# verses

text:
کئمسه داوودا خبر وردی: "اَخئتوفِل اَبشالومون يانيندا فئتنه‌چئلر آراسيندادير."" داوود ددي: "يارب، سندن آرزو ادئرم، اَخئتوفِلئن مصلحتلرئني بوشا چيخارت."


text:
داوود خالقين تارييا پرستئش اتدئيي تپه‌نئن باشينا چاتاندا، اَرکلي خوشه‌ي پالتاري جيريلميش و باشي توز-تورپاق ائچئنده اونون پئشوازينا چيخدي.


text:
لاکئن اگر شهره قاييديب اَبشالوما دئيه‌سن: «ای پادشاه، من ده سنئن قولون اولاجاغام. کچمئشده آتانا قول ائدئم، لاکئن ائندي سنه قول اولاجاغام.» او زامان منئم خيرئمه اَخئتوفِلئن مصلحتئني پوزا بئلرسن.


text:
مگر کاهئن صادوق و کاهئن اِبياتار اورادا سنئنله ديئللر؟ پادشاه ساراييندان اشئده‌جيئن هر شيي کاهئن صادوق و کاهئن اِبياتارا بئلدئرَرسن.


text:
باخ، اونلارين ائکي اوغلو، يعني صادوقون اوغلو اَخئمَعَص و اِبياتارين اوغلو يوناتان اونلارين يانيندادير و اشئده‌جيئز هر شيي اونلارين اَلي ائله منه چاتديرارسينيز."


text:
داوود تپه باشيندان بئر آز او يانا کچرکن، مِفئبوشِتئن خئدمتچئسي صئبا ائکي يوز کؤمبه چؤرک، يوز کئشمئش لاواشاسي، يوز عدد ياي مئيوه‌سي و بئر تولوق شراب يوکلَنمئش بئر جوت پالانلي اِششَکله اونون پئشوازينا چيخدي.


text:
پادشاه صئبايا ددي: "بونلار نه اوچوندور؟" صئبا ددي: "اِششَکلر پادشاهين اِو اهلئنئن مئنمه‌سي، چؤرکله ياي مئيوه‌لرئني نؤکرلرئن يمه‌سي و بو شرابي دا چؤلده اولان يورغونلارين ائچمه‌سي اوچون گتئرمئشم."


text:
پادشاه صئبايا ددي: "بس سنئن آغانين اوغلو هارادادير؟" صئبا پادشاها ددي: "باخ، او اورشلئمده قالير، چونکي ديئردي: «بو گون ائسرايئل نسلی آتامين پادشاهليغيني منه گری قايتاراجاق."


text:
پادشاه صئبايا ددي: "اگر بله‌دئر، اوندا مِفئبوشِتئن هر شيي سنئندئر."" صئبا جاواب وردی: "آياغينين تورپاغي اولوم، آغام پادشاه، قوي سنئن گؤزونده لوطف تاپيم."


text:
پادشاه داوود بَخورئمه گلدي. اورادان شاعولون نسلئندن اولان گِرا اوغلو شئمعي آدلي بئر نفر چيخدي. شئمعي داوودا لعنت اده-اده چيخيردي.


text:
داوودا و داوودون آداملارينا داش آتيردي. بوتون خالق و جنگاورلرئن هاميسي داوودون ساغيندا و سولوندا ائدي.


text:
رب سندن يرئنه پادشاه اولدوغون شاعول نسلئنئن بوتون تؤکولَن قان قئصاصيني آلير. رب پادشاهليغي اوغلون اَبشالوما ورئب. باخ، سن اؤز پئسلئيئنئن تله‌سئنه دوشوبسن، چونکي سن اَلي‌قانلي بئر آدامسان."


text:
صِرويا اوغلو اَبشه‌ي پادشاها ددي: "بو ائت لِشي نه اوچون آغام پادشاها بله لعنت اتسئن؟ ائجازه ور گدئم، اونون باشيني کسئم."


text:
آمّا پادشاه ددي: "ای صِرويا اوغوللاري، سئزه نه؟ اگر لعنت ادئر، و اگر رب اونا ديئب کي، «داوودا لعنت ات.» او واخت کئم اونا دئيه بئلر: «بله اتمه.»


text:
سونرا ابئشه‌يه و بوتون اعيانلارينا ددي: "باخ، اگر اؤز بِلئمدن گلن اوغلوم جانيمي آلماق ائسته‌يئر، بس نه قدر چوخ بو بِنيامئنلي؟ اونو بوراخين، قوي او، لعنتئني اتسئن، چونکي رب اونا بله امر ادئب.


text:
داوود و آداملاري يوللا گتدئلر. شئمعي ده اونلارلا يانبايان داغين ياماجي ائله گدئردي و گده-گده داوودا لعنت ادئب، اونا داش-تورپاق آتيردي.


text:
خوشه‌ي اَبشالوما ددي: "خير، من آنجاق ربّئن، بو خالقين، و بوتون ائسرايئل آداملارينين سچدئيي آدامين طرفئنده اولاجاغام و اونونلا دا قالاجاغام.


text:
بئر دِه گؤروم، من کئمه خئدمت اده‌جيم؟ مگر دوستومون اوغلونا ديئل؟ آتانا نجه قوللوق اتمئشم، سنه ده اله قوللوق اده‌جيم."


text:
اَخئتوفِل اَبشالوما ددي: "اِوه نظارت اتمک اوچون آتانين قويوب گتدئيي جارئيه‌لرئن يانينا گئر. او واخت بوتون ائسرايئللی‌لر اشئده‌جکلر کي، آتانين نئفرتئني قازانيبسان. بلجه سنئن طرفئنده اولانلارين هاميسينين اَل-قولو قووّتلَنه‌جک."


text:
دام اوستونده اَبشالوم اوچون چادير قوردولار، اَبشالوم دا بوتون ائسرايئللی‌لرئن گؤزو قاباغيندا آتاسينين جارئيه‌لرئنئن يانينا گئردي.


text:
او زامانلار اَخئتوفِلئن وردئيي مصلحت تارينين سؤزوندن آلينان مصلحتلرله برابر ساييليردي. اَخئتوفِلئن هر مصلحتي هم داوود اوچون، هم ده اَبشالوم اوچون بو جور ائدي.


text:
بوندان علاوه، اَخئتوفِل اَبشالوما ددي: "ائندي قوي اون ائکي مئن نفر سچئم کي، چيخيب بو گجه داوودو تعقئب ادئم.


text:
گرک اونو يورغون و قول-قانادي قيريلميش ائکن قورخويا ساليم. او واخت يانيندا اولان بوتون خالق قاچار و من ده فقط پادشاهي اؤلدوره‌رم.


text:
بوتون خالقي دا سنه قايتارارام. هامينين سنه طرف دؤنمه‌سي آختارديغين آداما باغلي‌دير. او زامان بوتون خالق باريش ائچئنده اولار."


text:
خوشه‌ي اَبشالومون يانينا گلنده اَبشالوم اونا ددي: "اَخئتوفِل بله بئر مصلحت وردی. آيا اونون وردئيي مصلحته عمل اِدَک؟ اگر يوخ، سن نه مصلحت گؤرورسن."


text:
سونرا سؤزونه داوام وردی: "بئلئرسن کي، آتان و آداملاري جنگاوردئلر. اونلار چؤلده بالالاري توتولموش آيي کئمي جيريب يارتانديلار. آتان موحارئبه‌ده تجروبه‌لي‌دئر و خالقلا بئر يرده گجه‌ني سحر اتمز.


text:
باخ ائندي او ماغارالارين بئرئنده يا دا آيري بئر يرده گئزله‌نئب. ائلک حمله‌ده سئزلردن قيريلانلار اولسا، هر اشئدن دئيه‌جک: «اَبشالومون دالينجا گدن خالقين آراسيندا قيرغين وار.»


text:
حتّا آصلان اوره‌يي کئمي اوره‌يي اولان ائگئد اوغول دا بوندان کامئل اوزولوب اَرئيه‌جک. چونکي بوتون ائسرايئل بئلئر کي، آتان جنگاور بئر آدامدير، اونونلا اولانلار آداملار دا جسوردورلار.


text:
لاکئن من بله مصلحت ورئرم: داندان بئرشئباعا قدر بوتون ائسرايئللی‌لر کي، دهنز کنارينداکي قوم کئمي‌دئرلر، سنئن يانينا ييغيلسينلار و دؤيوشه شخصن سن گده‌سن.


text:
داوودون قالديغي يرلرئن بئرئنده اونون اوستونه هوجوم گتئرئب تورپاغا دوشن شح کئمي اونلارين اوستونه اِله سَپَلَنه‌رئک کي، نه اؤزو، نه ده کي يانينداکي آداملاردان بئري بله، صاغ قالار.


text:
اگر او بئر شهره چکئلمئش اولسا، او زامان بوتون ائسرايئللی‌لر شهره ائپلر گتئرئب اوراني اله دره‌يه چکئب آتاريق کي، اورادا بئر چينقيل بله تاپيلماسين."


text:
او واخت اَبشالوملا بوتون ائسرايئللی‌لر ددئلر: "اَرکلي خوشه‌يئن مصلحتي اَخئتوفِلئن مصلحتئندن ياخشي‌دير."" چونکي رب اَبشالومون باشينا فلاکت گتئرمک اوچون، اَخئتوفِلئن ياخشي مصلحتئنئن پوزولماسينا قرار ورمئشدي.


text:
خوشه‌ي سونرا کاهئن صادوقا و کاهئن اِبياتارا ددي: "اَخئتوفِل اَبشالوما و ائسرايئل آغساقّاللارينا بو جور مصلحت وردی، من ده بله مصلحت وردئم.


text:
ائندي جَلد داوودون يانينا آدام گؤندرئن و اونا ديئن: «بو گجه چؤلده، چايين داهاز يرئنده قالما، هر نه جور اولسا، چايين او بئري طرفئنه کچ، يوخسا پادشاه و اونونلا اولان بوتون خالق محو اولاجاقلار.»""


text:
يوناتانلا اَخئمَعَص عِين‌روگِلده قاليرديلار. بئر کنئز قيز گدئب اونلارا خبر ورَردي، اونلار دا گدئب بونو پادشاه داوودا چاتديرارديلار. اونا گؤره کي، شهر ائچئنده گؤرونه بئلمزدئلر.


text:
لاکئن بئر جاوان اونلاري گؤروب اَبشالوما خبر وردی. اونا گؤره ده يوناتانلا اَخئمَعَص جَلد گدئب بَخورئمده اولان بئر آدامين اِوئنه گئردئلر. بو آدامين حيطئنده بئر قويو وار ائدي. اونلار قويونون ائچئنه گئردئلر.


text:
اِو صاحئبئنئن آروادي بئر اؤرتوک گؤتوروب قويونون آغزينا دؤشه‌دي. اورايا يارما تؤکدو کي، هچ بئر شي بئلئنمه‌سئن.


text:
اَبشالومون آداملاري بو اِوه، آروادين يانينا گلئب ددئلر: "اَخئمَعَص و يوناتان هارادادير؟" آرواد اونلارا ددي: "چايي کچدئلر."" اونلار آختارماغا باشلاديلار، لاکئن هچ کسي تاپا بئلمه‌يئب اورشلئمه قاييتديلار.


text:
اَبشالومون آداملاري گدندن سونرا، يوناتانلا اَخئمَعَص قويودان چيخديلار و گدئب پادشاه داوودا خبر وردئلر: "قالخين، تز بو چايدان کِچئن، چونکي اَخئتوفِل سئزئن ضئدّئنئزه مصلحت ورئب."


text:
داوود و يانيندا اولان بوتون خالق قالخيب اوردون چاييني کچدئلر و سحر آچيلانا قدر چايي کچمه‌مئش آدام قالمادي.


text:
اَخئتوفِل گؤرنده کي، ائشلر اونون مصلحتئنه گؤره ادئلمه‌يئب، اِششه‌يئني پالانلاييب يولا چيخدي و اؤز شهرئنه، اؤز اِوئنه گتدي. اِو ائشلرئني نئظاما سالاندان سونرا، اؤزونو آسيب اؤلدوردو و اونو آتاسينين قبرئنده باسديرديلار.


text:
اَبشالوم عَماساني يوآبين يرئنه قوشون باشچيسي قويموشدو. عَماسا ائسرايئللي يئترا آدلانان بئر آدامين اوغلو ائدي کي، ناخاشين قيزي اَبئگائلئن يانينا گئرمئشدي. اَبئگائل يوآبين آناسي صِرويانين باجيسي ائدي.


text:
داوود مَخه‌نايئمه گلنده، عَمّون اوغوللارينين رَبّا شهرئندن ناخاش اوغلو شوبي، لودِباردان عَمّي‌اِل اوغلو ماکئر و روگِلئمدن گئلعادلي بَرزئل‌له‌ي


text:
داوودلا يانينداکي جاماعاتا دؤشکلر، لَيَنلر، گئل قابلار، يمک اوچون بوغدا، آرپا، اون، قووورغا، پاخلا، مَرجئمَک و قوورولموش دن،


text:
داوود خالقي اوچ دسته‌يه بؤلدو. بئرئنجئسئنه يوآبي، ائکئنجئسئنه يوآبين قارداشي صِرويا اوغلو اَبشه‌يي، اوچونجوسونه ده گَتلي ائتّه‌يي باشچي اتدي. پادشاه خالقا ددي: "من اؤزوم ده سئزئنله برابر دؤيوشه چيخاجاغام."


text:
لاکئن خالق اونا ددي: "يوخ، سن دؤيوشه چيخماياجاقسان، چونکي اگر بئز قاچساق، بئزه اهمئيّت ورمزلر، ياريميز اؤلسک بله، گئنه ده اهمئيّتي اولماز. لاکئن سن بئزئم اون مئنئمئزدن ده قئيمتلي‌سن. بونا گؤره داها ياخشيسي اودور کي، شهرده قاليب بئزه کؤمک اتمه‌يه حاضير اولاسان."


text:
پادشاه اونلارا ددي: "سئزئن گؤزونوزده ياخشي ساييلان نه اولسا، اونو اده‌رم."" بلجه پادشاه دروازانين يانيندا داياندي و بوتون خالق يوز-يوز، مئن-مئن شهردن چيخدي.


text:
پادشاه يوآبا، ابئشه‌يه و ائتّه‌يه امر ادئب ددي: "منئم خاطئرئمه او جاوان اَبشالوملا مولايئم رفتار ادئن!"" پادشاهين اَبشالومون حاقّيندا بو باشچي‌لارا امر اتدئيئني بوتون خالق اشئتدي.


text:
ائسرايئللی‌لر اورادا داوودون آداملاري قاباغيندا مغلوب اولدولار. او گون او يرده بؤيوک قيرغين اولدو، ائيئرمي مئن نفر قيريلدي.


text:
اورادا اولان دؤيوش بوتون اطرافا ياييلدي و او گون قيلينجلا قيريلانلاردان چوخ، مِشه‌ده قيريلانلار اولدو.


text:
اَبشالوم داوودون آداملارينا راست گلدي. او، قاطيرا مئنمئشدي و قاطير بؤيوک بئر چؤل پوسته‌سي آغاجينين سيخ بوداقلاري آلتيندان کچنده، اَبشالومون ساچي چؤل پوسته‌سي آغاجينا ائلئشدي. آلتينداکي قاطير يولونا داوام وردی، لاکئن او، گؤيله ير آراسيندا آسيلي قالدي.


text:
يوآب اونا خبر ورن آداما ددي: "باخ، اگر اونو گؤردون، بس نئيه اونو اورادا ووروب يره سَرمه‌دئن؟ او واخت من سنه اون پارا گوموش و بئر کمر ورَردئم."


text:
آدام يوآبا ددي: "اووجوما مئن گوموش ورئلسه بله، پادشاهين اوغلونا اَل قالديرمارام. چونکي پادشاهين سنه، ابئشه‌يه و ائتّه‌يه وردئيي امري قولاقلاريميزلا اشئتدئک کي، «منئم خاطئرئمه او جاوان اَبشالومو قورويون.»


text:
اگر من خيانت ادئب اونون جا‌نيني آلميش اولسايديم، هچ بئر شي پادشاهدان گئزلئن قالماز و سن اؤزون ده اؤزونو مندن اوزاق ساخلاردين."


text:
يوآب ددي: "سنئنله بله واخت هدر اده بئلمه‌رم."" اَبشالوم چؤل پوسته‌سي آغاجينين ائچئنده حله صاغ ائکن، يوآب اَلئنه اوچ مئزراق آليب اونون سئنه‌سئنه ساپلادي.


text:
اَبشالومو گؤتوروب مِشه‌ده‌کي درئن چوخورا آتديلار و اوستونه بؤيوک داش قالاغي ييغديلار. بوتون ائسرايئللی‌لر قاچيب اؤز اِولرئنه داغيليشديلار.


text:
اَبشالوم حله صاغ ائکن بئر سوتونو گؤتوروب اؤزو اوچون برپا اتمئشدي، چونکي ديئردي: "آديمي ياشادان بئر اوغلوم يوخدور."" بو سوتون پادشاه دره‌سئنده‌دئر. بلجه ابشالوم بو سوتونا اؤز آديني قويدو و بو گونه قدر اونا اَبشالومون يادبودو ديئلئر.


text:
او واخت صادوق اوغلو اَخئمَعَص ددي: "قوي قاچيم، پادشاها موژده ورئم کي، رب اونو دوشمنلرئن اَلئندن قورتاريب."


text:
آمّا يوآب اونا ددي: "سن بو گون موژده‌چي اولماياجاقسان، موژده‌ني آيري گون ورَرسن. بو گون هچ خبر آپارما، اونا گؤره کي پادشاهين اوغلو اؤلوب."


text:
يوآب کوشلو کئشئيه ددي: "گت، بوتون گؤردوکلرئني پادشاها خبر ور."" کوشلو کئشي يوآبين قاباغيندا باش اَيدي و قاچدي.


text:
صادوق اوغلو اَخئمَعَص گئنه يوآبا ددي: "نه اولورسا- اولسون، قوي من ده کوشلو کئشئنئن دالينجا قاچيم."" يوآب ددي: "نه اوچون قاچاسان، اوغلوم؟ گتدئيئن اوچون پاداش آلماياجاقسان."


text:
لاکئن او ددي: "نه اولورسا-اولسون، قاچاجاغام."" يوآب دا ددي: "ياخشي، قاچ."" اَخئمَعَص دره‌ يولو ائله قاچيب کوشلو کئشئني اؤتدو.


text:
بو واخت داوود ائچَري و چؤل دروازالارين آراسيندا اوتورموشدو. نؤوبَتچي دووارا، دروازانين اوستونه چيخدي و باشيني قالديريب گؤردو کي، بئر آدام تک باشينا قاچير.


text:
نؤوبتچي قيشقيريب پادشاها خبر وردی. پادشاه ددي: "اگر او تک گلئر، دمه‌لي موژده گتئرئر."" آدام گتدئکجه ياخينلاشيردي.


text:
سونرا نؤوبتچي قاچان آيري بئر آدام گؤردو و قاپيچييا قيشقيريب ددي: "باخ، تک باشينا قاچان داها بئر آدام دا گلئر."" پادشاه ددي: "او دا موژده‌ گتئرئر."


text:
نؤوبتچي ددي: "منه گؤره بئرئنجئسئنئن قاچيشي صادوق اوغلو اَخئمَعَصئن قاچيشينا بَنزه‌يئر."" پادشاه ددي: "او ياخشي آدامدير، موژده ائله گلئر."


text:
اَخئمَعَص چيغيريب پادشاها ددي: "سالاماتليقدير."" سونرا پادشاها تعظئم ادئب اوزو اوسته يره دوشدو و ددي: "تارين رب موبارک اولسون کي، آغام پادشاها اَل قالديرانلاري اونا تسلئم ادئب."


text:
پادشاه ددي: "آيا او جاوان اَبشالوم سالاماتدير؟" اَخئمَعَص جاواب وردی: "يوآب پادشاهين بئر قولونو و من قولونو گؤندرَن زامان گؤردوم کي، اورادا بؤيوک بئر قاريشيقليق وار، لاکئن نه اولدوغونو بئلمه‌دئم."


text:
باخ، کوشلو گلدي و ددي: "آغام پادشاها موژده وار! رب سنه آرخا اولوب بو گون سني، سنئن ضئدّئنه قالخانلارين هاميسينين اَلئندن قورتاريب."


text:
او واخت پادشاه کوشلويا ددي: "آيا او جاوان اَبشالوم سالاماتدير؟" کوشلو جاواب وردی: "قوي آغام پادشاهين دوشمنلري، پئس نئيّتله سنئن ضئدّئنه قالخانلارين هاميسي او جاوان کئمي اولسون."


text:
پادشاه ائضطئرابدان تئتره‌يئب دروازانين اوستونده‌کي اوتاغا قالخدي و آغلادي. قَدَمله‌يئب بله ديئردي: "اوغلوم اَبشالوم، اوغلوم، اوغلوم اَبشالوم! کاش سنئن يرئنه من اؤلَيدئم، اوغلوم! اوغلوم، اَبشالوم!""


text:
او گون قوشون شهره اله قاييتدي کي، اله بئل، دؤيوشدن قاچان فراري بئري اوتانديغيندان اوغرو کئمي قاييدير.


text:
او واخت يوآب اِوه، پادشاهين يانينا گلئب ددي: "بو گون بوتون قوللارينين اوزونو خجالتدن قيزارتدين، اونلارين اوزونو کي، سنئن جا‌نيني، اوغوللارينين، قيزلارينين و جارئيه‌لرئنئن جانلاريني خئلاص اتدئلر.


text:
چونکي سندن نئفرت ادنلري سِوئب، سني سِوَنلردن نئفرت ادئرسن. بو گون سن آشکار اتدئن کي، باشچي‌لارين و آداملارين سنئن گؤزونده دَيَرسئزدئلر. من بو گون باشا دوشدوم کي، اگر اَبشالوم صاغ قاليب، بئز هاميميز بو گون اؤلسَيدئک، بوندان راضي قالاردين.


text:
آمّا ائندي قالخ، اِشئيه گت و آداملارينلا محبّتلي دانيش. چونکي من ربّئن حاقّي اوچون آند ائچئرم، خالقين قاباغينا چيخماياسان، بو گجه سنئنله تک بئر نفر بله، قالماياجاق. بو دا سنئن اوچون اوشاقليقدان ائندئيه‌جک باشينا گلن موصئبتلرئن هاميسيندان بَتَر اولاجاق."


text:
بلجه پادشاه قالخيب دروازادا اوتوردو. بوتون خالقا خبر ورئلدي کي، "باخ، پادشاه دروازا آغزيندا اوتوروب."" او واخت بوتون جاماعات پادشاهين حوضورونا گلدي. بو زامان ائسرايئللی‌لرئن هاميسي اؤز اِولرئنه داغيلميشديلار.


text:
ائسرايئلئن بوتون قبئله‌لرئنده هر کس موباحئثه ادئب ديئردي: "پادشاه بئزي دوشمنلرئمئزئن اَلئندن قورتاردي و فئلئسطلی‌لرئن اَلئندن خئلاص اتدي. ائندي آمّا اَبشالوما گؤره او، بو اؤلکه‌دن قاچيب.


text:
هر حالدا بئزه حاکئم اولماق اوچون مسح اتدئيئمئز اَبشالوم دؤيوشده اؤلوب. ائندي پادشاهي گری قايتارماق باره‌ده نئيه ساکئت قاليرسينيز؟""


text:
داوود پادشاه کاهئن صادوق و کاهئن اِبياتارا بو خبري گؤندرئب ددي: "يهودا آغساقّاللارينا دانيشين و اونلارا بله ديئن: «پادشاهي اِوئنه قايتارماقدا سئز نئيه آخيرا قاليرسينيز؟ بوتون ائسرايئلده گَزَن سؤز-صوحبت پادشاهين قولاغينا چاتيب.


text:
عَماسايا دا ديئن کي، مگر سن ده منئم اَتئمدن و سومويومدن ديئلسن؟ قوي تاري منه بله‌سئني و بوندان بَتَرئني اتسئن اگر سن همئشه منئم قاباغيمدا يوآبين يرئنه قوشون باشچيسي اولماسان."


text:
بلجه او، بوتون يهودالي‌لارين اوره‌يئني بئر نفر کئمي اَله گتئردي و اونلار پادشاهين يانينا آدام گؤندرئب ددئلر: "قاييت، هم سن هم ده بوتون آداملارين."


text:
پادشاه گری قاييتدي و اوردون چايينا قدر گلدي. يهودالي‌لار پادشاهي پئشواز اتمک و اونو اوردون چاييندان کچئرتمَک اوچون گئلگالا گلدئلر.


text:
بَخورئمدن اولان بِنيامئنلي گِرانين اوغلو شئمعي ده يهودا آداملاري ائله بئرلئکده پادشاه داوودون پئشوازينا جَلد ترپه‌نئب آشاغي اِندي.


text:
اونون يانيندا بِنيامئندن مئن نفر و شاعول اِوئنئن خئدمتچئسي صئبا ائله اون بش اوغلو و ائيئرمي قولو وار ائدي. اونلار اوردون چايينا طرف پادشاهين قاباغينا چيخماغا تَلَسدئلر.


text:
سونرا پادشاهين عايئله‌سئني چايدان کچئرتمک اوچون و اونون گؤزونده خوش گؤرونَن ائشلر اوچون داهاز يردن او تايا-بو تايا کچدئلر. گِرا اوغلو شئمعي، پادشاهين اوردون چاييني کچن آن، اونون قاباغيندا يره سَرئلدي.


text:
او، پادشاها ددي: "قوي آغام منی گوناهکار سايماسين و آغام پادشاه اورشلئمدن چيخديغي گون بو قولونون اتدئيي سهوئني اوره‌يئنه ساليب خاطيرلاماسين.


text:
چونکي گوناه اتدئيئمي بو قولون اؤزو ده بئلئر و باخ، بو گون آغام پادشاهي پئشواز اتمک اوچون، بوتون يوسئف نسلئندن، هاميدان اوّل من گلمئشم."


text:
لاکئن صِرويا اوغلو اَبشه‌ي جاواب ورئب ددي: "مگر شئمعي ربّئن مسح اتدئيئنه لعنت ياغديرديغي اوچون اؤلدورولمه‌لي ديئل؟""


text:
داوود ددي: "ای صِرويا اوغوللاري، آخي سئزه نه؟ نئيه منه دوشمنچئلئک ادئرسئنئز؟ بو گونده مگر اولار کي، ائسرايئلده کئمسه‌ني اؤلومه وِرَک؟ مگر من بئلمئرم کي، بو گون ائسرايئلئن پادشاهي منم؟""


text:
شاعولون نوه‌سي مِفئبوشِت پادشاهي پئشواز اتميه گلدي. پادشاه گدن گوندن اِوئنه صاغ-سالامات قاييدان گونه قدر او، آياقلارينا باخماميش، بيغلاريني کسمه‌مئش و پالتارلاريني يوماميشدي.


text:
مِفئبوشِت جاواب ورئب ددي: "ای آغام پادشاه، خئدمتچئم منی آلداتدي، چونکي بو قولون دمئشدي کي، "پادشاهلا برابر گتمک اوچون اِششه‌يي پالانلاييب اوستونه مئنئم. چونکي قولون علئل بئر آدامدير.


text:
لاکئن خئدمتچئم آغام پادشاهين قاباغيندا قولونا بؤهتان آتدي. آمّا آغام پادشاه تارينين مَله‌يي کئمئدئر. ائندي سنئن گؤزونده نه خوشدور، منه ات.


text:
آتامين بوتون اِوي آغام پادشاهين قاباغيندا اؤلومدن آيري بئر شيه لايئق ديئلکَن، سن بو قولونو اؤز سوفرَنده يمک يئيَنلر آراسيندا قويدون. آرتيق پادشاهدان بئر شي ائستَمه‌يه نه حاقّيم وار کي؟""


text:
پادشاه اونا ددي: "اؤز ائشلرئن حاقّيندا نه اوچون سؤزو اوزاديرسان؟ آرتيق قرار ورمئشم؛ سن و صئبا تورپاغي اؤز آرانيزدا بؤلون."


text:
گئلعادلي بَرزئل‌له‌يي روگِلئمدن گلمئشدي. او دا اوردون چايينا قدر گتدي کي، پادشاهي اوردون چاييندان کچئرتسئن.


text:
بَرزئل‌له‌ي هشتاد ياشينا چاتميش و آرتيق قوجالميشدي. پادشاه مَخه‌نايئمده قالان، زامان بَرزئل‌له‌ي اونون دولاناجاغيني تأمئن اتمئشدي، چونکي او چوخ بؤيوک بئر آدام ائدي.


text:
منئم بو گون هشتاد ياشيم وار، مگر آرتيق ياخشيني پئسدن آييرا بئله‌رم؟ بو قولون مگر هچ يدئيئنئن، ائچدئيئنئن داديني بئلئر؟ کئشي و آرواد خانَنده‌لرئن سَسئني مگر اشئده بئله‌رم؟ بونا گؤره ده، نه اوچون بو قولون آغام پادشاها آرتيق يوک اولسون؟


text:
قوي بو قولون قاييتسين، قوي اؤز شهرئمده، آتا-آنامين قبرئنئن يانيندا اؤلوم. آمّا باخ، بو، قولون کئمهامدير، قوي کئمهام، آغام پادشاهلا چايي کچسئن و سن ده گؤزونده خوش گؤرونه‌ني اونون اوچون ات."


text:
پادشاه ددي: "کئمهام منئمله برابر او تايا کچه‌جک، سنئن گؤزونده خوش اولاني اونون اوچون اده‌جيم. مندن طلب اتدئيئن هر شيي سنئن اوچون اده‌جيم."


text:
بوتون خالق اوردون چاييني کچدي. پادشاه دا چايي کچدي. سونرا پادشاه بَرزئل‌له‌يي اؤپدو و اونا برکت وردی. او دا اؤز يرئنه قاييتدي.


text:
پادشاه گئلگالا طرف گتدي و کئمهام دا اونونلا بئرلئکده گتدي. بوتون يهودا خالقي و ائسرايئل خالقينين ياريسي پادشاهي موشايئعت ادئردي.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر پادشاهين يانينا گلئب، پادشاها ددئلر: "نه اوچون قارداشيميز يهودالي‌لار سني اوغورلاديلار؟ نه اوچون پادشاهلا عايئله‌سئني و يانينداکي بوتون آداملاري اوردون چاييندان کچئرتدئلر؟""


text:
بوتون يهودالي‌لار ائسرايئللی‌لره جاواب وردئلر: "چونکي پادشاه ياخين قوحوموموزدور. نئيه بوندان بله قضبله‌نئبسئنئز؟ مگر بئز پادشاه شوتونا بئر شي يِمئشئک؟ و يا پادشاه بئزه مگر بئر هدئيّه ورئب؟""


text:
ائسرايئللی‌لر يهودالي‌لارا جاواب ورئب ددئلر: "پادشاه بئزه سئزدن اون قات آرتيق ياخيندير، اونون اوچون ده داووددا بئزئم سئزدن ده آرتيق حاقّيميز وار. بس نئيه بئزه حقارتله باخيرسينيز؟ مگر اوّل بئز ديئلدئک کي، پادشاهي گری قايتارماقدان صؤحبت اتدئک؟" لاکئن يهودالي‌لارين سؤزلري ائسرايئللی‌لرئن سؤزلرئندن داها مؤحکم و آجي ائدي.


text:
اله بو زامانلار بِنيامئنلي بئکري اوغلو شِبَع آديندا دَيَرسئز بئر آدام تصادوفن گئلگالدا ائدي. او، کَره‌ناي چاليب ددي: "بئزئم داوودلا رابئطه‌مئز قالماييب. يَسّه‌نئن اوغلوندا هچ بئر پاييميز يوخدور! ای ائسرايئللی‌لر، هامينيز اِوئنئزه دؤنون!""


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر ده داوودو آتيب بئکري اوغلو شِبَعئن دالينجا گتدئلر. لاکئن يهودالي‌لار، پادشاهلاري داوودا صادئق قاليب اوردون چاييندان اورشلئمه قدر اونو موشايئعت اتدئلر.


text:
داوود پادشاه اورشلئمده‌کي اِوئنه گدئب اون آروادي، اِوي حئفظ اتمک اوچون ساخلاديغي جارئيه‌لري گؤتوروب اؤز نظارتي آلتيندا ساخلادي و اونلارين ياشاييشيني تأمئن اتدي، لاکئن يانلارينا گئرمه‌دي. اؤلَنه قدر بو آروادلار دول کئمي قاليب باغلي ساخلانديلار.


text:
عماسا يهودالي‌لاري بئر يره چاغيرماق اوچون گتدي، لاکئن يوبانيب اونون اوچون تعيئن اولونان واختدا گری قاييتمادي.


text:
داوود ابئشه‌يه ددي: "ائندي بئکري اوغلو شِبَع بئزه اَبشالومدان داها چوخ زئيان ووراجاق. سن آغانين قوللاريني گؤتور، اونو تعقئب اتمه‌يه گت. يوخسا او اؤزونه قالا دووارلي شهرلر تاپار و گؤزوموزدن قاچار."


text:
بلجه يوآبين آداملاري، کِرِتلی‌لرله پِلِطلی‌لر و بوتون جنگاورلر اورشلئمدن چيخديلار کي، بئکري اوغلو شِبَعي تعقئب اتسئنلر.


text:
اونلار گئبعونداکي بؤيوک قايانين يانيندا اولاندا، عماسا اونلارين پئشوازينا گلدي. يوآب دؤيوش پالتاريني گِيمئشدي و پالتارينين اوستونده کمري وار ائدي. کمرئنه باغلي قينيندا اولان بئر قيلينج بلئنده ائدي. او قاباغا گِدَرکَن قيلينج قينيندان چيخدي.


text:
يوآب عماسايا ددي: "قارداشيم، آيا ياخشي‌سان؟" سونرا يوآب صاغ اَلي ائله عماسانين ساقّاليندان ياپيشدي کي، اونو اؤپسون.


text:
آمّا عماسا يوآبين سول اَلئنده‌کي قيلينجا اهمئيّت ورمه‌دي. يوآب قيلينجي ائله عماسانين قارنيندان ووروب باغيرساقلاريني يره اله تؤکدو کي، ائکئنجي ضربه‌يه احتئياج قالمادان عماسا اؤلدو. سونرا يوآب و قارداشي اَبشه‌ي بئکري اوغلو شِبَعي تعقئب اتدئلر.


text:
يوآبين آداملاريندان بئري اونون يانيندا دوروب ددي: "کئم يوآبدان راضي‌دير، کئم داوودون طرفئنده‌دئر، يوآبين دالينجا گلسئن."


text:
لاکئن عماسا اصلي يولون اورتاسيندا قان ائچئنده اوزوردو. يوآبين طرفداري اولان بو آدام گؤردو کي، عماسانين جسدئنئن يانينا گلن هر کس دايانير. خالقين دايانديغيني گؤردويو اوچون جسدي اصلي يولدان گؤتوروب چؤله آپاردي و اوستونه بئر پالتار آتدي.


text:
عماسانين جسدي اصلي يولدان گؤتورولدوکده، هامي يوآبين دالينجا گتدئلر کي، بئکري اوغلو شِبَعي تعقئب اتسئنلر.


text:
شِبَع بوتون ائسرايئل قبئله‌لرئنئن ائچَرئسئندن آبِله، حتّا بِيت‌مَعَکا و بوتون بِرئم دئيارلارينا قدر کچدي و بوتون جاماعات ييغيليب اونون دالينجا گتدي.


text:
يوآبين يانينداکي بوتون خالق گلئب شِبَعئن قالديغي آبِل‌بِيت‌مَعَکا شهرئني موحاصئره‌يه آلديلار و شهر دووارينا ضئدّ دايانان بئر تورپاق ييغيني قوردولار و دوواري ييخماغا باشلاديلار.


text:
بئر آغيلّي آرواد شهردن قيشقيريب ددي: "قولاق آسين! قولاق آسين! خاهئش ادئرم، يوآبا ديئن: «بورايا ياخينلاش، سنه سؤزوم وار.»""


text:
يوآب اونا ياخينلاشاندا آرواد سوروشدو: "يوآب سنسن؟" او جاواب وردی: "بلی، منم."" آرواد اونا ددي: "سن بو کنئزئنئن سؤزونه قولاق آس."" يوآب ددي: "اشئدئرم."


text:
آرواد سؤزونه داوام وردی: "قدئم زامانلاردا دئيَردئلر «آبِلده مصلحت آلين.» و داعواني بله حلّ اِدَردئلر.


text:
من صولح سِوَن و ائسرايئله وفالي آداملاردان بئرئيم. سن ائسته‌يئرسن کی، ائسرايئلده شهرلرئن آناسي اولان بئر شهري داغيداسان. نه اوچون ائسته‌يئرسن کی، ربّئن ائرثئني محو اده‌سن؟""


text:
مطلب بله ديئل. لاکئن اِفرايئمئن داغليق بؤلگه‌سئندن بئکري اوغلو شِبَع آدلي بئر آدام، داوود پادشاهين ضئدّئنه عوصيان قالديريب. فقط اونو بئزه ورئن، من ده بو شهردن چکئله‌رم."" آرواد يوآبا ددي: "باخ، اونون باشي، شهر دوواريندان سنه آتيلاجاق."


text:
آرواد آغيلّي تَرپه‌نئب خالقينين يانينا گتدي. اونلار دا بئکري اوغلو شِبَعئن باشيني کسئب يوآبا آتديلار. بوندان سونرا يوآب شيپور چالدي و قوشون شهرئن موحاصئره‌سئندن چکئلدي. هامي اؤز اِوئنه قاييتدي. يوآب دا اورشلئمه، پادشاهين يانينا قاييتدي.


text:
يوآب بوتون ائسرايئل قوشونونون باشچيسي ائدي. يِهويادانين اوغلو بِنايا کِرِتلی‌لرئن و پِلِطلی‌لرئن باشچيسي ائدي.


text:
داوودون دؤورونده اوچ ائل دالبادال قيتليق اولدو. داوود بونا گؤره ربدن مصلحت ائسته‌دي. رب ددي: "بو قيتليق شاعول و اونون قان تؤکَن نسلئنه گؤره‌دئر. چونکي او، گئبعونلولاري اؤلدوردو.»


text:
پادشاه گئبعونلولاري چاغيردي و اونلارلا دانيشدي. (گئبعونلولار ائسرايئل اؤولادلاري ديئلدئلر. اِمورلولاردان صاغ قالان بئر خالق ائدئلر کي، ائسرايئللی‌لر اونلارلا عهد باغلاميشديلار. لاکئن شاعول ائسرايئل و يهودايا اولان قيرتي اوزوندن اونلاري يوخ اتمه‌يه جَهد اتمئشدي.)


text:
داوود گئبعونلولارا ددي: "سئزئن اوچون من نه اده بئله‌رم؟ ادئلن بو گوناهي نه ائله تمئزليه بئله‌رم کي، سئز ربّئن ائرثئنه برکت وره‌سئنئز؟""


text:
گئبعونلولار اونا ددئلر: "شاعوللا اونون نسلئندن قيزيل-گوموش ائسته‌مک فئکرئنده ديئلئک. ائسرايئلده بئرئني اؤلومه ورمک ده بئزئم ائختئياريميزدا ديئل."" داوود ددي: "سئز نه دئيه‌سئنئز، اونو اده‌رم."


text:
اونلار پادشاها ددئلر: "بئزي قيريب محو ادن و ائسرايئل اراضئسئنده قالماماق اوچون بئزه قصد قوران آدامين اؤولادلاريندان


text:
يدّي نفر بئزه ورئلسئن. بئز ده ربّئن سچدئيي شاعولون گئبعا شهرئنده، اونلاري ربّئن حوضوروندا آساجاغيق."" پادشاه ددي: "من اونلاري سئزه وره‌رم."


text:
لاکئن پادشاه شاعول اوغلو يوناتان اوغلو مِفئبوشِتي اونلارين اَلئنه ورمه‌دي، چونکي ربّئن حوضوروندا شاعول اوغلو يوناتانا آند ائچمئشدي.


text:
بلجه پادشاه اَيّا قيزي رئصپانين ائکي اوغلونو يعني شاعولدان دوغدوغو اَرموني ائله مِفئبوشِتي، بئر ده شاعولون قيزي مِرابين مِخولالي بَرزئل‌له‌ي اوغلو عَدري‌اِلدن دوغدوغو بش اوغلونو گؤتوردو


text:
و اونلاري گئبعونلولارا تسلئم اتدي. گئبعونلولار اونلاري ربّئن حوضوروندا، داغين اوستونده آسديلار و يدّئسي ده بئرلئکده اؤلدو. اونلار بئچئن واختينين ائلک گونلرئنده، آرپا بئچئني باشلانيشيندا اؤلدورولدولر.


text:
اَيّانين قيزي رئصپا چول گؤتوروب اؤزو اوچون بئر قايا اوستونه سَردي. بئچئن مؤوسومونون باشلانيشيندان ياغيش مؤوسومونه‌جک رئصپا اورادا قاليب اونلارين ميئتلرئني گوندوز گؤيده‌کي قوشلاردان، گجه ده وحشي حيوانلاردان قورودو.


text:
داوود گدئب شاعولون سوموکلرئني و اوغلو يوناتانين سوموکلرئني يابِش‌گئلعاد اهالئسئندن آلدي. فئلئسطلی‌لر گئلبوعا‌دا شاعولو اؤلدوردوکلري گون اونلارين جسدلرئني بِيت‌شِه‌آن ميدانيندا آسميشديلار، يابِش- گئلعاد اهالئسي ده گلئب جسدلري اورادان اوغورلاميشديلار.


text:
اونلار شاعولون و اوغلو يوناتانين سوموکلرئني بِنيامئن تورپاغيندا، شِلاعدا، شاعولون آتاسي قئشئن مقبره‌سئنده باسديرديلار، پادشاهين اونلارا امر اتدئيي هر شيه عمل اتدئلر. بوندان سونرا تاري اؤلکه اوچون دوعالاري قبول اتدي.


text:
گئنه فئلئسطلی‌لرئن ائسرايئللی‌لرله دؤيوشو اولدو. داوود آداملاري ائله بئرلئکده دؤيوشه گتدي. اونلار فئلئسطلی‌لرله دؤيوشَرکَن داوود يورولدو.


text:
رافا اؤولادلاريندان يئشبي‌بِنوب بو نئيّتده ائدي کي، داوودو اؤلدورسون. اونون نئزه‌سئنئن باشي اوچ يوز شِکِل آغيرليغيندا بورونجدن ائدي و بِلئنه تزه قيلينج باغلاميشدي.


text:
لاکئن صِرويا اوغلو اَبشه‌ي داوودون کؤمه‌يئنه چاتدي و بو فئلئسطلئني ووروب اؤلدوردو. او زامان داوودون آداملاري اونا آند ائچئب ددئلر: "بئر داها سن بئزئمله برابر دؤيوشه چيخما کي، ائسرايئلئن چيراغيني سؤندورميه‌سن."


text:
بوندان سونرا گئنه فئلئسطلی‌لرله گوبدا دؤيوش اولدو. او زامان خوشالي سئبّه‌که‌ي، رافا اؤولادلاريندان صَفي اؤلدوردو.


text:
گئنه فئلئسطلی‌لرله گوبدا دؤيوش اولدو و بِيت‌لِخِملي يَعرِه‌اورِگئمئن اوغلو اِلخانان، گَتلي گولياتي اؤلدوردو. گولياتين نئزه‌سئنئن ساپي توخوجو دَزگاهينين اَرئش آغاجي بويدا ائدي.


text:
گَتده گئنه موحارئبه باش وردی. اورادا اوجابوي بئر آدام وار ائدي کي، او دا رافا اؤولادلاريندان ائدي. بو آدامين اَللري و آياقلاري آلتي بارماقلي ائدي؛ ائيئرمي دؤرد بارماغي وار ائدي.


text:
بو دؤرد کئشي رافا اؤولادلاريندان اولوب گَتده دوغولموشدولار. اونلار داوودون و اونون آداملارينين اَلي ائله قيريلديلار.


text:
تاريم قايامدير، اونا پناه آپاريرام، اودور قالخانيم، گوجلو خئلاصکاريم، بورجوم، سيغيناجاق يِرئم. خئلاصکاريم؛ سن منی قدّارليق اَلئندن قورتاريرسان!


text:
سيخينتيم ائچئنده ربّی چاغيرديم، تاريما يالوارديم. او، معبدئندن سَسئمي اشئتدي، کؤمک ائسته‌ين فرياديم اونون قولاغينا يتئشدي.


text:
او زامان ير لرزه‌يه دوشدو، تئتره‌دي، گؤيلر پايالاريندان اسئردئلر، تئتره‌يئردئلر، چونکي او قضبلَنمئشدي.


text:
کؤمک اوچون باغيرديلار، لاکئن اونلارين دادينا يِتئشَن هچ کس يوخ ائدي، ربّی چاغيرديلار، لاکئن اونلارا جاواب ورمه‌دي.


text:
خالقيمين چکئشمه‌سئندن منی قورتاريبسان، مئلّتلره منی ريئس قويوبسان، اله کي، تانيماديغيم خالق دا منه قوللوق ادئر.


text:
او منی دوشمن ائچئندن چيخاردير، ضئدّئمه قالخانلاردان منی چوخ اوجالديبسان، قدّار آدامدان منی خئلاص ادئبسن.


text:
داوودون آخير سؤزلري بونلاردير: يَسّه اوغلو داوود ديئر! تارينين اوجالتديغي آدام، يعقوبون تاريسينين مسح اتدئيي، ائسرايئلئن شئرئن مزمور شاعئري بله ديئر:


text:
ائسرايئلئن تاريسي بله ددی، ائسرايئلئن قاياسي منه بله ددی: ائنسانلار اوستونده دوغرولوقلا حؤکم سورَن آدام، تارينين قورخوسو ائله حؤکم سورَن آدام،


text:
مگر منئم اِوئم تاري ائله بله ديئل؟ چونکي او منئمله ابدی عهد باغلاييب، کامئل و تام تأمئناتلي عهد باغلاييب، مگر قورتولوشومو، مگر آرزومو تام حياتا کچئرتمز؟


text:
لاکئن اونلارا توخونانلار دمئرله، نئزه ساپي ائله سئلاحلانمالي‌ديرلار. دَيَرسئزلر يِرئنده‌جه کامئل يانديريلاجاقلار.


text:
داوودون ائگئد دؤيوشچولرئنئن آدلاري بله‌دئر: تَخکِمونلو يوشِب‌بِشّبِت، اوچ ائگئدئن باشچيسي ائدي. او، نئزه‌سئني قالديريب بئر هوجومدا سکّئز يوز نفري ووروب اؤلدورموشدو.


text:
اوندان سونرا اَخوخ نسلئندن دودو اوغلو اِلعازار ائدي. او، دؤيوش اوچون اورادا ييغيلان فئلئسطلی‌لره ميدان اوخوناندا، داوودون يانينداکي اوچ ائگئددن بئري ائدي. ائسرايئللی‌لر دؤيوش ميدانيندان گِرئيه چکئلَنده


text:
اِلعازار مؤحکم داياندي و قيلينج چکئب اَللري طاقتدن دوشَنه قدر فئلئسطلی‌لري قيردي و قيلينج اَلئنه ياپيشدي. رب او گون ائسرايئللی‌لره بؤيوک ظفر وردی. ائسرايئللی‌لر اونون دالينجا آنجاق تالان مالي گؤتورمک اوچون قاييتديلار.


text:
اوندان سونرا هارارلي آگِه اوغلو شَمّا ائدي. فئلئسطلی‌لر مَرجئمَک اَکئلن بئر زمي ساحه‌سئنئن يانيندا ييغيلميشديلار. خالق فئلئسطلی‌لرئن قاباغيندان قاچدي.


text:
لاکئن شَمّا زمئنئن اورتاسيندا دوروب اوراني قورودو و فئلئسطلی‌لري قيردي. رب ائسرايئللی‌لره بؤيوک بئر ظفر وردی.


text:
بئچئن زاماني اوتوز باشچي آراسيندان "اوچ ائگئد" داوودون يانينا، عَدولّام ماغاراسينا گتدئلر. بو واخت فئلئسطلی‌لرئن بئر دؤيوش دسته‌سي رِفاعئم دره‌سئنده اوردوگاه قورموشدو.


text:
داوود حسرت چکه‌رک ددي: "کاش کي، بئري بِيت‌لِخِم دروازاسي يانينداکي قويودان منه ائچمک اوچون سو گتئرَيدي!""


text:
بونا گؤره بو "اوچ ائگئد" فئلئسطلی‌لرئن اوردوگاهيني ياريب، دروازانين يانيندا اولان بِيت‌لِخِم قويوسوندان سو چکدئلر و اونو گؤتوروب داوودا گتئردئلر. لاکئن داوود ائستمه‌دی کی، بو سويو ائچسئن و اونو ربّه تقدئم اولاراق يره تؤکدو.


