئندانا سالميشدي. بو ائشي قارداشي فئلئپئن آروادي هئرودئياسدان اؤتري اِتمئشدي. چونکي هئرود اونونلا اِولنمئشدي


text:
چونکي هئرود يحيادان قورخوردو و اونون صالح و موقدّس بئر آدام اولدوغونو بئلئردي و اونو قورويوردو. هئرود يحيانين سؤزونو اشئدن زامان پرئشان اولوردو، آمّا گئنه ده اونون سؤزلرئنه شادليقلا قولاق آسيردي.


text:
موناسئب گون يتئشدي. هئرود، اؤزونون دوغوم گونو اوچون، اعيانلارينا، مئن باشيلارينا، و جلئلئن آدلي-سانلي آداملارينا ضئيافت ورئردي.


text:
هئرودئياسين قيزي ائچه‌ري گئرئب اوينادي و بو، هئرود و اونون قوناقلارينين خوشونا گلدي. هئرود قيزا ددي: "مندن نه ائستيه​سن، سنه وره‌جه‌يم."


text:
قيز او آندا تله‌سئک پادشاهين يانينا گدئب، اونا ددي: "ائسته‌يئرم تعمئد ورن يحيانين باشيني بئر سئني ائچئنده بو ساعات منه وره‌سن."


text:
پادشاه چوخ پرت اولدو، لاکئن آند ائچدئيي اوچون، و اورادا اوتوران قوناقلار اوچون ائستَمه‌دي کي، قيزين ائسته‌دئيئني ردّ اتسئن.


text:
پادشاه آنَن جلاّد گؤنده‌رئب امر اتدي کي، يحيانين باشيني گتئرسئنلر. و جلاّد دا گدئب زئنداندا يحيانين باشيني کسدي.


text:
عئسا اونلارا ددي: "گلئن تک-باشيميزا ساکئت بئر يره گدک و بئر آز دئنجه​لئن."" چونکي گلئب-گدن او قدر چوخ ائدي کي، يمک يمه‌يه بله مجاللاري يوخ ائدي.


text:
اونلارين گتدئکلرئني گؤرن چوخ آدام اونلاري تانيديلار و بوتون شهرلردن پئيادا اورايا قاچيب، اونلاردان قاباق اورايا چاتديلار و اونلارين يانينا گلدئلر.


text:
قاييقدان انن واخت، عئسا بؤيوک بئر جاماعات گؤردو و اونلارا يازيغي گلدي. چوبانسيز بئر قويون سوروسو کئمي ائدئلر. عئسا اونلارا چوخ شيلري تعلئم ورمه‌يه باشلادي.


text:
" آمّا عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "اونلارا سئز يمک ورئن."" شاگئردلر اونا ددئلر: "آيا گدئب ائکي‌يوز دئنارليق چؤرک آليب، يمک اوچون اونلارا ورک؟!""""


text:
" عئسا اونلارا ددي: "گدئن گؤرون نچه چؤره‌يئنئز وار؟" اونلار گدئب باخديلار و اونا ددئلر: "بش چؤرک، ائکي باليق."" ""


text:
عئسا بش چؤرک و ائکي باليغي گؤتوروب، گؤيه باخدي و برکت ورئب چؤرکلري بؤلدو و شاگئردلرئنه وردي کي، آداملارين قاباغينا قويسونلار. ائکي باليغي دا اونلارين هاميسينين آراسيندا پايلادي.


text:
عئسا آنَن شاگئردلرئني قاييغا مئندئردي کي، اوندان قاباق دهنزئن او تايينا، بيت​صيدايا گتسئنلر و او اؤزو جاماعاتي مورخّص ادئردي.


text:
عئسا شاگئردلرئن زحمتله آوار چکدئکلرئني گؤردو، چونکي کولک اونلارين اوزونه ائدي. گجه​نئن دؤردونجو نؤوبه​لرئنه ياخين عئسا دهنزئن اوستونده يرئيه-يرئيه اونلارين يانينا گلدي و يانلاريندان کچمک ائسته‌دي.


text:
چونکي اونلارين هاميسي اونو گؤروب، دهشته دوشموشدولر. عئسا آنَن اونلارلا دانيشيب، ددي: "اوره‌يئنئز اوزولمه‌سئن، منم. قورخمايين."


text:
اونون هارادا اولدوغونو اشئدنلر. او وئلايتئن بوتون يرلرئندن قاچيب، ناخوشلاري يورغان-دؤشکلری ائله داشيديلار و اونون يانينا گتئرمه‌يه باشلاديلار.


text:
هر يره کي، گئرئردي؛ شهرلره، قصبه​لره، کندلره، ناخوشلاري ميدانلارا قويوردولار. و پالتارينين اَته‌يئنه توخونماق اوچون بله اونا يالواريرديلار و اونا توخونانلارين هاميسي صاغاليردي.


text:
و بازاردان گلن واخت دا قوسل اتمه‌يئنجه يمک يمزلر. کاسالارين، چاينئکلرئن، و مئس قابلارين يويولماسي کئمي اؤزگه چوخ عادتلر رئعايت ادئرلر.


text:
فرئسئلر و عالئملر عئسادان سوروشدولار: "نه اوچون سنئن شاگئردلرئن اجدادلاريميزين عادتلرئني رئعايت اتمه‌يئب، نجئس اَللر​له چؤرک ييئرلر؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "اشعيا پيغمبر نه ياخشي سئز رئياکار آداملار باره​سئنده نبئلئک ادئب! نجه کي، يازيليب؛ «بو خالق دوداقلاري​ ائله منه حؤرمت ادئر، لاکئن اورکلري مندن چوخ اوزاقدير."


text:
چونکي موسا ددي: «آتا و آنانا حؤرمت ات.» و «آتاسينا يا دا آناسينا يامان دئين آدام گرک اؤلومه ورئلسئن.»


text:
آمّا سئز ديئرسئنئز: «اگر بئر آدام آتا-آناسينا دسه؛ مندن گؤزله​دئيئنئز کؤمک وقف‌دئر، يعني، هدئيه آديندا تارييا تقدئم اولوب.»


text:
بلجه نسئلدن​ ​نسئله کچمئش عادتلرئنئزله، سئز تارينين سؤزونو باطئل ادئب، بونا اوخشار چوخ شيلر ادئرسئنئز.


text:
هچ بئر شي يوخدور کي، اشئگدن ائنسانين ائچئنه گئرئب اونو نجئس اتسئن. ائنساني نجئس ادن اونون ائچئندن چيخان شيلردئر.


text:
عئسا اونلارا ددي: "مگر سئز ده بو قدر نادانسينيز؟! مگر آنلاميرسينيز کي، هچ شي اشئگدن ائنسانين ائچئنه گئرئب اونو نجئس اده بئلمز؟ ""


text:
چونکي اوره‌يئنه يوخ، قارنينا گئرئر و اورادان اشئيه چيخير."" عئسا بو سؤز​له بوتون يمکلري تمئز سايدي. ""


text:
عئسا اورادان چيخيب صور سرحدلرئنه گتدي و بئر اِوه گئرئب هچ کسئن بئلمه‌سئني ائسته‌مه‌دي. لاکئن گئزلي قالا بئلمه‌دي.


text:
بئر آرواد کي، کئچئک ياشلي قيزي ناپاک روح الئنده اسئر ائدي، عئسانين حاقّيندا اولان خبرلري اشئدئب گلدي و اونون آياقلارينا دوشدو.


text:
بو آرواد يهودي ديئلدي، سورئيه​​فئنئقي عئرقئندن ائدي. آرواد گلئب عئسايا يالواردي کي، او ناپاک روحو قيزيندان اشئيه قووسون.


text:
عئسا اونا ددي: "قوي اوّل اوشاقلار دويسونلار. چونکي اوشاقلارين چؤره‌يئني آليب، ائتلره آتماق ياخشي ديئل."


text:
آرواد عئسايا جاواب ورئب ددي: "بلي، يارب! آمّا ائتلر ده سوفره آلتيندا اوشاقلارين قيرينتي‌لاريندان يئيرلر."


text:
عئسا اونو خالقين يانيندان آييريب، بئر يانا چکدي و بارماقلاريني اونون قولاقلارينا قويدو و توپوروب اونون دئلئنه سورتدو.


text:
عئسا اونلارا تاپشيردي کي، هچ کئمه بو باره​ده بئر شي دمه‌سئنلر. آمّا نه قدر جئدّي تاپشيريردي، او قدر ده چوخ ياييرديلار.


text:
و لاپ چوخ حيرتله‌نئب ديئردئلر: "هر شيي ياخشي ادئر؛ هم کارلاري اشئتدئرئر، هم ده دئلسئزلري دانيشديرير."


text:
او گونلرده گئنه بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي و يمک اوچون هچ شيلري يوخ ائدي. عئسا شاگئردلرئني چاغيريب اونلارا ددي:


text:
عئسا جاماعاتا امر اتدي کي، يره اوتورسون. و يدّي چؤره‌يي گؤتوروب شوکور اتدي و بؤلوب شاگئردلرئنه وردي کي، جاماعات آراسيندا پايلاسينلار. اونلار دا پايلاديلار.


text:
اونلارين بئر نچه کئچئک باليغي دا وار ائدي. عئسا اونلاري دا برکتله​يئب امر اتدي کي، جاماعات آراسيندا پايلاسينلار.


text:
فرئسئلر چيخيب اونونلا موباحئثه اتمه‌يه باشلاديلار و اونو ائمتاحان اتمک اوچون گؤيدن بئر علامت ائسته‌دئلر.


text:
عئسا اورکدن درئن آه چکئب ددي: "بو نسئل نه اوچون علامت طلب ادئر؟ دوغروسونو سئزه ديئرم، بو نسئله هچ بئر علامت ورئلمه‌يه​جک."


text:
عئسا بونو باشا دوشوب اونلارا ددي: "چؤره‌يئنئز اولماديغي اوچون نئيه بحث ادئرسئنئز؟ حله ده باشا دوشمه‌يئبسئنئز؟ حله ده آنلاماييبسينيز؟ اوره‌يئنئز داشدير؟""


text:
" آيا خاطيرلاميرسينيز او زاماني کي، بش چؤره‌يي بش مئن نفرئن آراسيندا پايلاديم؟! آرتيق قالان تئکه​لردن نچه سبد دولدوردونوز؟" شاگئردلر جاواب وردئلر: "اون‌ائکي سبد."" ""


text:
" "يدّي چؤره‌يي دؤرد مئن نفرئن آراسيندا پايلاديغيم زامان، آرتيق قالان تئکه​لردن نچه زنبئل دولدوردونوز؟" شاگئردلر جاواب وردئلر: "يدّي زنبئل."" ""


text:
عئسا کورون الئندن توتوب اونو کنددن اشئيه چيخارتدي و گؤزلرئنه توپوروب اَللرئني اونون اوستونه قويدو و اوندان سوروشدو: "بئر شي گؤرورسن؟""


text:
او واخت عئسا اَللرئني گئنه کورون گؤزلري اوستونه قويدو. کور آدام دئقّتله باخيب صاغالدي و بوتون شيلري سرراست گؤردو.


text:
عئسا شاگئردلری ائله فئلئپي قيصرئيه​سئنئن کندلري طرفئنه يولا دوشدو. يولدا شاگئردلردن سوروشوب اونلارا ددي: "خالق منئم کئم اولدوغومو ديئر؟""


text:
" عئسا اونلارين اؤزوندن سوروشدو: "سئز منئم کئم اولدوغومو ديئرسئنئز؟" پطروس اونا جاواب ورئب ددي: "سن مسئحسن.""""


text:
و اونلارا تعلئم ورمه‌يه باشلادي کي، ائنسان اوغلو گرک چوخ عذاب چکسئن و آغ ساقّاللار، باش کاهئنلر و دئن عالئملري طرفئندن ردّ اولونوب اؤلدورولسون و اوچ گون سونرا دا دئرئلسئن.


text:
آمّا عئسا دؤنوب شاگئردلرئنه باخدي و پطروسا آجيقلانيب ددي: "اي شيطان، مندن ردّ اول. چونکي سن تارينين ائشلرئني يوخ، ائنسانين ائشلرئني دوشونورسن."


text:
عئسا جاماعاتي شاگئردلری ائله يانينا چاغيريب ددي: "اگر کئمسه ائسته​يئر منئم داليمجا گلسئن، گرک اؤزونو ائنکار ادئب چارميخيني گؤتورسون و منئم داليمجا گلسئن."


text:
چونکي جانيني قورتارماق ائسته‌يَن هر کس، اونو هلاک اده​جک. آمّا کئم جانيني مندن اؤتري و ائنجئلدن اؤتري اَلدن ورسه، اونو قورتاراجاقدير.


text:
چونکي بو زئناکار و گوناهکار نسلئن ائچئنده، هر کس مندن و منئم سؤزلرئمدن اوتانسا، ائنسان اوغلو دا آتانين عئزّتئنده موقدّس ملکلر​له گلدئيي واخت اوندان اوتاناجاق.


text:
عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، بورادا دورانلار آراسيندا بعضئسي وار کي، تارينين پادشاهليغينين قودرتله گلمه‌سئني گؤرمه‌يئنجه اؤلومو دادماياجاقلار."


text:
آلتي گوندن سونرا عئسا، پطروس، يعقوب و يوحنّاني اؤزو​ ائله گؤتوردو و تک​باشينا اونلاري اوجا بئر داغين اوستونه آپاردي و اونلارين گؤزلري قاباغيندا گؤرونوشو ديئشئلدي.


text:
پطروس عئسايا ددي: "اوستاد، بورادا اولماغيميز نه ياخشي اولدو! قوي بورادا اوچ چادير قوراق، بئري سنه، بئري موسايا، و بئري ده ائليايا."


text:
بو آرادا بئر بولود گلئب اونلارا کؤلگه سالدي. و بولوددان بئر سس گلدي: "بودور منئم عزئز اوغلوم، اونا قولاق آسين."


text:
داغدان اِننده عئسا شاگئردلرئنه تاپشيردي کي، ائنسان اوغلونون اؤلولردن دئرئلمه​يئنه​جک، گؤردوکلري باره​ده هچ کئمه بئر شي دمه‌سئنلر.


text:
اونلار دا عئسانين بو سؤزونو يادلاريندا ساخلاييب اؤلولردن دئرئلمه​يئن نه اولدوغو باره​ده آرالاريندا موباحئثه ادئردئلر.


text:
عئسا اونلارا ددي: "دوغرودان دا ائليا اوّلجه گلئب، هر شيي ائصلاح اده​جک. ائنسان اوغلو حاقّيندا نه يازيليب؟ بو کي، او گرک عذاب چکئب تحقئر اولونسون."


text:
شاگئردلرئنئن يانينا قاييتديقلاري زامان، اونلارين اطرافيندا بؤيوک بئر ائزدئحامي گؤردولر و دئن عالئملري شاگئردلرله موباحئثه ادئردئلر.


text:
جاماعات آراسيندان بئر کئشي جاواب وردي: "اوستاد، اوغلومو سنئن يانينا گتئرمئشم. ائچئنده دئلسئز بئر روح وار.


text:
اوشاغي هارادا توتسا، اونو يره چيرپير. اوشاق کؤپور، دئشلرئني قيجيردير و قورويوب قالير. شاگئردلرئندن ائسته‌دئم کي، بو روحو اوندان اشئيه قووسونلار، لاکئن اِده بئلمه‌دئلر."


text:
عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "اي ائمانسيز نسئل. نه واختا کئمي سئزئنله اولمالي‌يام؟ نه واختا کئمي سئزي دؤزملي‌يم؟ اونو منئم يانيما گتئرئن."


text:
اونلار اوشاغي عئسانين يانينا گتئردئلر. روح اونو گؤرر-گؤرمز، اوشاغي شئدّتله اسدئرئب، يره چيرپدي. اوشاق يره ييخيليب آغيزي کؤپوکلندي و دئيئرله‌نئردي.


text:
" عئسا اوشاغين آتاسيندان سوروشدو: "نه واختدان بري اونون باشينا بو ائش گلئب؟" اوشاغين آتاسي ددي: "اوشاقليغيندان. ""


text:
روح اوشاغي هلاک اتمک اوچون اونو اودا-سويا سالير. لاکئن اگر بئر شي اده بئلئرسن، بئزه يازيغين گلسئن. بئزه ائمداد ات."


text:
عئسا خالقين اونون يانينا قاچا-قاچا گلمه‌سئني گؤرنده او ناپاک روحا آجيقلانيب ددي: "اي کار و دئلسئز روح، سنه امر ادئرم اوندان اشئيه چيخ و بئر داها اونا داخئل اولما."


text:
روح باغيردي و چوخ عذاب ورئب، اوندان اشئيه چيخدي و اوشاق اؤلو کئمي يرده قالدي، اله کي، چوخ آدام ددي: "او اؤلدو."


text:
چونکي شاگئردلرئنه تعلئم ورئب، اونلارا ددي: "ائنسان اوغلو ائنسانلارين الئنه ورئله​جک و اونلار اونو اؤلدوره​جکلر و اؤلدورولمه‌سئندن اوچ گون سونرا دئرئله​جک."


text:
اونلار کفرناحوما گلدئلر. اوه گئرندن سونرا عئسا اونلاردان سوروشدو: "يولدا نه باره​ده موباحئثه ادئردئنئز؟""


text:
شاگئردلرئن هچ بئرئندن سس چيخمادي، چونکي يولدا هانسينين لاپ بؤيوک اولدوغو باره​سئنده موباحئثه اتمئشدئلر.


text:
عئسا اوتوردو و او اون‌‌​ائکي شاگئردي يانينا چاغيريب اونلارا ددي: "بئرئنجي اولماق ائسته‌ين هر کس، گرک هاميدان آخير اولسون و هامييا خئدمت اتسئن."


text:
"کئم بله کئچئک اوشاقلاردان بئرئني منئم آديمين خاطئرئنه قبول اتسه، مني قبول ادئر و مني قبول ادن هر کس، مني يوخ، مني گؤنده‌ره‌ني قبول ادئر."


text:
يوحنّا عئسايا ددي: "اوستاد، بئر آدام گؤردوک کي، سنئن آديندا ناپاک روحلاري اشئيه قوووردو، آمّا سنه پيرو ديئل. اونون اوچون ده اونو بو ائشدن منع اتدئک."


text:
آمّا عئسا اونا ددي: "اونا مانع اولمايين. هچ کئم يوخدور کي، منئم آديمدا مؤجوزه ادئب، سونراسي دا مني يامانلاسين."


text:
مسئحئنکي اولدوغونوز اوچون کئم سئزه منئم آديمين خاطئري اوچون بئر بارداق سو ائچئرتسه، دوغروسونو سئزه ديئرم، اونون اَجري اصلا آرادان گتمه‌يه​جک.


text:
منه ائمان گتئرن بو اوشاقلاردان بئرئني کئم گوناها باتيرسا، اونون اوچون داها ياخشي‌دير کي، بوينونا ديئرمان داشيني باغلاييب، دهنزه آتيلسين.


text:
اگر اَلئن سني گوناها سالير، اونو کس. سنئن اوچون علئل حياتا گئرمک، ائکي ال‌له جهنّمه، او سؤنمه‌ين اودا دوشمکدن داها ياخشي‌دير.


text:
اگر آياغين سني بودره​دئر، اونو کس. سنئن اوچون تک آياقلي حياتا گئرمک، ائکي آياقلي جهنّمه دوشمکدن داها ياخشي‌دير.


text:
اگر گؤزون سني گوناها باتيرير، اونو چيخارت. سنئن اوچون تک گؤزلو تارينين پادشاهليغينا گئرمک، ائکي گؤزلو جهنّمه دوشمکدن داها ياخشي‌دير.


text:
دوز ياخشي شي‌دئر، لاکئن اگر دوز، دوزسوز اولسا، نجه اونو گئنه دوزلو اتمک اولار؟ ائچئنئزده دوز اولسون و آرانيزدا باريش.


text:
عئسا اورادان چيخيب يهودئيه بؤلگه​سئنه، اوردون چايينين او تايينا گلدي. جاماعات گئنه اونون يانينا ييغيلدي و او، نجه کي، عادتي ائدي، گئنه اونلارا تعلئم وردي.


text:
فرئسئلر عئسايا ياخينلاشيب، اونو ائمتاحان اتمک اوچون سوروشدولار: "آيا کئشئيه ائجازه ورئلئب کي، آرواديني بوشاسين؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "هر کس آرواديني بوشاييب اؤزگه بئر آروادلا اِولَنسه، آروادينين حاقّيندا زئنا ادئر. ""


text:
و کئچئک اوشاقلاري عئسانين يانينا گتئردئلر کي، اونلاري مَسح اتسئن. لاکئن شاگئردلر اونلارا آجيقلانديلار.


text:
عئسا بونو گؤرنده قضبله‌نئب، اونلارا ددي: "قويون اوشاقلار يانيما گلسئنلر. اونلارا مانع اولمايين. چونکي تارينين پادشاهليغي بونلار کئمئلرئندئر. ""


text:
يولا چيخاندا بئري قاچا-قاچا عئسانين يانينا گلدي و اونون قاباغيندا دئز چؤکوب سوروشدو: "ياخشي اوستاد، ابدي حياتي مئراث آلماق اوچون نه اتملي‌يَم؟""


text:
احکامي بئلئرسن: قتل اتمه، زئنا اتمه، اوغورلاما، يالانچي شاهئدلئک اتمه، هچ کئمي آلداتما، آتا و آنانا حؤرمت ات.


text:
عئسا اونا باخيب اونو سِودي و اونا ددي: "سنئن بئر شيئن اَسکئکدئر. گت نه‌يئن وارسا، سات، مؤحتاج آداملارا پايلا، گؤيده ثروتئن اولاجاق. سونرا گل منه پيرو اول."


text:
عئسا اطرافينا باخيب شاگئردلرئنه ددي: "تارينين پادشاهليغينا گئرمک وارلي آداملار اوچون نه قدر چتئندئر!""


text:
شاگئردلر اونون سؤزوندن حيران قالديلار. آمّا عئسا اونلارا گئنه جاواب ورئب ددي: "اوشاقلار، تارينين پادشاهليغينا گئرمک نه قدر چتئندئر!""


text:
عئسا اونلارا باخيب ددي: "ائنسانلار اوچون بو قيري‌​مومکوندور، لاکئن تاري اوچون يوخ. تاري اوچون هر شي مومکوندور."


text:
عئسا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، اله بئر آدام يوخدور کي، منئم اوچون و ائنجئلئن خاطئري اوچون اِوئني، قارداشلاريني، باجيلاريني، آناسيني، آتاسيني، اوشاقلاريني، يا دا زمئلرئني آتميش اولسون""


text:
و ائندي، بو زاماندا، اذئيّتلرله يوز قات اِولر، قارداشلار، باجيلار، آنالار و آتالار، اوشاقلار و زمئلر، گله​جک زاماندا دا ابدي حيات آلماسين.


text:
اونلار اورشلئمه گدن يولدا ائره​لي گدئردئلر و عئسا اونلارين قاباغيندا گدئردي. شاگئردلر حيران قالميشديلار و اونون آرخاسيندان گدنلره قورخو دوشموشدو. عئسا گئنه او اون‌ائکي نفري يانينا چاغيريب باشينا نه گله​جه‌يي باره​ده دانيشماغا باشلادي:


text:
"باخين، اورشلئمه گدئرئک و ائنسان اوغلو باش کاهئنلر و دئن عالئملري الئنه ورئله​جک. اونلار اونو اؤلومه محکوم ادئب قيري‌يهودئلره تسلئم اده​جکلر."


text:
و اونلار اونا ائستهزا ادئب، توپوره​جکلر و اونا شالّاق ووروب اؤلدوره​جکلر. و او، اوچ گون سونرا دئرئله​جک.


text:
زِبِدِي اوغوللاري يعقوب و يوحنّا عئسايا ياخينلاشيب، اونا ددئلر: "اوستاد، ائسته‌يئرئک سندن نه خاهئش اتدئيئمئزي، سن بئزئم اوچون اده​سن."


text:
عئسا اونلارا ددي: "نه ائسته‌دئيئنئزي بئلمئرسئنئز. منئم ائچه​جه‌يئم پئياله​دن آيا سئز ائچه​بئلرسئنئز؟ و يا منئم تعمئد آلديغيم تعمئدده آيا سئز ده تعمئد آلا بئلرسئنئز؟""


text:
" ددئلر: "اده بئلرئک."" عئسا اونلارا ددي: "ائچه​جه‌يئم پئياله​دن ائچه​جکسئنئز و آلديغيم تعمئدده سئز ده تعمئد آلاجاقسينيز، ""


text:
لاکئن صاغيمدا يا دا سولومدا اوتورماغا ائجازه ورمک منئم الئمده ديئل. بو يرلر او آداملار اوچوندور کي، اونلار اوچون حاضيرلانيب.


text:
عئسا اونلاري يانينا چاغيريب ددي: "بئلئرسئنئز کي، قيري‌يهودئلر آراسيندا حاکئم ساييلانلار، اونلارا حؤکمرانليق ادرلر و اونلارين ريئسلري اونلارا آغاليق سوررلر. ""


text:
چونکي حتّا ائنسان اوغلو دا، اونا خئدمت اولونماق اوچون گلمه‌دي. او گلدي کي، خئدمت اتسئن و جانيني چوخ آداملارين يولوندا فئدئيه ورسئن.


text:
اونلار اَرئحايا گلدئلر. عئسا شاگئردلري و اونلارلا بؤيوک بئر جاماعاتلا اَرئحادان چيخاندا، تئماوس اوغلو بارتئماوس آديندا کور بئر يولچو يولون قيراغيندا اوتورموشدو.


text:
بارتئماوس اونون ناصئره​لي عئسا اولدوغونو اشئدن واخت قيشقيريب ددي: "داوود اوغلو عئسا، منه رحمئن گلسئن."


text:
چوخ آداملار اونا آجيقلانديلار و ساکئت اولماغيني ائسته‌دئلر. آمّا او، داها چوخ باغيريب ددي: "داوود اوغلو عئسا، منه رحمئن گلسئن."


text:
" عئسا اوندان سوروشدو: "نه ائسته​يئرسن کي، سنه ادئم؟" کور آدام اونا ددي: "اوستاد، گؤزلرئم گئنه گؤرسون."" ""


text:
عئسا اونا ددي: "گت، ائمانين سنه شفا وردي."" او آندا کور آدامين گؤزلري گؤرمه‌يه باشلادي و يولا دوشوب عئسانين دالينجا گتدي.


text:
اورشلئمه ياخينلاشيب زيتون داغينين يانيندا اولان بيت‌فاجي و بيت‌عنيايا يتئشن زامان، عئسا شاگئردلرئندن ائکئسئني گؤنده‌رئب


text:
اونلارا بله ددي: "قاباغينيزداکي کنده گدئن. اورايا گئرنده اورادا باغلي دوران بئر سيپا گؤره​جکسئنئز کي، ائندئيه کئمي هچ کس اونا مئنمه‌يئب. اونو آچين و منئم يانيما گتئرئن. ""


text:
و اگر بئري سئزه دسه: «نه اوچون بونو ادئرسئنئز؟» دئيرسئنئز: «ربّئن بونا احتئياجي وار و آنَن اونو بورايا قايتاراجاق.»


text:
عئسا اورشلئمه گئرئب معبده گتدي و هر شيي گؤزدن کچئرتدي. گج اولدوغونا گؤره، او اون‌ائکي شاگئرد​له بيت عنيايا گتدي.


text:
اوزاقدا يارپاقلي بئر انجئر آغاجي گؤردو. آغاج اوستونده بئر شي تاپماق اومئدی ائله اونا ياخينلاشدي، آمّا يانينا گلن واخت، يارپاقدان باشقا اوندا بئر شي تاپمادي، چونکي انجئر مؤوسومو ديئلدي.


text:
اورشلئمه گلدئلر. عئسا معبده گئردي و اورادا آليش-ورئش ادنلري اشئيه قوودو. صرّافلارين مئزلرئني و گؤيرچئن ساتانلارين چارپايالاريني چوئردي.


text:
و اونلارا تعلئم ورئب ددي: "مگر يازيلماييب کي، «منئم اوئم بوتون مئلّتلر اوچون دوعا اوي چاغيريلاجاق؟!» لاکئن سئز، اونو اوغرولار يوواسينا دؤنده‌رئبسئنئز."


text:
باش کاهئنلر و دئن عالئملري بونو اشئتدئلر و عئساني هلاک اتمک اوچون بئر يول تاپماغا باشلاديلار. چونکي اوندان قورخوردولار. اونا گؤره کي، بوتون خالق اونون تعلئملرئندن حيران قالميشدي.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم، هرکس بو داغا دسه: «قالخ، دهنزه آتيل!» و اوره‌يئنده شوبهه اتمه‌يئب ددئيئنئن اولاجاغينا ائنانسا، ددئيي کئمي اولاجاق.


text:
بونون اوچون سئزه ديئرم، دوعا اتدئيئنئز و ائسته‌دئيئنئز هر شيئن اِله ائندئدن آلديغينيزا ائنانين و سئزئن اوچون اولاجاق.


text:
دوعايا دوردوغونوز زامان، هر بئر آدامين ضئدّئنه اوره‌يئنئزده نه ساخلاييبسينيز، باغيشلايين کي، گؤيلرده اولان آتانيز دا سئزئن تقصئرلرئنئزي سئزه باغيشلاسين.


text:
اونلار گئنه اورشلئمه گلدئلر. عئسا معبدئن حيطئنده گزنده، باش کاهئنلر، دئن عالئملري و آغساقّاللار ياخينلاشيب،


text:
عئسا اونلارا ددي: "من ده سئزدن بئر سوآل سوروشاجاغام. منه جاواب ورئن، او واخت من ده سئزه دئيه‌رم کي، بو ائشلري نه صلاحئيّتله گؤرورم."


text:
" و عئسايا جاواب ورئب ددئلر: "بئلمئرئک."" عئسا دا اونلارا ددي: "من ده سئزه دمئرم کي، بو ائشلري نه صلاحئيّتله گؤرورم."" ""


text:
عئسا مثللر​له اونلارلا دانيشماغا باشلادي: "بئر آدام اوزوم باغي اکدي و اونون اطرافينا دووار چکدي. شئره اوچون بئر حوووض قازيب، باغدا بئر بورج ده تئکدي و سونرا باغي باغبانلارا ائجاره​يه ورئب، سفره چيخدي."


text:
باغين صاحئبي باغبانلارين يانينا آيري بئر قول گؤنده‌ردي. آمّا اونلار بو قولون باشيني يارالاييب، تحقئر اتدئلر.


text:
باغ صاحئبي باشقا بئرئني ده گؤنده‌ردي. اونو دا اؤلدوردولر. داها بئر چوخ قول گؤنده‌ردي. اونلارين بعضئسئني دؤيدولر، بعضئسئني ده اؤلدوردولر.


text:
باغ صاحئبئنئن سوگئلي بئر اوغلو وار ائدي. «اوغلوما حؤرمت اده​جکلر» ديئب، آخيردا اونو باغبانلارين يانينا گؤنده‌ردي.


text:
اونلار چاليشديلار عئساني بئر نحو​له توتسونلار، چونکي باشا دوشدولر کي، بو مثلي اونلارين باره​سئنده ديئر. لاکئن جاماعاتدان قورخدوقلاري اوچون اونو بوراخيب گتدئلر.


text:
سونرا فرئسئلردن و هئرودچولاردان بعضئلرئني عئسانين يانينا گؤنده‌ردئلر کي، اونون اؤز سؤزو ائله اونو تورا سالسينلار.


text:
اونلار گلئب عئسايا ددئلر: "اوستاد، بئلئرئک کي، سن حقئقت​سِوَن بئر آدامسان و هچ کسدن باکين يوخدور، چونکي آداملار آراسيندا فرق قويمادان تارينين يولونو اؤيره‌دئرسن. قيصره باج ورمک آيا جائزدئر يا خير؟ وِرَک يا ورمه‌يک؟""


text:
عئسا اونلارين ائکي​اوزلويونو بئلئب، اونلارا ددي: "مني نه اوچون ائمتاحان ادئرسئنئز؟ بئر دئنار گتئرئن گؤروم."


text:
" اونا بئر دئنار گتئردئلر. عئسا اونلارا ددي: "بو صورت و بو يازي کئمئندئر؟" جاواب وردئلر: "قيصرئن."" ""


text:
"اوستاد، موسا بئزه يازيب کي، اگر بئرئنئن قارداشي اؤلوب آروادي قالسا، لاکئن اوشاقلاري اولماسا، قارداشي اونون آرواديني آليب، قارداشينا نسئل يتئشدئرسئن.


text:
قئيامت گونونده اونلار دئرئلَنده، بو آرواد هانسينين آروادي اولاجاق؟ چونکي اونلارين يدّئسي ده بو آروادلا اِولَندي."


text:
عئسا اونلارا ددي: "سئزئن سهو اتدئيئنئزئن سببي ده اله بودور، چونکي نه موقدّس کئتابي آنلاييرسينيز، نه ده تارينين قودرتئني. اله ديئل؟""


text:
لاکئن اؤلولردن دئرئلمه مطلبئنه گلئنجه، مگر موسانين کئتابيندا، آلوولانان بوتا باره​ده‌کي فصئلده اوخوماييبسينيز کي، تاري اونا ديئر: «من ائبراهئمئن تاريسي، ائسحاقين تاريسي و يعقوبون تاريسي‌يام؟!»


text:
دئن عالئملرئندن بئري ياخينلاشيب، اونلارين موباحئثه​لرئنه قولاق آسدي و عئسانين اونلارا ياخشي جاواب وردئيئني اشئدنده، عئسادان سوروشدو: "امرلرئن لاپ بئرئنجئسي هانسي‌دير؟""


text:
و اونو بوتون اورکله، بوتون فهمله، و بوتون قووّتله سومک، و قونشونو دا اؤزون کئمي سومک بوتون يانديرما هدئيه​لر و قوربانلاردان افضلدئر."


text:
عئسا اونون عاغيلّي جاواب وردئيئني گؤرنده اونا ددي: "سن تارينين پادشاهليغيندان اوزاق ديئلسن."" داها هچ کئم اوندان بئر شي سوروشماغا جورعت اتمه‌دي.


text:
داوود اؤزو موقدّس روحدان ائلهام آليب ددي؛ «رب منئم ربّئمه ددي: دوشمنلرئني آياقلارينين آلتينا سالاناجاق صاغيمدا اوتور.»


text:
اگر داوود اؤزو اونا رب ديئر، بس نجه اونون اوغلو اولور؟" اوراداکي بؤيوک جاماعات عئسانين سؤزلرئنه شادليقلا قولاق آسيردي. ""


text:
عئسا تعلئملرئنده اونلارا بله ددي: "آييق اولون دئن عالئملرئندن کي، اوزون پالتارلاردا گزمه‌يي، بازارلاردا سالام آلماغي،""


text:
دول آروادلارين مال-مولکونه يئيه چيخيرلار و رئياکارليقلاريندان دوعالاري اوزاديرلار! بو آداملارين جزاسي داها دا آغير اولاجاق.


text:
عئسا خزئنه صانديغينين قاباغيندا اوتوروب، خالقين نجه خزئنه​يه پول آتديغينا باخيردي. بئر چوخ وارلي آداملار چوخ پول آتيرديلار.


text:
عئسا شاگئردلرئني يانينا چاغيريب ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، بو دول فاغير آرواد صانديغا پول آتانلارين ​هاميسيندان چوخ​آتدي. ""


text:
چونکي اونلارين هاميسي آرتيقليقلاريندان آتديلار، لاکئن بو آرواد کاسيبليغيندان بوتون واريني، بوتون کچئنه​جک پولونو آتدي.


text:
عئسا اونا ددي: "بو بؤيوک عئمارتلري گؤرورسن؟ اونلارين داشي، داش اوسته قالماياجاق. هاميسي ييخيلاجاقدير."


text:
عئسا، زيتون داغيندا، معبدئن قاباغيندا اوتورموشدو کي، پطروس، يعقوب، يوحنّا، و آندرياس آيريجا اوندان سوروشدولار:


text:
"بئزه ده گؤرک بو ائشلر نه زامان اولاجاق؟ نه علامت وار کي، بئزه بونلارين عنقرئب تامام اولاجاغيني گؤرسدسئن؟""


text:
جنگلر و موحارئبه​لر خبرلرئني اشئتدئيئنئز زامان، اوره‌يئنئز اوزولمه‌سئن. بونلارين اولماسي گرکدئر، آنجاق حله آخير ديئل.


text:
چونکي مئلّت، مئلّت اوستونه و مملکت، مملکت اوستونه قالخاجاق. چوخ يرلرده زلزله​لر اولاجاق، آجليق دوشه​جک، بونلار سانجي‌لارين باشلانيشي‌دير.


text:
لاکئن سئز آييق اولون. سئزي محکمه​لره وره​جکلر، کنئسه​لرده دؤيوله​جکسئنئز و منه گؤره، سئز حؤکمدارلار و پادشاهلار قاباغيندا دوراجاقسينيز کي، اونلارا شهادت اولسون.


text:
سئزي توتوب تسلئم اتدئکلري زامان، نه دئيه​جه‌يئنئزئن باره​سئنده نئگاران اولمايين. او ساعاتدا سئزه نه ورئلسه، اونو ديئن. چونکي دانيشان سئز يوخ، موقدّس روحدور.


text:
قارداش قارداشي، و آتا اؤولادي اؤلومه وره​جک. و اؤولادلار آتا-‌آنانين ضئدّئنه قالخيب، اونلاري اؤلدوره​جکلر.


text:
دانيال پيغمبرئن يازديغي کئمي، وئرانه​لئک گتئرن ائيرنج شيئن لايئق اولمايان يرده دوردوغونو گؤردويونوز زامان، يهودئيه​ده اولانلار داغلارا قاچسينلار.


text:
چونکي او گونلرده اله موصئبت اولاجاق کي، تارينين ياراتديغي کائناتين باشلانيشيندان ائندئيه قدر اونون کئمي نه اولوب، نه ده اولاجاق.


text:
اگر رب او گونلري قيسالتماسايدي، هچ بئر ائنسان خئلاص اولا بئلمزدي. آمّا سچدئيي سچئلمئشلرئن خاطئري اوچون او گونلري قيسالتدي.


text:
چونکي يالانچي مسئحلر و يالانچي پيغمبرلر ظوهور اده​جکلر و اله علامتلر و مؤجوزه​لر گؤرسده​جکلر کي، مومکون اولسا، سچئلمئشلري ده آزديرسينلار.


text:
ائنسان اوغلو او واخت ملکلرئني گؤنده‌ره​جک و اؤز سچدئکلرئني دؤرد طرفدن، يرئن اوجوندان گؤيون اوجونا قدر، ييغاجاق.


text:
ائندي مثلي انجئر آغاجيندان اؤيره‌نئن: اونون بوداقلاري تزه​له‌نئب يارپاقلاري چيخان زامان، يايين ياخين اولدوغونو آنلاييرسينيز.


text:
بو، قوربته گدن بئر آدامين وضعئنه بنزر. اِوئندن آيريلان واخت، اِوئنئن ائختئياريني نؤکرلرئنه ورئب، هره‌يه اؤز ائشئني تاپشيردي و قاپيچي‌يا دا امر اتدي کي، اوياق قالسين.


text:
سئز ده اوياق قالين، چونکي اِو صاحئبئنئن نه واخت گله​جه‌يئني بئلمئرسئنئز. بئلمئرسئنئز آخشام گله​جک و يا گجه ياريسي، خوروزلارين بانلاديغي واخت گله​جک و يا سحر.


text:
پاسخا و فطئر بايرامينا ائکي گون قالميشدي. باش کاهئنلر و دئن عالئملري عئساني حئيله ائله توتوب اؤلدورمه‌سي باره​ده بئر يول آختاريرديلار.


text:
عئسا بيت‌عنيادا، جوذاملي شمعونون اوئنده، سوفره باشيندا اوتورموشدو کي، بئر آرواد مرمر قابدا چوخ باهالي خالئص سونبول ياغي گتئردي و قابي سينديريب، ياغي عئسانين باشينا تؤکدو.


text:
چونکي فاغيرلار دائم سئزئن يانينيزداديرلار و نه زامان ائستيه​سئنئز، اونلارا ياخشيليق اده بئلرسئنئز. لاکئن من، دائم سئزئن يانينيزدا ديئلم.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ بو خوش خبر دونيانين هاراسيندا موژده ورئلسه، بو آروادين اتدئيي ائشدن ده ياد ادئله​جک.


text:
اون‌ائکي شاگئرددن بئري، ائسکاريوتلو يهودا، باش کاهئنلرئن يانينا گتدي کي، عئساني اونلارا تسلئم اتسئن.


text:
کاهئنلر بونو اشئدنده سوئندئلر و يهودايا پول وعده​سي وردئلر. او دا موناسئب بئر فورصت آختاريردي کي، عئساني اونلارين الئنه ورسئن.


text:
فطئر بايرامينين اوّلئنجي گونو کي، پاسخانين قوربان قوزوسو او گونده کسئلردي، شاگئردلر عئسايا ددئلر: "پاسخا يمه‌يئني هارادا يمک ائسته‌يئرسن؟ گدئب هارادا حاضيرلاياق؟""


text:
عئسا شاگئردلرئندن ائکئسئني گؤنده‌رئب اونلارا ددي: "شهره گدئن، سهنگله سو داشي‌يان بئر نفر سئزه راست گلر. اونون دالينجا گدئن."


text:
بو آدام هارايا گئرسه، او اِوئن صاحئبئنه ديئن:​ «اوستاد ديئر: هارادادير او حاضيرلانان اوتاق کي، شاگئردلرئمله بئر يرده پاسخا يمه‌يئني اورادا يِيئم؟»


text:
سوفره باشينا اوتوروب يمک يئينده، عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم، سئزدن بئري، منئمله سوفره باشيندا اوتورانلاردان بئري، منه خيانت اده​جک."


text:
عئسا اونلارا ددي: "او آدام اون‌ائکئلردن بئري‌دئر، او کي، اَلئني منئمله اوزاديب، چؤره‌يئني کاسايا باتيرير."


text:
چونکي ائنسان اوغلو اؤزو حاقّيندا يازيلميش اولدوغو کئمي گدئر، لاکئن واي او آدامين حالينا کي، ائنسان اوغلو اونون الئله تسلئم اولونور! او آدام آنادان اولماسايدي، اونا داها ياخشي اولاردي!


text:
يمک يئينده عئسا چؤره‌يي گؤتوروب شوکور اتدي و بؤلوب شاگئردلره وردي و اونلارا ددي: "آلين، بو، منئم بدنئمدئر."


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم، اوزوم محصولوندان​آرتيق ائچميه​جه‌يم، او گونه قدر کئمي کي، تارينين پادشاهليغيندا تزه​سئني ائچئم.


text:
عئسا پطروسا ددي: "دوغروسونو ديئرم؛ بو گون، اله بو گجه خوروز ائکي دفه بانلاماميش، سن مني اوچ دفه ائنکار اده​جکسن."


text:
آمّا پطروس داها آرتيق تأکئد ادئب ددي: "اگر سنئنله بئرلئکده اؤلمک منه لازيم گلسه بله، سني اصلا ائنکار اتمه‌رم."" آيري شاگئردلر ده اله ددئلر.


text:
اونلار جِتسئماني آديندا بئر يره گلدئلر. عئسا شاگئردلرئنه ددي: "سئز بورادا اوتورون اله کي، من دوعا ادئم."


text:
و ديئردي: "آبّا -آتا، سنه هر شي مومکوندور. بو پئياله​ني مندن اوزاقلاشدير. لاکئن منئم ائسته‌دئيئم يوخ، سنئن ائسته‌دئيئن اولسون.» ""


text:
و گلئب گئنه ده اونلاري يوخولاميش تاپدي. چونکي گؤزلري آغيرلاشميشدي و اونا نه جاواب وره​جکلرئني بئلمئردئلر.


text:
عئسا اوچونجو دفه گلئب، اونلارا ددي: "حله ده ياتيبسينيز؟ حله ده ائستئراحت ادئرسئنئز؟ آرتيق بسدئر. واخت گلدي؛ باخ، ائنسان اوغلو گوناهکارلارين الئنه ورئلئر."


text:
عئسا، بو سؤزلري دئين زامان، اون‌ائکئلردن بئري اولان يهودا و اونونلا بئرلئکده، باش کاهئنلر، دئن عالئملري و آغساقّاللار طرفئندن گؤنده‌رئلمئش بؤيوک بئر دسته گلدي. اونلار قيلينجلار و دينکلر​له سئلاحلانميشديلار.


text:
عئساني تسلئم ادن اونلارلا قرارلاشيب دمئشدي: «کئمي اؤپسم، عئسا اودور. اونو توتون و احتئياطلا آپارين.»


text:
عئسا اونلارا ددي: "مني توتماق اوچون اله قيلنجلار و دينکلر​له گلئبسئنئز کي، اله بئل اوغرو توتورسونوز؟! ""


text:
عئساني باش کاهئنئن يانينا آپارديلار. بوتون باش کاهئنلر، آغساقّاللار، و دئن عالئملري اورايا ييغيلديلار.


text:
پطروس باش کاهئنئن حيطئنئن ائچه‌رئسئنه قدر اوزاقدان عئسانين دالينجا گتدي و اورادا موحافئظلرله اود يانيندا اوتوروب اؤزونو قيزيشديريردي.


text:
بو واخت، باش کاهئنلر و بوتون مجلئسده اولانلار عئساني اؤلدورمک اوچون اونون ضئدّئنه شهادت آختاريرديلار، لاکئن تاپميرديلار.


text:
"بئز اشئتدئک کي، ديئردي: «ال​‌له تئکئلمئش بو معبدي ييخيب، ال​‌له تئکئلمه​مئش اؤزگه بئرئني اوچ گونده بئنا اده‌رم.»""


text:
باش کاهئن اورتادا آياغا قالخيب، عئسادان سوروشدو: "هچ جاواب ورمئرسن؟ بونلارين سنئن ضئدّئنه وردئکلري شهادت نه‌دئر؟""


text:
آمّا عئسا سوکوت ادئب، اونون سوآلينا جاواب ورمه‌دي. باش کاهئن گئنه اوندان سوروشوب ددي: "آيا سن موتبارک تارينين اوغلو مسئحسن؟""


text:
عئسا ددي: "منم. و سئز ائنسان اوغلونو گؤره​جکسئنئز کي، قادئر اولانين صاغيندا اوتوروب بولودلار آراسيندا گلئر."


text:
و بعضئلري اونون اوستونه توپورمه‌يه باشلاديلار. عئسانين گؤزلرئني باغلاييب اونا يوموروق وورا-وورا ديئردئلر: "نبئلئک ات!"" و موحافئظلر اونو توتوب ياناقلارينا شئلّه ووروردولار.


text:
و پطروسو اود يانيندا قيزيشان حالدا گؤرنده، اونا دئقّتله باخيب ددي: "سن ده او ناصئره​لي عئسا ائله ائدئن."


text:
آمّا پطروس گئنه ده ائنکار اتدي. بئر آز سونرا اورادا دورانلار پطروسا ددئلر: "جلئل​لي اولدوغون اوچون دوغرودان دا سن اونلاردان بئرئسن."


text:
و او آندا خوروز ائکئنجي دفه بانلادي. پطروس عئسانين اونا ددئيي سؤزو خاطيرلادي کي، "خوروز ائکي دفه بانلاماميشدان، سن اوچ دفه مني ائنکار اده‌جکسن."" و هؤنکور-هؤنکور آغلاماغا باشلادي.


text:
سحر تزدن، باش کاهئنلر، آغساقّاللار، دئن عالئملري و بوتون سنهدرئن مصلحتلشدئلر. اونلار عئساني باغلاييب آپارديلار و پئلاطا تسلئم اتدئلر.


text:
" پئلاط اوندان سوروشدو: "آيا يهودئلرئن پادشاهي سَنسن؟" عئسا جاواب ورئب اونا ددي: "ددئيئن کئمي​دئر."" ""


text:
پئلاط خالقي راضي اتمک اوچون باراباسي آزاد اتدي و عئسايا شالّاق ووردوراندان سونرا اونو چارميخا چکئلمه‌يه وردي.


text:
عسگرلر عئساني ائستهزا ادندن سونرا قيرميزي شئنلي اونون اَينئندن چيخارديب اؤز پالتاريني گيدئردئلر. و اونو چارميخا چکئلمک اوچون اشئيه چيخارتديلار.


text:
شمعون آديندا کرِنِيلي بئر آدام شهرئن اشئيئندن گلئب اورادان کچئردي. شمعون ائسکندر و روفوسون آتاسي​دير. عسگرلر اونو مجبور اتدئلر کي، عئسانين چارميخيني داشيسين.


text:
باش کاهئنلر و دئن عالئملري ده آرالاريندا اونو رئشخند ادئب ديئردئلر: "اؤزگه​لري قورتاردي، لاکئن اؤزونو قورتارا بئلمئر.


text:
ائسرايئلئن پادشاهي مسئح، قوي ائندي چارميخدان دوشسون و بئز گؤروب اونا ائمان گتئرک."" عئسانين يانيندا چارميخا چکئلنلر ده اونو سؤيوردولر.


text:
" دوقّوزونجو ساعاتدا عئسا اوجا سَسله باغيردي: "ائلويي، ائلويي، لاما سبقته‌ني؟" ترجومه​سي: "تاريم، تاريم! نه اوچون مني ترک اتدئن؟""""


text:
آرالاريندان بئري قاچيب، بئر ​سونگري سئرکه​يه باتيردي و اونو بئر قاميشين اوجونا تاخيب عئسايا ائچئرتدي و ددي: "قويون گؤرک آيا ائليا اونو اندئرمه‌يه گلئر؟""


text:
عئسانين قاباغيندا دوران يوز باشي، اونون بله قيشقيريب جان وردئيئني گؤرنده ددي: "دوغرودان دا بو آدام، تارينين اوغلو ائدي."


text:
اورادا باش ورنلره تاماشا ادن بعضي آروادلار دا وار ائدي. اونلارين آراسيندا مجدللي مريم، يوسايين و کئچئک يعقوبون آناسي مريم و سالومه ده دايانميشدي.


text:
عئسا جلئلده ائکن بو آروادلار اونون دالينجا گدئب، اونا خئدمت ادئردئلر. عئسا ائله اورشلئمه گلمئش بئر چوخ آرواد دا اولوب-کچنلره تاماشا ادئردئلر.


text:
آرئماتايلي يوسئف گلدي و جسارتئني بئر يره ييغيب پئلاطين يانينا گتدي و عئسانين جسدئني ائسته‌دي. يوسئف يهود مجلئسئنئن حؤرمتلي عوضولرئندن بئري​ ائدي و تارينين پادشاهليغيني گؤزله‌يئردي.


text:
پئلاط عئسانين بله تز اؤلدويوندن تعجّوب اتدي و يوزباشيني يانينا چاغيريب اوندان سوروشدو: "چوخدان اؤلوب؟""


text:
يوسئف ده کتان ساتين آلدي و عئسانين بدنئني چارميخدان آشاغي اندئرئب، کتانا ​بوکدو. ​اونو قايادا قازيلميش بئر قبئره قويدو و قبئرئن آغزينا بئر داش دئيئرلتدئلر.


text:
سبّت گونو کچندن سونرا، مجدللي مريم، يعقوبون آناسي مريم، و سالومه عطئرلر ساتين آلديلار کي، گدئب عئساني عطئرله‌سئنلر.


text:
جاوان اونلارا ددي: "حيرت اتمه‌يئن! سئز چارميخا چکلئمئش ناصئره​لي عئساني آختاريرسينيز. او دئرئلئب، بورادا ​ديئل. باخين، اونو قويدوقلاري​ ير بورادير.


text:
ائندي اونون شاگئردلرئنئن و پطروسون يانينا گدئن و اونلارا ديئن کي، او سئزدن قاباق جلئله گدئر. ددئيي کئمي اونو اورادا گؤره​جکسئنئز."


text:
اونلار قبئردن چيخيب قاچديلار، چونکي تئتره‌مه و حيرت اونلاري بوروموشدو. قورخدوقلاريندان هچ کسه بئر شي دمه‌دئلر.


text:
هفته​نئن ائلک گونو سحر ارکن، عئسا دئرئلندن سونرا اوّلجه اؤزونو مجدللي مريمه گؤرستدي. عئسا مريمدن يدّي ناپاک روح قووموشدو.


text:
و اوندان سونرا عئسا اؤزونو او اون​بئر شاگئرده، اونلار سوفره باشيندا اولاندا ظاهئر اتدي و اونلاري ائمانسيزليقلاري و داش اورکلي اولدوقلاري اوچون دانلادي. چونکي اونلار اونون اؤلولردن دئرئلندن سونرا اونو گؤرنلرئن سؤزلرئنه ائنانماميشديلار.


text:
ائلانلاري اَللري ائله توتاجاقلار. اؤلدورن زَهَر ده ائچسه​لر، اونلارا زئيان يتئرمه‌يه​جک. ناخوشلار اوستونه اللرئني قوياجاقلار و اونلار صاغالاجاقلار.


text:
شاگئردلر ده گدئب، تارينين سؤزونو هر يرده يايديلار. رب اونلارلا ائدي و کلامي آرخادان گلن علامتلرله تصدئق ادئردي.


text:
يهودئيه پادشاهي هئرود زامانيندا، ابئيّا دسته​سئندن زکريا آدلي بئر کاهئن وار ائدي. اونون آروادي الئزابت هارون نسلئندن ائدي.


text:
اونلارين ائکئسي ده تارينين نظرئنده صالح ائنسانلار ائدئلر و ربّئن هامي امر و احکاملارينا کامئل عمل ادئردئلر.


text:
بئر گون زکريا، اؤز دسته​سئنئن کاهئنلئک نؤوبتي اولاندا، تارينين حوضوروندا کاهئنلئک وظئفه​سئنه مشغول ائدي.


text:
زکريا ربّئن معبدئنه گئردي. چونکي بوخور يانديرماق پوشکو نجه کي، کاهئنلئکده عادت اولموشدو، اونون آدينا دوشموشدو.


text:
آمّا ملک اونا ددي: "زکريا، قورخما. دوعان موستجاب اولوب. آروادين الئزابت سنئن اوچون بئر اوغلان دوغاجاق. اونون آديني يحيا قوياجاقسان.


text:
چونکي او، ربّئن نظرئنده بؤيوک اولاجاق. هچ واخت شراب و کفلندئرن بئر زاد ائچمه‌يه​جک و آناسينين قارنيندان موقدّس روحلا دولو اولاجاق.


text:
او، ربّئن قاباغيندا، ائليانين روحو و قووّتي​ ائله گده​جک. اله کي، آتالارين اورکلرئني اوشاقلارا و عاصئلري، صالحلرئن حئکمتئنه دؤنده‌رسئن، اله کي، رب اوچون بئر خالق حاضيرلاسين."


text:
ملک جاواب وردي: "من تارينين حوضوروندا دوران جبراييلام. گؤنده‌رئلمئشم کي، سنئنله دانيشيب، سنه بو خوش خبري يتئرئم.


text:
باخ، ائندي دئلئن توتولاجاق و خبر وردئيئم شيلر واقع اولانا کئمي دانيشماغا قادئر اولماياجاقسان. چونکي واختيندا دوغرو چيخاجاق سؤزلرئمه ائنانمادين."


text:
معبددن چيخاندا زکريا آرتيق لال اولموشدو. خالق بئلدي کي، او، معبدده بئر رؤيا گؤروب، چونکي ائشاره​ ائله اونلارا آنلاديردي، لاکئن دانيشماغا قادئر ديئلدي.


text:
و ديئردي: "رب منه مرحمت نظرئني ساليب و بو ائشي او منه ادئب کي، ذلئل​لئيئمي ائنسانلارين آراسيندان گؤتورسون."


text:
مريم آدلي بئر باکئره قيزين يانينا کي، يوسئف آدلي بئر کئشئنئن آداخليسي ائدي. يوسئف داوودون نسلئندن ائدي.


text:
ملک جاواب ورئب ددي: "موقدّس روح سنئن اوستونه نازئل اولاجاق و حاق-تاعالانين قودرتي سنه کؤلگه سالاجاق. اونون اوچون ده او موقدّس مؤولودا تارينين اوغلو ديئله​جک.


text:
باخ، سنئن قوحومون الئزابت ده بو قوجا زامانيندا بئر اوشاغا بويلودور. او کي، اونون حاقّيندا سونسوز ديئردئلر، ائندي آلتينجي آييني کچئردئر.


text:
سکّئزئنجي گون گلدئلر کي، اوشاغي ختنه اتسئنلر و ائسته‌يئردئلر اونون آديني، آتاسينين آدينا گؤره، زکريا قويسونلار.


text:
اونلارين اطرافيندا ياشايان هامي قونشولاري قورخو باسدي و يهودئيه​نئن هامي داغليق بؤلگه‌سئنده، هر کس بو واقئعه​دن دانيشيردي.


text:
و بونو اشئدنلر، اشئتدئکلرئنئن هاميسيني يادلاريندا ساخلاييب، حيران قالميشديلار و ديئردئلر: "بو اوشاق نه اولاجاق!"" چونکي ربّئن الي اونونلا ائدي.


text:
و سن اي اوشاق، حاق-تاعالانين پيغمبري چاغيريلاجاقسان. چونکي ربّئن قاباغيندا گدئب، اونون يولونو حاضيرلاياجاقسان.


text:
اله کي، قارانليقدا و اؤلوم کؤلگه سئنده اوتورانلارا ائشيق ورسئن و بئزئم قدملرئمئزي صولح يولونا هئدايت اتسئن."


text:
و اوشاق بؤيويوب، روحدا قووّتله‌نئردي و ائسرايئل خالقينين آراسيندا ظوهور اده‌نه قدر چؤللرده ياشاييردي.


text:
بو نوفوس ساييسي ائلک نوفوس ساييسي ائدي کي، کرئنئيوسون سورئيه اؤلکه​سئنده والي اولدوغو زامان باش وردي.


text:
اونون اوچون يوسئف ده داوودون نسلئندن اولدوغونا گؤره، جلئلئن ناصئره شهرئندن چيخيب، يهودئيه وئلايتئنئن بِيت‌لِخِم چاغيريلان داوود شهرئنه گلدي کي،


text:
مريم ائلک اوغلونو دوغدو. اونو قونداغا سرئب آخوردا ياتيرتدي. چونکي اونلار اوچون مهمانخانادا ير يوخ ائدي.


text:
او اؤلکه​ده چوبانلار وار ائدئلر کي، چؤلده ياشاييب سورولرئني قوروماق اوچون گجه اونلارين کشئيئني چکئردئلر.


text:
ربّئن بئر مله‌يي اونلارين يانيندا ظاهئر اولدو و ربّئن جلالي اونلارين اطرافيني نورلا دولدوردو و اونلاري بؤيوک بئر دهشت بورودو.


text:
"لاپ اوجالاردا اولان تارييا عئزّت، ير اوزونده اونون مرحمتي آلتيندا اولان ائنسانلار آراسيندا باريش اولسون."


text:
ملکلر چوبانلارين يانيندان گؤيه قالخاندان سونرا، اونلار بئربئرلرئنه ددئلر: "گلئن بِيت‌لِخِمه گدک و ربّئن بئزه بئلدئردئيي بو واقئعه​ني گؤرک."


text:
سکّئزئنجي گون تامام اولاندا، اوشاغي ختنه اتدئلر و آديني عئسا قويدولار، او آد کي، ملک اونا آناسينين بطنئنده قويولماميشدان ورمئشدي.


text:
موسانين شرئعتئنه گؤره، اونلارين طهارت گونلري تامام اولاندان سونرا، يوسئف و مريم اوشاغي اورشلئمه گتئردئلر کي، اونو ربّه تقدئم اتسئنلر.


text:
و ربّئن شرئعتئنده ديئلدئيي کئمي، بئر جوت قومرونو و يا ائکي گؤيرچئن بالاسيني قوربان آديندا تقدئم اتسئنلر.


text:
او زامان اورشلئمده شمعون آديندا صالح و دئندار بئر آدام وار ائدي کي، ائسرايئلئن تسلّي تاپاجاغيني گؤزله‌يئردي؛ و موقدّس روح اونون اوستونده ائدي.


text:
شمعون روح طرفئندن ائلهاملانيب، معبده گلدي. اوشاغين والئديني کؤرپه عئساني ائچه‌ري گتئردئلر کي، اونون حاقّيندا شرئعتئن ددئيي عادته عمل اتسئنلر.


text:
​شمعون اونلارا خيئر-دوعا ادئب، اوشاغين آناسي مريمه ددي: "باخ، بو کؤرپه ائسرايئلده بئر چوخ آداملارين ييخيليب قالخماسي اوچون تعيئن اولونوب؛ بئر علامت کي، اونون ضئدّئنه دانيشاجاقلار.


text:
سنئن ده جانيني بئر قيلينج پارچالاياجاق. بونلارين هاميسي اوندان اؤتري اولاجاق کي، چوخلارينين اوره‌يئنده​کي دوشونجه​لر آشکارا چيخسين."


text:
آشِر قبئله​سئندن نبئلئک ادن آنّا دا اورادا ائدي. آنّا فَنوعئلئن قيزي ائدي. آنّا چوخ قوجا ائدي. قيزليغيندان سونرا يدّي ائل اَري ائله ياشاميشدي و


text:
سونراسي دا بو هشتاد دؤرد ياشيناجاق دول قالميشدي. آنّا معبددن اصلا آيريلماييب، گجه-گوندوز دوعالار و اوروجلارلا اورادا عئبادت ادئردي.


text:
او دا اله او ساعات گلئب، تارييا شوکور اتدي و اوشاغين حاقّيندا اورشلئمئن خئلاصيني گؤزله‌ين هامي آداملارلا دانيشدي.


text:
يوسئف و مريم ربّئن شرئعتئنده امر ادئلن هامي شيلري تامام ادندن سونرا جلئله، اؤز شهرلري ناصئره​يه قاييتديلار.


text:
بايرام گونلري تامام اولوب اِولرئنه قاييداندا، اوغلان اوشاق عئسا اورشلئمده قالدي. لاکئن والئديني بوندان بئخبر ائدئلر.


text:
اله گومان ادئردئلر کي، او، يولداشلاري ائله گدئر. بئر گونلوک يول گدندن سونرا، اونو قوحوم و تانيشلار آراسيندا آختارماغا باشلاديلار.


text:
اوچ گوندن سونرا اونو معبدده تاپديلار. او، موعلّئملرئن آراسيندا اوتورموشدو و اونلارا قولاق آسيب، اونلاردان سوآل ادئردي.


text:
والئديني اونو گؤرن زامان حيرت اتدئلر. عئسانين آناسي اونا ددي: "اوغلوم، نه اوچون بئزئمله بله رفتار اتدئن؟ آتان و من نئگاران اولوب سني آختاريرديق؟""


text:
سونرا عئسا اونلارلا يولا دوشوب ناصئره​يه گتدي. و اونلاردان ائطاعت ادئردي. لاکئن آناسي بو شيلرئن هاميسيني اوره‌يئنده ساخلاييردي.


text:
قيصر تئبرئيوسون حاکئمئيّتئنئن اون بشئنجي ائلئنده، او زامان کي، پونطئيوس پئلاط يهودئيه والئسي، هئرود جلئلئن تِترارخي، اونون قارداشي فئلئپوس ائتورايا و تئراخونئتئس وئلايتئنئن تِترارخي، لئسانئياس آبئلينئيا تَترارخي،


text:
او دا، اوردون چايينين اطرافينداکي هامي اؤلکه​ني گَزئب ائنسانلاري دعوت ادئردي کي، گوناهلارين باغيشلانماسي اوچون تؤوبه ادئب تعمئد آلسينلار.


text:
نجه کي، اشعيا پيغمبرئن سؤزلرئنئن کئتابيندا يازيليب: "چؤلده بئرئنئن سسي نئدا ادئر؛ ربّئن يولونو حاضيرلايين، اونون يولونو دوز ادئن.


text:
يحيا، تعمئد اوچون اونون يانينا گلن خالقا ديئردي: "اي افعئلر نسئلي! گله​جک قضبدن قاچماغي سئزه کئم گؤرستدي؟!


text:
تؤوبه​يه لايئق ثمره گتئرئن. اؤزونوزه «آتاميز ائبراهئمدئر» دمه‌يه جهد اتمه‌يئن. چونکي بونو سئزه ديئرم، تاري قادئردئر کي، بو داشلاردان ائبراهئمه اؤولاد ياراتسين.


text:
يحيا جاواب ورئب ددي: "ائکي کؤينه‌يي اولان، بئرئني او آداما ورسئن کي، کؤينه‌يي يوخودور. يمه‌يي اولان آدام دا بله اتسئن."


text:
عسگرلر ده اوندان سوروشدولار: "بس بئز نه اتملي‌يئک؟" اونلارا دا ددي: "زورلا هچ کئمدن پول آلمايين. بؤهتان آتمايين. آلديغينيز مواجئبه قناعت ادئن."


text:
يحيا هاميسينا جاواب ورئب ددي: "من سئزي سو ائله تعمئد ورئرم، لاکئن مندن قودرتلئسي گلئر کي، من اونون باشماغينين باغيني دا آچماغا بله لايئق ديئلم. او، سئزي موقدّس روح و اودلا تعمئد وره​جک.


text:
اونون شنه​سي الئنده‌دئر و اؤز خرمنئني دئقّتله سووروب، بوغداني آنبارينا ييغير. لاکئن ساماني سؤنمز اودلا يانديراجاق."