text:
و ددي: "يارب، بونو اتمک مندن ائراق اولسون، مگر من بو آداملارين قانيندان کی، گدئب جانلاريني خطره سالديلار، ائچه‌جيم؟" بونا گؤره ده ائستمه‌دی کی، بو سويو ائچسئن. بونلاري او "اوچ ائگئد" اتمئشدي.


text:
يوآبين قارداشي صِرويا اوغلو اَبشه‌ي او اوتوزون باشچيسي ائدي. او، نئزه‌سئني اوچ يوز نفرئن ضئدّئنه قالديريب اونلاري قيردي. بونا گؤره اونون دا آدي اوچ ائگئدئن آدي قدر شؤهرتلندي.


text:
اصلئنده او، اوتوز نفرئن لاپ شؤهرتلئسي ائدي. بونا گؤره ده اونلارا باشچي اولدو. لاکئن او اوچ ائگئده يتئشمه‌دي.


text:
يِهوياداع اوغلو بِنايا دا ائگئد آدام ائدی و بؤيوک ائشلر گؤرموشدو. او، قَبصِه‌اِلدن گلمئشدي. بِنايا موآبلي اَري‌اِلئن ائکي اوغلونو اؤلدوردو. او، قارلي گونده چوخورا اِنئب بئر شئر اؤلدوردو.


text:
او هم ده قد-قامتلي بئر مئصئرلئني ووروب اؤلدوردو. مئصئرلئنئن اَلئنده نئزه وار ائدي. بِنايا اونون اوستونه دَيَنَکله گتدي و مئصئرلئنئن اَلئندن نئزه‌سئني چکئب آلدي، اونو اؤز نئزه‌سي ائله اؤلدوردو.


text:
او، "اوتوز ائگئد" آراسيندا مَشهور ائدي، لاکئن او اوچ ائگئده يتئشمزدي. داوود اونو اؤز کشئکچئلرئنه باشچي قويدو.


text:
ربّئن قضبي گئنه ائسرايئلئن ضئدّئنه آلوولاندي و داوودو اونلارين ضئدّئنه تحرئک ادئب ددي: "گت، ائسرايئللی‌لرله يهودالي‌لاري ساي."


text:
پادشاه يانينداکي قوشون باشچيسي يوآبا ددي: "ائندي داندان بئرشئباعا قدر ائسرايئلئن بوتون قبئله‌لري آراسيندا دولانين و خالقي سئياهييا آلين کي، ساييني بئلئم."


text:
لاکئن يوآب پادشاها ددي: "قوي تارين رب بو خالقا اولدوقلاريندان يوز قات چوخ آرتيرسين و آغام پادشاه بونو گؤزلري ائله گؤرسون. آمّا نئيه بله شيلر آغام پادشاهين خوشونا گلئر؟""


text:
لاکئن پادشاهين سؤزو يوآبا و اونون قوشون باشچيلارينا قالئب گلدي. بلجه يوآبلا قوشون باشچيلاري پادشاهين حوضوروندان چيخديلار کی، ائسرايئل خالقيني سئياهييا آلسينلار.


text:
اوردون چاييني کچدئلر و يَعزِره باخان عَروعِرده دوشَرگه سالديلار، يعني جاد دره‌سئنئن اورتاسيندا اولان شهرئن صاغ طرفئنده.


text:
سور قالاسينا و خئولی‌لرله کَنَعانليلارين بوتون شهرلرئنه يتئشئب، نهايت، يهودانين جنوبوندا اولان بئرشئباعا گلدئلر.


text:
يوآب خالقين سئياهيسيني پادشاها وردی. ائسرايئلده قيلينج چکن سکّئز يوز مئن ائگئد، يهودادا دا بش يوز مئن ائگئد وار ائدي.


text:
لاکئن خالقي ساياندان سونرا، داوود وئجدان عذابينا دوشدو. بونا گؤره ده ربّه ددي: "بو ائشي گؤرمکله بؤيوک گوناه اتمئشم. آمّا ائندي، يارب، يالواريرام، قولونون بو تقصئرئندن کچ، چونکي چوخ آغيلسيزليق اتمئشم."


text:
"گت، داوودا دِه کي، رب بله ديئر: «سنئن قاباغينا اوچ شي قويورام، اؤزون اوچون بونلارين بئرئني سچ کي، سنه ادئم.»""


text:
جاد داوودون يانينا گلئب بونو اونا بئلدئردي: "سنئن اؤلکَنده يدّي ائل آجليق اولسون، يوخسا سني تعقئب ادن دوشمنلرئن قاباغيندا اوچ آي قاچاسان، يا دا اؤلکَنده اوچ گون وبا اولسون؟ ائندي ياخشي فئکئرلَش و قرار ور، منی گؤنده‌رنه من نه جاواب ورئم؟""


text:
داوود جادا ددي: "من چوخ پرئشانام. قوي ائندي ربّئن اَلئنه دوشَک، چونکي اونون رحمي چوخدور. لاکئن قويما من ائنسان اَلئنه دوشوم."


text:
بلجه رب صاباحدان تعيئن اولونان واختا قدر ائسرايئلئن اوستونه وبا گؤندردي. داندان بئرشئباعا قدر خالقدان يتمئش مئن نفر اؤلدو.


text:
خالقي هلاک ادن مَلَک اورشلئمي محو اتمک اوچون اورايا طرف اَلئني اوزاداندا، رب وره‌جيی بلادان واز کچئب مَله‌يه ددي: "بسدئر، اَل ساخلا!"" ربّئن مَله‌يي يِبوسلو اَرَونانين خرمنئنئن يانيندا ائدي.


text:
داوود، خالقي قيران مَله‌يي گؤرن زامان، ربّه ددي: "باخ، گوناه ادن منم، من تقصئرکارام. بس بو قويونلار نه ادئب؟ قوي سنئن اَلئن منئم و آتا نسلئمئن ضئدّئنه قالخسين."


text:
اَرَونا آشاغي باخيب گؤردو کي، پادشاهلا اعيانلاري اونا طرف گلئرلر. باييرا چيخيب پادشاهين قاباغيندا يره قدر تعظئم اتدي.


text:
سونرا اَرَونا ددي: "نه اوچون آغام پادشاه بو قولونون يانينا گلئب؟" داوود ددي: "ربّه قوربانگاه قورماق اوچون سندن بو خرمنئني ساتين آلماغا گلدئم کي، خالقين اوستونه گلن وبا دايانسين."


text:
اَرَونا داوودا ددي: "قوي آغام پادشاه، گؤزونه خوش گؤرونه‌ني گؤتورسون و ربّه تقدئم اتسئن. باخ يانديرما قورباني اوچون اؤکوزلر، يانديرماغا اودون يرئنه وَللر و اؤکوزلرئن يوغلاري.


text:
ای پادشاه، اَرَونا بونلارين هاميسيني سنه ورئر."" اَرَونا پادشاها گئنه ددي: "قوي تارين رب سندن قبول اتسئن."


text:
لاکئن پادشاه اَرَونايا ددي: "بله يوخ، آمّا سندن بونو قطعن قئيمت قويوب ساتين آلاجاغام. چونکي من هاوايي مالي تاريم ربّه يانديرما قورباني ورمه‌رم."" بلجه، داوود خرمنی و اؤکوزلري اَلّي شِکِل گوموشه ساتين آلدي.


text:
داوود اورادا ربّه بئر قوربانگاه دوزَلدئب يانديرما قوربانلاري و باريش قوربانلاري تقدئم اتدي. رب اؤلکه اوچون ادئلَن دوعالاري قبول اتدي و ائسرايئلئن اوستونه گلن وباني دايانديردي.


text:
بونا گؤره اعيانلاري اونا ددئلر: "قوي آغاميز پادشاه اوچون جاوان باکئره بئر قيز آختارسينلار. قوي او، پادشاهين يانيندا قاليب اوندان پرستارليق اتسئن. و قوينوندا ياتسين کي، آغاميز پادشاه قيزيشسين."


text:
اونلار ائسرايئلئن بوتون اراضئسئنده گؤزل بئر قيز آختارديلار و شونِملي اَبئشَگي تاپيب پادشاهين يانينا گتئردئلر.


text:
قيز چوخ گؤزل ائدي. او، پادشاهين پرستاري اولوب اونا خئدمت اتدي، آمّا پادشاه اونونلا ياخينليق اتمه‌دي.


text:
داوودون خَگّئتدن اولان اوغلو اَدونئيا "من پادشاه اولاجاغام" ديئب اؤزونو اوجالتدي. او اؤزو اوچون دؤيوش عارابالاري، آتلي‌لار و اَلّي نفر حاضيرلادي کي، قاباغيندا قاچسينلار.


text:
آتاسي هچ واخت اونا آجيقلانيب دمه‌مئشدي کی، "نئيه بله ادئبسن؟" اَدونئيا چوخ ياراشيقلي ائدي. او، اَبشالومدان سونرا دونيايا گلمئشدي.


text:
آمّا کاهئن صادوق، يِهوياداع اوغلو بِنايا، پيغمبر ناتان، شئمعي، رِيعي و داوودون جنگاورلري اَدونئيانين طرفئنده ديئلدئلر.


text:
اَدونئيا عِين‌روگِلئن ياخينليغينداکي زوخِلِت قاياسيندا قويون، اؤکوز و بَسلَنمئش حيوانلار قوربان کسدي. بوتون قارداشلاريني، يعني پادشاهين اوغوللاريني و پادشاها قوللوق ادن بوتون يهودالي‌لاري چاغيردي،


text:
او واخت ناتان سوليمانين آناسي بَتشِبَعدن سوروشدو: "مگر اشئتمه‌يئبسن کي، خَگّئت اوغلو اَدونئيا آغاميز داوودون خبري اولمادان پادشاه اولوب؟


text:
درحال داوود پادشاهين يانينا گت و اونا دِه: "ای آغام پادشاه! مگر بو کنئزئنه آند ائچئب دِمه‌دئن کي، ‹مندن سونرا اوغلون سوليمان قطعن پادشاه اولاجاق و تختئمده او اوتوراجاق›؟ بس اوندا نه اوچون اَدونئيا پادشاه اولوب؟»


text:
بَتشِبَع اونا ددي: "منئم آغام! بو کنئزئنه تارين ربّئن حاقّي اوچون آند ائچئب ددئن کي، «مندن سونرا اوغلون سوليمان قطعن پادشاه اولاجاق و تختئمده او اوتوراجاق.»


text:
او، چوخلو اؤکوز، بَسلَنمئش حيوان و قويون-کچي قوربان کسئب و پادشاهين بوتون اوغوللاريني، کاهئن اِبياتاري و قوشون باشچيسي يوآبي چاغيريب، آمّا قولون سوليماني چاغيرماييب.


text:
آغام پادشاه، بوتون ائسرايئلئن گؤزو سنده‌دئر؛ سن اونلارا بئلدئرمه‌لي‌سن کي، آغام پادشاهدان سونرا تختئنده کئم اوتوراجاق.


text:
پادشاها خبر وردئلر: "پيغمبر ناتان بورادادير."" ناتان پادشاهين حوضورونا گلدي و اوزو اوسته اَيئلئب تعظئم اتدي.


text:
ناتان ددي: "آغام پادشاه! آيا ديئبسن کي، «مندن سونرا اَدونئيا پادشاه اولاجاق و تختئمده او اوتوراجاق؟»


text:
اَدونئيا بو گون گدئب چوخلو اؤکوز، بَسلَنمئش حيوان و قويون قوربان کسئب و پادشاهين بوتون اوغوللاريني، قوشون باشچيلاريني و کاهئن اِبياتاري چاغيريب. باخ، اونلار اونون حوضوروندا يِيئب ائچئرلر و «ياشاسين پادشاه اَدونئيا!» ديئرلر.


text:
آيا بو ائش آغام پادشاهين امري ائله اولوب؟ و سن قوللارينا بئلدئرمه‌يئبسن کي، آغام پادشاهدان سونرا تختئنده کئم اوتوراجاق؟""


text:
او واخت داوود پادشاه ددي: "بَتشِبَعي يانيما چاغيرين!"" بَتشِبَع پادشاهين حوضورونا گلئب قاباغيندا دوردو.


text:
نجه سنئن اوچون ائسرايئلئن تاريسي ربّه آند ائچئب ددئم کي، «مندن سونرا اوغلون سوليمان پادشاه اولاجاق و منئم يرئمده تختئمده او، اوتوراجاق.» بونو بو گون حقئقتن يرئنه يتئره‌جيم."


text:
بَتشِبَع پادشاهين قاباغيندا اوزو اوسته يره اَيئلئب تعظئم اتدي و ددي: "آغام داوود پادشاه ابده‌جک ياشاسين!""


text:
سونرا داوود پادشاه ددي: "کاهئن صادوقو، پيغمبر ناتاني و يِهوياداع اوغلو بِناياني منئم يانيما چاغيرين."" اونلارين هاميسي پادشاهين حوضورونا گلدئلر.


text:
پادشاه اونلارا ددي: "آغانيزين اعيانلاريني يانينيزا آلين و اوغلوم سوليماني منئم قاطيريما مئندئرئب گئخون بولاغينا اِندئرئن.


text:
اورادا کاهئن صادوق و پيغمبر ناتان اونو ائسرايئلئن پادشاهي آديندا مسح اتسئنلر. کَره‌ناي چاليب ديئن: «ياشاسين پادشاه سوليمان!»


text:
سونرا اونون دالينجا قالخين، او دا گلئب تختئمده اوتورسون، چونکي منئم يرئمه پادشاه اولاجاق. اونو ائسرايئل و يهودايا حؤکمدار تعيئن اتمئشم."


text:
رب آغام پادشاها يار اولدوغو کئمي، سوليمانا دا يار اولسون و اونون تختئني آغام داوود پادشاهين تختئندن داها بؤيوک اتسئن."


text:
کاهئن صادوق، پيغمبر ناتان، يِهوياداع اوغلو بِنايا، کِرِتلی‌لر و پِلِطلی‌لر آشاغي اِنئب سوليماني داوود پادشاهين قاطيرينا مئندئردئلر و اونو گئخونا قدر آپارديلار.


text:
کاهئن صادوق عئبادت چاديريندان ياغ بوينوزونو گؤتوروب سوليماني مسح اتدي. کَره‌نايي چالديلار و بوتون جاماعات ددي: "ياشاسين پادشاه سوليمان!""


text:
بوتون جاماعات اونون دالينجا قالخيب گتدئلر. اونلار نِي چالاراق اِله سِوئنئردئلر کي، سَسلرئندن ير تئتره‌يئردي.


text:
اَدونئيا و اونونلا اولان بوتون قوناقلار يمکلرئني قورتاراندا بو سَسي اشئتدئلر. يوآب کَره‌ناي سَسئني اشئدنده ددي: "شهردن نئيه بله گورولتو گلئر؟""


text:
او، سؤزونو قورتارماميش، بئردن کاهئن اِبياتارين اوغلو يوناتان گلدي. اَدونئيا اوندان سوروشدو: "گل، سن ائگئد آدامسان، ياخشي خبر گتئرَرسن."


text:
پادشاه کاهئن صادوقو، پيغمبر ناتاني، يِهوياداع اوغلو بِنايانی، کِرِتلی‌لري و پِلِطلی‌لري ده سوليمانلا بئرلئکده گؤندرئب. اونلار دا اونو پادشاهين قاطيرينا مئندئرئبلر.


text:
کاهئن صادوق و پيغمبر ناتان گئخوندا اونو پادشاه آديندا مسح ادئبلر و اورادان شادليقلا گدئبلر. بونا گؤره ده شهرده بله گورولتو وار. اشئتدئيئنئز سَس بودور.


text:
اوسته‌لئک پادشاهين اعيانلاري آغاميز داوود پادشاهين يانينا تبرئک اتميه گلئب ددئلر: «سنئن تارينين سوليمانين آديني سنئن آديندان داها بؤيوک، تختئني سنئن تختئندن داها اوجا اتسئن!» پادشاه دا ياتاغينين اوستونده اَيئلئب.


text:
پادشاه بونو دا ديئب: «ائسرايئلئن تاريسي رب موبارک اولسون کي، بو گون حله گؤزلرئم گؤرَرکَن، تختئمده اوتوران بئر نفر ورئب!»""


text:
بونو سوليمانا بئلدئرئب ددئلر: "اَدونئيا سوليمان پادشاهدان قورخور و قوربانگاهين بوينوزلاريندان ياپيشيب ديئر «قوي سوليمان پادشاه اوّلجه منه آند ائچسئن کي، بو قولونو قيلينج آغزينا ورميه‌جک.»""


text:
سوليمان ددي: "اگر او، دَيَرلي آدام اولسا، باشيندان بئر توک بله، يره دوشمَز، لاکئن اگر اوندا بئر پئسلئک تاپيلسا، اؤله‌جکدئر."


text:
سوليمان پادشاه آدام گؤندرئب اَدونئياني قوربانگاهدان دوشورتدو. او دا گلئب سوليمان پادشاها تعظئم اتدي. سوليمان اونا ددي: "اِوئنه گت!""


text:
تارين ربّئن طلب اتدئکلرئني يرئنه يتئر: اونون يولو ائله گت. اونون قايدالارينا، امرلرئنه، حؤکملرئنه و شهادتلرئنه، موسانين شرئعت کئتابيندا يازيلديغي کئمي، عمل ات کي، اتدئيئن هر ائشده و گتدئيئن هر يرده اوغور قازاناسان.


text:
او واخت رب منه وردئيي بو سؤزو يرئنه يتئره‌جک: «اگر اؤولادلارين اؤز يوللارينا دئقّت اتسه‌لر، بوتون اورکلري و جانلاري ائله منئم حوضورومدا حقئقتله يِرئسه‌لر، ائسرايئل تختئنده سنئن نسلئندن بئر کئشي اَسکئک اولماياجاق.»


text:
سن صِرويا اوغلو يوآبين منه نه اتدئيئني ده بئلئرسن: ائسرايئل قوشونونون ائکي باشچيسي نِر اوغلو آبنِرله يِتِر اوغلو عَماساني اؤلدوروب، صولح زاماني حرب قاني تؤکدو و بِلئنده‌کي کمرله آياغينداکي چاريقلاري قانا بولاشديردي.


text:
لاکئن گئلعادلي بَرزئل‌له‌يئن اوغوللارينا محبّت ات، قوي سوفرَنده يمک يئيَنلر آراسيندا اولسونلار. چونکي من قارداشين اَبشالومون قاباغيندان قاچديغيم واخت، اونلار منه کؤمک اتدئلر.


text:
باخ، بَخورئمدن اولان بِنيامئنلي گِرا اوغلو شئمعي سنئن يانيندادير. او ائدي کي، مَخه‌نايئمه گتدئيئم گون منه برک لعنت اتدي. لاکئن سونرا منی پئشواز اتمک اوچون اوردون چايينا گلنده، من اونا ربّئن حاقّي اوچون آند ائچئب ددئم: «سني قيلينجلا اؤلدورميه‌جيم.»


text:
ائندي اونو جزاسيز قويما، چونکي سن حئکمتلي آدامسان و اونا نه اده‌جيئني بئلئرسن و اونون آغارميش باشيني قان ائچئنده اؤلولر دئيارينا اِندئرَرسن."


text:
داوودون ائسرايئل اوستونه پادشاهليق اتمه‌سي قيرخ ائل سوردو: يدّي ائل خِبروندا و اوتوز اوچ ائل ده اورشلئمده پادشاهليق اتدي.


text:
خَگّئت اوغلو اَدونئيا سوليمانين آناسي بَتشِبَعئن يانينا گتدي. بَتشِبَع اوندان سوروشدو: "آيا خيئرله گلئرسن؟" اَدونئيا جاواب وردی: "بلی."


text:
اَدونئيا ددي: "سن بئلئرسن کي، پادشاهليق منئم ائدي و بوتون ائسرايئل منئم پادشاه اولاجاغيمي گؤزله‌يئردي، آمّا هر شي دَيئشدي، پادشاهليق قارداشيمين اَلئنه کچدي، چونکي ربّئن طرفئندن اونون ائدي.


text:
او ددي: "خاهئش ادئرم، سوليمان پادشاهلا دانيش، او سنه «يوخ» دِمَز، اونا ده کي، شونِملي اَبئشَگي منه آرواد اولماق اوچون ورسئن."


text:
بَتشِبَع سوليمان پادشاهين يانينا گتدي کي، اَدونئيا باره‌ده اونونلا دانيشسين. پادشاه اونون پئشوازينا آياغا قالخدي و اونا تعظئم اتدي، سونرا تختئنه اوتوردو. پادشاه آناسي اوچون ده بئر تخت قويدوردو. او دا پادشاهين ساغيندا اوتوردو.


text:
سونرا ددي: "منئم سندن کئچئک بئر خاهئشئم وار، منه «يوخ» دِمه."" پادشاه اونا ددي: "سوروش آنام، من سنه «يوخ» دِمه‌رم."


text:
سوليمان پادشاه آناسينا جاواب ورئب ددي: "نئيه شونِملي اَبئشَگي اَدونئيا اوچون ائسته‌يئرسن؟ پادشاهليغي دا اونون اوچون ائسته، او منئم بؤيوک قارداشيمدير، اونا، کاهئن اِبياتارا، صِرويا اوغلو يوآبا!""


text:
سوليمان پادشاه ربّئن حاقّي اوچون آند ائچئب ددي: "اگر اَدونئيا بو سؤزو اؤز حياتي باهاسينا دِمه‌مئشسه، تاري منه بله و بوندان بَتَرئني اتسئن.


text:
ائندي منی مؤحکملَندئرئب آتام داوودون تختئنده اوتورتموش و ددئيي کئمي منه بئر اِو قورموش وار اولان ربّه آند اولسون کي، اَدونئيا قطعن بو گون اؤلدوروله‌جک!""


text:
پادشاه، کاهئن اِبياتارا ددي: "عَناتوتا، اؤز زَمئلرئنه گت! سن اؤلومه لايئقسن، آمّا بو گون سني اؤلدورميه‌جيم، چونکي سن آتام داوودون قاباغيندا پروردئگار ربّئن سانديغيني داشيدين و آتامين چکدئيي هر عذابي سن ده چکدئن."


text:
بلجه سوليمان اِبياتاري ربّئن کاهئنلئيئندن قوودو. بونونلا دا ربّئن شئلودا عِلي‌ اِوئنئن ضئدّئنه ددئيي سؤز يرئنه يتئشدي.


text:
خبر يوآبا چاتدي. يوآب اَبشالوما قوشولماديغي حالدا، اَدونئيانين طرفئني توتموشدو. بونا گؤره ده او، ربّئن عئبادت چاديرينا قاچدي و قوربانگاهين بوينوزلاريندان ياپيشدي.


text:
سوليمان پادشاها ددئلر کي، يوآب ربّئن عئبادت چاديرينا قاچيب و ائندي قوربانگاهين يانيندادير. سوليمان يِهوياداع اوغلو بِناياني گؤنده‌رئب ددي: "گت، اونو اؤلدور."


text:
بِنايا ربّئن عئبادت چاديرينا گلئب يوآبا ددي: "چيخ! پادشاه بله ديئب!"" يوآب ددي: "يوخ، بورادا اؤله‌جيم."" بِنايايا پادشاها خبر گتئرئب ددي: "يوآب بله ددی و منه بو جاوابي وردی."


text:
پادشاه اونا ددي: "اونون ددئيي کئمي ات؛ اونو اؤلدور و باسدير کي، يوآبين سببسئز تؤکدويو قانين تقصئرئني منئم و آتامين اِوي اوستوندن گؤتوره‌سن.


text:
رب اونون قانيني اؤز باشينا دؤندره‌جک، چونکي او اؤزوندن داها صالح و داها ياخشي اولان ائکي نفري قيلينجلا ووردو: آتام داوودون خبري اولمادان ائسرايئل قوشونونون باشچيسي نِر اوغلو آبنِرله يهودا قوشونونون باشچيسي يِتِر اوغلو عَماساني اؤلدوردو.


text:
بلجه اونلارين قاني همئشه‌لئک يوآبين و اونون نسلئنئن اوستونده قالاجاق، لاکئن رب داوودا، اونون نسلئنه، اِوئنه و تختئنه ابده‌جک اَمئن-آمانليق وره‌جکدئر."


text:
پادشاه يوآبين يرئنه يِهوياداع اوغلو بِناياني قوشون باشچيسي قويدو. اِبياتارين يرئنه ده کاهئن صادوقو تعيئن اتدي.


text:
پادشاه شئمعئني چاغيرتديريب اونا ددي: "اورشلئمده اؤزونه بئر اِو تئک و اورادا ياشا، اورادان هچ يره گتمه.


text:
شئمعي پادشاها ددي: "بو سؤز ياخشي‌دير، آغام پادشاه نجه ديئب، قولون دا اِله اده‌جک."" شئمعي اوزون مودّت اورشلئمده ياشادي.


text:
اوچونجو ائلئن آخيريندا شئمعئنئن ائکي قولو گَت پادشاهي مَعَکا اوغلو اَکئشئن يانينا قاچديلار. شئمعئيه خبر گلدي کي، قوللاري گَتده‌دئر.


text:
قالخيب اِششه‌يئني پالانلادي و قوللاريني آختارماق اوچون گَته، اَکئشئن يانينا گتدي. شئمعي گدئب قوللاريني گَتدن گتئردي.


text:
پادشاه شئمعئني چاغيرتديريب اونا ددي: "ربّئن حاقّينا مگر سنه آند ائچدئرمه‌دئم کي، «چيخيب بئر يره گتدئيئن گون، بئل کي، قطعن اؤله‌جکسن؟» مگر بو باره‌ده سنه ائخطار ورمه‌دئم؟ مگر منه «اشئتدئيئم بو سؤز ياخشي‌دير» دمه‌دئن؟»


text:
سونرا پادشاه شئمعئيه ددي: "سن آتام داوودون ضئدّئنه اوره‌يئنده ساخلاديغين و اتدئيئن پئسلئيئن هاميسيني بئلئرسن. پئسلئيئني رب سنئن اؤز باشينا دؤندره‌جک.


text:
بلجه پادشاه يِهوياداع اوغلو بِنايايا امر اتدي، بِنايا دا گدئب شئمعئني ووردو و او، اؤلدو. بلجه، پادشاهليق سوليمانين اَلي ائله مؤحکملَندي.


text:
سوليمان مئصئر پادشاهي فئرعونلا موتّفئق اولوب قيزيني آرواد آلدي. فئرعونون قيزيني داوودون شهرئنه گتئردي و اؤز ساراييني، ربّئن معبدئني و اورشلئمئن اطرافينداکي دوواري تئکئب قورتارانا قدر، اونو اورادا ساخلادي.


text:
لاکئن خالق حله ده پرستئشگاهلاردا قوربان تقدئم ادئردئلر، چونکي او گونلره قدر ربّئن آدينا تئکئلمئش بئر معبد يوخ ائدي.


text:
سوليمان ربّی سِوئردي و آتاسي داوودون قايدالارينا موطابئق ياشاييردي، آنجاق پرستئشگاهلاردا دا قوربان تقدئم ادئب، بوخور يانديريردي.


text:
پادشاه قوربان تقدئمي اوچون گئبعونا گتدي، چونکي اورا پرستئشگاهلارين لاپ بؤيوکو ائدي. سوليمان او قوربانگاهدا مئن باش يانديرما قورباني تقدئم اتدي.


text:
سوليمان ددي: "سن قولون آتام داوودا بؤيوک شفقت گؤرسدئبسن، چونکي او سنئن حوضوروندا صداقت، صالحلئک، و اورک دوغرولوغو ائله ياشادي. بو گون ده تختئنده اوتوران بئر اوغول ورمکله اونا اؤز بؤيوک مهرئبانليغيني ساخلاييبسان.


text:
ائندي، يارب تاريم، بو قولونو آتام داوودون يرئنه پادشاه ادئبسن حال بو کي، من کئچئک بئر اوشاغام، نه ادئب-اتمه‌جيئمي بئلمئرم.


text:
بونا گؤره منه اله بئر درّاکه‌لي اورک ور کي، ياخشي ائله پئسي آييرد ادئب سنئن خالقينا حؤکم اده بئلئم. چونکي سنئن بو بؤيوک خالقينا کئم حؤکم اده بئلر؟""


text:
تاري اونا ددي: "چونکي بونو ائسته‌دئن و اؤزون اوچون اوزون عؤمور، وار-دؤولت، يا دا دوشمنلرئنئن جا‌نيني ائستمه‌دئن، بونلارين يرئنه درّاکه ائسته‌دئن کي، عدالتي آييرد اده‌سن،


text:
باخ، من ائسته‌يئني يرئنه يتئرمئشم: باخ، سنه اله بئر حئکمتلي و درّاکه‌لي اورک ورمئشم کي، سنئن کئمئسي نه سندن اوّل اولموش، نه ده سندن سونرا اولاجاق.


text:
سنه ائستمه‌دئيئني ده ورمئشم؛ هم وار-دؤولتي، هم ده جاه-جلالي. بله کي بوتون عؤمرون بويو پادشاهلار آراسيندا سنئن کئمئسي اولماياجاق.


text:
اگر سن آتان داوود کئمي قايدالاريما و امرلرئمه عمل ادئب يوللاريملا گده‌سن، او زامان عؤمرونو اوزاداجاغام."


text:
سوليمان اوياندي. گؤردو کي، بو، بئر يوخو ائدي. اورشلئمه گلدي و ربّئن عهد سانديغينين قاباغيندا دوروب، يانديرما و باريش قوربانلاري تقدئم اتدي و بوتون اعيانلاري اوچون ضئيافت وردی.


text:
آروادلاردان بئري ددي: "آي آغام! من و بو آرواد بئر اِوده ياشاييريق. بو آرواد اِوده اولارکن بئر اوشاق دوغدوم.


text:
دوغدوغوم گوندن اوچ گون سونرا بو آرواد دا بئر اوشاق دوغدو. اِوده فقط ائکئمئز ائدئک. بئزدن آيري هچ کس يوخ ائدي.


text:
سنئن بو کنئزئن يوخودا ائکن، گجه ياريسي بو آرواد قالخيب اوغلومو يانيمدان گؤتوردو و اؤز قوينونا آليب، اؤلو اوغلونو منئم قوينوما قويدو.


text:
سحر اوغلومو اَمئزدئرمک اوچون دوراندا گؤردوم کي، او اؤلوب. آمّا سحر دئقّتله باخاندا بئلدئم کي، بو منئم دوغدوغوم اوشاق ديئل."


text:
سونرا او بئري آرواد ددي: "يوخ، صاغ اولان اوشاق منئم اوغلومدور و اؤلَن سنئنکي‌دئر."" لاکئن بئرئنجي آرواد ددي: "يوخ، اؤلَن اوشاق سنئن اوغلوندور، صاغ اولان منئمکي‌دئر."" پادشاهين حوضوروندا اونلار بلجه موباحئثه ادئردئلر.


text:
او واخت پادشاه ددي: "بئري ديئر، صاغ اولان اوشاق منئم اوغلومدور، اؤلَن سنئنکي‌دئر؛ او بئري ده ديئر، يوخ! اؤلَن اوشاق سنئن اوغلوندور، صاغ اولان منئمکي‌دئر."


text:
اوغلو صاغ اولان آرواد، بالاسي اوچون اوره‌يي يانديغينا گؤره، پادشاها بله ددي: "آمان، آغام، صاغ اولان اوشاغي اونا ورئن، اوشاغي اؤلدورمه‌يئن."" لاکئن او بئري ددي: "قوي نه اونون اولسون، نه منئم. بؤلون."


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر پادشاهين وردئيي حؤکمو اشئدئب اونا چوخ حؤرمت اتدئلر، چونکي گؤردولر کي، عدالته عمل اتمک اوچون اوندا تارينين حئکمتي وار.


text:
سوليمانين بوتون ائسرايئل اوستونده اون‌ائکي بؤلگه والئسي وار ائدي. اونلار پادشاهين و اونون سارايينين ارزاقيني تأمئن ادئردئلر؛ هر بئري ائلده بئر آيليق ارزاق گؤندرمه‌لي ائدي.


text:
تَعنَک، مِگئدّو، يئزرِعِل آلتينداکي صارِته‌نئن يانيندا اولان بوتون بِيت-شِآن بؤلگه‌سئنده و بِيت-شِآندان آبِل‌مِخولايا، يوقمِعامين او بئري طرفئنه قدر اوزانان بؤلگه‌ده اَخئلود اوغلو بَعَنا؛


text:
گئلعاددا اولان مِنَسّه اوغلو ياعئرئن کَندلرئنئن و باشاندا اولان اَرگوب اطرافيندا دووارلار و بورونج چفته‌لري ائله باغلانميش آلتميش بؤيوک شهرئن عاييد اولدوغو راموت-گئلعاد بؤلگه‌سئنده بِن‌گِبِر؛


text:
گئلعاد تورپاغيندا اوري اوغلو گِبِر. بو بؤلگه کچمئشده اِمورلولارين پادشاهي سئخونا و باشان پادشاهي عوگا عاييد ائدي. گِبِر يهودا بؤلگه‌سئنئن تَک والئسي وار ائدي.


text:
يهودالي‌لار و ائسرايئللی‌لر دهنز ساحئلئنده‌کي قوم قدر چوخ ائدئلر. اونلار يِيئب-ائچئب و خوشبخت ياشاييرديلار.


text:
سوليمان فَرات چاييندان فئلئسطلی‌لرئن تورپاغينا و مئصئر سرحدئنه قدر بوتون پادشاهليقلار اوستونده حؤکمرانليق ادئردي. اونلار سوليمانين عؤمرو بويو خراج وردئلر و اونا قوللوق اتدئلر.


text:
سوليمانين سارايينين گونده‌لئک ارزاقي بونلاردان عئبارت ائدي: اوتوز کور نارين اون و آلتميش کور کَپَکلي اون،


text:
اون باش بَسلَنمئش اؤکوز، ائيئرمي اوتلاق اؤکوزو، يوز قويون-کچي، مارال، جيران، خال‌لي مارال و بَسلَنمئش اِو قوشلاري.


text:
تئفسَخدن غَزّه‌يه قدر فَرات چايينين بو تايينداکي بوتون تورپاقلار و چايين بو تايينداکي بوتون پادشاهلار اوستونده سوليمان حؤکمرانليق ادئردي و بوتون اطراف اؤلکه‌لرله صولح شرايئطئنده ياشاييردي.


text:
اونون بوتون عؤمرو بويو داندان بئرشِبَعه قدر يهودا و ائسرايئلده هر کس اؤز اوزوم آغاجينين و انجئر آغاجينين آلتيندا دئنجلئک ائچئنده ياشاييردي.


text:
بو والئلرئن هر بئري اؤز آييندا سوليمان پادشاها و اونون سوفره‌سئنه گلنلرئن هاميسينا ارزاق گؤندرئردي و هچ بئر شيه احتئياج قالميردي.


text:
او بوتون آداملاردان، اِزراخلي اِيتاندان، ماخولون اوغوللاري حِيمان، کَلکول و دَردَعدن حئکمتلي ائدي، شؤهرتي بوتون اطراف مئلّتلر آراسيندا ياييلميشدي.


text:
لوبناندان اولان سئدر آغاجيندان دوواردا بئتَن مَرجانکؤشک اوتونا قدر بئتکي‌لر باره‌ده بحث اتدي، همچئنئن حيوانلار، قوشلار، سوروننلر و باليقلار حاقّيندا دانيشدي.


text:
سوليمانين حئکمتئنه قولاق آسماق اوچون بوتون خالقلاردان و اونون حئکمتي باره‌ده اشئتمئش بوتون دونيا پادشاهلاريندان يانينا آداملار گلئردي.


text:
صور پادشاهي خئرام آتاسينين يرئنه سوليمانين پادشاه اولماق اوچون مسح ادئلدئيئني اشئدنده، اؤز آداملاريني اونون يانينا گؤندردي، چونکي خئرام داوودلا بوتون عؤمرو بويو دوست اولموشدو.


text:
"سن بئلئرسن کي، آتام داوود، تاريسي ربّئن آدينا بئر معبد تئکه بئلمه‌دي. چونکي رب دوشمنلرئني اونون آياقلاري آلتينا آتانا قدر، اطرافيندا موحارئبه‌لر گدئردي.


text:
باخ، من بو نئيّتده‌يم کي، تاريم ربّئن آدينا بئر معبد تئکئم، نجه کي رب آتام داوودا دمئشدي: «اوغلون منئم آديما معبد تئکه‌جک کي، اونو سنئن يرئنده تختئنده اوتورداجاغام.»


text:
ائندي امر ات کي، منئم اوچون لوبناندان سئدر آغاجلاري کَسسئنلر. آداملاريم دا سنئن آداملارينلا بئرلئکده اولاجاق و من سنئن آداملارين اوچون نه قدر دئيه‌سن، او قدر زحمت حاقّي وره‌رم. چونکي بئلئرسن کي، بئزده صئدونلولار کئمي آغاج کَسمه‌يي بئلَن آداملار يوخدور."


text:
خئرام سوليمانين سؤزلرئني اشئدنده چوخ سِوئندي و ددي: "بو گون رب موبارک اولسون کي، بو بؤيوک خالقي ائداره اتمک اوچون داوودا بله حئکمتلي اوغول ورئب!""


text:
او، سوليمانا خبر گؤندرئب ددي: "منه گؤندردئيئن سؤزو اشئتدئم. من سنئن سئدر و شام آغاجلاري باره‌ده هر ائسته‌يئني يرئنه يتئره‌جيم:


text:
منئم آداملاريم اونلاري لوبناندان دهنزه اِندئرَرلر و من بو آغاجلاردان سال‌لار دوزَلده‌رم، دهنز يولو ائله تعيئن اده‌جيئن يره آپارارام و اونلاري اورادا آييريب ييغارام، سن ده گؤتورَرسن. آنجاق سن ده منئم ائسته‌يئمي يرئنه يتئرئب ساراييمي ارزاقلا تأمئن ات."


text:
سوليمان دا هر ائل خئرامين سارايينا ارزاق اوچون ائيئرمي مئن کور بوغدا و ائيئرمي کور خالئص زيتون ياغي ورئردي.


text:
رب وعده وردئيي کئمي سوليمانا حئکمت وردی. خئراملا سوليمان آراسيندا صولح وار ائدي و اونلار بئر-بئري‌ ائله عهد باغلاميشديلار.


text:
هر آي اونلارين اون مئن نفرئني نؤوبه ائله لوبنانا گؤندرئردي؛ بئر آي لوبناندا، ائکي آي اِولرئنده قاليرديلار. اونلارين اوستونده اَدونئرام نظارت ادئردي.


text:
بونلاردان آيري، سوليمان ائشه نظارت اتمک اوچون اوچ مئن اوچ يوز نفر مأمور قويموشدو. اونلار ائش گؤرن آداملارا نظارت ادئردئلر.


text:
پادشاهين امرئنه گؤره ائشچئلر بؤيوک و دَيَرلي داشلار کَسئب گتئردئلر کي، معبدئن بونؤوره‌سئني يونولموش داشدان قويسونلار.


text:
سوليمانين و خئرامين اوستالاري گِباللي‌لارلا بئرلئکده معبدي تئکمک اوچون تاختالار و داشلار کَسئب حاضيرلاديلار.


text:
ائسرايئل اؤولادلاري مئصئر تورپاغيندان چيخديقدان دؤرد يوز هشتاد ائل سونرا، سوليمانين ائسرايئل اوستونده پادشاهليغينين دؤردونجو ائلئنده، ائکئنجي آي اولان زئو آييندا، سوليمان ربّئن معبدئني تئکمه‌يه باشلادي.


text:
سوليمان پادشاهين ربّه تئکدئيي معبدئن اوزونلوغو آلتميش قول‌آچ ، اِني ائيئرمي قول‌آچ ، و بويو اوتوز قول‌آچ ائدي.


text:
معبدئن بؤيوک اوتاغينين قاباغيندا اولان اِيوانين اوزونلوغو، معبدئن اِنئنه گؤره، ائيئرمي قول‌آچ و اِني معبدئن قاباغيندا اون قول‌آچ ائدي.


text:
معبدئن دووارينا بئتئشئک هر طرفدن آرتيرما تئکدي کي، بؤيوک اوتاغي و ائچ اوتاغي دؤوره‌يه آليردي. اونون ائچئنده معبدي اَحاطه ادن يان اوتاقلار دوزلتدي.


text:
آرتيرمانين آلت مرتبه‌سئنئن اِني بش قول‌آچ، اورتاسينداکينين اِني آلتي قول‌آچ اوچونجوسونون اِني ده يدّي قول‌آچ ائدي. معبدئن دووارينين اطرافيندا بايير طرفدن چيخينتي‌لار دوزَلدئلمئشدي کي، آرتيرمانين دئرَکلري معبدئن دووارينا دَيمه‌سئن.


text:
معبدئن تئکئلمه‌سي اوچون کارخانادا يونولموش داشلار ائشله‌دئلمئشدي. معبدئن تئکئنتي زاماني، نه چکوج سَسي، نه ائسکَنه‌ سَسي، نه ده آيري بئر دَمئر آلَت سَسي اشئدئلدي.


text:
آشاغي مرتبه‌‌‌نئن گئرئشي معبدئن جنوب طرفئنده ائدي. دؤنَر پئلّه‌کن اورتا مرتبه‌‌يه، اورتا مرتبه‌دن ده اوچونجو مرتبه‌‌يه چيخيرديلار.


text:
بوتون معبده بئتئشئک اولان مرتبه‌لري بش قول‌آچ هوندورلويونده تئکدي و بونلار سئدر دئرَکلرله معبده بَرکئدئلمئشدي.


text:
"سن معبد تئکئرسن. اگر سن منئم قايدالاريملا گده‌سن، حؤکملرئمه عمل ادئب و امرلرئمه موناسئب ياشاياسان، من ده آتان داوودا وردئيئم سؤزو، سنئن واسئطَنله يرئنه يتئره‌رم:


text:
معبدئن دووارلارينا ائچه‌رئدن سئدر تاختالارلا اؤرتوک ووردو؛ معبدئن دؤشَمه‌سئندن تاوانا قدر، اونون دووارلاريني ائچه‌رئدن تاختا ائله اؤرتدو و معبدئن دؤشَمه‌سئني شام آغاجينين تاختالاري ائله اؤرتدو.


text:
معبدئن آرخا طرفئنده، دؤشَمه‌دن تاوانا قدر، بئر بؤلمه آييردي کي، سئدر تاختالارلا اؤرتولموشدو و اوزونلوغو ائيئرمي قول‌آچ ائدي. ائچه‌رئسئنده لاپ موقدّس ير اوچون بئر ائچ اوتاق حاضيرلادي.


text:
معبدئن ائچئنده‌کي سئدر آغاجلارينين اوستونده بالقاباق و آچيلميش گوللرئن تصوئري اويولموشدو. هر شي سئدرله اؤرتولموشدو، داش هچ گؤرونموردو.


text:
ائچ اوتاغين اوزونلوغو ائيئرمي، اِني ائيئرمي و بويو ائيئرمي قول‌آچ ائدي. اوراني خالئص قيزيللا اؤرتدو. سئدر آغاجيندان اولان قوربانگاهين دا اوستونو خالئص قيزيللا اؤرتدو.


text:
سوليمان معبدي ائچه‌رئدن خالئص قيزيللا اؤرتدو، ائچ اوتاغين قاباغيندان قيزيل زنجئرلر کچئرتدي و اونو قيزيللا اؤرتدو.


text:
بلجه بوتون معبد آخيرا چاتانا قدر، ائچه‌رئسئني باشدان-باشا قيزيللا اؤرتدو. ائچ اوتاغا عاييد اولان قوربانگاهي دا قيزيللا اؤرتدو.


text:
کَرّوبون بئر قانادينين اوزونلوغو بش قول‌آچ، او بئري قانادينين دا اوزونلوغو بش قول‌آچ ائدي؛ بئر قانادينين اوجوندان او بئري قانادينين اوجونا قدر اون قول‌آچ ائدي.


text:
سوليمان کَرّوبلاري معبدئن ائچ اوتاغينين اورتاسينا قويدو. کَرّوبلارين قانادلاري آچيق ائدي. بئر کَرّوبون قانادي بئر دووارا، او بئرئسئنئن قانادي دا او بئري دووارا توخونوردو. اونلارين او بئري قانادلاري معبدئن اورتاسيندا بئربئرئنه توخونوردو.


text:
معبدئن ائچ و بايير اوتاغينداکي بوتون دووارلاريندا کَرّوبلارين، خورما آغاجلارينين و آچيلميش گوللرئن اويما تصوئرئني دوزلتدي.


text:
ائچ اوتاغين گئرئشي اوچون ائيده آغاجيندان چَرچئوه‌لي قاپيلار دوزلتدي. چَرچئوه‌لي قاپينين گِنئشلئيي، معبدئن گِنئشلئيئنئن بِشده‌بئري ائدي.


text:
او، ائيده آغاجيندان دوزَلدئلمئش ائکي قاپي اوستونده کَرّوبلارين، خورما آغاجلارينين و آچيلميش گوللرئن تصوئرئني اويدو و قاپيلاري قيزيللا اؤرتدو. کَرّوبلارين و خورما آغاجلارينين اوستونه قيزيل چکدي.


text:
هَمچئنئن شام آغاجيندان ائکي قاپي دوزلتدي. بئر قاپينين هر ائکي تايي قاتلانيردي، او بئري قاپينين دا هر ائکي تايي قاتلانيردي.


text:
اونلارين اوستونده کَرّوبلارين، خورما آغاجلارينين، آچيلميش گوللرئن تصوئرئني اويدو و اويما ائشئنئن اوستونو قيزيللا دوزگون بئر شکئلده اؤرتدو.


text:
اون‌بئرئنجي ائلده، سکّئزئنجي آي اولان بول آييندا، معبد، بوتون لوازئماتي ائله بئرلئکده، بوتون نقشه‌سئنه موطابئق، تئکئلئب قورتاردي. بلجه سوليمان اونو يدّي ائلده تئکدي.


text:
اونون تئکدئيي "لوبنان مِشه‌سي" آدلي سارايين اوزونلوغو يوز قول‌آچ ، اِني اَلّي قول‌آچ ، بويو دا اوتوز قول‌آچ ائدي. بو ساراي دؤرد ردئف سئدر سوتونلاردان و سوتونلار اوستونده اولان سئدر دئرَکلردن عئبارت ائدي.


text:
سوتونلار اوستونده‌کي قيرخ بش دئره‌يئن اوستونده، سئدردن اولان تئرلر سالينميشدي و هر ردئفده اون بش دئرَک وار ائدي.


text:
سوليمان سوتونلو بئر ايوان تئکدي. اونون اوزونلوغو اَلّي و اِني اوتوز قول‌آچ ائدي. ايوانين قاباغيندا آرتيرما و سوتونلار، اونلارين قاباغيندا دا هَشتي دوزلتدي.


text:
او همچئنئن حؤکم وره‌جيی تخت اِيوانيني، يعني محکمه ايوانيني تئکدي و اونو دؤشَمه‌دن تاوانا قدر سئدر آغاجي ائله اؤرتدو.


text:
اونون ياشاديغي ساراي، اِيوانين آرخاسيندا، او بئري حَيَطده ائدي و هَمن قورولوشدا تئکئلمئشدي. سوليمان آرواد آلديغي فئرعون قيزي اوچون ده بو اِيوان کئمي بئر اِو تئکدئردي.


text:
بوتون بونلار بونؤوره‌دن داما و بايير طرفدن بؤيوک حَيَطه قدر کيفئيّتلي داشلاردان دوزَلمئشدي. بو داشلار ائچ و بايير طرفدن، اؤلچويه گؤره يونولموش و داش اَرّه‌سي ائله کَسئلمئشدئلر.


text:
بؤيوک حَيَط ده، ربّئن معبدئنئن ائچَري حَيَطي و معبدئن ايواني کئمي، اوچ ردئف يونولموش داش و بئر ردئف سئدر دئرَکلرله اَحاطه اولموشدو.


text:
اونون آناسي نَفتالي قبئله‌سئندن دول بئر آرواد، آتاسي دا صورلو بئر مئسگر ائدي. خئرام بورونجدن هر جور شي قاييرماق ائشئنده حئکمتلي، درّاکه‌لي و بئلئکلي آدام ائدي. او، سوليمان پادشاهين يانينا گلئب اونون بوتون ائشلرئني گؤردو.


text:
خئرام ائکي بورونج سوتون دوزلتدي. بئرئنجي سوتونون بويو اون سکّئز قول‌آچ ائدي. ائکئنجئسئنئن اطرافينا اون‌ائکي قول‌آچليق بئر ائپ دولانميشدي.