text:
آمّا هئرود تِترارخ کي، قارداشينين آروادي هئرودئياسلا اِولندئيي و اتدئيي اؤزگه پئسلئکلر اوچون يحيانين طرفئندن دانلاق آلتيندا ائدي،


text:
موقدّس روح جئسماني شکئلده گؤيرچئن کئمي اونون اوستونه اِندي و گؤيدن بئر سس گلئب ددي: "سن منئم سوگئلي اوغلومسان، سندن چوخ راضي‌يام."


text:
عئسا، اؤز خئدمتئنه باشلاديغي زامان اوتوز ياشلاريندا ائدي. او يوسئفئن اوغلو تانينيردي و يوسئف عئلي​نئن اوغلو ائدي.


text:
او دا يوحنّا اوغلو، او دا رئسا اوغلو، او دا زِروبّابئل اوغلو، او دا سالتئيل اوغلو، او دا نِيري اوغلو،


text:
او دا عمئناداب اوغلو، او دا آدمئن اوغلو، او دا آرني اوغلو، او دا خِصرون اوغلو، او دا پِرِس اوغلو، او دا يهودا اوغلو،


text:
او دا متوشِلَخ اوغلو، او دا خنوخ اوغلو، او دا يارِد اوغلو، او دا مَهَل‌له‌لِل اوغلو، او دا کئنان اوغلو،


text:
او، قيرخ گون ائبلئس طرفئندن ائمتاحان اولوندو و بو گونلرده هچ بئر شي يمه‌دي. و او گونلر کچدندن سونرا آخيردا آجيقدي.


text:
و اونا ددي: "بو مملکتلرئن حاکئمئيّتئني و اونلارين هامي شان-شؤهرتئني سنه وره​رم؛ چونکي بو منه ورئلئب و من کئمه ائسته​سم، اونا وره​رم.


text:
ائبلئس اونو اورشلئمه آپاردي و معبدئن بورجو اوستونه قويوب ددي: "اگر سن تارينين اوغلوسان، اؤزونو بورادان آشاغي آت.


text:
عئسا بؤيودويو ير ناصئره​يه گلدي و سبّت گونونده عادتئنه گؤره کنئسه​يه گئردي و اوخوماق اوچون آياغا قالخدي.


text:
"ربّئن روحو اوستومده‌دئر؛ او مني مسح اتدي کي، يوخسوللارا خوش خبري ورئم. مني گؤنده‌ردي کي، اسئرلره آزاد اولاجاقلاريني، کورلارا گؤزلرئنئن آچيلاجاغيني جار چکئم، اَزئلنلري خئلاص ادئم""


text:
هامي اونون حاقّيندا ياخشي سؤزلر ديئب، اونون آغزيندان چيخان فيضلي سؤزلره حيران اولموشدولار و ديئردئلر: "آيا بو، يوسئفئن اوغلو ديئل؟!""


text:
عئسا اونلارا ددي: "البتّه سئز بو مثلي منه دئيه​جکسئنئز کي، «اي حکئم، اؤزونو ساغالت! اشئتدئيئمئز کفرناحومدا اتدئيئن ائشلري بورادا، اؤز وطنئنده ده ات!»""


text:
حقئقتي سئزه ديئرم، ائليانين گونلرئنده او واخت کي، گؤي اوچ ائل آلتي آي باغلانيب اؤلکه​نئن هاميسيندا بؤيوک بئر قحطي اولدو، ائسرايئلده بئر چوخ دول آرواد وار ائدي.


text:
لاکئن ائليا اونلارين هچ بئرئنئن يانينا گؤنده‌رئلمه‌دي، مگر صيدون وئلايتئنئن ضارِپتا شهرئنده اولان دول آروادين يانينا.


text:
اِلئشع پيغمبرئن گونلرئنده ده ائسرايئلده چوخ جوذاملي وار ائدي، لاکئن اونلاردان هچ بئري شفا تاپمادي، مگر سورئيه​لي نَعمان.»


text:
و قالخيب اونو شهردن قوودولار. آشاغي آتماق اوچون اونو او داغين اوستونه آپارديلار کي، شهرلري اونون اوستونده بئنا اولموشدو.


text:
"اَل چک بئزدن، اي ناصئره​لي عئسا! بئزئمله نه ائشئن وار؟! آيا بئزي هلاک اتمک اوچون گلئبسن؟ سنئن کئم اولدوغونو بئلئرم: سن تارينين موقدسي‌سن!""


text:
لاکئن عئسا اونا آجيقلانيب ددي: "ساکئت اول، او آدامدان چيخ!"" ائبلئس او آدامي اورتادا يره چيرپيب، هچ بئر ضرر ورمه‌دن اوندان اشئيه چيخدي.


text:
هاميني حيرت بورودو و بئربئرلرئنه ديئردئلر: "بو نه کلامدير؟! ناپاک روحلارا ائقتئدار و قووّتله امر ادئر و اونلار اشئيه چيخيرلار."


text:
عئسا کنئسه​دن چيخيب، شمعونون اوئنه گلدي. شمعونون قايناناسي شئدّتلي بئر قيزديرما ائچئنده ائدي. آروادين حاقّيندا عئسايا يالوارديلار.


text:
عئسا اونون باشي اوستونده دوروب، قيزديرمايا آجيقلاندي. آروادين قيزديرماسي کسئلدي و او آندا قالخيب اونلارا خئدمت اتدي.


text:
گون باتان واختدا، هامي، جوربه​جور ناخوشلوقلارا دوچار اولموش ناخوشلاريني اونون يانينا گتئردئلر. و او، اللرئني اونلارين هر بئرئنئن اوستونه قويوب، اونلارا شفا ورئردي.


text:
اونلارين چوخلاريندان ائبلئسلر ده اشئيه چيخيرديلار و باغيريب ديئردئلر: "سن تارينين اوغلوسان!"" آمّا عئسا اونلارا آجيقلانيب دانيشماغا ائجازه ورمئردي. چونکي اونون مسئح اولدوغونو بئلئردئلر.


text:
سحر آچيلاندا عئسا چيخيب ساکئت بئر يره گتدي؛ خالق اونو آختاريردي. و او اولان يره گلدئکلري واخت، چاليشديلار کي، عئسايا اونلاري ترک اِتمَکدن مانع اولسونلار.


text:
آمّا عئسا اونلارا ددي: "تارينين پادشاهليغينين خوش خبرئني گرک اؤزگه شهرلره ده يتئرئم. چونکي من بونون اوچون گؤنده‌رئلمئشم."


text:
بئر گون عئسا جنئسارت گؤلونون قيراغيندا دورموشدو کي، خالق تارينين کلاميني اشئتمک اوچون اونون اطرافينا ييغيليب، اونو سيخيشديريرديلار.


text:
عئسا گؤلون قيراغيندا ائکي قاييغين دوردوغونو گؤردو؛ لاکئن باليقچيلار قاييقلاردان چيخيب تورلاريني يويوردولار.


text:
قاييقلارين بئرئنه مئندي. بو قاييق شمعونون ائدي. عئسا اوندان خاهئش اتدي کي، ساحئلدن بئر آز آرالانسين. و قاييقدا اوتوروب خالقا تعلئم ورئردي.


text:
شمعون جاوابيندا اونا ددي: "اوستاد! بوتون گجه چاليشديق، هچ بئر شي توتا بئلمه‌دئک. آمّا سنئن سؤزونه گؤره تورلاري آتاجاغام."


text:
او بئري قاييقدا اولان شرئکلرئنه ائشاره اتدئلر کي، گلئب اونلارا کؤمک اتسئنلر. اونلار دا گلئب هر ائکي قاييغي باليقلا دولدوردولار، بله کي، قاييقلار باتماغا باشلادي.


text:
شمعون پطروس بونو گؤرن زامان عئسانين آياقلارينا دوشوب ددي: "يارب، مندن اوزاقلاش، چونکي من گوناهکار بئر کئشئيم."


text:
و بله ده زِبِدِيئن اوغوللاري يعقوب و يوحنّاني دا کي، شمعونون شرئکي ائدئلر. عئسا شمعونا ددي: "قورخما! بوندان سونرا ائنسانلاري توتاجاقسان."


text:
عئسا شهرلرئن بئرئنده اولاندا، بئر آدامي اونون يانينا گتئردئلر کي، هر يانيني جوذام توتموشدو. آدام عئساني گؤرن واخت اوزو-اوسته يره دؤشه​نئب يالواردي: "يارب، اگر ائستيه​سن، مني طاهئر اده بئلرسن."


text:
عئسا اونا تاپشيردي کي، هچ کئمه بئر سؤز دمه‌سئن، آنجاق گدئب اؤزونو کاهئنه گؤرسدسئن و طاهئر اولدوغو اوچون موسانين بويوردوغو کئمي قوربان تقدئم اتسئن کي، اونلارا شهادت اولسون.


text:
آمّا عئسانين حاقّيندا خبر داها دا چوخ ياييليردي؛ و چوخ آدام اونو اشئتمک و ناخوشلوقلاريندان صاغالماق اوچون اونون يانينا گلئردئلر.


text:
تعلئم وردئيي گونلرئن بئرئنده جلئل، يهودئيه، و اورشلئمئن هامي کندلرئندن گلمئش فرئسئلر و دئن عالئملري اوتورموشدولار و عئسا، ربّئن قووّتي ائله ناخوشلارا شفا ورئردي.


text:
بو آرادا، بئر نچه نفر، ائفلئج بئر آدامي ياتاق اوستونده گتئردئلر و چاليشيرديلار کي، اونو ائچه‌ري گتئرئب عئسانين حوضوروندا يره قويسونلار.


text:
آداملارين چوخلوغونا گؤره ائچه‌ري گئره بئلمه‌دئکلري زامان، اِوئن دامينا چيخديلار و دامين سئفاللاري آراسيندان اونو ياتاغي ائله اورتايا، عئسانين قاباغينا اندئردئلر.


text:
دئن عالئملري و فرئسئلر اؤزلرئنده بله دوشونوردولر: "بو آدام کئمدئر کي، بله کوفر دانيشير؟! واحئد تاريدان باشقا کئم گوناهلاري باغيشلايا بئلر؟!""


text:
لاکئن عئسا اونلارين نه فئکئر اتدئکلرئني بئلدي و اونلارا جاواب ورئب ددي: "اوره‌يئنئزده نه فئکئر ادئرسئنئز؟!""


text:
" آمّا اونون اوچون کي، بئله​سئنئز ائنسان اوغلونون ير اوزونده گوناهلاري باغيشلاماق ائقتئداري وار…" ائفلئج آداما ددي: "سنه ديئرم: دور، ياتاغيني گؤتور و اِوئنه گت!"" ""


text:
او آندا ائفلئج آدام اونلارين گؤزونون قاباغيندا قالخيب ياتاغيني گؤتوردو و تارييا حمد اده-اده اوئنه گتدي.


text:
هاميني حيرت بورودو و تارييا حمد ادئردئلر و بؤيوک قورخو ائچئنده ديئردئلر: "بو گون قرئبه ائشلر گؤردوک!""


text:
بونلاردان سونرا، عئسا اشئيه چيخدي و لاوي آدلي باج ييغان بئر آدامي باجخانادا اوتورموش گؤردو. و اونا ددي: "داليمجا گل!""


text:
و اؤز اوئنده عئسا اوچون بؤيوک بئر قوناقليق وردي. اونلارلا سوفره باشيندا بئر چوخ باج ييغانلار و اؤزگه آداملار وار ائدي.


text:
دئن عالئملري و فرئسئلر ديئنئب عئسانين شاگئردلرئنه ددئلر: "نه اوچون باج ييغانلار و گوناهکار آداملارلاا ييئب-ائچئرسئنئز؟!""


text:
اونلار عئسايا ددئلر: "نه اوچون يحيانين شاگئردلري تز-تز اوروج توتوب، دوعا ادئرلر. فرئسئلرئن شاگئردلري ده بله ادئرلر. آمّا سنئن شاگئردلرئن ييئب-ائچئرلر؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "بَي اوغلان دوستلارينين يانيندا اولانا قدر، آيا اونلارا اوروج توتدورا بئلرسئنئز؟""


text:
لاکئن او گونلر گله​جک کي، بَي اونلارين الئندن آلينسين. اونلار او زامان، او گونلرده اوروج توتاجاقلار.


text:
و اونلارا بئر مثل ده ددي: "هچ کس تزه پالتاردان بئر پارچا قوپارديب، کؤهنه پالتارا ياماق وورماز. بله اولسا، هم تزه پالتاري ييرتار، هم ده تزه پالتاردان آلينان پارچا کؤهنه پالتارا ياراشماز."


text:
هچ کس ده تزه شرابي کؤهنه تولوقلارا دولدورماز. بله اولسا، تزه شراب تولوقلاري پارتلادار؛ هم اؤزو تؤکولر، هم ده تولوقلار هدر اولار.


text:
بئر سبّت گونو عئسا اکئنلر آراسيندان کچئردي. شاگئردلري سونبول​لري درئردئلر و اوووجلاريندا اووب ييئردئلر.


text:
عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "مگر اوخوماييبسينيز کي، داوود و اونونلا اولانلار آج قالان زامان نه اتدئلر؟""


text:
نجه داوود تارينين اِوئنه گئردي و تارييا تقدئم ادئلمئش چؤرکلري گؤتوروب يدي و اؤزو ائله اولانلارا دا وردي؟! حال بو کي، بونلارين يمه‌يي کاهئنلردن باشقا هچ کسه جائز ديئل.


text:
دئن عالئملري و فرئسئلر عئسايا بؤهتان آتماق اوچون سبب آختاريرديلار. اونون اوچون ده اونو گؤز آلتينا آلميشديلار کي، بلکه سبّت گونونده شفا ورسئن.


text:
آمّا عئسا اونلارين فئکئرلرئني بئلئب، اَلي قوروموش آداما ددي: "آياغا قالخ و اورتادا دور."" او دا آياغا قالخيب دوردو.


text:
سونرا عئسا اونلارا ددي: "سئزدن سوروشورام: سبّت گونو نه اتمک جائزدئر، ياخشيليق اتمک، يوخسا يامانليق؟ جان قورتارماق، يوخسا اؤلدورمک؟""


text:
عئسا اطرافيندا اولان آداملارين هاميسينا باخيب، اَلي قوروموش آداما ددي: "اَلئني اوزات!"" او دا اِله اتدي و الي صاغالدي.


text:
عئسا بونلارلا آشاغي اِنئب هامار بئر يرده دوردو. شاگئردلرئندن چوخلاري اورادا ائدئلر و يهودئيه​نئن هر يرئندن، اورشلئمدن، صور و صيدون ساحئل​لرئندن چوخ آداملار گلمئشدئلر کي،


text:
اونون سؤزلرئني اشئتسئنلر و مرضلرئندن شفا تاپسينلار. ناپاک روحلاردان عذاب چکن آداملار دا صاغاليرديلار.


text:
عئسا شاگئردلرئنه نظر ساليب ددي: "خوش سئزئن حالينيزا کي، فاغيرسينيز، چونکي تارينين پادشاهليغي سئزئندئر."


text:
خوش سئزئن حالينيزا کي، ائندي آجسينيز، چونکي دويورولاجاقسينيز. خوش سئزئن حالينيزا کي، ائندي آغلاييرسينيز. چونکي گوله​جکسئنئز.


text:
خوش سئزئن حالينيزا او زامان کي، آداملار ائنسان اوغلونون خاطئرئنه گؤره سئزدن نئفرت ادئرلر، آرالاريندان قووالاييرلار، سئزي تحقئر ادئرلر و آدينيزي پئسله‌يئرلر.


text:
او گونده سوئنئن و شادليقدان آتيليب-دوشون. چونکي گؤيده اجرئنئز بؤيوکدور. اونلارين آتالاري دا پيغمبرلرله بله رفتار اتدئلر.


text:
واي سئزه اي توخ اولانلار! چونکي آج اولاجاقسينيز. واي سئزه اي گولَنلر، چونکي ياس توتوب آغلاياجاقسينيز.


text:
واي سئزه او زامان کي، آداملار سئزئن باره​ده ياخشي دانيشيرلار. چونکي اونلارين آتالاري يالانچي پيغمبرلرله ده بله رفتار اتدئلر.


text:
اوزونون بئر طرفئنه وورانا، او بئري طرفئني ده چوئر. رداني گؤتوره‌نه، کؤينه‌يئني ده آلماقدان مانع اولما.


text:
اگر او آداملارا بورج وره​سئنئز کي، اونلاردان گري آلماغا اومئدئنئز وار، نه فضئلتئنئز وار؟! چونکي گوناهکارلار دا گوناهکارلارا بورج ورئرلر کي، همن او قدر گري آلسينلار.


text:
لاکئن دوشمنلرئنئزي سوئن. اونلارا ياخشيليق ادئن و عوضئني گؤزلمه‌دن بورج ورئن. اجرئنئز چوخ اولاجاق و حاق-تاعالانين اوغوللاري اولاجاقسينيز، چونکي او، ناشوکورلره و پئس آداملارا مهرئباندير.


text:
حؤکم اتمه‌يئن، سئزه ده حؤکم اولونماز. محکوم اتمه‌يئن، سئز ده محکوم اولونمازسينيز. باغيشلايين، سئز ده باغيشلانارسينيز.


text:
ورئن، سئزه ده ورئلر؛ اؤلچولوب-بئچئلمئش، سئلکَله‌نئب-باسيلميش، دولوب-داشميش بول بئر اؤلچو ائله سئزئن اَته‌يئنئزه تؤکولر. چونکي هانسي اؤلچو ائله اؤلچه​سئنئز، او اؤلچو ائله ده سئزه اؤلچولر.


text:
اؤز گؤزونده اولان تئري گؤرمه‌دئيئن حالدا، نجه قارداشينا دئيه بئلرسن کي: «قارداشيم، قوي گؤزونده‌کي چؤپو چيخارديم؟!» اي رئياکار! اوّلجه تئري اؤز گؤزوندن چيخارت، او زامان آيدين گؤررسن کي، چؤپو قارداشينين گؤزوندن چيخارداسان.


text:
ياخشي آدام اوره‌يئنئن ياخشيليق خزئنه​سئندن ياخشي شيلر چيخاردير؛ پئس آدام دا اوره‌يئنئن پئس خزئنه​سئندن پئس شيلر چيخاردير. چونکي اونون آغزي اوره‌يئندن کچنلري بيان ادئر.


text:
او، اِو تئکن بئر آداما بنزر کي، قازيب درئنه سالدي و اوئن بونؤوره​سئني داش اوستونده قوردو. سل گلن واخت، سو او اِوه هوجوم اتدي، لاکئن اونو ترپه‌ده بئلمه‌دي. چونکي اِو ياخشي تئکئلمئشدي.


text:
لاکئن اشئدئب عمل اتمه‌ين، او اِو تئکن آداما بنزر کي، بونؤوره قويماميش، اِوي تورپاق اوستونده بئنا اتدي؛ سل او اِوه هوجوم اتدي و اِو او آندا اوچدو. و او اِوئن اوچماسي بئر موصئبت اولدو.


text:
عئسانين خبرئني اشئدن زامان، او، يهودئلرئن بعضي آغساقّاللاريني اونون يانينا گؤنده‌ردي کي، اوندان گلئب قولونون صاغالتماسيني خاهئش اتسئنلر.


text:
اونلار دا عئسانين يانينا گلدئلر و تأکئدله يالواريب ددئلر: "بو آدام لايئقدئر کي، سن اونون اوچون بونو اده​سن.


text:
عئسا اونلارلا گتدي. يوزباشينين اوئنه ياخينلاشديغي زامان، او، اؤز دوستلاريني اونون پئشوازينا گؤنده‌ردي کي، اونا دسئنلر: "يارب، زحمت چکمه؛ من لايئق ديئلم کي، منئم داميميم آلتينا گئره​سن.


text:
چونکي من ده حؤکم آلتيندا اولان بئر آدامام و الئمئن آلتيندا عسگرلر وار. بئرئنه «گت» دِسَم گدر، بئرئسئنه «گل» دِسَم گلر و قولوما «بونو ات» دِسَم، اِدَر."


text:
عئسا بونو اشئدن واخت تعجّوب اتدي و دؤنوب دالينجا گلن خالقا ددي: "سئزه ديئرم کي، ائسرايئلده بله بو قدر بؤيوک ائمانا راست گلمه‌دئم."


text:
شهرئن دروازاسينا ياخينلاشان زامان، دول بئر آروادين بئري-بئردانه اوغلونون جنازه​سئني چيخارديرديلار. شهر اهلئندن چوخ آدام اونونلا گدئردي.


text:
و ياخينلاشيب الئني اؤلونون اوزانديغي تابوتا قويدو. آپارانلار دايانديلار. و عئسا ددي: "اي جاوان، سنه ديئرم، دور!""


text:
هاميني قورخو بورودو و تارييا حمد ادئب ديئردئلر: "آراميزدا بؤيوک بئر پيغمبر ظوهور ادئب" و "تاري خالقينين گؤروشويونه گلئب."


text:
يحيا شاگئردلرئندن ائکئسئني چاغيريب ربّئن يانينا گؤنده‌ردي کي، اوندان سوروشسونلار: "آيا گلمه‌لي اولان سن​سن، يوخسا آيري بئرئني گؤزله‌يک؟""


text:
يحيانين شاگئردلري عئسانين يانينا گلئب ددئلر: "تعمئد ورن يحيا بئزي سنئن يانينا گؤنده‌رئب کي، سوروشاق: «گلمه‌لي اولان سن‌سن، يوخسا آيري بئرئني گؤزله‌يک؟»""


text:
اله او واخت عئسا بئر چوخلاريني ناخوشلوقلاردان، آزارلاردان و ناپاک روح الئندن خئلاص اتدي؛ کور اولانلاردان بئر چوخونون گؤزلرئني آچدي.


text:
عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "گدئن نه گؤردويونوزو و نه اشئتدئيئنئزي يحيايا بئلدئرئن: کورلار گؤرورلر، چولاقلار يرئيئرلر، جوذاملي‌لار طاهئر اولورلار، کارلار اشئدئرلر، اؤلولر دئرئلئرلر، و فاغيرلارا خوش خبر موژده ورئلئر. ""


text:
يحيانين اِلچئلري گدندن سونرا، عئسا يحيانين حاقّيندا خالقا دانيشماغا باشلادي: "چؤله نه گؤرمه‌يه گتدئنئز، يلئن ترپتدئيي قاميشي؟""


text:
ديئن، نه گؤرمه‌يه چيخدينيز، ظرئف پالتارلار گيمئش بئر آدامي؟ آمّا ظرئف پالتار گيئنئب دبدبه ائله ياشايانلار، پادشاه سارايلارينداديرلار.


text:
بو، او آدامدير کي، اونون حاقّيندا يازيليب: «باخ، سنئن قاباغيندا اؤز الچئمي گؤنده‌رئرم. او سندن قاباق سنئن يولونو حاضيرلاياجاق.»


text:
سئزه ديئرم: آرواددان دوغولانلار آراسيندا تعمئد ورن يحيادان بؤيوک، هچ بئر آدام يوخدور. لاکئن تارينين پادشاهليغيندا لاپ کئچئک اولان يحيادان بؤيوکدور.


text:
او زامان کي، بوتون خالق و باج ييغانلار بونو اشئتدئلر، تارينين عدالتئني تصدئق اتدئلر، چونکي يحيادان تعمئد آلميشديلار.


text:
آمّا فرئسئلر و قاضيلار تارينين اونلار حاقّيندا اولان هدفئني ردّ اتدئلر. چونکي يحيادان تعمئد آلماميشديلار.


text:
اونلار ميدانلاردا اوتوران اوشاقلارا بنزه‌يئرلر کي، بئربئرئني چاغيريب ديئرلر: «بئز سئزه توتک چالديق، سئز اوينامادينيز. سئزه نوحه اوخودوق، آغلامادينيز.»


text:
چونکي تعمئد ورن يحيا، گلن واخت، نه چؤرک يئين، نه ده شراب ائچن ائدي و سئز ديئرسئنئز: «اوندا بئر ائبلئس وار.»


text:
ائنسان اوغلو، گلن واخت، ييئر و ائچئر و سئز ديئرسئنئز: «باخ، قارينقولو و شرابخار بئر آدامدير، باج ييغانلارين و گوناهکارلارين دوستو!»


text:
فرئسئلردن بئري عئسادان خاهئش اتدي کي، اونلارلا يمک يسئن. او دا فرئسئنئن اوئنه گئرئب، سوفره باشيندا اوتوردو.


text:
او شهرده ياشايان گوناهکار بئر آرواد عئسانين فرئسئنئن اِوئنده سوفره باشيندا اوتوردوغوندان خبردار اولوب، آغ مرمر بئر قابدا بئر عطئر گتئردي


text:
و آرخادا، اونون آياقلارينين يانيندا دوروب آغلايا-آغلايا عئسانين آياقلاريني گؤزياشلاري‌ ائله ائسلاديردي و ساچلاري ائله سئلئب، آياقلاريني اؤپوردو و عطئري اونون آياقلارينا سورتوردو.


text:
عئساني اِوئنه دعوت ادن فرئسي، بونو گؤرن واخت، اؤز-اؤزونه ددي: "بو آدام اگر پيغمبر اولسايدي، اونا توخونان آروادين کئم اولدوغونو و نه‌چي اولدوغونو بئلردي. چونکي بو، گوناهکار بئر آرواددير."


text:
" او زامان عئسا اونا جاواب ورئب ددي: "شمعون! سنه دمه‌لي بئر سؤزوم وار."" او دا ددي: "بويور، اوستاد."" ""


text:
عئسا ددي: "بئر طلبکارين ائکي بورجلوسو وار ائدي؛ بئري بش يوز دئنار و او بئري الّي دئنار بورجلو ائدي."


text:
بورجلاريني ورمه‌يه هچ بئر شيلري اولماديغينا گؤره، بورجو هر ائکئسئنه باغيشلادي. ائندي ده گؤروم اونلارين هانسي اونو چوخ سوه​جک؟


text:
" شمعون جاواب ورئب ددي: "گومان ادئرم او کي، اونا آرتيق باغيشلاندي."" عئسا ددي: "دوز حؤکم اتدئن."" ""


text:
و آروادين طرفئنه دؤنوب شمعونا ددي: "بو آروادي گؤرورسن؟ سنئن اوئنه گئردئم، آياقلاريم اوچون سو گتئرمه‌دئن. لاکئن او، منئم آياقلاريمي گؤز ياشلاري​ ائله ائسلاتدي و ساچلاري ائله سئلدي."


text:
بونا گؤره ده سنه ديئرم: اونون چوخ اولان گوناهلاري باغيشلاندي، چونکي چوخ سوگي گؤرستدي. لاکئن کئمه آز باغيشلانسا، آز دا سِوَر.


text:
سونرا عئسا شهرلر و کندلري گزئب وعظ ادئردي و تارينين پادشاهليغينين خوش خبرئني ورئردي. اون‌ائکي شاگئرد ده اونونلا ائدئلر.


text:
ناپاک روحلاردان و ناخوشلوقلاردان صاغالميش بعضي آروادلار دا اونونلا گزئردئلر: ائچئندن يدّي ائبلئس چيخميش مجدللي ديئلن مريم،


text:
هئرودون ناظئري خوزانين آروادي يوآنّا، سوزانّا و بئر چوخ آيري آروادلار کي، اؤز وارلاري ائله اونلارا خئدمت ادئردئلر.


text:
او زامان کي، بؤيوک بئر جاماعات ييغيلدي و او آداملار دا کي، هر شهردن اونون يانينا گلئردئلر، عئسا اونلارا بئر مثل نقل اتدي:


text:
"بئر اَکئنچي توخوم سپمه‌يه چيخدي. توخومو سپن زامان اونلاردان بعضئسي يول قيراغينا دوشوب، آياق آلتيندا پايمال اولدو و گؤيون قوشلاري اونو يدئلر."


text:
" لاکئن بعضئسي ياخشي تورپاغا دوشدو و بئتئب يوز قات آرتيق ثمره وردي."" عئسا بونلاري ديئب بله نئدا اتدي: "اشئتمه‌يه قولاغي اولان اشئتسئن!"" ""


text:
عئسا ددي: "تارينين پادشاهليغينين سئرّلرئني بئلمک سئزه ورئلئب، لاکئن اؤزگه آداملارا مثللر​له‌دئر کي، گؤردوکلري حالدا گؤرمه‌سئنلر و اشئتدئکلري حالدا آنلاماسينلار."


text:
يول قيراغينا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئبلر؛ سونرا شرئر گلئر و کلامي اونلارين اوره‌يئندن گؤتورور، مبادا ائنانيب نئجات تاپسينلار.


text:
داشليغا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدن واخت شادليقلا قبول ادئرلر، لاکئن کؤکلري اولماديغيندان بئر مودّت ائمان گتئرئرلر و ائمتاحان زاماني ائماندان دؤنورلر.


text:
تئکانلار آراسينا دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي اشئدئرلر، لاکئن گده-گده بو حياتين نئگارانليغي ائچئنده، ثروت و لذّتلري ائچئنده بوغولورلار و ثمره گتئرمئرلر.


text:
آمّا ياخشي تورپاق اوستونه دوشنلر اونلارديرلار کي، کلامي صادئق و ياخشي اورکله اشئدئب ساخلاييرلار و صبرله ثمره ورئرلر.


text:
هچ کس چيراق يانديريب اونو قابلا اؤرتمز و يا ياتاق آلتينا قويماز. چيراغي چيراقدانا قويار کي، ائچه‌ري گئرنلر ائشيغي گؤرسونلر.


text:
چونکي اِله گئزلئن بئر شي يوخدور کي، بلّي اولماسين؛ و اِله گئزلئن بئر شي يوخدور دا کي، بئلئنئب آشکارا چيخماسين.


text:
بونا گؤره ده، نجه اشئتدئيئنئزه دئقّت ادئن؛ چونکي کئمده وارسا، اونا داها چوخ ورئله​جک. لاکئن کئمده يوخسا، الئنده اولدوغونو گومان اتدئيي ده اوندان آليناجاق.


text:
عئسانين آنا و قارداشلاري اونون يانينا گلدئلر، لاکئن جاماعاتين چوخلوغوندان اونا ياخينلاشا بئلمه‌دئلر.


text:
عئسا جاواب ورئب اونلارا ددي: "منئم آنام و قارداشلاريم اونلارديرلار کي، تارينين کلاميني اشئدئب اونا عمل ادئرلر."


text:
گونلرئن بئرئنده عئسا اؤز شاگئردلري ائله بئر قاييغا مئنئب اونلارا ددي: "گؤلون او بئري تايينا کچک."" بلجه يولا دوشدولر.


text:
قاييق سو اوزونده گدن واخت، عئسا يوخويا گتدي. گؤلده شئدّتلي بئر کولک باشلادي اله کي، قاييق سو ائله دولوردو. اونلار خطره دوشموشدولر.


text:
شاگئردلر عئسانين يانينا گلدئلر و اونو اوياديب ددئلر: "اوستاد! اوستاد! هلاک اولوروق!"" عئسا دوروب کوله‌يه و سويون تلاطومونه آجيقلاندي. کولک ياتدي و آرامليق دوشدو.


text:
" او زامان عئسا اونلارا ددي: "ائمانينيز هارادادير؟!"" اونلار تعجّوب و قورخو ائچئنده بئر​بئرلرئنه ديئردئلر: "بو کئمدئر کي، هم کوله‌يه، هم ده سويا امر ادئر و اوندان ائطاعت ادئرلر!"" ""


text:
عئسا قاييقدان ساحئله چيخاندا، او شهر اهلئندن ائبلئس الئنه توتولموش بئر آداما راست گلدي. بو آدام اوزون زاماندان بري پالتار گيمئردي و اِوده يوخ، مقبره‌لرده ياشاييردي.


text:
او، عئساني گؤرن زامان، باغيريب اونون قاباغيندا يره دؤشندي و اوجا سسله ددي: "اي تاعالا تارينين اوغلو عئسا، مندن نه ائسته‌يئرسن؟ سنه يالواريرام، منه عذاب ورمه!""


text:
چونکي عئسا اونا امر اتمئشدي کي، بو آدامدان اشئيه چيخسين. ناپاک روح دفه​لر​له اونو توتموشدو و آدامي زنجئرلر و کونده​لر​له باغلاييب باشينا موحافئظ قويموشدولار. آمّا گئنه ده زنجئرلري قيريردي و ائبلئس طرفئندن چؤللره قوولوردو.


text:
" عئسا اوندان سوروشدو: "آدين نه‌دئر؟" جاواب وردي: "قوشون."" اونا گؤره کي، اونا بئر چوخ ائبلئس گئرمئشدي. ""


text:
اورادا، داغدا بؤيوک بئر دونگوز سوروسو اوتلاييردي. اونا يالوارديلار کي، دونگوزلارين ائچئنه گئرمه‌يه اونلارا ائجازه ورسئن. عئسا دا ائجازه وردي.


text:
ائبلئسلر او آدامدان چيخيب دونگوزلارا گئردئلر. دونگوز سوروسو اوچوروما طرف قاچيب، اورادان گؤله آتيلدي و هاميسي بوغولدولار.


text:
خالق اولوب-کچنلري گؤرمک اوچون چيخيب، عئسانين يانينا گلدي و ائچئندن ائبلئسلر چيخميش آدامي گؤردولر کي، عئسانين آياقلاري يانيندا پالتار گيئنمئش و عاغيل‌لاشميش اوتوروب. و دهشته دوشدولر.


text:
او زامان جَده‌ره وئلايتئنئن بوتون خالقي عئسادان خاهئش اتدئلر کي، اورادان گتسئن، چونکي اونلاري بؤيوک دهشت بوروموشدو. عئسا دا قاييغا مئنئب قاييتدي.


text:
اوندان ائبلئسلر چيخميش آدام عئسايا يالواردي کي، اونون يانيندا قالسين. آمّا عئسا اونو مورخّص ادئب ددي:


text:
"اِوئنه قاييت و تارينين سنه نه اتدئيئني نقل ات."" او دا گدئب عئسانين اونا اتدئکلرئني بوتون شهرده يايدي.


text:
بو آرادا، يايروس آدلي بئر کنئسه ريئسي گلئب، عئسانين آياقلارينا دوشدو و اونا يالواردي کي، اونون اِوئنه گلسئن.


text:
چونکي اون‌ائکي ياشلاريندا اولان بئري‌​بئردانه قيزي اؤلوم حاليندا ائدي. اونون اوئنه گدنده، جاماعات عئساني هر طرفدن سيخيشديرديلار.


text:
اورادا بئر آرواد وار ائدي کي، اون‌ائکي ائلدن بري قان آخماسي کسئلمه​مئشدي و هچ کس اونا شفا وره بئلمه​مئشدي.


text:
" عئسا سوروشدو: "منه کئم ال سورتدو؟" هامي ائنکار اتدي. او زامان پطروس ددي: "اوستاد، جاماعات هر طرفدن هوجوم ادئب، سني سيخيشديرير."" ""


text:
او زامان آرواد، گئزلی قالا بئلمه‌دئيئني گؤرنده تئتره‌يه-تئتره‌يه گلئب، عئسانين آياقلارينا دوشدو و بوتون خالقين حوضوروندا نقل اتدي کي، نه سببدن اونا ال سورتوب و او آندا نجه شفا تاپيب.


text:
عئسا حله بو سؤزو ديئردي کي، کنئسه ريئسئنئن اوئندن بئر آدام گلئب ددي: "قيزين اؤلدو، آرتيق اوستادا زحمت ورمه."


text:
اِوه گئردئکلري واخت عئسا، پطروس، يوحنّا، يعقوب، و قيزين آتا‌-آناسيندان باشقا هچ کئمه اِوه گئرمه‌يه ائجازه ورمه‌دي.


text:
بو آرادا، هامي قيز اوچون ياس توتوب آغلاييردي. آمّا عئسا ددي: "آغلامايين، او اؤلمه‌يئب، آنجاق ياتيب."


text:
قيزين آتا‌-‌​آناسي تعجّوبدن مات قالميشديلار. آمّا عئسا اونلارا تاپشيردي کي، بو حادئثه​نئن حاقّيندا هچ کسه دانيشماسينلار.


text:
عئسا اؤز اون‌ائکي شاگئردئني يانينا چاغيريب، هامي ائبلئسلري قووماق اوچون و ناخوشلوقلاري صاغالتماق اوچون اونلارا ائقتئدار و قووّت وردي.


text:
و اونلارا ددي: "يول اوچون هچ بئر شي گؤتورمه‌يئن؛ نه عصا، نه توربا، نه چؤرک، نه پول، نه ده بئر کؤينکدن آرتيق. ""


text:
و سئزي هارادا قبول اتمسه​لر، او شهردن چيخاندا آياقلارينيزين توزونو چيرپين کي، اونلارين ضئدّئنه شهادت اولسون.


text:
تِترارخ هئرود عئسانين نه‌لَر اتدئيئنئن هاميسيني اشئتدي و گئج اولموشدو. چونکي بعضي آداملار ديئردئلر؛ "يحيا اؤلولردن دئرئلئب.""،


text:
لاکئن هئرود ددي: "يحيانين باشيني من کسدئردئم، بس بو آدام کئمدئر کي، حاقّيندا بو شيلري اشئدئرم؟" و اونو گؤرمه‌يه جهد اتدي.


text:
حوارئلر قاييديب، گؤردوکلري ائشلرئن هاميسيني عئسايا نقل اتدئلر. او دا اونلاري اؤزو ائله گؤتوروب، بيت صيدا آدلي بئر شهره آپاردي.


text:
آمّا خالق بونو بئلئب اونون دالينجا گتدي. عئسا دا اونلاري قبول ادئب تارينين پادشاهليغي حاقّيندا اونلارلا دانيشدي و شفايا مؤحتاج اولانلاري صاغالتدي.


text:
گون باتماغا باشلاياندا اون‌ائکي شاگئرد گلئب اونا ددئلر: "جاماعاتي مورخّص ات کي، اطرافدا اولان کندلر و زمئلره گدئب اؤزلري اوچون يمک و ير تاپسينلار، چونکي بورا بوش چؤلدور."


text:
" آمّا عئسا شاگئردلره ددي: "اونلارا سئز يمک ورئن."" اونلار جاواب وردئلر: "بئزئم بش چؤرک و ائکي باليقدان باشقا بئر شيئمئز يوخدور. مگر بئز گرک گدئب بو آداملار اوچون چؤرک آلاق؟!"" ""


text:
چونکي اونلار بش مئن نفر کئشئيه ياخين ائدئلر. لاکئن عئسا شاگئردلرئنه ددي: "اونلاري الّي-الّي دسته​لر​له اوتوردون."


text:
عئسا بش چورکله ائکي باليغي گؤتوردو، گؤيه باخيب برکت وردي و بؤلوب شاگئردلرئنه وردي کي، جاماعاتين قاباغينا قويسونلار.


text:
بئر دفه عئسا تک باشينا بئر يرده دوعا ادئردي و شاگئردلري ده اونونلا ائدئلر. اونلاردان سوروشدو: "خالق ديئر من کئمم؟""


text:
شاگئردلر جاواب ورئب ددئلر: "بعضئلري تعمئد ورن يحيا ديئر، بعضئلري ائليا. لاکئن بعضئلري ده ديئر کي، قدئم پيغمبرلردن بئري دئرئلئب."


text:
" اونلاردان سوروشدو: "بس سئز منئم کئم اولدوغومو ديئرسئنئز؟" پطروس جاواب ورئب ددي: "سن تارينين مسئحي​سن."" ""


text:
و ددي کي، "ائنسان اوغلو گرک چوخ عذاب چکسئن و آغساقّاللار، باش کاهئنلر و دئن عالئملري طرفئندن ردّ اولونوب، اؤلدورولسون و اوچونجو گون اؤلولردن دئرئلسئن."


text:
سونرا عئسا اونلارين هاميسينا بله ددي: "کئم ائسته‌يئر داليمجا گلسئن، گرک اؤزونو ائنکار اتسئن و چارميخيني گؤتوروب هر گون منه پيرو اولسون. ""


text:
چونکي کئم جانيني خئلاص اتمک ائسته‌سه، اونو الدن وره​جک. لاکئن کئم جانيني منئم اوچون الدن ورسه، اونو قورتاراجاق.


text:
اونا گؤره کي، کئم مندن و منئم سؤزلرئمدن اوتانسا، ائنسان اوغلو دا اؤزونون، آتاسينين، و موقدّس ملکلرئنئن شؤوکتئله گلن زامان او آدامدان اوتاناجاق.


text:
لاکئن حقئقتي سئزه ديئرم: بورادا دورانلاردان بعضئسي وار کي، تارينين پادشاهليغيني گؤرمه‌يئنجه اؤلومو دادماياجاقلار.


text:
بو سؤزلري دئيندن سکّئز گون سونرا، عئسا، پطروسو، يوحنّاني، و يعقوبو اؤزو ائله گؤتوروب دوعا اتمک اوچون داغا چيخدي.


text:
اونلار شؤوکتله ظاهئر اولوب عئسانين رحلتي حاقّيندا کي، اونو اورشلئمده تاماملاياجاق ائدي، دانيشيرديلار.


text:
پطروس و اونونلا اولانلار درئن بئر يوخويا گتمئشدئلر. لاکئن يوخودان اوياناندا عئسانين شؤوکتئني و اونونلا دوران او ائکي کئشئني گؤردولر.


text:
اونلار عئسادان آيريلاندان سونرا، پطروس عئسايا ددي: "اوستاد، بورادا اولماغيميز نه ياخشي اولدو! اوچ چادير قوراق؛ بئري سنه، بئري موسايا، بئري ده ائليايا."" چونکي نه ددئيئني باشا دوشموردو.


text:
پطروس بو سؤزلري دئين زامان، بئر بولود گلدي و اونلارا کؤلگه سالدي. بولود اونلارين اطرافيني آلان واخت قورخدولار.


text:
بو سسئن کسئلدئيي واخت، عئسانين تک باشينا اولدوغو گؤروندو. و اونلار سوکوت ادئب، او گونلرده گؤردوکلري باره​ده هچ کسه بئر سؤز دمه‌دئلر.


text:
بئردن جاماعات آراسيندان بئر آدام قيشقيريب ددي: "اوستاد، سنه يالواريرام، اوغلوما نظر سال، چونکي او، منئم بئرجه بالامدير.


text:
بئر روح اونو توتور، او دا بئردن بئره باغيرماغا باشلايير. روح اونو اِله تئتره​دئر کي، اوشاغين آغزي کؤپوکله‌نئر. و اونو قووّتدن سالاندان سونرا زورلا اوندان آيريلير.


text:
عئسا جاواب ورئب ددي: "اي ائمانسيز و ترسه نسئل! نه واختا قدر سئزئنله اولوب سئزه دؤزه​جه‌يم؟! اوغلونو بورايا گتئر."


text:
اوشاق عئسانين يانينا گلن واخت، ائبلئس اونو يره چيرپيب چوبالاتدي. آمّا عئسا اونا آجيقلاندي و اوشاغي صاغالديب آتاسينا وردي.


text:
هامي تارينين عظمتئنه مات قالميشدي. و هر کس عئسانين اتدئيي بوتون ائشلره حيرت ادنده، او، اؤز شاگئردلرئنه ددي:


text:
لاکئن اونلار بو سؤزو آنلاماديلار و سؤزون معناسي اونلار اوچون درک ادئلمه​مئش قالدي و بو باره​ده عئسادان سوروشماغا قورخوردولار.


text:
و اونلارا ددي: "کئم بو اوشاغي منئم آديما قبول اتسه، مني قبول اتمئش اولور و کئم مني قبول ادئر، مني گؤنده‌ره‌ني قبول اتمئش اولور. آرانيزدا لاپ کئچئک کئم اولسا، اِله لاپ بؤيوک اودور."


text:
بو زامان يوحنّا سؤز آليب ددي: «اوستاد، بئر آدام گؤردوک کي، سنئن آدينلا​ ائبلئسلري قووور و اونا مانع اولدوق چونکي بئز​ئمله سنئن دالينجا گلمئر.»


text:
اؤزوندن قاباق الچئلر گؤنده‌ردي. اونلار، عئسا اوچون تداروک گؤرمک قصدي ائله سامئره​لي‌لرئن بئر کندئنه گئردئلر.


text:
عئسانين شاگئردلري يعقوب و يوحنّا بونو گؤرن زامان ددئلر: "يارب! ائسته‌يئرسن امر ادک کي، گؤيدن اود ياغسين و اونلاري محو اتسئن؟""


text:
چونکي ائنسان اوغلو گلمه‌يئب کي، ائنسانلارين جانيني محو اتسئن. گلئب کي، اونلاري خئلاص اتسئن."" و آيري بئر کنده گتدئلر. ""


text:
عئسا اونا ددي: "تولکولرئن يوواسي، گؤي قوشلارينين دا يوواسي وار، لاکئن ائنسان اوغلونون باشيني داياماغا بئر يري يوخدور."


text:
و آيري بئر آداما ددي: "منئم داليمجا گل."" آمّا او ددي: "يارب منه ائجازه ور، اوّلجه گدئم آتامي دفن ادئم."


text:
عئسا اونا بله ددي: "قوي اؤلولر اؤز اؤلولرئني دفن اتسئنلر. آمّا سن گت تارينين پادشاهليغيني اعلان ات."


text:
آيري بئري ده ددي: "يارب! سنئن دالينجا گله​جه‌يم، آمّا ائجازه ور اوّلجه اِوئمده اولانلارلا وئداعلاشيم."


text:
بوندان سونرا رب يتمئش نفر داها تعيئن اتدي و اونلاري ائکي‌‌-​ائکي، اؤزوندن قاباق، گده​جه‌يي هر شهر و هر يره گؤنده‌ردي.


text:
و اونلارا ددي: "محصول چوخ، لاکئن ائشچئلر آزدير. اونا گؤره ده محصولون صاحئبي اولان ربّه يالوارين کي، محصولونو ييغماق اوچون ائشچئلر گؤنده‌رسئن. ""


text:
اگر اورادا سالاماتليق سِوَن بئر آدام اولسا، سالامينيز اونون اوستونده قالاجاق. اولماسا، سالامينيز اؤزونوزه قاييداجاق.


text:
او اِوده قالين. اونلارين نه‌يي وارسا، ييئن و ائچئن، چونکي ائشچي اؤز موزدونه لايئقدئر. اِودن اِوه کچمه‌يئن.


text:
«شهرئنئزدن آياقلاريميزا ياپيشان توزو دا سئزئن ضئدّئنئزه چيرپيريق. لاکئن گئنه ده بئلئن کي، تارينين پادشاهليغي سئزه ياخينلاشيب.»


text:
واي سنه، اي خورازئن! واي سنه، اي بيت صيدا! چونکي سئزده باش ورن مؤجوزه​لر صور و صيدادا باش وِرسَيدي، اونلار چوخدان چولا بورونوب، کول ائچئنده اوتوروب، تؤوبه ادردئلر.


text:
يتمئش شاگئرد شادليقلا قاييتديلار و عئسايا ددئلر: "يارب! ائبلئسلر ده سنئن آديندا بئزدن ائطاعت ادئرلر."


text:
باخين، من سئزه ائقتئدار ورمئشم کي، ائلانلاري، عقربلري و دوشمنئن بوتون قووّتئني آياق آلتيندا اَزه​سئنئز و هچ بئر شي سئزه ضرر وورماياجاقدير.


text:
عئسا او آندا روحن سوئنئب ددي: "اي آتا، گؤيون و يرئن ربّي! سنه شوکور ادئرم کي، بو شيلري بئلئجئلردن و آغيلّي‌لاردان گئزله‌دئب، کؤرپه​لره آچدين! بلي، آتا! چونکي سنئن ائسته‌دئيئن بله ائدي."


text:
هر شي آتام طرفئندن منه ورئلئب. اوغولون کئم اولدوغونو هچ کئم بئلمز، مگر آتا. و آتانين کئم اولدوغونو هچ کئم بئلمز، مگر اوغول و او آدام کي، اوغول اونا آچماق ائسته‌يئر.


text:
چونکي سئزه ديئرم؛ چوخ پيغمبرلر و پادشاهلار سئزئن گؤردويونوز شيلري گؤرمک آرزوسوندا اولدولار، لاکئن گؤرمه‌دئلر. سئزئن اشئتدئيئنئز شيلري اشئتمک آرزوسوندا اولدولار، لاکئن اشئتمه‌دئلر.


text:
بئر شرئعت عالئمي دوردو و عئساني ائمتاحان اتمک اوچون اونا ددي: "اوستاد! نه ادئم کي، ابدي حياتي مئراث آليم؟""


text:
شرئعت عالئمي عئسانين جاوابيندا ددي: "رب تاريني بوتون اوره‌يئندن، بوتون جانيندان، بوتون قووّتئندن و بوتون فئکرئندن سِو و قونشونو اؤزون کئمي سِو."


text:
عئسا جاواب ورئب ددي: "بئر نفر اورشلئمدن ارئحايا گدن واخت، حرامي‌لرئن اَلئنه دوشدو. حرامي‌لر اونو سويدولار و يارالاييب ياريجان حالدا قويوب گتدئلر."


text:
آداما ياخينلاشدي و اونون يارالارينا زيتون ياغي ائله شراب تؤکوب باغلادي. و اونو اؤز اششه‌يئنه مئندئرئب، بئر مهمانخانايا گتئردي و اونون قيدئنه قالدي.


text:
او گونون صاباحي ائکي دئنار چيخارديب، مهمانخاناچييا وردي و ددي: «اونا ياخشي يتئش و اگر آرتيق خرجئن چيخسا، قاييداندا سنه وره​رم.»


text:
ائندي سنئن نظرئنه گؤره بو اوچ نفردن هانسي ائثبات اتدي کي، حرامي‌لرئن اَلئنه دوشن آداما بئر قونشودور؟


text:
عئسا، شاگئردلري ائله بئرلئکده يولا داوام ورئب بئر کنده گئردي. بورادا مارتا آدلي بئر آرواد اونو اؤز اوئنه دعوت اتدي.


text:
اونون مريم آدلي بئر باجيسي وار ائدي. مريم عئسانين آياقلارينين يانيندا اوتوروب اونون سؤزلرئنه قولاق آسيردي.


text:
لاکئن مارتا ائشئن چوخلوغوندان تلاش ائچئنده ائدي. مارتا عئسانين يانينا گلئب اونا ددي: "يارب، باجيمين مني خئدمت ائچئنده تک بوراخماسي، مگر سني ناراحات اتمئر؟ اونا ده کي، منه کؤمک اتسئن."


text:
بئر دفه عئسا​ بئر ​يرده دوعا ​ادئردي. دوعاسيني بئتئردئيي زامان، شاگئردلرئندن بئري اونا ددي: "يارب! دوعا اتمه‌يي بئزه اؤيرت، نجه کي، يحيا دا شاگئردلرئنه اؤيرتدي."


text:
و اونلارا ددي: "فرض ادک کي، سئزلردن بئرئنئن بئر دوستو وار. گجه ياريسي اونون اوئنه گلئب ديئر: «دوستوم، منه اوچ چورک بورج ور."


text:
او دا ائچه‌رئدن جاواب ورئب ديئر: «منه زحمت ورمه، قاپي آرتيق باغلي‌دير و اوشاقلاريم منئمله ياتاقداديرلار. قالخيب سنه بئر شي وره بئلمه‌رم.»


text:
سئزه ديئرم کي، اگر او، دوستلوق سببئندن اؤتري قالخيب ورمه‌سه ده، اونون اوزلو اولدوغونا گؤره قالخيب نه قدر لازيم اولسا، وره​جکدئر.


text:
سئزدن هانسي آتا وار کي، اگر اوغلو اوندان چورک ائسته‌سه، داش ورسئن؟ و يا اگر باليق ائسته‌سه، اونا باليق عوضئنده ائلان ورسئن؟


text:
ائندي اگر سئز کي، شرورسونوز، اؤولادلارينيزا ياخشي شيلري ورمه‌يي بئلئرسئنئز، نه قدر آرتيق سماوي آتانيز اوندان ائسته‌ينلره موقدّس روحو وره​جک.


text:
عئسا لال اولان بئر ائبلئسي قوووردو. ائبلئس آدامدان چيخاندان سونرا، لال دانيشماغا باشلادي و خالق تعجّوب اتدي.


text:
آمّا عئسا اونلارين فئکئرلرئني بئلدي و اونلارا ددي: "هر مملکت کي، اؤزو اؤز ائچئنده بؤلونسه، وئران قالار و اؤزو اؤز ائچئنده بؤلونموش اِو ييخيلار."


text:
و اگر شيطان دا اؤزو اؤز ائچئنده بؤلونسه، سلطنتي نجه داوام ادر؟! بونو اونا گؤره ديئرم کي، ديئرسئنئز من بعلزبولون گوجو ائله ائبلئسلري قوورام.


text:
ائندي اگر من بعلزبولون گوجو ائله قوورام، سئزئن اوغوللارينيز کئمئن گوجو ائله قوورلار؟ اونلار سئزه قاضي اولاجاقلار.


text:
آمّا اگر اوندان داها قووّتلي بئري هوجوم گتئرئب اونا قالئب گلسه، اونون بل باغلاديغي بوتون سئلاحلاري آلار و قنئمتي پايلار.


text:
ناپاک روح بئر آدامدان چيخاندان سونرا، سوسوز يرلرده دولانير و راحاتليق آختارير. لاکئن تاپماديغي زامان ديئر: «چيخديغيم اِوه قاييديم.»


text:
او زامان گدئر و اؤزوندن داها پئس اولان يدّي ناپاک روح گؤتوروب گتئرئر و اورايا گئرئب ياشاييرلار. و او آدامين آخيري، اوّلکئندن داها پئس اولور.


text:
عئسا بونو دئين واخت، بئر آرواد جاماعات ائچئندن سسئني اوجالديب اونا ددي: "خوش سني داشييان بطنئن و سني اَمئزدئرن دؤشلرئن حالينا!""


text:
و خالق اونون اطرافينا ييغيلديغي زامان، عئسا دانيشماغا باشلادي: "بو نسئل پئس نسئلدئر. او، علامت آختارير، لاکئن اونا يونوس پيغمبرئن علامتئندن باشقا بئر علامت ورئلمه‌يه​جک."


text:
جنوب ملکه​سي قئيامت گونونده بو نسلئن آداملاري ‌ائله قالخيب اونلاري محکوم اده​جک. چونکي او، سوليمانين حئکمتلي سؤزلرئني اشئتمک اوچون، دونيانين او باشيندان گلدي. و ائندي سوليماندان داها بؤيوکو بورادادير.


text:
نينوا اهالئسي قئيامت گونونده بو نسلئن آداملاري‌ ائله قالخيب اونلاري محکوم اده​جک. چونکي اونلار يونوسون وعظي ‌ائله تؤوبه اتدئلر. و ائندي يونوسدان داها بؤيوکو بورادادير.


text:
هچ کئم چيراغي يانديراندان سونرا، اونو گئزلي يره، يا دا قابين آلتينا قويماز. چيراق قابينا قويار کي، ائچه‌ري گئرنلر ائشيغي گؤرسونلر.


text:
بدنئن چيراغي گؤزدور؛ اگر گؤزون ياخشي اولسا، بوتون بدنئن ائشيقلي اولار. آمّا اگر گؤزون پئس اولسا، بوتون بدنئن ده قارانليق اولار.


text:
اگر سنئن بوتون بدنئن ائشيقلي‌دير، اله کي، بئر ذرّه ده اوندا قارانليق يوخدور، او زامان بوتون بدنئن ائشيقلي اولاجاق؛ بئر چيراق کئمي کي، اؤز نورو ائله سني ائشيقلانديرير.


text:
عئسا بونلاري دئينده، بئر فرئسي اونو اوئنه يمک يمه‌يه دعوت اتدي. او دا ائچه‌ري گئرئب سوفره باشيندا اوتوردو.


text:
رب اونا ددي: "ائندي، سئز فرئسئلر، فئنجان و بوشقابين چؤلونو تمئزله‌يئرسئنئز، آمّا ائچئنئز طاماح و پئسلئکله دولودور. ""


text:
آمّا واي حالينيزا، فرئسئلر! چونکي نانَع، صدف​اوتو و هر جور گؤيرتئنئن اوندا-بئرئني ورئرسئنئز، لاکئن عدالت و تارينين سوگئسئنده اهمال ادئرسئنئز. بونلاري ورمک و اونلاردا اهمال اتمه​مک گرکدئر.


text:
واي حالينيزا، فرئسئلر! چونکي کنئسه​ده مجلئسئن باشيندا اوتورماغي و بازارلاردا سالام آلماغي سوئرسئنئز.


text:
عئسا اونا ددي: "واي سئزئن ده حالينيزا، شرئعت عالئملري! چونکي سئز آداملارين بوينونا اِله يوکلر قويورسونوز کي، آپارماغي چوخ چتئندئر، لاکئن اؤزونوز بارماقلارينيزين بئري ائله ده بله، او يوکلره ديمئرسئنئز."


text:
بلجه آتالارينيزين ائشلرئنه شاهئدلئک اِدئب اونلاري تصدئق ادئرسئنئز؛ چونکي اونلار پيغمبرلري اؤلدوردولر، سئز ده اونلارا مقبره​لر تئکئرسئنئز.


text:
اونا گؤره تارينين حئکمتي ددي: من اونلارين يانينا پيغمبرلر و حوارئلر گؤنده‌ره​جه‌يم، بونلاردان بعضئلرئني اؤلدوره​جکلر و بعضئلرئنه ده عذاب وره​جکلر کي،


text:
هابئلئن قانيندان توتموش زِکَريانين قانينا قدر کي، قوربانگاهلا معبدئن قودسو آراسيندا تؤکولدو. سئزه ديئرم کي، بوتون بو تؤکولن قانلار بو نسئلدن طلب اولوناجاق.


text:
واي حالينيزا، شرئعت عالئملري! چونکي معرئفت قاپيسينين آچاريني گؤتوروبسونوز. اؤزونوز گئرمه‌دئنئز، گئرمک ائسته‌ينلره ده مانع اولدونوز.


text:
عئسا اوراني ترک ادن واخت، دئن عالئملري و فرئسئلر اونو شئدّتله سيخيشديرديلار و بئر چوخ شيلره اوندان جاواب آلماق ائسته‌دئلر.


text:
بو آرادا مئنلرجه​ آدام ​بئر يره اله ييغيلميشدي کي، بئربئرئني سيخيشديريرديلار. عئسا اوّلجه اؤز شاگئردلرئنه ددي: "فرئسئلرئن ماياسيندان کي، رئياکارليقدير، اؤزونوزو اوزاق ساخلايين."


text:
بونا گؤره، قارانليقدا نه دانيشاسينيز، ائشيقدا اشئدئله​جک و ائچه‌ري اوتاقلاردا قولاغا پيچيلداديغينيز هر شي، داملاردان نئدا اولوناجاق.


text:
سئزه ديئرم دوستلاريم، اونلاردان قورخمايين کي، بدني اؤلدوروب اوندان باشقا هچ بئر شي اتمه‌يه قادئر ديئللر.


text:
آمّا کئمدن قورخمالي اولدوغونوزو سئزه گؤرسده​جه‌يم. اوندان قورخون کي، اؤلدوره‌ندن سونرا جهنّمه آتماغا قادئردئر. بلي، سئزه ديئرم کي، اوندان قورخون.


text:
سئزئن باشينيزداکي توکلرئن هاميسي دا بله ساييليب. اودور کي، قورخمايين؛ سئز بئر چوخ سرچه​دن افضلسئنئز.


text:
سئزه ديئرم: کئم مني ائنسانلارين حوضوروندا ائقرار اتسه، ائنسان اوغلو دا اونو تارينين ملکلري حوضوروندا ائقرار اده​جک.


text:
و کئم ائنسان اوغلونون ضئدّئنه بئر سؤز دسه، اونا باغيشلاناجاق؛ لاکئن کئم موقدّس روحا کوفر دسه، اونا باغيشلانماياجاقدير.


text:
او زامان کي، سئزي کنئسه​لره، ريئسلر و حاکئملرئن حوضورونا گتئرئرلر، نجه و نه جاواب وره​جيئنئز و يا نه دئيه​جيئنئز باره​ده نئگاران اولمايين.


text:
سونرا اونلارا ددي: "دئقّتلي اولون! هر جور طاماحکارليقدان اؤزونوزو اوزاق ساخلايين، چونکي ائنسانين حياتي، اونون وار-دؤولتئنئن چوخلوغونا باغلي ديئل."


text:
و ددي: «بله اِده‌رم؛ آنبارلاريمي سؤکوب، داها بؤيوکلرئني تئکه‌رم و بوتون محصولومو و بوتون دؤولتئمي اورايا ييغارام.


text:
و جانيما دئيه‌رم: اي جانيم! اوزون ائللر اوچون ييغيلميش چوخلو دؤولتئن وار. راحات اول. يه، ائچ، کف اله!»


text:
آمّا تاري اونا ددي: «عاغيلسيز آدام! سنئن جانيني اله بو آخشام آلاجاقلار؛ حاضيرلاديغين بو شيلر بس کئمه قالاجاق؟!»


text:
سونرا عئسا شاگئردلرئنه ددي: "بونون اوچون سئزه ديئرم؛ جانينيز اوچون نئگاران اولمايين کي، نه يئيه​جکسئنئز. و بدنئنئز اوچون ده فئکئرلي اولمايين کي، نه گِيه​جکسئنئز."


text:
قارغالارا باخين: نه اَکئرلر، نه بئچئرلر، نه آنبارلاري، نه ده مخزنلري وار و تاري اونلاري يدئزدئرئر. سئز قوشلاردان نه‌قدر چوخ افضلسئنئز!


text:
زانباقلارين نجه بؤيودوکلرئنه باخين؛ نه زَحمت چکئرلر، نه ده ائپلئک اَيئرئرلر. لاکئن سئزه ديئرم کي، سوليمان دا بله، بوتون شؤوکتئنده بونلاردان بئري کئمي گيئنمه​مئشدي.


text:
اگر تاري بو گون زمئده مؤوجود اولوب صاباح اوجاغا آتيلان اوتو بله گيئندئرئر، نه قدر آرتيق سئزي، اي آز ائمانلي‌لار!


text:
چونکي دونيانين خالقلاري بو شيلرئن دالينجا قاچيرلار؛ و سئزئن آتانيز بو شيلره مؤحتاج اولدوغونوزو بئلئر.


text:
نه‌يئنئز وارسا، ساتين و صدقه ورئن. اؤزونوز اوچون گؤيلرده کؤهنَلمه‌ين کئسه​لر و اَسکئلمه‌ين خزئنه​لر حاضيرلايين. اورادا نه اوغرو اونا ياخينلاشار، نه ده گووه اونو يئير.


text:
او آداملار کئمي اولون کي، آغالارينين تويدان قاييتماسيني گؤزله‌يئردئلر. اوندان اؤتري کي، گلئب قاپيني دؤيسه، اله او آندا اونا آچسينلار.


text:
بختور او قول‌لار کي، آغا گلنده اونلاري اوياق تاپير. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ او، بِلئني باغلاييب اونلاري اوتورداجاق و يانلارينا گلئب اونلارا خئدمت اده​جک.


text:
آمّا بونو بئلئن کي، اگر اِو صاحئبي اوغرونون هانسي ساعاتدا گله​جه‌يئني بئلسه‌يدي، اِوئني اوغورلاماغا قويمازدي.


text:
رب جاواب وردي: "کئمدئر او صادئق و عاغيلّي نؤکرباشي کي، آغاسي اونو نؤکرلري اوستونه ائختئيار صاحئبي قويور. اوندان اؤتري کي، اونلارا واختلي-واختيندا يمک پايلاريني ورسئن."


text:
لاکئن اگر همئن قول اوره‌يئنده دسه: «آغام گج گله​جک.» و باشلاييب کئشي و آرواد خئدمتچئلري دؤيسه، ييئب، ائچئب، کفلنسه،


text:
قولون آغاسي، اونون گؤزلمه‌دئيي بئر گونده و بئلمه‌دئيي بئر ساعاتدا گله​جک، اونو ائکي شقّه ادئب ائمانسيزلارلا بئر توتاجاق.


text:
او قول کي، آغاسينين ائسته‌يئني بئله-بئله حاضير اولمايا و اونون ائراده​سئنه عمل اتمه‌يه، چوخ دؤيوله​جک.


text:
لاکئن اگر بئلمه‌يئب، کؤته‌يه لايئق اولان ائشلر گؤرسه، آز دؤيوله​جک. کئمه چوخ ورئلئب، اوندان چوخ طلب اولوناجاق و کئمه چوخ امانت اِدئلئب، اوندان داها چوخ ائسته​نئله​جک.


text:
گومان ادئرسئنئز کي، من دونيايا صولح گتئرمه‌يه گلمئشم؟! يوخ، ديئرم سئزه، عکسئنه آيريليق گتئرمه‌يه گلمئشم.


text:
آتا اوغلونا و اوغول آتاسينا، آنا قيزينا و قيز آناسينا، قاينانا گلئنه، و گلئن قاينانايا ضئدّ اولاجاق.


text:
و جاماعاتا ددي: "قربدن بئر بولودون قالخديغيني گؤرنده او آندا ديئرسئنئز؛ «ياغيش ياغاجاق!» و اِله ده اولور."


text:
اي رئياکارلار! ير اوزونون، گؤي اوزونون گؤرونوشونو سچه بئلئرسئنئز، آمّا نجه اولور کي، ائندئکي زاماني سچه بئلمئرسئنئز؟!


text:
شئکايت ادن آداملا حاکئمئن يانينا گدن واخت، حله يولدا ائکن چاليش کي، اوندان ياخاني قورتاراسان. يوخسا سني حاکئمئن يانينا سوره​جک. حاکئم ده محکمه ائجراچيسينين اَلئنه وره​جک، و او دا سني زئندانا آتاجاق.