text:
سوتونلارين اوستونده اولان باشليقلاردا حؤرمه تورلار و زنجئرواري چَلَنگلر وار ائدي. هر باشليقدا يدّي دنه وار ائدي.


text:
او، سوتونلاري بله دوزلتدي. حؤرمه تورلارين اطرافيندا ائکي ردئف نار دوزلتدي کي، سوتونلارين اوستونده‌کي باشليقلاري اؤرتسونلر. هر باشليق اوچون ده بله اتدي.


text:
اِيواندا اولان سوتونلارين اوستونده‌کي باشليقلار سو زانباغي شکلئنده دوزَلدئلمئشدي و هر بئرئنئن بويو دؤرد قول‌آچ ائدي.


text:
هر ائکي سوتونون يوخاريسيندا اولان باشليقلار، حؤرمه تورلارين يانينداکي گئرده چيخينتينين اوست طرفئنده ائدي. هر باشليغين اوستونده دايره شکلئنده چَلَنگلرده ائکي يوز نار تصوئري وار ائدي.


text:
خئرام معبدئن اِيوانيندا سوتونلار قويدو. صاغ طرفده اولان سوتونو قويوب اونو ياکئن، چاغيردي. سول طرفده اولان سوتونو قويوب اونو دا بوعَز آدلانديردي.


text:
خئرام تؤکولموش بورونجدن دايره شکلئنده بئر حوووض دوزلتدي. بئر کناريندان او بئري کنارينا قدر اون قول‌آچ ائدي، اونون درئنلئيي بش قول‌آچ ائدي و اوتوز قول‌آچليق بئر ائپ ده اونون اطرافينا دولانميشدي.


text:
هر طرفدن کنارينين آلتيندان اونو بالقاباق تصوئرلري اَحاطه ادئردي. هر قول‌آچدا اون بالقاباق وار ائدي. بالقاباقلار ائکي ردئف ائدئلر و اونلار حوووضلا بئرلئکده تؤکولموشدولر.


text:
حوووض اون‌ائکي تؤکمه اؤکوزون اوستونده دوردو: اوچو شئمالا، اوچو قربه، اوچو جنوبا، اوچو ده شرقه باخيردي. حوووض يوخاريدا، اونلارين اوستونده ائدي و اؤکوزلرئن بوتون آرخا حئصّه‌لري ائچَرئيه طرف ائدي.


text:
حوووضون قالينليغي دؤرد بارماق قالينليغيندا ائدي، اونون کناري کاسا کناري کئمي دوزَلدئلمئشدي و آچيلان زانباغا بَنزه‌يئردي. او، ائکي مئن بَت سو توتوردو.


text:
چَرچئوه‌نئن آراسيندا اولان لؤوحه‌لر اوستونده شئر، اؤکوز و کَرّوب تصوئرلري وار ائدي. همچئنئن چَرچئوه، شئر و بوزوو تصوئرلرئنئن يوخاريسيندا و آشاغيسيندا آسما چَلَنگلر وار ائدي.


text:
هر پايانين دؤرد بورونج چرخي، بورونج اوخلاري و لَيَن اوچون دؤرد تؤکمه دسته‌يي وار ائدي. دستکلر هر طرفدن چَلَنگلرله بَزه‌دئلمئشدي.


text:
پايانين باشليغيندا بئر دهنه وار ائدي. باشليغين بويو بئر قول‌آچ ائدي، دهنه ده مودوّر و بئر قول‌آچ ياريم اِنئنده ائدي، اوستونده اويمالار وار ائدي. لؤوحه‌لر دايره شکلئنده يوخ، دؤردگوشه‌لي ائدي.


text:
دؤرد چرخ لؤوحه‌لرئن آلتيندا ائدي و چرخلرئن اوخلاري پايادا ائدي. بئر چرخين بويو بئر قول‌آچ ياريم ائدي.


text:
چرخلرئن قورولوشو دؤيوش عارابالارينين چرخلري قورولوشو کئمي ائدي. اونلارين اوخلاري، فلکه‌لري، مئللري و توپلاري-هر شيي تؤکمه ائدي.


text:
پايانين باشيندا ياريم قول‌آچ بويوندا مودوّر بئر چنبر وار ائدي. پايانين باشيندا اولان دستکلري و لؤوحه‌لري اؤزونه بئتئشئک ائدي.


text:
خئرام دستکلرئن و لؤوحه‌لرئن اوستونده يِر چاتان قدر کَرّوب، شئر، خورما آغاجي تصوئرلري، اطرافيندا دا چَلَنگلر اويدو.


text:
خئرام بورونجدن اون لَيَن دوزلتدي، هر لَيَن قيرخ بَت توتوردو؛ هر لَيَن دؤرد قول‌آچ اِنئنده ائدي و اون پايالارين هر بئري اوستونده بئر لَيَن وار ائدي.


text:
پايالارين بِشئني معبدئن جنوب طرفئنده، بِشئني ده معبدئن شئمال طرفئنده قويدو. حوووضو دا معبدئن جنوب-شرق کونجونده يِرلَشدئردي.


text:
خئرام قازانلار، کورَکلر و لَيَنچه‌لر ده دوزلتدي. خئرام ربّئن معبدي اوچون سوليمان پادشاهين امري ائله بوتون بو ائشلري گؤروب قورتاردي:


text:
ائکي سوتون؛ سوتونلارين اوستونده ائکي مودّور باشليق؛ ائکي حؤرمه تور کي، سوتونلارين اوستونده‌کي ائکي مودّور باشليغي اؤرتسونلر؛


text:
خَکَندازلار، کورَکلر، و لَيَنچه‌لر. بوتون بو اشيالاري خئرام ربّئن معبدي اوچون پادشاه سوليمانين امري ائله جئلالانميش بورونجدن دوزلتمئشدي.


text:
پادشاه بونلاري اوردون چايينين کنارينداکي اووادا، سوکّوتلا صارِتان آراسينداکي گئل‌لي تورپاقلاردا تؤکموشدو.


text:
بوتون بو اشيالار حَددن آرتيق چوخ اولدوغو اوچون، سوليمان اونلاري چکمه‌دي و بورونجون چکئسئني موعَيّن اتمه‌دي.


text:
سوليمان ربّئن معبدئنده‌کي بوتون بو اشيالاري دوزلتدي: قيزيل قوربانگاه؛ قيزيل مئز کي، اوستونه تقدئس چؤرکلري قويولاردي؛


text:
خالئص قيزيلدان چيراقدانلار کي، ائچ اوتاغين قاباغيندا بِشي صاغ طرفده، بِشي ده سول طرفده دوروردولار؛ قيزيلدان اولان قؤنچه، چيراقلار و ماشالار؛


text:
خالئص قيزيلدان کاسالار، پئلته ماشالاري، لَيَنچه‌لر، قاشيقلار و بوخوردانلار؛ ائچ اوتاغين، يعني لاپ موقدّس يِرئن و بؤيوک اوتاغين قاپي تايلاري اوچون قيزيلدان لولالار.


text:
سوليمان پادشاهين، ربّئن معبدئنده گؤردويو بوتون ائشلر قورتاردي. سوليمان آتاسي داوودون تقدئس اتدئيي قيزيل-گوموشو و اشيالاري ائچَري گتئرئب، ربّئن معبدئنئن خزئنه‌لرئنه قويدو.


text:
او زامان سوليمان پادشاه ائسرايئلئن آغساقّال‌لاريني، بوتون قبئله باشچيلاريني، يعني ائسرايئل اؤولادلارينين نسئل رهبرلرئني اورشلئمه، اؤزونون يانينا ييغدي کي، ربّئن عهد سانديغيني داوودون شهري اولان صَحيوندان يوخاري گتئرسئنلر.


text:
يدّئنجی آيدا اولان بايرام واختي، يعني اتانئم آييندا بوتون ائسرايئل خالقي سوليمان پادشاهين يانينا ييغيلدي.


text:
کاهئنلر و لاوئلی‌لر، ربّئن سانديغيني و اونونلا بئرلئکده، حوضور چاديريني و چاديردا اولان بوتون موقدّس اشيالاري يوخاري گتئردئلر.


text:
سوليمان پادشاه و اونون يانينا ييغيلميش بوتون ائسرايئل جاماعاتي سانديغين قاباغيندا او قدر قويون-کچي و اؤکوز قوربان کَسدئلر کي، چوخلوغونا گؤره سايي‌-حسابا گلمَز.


text:
کاهئنلر ربّئن عهد سانديغيني معبدئن ائچ اوتاغينا، يعني لاپ موقدّس يره، کَرّوبلارين قانادلاري آلتينداکي اؤز يرئنه گتئردئلر.


text:
کَرّوبلار قانادلاريني سانديغين يري اوستونده آچميشديلار، اونلار سانديغي و اونون دئرَکلرئني يوخاريدان اؤرتموشدولر.


text:
دئرَکلر اله اوزون ائدي کي، اونلارين اوجو ائچ اوتاغين قاباغينداکي موقدّس يردن گؤرونوردو، آنجاق بايير طرفدن گؤرونموردو. اونلار بو گونه قدر اوراداديرلار.


text:
سانديقدا هچ بئر شي يوخ ائدي، مگر موسانين خورِبده قويدوغو ائکي داش لؤوحه‌سي. رب اورادا ائسرايئل اؤولادلاري ائله، مئصئر تورپاغيندان چيخديقلاري زامان عهد باغلادي.


text:
پادشاه اوزونو دؤنده‌رئب بوتون ائسرايئل جاماعاتينا برکت وردی. بو زامان بوتون ائسرايئل جاماعاتي آياق اوسته دورموشدو.


text:
پادشاه ددي: "ائسرايئلئن تاريسي رب موبارک اولسون کي، آتام داوودا اؤز آغزي ائله دانيشدي و اؤز اَلي ائله اونو يرئنه يتئردي. او دمئشدي:


text:
«من خالقيم ائسرايئلي مئصئردن چيخارتديغيم گوندن بَري ائسرايئلئن هچ بئر قبئله‌سئندن بئر شهر سچمه‌دئم کي، اورادا بئر معبد تئکئم و آديم اوستونده اولسون.»


text:
رب وعده وردئيئني يرئنه يتئردي: چونکي من آتام داوودون يرئنه قالخيب، ربّئن ددئيي کئمي ائسرايئل تختئنده اوتورموشام و ائسرايئلئن تاريسي ربّئن آدينا معبد تئکمئشم.


text:
اورادا سانديق اوچون يِر حاضيرلاميشام کي، ربّئن باغلاديغي عهد اونون ائچئنده‌دئر، او عهد کي، رب آتالاريميزي مئصئر تورپاغيندان چيخارتديغي واخت اونلارلا باغلادي."


text:
سوليمان ربّئن قوربانگاهي قاباغيندا، بوتون ائسرايئل جاماعاتينين حوضوروندا دوردو و اَللرئني گؤيه طَرف آچيب


text:
ددي: "يارب، ائسرايئلئن تاريسي! نه يوخاريدا گؤيده، نه ده آشاغيدا يرده سنئن کئمي تاري وار. سن عهدئني و محبّتئني بوتون او قول‌لارينلا ساخلاييرسان کي، بوتون اورَکلري ائله سنئن حوضوروندا ياشاييرلار.


text:
سن قولون آتام داوودا وردئيئن وعده‌يه عمل ادئبسن؛ اؤز دئلئن ائله ددئيئني بو گون اؤز اَلئنله يرئنه يتئرئبسن.


text:
يارب، ائسرايئلئن تاريسي، ائندي ده قولون آتام داوودا وردئيئن وعده‌يه عمل ات، اؤزون دمئشدئن: «اگر سن يولوملا گتدئيئن کئمي، اوغوللارين دا يولوملا گدئب اؤز عمل‌لرئنه دئقّت اتسه‌لر، ائسرايئل تختئنده سنئن نسلئندن بئر کئشي اَسکئک اولماياجاق.»


text:
لاکئن، مگر تاري دوغرودان دا يرده ساکئن اولار؟ سن گؤيه و گؤيلرئن گؤيونه سيغمازسان، او کي قالدي منئم تئکدئيئم معبده!


text:
آنجاق سن بو قولونون دوعاسينا و يالواريشينا نظر سال، يارب تاريم، بو گون سنئن قاباغيندا اتدئيي فرياديني و دوعاسيني اشئت.


text:
قوي سنئن نظرئن گجه-گوندوز بو معبدئن اوستونده اولسون. بو يِر باره‌ده سن ديئبسن: «منئم آديم اورادا اولاجاق.» قولونون بورايا اوز توتوب اتدئيي دوعاسيني اشئت.


text:
بو يِره طرف دوعا اتدئکلري واخت، اؤز قولونون و خالقين ائسرايئلئن يالواريشلاريني سن اشئت؛ گؤيلرده اولان مسکنئنده اشئت و باغيشلا!


text:
اگر بئر آدام اؤز ياخينينين ضئدّئنه گوناه اتسه و اوندان آند ائچمک طلب اولونسا، او دا گلئب بو معبده، سنئن قوربانگاهين قاباغيندا آند ائچسه،


text:
او واخت سن گؤيده اشئت، عمل ات، و قوللارينا حؤکم ات. شَرور آدامين عملئني اؤز باشينا دؤنده‌ره‌رک اونو محکوم ات و صالح آداما صالحلئيئنه گؤره بَرائت ور.


text:
خالقين ائسرايئل سنئن ضئدّئنه گوناه اتدئيي اوچون دوشمن قاباغيندا مغلوب اولاندا، اگر اونلار تکرار سنه طرف دؤنوب آديني دئل‌لرئنه گتئرسه‌لر و بو معبده سنه يالواريب فرياد اتسه‌لر،


text:
او واخت سن گؤيده اشئت و خالقين ائسرايئلئن گوناهيني باغيشلا، اونلاري گئنه آتالارينا وردئيئن تورپاغا قايتار.


text:
خالقين سنئن ضئدّئنه گوناه اتدئيي اوچون گؤي باغلانيب ياغيش ياغمايان واخت، اگر بو يره طرف دوعا ادئب آديني دئل‌لرئنه گتئرسه‌لر و اگر سن اونلارا بلا گؤندردئيئن واخت اؤز گوناهلاريندان دؤنسه‌لر،


text:
او واخت سن گؤيده اشئت، قوللارينين و خالقين ائسرايئلئن گوناهيني باغيشلا و گده‌جکلري طرف ياخشي يولو اونلارا اؤيرَت. خالقينا ائرث وردئيئن تورپاغينا دا ياغيش گؤندر.


text:
اگر اؤلکه‌ده آجليق اولسا، وبا اولسا، ائستي يِل يا دا کوف، چَيئرتکه يا دا بئتکي قوردو اولسا، اگر دوشمن اونلاري اؤلکه‌نئن هر هانسي بئر شهرئنده موحاصئره‌يه آلسا، هانسي بلا، هانسي ناخوشلوق اولور، اولسون،


text:
بئر شخصئن، يا دا بوتون خالقين ائسرايئل طرفئندن بئر دوعا و يالواريشي اولسا، هر کس اؤز اوره‌يئنئن دردئني بئلئب بو معبده طرف اَللرئني آچسا،


text:
او واخت سن گؤيده، اؤز مسکنئنده اشئت، باغيشلا و بئر علاج ات. اوره‌يئني بئلدئيئن هر آداما بوتون عمل‌لرئنه گؤره عوض ور، چونکي هر ائنسانين اوره‌يئني فقط سن بئلئرسن.


text:
چونکي سنئن بؤيوک آدين، قودرتلي اَلئن و اوزانان قولون باره‌ده اشئده‌جکلر، او ياداِللي گلئب بو معبده طرف دوعا ادنده،


text:
او واخت سن گؤيده، اؤز مسکنئنده اشئت و ياد اِللي‌نئن سنه فرياد اتدئيي هر شيي ات کي، يِر اوزونون بوتون خالقلاري دا سنئن آديني تانيسينلار، خالقين ائسرايئل کئمي سندن قورخسونلار و بئلسئنلر کي، تئکدئيئم بو معبد سنئن آدينلا چاغيريلير.


text:
اگر خالقين گؤنده‌ردئيئن يوللا دوشمنلرئنئن ضئدّئنه موحارئبه‌يه چيخسالار و سنئن سچدئيئن شهره طرف، سنئن آدينا تئکدئيئم معبده طرف ربّه دوعا اتسه‌لر،


text:
اگر اونلار سنئن ضئدّئنه گوناه اتسه‌لر–چونکي گوناه اتمه‌ين ائنسان يوخدور–سن قضبله‌نئب اونلاري دوشمنه تسلئم اده‌سن و دوشمن اونلاري اسئر ادئب ياخين يا اوزاق تورپاغينا آپارسا،


text:
اگر اونلار اسئرلئکده اولدوقلاري اؤلکه‌ده اورَکلرئني دؤنده‌رئب تؤوبه اتسه‌لر و اسئر اولان يرده سنه دوعا ادئب دِسه‌لر کي، «بئز گوناه و خاطا اتمئشئک، پئسلئک اتمئشئک»،


text:
اگر اونلاري اسئر ادن دوشمنلرئن اؤلکه‌سئنده بوتون اورَکلري و جانلاري ائله سنه طرف دؤنسه‌لر، آتالارينا وردئيئن تورپاغا، سچدئيئن شهره و آدينا تئکدئيئم معبده طرف اوز توتوب سنه دوعا اتسه‌لر،


text:
سنئن ضئدّئنه گوناه ادن خالقيني و اونلارين سنئن ضئدّئنه اتدئکلري بوتون تقصئرلري باغيشلا و اونلاري اسئر آلانلارا شفقت ور کي، اونلارلا شفقتلي رفتار اتسئنلر.


text:
چونکي اونلار سنئن خالقين، سنئن ائرثئندئرلر. سن اونلاري مئصئردن، دمئر اَرئتمه‌ کوره‌سئنئن ائچئندن چيخارديبسان.


text:
بو قولونون و خالقين ائسرايئلئن يالواريشينا نظر يتئر کي، اونلارين سنه فرياد اتدئکلري هر سؤزو اشئده‌سن.


text:
چونکي، يا پروردئگار رب، سن ائرثئن اولماق اوچون اونلاري يِر اوزونون بوتون خالقلاريندان آييردين. نجه کي، بونو آتالاريميزي مئصئردن چيخارتديغين واخت قولون موسا واسئطه‌سئله دمئشدئن."


text:
سوليمان بوتون بو دوعا و يالواريشيني ربّه ديئب قورتاراندان سونرا، ربّئن قوربانگاهي قاباغيندان، اَللري گؤيه آچيق حالدا، دئزه دوشدويو يردن قالخدي.


text:
"رب موبارک اولسون کي، وردئيئن وعده‌لرئن هاميسينا موطابئق خالقي ائسرايئله دئنجلئک ورئب! اؤز قولو موسانين واسئطه‌سئله وردئيي ياخشي وعده‌لرئندن هچ بئري هدر اولماييب.


text:
بئزئم اورَکلرئمئزي اؤزونه طرف يؤنَلتسئن کي، اونون بوتون يوللاري ائله گِدَک و اونون آتالاريميزا بويوردوغو امرلرئنه، قايدالارينا و حؤکملرئنه عمل اِدَک.


text:
قوي ربّئن قاباغيندا بو يالواريش سؤزلرئم گجه-گوندوز رب تاريميزين خاطئرئنده اولسون، اؤز قولونون و خالقي ائسرايئلئن ياخشيليغي اوچون گون به گون چاليشسين.


text:
قوي سئزئن اوره‌يئنئز کامئل بئر شکئلده تاريميز ربّه صادئق اولسون کي، بو گون اولدوغو کئمي اونون قايدالاري ائله گده‌سئنئز و اونون امرلرئنه عمل اده‌سئنئز."


text:
سوليمانين ربّه تقدئم اتدئيي باريش قوربانلارينين سايي ائيئرمي ائکي مئن اؤکوز و يوز ائيئرمي مئن قويون-کچي ائدي. بلجه، پادشاه و بوتون ائسرايئل اؤولادلاري ربّئن معبدئني تقدئس اتدئلر.


text:
همئن گون پادشاه ربّئن معبدي قاباغينداکي حَيَطئن اورتاسيني تقدئس اتدي کي، يانديرما قوربانلاريني، تاخيل تقدئملرئني و باريش قوربانلارينين پئيئني اورادا تقدئم اتسئن، چونکي ربّئن قاباغينداکي بورونج قوربانگاه کئچئک ائدي و يانديرما قوربانلاري، تاخيل تقدئملري و باريش قوربانلارينين پئيي اورايا يِرلَشمَزدي.


text:
او واخت سوليمان و اونونلا بئرلئکده بؤيوک بئر جاماعات، خَمات کِچئدئندن مئصئر دره‌سئنه قدر ياشايان بوتون ائسرايئل، تاريميز ربّئن قاباغيندا يدّي گون و داها يدّي گون يعني اون دؤرد گون بايرام توتدو.


text:
سکّئزئنجي گون سوليمان خالقي بوراخدي. اونلار پادشاها برکت ورئب، ربّئن قولو داوودا و خالقي ائسرايئله اتدئيي بوتون ياخشيليقلارا گؤره شادليقلا و شاد اورَکله اؤز اِولرئنه گتدئلر.


text:
رب سوليمانا ددي: "من حوضورومدا اتدئيئن دوعا و يالواريشيني اشئتدئم. آديمي ابدئلئک اورايا قويماق اوچون تئکدئيئن بو معبدي تقدئس اتدئم. منئم نظرئم و اوره‌يئم دائم اورادا اولاجاق.


text:
اگر منئم سنه امر اتدئکلرئمي يرئنه يتئرئب آتان داوودون يِرئدئيي کئمي اورَک صداقتلئيي و دوغرولوقلا حوضورومدا يِرئيه‌سن، منئم قايدالاريما و حؤکملرئمه عمل اده‌سن،


text:
سنئن پادشاهليق تختئني ائسرايئل اوستونده ابده‌جک پايدار اده‌جيم. نجه کي، بونو آتان داوودا دا وعده ورئب دمئشدئم: «ائسرايئل تختئنده سنئن نسلئندن بئر کئشي اَسکئک اولماياجاق.»


text:
آمّا اگر سئز و اؤولادلارينيز داليمجا گتمکدن دؤنوب، قاباغينيزا قويدوغوم امرلرئمه و قايدالاريما عمل اتميه‌سئنئز، گدئب آيري آللاهلارا قوللوق ادئب اونلارا پرستئش اده‌سئنئز،


text:
او واخت من ائسرايئلي اونلارا وردئيئم تورپاقدان کَسه‌جيم و اؤز آديما تقدئس اتدئيئم بو معبدي حوضورومدان آتاجاغام. بلجه ائسرايئل باره‌ده بوتون خالقلار آراسيندا مَثَل و کئنايه ديئله‌جک.


text:
اوجا اولان بو معبدئن يانيندان کِچَن هر کس مات قاليب دئيه‌جک: «نه اوچون رب بو تورپاغا و بو معبده بونو اتدي؟»


text:
و دئيه‌جکلر: «اونا گؤره کي، بو خالق اؤزلرئنئن رب تاريلاريني ترک اتدئلر، او تاري کي، آتالاريني مئصئر تورپاغيندان چيخارتدي و اونلار آيري آللاهلاردان ياپيشيب اونلارا پرستئش و قوللوق اتدئلر. بونا گؤره ده رب بوتون بو بلاني اونلارين اوستونه گؤندردي.»""


text:
سور پادشاهي خئراما گالئل دئياريندا ائيئرمي شهر وردی، چونکي خئرام سوليمانا اونون بوتون آرزوسونا گؤره سئدر و شام آغاجلاري و قيزيل گؤندرمئشدي.


text:
او ددي: "قارداشيم، بو نه شهرلردئر کي، منه ورئبسن؟" اونلاري کابول بلجه اونلار بو گونه قدر کابول تورپاغي چاغيريلير.


text:
سوليمان پادشاه ائجباري فَعله‌لر قويوب بو ائشلري گؤردو: ربّئن معبدئني، اؤز ساراييني، قالا ياماجيني، اورشلئم دوواريني، خاصورو، مِگئدّونو و گِزِري تئکدي.


text:
چونکي مئصئر پادشاهي فئرعون گلئب گِزِري توتموشدو و اوراني اوددا يانديرميشدي. شهرده ياشايان کَنَعانليلاري قيرميشدي و بو شهري سوليمانين آروادي اولان قيزينا جِهئز ورمئشدي.


text:
اؤزونون بوتون آنبار شهرلرئني، دؤيوش عارابالارينين اولدوغو شهرلري، آتلي‌لارين اولدوغو شهرلري، اورشلئمده، لوبناندان و اونون حؤکمرانليغي آلتيندا اولان بوتون يِرلرده تئکمک ائسته‌دئيي هر شيي تئکدي.


text:
اؤلکه‌ده ائسرايئل اؤولادلاريندان اولمايان آيري خالقلار يعني اِمورلولار، خئتلئلر، پِرئزلئلر، خئولئلر و يِبوسلولار قالميشدي،


text:
چونکي ائسرايئللی‌لر اونلاردان سونراکي نسئل‌لرئني کي، اؤلکه‌ده بوراخيلميشديلار، محو اده بئلمه‌مئشدئلر. سوليمان اونلاري ائجباري فَعله‌لر اتدي و بو گونه قدر بله‌دئر.


text:
لاکئن ائسرايئل اؤولادلاريني قول اتمه‌دي؛ چونکي دؤيوشچو، اعيانلار، ريئسلر، سرکرده‌لر، اونون دؤيوش عارابالارينين و آتلي‌لارينين باشچيلاري ائدئلر.


text:
بونلار سوليمانين ائشئنه نظارت ادن باش ريئسلر ائدئلر. ائش گؤرَن خالقا ريئسلئک ادن بو آداملار بش يوز اَلّي نفر ائدئلر.


text:
فئرعونون قيزي داوودون شهرئندن سوليمانين اونون اوچون تئکدئيي اِوئنه کؤچدويونده، سوليمان قالا ياماجيني تئکدي.


text:
سوليمان ربّه تئکدئيي قوربانگاهين اوستونده ائلده اوچ دفه يانديرما و باريش قوربانلاري گتئرئردي، بونونلا برابر ربّئن حوضوروندا بوخور يانديريردي. بلجه او، معبدئن ائشئني باشا چاتديردي.


text:
سوليمان پادشاه همچئنئن اِدوم اؤلکه‌سئنده، قيرميزي دهنزئن کناريندا، اِلوتون يانيندا اولان عِصيون-گِبِرده گَمئلر دوزلتدي.


text:
صَبا مَلَکه‌سي ربّئن آديندان اؤتري، سوليمانين شؤهره‌تئني اشئدئب گلدي کي، اونو تاپماجالارلا ائمتاحان اتسئن.


text:
او، چوخ بؤيوک کاروانلا، عطرئيّات، چوخلو قيزيل و قئيمتلي داشلارلا يوکلَنمئش دَوه‌لرله اورشلئمه، سوليمانين يانينا گلدي و اوره‌يئنده اولان هر شي باره‌ده اونونلا صؤحبت اتدي.


text:
سوفره‌سئنده‌کي يِمه‌يي، اعيانلارينين اوتوروشونو، قوللوقچولارينين خئدمتئني و اونلارين پالتارلاريني، ساقئلرئني، و اونا عاييد اولان و اونون ربّئن معبدئنه گتئردئيي يانديرما قوربانلاريني گؤرنده حيران قالدي.


text:
گلئب اؤز گؤزلرئمله گؤرَنه قدر من بو خبره ائنانماميشديم. باخ، منه هچ گؤردوکلرئمئن ياريسي دانيشيلماميشدي، سنئن حئکمتئن و وار-دؤولَتئن منئم اشئتدئيئمدن داها اوستوندور.


text:
تارين رب موبارک اولسون کي، سندن خوشلانيب، سني ائسرايئل تختئنده اوتورتدو! رب ائسرايئله اولان ابدی سِوگئسي اوزوندن سني پادشاه اتدي کي، عدالت و صالحلئکله عمل اده‌سن.»


text:
شِبا مَلَکه‌سي پادشاها يوز ائيئرمي تالانت قيزيل، چوخلو عطرئيّات و قئيمتلي داشلار باغيشلادي. اونون سوليمان پادشاها وردئيي قدر چوخ عطرئيّات داها هچ واخت گلمه‌دي.


text:
پادشاه اَردَج آغاجيندان ربّئن معبدي و پادشاه سارايي اوچون دستکلر، موسئقئچئلر اوچون طنبورلار و چنگلر دوزلتدي؛ هچ واخت بو قدر اَردَج آغاجي گلمه‌مئشدي و بو گونه قدر گؤرونمه‌مئشدي.


text:
سوليمان پادشاه اؤز سخاوتئنه گؤره شِبا مَلَکه‌سئنه وردئکلرئندن آيري، اونون آرزولاديغي و ائسته‌دئيي بوتون شيلري وردی. او دا آداملاري ائله بئرلئکده قاييديب اؤز اؤلکه‌سئنه گتدي.


text:
آل-وِر ادن آداملاردان، تاجئرلرئن تئجارتئندن، بوتون عرب پادشاهلاريندان و ائسرايئلئن والئلرئندن گلن قيزيل بوندان آيري ائدي.


text:
او، دؤيمه‌ قيزيلدان اوچ يوز قالخان دا دوزلتدي. هر بئر قالخانا اوچ مئنا قيزيل ائشلَندي. پادشاه اونلاري "لوبنان مِشه‌سي" آدلي سارايينا قويدو.


text:
تختئن آلتي پئلّه‌سي وار ائدي. آرخا طرفده تختئن باشي مودوّر ائدي. اوتوراجاغين هر ائکي طرفئنده قول‌لاري وار ائدي، قوللارين يانيندا ائکي شئر موجسّمه‌سي دورموشدو.


text:
آلتي پئلّه‌نئن ائکي طرفئنده ده اون ائکي شئر موجسّمه‌سي وار ائدي. هچ بئر پادشاهليقدا بله شي دوزَلدئلمه‌دي.


text:
سوليمان پادشاهين بوتون ائچکي قابلاري قيزيلدان ائدي، "لوبنان مِشه‌سي" آدلي ساراييندا اولان بوتون اشيالار دا خالئص قيزيلدان ائدي. گوموشدن هچ بئر شي يوخ ائدي، چونکي گوموش سوليمانين دؤورونده هچ نه ساييليردي.


text:
چونکي پادشاهين دهنزده خئرامين گَمئلري ائله بئرلئکده تَرشئش گَمئلري وار ائدي. اوچ ائلده بئر دفه تَرشئش گَمئلري گلئب قيزيل، گوموش، فئل دئشي، ميمونلار و طاووسلار گتئرئردئلر.


text:
اونون يانينا گلن هر کس هدئيّه گتئرئردي. بلجه اونا هر ائل قيزيل و گوموش قابلار، پالتارلار، سئلاحلار، عطرئيّات، آتلار و قاطيرلار گتئرئلئردي.


text:
سوليمان دؤيوش عارابالاري و آتلي‌لار ييغدي؛ اونون مئن دؤرد يوز دؤيوش عاراباسي و اون ائکي مئن آتليسي وار ائدي. اونلاري عارابالار اوچون آيريلان شهرلرده و اورشلئمده، پادشاهين يانيندا يِرلَشدئردي.


text:
پادشاه اورشلئمده چوخلوغونا گؤره گوموشو داشلار کئمي، سئدر آغاجيني دا هامار بؤلگه‌ده بئتَن وحشي انجئر آغاجي کئمي اتمئشدي.


text:
هر بئر دؤيوش عاراباسي آلتي يوز شِکِل گوموشه، هر بئر آت دا يوز اَلّي شِکِل گوموشه مئصئردن گتئرئلئردي؛ بوتون خئت و اَرام پادشاهلاري دا بونلاري سوليمانين تاجئرلرئنئن واسئطه‌سئله آليرديلار.


text:
سوليمان پادشاه فئرعونون قيزيندان آيري، موآبلي‌لار، عَمّونلولار، اِدوملولار، صئدونلولار و خئتلی‌لردن چوخلو ياداِللي آرواد سِودي.


text:
رب ائسرايئل اؤولادلارينا بو خالقلار باره‌ده دمئشدي: "اونلاردان قيز آلمايين و اونلارا قيز ورمه‌يئن. اگر بله اده‌سئنئز، يقئن کي، اوره‌يئنئزي اؤز آللاهلارينا طرف آزديراجاقلار."" لاکئن سوليمان اونلارا سِوگي ائله باغلاندي.


text:
اونون شاهزاده‌گان نسلئندن يدّي يوز آروادي و اوچ يوز کنئزي وار ائدي. آروادلاري اونون اوره‌يئني يولدان چيخارتديلار.


text:
سوليمانين ياشلانديغي واخت، آروادلاري اونون اوره‌يئني آيري آللاهلارا طرف آزديرديلار. او، بوتون اوره‌يئني، آتاسي داوودون اتدئيي کئمي، ربّه ورمه‌مئشدي.


text:
سوليمان ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي و آتاسي داوودون اتدئيي کئمي، ربّه کامئل بئر شکئلده پِيرَو اولمادي.


text:
او واخت سوليمان اورشلئمئن شرقئنده‌کي داغدا موآبين ائيرنج بوتو کِموش اوچون و عَمّون اؤولادلارينين ائيرنج بوتو مولِک اوچون پرستئشگاه دوزلتدي.


text:
اونا گؤره ده رب سوليمانا ددي: "بو نئيّتده اولدوغونا گؤره، سنه امر اتدئيئم عهدئمه و قايدالاريما عمل اتمه‌دئيئن اوچون، من ده پادشاهليغيني اَلئندن چکئب آلاجاغام و اونو سنئن قولونا وره‌جيم.


text:
آنجاق آتان داوودون خاطئرئنه من بونو سنئن دؤورونده اتميه‌جيم، اونو سنئن اوغلونون اَلئندن چکئب آلاجاغام.


text:
هم ده بوتون پادشاهليغي چکئب آلماياجاغام، قولوم داوودون خاطئرئنه و منئم سچدئيئم اورشلئمدن اؤتري، بئر قبئله‌ني سنئن اوغلونا وره‌جيم."


text:
داوود اِدومدا اولارکن، قوشون باشچيسي يوآب اؤلَنلري باسديرماق اوچون گلمئشدي و اِدومدا بوتون کئشئلري قيرميشدي.


text:
او زامان هَدَد و آتاسينين اعيانلاردان بعضی اِدوملولار، اونونلا بئرلئکده، مئصئره طرف قاچميشديلار. هَدَد بالاجا بئر اوشاق ائدي.


text:
اونلار مئدياندان قالخيب پارانا گلدئلر، پاراندان اؤزلري ائله آداملار گؤتوروب مئصئره، مئصئر پادشاهي فئرعونون يانينا گلدئلر. او، هَدَده اِو و تورپاق وردی، اونو آذوقه ائله تأمئن اتدي.


text:
هَدَد فئرعونون گؤزونده بؤيوک ائلتئفات قازاندي و فئرعون آروادي مَلَکه تَخپِنِسئن باجيسيني اونا آرواد وردی.


text:
تَخپِنِسئن باجيسي اونا اوغلو گِنوبَتي دوغدو. تَخپِنِس اؤزو فئرعونون اِوئنده اونو بؤيوتدو. گِنوبَت فئرعونون اِوئنده، فئرعونون اوغوللاري آراسيندا ائدي.


text:
آمّا هَدَد مئصئرده اولاندا داوودون اؤلوب آتالاري ائله ياتديغيني و قوشون باشچيسي يوآبين اؤلدويونو اشئدئب فئرعونا ددي: "منی گؤندر کي، اؤز اؤلکَمه گِدئم."


text:
فئرعون اوندان سوروشدو: "مگر منئم يانيمدا بئر شيه احتئياجين وار کي، اؤز اؤلکَنه گتمک ائسته‌يئرسن؟" او جاواب وردی: "يوخ، آمّا گرک منه ائجازه وره‌سن کي، گِدئم."


text:
تاري همچئنئن اِلياداع اوغلو رِزونو دا کي، آغاسي صوبا پادشاهي هَدَدعَزَردن قاچميشدي، سوليمانا دوشمن قالديردي.


text:
داوود صوبا‌لي‌لاري قيراندان سونرا او، يانينا آداملار ييغيب بئر حَرامي دسته‌سئنئن باشچيسي اولموشدو. بو آداملار دَمَشقه گدئب اورادا قالميشديلار و دَمَشقده حؤکمرانليق ادئردئلر.


text:
هَدَدئن اتدئيي پئسلئکله بئرلئکده، او، سوليمانين بوتون عؤمرو بويو ائسرايئله دوشمن ائدي. او ائسرايئلدن نئفرت ادئردي و اَرامدا پادشاهليق ادئردي.


text:
صِرِ‌دادان اولان اِفرايئملي نِباط اوغلو يَروبعام کي، سوليمانا خئدمت ادئردي و اونون آناسينين آدي صِروعا ائدي. صِروعا دول بئر آرواد ائدی.


text:
يَروبعامين پادشاها ضئدّ چيخماسينين سببي بو ائدي کي، سوليمان قالا ياماجيني تئکدي و آتاسي داوودون شهرئنئن دووارينداکي ياريغي تعمئر اتدي.


text:
يَروبعام باجاريقلي آدام ائدي. سوليمان جاوان اوغلانين ائش باجاريغيني گؤردو و اونو يوسئفئن نسلئندن اولان بوتون ائجباري فَعله‌لر اوستونه ريئس قويدو.


text:
او واخت، يَروبعام اورشلئمدن چيخدي و يولدا شئلولو پيغمبر اَخئيا اونون پئشوازينا چيخدي. اَخئيا تزه پالتار گِيمئشدي. زمئده فقط اونلار ائکئسي ائدئلر.


text:
سونرا يَروبعاما ددي: "اؤزونه اون حئصّه گؤتور، چونکي ائسرايئلئن تاريسي رب بله ديئر: «باخ، من پادشاهليغي سوليمانين اَلئندن چکئب آليرام و اون قبئله‌ سنه ورئرم.


text:
آنجاق قولوم داوودون خاطئرئنه و ائسرايئلئن بوتون قبئله‌لرئندن سچدئيئم شهر اولان اورشلئمدن اؤتري بئر قبئله اونون اولاجاق.


text:
بونو اونا گؤره ادئرم کي، اونلار منی ترک ادئبلر و صئدونلولارين ائلاهه‌سي عَشتورِته، موآب آللاهي کِموشا، عَمّونلولارين آللاهي مئلکوما پرستئش ادئبلر. منئم يوللاريمي توتماييبلار، منئم گؤزومده دوغرو اولانا عمل اتمه‌يئبلر، قايدالاريمي و حؤکملرئني ساخلاماييبلار. نجه کي، آتاسي داوود بونلارا عمل اتمئشدي.


text:
لاکئن بوتون پادشاهليغي اونون اَلئندن چکئب آلماياجاغام. سچدئيئم قولوم داوودون خاطئرئنه کي، امرلرئمه و قايدالاريما عمل اتدي، اونو بوتون عؤمرو بويو حؤکمدار اده‌جيم.


text:
اونون اوغلونا دا بئر قبئله‌ وره‌جيم کي، منئم حوضورومدا، آديمي اورايا قويماق اوچون سچدئيئم شهر اولان اورشلئمده همئشه قولوم داوودون چيراغي يانسين.


text:
من سني سچئرم، سن اوره‌يئن ائسته‌دئيي هر شي اوستونده حؤکمرانليق اده‌جکسن و ائسرايئلئن پادشاهي اولاجاقسان.


text:
اگر قولوم داوود کئمي منئم قانونلاريما و امرلرئمه عمل ادئب سنه بويوردوغوم هر شيه قولاق آسان، منئم يوللاريملا گده‌سن و منئم گؤزومده دوز اولان ائشلر گؤره‌سن، اوندا من ده سنئنله اولاجاغام. داوود اوچون قوردوغوم کئمي سنئن اوچون ده پايدار بئر سولاله قوراجاغام و ائسرايئلي سنه وره‌جيم.


text:
سوليمان يَروبعامي اؤلدورمک ائسته‌دي، آمّا يَروبعام قالخيب مئصئره، مئصئر پادشاهي شئشَقئن يانينا قاچدي و سوليمانين اؤلومونه قدر مئصئرده قالدي.


text:
سوليمانين قالان ائشلري، اتدئيي هر شي و اونون حئکمتي باره‌ده مگر سوليمانين عمل‌لري کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
سوليمان اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و آتاسي داوودون شهرئنده باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو رِحوبعام پادشاهليق اتدي.


text:
نِباط اوغلو يَروبعام بونو اشئتدئيي زامان، حله مئصئرده ائدي. اورايا سوليمان پادشاهين اَلئندن قاچميشدي و مئصئرده ياشاييردي.


text:
اونو چاغيرتديرديلار. يَروبعام گلدي و ائسرايئلئن بوتون جاماعاتي ائله بئرلئکده رِحوبعاملا دانيشيب اونا ددی:


text:
"آتان اوستوموزه آغير يوغ قويدو. ائندي سن، آتانين چتئن قوللوغونو و اوستوموزه قويدوغو آغير يوغو يونگوللَشدئر، بئز ده سنه قوللوق اده‌رئک."


text:
پادشاه رِحوبعام آتاسي سوليمانين صاغليغيندا اونا مصلحت ورن آغساقّاللاردان سوروشدو: "بو خالقا جاواب ورمک اوچون منه نه مصلحت ورئرسئنئز؟""


text:
آغساقّاللار اونا ددئلر: "اگر بو گون سن بو خالقا خئدمتچي اولاسان، اونلارا قوللوق اده‌سن و اونلارلا ياخشي دانيشاسان، دائم سنه قول اولاجاقلار."


text:
لاکئن او، آغساقّاللارين وردئکلري مصلحته محل قويمادي، اونونلا بئرلئکده بؤيوموش و اونا خئدمت ادن جاوان آداملارلا مصلحتلَشدي.


text:
اونلارا ددي: "سئز نه مصلحت ورئرسئنئز؟ منه ديئن بو خالقا کي، «آتانين اوستوموزه قويدوغو يوغو يونگوللَشدئر» ديئرلر، نه جاواب ورئم؟""


text:
اونونلا بئرلئکده بؤيوموش جاوان آداملار اونا ددئلر: "سنه «آتان اوستوموزه آغير يوغ قويدو، سن اونو يونگوللَشدئر» دئين بو خالقا بله دِه: «منئم کئچئک بارماغيم آتامين بِلئندن يوغوندور.


text:
آتام سئزي آغير يوغلا يوکله‌مئشدي، آمّا من سئزئن يوغونوزو داها دا آرتيراجاغام؛ آتام سئزي قامچيلارلا تَنبِه اتدي، آمّا من سئزي عقربلرله تَنبِه اده‌جيم.»""


text:
يَروبعام بوتون خالقلا بئرلئکده، پادشاهين ددئيي کئمي کي، "اوچ گون سونرا گئنه يانيما گلئن" اوچ گون سونرا رِحوبعامين يانينا گلدئلر.


text:
جاوان آداملارين مصلحتئنه گؤره خالقا ددي: "آتام سئزي آغير يوغلا يوکله‌مئشدي، آمّا من سئزئن يوغونوزو داها دا آرتيراجاغام؛ آتام سئزي قامچيلارلا تَنبِه ادئردي، آمّا من عقربلرله تَنبِه اده‌جيم."


text:
بلجه پادشاه خالقا قولاق آسمادي، چونکي بو حادئثه رب طرفئندن اولدو کي، او، شئلولو اَخئيا واسئطه‌سئله نِباط اوغلو يَروبعاما ددئيي سؤزو يرئنه يتئرسئن.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر پادشاهين اونلارا قولاق آسماديغيني گؤرنده جاواب ورئب ددئلر: "داوودلا بئزئم نه ائشئمئز وار؟ يَسّه‌نئن اوغلوندا ائرثئمئز يوخدور! ای ائسرايئللی‌لر، گدئن اِوئنئزه، ای داوود، ائندي اؤز اِوئنه باخ!"" ائسرايئللی‌لر اِولرئنه گتدئلر.


text:
رِحوبعام پادشاه ائجباري فَعله‌لر اوستونده نظارتچي اولان اَدورامي گؤندردي، بوتون ائسرايئللی‌لر اونو داشا باسيب اؤلدوردولر. پادشاه رِحوبعام تَلَسئک اؤز دؤيوش عاراباسينا مئندي و اورشلئمه قاچدي.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر يَروبعامين قاييتديغيني اشئدنده، اونو اؤز ائجلاسينا چاغيرتديرديلار و بوتون ائسرايئل اوستونده اونو پادشاه اتدئلر. يهودا قبئله‌سئندن آيري، داوود سولاله‌سئنئن داليسيجا گِدن اولمادي.


text:
رِحوبعام اورشلئمه گلدئکده، بوتون يهودا اِوي ائله بِنيامئن قبئله‌سئني بئر يره ييغدي کي، ائسرايئل اِوي ائله موحارئبه ادئب پادشاهليغي سوليمان اوغلو رِحوبعاما قايتارسين: او يوز هشتاد مئن سچمه دؤيوشچوسونو ييغدي.


text:
رب بله ديئر: «سئز گرک گتمه‌يه‌سئنئز و اؤز هموطنلرئنئز ائسرايئل اؤولادلاري ائله موحارئبه اتمه‌يه‌سئنئز. هر کس اؤز اِوئنه قاييتسين، چونکي بو ائش منئم طرفئمدن اولوب.»" بلجه اونلار ربّئن سؤزونه قولاق آسديلار و ربّئن سؤزونه گؤره گری قاييتديلار.


text:
اگر بو خالق اورشلئمه، ربّئن معبدئنه قوربان گتئرمک اوچون گده‌لر، بو خالقين اوره‌يي آغالارينا، يعني يهودا پادشاهي رِحوبعاما طرف دؤنه‌جک. اونلار دا منی اؤلدوروب يهودا پادشاهي رِحوبعامين طرفئنه کچه‌جکلر."


text:
پادشاه مصلحتله‌شئب، ائکي قيزيل دانا دوزلتدي و خالقا ددي: "سئزه اورشلئمه گتمک چوخ آغير زحمتدئر. ای ائسرايئللی‌لر، باخين، بو دا سئزي مئصئر تورپاغيندان چيخاردان آللاهلارينيز!""


text:
يَروبعام سکّئزئنجي آيين اون بشئنجي گونو، يهودادا کچئردئلَن بايرام کئمي، بئر بايرام باشلاتدي و بِيت ائلده دوزلتدئيي دانالارا قوربان گتئرمک اوچون قوربانگاها قالخدي و تئکدئيي پرستئشگاهلارين کاهئنلرئني بِيت ائلده وظئفه‌يه قويدو.


text:
او سکّئزئنجي آيين اون بشئنجي گونو، حتّا اؤزوندن ائختئراع اتدئيي آي، ائسرايئل اؤولادلاري اوچون بايرام کچئرتدي و بوخور يانديرماق اوچون بِيت ائلده دوزلتدئيي قوربانگاها قالخدي.


text:
يَروبعام بوخور يانديرماق اوچون قوربانگاهين يانيندا دورارکَن، بئر تاري آدامي ربّئن سؤزو ائله يهودادان بِيت ائله گلئب،


text:
ربّئن سؤزو ائله قوربانگاهين ضئدّئنه فرياد ادئب ددي: "قوربانگاه، ای قوربانگاه! رب بله ديئر: «باخ، داوودون نسلئنده بئر اوغلان اوشاغي دوغولاجاق، اونون آدي يوشئيا اولاجاق. او سنئن اوستونده، بوخور يانديران پرستئشگاهلارين کاهئنلرئني قوربان اده‌جک و سنئن اوستونده ائنسان سوموکلري يانديراجاق.»""


text:
تاري آدامي همئن گون بئر علامت ورئب ددي: "ربّئن ددئيي علامت بودور: «باخ، بو قوربانگاه آرادان بؤلونه‌جک و اوستونده‌کي کول تؤکوله‌جکدئر.»""


text:
يَروبعام پادشاه تاري آدامينين بِيت ائلده قوربانگاهين ضئدّئنه ددئيي سؤزو اشئدنده، قوربانگاهين اوستوندن اَلئني اوزاديب ددي: "اونو توتون."" لاکئن تاري آدامينين ضئدّئنه اوزاتديغي اَلي قورودو و اَلئني اؤزونه طرف دؤندره بئلمه‌دي.


text:
قوربانگاه دا آرادان ائکي بؤلوندو و کول قوربانگاهدان تؤکولدو، اِله او علامته موطابئق کي، تاري آدامي ربّئن سؤزو ائله ورمئشدي.


text:
پادشاه تاري آدامينا ددي: "خاهئش ادئرم رب تارينا يالوار و منئم اوچون دوعا ات کي، اَلئم اؤزومه طرف دؤنسون."" تاري آدامي ربّه يالواردي و پادشاهين اَلي اؤزونه طرف دؤنوب اَوّلکي کئمي اولدو.