text:
بو زامان اورادا اولانلاردان بعضئسي گلدئلر و او جلئللي​لردن اونا خبر‌وردئلر ‌کي، پئلاط ‌اونلاري اؤلدوروب، قانلاريني، ​کسدئردئيي ​قوربانلارلا قاريشديرميشدي.


text:
عئسا جاواب ورئب ددي: "آيا اِله گومان ادئرسئنئز کي، بو جلئللي​لر، قالان جلئللي​لردن داها چوخ گوناهکار اولدوقلاري اوچون بو عاقئبته دوچار اولدولار؟!""


text:
و يا او اون‌سکّئز نفر کي، سئلوآم بورجو اونلارين اوستونه دوشوب اؤلدوردو. آيا اِله گومان ادئرسئنئز کي، بونلار اورشلئمده ياشايان آيري اورشلئملي​لردن داها چوخ گوناهکار ائدئلر؟!


text:
و اونلارا بو مثلي ددي: "بئر نفرئن باغيندا اکئلمئش بئر انجئر آغاجي وار ائدي. او آدام گلئب آغاجدا ميوه آختاردي، لاکئن تاپمادي."


text:
و باغبانا ددي: «باخ، اوچ ائلدئر کي، بو انجئر آغاجين يانينا گلئب ميوه آختاريرام، آمّا تاپميرام. اونو کس. نئيه بوش يره تورپاغي توتسون؟!»


text:
آمّا باغبان اونا جاواب ورئب ددي: «آغا، اونو بو ائل ده قوي قالسين. من اونون اطرافيني بل‌له‌يئب پِيئن تؤکه‌رم.


text:
اورادا بئر آرواد وار ائدي کي، اون‌سکّئز ائلدن بري ناخوشلوق اَلئنه دوچار اولموشدو کي، باعئثي بئر روح ائدي؛ بِلي بوکولموشدو و اصلا دوزه‌له بئلمئردي.


text:
بو واخت، کنئسه​نئن ريئسي عئسانين سبّت گونونده شفا وردئيي اوچون قضبله‌نئب، خالقا ددي: "ائش گؤرمک اوچون آلتي گون وار. شفا تاپماق اوچون سبّت گونونده يوخ، او گونلرده گلئن!""


text:
رب اونا جاواب ورئب ددي: "اي رئياکار آدام! مگر سئزلردن هچ کئم سبّت گونونده اؤز اؤکوزونو و يا اِششه‌يئني آخوردان آچيب سووارماغا آپارمير؟""


text:
بو آرواد کی، اون‌ سکّئز ائلدن بري شيطان طرفئندن باغلانيب، ائبراهئمئن بئر قيزي‌دير. آيا سبّت گونونده اونو بو اسئرلئکدن آزاد اتمک جائز ديئل؟!


text:
عئسانين بو سؤزلري اونون ضئدّئنه قالخان آداملارين هاميسيني اوتانديردي و بوتون خالق اونون گؤردويو شؤوکتلي ائشلرئن هاميسينا سوئنئردئلر.


text:
خاردال توخومونا بنزر کي، بئر آدام گؤتوروب اونو اؤز باغيندا اَکدي. توخوم بؤيودو، بؤيوک آغاج اولدو و گؤيون قوشلاري اونون بوداقلاريندا يووا تئکدئلر.


text:
او، خمئر ماياسينا بنزر کي، بئر آرواد گؤتوروب اونو اوچ اؤلچو اون ائچئنه قاتدي، اله کي، بوتون خمئر تورشودو.


text:
"دار قاپيدان گئرمه‌يه چاليشين. سئزه ديئرم کي، چوخلاري گئرمک ائسته‌يه​جکلر، لاکئن قادئر اولماياجاقلار. ""


text:
اِو صاحئبي دوروب قاپيني باغلاياندان سونرا، سئز اشئگده دايانيب قاپيني دؤيمه‌يه باشلاياجاقسينيز و دئيه​جکسئنئز: «يارب، بئزه آچ.» لاکئن او سئزه جاوابيندا دئيه​جک: «سئزي تانيميرام، هارادانسينيز؟»


text:
او زامان سئز بله دمه‌يه باشلاياجاقسينيز: «بئز سنئن حوضوروندا ييئب ائچئردئک و سن بئزئم کوچه​لرده تعلئم ورئردئن.،


text:
لاکئن او دئيه​جک: «سئزه ديئرم کي، سئزي تانيميرام، هارادانسينيز؟! مندن اوزاقلاشين، هامينيز حاقسيزليق ادنسئنئز.»


text:
او زامان کي، ائبراهئمي، ائسحاقي، يعقوبو، و بوتون پيغمبرلري تارينين پادشاهليغيندا و اؤزونوزو اورادان قوولموش گؤرورسونوز، اورادا آغلاشما و دئش قيجيرتماسي اولاجاق.


text:
اله او زامان فرئسئلردن بعضئلري گلئب، اونا ددئلر: "بورادان چيخ، گت. چونکي هئرود سني اؤلدورمک ائسته‌يئر."


text:
عئسا دا اونلارا ددي: «گدئن او تولکويه ديئن: «باخ، من بو گون و صاباح ناپاک روحلاري قووب آداملارا شفا وره​جه‌يم و اوچونجو گون مقصدئمه يتئشه​جه‌يم.


text:
لاکئن بو گون، صاباح، و اِرته‌سي گون گرک گَزئم. چونکي مومکون ديئل کي، بئر پيغمبر اورشلئمدن کناردا هلاک اولسون.»


text:
اي اورشلئم، اي اورشلئم، پيغمبرلري اؤلدورن و اونا گؤنده‌رئلنلري داشا باسان! تويوق اؤز جوجه​لرئني قانادلارينين آلتينا ييغان کئمي نچه دفه ائسته‌دئم کي، من ده سنئن اؤولادلاريني ييغيم. لاکئن سن ائسته‌مه‌دئن!


text:
باخ، اِوئنئز سئزه وئران بوراخيلير. سئزه ديئرم کي، سئز «ربّئن آدي ‌ائله گلن موبارک اولسون» دئينه قدر، مني گؤرمه‌يه​جکسئنئز.


text:
عئسا اونلارا ددي: "سئزلردن کئم وار کي، اگر اِششَک و يا اؤکوزو سبّت گونو قويويا دوشسه، تزلئکله اونو چيخارتماسين؟!""


text:
"سني بئر نفر تويا دعوت اتسه، يوخاري باشدا اوتورما. اولماسين کي، سندن داها حؤرمتلئسئني دعوت اتمئش اولسون""


text:
آمّا دعوت اولوندوغون زامان، گدئب لاپ آشاغي باشدا اوتور کي، مئزبان گلئب، سنه دسئن: «دوستوم، يوخاري باشا کچ.» او واخت مجلئسده اوتورانلارين حوضوروندا عئزّتلي اولارسان.


text:
و اونو دعوت اده‌نه ددي: "گون اورتا و يا شام قوناقليغي ورن واخت نه اؤز دوستلاريني، نه اؤز قارداشلاريني، نه اؤز قوحوملاريني، نه ده اؤز وارلي قونشولاريني دعوت ات کي، اونلار دا سني دعوت ادئب بلجه سنه عوضئني ورسئنلر."


text:
عئسا ائله سوفره باشيندا اوتورانلاردان بئري بونو اشئدن واخت ددي: "خوش او آدامين حالينا کي، تارينين پادشاهليغيندا چؤرک يسئن!""


text:
يمک واختي گلن واخت نؤکرئني دعوت اولونانلارين يانينا گؤنده‌ردي کي، اونلارا دسئن: «بويورون، چونکي آرتيق هر شي حاضيردير.»


text:
لاکئن قوناقلارين هاميسي بئردن عوذر ائسته‌ميه باشلاديلار. بئرئنجئسي اونا ددي: «بئر زمي ساتين آلميشام، گدئب اونا باخمالي‌يام. سندن خاهئش ادئرم مني معذور ساياسان.»


text:
او بئري ددي: «بش جوت اؤکوز ساتين آلميشام و اونلاري ائمتاحان اتمه‌يه گدئرم. سندن خاهئش ادئرم مني معذور ساياسان.»


text:
نؤکر قاييديب بو شيلري اؤز آغاسينا چاتديردي. او واخت اِو صاحئبي قضبله‌نئب نؤکرئنه ددي: «تز گت، شهرئن کوچه​لر و دؤنگه‌لرئنده اولان يوخسوللاري، علئل​لري، توپاللاري، و کورلاري بورايا گتئر.»


text:
"کئم اؤز آتاسيندان، آناسيندان، آرواد و اوشاقلاريندان، قارداشلار و باجيلاريندان حتّا اؤز حياتيندان نئفرت اتمه‌يئب منئم يانيما گلسه، منئم شاگئردئم اولا بئلمز. ""


text:
سئزلردن کئم وار کي، بئر بورج تئکمک ائسته‌ينده، اوتوروب اوّلجه خرجئني حساب اتمز کي، گؤرسون آيا اونو باشا يتئرمک اوچون پولو وار؟


text:
چونکي اگر بونؤوره​سئني قويوب ائشي باشا يتئره بئلمه‌سه، او زامان اونو گؤرن هر کس رئشخند اتمه‌يه باشلاييب،


text:
و يا هانسي پادشاه وار کي، اؤزگه بئر پادشاهلا موحارئبه​يه چيخاندا، اوّلجه اوتوروب مصلحتلشمز کي، گؤرسون آيا اون‌مئن نفر عسگر​له قادئردئر او پادشاهين قاباغينا چيخسين کي، ائيئرمي مئن عسگرله اوستونه گلئر؟


text:
بو زامان بوتون باج ييغانلار و گوناهکارلار عئسانين يانينا ياخينلاشيرديلار کي، اونون سؤزلرئني اشئتسئنلر.


text:
هم فرئسئلر هم ده دئن عالئملري ميريلدانماغا باشلاييب ديئردئلر: "بو آدام گوناهکارلاري قبول ادئر و اونلارلا يمک ييئر."


text:
"سئزلردن کئم وار کي، يوز قويونو اولسون و اونلاردان بئرئني ائتئردئيي واخت، دوخسان دوقّوزونو چؤلده بوراخيب، ائتمئش اولاني تاپانا قدر دالينجا گتمه‌سئن؟!""


text:
و اِوه گلدئيي زامان اؤز دوستلار و قونشولاريني چاغيريب دئير: «منئم شادليغيما شرئک اولون، چونکي ائتمئش قويونومو تاپميشام.»


text:
سئزه ديئرم کي، بلجه ده، گؤيده تؤوبه اِدَن بئر گوناهکار اوچون شادليق اولاجاق؛ او شادليقدان داها چوخ کي، دوخسان دوقّوز صالح و تؤوبه​يه مؤحتاج اولمايان آدامدان اؤتري اولار.


text:
و يا هانسي آرواد وار کي، اون دئرهمي اولسون و بئرئني ائتئرن واخت چيراق يانديريب، اِوي سوپوروب، اونو تاپانا قدر آختارماسين؟!


text:
تاپان زامان دوستلار و قونشولاريني ييغيب دئير: «منئم شادليغيما شرئک اولون، چونکي ائتئردئيئم دئرهمي تاپميشام.»


text:
اونلاردان کئچئيي آتاسينا ددي: «آتا، ماليندان منه يتئشن حئصّه​ني منه ور!» آتا دا ماليني اونلارين آراسيندا بؤلدو.


text:
بئر نچه گون سونرا، کئچئک اوغول وار-يوخونو ييغيب، اوزاق بئر مملکته گتدي. و اورادا سفاهتله ياشاييب، بوتون ماليني تلف اتدي.


text:
اونا گؤره ده گدئب، او اؤلکه​نئن ساکئنلرئندن بئرئنئن خئدمتئنه گئردي. او دا اونو اؤز زمئسئنده دونوز اوتارماغا گؤنده‌ردي.


text:
اوغلان آرزو اِدَردي کي، دونگوزلارين يدئيي آشغال-قابيقلارلا قارنيني دويورسون، لاکئن هچ کس اونا بئر شي ورمئردي.


text:
اوغول اؤزونه گلئب ددي: «آتامين نه قدر موزد آلان ائشچئسي وار، هاميسينين دا بوللوقجا چؤره‌يي وار، لاکئن من بورادا آجليقدان اؤلورَم.


text:
اوغول دوروب، اؤز آتاسينين يانينا گتدي. حله اوزاقدا ائکن آتاسي اونو گؤروب، اونا رحمي گلدي و قاچيب اونو قوجاقلادي و اؤپدو.


text:
آمّا آتا اؤز قوللارينا ددي: «خلتلرئن لاپ گؤزَلئني گتئرئب اونا گيئندئرئن، بارماغينا اوزوک تاخين و آياقلارينا آياق قابي گتئرئن.


text:
آمّا او، آتاسينا جاواب ورئب ددي: «باخ، نچه ائل‌لردئر کي، سنه خئدمت اِدئرم و هچ زامان سنئن امرئندن چيخماميشام. آمّا سن، بئر دفه ده اولسون، کئچئک بئر کچي بله، ورمه‌دئن کي، دوستلاريملا شادليق ادئم.


text:
لاکئن سنئن ماليني عئفّتسئز آروادلارلا تلف ادن بو اوغلون گلئب و سن اونون اوچون کؤکلدئلمئش داناني کسئبسن!»


text:
لاکئن شادليق و شنلئک اتمک بئزه لازيمدير، چونکي سنئن بو قارداشين اؤلموشدو، دئرئلدي. ائتمئشدي، تاپيلدي.»


text:
عئسا شاگئردلرئنه بونلاري دا ددي: "وارلي بئر آدامين بئر ناظئري وار ائدي و اونا خبر گلدي کي، ناظئر اونون ماليني ائصراف ادئر."


text:
آغا ناظئري يانينا چاغيريب ددي: «سنئن حاقّيندا بو اشئتدئکلرئم نه‌دئر؟ ناظئرلئيئنئن حسابيني ور، چونکي داها ناظئر اولا بئلمزسن.»


text:
ناظئر اؤز-اؤزونه ددي: «نه ادئم؟ آغام اِوئن ائداره​سئني مندن آلير. تورپاق قازماغا گوجوم يتمز، يولچولوقدان دا کي، اوتانيرام.


text:
او واخت آغاسينا بورجلو اولانلارين هاميسيني تک-تک يانينا چاغيردي. بئرئنجئسئنه ددي: «آغاما نه قدر بورجلوسان؟»


text:
سونرا او بئرئسئنه ددي: «سن نه قدر بورجلوسان؟» او آدام ددي: «يوز اؤلچو بوغدا.» ناظئر اونا ددي: «اؤز قبضئني گؤتور و ياز، هشتاد.»


text:
آغاسي دوروست اولمايان ناظئري، فراستلي رفتار اتدئيئنه گؤره تعرئفله‌دي. چونکي بو دؤورانين اوغوللاري اؤزلرئنه بنزر آداملارلا اولان موناسئبتلرئنده، نور اوغوللاريندان داها فراستلئدئرلر.


text:
سئزه ديئرم: دونيانين يالان اولان ثروتي ائله اؤزونوزه دوستلار قازانين کي، ثروتئنئز يوخ اولان زامان، اونلار سئزي ابدي مسکنلره قبول اتسئنلر.


text:
بالاجا بئر ائشده صادئق اولان، بؤيوک ائشده ده صادئقدئر. لاکئن بالاجا بئر ائشده صادئق اولمايان، بؤيوک ائشده ده صادئق ديئل.


text:
هچ بئر نؤکر ائکي آغايا قوللوق اده بئلمز؛ چونکي يا بئرئندن نئفرت ادئب او بئرئسئني سوه​جک، يا دا بئرئنه باغلي قالاجاق، او بئرئسئنه حقئر باخاجاق. هم تارييا هم ده دونيانين ثروتئنه قوللوق اده بئلمزسئنئز.


text:
عئسا اونلارا ددي: "سئز او آداملارسينيز کي، ائنسانلارين قاباغيندا اؤزونوزو صالح گؤرسه‌دئرسئنئز، آمّا تارينين سئزئن اوره‌يئنئزدن خبري وار. چونکي ائنسانلار آراسيندا اَعلا ساييلان شي، تارينين يانيندا ائيرندئرن بئر شي‌دئر. ""


text:
شرئعت و پيغمبرلر يحيايا قدر ائدئلر. او زاماندان بو يانا تارينين پادشاهليغينين خوش خبري موژده ورئلئر و هر کس اورايا زورلا گئرمه‌يه چاليشير.


text:
آرواديني بوشاييب آيري آروادلا اِولنن هر کس زئنا ادئر. اَرئندن بوشانان آروادلا اولنن هر کس زئنا اتمئش اولور.


text:
ائلعازر آدلي بئر فاغير وار ائدي کي، بدنئني يارا بوروموشدو و وارلي آدامين قاپيسينين يانيندا اوزانميشدي.


text:
آرزو اِدَردي کي، وارلي آدامين سوفره​سئندن تؤکولن خيريم-خيردالارلا قارنيني دويورسون؛ حتّا ائتلر گلئب، اونون يارالاريني يالاييرديلار.


text:
اؤلولر دئياريندا عذاب چکدئيي زامان، گؤزلرئني قالديريب اوزاقدا ائبراهئمي و اونون قوجاغيندا ائلعازري گؤردو.


text:
وارلي آدام باغيريب ددي: «اي ائبراهئم آتا! منه رحمئن گلسئن. ائلعازري گؤنده‌ر، بارماغينين اوجونو سودا ائسلاتسين و منئم دئلئمي سرئنلَتسئن، چونکي بو آلوودا عذاب چکئرم.»


text:
لاکئن ائبراهئم ددي: «اوغول، يادينا سال کي، سن اؤز حياتيندا ياخشيليق پاييني آلدين. حال بو کي، ائلعازر پئسلئک پاييني آلدي. ائندي او تسلّي تاپير، آمّا سن عذاب چکئرسن.


text:
بوندان علاوه، سئزئنله بئزئم آراميزدا بؤيوک بئر اوچوروم قويولوب کي، بورادان سئزئن طرفه کچمک ائسته‌ينلر، کچه بئلمئرلر. اِله‌جه ده اورادان بئزئم يانيميزا کچه بئلمئرلر.»


text:
آمّا ائبراهئم اونا ددي: «اگر موسايا و پيغمبرلره قولاق آسميرلار، اؤلولردن بئري دئرئلسه بله، ائنانمازلار.»


text:
عئسا شاگئردلرئنه ددي: "مومکون ديئل کي، ائنسانلاري بودره​دن شيلر گلمه‌سئن. آمّا واي او آدامين حالينا کي، بونلار اونون واسئطه‌سئله گلئر."


text:
بو کئچئکلردن بئرئني بودره​دن آدام اوچون داها ياخشي او اولاردي کي، بوينونا بئر ديئرمان داشي آسيليب، دهنزه آتيلسين.


text:
و اگر گونده يدّي دفه سنه گوناه اتسه و گونده يدّي دفه قاييديب سنه «تؤوبه ادئرم» دسه، اونو باغيشلامالي‌سان.


text:
رب ددي: "اگر سئزده بئر خاردال توخومو قدر ائمان اولسايدي، بو توت آغاجينا دئيردئنئز: «بورادان چيخ و دهنزده اکئل!» و او، سئزدن ائطاعت اِدَردي."


text:
سئزلردن کئم جوت سورن و يا چوبانليق ادن بئر قولونا، زمئدن قاييدان زامان دئير: «تز اول، گل سوفره باشيندا اوتور؟»


text:
مگر اونا دمز کي، «منه يمک حاضيرلا و بلئني باغلاييب منه خئدمت ات کي، ييئب ائچئم. و سونرا سن ييئب ائچرسن؟»


text:
ائندي سئز ده، سئزه امر اولونان هر شيي يرئنه يتئرندن سونرا ديئن: «بئز دَيَرسئز قوللاريق، چونکي او ائشلري اتمئشئک کي، اتمکلري بئزه واجئبدئر.»


text:
عئسا بونو گؤروب سوروشدو: "مگر جوذامدان تمئز اولانلار اون‌نفر ديئلدئلر؟ بس قالان دوقّوز نفر هارادادير؟!""


text:
او زامان کي، فرئسئلر تارينين پادشاهليغينين نه زامان گله​جه‌يي باره​ده سوروشدولار، عئسا اونلارا جاواب ورئب ددي: "تارينين پادشاهليغي اله بئر شکئلده گلمز کي، گؤزله گؤروله بئلسئن."


text:
و آداملار دا دمه‌يه​جکلر کي، «باخ، بورادادير» و يا «اورادادير.» چونکي تارينين پادشاهليغي سئزئن آرانيزدادير.


text:
و شاگئردلره ددي: "اله گونلر گله​جک کي، ائنسان اوغلونون گونلرئندن بئرئني گؤرمک ائستيه​جکسئنئز، آمّا گؤرمه‌يه​جکسئنئز."


text:
و سئزه دئيه​جکلر «باخ، بورادادير» و يا «اورادادير.» اونلارلا گتمه‌يئن و اونلارين داللارينا دا دوشمه‌يئن!


text:
چونکي شئمشک گؤيون بئر طرفئندن چاخيب او بئري طرفئنه قدر نجه شاخير، ائنسان اوغلو دا اؤز گونونده اله اولاجاق.


text:
نوحون گمئيه گئردئيي گونه قدر، ائنسانلار ييئردئلر، ائچئردئلر، آرواد آليرديلار، اره گدئردئلر. سونرا او بؤيوک سل گلئب، هاميسيني محو اتدي.


text:
لوطون گونلرئنده ده بله اولدو؛ ائنسانلار ييئردئلر، ائچئردئلر، آليرديلار، ساتيرديلار، اَکئردئلر، تئکئردئلر.


text:
او گونده، اؤزو دامدا، لاکئن اَشياسي اوئن ائچئنده اولان آدام اونلاري گؤتورمک اوچون آشاغي انمه‌سئن. اِلجه ده زمئده اولان گري دؤنمه‌سئن.


text:
" شاگئردلر عئسايا جاواب ورئب ددئلر: "هارادا اولاجاق، يارب؟" عئسا اونلارا ددي: "لش هارادا اولسا، کرکسلر ده اورايا ييغيلارلار."" ""


text:
اله همئن شهرده بئر دول آرواد دا وار ائدي کي، دائم اونون يانينا گلئب دئيردي: .داعواچي اولدوغوم آدامدان منئم حاقّيمي آل.»


text:
حاکئم بئر مودّت بو ائشي ائستمه‌دي. آمّا نهايت اؤز-اؤزونه ددي: «گرچي من نه تاريدان قورخورام نه ده آداملاردان اوتانيرام،


text:
مگر تاري اؤز سچدئکلرئنئن، گجه گوندوز اونو ائمدادا چاغيرانلارين دادينا چاتماز؟ مگر اونلار اوچون چوخ يوبادار؟


text:
سئزه ديئرم کي، اونلارين دادينا تزلئکله چاتاجاق. لاکئن ائنسان اوغلو، گلدئيي زامان، آيا ير اوزونده ائمان تاپاجاقدير؟


text:
عئسا اؤزلرئنئن صالح آداملار اولدوغونا بل باغلايان و آيري آداملارا حقارتله باخان بعضئلري اوچون ده بله بئر مثل چکدي:


text:
فرئسي آياق اوسته دوروب اؤز-اؤزونه بله دوعا ادئردي: «اي تاري! سنه شوکور ادئرم کي، اؤزگه آداملار کئمي تالان ادن، حاقسيز، زئناکار، يا دا بو باج ييغان آدام کئمي ديئلم.


text:
آمّا باج ييغان آدام اوزاقدا دوروب گؤزلرئني گؤيه قالديرماغا بله جسارت اتمئردي. لاکئن سئنه​سئنه دؤيوب ديئردي: «اي تاري! من گوناهکارا رحم ات.»


text:
سئزه ديئرم کي، فرئسي يوخ، باج ييغان آدام تارينين گؤزونده تمئزه چيخيب اوئنه گتدي. چونکي اؤزونو اوجالدان هر کس آلچالاجاق، لاکئن اؤزونو آلچالدان آدام اوجاليلاجاقدير.


text:
کئچئک اوشاقلاري عئسانين يانينا گتئردئلر کي، او، اونلارا ال قويسون. آمّا شاگئردلر بونو گؤرن واخت اونلارا آجيقلانديلار.


text:
آمّا عئسا اونلاري يانينا چاغيريب ددي: "قويون اوشاقلار منئم يانيما گلسئنلر! اونلارا مانع اولمايين. چونکي تارينين پادشاهليغي بله‌لرئنکئدئر. ""


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ کئم تارينين پادشاهليغيني کؤرپه بئر اوشاق کئمي قبول اتمسه، اورايا اصلا گئره بئلمز.


text:
عئسا، بونو اشئدن واخت اونا ددي: "داها بئر زادين اسکئکدئر؛ نه‌يئن وارسا، سات، مؤحتاج آداملارا ور و گؤيده خزئنن اولاجاق. سونرا منئم داليمجا گل."


text:
عئسا اونون قمگئن اولدوغونو گؤره‌نده ددي: "وارلي اولانلار تارينين پادشاهليغينا نه چتئنلئکله گئرئرلر! ""


text:
عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اله بئر آدام يوخدور کي، تارينين پادشاهليغي اوچون اِوئني يا دا آرواديني، قارداشلاريني يا دا آتا-آناسيني و يا اوشاقلاريني آتميش اولسون،""


text:
عئسا اون‌ائکي شاگئردئني يانينا چاغيريب اونلارا ددي: "باخين، بئز اورشلئمه چيخيريق و ائنسان اوغلو اوچون پيغمبرلر واسئطه​سئله نه‌لر يازيليب، هاميسي يرئنه يتئرئله‌جک."


text:
او، قيري‌يهودئلرئن الئنه تسلئم ادئله​جک. اونلار اونو ائستهزا اده​جکلر و اونو تحقئر ادئب اوزونه توپوره​جکلر.


text:
شاگئردلر بو سؤزلردن هچ بئر شي باشا دوشمه‌دئلر؛ بو سؤزلر اونلار اوچون اؤرتولو ائدي و دِيئلَنلري آنلاماديلار.


text:
قاباقدا گدنلر اونا آجيقلانيب ساکئت اتمه‌يه چاليشديلار، لاکئن او، داها برک قيشقيردي: "داوود اوغلو عئسا، منه يازيغين گلسئن."


text:
او آندا آدامين گؤزلري آچيلدي و او، تارييا شوکور اده-اده عئسانين دالينجا گتدي. و بونو گؤرن بوتون خالق تارييا حمد و ثنا اتدي.


text:
عئسانين کئم اولدوغونو گؤرمک ائسته‌يئردي؛ لاکئن بويو قيسا اولدوغو اوچون جاماعاتين چوخلوغوندان گؤره بئلمئردي.


text:
عئسا او يره چاتاندا يوخاري باخيب اونو گؤردو و اونا ددي: "زکّا! تز آشاغي دوش، چونکي بو گون من سنئن اوئنده قالمالي‌يام."


text:
آمّا زکّا آياغا قالخيب ربّه ددي: "باخ، آغا! وار-دؤولتئمئن ياريسيني مؤحتاجلارا وره​رم و کئمدن حاقسيزليقلا آلميشام، اونا دؤرد قات قايتارارام."


text:
اونلار بو شيلري اشئدن واخت، عئسا بئر مثل ده علاوه اتدي؛ او سببدن کي، اورشلئمه ياخين ائدي و اونلار اله دوشونوردولر کي، تارينين پادشاهليغي او ساعات ظاهئر اولاجاق.


text:
بلجه قوللاريندان اون نفرئني چاغيردي و اونلارا اون چکي پول ورئب ددي: «من گلنه کئمي بونلاري ائشه سالين.»


text:
لاکئن اونون هموطنلري اوندان نئفرت ادئردئلر و اونون دالينجا الچئلر گؤنده‌رئب ددئلر: «ائسته‌مئرئک کي، بو آدام بئزه پادشاهليق اتسئن.»


text:
آدام، پادشاهليغي اله گتئرئب قاييداندان سونرا، پول وردئيي قوللاري يانينا چاغيرتدي کي، کئمئن نه قازانديغيني بئلسئن.


text:
چونکي برک آدام اولدوغون اوچون سندن قورخوردوم؛ اؤزون قويماديغيني گؤتورنسن و اؤزون اکمه‌دئيئني بئچنسن.»


text:
آغاسي اونا ددي: «اي پئس قول! سني اؤز سؤزونله محکوم اده​جه‌يم. سن بئلئردئن کي، من برک آدامام، اؤزوم قويماديغيمي گؤتوره‌نم، اؤزوم اکمه‌دئيئمي بئچه‌نم


text:
«سئزه ديئرم کي، کئمده وارسا، اونا داها چوخ ورئله​جک، لاکئن کئمده يوخسا، الئنده اولان دا اوندان آليناجاقدير.


text:
منئم اوستلرئنده پادشاه اولماماغيمي ائسته‌ين دوشمنلرئمي گتئرئن و گؤزومون قاباغيندا قيلينجدان کچئردئن!»


text:
زيتون داغي آدلانان داغين اَته‌يئنده‌کي بيت فاجي و بيت عنيايا ياخينلاشاندا شاگئردلرئندن ائکئسئني گؤنده‌رئب،


text:
ددي: "قاباقدا اولان کنده گدئن. اورايا گئردئيئنئز زامان باغلانميش بئر سيپا تاپارسينيز کي، ائندئيه کئمي هچ کس اونا مئنمه‌يئب. اونو آچيب گتئرئن. ""


text:
زيتون داغينين اَته‌يئنه ياخينلاشاندا شاگئردلرئندن چوخلاري گؤردوکلري بوتون مؤجوزه​لر اوچون سوئنئب، گور سسله تارييا حمد و ثنا اتمه‌يه باشلاديلار.


text:
ديئردئلر: "ربّئن آديندا گلن پادشاه موبارک اولسون. گؤيلرده امئن-آمانليق و لاپ اوجالاردا عئزّت اولسون."


text:
و ددي: "آه، کاشکي سن بو گونونده امئن-آمانليغينا باعئث اولان شيلري بئلسه‌يدئن! آمّا بونلار حله​لئک سنئن گؤزلرئندن گئزلي‌دئر. ""


text:
چونکي سني اله گونلر گؤزله‌يئر کي، دوشمنلرئن سني سنگرلر​له احاطه ادئب، موحاصئره​يه آلاجاقلار و هر يردن سيخيشديراجاقلار.


text:
سني و ائچئنده‌کي اوشاقلاريني يرله بئر اده​جکلر، سنئن ائچئنده داشي داش اوسته قويماياجاقلار، چونکي تارينين سنئن کؤمه‌يئنه گلدئيي زاماني درک اتمه‌دئن.


text:
و اونلارا ددي: "يازيليب کي، منئم اوئم دوعا اِوئدئر. آمّا سئز اونو اوغرولار يوواسينا دؤنده‌رئبسئنئز."


text:
عئسا هر گون معبدده تعلئم ورئردي. باش کاهئنلر، دئن عالئملري، و خالقين اعيانلاري اونو هلاک اتمه‌يه فورصت آختاريرديلار.


text:
عئسا، معبدده تعلئم ورئب ائنجئلئن خوش خبرئني وردئيي گونلرئن بئرئنده، باش کاهئنلر و دئن عالئملري، آغساقّاللارلا بئرلئکده ياخينلاشيب،


text:
اونلار اؤز آرالاريندا فئکئرله‌شئب ديئردئلر: "اگر «گؤيدن» دسک، اوندا دئيه​جک؛ «نه اوچون اونا ائنانمادينيز؟»


text:
لاکئن اگر «ائنسانلاردان» دسک، بوتون خالق بئزي داشا باساجاق. چونکي خالق يحيانين پيغمبر اولدوغونا ائنانير."


text:
سونرا خالقا بله بئر مثلي نقل اتمه‌يه باشلادي: "بئر آدام اوزوم باغي اکدي و باغي باغبانلارا ائجاره​يه ورئب، اوزون بئر مودّت اوچون اؤزگه بئر مملکته گتدي."


text:
محصول زاماني باغبانلارين يانينا بئر قول گؤنده‌ردي کي، باغين محصولوندان اونون پاييني ورسئنلر. لاکئن باغبانلار قولو دؤيوب الي-بوش يوللاديلار.


text:
او زامان اوزوم باغين صاحئبي ددي: «نه ادئم؟ قوي اؤز سوگئلي اوغلومو گؤنده‌رئم. بلکه اونو گؤرنده حؤرمت اِدَرلر.»


text:
لاکئن باغبانلار اونو گؤرن واخت، آرالاريندا بله ددئلر: «وارئث بودور! گلئن اونو اؤلدورَک کي، مئراث بئزه قالسين.»


text:
" گله​جک، بو باغبانلاري هلاک ادئب، باغي اؤزگه باغبانلارا وره​جکدئر."" بونو اشئدن خالق ددي: "قوي بله اصلا باش ورمه‌سئن."" ""


text:
دئن عالئملري و باش کاهئنلر بئر يول آختارديلار کي، اله او آندا اونو توتسونلار. لاکئن خالقدان قورخدولار، چونکي باشا دوشدولر کي، بو مثلي اونلارين باره​سئنده ديئب.


text:
اونلار عئساني گودوب اؤزلرئني صالح آداملار کئمي گؤرسه‌دن بئر نچه جاسوس گؤنده‌ردئلر کي، اونو سؤز اوسته توتوب، بلجه والئنئن حؤکم و ائقتئدارينا تسلئم اتسئنلر.


text:
اونلار عئسادان سوروشدولار: "اوستاد! بئز بئلئرئک کي، سن دوغرو اولاني ديئب تعلئم ورئرسن و آداملارين آراسيندا فرق قويمورسان. آنجاق تارينين يولونو دوغرولوقلا اؤيره‌دئرسن.


text:
" "منه بئر دئنار گؤرسه‌دئن؛ اونون اوستونده اولان صورت و يازي کئمئندئر؟" اونلار جاواب وردئلر: "قيصرئن."" ""


text:
"اوستاد! موسا بئزئم اوچون يازيب کي، اگر بئر آدامين اِولي قارداشي اؤلسه و اونون اوشاغي اولماسا، صاغ قالان قارداش اونون دولونو آليب، اؤلن قارداشينا نسئل يتئشدئرسئن.


text:
بونا گؤره اؤلولر دئرئلنده آرواد اونلاردان هانسينين آروادي اولاجاق؟ چونکي او، يدّئسئنئن ده آروادي اولوب."


text:
لاکئن گله​جک عالمه يتئشمه‌يه و اؤلولردن دئرئلمه‌يه لايئق ساييلانلار نه اِوله‌نَرلَر، نه ده اَره گِدَرلر.


text:
آرتيق اؤله ده بئلمزلر، چونکي ملکلر کئمي‌دئرلر و قئيامت اوغوللاري اولدوقلاريندان، اونلار تارينين اوغوللاري‌ديرلار.


text:
آمّا اؤلولرئن دئرئلدئيئني موسا دا آلوولانان بوتا حاقّينداکي روايتده گؤرسه‌دئر، او زامان کي، ربّي ائبراهئمئن تاريسي، ائسحاقين تاريسي، و يعقوبون تاريسي چاغيرير.


text:
"او دئن عالئملرئندن اؤزونوزو گؤزله‌يئن کي، اوزون پالتارلاردا گزمه‌يي، ميدانلاردا سالام آلماغي، کنئسه​لرده باش کورسولري و ضئيافتلرده يوخاري يرلرده اوتورماغي سوئرلر. ""


text:
اونلار دول آروادلارين اِولرئني اودورلار و رئياکارليقلا اوزون-اوزون دوعالار ادئرلر. بو آداملارين جزاسي داها دا آغير اولاجاق.


text:
چونکي اونلارين هاميسي اؤز وارلارينين آرتيقليغيندان هدئيّه وردئلر، لاکئن بو آرواد کاسيبليغينا باخماييب، کچئنمک اوچون الئنده نه وار ائدي، وردي.


text:
اونلار اوندان سوروشدولار: "اوستاد! بو ددئکلرئن نه زامان اولاجاق؟ و بو شيلرئن باش ورمه‌سي واختينين علامتي نه‌دئر؟""


text:
عئسا ددي: "دئقّتلي اولون کي، سئزي آلداتماسينلار. چونکي بئر چوخلاري منئم آديملا گلئب دئيه​جکلر «منم» و «واخت ياخيندير.» اونلارين دالينجا گتمه‌يئن."


text:
موحارئبه​لر و ائغتئشاش باره​ده اشئتدئيئنئز زامان اوره‌يئنئز اوزولمه‌سئن. چونکي بونلارين قاباقجا باش ورمه‌سي گرکدئر، آنجاق آخير تزلئکله گلمز.


text:
آمّا بونلارين هاميسيندان قاباق، منئم آديما گؤره سئزه ال آتاجاقلار، سئزي توتوب عذاب وره​جکلر، کنئسه​لره و زئندانلارا تسلئم اده‌جکلر، پادشاهلار و والئلر قاباغينا آپاراجاقلار.


text:
بونا گؤره اوره‌يئنئزده بونا قرار ورئن کي، نجه جاواب ورمه‌يئنئز اوچون قاباقجادان فئکئرلي اولماياسينيز.


text:
چونکي من اؤزوم سئزه اله بئر نئطق و حئکمت وره​جه‌يم کي، سئزه ضئدّ دورانلارين هچ بئري نه اونا ائراد توتا بئلسئنلر، نه ده اونا ضئدّ دورا بئلسئنلر.


text:
حتّا والئدينلرئنئز، قارداشلارينيز، قوحوملارينيز، و دوستلارينيز طرفئندن تسلئم اولوناجاقسينيز و سئزلردن بعضئسئني اؤلدورده​جکلر.


text:
او واخت، يهودئيه​ده اولانلار داغلارا قاچسينلار؛ شهرده اولانلار اورادان چيخسينلار و اطرافدا اولانلار اورايا گئرمه‌سئنلر.


text:
واي او گونلرده بويلو اولانلارين و اوشاق اَمئزدئرن آروادلارين حالينا! چونکي بو اؤلکه​ده بؤيوک فلاکت و بو خالقين ضئدّئنه قضب اولاجاقدير.


text:
قيلينج آغزينا دوشه​جکلر، بوتون خالقلار آراسينا اسئر آپاريلاجاقلار و قيري‌يهودئلرئن واختي تامام اولانا کئمي، اورشلئم قيري‌يهودئلر طرفئندن پايمال اولاجاقدير.


text:
گونشده، آيدا، و اولدوزلاردا علامتلر اولاجاقدير، ير اوزونده مئلّتلر دهنزئن و شپه​لرئن گورولتوسوندن ائضطئراب ائچئنده اولاجاقلار.


text:
دئقّتلي اولون کي، اوره‌يئنئز قارينقولولوق و کفلئلئکله، بو حياتين اوموراتي ائله آغيرلاشماسين و او گون، سئزه تله کئمي قفلتن گلمه‌سئن.


text:
بونا گؤره ده همئشه آييق اولون و دوعا ادئن کي، بوتون باش وره​جک بو شيلردن خئلاص اولماغا و ائنسان اوغلونون حوضورونا چيخماغا قودرتئنئز اولسون.


text:
عئسا اونلارا ددي: "باخين، شهره گئردئيئنئز زامان سهنگله سو داشييان بئر کئشي سئزه راست گله​جک. اونون دالينجا گدئن و او گئرن اِوه گئرئن. ""


text:
و او اِوئن صاحئبئنه ديئن: «اوستاد سندن سوروشور: قوناق اوتاغي هارادادير کي، شاگئردلرئمله بئر يرده پاسخا يمه‌يئني ييئم؟»


text:
سونرا چؤره‌يي گؤتوردو و شوکور ادئب پارچالادي و اونلارا ورئب ددي: "بو منئم بدنئمدئر کي، سئزئن اوچون فدا اولور. مني خاطيرلاماق اوچون بونو يرئنه يتئرئن."


text:
اله‌جه ده، آخشام يمه‌يئندن سونرا، پئياله​ني گؤتوروب ددي: "بو پئياله قانيمدا اولان جدئد عهددئر کي، سئزدن اؤتري تؤکولور."


text:
ائنسان اوغلو دوغرودان دا قاباقجادان موعيّن اولموش يولدان گدئر. لاکئن واي او آدامين حالينا کي، ائنسان اوغلو اونون واسئطه‌سئله تسلئم اولونور.


text:
لاکئن عئسا اونلارا ددي: "مئلّتلرئن پادشاهلاري اونلارين اوستونه حؤکم سورورلر و بو حؤکمدارليق ادنلره نعمت صاحئبي ديئلئر. ""


text:
آمّا سئز گرک بله اولماياسينيز. آرانيزدا لاپ بؤيوک اولان، لاپ کئچئک کئمي اولسون و ريئسلئک ادن، خئدمتکار کئمي اولسون.


text:
کئم داها بؤيوکدور: سوفره​ده اوتوران، يوخسا خئدمت ادن؟ مگر سوفره​ده اوتوران ديئل؟! لاکئن من سئزئن آرانيزدا خئدمتکار کئمي‌يَم.


text:
اِله کي، منئم پادشاهليغيمدا سوفرمده ييئب ‌​ائچه​سئنئز و تختلرده اوتوروب، ائسرايئلئن اون‌ائکي قبئله​سئنه حؤکم اِده​سئنئز.


text:
آمّا من سنئن اوچون دوعا اِتمئشم کي، ائمانين آزالماسين؛ تکرار دؤندويون زامان، سن ده اؤز قارداشلارينا قووّت ور.


text:
لاکئن عئسا اونا ددي: "پطروس، سنه ديئرم کي، بو گون خوروز بانلاماميش، سن مني تانيديغيني اوچ دفه ائنکار اده​جکسن."


text:
" و اونلارا ددي: "او زامان کي، سئزي کئسه​سئز، تورباسيز، و آياق قابيسيز گؤنده‌ردئم، آيا بئر اَسکئيئنئز اولدو؟" شاگئردلر جاواب وردئلر: "هچ بئر شيئمئز."" ""


text:
او زامان عئسا اونلارا ددي: "آمّا ائندي کئسه​سي اولان اونو گؤتورسون، توربا دا گؤتورسون. قيلينجي اولمايان دا پالتاريني ساتيب قيلينج آلسين."


text:
چونکي سئزه ديئرم: بو يازيلميش اولان سؤز کي، ديئر «او، گوناهکارلارلا بئر ساييلدي» ، گَرَک منئم طرفئمدن ائجرا اولسون. چونکي منئم بارَمده ديئلن سؤز عنقرئب يرئنه يتئشه​جک.


text:
"اي آتا، اگر راضيسان، بو پئياله​ني مندن اوزاقلاشدير، آمّا گئنه ده منئم ائسته‌دئيئم يوخ، سنئن ائسته‌دئيئن اولسون."


text:
عئسا حله دانيشيردي کي، بئر جاماعات گلدي. اونلارين قاباغيندا اون‌ائکئلردن يهودا آدلانان بئري گلئردي. يهودا، عئساني اؤپمک اوچون ياخينلاشدي.


text:
سونرا طرفئنه گلن باش کاهئنلره، معبدئن موحافئظلرئنئن ريئسئنه، و آغساقّاللارا ددي: "قولدور اوستونه چيخان کئمي قيلينجلار و دينکلرله اوستومه گلئبسئنئز؟ ""


text:
هر گون معبدده سئزئنله بئر يرده ائدئم، منه ال اوزاتمادينيز. لاکئن ائندي سئزئن واختينيزدير، و ظولمتئن ائقتئدارينين زاماني‌دير.


text:
اونلار حيطئن اورتاسيندا اود يانديريب يانيندا بئرلئکده اوتوران زامان، پطروس دا اونلارين آراسيندا اوتوردو.


text:
کنئزلردن بئري اونو اود ائشيغيندا اوتورموش گؤردو. دئقّتله اونا باخيب ددي: "بو آدام دا عئسا ائله ائدي."


text:
تقرئبن بئر ساعات کچمئشدي کي، اؤزگه بئرئسي تأکئدله ددي: "دوغرودان بو آدام دا اونونلا ائدي. چونکي او دا جلئل اهلئدئر."


text:
لاکئن پطروس ددي: "آي کئشي، نه ددئيئني آنلاميرام."" و اله او آندا، او حله دانيشيردي کي، خوروز بانلادي.


text:
رب دؤنوب پطروسا باخدي و پطروس ربّئن اونا ددئيي سؤزو خاطيرلادي کي، "بو گون خوروز بانلاماميش، سن اوچ دفه مني ائنکار اده​جکسن."


text:
سحر آچيلاندا خالقين آغساقّاللاري، باش کاهئنلر و دئن عالئملري بئر يره ييغيليب، مجلئس قوردولار و عئساني اونلارين حوضورونا آپارديلار.


text:
" او زامان اونلارين هاميسي ددئلر: "دمه‌لي، سن تارينين اوغلوسان؟" عئسا اونلارا جاواب وردي: "بلي، منم."" ""


text:
و اوندان شئکايت اتمه‌يه باشلاييب ددئلر: "بئز بو آدامي خالقي يولدان آزديرماقدا تقصئرلي تاپديق. قيصره باج ورمه‌يه مانع اولور و ديئر کي، او اؤزو ده پادشاه اولان مسئحدئر."


text:
" پئلاط عئسادان سوروشدو: "آيا سن يهودئلرئن پادشاهي‌سان؟" عئسا جاوابيندا اونا ددي: "ددئيئن کئمي​دئر."" ""


text:
لاکئن اونلار تأکئدله ددئلر: "بو آدام جلئلدن توتموش بو يره قدر، بوتون يهودئيه​ده تعلئم ورئب خالقي تحرئک ادئر."


text:
و اونون هئرودون حؤکمرانليق اتدئيي يردن اولدوغونو بئلن واخت، عئساني هئرودون يانينا گؤنده‌ردي. چونکي او گونلرده هئرود دا اورشلئمده ائدي.


text:
هئرود عئساني گؤرن زامان چوخ سوئندي. اونون اوچون کي، چوخدان اونو گؤرمک ائسته‌يئردي؛ اونون حاقّيندا چوخ شيلر اشئتمئشدي و اوندان بئر مؤجوزه گؤرمک آرزوسوندا ائدي.


text:
سونرا هئرود و عسگرلري عئساني اله ساليب تحقئر اتدئلر. اَينئنه گؤزل بئر شئنل گيدئرئب، پئلاطين يانينا گري گؤنده‌ردئلر.


text:
اونلارا ددي: "سئز بو آدامي يانيما گتئردئنئز کي، خالقي يولدان آزديرير. باخين، سئزئن حوضورونوزدا تفتئش اتدئم و بو آدامي شئکايت اتدئيئنئز مطلبلرئن هچ بئرئنده تقصئرلي تاپماديم.


text:
هئرود دا بئر شي تاپمادي؛ چونکي بئزه گري گؤنده‌رئب. نجه کي، گؤرورسونوز، او، اؤلومه لايئق هچ بئر شي اتمه‌يئب.


text:
پئلاط اوچونجو دفه اونلارا ددي: "نئيه، نه پئسلئک ادئب؟ من اوندا اؤلومه لايئق بئر شي تاپماديم؛ بونا گؤره ده اونو جزالانديريب آزاد اده‌جه‌يم."


text:
آمّا اونلار ائصرار ادئب اوجا سَسله طلب اتدئلر کي، عئسا چارميخا چکئلسئن؛ آخيردا اونلارين سَسي قالئب گلدي.


text:
و او آدامي کي، عوصيان قالديريب قتل اتدئيي اوچون زئندانا سالينميشدي، اونلارين ائسته‌دئکلرئنه گؤره آزاد اتدي. لاکئن عئساني اونلارين ائختئيارينا تسلئم اتدي.


text:
عسگرلر عئساني آپاراندا، زمئدن قاييدان کرِنِيلي شمعونو توتوب چارميخي اونون چئيئنئنه يوکله‌دئلر کي، عئسانين دالينجا آپارسين.


text:
اونون آرخاسيندا بؤيوک بئر جاماعات گدئردي و بئر چوخلو آرواد دالينجا گدئب عئسا اوچون آغلاييب شئون ادئردئلر.


text:
عئسا دؤنوب اونلارا ددي: "اي اورشلئم قيزلاري، منئم اوچون آغلامايين، آنجاق اؤزونوز و اوشاقلارينيز اوچون آغلايين. ""


text:
چونکي باخين، اله گونلر گلئر کي، او زامان دئيه​جکلر: «سونسوزلارين، دوغماميش بطنلرئن، و اَمئزدئرمه​مئش دؤشلرئن خوش حالينا!»


text:
"کلّه" ديئلن يره گلدئکلري زامان، اورادا اونو و جئنايتکارلاري چارميخا چکدئلر؛ بئرئني صاغ طرفئنده و او بئرئني ده سول طرفئنده.


text:
عئسا ددي: "آتا! اونلاري باغيشلا، چونکي نه اتدئکلرئني بئلمئرلر."" و اونون پالتارلارينا پوشک آتيب، آرالاريندا پايلاديلار.


text:
خالق دوروب باخيردي. اونلارلا ريئسلر ده عئساني اله ساليب ديئردئلر: "اؤزگه آداملاري خئلاص اتدي. اگر او، تارينين سچدئيي مسئحدئر، قوي اؤزونو ده خئلاص اتسئن."


text:
و اونون باشي اوستونده يوناني، لاتين، و عئبراني دئلئنده بئر يازي دا وار ائدي: "بو آدام يهودئلرئن پادشاهي​دير."


text:
آسيلميش اولان جئنايتکارلاردان بئري عئساني سؤيوب ددي: "اگر سن مسئحسن، هم اؤزونو هم ده بئزي خئلاص ات."


text:
او، سَنهِدرئنئن قرار و عمللرئنه راضي اولماميشدي. يهودئيه​نئن آرئماتايا شهرئندن ائدي و تارينين پادشاهليغيني گؤزله‌يئردي.


text:
سونرا جسدي اِندئرئب کتان پارچايا بوکدو و اونو قايادا قازيلميش بئر مقبره​يه قويدو. هچ کئم او زامانا کئمي بو مقبره​يه قويولماميشدي.


text:
عئسا ائله جلئلدن گلمئش آروادلار دا يوسئفئن دالينجا گدئب مقبره​نئن و اونون جسدئنئن نجه قويولدوغونو گؤردولر.


text:
و قاييديب باحارات و عطئرلي ياغلار حاضيرلاديلار. لاکئن سبّت گونو تارينين امرئنه گؤره ائستئراحت اتدئلر.


text:
آروادلار اله هفته​نئن ائلک گونو سحر چوخ ارکن، حاضيرلاديقلاري عطئرلري گؤتوروب مقبره​نئن يانينا گلدئلر.


text:
آروادلار قورخو ائچئنده اوزلرئني يره توتاندا کئشئلر ددئلر: "نه اوچون سئز دئرئني اؤلولر آراسيندا آختاريرسينيز؟


text:
دمئشدي کي، ائنسان اوغلو گرک گوناهکار ائنسانلارين اَلئنه ورئلئب چارميخا چکئلسئن و اوچونجو گون دئرئلسئن.


text:
حوارئلره بو زادلاري خبر ورن آروادلار بونلارديلار: مجدللي مريم، يوحانا، يعقوبون آناسي مريم، و اونلارلا اولان اؤزگه آروادلار.


text:
او زامان پطروس دوروب مقبره​يه طرف قاچدي و اَيئلئب باخدي: آنجاق کتان پارچا اورادا ائدي. و اؤز-اؤزونده بو حادئثه​دن تعجّوب ادئب اوئنه گتدي.


text:
اِله او گونده اونلاردان ائکئسي اِماعوس آدلي بئر کنده گدئردئلر. اماعوس اورشلئمدن ائکي آغاج اوزاق ائدي.


text:
عئسا اونلارا ددي: «يول گده-گده بئربئرئنئزله نه باره​ده موباحئثه ادئرسئنئز و نه اوچون بله قملئسئنئز؟» اونلار دايانديلار و قملي گؤرونوردولر.


text:
اونلارين بئري کي، آدي کِلوپا ائدي، عئسايا جاواب ورئب ددي: "آيا اورشلئمده بئرجه قرئب سنسن کي، بو گونلرده اورادا باش ورن شيلردن بئخبرسن؟""


text:
" عئسا اونلارا ددي: "هانسي شيلردن؟" اونا ددئلر: "ناصئره​لي عئسانين باشينا گلن شيلردن. او، تاري و بوتون خالقين حوضوروندا هم عملده و هم سؤزده قودرتلي بئر پيغمبر ائدي. ""


text:
لاکئن بئز اومئد ادئردئک کي، ائسرايئلي خئلاص ادن آدام بو اولاجاق. بوندان علاوه، بو شيلرئن باش وردئيي واختدان آرتيق اوچ گون کچئب.


text:
اونون جسدئني اورادا تاپا بئلمه‌دئکلري زامان، گلئب خبر وردئلر کي، اونون دئري اولدوغونو بيان ادن ملکلري ده گؤروبلر.


text:
و موسانين و بوتون پيغمبرلرئن يازيلاريندان باشلاييب موقدّس يازيلاردا اؤزو حاقيندا اولان هامي مطلبلري اونلارا تشرئح اتدي.


text:
گتدئکلري کنده ياخينلاشديقلاري زامان عئسا اؤزونو اِله گؤرستدي کي، گويا داها اوزاق يره گتمک ائسته‌يئر.


text:
لاکئن اونلار ائصرارلا عئسادان خاهئش ادئب ددئلر: "بئزئمله قال، چونکي آخشام دوشور و گون باتماقدادير."" و عئسا ائچه‌ري گئرئب اونلارلا قالدي.


text:
اونلار بئربئرلرئنه ددئلر: "او، يولدا بئزئمله دانيشان واخت و موقدّس يازيلاري بئزه تشرئح ادن واخت مگر اوره‌يئمئز آليشيب يانميردي؟!""


text:
و اله او ساعات دوروب اورشلئمه قاييتديلار و اون‌بئر حوارئني و اونلارلا اولانلاري بئر يرده تاپديلار کي،


text:
اونلار حله بو باره​ده دانيشيرديلار کي، عئسا اؤزو اونلارين آراسيندا داياندي و اونلارا ددي: "سئزه سالام اولسون."


text:
اللرئمي و آياقلاريمي گؤرون؛ بو، من اؤزومم. مني لمس ادئب گؤرون؛ روحون، منده اولدوغونو گؤردويونوز کئمي، اتي و سومويو اولماز.


text:
اونلار حله شادليقدان ائنانماييب حيرتده اولان واخت عئسا اونلارا ددي: "آيا بورادا يمه‌لي بئر شيئنئز وار؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "سئزئنله اولان زامان سئزه بو شيلري دمئشدئم؛ موسانين شرئعتئنده، پيغمبرلرئن يازيلاريندا، و مزمورلاردا منئم حاقّيمدا يازيلميش بوتون شيلرئن هاميسي گرک يرئنه يتئشسئن."


text:
باخين، آتامين وعده وردئيئني سئزه گؤنده‌رئرم. آمّا سئز گؤيدن گلن قووّتله دولونجايا قدر اورشلئم شهرئنده قالين.


text:
او، شاهئد ائدي و نور حاقّيندا شهادت ورمک اوچون گلدي کي، اونون واسئطه​سئله بوتون ائنسانلار ائمان گتئرسئنلر.


text:
لاکئن اونو قبول ادنلرئن هاميسينا، اونون آدينا ائمان گتئرنلره بو حاقّي وردي کي، تارينين اؤولادلاري اولسونلار.


text:
قاندان دوغولموش اؤولادلار يوخ، نفسئن​ ائسته‌دئيئندن​ دوغولموش​ اؤولادلار​ يوخ، ائنسانين ائراده​سئندن دوغولموش اؤولادلار يوخ، اونلار تاريدان دوغولدولار.


text:
و کلمه ائنسان اولوب آراميزدا ساکئن اولدو و بئز اونون جلاليني گؤردوک، آتانين يگانه اوغلونون جلاليني. او، فيض و حقئقتله دولو ائدي.


text:
يحيا اونون حاقّيندا شهادت ورئر. و نئدا ادئب: "بودور او ددئيئم آدام، مندن سونرا گلن آدام کي، مندن موقدّمدئر. چونکي من اولماميشدان، او وار ائدي."


text:
و بودور يحيانين شهادتي، او زامان کي، يهودئلر اورشلئمدن کاهئنلر​له لاوئلي‌لري اونون يانينا گؤنده‌ردئلر کي، اوندان سوروشسونلار: "سن کئمسن؟""


text:
يحيا جاواب وردي: "نجه اشعيا پيغمبر ديئب، من چؤلده جار چکن بئرئنئن سسئيم کي، ديئر؛ «ربّئن يولونو دوز ادئن.»""


text:
و اوندان سوروشوب ددئلر: "اگر نه مسئحسن، نه ائليا‌سان، نه ده او پيغمبرسن، بس نه اوچون تعمئد ورئرسن؟""


text:
او گونون صاباحيندا، يحيا عئسانين اونون يانينا گلمه‌سئني گؤره‌نده ددي: "بودور تارينين قوزوسو! دونيانين گوناهيني اورتادان قالديران!


text:
بودور او کي، اونون حاقّيندا دمئشدئم؛ مندن سونرا بئر آدام گلئر کي، مندن موقدّم اولوب. چونکي من اولماميشدان، او وار ائدي.


text:
​​​من اؤزوم ده اونو تانيميرديم، آمّا بونون اوچون گلئب سودا تعمئد ورمه‌يي باشلاديم کي، او اؤزونو ائسرايئله ظاهئر اتسئن."


text:
اونو تانيميرديم. آمّا سو ائله تعمئد ورمک اوچون مني گؤنده‌رن، منه دمئشدي؛ «کئمئن اوستونه روحون انئب قالديغيني گؤره​سن، موقدّس روحلا تعمئد ورن او اؤزودور.»


text:
عئسا دؤنوب اونلارين اؤز دالينجا گلمکلرئني​گؤردو ​و ​ددي: "نه آختاريرسينيز؟" اونلار اونا ددئلر: «رابّي (يعني اوستاد)، هارادا منزئل ادئبسن؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "گلئن، گؤررسئنئز."" بلجه اونلار دا گلئب عئسانين هارادا منزئل اتدئيئني گؤردولر و او گون اونونلا قالديلار. گونون اونونجو ساعاتي ائدی.


text:
او ائکي آدامدان بئري کي، يحيانين سؤزلرئني اشئدئب عئسانين دالينجا گتمئشدي، شمعون پطروسون قارداشي آندرياس ائدي.


text:
آندرياس شمعونو عئسانين يانينا گتئردي. عئسا اونا باخيب ددي: "سن يونا اوغلو شمعونسان. سن کئفا چاغيريلاجاقسان."


text:
فئلئپوس نَته‌ناعئلي تاپيب اونا ددي: "بئز موسانين تؤوراتيندا يازيلديغي و پيغمبرلرئن اوندان سؤز اتدئيي آدامي تاپميشيق، يوسئف اوغلو ناصئره‌لي عئساني."


text:
عئسا نَته‌ناعئلئن اونون يانينا گلمه‌سئني گؤرنده، اونون حاقّيندا ددي: "بودور ائچئنده حئيله​سي اولمايان حقئقي بئر ائسرايئللي!""


text:
" نَته‌ناعئل اونا ددي: "سن مني هارادان تاني‌ييرسان؟" عئسا اونا جاواب ورئب ددي: "فئلئپوس حله چاغيرماميش، سني انجئر آغاجينين آلتيندا اولاندا گؤردوم."" ""


text:
عئسا اونا جاواب ورئب ددي: "آيا او سببدن ائنانيرسان کي، سني انجئر آغاجينين آلتيندا گؤردويومو ددئم؟! بونلاردان داها بؤيوک شيلر گؤره​جکسن."


text:
عئسا اونا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ گؤي اورتاسينين آچيلديغيني و ائنسان اوغلونون اوستونه تاري ملکلرئنئن قالخيب اندئکلرئني گؤره​جکسئنئز."


text:
يهودئلرئن طهارت عادتئنه گؤره، سو اوچون اورادا آلتي داش کوپ وار ائدي و هر بئرئسي ائکي يا دا اوچ اؤلچو سو توتوردو.


text:
ضئيافت ريئسي بو شرابين هارادان گلدئيئني بئلمئردي، آنجاق سويو چکن خئدمتچئلر بئلئردئلر. شرابا دؤنموش سويو داديب، بَيي چاغيردي.


text:
و اونا ددي: "هر کس اوّل ياخشي شرابي گتئرر و ائچئب کفلي اولاندان سونرا ياوا شرابي. سن بو لاپ ياخشي شرابي ائندئيه کئمي ساخلاييبسان!""


text:
بو، عئسانين مؤجوزه​لرئنئن باشلانيشي ائدي کي، جلئلئن قانا کندئنده ادئب بلجه جلاليني ظاهئر اتدي. و شاگئردلري اونا ائمان گتئردئلر.


text:
اوندان سونرا، عئسا آناسي، قارداشلاري و شاگئردلری ائله بئرلئکده کفرناحوما گتدي. آمّا اورادا آنجاق بئر نچه گون قالدي.


text:
ائپلردن بئر قامچي دوزلدئب اونلارين هاميسيني، قويونلاري و اؤکوزلری ائله برابر معبددن قوودو. صرّافلارين پوللاريني دا داغيديب، مئزلرئني چوئردي.


text:
اؤلولردن دئرئلندن سونرا، شاگئردلري عئسانين بو ددئيئني خاطيرلاديلار و موقدّس کئتابا و عئسانين ددئيي سؤزلره ائمان گتئردئلر.


text:
عئسا پاسخا بايراميندا اورشلئمده اولاندا، چوخ آداملار اونون اتدئيي مؤجوزه​لري گؤروب اونا ائمان گتئردئلر.


text:
اونون ائنسان حاقّيندا هچ کسئن شهادتئنه احتئياجي يوخ ائدي. چونکي ائنسانين ائچئنده نه اولدوغونو بئلئردي.


text:
بو آدام گجه عئسانين يانينا گلئب اونا ددي: "اوستاد، بئز بئلئرئک کي، سن تارينين طرفئندن گؤنده‌رئلمئش بئر موعلّئمسن. چونکي هچ کس سن اتدئيئن علامتلري گؤرسه‌ده بئلمز، مگر تاري اونونلا اولسون."


text:
عئسا جاوابيندا اونا ددي: "دوغروسونو سنه ديئرم؛ کئمسه تزه​دن دوغولمايينجا، تارينين پادشاهليغيني گؤره​بئلمز."


text:
نئقودئموس اونا ددي: "بئر آدام قوجا ائکن نجه تزه​دن دوغولا بئلر؟ مگر اولار کي، آناسينين قارنينا گئرئب ائکئنجي دفه دوغولسون؟!""


text:
عئسا جاواب وردي: "دوغروسونو سنه ديئرم؛ کئمسه سودان و موقدّس روحدان دوغولمايينجا، تارينين پادشاهليغينا گئره بئلمز."


text:
يل ائسته‌دئيي يرده اَسر. اونون سسئني اِشئده‌رسن، آمّا هارادان گلئب هارايا گتدئيئني بئلمزسن. روحدان دوغولموش آدام دا بله​دئر.


text:
دوغروسونو سنه ديئرم؛ بئز بئلدئيئمئزي ديئرئک، گؤردويوموزه شهادت ورئرئک و بئزئم شهادتئمئزي سئز قبول اتمئرسئنئز.


text:
يره عاييد اولان شيلري سئزه ديئرم، ائنانميرسينيز. گؤيه عاييد اولان شيلردن دانيشسام، نجه ائناناجاقسينيز؟!


text:
چونکي تاري دونياني اله سودي کي، اؤز يگانه اوغلونو فدا اتدي. اونا گؤره کي، اونا ائمان گتئرن هرکس هلاک اولماييب، ابدي حياتي اولسون.


text:
چونکي تاري اوغلونو گؤنده‌رمه‌دي کي، دونياني موحاکئمه اتسئن. گؤنده‌ردي کي، دونيا اونون واسئطه​سئله نئجات تاپسين.


text:
اونا ائمان گتئرن آدام محکوم اولماز. اونا ائمان گتئرمه‌ين اله ائندئدن محکوم اولوب، چونکي تارينين يگانه اوغلونا ائمان گتئرمه‌يئب.


text:
و حؤکم بودور؛ نور دونيايا گلدي، آمّا ائنسانلار قارانليغي نوردان داها آرتيق سودئلر، چونکي عمللري پئس ائدي.


text:
آمّا حقئقتله ياشايان آدام نورا ياخين گلر کي، عمل​لرئنئن تاريدان ائطاعت اده‌رک يرئنه يتئشدئيي آشکار اولسون.


text:
بوندان سونرا عئسا و شاگئردلري يهودئيه دئيارينا گلدئلر و عئسا بئر مودّت اونلارلا اورادا قاليب تعمئد ورئردي.


text:
يحيا دا سالئمئن ياخينليغيندا، عِينوندا تعمئد ورئردي. چونکي اورادا سو چوخ ائدي. و خالق گلئب اوندان تعمئد آليرديلار.


text:
و اونلار يحيانين يانينا گلئب اونا ددئلر: "اوستاد، اوردونون او بئري تاييندا سنئنله اولان و حاقّيندا شهادت وردئيئن آدام، اؤزو تعمئد ورئر و هامي اونون يانينا گلئر."


text:
گلئن آلان، بَي‌دئر. آمّا بَيئن يانيندا دوران و اونا قولاق آسان دوستو، اونون سسئندن چوخ سِوئنَر. من ده بله سوئنئرم و ائندي بو شادليق کامئل اولوبدور.


text:
يوخاريدان گلن هاميدان اوستوندور. دونيادان اولان دونيانينکي​دير و دونيادان دانيشار. گؤيدن گلن هاميدان اوستوندور.


text:
اوغولا ائمان گتئره​نئن ابدي حياتي وار، آمّا اوغولدان ائطاعت اتمه‌ين آدام حيات گؤرمه‌يه‌جک، لاکئن تارينين قضبي اونون اوستونده قالير."


text:
اونون اوچون ده سامئره​نئن سوخار آدلي بئر شهرئنه گلدي؛ او يرئن ياخينليغينا کي، يعقوب اؤز اوغلو يوسئفه ورمئشدي.


text:
يعقوبون قويوسو اورادا ائدي. عئسا يولون يورغونلوغوندان بو قويونون يانيندا اوتوردو. تخمئنن گونون آلتينجي ساعاتي ائدی.


text:
سامئره​لي آرواد اونا ددي: "سن يهودئسن، من سامئره​لي بئر آرواد. نجه اولور کي، سن مندن سو ائسته‌يئرسن؟!"" چونکي يهودئلر سامئره​لئلر​له قاتيشمازلار.


text:
عئسا جاوابيندا اونا ددي: "اگر سن تارينين بخشئشئني بئلئردئن، اگر «منه سو ور ائچئم» دئيه‌نئن کئم اولدوغونو بئلئردئن، سن اوندان ائستَردئن و او سنه حيات سويونو وِرَردي."


text:
آرواد اونا ددي: "آغا، سو چکمک اوچون دولچا يوخوندور، قويو دا درئندئر. بلجه هارادان بله بئر حيات ورن سويون وار؟


text:
مگر سن بو قويونو بئزه ورن آتاميز يعقوبدان دا بؤيوکسن کي، هم اؤزو بو قويودان ائچئردي، هم ده اوغوللاري و مال-حيوانلاري؟!""


text:
آمّا من ورن سودان کئمسه ائچسه، اصلا سوسوز اولماز. من ورن سو اونون ائچئنده قاينايان بئر بولاق اولار کي، اونا ابدي حياتي ورئر.


text:
بئزئم آتالاريميز بو داغدا عئبادت ادئبلر. آمّا سئز يهودئلر ديئرسئنئز کي، عئبادت اده​جه‌يئمئز مکان اورشلئمده​دئر."


text:
عئسا اونا ددي: "آرواد، منه ائنان. او واخت گلئر کي، آتايا نه بو داغدا نه ده اورشلئمده عئبادت اده​جکلر."


text:
آمّا او واخت گلئر، اله گلئبدئر ده کي، دوغرو عئبادت اِدَنلر، آتايا روحدا و حقئقتده عئبادت اده​جکلر. آتا اؤزونه بله عئبادت ادنلر آختارير.


text:
آرواد اونا ددي: "بئلئرم کي، مسئح گلئر، او کي، اونا خيرئستوس ديئرلر. او، گلدئيي زامان، هر شيي بئزه آچيقلاياجاق."


text:
بو آرادا عئسانين شاگئردلري ده گلدئلر و اونو بئر آروادلا دانيشماقدا گؤرنده تعجّوب اتدئلر. آمّا هچ بئرئسي "نه ائسته‌يئرسن؟" يا ائنکي "نه اوچون اونونلا دانيشيرسان؟" سوروشمادي.


text:
عئسا اونلارا ددي: "منئم يئيه​جيئم، مني گؤنده‌ره‌نئن ائسته‌دئيئني يرئنه يتئرمک و اونون ائشئني تاماملاماقدير."


text:
​​​آيا سئز دمئرسئنئز کي بئچئمئن گلمه‌سئنه حله دؤرد آي قالير؟! سئزه ديئرم، گؤزلرئنئزي آچين و اَکئنلره باخين! چونکي بئچئن اوچون حاضيرديرلار.


text:
اله ائندي بئچَن زحمت حاقّيني آلير و محصولو ابدي حيات اوچون ييغير کي، اکن و بئچَن، بئربئرلري ائله برابر سوئنسئنلر.


text:
من سئزي زحمت چکمه‌دئيئنئز شِيئن بئچئمئنه گؤنده‌ردئم. زحمتي اؤزگه​لر چکدئلر، و سئز اونلارين زحمتلرئنئن منفعتئنه شرئک اولوبسونوز.


text:
"گؤردويوم ائشلرئن هاميسيني منه ددي!"" دئين آروادين سؤزونه گؤره، او شهردن بئر چوخ سامئره​لي عئسايا ائمان گتئردئلر.


text:
اونون اوچون ده اونلار گلئب عئسايا يالوارديلار کي، اونلارين يانيندا قالسين. و او دا ائکي گون اونلارين يانيندا قالدي


text:
سامئره​لي‌لر او آروادا ددئلر: "بئزئم ائمان گتئرمه‌يئمئز آرتيق سنئن سؤزلرئنئن اوزوندن ديئل. چونکي بئز اؤزوموز اشئتمئشئک و بئلئرئک کي، بو آدام دونيانين حقئقي قورتاريجيسي‌دير."


text:
جلئله گلدئيي واخت، جلئللي​لر اونون پئشوازينا چيخديلار. اونلار پاسخا بايراميندا اونون اورشلئمده اتدئيي بوتون ائشلري گؤرموشدولر. چونکي اونلار دا بايرام اوچون اورايا گتمئشدئلر.


text:
عئسا گئنه جلئلئن قانا کندئنه، سويو شرابا دؤنده‌ردئيي يره گلدي. اورادا پادشاهين آداملاريندان بئري وار ائدي کي، اونون اوغلو کفرناحومدا ناخوش ائدي.


text:
بو آدام عئسانين يهودئيه​دن جلئله گلدئيئني اشئتدئکده، اونون يانينا گدئب اونا يالواردي کي، گلسئن و اونون اؤلوم حاليندا اولان اوغلونا شفا ورسئن.


text:
اونلاردان اوغلونون حالينين نه زامان ياخشيلاشديغيني سوروشدو. نؤکرلر جاواب وردئلر: "دونن، گونون يِدّئنجي ساعاتيندا قيزديرماسي کسئلدي."


text:
او زامان اوغلانين آتاسي آنلادي کي، عئسانين اونا «اوغلون ياشاياجاقدير» ددئيي زامان بو، باش ورئب. و اؤزو و بوتون اِو اهلي عئسايا ائمان گتئردئلر.


text:
​​​اورشلئمده، قويون ديئلن دروازانين يانيندا بش ايوانلي بئر حوووض وار کي، عئبراني دئلئنده اونا "بيت حسدا" ديئرلر.


text:
​​​چونکي هردن، بئر ملک بو حوووضون ائچئنه انئب، اونو چالخالارميش. سو چالخالانديقدا حوووضون ائچئنه گئرن ائلک آدام بوتون ناخوشلوغوندان توختارميش.)


text:
عئسا اونون اورادا ياتديغيني گؤروب، اوزون بئر زامان ناخوشلوق چکدئيئني آنلادي. و اونا ددي: "صاغالماق ائسته‌يئرسن؟""


text:
ناخوش آدام اونا جاواب وردي: "آغا! هچ کسئم يوخدور کي، سويون چالخالانديغي زامان، مني حوووضون ائچئنه سالسين. اؤزومو ترپه‌دئب چاتينجا، آيري بئر آدام مندن قاباق اؤزونو حوووضا سالير."


text:
اونا گؤره يهودئلر او شفا تاپميش آداما ددئلر: "بو گون سبّت گونودور. سنئن اوچون جائز ديئل کي، دؤشه‌يئني گؤتوروب آپاراسان."


text:
سونرا عئسا او آدامي معبدده تاپيب اونا ددي: "باخ صاغالدين. گوناهدان اَل چک کي، بوندان داها پئسئنه اسئر اولماياسان."


text:
بو سببدن يهودئلر آرتيق اونو اؤلدورمک ائسته‌دئلر. چونکي فقط سبّت گونونو پوزموردو، تاريني دا آتاسي خئطاب ادئب، اؤزونو اونا تاي ادئردي.


text:
اونون اوچون عئسا اونلارا بله جاواب ورئب ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ اوغول اؤزوندن هچ بئر شي اِده بئلمز، مگر اونلار کي، آتا ادئر و اوغول گؤرور. چونکي آتا نه ادئر، اوغول دا اونو ادئر."


text:
آتا اوغولو سوئر و بوتون اِتدئکلرئني اونا گؤرسه‌دئر. و بونلاردان داها بؤيوک شيلر ده اوغولا گؤرسده​جک کي، سئز تعجّوبدن مات قالاجاقسينيز.


text:
آتايا حؤرمت گؤرسه‌دن، اوغولا دا اِله حؤرمت گؤرسدسئن. اوغولا حؤرمت گؤرسدمه‌ين آدام، اونو گؤنده‌رن آتايا دا حؤرمت گؤرسدمئر.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ منئم سؤزومو اشئدئب مني گؤنده‌ره‌نه ائمان گتئرن آدامين ابدي حياتي واردير. او، موحاکئمه اولماياجاق؛ اصلئنده او اؤلومدن حياتا کچئب.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم، او واخت گلئر، اله گلئبدئر ده کي، اؤلولر تارينين اوغلونون سسئني اشئده​جکلر و اونو اشئدنلر ياشاياجاقلار.


text:
​​​​اشئيه چيخاجاقلار؛ ياخشي عمل ادنلر ياشاماق اوچون چيخاجاقلار، پئس عمل ادنلر موحاکئمه اولونماق اوچون.


text:
من اؤزومدن بئر شي اده بئلمه‌رم. اشئتدئيئم کئمي حؤکم ادئرم و منئم حؤکموم عادئل بئر حؤکمدور، چونکي اؤز ائسته‌دئيئمي يوخ، مني گؤنده‌رن آتانين اتسته‌دئيئني يرئنه يتئرمک ائسته‌يئرم.


text:
​​​يحيا يانان و ائشيقلانديران بئر چيراق ائدي، و سئز آز بئر زامان اونون ائشيغيندا شادليق اتمک ائسته‌دئنئز.


text:
​​​آمّا يحيانين شهادتئندن داها اعتئبارلي شهادتئم واردير. چونکي تاماملاماق اوچون آتانين منه وردئيي او ائشلر کي، اله ائندي ده اونلارلا مشغولام، منئم آتا طرفئندن گؤنده‌رئلمئش اولدوغوما شهادت ورئرلر.


text:
و مني گؤنده‌رن آتا، اؤزو منئم حاقّيمدا شهادت ورئب. سئز هچ بئر زامان نه اونون سسئني اشئدئبسئنئز، نه اونون صورتئني گؤروبسونوز،


text:
موقدّس کئتابي تفتئش ادئرسئنئز، چونکي اوندا ابدي حياتا مالئک اولاجاغينيزي دوشونورسونوز. همئن موقدّس کئتاب دا منئم حاقّيمدا شهادت ورئر.


text:
من آتامين آديندا گلمئشم و سئز مني قبول اتمئرسئنئز. اگر اؤزگه بئري اؤز آدي ائله گلسه، اونو قبول اِدَرسئنئز.


text:
​​​سئز نجه ائمان گتئره بئلرسئنئز، سئز کي، بئربئرلرئنئزدن عئزّت قبول ادئرسئنئز، آمّا واحئد تاريدان گلن عئزّتي آختارميرسينيز؟!


text:
لاکئن گومان اتمه‌يئن کي، تارينين حوضوروندا سئزلري موتّهئم اده​جه‌يم. سئزلري موتّهئم ادن، اومئد باغلاديغينيز موسادير.


text:
عئسا گؤزلرئني قالديريب، يانينا جاماعاتين گلمه‌سئني گؤرنده فئلئپوسا ددي: "بونلارين يمه‌يي اوچون هارادان چؤرک ساتين آلاق؟""


text:
"بورادا بئر اوغلان اوشاغي وار کي، بش آرپا چؤرک و ائکي باليغي وار. آمّا بو قدر آدام اوچون بو، نه اولاجاق؟""


text:
عئسا ددي: "جاماعاتي يره اوتوردون."" او يرده چوخ اوت وار ائدي. جاماعات اوتوردو و کئشئلرئن سايي تقرئبن بش مئن اولاردي.


text:
او زامان عئسا چؤرکلري گؤتوردو و شوکور ادندن سونرا، اوتورانلار آراسيندا ائسته‌‌دئکلري قدر پايلادي. باليقلارلا دا بله اتدي.


text:
هامي ييئب دوياندان سونرا، عئسا شاگئردلرئنه ددي: "آرتيق قالان تئکه​لري ييغين کي، هچ بئر شي هدر اولماسين."


text:
شاگئردلر آداملارين يدئکلرئندن آرتيق قالميش بش آرپا چؤره‌يئن تئکه​لرئني ييغديلار و اون​​​ائکي زنبئل دولدو.


text:
جاماعات عئسانين اتدئيي بو مؤجوزه​ني گؤره‌نده ددئلر: "دوغرودان دا بو اِله او پيغمبردئر کي، دونيايا گله​جک ائدي."


text:
عئسا آنلادي کي، اونلار زورلا اونو آپاريب اؤز پادشاهلاري اتمک ائسته‌يئرلر. اونون اوچون ده گئنه تک باشينا داغا چکئلدي.


text:
و بئر قاييغا مئنئب گؤلون او تايينا، کفرناحوم سمتئنه يولا دوشدولر. آرتيق قارانليق دوشموشدو، آمّا عئسا حله اونلارين يانينا گلئب چيخماميشدي.


text:
تخمئنن بئر آغاج گتمئشدئلر کي، عئساني گؤلون اوزونده يرئيئب قاييغا ياخينلاشديغيني گؤردولر و قورخدولار.


text:
او گونون صاباحي گؤلون او تاييندا اولان جاماعات آنلادي کي، شاگئردلر اورادا اولان بئرجه قاييغا مئنئب گدئبلر و عئسا اونلارلا همن قاييغا مئنئب گتمه‌يئب.


text:
​​​بو آرادا طئبريادان اؤزگه قاييقلار، او يرئن ياخينليغينا گلدئلر کي، رب شوکور ادندن سونرا چؤرک يمئشدئلر.


text:
​​​​جاماعات عئسا و شاگئردلرئنئن اورادا اولماديغيني گؤرنده، قاييقلارا مئنئب اونو آختارماق اوچون کفرناحوما گلدئلر.


text:
عئسا اونلارا جاواب وردي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ مؤجوزه​لر گؤردويونوز اوچون يوخ، چؤرکلردن ييئب دويدوغونوز اوچون مني آختاريرسينيز."


text:
او يمک اوچون چاليشمايين کي، فاني‌دئر. او يمک اوچون چاليشين کي، ابدي حياتا قدر قالار. او حيات ورن يمک کي، ائنسان اوغلو سئزه وره​جک. آتا تاري بونون اوچون اونا تصدئق مؤهرونو باسيب.


text:
عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ گؤيدن سئزه چؤرک ورن موسا ديئلدي، منئم آتامدير کي، گؤيدن سئزه حقئقي چؤره‌يي ورئر."


text:
عئسا اونلارا ددي: "حيات چؤره‌يي منم. منئم يانيما گلن اصلا آج اولماز. منه ائمان گتئرن اصلا سوسوز اولماز."


text:
​​​و مني گؤنده‌ره​نئن ائسته‌دئيي بودور کي، منه وردئکلرئنئن هچ بئرئسئني ائتئرمه‌يئب، آخير گونده اونلاري دئرئلدئم.


text:
​​​چونکي آتامين ائسته‌دئيي بودور کي، اوغولا باخيب اونا ائمان گتئرن هر کسئن ابدي حياتي اولسون. و من اونو آخير گونده دئرئلده​جه‌يم.


text:
و ديئردئلر: "مگر بو آدام آتا-آناسيني تانيديغيميز يوسئف اوغلو عئسا ديئل؟ ائندي نجه «گؤيدن اِنمئشم» ديئر؟!""


text:
هچ کس منئم يانيما گله​بئلمز، مگر مني گؤنده‌رن آتا اونو چکئب گتئرسئن و من آخير گونده اونو دئرئلده​جه‌يم.


text:
​​​​پيغمبرلرئن يازديقلاريندا يازيليب؛ «اونلارين هاميسي تاريدان اؤيرنه‌جکلر.» اونا گؤره آتادان اشئدئب اؤيره‌نَن هرکس منئم يانيما گلئر.


text:
​​​گؤيدن انمئش او حيات ورن چؤرک منم. بو چؤرکدن يئين هرکس ابده کئمي ياشاياجاق. بو چؤرک منئم بدنئمدئر کي، دونيايا حيات ورمک اوچون اونو وره​جه‌يم.


text:
او زامان يهودئلر بئربئرلري ائله ديئنميه باشلاديلار و ديئردئلر: "بو آدام اؤز بدنئني بئزه يمک اوچون نجه وره​بئلر؟!""


text:
عئسا اونلارا ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم؛ ائنسان اوغلونون بدنئندن يمه‌يئنجه و اونون قانيندان ائچمه‌يئنجه سئزده حيات اولماياجاق!""


text:
​​نجه کي، دئري آتا مني گؤنده‌ردي و منئم حياتيم اونا باغلي‌دير، مندن يئين آدام دا منه باغلي اولاراق ياشاياجاق.


text:
​​​گؤيدن انمئش چؤرک بودور. آتالارينيز مانّا يدئلر، لاکئن اؤلدولر. آمّا بو چؤرکدن يئين آدام ابده کئمي ياشاياجاق.


text:
آمّا گئنه ده بعضئلرئنئز ائنانميرسينيز."" چونکي عئسا کئمئن ائمانسيز اولدوغونو و کئمئن اونا خيانت اده‌جه‌يئني اوّلدن بئلئردي. ""


text:
عئسا اونلارا ددي: "مگر سئز اون​​ائکي نفري سچن من ديئلم؟ حال بو کي، سئزلردن بئري، ائبلئس بئر آدامدير."


text:
​​​عئسا بو سؤزو ائسکاريوتلو شمعونون اوغلو يهودانين حاقّيندا ديئردي کي، او اون‌​ائکي شاگئرددن بئري ائکن، عئسايا خيانت اده​جک ائدي.


text:
بونلاردان سونرا عئسا جلئل وئلايتئنده گزئب، اؤزونو يهودئيه وئلايتئندن اوزاق ساخلاييردي. چونکي يهودئلر اونو اؤلدورمک ائسته‌يئردئلر.


text:
اونون اوچون ده عئسانين قارداشلاري اونا ددئلر: "بورادان چيخ، يهودئيه وئلايتئنه گت کي، شاگئردلرئن ده اتدئيئن ائشلري گؤرسونلر.


text:
​​​​چونکي اؤزونو تانيتديرماق ائسته‌ين آدام ائشئني گئزلئجه گؤرمز. اگر بو ائشلري سن ادئرسن، اؤزونو دونيايا ظاهئر ات."


text:
سئز بو بايرام اوچون اورشلئمه گدئن. من بو بايرام اوچون حله گتمئرم، چونکي منئم دوروست واختيم حله يتئشمه‌يئب.


text:
لاکئن عئسانين قارداشلاري بايرام اوچون اورادان آيريلاندان سونرا، او اؤزو ده اورشلئمه گتدي، آمّا آشکار يوخ، گئزلي.


text:
جاماعات آراسيندا اونون حاقّيندا چوخ پيچيلتي‌لار گزئردي. بعضئلري ديئردئلر: "او، ياخشي آدامدير."" آمّا بعضئلري ده ديئردئلر: "يوخ، خالقي آلدادير."


text:
اگر کئمسه اونون ائسته‌دئيئني يرئنه يتئرمک ائسته‌سه، وردئيئم تعلئمئن تاريدان اولدوغونو و يا منئم اؤزومدن اولدوغونو آنلاياجاق.


text:
اؤزوندن دانيشان، اؤز عئزّتئني آختارار. آمّا اونو گؤنده‌ره‌نئن عئزّتئني آختاران آدام، حقئقت آدامي‌دير و اوندا يالان تاپيلماز.


text:
آيا شرئعتي سئزه موسا ورمه‌دي؟ گئنه ده سئزدن هچ بئرئنئز شرئعتي يرئنه يتئرمئر. نه اوچون مني اؤلدورمک ائسته‌يئرسئنئز؟


text:
ختنه اتمه‌يي موسا سئزه وردئيي اوچون، سبّت گونونده اوشاغي ختنه ادئرسئنئز. (اصلئنده موسا يوخ، آتالارينيز ختنه اتمه‌يي باشلادي.)


text:
موسادان قالان قانونون پوزولماماسي اوچون، سبّت گونونده اوشاغينيزي ختنه ادئرسئنئز، ائندي نئيه بئر آدامين بوتون بدنئني سبّت گونونده شفا وردئيئم اوچون، منه قضبله‌نئرسئنئز؟


text:
بو کي، آچيقجا هر شيي ديئر، کئمسه​ده اونا بئر شي دمئر! بلکه ده ريئسلر اونون دوغرودان مسئح اولدوغونو بئلئبلر.


text:
آمّا بئز کي، بو آدامين هارادان اولدوغونو بئلئرئک. لاکئن مسئح ظوهور ادنده، اونون هارادان اولدوغونو کئمسه بئلميه​جک."


text:
بو آرادا عئسا معبدده تعلئم ورنده سسئني اوجالديب ددي: "سئز مني تاني‌ييرسينيز و منئم هارادان اولدوغومو بئلئرسئنئز. من اؤز طرفئمدن گلمه​مئشم، مني گؤنده‌رَن دوغرودور کي، سئز اونو تانيميرسينيز."


text:
سؤز بورا يتئشن واخت، اونو توتماق ائسته‌دئلر، آمّا کئمسه اونا اَل اوزاتمادي، چونکي اونون واختي حله يتئشمه​مئشدي.


text:
آمّا جاماعات آراسيندان چوخ آداملار اونا ائمان گتئردئلر و ديئردئلر: "مسئح ظوهور ادنده، مگر بو آدامدان آرتيق مؤجوزه گؤرسده​جک؟!""


text:
فرئسئلر عئسانين حاقّيندا خالق آراسيندا اولان بله پيچيلتي‌لاري اشئتدئلر. باش کاهئنلر و فرئسئلر عئساني ياخالاماق اوچون معبدئن موحافئظلرئني گؤنده‌ردئلر.


text:
او واخت يهودئلر آرالاريندا ددئلر: "بو آدام هارايا گتمک ائسته‌يئر کي، بئز اونو تاپماغا قادئر اولماياجاغيق؟ اولماسين ائسته‌يئر يونانئلر آراسيندا داغيلميش يهودئلرئن يانينا گدئب، يونانئلره تعلئم ورسئن؟


text:
«مني آختاراجاقسينيز آمّا تاپا بئلميه​جکسئنئز» و «اولدوغوم يره سئز گله​بئلمزسئنئز» سؤزدن نه دمک ائسته‌يئر؟


text:
بايرامين آخيرينجي و بؤيوک گونونده عئسا دوروب اوجا سسله خئطاب ادئب ددي: "اگر کئمسه سوسوزدور، منئم يانيما گلئب ائچسئن."


text:
بو سؤزو موقدّس روحون حاقّيندا ديئردي کي، اونا ائمان گتئرنلره ورئله​جک ائدي. موقدّس روح حله ورئلمه​مئشدي، چونکي عئسا حله جلال تاپماميشدي.


text:
بعضئلري ده ديئردئلر: "بو، وعده​سي ورئلمئش مسئحدئر."" آمّا بعضئلري گئنه ديئردئلر: "وعده​سي ورئلمئش مسئح نجه جلئلدن گله​بئلر؟!


text:
معبدئن موحافئظلري باش کاهئنلرئن يانينا قاييداندا، اونلار موحافئظلردن سوروشدولار: "نه اوچون اونو گتئرمه‌دئنئز؟""


text:
و سحر ارکن گئنه معبده گلدي و بوتون خالق اونون اطرافينا ييغيلدي. عئسا دا اوتوروب اونلارا تعلئم ورئردي.


text:
اونلار بو سوآللا عئساني ائمتاحان ادئردئلر کي، اونا بؤهتان وورماق اوچون بلکه بئر سبب تاپسينلار. آمّا عئسا ايئلئب بارماغي​ ائله يره يازي يازيردي.


text:
لاکئن اونلارين دايانمادان بو سوآلي سوروشدوقلارينا گؤره، قالخيب اونلارا ددي: "آرانيزدا کئم گوناهسيزدير، قويون بئرئنجي داشي او آتسين."


text:
خالق بو سؤزو اشئدنده آغساقّاللاردان توتموش لاپ کئچئيئنه قدر بئر-بئر اورادان گتدئلر. و عئسا تک قالدي. او آرواد دا اورتادا دورموشدو.


text:
عئسا گئنه خالقا خئطاب ادئب ددي: "دونيانين نورو منم. منئم داليمجا گلن قارانليقدا گزميه​جک و اوندا حيات نورو اولاجاق."


text:
عئسا جاوابيندا اونلارا ددي: "حتّا اگر اؤز حاقّيمدا دا شهادت ورسم، شهادتئم اعتئبارلي‌دير، چونکي هارادان گلدئيئمي و هارايا گده‌جَيئمي بئلئرم. آمّا سئز منئم هارادان گلدئيئمي و هارايا گده​جه‌يئمي بئلمئرسئنئز."


text:
" او واخت عئسادان سوروشدولار: "سنئن آتان هارادادير؟" عئسا جاواب وردي: "سئز نه مني تاني‌ييرسينيز نه ده آتامي. اگر مني تانيسايدينيز، منئم آتامي دا تانيياردينيز."" ""


text:
عئسا بو سؤزلري معبدده، خزانه صانديغي اولان يرده خالقا ددي و هچ کئم اونو توتمادي. چونکي اونون واختي حله يتئشمه‌مئشدي.


text:
عئسا گئنه اونلارا ددي: "من گدئرم و سئز مني آختاراجاقسينيز و گوناهلارينيزين آلتيندا اؤله​جکسئنئز. من گدن يره سئز گله​بئلمزسئنئز."


text:
بوندان اؤتري سئزه ددئم کي، گوناهلارينيزين آلتيندا اؤله​جکسئنئز. چونکي اگر ددئيئم آدام اولدوغوما ائنانماياسينيز، گوناهلارينيزين آلتيندا اؤله‌جکسئنئز.


text:
سئزئن حاقّينيزدا دئيه​جک و حؤکم اده​جک چوخ شيلرئم وار. آمّا مني گؤنده‌رن حاقدير و من اوندان اشئتدئکلرئمي دونيايا ديئرم.


text:
اوندان اؤتري عئسا ددي: "ائنسان اوغلونو قالديراندان سونرا بئله​جکسئنئز کي، من اويام و اؤزومدن بئر شي اتمئرم و نجه کي، آتادان اؤيرنمئشم، سئزه ديئرم."


text:
اونلار عئسايا ددئلر: "بئز ائبراهئم اؤولادي​ييق و کئمسه​نئن نؤکري اولماميشيق. نجه اولور کي، «آزاد اولاجاقسينيز» ديئرسن؟""


text:
ائبراهئم اؤولادي اولدوغونوزو بئلئرم. آمّا مني اؤلدورمک ائسته‌يئرسئنئز، اوندان اؤتري کي، منئم سؤزومو قبول اتمئرسئنئز.


text:
" اونلار جاوابدا عئسايا ددئلر: "بئزئم آتاميز ائبراهئمدئر."" عئسا اونلارا ددي: "اگر ائبراهئمئن اؤولادلاريسينيز، ائبراهئمئن ائشلرئني يرئنه يتئرئن. ""


text:
آمّا ائندي مني اؤلدورمک ائسته‌يئرسئنئز، من کي، تاريدان اشئتدئيئم حقئقتي سئزه دمئشم. ائبراهئم بله ائشلر گؤرمه‌دي.


text:
" سئز آتانيزين ائشلرئني گؤرورسونوز."" اونلار عئسايا ددئلر: "بئز زئنادان دوغولماميشيق. بئر آتاميز وار، او دا تاري‌دير."" ""


text:
عئسا اونلارا ددي: "اگر تاري آتانيز اولسايدي، مني سِوَردئنئز. چونکي من تارينين طرفئندن گلمئشم و ائندي بورادايام. اؤزومدن گلمه‌مئشم، او، مني گؤنده‌رئب."


text:
سئز آتانيز ائبلئسدنسئنئز و آتانيزين ائسته‌دئيئني يرئنه يتئرمک ائسته‌يئرسئنئز. او، باشلانيشدان قاتئل ائدي و حقئقت اوستونده دايانمادي، چونکي اوندا هچ دوغرولوق يوخدور. يالان دانيشان زامان ذاتيندان يالان دانيشير. چونکي او، يالانچي‌دير و يالانلارين آتاسي​دير.


text:
يهودئلر اونا ددئلر: "ائندي بئلدئک کي، دلي اولوبسان. ائبراهئم و پيغمبرلر اؤلدولر و سن ديئرسن «منئم سؤزومو ساخلايان آدام اصلا اؤلميه‌جک.»""


text:
مگر سن آتاميز ائبراهئمدن ده اوستونسن؟ ائبراهئم اؤلدو، پيغمبرلر ده اؤلدولر. سن اؤزونو کئم ساييرسان؟""


text:
عئسا جاواب وردي: "اگر من اؤزومو عئزّتلندئرم، بو عئزّت هچدئر. مني عئزّتلندئرن منئم آتامدير کي، سئز اونا «تاريميز​دير» ديئرسئنئز."


text:
سئز اونو تانيماييبسينيز. آمّا من اونو تاني‌ييرام. و اگر اونو «تانيميرام» دسم، سئزئن کئمي يالانچينين بئري اولارام. آمّا اونو تاني‌ييرام و اونون سؤزونو ساخلاييرام.


text:
بو سؤزو اشئدن واخت، يهودئلر اونو داشلاماق اوچون داشلار گؤتوردولر، آمّا عئسا گئزله‌نئب معبددن اشئيه چيخدي.


text:
اونون شاگئردلري اوندان سوروشدولار: "اوستاد، کئمئن گوناهي اوزوندن بو آدام کور آنادان اولدو؟ اونون اؤزونون؟ يوخسا آتا-آناسينين؟""


text:
عئسا جاواب وردي: "نه بو آدام گوناه اتدي، نه ده آتا-آناسي. او، آنادان کور اولدو کي، تارينين ائشلري اونون حياتيندا گؤرونسون."


text:
مادام کي، گوندوزدور، مني گؤنده‌ر​ه‌نئن ائشلرئنه مشغول اولمالي‌يام. گجه گلئر کي، او زامان هچ کس ائشليه بئلمز.


text:
قونشولار و کور آدامين يولچولوق اتدئيئني ائره​لئدن بئلنلر ديئردئلر: "مگر بو اوتوروب يولچولوق ادن همن آدام ديئل؟""


text:
بعضئلري "اودور" ديئردئلر. بعضئلري ده ديئردئلر: "خير، بو، او کور آداما اوخشايان بئر آدامدير.» آمّا او اؤزو "من اِله او آدامام" ديئردي.


text:
او، جاواب وردي: "عئسا ديئلن آدام پالچيق دوزه‌لدئب گؤزومه سورتدو و منه ددي؛ «گت، سئلوآم حوووضوندا يو.» من ده گدئب يودوم و او زامان گؤزلرئم آچيلدي."


text:
اونون اوچون ده فرئسئلر گؤزلرئنئن نجه آچيلديغيني گئنه سوروشدولار. و او دا فرئسئلره ددي: "گؤزلرئمئن اوستونه پالچيق سورتدو و يودوم و ائندي گؤرورَم."


text:
او واخت فرئسئلردن بعضئلري ددئلر: "بو آدام تاري طرفئندن ديئل، چونکي سبّت گونونو ساخلامير."" آمّا بعضئلري ده ددئلر: "گوناهکار بئر آدام نجه بله مؤجوزه​لر اده ​بئلر؟""


text:
او واخت کور آداما گئنه ددئلر: "سنئن گؤزلرئني آچان آدامين حاقّيندا اؤزون نه ديئرسن؟" جاواب وردي: "او آدام بئر پيغمبردئر."


text:
يهودئلر او آدامين قاباق کور اولدوغونا و ائندي گؤزلرئنئن آچيلديغينا ائنانماديلار. اونون اوچون ده گؤزلري آچيلميش آدامين آتا-آناسيني چاغيريب،


text:
او آدامين آتا-آناسي جاواب وردئلر: "بو آدامين بئزئم اوغلوموز اولدوغونو و آنادان کور دوغولماسيني يقئن بئلئرئک.


text:
آمّا ائندي بئلمئرئک کي، نجه گؤرور و کئم اونون گؤزلرئني آچيب. اؤزوندن سوروشون. او اؤزو حدّي-بولوغا چاتميش بئر آدامدير. اؤزو حاقّيندا قوي اؤزو دانيشسين."


text:
او آدامين آتا-آناسي بو سؤزو يهودئلرئن قورخوسوندان ددئلر. چونکي يهودئلرئن ريئسلري بله قرار قويموشدولار کي، عئسانين مسئح اولدوغونا ائنانان هر کس کنئسه​دن قووولسون.


text:
بو سببدن او آدامين آتا-آناسي "اونون اؤزوندن سوروشون. او اؤزو حدّي-بولوغا چاتميش بئر آدامدير."" ددئلر.


text:
اونون اوچون اوّلجه کور اولان آدامي ائکئنجي دفه چاغيرديلار و اونا ددئلر: "جلالي تارييا ور. بئز بو آدامين گوناهکار اولدوغونو بئلئرئک."


text:
او واخت او آدام اونلارا ددي: "اونون گوناهکار اولوب اولماديغيني بئلمئرم. آنجاق بئر شي بئلئرم، کور ائدئم، ائندي گؤرورم."


text:
اونلارا جاواب وردي: "سئزه ائندي ددئم، مگر قولاق آسمادينيز؟! نئيه گئنه اشئتمک ائسته‌يئرسئنئز؟ يوخسا سئز ده اونون شاگئردلري اولماق آرزوسونداسينيز؟!""


text:
او آدام جاواب ورئب اونلارا ددي: "اله تعجّوبلوسو ده بودور. سئز بو آدامين هارادان اولدوغونو بئلمئرسئنئز، حال بو کي، بو آدام منئم گؤزلرئمي آچيب.


text:
ياخشي بئلئرئک کي، تاري گوناهکار آداملارا قولاق آسماز. تاري او آداما قولاق آسار کي، اونا عئبادت ادئر و اونون ائسته‌دئيئني يرئنه يتئرئر.


text:
فرئسئلر اونا جاواب ورئب ددئلر: "ائندي سن بئزه درس ورئرسن، سن کي، تامامن گوناه ائچئنده دوغولوبسان؟!"" و اونو اشئيه سالديلار.


text:
و عئسا ددي: "بو دونيايا حؤکم اتمک اوچون گلمئشم، اله کي، گؤرمه‌ينلر گؤرسونلر و گؤرنلر کور اولسونلار."


text:
عئسا اونلارا ددي: "اگر کور اولسايدينيز، گوناهينيز اولمازدي. آمّا ائندي کي، «گؤروروک» ديئرسئنئز، گوناهينيز اوستونوزده قالير."


text:
"دوغروسونو سئزه ديئرم؛ قويون آغيلينا قاپيدان گئرمه‌يئب، آيري بئر يردن آشيب-گئرن آدام، اوغرو و حرامي‌دئر."


text:
قاپيچي قاپيني اونا آچار و قويونلار اونون سسئنه قولاق آسارلار. چوبان اؤز قويونلاريني آدلاري ائله چاغيرار و اشئيه چيخاردار.


text:
بوتون قويونلاريني اشئيه چيخارداندان سونرا، اونلارين قاباغيندا گِدَر و قويونلار اونون دالينجا گدرلر، چونکي اونون سسئني تاني‌ييرلار.


text:
​​​قاپي منم. مندن گئرنلرئن هاميسي نئجات تاپاجاق؛ ائچه‌ري گئره​جکلر، اشئيه چيخاجاقلار و اوتلاق تاپاجاقلار.


text:
​​​اوغرو گلمز مگر اوغورلاماق، اؤلدورمک و هلاک اتمک اوچون. من گلمئشم کي، اونلار حياتا صاحئب اولسونلار و آرتيقليقلا اونا صاحئب اولسونلار.


text:
چوبان اولمايان و اوجرته ائشله‌ين آدام کي، قويونلارين صاحئبي ديئل، قوردون گلدئيئني گؤرونجه، قويونلاري بوراخيب قاچار و قورد اونلاري قاپيب داغيدار.


text:
بو آغيلدان اولمايان اؤزگه قويونلاريم دا وار کي، اونلاري گتئرمه‌لئيم. اونلار سسئمي اشئده​جکلر و بئر چوباني اولان سورو اولاجاقلار.


text:
کئمسه اونو مندن آلمير. من اؤزوم اونو ورئرم. اونو ورمه‌يه ده ائختئياريم وار، اونو گئنه آلماغا دا. بو حؤکمو آتامدان آلميشام.


text:
اونلاردان چوخلاري ديئردئلر: "او دلي اولوب. ناپاک روح الئنده اسئردئر. نه اوچون اونا قولاق آسيرسينيز؟""


text:
يهودئلر عئسانين اطرافينا ييغيليب اونا ددئلر: "نه واختا کئمي بئزي شک ائچئنده ساخلاياجاقسان؟ اگر وعده​سي ورئلمئش مسئح سنسن، آچيقجا بئزه ده."


text:
عئسا اونلارا جاواب وردي: "سئزه ددئم و سئز ائنانميرسينيز. آتامين آديندا گؤردويوم ائشلر منئم حاقّيمدا شهادت ورئرلر."


text:
عئسا اونلارا ددي: "سئزه آتادان چوخ ياخشي ائشلر گؤرستدئم. بو ائشلرئن هانسيندان اؤتري مني داشلاييرسينيز؟""


text:
يهودئلر اونا جاواب وردئلر: "سني ياخشي بئر ائش اوچون داشلاميريق، کوفر دانيشديغين اوچون سني داشلاييريق. اونون اوچون کي، بئر ائنسان ائکن اؤزونو تاري ادئرسن."


text:
«تارينين اوغلويام» ددئيئم اوچون آتا طرفئندن موقدّس اولونوب دونيايا گؤنده‌رئلمئش آداما نجه «کوفر ديئرسن» دئيه بئلرسئنئز؟


text:
آمّا اگر گؤرورم، منه ائنانميرسينيز دا، اتدئيئم ائشلره ائنانين کي، آتانين منده و منئم ده آتادا اولدوغومو بئلئب آنلاسينيز.


text:
و چوخ آداملار اونون يانينا گلئب ددئلر: "يحيا حقئقتن هچ بئر مؤجوزه اتمه‌دي، آمّا بو آدامين حاقّيندا ددئيي بوتون سؤزلر دوغرو ائدي."


text:
بو اله او مريم ائدي کي، ربّين آياقلارينا ياغ تؤکوب ساچلاري ائله سئلدي. ناخوش اولان ائلعازر اونون قارداشي ائدي.


text:
عئسا بونو اشئدنده ددي: "بو ناخوشلوغون آخيري اؤلوم ديئل، تارينين جلالي اوچوندور کي، تارينين اوغلو اونونلا عئزّت تاپسين."


text:
عئسا جاواب وردي: "مگر بئر گون اون‌ائکي ساعات ديئل؟ گوندوزده يرئين آدام سوروشمز. چونکي بو دونيانين ائشيغيندا گؤرور."


text:
عئسا بو سؤزلري دئيندن سونرا اونلارا ددي: "دوستوموز ائلعازر يوخويا گدئب. گدئرم اونو يوخودان اوياديم."


text:
عئسانين او سؤزدن مقصدي ائلعازرئن اؤلومو ائدي. آمّا اونلار اله گومان اتدئلر کي، يوخودان حاصئل اولان دئنجلمکدن دانيشير.


text:
و يهودئلردن چوخلاري مريم و مارتانين يانينا گلمئشدئلر کي، قارداشلارينين اؤلومو اوچون اونلارا تسلّي ورسئنلر.


text:
مارتا اونا ددي: "بلي يارب، ائنانميشام کي، مسئح سنسن؛ او تارينين اوغلو کي، اونون بو دونيايا گله​جه‌يي قاباقدان خبر ورئلئب."


text:
مريمله اِوده اوتوران يهودئلر و اونا تسلّي ورنلر مريمئن تله‌سئک قالخيب گتدئيئني گؤرنده اونون دالينجا گتدئلر و گومان ادئردئلر کي، گدئر قبئرئن اوستونده آغلاسين.


text:
مريم عئسانين اولدوغو يره گلدي و اونو گؤرنده اونون آياقلارينا دوشوب ددي: "آغا، اگر بورادا اولسايدين، قارداشيم اؤلمزدي."


text:
آمّا اونلاردان بعضئلري ددئلر: "آيا کور آدامين گؤزلرئني آچان بو آدام، او کئشئنئن اؤلومونه مانع اولا بئلمزدي؟""


text:
عئسانين روحونو گئنه قم باسدي و قبئرئن يانينا گلدي. قبئر بئر ماغارا ائدي و گئرئش آغيزيني بئر داش توتموشدو.


text:
" عئسا ددي: "داشي گؤتورون."" اؤله‌نئن باجيسي مارتا اونا ددي: "آغا، ائندي او قوخويور. اؤلوموندن دؤرد گون کچئر."" ""


text:
او واخت ماغارانين آغيزيني توتان داشي گؤتوردولر و عئسا گؤزلرئني گؤيه قالديريب ددي: "آتا، مني اشئتدئيئن اوچون سنه شوکور ادئرم."


text:
و بئلئردئم کي، سن همئشه مني اشئدئرسن. آمّا بورادا دوران جاماعات اوچون ددئم کي، سنئن مني گؤنده‌ردئيئنه ائمان گتئرسئنلر.


text:
اؤلموش آدام ال-آياغي کفن ائچئنده باغلي و اوزو دسماللا سرئلمئش اشئيه چيخدي. عئسا اونلارا ددي: "اونو آچين. قويون گتسئن."


text:
اگر اونو بله اؤز-باشينا بوراخاق، هامي اونا ائمان گتئره​جک، و روملولار دا گلئب هم موقدّس يرئمئزي، هم ده مئلّتئمئزي يوخ اده​جکلر."


text:
مگر دوشونمورسونوز کي، خالق يولوندا بئر آدامين اؤلمه‌سي بئزئم اوچون بوتون خالقين محو اولماسيندان داها ياخشي‌دير؟!""


text:
قيافا بو سؤزو اؤزوندن دمئردي. قيافا همئن ائلئن باش کاهئني اولاراق، نبئلئک ادئب قاباقجادان خبر وردي کي، عئسا، مئلّت يولوندا اؤله​جک.


text:
و فقط او مئلّت يولوندا يوخ، تارينين داغيلميش اؤولادلاري يولوندا دا کي، اونلاري بئر يره ييغيب هاميسيني بئر اتسئن.


text:
اونون اوچون عئسا آرتيق يهودئلر آراسيندا آچيقجا گزمئردي و اورادان آيريليب، کؤشنه ياخين اِفرايئم آدلي بئر شهره گتدي و شاگئردلری ائله اورادا قالديلار.


text:
يهودئلرئن پاسخا بايرامي ياخينلاشيردي. اونون اوچون ده چوخ آداملار اؤزلرئني تطهئر اتمک اوچون بايرامدان قاباق هر يردن، اوزاقدان-ياخيندان اورشلئمه گتدئلر.


text:
اونلار عئساني آختاريرديلار و معبدده بئربئرلرئنه ديئردئلر: "سئز نه دوشونورسونوز؟ آيا او، بايرام اوچون گله​جک؟""


text:
چونکي باش کاهئنلر و فرئسئلر امر ورمئشدئلر کي، عئسانين يرئني بئلنلر، اونون ياخالانماسي اوچون گرک هارادا اولدوغونو اونلارا خبر ورسئنلر.


text:
عئسا، پاسخا بايراميندان آلتي گون قاباق، بيت عنيايا، اؤلولردن دئرئلتدئيي ائلعازرئن ياشاديغي يره گلدي.


text:
اورادا اونون اوچون بئر قوناقليق وردئلر. مارتا خئدمت ادئردي و ائلعازر عئسا ائله سوفره باشيندا اوتورانلاردان بئري ائدي.


text:
مريم بئر شوشه چوخ قئيمتلي خالئص سونبول ياغيني گؤتوروب عئسانين آياقلارينا سورتدو و ساچلاري​ ائله اونون آياقلاريني سئلدي. اِو سونبول ياغينين عطري ائله دولدو.


text:
بونو مؤحتاج آداملارين قيدئنه قالديغي اوچون دمئردي. اوغرو اولدوغو اوچون ديئردي. کئسه اونون يانيندا ائدي و اونا قويولانلاردان اؤزونه ده گؤتورَردي.


text:
يهودئلردن چوخلاري عئسانين اورادا اولدوغوندان خبردار اولوب فقط عئساني گؤرمک اوچون يوخ، اؤلولردن دئرئلتدئيي ائلعازري گؤرمک اوچون ده اورايا گلدئلر.


text:
خورما بوداقلاريني گؤتوروب اونون پئشوازينا چيخديلار و سسله‌نئردئلر: "هوسانّا، ربّئن آديندا گلن ائسرايئلئن پادشاهي موبارک اولسون!""


text:
شاگئردلر بو شيلري اوّلجه آنلاماديلار. آمّا عئسانين جلال تاپديغيندان سونرا، بو سؤزلرئن اونون حاقّيندا يازيلديغيني و خالقين بو شيلري اونون اوچون اتدئکلرئني خاطيرلاديلار.


text:
بو يونانئلر جلئلئن بيت صيدا کندئندن اولان فئلئپوسا ياخينلاشيب اوندان خاهئش اتدئلر: "آغا، عئساني گؤرمک ائسته‌يئرئک."


text:
منه خئدمت ادن آدام گرک منئم داليمجا گلسئن. من هارادا اولسام، منه خئدمت ادن ده اورادا اولاجاق. منه خئدمت ادن هر کس آتا طرفئندن عئزّت تاپاجاق.


text:
خالق اونا ددي: "بئز شرئعتدن اؤيرنمئشئک کي، مسئح ابده کئمي قالاجاق. سن ائندي نجه ديئرسن ائنسان اوغلونون قالديريلماسي لازيمدير؟! بو ائنسان اوغلو کئمدئر؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "نور آز بئر زامان داها آرانيزدا اولاجاق. نورونوز وار ائکن گزئن، مبادا قارانليق سئزي توتسون. قارانليقدا گزن آدام هارايا گتدئيئني بئلمز."


text:
نورونوز وار ائکن نورا ائنانين کي، نورون اوغوللاري اولاسينيز."" عئسا بو سؤزلري دئيندن سونرا گدئب اونلاردان گئزلندي. ""


text:
اشعيا پيغمبرئن خبر وردئيي سؤز يرئنه يتئشسئن؛ يارب، وردئيئمئز خبره کئم ائناندي؟ و ربّئن قودرتي کئمه گؤروندو؟


text:
تاري اونلارين گؤزلرئني کور اتدي، اورکلرئني داشا دؤنده‌ردي. اونون اوچون ده نه گؤزلری ائله گؤرمه‌يه قادئر اولدولار، نه اورکلری ائله آنلاماغا، نه ده منه طرف دؤنمه‌يه کي، من اونلارا شفا ورئم.


text:
گئنه ده ريئسلردن چوخلاري عئسايا ائمان گتئردئلر، آمّا فرئسئلر اوزوندن ائمان گتئردئکلرئني آچيقجا دمه‌دئلر. چونکي قورخوردولار کنئسه​دن اشئيه سالينسينلار.


text:
سؤزلرئمي اشئدئب اونلارا ائنانمايان آداما من حؤکم اتمه‌يه​جه‌يم. چونکي دونياني موحاکئمه اتمک اوچون گلمه​مئشم، دونيايا نئجات ورمک اوچون گلمئشم.


text:
مني ردّ ادن و سؤزلرئمي قبول اتمه‌ين آداما حؤکم ادن بئري وار؛ ددئيئم سؤزلر آخير گونده اونا حؤکم اده​جک.


text:
و من بئلئرم کي، اونون بويوردوقلاري ابدي حياتدير. اونون اوچون نه دانيشيرام، آتا منه ددئيي کئمي دانيشيرام.


text:
پاسخا بايراميندان قاباق، عئسا بئلئردي کي، بو دونيادان آيريليب آتانين يانينا گده​جه‌يي ساعات يتئشئب. اونون اوچون ده، دونيادا اولان اؤزونونکولري سوه‌رک، اونلاري آخيرا قدر سِودي.


text:
عئسا آتانين هر شيي اونون ائختئياريندا قويدوغونو بئلئردي و تاريدان گلئب اونون يانينا گده​جه‌يئني ده بئلئردي.


text:
" پطروس اونا ددي: "منئم آياقلاريمي اصلا يوماياجاقسان."" عئسا اونا ددي: "اگر سنئن آياقلاريني يوماسام، منئمله پايين اولماز."" ""


text:
عئسا اونا ددي: "يويولموش آدامين فقط آياقلاريني يوماق لازيمدير. چونکي تامامن تمئزدئر. سئز ده تمئزسئنئز، آمّا هامينيز يوخ."


text:
عئسا شاگئردلرئن آياقلاريني يويوب اوست پالتاريني گِيَندن سونرا، گئنه سوفره باشيندا اوتوردو و اونلارا ددي: "آيا سئزه نه اتدئيئمي آنلادينيز؟""


text:
اگر من رب و اوستاد اولدوغوم حالدا سئزئن آياقلارينيزي يودوم، سئز ده گرک بئربئرئزئن آياقلاريني يوياسينيز.


text:
"هامينيزين حاقّيندا دانيشميرام. من سچدئکلرئمي تاني‌ييرام. لاکئن بو اونون اوچوندور کي، موقدّس کئتابين يازديغي سؤز يرئنه يتئشسئن؛ «منئمله چؤرک يئين منه خيانت اتدي.»""


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ منئم گؤنده‌ردئيئم آدامي قبول ادن، مني قبول ادئر و مني قبول ادن مني گؤنده‌رني قبول ادئر.


text:
بو سؤزلري دئيندن سونرا، عئسانين روحو سيخيلدي و شهادت ورئب ددي: "دوغروسونو سئزه ديئرم کي، سئزدن بئري منه خيانت اده​جک."


text:
شاگئردلردن بئري سوفره باشيندا عئسانين يانيندا اوتوروب اونون سئنه‌سئنه سؤيکنمئشدي. عئسا بو شاگئردي سوئردي.


text:
عئسا اونا جاواب وردي: "چورک تئکه​سئني باتيريب کئمه ورسم، او اؤزودور."" او زامان عئسا، چؤرک تئکه​سئني باتيريب ائسکاريوتلو شمعون اوغلو يهودايا وردي.


text:
يهودا چؤرک تئکه​سئني آلان زامان، شيطان اونون ائچئنه گئردي. او واخت عئسا اونا ددي: "اده​جه‌يئني تز ات."


text:
کئسه يهودانين يانيندا اولدوغوندان بعضئلري اِله گومان اتدئلر کي، عئسا اونا ديئر: "بايرام اوچون بئزه لازيم اولان شيلري ساتين آل" يا دا "مؤحتاج آداملارا بئر شي ور."


text:
اؤولادلاريم، آرتيق قيسا بئر مودّته کئمي سئزئنله‌يَم. مني آختاراجاقسينيز، آمّا يهودئلره ددئيئم کئمي سئزه ده ائندي ديئرم؛ گده‌جه‌يئم يره سئز گله بئلمزسئنئز.


text:
" شمعون پطروس اونا ددي: "يارب، سن هارايا گدئرسن؟" عئسا جاواب وردي: "من گده​جه‌يئم يره، سن ائندي داليمجا گله بئلمزسن. آمّا سونرا گله‌جکسن."" ""


text:
عئسا جاواب وردي: "سن منئم اوچون جانيندان کچرسن؟! دوغروسونو سنه ديئرم، خوروز بانلاماميش سن مني اوچ دفه ائنکار اده‌جکسن."


text:
و اگر گدئب سئزئن اوچون بئر ير حاضيرلاسام، گئنه گلئب سئزي اؤز يانيما آپارارام کي، من اولان يرده سئز ده اولاسينيز.


text:
عئسا اونا ددي: "فئلئپوس، بو قدر سئزئنله اولاراق مني حله تانيماييبسان؟ مني گؤرن آتاني گؤروب. نجه آتاني بئزه گؤرسد ديئرسن؟""


text:
ائنانميرسان کي، من آتادايام و آتا منده​دئر؟ سئزه ددئيئم سؤزلري اؤزومدن دمئرم. بو، منده اولان آتادير کي، اؤز ائشلرئني گؤرور.


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم، من اتدئيئم ائشلري، منه ائمان گتئرن آدام دا اده​جک. و بونلاردان داها بؤيوک ائشلر ده اده​جک، چونکي من آتانين يانينا گدئرم.


text:
او حقئقت روحودور کي، دونيا اونو قبول اده بئلمز. چونکي نه اونو گؤرر، نه ده اونو تانييار. آمّا سئز اونو تاني‌ييرسينيز، چونکي سئزئنله قالير و سئزده اولاجاق.


text:
بئر آز مودّت سونرا، دونيا داها مني گؤرمه‌يه​جک. آمّا سئز مني گؤره​جکسئنئز. من ياشاديغيم اوچون سئز ده ياشاياجاقسينيز.


text:
مني سون او آدامدير کي، امر اتدئکلرئم اوندادير و اونلاري يرئنه يتئرئر. مني سون، آتام طرفئندن سوئله​جک و من اونو سوئب اؤزومو اونا ظاهئر اده​جه‌يم.


text:
يهودا (نه او ائسکاريوتلو) عئسايا ددي: "يارب، نه اولوب کي، اؤزونو آرتيق دونيايا يوخ، بئزه ظاهئر اده​جکسن؟""


text:
عئسا جاواب ورئب اونا ددي: "هر کس مني سِوسه، سؤزومو يرئنه يتئرر و آتام اونو سِوَر و بئز اونون يانينا گلئب اونونلا مسکن توتاريق."


text:
مني سِومه‌ين آدام، سؤزلرئمي يرئنه يتئرمز. و اشئتدئيئنئز سؤزلر منئم اؤزومدن ديئل، مني گؤنده‌رن آتانيندير.


text:
لاکئن تسلّي وِرَن، همئن موقدّس روح کي، آتا منئم آديمدا گؤنده‌ره​جک، او، سئزه هر شيي اؤيرده​جک و سئزه دديئم هر شيي سئزه خاطيرلاداجاق.


text:
سئزئن اوچون باريش قويورام. اؤز باريشيمي سئزه ورئرم. دونيا ورن کئمي يوخ، من سئزه ورئرم. اوره‌يئنئز اوزولمه‌سئن. قورخمايين.


text:
اشئتدئنئز کي، سئزه دديم: «گدئرم آمّا گئنه يانينيزا گله​جه‌يم.» اگر مني سِوسَيدئنئز، آتامين يانينا گده​جه‌يئمدن سوئنردئنئز. چونکي آتا مندن بؤيوکدور.


text:
آرتيق سئزئنله چوخ دانيشماياجاغام، چونکي بو دونيانين حؤکمداري گلئر. اونون منئم اوستومده هچ بئر قودرتي يوخدور.


text:
آمّا اونون اوچون کي، دونيا بئلسئن من آتاني سوئرم و آتانين منه امر اتدئکلرئني يرئنه يتئرئرم. دورون بورادان گدک.


text:
منده اولوب ميوه ورمه‌ين هر بوداغي، او، کسئب آتير و ميوه ورن هر بوداغي تمئزله‌يئر کي، آرتيق ميوه ورسئن.


text:
منده قالين و من ده سئزده قالاجاغام. نجه کي، بوداق آغاجدا قالمايينجا اؤز-اؤزوندن ميوه وره بئلمز، سئز ده منده قالمايينجا بله‌سئنئز.


text:
من اوزوم آغاجي‌يام و سئز بوداقلارسينيز. منده قالان و من اوندا قالان آدام چوخ ميوه گتئرر. چونکي منسئز هچ بئر شي اده​بئلمزسئنئز.


text:
منده قالمايان آدام بوداق کئمي چؤله آتيليب قورويار. ائنسانلار اونلاري ييغيب اودا آتارلار و اونلار يانار.


text:
اگر منئم امرلرئمي يرئنه يتئره​سئنئز، منئم محبّتئمده قالارسينيز. نجه کي، من آتامين امرلرئني يرئنه يتئرمئشم و اونون محبّتئنده قاليرام.


text:
بو شيلري اونون اوچون سئزه دمئشم کي، منئم شادليغيم سئزده قالسين و سئزئن شادليغينيز کامئل بئر شادليق اولسون.


text:
آرتيق سئزي قول چاغيرميرام، چونکي قول آغاسينين نه اتدئيني بئلمز. سئزي دوست چاغيريرام، چونکي آتامدان اشئتدئيئم بوتون شيلري سئزه بئلدئردئم.


text:
سئز مني سچمه‌دئنئز، من سئزي سچدئم و تعيئن اتدئم کي، گدئب ميوه گتئره​سئنئز و گتئردئيئنئز ميوه همئشه قالسين کي، منئم آديمدا آتادان ائسته‌دئيئنئزي آتا سئزه ورسئن.


text:
اگر دونيادان اولسايدينيز، دونيا اؤزونونکونو سوردي. آمّا سئز دونيادان ديئلسئنئز و من سئزي بو دونيادان سچمئشم. اونون اوچون ده دونيا سئزدن نئفرت ادئر.


text:
سئزه ددئيئم سؤزو خاطيرلايين؛ «قول آغاسيندان بؤيوک ديئل.» اگر اونلار منه اذئيّت وردئلر، سئزه ده اذئيّت وره​جکلر. اگر منئم سؤزلرئمي يرئنه يتئردئلر، سئزئن ده سؤزلرئنئزي يرئنه يتئره​جکلر.


text:
اگر گلئب اونلارلا دانيشماسايديم، گوناهلاري اولمازدي. آمّا ائندي گوناهلاري اوچون اونلارا هچ بئر عوذر قالماييب.


text:
اگر اونلارين آراسيندا آيري آداملارين الئندن گلمه‌ين عمللري اتمه‌سَيدئم، گوناهلاري اولمازدي. آمّا ائندي اونلار هم عمللرئمي گؤروبلر و هم مندن، هم ده آتامدان نئفرت ادئبلر.


text:
آتادان سئزه گؤنده‌ره​جه‌يئم تسلّي ورن گلدئکجه منئم حاقّيمدا شهادت وره​جک. همئن حقئقت روحو کي، آتادان چيخيب گلئر.


text:
سئزي کنئسه​لردن قوواجاقلار. بلي، اله واخت گلر کي، سئزي اؤلدورَن هر کس تارييا خئدمت اتدئيئني گومان اِدَر.


text:
آمّا بو شيلري سئزه ددئم کي، همئن واخت گلنده، بونلاري سئزه ددئيئمي خاطيرلاياسينيز. بو شيلري باشلانيشدان سئزه دمه‌دئم، چونکي سئزئنله ائدئم.


text:
آمّا حقئقتي سئزه ديئرم؛ منئم گتمه‌يئم سئزئن اوچون خيئرلي​دئر. چونکي گتمه‌سم، تسلّي ورن سئزئن يانينيزا گلمز. آمّا اگر گِتسَم، اونو سئزئن يانينيزا گؤنده‌ره​رَم.


text:
او، گلدئيي زامان، دونيانين آداملارينا گوناهين نه اولدوغونو، صالحلئيئن نه اولدوغونو، و تارينين موحاکئمه​سئنئن نه اولدوغونو بئلدئره‌جک.


text:
و تارينين موحاکئمه​سئنئن نه اولدوغونو دا اونلارا گؤرسده​جک، چونکي بو دونيايا حؤکمدارليق ادن روح محکوم اولونوب.


text:
لاکئن او، يعني حقئقت روحو گلنده، سئزي بوتون حقئقته هئدايت اده​جک. چونکي اؤزوندن هچ بئر شي دمه‌يه​جک. نه اشئدئر، اونلاري دئيه​جک و گله​جکده اولاجاقلاري سئزه خبر وره​جک.


text:
شاگئردلردن بعضئلري بئربئرلرئنه ددئلر: "«آز بئر زاماندان سونرا مني آرتيق گؤرمه‌يه​جکسئنئز و آز بئر زاماندان سونرا مني گئنه گؤره​جکسئنئز» و «چونکي آتانين يانينا گدئرم» سؤزدن نه نئيّتي وار؟""


text:
عئسا اونلارين سوروشماق ائسته‌دئکلرئني آنلاييب اونلارا ددي: "«آز بئر زاماندان سونرا مني آرتيق گؤرمه‌يه​جکسئنئز» و «آز بئر زاماندان سونرا مني گئنه گؤره​جکسئنئز» ددئيئم اوچون بئربئرلرئنئزدن سوروشورسونوز؟""


text:
دوغروسونو سئزه ديئرم؛ سئز آغلاييب اَلَم چکه​جکسئنئز و دونيا شادليق اده​جک. سئز ماتم توتاجاقسينيز، آمّا سئزئن ماتمئنئز شادليغا دؤنه​جکدئر.


text:
آرواد، اوشاغينين دوغوم واختي يتئشن زامان، آغري چکر، آمّا اوشاغيني دوغاندان سونرا، بئر ائنسان بو دونيايا گتئرمه‌سئنه گؤره، شادليغيندان آغري ياديندان چيخار.


text:
ائندي سئز ده دوغرودان قوصّه​له‌نئرسئنئز، آمّا سئزي گئنه گؤره​جه‌يم و اوره‌يئنئز سوئنه​جک و هچ کئم سئزئن شادليغينيزي سئزدن آلماياجاق.


text:
و او گون مندن هچ بئر شي سوروشماياجاقسينيز. دوغروسونو سئزه ديئرم؛ آتادان هر نه ائستيه​سئنئز، منئم آديمدا سئزه وره​جک.


text:
ائندئيه کئمي منئم آديمدا هچ بئر شي ائستَمه‌يئبسئنئز. ائسته‌يئن و آلاجاقسينيز کي، شادليغينيز کامئل اولسون.


text:
بو شيلري مثللر​له سئزه دمئشم. او ساعات گلئر کي، آرتيق سئزه مثللر​له دانيشماياجاغام. آتا حاقّيندا سئزئنله آچيقجا دانيشاجاغام.


text:
ائندي سنئن هر شيي بئلدئيئني آنلاييريق و احتئياجين يوخدور کي، کئمسه سندن سوآل سوروشسون. بوندان ائنانيريق کي، تارينين يانيندان چيخيب گلئبسن."


text:
او ساعات گلئر و گلئبدئر ده کي، هر بئرئنئز اؤز طرفئنئزه داغيلاجاقسينيز و مني تک‌-‌​تنها بوراخاجاقسينيز. آمّا من تک ديئلم، چونکي آتا دا منئمله‌دئر.


text:
بو شيلري سئزه ددئم کي، منده باريشينيز اولسون. بو دونيادا زحمت آلتينداسينيز، لاکئن جسور اولون! من دونيايا قالئب گلمئشم.


text:
عئسا بو سؤزلري دئيندن سونرا گؤزلرئني گؤيه قالديريب ددي: "آتا، ساعات يتئشئب. اوغلونا عئزّت ور کي، اوغول دا سنه عئزّت ورسئن."


text:
نجه کي، بوتون ائنسانلار اوستونه سن اونا حاکئمئيّت وردئن کي، اونا وردئيئن ائنسانلارين هاميسينا ابدي حيات ورسئن.


text:
و ائندي سن اي آتا، اؤز يانيندا مني عئزّتلندئر. او عئزّتله کي، دونيا يارانماميشدان سنئن يانيندا واريم ائدي.


text:
من سنئن آديني بو دونيادان منه وردئيئن ائنسانلارا تانيتديرميشام. اونلار سنئن ائدئلر و سن اونلاري منه وردئن. و سنئن ددئکلرئندن ائطاعت ادئبلر.


text:
چونکي منه وردئيئن سؤزلري اونلارا وردئم و اونلار قبول اتدئلر. سنئن يانيندان گلدئيئمي حقئقتن آنلاديلار و ائنانديلار کي، مني سن گؤنده‌رئبسن.


text:
من اونلار اوچون يالواريرام. دونيا اوچون يوخ، منه وردئکلرئن اوچون يالواريرام. چونکي اونلار سنئندئرلر.


text:
آرتيق من اوزون بئر مودّت اوچون بو دونيادا ديئلم، آمّا اونلار بو دونياداديرلار. و من سنئن يانينا گلئرم. اي موقدّس آتا، منه وردئيئن آدينلا اونلاري حئفظ ات کي، اونلار دا بئزئم کئمي بئر اولسونلار.


text:
​​​اونلارين يانيندا اولان زامان، منه وردئيئن آدينلا اونلاري حئفظ اتدئم و هلاکت اوغلوندان باشقا، اونلاردان هچ بئري هلاک اولمادي کي، موقدّس کئتابين ددئيي سؤز يرئنه يتئشسئن.


text:
سنئن سؤزونو اونلارا وردئم و دونيا اونلاردان نئفرت اتدي. چونکي اونلار بو دونيادان ديئللر، نجه کي، من بو دونيادان ديئلم.


text:
هاميسي بئر اولسونلار. نجه کي، سن اي آتا منده​سن و من سنده​يم، اونلار دا بئزده اولسونلار کي، دونيا سنئن مني گؤنده‌ردئيئنه ائنانسين.


text:
من اونلاردايام و سن منده​سن کي، اونلار بئرلئکده کامئل اولسونلار و دونيا سنئن مني گؤنده‌ردئينه و اونلاري سودئيئنه ائنانسين، نجه کي، مني سودئن.


text:
اي آتا، ائسته‌يئرم کي، منه وردئکلرئن ده من اولان يرده منئمله اولسونلار و سنئن منه وردئيئن عئزّتي گؤرسونلر. چونکي دونيانين يارانماسيندان مني سودئن.