text:
آمّا تاري آدامي پادشاها ددي: "سن منه اِوئنئن ياريسيني دا وره‌سن، سنئنله گتمه‌رم، بو يرده چؤرک يِيئب سو دا ائچمه‌رم.


text:
چونکي ربّئن سؤزو ائله منه بله امر گلدي: «اورادا نه چؤرک يِه، نه ده سو ائچ. گتدئيئن يوللا دا گری قاييتما.»""


text:
بِيت ائلده قوجا بئر پيغمبر ياشاييردي. اونون اوغوللاريندان بئري گلئب تاري آدامينين همئن گون بِيت ائلده اتدئيي بوتون ائشلر باره‌ده اونا خبر وردی. اوغوللاري اونون پادشاها ددئيي سؤزلري ده آتالارينا بئلدئردئلر.


text:
آتالاري اونلارا ددي: "او هانسي يوللا گتدي؟" اوغوللاري يهودادان گلن تاري آدامينين هانسي يوللا گتدئيئني گؤرموشدولر.


text:
آتا، اوغوللارينا ددي: "منئم اوچون اِششه‌يي پالانلايين."" اِششه‌يي اونون اوچون پالانلاديلار و او، اِششه‌يئن اوستونه مئنئب


text:
تاري آدامينين دالينجا گتدي. اونو چؤل پوسته‌سي آغاجينين آلتيندا اوتورموش حالدا تاپدي و اوندان سوروشدو: "آيا يهودادان گلن تاري آدامي سنسن؟" او دا جاواب وردی: "منم."


text:
چونکي ربّئن سؤزو ائله منه بله امر ادئلدي: «اورادا نه چؤرک يِه، نه سو ائچ. گتدئيئن يوللا دا گری قاييتما.»""


text:
قوجا پيغمبر اونا ددي: "من ده سنئن کئمي بئر پيغمبرم. بئر مَلَک ربّئن سؤزو ائله منه ددي: «اونو اؤزونله اِوئنه گری گتئر کي، چؤرک يِيئب سو ائچسئن.»" لاکئن بونو اونا يالاندان ددی.


text:
او، يهودادان گلن تاري آداميني خئطاب ادئب ددي: "رب بله ديئر: «ائندي کي، ربّئن امرئنه ناموطئع اولوب تارين ربّئن سنه اتدئيي امرئنه عمل اتمه‌يئبسن،


text:
گری قاييديب اونون سنه ‹چؤرک يِيئب سو ائچمه› ددئيي يرده، چؤرک يِيئب سو ائچئبسن، جسدئن آتالارينين قبرئنه گئرميه‌جک.»""


text:
تاري آدامي يِيئب ائچدئکدن سونرا، قوجا پيغمبر اونون اوچون يعني گری گتئرمئش پيغمبر اوچون اِششه‌يي پالانلادي.


text:
تاري آدامي گتدي، يولدا اونا بئر شئر راست گلدي و اونو اؤلدوردو. اونون جسدي يولا سَرئلمئشدي و اِششَک اونون يانيندا دايانميشدي، شئر ده جسدئن يانيندا دورموشدو.


text:
آداملار اورادان کچدئلر و يولا سَرئلمئش جسدي، جسدئن يانيندا دا دورموش شئري گؤردولر و گلئب قوجا پيغمبرئن ياشاديغي شهرده ددئلر.


text:
اونو يولدان قايتاران پيغمبر بونو اشئدنده ددي: "او، ربّئن سؤزونه ضئدّ گِدن تاري آدامي‌دير. رب ده اونا ددئيي سؤزه گؤره، اونو شئره وردی و شئر اونو پارچالاييب اؤلدوردو."


text:
سونرا اوغوللاري ائله دانيشيب اونلارا ددي: "منئم اوچون اِششه‌يي پالانلايين."" اونلار اِششه‌يي پالانلاديلار.


text:
او گدئب يولا سَرئلمئش جسدي تاپدي. اِششَک و شئر جسدئن يانيندا دورموشدولار. شئر نه جسدي يِمئشدي، نه ده اِششه‌يي پارچالاميشدي.


text:
قوجا پيغمبر تاري آدامينين جسدئني گؤتوروب، اِششه‌يئن اوستونه قويدو و اؤز شهرئنه گری گتئردي کي، اونون اوچون ياس توتوب باسديرسين.


text:
اونو باسديراندان سونرا قوجا پيغمبر اوغوللاري ائله دانيشيب اونلارا ددي: "اؤلَنده منی تاري آدامينين باسديريلديغي قبئرده باسديرين، سوموکلرئمي اونون سوموکلرئنئن يانينا قويون.


text:
چونکي ربّئن بِيت ائلده اولان قوربانگاها و سامئره شهرلرئنده اولان پرستئشگاهلارين بوتون معبدلرئنئن ضئدّئنه ديئلمئش سؤزو حتمن يرئنه يِتئشه‌جک."


text:
بو ائشدن سونرا دا يَروبعام اؤز پئس يولوندان دؤنمه‌دي. گئنه ده پرستئشگاهلارا خالقين هر طبقه‌سئندن اولان کاهئنلر قويدو. او، پرستئشگاهلارين کاهئني اولماق ائسته‌ين هر کسي تقدئس اتدي.


text:
بو ائش يَروبعامين اِو اهلئنه گوناه ساييلدي و ير اوزوندن سئلئنئب آتيلماسينا و محو اولماسينا سبب اولدو.


text:
يَروبعام آروادينا ددي: "قالخ اؤز قئيافه‌ني اله دَيئش کي، سنئن يَروبعامين آروادي اولدوغونو بئلمه‌سئنلر. شئلويا گت. باخ، پيغمبر اَخئيا اورادادير. او منئم بارَمده دمئشدي کي، بو خالقين پادشاهي اولاجاغام.


text:
اَلئنه اون کؤمبه چؤرک، کولچه‌لر و بئر کوپه بال گؤتوروب اونون يانينا گت. اوغلانا نه اولاجاغيني او سنه بئلدئره‌جک."


text:
يَروبعامين آروادي بله ده اتدي؛ قالخيب شئلويا گتدي و اَخئيانين اِوئنه گلدي. اَخئيا آرتيق گؤره بئلمئردي، قوجالديغي اوچون گؤزلري ضعئفله‌مئشدي.


text:
رب اخئيايا دمئشدي: "باخ، يَروبعامين آروادي گلئر کي، سندن اوغلو باره‌ده سوروشسون، چونکي اوغلو ناخوشدور. او گلنده آيري بئر قئيافه‌ده‌ اولاجاق. سن اونا فئلان و بهمان دئيَرسن."


text:
آرواد قاپيدان گئرَنده، اَخئيا اونون آياق سَسلرئني اشئدئب ددي: "يَروبعامين آروادي، ائچَري گل! نه اوچون قئيافه‌ني دَيئشئبسن؟ من گؤندرئلمئشم کي، سنه آغير بئر خبر ورئم.


text:
گت، يَروبعاما دِه کي، ائسرايئلئن تاريسي رب بله ديئر: «من سني خالقين ائچئندن اوجالديب، خالقيم ائسرايئلئن اوستونده حؤکمران اتدئم.


text:
پادشاهليغي داوودون اِوئندن چکئب آلديم و سنه وردئم. آمّا سن قولوم داوود کئمي اولماييبسان. او، امرلرئمه عمل ادئب بوتون اوره‌يي ائله منه پِيرَو اولدو و آنجاق گؤزومده دوز اولاني اتدي.


text:
سن ده اؤزوندن قاباق اولانلارين هاميسيندان چوخ پئسلئک ادئبسن. منی قضبلَندئرمَک اوچون گدئب اؤزونه آيري آللاهلار، تؤکمه بوتلر دوزَلدئبسن و منی آرخانا آتيبسان.


text:
بونون اوچون من يَروبعامين نسلی اوستونه بلا گتئرئرم. ائسرايئلده يَروبعامين نسلئندن بوتون اِرکَک جئنسئني، ائستر قول اولسون، ائستر آزاد، کَسئب آتاجاغام و اونلاري پِيئن يانديريلان کئمي يانديريب محو اده‌جيم، اله کی، هاميسي يانيب قورتارسين.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر اونون اوچون ياس توتوب اونو باسديراجاقلار. يَروبعام نسلئندن فقط او، قبئره گده‌جک، چونکي يَروبعامين نسلئندن ائسرايئلئن تاريسي رب اوچون، فقط اوندا ياخشي بئر شي تاپيلدي.


text:
بوندان علاوه، رب اؤزو اوچون ائسرايئل اوستونده بئر پادشاه قوياجاق، او دا يَروبعامين نسلئني بو گون، حتّا ائندئدن بله کَسئب آتاجاق.


text:
رب ائسرايئلي سودا يِللَنَن بئر قاميش کئمي ووراجاق و ائسرايئللی‌لري آتالارينا وردئيي بو ياخشي تورپاقدان چکئب چيخارداجاق، اونلاري فَرات چايينين او طرفئنه سَپَلَيه‌جک، چونکي اؤزلرئنه ائلاهه اَشِرا بوتلري دوزَلدئب ربّی قضبلَندئرئبلر.


text:
يَروبعامين اتدئيي گوناهلارينا گؤره کي، اونلارلا ائسرايئلي گوناها باتيردي، رب ائسرايئلدن اوز دؤندره‌جک."


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر اونو باسديريب اونون اوچون ياس توتدولار. بلجه ربّئن سؤزو کی، اؤز قولو اَخئيا پيغمبرئن واسئطه‌سئله دمئشدی، يرئنه يِتئشدي.


text:
يَروبعامين قالان ائشلري، نجه دؤيوشدويو و نجه پادشاهليق اتدئيي باره‌ده، باخ، ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيليبدير.


text:
يَروبعامين پادشاهليغي ائيئرمي ‌ائکي ائل سوردو. او، اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و يرئنه اوغلو ناداب پادشاه اولدو.


text:
سوليمان اوغلو رِحوبعام يهودادا سلطنت ادئردي. رِحوبعام، پادشاه اولان واخت، قيرخ بئر ياشيندا ائدي. او اورشلئمده اون يدّي ائل پادشاهليق اتدي. رب ائسرايئلئن بوتون قبئله‌لرئندن بو شهري سچمئشدي کي، اؤز آديني اونا قويسون. اونون آناسينين آدي عَمّونلو نَعَمه ائدي.


text:
يهودالي‌لار ربّئن گؤزونده شرارت اتدئلر و آتالارينين اتدئيي بوتون گوناهلاردان داها چوخ گوناه اتمکله ربّئن قِيرَتئني قيزديرديلار.


text:
اونلار دا هر اوجا تپه اوستونده و بول يارپاقلي هر آغاج آلتيندا اؤزلري اوچون پرستئشگاهلار، موقدّس سوتونلار و ائلاهه اَشِرا بوتلري دوزلتدئلر.


text:
اؤلکه‌ده يالان دئنلره گؤره کئشي فاحئشه‌لر ده وار ائدي. خالق او مئلّتلرئن بوتون ائيرنج ائشلرئنه گؤره رفتار اتدي کي، رب اونلاري ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندان قووموشدو.


text:
او، ربّئن معبدئنئن و پادشاه سارايينين خزئنه‌لرئني گؤتوردو. هر شيي آلدي، حتّا سوليمانين دوزلتدئيي بوتون قيزيل قالخانلاري دا گؤتوردو.


text:
رِحوبعام پادشاه اونلارين يرئنه بورونج قالخانلار دوزلتدي و بونلاري پادشاه سارايينين قاپيسيني قورويان کشئکچي ريئسلرئنئن اَلئنه وردی.


text:
هر دفه پادشاه ربّئن معبدئنه گلنده، کشئکچئلر اونلاري داشي‌ييرديلار و سونرا کشئکچئلرئن اوتاغينا گری گتئرئردئلر.


text:
رِحوبعامين قالان ائشلري و اونون اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
رِحوبعام اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديريلدي. آناسي عَمّونلو نَعَمه ائدي. اونون يرئنه اوغلو اَبئيا پادشاه اولدو.


text:
اَبئيا آتاسينين اوندان قاباق اتدئيي بوتون گوناهلاري ائله گتدي؛ اونون اوره‌يي آتاسي داووددان فرقلي ائدی؛ تاريسي ربّه کامئل باغلي ديئلدي.


text:
لاکئن تاريسي رب، داوودون خاطئرئنه، اونا اورشلئمده بئر چيراق وردی کي، اؤزوندن سونرا اوغلونو اونون يرئنه اوتورتسون و اورشلئمي مؤحکملَندئرسئن.


text:
چونکي داوود ربّئن گؤزونده دوز اولان ائشلر اتدي و بوتون عؤمرو بويو اونون امر اتدئيي هچ بئر شيدن آزمادي، مگر خئتلي اورئيا ائله اولان ائشده.


text:
اَبئيانين قالان ائشلري و اونون اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟ اَبئيا ائله يَروبعام آراسيندا موحارئبه گدئردي.


text:
اَبئيا اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو داوودون شهرئنده باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو آسا پادشاه اولدو.


text:
ائسرايئل پادشاهي يَروبعامين پادشاهليغينين ائيئرمئنجي ائلئنده، آسا پادشاه اولوب يهودا اوستونده سلطنت اتدي.


text:
او، کئشي فاحئشه‌لري کی، يالان دئنلرئن موطابئقئنه اؤلکه‌ده وار ائدئلر، اؤلکه‌دن قوودو و آتالارينين دوزلتدئيي بوتون بوتلري آرادان قالديردي.


text:
بؤيوک نَنه‌سي مَعَکاني ده ملکه‌لئکدن محروم اتدي، چونکي او، ائلاهه اَشِرا اوچون ائيرنج بئر بوت دوزلتمئشدي. آسا اونون ائيرنج بوتونو کَسئب قئدرون دره‌سئنده يانديردي.


text:
پرستئشگاهلار آرادان قالديريلمادي، لاکئن آسانين اوره‌يي بوتون عؤمرو بويو ربّه کامئل بئر شکئلده باغلي ائدي.


text:
ائسرايئل پادشاهي بَعشا يهودايا هوجوم اتدي و راما شهرئني گوجلَندئردي کي، يهودا پادشاهي آسانين يانينا گلئب-گدنلره مانع اولسون.


text:
آسا ربّئن معبدئنئن و پادشاه سارايينين خزئنه‌لرئندن قالان بوتون قيزيل-گوموشو گؤتوروب اعيانلارينا وردی. پادشاه آسا اونلاري دَمَشقده ياشايان اَرام پادشاهي خِزيون اوغلو طَبرئمّون اوغلو بِن‌‌هَدَده بو خبرله گؤندردي:


text:
"سنئن آتانلا منئم آتام آراسيندا سازئش وار ائدي، قوي بئزئم اَراميزدا دا سازئش اولسون. باخ، سنه قيزيل-گوموش هدئيّه گؤندرمئشم. ائسرايئل پادشاهي بَعشا ائله اولان سازئشئني پوز کي، مندن گری چکئلسئن."


text:
بِن‌هَدَد آسا پادشاها قولاق آسدي و قوشون باشچيلاريني ائسرايئل شهرلرئنئن اوستونه گؤندردي. اونون قوشونو بوتون نَفتالي تورپاغيندان علاوه، عئيّونو، داني، آبِل-بِيت-مَعَکاني و بوتون کئنِروتو ده اَله کچئرتدي.


text:
آسا پادشاه ائستئثنا اتمه‌دن بوتون يهودالي‌لاري چاغيردي و اونلار رامادا بَعشانين تئکمکده اولدوغو يرلرئن داشلاريني و دئرکلرئني داشيديلار. بونلارلا پادشاه آسا بِنيامئن تورپاغينداکي گئبعاني و مئصپا‌ني تئکدي.


text:
آسانين بوتون قالان ائشلري، اونون بوتون قووّتي، اتدئيي هر شي و تئکدئيي شهرلر باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟ لاکئن قوجاليق زامانيندا آسانين آياقلارينا مرض دوشدو.


text:
آسا اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و آتاسي داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو يِهوشافاط پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين ائکئنجي ائلئنده، يَروبعام اوغلو ناداب ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و ائسرايئل اوستونده ائکي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
يئسّاکار قبئله‌سئندن اَخئيا اوغلو بَعشا اونون ضئدّئنه فئتنه قوردو و فئلئسطلی‌لره عاييد اولان گئبّتوندا اونو اؤلدوردو. او زامان ناداب و بوتون ائسرايئللی‌لر گئبّتونو موحاصئره‌يه آلميشديلار.


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين اوچونجو ائلئنده، بَعشا نادابي اؤلدوردو و اونون يرئنه پادشاه اولدو.


text:
او، پادشاه اولدوقدا يَروبعامين بوتون نسلئني قيردي. يَروبعامدان نفس چکن هر کسي محو ادنه قدر، بئر نفري صاغ بوراخمادي. بلجه ربّئن اؤز قولو شئلولو اَخئيا واسئطه‌سئله ددئيي سؤز يرئنه يِتئشدي.


text:
بو يَروبعامين گوناهلارينا گؤره، ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلارا گؤره، و ائسرايئلئن تاريسي ربّی قيزديريب قضبه گتئرمه‌سئنه گؤره باش وردی.


text:
نادابين قالان ائشلري و اونون اتدئيي هر شي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين اوچونجو ائلئنده، اَخئيا اوغلو بَعشا بوتون ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و تئرصادا ائيئرمي دؤرد ائل پادشاهليق اتدي.


text:
"سني توز-تورپاقدان قالديريب خالقيم ائسرايئل اوستونده حؤکمران اتدئم، آمّا سن يَروبعامين يولو ائله گتدئن و خالقيم ائسرايئله گوناه اتدئردئب منی قضبلَندئردئن.


text:
باخ، من بَعشاني و اونون نسلئني يانديريب محو اده‌جيم، و سنئن نسلئني نِباط اوغلو يَروبعامين نسلی کئمي اده‌جيم.


text:
بَعشانين قالان ائشلري، اتدئيي هر شي و اونون قووّتي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
بوندان علاوه، ربّئن سؤزو خَنّاني اوغلو پيغمبر يِيهو واسئطه‌سئله بَعشانين و اونون نسلئنئن ضئدّئنه نازئل اولدو، چونکي هم ربّئن گؤزونده بوتون پئس اولاني ادئب، اَللرئنئن عمل‌لري ائله ربّئن قضبئني آلوولانديرميشديلار، هم يَروبعامين نسلی کئمي اولموشدولار کي، رب اونا گؤره اونلاري ووردو.


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين ائيئرمي آلتينجي ائلئنده، بَعشا اوغلو اِلا ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و تئرصادا ائکي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
اونا خئدمت ادن زئمري کي، اونون دؤيوش عارابالارينين ياريسينا باشچيليق ادئردي، اونون ضئدّئنه فئتنه قوردو. اِلا تئرصادا، اؤز ساراي ريئسي اولان اَرصانين اِوئنده ائچئب مست اولاندا،


text:
زئمري ائچَري گئردي و اونو ووروب اؤلدوردو و اونون يرئنه پادشاه اولدو. بو حادئثه يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين ائيئرمي يدّئنجی ائلئنده اولدو.


text:
او پادشاه اولوب تختده اوتوردوقدا، بَعشانين بوتون نسلئني قيردي؛ ائستر اونون قوحوملاريندان، ائستر ده دوستلاريندان بئر کئشئني بله صاغ بوراخمادي.


text:
بلجه زئمري بَعشانين بوتون نسلئني محو اتدي، نجه کي، رب، پيغمبر يِيهو واسئطه‌سئله بَعشانين ضئدّئنه بويورموشدو.


text:
چونکي بَعشا و اوغلو اِلا اؤز بوتلري ائله اتدئکلري و ائسرايئله اتدئردئکلري بوتون گوناهلارا گؤره ائسرايئلئن تاريسي ربّی قضبلَندئرمئشدئلر.


text:
اِلانين قالان ائشلري و اونون اتدئيي هر شي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين ائيئرمي يدّئنجی ائلئنده، زئمري تئرصادا يدّي گون پادشاهليق اتدي. او واخت خالق، فئلئسطلی‌لره عاييد اولان گئبّتونون ضئدّئنه اوردوگاه قورموشدولار.


text:
اوردوگاه قوران خالق اشئتدي کي، "زئمري فئته قوروب و پادشاهي ووروب اؤلدوروب."" بونا گؤره ده بوتون ائسرايئل او گون اوردوگاهدا قوشون باشچيسي عومرئني ائسرايئل اوستونده پادشاه اتدئلر.


text:
زئمري شهرئن آليناجاغيني گؤرنده پادشاه سارايينين قالاسينا گئردي و پادشاه ساراييني اؤزو ائله اوددا اودلادي و هلاک اولدو.


text:
اونا گؤره کي گوناه ادئب، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتمئشدي؛ يَروبعامين يولو و گوناهي ائله گدئب ائسرايئله گوناه اتدئرمئشدي.


text:
زئمرئنئن قالان ائشلري و اونون قوردوغو فئتنه باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
او واخت ائسرايئل خالقي ائکي حئصّه‌يه بؤلوندو: خالقين ياريسي گئنَت اوغلو تئبني‌نئن دالينجا گتدي کي، اونو پادشاه اتسئن. خالقين ياريسي دا عومرئنئن دالينجا گتدي.


text:
لاکئن عومرئنئن دالينجا گدن خالق، گئنَت اوغلو تئبني‌نئن دالينجا گدن خالقا قالئب گلدي. بلجه، تئبني اؤلدو و عومري پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين اوتوز بئرئنجي ائلئنده، عومري ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و اون ائکي ائل پادشاهليق اتدي؛ او تئرصادا آلتي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، سامئره تپه‌سئني شِمِر آدلي بئرئندن ائکي تالانت گوموشه ساتين آلدي و تپه‌نئن اوستونده شهر تئکئب، آديني اَوّلکي صاحئبي شِمِرئن آدينا گؤره سامئره قويدو.


text:
او، نِباط اوغلو يَروبعامين يولو ائله گتدي کي، ائسرايئله گوناه اتدئردي و بوتلري ائله ائسرايئلئن تاريسي ربّی قضبلَندئردي.


text:
عومرئنئن اتدئيي قالان ائشلر و گؤرستدئيي شوجاعت باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يهودا پادشاهي آسانين پادشاهليغينين اوتوز سکّئزئنجي ائلئنده، عومري اوغلو اَخاب ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو. او، سامئره‌ده ائيئرمي ائکي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
نِباط اوغلو يَروبعامين گوناهلاري ائله گتمک، اله بئل، اونا آز گلئردي کي، صئدونلولارين پادشاهي اتبَعَلئن قيزي ائزِبِلي ده آرواد آلدي و بَعَله گدئب قوللوق اتدي و اونو پرستئش اتدي.


text:
ائلاهه اَشِرا بوتو ده دوزلتدي. اَخاب اؤزوندن قاباق اولان بوتون ائسرايئل پادشاهلاريندان چوخ پئسلئک ادئب ائسرايئلئن تاريسي ربّی قضبلَندئردي.


text:
اونون دؤورونده بِيت ائلي خي‌اِل اَرئحاني تئکدي. شهرئن بونؤوره‌سئني ائلک اوغلو ابئرامين اؤلومو باهاسينا قويدو، اونون دروازالاريني دا لاپ کئچئک اوغلو سِگوبون اؤلومو باهاسينا. نجه کي، رب نون اوغلو يوشَع واسئطه‌سئله بويورموشدو.


text:
گئلعاد ساکئنلرئندن اولان تئشبِلي ائليا اَخابا ددي: "حوضوروندا دوردوغوم ائسرايئلئن تاريسي وار اولان ربّه آند اولسون کي، منئم سؤزوم اولمايينجا، بو ائل‌لرده شح و ياغيش اولماياجاق."


text:
"قالخ صئدونون صارِفَت شهرئنه گت و اورادا قال. باخ، اورادا بئر دول آروادا امراتمئشم کي، سنه يمک ورسئن."


text:
او قالخيب صارِفَته گتدي. شهرئن دروازاسينا چاتاندا بئر دول گؤردو کي، اودون ييغيردي. اونو چاغيريب ددي: "خاهئش ادئرم منه بئر قابدا آزجا سو گتئر، ائچئم."


text:
آرواد ددي: "وار اولان تارين ربّه آند اولسون کي، پئشمئش هچ نه‌يئم يوخدور، آنجاق کوپده بئر اوووج اون، قابدا دا بئر آز زيتون ياغي وار. باخ، من بئر آز اودون ييغيرام کي، ائچَري گئرئب اؤزومله اوغلوم اوچون بونلاردان يمک حاضيرلاييم. بئز اونو يئيه‌جيئک، سونراسي دا اؤله‌جيئک."


text:
ائليا اونا ددي: "قورخما، گت ددئيئن کئمي ات. آمّا اوّلجه منئم اوچون اوندان کئچئک بئر کؤکه دوزلت و منه گتئر، اؤزونله اوغلون اوچون سونرا حاضيرلايارسان.


text:
چونکي ائسرايئلئن تاريسي رب بله ديئر: «رب تورپاق اوستونه ياغيش وره‌جيی گونه قدر، نه کوپده اون قورتاراجاق، نه ده قابدا زيتون ياغي.»""


text:
آرواد گدئب ائليانين سؤزونه عمل اتدي. آرواد و اونون عايئله‌سي ائليا ائله بئرلئکده اوزون مودّت عرضئنده يمک يدئلر.


text:
بوندان سونرا اِو صاحئبي آروادين اوغلو ناخوشلادي، ناخوشلوغو چوخ آغير اولدو، بله کي، اوندا هچ نفس قالماميشدي.


text:
آرواد ائليايا ددي: "من سنه نه اتدئم مگر، ای تاري آدامي؟ يانيما گلئبسن کي، تقصئرئمي خاطيرلاداسان و اوغلومو اؤلدوره‌سن؟""


text:
ائليا اونا ددي: "اوغلونو منه ور."" اوشاغي آروادين قوجاغيندان گؤتوروب اؤزونون قالديغي يوخاري اوتاغا چيخارتدي و اونو اؤز ياتاغينين اوستونه اوزانديردي.


text:
او، ربّی چاغيريب ددي: "ای تاريم رب، يانيندا قالديغيم دول آروادين اوغلونو اؤلدورمکله اونون باشينا بلا گتئرئبسن؟""


text:
سونرا اوشاغين اوستونه اوچ دفه اوزاندي و ربّی چاغيريب ددي: "ای تاريم رب، سنه يالواريرام، قوي بو اوشاغين جاني اؤزونه قاييتسين."


text:
اوزون مودّت سونرا، قوراقليغين اوچونجو ائلئنده، ائليايا ربّئن بو سؤزو نازئل اولدو: "گت، اَخابا گؤرون. من تورپاغين اوستونه ياغيش وره‌جيم."


text:
ائزِبِل ربّئن پيغمبرلرئني قيران زامان، عوبَديا پيغمبرلردن يوز نفري آپاريب اونلاري اَلّي-اَلّي ماغارادا گئزلَتمئشدي، چؤرک و سو ائله ده تأمئن اتمئشدي.)


text:
اَخاب عوبَديايا ددي: "اؤلکه‌ده اولان بوتون سو بولاقلارينا و دره‌لره گت. بلکه اوت تاپديق، آتلاري و قاطيرلاري سالامات ساخلاديق، و حيوانلارين بئر آزيني اؤلدورمه‌يه ده مجبور اولماديق."


text:
اونلار اؤلکه‌ني آرالاريندا بؤلدولر کي، هر طرفي آختارسينلار. اَخاب آيريجا، بئر يوللا، عوبَديا دا آيريجا، آيري بئر يوللا گتدي.


text:
عوبَديا يولدا ائکَن، ائليا اونا راست گلدي. او، ائلياني تانيدي و اوزو اوسته يره دوشوب ددي: "آغام ائليا، آيا بو، سن اؤزونسن؟""


text:
وار اولان تارين ربّه آند اولسون کي، آغام سني آختارماغا آدام گؤندرمه‌دئيي بئر مئلّت، يا دا بئر مملکت قالماييب. اونلار «او بورادا ديئل» ددئکلري واخت، همئن پادشاهليغا و مئلّته سني تاپماديقلارينا آند ائچدئردي.


text:
سنئن يانيندان گتدئيئم واخت، ربّئن روحو سني بئلمه‌دئيئم بئر يره آپاراجاق. من ده گدئب اَخابا بئلدئرَنده، او سني تاپماياجاق و منی اؤلدوره‌جک. هر چند بو قولون من، جاوانليغيمدان بَري، ربدن قورخورام.


text:
ائزِبِل ربّئن پيغمبرلرئني قيران زامان، مگر منئم اتدئيئم ائش آغاما بئلدئرئلمه‌دي؟ من اوندا ربّئن پيغمبرلرئندن يوز نفري اَلّي-اَلّي ماغارادا گئزلَتدئم و اونلاري چؤرک و سو ائله تأمئن اتدئم.


text:
ائليا ددي: "حوضوروندا دوردوغوم وار اولان قوشونلارين ربّئنه آند اولسون کي، بو گون دوغرودان دا اؤزومو اونا گؤرسده‌جيم."


text:
او جاواب وردی: "ائسرايئلي من يوخ، سن و آتانين اِوي دَرده ساليبسينيز. سئز ربّئن امرلرئندن دؤنوب بَعَل بوتلرئنئن دالينجا گدئبسئنئز.


text:
ائندي بوتون ائسرايئللی‌لري منئم اوچون کَرمِل داغينا چاغيرتدير، اونلارلا ائزِبِلئن سوفره‌سئنده يمک يئيَن دؤرد يوز اَلّي بَعَل پيغمبرئني و دؤرد يوز ائلاهه اَشِرا پيغمبرئني ده ييغ."


text:
اَخاب بوتون ائسرايئل اؤولادلارينا خبر گؤنده‌رئب، اونلاري پيغمبرلرله بئرلئکده کَرمِل داغينا چاغيرتديردي.


text:
ائليا بوتون خالقين يانينا گلئب ددي: "داها نه واختا قدر ائکي طرف آراسيندا لَنگه‌يه‌جکسئنئز؟ اگر رب تاريدير، اونا پِيرَو اولون، يوخ، اگر بَعَل تاريدير، اوندا اونون دالينجا گدئن."" خالق اونون سؤزونه جاواب ورمه‌دي.


text:
او واخت ائليا خالقا ددي: "ربّئن پيغمبرلرئندن تَکجه من قالميشام. آمّا بَعَلئن پيغمبرلري دؤرد يوز اَلّي نفردئرلر.


text:
ائندي قوي بئزه ائکي اؤکوز ورئلسئن: قوي اونلار اؤزلري اوچون بئر اؤکوز سچسئنلر، اونو دوغراييب اودونلارين اوستونه قويسونلار، لاکئن اود وورماسينلار. من ده آيري اؤکوزو حاضيرلاييب، اونو اودونلارين اوستونه قوياجاغام، آنجاق اود وورماياجاغام.


text:
سئز اؤز آللاهينيزين آديني چاغيرين، من ده ربّئن آديني چاغيراجاغام؛ او تاري کي، اودلا جاواب ورسه، تاري اودور."" بوتون خالق جاواب ورئب ددي: "ياخشي سؤزدور."


text:
ائليا بَعَل پيغمبرلرئنه ددي: "بئر اؤکوزو اؤزونوز اوچون سچئن و مندن اوّل اونو حاضيرلايين، چونکي سئز چوخسونوز. سئز اؤز آللاهينيزين آديني چاغيرين، لاکئن اود وورمايين."


text:
اونلار اؤزلرئنه ورئلَن اؤکوزو گؤتوروب حاضيرلاديلار و سحردن گون-‌اورتايا قدر بَعَلئن آديني چاغيريب ديئردئلر: "ای بَعَل، بئزه جاواب ور!"" آمّا هچ سَس-سوراق يوخ ائدي. اونلار دوزلتدئکلري قوربانگاهين اطرافيندا آتيليب دوشدولر.


text:
گون اورتا اولاندا ائليا اونلاري لاغا قويوب ددي: "اونو اوجا سَسله چاغيرين. چونکي او بئر آللاهدير؛ يا فئکئره گدئب، يا دا آياق‌يولوندادير، بلکه ده سفره چيخميش؟ مومکوندور ياتميش اولسون و اونو اوياتماق لازيمدير."


text:
اونلار اوجا سَسله چاغيرديلار و روسوملارينا گؤره بدنلرئندن قان آخانا قدر قيلينج و نئزه‌لرله اؤزلرئني يارالاديلار.


text:
گون اورتا کِچئنجه، آخشام قورباني تقدئم اولونان واختا قدر جوشوب دَلي‌لئک اتدئلر، آمّا نه بئر سَس- سوراق، نه ده بئر قولاق آسان وار ائدي.


text:
او واخت ائليا بوتون خالقا ددي: "منئم يانيما گلئن."" بوتون خالق اونون يانينا گلدي. او، ربّئن داغيديلميش قوربانگاهيني تعمئر اتدي.


text:
ائليا يعقوب اوغوللاري قبئله‌لرئنئن سايينا گؤره اون ائکي داش گؤتوردو، چونکي يعقوبا ربّئن سؤزو نازئل اولوب دمئشدي: "سنئن آدين ائسرايئل اولاجاق."


text:
ائليا داشلارلا ربّئن آدينا بئر قوربانگاه تئکدي. او، قوربانگاهين اطرافيندا ائکي اؤلچو توخوم توتاجاق قدر بئر خندق دوزلتدي.


text:
سونرا اودونلاري دوزدو، اؤکوزو دوغراييب اودونلارين اوستونه قويدو و ددي: "اونو دؤرد سَهَنگ سو ائله دولدورون. سويو يانديرما قوربانينين و اودونلارين اوستونه تؤکون."


text:
سونرا او ددي: "ائکئنجي دفه ادئن."" اونلار ائکئنجي دفه اتدئلر. او ددي: "اوچونجو دفه ادئن."" اونلار اوچونجو دفه اتدئلر.


text:
آخشام قورباني تقدئم ادئلَن واخت، ائليا پيغمبر ياخين گلئب ددي: "ای ائبراهئمئن، ائسحاقين و ائسرايئلئن تاريسي رب! قوي بو گون بئلئنسئن کي، ائسرايئلده سن تاريسان و من سنئن قولونام، بوتون بو ائشلري ده سنئن سؤزونله اتدئم.


text:
منه جاواب ور، يارب، منه جاواب ور. قوي بو خالق بئلسئن کي، سن تاريسان، يارب. و اونلارين اوره‌يئني اؤزونه طرف دؤندرئبسن."


text:
او واخت ربّئن اودو نازئل اولدو و يانديرما قوربانيني، اودونلاري، داشلاري، و تورپاغي يانديريب ياخدي و خندقده اولان سويو قوروتدو.


text:
او واخت ائليا اونلارا ددي: "بَعَل پيغمبرلرئني توتون، قويمايين اونلاردان بئر نفر ده قاچسين."" اونلاري توتدولار. ائليا اونلاري قئشون دره‌سئنه اِندئرئب اورادا اؤلدوردو.


text:
اَخاب يِيئب-ائچمه‌يه گتدي. لاکئن ائليا کَرمِل داغينين تپه‌سئنه چيخدي؛ يره اَيئلئب اوزونو دئزلري آراسينا قويدو.


text:
نؤکرئنه ددي: "ائندي چيخ و دهنز طرفئنه باخ."" نؤکر قالخدي و دئقّتله باخيب ددي: "بئر شي يوخدور."" ائليا يدّي دفه اونا "گئنه گت" ددی.


text:
يدّئنجی دفه گدنده نؤکر ددي: "باخ، دهنزدن ائنسان اووجو بويدا کئچئک بئر بولود چيخير."" ائليا ددي: "گت، اَخابا دِه: «عاراباني قوشوب آشاغي اِن کي، ياغيش سنه مانع اولماسين.»""


text:
بئر آز کچمه‌مئشدي کي، گؤيلر بولودلارلا قارالدي، کولَک اَسدي و گوجلو ياغيش، ياغماغا باشلادي. اَخاب عارابايا مئنئب يئزرِعِله گتدي.


text:
اَخاب ائليانين اتدئيي بوتون ائشلري و اونون نجه بوتون پيغمبرلري قيلينجلا اؤلدوردويونو ائزِبله دانيشدي.


text:
ائزِبِل ائليانين يانينا قاصئد گؤندرئب ددي: "صاباح بو واختاجاق اگر من سني اونلارين گونونه سالماسام، قوي آللاهلار منه بله و بوندان بَتَرئني اتسئنلر.»


text:
ائليا قورخدو و قالخيب جا‌نيني قورتارماق اوچون يهودايا عاييد اولان بئرشئباعا گلدي. نؤکرئني اورادا قويوب


text:
اؤزو چؤلده بئر گونلوک يول گتدي. و گلئب بئر سوپورگه بوتاسينين آلتيندا اوتوردو و جانينا اؤلوم آرزو ادئب ددي: "بَسدئر، يارب، ائندي منئم جانيمي آل، چونکي من آتالاريمدان ياخشي ديئلم."


text:
او، سوپورگه بوتاسينين آلتيندا اوزانيب يوخويا گتدي. باخ، بو زامان بئر مَلَک اونا توخونوب ددي: "قالخ يمک يِه!""


text:
ائليا باخيب گؤردو کي، باشينين کناريندا ائستي داش اوستونده پئشَن بئر کؤکه و بئر بارداق سو وار. او يِيئب ائچدي و گئنه يوخويا گتدي.


text:
ائليا اوراداکي ماغارايا گئردي و گجه‌ني اورادا قالدي. باخ، ربّئن سؤزو نازئل اولوب ددي: "ائليا، بورادا نه ادئرسن؟""


text:
ائليا ددي: "من قوشونلارين تاريسي رب اوچون چوخ قيرت گؤرستدئم. چونکي ائسرايئل اؤولادلاري سنئن عهدئني ترک ادئبلر، قوربانگاهلاريني داغيديبلار، و پيغمبرلرئني قيلينجلا اؤلدوروبلر. تَکجه من قالميشام، و اونلار منی ده آختاريرلار کي، جانيمي آلسينلار."


text:
او ددي: "چيخ، داغدا ربّئن حوضوروندا دور."" و باخ، رب اورادان کچئردي. داغلاري ياران و ربّئن قاباغيندا قايالاري پارچالايان بؤيوک و گوجلو بئر کولَک اسئردي، آنجاق رب کولَکده ديئلدي. کولَکدن سونرا زلزله اولدو، آمّا رب زلزله‌ده ديئلدي.


text:
ائليا بونو اشئدنده، اوزونو جوبّه‌سي ائله اؤرتدو و چيخيب ماغارانين آغزيندا داياندي. بئر سَس اونا ددي: "ائليا، بورادا نه ادئرسن؟""


text:
ائليا ددي: "من قوشونلارين تاريسي رب اوچون چوخ قيرت گؤرستدئم. چونکي ائسرايئل اؤولادلاري سنئن عهدئني ترک ادئبلر، قوربانگاهلاريني داغيديبلار، و پيغمبرلرئني قيلينجلا اؤلدوروبلر. تَکجه من قالميشام، منی ده آختاريرلار کي، جانيمي آلسينلار."


text:
رب اونا ددي: "قالخ، يولونلا دَمَشق صحراسينا قاييت. اورايا چاتاندا خَزااِلي اَرام اوستونده پادشاه اولماق اوچون مسح ات،


text:
نئمشي اوغلو يِيهونو دا گرک ائسرايئل اوستونده پادشاه اولماق اوچون مسح اده‌سن، آبِل-مِخولادان اولان شافاط اوغلو اِلئشَعي ده اؤز يرئنه پيغمبر اولماق اوچون مسح ات.


text:
آنجاق من ائسرايئلده يدّي مئن آدامي قورويوب ساخلاميشام، بوتون اونلاري کي، بَعَلئن قاباغيندا دئزه دوشمه‌يئبلر و اونون آغزيني اؤپمه‌يئبلر."


text:
ائليا اوراني ترک اتدي و شافاط اوغلو اِلئشَعي تاپدي. او، ير شوخوملاييردي، قاباغيندا اون ائکي جوت اؤکوز وار ائدي و اؤزو اون‌ائکئنجي جوت اؤکوزو سوروردو. ائليا اِلئشَعئن يانيندان کچنده جوبّه‌سئني اونون اوستونه آتدي.


text:
اِلئشَع اؤکوزلري قويوب ائليانين دالينجا قاچدي و ددي: "قوي گدئب آتا- آنامي اؤپوم، سونرا سنئن دالينجا گله‌رَم."" ائليا اونا ددي: "گری قاييت، مگر من سنه نه اتدئم؟""


text:
اِلئشَع اونون آرديندان گری قاييتدي. اؤز بئر جوت اؤکوزونو گؤتوروب اونلاري قوربان کَسدي. اؤکوزلري کوتانين تختلري ائله پئشئرئب اَتلرئني خالقا وردی و اونلار يدئلر. سونرا قالخيب ائليانين دالينجا گتدي و اونا خئدمت اتدي.


text:
اَرام پادشاهي بِن‌هَدَد بوتون قوشونونو ييغدي. اونونلا بئرلئکده اوتوز ائکي پادشاه، آتلار و دؤيوش عارابالاري وار ائدي. بِن‌هَدَد گلئب سامئره‌ني موحاصئره‌يه آلدي و شهره هوجوم اتدي.


text:
"بِن‌هَدَد بله ديئر: «سنئن قيزيل-گوموشون منئمدئر، آروادلارينين و اؤولادلارينين لاپ گؤزَلي ده منئمدئر.»""


text:
قاصئدلر گئنه گلئب ددئلر: "بِن‌هَدَد بله ديئر: «هر چند کي سنه ‹قيزيل- گوموشونو، آروادلاريني و اوغوللاريني منه ور› ديئب خبر گؤندردئم،


text:
آنجاق صاباح بو واخت آداملاريمي سنئن يانينا گؤندره‌جيم. اِوئني و اعيانلارينين سارايلاريني آختاراجاقلار و سنئن خوشونا گلن هر شيي گؤتوروب گتئره‌جکلر.»""


text:
ائسرايئل پادشاهي اؤلکه‌نئن بوتون آغساقّال‌لاريني چاغيريب ددي: "گؤرون بو آدام نجه پئسلئک آختارير. آروادلاريمي، اوغوللاريمي، قيزيل-گوموشومو مندن طلب اتدي، من اونا يوخ دِمه‌دئم."


text:
او، بِن‌هَدَدئن قاصئدلرئنه ددي: "آغام پادشاها ديئن: «بو قولوندان اوّلجه ائسته‌دئيئن هر شيي وره‌رم، آنجاق بونو اده بئلمَيه‌جيم.»" قاصئدلر گدئب اونون سؤزونو چاتديرديلار.


text:
بِن‌هَدَد اونا خبر گؤندرئب ددي: "اگر سامئره تورپاغي منئم داليمجا گدن قوشونون اوووجلاريني دولدورماغا بس اتسه، قوي آللاهلار منه بله و بوندان بَتَرئني اتسئنلر.»


text:
بِن-هَدَد بو سؤزو اشئدنده، پادشاهلارلا بئرلئکده چارداقلاردا شراب ائچئردي. او، عسگرلرئنه ددي: "سيرايا دوزولون!"" اونلار شهرئن موقابئلئنده سيرايا دوزولدولر.


text:
بو واخت بئر پيغمبر ائسرايئل پادشاهي اَخابين يانينا گلئب ددي: "رب بله ديئر: «بوتون بو بؤيوک قوشونو گؤرورسن؟ باخ، بو گون اونلاري سنه تسلئم اده‌جيم و بئله‌جکسن کي، رب منم.»""


text:
اَخاب ددي: "کئمئن واسئطه‌سئله؟" او ددي: "رب بله ديئر: «وئلايت باشچيلارينين خئدمتئنده اولان ائگئدلرئن واسئطه‌سئله بونو اده‌جيم.»" او واخت اَخاب سوروشدو: "دؤيوشو کئم باشلاياجاق؟" او جاواب وردی: "سن."


text:
سونرا اَخاب وئلايت باشچيلارينين ائگئدلرئني سيرايا دوزدو. اونلار ائکي يوز اوتوز ائکي نفر ائدئلر. اونلاردان سونرا اورادا اولان خالقين هاميسيني، حتّا بوتون ائسرايئل اؤولادلاريني سيرايا دوزدو؛ اونلار يدّي مئن نفر ائدئلر.


text:
اونلار گون اورتا اورادان چيخديلار. بِن‌هَدَد و اونا کؤمک ادن اوتوز ائکي پادشاه چارداقلاردا ائچئب کِفلَنمئشدئلر.


text:
اَوّل وئلايت باشچيلارينين ائگئدلري چيخديلار. بِن‌هَدَدئن گؤندردئيي جاسوسلار اونا ددئلر: "سامئره‌دن آداملار چيخيب."


text:
او ددي: "اگر صولح اوچون چيخيبلار، اونلاري دئري توتون، اگر دؤيوش اوچون چيخيبلار، گئنه اونلاري دئري توتون."


text:
او واخت بو آداملار، يعني هم وئلايت باشچيلارينين ائگئدلري، هم ده اونلارين دالينجا گلن قوشون، آرتيق شهردن چيخميشدي.


text:
اونلاردان هر بئري قاباغيندا دوراني ووردو. اَراملي‌لار قاچديلار و ائسرايئللی‌لر اونلاري تعقئب اتدئلر. اَرام پادشاهي بِن‌هَدَد آت اوستونده آتلي‌لاري ائله بئرلئکده قاچيب قورتاردي.


text:
ائسرايئل پادشاهي اورادان چيخيب آتلارا و دؤيوش عارابالارينا هوجوم اتدي و اَراملي‌لاري بؤيوک بئر شکئلده قيلينجدان کچئرتدي.


text:
همئن پيغمبر ائسرايئل پادشاهينين يانينا گلئب اونا ددي: "گت اؤزونو مؤحکملَندئر، گؤر کي، نه اتمه‌لي‌سن. چونکي باهار گلنده اَرام پادشاهي گئنه سنئن اوستونه گله‌جک."


text:
اَرام پادشاهينين اعيانلاري اونا ديئردئلر: "ائسرايئللی‌لرئن آللاهي، داغلار آللاهلاري‌دير، بونا گؤره ده بئزدن داها قووّتلي ائدئلر. اونلارلا هامار بؤلگه‌ده ووروشساق، حتمن اونلاردان قووّتلي اولاجاغيق.


text:
سن ده آت يرئنه آت، عارابا يرئنه عارابا قويوب ائتئردئيئن قوشون کئمي اؤزون اوچون بئر قوشون دوزلت کي، بئز اونلارين ضئدّئنه هامار بؤلگه‌ده ووروشاق. حتمن بئز اونلاردان داها قووّتلي اولاجاغيق."" بِن‌هَدَد اونلارين سؤزونه قولاق آسدي و بله اتدي.


text:
ائسرايئل اؤولادلاري دا ييغيلديلار، آذوقه حاضيرلاديلار و اونلارين پئشوازينا گتدئلر. ائسرايئل اؤولادلاري اونلارين قاباغيندا ائکي کئچئک کچي سوروسو کئمي اوردوگاه قوردولار، لاکئن اَراملي‌لار اؤلکه‌ني دولدوردولار.


text:
بئر تاري آدامي ائسرايئل پادشاهينين يانينا گلئب ددي: "رب بله ديئر: «اَراملي‌لار ديئرلر کي، ‹رب داغلار تاريسيدير، اووالار تاريسي ديئل.› بونا گؤره ده من بو بؤيوک قوشونو سنه تسلئم اده‌جيم و بئله‌جکسئنئز کي، رب منم.»""


text:
اونلار بئربئرلرئنئن قاباغيندا يدّي گون اوردوگاهدا قالديلار. يدّئنجی گون دؤيوش باشلاندي. ائسرايئل اؤولادلاري بئر گونده اَراملي‌لارين پئيادا قوشونوندان يوز مئن نفري قيرديلار.


text:
اونلارين قالانلاري اَفِقه، شهرئن ائچئنه قاچديلار. شهرئن دوواري قالان ائيئرمي يدّي مئن نفرئن اوستونه ييخيلدي. بِن‌هَدَد شهره قاچيب ائچَري بئر اوتاغا گئردي.


text:
اعيانلاري اونا ددئلر: "بئز اشئتمئشئک کي، ائسرايئل پادشاهلاري مرحمتلي پادشاهلارميش. گلئن بِللرئمئزه چول، باشلاريميزا ائپ ساريياق و ائسرايئل پادشاهينين يانينا گِدَک. بلکه او سني صاغ بوراخار."


text:
اونلار بِل‌لرئنه چول، باشلارينا ائپ باغلاديلار و گلئب ائسرايئل پادشاهينا ددئلر: "قولون بِن‌هَدَد ديئر: «يالواريرام، منی صاغ بوراخ.»" ائسرايئل پادشاهي ددي: "مگر او حله ده صاغدير؟ او منئم قارداشيمدير."