text:
اي عادئل آتا، دونيا سني دوغرودان تانيمادي، آمّا من سني تانيديم و بونلار دا آنلاديلار کي، سن مني گؤنده‌رئبسن.


text:
سنئن آديني اونلارا بئلدئردئم و بئلدئره​جه‌يم. اله کي، مني سودئيئن او محبّت اونلاردا اولسون و من ده اونلاردا اولوم.


text:
بو دوعاني ادندن سونرا عئسا شاگئردلري ائله چيخيب قِدرون دره​سئنئن او بئري تايينا کچدي. اورادا بئر باغ وار ائدي. عئسا و شاگئردلري بو باغا گئردئلر.


text:
يهودا بئر دسته عسگر گؤتوروب، باش کاهئنلر و فرئسئلردن آلميش موحافئظلرله اورايا گلدي. اؤزلري ائله فنرلر، مشعللر و سئلاحلار گتئرمئشدئلر.


text:
" اونلار جاواب وردئلر: "ناصئره​لي عئساني."" عئسا اونلارا ددي: "منم."" اونا خيانت ادن يهودا دا اونلارلا دورموشدو. ""


text:
بله اولدو کي، قاباقجا ددئيي بو سؤز يرئنه يتئشسئن کي، "سنئن منه وردئکلرئنئن هچ بئرئسئني ائتئرمه​مئشم."


text:
شمعون پطروس يانيندا داشيديغي قيلينجي چکدي و باش کاهئنئن قولونو ووروب اونون صاغ قولاغيني کسدي. او قولون آدي مالخوس ائدي.


text:
و اونو اوّل حنّانين يانينا آپارديلار. چونکي حنّا، او ائل باش کاهئن اولان قيافانين قايين‌‌آتاسي ائدي.


text:
قيافا او آدام ائدي کي، خالقين يولوندا بئر تک آدامين اؤلمه‌سئني آرتيق مصلحت بئلئب يهودئلره تؤوصئيه اتمئشدي.


text:
شمعون پطروس و آيري بئر شاگئرد عئسانين دالينجا گتدئلر. باش کاهئنله تانيش اولان بو شاگئرد عئسا ائله برابر باش کاهئنئن حيطئنه گئردي.


text:
آمّا پطروس اشئگده، قاپينين يانيندا دورموشدو. اونون اوچون ده باش کاهئنله تانيش اولان او بئري شاگئرد قاپيچي قيزلا دانيشيب، پطروسو ائچه‌ري گتئردي.


text:
بو آرادا قاپيچي قيز پطروسا ددي: "سن کي، بو آدامين شاگئردلرئندن ديئلسن، اله ديئل؟" پطروس ددي: "ديئلم."


text:
هاوانين سويوق اولدوغو اوچون نؤکرلر و موحافئظلر کؤمور يانديرميشديلار و اونون اطرافيندا دوروب قيزيشيرديلار. پطروس دا اونلارين يانيندا دوروب اؤزونو قيزديريردي.


text:
عئسا اونا جاواب وردي: "من ددئکلرئمي عالمه آچيقجا دمئشم. همئشه يهودئلر ييغيلديغي کنئسه​ده و معبدده تعلئم ورمئشم. من گئزلئجه هچ بئر شي دمه​مئشم. ""


text:
عئسانين آغزيندان بو سؤزلر چيخان واخت، يانيندا دوران موحافئظلردن بئري عئسايا شئلّه ووروب ددي: "باش کاهئنه بله جاواب ورئرسن؟!""


text:
عئسا اونا ددي: "اگر سهو بئر سؤز دانيشديم، سهو اتدئيئمي گؤرسد. آمّا اگر ددئکلرئم دوغرودور، نه اوچون مني وورورسان؟""


text:
شمعون پطروس اورادا دوروب اؤزونو قيزديريردي. اونلار پطروسا ددئلر: "مگر سن ده اونون شاگئردلرئندن ديئلسن؟" پطروس ائنکار ادئب ددي: "ديئلم."


text:
باش کاهئنئن قوللاريندان بئري کي، پطروسون طرفئندن وورولوب قولاغي کسئلن قوللا قوحوم ائدي، ددي: "مگر من سني اونونلا باغدا گؤرمه‌دئم؟!""


text:
سحر ارکن ائدي. يهودئلر عئساني قيافانين يانيندان روم والئسئنئن سارايينا آپارديلار. آمّا اؤزلري سارايا گئرمه‌دئلر کي، مبادا شرئعته اساسن ناپاک ساييليب پاسخا يمه‌يئني يئيه بئلمه‌سئنلر.


text:
پئلاط اونلارا ددي: "اونو سئز گؤتورون و قانونلارينيزا گؤره اؤزونوز اونون حاقّيندا حؤکم ادئن."" يهودئلر اونا ددئلر: "بئزئم هچ کئمي اؤلومه محکوم اتمه‌يه ائختئياريميز يوخدور."


text:
عئسا جاواب وردي: "منئم پادشاهليغيم بو دونيادان ديئل. اگر پادشاهليغيم بو دونيادان اولسايدي، نؤکرلرئم چاليشارديلار کي، من يهودئلرئن الئنه ورئلمه‌يئم. آمّا ائندي منئم پادشاهليغيم بورادان ديئلدئر."


text:
" او زامان پئلاط اونا ددي: "دمک دوغرودان دا بئر پادشاهسان؟" عئسا جاواب وردي: "سن ديئرسن کي، من بئر پادشاهام. من بونون اوچون آنادان اولموشام و بونون اوچون بو دونيايا گلمئشم کي، حقئقت حاقّيندا شهادت ورئم. حقئقتئن طرفداري اولان هر کس منئم سسئمي اشئدئر."" ""


text:
پئلاط اونا ددي: "حقئقت نه‌دئر؟" و بونو دئينده گئنه اشئيه، يهودئلرئن يانينا چيخيب اونلارا ددي: "من اوندا هچ بئر تقصئر گؤرمورم.


text:
آمّا سئزئن بئر عادتئنئز وار کي، پاسخا بايراميندا سئزئن اوچون زئنداندان بئرئني آزاد ادئم. ائندي آيا ائسته‌يئرسئنئز کي، يهودئلرئن پادشاهيني سئزئن اوچون آزاد ادئم؟""


text:
عسگرلر ده تئکانلاردان بئر تاج هؤروب اونون باشينا قويدولار و اونا قيرميزي رنگئنده بئر شئنل گيدئردئلر.


text:
پئلاط گئنه اشئيه گدئب يهودئلره ددي: "باخين، اونو سئزئن يانينيزا گتئرئرم کي، اوندا هچ بئر گوناه تاپماديغيمي بئله​سئنئز."


text:
او واخت عئسا، باشيندا تئکاندان تاج و اَينئنده قيرميزي بئر شئنل، اشئيه چيخدي. پئلاط يهودئلره ددي: "باخين، او آدام!""


text:
باش کاهئنلر و موحافئظلر عئساني گؤرن زامان چيغيريب ددئلر: "چارميخا چک! چارميخا چک!"" پئلاط اونلارا ددي: "گؤتورون سئز اؤزونوز چارميخا چکئن. من اوندا هچ بئر گوناه گؤرمورَم."


text:
يهودئلر جاواب وردئلر: "بئزئم بئر قانونوموز وار و او قانونا گؤره بو آدام اؤلملي‌دئر. چونکي اؤزونو تارينين اوغلو ادئب."


text:
او واخت پئلاط اونا ددي: "منه جاواب ورمئرسن؟ بئلمئرسن کي، سني هم چارميخا چکمه‌يه قودرتئم وار، هم ده آزاد اتمه‌يه؟""


text:
عئسا جاواب وردي: "اگر بو قودرت سنه يوخاريدان ورئلمه‌سَيدي، منئم اوستومده هچ بئر قودرتئن اولمازدي. اونا گؤره ده، او آدامين گوناهي کي، مني سنئن الئنه ورئب، داها بؤيوکدور."


text:
بو زاماندان پئلاط عئساني آزاد اتمه‌يه چاليشدي، آمّا يهودئلر قيشقيريب ديئردئلر: "اگر بو آدامي بوراخاسان، آرتيق قيصرئن دوستو ديئلسن. اؤزونو پادشاه ادن بئر آدام قيصرئن ضئدّئنه قالخيب."


text:
پئلاط بو سؤزلري اشئدنده عئساني اشئيه گتئردي و "داش دؤشه‌مه" ديئلن يرده حؤکم کورسوسونده اوتوردو. بو يره عئبراني دئلئنده "جابّاتا" ديئلئر.


text:
او گون پاسخا بايرامينين حاضيرليق گونو ائدي. تقرئبن گونون آلتينجي ساعاتي ائدي. پئلاط يهودئلره ددي: "بودور، سئزئن پادشاهينيز!""


text:
يهودئلر چيغيرديلار: "محو اولسون، محو اولسون. چارميخا چک!"" پئلاط اونلارا ددي: "پادشاهينيزي چارميخا چکئم؟" باش کاهئنلر جاواب وردئلر: "قيصردن باشقا هچ پادشاهيميز يوخدور."


text:
اونلار بو يرده عئسا و اونونلا برابر ائکي نفري ده چارميخا چکدئلر. بئرئني اونون بئر طرفئنده و او بئرئسئني اونون او بئري طرفئنده و عئسا اورتادا قالدي.


text:
پئلاط بئر تخته يازيب اونو چارميخين باشينا ووردو. بو تخته​ده بله يازيلميشدي؛ "ناصئره​لي عئسا، يهودئلرئن پادشاهي""


text:
يهودئلردن چوخلاري بو يازيني اوخودولار. چونکي عئسانين چارميخا چکئلدئيي ير شهرئن ياخينليغيندا ائدي و بو يازي عئبراني، يوناني، و لاتين دئلئنده يازيلميشدي.


text:
او واخت يهودئلرئن باش کاهئنلري پئلاطا ددئلر: "يازما؛ يهودئلرئن پادشاهي، ياز؛ بو آدام «يهودئلرئن پادشاهي‌يام» ديئردي."


text:
عسگرلر عئساني چارميخا چکندن سونرا اونون پالتارلاريني دؤرد يره بؤلدولر و هر بئرئسي بئر پاي گؤتوردو. اونون کؤينه‌يئني ده گؤتوردولر، آمّا کؤينک تئکئشسئز و باشدان باشا بئر توخوما ائدي.


text:
اونا گؤره ده بئربئرلرئنه ددئلر: "بونو ييرتماياق. گلئن اونون کئمئن اولماسينا پوشک آتاق."" و بونلار اونا گؤره اولدو کي، موقدّس کئتابين ددئيي سؤز يرئنه يتئشسئن؛ "اونلار پالتارلاريمي اؤز آرالاريندا بؤلدولر و کؤينه‌يئم اوچون پوشک آتديلار."" عسگرلر بله اتدئلر.


text:
عئسا آناسي و اونون يانيندا سودئيي شاگئردئن دوردوغونو گؤرنده آناسينا ددي: "آنا، بودور، سنئن اوغلون!""


text:
سونرا دا او شاگئرده ددي: "بودور، سنئن آنان."" و او زاماندان او شاگئرد عئسانين آناسيني اؤز اوئنه آپاردي.


text:
بوندان سونرا، عئسا بوتون ائشلرئن تامام اولدوغونو بئلدي و موقدّس کئتابدا ديئلن سؤزون يرئنه يتئشمه‌سي اوچون "سوسوزام" ددي.


text:
اورادا سئرکه دولو بئر قاب قويولموشدو. سئرکه​دن بئر سونگر دولدوروب اونو بئر زوفا بوداغينا تاخيب عئسانين آغزينا اوزاتديلار.


text:
او گون بايرامين حاضيرليق گونو ائدي و يهودئلر سبّت گونونده جسدلرئن چارميخدا قالماسيني ائسته‌مئردئلر، چونکي او سبّت بؤيوک بئر گون ائدي. اونا گؤره ده پئلاطدان ائسته‌دئلر کي، اونلارين قيچلاري سينديريلسين و چارميخدان گؤتورولسون.


text:
بو سببدن عسگرلر گلئب بئرئنجي آدامين، سونرا دا عئسانين او بئري يانيندا چارميخا چکئلمئش آدامين قيچلاريني سينديرديلار.


text:
بونو گؤرن شهادت ورئب و اونون شهادتي دوغرودور. او، حقئقتي ددئيئني بئلئر و شهادت ورئر کي، سئز ده ائمان گتئره​سئنئز.


text:
بو شيلرئن هاميسي باش وردي کي، موقدّس کئتابين يازديغي بو سؤز يرئنه يتئشسئن: "اونون سوموکلرئندن هچ بئري سينماياجاق."


text:
بو حادئثه​لردن سونرا، آراماتايلي يوسئف پئلاطدان ائجازه ائسته‌دي کي، عئسانين بدنئني گؤتورسون. او، عئسانين شاگئردي ائدي، لاکئن يهودئلرئن قورخوسوندان اؤزونو گئزله​دئردي. پئلاط بو ائشه ائجازه وردي و او دا گلئب عئسانين بدنئني گؤتوردو.


text:
نئقودئموس دا کي، اوّلجه گجه قارانليغيندا عئسانين يانينا گلمئشدي، يوز لئتراس قاريشميش مور و عؤد آغاجي ائله گلدي.


text:
​​​عئسانين چارميخا چکئلدئيي يرده بئر باغ وار ائدي و بو باغدا تزه بئر مقبره قازيلميشدي کي، اونون ائچئنه بو زامانا قدر کئمسه​ني قويماميشديلار.


text:
يهودئلرئن بايرامينين حاضيرليق گونو اولدوغونا گؤره، عئسانين بدنئني اورايا قويدولار. چونکي بو مقبره ياخين ائدي.


text:
هفته​نئن ائلک گونو، مجدللي مريم سحر ارکن قبئرئن يانينا گلدي. هاوا حله قارانليق ائدي. آمّا قبئرئن آغزيني اؤرتن ديئرمان داشيني بئر يانا دئيئرلَنمئش گؤردو.


text:
​​​او واخت قاچيب شمعون پطروس و عئسانين چوخ سودئيي او بئري شاگئردئن يانينا گلدي. و اونلارا ددي: "ربّي قبئردن گؤتوروبلر و بئلمئرئک کي، هارايا آپاريب قويوبلار."


text:
او واخت شمعون پطروس اونون آرخاسيندان اورايا يتئشدي و قبئرئن ائچئنه گئرئب عئسانين کفنئني اورادا يرده گؤردو.


text:
آغ گيئنمئش ائکي ملک گؤردو. عئسانين بدنئنئن قويولدوغو يرده ملکلردن بئري اونون باشي اولان يرده اوتورموشدو، او بئرئسي ده اونون آياقلاري اولان يرده.


text:
او واخت ملکلر مريمه ددئلر: "آرواد نه اوچون آغلاييرسان؟" مريم ددي: "ربّئمي گؤتوروب آپاريبلار و هارايا قويدوقلاريني بئلمئرم."


text:
بونو دئيندن سونرا آرخايا دؤندو و عئسانين اورادا دوردوغونو گؤردو. لاکئن اونون عئسا اولدوغونو بئلمه‌دي.


text:
" عئسا اونا ددي: "آرواد نه اوچون آغلاييرسان؟ کئمي آختاريرسان؟" مريم اونو باغبان گومان ادئب اونا ددي: "آغا، اگر سن اونو گؤتوروب آپاريبسان، هارايا قويدوغون يري منه ده. قوي گدئم اونو گؤتوروم."" ""


text:
عئسا اونا ددي: "منه توخونما، چونکي حله آتانين يانينا قالخماميشام. آمّا قارداشلاريمين يانينا گت و اونلارا ده کي، آتامين يانينا و اونلارين آتاسينين يانينا قالخيرام، تاريمين يانينا و اونلارين تاريسينين يانينا."


text:
او گون، هفته​نئن ائلک گونو، آخشام اولاندا، شاگئردلر يهودئلرئن قورخوسوندان قاپيلاري باغلاييب ائچه‌رئده بئر يره ييغيلميشديلار کي، عئسا گلئب اونلارين اورتاسيندا دوردو و اونلارا ددي: "سئزه سالام!""


text:
کئمئن گوناهلاريني باغيشلاياسينيز، باغيشلاناجاق. کئمئن ده گوناهلاريني باغيشلاماياسينيز، باغيشلانماياجاق.


text:
اکئز ديئلن توماس کي، اون‌ائکي شاگئرددن بئري ائدي، عئسا اونلارا گؤرونن واخت، اونلارلا بئر يرده ديئلدي.


text:
اونون اوچون ده گلدئيي واخت، او بئري شاگئردلر اونا خبر وردئلر: "ربّي گؤردوک!"" آمّا توماس اونلارا ددي: "ميخلارين ياراسيني اونون اللرئنده گؤرمه‌يئنجه، بارماغيمي همن يارايا سوخمايينجا، الئمي اونون يارالي بؤيرونه قويمايينجا ائنانمارام!""


text:
سکّئز گون سونرا شاگئردلر گئنه اوده بئر يره ييغيشميشديلار و بو زامان توماس دا اونلارلا اورادا ائدي. قاپيلار باغلي ائکن عئسا گلئب، اونلارين اورتاسيندا دوردو و اونلارا ددي: "سئزه سالام!""


text:
سونرا توماسا ددي: "گل، بارماغيني اوزات، اللرئمه باخ! گل، الئني بؤيرومه قوي. ائمانسيز اولما، ائنان!""


text:
عئسا اونا ددي: "مني گؤردويون اوچون ائناندين؟ بختور او آداملار کي، مني گؤرمه​مئش ائنانيب ائمان گتئرئرلر."


text:
لاکئن بو قدر يازيليب کي، عئسانين موعود اولان مسئح اولدوغونا و تارينين اوغلو اولدوغونا ائناناسينيز و ائمان گتئرمکله اونون آديندا حياتينيز اولسون!


text:
بو حادئثه​لردن سونرا طئبريا گؤلونون قيراغيندا عئسا گئنه اؤزونو شاگئردلره گؤرستدي و بو ائش بله اولدو:


text:
شمعون پطروس، اکئز ديئلن توماس، جلئلئن قانا کندئندن اولان نته‌ناعئل، زِبِدِيئن اوغوللاري، و عئسانين شاگئردلرئندن آيري ائکي نفر بئر يرده ائدئلر.


text:
شمعون پطروس اونلارا ددي: "باليق توتماغا گدئرم."" اونلار اونا ددئلر: "بئز ده سنئنله گلئرئک."" اشئيه چيخيب قاييغا مئندئلر. آمّا او گجه هچ بئر شي توتا بئلمه‌دئلر.


text:
عئسا اونلارا ددي: "تورو قاييغين صاغ طرفئنه آتين کي، توتارسينيز."" تورو آتديلار و باليقلارين چوخلوغوندان اونو چکه بئلمئردئلر.


text:
او واخت عئسانين سودئيي شاگئرد پطروسا ددي: "ربدئر!"" شمعون پطروس اونون رب اولدوغونو اشئدن واخت، اينئندن چيخارتديغي پالتارينا سارينيب، اؤزونو گؤله آتدي.


text:
آمّا او بئري شاگئردلر باليق تورونو چکه‌رک قاييقلا گلدئلر، چونکي ساحئلدن اوزاق ديئلدئلر، آنجاق دوخسان متر اولاردي.


text:
قورولوغا چيخديقلاري زامان اودون کؤمورون يانديغيني گؤردولر. اودون اوستونده باليق، يانيندا دا چؤرک وار ائدي.


text:
شمعون پطروس گدئب، تورو قورولوغا چکدي. تور يوز الّي اوچ ائري باليقلا دولموشدو و بو قدر چوخ اولدوغو حالدا تور ييرتيلماميشدي.


text:
" عئسا اونلارا ددي: "گلئن سحر يمه‌يئني ييئن."" شاگئردلردن هچ بئري اوندان "سن کئمسن؟" سوروشماغا جسارت اتمئردي. چونکي اونون رب اولدوغونو بئلئردئلر. ""


text:
" سحر يمه‌يئني يئيندن سونرا، عئسا شمعون پطروسا ددي: "يونا اوغلو شمعون، آيا سن مني بونلاردان داها چوخ سوئرسن؟" شمعون اونا ددي: "بلي يارب، بئلئرسن کي، سني سوئرم."" عئسا اونا ددي: "قوزولاريمي اوتار."" ""


text:
" عئسا گئنه ائکئنجي دفه شمعونا ددي: "يونا اوغلو شمعون، آيا مني سوئرسن؟" شمعون اونا ددي: "بلي يارب، بئلئرسن کي، سني سوئرم."" عئسا اونا ددي: "قويونلاريما چوبان اول."" ""


text:
" عئسا اوچونجو دفه اونا ددي: "يونا اوغلو شمعون، آيا مني سوئرسن؟" عئسانين اوچونجو دفه اوندان "آيا مني سوئرسن؟" سوروشماسي پطروسو پرت اتدي. پطروس عئسايا ددي: "يارب، سن هر شيي بئلئرسن. بئلئرسن کي، سني سوئرم."" عئسا اونا ددي: "قويونلاريمي اوتار. ""


text:
دوغروسونو سنه ديئرم، جاوان اولدوغون زامان اؤزون اؤز بلئني باغلاييب، ائسته‌دئيئن يره گدَردئن، آمّا قوجاليغيندا اللرئني اوزاداجاقسان و اؤزگه بئري سنئن بلئني باغلاياجاق و ائستمه‌دئيئن يره آپاراجاقلار.


text:
عئسا بو سؤزو دمکده او اؤلومه ائشاره ادئردي کي، پطروس اونونلا تاريني عئزّتلندئره​جک ائدي. و سونرا اونا ددي: "منئم داليمجا گل."


text:
پطروس دؤنوب عئسانين سودئيي شاگئردئنئن آرخالاريندا گلمه‌سئني گؤردو، او شاگئردي کي، شام يمه‌يئنده عئسانين سئنه‌سئنه سؤيکه‌نئب، اوندان "يارب سنه خيانت ادن کئمدئر؟" سوروشموشدو.


text:
" بلجه "او شاگئرد اؤلمه‌يه​جک" سؤزو قارداشلارين آراسيندا ياييلدي. آمّا عئسا پطروسا "او، اؤلمه‌يه​جک" دمه‌مئشدي. "اگر من گلنه کئمي اونون قالماسيني ائسته‌سم، بوندان سنه نه؟" دمئشدي."


text:
بو همن او شاگئرددئر کي، بو شيلرئن حاقّيندا شهادت ورئب و يازيبدير و بئلئرئک کي، اونون شهادتي دوغرودور.


text:
عئسانين اتدئيي اؤزگه چوخ شيلر حله وار کي، اگر تک‌-‌تک يازيلسايدي، گومان ادئرم يازيلان کئتابلار دونيايا بله سيغمازدي.


text:
اي تِعوفئلوس، اوّلئنجي کئتابي بوتون او شيلر حاقّيندا يازديم کي، عئسا اونلارين ادئب اؤيره‌تمه‌سئنه باشلادي.


text:
کي، عذابلاريني چکندن سونرا دا اؤزونو اونلارا بئر چوخ ائنانديران دلئل​لرله دئري گؤرستدي و قيرخ گون عرضئنده اونلارا گؤرونوب، تارينين پادشاهليغي باره​ده دانيشدي.


text:
و اونلاري بئر يره ييغيب اونلارا امر اتدي کي، اورشلئمدن آيريلماسينلار، لاکئن ددي: "آتانين او وعده​سئني کي، مندن اِشئدئبسئنئز، گؤزله‌يئن. ""


text:
و بلجه اونلار، بئر يره ييغيلديقلاري زامان، اوندان سوروشدولار: "يارب، آيا پادشاهليغي ائسرايئله بو زامان قايتاراجاقسان؟""


text:
عئسا اونلارا ددي: "سئزئن ائشئنئز ديئل کي، آتانين اؤز ائقتئداري‌ ائله موعيّن اتدئيي زامان و يا واختلاري بئله​سئنئز."


text:
لاکئن موقدّس روح اوستونوزه گلندن سونرا قووّت آلاجاقسينيز و اورشلئمده، بوتون يهودئيه و سامئره​ده، حتّا دونيانين لاپ اوزاق يرلرئنه قدر منئم شاهئدئم اولاجاقسينيز.


text:
و بو سؤزلري دئيندن سونرا، عئسا اونلارين گؤزلري قاباغيندا يوخاري قالديريلدي و بئر بولود اونو اونلارين نظرئندن آييردي.


text:
عئسانين گؤيه قالخديغي واخت کي، اونلار گؤزلرئني دئقّتله گؤيه دئکمئشدئلر، قفلتن آغ پالتار گيمئش ائکي کئشي اونلارين يانيندا دوردو.


text:
اونلارا ددئلر: "اي جلئللي‌لر! نه اوچون دوروب گؤيه باخيرسينيز؟ بو عئسا کي، سئزدن آلينيب گؤيه آپاريلدي، اله ده قاييداجاق؛ نجه کي، اونون گؤيه گتدئيئني گؤردونوز."


text:
او زامان اونلار زيتون ديئلن داغدان اورشلئمه دؤندولر؛ او داغ اورشلئمدن بئر سبّت گونونون يولو قدر اوزاقدير.


text:
اِوه گئردئکلري زامان، قالديقلاري بالاخانايا چيخديلار، يعني پطروس و يوحنّا و يعقوب و آندرياس، فئلئپوس و توما، بارتولماي و متّا، آلفاعوس اوغلو يعقوب، و وطنپرست شمعون، و يعقوب اوغلو يهودا.


text:
بونلارين هاميسي بئرلئک ائچئنده آروادلارلا، عئسانين آناسي مريم و اونون قارداشلاري‌ ائله دائم دوعادا داوام ادئردئلر.


text:
"قارداشلار! موقدّس يازينين سؤزو يهودا حاقّيندا کي، عئساني توتانلارا يول گؤرستدي، يرئنه يتئشمه‌لي ائدي؛ او يازي کي، موقدّس روح داوودون آغزي ائله ائره‌لئدن ددي.


text:
بو آدام پئسلئيئنئن اوجرتئله بئر زمي ساتين آلدي؛ کلّه​سي اوسته دوشوب، قارني اورتادان ييرتيلدي و بوتون باغيرساقلاري اشئيه تؤکولدو.


text:
و بو، اورشلئمده ياشايانلارين هاميسينا بئلئندي؛ بونا گؤره ده، او زمئيه اؤز دئللرئنده «حَقَل-دِما» ديئلئر، يعني قان زمئسي.


text:
چونکي مزمورلار کئتابيندا بله يازيليب: «قوي اونون مسکني بوش اولسون و اورادا ياشايان اولماسين.» و «منصبئني اؤزگه بئري آلسين.»


text:
يعني يحيانين تعمئد وردئيي زاماندان عئسانين آراميزدان گؤيه آلينديغي گونه قدره کئمي، اونلاردان بئري گرک بئزئمله اونون دئرئلمه‌سئنه شاهئد اولسون."


text:
و اوددان اونلارا دئللره بنزر بئر شيلر گؤروندو کي، اؤزلرئني بؤلوب اونلارين هر بئرئسئنئن اوستونه قوندو.


text:
و اونلارين هاميسي موقدّس روحلا دولوب، روحون اونلاري دانيشديرديغي باشقا دئللرده دانيشماغا باشلاديلار.


text:
و بو سَس باش ورن زامان، جاماعات بئر يره ييغيليب حيران قالديلار؛ چونکي هر بئري اونلارين اونون دئلئنده دانيشديقلاريني اشئدئردي.


text:
اونلار مات قاليب حيرت ائچئنده ائدئلر و بئربئرلرئنه ديئردئلر: "باخ، مگر بو دانيشانلارين هاميسي جلئل​لي ديئل؟!


text:
هم يهودئلر، هم ده يهود دئنئنه دؤنن​لر، کرئتلي​لر و عرب​لر، اونلارين اؤز دئللرئمئزده دانيشماقلاريني اشئدئرئک کي، تارينين قووّتلي ائشلري حاقّيندا دانيشيرلار."


text:
آمّا پطروس او "اون بئر" نفرله دوردو و سَسئني اوجالديب اونلارا خئطاب اتدي: "اي يهودئلر، و سئز اي بوتون اورشلئمده ياشايانلار! بو سئزه معلوم اولسون و سؤزلرئمه قولاق آسين.


text:
«تاري ديئر: بله اولاجاق کي، آخير گونلرده روحومدان بوتون بشر اوستونه تؤکه​جه‌يم؛ اوغوللارينيز و قيزلارينيز نبئلئک اده​جکلر، جاوانلارينيز رؤيالار، قوجالارينيز دا يوخولار گؤره​جکلر؛


text:
يوخاريدا، گؤيده بؤيوک عجايئبلر، و آشاغي دا، ير اوزونده علامتلر گؤرسده​جه‌يم؛ قان، اود و توستو دوماني.


text:
اي ائسرايئللي​لر، بو سؤزلري اشئدئن: نجه کي، اؤزونوز ده بئلئرسئنئز، ناصئره​لي عئسا کي، تاري اونون واسئطه​‌سئله آرانيزدا ياراتديغي مؤجوزه‌لر، عجايئبلر و علامتلرله اونو تصدئق اتدي،


text:
بو آدام، تارينين موعيّن ادئلمئش مقصدئنه و قاباقجادان بئلن علمئنه گؤره سئزه تسلئم ادئلدي و سئز شرئعتسئز آداملارين اَلي‌ ائله اونو چارميخا ميخلاييب، اؤلدوردونوز.


text:
و تاري اونو تزه​دن دئرئلتدي و اؤلوم عذابلاريني باشا گتئردي؛ چونکي مومکون ديئلدي کي، اؤلوم اونو توتا بئلسئن.


text:
اونا گؤره کي، داوود اونون حاقّيندا ديئر: ربّي دائم گؤزومون قاباغيندا قويموشام؛ چونکي او، منئم صاغيمدادير کي، اَسمه​يئم.


text:
اونون اوچون ده، اوره‌يئم سوئنئردي، دئلئم ده شادليق ادئردي؛ حتّا بدنئم ده اومئد ائچئنده ساکئن اولاجاق.


text:
اي قارداشلار، سئزه بؤيوک آتاميز داوودون حاقّيندا آچيقجا دئيه​بئلرم کي، هم اؤلدو، هم ده باسديريلدي و قبئري بو گونه قدر آراميزدادير.


text:
بلجه پيغمبر اولدوغونا گؤره، بئلئردي کي، تاري اونا آند ائچئب کي، جئسمه گؤره اونون نسلئندن بئرئني، اونون تختئنده اوتورداجاق.


text:
او گله​جه‌يي گؤروب مسئحئن دئرئلمه‌سئندن دانيشدي کي، او نه اؤلولر دئياريندا ترک اِدئلدي، نه ده بدني چورودو.


text:
بلجه، تارينين صاغ طرفئنه اوجالديليب، وعده ورئلمئش موقدّس روحو آتادان آلدي و ائندي، گؤردويونوز و اشئتدئيئنئز کئمي، بو روحو اوستوموزه تؤکوب.


text:
بونا گؤره ده، بوتون ائسرايئل خالقي بونو آرخايين بئلسئن کي، چارميخا چکدئيئنئز بو عئساني تاري هم رب، هم ده مسئح ادئب."


text:
اونلار بونو اشئدن زامان، اورکلرئنه اِله بئل اوخ باتدي و پطروس و او بئري حوارئلره ددئلر: "قارداشلار، بس بئز نه ادک؟""


text:
پطروس اونلارا ددي: "تؤوبه ادئن و گوناهلارينيزين باغيشلانماسي اوچون هر بئرئنئز عئسا مسئحئن آدي ائله تعمئد آلين؛ و موقدّس روحون عطاسيني آلاجاقسينيز.


text:
چونکي بو وعده سئزه​دئر، اوشاقلارينيزادير، بوتون اوزاقدا اولانلارادير، و تاريميز ربّئن چاغيراجاغي نه قدر آدام وارسا، اونلاريندير."


text:
هر گون بئرلئکده معبده گتمکده داوام ادئردئلر، اِودن اِوه چؤرک بؤلوب، شادليق و صاف اورکله بئرلئکده يمک ييئردئلر.


text:
تارييا حمد ادئردئلر و بوتون خالق يانيندا عزئز ائدئلر. رب ده نئجات تاپانلارلا گون​به​گون اونلارين ساييني آرتيريردي.


text:
بئر آنادان دوغما چولاق معبدئن گؤزل قاپي ديئلن قاپيسينا گتئرئلئردي. اونو هر گون اورايا قويوردولار کي، معبده گئرنلردن صدقه ييغسين.


text:
لاکئن پطروس اونا ددي: "منئم گوموش و يا قيزيليم يوخدور، آمّا منده اولاني سنه ورئرم: ناصئره​لي عئسا مسئحئن آديندا، يري!""


text:
و يردن سيچراييب آياغا دوردو و يرئمه‌يه باشلادي؛ و گَزئب، آتيليب-دوشوب تارييا حمد اده-اده اونلارلا معبده گئردي.


text:
و تانيديلار کي، معبدئن گؤزل قاپيسيندا اوتوروب صدقه ييغان آدام بودور و اونا نه باش وردئيئني گؤرنده، حيرت و تعجّوبدن دونوب قالديلار.


text:
او آدام پطروس و يوحنّادان اَل چکمئردي. بوتون خالق حيرت ائچئنده سوليمانين ايواني ديئلن يره قاچيب، اونلارين اطرافينا ييغيلديلار.


text:
پطروس بونو گؤرن واخت، خالقا خئطاب اتدي: "اي ائسرايئللي​لر، نه اوچون بونا تعجّوب ادئرسئنئز؟ و يا بئزه اله باخيرسينيز کي، گويا بئز اؤز قووّت و يا دئندارليغيميزلا اونون يرئمه‌سئنه سبب اولموشوق؟


text:
ائبراهئمئن، ائسحاقين، و يعقوبون تاريسي، آتالاريميزين تاريسي، اؤز قولو عئسايا جلال وردي؛ اونو کي، سئز اونو تسلئم اتدئنئز و پئلاط اونون آزاد اتمه‌سئنه قرار وردئيي حالدا، سئز اونون حوضوروندا اونو داندينيز.


text:
اونون آدينا اولان ائمان سايه​سئنده، گؤردويونوز و تانيديغينيز بو آدامي اونون آدي قووّتلندئردي؛ و اونون واسئطه‌سئله گلن ائمان هامينيزين حوضوروندا او آداما بو کامئل صاغليغي وردي.


text:
لاکئن تاري کي، مسئحئن عذاب چکه​جه‌يئني بوتون پيغمبرلرئن آغزي​ ائله قاباقجادان خبر ورمئشدي، سؤزونو بو جور يرئنه يتئردي.


text:
اونا گؤره تؤوبه ادئن و دؤنون کي، گوناهلارينيز سئلئنسئن، اله کي، ربّئن حوضوروندان تزه​لنمه زامانلاري گلسئن


text:
تارينين قدئمدن بري موقدّس پيغمبرلرئنئن آغزي​ ائله ددئيي کئمي، هر شيئن تزلنه​جه‌يي واختا قدر، عئسا گرک گؤيده قالسين.


text:
موسا دمئشدي؛ «رب تارينيز، قارداشلارينيزين آراسيندان سئزه منئم کئمي بئر پيغمبر قالديراجاق. هر ائشده سئزه نه دسه، اونا قولاق آسارسينيز.


text:
سئز پيغمبرلرئن و او عهدئن اوغوللاريسينيز کي، تاري آتالاريميزلا باغلاييب، ائبراهئمه ددي؛ «يرئن بوتون اِل​لري سنئن نسلئنده برکت تاپاجاقلار.»


text:
تاري اوّل سئزئن اوچون اؤز اوغلونو قالديريب گؤنده‌ردي کي، سئزئن هر بئرئنئزي شر يوللارينيزدان دؤنده‌رمکله سئزه برکت ورسئن."


text:
پطروس و يوحنّا خالقا دانيشان واخت، کاهئنلر، معبدئن موحافئظلرئنئن ريئسي و صادوقئلر اونلارين اوستونه گلدئلر.


text:
اونلار چوخ ائنجئمئشدئلر، چونکي پطروس و يوحنّا خالقا تعلئم ورئب، عئسانين واسئطه‌سئله اؤلولرئن دئرئله​جه‌يئني اعلان ادئردئلر.


text:
قوي سئزئن هامينيزا و بوتون ائسرايئل خالقينا معلوم اولسون کي، ناصئره​لي عئسا مسئحئن آدي ائله بو آدام صاغ-سالامات قاباغينيزدا دوروب. او کي، سئز اونو چارميخا چکدئنئز، آمّا تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي.


text:
و اؤزگه هچ کئمده نئجات يوخدور؛ چونکي گؤيون آلتيندا ائنسانلارا ورئلمئش آيري بئر آد يوخدور کي، اونونلا نئجات تاپا بئلک."


text:
اونلار پطروس و يوحنّانين جسارتئني گؤردولر و اونلارين بِساواد و عاوام آداملار اولدوقلاريني بئلئب، تعجّوب اتدئلر و تانيديلار کي، اونلار دا عئسا ائله ائدئلر.


text:
ددئلر: "بو آداملارلا نه اِدَک؟ چونکي اونلارين آچيق-آشکار بئر علامت گؤرستدئکلري بوتون اورشلئمده ياشايانلارا بلّئدئر و بونو ائنکار اده بئلمه‌رئک.


text:
لاکئن بو خبرئن خالق آراسيندا داها چوخ ياييلماماسينا گؤره، گلئن اونلارا ائخطار ورک کي، بو آدلا آرتيق هچ کسه بئر سؤز دانيشماسينلار."


text:
آمّا پطروس و يوحنّا جاواب ورئب اونلارا ددئلر: "سئز اؤزونوز قضاوت ادئن؛ آيا تارينين حوضوروندا، بو، صحئحدئر کي، بئز سئزدن تاريدان داها چوخ ائطاعت ادک؟


text:
اونلار خالق اوزوندن پطروس و يوحنّاني داها چوخ تهدئد ادندن سونرا بوراخديلار، (اونلاري جزالانديرماق اوچون بئر بهانه تاپا بئلمه‌دئلر) چونکي بوتون خالق باش ورمئش ائشه گؤره تارييا حمد ادئردي.


text:
اونلار آزاد اولاندان سونرا، اؤز يولداشلارينين يانينا گتدئلر و باش کاهئنلر و آغساقّاللارين بوتون ددئکلرئني اونلارا خبر وردئلر.


text:
بونو اشئدن زامان، اونلار بئرلئکده سسلرئني تارييا طرف قالديريب ددئلر: "هر شيه قادئر رب! گؤيو، يري، دهنزي، و بوتون اونلاردا اولانلاري يارادان سنسن کي،


text:
موقدّس روحون واسئطه‌سئله اؤز قولون آتاميز داوودون آغزي ائله ددئن: «نه اوچون مئلّتلر قايناشيرلار و خالقلار باطئل فئکئرله‌شئرلر؟


text:
دونيانين پادشاهلاري قالخيرلار، امئرلر بئربئري ائله ربّئن ضئدّئنه، و اونون مسح اتدئيئنئن ضئدّئنه مصلحتله‌شئرلر؟


text:
دوغرودان دا سنئن موقدّس قولون عئسا مسئحئن ضئدّئنه کي، سن اونو مسح ادئبسن، هم هئرود، هم ده پونطئيوس پئلاط، قيري‌يهودئلر و ائسرايئل خالقي ائله بو شهرده بئر يره ييغيلديلار کي،


text:
و ائندي، يارب، اونلارين تهدئدلرئنه باخ و اؤز قوللارينا باغيشلا کي، سنئن سؤزونو کامئل جسارتله دانيشسينلار.


text:
اونلارين دوعاسيندان سونرا، اولدوقلاري ير لرزه​يه گلدي و اونلارين هاميسي موقدّس روحلا دولوب، تارينين سؤزونو جسارتله دانيشماغا باشلاديلار.


text:
و ائمان گتئرنلرئن جمئنئن بئر اورک و بئر جاني وار ائدي؛ هچ بئري اؤزونون اولان هچ بئر شيي اؤزونونکو بئلمئردي. چونکي هر شي اونلار اوچون هامييا عاييد ائدي.


text:
و حوارئلر بؤيوک بئر قووّتله رب عئسانين دئرئلمه‌سئنه شهادت ورئردئلر و اونلارين هاميسينين اوستونده بؤيوک بئر فيض وار ائدي.


text:
اونلارين آرالاريندا مؤحتاج بئر آدام يوخ ائدي، اونا گؤره کي، مولکلر و اِولر صاحئبي اولانلار، اونلاري ساتيرديلار و ساتيلميش شيلرئن پولونو گتئرئب


text:
و پولون بئر قئسمئني آروادينين ريضاسي ائله اؤزو اوچون ساخلاييب، قالانيني گتئردي و حوارئلرئن آياقلاري يانينا قويدو.


text:
لاکئن پطروس ددي: "حنانئيا، نه اوچون شيطان اوره‌يئني دولدوروب کي، موقدّس روحا يالان دئيه​سن و مولکون پولوندان بئر قئسمئني ساخلاياسان؟


text:
مگر ساتيلماميشدان قاباق سنئن اؤزونون ديئلدي؟ ساتيلاندان سونرا دا مگر سئنئن اؤز ائختئياريندا ديئلدي؟ نه اوچون بو عملي اوره‌يئنه سالدين؟ سن ائنسانلارا يوخ، تارييا يالان ديئبسن.»


text:
حنانئيا بو سؤزلري اشئدنده يره ييخيليب، آخير نفسئني چکدي و بونون خبرئني اشئدنلرئن هاميسيني بؤيوک بئر قورخو بورودو.


text:
پطروس اونا خئطاب اتدي: "منه ده گؤروم، مولکو بو قئيمت و باهايا ساتدينيز؟" آرواد ددي: "بلي، بو قئيمته ائدي."


text:
پطروس اونا ددي: "نه اوچون راضيلاشيبسينيز کي، ربّئن روحونو ائمتاحانا چکه​سئنئز؟ باخ، ارئني باسديرانلارين آياقلاري قاپيدادير، و سني ده اشئيه داشيياجاقلار."


text:
بئردن او دا پطروسون آياقلاري آلتينا ييخيليب، آخير نفسئني چکدي و جاوانلار ائچه‌ري گئرئب اونو اؤلموش تاپديلار و اشئيه داشي‌ييب، ارئنئن يانيندا باسديرديلار.


text:
و حوارئلرئن اَللري ائله خالق آراسيندا چوخ علامتلر و مؤجوزه​لر باش ورئردي و هاميسي بئرلئکده سوليمانين ايوانيندا اولوردولار.


text:
بله کي، حتّا ناخوشلاري کوچه​لره گتئرئب تختلر و دؤشه‌مه​لر اوستونه قويوردولار کي، پطروس کچنده، هچ اولماسا کؤلگه​سي اونلارين بئرئنئن اوستونه دوشسون.


text:
و اورشلئمئن اطرافيندا اولان شهرلردن ده خالق گلئب ناخوشلار و ناپاک روحلاردان عذاب چکنلري گتئرئردئلر و اونلارين هاميسي شفا تاپيردي.


text:
اونلار دا بونو اشئدندن سونرا، گون دوغارکن، معبده گئرئب تعلئم ورمه‌يه باشلاديلار. باش کاهئن و اطرافينداکي‌لار، گلدئکلري واخت، سنهدرئن مجلئسئني، حتّا ائسرايئل اوغوللارينين مجلئسئني بئر يره چاغيرديلار و زئندانا آداملار گؤنده‌ردئلر کي، حوارئلري گتئرسئنلر.


text:
و ددئلر: "زئندانخاناني چوخ دئقّتله باغلي و کشئکچئلري قاپيلارين يانيندا دورموش تاپديق. آمّا قاپيلاري آچديقدا ائچه‌رئده هچ کئمي تاپماديق."


text:
بو زامان معبدئن کشئکچئلرئنئن ريئسي و باش کاهئنلر بو سؤزلري اشئدن زامان، اونلار حاقّيندا حيران قالديلار کي، بوندان نه عمله گله​جک.


text:
لاکئن بئر نفر گلئب اونلارا خبر وردي: "باخين، زئندانا سالديغينيز آداملار معبدده دوروب خالقا تعلئم ورئرلر."


text:
او واخت موحافئظلرئن ريئسي مأمورلارلا گدئب اونلاري گتئردي، آمّا زورلا يوخ. چونکي خالقدان قورخوردولار کي، مبادا اونلاري داشا باسسينلار.


text:
ددي: "بئز سئزه جئدّي امر اتدئک کي، آرتيق بو آددا تعلئم ورمه‌يه​سئنئز، و باخين، اورشلئمي تعلئمئنئز​له دولدوروبسونوز و ائسته‌يئرسئنئز کي، بو آدامين قانيني بئزئم بوينوموزا قوياسينيز."


text:
بو اودور کي، تاري اونو ريئس و قورتاريجي آديندا اؤز صاغينا اوجالتدي کي، ائسرايئله تؤوبه و گوناهلارين باغيشلانماسيني عطا اتسئن.


text:
لاکئن غمالايئل آدلي بئر فرئسي کي، شرئعت موعلّئمي ائدي و بوتون خالقين طرفئندن مؤحترم ساييليردي، مجلئسده آياغا قالخيب امر اتدي کي، او آداملاري قيسا بئر مودّت اوچون اشئيه چيخارتسينلار.


text:
چونکي بوندان بئر مودّت قاباق تِعوداس ميدانا چيخدي کي، اؤزونو بؤيوک بئر شخصئيّت ساييردي. اونا تقرئبن دؤرد يوز نفر قوشولدو. اؤزو اؤلدورولدو و اونا پيرو اولانلارين هاميسي داغيليب، يوخ اولدولار.


text:
اوندان سونرا سئياهييا آلينما گونلرئنده، جلئللي يهودا ميدانا چيخدي و بئر چوخ آدامي اؤزو ائله آپاردي. او دا هلاک اولدو و اونا پيرو اولانلارين هاميسي داغيلديلار.


text:
و ائندئکي وضعئيّت باره​ده سئزه ديئرم؛ بو آداملاردان اَل چکئن و اونلاري بوراخين. چونکي اگر بو تشبّوث و بو حرکت ائنسانلاردان اولسا، پوزولاجاق.


text:
آمّا اگر تاريدان اولسا، اونو پوزماغا سئزئن گوجونوز چاتماز. و حتّا تاري ائله ساواشانلارين حالينا دا دوشه بئلرسئنئز.»


text:
اونلار اونون نصئحتئنه قولاق آسيب، حوارئلري ائچه‌ري چاغيرديلار. اونلاري دؤيدوروب، اونلارا امر اتدئلر کي، عئسانين آديندا آرتيق دانيشماسينلار و سونراسي آزاد اتدئلر.


text:
بلجه اونلار مجلئسئن حوضوروندان چيخيب گتدئلر و سوئنئردئلر کي، عئسانين آدي اوچون تحقئر ادئلمه‌يه لايئق گؤرونموشدولر.


text:
بو گونلرده کي، شاگئردلر چوخاليرديلار، يوناني دانيشان يهودئلر عئبرانئلردن شئکايت اتدئلر. چونکي گونده​لئک خيراتدا اونلارين دول آروادلارينا کم​محللئک اولونوردو.


text:
اون‌ائکي حواري شاگئردلرئن ائجلاسيني چاغيريب ددئلر: "بئزه ياراشماز کي، تارينين کلاميني بوراخيب سوفره خئدمتئنه مشغول اولاق.


text:
ائندي اي قارداشلار، آرانيزدان حاقلاريندا ياخشي شهادت اولونان، موقدّس روحلا دولو، حئکمتله دولو يدّي نفر سچئن کي، بئز اونلاري بو ائش اوچون تعيئن ادک.


text:
بو سؤز بوتون ائجلاسا خوش گؤروندو. ائمان و موقدّس روحلا دولو اولان استئفاني، فئلئپوسو، پروخوروسو، نئکانورو، تئمونو، پارمِناسي و يهود دئنئنه دؤنموش اَنطاکئيه‌لي نئکولاسي سچدئلر.


text:
و اونلاري حوارئلرئن حوضورونا گتئردئلر. اونلار دا دوعا ادندن سونرا، اونلارين اوستونه اللرئني قويدولار.


text:
و تارينين کلامي ياييليردي و شاگئردلرئن ساييسي اورشلئمده بؤيوک بئر شکئلده چوخاليردي. کاهئنلردن بئر چوخو دا ائمانا موطئع اولوردولار.


text:
لاکئن آزادلار کنئسه​سي آدلانان کنئسه​دن، کرِنيلي​لردن، ائسکندرئيه​لي‌لردن، کئلئکئيادان و آسئيادان بعضئلري قالخيب استئفانلا موباحئثه​يه گئرئشدئلر.


text:
او واخت بعضي آداملاري گئزلئجه توولاديلار کي، دسئنلر: "اونون موسا و تارينين ضئدّئنه کوفر دانيشديغيني اشئتمئشئک."


text:
و خالقي، آغساقّاللاري، و دئن عالئملرئني قيزيشديرديلار. اونلار دا اونو ياخالاييب توتدولار و مجلئسه آپارديلار.


text:
و يالانچي شاهئدلر ده قاباغا چيخارتديلار کي، ددئلر: "بو آدام بو موقدّس يرئن و شرئعتئن ضئدّئنه کوفر دانيشماقدان ال چکمئر.


text:
چونکي بئز اوندان اشئتدئک کي، ديئردي: «ناصئره​لي عئسا بو يري خارابا قوياجاق و موسانين بئزه وردئيي عادتلري ديئشدئره‌جک.»""


text:
استئفان ددي: "منه قولاق آسين، اي قارداشلار و آتالار! جلال تاريسي آتاميز ائبراهئمه حاراندا ساکئن اولمادان، حله بين‌اَلنهرِينده ياشايارکن، گؤروندو.


text:
او زامان ائبراهئم کلدانئلرئن وئلايتئندن چيخيب، حاراندا ساکئن اولدو. و آتاسي اؤلندن سونرا، تاري اونو ائندي ياشاديغينيز بو اؤلکه​يه کؤچورتدو.


text:
و اورادا اونا بئر آياق قويماق يري بله مئراث ورمه‌دي. لاکئن گئنه ده، حله اوشاغي يوخ ائکن، وعده وردي کي، اوراني اونا و اوندان سونراکي نسلئنه مولک وره​جک.


text:
لاکئن تاري بله ده ددي کي، سنئن نسلئن اؤزگه بئر اؤلکه​ده قرئب اولاجاق و دؤرد يوز ائل اونلاري قول ادئب، اونلارا جفا چکدئره‌جکلر.


text:
تاري ددي: «و من اؤزوم، اونلاري اسارته چکن مئلّته حؤکم اده​جه‌يم و اوندان سونرا اورادان چيخيب بو يرده منه خئدمت اده​جکلر.»


text:
و اونا ختنه عهدئني وردي و بلجه ائبراهئم ائسحاقين آتاسي اولوب، سکّئزئنجي گونده اونو ختنه اتدي. ائسحاق دا يعقوبون، يعقوب دا اون‌ائکي بؤيوک اجدادلارين آتاسي اولدو.


text:
و اونو بوتون فلاکتلرئندن خئلاص ادئب، مئصئر پادشاهي فئرعونون نظرئنده اونا لوطف و حئکمت عطا اتدي. فئرعون دا اونو مئصئرئن و بوتون اِو اهلئنئن اوستونه ريئس تعيئن اتدي.


text:
و شِکِمه گتئرئلئب او مقبره​يه قويولدولار کي، ائبراهئم اونو شِکِمده، خمورون اوغوللاريندان پوللا ساتين آلميشدي.


text:
بو پادشاه ائدي کي، خالقيميزا حئيله قوروب آتالاريميزا جفا چکدئردي، اله کي، کؤرپه اوشاقلاريني چؤله آتسينلار و حياتلاري داوام اتمه‌سئن.


text:
همئن بو زاماندا موسا آنادان اولدو؛ و تارينين نظرئنده چوخ جاناسئنَن ائدي. موسا اوچ آي آتاسي اوئنده بؤيودولدو.


text:
و بئرئسئنه حاقسيزليق اِدئلدئيئني گؤرن واخت، اونون کؤمه‌يئنه چيخدي و حاقسيزليق ادن مئصئرلئني ووروب، مظلومون قئصاصيني آلدي.


text:
او اله دوشونوردو کي، قارداشلاري آنلاياجاقلار کي، تاري اونون اَلي ائله اونلارا نئجات ورمک ائسته‌يئر. آمّا اونلار باشا دوشمه‌دئلر.


text:
او گونون صاباحي، بعضئلري ​بئربئري ائله ساواشان زامان،​ اونلارا ​ياخينلاشدي و​ اونلاري باريشديرماغا چاليشيب، ديئردي: «کئشئلر، سئز قارداشسينيز. نه اوچون بئربئرئنئزي ائنجئدئرسئنئز؟»


text:
«من سنئن آتالارينين تاريسي‌يام؛ ائبراهئمئن، ائسحاقين و يعقوبون تاريسي.» موسا قورخودان تئتره​يئب اورايا باخماغا جورعت اتمه‌دي.


text:
دوغرودان دا کي، من مئصئرده اولان خالقيمين چکدئيي جفاسيني گؤرموشم و اونلارين ناله​لرئني اشئتمئشم و نازئل اولموشام کي، اونلاري خئلاص ادئم. ائندي گل، من سني مئصئره گؤنده‌ره​جه‌يم.»


text:
همئن بو موسا کي، اونلار ردّ ادئب ديئردئلر «کئم سني بئزه ريئس و حاکئم تعيئن اتدي»، اله اودور کي، تاري، يانان بوتانين ائچئنده، اونا گؤرونن مله‌يئن واسئطه‌سئله، اونو هم ريئس، هم ده قورتاريجي گؤنده‌ردي.


text:
بو کئشي مئصئر اؤلکه​سئنده، قيرميزي دهنزده و قيرخ ائل چؤلده مؤجوزه​لر و علامتلر گؤرسدمکله اونلاري خئلاص اتدي.


text:
بو همئن موسا ائدي کي، ائسرايئل اوغوللارينا ددي: «تاري سئزه قارداشلارينيزدان منئم کئمي بئر پيغمبر قالديراجاق.»


text:
بو اودور کي، چؤلده​کي جاماعات ائچئنده، آتالاريميزلا و سئنا داغيندا اونونلا دانيشان ملکله ائدي و حيات ورن احکامي آلدي کي، بئزه ورسئن.


text:
و آتالاريميز ائسته‌مئردئلر کي، اوندان ائطاعت اتسئنلر. لاکئن اونو ردّ ادئب اورکلرئنده مئصئره دؤندولر.


text:
و هارونا ددئلر: «بئزه آللاهلار دوزلت کي، قاباغيميزدا گتسئنلر. چونکي بئلمئرئک کي، بئزي مئصئردن چيخاردان بو موسانين باشينا نه گلئب.»


text:
او گونلرده بئر دانا دوزلتدئلر و بو بوته قوربان تقدئم اتدئلر و اؤز اَللرئنئن ائشلرئندن شادليق ادئردئلر.


text:
آمّا تاري اونلاردان اوز دؤنده‌ردي و اونلاري بوراخدي کي، گؤيده​کي جئسملره پرستئش اتسئنلر. نجه کي، پيغمبرلرئن کئتابيندا يازيليب: «اي ائسرايئل اِوي، قيرخ ائل چولده کسدئيئنئز و قوربان اتدئيئنئز حيوانلاري مگر منه تقدئم ادئردئنئز؟


text:
سئز مولوکون چاديريني دا، رومفا بوتونون اولدوزونو دا اؤزونوزله گؤتوردونوز کي، اونلارا پرستئش اده‌سئنئز. من ده سئزي بابئلدن داها او يانا کؤچورده​جه‌يم.»


text:
چؤلده آتالاريميزين شهادت خيمه​سي وار ائدي. نجه کي، موسايا دانيشيب هئدايت اتمئشدي کي، گؤردويو نومونه​يه گؤره بئنا اتسئن.


text:
آتالاريميز دا کي، او خيمه​ني قبول اتمئشدئلر، يوشعله برابر قيري‌​يهودئلرئن مولکونو ضبط ادنده اونو اورايا گتئردئلر؛ او مئلّتلري کي، تاري آتالاريميزين قاباغيندان قوودو. خيمه داوودون زامانينا کئمي اورادا قالدي.


text:
گؤي منئم تختئمدئر، ير ده آياقلاريما کتئلدئر. رب ديئر؛ منه نه جور اِو دوزلده​جکسئنئز و يا منئم راحاتليغيم اوچون نه ير وار؟


text:
اي بوينو يوغونلار، اورک و قولاقلاريندا ختنه اولونماميشلار! آتالاريميز کئمي، سئز ده همئشه موقدّس روحا ضئدّ چيخيرسينيز.


text:
آتالارينيز پيغمبرلرئن هانسيني ائنجئتمه‌دئلر؟! اونلاري کي، او صالح اولانين گله​جه‌يئني قاباقجادان خبر ورئردئلر، اؤلدوردولر کي، سئز ده ائندي اونلارا خيانت ادنلر و اونلاري اؤلدورنلر اولوبسونوز.


text:
لاکئن استئفان موقدّس روحلا دولوب گؤزلرئني گؤيه دئکدي و تارينين شؤوکتئني، و عئساني تارينين صاغ طرفئنده دورموش گؤردو.


text:
اونو شهردن قيراغا چيخارديب، داشلاديلار و شاهئدلر پالتارلاريني شاعول آدلي بئر جاوانين آياقلاري يانينا قويدولار.


text:
و دئزلرئنه دوشوب اوجا سَسله باغيردي: "يارب، بو گوناهي اونلارين بوينونا قويما!"" و بونو ديئب، گؤزونو بو حياتا يومدو.


text:
شاعول دا استئفانين اؤلدورولمه‌سئنه راضي ائدي. او گونده اورشلئمده‌کي کئلئسانين ضئدّئنه بؤيوک بئر جفا قالخدي؛ و حوارئلردن باشقا هامي، يهودئيه و سامئره​نئن هر يانينا داغيلديلار.


text:
چونکي ناپاک روحلاري اولان بئر چوخ آدامدان، روحلار اوجا سسله چيغيريب چيخيرديلار؛ چوخ ائفلئج و علئل ده شفا تاپيردي.


text:
بو واخت شهرده شمعون آدلي بئر آدام وار ائدي کي، قاباقجادان جادوگرلئک ادئردي و سامئره خالقيني حيران ادئب، بؤيوک بئر آدام اولدوغونو ائدّئعا ادئردي.


text:
و اونلارين هاميسي، کئچئکدن بؤيوکونه قدر، اونا قولاق آسيب ديئردئلر: "تارينين بؤيوک قودرتي ديئلن بو آدامدير."


text:
آمّا او زامان کي، تارينين پادشاهليغي و عئسا مسئحئن آدي باره​ده ائنجئلئن خوش خبرئني وعظ اِدَن فئلئپوسا ائنانديلار، تعمئد آلديلار؛ هم کئشئلر، هم ده آروادلار.


text:
حتّا شمعون اؤزو ده ائمان گتئردي و تعمئد آلاندان سونرا فئلئپوسون يانيندا قالدي و باش ورن علامتلر و بؤيوک مؤجوزه​لري گؤروب دائم حيرتله‌نئردي.


text:
اورشلئمده اولان حوارئلر سامئره​لي​لرئن تارينين کلاميني قبول اتدئکلرئني اشئدنده، پطروس و يوحنّاني اونلارين يانينا گؤنده‌ردئلر.


text:
چونکي موقدّس روح اونلارين هچ بئرئنئن اوستونه حله انمه​مئشدي، آنجاق رب عئسانين آديندا تعمئد آلميشديلار.


text:
لاکئن پطروس اونا ددي "گوموشون سنئنله بئرلئکده محو اولسون! چونکي گومان اتدئن کي، تارينين عطاسينا پوللا صاحئب اولا بئلرسن.


text:
آمّا شمعون جاواب ورئب ددي "منئم اوچون سئز اؤزونوز ربّه دوعا ادئن کي، ددئکلرئنئزدن هچ بئري باشيما گلمه‌سئن."


text:
و بلجه اونلار، شهادت ورئب ربّئن کلاميني بيان ادندن سونرا، سامئره​نئن بئر چوخ کندئنده خوش خبري وعظ ادئب اورشلئمه قاييتديلار.


text:
او دا دوروب گتدي. بئر حبشه​لي خاجه کي، کَنداکه آدلي حبشه ملکه​سئنئن سارايينين بئر وزئري و اونون بوتون خزئنه​سئنئن اوستونه مودئر ائدي، اورادا ائدي؛ او عئبادت اوچون اورشلئمه گلمئشدي.


text:
فئلئپوس قاباغا قاچدي و اشئتدي کي، اِشَعيا پيغمبرئن کئتابيني اوخويور و ددي: "آيا اوخودوغونو هچ آنلاييرسان؟""


text:
او ددي: "آخي، نجه آنلايا بئله‌رم اگر بئري مني هئدايت اتمه‌سه؟!"" و فئلئپوسو دعوت اتدي کي، عارابايا مئنئب، اونون يانيندا اوتورسون.


text:
موقدّس يازيلاردان اوخودوغو متن بو ائدي: «قويون کئمي کسئلمه‌يه آپاريلدي؛ و نجه بئر قوزو، اونو قيرخانين قاباغيندا دئلسئزدئر، اله ده او، آغزيني بله آچمير.


text:
حقئر اولوندوغو زامان، عدالت اونا ورئلمه‌دي؛ اونون نسلئني کئم بيان اِدَر؟ چونکي حياتي ير اوزوندن گؤتورولور.»


text:
خاجه فئلئپوسا جاواب ورئب ددي: "تمنّا ادئرم، دِه گؤروم، پيغمبر بونو کئمئن حاقّيندا ديئر؟ اؤزو حاقّيندا، يوخسا بئر اؤزگه​سئنئن؟""


text:
و فئلئپوس ددي: "اگر بوتون اوره‌يئنله ائناناسان، اولار."" او دا جاواب ورئب ددي: "ائنانيرام کي، عئسا مسئح تارينين اوغلودور."


text:
و امر اتدي کي، عارابا دايانسين. و اونلارين ائکئسي ده سويا گئردئلر؛ هم فئلئپوس، هم ده خاجه. و فئلئپوس اونو تعمئد وردي.


text:
و سودان چيخديقلاري زامان، ربّئن روحو فئلئپوسو گؤتوروب آپاردي و خاجه آرتيق اونو گؤرمه‌دي، لاکئن سوئنه-سوئنه اؤز يولونا داوام وردي.


text:
آمّا فئلئپوس اؤزونو اشدوددا تاپدي و قيصرئيه​يه گلنه کئمي، يولوندا ائنجئلئن خوش خبرئني بوتون شهرلرده وعظ ادئردي.


text:
بو آرادا شاعول کي، حله ده ربّئن شاگئردلرئنئن ضئدّئنه تهدئد و اؤلوم ياغديريردي، باش کاهئنئن يانينا گدئب،


text:
دَمَشقده اولان کنئسه​لر اوچون اوندان بئر مکتوب ائسته‌دي کي، بلجه طرئقته عاييد اولان هر کسي تاپسا، ائستر کئشي اولسون ائستر آرواد، توتوب باغلاسين و اورشلئمه گتئرسئن.


text:
شاعول يردن دوردو و گرچي گؤزلري آچيق ائدي، لاکئن هچ بئر شي گؤره بئلمئردي. بونا گؤره اَلئندن توتوب اونو دَمَشقه گتئردئلر.


text:
" دمشقده حنانئيا آدلي بئر شاگئرد وار ائدي. رب اونا رؤيادا ددي: "حنانئيا!"" او دا ددي: "بلي، يارب!"" ""


text:
رب اونا ددي: "دور، دوز ديئلن کوچه​يه گت و يهودانين اوئنده طرسوسلو شاعول آدلانان بئر کئشئني آختار. او ائندي دوعا ادئر."


text:
و رؤيادا حنانئيا آدلي بئر کئشئني گؤروب کي، ائچه‌ري گئرئب اونون اوستونه اَل قويدو اِله کي، گؤزلري گؤرسون.


text:
لاکئن حنانئيا جاواب وردي: "يارب، بو آدامين حاقّيندا چوخلاردان اشئتمئشم کي، اورشلئمده سنئن موقدّسلرئنه نه قدر يامانليق ادئب.


text:
آمّا رب اونا ددي: "گت، او منئم سچدئيئم قابدير کي، آديمي قيري‌يهودئلر، پادشاهلار و ائسرايئل اوغوللارينين يانينا آپارسين."


text:
حنانئيا گدئب او اِوه گئردي و اللرئني اونون اوستونه قويوب ددي: "قارداش شاعول! گلدئيئن يولدا سنه گؤرونن ربّ عئسا مني گؤنده‌رئب کي، گؤزلرئن گئنه گؤرسون و موقدّس روحلا دولاسان."


text:
اشئدنلرئن هاميسي حيران قاليب ديئردئلر: "مگر بو آدام او ديئل کي، اورشلئمده بو آدي ذئکر اِدَنلري محو ادئردي و بورايا دا اونون اوچون گلئب کي، اونلاري قولوباغلي باش کاهئنلرئن يانينا آپارسين؟!""


text:
لاکئن شاعول داها دا قووّتله‌نئب، عئسانين مسئح اولدوغونو ثوبوت اِتمَکله دَمَشقده ياشايان يهودئلري مات قويوردو.


text:
آمّا اونلارين قصدي شاعولا معلوم اولدو. اونلار گجه-گوندوز شهرئن دروازالاريني گودوردولر کي، اونو اؤلدورسونلر.


text:
لاکئن شاگئردلري گجه​ائکن اونو گؤتوروب بئر سبدده، شهر دووارينين باجاسيندان ساللاييب، آشاغي اندئردئلر.


text:
شاعول، اورشلئمه گلدئيي واخت، چاليشيردي کي، شاگئردلره قوشولسون؛ لاکئن هامي اوندان قورخوردو و شاگئرد اولدوغونا ائنانميردي.


text:
آمّا بارنابا اونو گؤتوروب، حوارئلرئن يانينا گتئردي و اونلارا نقل اتدي کي، نجه شاعول يولدا ربّي گؤروب و رب اونونلا دانيشيب و نجه دَمَشقده عئسانين آديندا جسارتله وعظ ادئب.


text:
بلجه شاعول اونلارلا قالدي و اورشلئمده، باش چکدئلري هر يرده اونلارلا ائدي و ربّئن آديندا جسارتله دانيشيردي.


text:
يوناني دانيشان يهودئلر​له ده دانيشيب موباحئثه ادئردي. آمّا اونلار جهد ادئردئلر کي، اونو اؤلدورسونلر.


text:
لاکئن قارداشلار بوندان خبردار اولدولار و اونو گؤتوروب قيصرئيه​يه گتئردئلر و اورادان طرسوسا گؤنده‌ردئلر.


text:
بلجه کئلئسا، بوتون يهودئيه​ده، جلئلده و سامئره​ده آرامليق تاپيب قووّتله‌نئردي؛ ربّئن قورخوسوندا، موقدّس روحون تشوئقئنده ياشاييب چوخاليردي.


text:
يافادا ياشايان طابئتا آدلي بئر شاگئرد وار ائدي (ترجومه​سي جيران‌​دير)؛ بو آرواد دائم ياخشيليق ادئب فاغيرلارا کؤمک ادئردي.


text:
لئدّه يافايا ياخين ائدي. بلجه شاگئردلر پطروسون اورادا اولدوغونو اشئدنده، اونون يانينا ائکي نفري گؤنده‌رئب يالوارديلار کي، "يوبانمادان يانيميزا گل!""


text:
پطروس قالخيب اونلارلا گتدي. گلدئيي واخت، اونو بالاخانايا آپارديلار. بوتون دول آروادلار پطروسون يانيندا دوروب آغلاييرديلار و بوتون او کؤينکلر و پالتارلاري گؤرسه‌دئردئلر کي، جيران دئرئلئيئنده اونلار اوچون تئکمئشدي.


text:
آمّا پطروس اونلارين هاميسيني اشئيه گؤنده‌ردي و دئز چؤکوب دوعا اتدي و جسده دؤنوب ددي: "طابئتا، قالخ!"" آرواد گؤزلرئني آچدي و پطروسو گؤرن واخت، قالخيب اوتوردو.


text:
پطروس آروادين الئندن توتوب قالديردي و موقدّسلري و دول آروادلاري چاغيريب، اونو دئري اونلارين حوضورونا چيخارتدي.


text:
دوروستکار بئر آدام ائدي و تاري قورخوسو هم اؤزونون هم ده بوتون اِو اهلئنئن اوره‌يئنده وار ائدي. بو آدام خالقا چوخ صدقه ورئب دائم تارييا دوعا اِدَردي.


text:
گونون تقرئبن دوقّوزونجو ساعاتيندا ، رؤيادا آيدين تارينين بئر مله‌يئني گؤردو کي، اونون يانينا گلئب ددي: "اي کورنِلئيوس!""


text:
کورنِلئيوس گؤزلرئني اونا زئلّه‌دي و قورخو ائله ددي: "نه‌دئر، يارب؟" ملک ده اونا ددي: "دوعالارين و صدقه​لرئن تارينين حوضورونا يتئشئب و خاطيرلانيب.


text:
اونونلا دانيشان مله‌يئن گتدئيئندن سونرا، کورنِلئيوس نؤکرلرئندن ائکئسئني و اونا دائم خئدمت ادن عسگرلردن دوروستکار بئرئني چاغيردي


text:
او گونون صاباحي، اونلار يولدا شهره ياخينلاشارکن، آلتينجي ساعاتا ياخين پطروس دوعا اتمک اوچون داما چيخدي.


text:
و او، گؤيون آچيلديغيني و دؤرد بوجاغيندان آسيلميش بؤيوک ملفه​يه بنزَر بئر جئسمي گؤردو کي، يرئن اوستونه اندئرئلئر.


text:
پطروس حله فئکرئنده بو رؤيانين نه دمک اولدوغونا تعجّوب ادئردي کي، کورنلئيوس طرفئندن گؤنده‌رئلن آداملار شمعونون اوئني سوروشوب، قاپي آغزيندا دوردولار.


text:
پطروس آداملارين يانينا آشاغي دوشوب اونلارا ددي: "باخين، آختارديغينيز آدام منم. نه ائش اوچون گلئبسئنئز؟""


text:
اونلار دا ددئلر: "يوزباشي کورنِلئيوس کي، صالح، تاريدان قورخان، و بوتون يهودي خالقينين طرفئندن ياخشي تانينان بئر آدامدير، موقدّس بئر مله‌يئن وسئله‌سئله اونا ائلهام اولوندو کي، سنئن دالينجا گؤنده‌رئب، سني اؤز اوئنه گتئرتسئن و سنئن سؤزلرئني اشئتسئن."


text:
بلجه پطروس اونلاري ائچه‌ري چاغيردي کي، اونا قوناق اولسونلار. او گونون صاباحي قالخيب اونلارلا گتدي و يافادا اولان قارداشلارين بعضئلري ده اونونلا گتدئلر.


text:
او بئري گون قيصرئيه​يه چاتيب گئردئلر. کورنِلئيوس اؤز قارداشلاريني و ياخين دوستلاريني بئر يره چاغيريب اونلاري گؤزله‌يئردي.


text:
و اونلارا ددي: "سئز اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، بئر يهودئيه اؤزگه مئلّتدن اولان بئر آداملا موصاحئبتچئلئک و يا گؤروشمک جائز ديئل. لاکئن تاري منه گؤرسدئب کي، هچ آدامي ناپاک يا دا نجئس سايماييم.


text:
بونا گؤره ده، چاغيريلديغيم زامان، هچ اعتئراض اتمه‌دن گلدئم. ائندي سوروشورام؛ نه ائش اوچون منئم داليمجا گؤنده‌ردئنئز؟""


text:
کورنِلئيوس ددي: "دؤرد گون بوندان قاباق اؤز اِوئمده گونون دوقّوزونجو ساعاتيندا دوعا ادئردئم. بئردن پارلاق پالتار گيمئش بئر آدام قاباغيمدا دوروب،


text:
ائندي يافايا آداملار گؤنده‌ر و شمعونو کي، اونا پطروس دا ديئلئر، سنئن يانينا گلمه‌يه دعوت ات. او دهنز قيراغيندا دبّاغ شمعونون اوئنده قوناقدير.»


text:
بلجه تزلئکله سنئن دالينجا گؤنده‌ردئم و سن ده نه ياخشي اتدئن کي، گلدئن! ائندي بئز هاميميز تارينين حوضوروندا بورادا حاضيريق کي، ربّئن سنه امر اتدئيي هر شيي اشئدک."


text:
او کلام کي، او، اونو ائسرايئل اوغوللارينا گؤنده‌ردي، و هامينين ربّي اولان عئسا مسئحئن واسئطه‌سئله باريش وعظ اولوندو.


text:
سئز اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، يحيانين اعلان اتدئيي تعمئددن سونرا، جلئلدن باشلاييب يهودئيه​نئن بوتون هر يرئنده نه باش وردي.


text:
کي، تاري نجه ناصئره​لي عئساني موقدّس روح و قووّتله مسح اتدي و او، نجه گدئب ياخشيليق ادئردي و ائبلئس طرفئندن بوتون اَزئلنلره شفا ورئردي. چونکي تاري اونونلا ائدي.


text:
و بئز اونون هم يهودئيه مملکتئنده، و هم اورشلئمده اتدئيي بوتون ائشلرئن شاهئدئيئک. و اونلار اونو داردان آسيب اؤلدوردولر.


text:
نه کي، هامي آداملارا، آمّا قاباقدان تاري طرفئندن سچئلمئش شاهئدلره، يعني بئزه کي، اونون اؤلولردن دئرئلمه‌سئندن سونرا، اونونلا ييئب ائچدئک.


text:
و بئزه امر اتدي کي، خالقا اعلان ادئب شهادت ورک کي، بو، اله همن اودور کي، تاري طرفئندن دئرئلره و اؤلولره حاکئم تعيئن اولونوب.


text:
بوتون پيغمبرلر اونون حاقّيندا شهادت ورئرلر کي، اونا ائمان گتئرن هر کس اونون آدينين واسئطه​‌سئله گوناهلارين باغيشلانماسيني آلير."


text:
و پطروسلا گلمئش ختنه اولونان ائمانلي​لارين هاميسيني حيرت باسدي، چونکي موقدّس روحون عطاسي قيري‌يهودئلرئن اوستونه ده تؤکولموشدو.


text:
و اونلارا امر اتدي کي، عئسا مسئحئن آديندا تعمئد آلسينلار. سونرا پطروسدان خاهئش اتدئلر کي، بئر نچه گون اورادا قالسين.


text:
يهودئيه وئلايتئنده اولان حوارئلر و قارداشلار اشئتدئلر کي، قيري‌​يهودئلر ده تارينين کلاميني قبول ادئبلر.


text:
"من يافا شهرئنده دوعا ادئردئم. هوشدان گتدئيئم حالدا بئر رؤيا گؤردوم؛ دؤرد گوشه​سئندن آسيلميش بؤيوک ملفه​يه بنزر بئر جئسئم گؤيدن اندئرئلدي و يانيما قدر گلدي.


text:
اونون ائچئنه گؤزومو دئکئب دئقّتله باخيرديم و يرئن دؤرد آياقلي حيوانلاريني، وحشي حيوانلاريني، سوروننلري و گؤي قوشلاريني گؤردوم.


text:
موقدّس روح منه ددي کي، هچ تردّود اتمه‌دن اونلارلا گدئم. بو آلتي قارداش دا منئمله گتدئلر و او آدامين اوئنه گئردئک.


text:
او دا بئزه نقل اتدي کي، نجه اوئنده دوران مله‌يي گؤردو کي، اونا ديئر: «يافايا آدام گؤنده‌ر و پطروس چاغيريلان شمعونو بورايا گتئرت.


text:
و من دانيشماغا باشلاياندا، موقدّس روح اونلارين اوستونه نازئل اولدو، نجه کي، باشلانيشدا بئزه اولموشدو.


text:
و ربّئن سؤزونو خاطيرلاديم کي، نجه دئيردي: «يحيا سو ائله تعمئد وردي، لاکئن سئز موقدّس روحلا تعمئد اولوناجاقسينيز.»


text:
ائندي اگر تاري اونلارا دا همن عطاني وردي کي، بئزه ده رب عئسا مسئحه ائمان گتئردئيئمئز زامان عطا اتمئشدي، من کئمم کي، تارييا مانع اولا بئلم؟!""


text:
اونلار بو سؤزلري اشئدندن سونرا، ساکئت اولدولار و تاريني عئزّتله‌ندئرئب ديئردئلر: "بله اولسا، تاري قيري‌​يهودئلره ده حيات گتئرن تؤوبه​ني عطا ادئب."


text:
بلجه، استئفانين اؤلوموندن سونرا باشلانان اذئيّتلر سببئندن، داغيلميش اولانلار فئنئقئيه، قئبرئس و انطاکئيه​يه قدر گدئب تارينين کلاميني يهودئلردن باشقا هچ کسه دمه‌دئلر.


text:
آمّا اونلارين ائچئنده قئبرئس و کرنِيلي اولان بعضئلر وار ائدي کي، انطاکئيه​يه گلئب يونانئلرله ده دانيشديلار و رب عئساني اونلارا وعظ اتدئلر.


text:
اونلارين حاقّيندا اولان خبر اورشلئمده‌کي کئلئسانين قولاغينا چاتدي. اونلار دا بارناباني انطاکئيه​يه گؤنده‌ردئلر.


text:
بارنابا دا گلدي و تارينين فيضئنه شاهئد اولان زامان سوئندي و هاميني تشوئق اتدي کي، ربّه اورکدن باغلي اولوب صادئق قالسينلار؛


text:
و تاپديغي زامان اونو انطاکئيه​يه گتئردي. و بئر ائل تامام کئلئسا ائله قاليب چوخ آداما تعلئم وردئلر و شاگئردلر ائلک دفه انطاکئيه​ده مسئحي چاغيريلديلار.


text:
و اونلاردان آقابوس آدلي بئري دوروب موقدّس روحون واسئطه​‌سئله بئلدئردي کي، بوتون روم دونياسينا بؤيوک بئر قحطي گله​جک. و بو کلودئيوسون دؤورانيندا باش وردي.


text:
و شاگئردلر قرار وردئلر کي، هر بئري گوجو چاتديغينا قدر، يهودئيه​ده ياشايان قارداشلارينا کؤمک گؤنده‌رسئنلر.


text:
و يهودئلرئن بو ائشدن خوشلانديغيني گؤره‌نده، داوام ورئب پطروسو دا توتدوردو. او واخت فطئر بايرامينين گونلري ائدي.


text:
هئرود پطروسو توتدوراندان سونرا، اونو زئندانا سالدي و دؤرد نفردن عئبارت دؤرد دسته عسگره تحوئل وردي کي، اونون کشئيئني چکسئنلر و ائسته‌يئردي کي، پاسخا بايراميندان سونرا اونو خالقين حوضورونا چيخارتسين.


text:
بلجه پطروس زئنداندا ساخلانيردي، لاکئن کئلئسا طرفئندن تارينين حوضورونا اونون اوچون دائم دوعا ادئلئردي.


text:
و اِله همئن گجه کي، هئرود اونو خالقين حوضورونا چيخارداجاق ائدي، پطروس ائکي زنجئرله باغلانميش ائکي عسگرئن آراسيندا ياتيردي. کشئکچئلر ده قاپي آغزيندا زئندانين کشئيئني چکئردئلر.


text:
قفلتن ربّئن بئر مله‌يي ظاهئر اولدو و حوجره​ني بئر نور ائشيقلانديردي. ملک پطروسون بؤيرونه ووروب اونو اوياتدي و ددي: "تز دور!"" و زنجئرلر پطروسون اَللرئندن دوشدو.


text:
ملک اونا ددي: "قورشاغيني باغلا، باشماغيني دا گِي!"" او دا بله اتدي. و ملک اونا ددي: "عباني گي و داليمجا گل."


text:
پطروس اشئيه چيخيب اونون دالينجا گتمه‌يه داوام وردي. بئلمئردي کي، مله‌يئن اتدئکلري دوغرودور. اله دوشونوردو کي، يوخو گؤرور.


text:
بئرئنجي و ائکئنجي کشئکچئني کچندن سونرا، شهره چيخان دمئر قاپينين يانينا يتئشدئلر کي، اؤزو-اؤزوندن اونلارا آچيلدي. اونلار چيخيب بئر کوچه​ني کچدئلر و بئر آندا ملک اوندان آيريلدي.


text:
پطروس اؤزونه گلدئيي واخت ددي: "ائندي دوغرودان بئلئرم کي، رب مله‌يئني گؤنده‌رئب، مني هئرودون اَلئندن و يهود خالقينين بوتون گؤزله‌دئکلرئندن قورتارسين."


text:
بونو باشا دوشدويو زامان، مرقوس چاغيريلان يوحنّانين آناسي مريمئن اوئنه گتدي. بئر چوخلاري اورادا ييغيليب دوعا ادئردئلر.


text:
آمّا اونلار اونا ددئلر: "دلي اولوبسان!"" لاکئن قيز تأکئد ادئردي کي، بله​دئر. اونلار دا ديئردئلر: "بو اونون مله‌يي‌دئر."


text:
لاکئن پطروس اونلارا الي ائله ائشاره اتدي کي، ساکئت اولسونلار. سونرا ربّئن اونو زئنداندان نجه چيخارتديغيني اونلارا نقل ادئب ددي: "بونلاري يعقوب و قارداشلارا خبر ورئن."" و اورادان چيخيب آيري بئر يره گتدي.


text:
هئرود پطروسو آختاريب تاپماياندا کشئکچئلري ائستئنطاق اتدي و امر وردي کي، اونلار اعدام اولونسونلار. اؤزو ده يهودئيه​دن قيصرئيه​يه گدئب، اورادا قاليردي.


text:
هئرود صور و صيدون اهالئسئنه قضبلنمئشدي؛ اونلار دا سؤزو بئر اِدئب يانينا گلدئلر و پادشاهين فرّاشباشيسي بلاستوسو اؤز طرفلرئنه چکئب صولح ائسته‌يئردئلر، چونکي اونلارين مملکتي پادشاهين مملکتئندن ارزاق آليردي.


text:
تعيئن اولونموش گونده، هئرود سلطنت پالتاريني گيئب، تخت اوستونده اَيلَشدي و اونلارا خئطاب اتمه‌يه باشلادي.


text:
او آندا ربّئن بئر مله‌يي هئرودو ووردو، چونکي عئزّتي تارييا ورمه‌دي و قوردلار طرفئندن ييئلئب جان وردي.


text:
بارنابا و شاعول خئدمتلرئني يرئنه يتئرندن سونرا، مرقوس چاغيريلان يوحنّاني دا اؤزلری ائله گؤتوروب اورشلئمدن قاييتديلار.


text:
انطاکئيه​ده اولان کئلئسادا بعضي پيغمبرلر و موعلّئملر وار ائدي؛ بارنابا، و نئگر چاغيريلان شمعون، کرنِيلي لوکئيوس، تِترارخ هئرودون سود قارداشي ماناعِن، و شاعول.


text:
و او زامان کي، ربّه اونلار خئدمت ادئب، اوروج توتموشدولار، موقدّس روح ددي: "تعيئن اتدئيئم ائش اوچون بارنابا و شاعولو منه آييرين."


text:
بلجه، اونلار موقدّس روح طرفئندن گؤنده‌رئلن حالدا، سلوکئيه​يه گتدئلر و اورادان گمي ائله قئبرئسه گلدئلر.


text:
سالامئسه چاتديقلاري زامان، يهودئلرئن کنئسه​لرئنده تارينين کلاميني وعظ اتمه‌يه باشلاديلار. يوحنّا دا اونلارا کؤمکچي ائدي.


text:
بوتون جزئره‌ني پافوسا قدر گزندن سونرا، باريشّوع آدلي يهودي بئر جادوگر و يالانچي پيغمبره راست گلدئلر کي،


text:
درّاکه​لي بئر آدام اولان والي سرگئيوس پولوسون يانيندا ائدي. بو آدام بارنابا و شاعولو چاغيريب، تارينين کلاميني اشئتمک ائسته‌دي.


text:
آمّا جادوگر علئما (چونکي آدي بله ترجومه اولونور) اونلارا ضئدّ دوروب چاليشدي کي، والئني ائماندان آزديرسين.


text:
ددي: "اي سن، هر جور حئيله و حؤقّه​بازليقلا دولو آدام، سن اي ائبلئس اوغلو، سن اي بوتون صالحلئيئن دوشمني، ربّئن دوز يوللاريني اَيري اِتمکدن اَل چکميه‌جکسن؟!


text:
ائندي باخ، ربّئن الي سنئن اوستونه گلئب؛ کور اولاجاقسان و موعيّن بئر واختا قدر گونشي گؤرمه‌يه​جکسن!"" او آندا اونون اوستونه بئر دومان و بئر قارانليق دوشدو و اورا-بورا سورونوب، بئرئني آختاريردي کي، الئندن توتوب آپارسين.


text:
پولوس و يولداشلاري دهنزه ووروب، پافوسدان پامفئلئيه‌نئن پرجه شهرئنه گلدئلر. لاکئن يوحنّا اونلاردان آيريليب اورشلئمه قاييتدي.


text:
شرئعت و پيغمبرلردن اوخوياندان سونرا، کنئسه ريئسلري اونلارا خبر گؤنده‌رئب ددئلر: "قارداشلار، اگر خالقا تشوئق اوچون سؤزونوز وار، ديئن."


text:
او زامان پولوس قالخدي و اَلی ائله ائشاره ادئب ددي: "اي ائسرايئلئن کئشئلري، تاريدان قورخانلار، قولاق آسين!


text:
بو ائسرايئل خالقينين تاريسي آتالاريميزي سچدي و مئصئر دئياريندا قالان زامان اونلاري بؤيوک اتدي، و قالديريلميش بئر قوللا اونلاري اورادان چيخارتدي.


text:
کنعان دئياريندا يدّي مئلّتي هلاک ادندن سونرا، اونلارين اؤلکه​لرئني بؤلوب اونلارا مئراث وردي کي، بونلارين هاميسي دؤرد يوز الّي ائل عرضئنده باش وردي.


text:
سونرا پادشاه ائسته‌دئلر؛ تاري دا بنيامئن قبئله​سئندن قئش اوغلو شاعول آدلي بئر کئشئني قيرخ ائل اونلارا وردي.


text:
و اونو ردّ ادندن سونرا، داوودو اونلارا پادشاه تعيئن اتدي و اونون باره​سئنده شهادت ورئب ددي: «يسّه اوغلو داوودو اوره‌يئمه مووافئق بئر آدام تاپميشام کي، بوتون ائسته‌دئيئمي يرئنه يتئره​جک.»


text:
يحيا اؤز دؤورونو تاماملايارکن ديئردي؛ «مني کئم ساييرسينيز؟ من او ديئلم. آمّا باخين، مندن سونرا بئري گلئر کي، اونون آياقلارينين چاريغيني آچماغا بله لايئق ديئلم.»


text:
قارداشلار، ائبراهئم عايئله​سئنئن اوغوللاري، و آرانيزدا اولان تاريدان قورخانلار! بو نئجات کلامي بئزه گؤنده‌رئلئب.


text:
چونکي اورشلئمده ساکئن اولانلار و اونلارين ريئسلري نه اونو تانيديلار، نه ده هر سبّت گونو اوخونان پيغمبرلرئن يازيلاريني کي، اونو محکوم اتمکله بونلاري يرئنه يتئردئلر.


text:
و اونون باره​سئنده يازيلميش اولان بوتون شيلري يرئنه يتئرئب، اونو چارميخدان اِندئردئلر و قبئره قويدولار.


text:
و او، چوخ گونلر عرضئنده اؤزونو اونونلا جلئلدن اورشلئمه گلنلره گؤرستدي، اله همئن او آداملارا کي، ائندي خالقين آراسيندا اونون شاهئدلري‌دئرلر.


text:
بو وعده​ني تاري، عئساني دئرئلتمکده اونلارين اؤولادلاري اولان بئزلر اوچون يرئنه يتئردي. نجه کي، ائکئنجي مزموردا دا يازيليب: «سن منئم اوغلومسان، بو گون من سني تؤولئد اتدئم.»


text:
بو حقئقت کي، تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي و اصلا چورومه‌يه قويمادي، بله ديئلئب: «داوودون موقدّس و يقئن برکتلرئني سئزه وره​جه‌يم.»


text:
چونکي داوود اؤز نسلئنده تارينين آماجينا خئدمت ادئب، گؤزلرئني حياتا يومدو و آتالارينا قوشولوب چورومَکلئک گؤردو.


text:
و اونون سايه​سئنده ائمان گتئرن هر کس هر شيدن آزاد اولونور، او شيلردن کي، موسانين شرئعتئله آزاد اولا بئلمئردئنئز.


text:
«باخين، اي تحقئر ادنلر، حيرتدن مات قالين و محو اولون؛ چونکي سئزئن گونلرئنئزده من اِله بئر ائش گؤرورَم کي، اونو بئري سئزه بيان اتسه ده، ائنانمازسينيز.»""


text:
پولوس و بارنابا اشئيه چيخان واخت، اونلار اونا يالواريرديلار کي، گلن سبّت ده اونلارا بو سؤزلر ديئلسئن.


text:
و کنئسه​دن داغيلاندا، يهودئلردن و يهود دئنئنه دؤننلردن چوخلاري پولوس و بارنابانين دالينجا گتدئلر؛ اونلار دا بو آداملارلا دانيشيب تشوئق ادئردئلر کي، تارينين فيضئنده ثابئت قالسينلار.


text:
آمّا يهودئلر، جاماعاتي گؤرنده، پاخيلّيقلا دولدولار و پولوسون ددئيي سؤزلره ضئدّ دانيشيب کوفر ديئردئلر.


text:
لاکئن پولوس و بارنابا جسارتله دانيشيب ددئلر: "لازيم ائدي کي، تارينين کلامي اوّلجه سئزه ديئلسئن. ائندي کي، سئز اونو ردّ ادئرسئنئز و ابدي حياتا لايئق اولماديغينيزا حؤکم ادئرسئنئز، باخين، بئز ده قيري‌يهودئلر طرفئنه دؤنوروک.


text:
چونکي رب بئزه بله امر ادئب: «سني قيري‌يهودئلر اوچون ائشيق قويدوم کي، نئجاتي يرئن او بئري باشينا قدر گتئره​سن.»""


text:
قيري‌يهودئلر بو سؤزو اشئدن واخت سوئندئلر و شادليق ادئب تارينين کلاميني عئزّتله‌ندئرئردئلر؛ و ابدي حياتا تعيئن اولونانلارين هاميسي ائمان گتئردئلر.


text:
آمّا يهودئلر مؤعتبر دئندار آروادلاري و شهرئن نوفوذلو آداملاريني قالديريب فئتنه ياراتديلار کي، پولوس و بارنابايا اذئيّت يتئرسئنلر. و اونلاري اؤز دئيارلاريندان قوودولار.


text:
و اِله اولدو کي، ائقونئيه​ده پولوس و بارنابا بئرلئکده يهودئلرئن کنئسه​لرئنه گئردئلر و اِله دانيشديلار کي، هم يهودئلردن، هم ده قيري‌يهودئلردن بئر بؤيوک خالق ائمان گتئردي.


text:
بلجه پولوس و بارنابا اورادا اوزون بئر مودّت قاليب، ربّئن حاقّيندا جسارتله دانيشيرديلار. رب ده اؤز فيضئنئن کلامينا شهادت ورئب، اونلارين اَلي ائله علامتلر و عجايئبلر ياراديردي.


text:
او زامان کي، قيري‌​يهودئلر و يهودئلر، ريئسلری ائله بئرلئکده بئر سوئي​‌​قصد حاضيرلاديلار کي، اونلاري روسواي ادئب داشلاسينلار،


text:
بو آدام پولوسون دانيشديغينا قولاق آسيردي. پولوس دا اونا گؤز دئکئب صاغالماغي اوچون ائماني اولدوغونو گؤرنده،


text:
پولوسون نه اتدئيئني گؤرَن خالق، سَسئني اوجالديب لئکايونئيا دئلئنده ديئردئلر: "آللاهلار ائنسانلار شکلئنه دؤنوب آراميزا اِنئبلر."


text:
شهرئن اِشئيئنده اولان زِعوس معبدئنئن کاهئني ده شهرئن دروازاسينين يانينا اؤکوزلر و گولدسته​لر گتئردي و ائسته‌يئردي کي، خالقلا بئرلئکده قوربان کسسئن.


text:
لاکئن حوارئلر، بارنابا و پولوس، بونو اشئدن واخت، پالتارلاريني ييرتيب، خالقين اورتاسينا آتيلديلار و قيشقيريب


text:
ددئلر: "کئشئلر! بونلاري نئيه ادئرسئنئز؟ بئز ده سئزئن طبئعتئنئزه بنزه​ين ائنسانلاريق. و سئزه ائنجئلئن خوش خبرئني وعظ اتدئک کي، سئز بو باطئل شيلردن دئري تاري طرفئنه دؤنه​​سئنئز؛ او تاري کي، گؤيو، يري، دهنزي، و اونلارين ائچئنده​کي هر شيي ياراتدي.


text:
آمّا گئنه ده اؤزونو شهادتسئز بوراخمادي. ياخشيليق اتدي و گؤيدن سئزه ياغيش و ثمره​لي مؤوسوملر ورئب اورکلرئنئزي يمک و شادليقلا دويوردو."


text:
لاکئن يهودئلر انطاکئيه و ائقونئيه​دن گلئب خالقي قيزيشديرديلار. اونلار دا پولوسو داشا باسيب، شهردن اشئيه سورودولر و اونو اؤلموش گومان اتدئلر.


text:
آمّا او زامان کي، شاگئردلر اونون اطرافينا ييغيلميشديلار، او دوردو و شهره گئردي. و صاباحي گون بارنابا ائله دِربه​يه گتدئلر.


text:
و ائنجئلئن خوش خبرئني او شهره وعظ ادئب بئر چوخ آدامي شاگئرد ادندن سونرا، لئستره‌يه، ائقونئيه​يه و انطاکئيه​يه قاييتديلار.


text:
و شاگئردلرئن جانلاريني قووّتلندئرئب اونلاري تشوئق ادئردئلر کي، ائماندا مؤحکم دايانسينلار و ديئردئلر کي، "بئز تارينين پادشاهليغينا چوخ اذئيّتلرله گئرمه‌لي‌يئک."


text:
و هر کئلئسادا اونلار اوچون آغساقّاللار تعيئن اتدئلر و اوروج آغيزلا دوعا ادئب اونلاري ائمان گتئردئکلري ربّه تاپشيرديلار.


text:
و گمي ائله اورادان انطاکئيه​يه قاييتديلار، او يره کي، يرئنه يتئردئکلري ائش اوچون اورادا تارينين فيضئنه تاپشيريلميشديلار.


text:
اورايا يتئشئب کئلئساني بئر يره ييغديقلاري زامان، اونلارا نقل اتدئلر کي، تاري اونلارين واسئطه‌سئله نه‌لر اتدي و نجه ائمان قاپيسيني قيري‌يهودئلرئن اوزونه آچدي.


text:
يهودئيه​دن بعضي آداملار گلئب قارداشلارا تعلئم ورئردئلر کي، "اگر موسادان قالان عادته گؤره ختنه اولماياسينيز، نئجات تاپا بئلمزسئنئز."


text:
پولوس و بارنابا اونلارلا چوخ چکئشئب موباحئثه ادندن سونرا، بو قرار ورئلدي کي، پولوس و بارنابا و بئر نچه آيري آدام، بو مسله اوچون اورشلئمه، حوارئلرئن و آغساقّاللارين يانينا گتسئنلر.


text:
بلجه، کئلئسا طرفئندن گؤنده‌رئلئب، فئنئقئيه و سامئره​دن کچنده قيري​‌​يهودئلرئن ائمانا گلمکلرئني نقل اتدئلر و قارداشلارا بؤيوک شادليق گتئردئلر.


text:
اورشلئمه چاتديقلاري زامان کئلئسا، حوارئلر و آغساقّاللار طرفئندن قبول اولوندولار و تارينين اونلارين واسئطه‌سئله اتدئيي بوتون شيلري خبر وردئلر.


text:
آمّا فرئسئلر فئرقه​سئندن اولان بعضي ائمانلي​لار قالخيب ددئلر: "بو اونلارا لازيمدير کي، ختنه اولسونلار و تاپشيريلسينلار کي، موسانين شرئعتئني رئعايت اتسئنلر."


text:
و چوخ موباحئثه​دن سونرا، پطروس آياغا قالخيب اونلارا ددي: "قارداشلار! سئز بئلئرسئنئز کي، تاري، اوّلکي گونلردن بونو سچدي کي، قيري‌​يهودئلر ائنجئلئن خوش خبرئني منئم آغزيمدان اشئدئب ائمان گتئرسئنلر.


text:
ائندي نئيه تاريني ائمتاحانا چکئب، او يوغو شاگئردلرئن بوينونا قويورسونوز کي، نه آتالاريميز، نه ده اؤزوموز اونو داشييا بئلئردئک؟!


text:
بوتون جاماعات ساکئت اولدولار و بارنابا و پولوسا قولاق آسيرديلار و اونلار نقل ادئردئلر کي، تاري اونلارين واسئطه‌سئله قيري​‌​يهودئلر آراسيندا نه علامتلر و عجايئبلر ادئب.


text:
شمعون نقل اتدي کي، نجه تاري اوّلده قيري‌​يهودئلره ياخينلاشدي کي، اونلارين آراسيندان اؤز آدي اوچون بئر خالق تشکئل ورسئن.


text:
«بو شيلردن سونرا دؤنه​جه‌يم، و داوودون ييخيلميش چاديريني تزه​دن قوراجاغام. وئرانه​لرئني تزه​دن بئنا اده​جه‌يم و اونو تکرار قوراجاغام کي،


text:
قالان ائنسانلار ربّي آختارسينلار، حتّا بوتون او قيري‌​يهودئلر ده کي، منئم آديم اونلارين اوستونده​دئر.


text:
لاکئن اونلارا يازاق کي، اؤزلرئني بوتلره تقدئم ادئلئب نجئس اولموش شيلردن، جئنسي عئفّتسئزلئکدن، بوغولموش حيوانلارين اَتئندن و قاندان اوزاق ساخلاسينلار.


text:
چونکي قدئم نسئللردن بري موسانين هر شهرده آداملاري وار کي، اونون باره​سئنده وعظ ادئرلر و هر سبّت گونو موسا کنئسه​لرده اوخونور."


text:
او زامان حوارئلره، آغساقّاللارا و بوتون کئلئسايا ياخشي بو گؤروندو کي، اؤز آرالاريندان آداملار سچئب، اونلاري پولوس و بارنابا ائله انطاکئيه‌يه گؤنده‌رسئنلر. بارساباس چاغيريلان يهودا و سئلاس، قارداشلار آراسيندا رهبرلئک ادئردئلر.


text:
و اونلارين اَلي ائله بو مکتوبو گؤنده‌ردئلر: "حوارئلر و قارداشلار اولان آغساقّاللاردان، انطاکئيه، سورئيه و قئلئقئيه​ده اولان قيري​‌​يهودي قارداشلارا. سالام.


text:
اِشئتمئشئک کي، بئزئم آراميزدان بعضئلر چيخيب اؤز سؤزلري ائله سئزي پرئشان ادئب، جانلارينيزي دا ائضطئرابا ساليبلار. حال بو کي، بئز اونلارا بله بئر شي تعلئم ورمه‌مئشئق.


text:
اونا گؤره موتّفئق فئکئرله بئزه ياخشي بو گؤروندو کي، آداملار سچئب، سودئيئمئز پولوس و بارنابا ائله برابر سئزئن يانينيزا گؤنده‌رک


text:
چونکي موقدّس روحا و بئزه ياخشي او گؤروندو کي، واجئب اولان بو قايدالاردان باشقا، سئزئن اوستونوزه آرتيق يوک قويماياق.


text:
بو کي، اؤزونوزو بوتلره تقدئم ادئلمئشلردن، قاندان، بوغولموش شيلردن و جئنسي عئفّتسئزلئکدن اوزاق ساخلاياسينيز. اگر بو زادلاردان اؤزونوزو اوزاق ساخلاياسينيز، ياخشي اِدَرسئنئز. سالامات اولون."


text:
و اورادا بئر مودّت قالاندان سونرا، قارداشلار سالاماتلا اونلاري، اونلاري گؤنده‌رنلرئن يانينا گري گؤنده‌ردئلر.


text:
آمّا پولوس و بارنابا انطاکئيه​ده قاليب، اؤزگه بئر چوخلاري ائله برابر ربّئن کلاميني تعلئم ورئب وعظ ادئردئلر.


text:
بئر نچه گون سونرا، پولوس بارنابايا ددي: "گل دؤنوب، ربّئن کلاميني اعلان اتدئيئمئز هر شهرده قارداشلارين گؤروشويونه گدک و گؤرک نجه‌دئرلر."


text:
آمّا پولوس مصلحت گؤرموردو کي، پامفئلئيه‌ده اونلاردان آيريلان و اونلارلا ائشه گتمه‌ين بئر آدامي اؤزلري ائله گؤتورسونلر.


text:
و آرالاريندا اله ائتي بئر موباحئثه دوشدو کي، بئربئرلرئندن آيريلديلار و بارنابا مرقوسو اؤزو ائله گؤتوروب گمي ائله قئبرئسه گتدي.


text:
پولوس دِربه و لئستره‌يه گلدي. اورادا تئموتاعوس آدلي بئر شاگئرد وار ائدي؛ ائمانلي بئر يهودي آروادين اوغلو ائدي، لاکئن آتاسي يوناني ائدي.


text:
پولوس ائسته‌دي کي، بو کئشي اونونلا گتسئن و او يرلرده ياشايان يهودئلرئن خاطئرئنه اونو ختنه اتدي؛ چونکي آتاسينين يوناني اولدوغونو هامي بئلئردي.


text:
شهرلردن کچرکن، اورشلئمد​ه‌کي حوارئلر و آغساقّاللارين قرارا آلميش قايدالاريني تقدئم ادئردئلر کي، اونلاري رئعايت اتسئنلر.


text:
موقدّس روح اونلارا ائجازه ورمه‌دي کي، آسئيا ايالتئنده کلامي دانيشسينلار، اونا گؤره ده فئرئجئيه و قالاتئيا اؤلکه​سئندن کچدئلر.


text:
گجه پولوس بئر رؤيا گؤردو؛ مقدونئيّه​لي بئر آدام اونون قاباغيندا دوردو و اونا يالواريب ديئردي: "مقدونئيّه​يه گل و بئزه کؤمک ات!""


text:
پولوسون بو رؤياسيندان سونرا، درحال جهد اتدئک کي، مقدونئيّه​يه گدک، چونکي بله حساب اتدئک کي، رب بئزي ائنجئلئن خوش خبرئني اونلارا دا موژده ورمک اوچون چاغيريب.


text:
اورادان دا فئلئپئيه​يه گلدئک کي، مقدونئيّه ايالتئنئن باش شهرلرئندن بئري و روم موستملکه​سي​دئر. و بو شهرده بئر نچه گون قالديق.


text:
سبّت گونو شهردن چيخيب بئر چاي کنارينا گلدئک و گومان ادئردئک کي، اورادا عئبادت اوچون بئر ير اولاجاق. و اوتوروب اورايا ييغيلميش آروادلارلا دانيشماغا باشلاديق.


text:
تئياتئرا شهرئندن لئدئيه آدلي ارغوان قوماش ساتان بئر آرواد بئزه قولاق آسيردي. لئدئيه تاريني پرستئش ادن بئري ائدي. رب اونون اوره‌يئني آچدي کي، پولوسون دانيشديقلاريني قبول اتسئن.


text:
و عايئله‌سئله برابر تعمئد آلاندان سونرا بئزه يالواريب ددي: "اگر مني ربّه ائمانلي ساييبسينيز، اِوئمه گلئن و اورادا قالين."" و بئزه چوخ ائصرار اتدي.


text:
بئر واخت بئز دوعا ادئلن يره گدرکن، ائچئنده فالچيليق روحو اولان بئر کنئز بئزه راست گلدي کي، فالچيليق اتمکله آغالارينا چوخ قازانج گتئرئردي.


text:
قيز پولوس و بئزئم داليميزا دوشدو و قيشقيريب ديئردي: "بو آداملار تاعالا تارينين قوللاري‌ديرلار کي، سئزه نئجات يولونو اعلان ادئرلر."


text:
و بئر چوخ گونلر بونو تکرار اتدي. لاکئن پولوس چوخ ناراحات اولدو و دؤنوب او روحا ددي: "عئسا مسئحئن آديندا سنه امر ادئرم کي، اوندان اشئيه چيخاسان!"" و روح او آندا اشئيه چيخدي.


text:
آمّا کنئزئن آغالاري، قازانج اومئدئنئن کسئلدئيئني گؤره‌نده، پولوس و سئلاسي توتوب، ميدانا، حاکئملرئن يانينا گتئردئلر.


text:
و باش حاکئملرئن يانينا آپاراندان سونرا، ددئلر: "بو آداملار يهودي‌دئرلر و شهرئمئزه ائغتئشاش ساليرلار.


text:
خالق دا اونلارين ضئدّئنه قالخدي و باش حاکئملر امر اتدئلر کي، اونلارين پالتارلاريني اَيئنلرئندن ييرتيب، دينکله دؤيسونلر.


text:
او دا، بله بئر امري آلديغيندان، اونلاري زئندانين ائچه‌ري بؤلمه​سئنه آتيب، آياقلاريني کونده​يه ووردو.


text:
لاکئن گجه ياريسينا ياخين پولوس و سئلاس دوعا ادئب، تارييا حمد نغمه​لري اوخويوردولار. محبوسلار دا اونلارا قولاق آسيرديلار.


text:
بئردن اله بؤيوک بئر زلزله اولدو کي، زئندانين بونؤوره​لري اسئردي. او آندا بوتون قاپيلار آچيلدي و هامينين زنجئرلري تؤکولدو.


text:
زئندانبان اويانيب، زئندانين قاپيلاريني آچيلميش گؤره‌نده قيلينجيني چکدي و محبوسلاري قاچميش گومان ادئب ائسته‌دي کي، اؤزونو اؤلدورسون.


text:
زئندانبان ائشيق ائسته‌يئب تله‌سئک ائچه‌ري گئردي. قورخودان لرزه​يه دوشوب، پولوس و سئلاسين قاباغيندا يره دوشدو.


text:
زئندانبان، گجه​نئن همن ساعاتيندا اونلاري گؤتوروب يارالاريني يودو و بوتون اِوئنده​کئلر​له برابر درحال تعمئد آلدي.


text:
و اونلاري اؤز اِوئنه گتئرئب سوفره سالدي و تارييا ائمان گتئردئيئندن، بوتون اِو اهلي ائله شادليق اتدئلر.


text:
زئندانبان بو سؤزلري پولوسا خبر ورئب ددي: "باش حاکئملر آدام گؤنده‌رئبلر کي، سئزي آزاد اتسئنلر. بونا گؤره، ائندي چيخين و سالامات گدئن."


text:
آمّا پولوس اونلارا ددي: «روم وطنداشلاري اولدوغوموز حالدا، بئزي موحاکئمه اتمه‌دن بوتون خالقين قاباغيندا دؤيوب زئندانا آتيبلار؛ ائندي ده مگر بئزي گئزلئجه بوراخماق ائسته‌يئرلر؟! يوخ، اولماز! قوي اؤزلري گلئب بئزي اشئيه چيخارتسينلار.»


text:
اونلار دا زئنداندان چيخديقدا، لئدئيه‌نين اوئنه گتدئلر و قارداشلاري گؤروب اونلاري تشوئق اتدئلر و يولا دوشدولر.


text:
پولوس نجه کي، عادتي ائدي، يهودئلرئن يانينا گتدي و اوچ سبّت اونلارلا موقدّس يازيلار حاقّيندا موباحئثه ادئب،


text:
مسئحئن عذاب چکئب اؤلولردن دئرئلدئيئنئن لازيم اولدوغونو آچيقلادي و ثوبوت ادئب ددي: "سئزه اعلان اتدئيئم بو عئسا، موعود اولان مسئحدئر."


text:
اونلاردان بعضئلري قانع اولوب پولوس و سئلاسا قوشولدولار، هم ده تاريدان قورخان يوناني‌لرئن بؤيوک بئر قئسمي و بئر عئدّه آدلي-سانلي آروادلار.


text:
آمّا يهودئلر پاخيلّيق ادئب بازار خالقيندان بعضي ياراماز آداملاري اؤزلرئله گؤتوردولر و قالاباليق ادئب شهرده ائغتئشاش ياراتديلار. و ياسونون اوئنه هوجوم ادئب ائسته‌دئلر کي، پولوس و سئلاسي خالقين حوضورونا چيخارتسينلار.


text:
لاکئن اونلاري تاپمايان زامان، ياسون و بعضي قارداشلاري شهرئن ريئسلري يانينا سورويوب قيشقيريرديلار: "دونياني آلت-اوست ادن بو آداملار بورايا دا گلئبلر.


text:
ياسون اونلاري اوئنه قوناق آپاريب و هاميسي قيصرئن فرمانلارينا ضئدّ دوروب ديئرلر کي، عئسا آدلي آيري بئر پادشاه وار."


text:
قارداشلار درحال گجه ائله پولوس و سئلاسي بئرئيه‌يه گؤنده‌ردئلر. اورايا چاتديقلاري زامان، يهودئلرئن کنئسه​لرئنه گتدئلر.


text:
بونلار تسالونئکده​ اولانلاردان داها نجئب ائدئلر، چونکي کلامي بؤيوک شؤوقله قبول ادئب هر گون موقدّس يازيلاري آراشديريرديلار کي، بو شيلرئن دوغرو اولدوغونو گؤرسونلر.


text:
آمّا تسالونئکده​کي يهودئلر پولوسون بئرئيه‌ده ده تارينين کلاميني اعلان اتدئيئني بئلکدئکده، اورايا دا گلدئلر و خالقي تحرئک ادئب قيزيشديرديلار.


text:
او زامان قارداشلار، پولوسو درحال يولا سالديلار کي، دهنزه طرف گتسئن. لاکئن سئلاس و تئموتاعوس اورادا قالدي.


text:
پولوسو موشايئعت ادنلر، اونو آتنه قدر گتئردئلر و پولوسدان سئلاس و تئموتاعوس اوچون امر آلاندان سونرا کي، تزلئکله اونون يانينا گلسئنلر، اورادان آيريلديلار.


text:
بله کي، کنئسه​ده يهودئلرله، تاريدان قورخانلارلا، هر گون ده بازار ميدانيندا راستلاشديغي آداملارلا موباحئثه ادئردي.


text:
اپئکوري و ائستوئست فئلوسوفلاردان بعضئلري ده اونونلا موباحئثه اتدئلر. بئر نچه​سي ديئردئلر: "بو بوشبوغاز نه دمک ائسته‌يئر؟" اؤزگه​لري ده ديئردئلر: "اجنبي آللاهلاري تبلئغ ادن بئر آداما بنزه‌يئر."" چونکي پولوس اونلارا عئساني و اؤلولردن دئرئلمه‌ني وعظ ادئردي.


text:
و اونو توتدولار و آريوپاگوس ائجلاسينا گتئرئب ديئردئلر: "اولار بئلک تبلئغ اتدئيئن بو تزه تعلئم نه‌دئر؟


text:
چونکي بئزئم قولاقلاريميزا بعضي قرئبه شيلر اشئتدئرئرسن. ائندي بو شيلرئن نه اولدوغونو بئلمک ائسته‌يئرئک."


text:
(بوتون آتِنلي‌لر و اورادا ياشايان اجنبئلر واختلاريني آنجاق بونونلا کچئردئردئلر کي، يا تزه بئر شي دسئنلر و يا تزه بئر شي اشئتسئنلر.)


text:
چونکي کچرکن، سئزئن نه‌لري پرستئش اتدئکلرئنئزي آراشديرديم و بئر قوربانگاها دا راست گلدئم کي، اوستونده بله يازيلميشدي: «نامعلوم بئر تارييا.» من سئزه، بئلمه‌يه‌رک پرستئش اتدئيئنئزي اعلان ادئرم.


text:
او تاريني کي، دونياني و ائچئنده اولان بوتون شيلري ياراديب. و گؤيون و يرئن ربّي اولدوغوندان اَل​له تئکئلمئش معبدلرده ساکئن اولماز.


text:
ائنسان اَللري ائله ده اونا خئدمت اولونا بئلمز، گرچي اونون هچ شيه احتئياجي يوخدور، چونکي هامييا حياتي، نفسي، و بوتون شيلري ورن او، اؤزودور.


text:
او، بوتون مئلّتلرئن ائنسانلاريني، بئر نفردن ياراتدي کي، بوتون ير اوزونده ياشاسينلار و ائره​لئدن اونلارين واختلاريني و ياشاديقلاري يرلرئن سرحدلرئني تعيئن اتدي کي،


text:
چونکي دئرئلئيئمئز، حرکتئمئز و وارليغيميز اوندادير، نجه کي، شاعئرلرئنئزدن بعضئلري ده ديئبلر: «بئز ده اونون نسئلئيئک.»


text:
بلجه، تارينين نسئلي اولدوغوموزا گؤره، گرک بله دوشونمه‌يک کي، ائلاهي وارليق، ائنسانين صنت و تخيّولو ائله شکئل تاپان قيزيلا، گوموشه، يا دا داشا بنزه​يئر.


text:
چونکي اِله بئر گون تعيئن ادئب کي، او گون سچدئيي آدامين واسئطه‌سئله دونياني صالحلئکده موحاکئمه اده​جک. و اونو اؤلولردن دئرئلتدئيي ائله بوتون ائنسانلارا ثوبوت اتدي."


text:
اؤلولردن دئرئلمه‌يي اشئدنده، بعضئلري مسخره ادئب گولدولر، آمّا قالانلاري ددئلر: "بو باره​ده گئنه سنه قولاق آساريق."


text:
لاکئن بعضي آداملار اونا قوشولوب ائمان گتئردئلر؛ بونلارين آراسيندا آريوپاگوسلو «دئونئسئوس» و «دامارئس» آدلي بئر آرواد و اونلارلا برابر اؤزگه آداملار دا وار ائدي.


text:
اورادا پونطوس اهلي اَکئلا آدلي يهودي بئر آداما راست گلدي کي، آروادي «پرئسکئلا» ائله برابر ائتاليادان تزه گلمئشدئلر؛ چونکي کلودئيوس بوتون يهودئلره امر اتمئشدي کي، رومدان چيخسينلار. پولوس اونلارين يانينا گلدي


text:
لاکئن سئلاس و تئموتاعوس مقدونئيّه​دن گلندن سونرا، پولوس اؤزونو تامامن کلاما وقف ادئب يهودئلره عئسانين مسئح اولدوغونو شهادت ورئردي.


text:
او زامان کي، اونلار موقاوئمت گؤرسه‌دئب کوفر ددئلر، پولوس پالتاريني سئلکئب اونلارا ددي: "قانينيز اؤز بوينونوزا اولسون! من تمئزم! بوندان بله قيري‌​يهودئلرئن يانينا گده‌رم."


text:
و اورادان چيخيب تاريني پرستئش ادن «تئتئيوس يوستوس» آدلي بئر آدامين اوئنه گتدي. اونون اِوي کنئسه​يه بئتئشئک ائدي.


text:
کنئسه ريئسي کرئسپوس بوتون اِو اهلي ائله​ ربّه ائمان گتئردئلر و قورئنتلي​لردن بئر چوخو، بونو اشئدن واخت، ائمان گتئرئب تعمئد آليرديلار.


text:
آمّا قالئيو اَخايئه والئسي ائکن، يهودئلر ائتّئفاق باغلاييب، پولوسون ضئدّئنه قالخديلار و اونو محکمه تختئنئن قاباغينا چکئب،


text:
پولوس آغزيني آچماق ائسته‌ينده، قالئيو يهودئلره ددي: "اگر بئر حاقسيزليق و يا آغير بئر جئنايت مسله​سي اولسايدي، اي يهودئلر، منه منطئقي اولاردي کي، سئزي دؤزوم.


text:
آمّا اگر سؤزلر، آدلار و اؤز شرئعتئنئز باره​ده​دئر، اؤزونوز اونلاري حلّ ادئن. من بله شيلره حاکئم اولماق ائسته‌مئرم."


text:
اونلارين هاميسي کنئسه ريئسي «سوستنسي» توتدولار و محکمه​نئن قاباغيندا دؤيمه‌يه باشلاديلار. قالئيو بونلارين هچ بئرئسئنئن قيدئنده ديئلدي.


text:
پولوس بئر چوخ گونلر اورادا قالاندان سونرا، قارداشلاردان آيريلدي و گمی ائله سورئيه​يه گتدي. پرئسکئلا و اکئلا دا اونونلا ائدئلر. نذري اولدوغو اوچون، پولوس کنخرئيه‌ده باشينين توکلرئني قيرخديرميشدي.


text:
اِفِسوسا چاتديقلاري زامان، پولوس اونلاري اورادا بوراخدي و اؤزو کنئسه​يه گئرئب يهودئلرله موباحئثه اتدي.


text:
و اونلارلا وئداعلاشيب ددي: "اگر تاري ائسته‌سه، گئنه سئزئن يانينيزا گله‌رم."" و گمی ائله اِفِسوسدان يولا دوشدو.


text:
اورادا بئر مودّت قالاندان سونرا، پولوس يولا چيخدي و ترتئبله قالاتئيا و فئرئجئيه دئياريندان کچئب شاگئردلرئن هاميسيني قووّتله‌ندئرئردي.


text:
بو زامان اَپولّوس آدلي بئر يهودي کي، اصلي ائسکندرئيه​لي و بلاغت صاحئبي ائدي، اِفِسوسا گلدي. اَپولّوس موقدّس يازيلاري ياخشي بئلئردي.


text:
بو آدام ربّئن يولوندا تعلئم آلميشدي و فقط يحيانين تعمئدئندن خبردار اولدوغو حالدا، روحدا قايناييردي و عئسا حاقّيندا صحئح دانيشيب تعلئم ورئردي.


text:
و کنئسه​ده جورعتله دانيشماغا باشلادي. آمّا او زامان کي، اَکئلا و پرئسکئلا بونو اشئتدئلر، اونو يانلارينا آليب ربّئن يولونو اونا داها دقئق آچيقلاديلار.


text:
اخايئه‌يه گتمک فئکرئنده اولدوغو زامان، قارداشلار اونو تشوئق ادئب، اوراداکي شاگئردلره مکتوب يازديلار کي، اونو قبول اتسئنلر. اورايا چاتديغي زامان، فيضله ائمان گتئرنلره چوخ کؤمک اتدي.


text:
چونکي وار-گوجو ائله يهودئلري عوموم ​خالق قاباغيندا تکذئب ادئب، موقدّس يازيلارلا گؤرسه‌دئردي کي، عئسا، موعود اولان مسئحدئر.


text:
و اونلارا ددي: "آيا ائمان گتئردئيئنئز زامان موقدّس روحو آلدينيز؟" اونلار اونا ددئلر: "خير، موقدّس روحون اولدوغونو بله اشئتمه​مئشئک!""


text:
پولوس ددي: "يحيا تؤوبه تعمئدي ائله تعمئد ورئب خالقا ديئردي کي، اؤزوندن سونرا گلنه ائمان گتئرسئنلر، يعني عئسايا."


text:
و پولوس اَللرئني اونلارين اوستونه قوياندا، موقدّس روح اونلارين اوستونه نازئل اولدو و قرئب دئللر​له دانيشماغا و نبئلئک اتمه‌يه باشلاديلار.


text:
پولوس کنئسه​يه گئرئب، اوچ آي جسارتله دانيشيردي و تارينين پادشاهليغي حاقّيندا موباحئثه ادئب، اونلاري قانع ادئردي.


text:
آمّا او زامان کي، بعضئلري داش اورَکلي و ناموطئع اولوب جاماعاتين حوضوروندا طرئقتي پئسله‌دئلر، پولوس دا اونلاري ترک اتدي و شاگئردلري آييريب «تئرانوس» مکتبئنده هر گون موباحئثه ادئردي.


text:
بو، ائکي ائل داوام اتدي و آسئيا ايالتئنده ياشايانلارين هاميسي، هم يهودي، هم ده يوناني، ربّئن کلاميني اشئتدئلر.


text:
اله کي، حتّا اونون بدنئندن دستماللار و يا بِل‌باغي‌لار گؤتورولوب، ناخوشلارين اوستونه قويولوردو و ناخوشلوق اونلاردان گدئردي، پئس روحلار دا چيخيردي.


text:
لاکئن بعضي يهودي اؤوسونچولار دا وار ائدي کي، اورايا-بورايا گدئب چاليشيرديلار کي، پئس روحلارا توتولموش آداملارين اوستونه رب عئسانين آديني اوخوسونلار و ديئردئلر: "پولوسون وعظ اتدئيي عئسانين آدي​ ائله سئزه امر ادئرئک."


text:
لاکئن پئس روح اونلارا جاواب ورئب ددي: "عئساني تاني‌ييرام، پولوس حاقّيندا دا بئلئرم. لاکئن سئز کئمسئنئز؟""


text:
و ائچئنده پئس روح اولان آدام، اونلارين اوستونه يوگوردو و اونلارين هاميسيني توتوب باسدي، اِله کي، اونلار لوت و يارالي او اِودن قاچديلار.


text:
بو حادئثه اِفِسوسدا ياشايان بوتون يهودئلره و يونانئلره معلوم اولدو و هاميني قورخو بورودو و ربّ عئسانين آدي موعظّم اولدو.


text:
جادوگرلئک ادنلردن بئر چوخو کئتابلاريني بئر يرده گتئرئب، هامينين گؤزو قاباغيندا يانديرديلار. کئتابلارين دَيَرئني حسابلاييب گؤردولر کي، اونلارين دَيَري الّي‌مئن دئرهم اولور.


text:
بو شيلر باش ورندن سونرا، پولوس موقدّس روحدا قرار وردي کي، مقدونئيّه و اَخايئه‌دن کچئب، اورشلئمه گتسئن. و ديئردي: "اورادا اولدوقدان سونرا، رومو دا گرک گؤروم."


text:
و اونا خئدمت ادنلردن ائکئسئني يعني تئموتاعوس و اِراستوسو مقدونئيّه​يه گؤنده‌رئب، اؤزو بئر مودّت داها آسئيا ايالتئنده قالدي.


text:
چونکي «دئمئترئيوس» آدلي بئر زرگر کي، «آرتِمئس» معبدئنئن تئمثاللاريني دوزله‌دئردي و صنتکارلارا چوخ ائش گتئرئردي؛


text:
و گؤروب اشئدئرسئنئز کي، بو پولوس، نه​ائنکي اِفِسوسدا، حتّا تقرئبن بوتون آسئيا ايالتئنده، بئر چوخ آدامي قانع ادئب و يولدان چيخارديب. و ائنسان اَلي ائله دوزه‌لن تاريلارين اصلا تاريلار اولماديغيني ديئر.


text:
و خطر آنجاق صنتئمئزئن اعتئباردان دوشمه‌سئنده ديئل، بوندادير دا کي، بؤيوک ائلاهه آرتِمئسئن معبدي اهمئيّتدن دوشسون و بو ائلاهه‌نئن عظمتي کي، اونو بوتون آسئيا و دونيا پرستئش ادئر، يوخا چيخسين."


text:
و شهر ائغتئشاشلا دولدو و بئرلئکده تاماشا ميدانينا طرف قاچيب، پولوسلا مقدونئيّه​دن سفره چيخان يولداشلار «غايوس» و ارئسترخوسو ياخالاديلار.


text:
آسئيا ايالتئنئن ريئسلرئندن بعضئلري ده اونون دوستلاري اولدوغوندان، اونا خبر گؤنده‌رئب يالوارديلار کي، تاماشا ميدانينا آياق قويماسين.


text:
بو آرادا هره بئر شي باغيريردي؛ چونکي جاماعاتي ائغتئشاش بوروموشدو و اکثرئيّتي بئلمئردي کي، نه‌دن اؤتري ييغيليبلار.


text:
يهودئلر ائسکندري ائره​لي سوردوکلري اوچون، جاماعات ائچئندن بعضئلري حادئثه​ني ائسکندره باغلاديلار. ائسکندر اَلي ائله ائشاره ادئب، ائسته‌يئردي کي، جاماعاتا مودافئعه نئطقي اتسئن.


text:
لاکئن اونون يهودي اولدوغونو بئلدئکده، هامي بئر سَسله ائکي ساعاتا ياخين باغيريرديلار: "بؤيوکدور اِفِسوسلولارين آرتِمئسي!""


text:
آمّا شهرئن کاتئبي خالقي ساکئت ادئب ددي: "اِفِسوسلولار! کئم بئلمئر کي، اِفِسوسلولارين شهري عظمتلي ائلاهه آرتِمئسئن و گؤيدن دوشموش تئمثالين موحافئظي‌دئر؟!


text:
بلجه، اگر دئمئترئيوس و اونونلا اولان صنتکارلارين کئمسه‌دن شئکايتي وارسا، هم محکمه ائجلاسلاري وار، هم ده حاکئملر. قوي بئربئرئندن شئکايت اتسئنلر.


text:
چونکي بو گونکي حادئثه اوزوندن بو خطرده​يئک کي، ائغتئشاشين سببي اولماديغي اوچون، قئيام ائتّئهامي بئزه باغلانسين و بو ييغيناقدان اؤتري جاواب ورمه‌يه قادئر اولماياجاغيق."


text:
ولوله ساکئت اولاندان سونرا، پولوس شاگئردلري چاغيردي و اونلاري تشوئق ادندن سونرا وئداعلاشيب، مقدونئيّه​يه گتمه‌يه يولا دوشدو.


text:
و اوچ آي اورادا قالدي و گمي ائله سورئيه​يه گتمک قصدئنده اولاندا، يهودئلر اونون ضئدّئنه سوئي‌​قصد حاضيرلاديلار. اونا گؤره ده قرار وردي کي، مقدونئيّه يولوندان قاييتسين.


text:
اونونلا «پئرهوس» اوغلو بئرئيه​لي «سوپاتِر»، تسالونئکلي​لردن «اَرئسترخوس» و «سِکوندوس»، دِربه​لي «غايوس» و «تئموتاعوس» و آسئيالي «تئخئکوس» و «تَروفئموس» همراه اولدولار.


text:
بئز ده فطئر بايرامينين گونلرئندن سونرا، فئلئپئدن گمي ائله يولا دوشدوک و بش گون عرضئنده تِروآسا، اونلارين يانينا چاتديق و اورادا يدّي گون قالديق.


text:
هفته​نئن بئرئنجي گونونده، او زامان کي، چؤرک بؤلمک اوچون بئر يره ييغيلميشديق، پولوس صاباحي گون يولا دوشمک نئيّتئنده اولدوغوندان، اونلارا صؤحبت اتمه‌يه باشلادي و گجه ياريسينا قدر سؤزونو اوزاتدي.


text:
«اوتئخوس» آدلي بئر جاوان پنجره​ده حرکتسئز اوتوروب، اونو آغير يوخو باسميشدي. پولوس سؤزونو اوزاتديقجا، يوخو اوتئخوسا قاليب گلدي و اوچونجو مرتبه​دن آشاغي ييخيلدي و يردن اؤلو گؤتورولدو.


text:
آمّا پولوس آشاغي انئب، اونون اوستونه دوشدو و اونو قوجاقلاييب ددي: "ناراحات اولمايين، چونکي اونون جاني ائچئنده​دئر."


text:
لاکئن بئز قاباقجا گمئيه گدئب آسوسا طرف يولا دوشدوک کي، پولوسو اورادان گؤتورَک. چونکي بله قرار ورمئشدي کي، اؤزو پئيادا گتسئن.


text:
اورادان گمي ائله يولا دوشوب صاباحيسي خئيوسون موقابئلئنه يتئشدئک. بئر گون سونرا ساموسدان کچئب صاباحيسي دا مئلئتوسا گلدئک.


text:
پولوس قصد اتمئشدي کي، گمي ائله اِفِسوسون يانيندان کچسئن. چونکي ائسته‌مئردي کي، آسئيا ايالتئنده واخت ائتئرمک مجبورئيّتئنده قالسين. پولوس تَله‌سئردي کي، اگر مومکون اولسا، پنطئکاست گونونده اورشلئمده اولسون.


text:
يانينا گلدئکلري زامان اونلارا ددي: "سئز اؤزونوز بئلئرسئنئز کي، آسئيا ايالتئنه آياق قويدوغوم ائلک گوندن بري، سئزئنله بوتون واختي نجه کچئرتمئشم؛


text:
نجه سئزه فايدالي اولان هچ بئر شيي بيان اتمکدن چکئنمه‌دئم؛ ائستر آچيقجا تعلئم ورمک اولسون، ائستر اِودن اِوه.


text:
هم يهودئلره و هم يونانئلره جئدّي شهادت وردئم کي، تارييا تؤوبه اتسئنلر و ربّئمئز عئسا مسئحه ائمان گتئرسئنلر.


text:
لاکئن من حياتيمي هچ بئر جهتدن اؤزومه عزئز توتمورام. يتر کي، دؤورومو باشا چاتديريم و ربّ عئسادان آلديغيم خئدمتي، يعني تاري فيضئنئن خوش خبرئني جئدّي بئر شکئلده شهادت ورئم.


text:
ائندي، باخين، بئلئرم کي، آرانيزدا تارينين پادشاهليغيني وعظ اتدئيئم سئزلردن هچ بئرئنئز، منئم اوزومو آرتيق گؤرمه‌يه​جکسئنئز.


text:
اؤزونوزه و بوتون سورويه گؤز-قولاق اولون. موقدّس روح سئزي او سورونون ائچئنده ناظئر تعيئن ادئب کي، اؤز قاني باهاسينا آلديغي تارينين کئلئساسينا چوبانليق اده​سئنئز.


text:
اؤز آرانيزدان دا آداملار چيخاجاقلار کي، شاگئردلري داللارينجا چکئب آزديرماق اوچون ترسه سؤزلر دانيشاجاقلار.


text:
بونا گؤره آييق اولون. خاطيرلايين کي، اوچ ائل گجه-گوندوز گؤز ياشلاري ائله هر بئرئنئزه نصئحت ورمکدن ال چکمه‌دئم.


text:
ائندي سئزي تارييا و اونون فيضئنئن کلامينا تاپشيريرام کي، قادئردئر سئزي بئنا اتسئن و تقدئس اِدئلمئشلرئن هاميسي آراسيندا سئزه مئراث ورسئن.


text:
اتدئيئم هر شيده سئزه گؤرستدئم کي، بو جور زحمت چکمکله گرک ضعئفلره کؤمک اده​سئنئز و ربّ عئسانين سؤزونو خاطيرلايين کي، او اؤزو ددي: «ورمه​يئن آلماقدان داها چوخ برکتي وار.»


text:
اونلاري لاپ چوخ قمگئن ادن، اونون ددئيي بو سؤزلر ائدي کي، آرتيق اونون اوزونو گؤرمه‌يه​جکلر. سونرا اونو گمئيه قدر يولا سالديلار.