text:
بو آداملار بئر علامت گؤزله‌يئردئلر، پادشاهين سؤزونو ياخشي علامت ساييب جَلد ددئلر: "بِن‌هَدَد سنئن قارداشيندير."" او ددي: "گدئن، اونو گتئرئن."" بِن‌هَدَد اونون يانينا گلدي و او، بِن‌هَدَدي اؤز دؤيوش آراباسينا مئندئردي.


text:
بِن‌هَدَد اونا ددي: «منئم آتامين سنئن آتاندان آلديغي شهرلري گری قايتاريرام. آتامين سامئره‌ده دوزلتدئيي کئمي، سن ده دَمَشقده اؤزون اوچون بازارلار دوزَلدَرسن."" اَخاب ددي: "بو عهدله سني صاغ بوراخارام."" بلجه بِن‌هَدَدله عهد باغلاييب اونو آزاد بوراخدي.


text:
پيغمبرلردن اولان بئر نفر ربّئن سؤزو ائله اؤز يولداشينا ددي: "خاهئش ادئرم منی وور."" لاکئن او آدام اونو وورماق ائستَمه‌دي.


text:
او واخت پيغمبر او آداما ددي: "ائندي کي، سن ربّئن سؤزونه قولاق آسمادين، باخ، منئم يانيمدان آيريلديقدا بئر شئر سني اؤلدوره‌جک."" پيغمبرئن يانيندان آيريلديقدا بئر شئر اونا راست گلئب اونو اؤلدوردو.


text:
پادشاه کچنده اونو سَسله‌يئب ددي: "بو قولون دؤيوشون اورتاسينا گئرمئشدي. باخ، بئر آدام کنارا چکئلدي و منئم يانيما بئر نفر گتئرئب ددي: «بو آدامي گود. اگر آرادان چيخسا، عوضئنده يا جا‌نيني وره‌جکسن يا دا بئر تالانت گوموش.»


text:
بو قولون اورادا-بورادا مشغول اولارکن او، يانيمدان قاچدي."" ائسرايئل پادشاهي بو آداما ددي: "حؤکمون اِله ده اولمالي‌دير، اؤزون قرار ورئبسن."


text:
او، ائسرايئل پادشاهينا ددي: "رب بله ديئر: «منئم اؤلومه لعنت اتدئيئم آدامي، سن اَلدن بوراخدين. بونا گؤره ده اونون يرئنه سن اؤله‌جکسن و اونون خالقينين باشينا گله‌جک ائشلر، سنئن خالقينين باشينا گله‌جک.»""


text:
يئزرِعِلده، سامئره پادشاهي اَخابين سارايينين يانيندا يئزرِ‌عِل‌لي نابوط آدلي بئرئنئن بئر اوزوم باغي وار ائدي.


text:
بئر گون اَخاب نابوتلا دانيشيب اونا ددي: "اوزوم باغيني منه ور کي، اوراني اؤزوم اوچون بوستان ادئم، چونکي ساراييما ياخيندير. من اونون عوضئنه سنه داها ياخشي باغ وره‌رم، يا دا اگر مايئلسن، اونون دَيَرئني سنه پوللا وره‌رم."


text:
اَخاب سارايينا قاشقاباقلي و قضبلي گلدي، چونکي يئزرِ‌عِل‌لي نابوت اونا دمئشدي کي، "آتالاريمين مئراثيني سنه ورمه‌رم."" او، ياتاغي اوستونه اوزانيب اوزونو چِوئردي و يمک يِمه‌دي.


text:
او جاواب وردی: "من يئزرِعِل‌لي نابوتلا دانيشيب اونا ددئم: «اوزوم باغيني پوللا منه سات، يا دا ائستيه‌سن، اونون عوضئنده سنه باشقا اوزوم باغي وره‌رم.» آمّا او جاواب وردی: "اوزوم باغيمي سنه ورمه‌رم."


text:
آروادي ائزِبِل اوندان سوروشدو: "سن ائسرايئل اوستونده بلجه پادشاهليق ادئرسن؟ قالخ يمک يِه، اوره‌يئني سيخما. يئزرِ‌عِل‌لي نابوتون اوزوم باغيني من سنه وره‌رم."


text:
او، اَخابين آديندان مکتوبلار يازدي و اونلاري اَخابين مؤهورو ائله مؤهورله‌دي. نابوتون شهرئنده اونونلا بئرلئکده ياشايان آغساقّاللارا و اعيانلارا مکتوبلار گؤندردي.


text:
ائکي نفر دَيَرسئز آدامي اونون قاباغيندا اوتوردون و اونلار اونون ضئدّئنه شاهئدلئک ادئب دسئنلر: «سن هم تارييا، هم ده پادشاها لعنت اتدئن.» سونرا اونو باييرا چيخاردين و اؤلَنه قدر داشا باسين."


text:
نابوتون ياشاديغي شهرئن آداملاري، اورادا ياشايان آغساقّاللار و اعيانلار ائزِبِلئن اونلارا گؤندردئيي مکتوبلاردا يازديغي کئمي اتدئلر.


text:
ائکي نفر دَيَرسئز آدام گلئب اونون قاباغيندا اوتوردو. اونلار خالقين قاباغيندا نابوتون ضئدّئنه شاهئدلئک ادئب ددئلر: "نابوت هم تاريني، هم ده پادشاهي لعنتله‌دي."" سونرا اونو شهرئن باييرينا چيخارتديلار و داشا باسيب اؤلدوردولر.


text:
ائزِبِل نابوتون داشا باسيليب اؤلدويونو اشئدنده اَخابا ددي: "قالخ يئزرِ‌عِل‌لي نابوتون اوزوم باغيني کی، ائستمه‌دی اونو سنه پوللا ورسئن، اؤزونه مولک گؤتور، چونکي نابوت صاغ ديئل، اؤلوب."


text:
اَخاب نابوتون اؤلدويونو اشئدنده، قالخدي کي، يئزرِ‌عِل‌لي نابوتون اوزوم باغينا گتسئن و اوراني اؤزونه مولک گؤتورسون.


text:
"قالخ سامئره‌ده ائسرايئل پادشاهي اَخابين پئشوازينا گت. او، نابوتون اوزوم باغيندادير. گدئب کي، اوراني اؤزونه گؤتورسون.


text:
سن اونونلا دانيشيب اونا دِه کي، رب بله ديئر: «آدام اؤلدوروب اؤزونه مولک ده گؤتورورسن؟» سونرا اونا دِه کي، رب بله ديئر: «نابوتون قانيني ائتلر هارادا يالاديلار، سنئن قانيني دا اورادا يالاياجاقلار.»""


text:
اَخاب ائليادان سوروشدو: "ای دوشمنئم، نهايت منی ده تاپدين؟" او جاواب وردی: "سني ده تاپديم، چونکي سن ربّئن گؤزونده اؤزونو شرارت اتمه‌يه ساتيبسان.


text:
«باخ، سنئن اوستونه بلا گتئره‌جيم، سني يانديريب محو اده‌جيم. ائسرايئلده اَخابين نسلئندن هر اِرکَک جئنسئني ائستر قول اولسون، ائستر آزاد، کَسئب آتاجاغام.


text:
من سنئن اِوئني نِباط اوغلو يَروبعامين اِوي کئمي، اَخئيا اوغلو بَعشانين اِوي کئمي اده‌جيم. چونکي سن ائسرايئله گوناه اتدئرمکله منی قضبلَندئردئن.»""


text:
حقئقتن، اَخاب کئمي ربّئن گؤزونده شرارت اتمه‌يه اؤزونو ساتان حله اولماميشدي. چونکي آروادي ائزِبِل اونو بونا تحرئک ادئردي.


text:
اَخاب اِمورلولارين اتدئيي کئمي بوتلره پِيرَو اولماقدا چوخ ائيرنج ائشلر اتدي. رب اِمورلولاري ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندان قووموشدو.


text:
اَخاب بو سؤزلري اشئدنده پالتاريني جيريب اَينئنه چول گِيدي. او، اوروج توتوب چولدا ياتدي و ياواش قدملرله گتدي.


text:
"گؤرورسن اَخاب منئم حوضورومدا نجه اؤزونو آلچالديب؟ قاباغيمدا اؤزونو آلچالتديغي اوچون من بو بلاني اونون دؤورونده گؤندرميه‌جيم، آمّا اوغلونون دؤورونده بو بلاني اونون اِوئنه گؤندره‌جيم."


text:
ائسرايئل پادشاهي اعيانلارينا ددي: "آيا بئلئرسئنئز کي، راموت گئلعاد بئزئمدئر و بئز هچ نه اتمئرئک کی، اونو اَرام پادشاهينين اَلئندن گری آلاق؟""


text:
سونرا او، يِهوشافاطدان سوروشدو: "آيا سن منئمله بئرلئکده راموت گئلعادا گِدَرسن کی، اونلارلا شاواشاق؟" يِهوشافاط ائسرايئل پادشاهينا جاواب وردی: "منی اؤزون کئمي، خالقيمي خالقين کئمي، آتلاريمي آتلارين کئمي حساب ات."


text:
ائسرايئل پادشاهي دؤرد يوزه قدر پيغمبري ييغدي و اونلاردان سوروشدو: "ووروشماق اوچون راموت گئلعادا گدئم يا گتمه‌يئم؟» اونلار ددئلر: "گت، رب اونو پادشاها تسلئم اده‌جک."


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوشافاطا ددي: "ربدن سوروشماق اوچون بئر نفر ده وار: يئملا اوغلو مئکايا. آنجاق منئم اوندان زَهلَم گدئر، چونکي ياخشيليغيما يوخ، پئسلئيئمه پيغمبرلئک ادئر."" يِهوشافاط ددي: "قوي پادشاه بله دِمه‌سئن."


text:
ائسرايئل پادشاهي و يهودا پادشاهي يِهوشافاط سامئره دروازاسينين گئره‌جيئنده‌کي خرمن يرئنده، شاهليق لئباسي گِيمئش حالدا، هر بئري اؤز تختئنده اوتورموشدو و بوتون پيغمبرلر اونلارين قاباغيندا پيغمبرلئک ادئردئلر.


text:
کِنَعَنا اوغلو صئدقئيا اؤزونه دمئر بوينوزلار دوزَلدئب ددي: "رب بله ديئر: «اَراملي‌لاري قيريب قورتارانا قدر، اونلاري بونلارلا بوينوزلاياجاقسان.»""


text:
بوتون پيغمبرلر ده پيغمبرلئک ادئب ديئردئلر: "راموت- گئلعادا گت، قالئب گله‌جکسن، چونکي رب اونو پادشاها تسلئم اده‌جک."


text:
او قاصئد کي، مئکاياني چاغيرماق اوچون گتمئشدي، اونونلا دانيشيب اونا ددي: "باخ، پيغمبرلر پادشاها بئرلئکده خوش سؤزلر ديئرلر. قوي سنئن سؤزون ده اونلاردان بئرئنئن سؤزو کئمي اولسون و خوش دانيش."


text:
او، پادشاهين يانينا گلدئکده پادشاه اونا ددي: "مئکايا، ووروشماق اوچون راموت گئلعادا گِدَک، يوخسا گتمه‌يک؟" مئکايا اونا ددي: "گت، قاليب گله‌جکسن، رب اونو پادشاها تسلئم اده‌جک."


text:
پادشاه اونا ددي: "سنه نچه دفه گرک آند ائچدئرئم کي، منه ربّئن آديندا حقئقتدن باشقا بئر شي دِمَيه‌سن؟""


text:
مئکايا ددي: "من گؤردوم کی، بوتون ائسرايئللی‌لر داغلار اوستونده، چوباني اولمايان سورو کئمي سَپَله‌نئبلر. رب ددي: «اونلارين آغاسي يوخدور. قوي هر بئري سالامات اؤز اِوئنه قاييتسين.»""


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوشافاطا ددي: "مگر سنه دِمه‌دئم کي، او منئم ياخشيليغيما يوخ، پئسلئيئمه پيغمبرلئک اده‌جک؟""


text:
مئکايا ددي: "او واخت ربّئن سؤزونو اشئت. من ربّی گؤردوم کي، اؤز تختئنده اوتوروب و بوتون گؤيلر قوشونو اونون ساغيندا و سولوندا دوروبلار.


text:
او واخت بئر روح ائره‌لي گلئب ربّئن قاباغيندا داياندي و ددي: «من اونو توولايارام.» رب اونا ددي: «نجه؟»


text:
او جاواب وردی: «من گدئب بوتون پيغمبرلرئن آغزيندا يالانچي بئر روح اولارام.» رب ددي: «سن اونو توولاياجاقسان و بونو باجاريرسان، گت و بله ات.»


text:
بس ائندي، باخ، رب سنئن بوتون بو پيغمبرلرئنئن آغزينا يالانچي بئر روح قويوب. رب سنئن باشينا بلا گتئرمه‌يي اعلان ادئب."


text:
او واخت کِنَعَنا اوغلو صئدقئيا ياخينلاشدي و مئکايانين ياناغينا ووروب سوروشدو: "ربّئن روحو مندن سنه نجه کچدي کي، سنه دانيشسين؟""


text:
ائسرايئل پادشاهي امر اتدي: "مئکاياني گؤتورون، اونو شهر ريئسي آمونون و پادشاهين اوغلو يوآشين يانينا گؤندرئن.


text:
اونلارا ديئن کي، پادشاه بله ديئر: «بو آدامي زئندانا آتين و من سالامات قاييدانا قدر اونا آنجاق او قدر چؤرک و سو ورئن کي، اؤلمه‌سئن.»""


text:
مئکايا ددي: "اگر سن سالامات قاييداسان، رب منئم واسئطَمله دانيشماييبدير."" سونرا ددي: "ای جاماعات، هامينيز اشئدئن!""


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوشافاطا ددي: "من قئيافه‌مي دَيئشئب دؤيوشه گئره‌جيم، لاکئن سن اؤز شاهليق پالتاريني گِي."" بلجه ائسرايئل پادشاهي قئيافه‌سئني دَيئشئب دؤيوشه گئردي.


text:
اَرام پادشاهي اؤز دؤيوش عارابالارينين اوتوز ائکي باشچيسينا امر ادئب دمئشدي: "نه کئچئکله، نه ده بؤيوکله ووروشون، فقط ائسرايئل پادشاهي ائله دؤيوشه گئرئن."


text:
دؤيوش عارابالارينين باشچيلاري يِهوشافاطي گؤرنده ددئلر: "يقئن ائسرايئل پادشاهي بودور."" دؤنوب اونونلا ووروشماغا گتدئلر. او واخت يِهوشافاط چيغيردي.


text:
دؤيوش عارابالارينين باشچيلاري اونون ائسرايئل پادشاهي اولماديغيني گؤرنده دالينجا گتمه‌يئب گری قاييتديلار.


text:
بئر آدام نئشان آلمادان کامان چکئب ائسرايئل پادشاهيني زئرِ‌هئنئن بئرلَشدئيي يردن ووردو. پادشاه عاراباچيسينا ددي: "دؤندَر و منی دؤيوشدن چيخارت، چونکي آغير يارالانميشام."


text:
او گون دؤيوش قيزيشدي. پادشاه اؤز دؤيوش عاراباسيندا اَراملي‌لارين قاباغيندا داياندي و آخشام او اؤلدو. دؤيوش عاراباسي اونون ياراسينين قانينا بولاشدي.


text:
عاراباني سامئره حوووضونون سويوندا يودولار، و ربّئن ددئيي سؤزونه گؤره، ائتلر اونون قانيني يالاديلار. بو حوووضدا فاحئشه‌لر يويوناردي.


text:
اَخابين قالان ائشلري و اونون اتدئيي هر شي، فئل دئشئندن بَزه‌دئيي ساراي و تئکدئيي بوتون شهرلر باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
ائسرايئل پادشاهي اَخابين پادشاهليغينين دؤردونجو ائلئنده، آسا اوغلو يِهوشافاط يهودا اوستونده پادشاهليق اتدي.


text:
يِهوشافاط، پادشاه اولدوغو واخت، اوتوز بش ياشيندا ائدي. او، اورشلئمده ائيئرمي بش ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي شئلخي قيزي عَزوبا ائدي.


text:
او، آتاسي آسانين يولو ائله گتدي و اوندان آزماييب ربّئن گؤزونده دوز اولان ائشلر اتدي. آنجاق پرستئشگاهلار آرادان قالديريلمادي و خالق حله ده بو پرستئشگاهلاردا قوربان گتئرئب بوخور يانديريردي.


text:
يِهوشافاطين قالان ائشلري، اونون گؤرستدئيي قووّت و نجه دؤيوشدويو باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يِهوشافاط تَرشئش گَمئلري دوزلتدي کي، قيزيل دالينجا اوفئره گتسئنلر. آمّا گده بئلمه‌دئلر، چونکي گَمئلر عِصيون‌گِبِرده سيندي.


text:
او واخت اَخاب اوغلو اَخَزيا يِهوشافاطا ددي: "قوي گَمئلرده سنئن آداملارينلا بئرلئکده، منئم آداملاريم دا گتسئنلر."" لاکئن يِهوشافاط راضي اولمادي.


text:
يِهوشافاط اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و آتاسي داوودون شهرئنده، آتالارين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو يِهورام پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي يِهوشافاطين پادشاهليغينين اون يدّئنجی ائلئنده، اَخاب اوغلو اَخَزيا سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو. او، ائکي ائل ائسرايئل اوستونده پادشاهليق اتدي.


text:
اَخَزيا ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي، آتا-آناسينين و ائسرايئله گوناه اتدئرمئش نِباط اوغلو يَروبعامين يولو ائله گتدي.


text:
اَخَزيا، آتاسينين اتدئيي کئمي، بَعَله قوللوق و اونا پرستئش اتدي و ائسرايئلئن تاريسي ربّی قضبلَندئردي.


text:
پادشاه اَخَزيا سامئره‌ده‌کي سارايينين بالاخاناداکي موشَبّک پنجره‌‌سئندن ييخيليب ناخوشلادي. او، قاصئدلر دالينجا گؤندرئب اونلارا ددي: "گدئن، عِقرون آللاهي بَعَلزِبوبدان سوروشون، آيا بو ناخوشلوقدان صاغالاجاغام؟""


text:
لاکئن ربّئن مَله‌يي تئشبِلي ائليايا ددي: "قالخ سامئره پادشاهينين قاصئدلرئنئن پئشوازينا چيخ و اونلارا دِه: «ائسرايئلده تاري يوخدور کي، عِقرون آللاهي بَعَلزِبوبدان سوروشماغا گِدئرسئنئز؟»


text:
بونا گؤره ده رب بله ديئر: «اوستونده اوزانديغين ياتاقدان قالخا بئلميه‌جکسن، قطعن اؤله‌جکسن!»" سونرا ائليا گتدي.


text:
اونا ددئلر: "بئر آدام بئزئمله راستلاشدي و بئزه ددي: «سئزي گؤندرَن پادشاهين يانينا قاييديب اونا ديئن کي، رب بله ديئر: ‹ائسرايئلده تاري يوخدور کي، عِقرون آللاهي بَعَلزِبوبدان سوروشماق اوچون قاصئدلر گؤندردئن؟› بونا گؤره ده اوستونده اوزانديغين ياتاقدان قالخا بئلميه‌جکسن، قطعن اؤله‌جکسن!»""


text:
اونا ددئلر: "اَينئنده توکلو بئر پالتار اولان آدام ائدي، بِلئنه ده دَري قورشاق باغلاميشدي."" پادشاه ددي: "او، تئشبِلي ائليادير."


text:
پادشاه بئر اَلّي‌باشي ائله اَلّي آداميني ائليانين يانينا گؤندردي. اَلّي‌باشي اونون يانينا گلدي. ائليا تپه‌نئن باشيندا اوتورموشدو. اَلّي‌باشي اونا ددي: "ای تاري آدامي، پادشاه ديئر «آشاغي دوش.»""


text:
ائليا اَلّي‌باشي‌يا جاواب ورئب ددي: "اگر من تاري آدامي‌يام، گؤيدن اود ياغسين، سني و اَلّي آداميني تَلَف اتسئن!"" او واخت گؤيدن اود ياغدي، اَلّي‌باشي ائله اَلّي آداميني تلف اتدي.


text:
پادشاه باشقا بئر اَلّي‌باشي ائله اَلّي آداميني اونون يانينا گؤندردي. اَلّي‌باشي اونا ددي: "ای تاري آدامي، پادشاه بله ديئر: «تِز آشاغي دوش.»""


text:
ائليا اونلارا جاواب ورئب ددي: "اگر من تاري آدامي‌يام، گؤيدن اود ياغسين، سني و اَلّي آداميني تلف اتسئن!"" او واخت گؤيدن تارينين اودو ياغدي، اَلّي‌باشي ائله اَلّي آداميني تلف اتدي.


text:
پادشاه گئنه اوچونجو بئر اَلّي‌باشي ائله اَلّي آداميني گؤندردي. اوچونجو اَلّي‌باشي گلئب چاتديقدا، ائليانين قاباغيندا دئزه دوشدو و اونا يالواريب ددي: "ای تاري آدامي، خاهئش ادئرم، منئم و بو اَلّي قولونون جانينا يازيغين گلسئن.


text:
باخ، گؤيدن اود ياغيب اوّل گلن ائکي اَلّي‌باشيني و اونلارين هَره‌سئنئن اَلّي آداميني تلف اتدي. ائندي منئم جانيما يازيغين گلسئن."


text:
او واخت ربّئن مَله‌يي ائليايا ددي: "اونونلا بئرلئکده آشاغي دوش، اوندان قورخما."" ائليا قالخيب آشاغي دوشدو و اَلّي‌باشي ائله بئرلئکده پادشاهين يانينا گلدي.


text:
اونا ددي: "رب بله ديئر: «ائسرايئلده سؤزونو سوروشماغا تاري يوخدور کي، عِقرون آللاهي بَعَلزِبوبدان سوروشماق اوچون قاصئدلر گؤندردئن؟ بونا گؤره ده اوستونده اوزانديغين ياتاقدان قالخا بئلميه‌جکسن، قطعن اؤله‌جکسن!»""


text:
بلجه اَخَزيا ائليانين ددئيي ربّئن سؤزونه گؤره اؤلدو. اوغلو اولماديغي اوچون يرئنه قارداشي يورام پادشاه اولدو. بو دا يهودا پادشاهي يِهوشافاط اوغلو يِهورامين پادشاهليغينين ائکئنجي ائلئنده اولدو.


text:
ائليا، اِلئشَعله گئلگالدان گتدي. بو او زامان باش وردی کي، رب ائلياني عنقرئب فيرلانان يِل‌له گؤيه آپاراجاق ائدي.


text:
او واخت ائليا اِلئشَعه ددي: "خاهئش ادئرم بورادا قال، چونکي رب منی بِيت ائله گؤندرئر."" اِلئشَع ددي: "وار اولان ربّه و سنئن جانينا آند اولسون کي، سندن اَل چکمه‌رم.» اونلار بِيت ائله گتدئلر.


text:
بِيت ائلده اولان پيغمبرلر اؤولادلاري اِلئشَعئن يانينا گلئب اوندان سوروشدولار: "آيا بئلئرسن رب بو گون آغاني سنئن باشين اوستوندن گؤتوره‌جک؟" اِلئشَع ددي: "بلی، بئلئرم، ساکئت اولون."


text:
ائليا اونا ددي: "اِلئشَع، خاهئش ادئرم بورادا قال، چونکي رب منی اَرئحايا گؤندرئر."" آمّا اِلئشَع ددي: «وار اولان ربّه و سنئن جانينا آند اولسون کي، سندن اَل چکمه‌رم."" اونلار اَرئحايا گلدئلر.


text:
اَرئحادا اولان پيغمبرلر اؤولادلاري اِلئشَعئن يانينا گلئب اوندان سوروشدولار: "آيا بئلئرسن رب بو گون آغاني سنئن باشين اوستوندن گؤتوره‌جک؟" اِلئشَع جاواب وردی: "بلی، بئلئرم، ساکئت اولون!""


text:
او واخت ائليا اونا ددي: "خاهئش ادئرم بورادا قال، چونکي رب منی اوردون چايينين يانينا گؤندرئر."" اِلئشَع ددي: "وار اولان ربّه و سنئن جانينا آند اولسون کي، سندن اَل چکمه‌رم."" اونلار گتدئلر.


text:
پيغمبرلر اؤولادلاريندان اَلّي آدام گدئب اوزاقدا اونلارين موقابئلئنده داياندي. اونلار دا اوردون چايينين يانيندا دايانديلار.


text:
ائليا جوبّه‌سئني گؤتوردو و اونو بوکوب سويا ووردو. سو ائکي يره آيريلدي و اونلار قورو يرئن اوستوندن کچدئلر.


text:
اونلار کچندن سونرا ائليا اِلئشَعدن سوروشدو: "من سنئن يانيندان گؤتورولمه‌دن، مندن بئر شي ائسته؛ سنئن اوچون نه اِدئم؟" اِلئشَع ددي: "لوطفن سنده اولان روح، ائکي قات مَنده اولسون."


text:
ائليا ددي: "سن چتئن بئر شي ائسته‌دئن. اگر سنئن يانيندان گؤتورولدويومو گؤره‌سن، سنئنله بله اولاجاق، يوخسا بو اولماياجاق."


text:
اونلار دانيشا- دانيشا گِدَرکَن قفلتن اودلو بئر عارابا و اودلو آتلار گؤروندولر و اونلاري بئر-بئرئندن آييرديلار. ائليا فيرلانان يِل‌له گؤيه قالديريلدي.


text:
اِلئشَع بونو گؤروب قيشقيردي: "آتام، ای آتام! ائسرايئلئن عاراباسي و آتلي‌لاري!"" و ائلياني داها گؤرمه‌دي. او واخت اؤز پالتارلاريني گؤتوردو و اونلاري جيريب ائکي يره بؤلدو.


text:
ائليانين اَينئندن دوشَن جوبّه‌ني گؤتوروب سويا ووردو و ددي: "ائليانين تاريسي رب هارادادير؟" او دا جوبّه‌ني سويا ووراندا، سو ائکي يره آيريلدي. اِلئشَع اورادان کِچدي.


text:
اَرئحادا اولان پيغمبرلر اؤولادلاري اونو اوزاقدان گؤروب ددئلر: "ائليانين روحو اِلئشَعئن اوستونده‌دئر."" اونلار اِلئشَعئن پئشوازينا گلدئلر و اونون قاباغيندا يره قدر تعظئم اتدئلر.


text:
اونا ددئلر: "باخ، بو قوللارينين يانيندا اَلّي ائگئد وار، لوطفن قوي گدئب آغاني آختارسينلار. بلکه ربّئن روحو اونو قالديريب داغلارين، يا دا دره‌لرئن بئرئنه آتيبدير؟" اِلئشَع ددي: "گؤندرمه‌يئن."


text:
آمّا اونلار او قدر عئناد اتدئلر کي، اِلئشَع اوتانيب ددي: "گؤندرئن."" اَلّي نفر گؤندردئلر و اونلار اوچ گون آختارديلار، آنجاق ائلياني تاپا بئلمه‌دئلر.


text:
سونرا اِلئشَعئن يانينا کي، اَرئحادا قالميشدي، قاييتديلار. اِلئشَع اونلارا ددي: "من سئزه دِمه‌دئم کي، گتمه‌يئن؟""


text:
شهرئن آداملاري اِلئشَعه ددئلر: "آغامين گؤردويو کئمي بو شهرئن يري ياخشي‌دير، آنجاق سويو پئسدئر، تورپاغي ثمر ورمئر."


text:
او، بولاغا چيخدي، دوزو اورايا آتيب ددي: "رب بله ديئر: «بو سولاري تمئز اتمئشم، آرتيق اوندا اؤلوم و ثمرسئزلئک اولماياجاق.»""


text:
اِلئشَع اورادان بِيت ائله قالخدي. او يولا دوشَنده کئچئک اوغلانلار شهردن چيخديلار و اونو لاغا قويوب ددئلر: "گؤيه قالخ، کِچَل، گؤيه قالخ، کِچَل!""


text:
او آرخايا دؤنوب اوغلانلاري گؤردو و اونلاري ربّئن آدي ائله لعنتله‌دي. مِشه‌دن ائکي دئشي آيي چيخيب اونلاردان قيرخ ائکي نفري پارچالادي.


text:
يهودا پادشاهي يِهوشافاطين پادشاهليغينين اون‌سکّئزئنجي ائلئنده، اَخاب اوغلو يورام سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و اون ائکي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي، گرچي آتاسي و آناسي کئمي ديئلدي، چونکي آتاسينين دوزلتدئيي بَعَل سوتونونو آرادان آپاردي.


text:
موآب پادشاهي مِيشَع قويون يِتئشدئرئردي. او، ائسرايئل پادشاهينا هر ائل يوز مئن قوزو و يوز مئن قوچون يونونو گؤندرَردي.


text:
سونرا گدئب يهودا پادشاهي يِهوشافاطا خبر گؤندردي و اونا ددي: "موآب پادشاهي منئم ضئدّئمه عوصيان قالديريب. آيا منئمله بئرلئکده موآبين ضئدّئنه گِدَرسن؟" يِهوشافاط جاواب وردی: "گده‌رم، منی اؤزون کئمي، خالقيمي خالقين کئمي، آتلاريمي آتلارين کئمي حساب ات."


text:
ائسرايئل پادشاهي، يهودا پادشاهي و اِدوم پادشاهي گدئب او يولو يدّي گون گَزدئلر. عسگرلر و داللارينجا گلن حيوانلار اوچون سو يوخ ائدي.


text:
او واخت ائسرايئل پادشاهي ددي: "آي آمان! رب بو اوچ پادشاهي بئر يره چاغيريب کي، اونلاري موآبلي‌لارا تسلئم اتسئن."


text:
يِهوشافاط سوروشدو: "بورادا ربّئن بئر پيغمبري يوخدور کي، اونون واسئطه‌سئله ربدن مصلحت آلاق؟" ائسرايئل پادشاهينين اعيانلاردان بئري جاواب ورئب ددي: "شافاط اوغلو اِلئشَع بورادادير. او، ائليانين اَلئنه سو تؤکَردي."


text:
يِهوشافاط ددي: "اوندا ربّئن سؤزو وار."" بلجه ائسرايئل پادشاهي، يِهوشافاط و اِدوم پادشاهي اِلئشَعئن يانينا گتدئلر.


text:
اِلئشَع ائسرايئل پادشاهيندان سوروشدو: "مندن سنه نه؟ آتانين پيغمبرلرئنئن، آنانين پيغمبرلرئنئن يانينا گت."" ائسرايئل پادشاهي اونا ددي: "يوخ! چونکي رب بو اوچ پادشاهي بئر يره چاغيريب کي، اونلاري موآبلي‌لارين اَلئنه تسلئم اتسئن."


text:
اِلئشَع ددي: "حوضوروندا دوردوغوم وار اولان قوشونلار ربّئنه آند اولسون کي، يهودا پادشاهي يِهوشافاطا حؤرمت اتمَسَيدئم، نه سنه باخارديم، نه سني گؤرَردئم.


text:
ائندي منئم يانيما چنگ چالان بئر آدام گتئرئن."" گتئرئلَن آدام چنگ چالارکن، ربّئن قووّتي اِلئشَعئن اوستونه گلدي.


text:
چونکي رب بله ديئر: «سئز کولَک و ياغيش گؤرميه‌جکسئنئز، لاکئن بو دره سو ائله دولاجاق. سئز، مال-حيوانينيز و حيوانلارينيز دويونجاق سو ائچه‌جکسئنئز.»


text:
بوتون قالالي شهرلري و سچمه شهرلري ووروب داغيداجاقسينيز، هر ياخشي آغاجي کَسه‌جکسئنئز، بوتون بولاقلارين گؤزونو توتاجاقسينيز و هر ياخشي زَمئني داشلارلا دولدوراجاقسينيز."


text:
بوتون موآبلي‌لار اشئتدئلر کي، پادشاهلار اونلارلا ووروشماغا گلئبلر. سئلاح داشييا بئلَن هر کسي و اونلاردان ياشدا بؤيوک اولانلاري چاغيرديلار. اونلار سرحدده دايانديلار.


text:
موآبلي‌لار سحر تزدن دوران زامان گونش چيخيب، سولارين اوستونه شفق سالميشدي. اونلار قاباقلارينداکي سولاري قان کئمي قيرميزي گؤردولر.


text:
او واخت ددئلر: "بو قاندير، يقئن پادشاهلار بئربئرلري ائله ووروشوب، بئربئرلرئني قيريبلار. ائندي، ای موآبلي‌لار، گِدَک قارَته!""


text:
آمّا ائسرايئل اوردوگاهينا گلدئکلري واخت، ائسرايئللی‌لر قالخيب موآبلي‌لاري قيرديلار. موآبلي‌لار اونلارين قاباغيندان قاچديلار. ائسرايئللی‌لر قاباغا گدئب موآب تورپاغينا گئردئلر و موآبلي‌لاري قيرديلار.


text:
اونلار شهرلري داغيتديلار، هر کس ياخشي بئر زمئيه داش آتيب اوراني دولدوردو. بلجه بوتون بولاقلارين گؤزونو توتدولار و هر ياخشي آغاجي کَسدئلر. فقط قئر-خَرِسِتئن داشلاري يرئنده قالدي، آنجاق ساپاندچيلار اونو دا موحاصئره‌يه آليب ووردولار.


text:
موآب پادشاهي دؤيوشده مغلوب اولدوغونو گؤرنده، اؤزو ائله يدّي يوز نفر قيلينجلي آدام گؤتوردو کي، اِدوم پادشاهينين قوشونونو ياريب قاچسينلار، لاکئن بونو اده بئلمه‌دئلر.


text:
سونرا او، ائلک اوغلونو کي، اونون يرئنده سلطنت اده‌جک ائدي، گؤتوردو و دووارين اوستونده اونو يانديرما قورباني تقدئم اتدي. او واخت ائسرايئللی‌لرئن ضئدّئنه بؤيوک بئر قضب اوياندي، اونلار دا اوراني ترک ادئب، اؤز اؤلکه‌لرئنه قاييتديلار.


text:
پيغمبرلر اؤولادلاريندان اولان بئر آدامين آروادي اِلئشَعه فرياد ادئب ددي: "سنئن قولون اَرئم اؤلدو! بئلئرسن کي، او قولون ربدن قورخوردو. ائندي بئر طلبکار گلئب کي، ائکي اوغلومو اؤزونه قول گؤتورسون."


text:
اِلئشَع اوندان سوروشدو: "سنئن اوچون نه ادئم؟ منه دِه گؤروم، اِوئنده نه‌يئن وار؟" آرواد جاواب وردی: "بئر قاب زيتون ياغيندان باشقا بو کنئزئنئن اِوئنده هچ نه يوخدور."


text:
سونرا ائچَري گئر، اؤزونون و اوغوللارينين دالينجا قاپيني باغلا، اؤز ياغيني بوتون بو قابلارا تؤک و اونلاري دولدوروب بئر طرفه قوي."


text:
آرواد اونو ترک ادئب قاپيني اؤزونون و اوغوللارينين دالينجا باغلادي. اوغوللاري قابلاري اونون يانينا گتئرئردئلر، او دا دولدوروردو.


text:
قابلار دولدوقدا او، اوغوللاريندان بئرئنه ددي: "منه داها بئر قاب دا گتئر."" اوغلو اونا ددي: "داها قاب قالمادي."" او واخت زيتون ياغي کَسئلدي.


text:
آرواد گلئب بونلاري تاري آدامينا خبر وردی. او دا ددي: "گت، زيتون ياغيني ساتيب بورجونو ور. قالاني ائله ده اوغوللارينلا بئرلئکده کِچئنَرسن."


text:
بئر گون اِلئشَع شونِمدن کچئردي. اورادا وارلي بئر آرواد ياشاييردي و آرواد اِلئشَعي يمک يِمَيه دعوت اتدي. سونرالار، اِلئشَع هر دفه کِچَنده، يمک يمک اوچون اورايا گِدَردي.


text:
گل دامدا اونا کئچئک بئر اوتاق دوزَلدَک، اورايا اونون اوچون ياتاق، مئز، تخت، بئر ده چيراق قوياق کي، بئزه گلنده اورادا قالسين."


text:
سونرا نؤکري گِخَزئيه ددي: "شونِملي آروادي چاغير."" او، آروادي چاغيردي و آرواد اونون موقابئلئنده داياندي.


text:
اِلئشَع نؤکرئنه ددي: "ائندي آروادا دِه: «باخ، بئزئم اوچون بو قدر زحمت چکئبسن. من سنئن اوچون نه اده بئله‌رم؟ سنئن حاقّيندا پادشاهلا يا دا قوشون باشچيسي ائله دانيشيم؟»" آرواد ددي: "يوخ، لازيم ديئل، من اؤز خالقيملا بئرلئکده ياشاييرام."


text:
اِلئشَع سوروشدو: "اگر اِله‌دئر، اونون اوچون نه اده بئله‌رم؟" گِخَزي جاواب وردی: "دوغروسو، اوغلو يوخدور، اَري ده قوجادير."


text:
اِلئشَع ددي: "بئر ائلدن سونرا بو فصئلده قوجاغيندا بئر اوغلون اولاجاق."" آرواد ددي: "يوخ، ای آغام تاري آدامي، کنئزئنه يالان دِمه!""


text:
نؤکر اونو گؤتوروب آناسينين يانينا گتئردي. او، گون‌اورتايا قدر آناسينين دئزلري اوستونده قالدي و سونرا اؤلدو.


text:
آرواد يوخاري چيخيب اوشاغي تاري آدامينين ياتاغي اوستونه اوزانديردي، سونرا قاپيني دالينجا اؤرتوب چيخدي.


text:
او، اَرئني چاغيريب ددي: "نؤکرلرئندن بئري ائله منه بئر اِششَک گؤندر. تِز تاري آدامينين يانينا گدئب، قاييداجاغام."


text:
اَري ددي: "نه اوچون بو گون اونون يانينا گدئرسن؟ نه تزه آي مراسئمي، نه ده سَبّت گونودور."" آرواد ددي: "عيبي يوخ."


text:
او گتدي و کَرمِل داغينا، تاري آدامينين يانينا گلدي. تاري آدامي آروادي اوزاقدان گؤردوکده، نؤکري گِخَزئيه ددي: "باخ، شونِملي آرواد بورايا گلئر.


text:
ائندي اونون پئشوازينا قاچ و سوروش: «نجه‌سن، آيا ياخشي‌سان، اَرئن ياخشي‌دير؟ اوغلون ياخشي‌دير؟»" آرواد جاوابدا ددي: "ياخشي‌ييق."


text:
آرواد داغا چيخيب تاري آدامينين يانينا گلدي و اونون آياقلارينا ساريلدي. گِخَزي ياخينلاشدي کي، اونو گری ائتَله‌سئن. آمّا تاري آدامي ددي: "اونو بوراخ، چونکي اوره‌يي، ائچئنده چوبالايير. رب بونون سببئني گئزله‌دئب و منه بئلدئرمه‌يئب."


text:
اِلئشَع گِخَزئيه ددي: "بِلئني باغلا و عصامي اَلئنه گؤتوروب گت. اگر بئر آداملا راستلاشاسان، اونا سالام ورمه و سنه سالام وره‌نئن سالاميني دا آلما. گت، عصامي اوغلانين اوزونون اوستونه قوي."


text:
اوغلانين آناسي ددي: "وار اولان ربّه و سنئن جانينا آند اولسون کي، سندن اَل چکمه‌رم."" اِلئشَع قالخيب اونون دالينجا گتدي.


text:
گِخَزي اونلاردان قاباق گتدي و عصاني اوغلانين اوزونون اوستونه قويدو، آنجاق نه بئر سَس، نه ده بئر جاواب اولدو. گِخَزي قاييتدي کي، اِلئشَعي گؤرسون و اونا خبر ورسئن کي، "اوغلان دئرئلمه‌دي."


text:
سونرا ياتاغا قالخيب اوشاغين اوستونه اَيئلدي. آغزيني اونون آغزينين، گؤزلرئني اونون گؤزلرئنئن، اوووجلاريني اونون اوووجلارينين اوستونه قويدو. اوشاغين اوستونه سَرئلدي و اوشاغين بدني قيزيشدي.


text:
اِلئشَع ياتاقدان دوشوب اِوده او طرفه-بو طرفه گَزدي. سونرا گئنه ياتاغا قالخيب اونون اوستونه اَيئلدي. اوغلان يدّي دفه آسقيريب گؤزلرئني آچدي.


text:
اِلئشَع گِخَزئني چاغيريب ددي: "شونِملي آروادي چاغير."" او، آروادي چاغيردي. آرواد اِلئشَعئن يانينا گلنده، او ددي: "آل اوغلونو."


text:
اِلئشَع گئلگالا قاييتديقدا، اؤلکه‌يه قيتليق دوشموشدو. پيغمبرلر اؤولادلاري اونون قاباغيندا اوتورموشدولار. او، نؤکرئنه ددي: "بؤيوک قازاني اوجاغا قوي و پيغمبرلر اؤولادلاري اوچون شوربا پئشئر."


text:
اونلاردان بئري اوت ييغماق اوچون چؤله چيخدي. بئر چؤل تَنه‌يي تاپيب اوندان اَتَک دولوسو قرئب بالقاباق ييغدي و گتئرئب شوربا قازانينا دوغرادي. بونون نه اولدوغونو بئلمئردئلر.


text:
شورباني يمک اوچون آداملارا وردئلر. شوربا يئيَنلر قيشقيريب ددئلر: "قازانداکي يمکدن يِسَک، اؤله‌رئک، ای تاري آدامي!"" هچ کس اوندان يئيه بئلمه‌دي.


text:
اِلئشَع ددي: "اون گتئرئن."" سونرا اونو قازانا آتيب ددي: "آداملار اوچون تؤک، يِسئنلر."" قازاندا ضررلي بئر شي اولمادي.


text:
بَعَل‌‌شالئشادان بئر آدام گلدي. او، تاري آدامي اوچون ائلک ثمردن ائيئرمي کؤمبه آرپا چؤره‌يي و اؤز محصولوندان سونبول‌لر گتئردي. اِلئشَع ددي: "آداملارا ور، يِسئنلر."


text:
اونا خئدمت ادن ددي: "بونو يوز آدامين قاباغينا نجه قوياق؟" اِلئشَع ددي: "آداملارا ور، يِسئنلر. چونکي رب بله ديئر: «يئيه‌جکلر، حله آرتيق دا قالاجاق.»""


text:
اَرام پادشاهينين قوشون باشچيسي نَعَمان آغاسينين يانيندا حؤرمت و اعتئبار صاحئبي ائدي، چونکي رب اونون واسئطه‌سئله اَراما ظفر ورمئشدي. او، جسور بئر دؤيوشچو ائدي، لاکئن جوزاملي ائدي.


text:
اَراملي‌لار دسته‌لرله چيخيب ائسرايئل تورپاغيندان کئچئک بئر قيزي اسئر گؤتورموشدولر. بو قيز نَعَمانين آروادينين يانيندا قاليردي.


text:
او، خانيمينا ددي: "کاشکي آغام سامئره‌ده اولان پيغمبرئن يانيندا اولسايدي. او زامان پيغمبر اونون جوزامينا شفا ورَردي."


text:
اَرام پادشاهي ددي: "گت، من ائسرايئل پادشاهينا بئر مکتوب گؤندره‌رم.» نَعَمان اؤزو ائله آلتي مئن شِکِل قيزيل، اون تالانت گوموش و اون دست پالتار گؤتوروب گتدي.


text:
مکتوبو ده ائسرايئل پادشاهينا گتئردي. اورادا بله يازيلميشدي: "ائندي بو مکتوبلا برابر قولوم نَعَماني دا يانينا گؤندرمئشم کي، سن اونون جوزامينا شفا وره‌سن."


text:
ائسرايئل پادشاهي مکتوبو اوخوياندا پالتاريني جيريب ددي: "مگر من تارييام کي، اؤلدوروب دئرئلدَم؟ نئيه بو آدام منئم يانيما سؤز گؤندرئر کي، بئر آداما جوزاميندان شفا ورئم؟ دئقّت ادئن و گؤرون کي، منئمله داعوا اتمک اوچون نجه بهانه آختارير."


text:
تاري آدامي اِلئشَع ائسرايئل پادشاهينين اؤز پالتاريني جيرديغيني اشئدنده اونا خبر گؤندرئب ددي: "نه اوچون پالتاريني جيردين؟ قوي ائندي او منئم يانيما گلسئن و بئلسئن کي، ائسرايئلده بئر پيغمبر وار."


text:
اِلئشَع اونون يانينا قاصئد گؤندرئب ددي: "گت، اوردون چاييندا يدّي دفه يويون، بدنئن صاغاليب جوزامدان تمئز اولارسان."


text:
آمّا نَعَمان قضبله‌نئب گتدي و ددي: "باخ، گومان ادئردئم کي، اِشئيه چيخيب يانيما گله‌جک، دوروب تاريسي ربّئن آدي ائله چاغيريب اَلئني جوزاملي يرئن اوستونده يِلله‌يئب شفا وره‌جک.


text:
مگر دَمَشقئن چايلاري اَبانا و فَرپَر، ائسرايئلئن بوتون سولاريندان داها ياخشي ديئل؟ مگر اونلاردا يويونوب تمئز اولا بئلمزدئم؟" بلجه حئرصله دؤنوب گتدي.


text:
نَعَمانين آداملاري اونون يانينا گلدئلر و اونونلا دانيشيب ددئلر: "ای آتاميز، اگر پيغمبر سنه بؤيوک بئر شي امر اتسَيدي، مگر اونا عمل اتمَزدئن؟ بس نه قدر چوخ ائندي کي، سنه «يويون و تمئز اول» ديئر."


text:
بوندان سونرا نَعَمان تاري آدامينين سؤزونه گؤره اوردون چايينا اِنئب، يدّي دفه سويا باتيب چيخدي. اونون بدني صاغالدي و بئر کؤرپه بدني کئمي تمئز اولدو.


text:
نَعَمان بوتون دسته‌سي ائله گئنه تاري آدامينين يانينا گلدي و اونون قاباغيندا دايانيب ددي: "باخ، ائندي بئلدئم کي، ائسرايئلدن باشقا، دونيانين هچ بئر يرئنده تاري يوخدور. بويور، ائندي بو قولونون هدئيّه‌سئني گؤتور."


text:
لاکئن اِلئشَع ددي: "حوضوروندا دوردوغوم وار اولان ربّه آند اولسون کي، هچ نه گؤتورميه‌جيم."" نَعَمان گؤتورمَيي تأکئد اتدي، لاکئن اِلئشَع ائستمه‌دي.


text:
نَعَمان ددي: "اگر گؤتورمورسن، اوندا قوي بو قولونا بورادان ائکي قاطير يوکو تورپاق ورئلسئن. چونکي بو قولون آرتيق آيري آللاهلارا يوخ، فقط ربّه يانديرما قوربانلاري و قوربانلار گتئره‌جک.


text:
آنجاق رب بو ائشي قولونا باغيشلاسين: آغام پادشاه پرستئش اوچون رئمّون معبدئنه گئرَنده، منئم اَلئمه سؤيکه‌نئر. من ده رئمّون معبدئنده سجده اتمه‌لي‌يَم. اورادا سجده اتدئيئمي رب قولونا باغيشلاسين."


text:
آمّا تاري آدامي اِلئشَعئن نؤکري گِخَزي دوشوندو: "باخ، آغام ائستمه‌دی کی، بو اَراملي نَعَماندان گتئردئيي شيي گؤتورسون. وار اولان ربّه آند اولسون کي، اونون دالينجا قاچيب اوندان بئر شي آلاجاغام."


text:
گِخَزي نَعَمانين دالينجا قاچدي. نَعَمان دالينجا بئر نفرئن گلدئيئني گؤرنده، اونو پئشواز اتمک اوچون عارابادان دوشوب ددي: "خيئر اولا؟""


text:
گِخَزي ددي: "خيئردئر. آغام منی گؤندردي کي، سنه دِيئم: «اِله ائندئجه اِفرايئمئن داغليق بؤلگه‌سئندن يانيما پيغمبرلردن اولان ائکي جاوان اوغلان گلدي. خاهئش ادئرم، اونلارا بئر تالانت گوموش و ائکي دست پالتار ور.»""


text:
نَعَمان ددي: "بويور ائکي تالانت گؤتور."" اونا تأکئد ادئب ائکي تالانت گوموشو ائکي توربايا قويوب باغلادي و ائکي دست پالتارلا بئرلئکده نؤکرلرئندن ائکئسئنه وردی. نؤکرلر گِخَزئنئن قاباغيندا بونلاري داشيديلار.


text:
تپه‌يه چاتاندا گِخَزي شيلري اونلارين اَلئندن آليب اِوئنه قويدو. نؤکرلري گری گؤندردي و اونلار گتدئلر.