text:
اونلاردان آيريليب، دهنز يولو ائله چيخديغيميز زامان، بئرباش کوسا، صاباحيسي رودسه، اورادان دا پاتارايا گلدئک.


text:
قئبرئسي گؤردويوموز زامان، اونو سولدا قويوب، سورئيه​يه طرف گتدئک و صوردا اِندئک؛ چونکي گمي اورادا يوکونو بوشالداجاق ائدي.


text:
شاگئردلري تاپيب، اورادا يدّي گون قالديق. اونلار موقدّس روح طرفئندن پولوسا ديئردئلر کي، اورشلئمه آياق قويماسين.


text:
بو گونلري کچئردندن سونرا، اورادان آيريليب يولا دوشدوک و اونلارين هاميسي، آروادلاري و اوشاقلاري​ ائله، بئزي شهرئن اشئيئنه قدر يولا سالديلار. و ساحئلده دئز چؤکوب، دوعا اتدئک و بئربئرئمئز​له وئداعلاشديق.


text:
بئز صوردان دهنز يولونو باشا چاتديريب، پِتولومائسه گلدئک و قارداشلارلا سالاملاشيب، اونلارلا بئر گون قالديق.


text:
او گونون صاباحي اورادان آيريليب، قيصرئيه​يه گلدئک و «يدّئلر»دن بئري اولان موبشّئر فئلئپوسون اِوئنه گئرئب، اونونلا قالديق.


text:
و بئزئم يانيميزا گلئب پولوسون قورشاغيني گؤتوروب اؤز اللرئني و آياقلاريني باغلادي و ددي: "موقدّس روح بله ديئر: اورشلئمده‌​کي يهودئلر بو قورشاق صاحئبئني بلجه باغلاييب، قيري​‌يهودئلرئن الئنه تسلئم اده​جکلر."


text:
لاکئن پولوس جاواب وردي: "نه ادئرسئنئز؟ نه اوچون آغلاييب اوره‌يئمي سينديريرسينيز؟ من ربّ عئسانين آدي يولوندا نه ائنکي باغلانماغا، اورشلئمده حتّا اؤلمه‌يه بله حاضيرام."


text:
قيصرئيه​دن بعضي شاگئردلر ده بئزئمله گلئب، بئزي مناسون آدلي قئبرئسلي قدئم شاگئردلردن بئرئنئن يانينا آپارديلار کي، اونون يانيندا قوناق قالاجاق ائدئک.


text:
اونلارلا سالاملاشاندان سونرا، پولوس موفصّل اونلارا نقل اتدي کي، تاري اونون خئدمتي واسئطه‌سئله قيري‌​يهودئلر آراسيندا نه‌لر اتمئشدئر.


text:
اونلار، بونلاري اشئدن زامان، تارييا حمد اتدئلر و اونا ددئلر: "قارداش، گؤرورسن کي، يهودئلر آراسيندا نچه مئن نفر ائمان گتئرئب؛ هاميسي دا شرئعت اوچون قيرتلي‌دئرلر.


text:
و سنئن حاقّيندا اشئدئبلر کي، سن قيري‌يهودئلر آراسيندا ياشايان بوتون يهودئلره تعلئم ورئرسن کي، موسادان مورتد اولسونلار و ديئرسن کي، نه اوشاقلاريني ختنه اتسئنلر، نه ده عادتلرئمئزه عمل اتسئنلر.


text:
اونلاري گؤتور و اونلارلا بئر يرده اؤزونو تطهئر ات و اونلارين باشلاريني قيرخماق خرجئني سن ور. بلجه، هامي بئلر کي، سنئن حاقّيندا اشئتدئکلرئنئن اساسي يوخدور و سن اؤزون ده شرئعتي رئعايت اتمکده داوام ورئرسن.


text:
آمّا ائمان گتئرن قيري​‌​يهودئلر باره​ده، بئز قرارا گلئب يازديق کي، اونلار آنجاق گرک بوتلره تقدئم اولونموش اَتلردن، قاندان، بوغولموش حيوانلارين اتئندن و جئنسي عئفّتسئزلئکدن اؤزلرئني اوزاق ساخلاسينلار."


text:
او زامان پولوس بو آداملاري گؤتوردو و صاباحيسي گون اونلارلا بئر يرده اؤزونو تطهئر اتدي و معبده گئرئب طهارت گونلرئنئن نه واخت باشا چاتديغيني و اونلارين هر بئري اوچون نه زامان قوربان تقدئم اده​جه‌يئني بئلدئردي.


text:
او يدّي گون باشا چاتديقدا ائکن، آسئيا ايالتئندن اولان يهودئلر پولوسو معبدده گؤروب، بوتون جاماعاتي قيزيشديرديلار و اونو ياخالاييب،


text:
چيغيريرديلار: "اي ائسرايئللي​لر، کؤمک ادئن! بو، او آدامدير کي، خالقيميزين، شرئعتئن و بو يرئن ضئدّئنه هر يرده ائنسانلارا تعلئم ورئر. بوندان علاوه، حتّا يوناني‌لري ده معبده گتئرئب و بو موقدّس يري نجئس ادئب."


text:
چونکي بوندان ائره​لي اِفِسوسلو تروفئموسو شهرده اونونلا بئرلئکده گؤرموشدولر و اله گومان ادئردئلر کي، پولوس اونو معبده گتئرئب.


text:
بوتون شهر حرکته گلدي و خالق هر طرفدن قاچيب ييغيلدي. و پولوسو توتوب معبددن اشئيه سورودولر و او آندا معبدئن قاپيلاري باغلاندي.


text:
اونلار پولوسو اؤلدورمه‌يه چاليشارکن، روم قوشونون مئن​باشيسينا خبر چاتدي کي، بوتون اورشلئم ائغتئشاش ائچئنده​دئر.


text:
مئنباشي دا او آندا عسگرلري و يوزباشيلاري گؤتوروب اونلارين اوستونه جومدو. اونلار مئن​باشي و عسگرلري گؤرن زامان، پولوسو دؤيمکدن دايانديلار.


text:
او واخت مئن​باشي ياخينلاشدي و پولوسو توتوب امر اتدي کي، اونو بئر جوت زنجئره باغلاسينلار. و سوروشوردو کي، او کئمدئر و نه ادئب.


text:
ائزدئحام ائچئندن هره بئر شي باغيريردي و ولوله اوزوندن مئن​باشي دوغرو معلومات آلا بئلمئردي. اونا گؤره ده امر اتدي کي، پولوسو قالايا آپارسينلار.


text:
قالايا گئره​جکلرئنده پولوس مئن​باشييا ددي: "اولار سنه بئر شي دئيم؟" مئن​باشي سوروشدو: "مگر سن يوناني دئلئني بئلئرسن؟


text:
مگر سن او مئصئرلي ديئلسن کي، بئر مودّت قاباق آداملاري قئيام اوچون قيزيشديريب، دؤرد مئن عوصيانچيني کؤشنه آپاردي؟!""


text:
پولوس ددي: "من طرسوسلو بئر يهودئيم، کئلئکئيانين موهوم بئر شهرئندن. سنه يالواريرام، ائجازه ور کي، خالقا بئر دانيشيم."


text:
مئن​باشي اونا ائجازه وردئکده، پولوس پئلّه​لر اوستونده دوروب الي ائله خالقا ائشاره اتدي و بؤيوک بئر سوکوت دوشنده، اونلارا عئبراني دئلئنده دانيشيب ددي:


text:
اونلار اونون عئبراني دئلئنده اونلارا خئطاب اتدئيئني اشئدنده، داها آرتيق ساکئت اولدولار. پولوس داوام اتدي:


text:
"من کئلئکئيانين طرسوس شهرئنده آنادان اولموش بئر يهودئيم، لاکئن بو شهرده، قامالايئلئن آياقلاري آلتيندا، اجدالاريميزين شرئعتئنه گؤره جئدّي بئر شکئلده بؤيوموشم و تارييا قيرتلي بئر آدام ائدئم دا، نجه کي، بو گون سئز هامينيزسينيز.


text:
نجه کي، باش کاهئن و شورانين بوتون آغساقّاللاري بونو تصدئق اده بئلرلر. حتّا اونلاردان قارداشلارا مکتوبلار آلديم و و دمشقه طرف يولا دوشدوم کي، اورادا اولانلاري دا توتوب اورشلئمه گتئرئم کي، جزالاريني آلسينلار.


text:
ددئم: «يارب، من نه اتمه‌لئيم؟» و ربّ منه ددي: «دور و دمشقه گت. اتمه‌يئن اوچون بوتون تعيئن اولونانلار، اورادا سنه ديئله​جک.»


text:
او منه ددي: «آتالاريميزين تاريسي سني تعيئن ادئب کي، اونون ائراده​سئني بئله​سن و او صالح اولاني گؤره​سن و آغزيندان کلام اشئده​سن.


text:
و ربّي گؤردوم کي، منه ديئر: «تَلَس! تز اورشلئمدن چيخ، چونکي سنئن منئم حاقّيمداکي شهادتئني قبول اتمه‌يه​جکلر.»


text:
ددئم: «يارب، اونلار اؤزلري ده بئلئرلر کي، من کنئسه​دن کنئسه​يه گدئب سنه ائمان گتئرنلري حبس اِدئب دؤيه‌ردئم.


text:
و سنئن شاهئدئن استئفانين قاني تؤکولدويو زامان، من ده اورادا بونو تصدئق ادئب دورموشدوم و اونو اؤلدورنلرئن عبالاريني ساخلاييرديم.»


text:
پولوسا بو سؤزه قدر قولاق آسديلار و سونرا قيشقير-باغير ساليب ددئلر: "بله بئر آدامي ير اوزوندن محو ات، چونکي او ياشامالي ديئل."


text:
مئن​باشي امر اتدي کي، پولوسو قالايا آپارسينلار و ديئردي کي، پولوس قامچي ائله ائستئنطاق اولونسون کي، گؤرسون اونون حاقّيندا بله قيشقيرمالارين سببي نه‌دئر.


text:
آمّا اونو قاييشلارلا باغلاديقلاري زامان، پولوس يانيندا دوران يوزباشييا ددي: "آيا ائختئيارينيز وار کي، بئر روم وطنداشيني هم ده محکوم ادئلمه‌مئش بئر آدامي قامچيلانماغا وره​سئنئز؟""


text:
مئن باشي جاواب ورئب ددي: "من چوخلو پول گوجو ائله بو وطنداشليغي آلميشام."" پولوس ددي: "آمّا من وطنداش آنادان اولموشام."


text:
اونو ائستئنطاق اتمک ائسته‌ينلر تزلئکله دالي چکئلدئلر؛ مئن​باشي دا اونون روم وطنداشي اولدوغونو بئلدئکده قورخدو، چونکي اونو باغلاتديرميشدي.


text:
آمّا او گونون صاباحي، بو مقصدله کي، يهودئلرئن اونو نه‌يه موتّهئم اتدئکلرئني دقئق بئلسئن، پولوسو حبسدن چيخارديب، امر وردي کي، بؤيوک کاهئنلر و بوتون شورا بئر يره ييغيلسين و پولوسو آشاغي اندئرئب، اونلارين حوضورونا قويدو.


text:
پولوس سنهدرئن شوراسينا باخيب ددي: "قارداشلار، من بو گونه قدر حياتيمي صاف وئجدانلا تارينين حوضوروندا ياشاميشام."


text:
او واخت پولوس اونا ددي: "اي آغارديلميش دووار! تاري سني ووراجاق! سن اوتورورسان کي، مني شرئعته موطابئق موحاکئمه اده​سن، لاکئن شرئعتي آياق آلتينا قويوب امر ادئرسن کي، مني دؤيسونلر؟""


text:
پولوس دا ددي: "قارداشلار، اونون باش کاهئن اولدوغونو بئلمئردئم، چونکي يازيليب: «خالقينين ريئسي ضئدّئنه پئس سؤز دمه.» ""


text:
پولوس اونلارين بئر قئسمئنئن صادوقئلر و او بئري قئسمئنئن فرئسئلر اولدوغونو بئلدئکده، شورادا اوجا سسله ددي: "قارداشلار، من فرئسي اوغلو بئر فرئسئيم؛ اؤلولرئن دئرئلمه‌سي اومئدي اوچون موحاکئمه اولونورام!""


text:
بؤيوک قيشقير-باغير اولدو و فرئسي دسته​سئندن اولان بعضي شرئعت عالئملري قالخيب، چوخ قيزميش موباحئثه ادئردئلر: "بئز بو آدامدا بئر يامانليق تاپميريق. اگر بئر روح و يا بئر ملک اونونلا دانيشميش اولسا، نه؟""


text:
ديئشمه داها چوخ بؤيوينده، مئن باشي قورخدو کي، مبادا پولوس اونلارين الئنده تئکه-تئکه اولسون و عسگرلره امر اتدي کي، آشاغي انسئنلر و زورلا اونو آرالاريندان آليب، قالايا آپارسينلار.


text:
او گونون گجه​سي ربّ پولوسون يانيندا ظاهئر اولوب ددي: "جسور اول! چونکي منئم حاقّيمدا اورشلئمده نجه شهادت وردئن، رومدا دا گرک بو جور شهادت وره‌سن."


text:
سحر آچيلاندا، يهودئلر بئر ائتّئفاق قوروب آند ائچدئلر کي، پولوسو اؤلدورمه‌يئنجه نه يسئنلر، نه ده ائچسئنلر.


text:
اونلار باش کاهئنلر و آغساقّاللارين يانينا گلئب ددئلر: "بئز آغير بئر آند ائچمئشئک کي، پولوسو اؤلدورمه‌يئنجه هچ بئر شي دادماياق.


text:
بلجه، ائندي سئز و شورا مئن​باشييا خبر گؤنده‌رئن کي، گويا پولوسون مسله​سئني داها دقئق آراشديرماق ائسته‌يئرسئنئز و اونو سئزئن يانينيزا آشاغي گتئرسئن. بئز ده حاضيريق کي، ياخين گلمه​مئشدن اونو اؤلدورک."


text:
پولوس دا يوزباشي​لاردان بئرئني يانينا چاغيريب ددي: "بو جاواني مئن​باشينين يانينا آپار، چونکي اونا ورمه‌لي بئر خبري وار."


text:
يوزباشي جاواني گؤتوروب، مئن​باشينين يانينا آپاردي و اونا ددي: "زئنداني پولوس مني يانينا چاغيردي و خاهئش اتدي کي، بو جاواني سنئن يانينا گتئرئم، چونکي سنه دمه‌لي بئر خبري وار."


text:
مئن​باشي جاوانين اَلئندن توتدو و خلوت بئر يره چکئلئب اوندان سوروشدو: "منه بئلدئرمه‌لي نه خبرئن وار؟""


text:
جاوان اونا ددي: "يهودئلر سؤزو بئر ادئبلر کي، گويا پولوسون ائشئني داها دقئق آراشديرماق اوچون سندن ائسته‌سئنلر کي، صاباح اونو شورانين حوضورونا آشاغي گتئره‌سن.


text:
لاکئن سن اونلارا قولاق آسما. چونکي قيرخ نفردن آرتيق آدام کمئنده اونو گؤزله​يئرلر و لعنت ادئبلر کي، اونو اؤلدورمه‌يئنجه ييئب-ائچمه‌سئنلر. ائندي اونلار حاضيرديرلار و سندن بئر جاواب گؤزله‌يئرلر."


text:
مئن​باشي يوزباشي‌لاردان ائکي نفري چاغيريب ددي: "قيصرئيه​يه گتمک اوچون گجه​نئن اوچونجو ساعاتيندا ائکي يوز عسگر، يتمئش آتلي و ائکي يوز نئزه​چي حاضيرلايين."


text:
بو آدامي يهودئلر توتموشدولار و عنقرئب اؤلدوره​جک ائدئلر کي، اونون روم وطنداشي اولدوغوندان خبردار اولوب، عسگرلرله يتئشدئم و اونو خئلاص اتدئم.


text:
و آنلاديم کي، اؤز شرئعتلرئنه دائر اونا ائتّئهام وورورلار، لاکئن اؤلومه و يا حبسه لايئق بئر گوناه تاپماديم.


text:
و اونون ضئدّئنه سوئي‌قصد قورولاجاغي منه خبر ورئلدئکده، اونو درحال سنئن يانينا گؤنده‌ردئم. اونا ائتّئهام وورانلارا دا تؤوصئيه اتدئم کي، اونون باره​سئنده اولان شئکايتلرئني سنئن حوضوروندا بيان اتسئنلر."


text:
والي مکتوبو اوخوياندان سونرا، پولوسون هانسي وئلايتدن اولدوغونو سوروشدو. و کئلئکئيادان اولدوغونو اؤيره‌ننده


text:
ددي: "ائتّئهام وورانلارين گلندن سونرا، سؤزلرئني اشئده‌رم."" و امر اتدي کي، پولوس هئرودون ساراييندا ساخلانسين.


text:
بش گوندن سونرا باش کاهئن حنانئيا، آغساقّاللار و تِرتولوس آدلي بئر وکئل‌له گلئب، پولوسون ضئدّئنه والئيه شئکايت اتدئلر.


text:
"عالئجناب فلئکس! بئز همئشه و هر زامان بوتون ممنونئيّتله ائقرار ادئرئک کي، سنئن ساينده صولح ائچئنده​يئک و سنئن بصئرتئنله بو خالق اوچون هر يرده ائصلاحات باش ورئر.


text:
آمّا سنه داها آرتيق باش آغريسي ورمه​مک اوچون، خاهئش ادئرم کي، اؤز مرحمتئنله بئزه قيسا بئر زامان قولاق آساسان.


text:
بئز بو آدامي دوغرودان دا موفسئد تاپميشيق، بوتون ير اوزونده ياشايان يهودئلري عوصيانا قالديرير و نَصراني فئرقه​نئن ده رهبري‌دئر.


text:
بو آدام حتّا چاليشدي کي، معبدي نجئس اتسئن. بئز اونو توتدوق (و ائسته‌دئک کي، اؤز شرئعتئمئزه گؤره اونو موحاکئمه ادک.


text:
و اوندان شئکايت اِدَنلره امر وردي کي، سنئن يانينا گلسئنلر.) سن اؤزون ده بوتون بو مطلبلر حاقّيندا اونو ائستئنطاق ادئب، ووردوغوموز ائتّئهاملارين دوغرو اولدوغونا يقئن تاپا بئلرسن."


text:
والي، پولوسا دانيشماق اوچون ائشاره اِدَنده، پولوس جاواب وردي: "سنئن چوخ ائللردن بري بو خالقا قاضي اولدوغونو بئلئرم، اونا گؤره ده، ممنونئيّتله حاقّيمدان دئفاع ادئرم.


text:
مني نه معبدده، نه کنئسه​ده، نه ده شهرده تاپماييبلار کي، بئري ائله موباحئثه اتمئش اولوم، يا دا عوصيان قالديريم.


text:
لاکئن بونو سنئن حوضوروندا قبول ادئرم کي، اونلارين فئرقه ددئيي طرئقته اساسن، من آتالاريميزين تاريسينا حقئقتن خئدمت ادئرم، شرئعتده و پيغمبرلرده يازيلان شيلرئن هاميسينا دا ائنانيرام.


text:
و اونلارين اؤزلرئنئن ائنانديقلاري کئمي، من ده تارييا اومئد ادئرم کي، هم صالح آداما، هم ده پئس آداما اؤلولرئن دئرئلمه‌سي اولاجاقدير.


text:
معبدده، طاهئر اولونموش حالدا، بونلارلا مشغول ائدئم، اطرافيمدا دا نه قالاباليق نه ده ولوله وار ائدي کي، مني تاپديلار. آمّا بعضي آسئيالي يهودئلر ده منئمله وار ائدئلر کي،


text:
اونلارين دا بورادا اولماسي لازيمدير کي، اگر منئم ضئدّئمه شئکايتلري وارسا، سنئن حوضورونا تقدئم اتسئنلر.


text:
مگر بو بئرجه سؤز اوچون کي، اونلارين آراسيندا اولان زامان قيشقيريب ددئم: «من بو گون اؤلولرئن دئرئلمه‌سي اوچون سئزئن حوضورونوزدا موحاکئمه اولونورام.»""


text:
آمّا فلئکس، طرئقت باره​سئنده داها دقئق معلوماتي اولدوغونا گؤره، ائشي تأخئره ساليب ددي: "مئن​باشي لئسئياس گلدئکدن سونرا سئزئن ائشئنئزه يتئشه​جه‌يم."


text:
و يوزباشييا امر اتدي کي، پولوسو نظارت آلتيندا ساخلاسين، لاکئن اونا آزادليق ورسئن و دوستلارينين هچ بئرئسئنئن اونا خئدمت اتمه‌سئنه مانع اولماسين.


text:
آمّا بئر نچه گوندن سونرا، فلئکس يهودي آروادي دروسئلا ائله گلئب، پولوسو چاغيرتدي و اونون مسئح عئسايا اولان ائمان حاقّيندا دانيشديغيني اشئتدي.


text:
پولوس صالحلئکدن، نفسه حاکئم اولماقدان، و گله​جک موحاکئمه گونوندن بحث ادنده، فلئکس قورخويا دوشوب ددي: "ائندي مورخّصسن، گت. واختيم اولاندا سني چاغيرتديرارام."


text:
همن زاماندا اومئد ادئردي کي، پولوس اونا پول وره​جک. بونا گؤره ده، اونو تز-تز چاغيرتديريب اونونلا صؤحبت ادئردي.


text:
آمّا ائکي ائل کچئب گدندن سونرا، فلئکسئن يرئنه «پورکئيوس فستوس» گلدي. فلئکس ده يهودئلرئن ريضاسيني قازانماق اوچون پولوسو حبسده ساخلادي.


text:
اونلارا بئر لوطف ادئب پولوسو اورشلئمه گتئرتسئن. (چونکي يولدا اونا بئر کمئن حاضيرلاميشديلار کي، اونو اؤلدورسونلر.)


text:
او زامان فِستوس جاواب وردي کي، پولوس قيصرئيه​ده نظارت آلتيندا ساخلانير و او اؤزو ده تزلئکله اورايا گده​جک.


text:
"بونا گؤره ده، قويون آرانيزدا اولان نوفوذلو آداملار منئمله اورايا گتسئنلر و اگر او آدامدا بئر تقصئر وارسا، اونا ائتّئهام وورسونلار."


text:
و اونلارين يانيندا سکّئز و يا اون گوندن آرتيق قالماييب قيصرئيه​يه گتدي و او گونون صاباحي حؤکم تختئنده اَيله‌شئب، امر اتدي کي، پولوسو گتئرسئنلر.


text:
پولوس يتشدئکده اورشلئمدن گلن يهودئلر اونون اطرافيندا دوروب، اونا بئر چوخ آغير بؤهتانلار آتيرديلار کي، اونلاري ائثبات اده بئلمئردئلر.


text:
لاکئن پولوس اؤز مودافئعه​سئنده ددي: "نه يهودئلرئن شرئعتئنه، نه معبده، نه ده قيصرئن ضئدّئنه بئر خاطا اتمئشم."


text:
آمّا فِستوس يهودئلرئن ريضاسيني قازانماق اوچون پولوسا جاواب ورئب ددي: "آيا ائسته‌يئرسن کي، اورشلئمه گدئب منئم حوضورومدا بو ائتّئهاملارا گؤره موحاکئمه اولوناسان؟""


text:
آمّا پولوس جاواب وردي: "من قيصرئن حؤکم تختئنئن قاباغيندا دورموشام و منه بورادا حؤکم ادئلمه‌لي‌دئر. اؤزون ده ياخشي بئلئرسن کي، من يهودئلرئن ضئدّئنه هچ بئر خاطا اتمه​مئشم.


text:
بونا گؤره، اگر من تقصئرکارام و اؤلومه لايئق بئر ائش گؤرموشم، اؤلمکدن ائمتئناع اتمئرم. لاکئن اگر اونلارين منه ووردوقلاري ائتّئهاملارين اساسي يوخدور، هچ کئم مني اونلارين اَلئنه تسلئم اده​بئلمز. من قيصرئن محکمه​سئني طلب ادئرم."


text:
او واخت فِستوس مجلئسي ائله موشاوئره ادئب جاواب وردي: "سن قيصرئن محکمه​سئني طلب اتدئن، قيصرئن يانينا دا گده​جکسن."


text:
بئر نچه گون سونرا، اَغرئپا پادشاه و بِرنئکي قيصرئيه​يه يتئشئب، احتئرام اوزوندن فِستوسون يانينا گتدئلر.


text:
اونلار اورادا چوخ گون قالاندان سونرا، فِستوس پولوسون وضعئني پادشاها عرض ادئب ددي: "بورادا بئري وار کي، فلئکس اونو محبوس ادئب.


text:
من اورشلئمده اولان واخت، يهودئلرئن باش کاهئنلر و آغساقّاللاري اوندان شئکايت ادئب محکوم اولونماسيني طلب اتدئلر.


text:
اونلارا جاواب وردئم کي، روملولارين عادتي ديئل کي، شئکايت اولوناني اوندان شئکايت اِدَنله اوزلشدئرمه‌يئنجه و اونا مودافئعه فورصتي ورمه‌يئنجه، اونو محکوم اتسئنلر.


text:
اونلار بورايا گلدئکده ده، يوبانماييب اِله صاباحيسي حؤکم تختئنده اوتوردوم و امر اتدئم کي، او آدام گتئرئلسئن.


text:
آنجاق اؤز دئنلري باره​سئنده بئر نچه ائختئلافلاري وار ائدي و عئسا آدلي اؤلموش بئر آدام حاقّيندا دا کي، پولوس اونون دئري اولدوغونو بيان ادئردي.


text:
بو جور مسله​لري نجه تفتئش اِده​جه‌يئمي بئلمه‌دئيئمدن، اوندان سوروشدوم کي، آيا اورشلئمه گدئب اورادا بو مطلبلر حاقّيندا موحاکئمه اولونماق ائسته‌يئر.


text:
آمّا پولوس ائسته‌دي کي، حبسده ساخلانيلسين و اؤز ائشئنئن حلّئني ائمپاراطورون محکمه‌سئنده طلب اتدي. من ده امر اتدئم کي، قيصرئن يانينا گؤنده‌ره​جه‌يئم زامانا قدر حبسده ساخلانسين."


text:
اغرئپا فِستوسا ددي: "من اؤزوم ده بو آدامين سؤزلرئني اشئتمک ائستردئم."" او دا ددي: "صاباح اونو اشئدرسن."


text:
او گونون صاباحي اغرئپا ائله برنئکي بؤيوک طمطراقلا گلدئلر و اونلارلا گلن مئن​باشي​لار و شهرئن آدلي-سانلي آداملاري ائله دئوانخانايا گئردئلر. فِستوسون امری ائله پولوس گتئرئلدي.


text:
فستوس ددي: "اَغرئپا پادشاه و سئز بورادا بئزئمله اولان جنابلار، سئز بو آدامي گؤرورسونوز کي، هم اورشلئمده، هم ده بورادا ياشايان بوتون يهود خالقي اونون باره​سئنده قيشقير-باغير سالير کي، بو آدام آرتيق ياشامالي ديئل.


text:
لاکئن من آنلاديم کي، او، اؤلومه لايئق هچ بئر خاطا اتمه‌يئب و اؤزو ائمپاراطورون محکمه​سئني طلب اتدئيئنه گؤره، قرار وردئم کي، اونو گؤنده‌رئم.


text:
آمّا سولطانا اونون حاقّيندا يازاجاق قطعي بئر سؤزوم يوخدور. بونا گؤره اونو سئزئن حوضورونوزا، خوصوصن ده سئز اغرئپا پادشاهين حوضورونا گتئرتمئشم کي، بو ائش تفتئش اِدئلندن سونرا، يازماغا بئر سؤزوم اولسون.


text:
اَغرئپا پولوسا ددي: "اؤزون حاقّيندا دانيشماغا ائجازن وار."" او زامان پولوس اَلئني اوزاديب مودافئعه​سئني باشلادي:


text:
"اغرئپا پادشاه! من اوچون بئر سعادتدئر کي، يهودئلر طرفئندن وورولدوغوم بوتون ائتّئهاملارا گؤره بو گون سنئن حوضوروندا اؤزومدن دئفاع ادئرم.


text:
عَلَلخوصوص کي، سن اؤزون يهودئلرئن بوتون آيئنلر و موباحئثه​لرئني بئلئرسن. بونا گؤره ده خاهئش ادئرم کي، منه صبئرله قولاق آساسان.


text:
مني اوّلدن اوزون بئر مودّت تانيديقلارينا گؤره، اگر ائسته‌سه​لر، شهادت وره بئلرلر کي، دئنئمئزئن لاپ جئدّي فئرقه​سي اولان فرئسي فئرقه​سئنه باغلي ياشاميشام.


text:
او وعده کي، بئزئم اون‌ائکي قبئله​مئز، گجه-گوندوز تارييا صداقتله خئدمت اده​رک يرئنه يتئشمه‌سئني گؤزله‌يئرلر. و بو اومئد اوچون اي پادشاه، يهودئلر طرفئندن موتّهئم اولموشام.


text:
اله اورشلئمده ده بونو ادئردئم. باش کاهئنلردن ائختئيار آليب موقدّسلردن چوخلاريني زئندانلارا سالديم، اونلارين اؤلومه ورئلمه‌سئنه ده راضي ائدئم.


text:
بوتون کنئسه​لرده اونلاري جزالانديريب چاليشديم کي، کوفر دمه‌يه مجبور ادئم. اونلارين ضئدّئنه حددن آرتيق قودوروب، حتّا ياد شهرلرده بله اونلاري تعقئب ادئردئم.


text:
گون اورتا واختي، اي پادشاه، يول اوستونده گونون ائشيغيندان داها پارلاق بئر ائشيق منئم و منئمله سفره چيخانلارين اطرافينا ساچدي.


text:
بئز هاميميز يره ييخيلديق و بئر سس اشئتدئم کي، عئبراني دئلئنده منه ديئر: «شاعول! شاعول! نه اوچون منه عذاب ورئرسن؟! ميخلارا تپئک وورماق سنه چتئندئر.»


text:
لاکئن قالخ، آياغا دور. چونکي بو مقصد اوچون سنه ظاهئر اولموشام کي، سن هم گؤردويون هم ده سنه ظاهئر اده​جه‌يئم شيلرئن خئدمتچي و شاهئدي اولاسان؛


text:
گؤزلرئني آچاسان و اونلار قارانليقدان ائشيغا و شيطانين حاکئمئيّتئندن تارييا طرف دؤنه​لر و گوناهلارين باغيشلانماسينا و منه اولان ائمانلا تقدئس ادئلنلر آراسيندا مئراثا نايئل اولالار.»


text:
آمّا اوّلجه دمشقده اولانلارا، اورشلئمده​کئلره، سونرا بوتون يهودئيه دئياريندا ياشايانلارا، و حتّا قيري‌يهودئلره ده اعلان اتدئم کي، تؤوبه ادئب تارييا طرف دؤنسونلر و تؤوبه‌يه لايئق ائشلر گؤرسونلر.


text:
لاکئن تاريدان گلن کؤمکله بو گونه قدر قاليب هم کئچئيه، هم ده بؤيوکه شهادت ورئرم و هچ بئر شي دمئرم مگر بو کي، پيغمبرلر و موسانين بويوردوقلاري يرئنه يتئشئر؛


text:
بو کي، مسئحئن عذاب چکمه‌سي واجئب ائدي و اؤلولردن ائلک دئرئلن اولدوغو اوچون ائشيغي، هم يهودي خالقينا هم ده قيري‌يهودئلره اعلان اده​جک."


text:
پولوس اؤز دئفاعسيندا حله بو سؤزو ديئردي کي، فِستوس اوجا سَسله ددي: "پولوس، عاغيلين باشيندان چيخيب! علمئنئن چوخلوغو سني دلئيه دؤنده‌رئر."


text:
آمّا پولوس ددي: "عالئجناب فِستوس، عاغيليم باشيمدان چيخماييب، آنجاق حقئقت و عاغيلا سيغان سؤزلري ديئرم.


text:
چونکي پادشاهين دا بو شيلردن خبري وار و يقئنلئکله اونا خئطاب ادئرم. آرخايينام کي، بونلارين هچ بئري اونون نظرئندن قاچماز، چونکي بو ائش خلوت بئر گوشه​ده باش ورمه‌يئب.


text:
پولوس دا اونا ددي: "آز يا چوخ، تاريدان ائستردئم کي، آنجاق سن يوخ، بو گون مني اشئدنلرئن هاميسي، منئم کئمي اولسايديلار، بو زنجئرلردن باشقا."


text:
و بئر يانا چکئلدئکلري زامان، بئربئرلری ائله دانيشيب ديئردئلر: "بو آدام اؤلومه، و يا حبسه لايئق بئر ائش گؤرمور."


text:
گمی ائله ائتاليايا گتمه‌يئمئز قرار ورئلدئکده، پولوس و بئر نچه اؤزگه محبوسلاري ائمپاراطور فوجونون جولئيوس آدلي بئر يوزباشيسينا تحوئل وردئلر.


text:
آسئيا ايالتئنئن ساحئلئنده​کي يرلري گزمه‌لي اولان بئر اَدِرمئت گمئسئنه مئنئب، دهنزه چيخديق. مقدونئيه​دن تسالونئکلي اَرئسترخوس دا بئز​ئمله ائدي.


text:
او گونون صاباحي صيدونا چاتديق. جولئيوس پولوسا ائلتئفات گؤرسه‌دئب اونا ائجازه وردي کي، دوستلارينين يانينا گتسئن و اونلار بئر آز اونا يتئشسئنلر.


text:
بئر نچه گون ياواش سورعتله گتدئک و گوجله قنئدوسون يانينا يتئشدئک. يل بئزي ياخين گتمه‌يه قويماديغيندان، سالمونا طرفئندن کرئته سوردوک.


text:
چوخ واخت کچدئيئنه و اوروج گونو ده باشا چاتديغينا گؤره، آرتيق دهنزده سفره چيخماغين چوخ خطري وار ائدي. اودور کي، پولوس اونلارا نصئحت ورئب،


text:
ددي: "کئشئلر، گؤرورم کي، دهنزده سفره چيخماق آنجاق يوک و گمي اوچون يوخ، بئزئم حياتيميز اوچون ده خطرلي​​دئر و چوخ ضرر سببي اولاجاق."


text:
قيشي کچئرتمه‌يه او بندر موناسئب اولماديغيندان، گمئده​کئلرئن اکثرئيّتي بو قرارا گلدئلر کي، اورادان چيخيب، بئر نحوله کرئتئن فئنئکس بندرئنه چاتسينلار کي، جنوب-قربه و شئمال-قربه باخير و قيشي اورادا کچئرتسئنلر.


text:
جنوب يلي ياواشجا اَسمه‌يه باشلاديقدا، آماجلارينا نايئل اولدوقلاريني گومان ادئب، لنگري قالديرديلار و ساحئله ياخين کرئت ساحئلي بويو يولا دوشدولر.


text:
قاييغي يوخاري چکندن سونرا، اسبابلاردان ائستئفاده ادئب، گمئنئن آلتيني باغلاديلار و سئرتئسئن داهازليغيندا قومسالا اوتورماقدان قورخوب، يِلکَني اندئردئلر و بلجه اؤزلري ده اونونلا سورونوردولر.


text:
بئر نچه گون، گونش و اولدوزلار گؤرونمه‌دي و بو بؤيوک کولک بئزي اسئر اتدئيئندن، آرتيق خئلاص اولونماغيميزا بوتون اومئدلر ياواش-ياواش کسئلدي.


text:
چوخدان بري يمکسئز قالديقلاريندان، پولوس اورتادا دوروب ددي: "کئشئلر، سئز گرک منئم نصئحتئمي قبول ادئب، کرئتدن دهنزه چيخمايدينيز و بو ضرر و زئياني چکمه‌يدئنئز.


text:
لاکئن ائندي سئزي تشوئق ادئرم کي، جسارتئنئزي اَلدن ورمه‌يه​سئنئز. چونکي آرانيزدا هچ بئر تلفات اولماياجاق، آنجاق گمي الدن گده​جک.


text:
ددي: «قورخما، پولوس! سن گرک قيصرئن حوضوروندا داياناسان. باخ، تاري، سنئنله گمئده گدنلرئن هاميسيني سنه عطا ادئب.»


text:
اونا گؤره ده، کئشئلر، جسارتئنئزي اَلدن ورمه‌يئن. چونکي تارييا ائنانيرام کي، دقئقن منه ديئلن کئمي اولاجاق.


text:
اون دؤردونجو گون گلدئيي واخت، بئز آدِرياتئک دهنزئنده سورولونوردوک کي، گجه ياريسينا ياخين، گمئچئلر قورولوغون ياخينلاشديغيني حئسّ اتدئلر.


text:
درئنلئيي اؤلچوب اوتوز بش متر اولدوغونو گؤردولر. بئر آز ائره‌لئده گئنه اؤلچوب ائيئرمي بش اولدوغونو گؤردولر.


text:
قاياليقدا قومسالا اوتورماق قورخوسوندان گمئنئن آخيريندان دؤرد لنگر آتيب، سحرئن آچيلماسيني آرزولاديلار.


text:
گمئچئلر گمئدن قاچماغا چاليشديلار و گمئنئن قاباق طرفئندن لنگرلري آتماغي بهانه ادئب، قاييغي دهنزه اندئردئلر.


text:
سحر عنقرئب آچيلاجاق ائدي کي، پولوس هاميني يمک يمه‌يه تشوئق ادئب ددي: "آرتيق اون دؤرد گوندور کي، آج قارين گودوبسونوز و بئر شي يمه‌يئبسئنئز.


text:
بونا گؤره سئزي تشوئق ادئرم کي، يمک يئيه​سئنئز؛ بو، قويماز کي، قووّتئنئزي اَلدن وره‌سئنئز، چونکي هچ بئرئنئزئن باشيندان بئر توک بله محو اولماياجاق."


text:
بونو دئيندن سونرا چورک گؤتوروب، هامينين گؤزو قاباغيندا تارييا شوکور اتدي و اونو بؤلوب يمه‌يه باشلادي.


text:
سحر آچيلديقدا قورولوغو تانييا بئلمه‌دئلر؛ آنجاق قوملو ساحئلي اولان بئر جزئره گؤردولر و قرار وردئلر کي، اگر مومکون اولسا، گمئني اورايا سالسينلار.


text:
لنگرلري کسئب دهنزه بوراخديلار و همن آندا سوکانين ائپلرئني آچديلار. سونرا قاباق يلکَني يل سمتئنه قالديرديلار و ساحئل طرفئني توتوب گتدئلر.


text:
آمّا ائکي دهنزئن بئربئرئنه بئرلَشدئيي يرده قورولوغا ديئب، قومسالا اوتوردولار. گمئنئن قاباق طرفي قوما باتيب حرکتسئز قالدي، لاکئن دال طرفي شپه​لرئن گوجوندن سينماغا باشلادي.


text:
آمّا يوزباشي پولوسون سالامات قالماسيني ائسته‌يئردي. بونا گؤره ده اونلارين قصدئنه مانع اولدو و امر اتدي کي، اوّل اوزه بئلنلر گمئدن آتيليب قورولوغا چاتسينلار.


text:
و قالانلاري دا بعضئلري تاختالار اوستونده، بعضئلري ده گمئنئن آيري پارچالاري اوستونده قورولوغا چيخسين. بلجه هامي سالامات قورولوغا چيخدي.


text:
يرلي اهالي بئزه بؤيوک بئر ائلتئفات گؤرستدئلر؛ ياغيش و سويوق اولدوغوندان اود قالاييب بئزئم هاميميزي قبول اتدئلر.


text:
پولوس بئر چوخ چيرپي ييغيب اودون اوستونه قوياندا، ائستئدن بئر افعي ائلان چيخدي و اونون اَلئنه ياپيشدي.


text:
يرلي اهالي ائلاني اونون اَلئندن آسيلميش گؤره‌نده، بئر​بئرلرئنه ددئلر: "هرحالدا بو آدام قاتئلدئر؛ دهنزدن خئلاص اولدوقدا دا عدالت اونا ياشاماق مجالي ورمئر."


text:
اونلار گؤزله‌يئردئلر کي، پولوسون بدني شئشسئن و يا قفلتن اؤلوب يره ييخيلسين. لاکئن بئر چوخ زامان گؤزله‌دئکدن سونرا اونا هچ بئر شي اولماديغيني گؤره‌نده، فئکئرلرئني ديئشدئرئب ددئلر کي، او بئر آللاهدير.


text:
او يرئن ياخينليغيندا املاک وار ائدي کي، پوبلئيوس آدلانان جزئره‌نئن بؤيوکونه عاييد ائدي. او بئزي قوناق قبول ادئب اوچ گون بئزه نزاکتله ياخشي يتئشدي.


text:
پوبلئيوسون آتاسي قيزديرمادان و قانلي ائسهالدان ناخوش ياتيردي. پولوس اونون يانينا گتدي و دوعا ادئب اَللرئني اونون اوستونه قويدو و اونا شفا وردي.


text:
بئزه چوخ حؤرمتلر​له احتئرام گؤرستدئلر و دهنزه چيخديغيميز واخت، احتئياجيميز اولان لوازئماتي تداروک گؤردولر.


text:
اوچ آيين آخيريندا قاباق سمتئنده "جوزا" علامتی اولان اولان ائسکندرئيه​لي بئر گمي ائله کي، قيشي جزئره‌ده کچئرتمئشدي، دهنزه چيخديق.


text:
اورادا بعضي قارداشلارا راست گلدئک و بئزدن دعوت اتدئلر کي، يدّي گون اونلارلا قالاق. و بلجه روما گلدئک.


text:
اوراداکي قارداشلار بئزئم باره​مئزده اشئتدئکده، آپئيوس بازاري و «اوچ مهمانخانا» ديئلن يِره قدر پئشوازيميزا گلدئلر. پولوس اونلاري گؤرنده تارييا شوکور ادئب اورکلندي.


text:
اوچ گون سونرا پولوس يهودئلرئن آدلي-سانلي آداملاريني بئر يره چاغيردي و ييغيلديقلاري زامان، اونلارا ددي: "قارداشلار، من خالقيميزا و يا آتالاريميزين عادتلري ضئدّئنه بئر شي اتمه‌دئيئم حالدا، اورشلئمدن محبوس روملولار اَلئنه ورئلدئم.


text:
لاکئن يهودئلر بونا موخالئف چيخاندا مجبور قالديم کي، قيصرئن محکمه​سئني طلب ادئم. نه کي، گويا خالقيميزدان بئر شئکايتئم وار.


text:
اِله بو سببدن ده سئزي دعوت اتدئم کي، سئزئنله گؤروشوب صؤحبت اِدئم. چونکي من ائسرايئلئن اومئدي اوچون بو زنجئرلرله باغلانميشام."


text:
اونلار اونا ددئلر: "بئز سنئن حاقّيندا يهودئيه​دن نه مکتوبلار آلميشيق، نه ده قارداشلاردان بئري بورايا خبر گتئرئب و سنئن حاقّيندا پئس بئر شي ديئب.


text:
لاکئن ائسته‌يئرئک کي، سنئن فئکئرلرئني اؤزوندن اشئدک. چونکي بئزه بئلدئرئلئب کي، بو فئرقه​يه ضئدّ هر يرده سؤز گدئر."


text:
پولوس اوچون بئر گون تعيئن اتدئلر و بئر چوخ آدام اونون ياشاديغي اوده اونون يانينا گلدي. او دا تارينين پادشاهليغيني جئدّي شکئلده اونلارا بيان ادئب، سحردن آخشاما قدر آچيقلادي و چاليشيردي کي، موسانين شرئعتئندن و پيغمبرلردن اونلاري عئسا حاقّيندا قانع اتسئن.


text:
اونلار بئربئرلري ائله راضيلاشماديقدا، پولوسون بو سؤزوندن سونرا چيخيب گتدئلر. "موقدّس روح اشعيا پيغمبرئن واسئطه‌سئله بئزئم آتالاريميزا نه گؤزل بو سؤزو ددي:


text:
«بو خالقين يانينا گت و ده: دائم اشئده​جکسئنئز، لاکئن آنلاماياجاقسينيز. دائم باخاجاقسينيز، لاکئن گؤرمه‌يه​جکسئنئز.


text:
چونکي بو خالقين اوره‌يي برکله‌يئب، قولاقلاري ائله ده چوخ آغير اِشئدئرلر. گؤزلرئني باغلاييبلار، مبادا کي، گؤزلري ائله گؤرسونلر، قولاقلاري ائله اشئتسئنلر، اورکلري ائله ده آنلاسينلار و دؤنسونلر و من اونلارا شفا ورئم.»


text:
و قودسئيّت روحونا گؤره، اؤلولردن دئرئلمه‌‌يي ائله تارينين اوغلو اولدوغو قووّتله اعلان ادئلدي، يعني ربّئمئز عئسا مسئح.


text:
بئز اونون واسئطه​‌سئله فيض و حوارئلئيه نايئل اولدوق کي، اونون آدي اوچون ائنسانلاري، بوتون خالقلاردان، ائماندان گلن ائطاعته گتئرک.


text:
تارينين رومدا اولان و موقدّسلئيه دعوت اولونان بوتون سِودئکلرئنه: آتاميز تاريدان و رب عئسا مسئحدن سئزه فيض و باريش اولسون.


text:
اوّلن، هامينيز اوچون عئسا مسئحئن واسئطه‌سئله تاريما شوکور ادئرم کي، ائمانينيز بوتون دونيادا اعلان اولونور.


text:
او تاري کي، بوتون روحوملا اوغلونون ائنجئلئنه خئدمت ادئرم، شاهئدئمدئر کي، نجه دائم سئزي يادا گتئرئرم.


text:
و دوعالاريمدا دائم يالواريرام کي، بلکه بئر دفه تارينين ائراده‌سي ائله سئزئن يانينيزا گلمه‌يه يولوم دوشسون.


text:
اي قارداشلار! بئخبر اولماغينيزي ائسته‌مئرم کي، دفه​لر​له يانينيزا گلمک نئيّتئنده اولدوم کي، منئم سئزئن آرانيزدا دا، اؤزگه خالقلارين آراسيندا اولدوغو کئمي بئر ثمرم اولسون. لاکئن ائندئيه​جک بو ائشي اتمکدن منع اولدوم.


text:
من ائنجئلدن اوتانميرام. چونکي او، ائمان گتئرن هر کسئن خئلاصي اوچون تارينين قووّتئدئر؛ اوّل يهودئنئن، سونرا دا قيري‌​يهودئنئن.


text:
چونکي ائنجئلده تارينين عدالتي ائماندان ائمانا کشف اولونور: نجه کي، يازيليب: "صالح آدام ائمانلا ياشاياجاق."


text:
تارينين قضبي گؤيدن ائنسانلارين بوتون تاريسيزليق و حاقسيزليغينين ضئدّئنه آشکار اولور کي، حاقسيزليقلا حقئقته مانع اولورلار.


text:
چونکي تاري حاقّيندا او شيلر کي، بئلمه‌يي مومکوندور، اونلارا آشکاردير، اونا گؤره کي، تاري اؤزو اونلارا آشکار ادئب.


text:
دونيانين خئلقتئندن بري اونون گؤزه گؤرونمه‌ين خوصوصئيّتلري، يعني اَبدي قووّتي و تاريليغي اونون ياراتديقلاري​ ائله معلوم اولوب آچيقجا گؤرونور. بونا گؤره ده، عوذرلري يوخدور.


text:
چونکي تاريني تانييان حالدا، نه اونا تاري کئمي عئزّت وردئلر، نه ده شوکور اتدئلر. لاکئن دوشونجه​لرئنده باطئل اولدولار؛ آنلاقسيز اورکلرئني ده قارانليق بورودو.


text:
و فاني اولمايان تارينين عئزّتئني، فاني اولان ائنسانا، قوشلارا، دؤردآياقلي‌لارا و سوروننلره بنزه​ين بوتلر​له ديئشدئلر.


text:
بو اوزدن، تاري، اونلارين اورکلرئني شهوتلري ائچئنده عئفّتسئزلئيه تسلئم اتدي کي، اؤز آرالاريندا بدنلرئني حؤرمتسئز اتسئنلر.


text:
اونلار تارينين حقئقتئني يالانلا ديئشدئلر و خالئق عوضئنه مخلوقا پرستئش و عئبادت اتدئلر. او تاري کي، ابده​جک موبارکدئر. آمئن.


text:
بو سببدن، تاري اونلاري رذئل هوسلرئنه تسلئم اتدي، حتّا آروادلاري طبئعي علاقه​ني، قيري‌​طبئعي علاقه ائله ديئشدئلر.


text:
همن جور، کئشئلر ده آروادلا اولان علاقه​دن اَل چکئب، شهوتله بئربئرلرئنه قيزيشديلار؛ کئشئلر کئشئلر​له روسوايليق ادئب، اؤز بدنلرئنده رذئلّئکلرئنه لايئق جزاني آلديلار.


text:
تاريني شوعورلاريندا ساخلاماغا دَيَر ورمه‌دئکلري اوچون، تاري دا اونلاري دَيَرسئز دوشونجه​لره تسلئم اتدي کي، ادبسئز رفتارلار اتسئنلر.


text:
اونلار هر جور حاقسيزليق، جئنسي عئفّتسئزلئک، پئسلئک، طاماح، و کئنله دولدولار؛ حسد، آدام اؤلدورمک، عداوت، حئيله، و پئس نئيّتله دولوب داشديلار. قيبتچي،


text:
بؤهتانچي، تاريدان نئفرت ادن، زور دئين، مغرور، فخر ساتان، پئس ائشلر ائختئراع ادن، آتا-آنايا ائطاعتسئز،


text:
گرچي تارينين بويوردوقلاريني بئلئرلر کي، بله ائشلرله مشغول اولانلار اؤلومه لايئقدئرلر، نه فقط بله ائشلرئن اتمه‌‌سئنه داوام ورئرلر، ادنلري ده تشوئق ادئرلر.


text:
پس سن اي اؤزگه​سئني موحاکئمه​يه چکن آدام، کئم اولورسان اول، سن ده عوذورسوزسن، چونکي اؤزگه​سئني موحاکئمه ادن واخت، اؤزونو ده محکوم ادئرسن. اونا گؤره کي، اؤزگه​سئني موحاکئمه اده​رک، اؤزون ده همن ائشلري ادئرسن.


text:
اي بله ائشلر​له مشغول اولانلاري محکوم ادئب اؤزو ده همن ائشلره عمل ادن آدام! مگر اِله گومان ادئرسن کي، تارينين موحاکئمه​سئندن قاچا بئله​جکسن؟


text:
و يا اونون حدسئز مهرئبانليغينا، تحمّولونه، و صبئرلئيئنه حقارت گؤزو ائله باخيرسان؟ آنلاميرسان کي، تارينين مهرئبانليغي سني تؤوبه​يه آپارير؟


text:
لاکئن تارينين قضبئنئن و عادئل موحاکئمه​سئنئن ظاهئر اولدوغو گونونده، قساوتلئيئنه و تؤوبه-اتمز اوره‌يئنه گؤره اؤزون اوچون قضب ييغيرسان.


text:
شرئعتي بئلمه‌دن گوناه ادنلرئن هاميسي شرئعتسئز ده هلاک اولاجاقلار. شرئعتي بئله​رک گوناه ادنلرئن ده هاميسي شرئعتله موحاکئمه اولوناجاقلار.


text:
دوغرودان دا، شرئعته مالئک اولمايان مئلّتلر او زامان کي، شرئعتئن طلب اتدئکلرئني طبئعتن يرئنه يتئرئرلر، شرئعته مالئک اولماديقلاري حالدا، بونلار اؤزلري اؤزلرئنه شرئعتدئر.


text:
اونلار بونونلا گؤرسه‌دئرلر کي، شرئعتئن طلب اتدئکلري اونلارين اورکلرئنده يازيليب. وئجدانلاري بونا شاهئددئر و فئکئرلري گاه اونلارا ائتّئهام وورور، گاه دا اونلاردان دئفاع ادئر.


text:
منئم يايديغيم ائنجئله گؤره، او گون کي، تاري، عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله ائنسانلارين گئزلي ائشلرئني موحاکئمه اده‌جک، بله اولاجاق.


text:
اگر آرخايينسان کي، شرئعتده علمئن و حقئقتئن اساسيني تاپديغينا گؤره، کورلارا بلدچي، قارانليقدا اولانلارا ائشيق، عاغيلسيزلارا اوستاد و کؤرپه​لره موعلّئمسن،


text:
بس نه اوچون اؤزگه​لره اؤيره‌دن حالدا، اؤزونه اؤيرتمئرسن؟ اوغورلاماماغي وعظ ادئب، اؤزون اوغورلاييرسان؟


text:
ختنه​نئن آنجاق او زامان دَيَري وار کي، سن شرئعته عمل اده​سن؛ لاکئن اگر سن شرئعتي پوزورسان، ختنه اولونماميش کئمي اولورسان.


text:
اگر ختنه اولونمايان شرئعتئن طلب اتدئکلرئني يرئنه يتئرسه، مگر اونون ختنه اولونماديغي اونا ختنه ساييلماز؟!


text:
او آدام کي، جئسمن ختنه اولونماييب لاکئن شرئعتي يرئنه يتئرئر، سني محکوم اده​جک؛ سن کي، موقدّس يازيلارا و ختنه​يه صاحئب اولدوغون حالدا، شرئعتي پوزانسان.


text:
خير، ائچدن يهودي اولان يهودي​دئر؛ ختنه ده اوره‌يئن ختنه اولونماسي​دير کي، او دا موقدّس يازيلارلا يوخ، روحون وسئله‌سئله اولور. بله آدامين تعرئفي ده ائنساندان يوخ، تاريداندير.


text:
اگر اونلاردان بعضئسي ائمان گتئرمه‌دئلر، او زامان نه اولور؟ مگر اونلارين ائمانسيزليغي تارينين وفادارليغيني لغو اده بئلر؟


text:
اصلا! بوتون ائنسانلار يالانچي اولسالار دا، تاري اؤز سؤزونه وفالي قالاجاق. نجه کي، يازيليب دا: "اله کي، سؤزلرئنده دوغرو چيخاسان، و موحاکئمه اتدئيئن زامان داعواني قازاناسان."


text:
آمّا اگر بئزئم حاقسيزليغيميز تارينين صالح اولدوغونو داها چوخ آشکارا چيخاردير، بونا نه دئيه بئله‌رئک؟ قضبله جزالانديران تاري صالح ديئل؟ (ائنسانلارين دوشوندويو کئمي دانيشيرام).


text:
چونکي اگر منئم يالانيم تارينين حقئقتئني و اونون جلاليني داها چوخ آشکارا چيخاردير، بس نه اوچون من حله ده بئر گوناهکار کئمي موحاکئمه گرک اولونام؟


text:
و نه اوچون بعضئلرئنئن بئزه ائفتئرا آتديغي کئمي اتمه‌يک؟ نجه کي، ائدّئعا ادئرلر کي، بئز بله اؤيره‌دئرئک: گلئن پئسلئک ادک کي، ياخشيليق گلسئن. بله آداملارين محکوم اولماسي داها دا عدالتدئر.


text:
بس نه دئيک؟ آيا هچ افضل​لئيئمئز وار؟ اصلا. چونکي آرتيق ثابئت اتدئک کي، هم يهودئلر، هم ده قيري‌​يهودئلر هاميسي گوناه آلتينداديرلار.


text:
بئز بئلئرئک کي، شرئعتده ديئلن هر شي، شرئعتئن حاکئمئيّتي آلتيندا اولانلارا ديئلئر کي، هر آغيز باغلانسين و بوتون دونيا تارييا حساب ورمه‌لي اولسون.


text:
بلجه شرئعتئن طلب اتدئکلرئني يرئنه يتئرمکله هچ بئر ائنسان تارينين نظرئنده تبرعه اولا بئلمز؛ چونکي گوناهين نه اولدوغو شرئعتئن سايه​سئنده درک اولونور.


text:
آمّا ائندي تارينين صالحلئيي ظاهئر اولوب کي، شرئعته باغلي ديئل. و بونا هم شرئعت، هم ده پيغمبرلر شهادت ورئرلر.


text:
تاريدان گلن بو صالحلئک عئسا مسئحه اولان ائمان واسئطه​‌سئله بوتون اونا ائمان گتئرنلره ورئلئر. ائنسانلار آراسيندا هچ فرق يوخدور.


text:
تاري اونون قانيندا اولان ائمان واسئطه‌سئله اونو قاباقجادان کفّاره قورباني تعيئن اتدي. بونو اونون اوچون اتدي کي، صالحلئيئني گؤرسَدسئن. چونکي تاري اؤز صبرئنده قاباقجا انجام تاپان گوناهلاري جزاسيز بوراخميشدي.


text:
بونو اونون اوچون اتدي کي، ائندئکي زاماندا صالحلئيئني ظاهئر اتسئن، اله کي، اؤزو صالح قالسين و عئسايا ائمان گتئره‌ني تبرعه اتسئن.


text:
بلجه نه ائله فخر اده بئله‌رئک؟ هچ بئر شيله. هانسي اوصولا گؤره؟ شرئعتي يرئنه يتئرمک اوصولا؟ خير! آنجاق ائمان اوصولونا گؤره.


text:
مگر تاري آنجاق يهودئلرئن تاريسي‌دير؟ مگر قيري​‌​يهودئلرئن ده تاريسي ديئل؟ البتّه، قيري‌​يهودئلرئن ده تاريسي‌دير.


text:
چونکي آنجاق بئر تاري وار و او هم ختنه اولونانلاري، هم ده ختنه اولونمايانلاري ائمان واسئطه‌سئله صالح ساياجاق.


text:
اگر ائبراهئم اؤز عمل​لری ائله صالح ساييلسايدي، فخر اتمه‌يه بئر شيي وار؛ لاکئن تارينين حوضوروندا يوخ.


text:
آيا بو بختورلئک آنجاق ختنه اولونانلارادير، يوخسا ختنه اولونمايانلارا دا عاييددئر؟ چونکي ديئرئک کي، ائبراهئمئن ائماني اونا صالحلئک ساييلدي.


text:
و ختنه​نئن علامتئني آلدي، ائماندان گلن صالحلئيئن موهورونو کي، ختنه اولونماميشدان دا وار ائدي، اِله کي، او، بوتون او آداملارين دا آتاسي اولسون کي، ختنه اولونماديقلاري حالدا ائمان گتئرئرلر کي، اونلار دا صالح ساييلسينلار.


text:
بلجه آتاميز ائبراهئم ختنه اهلئنه ده آتا اولدو کي، آنجاق ختنه اولدوقلارينا قالماييب، او ائمانين ائزلرئنده يرئيئرلر کي، اونون ختنه اولونماسيندان قاباق دا وار ائدي.


text:
شرئعتئن واسئطه‌‌سئله ديئلدي کي، ائبراهئم و اونون نسلئنه دونياني مئراث آلاجاقلاري وعده ورئلدي. بو اونون اوچون ائدي کي، ائمان واسئطه‌سئله صالح ساييلديلار.


text:
بونا گؤره ده، وعده ائمان واسئطه‌سئله گلئر اله کي، اونون فيضئنه باغلي اولسون و ائبراهئمئن بوتون نسلئني بوروسون؛ آنجاق شرئعته باغلي اولانلاري يوخ، ائبراهئمئن ائمانينا مالئک اولانلاري دا کي، هاميميزين آتاسي‌دير.


text:
نجه کي، يازيليب؛ "سني بئر چوخ خالقلارين آتاسي اتدئم."" ائنانديغي تارينين نظرئنده، او تاري کي، اؤلولره حيات ورئر و اولمايان شيلري وارليغا چاغيرير.


text:
اومئد اصلا يوخ ائکن، ائبراهئم اومئدله ائمان گتئردي و بلجه بئر چوخ خالقلارين آتاسي اولدو. نجه کي، اونا ديئلمئشدي ده کي، "سنئن نسلئن بله اولاجاق."


text:
ائمانيندا ضعئفله‌مه‌دي و اؤزونون تخمئنن يوز ياشلي بدنئنئن اؤلموش کئمي اولدوغونا اهمئيّت ورمه‌دي، سارانين دا بطنئنئن قيصيرليغينا اهمئيّت ورمه‌دي.


text:
بئزئم اوچون ده يازيلدي کي، تاري بئزه صالحلئک ساياجاق؛ بئزه ده کي، ربّئمئز عئساني اؤلولردن دئرئلده‌نه ائمان گتئرمئشئک؛


text:
بلجه ائمان واسئطه​‌سئله صالح ساييلديغيميز اوچون، ربّئمئز عئسا مسئح واسئطه‌سئله تاري ائله باريشيميز وار.


text:
اله اونون واسئطه‌سئله ده ائچئنده دوردوغوموز بو فيضي ائمانلا اَله گتئردئک و تارينين عئزّتئنئن اومئدئنه فخر ادئرئک.


text:
صالح بئر آدامين عوضئنده کئمسه​نئن اؤلمه‌سي چتئن باش وِرَر؛ ياخشي بئر آدامين عوضئنده بلکه ده بئري اؤلمه‌يه جسارت اتسئن.


text:
لاکئن تاري بئزه اولان محبّتئني بونونلا ائثبات ادئر کي، بئز حله گوناهکار ائکن، مسئح بئزئم عوضئمئزده اؤلدو.


text:
ائندي کي، اونون قاني ائله صالح ساييلميشيق، بس نه قدر آرتيق اونون واسئطه‌سئله ده تارينين قضبئندن خئلاص اولاجاغيق.


text:
چونکي اگر بئز تارينين دوشمني اولان حالدا، اونون اوغلونون اؤلمه‌‌سئله تاري ائله باريشديق. بس نه قدر داها چوخ، باريشميش اولان حالدا اونون حياتي ائله خئلاص اولاجاغيق.


text:
آنجاق بو قدر ده يوخ، حتّا تاريدا دا ربّئمئز عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله فخر ادئرئک کي، ائندي اونون واسئطه​‌سئله باريشيغا نايئل اولموشوق.


text:
بونا گؤره، نجه کي، گوناه تک بئر آدامين واسئطه‌سئله و اؤلوم ده گوناهين واسئطه‌سئله دونيايا گئردي، الجه ده اؤلوم بوتون ائنسانلارا گلدي، چونکي هامي گوناه ادئب.


text:
آمّا آدمدن موسايا قدر اؤلوم هامييا حؤکمرانليق اتدي، حتّا اونلارا دا کي، آدمئن گوناهينا بنزر بئر گوناه اتمه‌دئلر. آدم او گله​جک آدامين صورتي ائدي.


text:
آمّا تارينين عوضسئز هدئيه‌سي تقصئر کئمي ديئل. چونکي اگر بئر نفرئن تقصئري اوزوندن چوخ آدام اؤلدولر، تارينين فيضي و تک بئر آدامين، يعني عئسا مسئحئن فيضي ائله ورئلن هدئيه، بئر چوخلارينين اوستونه چوخالير.


text:
و تارينين هدئيه‌سي او تک بئر نفرئن گوناهينين نتئجه​سي کئمي ديئل: بئر گوناهدان سونرا گلن حؤکم محکومئيّت گتئردي، لاکئن چوخ تقصئرلردن سونرا گلن هدئيه، صالحلئک گتئردي.


text:
چونکي اگر اؤلوم بئر تک آدامين تقصئري اوزوندن، او تک آدامين واسئطه‌سئله حؤکمرانليق اتدي، بس نه قدر چوخ او آداملار کي، تارينين بول فيضئني و صالحلئک هدئيّه‌سئني قبول ادئرلر، او تک بئر آدام، يعني عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله حياتدا حؤکمرانليق اده​جکلر.


text:
دمه‌لي، بئر گوناه اوزوندن نجه بوتون ائنسانلارا محکومئيّت گلدي، الجه ده، بئر صالح عمل اوزوندن بوتون ائنسانلارا حيات صالحلئيي گلدي.


text:
چونکي نجه بئر نفرئن ائطاعتسئزلئيي بئر چوخلاريني گوناهکار اتدي، اِله‌جه ده، تک بئر نفرئن ائطاعتي سايه​سئنده بئر چوخلاري صالح ساييلاجاقلار.


text:
اله کي، گوناه اؤلومله حؤکمرانليق اتدئيي کئمي، فيض ده ربّئمئز عئسا مسئحئن واسئطه​‌سئله، صالحلئيئن واسئطه‌سئله ابدي حيات ورمک اوچون حؤکمرانليق اتسئن.


text:
مگر بئلمئرسئنئز کي، بئزئم هاميميز کي، مسئح عئسادا تعمئد اولونموشوق، اونون اؤلومونه تعمئد اولونموشوق؟


text:
بونا گؤره ده، اونون اؤلومونه تعمئد اولونماقلا بئز ده اونونلا برابر دفن اولونموشوق؛ اله کي، نجه مسئح آتا عئزّتئنئن واسئطه‌سئله اؤلولردن دئرئلدي، بئز ده همن جور حياتين تزه​لئيئنده ياشاياق.


text:
اگر اونون اؤلومونه بنزر بئر اؤلومده اونونلا بئر اولموشوق، اونون دئرئلمه‌سئنه بنزر بئر دئرئلمه‌ده ده اونونلا بئر اولاجاغيق.


text:
و بونو بئلئرئک کي، کؤهنه منلئيئمئز اونونلا چارميخا چکئلدي، اله کي، گوناهين بدني قووّتدن دوشسون و آرتيق گوناها قول اولماياق.


text:
و بئلئرئک ده کي، مسئح اؤلولردن دئرئلمئش اولدوغونا گؤره، بئر داها اؤلمه‌يه​جک. اؤلوم ده اونون اوستونه آرتيق حؤکمرانليق اتمه‌يه​جک.


text:
و قويمايين کي، گوناه سئزئن فاني بدنئنئزه حؤکمرانليق اتسئن، اله کي، اونون هاوا-هوسلرئندن ائطاعت اده​سئنئز.


text:
بدنئنئزئن عوضولرئني ده پئسلئک آلتلري اولماق اوچون گوناها تسلئم اتمه‌يئن. لاکئن اؤزونوزو اؤلولردن دئرئلنلر کئمي تارييا، و بدنئنئزئن عوضولرئني ده صالحلئک آلتلري اولماق اوچون تارييا تسلئم ادئن.


text:
مگر بئلمئرسئنئز کي، ائطاعت ادن قوللار کئمي اؤزونوزو کئمه تسلئم اده​سئنئز، اونون قوللاريسينيز؛ ائستر اؤلوم گتئرن گوناها اولسون، ائستر صالحلئک گتئرن ائطاعته؟


text:
آمّا تارييا شوکور اولسون کي، قاباقجا گوناهين قوللاري اولدوغونوز حالدا، او تعلئمدن اورکدن ائطاعت اتدئنئز کي، اؤزونوزو اونا تسلئم اتدئنئز.


text:
جئسماني طبئعتئنئزئن ضعئفلئيي اوزوندن ائنسانلارين دوشوندويو کئمي صؤحبت ادئرم. نجه کي، عوضولرئنئزي قاباقجا پئسلئک و شرئعتسئزلئيه قول کئمي تسلئم اتمئشدئنئز و نتئجه‌سي ده بو ائدي کي، شرئعتي داها چوخ آياق آلتينا قوياسينيز. اِله‌جه ده ائندي عوضولرئنئزي صالحلئيه قول کئمي تسلئم ادئن کي، نتئجه‌سي ده سئزئن موقدّس اولماغينيزدير.


text:
بس او زادلاردان کي، ائندي اونلاردان اؤتري اوتانيرسينيز، او زامان نه ثمرئنئز وار ائدي؟ چونکي اونلارين آخيري اؤلومدور.


text:
آمّا ائندي گوناهدان آزاد ادئلئب، تارييا قول اولدوغونوز اوچون آلديغينيز ثمره موقدّسلئکدئر، آخيرينيز دا ابدي حيات.


text:
اي قارداشلار، مگر بئلمئرسئنئز کي، (بونو شرئعتي بئلَنلره ديئرم) شرئعت آنجاق آدام دئري ائکن اونون اوستونده حاکئمئيّتي وار؟


text:
مثلن، اَرلي آرواد قانونلا اَرئنه او زاماناجاق باغلي‌دير کي، او، دئري‌دئر؛ آمّا اَري اؤلدويو زامان، آرواد نئکاه قانونوندان آزاددير.


text:
بونا گؤره، اگر آرواد، اَري دئري​ائکن، اؤزگه بئر آداما اَره گتسه، زئناکار چاغيريلار. لاکئن اگر اَري اؤلسه، آرواد قانوندان آزاد اولور و اؤزگه بئر آداما اَره گتدئيي واخت زئناکار اولمور.


text:
اِله‌جه ده سئز، قارداشلاريم، مسئحئن بدنئنئن واسئطه‌سئله شرئعته اؤلوبسونوز کي، بئر اؤزگه​سئنئنکي اولاسينيز، يعني اؤلولردن دئرئلمئش اولان مسئحئنکي اولاسينيز، اِله کي، تاري اوچون ثمره گتئره​سئنئز.


text:
چونکي بئز جئسمده ياشايار ائکن، گوناهلي هاوا-هوسلر کي، شرئعتئن واسئطه‌سئله بلّي اولموشدو، عوضولرئمئزده فعّال ائدي کي، اؤلوم اوچون ثمره گتئرک.


text:
امّا ائندي، اوّلجه اسئري اولدوغوموز شرئعته اؤلوب، اوندان آزاد اولدوق کي، حرفئن کؤهنه​لئيئنده يوخ، روحون تزه​لئيئنده قوللوق ادک.


text:
بس نه دئيک؟ مگر شرئعت گوناهدير؟ اصلا! شرئعت اولماسايدي، گوناهين نه اولدوغونو بئلمزدئم. چونکي اگر شرئعت "طاماح اِتمه" دمه‌سَيدي، طاماحين نه اولدوغونو آنلامازديم.


text:
لاکئن گوناه فورصت تاپيب، بو امرئن واسئطه‌سئله منده جوربه​جور طاماحي حاصئل گتئردي؛ چونکي شرئعت اولماسا، گوناه اؤلودور.


text:
بلجه، مگر ياخشي اولان شي منه اؤلوم گتئردي؟ اصلا! گوناه منه ياخشي شيئن واسئطه‌سئله اؤلوم گتئردي کي، امرئن سببئنه گؤره گوناهين نهايت درجه گوناهلي اولدوغو تانينسين.


text:
بئلئرم کي، منده، يعني جئسمئمده ياخشي بئر شي ياشامير. چونکي ياخشي شي اتمه‌يئن ائسته‌يي منده وار، لاکئن اونو اتمه‌يه قادئر ديئلم.


text:
آمّا عوضولرئمده آيري بئر شرئعت ده گؤرورم کي، عاغليمين تصدئق اتدئيي شرئعتله موبارئزه ادئر و عوضولرئمده اولان گوناهين شرئعتئنه مني اسئر ادئر.


text:
ربّئمئز عئسا مسئحئن واسئطه‌سئله تارييا شوکور ادئرم! بلجه، من اؤز عاغليملا تارينين شرئعتئنه، لاکئن جئسماني طبئعتئمله گوناهين شرئعتئنه قوللوق ادئرم.


text:
چونکي تاري بئزه او شيي اتدي کي، جئسم اوزوندن ضعئف اولان شرئعت اونو اِده بئلمئردي: اؤز اوغلونو گوناهلي جئسمئن بنزه​يئشئنده گوناه اوچون قوربان گؤنده‌رئب، جئسمده اولان گوناهي محکوم اتدي کي،


text:
چونکي جئسمئن دالينجا اولانلار فئکئرلرئني جئسماني شيلرئن اوستونه قويوبلار، لاکئن روحون دالينجا اولانلار فئکئرلرئني روحاني شيلرئن اوستونه قويوبلار.


text:
بو سببدن کي، جئسمئن اوستونه قويولان فئکئر تارييا دوشمنچئلئک ادئر؛ چونکي تارينين شرئعتئنه تابع ديئل و اولا دا بئلمز.


text:
لاکئن اگر تارينين روحو سئزده​دئر، سئز جئسمده يوخ، روحداسينيز. آمّا کئمده مسئحئن روحو يوخدور، او آدام مسئحه عاييد ديئل.


text:
اگر عئساني اؤلولردن دئرئلده​نئن روحو سئزده ياشايير، او زامان مسئحي اؤلولردن دئرئلدن، سئزئن ده فاني بدنلرئنئزه، سئزده ياشايان اؤز روحو ائله حيات وره​جک.


text:
چونکي اگر جئسمه گؤره ياشاياسينيز، اؤلرسئنئز، لاکئن اگر جئسمئن عمللرئني روحون واسئطه​‌سئله اؤلدوره​سئنئز، ياشايارسينيز.


text:
دوغرودان دا، قوللوق روحونو آلماييبسينيز کي، گئنه قورخو ائچئنده ياشاياسينيز، اوغوللوق روحونو آليبسينيز کي، اونون واسئطه‌سئله "آبّا، آتا" چاغيريريق.


text:
ائندي اگر اونون اؤولادلارييق، دمه‌لي اونون وارئثلرئيئک ده-تارينين وارئثلري و مسئحئن مئراث شرئکي-اگر حقئقتن اونون چکدئيي عذابلاريندا بئز ده شرئک اولوروق کي، بلجه اونون عئزّتئنده ده شرئک اولاق.


text:
بو اومئد​له کي، خئلقت اؤزو ده چورومه​يئن اسارتئندن آزاد اولاجاق و تارينين اؤولادلارينين شؤوکتلي آزادليغينا گتئرئله​جک.


text:
و آنجاق بو يوخ، بئز ده کي، روحون نوباريني آلميشيق، بئز اؤزوموز ده اؤز ائچئمئزده ناله ادئب، اوغوللوغا آلينماغي يعني بدنئمئزئن خئلاصيني گؤزله​يئرئک.


text:
چونکي بئز اومئدله نئجات تاپديق. لاکئن گؤزه گؤرولن اومئد، اومئد ديئل. چونکي گؤردويو شيه نه اوچون اومئد باغلاسين؟


text:
و بلجه ده روح بئزه ضعئفلئيئمئزده کؤمک اِدَر. چونکي بئز لازيم اولدوغو کئمي دوعا اتمه‌يي باجارميريق. لاکئن روح اؤزو سؤز​له، آنلاتيلماز ناله​لرله بئزئم اوچون شفاعت ادئر.


text:
و اورکلري تفتئش ادن، روحون نه دوشوندويونو بئلئر، چونکي روح تارينين ائراده​سئنه گؤره موقدّسلر اوچون شفاعت ادئر.


text:
و بئلئرئک کي، تاري بوتون شيلري، اونو سِوَنلر اوچون و اونون هدفئنه گؤره دعوت اولونانلار اوچون اونلارين خيئرئنه بئرلئکده ائشله‌دئر.


text:
چونکي او، کئملري اوّلجه​دن تانيميشدي، قاباقجادان موعيّن اتمئشدي ده کي، اوغلونون بنزه​يئشئنه دؤنسونلر. اِله کي، او، چوخلو قارداشلار آراسيندا، ائلک دوغولان اولسون.


text:
تاري کئملري قاباقجادان موعيّن اتمئشدي، اونلاري دا دعوت اتدي؛ دعوت اتدئيي آداملاري صالح سايدي؛ صالح سايديغي آداملاري دا عئزّتلندئردي.


text:
او کي، اؤز اوغلونو قيماييب، اونو بئزئم هاميميز اوچون تسلئم اتدي، نجه اونونلا برابر بوتون شيلري بئزه احسان اتميه​جک؟


text:
محکوم ادن کئمدئر؟ اؤلموش، اوسته​لئک دئرئلمئش اولان مسئح عئسا. او کي، هم تارينين صاغيندادير، هم ده بئزئم اوچون شفاعت ادئر.


text:
نجه کي، يازيليب دا: «سنئن خاطئرئن اوچون بوتون گون اؤلوم اَلئنه ورئلئرئک، قصّابليق قويونلاري کئمي ساييليرديق.»


text:
چونکي يقئن بئلئرم کي، نه اؤلوم، نه حيات، نه ملکلر، نه رياستلر، نه ائندئکي، نه گله​جک شيلر، نه قووّتلر،


text:
نه اوجاليق، نه درئنلئک، نه ده اؤزگه بئر مخلوق قادئر اولاجاق کي، بئزي ربّئمئز مسئح عئسادا اولان تارينين محبّتئندن آييرسين.


text:
چونکي ائسته‌يه بئله‌ردئم کي، قارداشلاريمين خاطئري اوچون، جئسمن هموطنلرئمئن خاطئري اوچون، من اؤزوم مسئحدن اوزاقلاشيب لعنت اولونوم.


text:
اونلار ائسرايئللي‌دئرلر کي، اوغوللوق و عئزّت، عهدلر، شرئعتئن ورئلمه‌سي، معبدئن خئدمتي و وعده​لر اونلاريندير.


text:
بؤيوک آتالار دا اونلاريندير، مسئح ده جئسمن اونلارداندير؛ او کي، هر شيئن اوستونه ابده کئمي موبارک تاري‌دير. آمئن.


text:
ائبراهئم نسلئندن اولانلارين هاميسي دا ائبراهئمئن اؤولادلاري ديئل: آمّا "سنئن نسلئن ائسحاقدان آدلانديريلاجاق."


text:
بو او دمکدئر کي، تارينين اؤولادلاري جئسماني اؤولادلار يوخ، وعده​نئن اؤولادلاري‌ديرلار کي، ائبراهئمئن نسئلي ساييليرلار.


text:
و ائکي اوغول حله آنادان اولماميش و ياخشيليق يا دا پئسلئک اتمه​مئش ائکن-اونا گؤره کي، تارينين سچمه باره​ده اولان مقصدي عمللردن يوخ، اونون دعوتئندن اولسون-


text:
چونکي موقدّس يازيدا فئرعونا ديئر: "سني بونا گؤره اوجالتديم کي، قووّتئمي سنده گؤرسه‌دئم، و آديم بوتون ير اوزونده اعلان ادئلسئن."


text:
ائندي سن منه دئيه بئلرسن: "بس تاري داها نه اوچون بئزي تقصئرکار تاپير؟ مگر اونون ائراده​سئنئن ضئدّئنه کئم دورور؟""


text:
لاکئن سن اي ائنسان، کئمسن کي، تارييا بله جاواب قايتاريرسان؟ مگر شکئل ورئلن بئري، اونا شکئل وره‌نه دئيه بئلر کي، "مني نه اوچون بو جور ياراتدين؟""


text:
مگر کوزه​گرئن پالچيق اوستونه ائختئياري يوخدور کي، همن پالچيق ييغينيندان بئر قابي حؤرمته و بئر قابي دا حؤرمتسئزلئيه قاييرسين؟


text:
اگر تاري قضبئني گؤرسدمک و قووّتئني بئلدئرمک ائسته‌ين حالدا، قضبئنه هدف اولان هلاک اوچون حاضيرلانميش قابلارا، بؤيوک صبرله تحمّول اده، بونا نه دئيک؟


text:
او بونو اونون اوچون اتدي کي، جلالينين بوللوغونو مرحمت تاپان قابلارا بئلدئرسئن، او قابلارا کي، اوّلجه​دن عئزّت اوچون حاضيرلاميشدي.


text:
و "واقع اولاجاق کي، «خالقيم ديئلسئنئز» ديئلدئيي يرده، اونلار دئري تارينين اوغوللاري چاغيريلاجاقلار."


text:
و اشعيا ائسرايئل حاقّيندا نئدا ادئر: "ائسرايئل اوغوللارينين سايي دهنز قومو قدر اولسا دا، آنجاق تک بئر آزي نئجات تاپاجاق.


text:
و نجه کي، اشعيا قاباقجادان دمئشدي ده کي: "اگر سماوي فوجلارين ربّي بئزي نسئلسئز بوراخسايدي، سودوم کئمي اولارديق، گومورايا بنزردئک."


text:
بس نه دئيک؟ بونو کي، صالحلئيئن داليسينا دوشمه‌ين قيري​‌​يهودئلر صالحلئيي اَله گتئرئبلر، او صالحلئک کي، ائماندان گلئر.


text:
نه اوچون؟ چونکي ائمانلا يوخ، شرئعتئن عمللرئندن اولاجاق کئمي اونون داليسينا دوشموشدولر. بودره​مه داشينين اوستونه بودره​دئلر.


text:
نجه کي، يازيليب: "باخ، صحيوندا بئر بودره​مه داشي، ييخيلماق قاياسي قويورام؛ اونا ائمان گتئرن اوتانديريلماياجاقدير."


text:
چونکي تاريدان گلن صالحلئيي آنلاماييب، اؤز صالحلئکلرئني برقرار اتمه‌يه چاليشماقلا تارينين صالحلئيئنه تابع اولماديلار.


text:
بس نه ديئر؟ کلام سنه ياخيندير، آغزيندا و اوره‌يئنده​دئر. يعني، او ائمان کلامي کي، بئز اونو وعظ ادئرئک.


text:
چونکي اگر سن آغزينلا عئسانين رب اولدوغونو ائقرار ادئب، اورَکدن ائناناسان کي، تاري اونو اؤلولردن دئرئلتدي، نئجات تاپارسان.


text:
اونا گؤره کي، ائنسان اورَکدن ائمان اتمکله صالح ساييلير، ائمانيني آغزي ائله ائقرار اتمکله نئجات تاپير.


text:
اونون اوچون کي، يهودي ائله قيري​‌​يهودي آراسيندا فرق يوخدور. هاميسينين ربّي بئردئر، اونو چاغيرانلارين هاميسينا دا سخاوتله برکت ورئر.


text:
آمّا ائمان گتئرمه‌دئکلري او کئمسه​ني نجه چاغيراجاقلار؟ اشئتمه‌دئکلري کئمسه​يه نجه ائمان گتئره​جکلر؟ وعظ ادن اولماسا، نجه اشئده​جکلر؟


text:
و اگر گؤنده‌رئلمه‌سه​لر، نجه وعظ اده​جکلر؟ نجه کي، يازيليب: "نه گؤزَلدئر ياخشي شيلري موژده ورنلرئن آياقلاري!""


text:
لاکئن ديئرم؛ مگر اشئتمه‌دئلر؟ البتّه کي، اشئتدئلر. اونلارين سسي بوتون ير اوزونه، سؤزلري دونيانين اوجلارينا قدر چاتدي.


text:
بئر ده ديئرم؛ مگر ائسرايئل آنلامادي؟ موسا اوّلجه​دن ديئر: "طايفا اولمايانلا سئزي قيرته گتئره​جه‌يم، فهمسئز بئر طايفا ائله سئزي حئرصلندئره​جه‌يم."


text:
لاکئن اِشَعيا جورعت ادئب ديئر: "مني آختارمايانلار مني تاپديلار، مني طلب اتمه‌ينلره، من ظاهئر اولدوم."


text:
بلجه، سوروشورام: مگر تاري اؤز خالقيني ردّ ادئب؟ اصلا! چونکي من ده ائبراهئمئن نسلئندن، بنيامئن قبئله​سئندن اولان بئر ائسرايئللي‌يَم.


text:
تاري اوّلجه​دن تانيديغي اؤز خالقيني ردّ اتمه‌يئب. مگر سئز موقدّس يازينين ائليا حاقّيندا نه ددئيئني بئلمئرسئنئز؟ ائليا ائسرايئلدن تارييا شئکايت ادئب ديئر:


text:
"يارب! سنئن پيغمبرلرئني اؤلدوروبلر، سنئن قوربانگاهلاريني ييخيبلار و من تک قالميشام. منئم ده جانيمي آختاريرلار."


text:
لاکئن تاريدان اونا گلن جاواب نه‌دئر؟ "من اؤزوم اوچون يدّي مئن نفر ساخلاميشام کي، بَعَل قاباغيندا دئز چؤکمه‌يئبلر."


text:
نجه کي، يازيليب: "تاري اونلارا بو گونه کئمي يوخولوق روحونو ورئب؛ گورمه‌ين گؤزلر، اشئتمه‌ين قولاقلار.


text:
بلجه ديئرم: مگر اونلار ييخيلماق اوچون بودره​دئلر؟ اصلا! آمّا اونلارين تقصئري قيري‌​يهودئلرئن نئجاتينا سبب اولدو کي، اونلاري قيرته گتئرسئن.


text:
و اگر اونلارين تقصئري دونيايا دؤولت، اونلارين قوصورو قيري‌يهودئلره دؤولتلئک اولدو، گؤر اونلارين کامئلّئيي نه قدر آرتيق دؤولتلئک گتئره​جک!


text:
لاکئن سئزه اي قيري‌يهودئلر ديئرم: من قيري‌يهودئلرئن حوارئسي اولدوغوما گؤره، اؤز خئدمتئمي عئزّتلي ساييرام


text:
چونکي اگر اونلارين ردّ اولونماسي دونيانين باريشماسي اولدو، قبول اولونمالاري اگر اؤلولرئن حياتا دؤنمه‌سي ديئل، بس نه‌دئر؟


text:
اگر خمئرئن ائلک حئصّه​سي موقدّسدئر، بوتون خمئر ده موقدّسدئر؛ و اگر کؤک موقدّسدئر، بوداقلار دا موقدّسدئرلر.


text:
لاکئن اگر بوداقلاردان بعضئسي قوپاريلديلار، و سئز کي، چؤل زيتون آغاجي ائدئنئز، اونلارين يرئنه پيوند اولونوب، زيتون آغاجينين کؤکونه و شئره‌سئنه شرئک اولوبسونوز،


text:
دوغرودور. اونلار ائمانسيزليقلاري اوچون کسئلدئلر، آمّا سن ائمانينا گؤره يرئنده دورورسان. تکبّورلَنمه، لاکئن قورخ!


text:
باخ ائندي تارينين مهرئبانليق و شئدّتئنه: ييخيلانلارا اولان شئدّته، لاکئن سنه اولان مهرئبانليغا، اگر اونون مهرئبانليغيندا قالاسان؛ يوخسا سن ده کسئله‌جکسن.


text:
اونلار دا اگر ائمانسيزليقلاريندا قالماسالار، پيوند اولونارلار. چونکي تاري قادئردئر کي، اونلاري گئنه پيوند اتسئن.


text:
چونکي اگر سن او طبئعتن وحشي اولان زيتون آغاجيندان کسئلئب، طبئعتئنه ضئدّ اولان ياخشي زيتون آغاجينا پيوند اِدئلدئن، اصل بوداقلار اؤز زيتون آغاجينا داها نه‌قدر چوخ پيوند اولوناجاقلار!


text:
چونکي اي قارداشلار، ائسته‌مئرم کي، بو سئرّدن بئخبر اولاسينيز، اِله کي، اؤز اؤزونوزو عالئم ساياسينيز: قيري‌يهودئلردن خئلاص اولانلارين سايي تاماملاشانا قدر، ائسرايئلدن بئر حئصّه​نئن اوره‌يي برکله‌يئب.


text:
و بلجه بوتون ائسرايئل خئلاص اولاجاق، نجه کي، يازيليب: "قورتاريجي صحيوندان گله​جک، و دئنسئزلئيي يعقوبدان گؤتوره​جک.


text:
ائنجئله گؤره اونلار سئزئن اوچون دوشمندئرلر؛ لاکئن سچئلمه‌يه گؤره اجدادلارينين خاطئرئنه گؤره تارينين عزئزلري​دئرلر.


text:
نجه سئز بئر زامانلار تارييا ائطاعتسئز ائدئنئز و ائندي اونلارين ائطاعتسئزلئيي اوزوندن مرحمت تاپيبسينيز،


text:
اله‌جه ده اونلار ائندي ائطاعتسئز اولوبلار کي، سئزئن تاپديغينيز مرحمتئن سببئنه گؤره، اؤزلري ده مرحمت تاپسينلار.


text:
باخ تارينين دؤولتئنئن درئنلئيئنه، اونون هم حئکمت، هم ده معرئفتئنه! اونون حؤکملري نه درجه​ده آغيلاسيغمازدير، يوللاري دا نه درجه​ده باشا دوشولمزدئر!


text:
بونون اوچون اي قارداشلار، تارينين مرحمتئنئن خاطئرئنه سئزه يالواريرام کي، بدنلرئنئزي تارييا دئري، موقدّس، و مقبول اولان قوربان تقدئم ادئن کي، بو سئزئن عئبادتئنئزدئر.


text:
و بو دونيايا بنزه​مه‌يئن، لاکئن فئکرئنئزئن تمئزلنمه‌‌سئله ديئشئلئن کي، تارينين ياخشي، مقبول و کامئل ائراده​سئنئن نه اولدوغونو بئلئب، يرئنه يتئره‌سئنئز.


text:
چونکي منه باغيشلانان فيضله سئزئن هر بئرئنئزه ديئرم کي، اؤزونوزو لوزوموندان داها اوستون سايمايين. لاکئن هر کس تارينين اونا وردئيي ائمان اؤلچوسونه گؤره، دوشونجه​لرئنده اؤلچولو اولسون.


text:
و چونکي بئزه ورئلن فيضه گؤره، جوربه​جور روحاني عطالاريميز وار؛ اگر نبئلئکدئر، ائمانين اؤلچوسونه گؤره.


text:
اگر نصئحت وِرَندئر، نصئحتئله. اگر احسان اِدَندئر، سخاوتله. اگر رهبرلئک اِدَندئر، قيرتله. اگر مرحمت گؤرسه‌دندئر، اوزو-آچيقليقلا.


text:
بئربئرئنئزله همفئکئر اولون؛ تکبّورلو اولمايين، لاکئن آلچاقلارلا دا دوستلوق ادئن. اؤزونوزو عالئم سايمايين.


text:
اي سوگئلئلر، قئصاص آلمايين، آنجاق تارينين قضبئنه يول ورئن، چونکي يازيليب: "رب ديئر: قئصاص منئمدئر، عوضئني من وره​جه‌يم.


text:
لاکئن اگر دوشمنئن آجدير، اونو يدئزدئر، اگر سوسوزدور، اونا ائچئرت. چونکي بونو اتمکله اونون باشينا کؤز کؤمور ييغيرسان."


text:
هرکس حؤکومت منصبلرئنه تابع اولسون، چونکي اِله بئر حؤکومت يوخدور کي، تاري طرفئندن اولماسين و مؤوجود اولان حؤکومتلر ده تاري طرفئندن تعيئن اولونوب.


text:
بونا گؤره ده حؤکومته ضئدّ دوران، تارينين تعيئن اتدئيئنه ضئدّ دورور و ضئدّ دورانلار اؤزلرئنه محکومئيّت گتئره​جکلر.


text:
چونکي حاکئملر ياخشي رفتارلار اوچون يوخ، پئس رفتارلار اوچون قورخولودورلار. ائسته‌يئرسن کي، حؤکومتدن قورخماياسان؟ ياخشي ائش گؤر و او، سني تعرئفله‌ير.


text:
چونکي او سنئن خيئرئن اوچون تارينين خئدمتچئسي‌دئر. لاکئن اگر پئس ائش گؤره​سن، قورخ! چونکي او، بوش يره قيلينج داشيمير؛ او تارينين خئدمتچئسي‌دئر، ائنتئقام آلاندير کي، پئس ائش گؤره‌نه تارينين قضبئني گتئرئر.


text:
ورگئني ده بونا گؤره ورئرسئنئز؛ چونکي حاکئملر تارينين خئدمتچئسي‌دئرلر و اؤزلرئني محض بو ائشه وقف ادئبلر.


text:
هرکسه حاقّيني ورئن؛ اگر باجدير، باجي؛ اگر ورگئدئر، ورگئني؛ اگر قورخودور، قورخونو؛ اگر احتئرامدير، احتئرامي.


text:
چونکي "زئنا اتمه"، "آدام اؤلدورمه"، "اوغورلوق اتمه"، "طاماحکارليق اتمه" و بوندان باشقا نه امر وار، بو کلامدا خولاصه اولور: "قونشونو اؤزون کئمي سِو."


text:
و بونو ادئن، چونکي زاماني بئلئرسئنئز کي، سئزئن يوخودان اويانماغينيزين واختي آرتيق گلدي؛ چونکي ائندي خئلاص ائمان گتئردئيئمئز واختدان داها ياخيندير.


text:
گوندوزده اولانلار کئمي دوروست رفتار ادک؛ عيش-عئشرت و کفلئلئکله يوخ، عئفّتسئزلئک و سفاهتله يوخ، داعوا و حسدله يوخ.


text:
يئين آدام، يمه‌ين آداما حقارت گؤزو ائله باخماسين. يمه‌ين آدام دا يئينه حؤکم اتمه‌سئن. چونکي تاري اونو قبول ادئب.


text:
سن کئمسن کي، اؤزگه​نئن قولونا حؤکم ادئرسن؟ قولو حاقلي چيخاردان دا، حاقسيز چيخاردان دا آغاسي‌دير. قول حاقلي چيخاجاق دا، چونکي ربّئن گوجو وار کي، اونو حاقلي چيخارتسين.


text:
بئري، بئر گونو آيري بئر گوندن افضل سايير، لاکئن آيري بئري هر گونو برابر سايير. قوي هر کس اؤز فئکرئنده کامئل يقئني اولسون.


text:
بئر گونو عزئز توتان آدام، اونو رب اوچون عزئز توتور، يئين آدام رب اوچون ييئر، چونکي تارييا شوکور ادئر. يمه‌ين آدام دا رب اوچون يمئر و تارييا شوکور ادئر.


text:
چونکي اگر ياشاييريق، رب اوچون ياشاييريق؛ اگر اؤلوروک ده، رب اوچون اؤلوروک. بونا گؤره ده ائستر ياشاياق، ائستر اؤلک، بئز ربّئنئک.


text:
بس سن نه اوچون قارداشينا حؤکم ادئرسن؟ و يا سن نه اوچون قارداشينا حقارتله باخيرسان؟ چونکي بئز هاميميز تارينين موحاکئمه تختئنئن قاباغيندا داياناجاغيق.


text:
اونا گؤره کي، يازيليب: رب بويورور؛ حياتيم حاقّي اوچون، هر دئز قاباغيمدا چؤکه​جک، و هر دئل تاريني ائقرار اده​جک.


text:
بونا گؤره ده بئربئرئمئزه آرتيق حؤکم اتمه‌يک، لاکئن بونا قرار ورک کي، بئر قارداشين يولونا مانع و يا بودره​دن بئر شي قويماياق.


text:
بئلئرم و رب عئسادا يقئنئم وار کي، هچ بئر شي اؤزو-اؤزونده نجئس ديئلدئر؛ آمّا بئر شيي نجئس سايان اوچون، او شي نجئسدئر.


text:
چونکي اگر سنئن قارداشين، يدئيئن بئر شيدن اؤتري ائنجه​يئر، آرتيق سن محبّت اوزوندن رفتار اتمئرسن. اؤز يئيه​جه‌يئنله او آدامي هلاک اتمه کي، مسئح اونون خاطئرئنه اؤلدو.


text:
يمک خاطئرئنه تارينين ائشئني پوزمايين. هر شي دوغرودان دا طاهئردئر، لاکئن يدئکلري ائله اؤزگه آدامين بودرمه​سئنه سبب اولان اوچون او شي پئس اولور.


text:
اگر سنئن ائمانين وار، تارينين حوضوروندا اؤزونه ساخلا. خوش او آدامين حالينا کي، تصدئق اتدئيي ائشده اؤزونو محکوم اتمئر.


text:
آمّا بئر يمکدن شوبهه ادن آدام، او يمه‌يي اگر يسه، محکوم اولور. چونکي گؤردويو ائش ائماندان ديئل؛ و ائماندان اولمايان هر شي گوناهدير.


text:
اونا گؤره کي، مسئح ده اؤز خوشلوغونو آختارمادي؛ آمّا نجه کي، يازيليب: "سني دانلايانلارين دانلاغي منئم اوستومه دوشدو."


text:
چونکي قاباقدان يازيلانلارين هاميسي، بئزئم تعلئمئمئز اوچون يازيلدي کي، تحمّول و موقدّس يازيلارين تسلّئسي‌ ائله اومئدئمئز اولسون.


text:
چونکي بونو ديئرم کي، مسئح تارينين حقئقتئندن اؤتري ختنه​نئن خئدمتکاري اولدو کي، اجداديميزا ورئلن وعده​لري تصدئق اتسئن.


text:
و قيري‌​يهودئلر تارينين مرحمتي اوچون اونا عئزّت ورسئنلر، نجه کي، يازيليب دا؛ بونا گؤره قيري‌يهودئلر آراسيندا حمد اده​جه‌يم، و سنئن آدينا اوخوياجاغام.


text:
و گئنه اِشَعيا ديئر: يسّه‌نئن کؤکوندن اولان گله​جک. و او، قيري‌يهودئلره حؤکمرانليق اتمک اوچون قالخاجاق. قيري‌يهودئلر اونا اومئد باغلاياجاقلار.


text:
قوي اومئد تاريسي ائماندا سئزي هر جور شادليق و باريشلا دولدورسون کي، سئز موقدّس روحون قووّتي ائله، اومئدله دولوب داشاسينيز.


text:
بوندان علاوه، اي قارداشلار، من اؤزوم ده سئزئن حاقّينيزدا يقئنئم وار کي، سئز اؤزونوز ده ياخشيليقدا دؤولتلي و هر معرئفتده دولوسونوز و بئربئرئنئزي ده نصئحت اتمه‌يه قادئرسئنئز.


text:
آمّا بعضي مسله​لر باره​ده سئزه داها جسارتله يازميشام کي، سئزه خاطيرلاميش اولوم، او فيضدن اؤتري کي، تاري طرفئندن منه ورئلئب کي،


text:
قيري‌يهودئلره عئسا مسئحئن خئدمتکاري اولام و تارينين ائنجئلئنه بئر کاهئن کئمي خئدمت اِدَم، اِله کي، منئم تقدئم اتدئيئم قيري‌يهودئلر، تارييا مقبول و موقدّس روح طرفئندن تقدئس اولونموش بئر قوربان اولسون.


text:
چونکي من هچ بئر شي دانيشماغا جسارت اِتمه‌رم، مگر اونلار حاقّيندا کي، مسئح منئم واسئطمله قيري‌يهودئلرئن ائطاعتي اوچون هم سؤزده، هم ده عملده،


text:
علامتلر و عجايئبلر قووّتئنده و موقدّس روحون قووّتئنده يرئنه يتئرئب؛ بله کي، اورشلئمدن باشلاييب «ائلئرکوما» قدر مسئحئن ائنجئلئني تامام-کامال وعظ اتمئشم.


text:
و بله چاليشميشام کي، ائنجئلي، مسئحئن حله آدي اونلارا يتئشمه​مئش يرلرده وعظ ادئم کي، اؤزگه بئر آدامين بونؤوره​سئنده بئنا اتمه‌يئم.


text:
آمّا نجه کي، يازيليب: اونون حاقّيندا خبرلري اولمايانلار گؤره​جکلر، و اشئتمه​مئش اولانلار آنلاياجاقلار.


text:
آمّا ائندي کي، بو اؤلکه​لرده آرتيق بئر ير قالماييب و اوزون ائللردن بري سئزئن طرفلرئنئزه گلمه‌يي آرزو ادئرم،


text:
ائسپانئيايا کچئب-گدنده اومئدئم وار کي، سئزي ده گؤرَم و اوّل بئر مودّت سئزئن يانينيزدا اولماقدان بئر آز دويام و سونرا سئز مني اورايا يولا سالاسينيز.


text:
چونکي مقدونئيّه و اخايئه‌يه خوش گؤروندو کي، اورشلئمده​کي موقدّسلرئن آراسيندا کاسيب اولانلارا کؤمک ييغسينلار.


text:
البتّه خوش گؤروندو، هم ده اونلارا بورجلودورلار. چونکي اگر قيري‌يهودئلر اونلارين روحاني برکتلرئنده شرئک اولدولار، اونلارا مادّي برکتلرله ده خئدمت اِتمه‌لي​دئرلر.


text:
بلجه بو ائشي باشا چاتيريب و بو ثمره​ني اونلارين الئنه چاتديراندان سونرا، سئزئن طرفلرئنئزدن کچئب ائسپانئيايا گده​جه‌يم.


text:
ائندي اي قارداشلار! سئزه ربّئمئز عئسا مسئحئن خاطئري اوچون و روحون محبّتئنئن خاطئري اوچون يالواريرام کي، تارييا منئم حاقّيمدا اتدئيئنئز دوعالاردا منئمله بئرلئکده چاليشاسينيز کي،


text:
اونو ربده موقدّسلره لايئق اولان شکئلده قبول ادئن و سئزه نه احتئياجي وارسا، اونا کؤمک ادئن؛ چونکي او دا بئر چوخلارينا و منئم اؤزومه ده کؤمک ادئب.


text:
منئم جانيم اوچون اؤز باشلاريني قويدولار و اونلاردان آنجاق من يوخ، بوتون قيري​‌يهودي کئلئسالار تشکّور ادئرلر.


text:
اونلارين اوئنده اولان کئلئسايا دا سالام يتئرئن. آسئيانين مسئح اوچون ائلک محصولو اولان سوگئلئم اَپَنتوسا دا سالام يتئرئن.


text:
قوحوموم و زئندانداکي يولداشلاريم آندرونئکوس و يونئياسا سالام يتئرئن کي، حوارئلر آراسيندا شؤهرت قازانميش و مندن داها قاباق مسئحه ائمان گتئرئبلر.


text:
رب اوچون زحمت چکن ترايفايئنا و ترايفوسا سالام يتئرئن. سوگئلي پرسئسه ده سالام يتئرئن کي، ربده چوخ زحمت چکئب.


text:
اي قارداشلار، سئزه يالواريرام کي، اؤيره‌ندئيئنئز تعلئمئن عکسئنه اولانلاردا، آيريليقلارا و مانعلره سبب اولانلاردا گؤزونوز اولسون و اونلاردان اوزاق دورون.


text:
چونکي بله آداملار ربّئمئز مسئحه يوخ، اؤز قارينلارينا قوللوق ادئرلر؛ و شئرئن و آلداتان نئطقلرله ساده آداملارين اورکلرئني آزديريرلار.


text:
چونکي سئزئن ائطاعتئنئزئن خبري هامييا چاتيب. بونون اوچون من ده سئزئن حاقّينيزدا سوئنئرم. لاکئن ائسته‌يئرم کي، ياخشي اولان شيلرده حئکمتلي و پئس اولان شيلرده معصوم اولاسينيز.


text:
منئم و بوتون کئلئسانين مهمانداري اولان قايوس دا سئزه سالام گؤنده‌رئر. شهرئن خزئنه​داري اولان اِراستوس و کوآرتوس قارداش دا سئزه سالام گؤنده‌رئرلر.


text:
ائندي اونا جلال اولسون کي، منئم موژدم و عئسا مسئحئن وعظئنه گؤره سئزي برقرار اتمه‌يه قادئردئر، او سئرّئن کشفئنه گؤره کي، کچمئش زاماندا اوزون بئر مودّت اوچون گئزلي ساخلانميش ائدي.


text:
آمّا هم ائندي آشکار اولوب و نَبه‌وي کئتابلارين واسئطه‌سئله ابدي تارينين حؤکمونه گؤره بئلدئرئلئب کي، بوتون مئلّتلرئن ائماندان اولان ائطاعته سبب اولسون؛


text:
قورئنتده اولان تارينين کئلئساسينا، يعني موقدّس اولماغا دعوت اولونموش، مسئح عئسادا تقدئس اولونموشلارا، و اونلارين ربّي و بئزئم ربّئمئز عئسا مسئحئن آديني هر يرده ذئکر اِدَنلرئن هاميسينا،


text:
ائندي اي قارداشلار، ربّئمئز عئسا مسئحئن آدي​ ائله سئزه يالواريرام کي، هامينيز بئر دوشونجه​ده اولون و آرانيزدا آيريليقلار اولماسين و سئز بئر فئکئرده و بئر رأيده موتّفئق اولون.


text:
دمک ائسته‌دئيئم بودور کي، هر بئرئنئز ديئر: "من پولوسدان تَبَعئيّت ادئرم"، "من اَپولّوسدان تَبَعئيّت ادئرم"، "من کئفادان تَبَعئيّت ادئرم"، "من ده مسئحدن تَبَعئيّت ادئرم"".


text:
چونکي مسئح، مني تعمئد ورمه‌يه يوخ، ائنجئلئن خوش خبرئني وعظ اتمه‌يه گؤنده‌ردي؛ هم ده سؤز حئکمتي ائله يوخ کي، مبادا مسئحئن چارميخي بوشا گتسئن.


text:
چونکي چارميخ باره​ده اولان کلام، هلاک اولانلار اوچون آغيلسيزليقدير، لاکئن بئز نئجات تاپانلار اوچون تارينين قودرتي‌دئر.


text:
هارادادير حئکمتلي؟ هارادادير دئن عالئمي؟ هارادادير بو عصرئن اَدئبلري؟ مگر تاري بو دونيانين حئکمتئني آغيلسيزليغا چوئرمه‌يئب؟!


text:
دونيا اؤز حئکمتئنئن واسئطه​‌سئله تاريني تانيماديغينا گؤره، تارييا دا، اؤز حئکمتئنده بو، خوش گلدي کي، وعظ ادئلن کلامين آغيلسيزليغي ائله ائنانانلاري قورتارسين.


text:
آمّا بئز چارميخا چکئلمئش مسئحي وعظ ادئرئک کي، يهودئلره بودره​مه داشي، قيري​‌يهودئلره ده عاغيلسيزليقدير.


text:
چونکي تارينين عاغيلسيزليغي ائنسانلارين حئکمتئندن داها حئکمتلي‌دئر، تارينين ضعئفلئيي ده ائنسانلارين قودرتئندن داها قودرتلي‌دئر.


text:
بونا گؤره قارداشلار، آلديغينيز دعوته باخين. ائنسان اؤلچوسونه گؤره، آرانيزدا حئکمتلي، قودرتلي و اصئلزاده چوخ يوخ ائدي.


text:
آمّا تاري دونيانين عاغيلسيز ساييلانلاريني سچئب کي، حئکمتلي​لري اوتانديرسين و دونيانين ضعئف ساييلانلاريني سچئب کي، گوجلولري اوتانديرسين.


text:
تاري دونيانين اصئلزاده اولمايانلاريني، حقئر گؤرولَنلرئني، حتّا هچ ساييلانلاريني سچئب کي، اهمئيّتلي ساييلانلاريني هچه اِندئرسئن.


text:
لاکئن سئز اونون سايه​سئنده مسئح عئساداسينيز کي، تاريدان بئزه حئکمت، صالحلئک، قودسئيّت و فئدئيه اولوبدور.


text:
قارداشلار، او زامان کي، تارينين حاقّينداکي شهادتي سئزه اعلان اتمک اوچون يانينيزا گلدئم، کلام و يا حئکمت صاحئبي کئمي گلمه‌دئم.


text:
چونکي آرانيزدا اولاندا نئيّتئم بو ائدي کي، هچ بئر شي بئلمه‌يئم، مگر عئسا مسئح و اونو دا چارميخا چکئلمئش.


text:
سؤزوم و وعظئم ده حئکمتئن ائنانديريجي کلامي​ ائله ديئلدي، موقدّس روحون و قودرتئن ظوهورو ائله ائدي کي،


text:
لاکئن کامئللر آراسيندا حئکمت دانيشيريق؛ آمّا نه بو عصرئن، نه ده بو دؤورون کچئب گدن حاکئملرئنئن حئکمتئني.


text:
بئز تارينين سئرّي حئکمتئندن، يعني گئزلي قالميش حئکمتئندن دانيشيريق. او حئکمت کي، تاري اونو ازلدن بئزئم عئزّتئمئز اوچون موقدّر ادئب.


text:
او حئکمت کي، بو دونيانين حاکئملرئندن هچ بئري اونو درک اتمه‌يئب. چونکي درک اتسيدئلر، جلال ربّئني چارميخا چکمزدئلر.


text:
آمّا نجه کي، يازيليب دا: "تارينين اونو سونلر اوچون حاضيرلاديغي شيلري نه گؤز گؤرموش، نه قولاق اشئتمئش، نه ده ائنسانين اوره‌يي دوشونموش!""


text:
لاکئن تاري بونلاري بئزه موقدّس روحون واسئطه​‌سئله آشکار اتدي. اونا گؤره کي، موقدّس روح هر شيي، حتّا تارينين درئنلئيئني بله آراشديرير.


text:
چونکي ائنسانين دوشونجه​لرئني، ائنسانين ائچئنده اولان روحوندان باشقا کئم بئلئر؟! بلجه ده تارينين دوشونجه​لرئني تارينين روحوندان باشقا هچ کئم بئلمئر.


text:
ائندي بئز بو دونيانين روحونو يوخ، تاريدان گلن موقدّس روحو آلميشيق کي، تارينين بئزه نه باغيشلاديغيني بئلک.


text:
دانيشديغيميز بو شيلر ده، ائنسان حئکمتئنئن اؤيرتدئيي سؤزلري ائله يوخ، روحاني فئکئرلري روحاني سؤزلرله ترکئب ادئب، موقدّس روحون اؤيرتدئکلري ائله بئلدئرئرئک.


text:
آمّا نفساني آدام، تارينين روحوندان گلن شيلري قبول اتمئر، چونکي اونلار بونا عاغيلسيزليق گؤرونور و اونلاري آنلايا بئلمئر. چونکي بونلاري روحون واسئطه‌سئله تفتئش اتمک اولار.


text:
قارداشلار، من سئزئنله روحانئلرله دانيشان کئمي دانيشا بئلمه‌دئم، آنجاق جئسمانئلر کئمي، مسئحده کؤرپه​لر کئمي دانيشديم.


text:
چونکي سئز حله ده جئسمانئسئنئز. آرانيزدا پاخيلّيق و چکئشمه اولماسيندان آيا جئسماني ديئلسئنئز؟ آيا آيري ائنسانلار کئمي ياشاميرسينيز؟


text:
چونکي اگر بئري "من پولوسدان تَبَعئيّت اِدئرم" او بئري ده "من اَپولّوسدان تَبَعئيّت اِدئرم" ديئر، آيا آيري ائنسانلار کئمي ديئلسئنئز؟


text:
اَپولّوس کئمدئر؟ پولوس کئمدئر؟ آنجاق خئدمتکارديرلار کي، اونلارين واسئطه‌سئله، ربّئن هر کسه وردئيي فورصته گؤره ائمان گتئردئنئز.


text:
من، تارينين منه وردئيي فيضه گؤره، حئکمتلي بئر معمار کئمي بونؤوره قويدوم و آيري بئر آدام اونون اوستونده بئنا ادئر. آمّا هر کس نجه بئنا اتدئيئنه دئقّت اتسئن.


text:
اگر بئري بو بونؤوره اوستونده قيزيلدان، گوموشدن، قئيمتلي داشلاردان، تاختادان، ساماندان، کولَشدن بئنا اتسه،


text:
هر بئرئنئن ائشي بلّي اولاجاق؛ اونا گؤره کي، دئوان گونو اورتايا چيخاجاق، چونکي اودلا آچيغا چيخاجاق. و اود اؤزو هر کسئن ائشئنئن کيفئيّتئني ائمتاحان اده‌جکدئر.


text:
کئم تارينين معبدئني محو اتسه، تاري اونو محو اده​جک. چونکي تارينين معبدي موقدّسدئر؛ بو معبد ده سئزسئنئز.


text:
هچ کئم اؤزونو آلداتماسين. سئزلردن هر کس اگر اؤزونو بو عصرده حئکمت صاحئبي سايير، قوي عاغيلسيز اولسون کي، بلکه حئکمت آلسين.


text:
چونکي بو دونيانين حئکمتي تارينين حوضوروندا عاغيلسيزليقدير. نجه کي، يازيليب دا: "تاري‌دير کي، حئکمت صاحئبلرئني اؤزلرئنئن حؤقّه​بازليقلاري ائله توتور."


text:
ائستر پولوس اولسون، ائستر اَپولّوس؛ ائستر کئفا اولسون، ائستر دونيا؛ ائستر حيات اولسون، ائستر اؤلوم، ائستر ائندئکي شِيلر اولسون، ائستر گله​جکده​کي؛ هاميسي سئزئندئر.


text:
منه چوخ کئچئک بئر زاددير کي، سئزئن طرفئنئزدن و يا ائنسانلارين محکمه​سئنده موحاکئمه​يه چکئلئم. حتّا من اؤزوم بله، اؤزومو موحاکئمه​يه چکمئرم.


text:
بونا گؤره ده تعيئن اولونموش واختدان ائره​لي، هچ بئر شي حاقّيندا حؤکم اتمه‌يئن. لاکئن ربّئن گلئشئنه قدر گؤزله​يئن کي، قارانليقدا گئزله‌نن شيلري ائشيقلانديراجاق و اورکلرئن نئيّتلرئني آشکار اده​جک و او زامان هر کسئن تحسئني تاريدان گله​جک.


text:
قارداشلار، سئزه گؤره بو شيلري اؤزومون و اَپولّوسون حاقّيندا تمثئل کئمي بيان اتدئم کي، بئزدن اؤيره‌نئب، يازيلميش حدّئندن آرتيق اؤزونوزو گومان اتمه‌يه​سئنئز. بلجه ده هچ بئرئنئز او بئرئنئن قاباغيندا تکبّورلو اولماسين.


text:
چونکي سئزي کئم اوستون توتور؟ نه‌يئنئز وار کي، آلماييبسينيز؟ و اگر آليبسينيز، نه اوچون بس آلماميش کئمي فخر ساتيرسينيز؟


text:
سئز آرتيق توخسونوز؛ سئز آرتيق وارليسينيز؛ سئز بئزسئز پادشاهلار اولوبسونوز؛ کاش کي، سئز حقئقتن پادشاهلار اولايدينيز کي، بئزده سئزئنله بئر يرده پادشاهليق ادک.


text:
چونکي من اله دوشونورم کي، تاري بئز حوارئلري اؤلومه محکوم اولانلار کئمي آخيردا صحنه​يه چيخارتدي؛ چونکي بئز دونيانين، ملکلرئن و ائنسانلارين تاماشاسي اولموشوق.


text:
بئز مسئحئن خاطئري اوچون عاغيلسيزيق، آمّا سئز مسئحده عاغيلّيسينيز. بئز ضعئفئک، آمّا سئز گوجلوسونوز. سئز عئزّتلئسئنئز، آمّا بئز حؤرمتسئزئک.


text:
اَللرئمئزله ائشله‌يئب، زحمت چکئرئک. بئزي سؤيورلر، بئز خيئر-دوعا ورئرئک. بئزه عذاب ورئرلر، بئز تاب گتئرئرئک.


text:
بئزه ائفتئرا آتيرلار، بئز يومشاق جاواب ورئرئک. حتّا ائندئيه کئمي ده دونيانين توفاله​سي و هر شيئن زئبئلي اولموشوق.


text:
چونکي اگر مسئحده مئنلرجه موعلّئمئنئز اولسا بله، آتالارينيز آزدير. عئسا مسئحده من ائنجئلئن واسئطه​‌سئله سئزه آتا اولدوم.


text:
بو سببدن ربده سوگئلي و امئن اولان اوغلوم تئموتاعوسو يانينيزا گؤنده‌رمئشم و او، مسئحده اولان يوللاريمي سئزه خاطيرلاداجاق، نجه کي، هر يرده و هر کئلئسادا تعلئم ورئرم.


text:
لاکئن اگر رب ائسته‌سه، تزلئکله يانينيزا گله​جه‌يم و مغرور اولانلارين سؤزونو يوخ، گوجلرئني بئله​جه‌يم.


text:
خبر ورئلئب کي، آرانيزدا جئنسي عئفّتسئزلئک وار، اله بئر عئفّتسئزلئک کي، قيري‌يهودئلر آراسيندا بله يوخدور. بو کي، بئري اؤز آتاسينين آروادي ائله ياشايير.


text:
آمّا سئز شئشئب، فخر ادئرسئنئز. عوضئنه ياس توتماييرسينيز کي، بله بئر ائشي گؤرن آدام آرانيزدان گؤتورولسون.


text:
لاکئن من، گرچي جئسمن يوخ روحن سئزئنله وارام، يانينيزدا ائمئش کئمي بو ائشي گؤرن آدامين حاقّيندا آرتيق حؤکم اتمئشم.


text:
او زامان کي، ربّئمئز عئسا مسئحئن آديندا سئز، ربّئمئز عئسا مسئحئن قودرتي ائله بئر يره ييغيليرسينيز، و منئم روحوم دا سئزئنله،


text:
کؤهنه ماياني تمئز ادئب آتين کي، تزه خمئر اولاسينيز. نجه کي، حقئقتن ده ماياسيزسينيز. چونکي بئزئم پاسخا قوزوموز مسئح بئزئم اوچون قوربان اولوب.


text:
بونا گؤره گلئن نه کؤهنه مايا ائله، نه ده کئن و پئسلئيئن ماياسي ائله، لاکئن صافليغين و حقئقتئن ماياسيز فطئري ائله بايرام توتاق.


text:
آمّا نه کي، اصلا بو دونيانين عئفّتسئزلري ائله، و يا طاماحکار و شيّادلاري​ ائله، يا دا بوتپرستلري ائله قاريشماياسينيز. چونکي او حالدا سئز بو دونيادان آرتيق چيخيب گتمه‌لئسئنئز.


text:
سئزه بونو يازيرام کي، قارداش آدلانان لاکئن عئفّتسئز، طاماحکار، بوتپرست، سؤيوش ورن، کفلنن، و سويغونچو بئر آداملا اوتوروب​ ​دورمايين. بله آداملا حتّا يمک ده يمه‌يئن.


text:
سئزلردن بئرئنئن او بئرئسي ائله داعواسي اولاندا، نجه جسارت اده بئلر کي، مسله​ني موقدّسلرئن حوضورونا يوخ، ائمانسيزلارين محکمه​سئنه آپارسين؟


text:
و يا مگر بئلمئرسئنئز کي، دونياني موقدّسلر موحاکئمه اده​جک؟ اگر دونياني سئز موحاکئمه اده​جکسئنئز، آيا قابئل ديئلسئنئز کي، لاپ کئچئک داعوالاردا حؤکم اده‌سئنئز؟


text:
بس اگر بو حياتين مسله​لري حاقّيندا داعوالارينيز وار، آيا او آداملاري قاضي تعيئن ادئرسئنئز کي، کئلئسادا لاپ اهمئيّتسئز ساييلير؟


text:
بونلاري ديئرم کي، اوتاناسينيز. مگر آرانيزدا، بئر نفر ده اولسون، حئکمتلي آدام يوخدور کي، اؤز قارداشلاري آراسيندا قاضي اولسون؟


text:
اصلئنده آرانيزدا داعوالارين اولماسي، سئزئن اوچون بئر شئکستدئر. حاقسيزليغا دؤزه​سئنئز، داها ياخشي اولماز؟ مغبون اولاسينيز، داها ياخشي اولماز؟


text:
يوخسا بئلمئرسئنئز کي، صالح اولمايانلار تارينين پادشاهليغيني مئراث آلماياجاقلار. آلدانمايين؛ عئفّتسئزلر، بوتپرستلر، زئناکارلار، کئشئبازلار، اوشاقبازلار،


text:
سئزلردن بعضئلرئنئز ده بو جور ائدئنئز؛ لاکئن يويولدونوز، تقدئس اولوندونوز، ربّئمئز عئسا مسئحئن آديندا و تاريميزين موقدّس روحوندا صالح ساييلدينيز.


text:
هر شي منه جائزدئر، لاکئن هر شي فايدالي ديئل. هر شي منه جائزدئر، لاکئن قويمارام کي، هچ بئر شي منه حؤکمرانليق اتسئن.


text:
يمک قارين اوچوندور، قارين دا يمک اوچون. لاکئن تاري اونلارين هر ائکئسئني ده آرادان آپاراجاق. آمّا بدن عئفّتسئزلئک اوچون ديئل، رب اوچوندور و رب ده بدن اوچوندور.


text:
مگر بئلمئرسئنئز کي، بدنلرئنئز مسئحئن عوضولري​دئر؟ ائندي مسئحئن عوضولرئني گؤتوروب، فاحئشه​نئن عوضولري ادئم؟ اصلا.


text:
مگر بئلمئرسئنئز کي، فاحئشه بئر آروادلا ياتان، اونونلا بئر بدن اولور؟ چونکي تاري ديئر: "ائکئسي بئر بدن اولاجاقلار."


text:
جئنسي عئفّتسئزلئکدن قاچين. ائنسانين اتدئيي هر گوناه بدندن اشئکدئر. آمّا جئنسي عئفّتسئزلئک ادن بئر آدام اؤز بدنئنئن ضئدّئنه گوناه ادئر.


text:
و يا مگر بئلمئرسئنئز کي، تاريدان آلديغينيز بدن، سئزده ياشايان موقدّس روحون معبدي​دئر و سئز اؤزونوزونکو ديئلسئنئز؟!


text:
آرواد اؤز بدنئنه ائختئيار صاحئبي ديئل، اونا ائختئيار صاحئبي اولان اَردئر. اِله‌جه ده ار اؤز بدنئنه ائختئيار صاحئبي ديئل، اونا ائختئيار صاحئبي اولان آرواددير.


text:
بئربئرئنئزي محروم اتمه‌يئن، مگر راضيليقلا، او دا مووقّتي بئر مودّت اوچون کي، اؤزونوزو عئبادته وقف اده​سئنئز. سونرا گئنه ده بئرله‌شئن کي، نفسئنئزئن قاباغيني آلا بئلمه‌دئيئنئزدن، شيطان سئزي وسوسه‌يه سالماسين.


text:
آمّا گئنه ده آرزو ادئرم کي، بوتون ائنسانلار منئم کئمي اولسونلار. لاکئن هر کسئن تاريدان اؤز عطاسي وار؛ بئرئنئنکي بله، او بئرئنئنکي اِله.


text:
لاکئن اگر نفسلرئنئن قاباغيني آلا بئلمئرلر، اِولنسئنلر. چونکي اولنمک، شهوت اودو ائله يانماقدان ياخشي‌دير.


text:
(لاکئن اگر آيريلسا، اَره گتمه​مئش قالسين، يا دا اؤز اَري​ ائله باريشسين.) اَر ده اؤز آرواديني بوشاماسين.


text:
آمّا قالانلاراينا، ربّ يوخ، من ديئرم کي، اگر بئر قارداشين آروادي ائمانلي ديئل و آرواد اونونلا قالماغا راضيدير، اَري اونو بوشاماسين.


text:
چونکي ائمانسيز اَر، آروادينين واسئطه‌سئله تقدئس اولونور و ائمانسيز آرواد دا ائمانلي اَرئنئن واسئطه​‌سئله تقدئس اولونور. او بئري حالدا اوشاقلارينيز ناپاک اولارديرلار، لاکئن ائندي موقدّسدئرلر.


text:
آمّا اگر ائمانلي اولمايان آيريلسا، قوي آيريلسين. بله وضعئيّتلرده قارداش و يا باجي آرتيق باغلي ديئل. لاکئن تاري بئزي باريشا دعوت ادئر.


text:
چونکي اي آرواد، هارادان بئلئرسن کي، اَرئني نئجات ورمه‌يه​جکسن؟ يا دا اي اَر، هارادان بئلئرسن کي، آرواديني نئجات ورمه‌يه​جکسن؟


text:
آنجاق هر کس ربّئن اونا تعيئن اتدئيي کئمي و تاريدان آلديغي دعوته گؤره رفتار اتسئن. بونو بوتون کئلئسالارا امر ادئرم.


text:
اگر بئري ختنه​لي ائکن دعوت اولوندو، ختنه​سئز کئمي اولماغا چاليشماسين. اگر بئري ختنه​سئز ائکن دعوت اولوندو، ختنه اولونماسين.


text:
چاغيريلديغين زامان اگر نؤکر ائدئن، بو باره‌ده فئکئر چکمه. لاکئن اگر آزاد اولماغا ائمکانين وار، فورصتي الدن ورمه.


text:
چونکي رب طرفئندن دعوت اولونان زامان، نؤکر آدام ربّئن آزاد آدامي‌دير. اِله‌جه ده دعوت اولوندوغو زامان، آزاد اولان آدام مسئحئن نؤکري‌دئر.


text:
بله دوشونورم کي، ائندئکي سيخينتيلار اوزوندن بو، ياخشي‌دير. يعني بو ياخشي‌دير کي، ائنسان، اولدوغو کئمي قالسين.


text:
اگر بئر آروادا باغليسان، آيريلماق دالينجا اولما. اگر آرواددان آيريليبسان، آرتيق آرواد آلماق دالينجا اولما.


text:
آمّا اِولنسن ده، گوناه اتمه‌يئبسن؛ اگر بئر قيز دا اَره گتسه، گوناه اتمه‌يئب. آمّا بله آداملار بو حياتدا اذئيّت چکه​جکلر و من چاليشيرام کي، سئزي بونلاردان حئفظ ادئم.


text:
آمّا قارداشلار، بونو دمه‌لئيم کي، واخت قيسالانيب. اونا گؤره ده، بوندان سونرا آروادي اولانلار، اولمايانلار کئمي اولمالي‌ديرلار؛


text:
آغلايانلار، آغلاماميشلار کئمي. شادليق ادنلر، شادليق اتمه​مئشلر کئمي. مال آلانلار هچ شيه مالئک اولماميشلار کئمي.


text:
بو دونيادان ائستئفاده ادنلر، کامئل ائستئفاده اتمه​مئشلر کئمي اولمالي‌ديرلار. چونکي بو دونيانين ائندئکي حالي کچئب گدئر.


text:
لاکئن ائسته‌يئرم کي، سئز بونلارين قيدئندن آزاد اولاسينيز. اِولي اولمايان کئشي ربّئن ائشلري قيدئنده‌دئر کي، اونو راضي اتسئن.


text:
بلجه علاقه​سي ائکي يره بؤلونور. اَرسئز آرواد و باکئره قيز ربّئن ائشلري قيدئنده​دئر کي، نجه جئسمن و روحن موقدّس قالسين. لاکئن اَرلي آرواد دونيه‌وي شيلرئن قيدئنده‌دئر کي، نجه اَرئني راضي اتسئن.


text:
بونو سئزئن اؤز خيئرئنئز اوچون ديئرم. آزادليغينيزي محدود اتمک اوچون دمئرم. ديئرم کي، دئقّتئنئزي داغيتمادان ربّه وقف اولونوب، اونا لايئق بئر حالدا ياشاياسينيز.


text:
اگر بئري اله گومان ادئر کي، باکئره قيزينين حاقّيندا حاقسيزليق ادئر، اگر قيزين ياشي کچئر و اِوله‌نمه‌سي گرکدئر. او، نه ائسته‌يئر، اتسئن. گوناه اتمز. قوي اونلار اِوله‌نسئنلر.


text:
آمّا هر کس کي، اؤز اوره‌يئنده قرارلي‌دير و احتئياج گؤرمه‌يئب، اؤز ائراده​سئنه حاکئمدئر و اوره‌يئنده بو قرارا گلئب کي، باکئره قيزيني ساخلاسين، ياخشي اِدَر.


text:
آرواد، اَري صاغ ائکن، اونا باغلي‌دير. لاکئن اگر اَري اؤلسه، آرواد آزاددير کي، ائسته‌دئيي هر کسه اَره گتسئن، آنجاق کي، او آدام ربده اولسون.


text:
آمّا بله دوشونورم کي، اگر اولدوغو کئمي قالسا، داها بختور اولار. و گومان ادئرم کي، منده ده تارينين موقدّس روحو وار.


text:
بوتلره تقدئم اولونان قوربانلار حاقّيندا؛ بئلئرئک کي، هاميميز علم صاحئبي​يئک. علم تکبّور گتئرر، لاکئن محبّت بئنا ادر.


text:
بلجه، بوتلره تقدئم اولونان شيلرئن يمه‌سي باره​ده؛ بئلئرئک کي، بوت اصلئنده دونيادا هچ بئر شيدئر و واحئد تاريدان باشقا تاري يوخدور.


text:
بئزئم اوچون بئر تاري وار، يعني آتا کي، هر شي اونداندير و بئز اونون اوچون واريق. و بئر ربّئمئز وار يعني عئسا مسئح کي، هر شي اونون واسئطه​‌سئله‌دئر و بئز اونون واسئطه‌سئله واريق.


text:
آمّا هاميدا بو علم يوخدور؛ بعضئلري ائندئيه​جک بوتلره اله آليشيبلار کي، يدئکلري زامان اونون بوته تقدئم اولوندوغونو دوشونورلر و وئجدانلاري ضعئف اولدوغوندان نجئس اولور.


text:
چونکي اگر ضعئف وئجدانلي بئر آدام گؤرسه کي، سن بو علمه صاحئب اولان حالدا، بوتخانادا سوفره​يه اوتوروبسان، مگر جسارت آلماز کي، بوتلره تقدئم اولونان يمکلردن يسئن؟


text:
و سنئن علمئنئن نتئجه​سئنده وئجداني ضعئف اولان هلاک اولور؛ او قارداش کي، مسئح اونون خاطئري اوچون اؤلدو.


text:
بلجه، اؤز قارداشلارينيزين ضئدّئنه گوناه اِتمکله و اونلارين ضعئف وئجدانلاريني يارالاماقلا، سئز، مسئحئن ضئدّئنه گوناه اِدئرسئنئز.


text:
بونا گؤره، اگر يمک قارداشيمين يره ييخيلماسينا سبب اولور، من داها ات اصلا يمه‌رم کي، قارداشيمي ييخماييم.


text:
مگر من آزاد ديئلم؟ مگر من حواري ديئلم؟ مگر ربّئمئز عئساني گؤرمه​مئشم؟ مگر سئز ربده منئم ائشئم ديئلسئنئز؟


text:
مگر حاقّيميز يوخدور کي، ائمانلي بئر آروادي يانيميزدا گؤتوروب گزدئرک. نجه کي، حتّا آيري حوارئلر، ربّئن قارداشلاري و کئفا دا ادئر؟


text:
کئم وار کي، هر زامان اؤز خرجي ائله عسگرلئک اتمئش اولسون؟ کئم وار کي، اوزوم باغي اکئب، اونون ميوه​سئندن يمه‌سئن؟ کئم وار کي، سورونو اوتاريب، اونون سودوندن ائچمه‌سئن؟


text:
چونکي موسانين شرئعتئنده بله يازيليب: "خرمني دؤين اؤکوزون آغزيني باغلاما."" مگر تاري اؤکوزلرئن قيدئنه قالير؟


text:
مگر بئزئم اوچون بو شيلري دمئر؟ بلي، بونلار بئزئم اوچون يازيليب، چونکي شوخوملايان اومئدله جوت سورملئدئر، و خرمن دؤين تاخيلا شرئک اولماق اومئدي ائله دؤيملي‌دئر.


text:
اگر سئزئن اوستونوزده اؤزگه​لرئن بله بئر حاقّي وار، مگر بئزئم بونا داها چوخ حاقّيميز يوخدور؟ آمّا بئز بو حاقدان ائستئفاده اتمه‌دئک، لاکئن هر شيه تاب گتئردئک کي، مسئحئن ائنجئلئنئن خوش خبرئنه هچ بئر مانع اولماياق.