text:
سونرا آغاسي اِلئشَعئن يانينا گدئب قاباغيندا داياندي. اِلئشَع اوندان سوروشدو: "هارادان گلئرسن، گِخَزي؟" گِخَزي جاواب وردی: "بو قولون هچ يره گتمه‌دي."


text:
اِلئشَع اونا ددي: "او آدام سني پئشواز اتمک اوچون عاراباسيندان دوشَنده اوره‌يئم مگر اورادا ديئلدي؟ مگر ائندي گوموش گؤتورمک، پالتار، زيتون و اوزوم باغلاري، قويون-کچي، مال-حيوان، نؤکرلر و کنئزلر آلماق واختي‌دير؟


text:
بونا گؤره ده نَعَمانين جوزامي ابدی اولاراق سنه و سنئن نسلئنه ياپيشاجاق."" گِخَزي قار کئمي جوزاملي اولوب اونون حوضوروندان چيخدي.


text:
بئر گون پيغمبرلر اؤولادلاري اِلئشَعه شئکايت اتدئلر: "باخ، ائندي سنئن يانيندا قالديغيميز ير بئزه چوخ داردير.


text:
قوي اوردون چايينين کنارينا گِدَک، هَره‌مئز بئر آغاج کسئب گتئرَک و قالماق اوچون اورادا اؤزوموزه يِر دوزَلدَک."" اِلئشَع ددي: "گدئن."


text:
اونلاردان بئري آغاج کَسَنده بالتانين دمئري سويا دوشدو. او قيشقيريب ددي: "واي، آغام! اونو بورج آلميشديم."


text:
تاري آدامي سوروشدو: "هارايا دوشدو؟" او، اِلئشَعه دوشَن يري گؤرستدي. اِلئشَع بئر بوداق کَسئب اورايا آتدي و دمئر سويون اوزونه چيخدي.


text:
اَرام پادشاهي ائسرايئلئن ضئدّئنه موحارئبه ادئردي. او اعيانلاري ائله مصلحتله‌شئب ددي: "فئلان و بَهمان يرده اوردوگاه قورارام."


text:
تاري آدامي ائسرايئل پادشاهينا خبر گؤندرئب ددي: "موواظئب اول کي، او يردن کچميه‌سن، چونکي اَراملي‌لار اورايا اِنئرلر."


text:
ائسرايئل پادشاهي تاري آدامينين ددئيي يره خبر گؤندردي. بلجه پادشاه اونون خبردارليق اتدئيي يرلرده دفه‌لرله اؤزونو قورودو.


text:
اَرام پادشاهي بوندان چوخ قضبلَندي و اعيانلاريني چاغيريب اونلاردان سوروشدو: "منه ديئن گؤرَک، بئزئمکئلردن ائسرايئل پادشاهينا طرفدار اولان کئمدئر؟""


text:
اعيانلاردان بئري ددي: "هچ کئم، آغام پادشاه. ائسرايئلده اولان پيغمبر اِلئشَعدئر کي، ائسرايئل پادشاهينا ياتاق اوتاغيندا ددئيئن سؤزلري بئلدئرئر."


text:
پادشاه ددي: "گدئن گؤرون، او هارادادير کي، من آدام گؤندرئب اونو توتوم."" پادشاها ديئلدي: "او، دوتاندادير."


text:
پادشاه اورايا آتلار، دؤيوش عارابالاري و چوخلو قوشون گؤندردي و اونلار گجه ائکن گلئب شهري موحاصئره‌يه آلديلار.


text:
تاري آدامينا خئدمت ادن سحر تزدن دوروب باييرا چيخدي و گؤردو کي، شهرئن اطرافيني قوشون، آتلار و دؤيوش عارابالاري موحاصئره‌يه آليب. او، تاري آدامينا ددي: "واي، آغام، نه اده‌جيئک؟""


text:
سونرا اِلئشَع دوعا ادئب ددي: "يارب، اونون گؤزلرئني آچ کي، گؤرسون."" رب نؤکرئن گؤزلرئني آچدي و او گؤردو کي، داغ آتلار و اودلو دؤيوش عارابالاري ائله دولودور. اونلار اِلئشَعي اَحاطه‌يه آلميشديلار.


text:
قوشون اونا طرف اِنَنده، اِلئشَع ربّه دوعا ادئب ددي: "لوطفن بو آداملاري کور ات."" اِلئشَعئن سؤزونه گؤره رب اونلاري کور اتدي.


text:
اِلئشَع اونلارا ددي: "يول بو ديئل، شهر ده بو ديئل. داليمجا گلئن، سئزي، آختارديغينيز آدامين يانينا آپاريم."" اِلئشَع اونلاري سامئره‌يه گتئردي.


text:
اونلار سامئره‌يه گئرَنده اِلئشَع ددي: "يارب، اونلارين گؤزلرئني آچ کي، گؤرسونلر."" رب اونلارين گؤزلرئني آچدي و اونلار گؤردولر کي، سامئره‌نئن اورتاسينداديرلار.


text:
اِلئشَع جاواب وردی: "اونلاري قيرماياجاقسان. مگر قيلينجين و اوخ-کامانينلا اسئر اتدئيئن آداملاري قيرارسان؟ اونلارين قاباغينا چؤرک و سو قوي کي، يِيئب-ائچسئنلر و سونرا اؤز آغالارينين يانينا گتسئنلر."


text:
او، اَراملي‌لار اوچون بؤيوک بئر ضئيافت وردی و اونلار يِيئب-ائچَندن سونرا اونلاري گؤندردي و اونلار اؤز آغالارينين يانينا گتدئلر. اَراملي‌لارين دسته‌لري بئر داها ائسرايئل تورپاغينا گلمه‌دئلر.


text:
سامئره‌ده بؤيوک بئر آجليق اولدو. شهري او قدر موحاصئره‌ده ساخلاميشديلار کي، بئر اِششَک باشي هشتاد شِکِل گوموشه و بئر کابين دؤردده بئري قدر گؤيرچئن پِيئني بش شِکِل گوموشه ساتيليردي.


text:
بئر دفه ائسرايئل پادشاهي قالا دووارينين اوستوندن کچنده بئر آرواد فرياد ادئب اونا ددي: "آغام پادشاه، کؤمک ات!""


text:
سونرا پادشاه اوندان سوروشدو: "نه ائسته‌يئرسن؟" او جاواب وردی: "بو آرواد منه دمئشدي: «سن اؤز اوغلونو ور، بو گون يئيَک، منئم اوغلومو دا صاباح يئيه‌رئک.»


text:
اوغلومو پئشئرئب يِدئک. او گونون صاباحي اونا ددئم: «اؤز اوغلونو ور، يئيَک.» آمّا او، اوغلونو گئزله‌دئب."


text:
پادشاه آروادين سؤزلرئني اشئدنده پالتاريني جيردي. او بو واخت قالا دووارينين اوستوندن کچئردي و خالق گؤردو کي، اونون اَينئنده چول وار.


text:
پادشاه ددي: "اگر بو گون شافاط اوغلو اِلئشَعئن باشي چئيني اوستونده قالسا، تاري منه بله و بوندان داها بَتَرئني اله‌سئن."


text:
اِلئشَع اؤز اِوئنده اوتورموشدو، آغساقّاللار دا اونون يانيندا اَيلَشمئشدئلر. پادشاه حوضوروندان بئر قاصئد گؤندردي. آمّا قاصئد اونون يانينا گلمه‌دن قاباق اِلئشَع آغساقّاللارا ددي: "آيا گؤرورسونوز بو قاتئل منئم باشيمي کَسمک اوچون نجه آدام گؤندرئب؟ باخين قاصئد گلنده قاپيني باغلايين و اونو ائچَري بوراخمايين. مگر اونون داليسيجا آغاسينين دا آياق سَسلري گلمئر؟""


text:
اِلئشَع حله اونلارلا دانيشارکن، قاصئد اونون يانينا گلئب ددي: "باخ، بو بلاني گؤندرَن ربدئر. نه اوچون داها ربدن کؤمک گؤزلَيَک؟""


text:
اِلئشَع ددي: "ربّئن سؤزونو اِشئدئن، رب بله ديئر: «صاباح بو ساعاتلاردا سامئره دروازاسيندا بئر اؤلچو نارين اون بئر شِکِله ، ائکي اؤلچو آرپا دا بئر شِکِله ساتيلاجاق.»""


text:
او سرکرده‌کي پادشاه اونون اَلئنه سؤيکَنَردي، تاري آدامينا جاواب ورئب ددي: "باخ، رب گؤيلرده پنجره‌لر آچسا دا، مگر بو ائش اولا بئلر؟" او واخت تاري آدامي ددي: "باخ، سن گؤزلرئنله بونو گؤره‌جکسن، لاکئن اوندان يِمَيه‌جکسن."


text:
شهر دروازاسينين قاباغيندا دؤرد جوزاملي آدام وار ائدي. اونلار بئربئرلرئنه ددئلر: "نه اوچون بئز اؤلَنه قدر بورادا اوتوروب قالاق؟


text:
دِسَک شهره گئرَک، شهرده اولان آجليقدان اؤله‌جيئک، اگر بورادا قالساق، بورادا دا اؤله‌جيئک. بونا گؤره ده گلئن اَراملي‌لارين اوردوگاهينا گدئب تسلئم اولاق. اگر بئزي صاغ بوراخسالار، صاغ قالاريق. اؤلدورسه‌لر ده، اؤله‌رئک."


text:
اونلار اَراملي‌لارين اوردوگاهينا گتمک اوچون آخشام قالخيب آلاقارانليغيندا اونون کنارينا گلدئلر. اورادا هچ کس يوخ ائدي.


text:
چونکي رب اَراملي‌لارين اوردوسونا دؤيوش عارابالارينين گورولتوسونو، آتلارين تاپّيلتيسيني و بؤيوک قوشونون سَسئني اشئتدئرمئشدي. اونلار بئربئرلرئنه دِمئشدئلر: "ائسرايئل پادشاهي، خئت و مئصئر پادشاهلاريني اوجرَتله توتوب کي، بئزئم اوستوموزه گلسئنلر."


text:
اونلار آخشام آلاقارانليغيندا قالخيب قاچميشديلار. چاديرلاريني، آتلاريني، اِششَکلرئني، حتّا بوتون اوردوگاهي اولدوغو کئمي بوراخميشديلار. جانلاريني قورتارماق اوچون قاچميشديلار.


text:
بو جوزاملي‌لار اوردوگاهين کنارينا گلئب بئر چاديرا گئردئلر و يِيئب-ائچدئلر. اورادان قيزيل، گوموش و پالتار گؤتوروب گتدئلر و اونلاري گئزلَتدئلر. سونرا قاييديب آيري بئر چاديرا گئردئلر. اورادان دا شيلر گؤتوروب گتدئلر و اونلاري دا گئزلَتدئلر.


text:
اونلار بئربئرلرئنه ددئلر: "اتدئيئمئز ياخشي ديئل، بو گون موژده گونودور، آمّا بئز ساکئت قالميشيق. اگر سحر آچيلانا قدر گؤزله‌يَک، باشيمزا جزا گلر. گلئن گِدَک و ساراي آداملارينا بو خبري بئلدئرَک."


text:
بلجه اونلار گلئب شهرئن قاپيچيلاريني سَسله‌دئلر و اونلارا بئلدئرئب ددئلر: "اَراملي‌لارين اوردوگاهينا گتدئک. باخ، اورادا هچ کس يوخ ائدي، ائنسان سَسي ده گلمئردي. آنجاق باغلي آتلار، باغلي اِششَکلر و اولدوغو کئمي قالان چاديرلار وار ائدي."


text:
پادشاه گجه ائکن قالخيب اعيانلارينا ددي: "ائندي سئزه دئيه‌رم کي، اَراملي‌لار بئزه نه ادئبلر: اونلار بئلئرلر کي، بئز آجيق، بونا گؤره ده اوردوگاهدان چيخيب چؤلده گئزله‌نئبلر و ديئرلر: «شهردن چيخاندا اونلاري دئري توتاريق و شهره گئره‌رئک.»""


text:
اعيانلاردان بئري جاواب ورئب ددي: "قوي بئر نچه آدام شهرده قالميش آتلاردان بِشئني گؤتورسون و اونلاري گؤنده‌رک. قوي گدئب گؤرسونلر. اونلارين دا عاقئبتي قالان بوتون ائسرايئل جاماعاتينين عاقئبتي کئمي اولاجاق، چونکي بوتون ائسرايئل جاماعاتي هلاک اولاجاق."


text:
اونلار آتلار قوشولموش ائکي دؤيوش عاراباسي گؤتوردولر. پادشاه اونلاري اَرام قوشونونون دالينجا گؤنده‌رئب ددي: "گدئن گؤرون."


text:
اونلار اَراملي‌لارين دالينجا اوردون چايينا قدر گتدئلر. بوتون يول، اَراملي‌لارين تَلَسئکدن آتديقلاري پالتار و اشيالارلا دولو ائدي. قاصئدلر گری قاييديب پادشاها بو خبري بئلدئردئلر.


text:
بلجه خالق چيخيب اَراملي‌لارين اوردوگاهيني قارَت اتدي. ربّئن ددئيي کئمي بئر اؤلچو نارين اون بئر شِکِله، ائکي اؤلچو آرپا دا بئر شِکِله ساتيلدي.


text:
پادشاه، اَلئنه سؤيکَنَن سرکرده‌ني دروازانين آغزينا قويدو. آمّا خالق دروازانين آغزيندا اونو آياق آلتيندا تاپدالاديلار و او اؤلدو؛ نجه کي، تاري آدامي، پادشاهين اونون يانينا گلدئيي واخت دمئشدي.


text:
تاري آدامينين پادشاها ددئيي کئمي اولدو. او دمئشدي: "صاباح بو ساعاتلاردا سامئره دروازاسيندا ائکي اؤلچو آرپا بئر شِکِله، بئر اؤلچو نارين اون بئر شِکِله ساتيلاجاق."


text:
سرکرده ده تاري آدامينا جاواب ورئب دمئشدي: "رب گؤيلرده پنجره‌لر آچسا دا، مگر بو ائش اولا بئلر؟" تاري آدامي دا دمئشدي: "باخ، سن گؤزلرئنله بونو گؤره‌جکسن، لاکئن اوندان يِمَيه‌جکسن."


text:
اِلئشَع اوغلونو دئرئلتدئيي آروادلا دانيشيب اونا ددي: "قالخ اؤز اِو اَهلئنله بئرلئکده گت و قالا بئله‌جيئن يرده قال. چونکي رب آجليق گؤندرميه قرار ورئب و يدّي ائل اؤلکه‌ده آجليق اولاجاق."


text:
آرواد قالخيب تاري آدامينين ددئيي کئمي اتدي و اِو اَهلي ائله بئرلئکده گدئب فئلئسطلی‌لرئن اؤلکه‌سئنده يدّي ائل قالدي.


text:
يدّي ائلدن سونرا، آرواد فئلئسطلی‌لرئن اؤلکه‌سئندن قاييتدي. او، اِوئني و زمئسئني ائسته‌مک اوچون پادشاهين يانينا گتدي.


text:
او واخت پادشاه تاري آدامينين نؤکري گِخَزي ائله دانيشيب اونا ديئردي: "خاهئش ادئرم، اِلئشَعئن اتدئيي بوتون بؤيوک ائشلري منه دانيش."


text:
او، اِلئشَعئن اؤلونو نجه دئرئلتدئيئني پادشاها دانيشديغي واخت، اوغلو دئرئلَن آرواد دا اِوئني و زمئسئني ائسته‌مک اوچون پادشاها يالوارماغا باشلادي. گِخَزي ددي: "آغام پادشاه، بو اله او آرواددير، اِلئشَعئن دئرئلتدئيي اوغلو دا باخ، بودور."


text:
پادشاه آرواددان سوروشاندا او، پادشاها هر شيي دانيشدي. پادشاه اونا بئر ساراي خئدمتچئسي ورئب ددي: "اونون هر شيئني قايتار، اؤلکه‌ني ترک اتدئيي گوندن ائندئيه قدر زمئسئنئن يتئردئيي بوتون محصولو اونا ور."


text:
اِلئشَع دَمَشقه گلدي. اَرام پادشاهي بِن‌هَدَد ناخوش ائدي. اونا خبر ورئب ددئلر: "تاري آدامي بورايا گلئب."


text:
پادشاه خَزااِله ددي: "اَلئنده بئر هدئيّه گؤتوروب تاري آدامينين گؤروشويونه گت و اونون واسئطه‌سئله ربدن سوروش: «آيا بو ناخوشلوقدان صاغالاجاغام؟»""


text:
خَزااِل اونون گؤروشويونه گتدي. اَلئنده‌کي هدئيّه ائله بئرلئکده دَمَشقئن بوتون ياخشي شيلرئندن قيرخ دَوه يوکو هدئيّه گؤتوروب گلدي و اونون قاباغيندا دوروب ددي: "اوغلون اَرام پادشاهي بِن‌هَدَد منی سنئن يانينا گؤنده‌رئب ديئر: «آيا بو ناخوشلوقدان صاغالاجاغام؟»""


text:
اِلئشَع اونا ددي: "گت، اونا دِه کي، «حَتمن صاغالاجاقسان.» لاکئن رب منه گؤرسدئب کي، او قطعن اؤله‌جک."


text:
خَزااِل سوروشدو: "آغام نه اوچون آغلايير؟" او جاواب وردی: "اونا گؤره کي ائسرايئل اؤولادلارينا سنئن اده‌جيئن پئسلئيي بئلئرم: اونلارين قالالارينا اود ووراجاقسان، جاوانلاريني قيلينجلا اؤلدوره‌جکسن، اوشاقلاريني داشلارا چيرپاجاقسان و بويلو آروادلارين قارينلاريني ييرتاجاقسان."


text:
خَزااِل سوروشدو: "بو ائت قولون کئمدئر کي، بو بؤيوک ائشي اتسئن؟" اِلئشَع جاواب وردی: "رب منه گؤرسدئب کي، سن اَرام اوستونده پادشاه اولاجاقسان."


text:
خَزااِل اِلئشَعي ترک ادئب آغاسينين يانينا گلدي. آغاسي اوندان سوروشدو: "اِلئشَع سنه نه ددي؟" او جاواب وردی: "منه ددی کي، سن قطعن صاغالاجاقسان."


text:
او گونون صاباحي خَزااِل بئر اؤرتوک گؤتوروب سويا باتيردي، آغاسينين اوزونون اوستونه چکدي و او، اؤلدو. اونون يرئنه خَزااِل پادشاه اولدو.


text:
ائسرايئل پادشاهي اَخاب اوغلو يورامين پادشاهليغينين بشئنجي ائلئنده، يِهوشافاط يهودا پادشاهي اولاندا، اونون اوغلو يِهورام دا پادشاه اولماغا باشلادي.


text:
او دا، اَخاب نسلئنئن اتدئيي کئمي، ائسرايئل پادشاهلارينين يولو ائله گتدي، چونکي اَخابين قيزي اونون آروادي ائدي؛ يِهورام ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي.


text:
آمّا رب اؤز قولو داوودون خاطئرئنه ائسته‌مئردي کي، يهوداني محو اتسئن. چونکي وعده ورمئشدي کي، داوودا و اونون نسلئنه همئشه‌لئک بئر چيراق ورسئن.


text:
اونون دؤورونده اِدوملولار عوصيان قالديريب يهودانين اسارتي آلتيندان چيخديلار و اؤزلرئنه بئر پادشاه قويدولار.


text:
او واخت يِهورام بوتون دؤيوش عارابالاري ائله بئرلئکده صاعئره گتدي. گجه ائکن قالخيب اونو هر طرفدن اَحاطه ادن اِدوملولاري و عارابا سرکرده‌لرئني قيردي، لاکئن قوشونو اؤز چاديرلارينا قاچدي.


text:
بلجه اِدوملولار بو گونه قدر يهودانين ضئدّئنه عوصيان قالديرديلار. همئن واخت لئبنا شهري ده عوصيان قالديردي.


text:
يِهورامين قالان ائشلري، و اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يِهورام اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو اَخَزيا پادشاه اولدو.


text:
ائسرايئل پادشاهي اَخاب اوغلو يورامين پادشاهليغينين اون‌ائکئنجي ائلئنده، يِهورام اوغلو اَخَزيا يهودا اوستونده پادشاه اولدو.


text:
اَخَزيا، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي ائکي ياشيندا ائدي و اورشلئمده بئر ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي عَتَليا، ائسرايئل پادشاهي عومري‌نئن نوه‌سي ائدي.


text:
اَخَزيا دا اَخاب نسلئنئن يولو ائله گتدي و اونلار کئمي ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي، چونکي اَخاب نسلئنئن کوره‌کَني ائدي.


text:
او، اَخاب اوغلو يوراملا بئرلئکده راموت-گئلعادا گتدي کي، اَرام پادشاهي خَزااِلئن ضئدّئنه ووروشسون. اَراملي‌لار يورامي يارالاديلار.


text:
يورام پادشاه يئزرِعِله قاييتدي کي، راموت-گئلعاددا اَرام پادشاهي خَزااِلئن ضئدّئنه ووروشارکن، اَراملي‌لارين اونا ووردوقلاري يارالاردان صاغالسين. يهودا پادشاهي يِهورام اوغلو اَخَزيا يئزرِعِله گلدي کی، اَخاب اوغلو يورامي گؤرسون، چونکي او، يارالي ائدي.


text:
پيغمبر اِلئشَع پيغمبر اؤولادلاريندان بئرئني چاغيريب اونا ددي: «بِلئني باغلا و بو ياغ قابيني اَلئنه آليب راموت-گئلعادا گت.


text:
اورايا چاتينجا نئمشي اوغلو يِهوشافاط اوغلو يِيهونو تاپ. گئرئب اونو قارداشلارينين آراسيندان چاغير و ائچَري اوتاغا آپار.


text:
ياغ قابيني گؤتور و ياغي اونون باشينا تؤکوب دِه: «رب بله ديئر: ‹سني مَسح اتمئشم کي، ائسرايئل اوستونده پادشاه اولاسان.›» سونرا قاپيني آچيب قاچ و اورادا دورما."


text:
اورايا گلئب گؤردو کي، قوشون باشچيلاري بورادا اوتوروبلار. او ددي: "ای سردار، سنه سؤزوم وار."" يِيهو سوروشدو: "اَراميزدان کئمه؟" نؤکر جاواب وردی: "سنه، ای سردار."


text:
يِيهو قالخيب ائچَري گئردي. نؤکر ياغي اونون باشينا تؤکوب ددي: "ائسرايئلئن تاريسي رب بله ديئر: «سني ربّئن خالقي اوستونده، بلی ائسرايئل اوستونده پادشاه اولماغا مَسح اتمئشم.


text:
آغان اَخابين نسلئني قيريب محو اده‌جکسن کي، قوللاريم پيغمبرلرئن و ربّئن بوتون قوللارينين قان قئصاصيني ائزِبِلدن آليم.


text:
بوتون اَخاب نسلی محو اولاجاق: ائسرايئلده اَخابدان بوتون کئشئلري، ائستر قول اولسون، ائستر آزاد، کَسئب آتاجاغام.


text:
يِيهو چيخيب آغاسينين نؤکرلرئنئن يانينا گلدي. اونلاردان بئري يِيهودان سوروشدو: "خيئر اولا؟ بو دَلي سنئن يانينا نه اوچون گلدي؟" يِيهو اونلارا ددي: "اونون نجه آدام اولدوغونو و نه دئيه‌جيئني ياخشي بئلئرسئنئز."


text:
اونلار ددئلر: "يالان ديئرسن! اونون نه ددئيئني بئزه بئلدئر."" يِيهو ددي: "منه فئلان و بَهمان ددی. ددی کي، رب بله ديئر: «سني ائسرايئل اوستونده پادشاهليق اوچون مَسح اتمئشم.»""


text:
هامي تِز قالخيب اؤز پالتاريني گؤتوردو و اونلاري پئلّه‌کَنئن اوستونه، يِيهونون آياغي آلتينا سَردي. اونلار کَره‌ناي چاليب ددئلر: "يِيهو پادشاهدير!""


text:
نئمشي اوغلو يِهوشافاط اوغلو يِيهو، يورامين ضئدّئنه قصد حاضيرلادي. بو واخت يورام بوتون ائسرايئللی‌لرله راموت-گئلعادي اَرام پادشاهي خَزااِلئن هوجوموندان موحافئظت ادئردئلر.


text:
آنجاق يورام پادشاه يئزرِعِله قاييتميشدي کي، خَزااِلئن ضئدّئنه ووروشارکن اَراملي‌لارين اونا ووردوقلاري يارالاردان صاغالسين. يِيهو ددي: "اگر سئز منئمله راضيسينيز، قوي شهري هچ کس ترک اتمه‌سئن کي، بو خبر يئزرِعِله گدئب چاتماسين."


text:
يِيهو عارابايا مئنئب يئزرِعِله گتدي، چونکي يورام اورادا ياتيردي. يهودا پادشاهي اَخَزيا گلمئشدي کي، يورامي گؤرسون.


text:
يئزرِعِلده بورج اوستونده دوران گؤزَتچي، يِيهونون اورايا ياخينلاشان فوجونو گؤروب ددي: "بئر فوج گؤرورَم."" يورام ددي: "بئر آتلي گؤتوروب اونلارين پئشوازينا گؤندر کي، سوروشسون: «خيئر اولا؟»""


text:
بئر آتلي يِيهونون پئشوازينا چيخدي و اونا ددي: "پادشاه بله ديئر: «خيئر اولا؟»" يِيهو ددي: "خيئردن سنه نه؟ دؤن، داليمجا گل."" گؤزَتچي خبر گؤندردي: "قاصئد اونلارين يانينا گلدي، آنجاق گری قاييتمادي."


text:
پادشاه ائکئنجي آتليني گؤندردي. او دا يِيهونون يانينا گلئب ددي: "پادشاه بله ديئر: «خيئر اولا؟»" يِيهو ددي: "خيئردن سنه نه؟ دؤن، داليمجا گل."


text:
گؤزَتچي ددي: "قاصئد اونلارين يانينا گلدي، آنجاق گری قاييتمادي. عارابا سورمه‌يي نئمشي اوغلو يِيهونون سورمه‌يئنه اوخشايير، چونکي او، دَلي کئمي سورور."


text:
او واخت يورام ددي: "عارابامي قوش."" اونون عاراباسيني قوشدولار. ائسرايئل پادشاهي يورام و يهودا پادشاهي اَخَزيا اؤز عارابالاريندا يِيهونون پئشوازينا چيخديلار و اونونلا يئزرِ‌عِللي نابوطون زمئسئنده راستلاشديلار.


text:
يورام يِيهونو گؤرنده سوروشدو: "خيئر اولا، يِيهو؟" يِيهو جاواب وردی: "آنان ائزِبِلئن زئناکارليغي و جادوگرلئکلري بو قدر چوخ اولدوغو حالدا، نجه خيئر اولا بئلر؟""


text:
يِيهو اوخ-کامانيني بوتون قووّتي ائله چکدي و يورامي کوره‌يئندن ووردو. اوخ اونون اوره‌يئندن کچئب چيخدي و او اؤز عاراباسينا ييخيلدي.


text:
يِيهو سرکرده‌سي بئدقَره ددي: "اونو گؤتوروب يِئزرِعِللي نابوطون زمئسئنه آت. يادينا سال، من سنئنله بئرلئکده اونون آتاسي اَخابين دالينجا گِدَرکَن، رب اونون ضئدّئنه بله دمئشدي:


text:
رب ديئر: «دوغرودان دا من دونَن نابوطون و اونون اوغوللارينين قانيني گؤرموشم.» رب ديئر: «سندن بو زمئده قئصاص آلاجاغام.» ائندي ربّئن سؤزونه گؤره اونو گؤتور و زمئيه آت."


text:
يهودا پادشاهي اَخَزيا بونو گؤردوکده بِيت‌حَگّان يولو ائله قاچدي. يِيهو اونو تعقئب ادئب ددي: "اونو دا وورون."" يئبلِعام يانيندا اولان گور يولوندا اونو عارابادا ووردولار. لاکئن او، مِگئدّويا قاچيب اورادا اؤلدو.


text:
نؤکرلري اونو عارابا ائله اورشلئمه گتئردئلر و داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا، اؤز قبئرئنده باسديرديلار.


text:
يِيهو يئزرِعِله گلدئکده، ائزِبِل بونو اشئتدي. گؤزلرئنه سورمه چکئب باشينا بَزَک ووردو و پنجره‌دن بويلانيب باخدي.


text:
يِيهو اوزونو پنجره‌يه طرف قالديريب ددي: "کئم منئم طَرفداريمدير، کئم؟" ائکي-اوچ ساراي خئدمتچئسي بويلانيب اونا باخديلار.


text:
يِيهو ددي: "اونو آشاغي آتين."" ائزِبِلي آشاغي آتديلار. اونون قانينين بئر آزي دووارا و آتلارين اوستونه سيچرادي و آتلار اونون جسدئني آياق آلتيندا تاپدالاديلار.


text:
يِيهو ائچَري گئردي و يِيئب-ائچدي. و ددي: "بو لعنته گلمئش آروادي گؤتورون و باسديرين، چونکي پادشاه قيزي‌دير."


text:
اونلار ائزِبِلي باسديرماق اوچون گتدئلر. آنجاق اونون کَلّه‌سئندن، آياقلاريندان و اوووجلاريندان باشقا هچ نه تاپماديلار.


text:
گری قاييديب يِيهويا خبر وردئلر. يِيهو ددي: "بو ربّئن سؤزودور کي، قولو تئشبِلي ائليا واسئطه‌سئله بله دمئشدي: «يئزرِعِل زمئسئنده ائزِبِلئن اَتئني ائتلر يئيه‌جکلر.


text:
ائزِبِلئن جسدي يئزرِعِل زمئسئنه تؤکولموش پِيئن کئمي اولاجاق و هچ کس دئيه بئلميه‌جک کي، بو ائزِبِلدئر.»""


text:
اَخابين نسلئندن سامئره‌ده يتمئش نفر شاهزاده وار ائدي. يِيهو يئزرِعِل باشچيلارينا، آغساقّاللارا و اَخابين نسلئندن اولان اوشاقلاريني قورويانلارا مکتوبلار يازيب، سامئره‌يه گؤندردي. او بله يازدي:


text:
"آغانيزين شاهزاده‌لري سئزئن يانينيزدادير، دؤيوش عارابالارينيز و آتلارينيز، قالالي شهرئنئز و سئلاحلارينيز وار. بو مکتوب سئزه چاتاندا،


text:
آغانيزين شاهزاده‌لرئندن لاپ ياخشيسيني، لاپ لايئقئني سچئن و اونو آتاسينين تختئنده اوتوردون و آغانيزين نسلی اوچون ووروشون."


text:
آمّا اونلار چوخ قورخوب ددئلر: "باخين، ائکي پادشاه اونون قاباغيندا دايانا بئلمه‌دي، بئز نجه داياناجاغيق؟""


text:
ساراي ريئسي، شهر باشچيسي، آغساقّاللار و اوشاقلاري قورويانلار يِيهويا خبر گؤندرئب ددئلر: "بئز سنئن قوللارينيق و بئزه ددئيئن هر شيي اده‌رئک، هچ کسي ده پادشاه اتميه‌جيئک. سنئن نظرئنده نه ياخشي‌دير، اونو ات."


text:
يِيهو ائکئنجي مکتوبوندا اونلارا بله يازدي: "اگر سئز منئمله راضي اولوب سؤزومه قولاق آسيرسينيز، آغانيزين اوغوللارينين باشلاريني گؤتوروب صاباح بو واخت يئزرِعِله، يانيما گلئن."" يتمئش نفر شاهزاده اونلاري تربئيه ادن شهرئن بؤيوک آداملارينين يانيندا قاليرديلار.


text:
مکتوب اونلارا چاتاندا اونلار يتمئش نفر شاهزاده‌ني توتوب اؤلدوردولر و باشلاريني سبدلره قويوب يئزرِعِله، يِيهويا گؤندردئلر.


text:
قاصئد گلدي و اونا خبر ورئب ددي: "شاهزاده‌لرئن باشلاريني گتئرئبلر."" يِيهو ددي: "اونلاري ائکي قالاق ادئب دروازانين گئرئشئنده سحره قدر قويون."


text:
سحر واختي يِيهو باييرا چيخدي و قالخيب بوتون خالقا ددي: "سئزئن تقصئرئنئز يوخدور. باخ، آغامين ضئدّئنه من قصد حاضيرلاديم و اونو من اؤلدوردوم. لاکئن بونلارين هاميسيني کئم قيردي؟


text:
بئلئن کي، اَخابين نسلئنئن ضئدّئنه ربّئن ددئيي سؤزلردن هچ بئري هدر گده بئلمز. رب اؤز قولو ائليا واسئطه‌سئله ددئيي ائشي ادئبدئر."


text:
بلجه يِيهو يئزرِعِلده، اَخابين ساراييندا اولان آداملاردان صاغ قالانلارين هاميسيني–اونون بوتون بؤيوکلرئني، ياخين آداملاريني و کاهئنلرئني قيردي، اونون بئر آداميني دا صاغ بوراخمادي.


text:
يهودا پادشاهي اَخَزيانين قوحوملارينا راست گلدي و اونلاردان سوروشدو: "سئز کئمسئنئز؟" اونلار جاواب وردئلر: "بئز اَخَزيانين قوحوملاري‌ييق. گلمئشئک کي، پادشاهين اؤولادلاريني و آنا ملکه‌نئن اؤولادلاريني سالاملاياق."


text:
يِيهو ددي: "بونلاري دئري توتون."" اونلاري دئري توتدولار و بو قيرخ ائکي نفر آدامي بِيت عِقِد قويوسونون يانيندا اؤلدوردولر. يِيهو اونلاردان هچ بئرئني صاغ بوراخمادي.


text:
يِيهو اورادان گدنده، رِکاب اوغلو يِهونادابا راست گلدي کي، اونون گؤروشويونه گلئردي. و اونو سالاملاييب ددي: "منئم اوره‌يئم نجه سنئنله دوزدور، آيا سنئن اوره‌يئن ده منئمله بله‌دئر؟" يِهوناداب جاواب وردی: "بلی."" يِيهو ددي: "اگر اِله‌دئر، اَلئني منه ور."" او، اَلئني يِيهويا وردی و يِيهو اونو اؤز عاراباسينا قالديردي.


text:
سونرا ددي: «منئمله گل و رب اوچون گؤرستدئيئم قِيرَتي گؤر.» اونو يِيهونون آراباسينا مئندئرئب آپارديلار.


text:
يِيهو سامئره‌يه گلدي و ربّئن ائليايا ددئيي سؤزو کئمي، اَخابين سامئره‌ده قالان بوتون آداملاريني کامئل قيريب محو اتدي.


text:
ائندي بَعَلئن بوتون پيغمبرلرئني، اونو پرستئش ادنلرئن هاميسيني، اونون بوتون کاهئنلرئني منئم يانيما چاغيرين؛ هچ کس قالماسين، چونکي بَعَله بؤيوک قوربانيم وار. کئم گلمَسه، صاغ قالماياجاق."" آنجاق يِيهو بورادا حئيله ائشلَتدي کي، بَعَلي پرستئش ادنلري محو اتسئن.


text:
يِيهو ائسرايئلئن هر طرفئنه خبر گؤندردي. بَعَلي پرستئش ادنلرئن هاميسي گلدي، گلمه‌يَن بئر نفر ده قالمادي. اونلار بَعَل معبدئنه گئردئلر و بَعَل معبدي آغزيناجاق آداملا دولدو.


text:
يِيهو پالتارلارا باخان آداما ددي: "بَعَله پرستئش ادنلرئن هاميسي اوچون عَبا ور."" بو آدام دا اونلار اوچون عَبا وردی.


text:
يِيهو رِکاب اوغلو يِهونادابلا بئرلئکده بَعَل معبدئنه گئرئب بَعَلي پرستئش ادنلره ددي: "آختاريب باخين، بورادا ربّی پرستئش ادن بئر نفر سئزئنله اولماسين، فقط بَعَلي پرستئش ادنلر اولسون."


text:
سونرا اونلار قوربانلار و يانديرما قوربانلاري گتئرمک اوچون قاباغا گلدئلر. يِيهو باييردا هشتاد آدام قويموشدو و اونلارا دمئشدي: "اَلئنئزه وردئيئم بو آداملاردان بئري کئمدن قاچيب قورتارسا، او آدام عوضئنده اؤز جا‌نيني وره‌جک."


text:
يانديرما قوربانلاري گتئرئلمه‌سي آخيرا چاتاندا، يِيهو کشئکچئلره و ريئسلره ددي: "ائچَري گئرئب اونلاري قيرين، هچ کس چيخا بئلمه‌سئن."" کشئکچئلر و ريئسلر اونلاري قيلينجدان کچئردئب قيرديلار و مِيئتلرئني باييرا آتديلار. سونرا بَعَل معبدئنئن ائچَري اوتاغينا گئردئلر.


text:
بلجه بَعَله قويولان سوتونو ييخديلار. بَعَل معبدئني ده داغيديب آياق يولو اتدئلر، اورا بو گونه قدر ده بله‌دئر.


text:
آنجاق يِيهو نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان، حتّا بِيت ائلده و داندا اولان قيزيل دانالاري پرستئش اتمکدن اَل چکمه‌دي.


text:
رب يِيهويا ددي: "سن گؤزومده دوغرو اولان ائشلر گؤرمَکله ياخشي اِله‌دئن و منئم اوره‌يئمده اولان هر شيه گؤره اَخابين آداملاري ائله رفتار اتدئن. بونا گؤره ده دؤردونجو نسلئنه قدر سنئن اؤولادلارين ائسرايئل تختئنده اوتوراجاق."


text:
آنجاق يِيهو دئقّت اتمه‌دي کي، بوتون قلبي ائله ائسرايئلئن تاريسي ربّئن قانونو ائله ياشاسين؛ او يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
رب او دؤورده ائسرايئل تورپاغيني کَسئب کئچئلتمَيه باشلادي. خَزااِل بوتون ائسرايئل حودودلاريندا اونلاري مغلوب اتدي:


text:
اوردون چايينين شرق طرفئنده‌کي جادلي‌لارا، رِعوبئنلی‌لره و مِنَسّه‌لئلره عاييد اولان بوتون گئلعاد تورپاغيني کي، اَرنون دره‌سئنئن کناريندا اولان عَروعِردن گئلعادا و باشانا قدردئر.


text:
يِيهونون قالان ائشلري، اتدئيي هر شي و اونون بوتون قودرتي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يِيهو اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو سامئره‌ده باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو يِهوآخاز پادشاه اولدو.


text:
آنجاق يِهورام پادشاهين قيزي، اَخَزيانين باجيسي يِهوشِبَع، اؤلدورولَن شاهزاده‌لر آراسيندان اَخَزيانين اوغلو يوآشي گئزلئجه آپاردي و اونو دايه‌سي ائله بئرلئکده ياتاق اوتاغيندا يِرلَشدئردي. بلجه يوآشي عَتَليادان گئزلَتدئلر و او، اؤلدورولمه‌دي.


text:
او، آلتي ائل ربّئن معبدئنده دايه‌سي ائله بئرلئکده گئزلي قالدي و بو زامان عَتَليا اؤلکه اوستونده پادشاهليق ادئردي.


text:
يدّئنجی ائلده يِهوياداع کاريالي‌لارين و کشئکچئلرئن يوزباشيلاريني چاغيرتديردي، اونلاري اؤز يانينا، ربّئن معبدئنئن ائچَرئسئنه گتئردي. اورادا بو آداملارلا عهد باغلاييب اونلارا آند ائچدئردي و شاهزاده‌ني اونلارا گؤرستدي.


text:
سونرا يِهوياداع اونلارا امر ادئب ددي: "سئز بله ادئن: سَبّت گونو نؤوبه چکَنلرئنئزئن اوچده بئري سارايين کِشئيئني چکسئن،


text:
اوچده بئري سور دروازاسيندا دورسون، اوچده بئري ده کشئکچئلرئن آرخاسينداکي دروازادا دايانسين. بلجه نؤوبه‌ ائله سارايين کِشئيئني چکئن.


text:
سئزئن ائکي بؤلويونوز، حتّا سَبّت گونو نؤوبه چکمينلرئن هاميسي، پادشاهين طرفئنده اولوب ربّئن معبدئنئن کِشئيئني چکسئن.


text:
هر کس سئلاحي اَلئنده پادشاهي اَحاطه‌يه آلسين، ردئفلرئنئزه گئرن هر کس اؤلدورولسون. پادشاهين گئرئب-چيخديغي واخت اونونلا اولون."


text:
يوزباشي‌لار کاهئن يِهويادانين امر اتدئيي هر شيي اتدئلر: هر بئري اؤز آداملاريني، سَبّت گونو نؤوبه چکَنلري و سَبّت گونو نؤوبه‌ده اولمايانلاري گؤتوروب کاهئن يِهويادانين يانينا گلدي.


text:
کشئکچئلر معبدئن صاغ طرفئندن سول طرفئنه قدر، قوربانگاهين و معبدئن يانيندا، پادشاهين اطرافيندا دايانديلار. هر کَسئن سئلاحي اَلئنده ائدي.


text:
او واخت کاهئن شاهزاده‌ني ائره‌لي چيخارتدي و تاجي باشينا قويوب شهادتنامه‌ني اونا وردی. اونو پادشاه اولماق اوچون مسح اتدئلر و اَل چاليب ددئلر: "ياشاسين پادشاه!""


text:
او باخيب گؤردو کي، پادشاه رسمه گؤره سوتونون يانيندا دايانميش، ريئسلر و کَره‌ناي چالانلار دا پادشاهين يانينداديرلار. بوتون اؤلکه خالقي سِوئنئب کَره‌ناي چاليردي. عَتَليا پالتاريني جيريب باغيردي: "خيانت! خيانت!""


text:
کاهئن يِهوياداع قوشون اوچون باشچي اولان يوزباشي‌لارا امر ادئب ددي: "اونو ردئفلرئن آراسيندان چيخاردين و دالينجا گلني قيلينجلا اؤلدورون."" چونکي کاهئن دمئشدي: "قوي او، ربّئن معبدئنده اؤلدورولمه‌سئن."


text:
يِهوياداع رَبله پادشاه و خالق آراسيندا عهد باغلادي کي، اونلار ربّئن خالقي اولسونلار. او، پادشاهلا خالق آراسيندا دا عهد باغلادي.


text:
بوتون اؤلکه خالقي بَعَل معبدئنه گتدي. اونو داغيديب قوربانگاهلاريني و بوتلرئني تئکه-تئکه اتدئلر، بَعَل کاهئني مَتّاني قوربانگاهلارين قاباغيندا اؤلدوردولر. کاهئن ربّئن معبدئنه گؤزَتچئلر قويدو.


text:
او، يوزباشيلاري، کاريالي‌لاري، کشئکچئلري، بوتون اؤلکه خالقيني اؤزو ائله گؤتوردو. اونلار پادشاهي ربّئن معبدئندن گتئردئلر و کشئکچئلر دروازاسينين يولو ائله پادشاه سارايينا گلدئلر. يوآش پادشاهلارين تختئنده اوتوردو.


text:
بوتون اؤلکه خالقي سِوئندي و شهر ساکئتلَشدي. چونکي عَتَلياني پادشاه ساراييندا قيلينجلا اؤلدورموشدولر.


text:
يِيهونون پادشاهليغينين يدّئنجی ائلئنده، يوآش پادشاه اولدو و اورشلئمده قيرخ ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي صئبيا ائدي. صئبيا بئرشئباعدان ائدي.


text:
يوآش کاهئنلره ددي: "موقدّس شيلر کئمي ربّئن معبدئنه گتئرئلَن گوموشو، سئياهييا آلما زاماني ييغيلميش گوموشو، هر کَسئن اؤز جاني عوضئنه وردئيي گوموشو و ربّئن معبدئنه گتئرمک اوچون هر کَسئن اوره‌يي ائسته‌دئيي قدر وردئيي گوموشون هاميسيني


text:
کاهئنلرئن هر بئري اؤز خَزئنه‌داريندان گؤتورسون و معبدده هارادا اوچوق بئر ير وار، او اوچوقلاري اؤزلري تعمئر اتسئنلر."


text:
آمّا يوآش پادشاهين پادشاهليغينين ائيئرمي اوچونجو ائلئنده، کاهئنلر حله معبدئن اوچوقلاريني تعمئر اتمه‌مئشدئلر.


text:
يوآش پادشاه کاهئن يِهوياداعني و او بئري کاهئنلري چاغيريب اونلاردان سوروشدو: "نه اوچون سئز معبدئن اوچوقلاريني تعمئر اتمئرسئنئز؟ ائندي داها خَزئنه‌دارلارينيزدان اؤزونوز اوچون گوموش آلمايين، اونو معبدئن اوچوقلارينين تعمئري اوچون ورئن."


text:
کاهئن يِهوياداع بئر سانديق گؤتوردو و اونون قاپاغيندا دَلئک آچدي. اونو قوربانگاهين يانينا، ربّئن معبدئنه گئرَن يرده صاغ طرفه قويدو. قاپيدا کشئک چکَن کاهئنلر ربّئن معبدئنه گتئرئلَن گوموشون هاميسيني اورايا قويوردولار.


text:
سانديقدا چوخلو گوموش اولدوغونو گؤرنده، پادشاهين مئرزه‌سي و باش کاهئن گلئب ربّئن معبدئنده اولان گوموشو ساييب توربالارا دولدوروردولار.


text:
چکئلَن گوموشو ربّئن معبدئنئن ائشئنه نظارت ادن ريئسلره ورئردئلر. اونلار دا بونو ربّئن معبدئنده ائشله‌يَن دولگَرلره، اوستالارا،


text:
بَنّالارا، داش‌يونانلارا، ربّئن معبدئنئن اوچوقلاريني تعمئر اتمک اوچون تخته و يونولموش داشلار ساتين آلان آداملارا ورئردئلر و معبدئن بوتون تعمئر ائشلرئنه خرجله‌يئردئلر.


text:
آنجاق ربّئن معبدئنه گتئرئلمئش گوموشدن معبد اوچون گوموش کاسالار، پئلته ماشالار، لَيَنچه‌لر، کَره‌نايلار و قيزيل يا دا گوموش قابلار دوزَلدئلمئردي.


text:
ائش گؤرَنلره ورمک اوچون اَللرئنه گوموش وردئکلري آداملاردان حساب ائسته‌مئردئلر، چونکي اونلار صداقتله چاليشيرديلار.


text:
او واخت اَرام پادشاهي خَزااِل گلدي و گَته هوجوم ادئب اوراني آلدي. سونرا او، يؤنَلدي کي، اورشلئمه هوجوم اتسئن.


text:
يهودا پادشاهي يوآش، آتالاري اولان يهودا پادشاهلاري يِهوشافاطين، يِهورامين و اَخَزيانين تقدئس اتدئيي بوتون شيلري، اؤزونون تقدئس اتدئيي شيلري، ربّئن معبدئنئن و سارايين خزئنه‌لرئندن تاپيلان بوتون قيزيلي گؤتوروب، اَرام پادشاهي خَزااِله گؤندردي. او دا اورشلئمدن گری چکئلدي.


text:
يوآشين قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
اعيانلاري قالخيب اونون ضئدّئنه قصد حاضيرلاديلار و سئللايا اِنَن يولداکي بِيت‌مئلّودا يوآشي ووردولار.


text:
اونو اؤلدورَنلر اعيانلاري شئمعات اوغلو يوزاکار و شومِر اوغلو يِهوزاباد ائدي. يوآش اؤلدو و اونو داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو اَمَصيا پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي اَخَزيا اوغلو يوآشين پادشاهليغينين ائيئرمي اوچونجو ائلئنده، يِيهونون اوغلو يِهوآخاز سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و اون يدّي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي و نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلارين دالينجا گتدي، اونلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
ربّئن قضبي ائسرايئلئن ضئدّئنه آلوولاندي و اونلاري اوزون مودّت اَرام پادشاهي خَزااِلئن و خَزااِلئن اوغلو بِن‌هَدَدئن اَلئنه وردی.


text:
او واخت يِهوآخاز ربّه اوز توتوب يالواردي و رب اونو اشئتدي، چونکي ائسرايئللی‌لرئن عذابيني و اَرام پادشاهينين اونلارا نجه ظولم اتدئيئني گؤردو.


text:
رب ائسرايئللی‌لره بئر قورتاريجي وردی و اونلار اَرامين اَسارَتي آلتيندان چيخديلار. ائسرايئللی‌لر اَوّلکي کئمي اؤز اِولرئنده ياشاديلار.


text:
آنجاق اونلار يَروبعام نسلئنئن ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان اَل چکمه‌دئلر و بو گوناهلارين دالينجا گتدئلر، اَشِرا بوتو ده سامئره‌ده قاليردي.


text:
اَلّي آتلي‌دان، اون دؤيوش عاراباسيندان و اون مئن پئيادادان باشقا، يِهوآخازين داها قوشونو قالمادي، چونکي اَرام پادشاهي اونلاري محو ادئب خرمنده توز کئمي اتمئشدي.


text:
يِهوآخازين قالان ائشلري، اتدئيي هر شي و اونون قودرتي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يِهوآخاز اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو سامئره‌ده باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو يوآش پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي يوآشين پادشاهليغينين اوتوز يدّئنجی ائلئنده، يِهوآخاز اوغلو يِهوآش سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و اون آلتي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي؛ نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي بوتون گوناهلاردان اَل چکمه‌دي و بو گوناهلارين دالينجا گتدي.


text:
يِهوآشين قالان ائشلري، اتدئيي هر شي و يهودا پادشاهي اَمَصيا ائله دؤيوشده گؤرستدئيي قودرت باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يِهوآش اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونون تختئنده يَروبعام اوتوردو. يِهوآش سامئره‌ده ائسرايئل پادشاهلارينين يانيندا باسديريلدي.


text:
اِلئشَع اؤلومجول حالدا ناخوشلاميشدي. ائسرايئل پادشاهي يِهوآش اونا باش چکمک اوچون يانينا گلدي و اونون اوستونده آغلاييب ددي: "آتام، ای آتام! ائسرايئلئن دؤيوش عارابالاري و آتلي‌لاري!""


text:
اِلئشَع ائسرايئل پادشاهينا ددي: "کاماني چک."" او، کاماني چکدي. اِلئشَع اَللرئني پادشاهين اَللري اوستونه قويدو.


text:
سونرا ددي: "شرق طرفئنه باخان پنجره‌ني آچ."" او آچدي. اِلئشَع ددي: "اوخو آت."" او آتدي. اِلئشَع ددي: "بو، ربّئن قورتولوش اوخودور، حتّا اَرامين ضئدّئنه ده قورتولوش اوخودور! چونکي سن اَراملي‌لاري اَفِقده آخيرا قدر قيراجاقسان."


text:
سونرا ددي: "اوخلاري گؤتور."" او گؤتوردو. اِلئشَع ائسرايئل پادشاهينا ددي: "يره وور."" او، يره اوچ دفه ووروب داياندي.


text:
تاري آدامي اونا قضبله‌نئب ددي: "بِش-آلتي دفه وورمالي ائدئن. او واخت اَراملي‌لاري آخيرا قدر قيرا بئلردئن، لاکئن ائندي اونلاري اوچ دفه قيراجاقسان."


text:
بئر دفه بئر نفري باسديرارکَن آداملار بئر دسته گؤردولر و اؤلونو اِلئشَعئن قبرئنه آتديلار. اؤلو اِلئشَعئن سوموکلرئنه توخونان واخت دئرئلدي و آياق اوسته قالخدي.


text:
لاکئن رب ائبراهئم، ائسحاق و يعقوبلا باغلاديغي عهدئندن اؤتري لوطف و مرحمت گؤرسدئب اونلاردان اوزونو دؤندَرمه‌دي، اونلاري محو اتمک ائستمه‌دي و ائندئيه قدر اؤز حوضوروندان آتمادي.


text:
يِهوآخاز اوغلو يِهوآش موحارئبه‌ده آتاسي يِهوآخازين اَلئندن آلينان شهرلري خَزااِلئن اوغلو بِن‌هَدَدئن اَلئندن آلدي. يِهوآش اَراملي‌لاري اوچ دفه قيريب ائسرايئل شهرلرئني گری آلدي.


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوآخاز اوغلو يِهوآشين پادشاهليغينين ائکئنجي ائلئنده، يهودا پادشاهي يوآشين اوغلو اَمَصيا پادشاه اولدو.


text:
او پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده ائيئرمي دوقّوز ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي يِهوعَدّان ائدي. يِهوعَدّان اورشلئمدن ائدي.


text:
اَمَصيا ربّئن گؤزونده دوغرو اولان ائشلر اتدي، لاکئن آتاسي داوود کئمي يوخ، آتاسي يوآشين بوتون اتدئکلري کئمي اتدي.


text:
آنجاق پرستئشگاهلار آرادان قالديريلمادي و خالق حله ده بو پرستئشگاهلاردا قوربان گتئرئب بوخور يانديريردي.


text:
آنجاق موسانين شرئعت کئتابيندا يازيلديغي کئمي، قاتئل‌لرئن اوغوللاريني اؤلدورمه‌دي، چونکي رب امر ادئب دمئشدي: "اوغوللارا گؤره آتالار، آتالارا گؤره اوغوللار اؤلدورولمه‌سئن، هر کس اؤز گوناهينا گؤره اؤلدورولمه‌لي‌دئر."


text:
او، اون مئن نفر اِدوملونو دوز دره‌سئنده قيريب، سِلَعي موحارئبه ائله آلدي. اونون آديني يوقتِه‌اِل قويدو و بو گونه قدر ده بله‌دئر.


text:
او واخت اَمَصيا ائسرايئل پادشاهي يِيهو اوغلو يِهوآخاز اوغلو يِهوآشين يانينا قاصئدلر گؤنده‌رئب ددي: "گل، اوز-اوزه گؤروشَک."


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوآش، يهودا پادشاهي اَمَصيايا جاواب ورئب ددي: "لوبنانداکي قانقال، لوبناندا اولان سئدر آغاجينا خبر گؤندرئب ددي: «قيزيني اوغلوما آرواد ور.» آمّا لوبناندا اولان بئر وحشي حيواني اورادان کچئب، قانقالي آياق آلتيندا تاپدالادي.


text:
اَلبَتّه، سن اِدوملولاري قيريبسان و اوره‌يئن کئبئرله‌نئب. بونونلا فخر ات و اؤز اِوئنده اوتور. نه اوچون اِله بئر بلا قالديراسان کي، يهودالي‌لارلا بئرلئکده سن اؤزون ده ييخيلاسان؟""


text:
آمّا اَمَصيا قولاق آسمادي. ائسرايئل پادشاهي يِهوآش چيخيب، يهودا پادشاهي اَمَصيا ائله يهودادا اولان بِيت شِمِشده اوز-اوزه دوردولار.


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوآش، يهودا پادشاهي اَخَزيا اوغلو يوآش اوغلو اَمَصياني بِيت‌شِمِشده توتدو. يِهوآش اورشلئمه گلئب، اورشلئم دووارينين اِفرايئم دروازاسيندان کونج دروازاسينا قدر دؤرد يوز قول‌آچيني اوچورتدو.


text:
ربّئن معبدئنده و سارايين خزئنه‌لرئنده تاپيلان بوتون قيزيل-گوموشو، بوتون اشيالاري آپاردي. گئروگان آلديغي آداملاري دا گؤتوروب سامئره‌يه قاييتدي.


text:
يِهوآشين اتدئيي قالان ائشلري، اونون قودرتي و يهودا پادشاهي اَمَصيا ائله نجه ووروشدوغو باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يِهوآش اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و سامئره‌ده ائسرايئل پادشاهلارينين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو يَروبعام پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي يوآش اوغلو اَمَصيا ائسرايئل پادشاهي يِهوآخاز اوغلو يِهوآشين اؤلوموندن سونرا داها اون بش ائل ياشادي.


text:
اَمَصيانين ضئدّئنه اورشلئمده قصد حاضيرلاديلار. او، لاکئشه قاچدي. اونون دالينجا لاکئشه آداملار گؤندرئب، اورادا اونو اؤلدوردولر.


text:
يهودا پادشاهي يوآش اوغلو اَمَصيانين پادشاهليغينين اون بشئنجي ائلئنده، يِهوآش اوغلو يَروبعام سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و قيرخ بئر ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي و نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي بوتون گوناهلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
او، خَمات کچئدئندن عَرَبا دهنزئنه قدر ائسرايئل تورپاقلاريني گری آلدي، نجه کي، ائسرايئلئن تاريسي رب اؤز قولو اَمئتّي اوغلو يونوس پيغمبر واسئطه‌سئله دمئشدي. يونوس گَت‌خِفِرلي ائدي.


text:
چونکي رب ائسرايئللی‌لرئن آجي فلاکتئني گؤرموشدو: نه قول قالميشدي، نه آزاد. نه ده ائسرايئل اوچون بئر کؤمکچي.


text:
رب دِمه‌مئشدي کي، ائسرايئلئن آديني گؤيلر آلتيندان سئله‌جک. بونا گؤره ده يِهوآش اوغلو يَروبعامين واسئطه‌سئله اونلارا نئجات وردی.


text:
يَروبعامين قالان ائشلري، اتدئيي هر شي، اونون قودرتي، نجه ووروشدوغو و اَوّل‌لر يهودايا عاييد اولان دَمَشقي و خَماتي ائسرايئله نجه قايتارماسي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
ائسرايئل پادشاهي يَروبعامين پادشاهليغينين ائيئرمي يدّئنجی ائلئنده، يهودا پادشاهي اَمَصيانين اوغلو عَزَريا پادشاه اولدو.


text:
او، پادشاه اولدوغو واخت، اون آلتي ياشيندا ائدي و اورشلئمده اَلّي ائکي ائل پادشاهليق اتدي. آناسي اورشلئمدن ائدي، آدي دا يِکوليا.


text:
آنجاق پرستئشگاهلار آرادان قالديريلمادي، خالق حله ده بو پرستئشگاهلاردا قوربان گتئرئب بوخور يانديريردي.


text:
رب پادشاها بلا گؤندردي، اِله کي، اؤلومونه قدر جوزاما دوچار ائدي. پادشاه آيري بئر اِوده ياشاييردي. اونون اوغلو يوتام سارايا باخيب اؤلکه خالقينا حؤکم ادئردي.


text:
عَزَريانين قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
عَزَريا اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو يوتام پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي عَزَريانين پادشاهليغينين اوتوز سکّئزئنجي ائلئنده، يَروبعام اوغلو زِکَريا سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و آلتي آي پادشاهليق اتدي.


text:
او، آتالارينين اتدئيي کئمي، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي و نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
يابش اوغلو شَلّوم اونون ضئدّئنه قصد حاضيرلادي؛ اونو خالقين قاباغيندا ووروب اؤلدوردو و يرئنه پادشاه اولدو.


text:
ربّئن يِيهويا دانيشيب ددئيي سؤز بو ائدي: "دؤردونجو نسلئنه قدر سنئن اؤولادلارين ائسرايئل تختئنده اوتوراجاقلار."" و بله ده اولدو.


text:
يهودا پادشاهي عوزئيّانين پادشاهليغينين اوتوز دوقّوزونجو ائلئنده، يابش اوغلو شَلّوم پادشاه اولدو و سامئره‌ده بئر آي پادشاهليق اتدي.


text:
جادي اوغلو مِناخِم تئرصادان چيخيب سامئره‌يه گلدي. سامئره‌ده يابش اوغلو شَلّومو ووروب اؤلدوردو و يرئنه پادشاه اولدو.


text:
باخ، شَلّومون قالان ائشلري و نجه قصد حاضيرلاديغي باره‌ده ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيليبدير.


text:
او واخت مِناخِم تئرصادان چيخيب تئفصَخده و اونون سرحدلرئنده ياشايانلارين هاميسيني قيردي. دروازالاري اونون اوزونه آچماديقلارينا گؤره اونلاري محو اتدي و اورادا اولان بوتون بويلو آروادلارين قارينلاريني ييرتدي.


text:
يهودا پادشاهي عَزَريانين پادشاهليغينين اوتوز دوقّوزونجو ائلئنده، جادي اوغلو مِناخِم ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و سامئره‌ده اون ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي و بوتون عؤمرو بويو نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
آشور پادشاهي پول اؤلکه‌يه هوجوم اتدي. مِناخِم اونا مئن تالانت گوموش وردی کي، پادشاهليغيني مؤحکملَندئرمک اوچون فول اونونلا موتّفئق اولسون.


text:
مِناخِم آشور پادشاهينا ورمک اوچون ائسرايئلئن وارلي آداملارينين هاميسيندان گوموش ييغدي، اونلارين هر بئرئندن اَلّي شِکِل گوموش آلدي. او واخت آشور پادشاهي بو اؤلکه‌ده قالماييب گری قاييتدي.


text:
مِناخِمئن قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده مگر ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
يهودا پادشاهي عَزَريانين پادشاهليغينين اَلّئنجي ائلئنده، مِناخِم اوغلو پِقَخيا سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و ائکي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي؛ نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
رِمَليا اوغلو پِقَخ کي، پِقَخيانين کشئکچئلر ريئسي ائدي، اونون ضئدّئنه قصد حاضيرلادي. گئلعادلي‌لاردان اَلّي نفرئن کؤمه‌يي ائله، سامئره‌ده، سارايين قالاسيندا، اونو اَرگوب و اَريِه ائله بئرلئکده ووروب اؤلدوردو و اونون يرئنه پادشاه اولدو.


text:
باخ، پِقَخيانين قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيليبدير.


text:
يهودا پادشاهي عَزَريانين پادشاهليغينين اَلّي‌ائکئنجي ائلئنده، رِمَليا اوغلو پِقَخ سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و ائيئرمي ائل پادشاهليق اتدي.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي؛ او نِباط اوغلو يَروبعامين ائسرايئله اتدئردئيي گوناهلاردان اَل چکمه‌دي.


text:
ائسرايئل پادشاهي پِقَخئن دؤورونده، آشور پادشاهي تئگلَت‌پئلِسِر گلئب عئيّونو، آبِل‌بِيت‌مَعَکاني، يانواَخي، قِدِشي، خاصورو، گئلعادي، گالئلي و بوتون نَفتالي تورپاغيني توتدو و اهالئسئني آشورا اسئر اتدي.


text:
اِلا اوغلو هوشِعَع، رِمَليا اوغلو پِقَخئن ضئدّئنه قَصد حاضيرلادي؛ اونو ووروب اؤلدوردو و عوزئيّا اوغلو يوتامين پادشاهليغينين ائيئرمئنجي ائلئنده اونون يرئنه پادشاه اولدو.


text:
باخ پِقَخئن قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده ائسرايئل پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيليبدير.


text:
ائسرايئل پادشاهي رِمَليا اوغلو پِقَخئن پادشاهليغينين ائکئنجي ائلئنده، عوزئيّا اوغلو يوتام يهودا اوستونده پادشاه اولدو.


text:
او، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون آلتي ائل پادشاهليق اتدي. آناسي، صادوق قيزي يِروشا ائدي.


text:
لاکئن پرستئشگاهلار آرادان قالديريلمادي؛ خالق حله ده بو پرستئشگاهلاردا قوربان گتئرئب بوخور يانديريردي. او، ربّئن معبدئنئن يوخاري دروازاسيني تعمئر اتدي.


text:
يوتام اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و آتاسي داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو آخاز پادشاه اولدو.


text:
رِمَليا اوغلو پِقَخئن پادشاهليغينين اون يدّئنجی ائلئنده، يوتام اوغلو آخاز يهودا اوستونده پادشاه اولدو.


text:
آخاز، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون آلتي ائل پادشاهليق اتدي. او، تاريسي ربّئن گؤزونده دوغرو اولان ائشلر اتمه‌دي، نجه کي، آتاسي داوود اتمئشدي.


text:
آخاز ائسرايئل پادشاهلارينين يولو ائله گتدي و حتّا اوغلونو دا اوددا قوربان اتدي، نجه کي، ربّئن ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندان قوودوغو مئلّتلرئن ائيرنج عمل‌لري ائدي.


text:
او واخت اَرام پادشاهي رِصئن و ائسرايئل پادشاهي رِمَليا اوغلو پِقَخ اورشلئمئن اوستونه هوجوم گتئردئلر و آخازي موحاصئره‌يه آلديلار، لاکئن اونو مغلوب اده بئلمه‌دئلر.


text:
او واخت اَرام پادشاهي رِصئن، اِلاتي اَراما قايتاردي و يهودالي‌لاري اِلاتدان قوووب چيخارتدي. اِدوملولار اِلاتا گلدئلر و بو گونه قدر اورادا ياشاييرلار.


text:
آخاز آشور پادشاهي تئگلَت‌پئلِسِرئن يانينا قاصئدلر گؤندرئب ددي: "من سنئن قولون و اوغلونام. گل، منی اوستومه هوجوم ادن اَرام و ائسرايئل پادشاهلارينين اَلئندن قورتار."


text:
آخاز ربّئن معبدئنده و سارايين خزئنه‌لرئنده تاپيلان قيزيل-گوموشو گؤتوروب آشور پادشاهينا هدئيّه گؤندردي.


text:
بونا گؤره ده آشور پادشاهي اونا قولاق آسدي: دَمَشقه هوجوم ادئب اوراني آلدي، اهالئسئني قئره اسئر آپاردي و رِصئني اؤلدوردو.


text:
آخاز پادشاه آشور پادشاهي تئگلَت‌پئلِسِرئن گؤروشويونه دَمَشقه گتدي. او، دَمَشقده اولان قوربانگاهي گؤردو، قوربانگاهين بوتون قورولوشونو و تصوئرئني کاهئن اورئيايا گؤندردي.


text:
کاهئن اورئيا پادشاه آخازين دَمَشقدن گؤندردئيي بوتون شيلره گؤره بئر قوربانگاه دوزلتدي. کاهئن اورئيا، پادشاه دَمَشقدن قاييدانا قدر بونو اتدي.


text:
قوربانگاهين اوستونده اؤز يانديرما قوربانيني و تاخيل تقدئمئني يانديردي، تؤکمه تقدئمئني تؤکدو و باريش قوربانلارينين قانيني اورايا سَپدي.


text:
ربّئن قاباغيندا اولان بورونج قوربانگاهي معبدئن قاباق طرفئندن، اؤز قوربانگاهي ائله ربّئن معبدي آراسيندان گتئردي و اونو اؤز قوربانگاهينين شئمال طرفئنه قويدو.


text:
آخاز پادشاه کاهئن اورئيايا امر ادئب ددي: "سحرئن يانديرما قوربانيني، آخشامين تاخيل تقدئملرئني، پادشاهين يانديرما قوربانيني و تاخيل تقدئملرئني، بوتون اؤلکه خالقينين يانديرما قوربانيني، تاخيل تقدئمئني و تؤکمه تقدئمئني بؤيوک قوربانگاهين اوستونده ياندير. يانديرما قوربانلارينين و آيري قوربانلارين بوتون قانيني اونون اوستونه سَپ. آنجاق بورونج قوربانگاه مصلحتلَشمک اوچون منئم اولاجاق."


text:
آخاز پادشاه پايالارين يان لؤوحه‌لرئني کَسئب پايالارين اوستوندن لَيَن‌لري گؤتوردو. حوووضو آلتيندا اولان بورونج اؤکوزلرئن اوستوندن قالديريب، بئر داش سَکئنئن اوستونه قويدو.


text:
ربّئن معبدئندن سَبّت گونو اوچون معبدده دوزَلدئلمئش اوستو اؤرتولو يولو، و پادشاهين باييرداکي گئرئش يرئني آشور پادشاهيندان اؤتري گؤتوردو.


text:
آخاز اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو خئزقئيا پادشاه اولدو.


text:
يهودا پادشاهي آخازين پادشاهليغينين اون‌ائکئنجي ائلئنده، اِلا اوغلو هوشِعَع سامئره‌ده ائسرايئل اوستونده پادشاه اولدو و دوقّوز ائل پادشاهليق اتدي.


text:
آمّا آشور پادشاهي هوشِعَعئن قصد حاضيرلاديغيندان خبردار اولدو، چونکي او هم مئصئر پادشاهي سونون يانينا قاصئدلر گؤندرمئشدي، هم ده هر ائل اولدوغو کئمي آشور پادشاهينا خراج ورمه‌مئشدي. بونا گؤره ده آشور پادشاهي اونو توتوب زئنداندا اسئر ساخلادي.


text:
آشور پادشاهي بوتون اؤلکه‌يه هوجوم گتئردي. او، سامئره‌يه ياخينلاشدي و اوراني اوچ ائل موحاصئره‌ده ساخلادي.


text:
هوشِعَعئن پادشاهليغينين دوقّوزونجو ائلئنده، آشور پادشاهي سامئره‌ني آلدي و ائسرايئللی‌لري آشور تورپاغينا اسئر آپاردي. اونلاري خِلَخده، خابور چايي ساحئلئنده‌کي گوزاندا، و ماد شهرلرئنده يِرلَشدئردي.


text:
بو ائش اونا گؤره ائسرايئل اؤولادلارينين باشينا گلدي، چونکي تاريلاري ربّئن ضئدّئنه گوناه اتمئشدئلر، او رب کي، اونلاري مئصئر پادشاهي فئرعونون اَسارتي آلتيندان، مئصئر تورپاغيندان چيخارتميشدي. ائسرايئللی‌لر آيري آللاهلارا حؤرمت اتدئلر


text:
و ربّئن ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندان قوودوغو مئلّتلرئن روسوملارينا و ائسرايئل پادشاهلارينين قويدوغو عادتلره گؤره ياشاديلار.


text:
گئزلئنده اؤز تاريلاري ربّئن ضئدّئنه دوغرو اولمايان ائشلر گؤردولر. بوندان علاوه، بوتون شهرلرئنده کشئکچي بورجوندن قالالي شهره قدر اؤزلري اوچون پرستئشگاهلار تئکدئلر.


text:
هر اوجا تپه‌نئن اوستونده، بول يارپاقلي هر آغاجين آلتيندا اؤزلري اوچون موقدّس سوتونلار و اَشِرا بوتلري برپا اتدئلر.


text:
ربّئن اونلارين قاباغيندان قوودوغو مئلّتلرئن اتدئيي کئمي، بوتون بو پرستئشگاهلاردا بوخور يانديرديلار و پئس ائشلر گؤروب ربّی قضبه گتئردئلر.


text:
رب بوتون پيغمبرلرئنئن و گؤروجولرئنئن واسئطه‌سئله ائسرايئله و يهودايا ائخطار ورئب دمئشدي: "پئس يولونوزدان دؤنون. و بوتون شرئعتده اولان امرلرئمه و قايدالاريما کي، آتالارينيزا امر اتدئم و قوللاريم پيغمبرلرئن واسئطه‌سئله سئزه گؤندردئم، عمل ادئن."


text:
آمّا اونلار بو سؤزلره قولاق آسماميشديلار و تاريلاري ربّه ائمان اتمه‌يَن آتالاري کئمي دئکباشليق اتدئلر.


text:
اونون قايدالاريني، آتالاري ائله باغلاديغي عهدئني، و اونلارا وردئيي ائخطارلاري ردّ اتدئلر. بوش شي دالينجا گدئب بوش آداملار اولدولار. رب "اطرافينيزداکي مئلّتلر کئمي اتمه‌يئن" ددئيي حالدا، اونلار کئمي رفتار اتدئلر.


text:
اؤز تاريلاري ربّئن بوتون امرلرئندن اوز دؤنده‌رئب، تؤکمه تئمثال‌لاري حتّا ائکي تؤکمه دانا بوتونو اؤزلرئنه تاري اتدئلر. اَشِرا بوتو دوزه‌لدئب بوتون گؤي جئسئملرئني پرستئش اتدئلر و بَعَله قوللوق اتدئلر.


text:
سونرا دا اوغوللاريني و قيزلاريني اوددا قوربان وردئلر، فالچيليغا و باخيجيليغا اوز گتئردئلر. ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلره اؤزلرئني ساتيب اونو قضبلَندئردئلر.


text:
بونا گؤره ده رب ائسرايئللی‌لره چوخ قضبله‌نئب، اونلاري اوز حوضوروندان آتدي. يهودا قبئله‌سئندن باشقا، هچ بئري قالمادي.


text:
يهودالي‌لار دا اؤز تاريلاري ربّئن امرلرئنه عمل اتمه‌دئلر و ائسرايئللی‌لرئن قويدوغو عادتلرله ياشاديلار.


text:
رب بوتون ائسرايئل نسلئندن اوز دؤنده‌رئب اونلاري ذلئل اتدي. اونلاري تالانچيلارين اَلئنه وردی و نهايت، اونلاري حوضوروندان اِشئيه آتدي.


text:
رب ائسرايئلي داوود سولاله‌سئندن کَسئب آتديقدا، ائسرايئللی‌لر نِباط اوغلو يَروبعامي پادشاه اتدئلر. يَروبعام اونلاري ربّئن يولوندان آزديردي و اونلارا بؤيوک گوناه اتدئردي.


text:
ائسرايئل اؤولادلاري يَروبعامين اتدئيي بوتون گوناهلارا گؤره رفتار اتدئلر و بو گوناهلاردان اَل چکمه‌دئلر.


text:
رب اؤز قولو اولان بوتون پيغمبرلر واسئطه‌سئله ددئيي کئمي، نهايت، ائسرايئللی‌لردن اوز دؤنده‌ردي. اونلار اؤز تورپاقلاريندان آشور تورپاغينا اسئر آپارديرديلار و بو گونه قدر بله‌دئر.


text:
آشور پادشاهي بابئلدن، کوتادان، عَوّادان، خَماتدان و سِفَروَيئمدن آداملار گتئرئب، ائسرايئل اؤولادلارينين يرئنه سامئره‌نئن شهرلرئنده يِرلَشدئردي. اونلار سامئره‌يه صاحئب اولدولار و اورانين شهرلرئنده ياشاديلار.


text:
اونلار اورادا ياشاماغا باشلاياندا، ربّه حؤرمت اتمه‌دئلر. رب ده آرالارينا شئرلر گؤندردي و شئرلر اونلاردان بعضي‌لرئني اؤلدوردولر.


text:
اونلار آشور پادشاهي ائله دانيشيب اونا ددئلر: "اسئر ادئب سامئره‌نئن شهرلرئنده يِرلَشدئردئيئن مئلّتلر، بو اؤلکه تاريسينين رسم-روسوملاريني بئلمئرلر. او تاري دا آرالارينا شئرلر گؤندرئب و شئرلر اونلاري اؤلدورور، چونکي بو آداملار اؤلکه تاريسينين رسم-روسوملاريني بئلمئرلر."


text:
آشور پادشاهي امر ادئب ددي: "اورادان اسئر اتدئيئنئز کاهئنلردن بئرئني گری قايتارين، گدئب اورادا ياشاسين و اؤلکه تاريسينين رسم-روسوملاريني اونلارا اؤيرَتسئن."


text:
سامئره‌دن اسئر اتدئکلري کاهئنلردن بئري گلئب بِيت ائلده ياشادي و ربّه نجه حؤرمت اتمه‌يي اونلارا اؤيرَتدي.


text:
لاکئن هر مئلّت اؤز آللاهلارينين بوتونو دوزلتدي. اونلاري ياشاديقلاري شهرلرده سامئره‌لئلرئن تئکدئکلري پرستئشگاهلارين معبدلرئنه قويدولار:


text:
عَوّه‌لئلر نئبخَز و تَرتاق بوتلرئني دوزلتدئلر. سِفَروَيئملی‌لر اوغوللاريني سِفَروَيئم آللاهلاري اَدرَم‌مِلِک و عَنَم‌مِلِک اوچون اوددا يانديريرديلار.


text:
اونلار ربّه ده حؤرمت ادئردئلر. پرستئشگاهلارين معبدلرئنده خئدمت اتمک اوچون اؤز آرالاريندان کاهئنلر سچئب قويدولار.


text:
اونلار هم ربّه حؤرمت ادئردئلر، هم ده آرالاريندان اسئر اولوندوقلاري مئلّتلرئن روسوملارينا گؤره اؤز آللاهلارينا قوللوق ادئردئلر.


text:
اونلار بو گونه قدر ده اَوّلکي روسوملارينا گؤره رفتار ادئرلر؛ و ربّه حؤرمت اتمئرلر، اونلارين قايدالارينا، حؤکملرئنه، يا دا شرئعتئنه عمل اتمئرلر. و ربّئن يعقوبون نسلئنه بويوردوغو امرلري کي، آديني ائسرايئل قويموشدو، يرئنه يتئرمئرلر.


text:
رب يعقوب اؤولادلاري ائله عهد باغلاييب، اونلارا امر ادئب دمئشدي: "باشقا آللاهلارا حؤرمت اتمه‌يئن. اونلارا باش اَيمه‌يئن، اونلارا قوللوق ادئب قوربان گتئرمه‌يئن.


text:
لاکئن او ربّه حؤرمت ادئن کي، سئزي بؤيوک قودرتي و اوزاتديغي اَلي ائله مئصئر تورپاغيندان چيخارتدي و آنجاق اونون حوضوروندا اَيئلئن و آنجاق اونا قوربان گتئرئن.


text:
سئزئن اوچون يازديغي قايدالارا، حؤکملره، قانونا و امرلره همئشه عمل ادئن و آيري آللاهلارا حؤرمت اتمه‌يئن.


text:
بلجه بو مئلّتلر هم ربّه حؤرمت ادئردئلر، هم ده اؤز بوتلرئنه قوللوق اتمئشدئلر. آتالاري نجه ادئردي، اوغوللاري و نوه‌لري ده بو گونه قدر بله ادئرلر.


text:
ائسرايئل پادشاهي اِلا اوغلو هوشِعَعئن پادشاهليغينين اوچونجو ائلئنده، آخاز اوغلو خئزقئيا يهودا اوستونده پادشاه اولدو.


text:
او، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده ائيئرمي دوقّوز ائل پادشاهليق اتدي. آناسي زِکَريا قيزي اَبي ائدي.


text:
او، پرستئشگاهلاري آرادان قالديردي، موقدّس سوتونلاري پارچا-پارچا اتدي و اَشِرا بوتونو کَسدي. موسانين دوزلتدئيي بورونج ائلاني تئکه-تئکه اتدي، چونکي ائسرايئللی‌لر اونون آديني نِخوشتان قويوب او واختا قدر اونا بوخور يانديريرديلار.


text:
خئزقئيا ائسرايئلئن تاريسي ربّه اعتئماد اتدي. اؤزوندن اَوّل و سونرا اولان بوتون يهودا پادشاهلاري آراسيندا اونون کئمئسي اولمادي.


text:
رب ده اونونلا ائدي و هارايا گدئردي، اوغور قازانيردي. خئزقئيا آشور پادشاهين ضئدّئنه عوصيان ادئب اونا قوللوق اتمکدن بويون قاچيرتدي.


text:
خئزقئيانين پادشاهليغينين دؤردونجو ائلئنده، يعني ائسرايئل پادشاهي اِلا اوغلو هوشِعَعئن پادشاهليغينين يدّئنجی ائلئنده، آشور پادشاهي شَلمَنِسِر سامئره اوستونه هوجوم ادئب اوراني موحاصئره‌يه آلدي.


text:
اوچ ائلدن سونرا شهري آلديلار. خئزقئيانين پادشاهليغينين آلتينجي ائلئنده، يعني ائسرايئل پادشاهي هوشِعَعئن پادشاهليغينين دوقّوزونجو ائلئنده سامئره آليندي.


text:
آشور پادشاهي ائسرايئللی‌لري آشور تورپاغينا اسئر آپاردي و اونلاري خِلَخده، خابور چايي ساحئلئنده‌کي گوزاندا، و ماد شهرلرئنده يِرلَشدئردي.


text:
بو ائش اونا گؤره اونلارين باشينا گلدي کي، اؤز تاريلاري ربّئن سؤزوندن ائطاعت اتمه‌دئلر و اونون عهدئني، ربّئن قولو موسانين امر اتدئيي هر شيي پوزدولار. اونلار بونا نه قولاق آسميشديلار، نه ده عمل اتمئشدئلر.


text:
خئزقئيانين پادشاهليغينين اون دؤردونجو ائلئنده، آشور پادشاهي سَنخِرئب، يهودانين بوتون قالالي شهرلرئنه هوجوم ادئب اونلاري آلدي.


text:
او واخت يهودا پادشاهي خئزقئيا لاکئشه، آشور پادشاهينا خبر گؤندرئب ددي: "تقصئرکارام، اوستومدن گری چکئل، مندن نه قدر خراج طلب اده‌سن، وره‌رم."" آشور پادشاهي يهودا پادشاهي خئزقئيادان خراج اوچون اوچ يوز تالانت گوموش و اوتوز تالانت قيزيل طلب اتدي.


text:
او واخت يهودا پادشاهي خئزقئيا ربّئن معبدئنئن قاپيلارينين و قاپي سوتونلارينين اوستونه اؤزونون اؤرتدويو قيزيلي چيخارتدي و اونو آشور پادشاهينا وردی.


text:
آشور پادشاهي تَرتاني، رَبسارئسي، رَبشاقِه‌ني لاکئشدن بؤيوک قوشونلا اورشلئمه، پادشاه خئزقئيانين يانينا گؤندردي. اونلار چيخيب اورشلئمه گلدئلر و پالتار آغاردان زمئسي يولونا، يوخاري حوووضون سو کمرئنئن يانينا قالخيب اورادا دايانديلار.


text:
اونلار پادشاهي چاغيرديلار. ساراي ريئسي خئلقئيا اوغلو اِلياقئم، مئرزه شِبنا و سالنامه‌چي آساف اوغلو يوآخ اونلارين يانينا گلدئلر.


text:
رَبشاقِه اونلارا ددي: "ائندي خئزقئيايا ديئن: «بؤيوک پادشاه، آشور پادشاهي بله ديئر: ‹نه‌يه بِل باغلاييرسان؟


text:
آيا اِله دوشونورسن کي، بومبوش سؤزلر موحارئبه اوچون تدبئر و گوج اولا بئلر؟ ائندي سن کئمه بِل باغلاييرسان کي، منئم ضئدّئمه عوصيان ادئبسن؟


text:
ائندي باخ، سن اَزئلمئش قاميش چوبوغونا، يعني مئصئره بِل باغلاييرسان. بئل کي، کئم اونا سؤيکَنسه، اوووجونا باتيب دِشَر. مئصئر پادشاهي فئرعون اونا بِل باغلايانلارين هاميسي اوچون بله‌دئر.›


text:
لاکئن اگر منه ديئرسئنئز: ‹بئز تاريميز ربّه بِل باغلاييريق.› مگر بو همئن تاري ديئلدي کي، خئزقئيا اونون پرستئشگاهلاريني و قوربانگاهلاريني آرادان قالديردي؟ مگر يهودالي‌لارا و اورشلئملی‌لره دِمه‌دي کي، ‹فقط اورشلئمده‌کي بو قوربانگاهين قاباغيندا پرستئش ادئن›؟


text:
ائندي آغام آشور پادشاهي ائله مَرج اِله: اگر سن ائکي مئن سوواري تاپا بئله‌سن، من سنه او قدر آت وره‌رم.


text:
بس نجه اده بئلرسن کي، آغامين کئچئک قولو اولان بئر باشچيني دفع ادئب دؤيوش عارابالاري و آتلي‌لار اوچون مئصئره بِل باغلاياسان؟


text:
مگر ائندي من بو يري وئران اتمه‌يه ربّئن ائسته‌يي ائله گلمه‌مئشم؟ رب منه ددي: ‹بو اؤلکه‌يه هوجوم آپار و اونو وئران ات.›»""


text:
خئلقئيا اوغلو اِلياقئم، شِبنا و يوآخ رَبشاقِه‌يه ددئلر: "خاهئش ادئرئک، بو قوللارينلا اَرامي دئلئنده دانيش، بئز بو دئلي باشا دوشوروک، دووار اوستونده‌کي خالقين اشئتدئيي يرده بئزئمله يهودي دئلئنده دانيشما."


text:
لاکئن رَبشاقِه اونلارا ددي: "مگر آغام منی گؤندرئب کي، بو سؤزلري تَکجه سنئن آغانا و سنه دِيئم، و دووار اوستونده اوتوران بو آداملارا دِمه‌يئم کي، سئزئنله بئرلئکده نجئسلرئني يِيئب سودوکلرئني ائچه‌جکلر؟""


text:
او واخت رَبشاقِه دوروب يهودي دئلئنده اوجا سَسله باغيردي: "بؤيوک پادشاهين، آشور پادشاهينين سؤزونو اشئدئن!


text:
قويمايين دا کي، خئزقئيا سئزي ربّه آرخايين ادئب دسئن: ‹رب بئزي قطعن قورتاراجاق و بو شهر آشور پادشاهينا تسلئم ادئلميه‌جک.›»


text:
اونا قولاق آسمايين! چونکي آشور پادشاهي بله ديئر: «منئمله صولح باغلايين و يانيما گلئن. هر کس اؤز اوزوم آغاجينين و اؤز انجئر آغاجينين مئيوه‌سئندن يِيئب اؤز قويوسونون سويوندان ائچسئن.


text:
سونرا من گلئب سئزي اؤلکه‌نئزه بَنزَر بئر اؤلکه‌يه، بوغدا، تزه شراب، چؤرک، اوزوم باغلاري، زيتون ياغي و بال اولان بئر تورپاغا آپارارام. بلجه اؤلمه‌يئب صاغ قالارسينيز. ‹رب بئزي قورتاراجاق› ديئب سئزي آزديران خئزقئيايا قولاق آسمايين.


text:
هاني خَماتين و اَرپادين آللاهلاري؟ هاني سِفَروَيئمئن، هِنَعئن و عئوّانين آللاهلاري؟ مگر اونلار سامئره‌ني منئم اَلئمدن قورتارديلار؟


text:
بوتون بو آللاهلاردان هانسي اؤز اؤلکه‌سئني منئم اَلئمدن قورتاردي کي، رب ده اورشلئمي منئم اَلئمدن قورتارا بئلسئن؟»""


text:
خالق ساکئت قالدي و اونون جاوابيندا هچ بئر سؤز دِمه‌دي. چونکي پادشاه امراتمئشدي: "اونا جاواب ورمه‌يئن."


text:
ساراي ريئسي خئلقئيا اوغلو اِلياقئم، مئرزه شِبنا و سالنامه‌چي آساف اوغلو يوآخ جيريلميش پالتارلاردا خئزقئيانين يانينا گلئب، رَبشاقِه‌نئن سؤزلرئني اونا چاتديرديلار.


text:
سونرا ساراي ريئسي اِلياقئمي، مئرزه شِبنايي و کاهئنلرئن آغساقّال‌لاريني چولا بورونموش حالدا آموص اوغلو پيغمبر اِشَعيانين يانينا گؤندردي.


text:
اونلار اِشَعيايا ددئلر: "خئزقئيا بله ديئر: «بو گون دارليق، تحقئر و روسوايچيليق گونودور، چونکي اوشاقلارين دوغولماسي واختي چاتيب، آنجاق دوغماغا گوج يوخدور.


text:
بلکه سنئن تارين رب رَبشاقِه‌نئن سؤزلرئني اِشئدَر، او آدامين سؤزلرئني کي، اونون آغاسي آشور پادشاهي اونو گؤنده‌رئب کي، ياشايان تاريني تحقئر اتسئن. و تارين رَب، اشئتدئيي سؤزلري توبئخ اِدَر. اونا گؤره ده قالانلار اوچون دوعا ات.»""


text:
اِشَعيا اونلارا ددي: "آغانيزا ديئن کي، رب بله ديئر: «اشئتدئيئن آشور پادشاهينين نؤکرلرئنئن سؤزلرئندن کي، اونونلا منه کوفر اتدئلر، قورخما.


text:
باخ، من اونون ائچئنه اِله بئر روح قوياجاغام کي، بئر خبر اشئدئب اؤز اؤلکه‌سئنه قاييداجاق و اؤز اؤلکه‌سئنده اونو قيلينجلا اؤلدورتدوره‌جيم.»""


text:
رَبشاقِه گری قاييديب آشور پادشاهينين لئبنا شهري اوستونه هوجوم اتدئيئني گؤردو. چونکي پادشاهين لاکئشدن گری چکئلدئيئني اشئتمئشدي.


text:
آشور پادشاهينا خبري چاتدي کي، "کوش پادشاهي تئرهاقا سنئن اوستونه ووروشماغا گلئب."" او، خئزقئيانين يانينا تزه‌دن قاصئدلر گؤندرئب ددي:


text:
"يهودا پادشاهي خئزقئيايا بله ديئن: «قويما بِل باغلاديغين تارين سني آلداديب دسئن: ‹اورشلئم آشور پادشاهينين اَلئنه ورئلميه‌جک.›


text:
باخ، اشئدئبسن کي، آشور پادشاهلاري بوتون اؤلکه‌لره نه ادئبلر، اونلاري نجه بوسبوتون وئران ادئبلر. مگر سن قورتولا بئله‌جکسن؟


text:
آتالاريمين محو اتدئکلري مئلّتلرئن، حتّا گوزانين، خارانين، رِصِفئن و تِلَسّاردا اولان عِدِنلی‌لرئن آللاهلاري مگر اونلاري قورتاردي؟


text:
خئزقئيا مکتوبو قاصئدلرئن اَلئندن آليب اوخودو. او، ربّئن معبدئنه قالخيب، مکتوبو ربّئن قاباغيندا يره سَردي.


text:
خئزقئيا ربّئن قاباغيندا دوعا ادئب ددي: "ای کَرّوبلار اوستونده اَيلَشَن ائسرايئلئن تاريسي رب! بوتون دونيا پادشاهليقلارينين تاريسي آنجاق سنسن. گؤيو و يري سن ياراديبسان.


text:
يارب، قولاق ور و اشئت. گؤزونو آچ و گؤر يارب، سَنخِرئبئن سؤزلرئنه قولاق آس کي، وار اولان تارييا کوفر اتمک اوچون گؤنده‌رئب.


text:
آللاهلاريني اودا آتديلار. چونکي اونلار تاري ديئلدئلر، ائنسانلار اونلاري آغاج و داشدان دوزلتمئشدئلر. اونا گؤره ده آرادان گتدئلر.


text:
ائندي ای تاريميز رب، يالواريرام، بئزي اونون اَلئندن قورتار و بوتون دونيا پادشاهليقلاري بئلسئنلر کي، يارب، سن، فقط سن تاريسان!""


text:
او واخت آموص اوغلو اِشَعيا خئزقئيايا خبر گؤندرئب ددي: "ائسرايئلئن تاريسي رب بله ديئر: «آشور پادشاهي سَنخِرئب باره‌ده منه اتدئيئن دوعاني اشئتدئم.»


text:
اونون ضئدّئنه ربّئن ددئيي سؤز بودور: "باکئره صَهيون قيزي، سنه خور باخيب لاغ ادئر، اورشلئم قيزي، سنئن آرخانجا باشيني تَرپه‌دئب.


text:
کئمي سؤيوب کوفر ادئبسن؟ کئمئن ضئدّئنه سَسئني قالديريبسان؟ کئمه لووغاليقلا باخيبسان؟ ائسرايئلئن موقدّسئنه!


text:
قاصئدلرئنئن واسئطه‌سئله ربّی تحقئر ادئبسن: ديئبسن: ‹چوخلو دؤيوش عارابالاريملا داغلارين زئروه‌سئنه، لوبنانين لاپ اوزاق يرلرئنه چيخديم. اوجا سئدر آغاجلاريني، سچمه شام آغاجلاريني کَسدئم، لاپ آخير مسکنئنه، ثمره‌لي ياشيل مِشه‌لرئنه چيخديم.


text:
مگر اشئتمه‌يئبسن؟ من بونو چوخ قاباق اتدئم. قدئمدن بَري اونون نقشه‌سئني چکدئم. ائندي يرئنه يتئرمئشم کي، سن قالالي شهرلري وئرانه‌لئيه چِوئره‌سن.


text:
بونا گؤره بو شهرلرئن ساکئنلري ضعئف ائدئلر، هراسا، خجالته دوشدولر. يِتئشمه‌مئشدن اوّل يانديريلان چؤل اوتو کئمي، گؤيَرتي کئمي، دامدا بؤيومه‌دن يانيب گِدن اوت کئمي اولدولار


text:
منئم ضئدّئمه حئدّتلَندئيئنه گؤره، لووغاليغين قولاغيما چاتديغينا گؤره، حالقامي بورنونا و جئلووومو آغزينا تاخاجاغام، سني گلدئيئن يوللا گری قايتاراجاغام.


text:
سنئن اوچون علامت بو اولاجاق؛ بو ائل و گلن ائل اؤزو يِتئشَن باريني ييئن، آمّا اوچونجو ائل اَکئن ادئن، بئچئن ادئن، اوزوم باغلاري ساليب اونلارين بهره‌سئني ييئن.


text:
چونکي قالانلار اورشلئمدن، خئلاص اولانلار صَهيون داغيندان چيخاجاقلار. قوشونلار ربّئنئن قيرتي بونو اده‌جک.»


text:
بونا گؤره رب آشور پادشاهي باره‌ده بله ديئر: «او بو شهره گئرميه‌جک، اورايا اوخ آتماياجاق، موقابئلئنه قالخانلا چيخماياجاق، قاباغيندا تورپاق قالاغي قورماياجاق.


text:
او گجه ربّئن مَله‌يي چيخيب آشور اوردوگاهيندا يوز هشتاد بش مئن نفري قيردي. سحر اِرکَن قالخيب گؤردولر کي، اونلارين هاميسي اؤلدورولوب.


text:
او اؤز آللاهي نئسروکون معبدئنده پرستئش اِدَرکَن، اوغوللاري اَدرَم‌مِلِک و شَرِ‌سِر اونو قيلينجلا اؤلدوردولر و آرارات اؤلکه‌سئنه قاچديلار. سَنخِرئبئن يرئنه اوغلو اِسَرخَدّون پادشاه اولدو.


text:
او گونلرده خئزقئيا اؤلومجول ناخوشلادي. آموص اوغلو پيغمبر اِشَعيا اونون يانينا گلئب ددي: "رب بله ديئر: «اِوئنئن ائشلرئنئن ترتئباتيني ات، چونکي ناخوشلوقدان صاغالماييب اؤله‌جکسن.»""


text:
"يالواريرام، يارب، يادينا سال کي، نجه سنئن قاباغيندا صالحلئک و کامئل اورَکله ياشاميشام، نجه سنئن گؤزونده ياخشي اولان ائشلراتمئشم."" خئزقئيا آجي-آجي آغلادي.


text:
"قاييت، منئم خالقيمين رهبري خئزقئيايا دِه کي، آتان داوودون تاريسي رب بله ديئر: «سنئن دوعاني اشئتدئم، گؤز ياشلاريني گؤردوم. باخ، سني صاغالداجاغام و اوچونجو گون ربّئن معبدئنه قالخاجاقسان.


text:
سنئن عؤمرونو اون بش ائل آرتيراجاغام. سني و بو شهري آشور پادشاهينين اَلئندن قورتاراجاغام، اونو اؤزوم اوچون و قولوم داوودون خاطئرئنه حئفظ اده‌جيم.»""


text:
سونرا اِشَعيا ددي: "انجئر کونده‌سي گؤتورون."" بونو گؤتوروب چئبانين اوستونه قويدولار و پادشاه صاغالدي.


text:
خئزقئيا اِشَعيادان سوروشدو: "ربّئن منی صاغالداجاغينا و اوچونجو گون ربّئن معبدئنه قالخاجاغيما علامت ندئر؟""


text:
اِشَعيا جاواب وردی: "سنه ربّئن ددئيي سؤزه عمل اده‌جيئنه علامت بودور: آيا کؤلگه اون قدم اوزانسين، و يا قيسالسين؟""


text:
پيغمبر اِشَعيا ربّی چاغيردي، رب ده آخازين تئکدئيي پئلّه‌که‌نئن اوستونه دوشَن کؤلگه‌ني اون قدم گری چکدي.


text:
او زامان بابئل پادشاهي بَلَدان اوغلو مِرودوک بَلَدان خئزقئيايا مکتوبلار و هدئيّه‌لر گؤندردي، چونکي خئزقئيانين ناخوشلاديغيني اشئتمئشدي.


text:
خئزقئيا اونلارا قولاق آسدي. او، خزئنه‌سئنده اولان بوتون شيلري، قيزيل-گوموشو، عطرئيّاتي، قئيمتلي ياغلاري، سئلاح آنبارينداکي بوتون اشيالاري اِلچئلره گؤرستدي. خئزقئيانين ساراييندا و بوتون پادشاهليغيندا اونلارا گؤرستمه‌دئيي بئر شي قالمادي.


text:
او واخت اِشَعيا پيغمبر، خئزقئيا پادشاهين يانينا گلئب اوندان سوروشدو: "بو آداملار نه ددئلر؟ سنئن يانينا هارادان گلدئلر؟" خئزقئيا ددي: "اوزاق بئر اؤلکه‌دن، بابئلدن گلدئلر."


text:
اِشَعيا سوروشدو: "سنئن ساراييندا نه گؤروبلر؟" خئزقئيا ددي: "ساراييمدا اولان بوتون شيلري گؤروبلر. خزئنه‌لرئمده اونلارا گؤرستمه‌دئيئم بئر شي قالمادي."


text:
«باخ، اله گونلر گله‌جک کي، سنئن ساراييندا اولان هر شي و آتالارينين بو گونه قدر ييغديقلاري شيلر بابئله آپاريلاجاق، هچ نه قالماياجاق.» رب ديئر.


text:
"سنئن نسلئندن اولان و سندن عمله گلن بعضی اوغوللاريني گؤتوروب آپاراجاقلار و اونلار بابئل پادشاهينين ساراييندا حرم‌آغاسي اولاجاقلار.»""


text:
سونرا خئزقئيا اِشَعيايا ددي: "ددئيئن ربّئن سؤزو ياخشي‌دير."" چونکي دوشونوردو: "هچ اولماسا منئم دؤورومده صولح و اَمئن-آمانليق اولاجاق."


text:
خئزقئيانين قالان ائشلري، اونون بوتون قووّتي، نجه حوووض و سو کمري دوزَلدئب سويو شهره گتئرمه‌سي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
مِنَسّه پادشاه اولدوغو واخت، اون ائکي ياشيندا ائدي و اورشلئمده اَلّي بش ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي خِفصئباه ائدي.


text:
مِنَسّه، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر ادئب، او مئلّتلرئن ائيرنج ائشلري کئمي اتدي کي، رب اونلاري ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندان قووموشدو.


text:
آتاسي خئزقئيانين داغيتديغي پرستئشگاهلاري تزه‌دن تئکدي. ائسرايئل پادشاهي اَخابين اتدئيي کئمي بَعَل بوتو اوچون قوربانگاهلار قوردو و اَشِرا بوتو دوزلتدي، بوتون گؤي جئسئملرئنه سجده و قوللوق اتدي.


text:
او، اوغلونو اوددا قوربان وردی، فالچيليغا مشغول اولدو، باخيجيليق ادئب جئندارلارا و روح چاغيرانلارا اوز گتئردي. او، ربّئن گؤزونده چوخلو پئس ائشلر گؤروب اونون قضبئني آلوولانديردي.


text:
دوزلتدئيي اويما اَشِرا بوتونو معبده قويدو. او معبده کي، رب داوودا و اوغلو سوليمانا دمئشدي: "بو معبدده و بوتون ائسرايئل قبئله‌لرئندن سچدئيئم اورشلئمده، اؤز آديمي ابده‌جک قوياجاغام.


text:
اگر منئم بوتون اونلارا بويوردوقلاريما و قولوم موسانين اونلارا امر اتدئيي بوتون قانونا عمل اتسه‌لر، ائسرايئللی‌لري قویمایاجاغام کی، آتالارينا وردئيئم تورپاقدان دئدَرگئن دوشسونلر."


text:
آمّا اونلار قولاق آسماديلار. مِنَسّه اونلاري اله يولدان چيخارتدي کي، ربّئن ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندا محو اتدئيي مئلّتلردن ده چوخ پئس ائشلر اتسئنلر.


text:
"ائندي کي، يهودا پادشاهي مِنَسّه بو ائيرنج ائشلري اتمکله، اؤزوندن اَوّلکي اِمورلولارين اتدئکلرئندن ده چوخ پئسلئک ادئب و بوتلري ائله يهودالي‌لاري دا گوناها چکئب،


text:
بونا گؤره ائسرايئلئن تاريسي رب ديئر: «باخ، من اورشلئمئن و يهودانين اوستونه اله بئر بلا گتئرئرم کي، اونو اشئدن هر کسئن قولاقلاري جئنگئلده‌يه‌جک.


text:
سامئره‌ني اؤلچدويوم ائپي و اَخاب نسلئنئن اوستونه چکدئيئم شاقولو، اورشلئمئن اوستونه ده چکه‌جيم. بئر نفر بوشقابي نجه سئلئب اوزو اوسته چِوئرئر، من ده اورشلئمي اله سئله‌جيم.


text:
ائرثئمئن قالانلاريندان اوز دؤندره‌جيم، اونلاري دوشمنلرئنه تسلئم اده‌جيم و دوشمنلري اونلاري سويوب تالان اده‌جکلر.


text:
چونکي گؤزومده شرارت ادئبلر و آتالارينين مئصئردن چيخديقلاري گوندن حتّا بو گونه قدر منی قضبلَندئرئبلر.»""


text:
مَنسّه ربّئن نظرئنده پئس ائشلري اده‌رک، يهودالي‌لاري گوناها باتيرماقلا بس اتمه‌دي، اورشلئمي بئر اوجدان او بئري اوجونا قدر گوناهسيز قانلارلا دا بولادي.


text:
مِنَسّه‌نئن قالان ائشلري، اتدئيي هر شي و اِله‌دئيي گوناه باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
مِنَسّه اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اؤز سارايينين باغچاسيندا، عوزّا باغچاسيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو آمون پادشاه اولدو.


text:
آمون، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي ائکي ياشيندا ائدي و اورشلئمده ائکي ائل پادشاهليق اتدي. آناسي يوطبالي خاروصون قيزي مِشول‌لِمِت ائدي.


text:
اؤلکه خالقي پادشاه آمونون ضئدّئنه قصد حاضيرلايانلارين هاميسيني قيرديلار و اونون يرئنه اوغلو يوشئياني پادشاه اتدئلر.


text:
يوشئيا، پادشاه اولدوغو واخت، سکّئز ياشيندا ائدي و اورشلئمده اوتوز بئر ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي يِدئدا ائدي، بوصقَطلي عَدايانين قيزي ائدي.


text:
يوشئيا، ربّئن گؤزونده دوغرو اولان ائشلر اتدي، هر ائشده آتاسي داوودون يولو ائله گدئب صاغا-سولا دؤنمه‌دي.


text:
يوشئيانين پادشاهليغينين اون سکّئزئنجي ائلئنده، پادشاه، مِشولّام اوغلو اَصَليا اوغلو مئرزه شافاني ربّئن معبدئنه گؤندرئب ددي:


text:
"باش کاهئن خئلقئيانين يانينا گت. قوي او، ربّئن معبدئنه گتئرئلَن پولو کي، قاپيدا دوران کشئکچئلر خالقدان ييغيبلار، تَره‌زئده چکسئن.


text:
اونو ربّئن معبدئنئن ائشئنه نظارت ادنلره ورسئنلر. اونلار دا پولو ربّئن معبدئنده اولان ائشچئلره ورسئنلر کي، معبدي تعمئر اتسئنلر؛


text:
باش کاهئن خئلقئيا مئرزه شافانا ددي: "ربّئن معبدئنده شرئعت کئتابيني تاپميشام."" خئلقئيا کئتابي شافانا وردی و شافان اونو اوخودو.


text:
مئرزه شافان پادشاهين يانينا گلدي و اونا خبر گتئرئب ددي: "قوللارين معبدده تاپيلان پولو بوشالتديلار و اونو ربّئن معبدئنئن ائشئنه نظارت ادنلره وردئلر."


text:
مئرزه شافان پادشاها بونو دا خبر ورئب ددي: "کاهئن خئلقئيا منه بئر کئتاب ورئب."" شافان اونو پادشاهين حوضوروندا اوخودو.


text:
پادشاه کاهئن خئلقئيايا، شافان اوغلو اَخئقاما، مئکايا اوغلو عَکبورا، مئرزه شافانا و پادشاهين خئدمتچئسي عَسايايا امر ادئب ددي:


text:
"گدئن، تاپيلميش بو کئتابين سؤزلرئنه گؤره منئم اوچون، خالق اوچون، و بوتون يهودا اوچون ربدن مصلحت آلين، چونکي ربّئن بئزئم ضئدّئمئزه آلوولانميش قضبي بؤيوکدور. اونا گؤره کي، آتالاريميز کئتابين بوتون سؤزلرئنه قولاق آسماييبلار و اورادا بئزئم اوچون يازيلميش بو شيلره عمل اتمه‌يئبلر."


text:
کاهئن خئلقئيا، اَخئقام، عَکبور، شافان و عَسايا نَبئيّه خولدانين يانينا گتدئلر. او، خَرخَس اوغلو تئقوا اوغلو پالتارلارا باخان شَلّومون آروادي ائدي و اورشلئمده ائکئنجي محلّه‌ده ياشاييردي. اونلار اونونلا صؤحبت اتدئلر.


text:
رب بله ديئر: ‹من بو يره و بورادا ياشايانلارين اوستونه بلا گتئرئرم، بوتون او بلالاري کي، يهودا پادشاهي اوخويوب.


text:
چونکي اونلار منی ترک ادئبلر و آيري آللاهلارا بوخور يانديريب بوتون عمل‌لري ائله منی قضبلَندئرئبلر. بونا گؤره ده بو يرئن ضئدّئنه قضبئم آلوولاناجاق و سؤنميه‌جکدئر.›»


text:
آنجاق ربدن مصلحت آلماق اوچون سئزي گؤنده‌رن يهودا پادشاهينا ديئن کي، ائسرايئلئن تاريسي رب اشئتدئيئن سؤزلر باره‌ده بله ديئر:


text:
«چونکي منئم بو يرئن و اورادا ياشايانلارين حاقّيندا ‹وئرانه‌لئک و لعنت اولسون› ددئيئم سؤزو اشئدنده اوره‌يئن يومشالدي و ربّئن قاباغيندا اؤزونو آلچالتدين، پالتاريني جيريب حوضورومدا آغلادين. بونا گؤره ده من سني اشئتمئشم.» رب بله بويورور.


text:
«باخ، من ده سني آتالارينا قوشاجاغام، راحاتليق ائچئنده اؤز قبرئنه قويولاجاقسان و بو يرئن اوستونه گتئره‌جيئم بوتون بلاني گؤزلرئن گؤرميه‌جک.»" اونلار بو خبري پادشاها چاتديرديلار.


text:
پادشاه و اونونلا بئرلئکده بوتون يهودا آداملاري و اورشلئمده ياشايانلار، کاهئنلر، پيغمبرلر و بؤيوکدن کئچئيه قدر بوتون خالق ربّئن معبدئنه گتدئلر. پادشاه، ربّئن معبدئنده تاپيلميش عهد کئتابينين بوتون سؤزلرئني اونلارا اوخودو.


text:
پادشاه سوتونون يانيندا داياندي. او، ربّئن قاباغيندا عهد باغلادي کي، ربّئن يولو ائله گدئب اونون امرلرئنه، شهادتلرئنه، قايدالارينا بوتون قلبي، بوتون جاني ائله عمل اتسئن و بو کئتابدا يازيلميش عهدئن سؤزلرئني يرئنه يتئرسئن. بوتون خالق دا عهد باغلادي.


text:
پادشاه باش کاهئن خئلقئيايا، کؤمکچي کاهئنلره و قاپيدا دوران کشئکچئلره امر اتدي کي، بَعَل، اَشِرا و بوتون گؤي جئسئملري اوچون دوزَلدئلمئش شيلرئن هاميسيني ربّئن معبدئندن چيخارتسينلار. اونلاري اورشلئمئن اِشئيئنده اولان قئدرون دره‌سئنده‌کي زمئلرده يانديردي و کول‌لرئني بِيت ائله آپاردي.


text:
او، بوتپرست کاهئنلري کي، يهودا پادشاهلاري اونلاري يهودا شهرلرئنده و اورشلئمئن اطرافيندا اولان پرستئشگاهلاردا بوخور يانديرماق اوچون قويموشدولار، ائشدن برکنار اتدي. بَعَله، گونشه، آيا، بورجلره، بوتون گؤي جئسئملرئنه بوخور يانديرانلاري دا ائشدن چيخارتدي.


text:
اَشِرا بوتونو ربّئن معبدئندن اورشلئمئن کنارينا، قئدرون دره‌سئنه چيخارتدي. اونو قئدرون دره‌سئنده يانديردي، اَزئب توز اتدي و توزونو عوام آداملارين قبئرلري اوستونه سَپدي.


text:
ربّئن اِوئنده معبد فاحئشه‌لئيي ائله مشغول اولان کئشئلرئن اِولرئني داغيتدي. آروادلار اورادا اَشِرا بوتو اوچون قوماشلار توخويوردولار.


text:
يوشئيا يهودا شهرلرئندن بوتون کاهئنلري چاغيريب گتئرتدي، گِبَعدن بئرشئباعا قدر بو کاهئنلرئن بوخور يانديرديقلاري پرستئشگاهلاري نجئس اتدي. شهر ريئسي يوشَعئن دروازاسينين گئره‌جک يرئنده، سول طرفده اولان شهر دروازاسينداکي پرستئشگاهلاري داغيتدي.


text:
لاکئن پرستئشگاهلارين کاهئنلري اورشلئمده ربّئن قوربانگاهينا قالخماديلار، آمّا قارداشلاري ائله بئرلئکده ماياسيز چؤرک يدئلر.


text:
يوشئيا، بِن‌هئنّوم دره‌سئنده اولان توفِتي نجئس اتدي کي، هچ کس اوغلونو و يا قيزيني مولِک اوچون اوددا قوربان اتمه‌سئن.


text:
او، ربّئن معبدئنئن گئرئشئنه، ساراي خئدمتچئسي نَتَن‌مِلِکئن حَيَطده اولان اوتاغينا، يهودا پادشاهلارينين گونشه وقف اتدئکلري آتلارين گتئرئلمه‌سئنه آخير قويدو و گونشه وقف ادئلمئش عارابالاريني اوددا يانديردي.


text:
آخازين يوخاري اوتاغينين داميندا يهودا پادشاهلارينين دوزلتدئيي قوربانگاهلاري و ربّئن معبدئنئن ائکي حَيَطئنده مِنَسّه‌نئن دوزلتدئيي قوربانگاهلاري دا پادشاه داغيتدي. اونلاري اورادا اَزدي و توزلاريني قئدرون دره‌سئنه آتدي.


text:
اورشلئمئن شرق طرفئنده، هلاک داغينين جنوب طرفئنده صئدونلولارين ائيرنج بوتو عَشتورِت، موآبلي‌لارين ائيرنج بوتو کِموش و عَمّونلولارين ائيرنج بوتو مئلکوم اوچون ائسرايئل پادشاهي سوليمانين دوزلتدئيي پرستئشگاهلاري، پادشاه نجئس اتدي.


text:
او، موقدّس سوتونلاري تئکه-تئکه اتدي، اَشِرا بوتلرئني کَسدي و اونلارين يرلرئني ائنسان سوموکلري ائله دولدوردو.


text:
همچئنئن بِيت ائلده اولان قوربانگاهي و ائسرايئله گوناه اتدئرمئش نِباط اوغلو يَروبعامين دوزلتدئيي پرستئشگاهي داغيتدي. او قوربانگاه و پرستئشگاهي داغيتدي، داشلاريني ييخدي و اَزئب توز اتدي، اَشِرا بوتونو ده يانديردي.


text:
يوشئيا دؤنوب موقابئلئنده‌کي داغدا اولان قبئرلري گؤردو و آدام گؤنده‌رئب سوموکلري قبئرلردن گؤتوردو. بو ائشلري قاباقجادان اعلان ادن تاري آدامينين ددئيي ربّئن سؤزونه گؤره، اونلاري قوربانگاه اوستونده يانديريب اونو نجئس اتدي.


text:
سونرا يوشئيا سوروشدو: "بورادا گؤردويوم يادبود موجسّمه‌سي ندئر؟" شهرئن آداملاري اونا ددئلر: "يهودادان گلن تاري آدامينين قَبري‌دئر. او، بِيت ائلده‌کي قوربانگاهينين ضئدّئنه سنئن اتدئيئن بو ائشلري قاباقجادان دمئشدي."


text:
او ددي: "اونا توخونمايين، هچ کَسئن اونون سوموکلري ائله ائشي اولماسين."" بلجه اونون و سامئره‌دن گلمئش اولان پيغمبرئن سوموکلرئنه توخونماديلار.


text:
يوشئيا سامئره شهرلرئنده اولان بوتون پرستئشگاهلاردا اولان اِولري آرادان قالديردي. ائسرايئل پادشاهلاري بو اِولري تئکئب ربّی قضبلَندئرمئشدئلر. او، بِيت ائلده اتدئيي بوتون ائشلري بو يرلرده ده اتدي.


text:
يوشئيا قوربانگاهلارين اوستونده، همئن پرستئشگاهلارداکي بوتون کاهئنلري قوربان گتئردي و اونلارين اوستونده ائنسان سوموکلري يانديردي. سونرا اورشلئمه قاييتدي.


text:
پادشاه بوتون خالقا امر ادئب ددي: "بو عهد کئتابيندا يازيلديغي کئمي تارينيز رب اوچون پاسخا بايراميني کچئردئن."


text:
ائسرايئله حؤکم ادن داورلرئن دؤوروندن بَري، ائسرايئل و يهودا پادشاهلارينين بوتون دؤورو بويو پاسخا بايرامي بله کچئرئلمه‌مئشدي.


text:
بوندان باشقا، يوشئيا ربّئن معبدئنده کاهئن خئلقئيانين تاپديغي کئتابدا يازيلان شرئعتئن سؤزلرئنه عمل ادئب جئندارلاري و اووسونچولاري، اِو بوتلرئني و آيري بوتلري، يهودا اؤلکه‌سئنده و اورشلئمده گؤزونه دَيَن بوتون ائيرنج شيلري محو اتدي.


text:
موسانين بوتون شرئعتئنه گؤره بوتون قلبي، بوتون جاني، بوتون گوجو ائله اونون کئمي ربّه اوز توتان بئر پادشاه نه اوندان اوّل، نه ده اوندان سونرا اولدو.


text:
آمّا رب يهودانين ضئدّئنه آلوولانان بؤيوک قضبئندن دؤنمه‌دي، چونکي مِنَسّه‌ ربّی بوتون اتدئکلري عمل‌لري ائله قضبلَندئرمئشدي.


text:
رب ددي: "ائسرايئلي حوضورومدان ردّ اتدئيئم کئمي، يهوداني دا ردّ اده‌جيم. سچدئيئم شهر اورشلئمدن و "آديم اورادا اولاجاق" دِدئيئم معبددن اوز دؤندره‌جيم."


text:
يوشئيانين قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
اونون دؤورونده مئصئر پادشاهي فئرعون نِکو، فَرات چايينا طرف آشور پادشاهينين کؤمَيئنه گلدي. يوشئيا پادشاه اونون پئشوازينا چيخدي. فئرعون نِکو يوشئيا ائله مِگئدّودا راستلاشيب اونو اؤلدوردو.


text:
نؤکرلري اونون جسدئني مِگئدّودان گؤتوروب دؤيوش عاراباسي ائله اورشلئمه گتئردئلر و اؤز قبرئنده باسديرديلار. اؤلکه‌ خالقي يوشئيانين اوغلو يِهوآخازي گؤتوروب مسح اتدئلر و اونو آتاسينين يرئنه پادشاه اتدئلر.


text:
يِهوآخاز، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي اوچ ياشيندا ائدي و اورشلئمده اوچ آي پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي خَموطَل ائدي. او لئبنالي اِرِميا‌نين قيزي ائدي.


text:
فئرعون نِکو خَمات تورپاغينداکي رئبلادا اونو اسئر آلدي کي، اورشلئمده پادشاهليق اده بئلمه‌سئن. او، اؤلکه اوستونه بئر تالانت قيزيل و يوز تالانت گوموش مئقداريندا خراج قويدو.


text:
فئرعون نِکو يوشئيانين اوغلو اِلياقئمي آتاسي يوشئيانين يرئنه پادشاه اتدي و اونون آديني دَيئشدئرئب يِهوياقئم قويدو. آمّا يِهوآخازي گؤتوروب آپاردي. يِهوآخاز مئصئره گلئب اورادا اؤلدو.


text:
بلجه يِهوياقئم فئرعونا قيزيل-گوموش وردی و اؤلکه اوستونه ورگي قويدو کي، فئرعونون امر اتدئيي قدر گوموش ورسئن. او، اؤلکه خالقيندان هر کسه تعيئن اولونموش مبلغه گؤره قيزيل-گوموش آلدي کي، فِرعون نِکويا ورسئن.


text:
يِهوياقئم، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون بئر ائل پادشاهليق اتدي. آناسي رومالي پِدايا‌نين قيزي ائدي، آدي زِبئدا.


text:
يِهوياقئمئن دؤورونده بابئل پادشاهي نَبوکَدنِصّر اونون اوستونه هوجوم اتدي. يِهوياقئم اوچ ائل اونا قول اولدو؛ آمّا سونرا بويون قاچيرديب اونون ضئدّئنه عوصيان اتدي.


text:
رب اونون ضئدّئنه کَلدانئلرئن، اَراملي‌لارين، موآبلي‌لارين و عَمّونلولارين دسته‌لرئني گؤندردي. بلجه او دا اونلاري يهودانين اوستونه گؤندردي کي، اوراني محو اتسئنلر. نجه کي، رب اؤز قوللاري پيغمبرلر واسئطه‌سئله دمئشدي.


text:
حقئقتن، ربّئن سؤزونه گؤره يهودانين باشينا بو ائش گلدي کي، مِنَسّه‌نئن اتدئيي بوتون گوناهلاردان اؤتري رب اونلاري اؤز حوضوروندان ردّ اتسئن.


text:
تؤکدويو گوناهسيز قان اوچون ده. چونکي او، اورشلئمي گوناهسيز قانلا دولدوردو و رب ائستمه‌دي کي، باغيشلاسين.


text:
يِهوياقئمئن قالان ائشلري و اتدئيي هر شي باره‌ده مگر يهودا پادشاهلارينين سالنامه‌لر کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
مئصئر پادشاهي بئر داها اؤز اؤلکه‌سئندن کنارا چيخمادي، چونکي مئصئر دره‌سئندن فَرات چايينا قدر مئصئر پادشاهينين اَوّللر ائشغال اتدئيي هر يري، بابئل پادشاهي توتموشدو.


text:
يِهوياکئن، پادشاه اولدوغو واخت، اون سکّئز ياشيندا ائدي و اورشلئمده اوچ آي پادشاهليق اتدي. آناسي اورشلئملي اِلناتانين قيزي ائدي، آدي نِخوشطا.


text:
يهودا پادشاهي يِهوياکئن آناسي، اعيانلاري، ريئسلري و ساراي خئدمتچئلري ائله بئرلئکده بابئل پادشاهينا تسلئم اولدو. بلجه بابئل پادشاهي اونو پادشاهليغينين سکّئزئنجي ائلئنده اسئر آلدي.


text:
او ربّئن معبدئنئن و پادشاه سارايينين خزئنه‌لرئني اورادان چيخارتدي. ائسرايئل پادشاهي سوليمانين ربّئن معبدي اوچون دوزلتدئيي بوتون قيزيل شيلري تئکه-تئکه اتدي، نجه کي، رب دمئشدي.


text:
او بوتون اورشلئملی‌لري، بوتون ريئسلري، ائگئد آداملارين هاميسيني، جَمي اون مئن نفري و بوتون اوستالارلا دمئرچئلري اسئر اتدي. اؤلکه‌ده لاپ يوخسول خالقدان باشقا، هچ کس قالمادي.


text:
يِهوياکئني ده بابئله اسئر آپاردي. پادشاهين آناسيني، آروادلاريني، ساراي خئدمتچئلرئني و اؤلکه‌نئن آدلي-سانلي آداملاريني اورشلئمدن اسئر ادئب بابئله آپاردي.


text:
بابئل پادشاهي بوتون دؤيوشچولري کي، ساييدا يدّي مئن نفر ائدئلر، مئن نفر اوستاني و دمئرچئني، موحارئبه‌ده ائش گؤرَن بوتون باجاريقلي آداملاري اسئر ادئب بابئله گتئردي.


text:
صئدقئيا، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بئر ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون بئر ائل پادشاهليق اتدي. آناسي لئبنالي اِرِميا‌نين قيزي خَموطَل ائدي.


text:
حقئقتن، ربّئن قضبئنه گؤره اورشلئمئن و يهودانين باشينا بو ائش گلدي و رب اونلاري اؤز حوضوروندان آتدي. صئدقئيا بابئل پادشاهينين ضئدّئنه عوصيان اتدي.


text:
صئدقئيانين پادشاهليغينين دوقّوزونجو ائلئنده، اونونجو آيين اونونجو گونو بابئل پادشاهي نَبوکَدنِصّر بوتون قوشونو ائله اورشلئمئن اوستونه هوجوم اتدي، اورايا ضئدّ اوردوگاه قوردو و اطرافيندا موحاصئره دوواري دوزلتدي.


text:
همئن واخت شهرئن دووارلاريندا دَلئک آچيلدي. گجه ائکن کَلدانئلر شهرئن اطرافيندا اولاندا پادشاه و بوتون دؤيوشچولر پادشاه باغچاسينين يانيندا اولان ائکي دووار آراسينداکي دروازادان چيخيب عَرَبا اوواسينا گدن يوللا گتدئلر.


text:
آنجاق کَلدانئلرئن قوشونو پادشاهي تعقئب اتدي و اَرئحا اووالاريندا اونا چاتدي. پادشاهين بوتون قوشونو اونو ترک ادئب داغيلميشدي.


text:
صئدقئيانين اوغوللاريني اونون گؤزو قاباغيندا اؤلدوردولر، اؤزونون ده گؤزلرئني چيخارتديلار و زنجئرله‌يئب بابئله آپارديلار.


text:
بابئل پادشاهي نَبوکَدنِصّرئن پادشاهليغينين اون دوقّوزونجو ائلئنده، بشئنجي آيين يدّئنجی گونو نِبوزَره‌دان کي، بابئل پادشاهينين اعياني اولان کشئکچئلر ريئسي ائدي، اورشلئمه گلدي.


text:
او، ربّئن معبدئنه، پادشاه سارايينا، اورشلئمده‌کي بوتون اِولره اود ووروب بوتون اَساس بئنالاري يانديردي.


text:
کشئکچئلر ريئسي نِبوزَره‌دان شهرده قالان خالقي، بابئل پادشاهينين طرفئنه کِچَن فرارئلري و باشقا اهالئني اسئر اتدي.


text:
آنجاق او، باغچيليق و اَکئنچئلئک اتمک اوچون اؤلکه‌ده‌کي لاپ يوخسوللارين بئر حئصّه‌سئني اورادا ساخلادي.


text:
کَلدانئلر ربّئن معبدئنده اولان بورونج سوتونلاري، پايالاري و بورونج حوووضو پارچالاييب، بورونج‌لرئني بابئله آپارديلار.


text:
عئبادت زاماني ائشله‌دئلن خَکَندازلاري، کورَکلري، پئلته ماشالاري، قاشيقلاري و بوتون بورونج قابلاري گؤتوروب آپارديلار.


text:
ربّئن معبدي اوچون سوليمانين دوزلتدئيي ائکي سوتوندا، حوووضدا و پايالاردا اولان بوتون بورونجون آغيرليغي حسابا گلمزدي.


text:
بئر سوتونون بويو اون‌سکّئز قولاچ ائدي و اوستونده بورونج بئر باشليق وار ائدي. باشليغين بويو اوچ قولاچ ائدي. بو باشليغين اطرافيندا حؤرمه تور و نارلار وار ائدي. هر شي بورونجدن دوزَلدئلمئشدي. او بئري سوتون دا حؤرمه تورلا بئرلئکده بو جور ائدي.


text:
شهرده قالان دؤيوشچولرئن سرکرده‌سئني، پادشاهين مصلحتچئلرئندن شهرده اولان بش نفري، اؤلکه خالقيني قوشونا يازان سرکرده‌نئن مئرزه‌سئني و اؤلکه خالقيندان شهرده قالان آلتميش نفري اسئر توتدو.


text:
بابئل پادشاهي خَمات تورپاغيندا اولان رئبلادا اونلاري اؤلدوردو. بلجه يهودا خالقي اؤز اؤلکه‌سئندن اسئر اولوندو.


text:
يهودا اؤلکه‌سئنده بابئل پادشاهي نَبوکدنِصّرئن توخونماديغي قالان خالقا گلئنجه، پادشاه شافان اوغلو اَخئقام اوغلو گِدَلياني اونلارين اوستونده والي قويدو.


text:
بابئل پادشاهينين گِدَلياني والي قويدوغونو اشئتدئکده، بوتون قوشون باشچيلاري و اونلارين آداملاري–نِتَنيا اوغلو اِسماعئل، قارِاَخ اوغلو يوخانان، نِطوَفالي تَنخومِت اوغلو سِرايا، بئر مَعَکالينين اوغلو يَعَزنيا و اونلارين دؤيوشچولري مئصپا‌يا، گِدَليانين يانينا گلدئلر.


text:
گِدَليا اونلارين اؤزلرئنه و آداملارينا آند ائچئب ددي: "کَلدانئلرئن نؤکرلرئندن قورخمايين. اؤلکه‌ده قاليب بابئل پادشاهينا قوللوق ادئن. بله اده‌سئنئز، سئزئن اوچون ياخشي اولار."


text:
يدّئنجی آيدا پادشاه نسلئندن اولان اِلئشاماع اوغلو نِتَنيا اوغلو اِسماعئل اون نفرله بئرلئکده گلئب گِدَلياني اؤلدوردو. اونلار مئصپا‌دا گِدَليانين يانيندا اولان يهودالي‌لاري و کَلدانئلري ده اؤلدوردولر.


text:
يهودا پادشاهي يِهوياکئنئن اسئرلئکده اولماغينين اوتوز يدّئنجی ائلئنده اِوئل مِرودَک بابئل پادشاهي اولدو. همئن ائلئن اون‌ائکئنجي آيينين ائيئرمي يدّئنجی گونو اِوئل مِرودَک يهودا پادشاهي يِهوياکئني زئنداندان آزاد اتدي.


text:
اونونلا مهرئبانليقلا صؤحبت اتدي و اونون اوچون بابئلده‌کي قاباقکي پادشاهلارين تختلرئندن داها اوستون بئر تخت قويدوردو.


text:
يِهوياکئن حَبسخانا پالتارلاريني اَينئندن چيخارتدي. او ياشاديغي مودّتده پادشاهين سوفره‌سئنده يمک يئيَردي.


text:
عِبِرئن ائکي اوغلو اولدو: بئرئنئن آدي پِلِگ ائدي، چونکي اونون دؤورونده ير اوزو بؤلوندو. قارداشينين آدي يوقتان ائدي.


text:
ائبراهئمئن جارئيه‌سي قِطورانين دوغدوغو اوغوللار بونلاردير: زئمران، يوقشان، مِدان، مئديان، يئشباق و شواَخ. يوقشانين اوغوللاري: شِبا و دِدان.


text:
مئديانين اوغوللاري: عِفا، عِفِر، خَنوخ، اَبئداع و اَلدَعه. بونلارين هاميسي قِطورانين اؤولادلاري‌دير.


text:
ائسرايئللی‌لره بئر کس پادشاهليق اتمه‌دن قاباق، اِدوم اؤلکه‌سئنده پادشاهليق ادن آداملار بونلارديرلار: بِعور اوغلو بِلَع. اونون شهري دئنهابا ائدي.


text:
خوشام اؤلدو و اونون يرئنه موآب تورپاغيندا مئديانلي‌لاري قيران بِدَد اوغلو هَدَد پادشاه اولدو. اونون شهري عَوئت ائدي.


text:
بَعَل‌خانان اؤلدو و اونون يرئنه هَدَد پادشاه اولدو. اونون شهري پاعي ائدي. اونون آروادينين آدي مِزاحاب قيزي مَطرِد قيزي مِهِته‌بِل ائدي.


text:
يهودانين اوغوللاري: عِر، اونان و شِلا. اونون بو اوچ اوغلو کَنَعانلي بَتشوعه‌دن دوغولدو. يهودانين ائلک اوغلو عِر ربّئن گؤزونده پئس آدام ائدي، اونا گؤره ده رب اونو اؤلدوردو.


text:
خِصرون اوغلو کالئبئن آروادي عَزوبا و يِرئعوت اونا اؤولادلار دوغدولار. کالئبئن عَزوبا‌دان اولان اوغوللاري بونلاردير: يِشِر، شوباب و اَردون.


text:
بوندان سونرا خِصرون، آلتميش ياشيندا ائکَن، گئلعادين آتاسي اولان ماکئرئن قيزيني آرواد آلدي؛ او، خِصرونا سِگوبو دوغدو.


text:
آمّا گِشور و اَرام اونلاردان ياعئرئن شهرلرئني آلديلار، بوندان علاوه، قِناتي و اونون قصبه‌لرئني ده آلديلار. جَمئسي آلتميش شهري آلديلار. بونلارين هاميسي گئلعادين آتاسي ماکئرئن نسئل‌لري ائدي.


text:
خِصرون کالئب اِفراتادا اؤلدوکدن سونرا، خِصرونون آروادي اَبئيا اونا تِقوعه‌نئن قوروجوسو اَشخورو دوغدو.


text:
شِشانين اوغوللاري يوخ ائدي، فقط قيزلاري وار ائدي. شِشانين بئر مئصئرلي قولو وار ائدي، اونون آدي يَرخاع ائدي.


text:
او، هم ده، مَدمَنّا‌نين آتاسي شَعَفي، مَکبِنانين و گئبعانين آتاسي شِواني دوغدو. کالئبئن قيزي عَکسا ائدي.


text:
بونلار کالئبئن نسئل‌لري ائدئلر. اِفراتانين ائلک اوغلو خورون اوغوللاري بونلاردير: قئريَت‌يِعه‌رئمئن آتاسي شوبال،


text:
قئريَت‌يِعه‌رئمئن نسئل‌لري: يِتِرلی‌لر، پوتلولار، شومالي‌لار، مئشرالي‌لار. بونلارين آراسيندان صورعالي‌لار و اِشتااول‌لولار چيخديلار.


text:
سَلمانين نسئل‌لري: بِيت‌لِخِملی‌لر، نِطوَفالي‌لار، عَطروت بِيت يوآبلي‌لار، مانه‌خَتلی‌لرئن ياريسي و صورعئلئلر.


text:
يَعبِصده ياشايان مئرزه‌لرئن نسئل‌لري: تئرعالي‌لار، شئمعاتلي‌لار، سوکاتلي‌لار. بونلار بِيت رِکابين آتاسي خَمّتئن نسلئندن اولان قئنلی‌لردئرلر.


text:
داوودون خِبروندا دوغولان اوغوللاري بونلاردير: ائلک اوغلو يِزرِعِللي اَخئنوعَمدن دوغولان اَمنون، ائکئنجئسي کَرمِل‌لي اَبئگائلدن دوغولان داني‌اِل،


text:
اوچونجوسو گِشور پادشاهي تَلمه‌يئن قيزي مَعَکادان دوغولان اَبشالوم، دؤردونجوسو خَگّئتدن دوغولان اَدونئيا،


text:
داوودون بو آلتي اوغلو خِبروندا دوغولدو. داوود اورادا يدّي ائل آلتي آي پادشاهليق اتدي. اورشلئمده ده اوتوز اوچ ائل پادشاهليق اتدي.


text:
داوودون اورشلئمده دوغولان اوغوللاري بونلاردير: عَمّي‌اِلئن قيزي بَتشوعه‌دن دوغولان دؤرد اوغلو: شئمعا، شوباب، ناتان و سوليمان؛


text:
جارئيه‌لرئندن دوغولان اوغوللاريندان باشقا، بوتون بونلار داوودون اوغوللاري ائدي. تامار دا اونلارين باجيسي ائدي.


text:
پِدايا‌نين اوغوللاري: زِروبّابِل و شئمعي. زِروبّابِلئن اوغوللاري: مَشولّام و خَنَنيا، اونلارين باجيسي شِلومئت،


text:
حَنَنيانين نسئل‌لري: پَلَطيا، يِشعَيا، رِفايانين اوغوللاري، اَرنانين اوغوللاري، عوبَديانين اوغوللاري، شِکَنيانين اوغوللاري.


text:
شوبالين اوغلو رِآيادان يَخَت، يَخَتدن ده اَخومه‌ي و لاهَد گلدي. بونلار صورعالي‌لارين نسئل‌لري ائدئلر.


text:
پِنوعِلدن گِدور، عِصِردن ده خوشا گلدي. بونلار بِيت‌لِخِمئن قوروجوسو اِفراتا‌نين ائلک اوغلو خورون اؤولادلاري‌ديرلار.


text:
نَعَرا اونا بونلاري دوغدو: اَخوزّام، خِفِر، تِماني و هااَخَشطاري. بونلار نَعَرانين اوغوللاري ائدئلر.


text:
يَعبِص قارداشلاريندان داها حؤرمتلي ائدي. آناسي اونون آديني يَعبِص قويموشدو، چونکي دمئشدي: "اونو آغري ائله دوغدوم."


text:
يَعبِص ائسرايئلئن تاريسيني چاغيريب ددي: "کاش سن منه حقئقتن برکت وره‌يدئن و تورپاقلاريمي گِنئشلَندئره‌يدئن، کاش کي، اَلئن منئمله اولايدي و منی شَردن قورويايدين کي، عذاب چکمه‌يئم."" تاري دا ائسته‌دئيي هر شيي اونا وردی.


text:
عوفرانين قوروجوسي اولان مِعونوته‌ي. سِرايادان گِخَراشئم آتاسي يوآب گلدي. بو شهرئن ساکئنلري اوستالار اولدوغونا گؤره بله آدلانيرديلار.


text:
عِزرانين اوغوللاري: يِتِر، مِرِد، عِفِر، يالون. مِرِدئن آرواد آلديغي فئرعون قيزي بئتيانين اوغوللاري: مئريام، شَمّه‌ي و اِشتِموعَعئن آتاسي يئشبَخ.


text:
يهودالي آروادي دا بونلاري دوغدو: گِدورون قوروجوسو يِرِد، سوکونون قوروجوسو خِبِر و زانواَخئن قوروجوسو يِقوتي‌اِل.


text:
نَخَمئن باجيسي حودئيانين آروادي ائدي. اونون اوغوللاريندان گَرملي قِعئلا و مَعَکالي اِشتِموعَعئن گلدي.


text:
يهودانين اوغلو شِلانين نسئل‌لري: لِکانين آتاسي عِر، مارِشانين آتاسي لَعه‌دا و بِيت‌ اَشبِعَعده اولان نازئک کتان توخويانلارين نسئل‌لري،


text:
يوقئم و کوزِبالي‌لار، يوآش و ساراف کي، موآبدا و ياشوبي لِخِمده حؤکمدارليق ادئردئلر. بو، قدئم حادئثه‌لردئر.


text:
اونلار کوزه‌گَر ائدئلر، نِتاعئمده و گِدِرادا ياشاييرديلار. پادشاه اوچون ائش گؤره‌رک اورادا قالديرديلار.


text:
شئمعئنئن اون آلتي اوغلو و آلتي قيزي وار ائدي، لاکئن قارداشلارينين اوغوللاري چوخ ديئلدي و اونلارين بوتون نسلی يهودا اوغوللاري قدر چوخالمادي.


text:
بِيت مَرکابوت، خَصَر سوسئم، بِيت بئري و شَعَرايئم. داوودون پادشاهليق اتدئيي دؤوره قدر اونلارين شهرلري بونلار ائدي.


text:
بو قصبه‌لرئن اطرافيندا بَعَله قدر اولان بوتون کَندلر ده اونلارين ياشاديقلاري يرلر ائدي. اونلارين نسئل شجره‌سي بله‌دئر:


text:
بول و ياخشي اوتلاق تاپديلار، اؤلکه ده گِنئش، ساکئت و دئنج ائدي. اونلاردان قاباق اورادا خاملي‌لار ياشاييردي.


text:
بو آدلاري يازيلانلار، يهودا پادشاهي خئزقئيانين دؤورونده گلئب، اؤز چاديرلاريندا اولان خاملي‌لار و اورادا اولان مِعونلولاري قيرديلار. اونلاري کامئل محو ادئب يرلرئنده ياشاديلار، چونکي اورادا سورولري اوچون اوتلاق وار ائدي. بو گونه قدر ده بله‌دئر.


text:
همئن شئمعونلولاردان بش يوز نفر سِعئر داغينا گتدئلر. يئشئعئن اوغوللاري پِلَطيا، نِعَر‌يا، رِفايا و اوزّي‌اِل اونلارا باشچيليق ادئردي.


text:
ائسرايئلئن ائلک اوغلو رِعوبئن ائدي، آمّا آتاسينين ياتاغيني نجئسله‌دئيي اوچون اونون ائلک اوغوللوق حاقّي ائسرايئلئن اوغلو يوسئفئن نسلئنه ورئلدي و رِعوبئنئن نسلی شجره‌ده ائلک اوغول کئمي ساييلمادي.


text:
آنجاق يهودا قارداشلاري آراسيندا داها گوجلو اولدو و حؤکمدار اونون نسلئندن چيخدي. آمّا ائلک اوغوللوق حاقّي يوسئفئن ائدي.


text:
اونون اوغلو بِعِرا. اونو آشور پادشاهي تئگلَت‌پئلِسِر اسئرلئيه آپارميشدي. بِعِرا رِعوبئنلی‌لرئن باشچيسي ائدي.


text:
يواِل اوغلو شِمَع اوغلو آزاز اوغلو بِلَع. او، عَروعِرده ياشاييردي، تورپاغي نِبويا و بَعَل‌مِعونا قدر اوزانيردي.


text:
شرقه طرف فَرات چايينين بو تايينداکي چؤلون باشلانيش يرئنه قدر تورپاقلار اونون ائدي، چونکي گئلعاد تورپاغيندا چوخلو حيوانلاري وار ائدي.


text:
شاعولون دؤورونده بو آداملار هاجرلئلرله موحارئبه ادئب اونلاري مغلوب اتدئلر و گئلعادين شرقئنده‌کي بوتون تورپاقلاردا حَگَرلي‌لرئن چاديرلاريندا ياشاديلار.


text:
اؤز نسئل‌لرئندن اولان قوحوملاري بونلاردير: مئکائل، مِشولّام، شِبَع، يوره‌ي، يَعکان، زئيَع و عِبِر جَمي يدّي نفر.


text:
بونلار بوز اوغلو يَخدو اوغلو يِشئشه‌ي اوغلو مئکائل اوغلو گئلعاد اوغلو يارواَخ اوغلو خوري اوغلو ابئخه‌يئلئن اوغوللاري ائدئلر.


text:
اونلار گئلعاددا، باشاندا و اونون قصبه‌لرئنده، شارونون سرحدلرئنه قدر اوزانان بوتون اوتلاق تورپاقلاريندا ياشاديلار.


text:
يهودا پادشاهي يوتامين و ائسرايئل پادشاهي يَروبعامين دؤورونده اونلارين هاميسي نسئل شجره‌لرئنده قيد اولوندو.


text:
رِعوبئنلی‌لردن، جادلي‌لاردان، مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسيندان اولان، قالخان و قيلينج داشييان، اوخ آتان، دؤيوش اوچون تعلئم گؤرموش و دؤيوشمه‌يي باجاران ائگئد آداملار قيرخ دؤرد مئن يدّي يوز آلتميش نفر ائدي.


text:
ائسرايئللی‌لر دوشمنلري ائله دؤيوشده کؤمک آلديقلاري اوچون حَگَرلي‌لري و اونلارلا اولانلارين هاميسيني مغلوب اتدئلر، چونکي ائسرايئللی‌لر دؤيوشده تاريني چاغيرديلار و اونا بِل باغلاديقلاري اوچون تاري اونلاري اشئتدي.


text:
اونلار دوشمنلرئنئن حيوانلاريني اَلّي مئن دَوه‌سئني، ائکي يوز اَلّي مئن قويون-کچئسئني، ائکي مئن اِششه‌يئني اَله کچئرتدئلر و يوز مئن آداميني گؤتوروب آپارديلار.


text:
هلاک اولانلار چوخ اولدو، چونکي بو دؤيوش تاريدان ائدي. اونلار اسئر اولونان زامانا قدر حَگَرلي‌لرئن يرلرئنده ياشاديلار.


text:
مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسينين نسئل‌لري ده همئن تورپاقدا ياشادي. اونلار چوخاليب باشاندان بَعَل خِرمونا، سِنئره يعني خِرمون داغينا قدر اوزانان تورپاغا ياييلديلار.


text:
اونلارين نسئل باشچيلاري بونلار ائدئلر: عِفِر، يئشعي، اِلي‌اِل، عَزري‌اِل، اِرِميا، هوداويا و يَخدي‌اِل. بونلار ائگئد دؤيوشچولر، آدلي-سانلي آداملار و نسئل باشچيلاري ائدئلر.


text:
آمّا اونلار آتالارينين تاريسينين ضئدّئنه خائنلئک اتدئلر و اونلارين قاباغيندا تارينين محو اتدئيي اؤلکه خالقلارينين آللاهلارينا سئتايئش ادئب خيانت اتدئلر.


text:
او واخت ائسرايئلئن تاريسي آشور پادشاهي پولدا، يعني تئگلَت‌پئلِسِرده نئيّت اويانديردي، او دا رِعوبئنلی‌لري، جادلي‌لاري و مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسيني اسئر آپاريب خَله‌خه، خابورا، هارايا و گوزان چايينين ساحئلئنده يِرلَشدئردي. اونلار بو گونه قدر ده اوراداديرلار.


text:
نَبوکَدنِصّرئن واسئطه‌سئله رب يهودالي‌لاري و اورشلئملی‌لري اسئر اتدئيي زامان، يِهوصاداق دا اسئر اولوندو.


text:
عهد سانديغي راحاتليق يرئنه قويولدوقدان سونرا ربّئن معبدئنده موسئقي خئدمتي اوستونده داوودون قويدوغو آداملار بونلاردير.


text:
سوليمان اورشلئمده ربّئن معبدئني تئکَنه قدر، اونلار خيمه اولان حوضور چاديرينين قاباغيندا ائلاهي اوخوماقلا خئدمت ادئردئلر و نؤوبه‌لرئنه گؤره اؤز خئدمتلرئنده دايانيرديلار.


text:
اورادا خئدمت ادنلر و اونلارين اوغوللاري بونلاردير: قوحاتين نسلئندن نغمه اوخويان هِيمان. اونون نسئل شجره‌سي بله‌دئر: يواِل اوغلو سَمويئل اوغلو


text:
سول طرفئنده خئدمت ادن قوحوملاري مِرارئنئن نسلئندن اِيتان. اونون نسئل شجره‌سي بله‌دئر: قئشي اوغلو عَبدي اوغلو مَلّوک اوغلو


text:
اونلارين قوحوملاري اولان لاوئلی‌لر خيمه اولان تارينين معبدئنئن بوتون خئدمت ائشلرئنه تعيئن اولموشدولار.


text:
آمّا هارونون و اونون نسلئنئن عؤهده‌سئنه بو ائشلر قويولموشدو: يانديرما قوربانگاهيندا و بوخور قوربانگاهيندا تقدئم گتئرئلمه‌سي، لاپ موقدّس يره عاييد هر ائش-ائسرايئللی‌لرئن گوناهلاريني کفّاره اتمک اوچون تارينين قولو موسانين امر اتدئيي بوتون ائشلر.


text:
لاوئلی‌لرئن اؤز تورپاقلاريندا ياشاديغي يرلر بونلاردير: ائلک پوشک قوحات نسلئندن اولان هارونون اؤولادلارينا دوشدويو اوچون اونلارا


text:
هارونون نسلئنه بو شهرلري وردئلر: سيغيناجاق شهري اولان خِبرون، لئبنا ائله اوتلاقلاري، يَتّئر، اِشتِموعَعله اوتلاقلاري،


text:
بِنيامئن قبئله‌سئنئن تورپاغيندان گِبَعله اوتلاقلاري، عالِمِتله اوتلاقلاري، عَناتوتلا اوتلاقلاري. اونلارين بوتون شهرلري نسئللرئنه گؤره اون‌اوچ شهردئر.


text:
گِرشوم اؤولادلارينا نسئللرئنه گؤره يئسّاکار قبئله‌سئنئن، آشِر قبئله‌سئنئن، نَفتالي قبئله‌سئنئن و باشاندا اولان مِنَسّه قبئله‌سئنئن تورپاغيندان اون‌اوچ شهر ورئلدي.


text:
مِراري اؤولادلارينا نسئللرئنه گؤره رِعوبئن، جاد و زِبولون قبئله‌لرئنئن تورپاغيندان پوشکله اون‌ائکي شهر ورئلدي.


text:
مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسينين تورپاغيندان عانِرله اوتلاقلاري، بئلعاملا اوتلاقلاري قوحات نسلئنئن قالانينا ورئلدي.


text:
گِرشوم نسلئنه بو يرلر ورئلدي: اوغوللارينا مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسينين تورپاغيندان باشانداکي گولانلا اوتلاقلاري، عَشتاروتلا اوتلاقلاري،


text:
نَفتالي قبئله‌سئنئن تورپاغيندان گالئلده اولان قِدِشله اوتلاقلاري، خَمّونلا اوتلاقلاري، قئرياته‌يئمله اوتلاقلاري.


text:
مِراري نسلئنئن قالان آداملارينا بو يرلر ورئلدي: زِبولون قبئله‌سئنئن تورپاغيندان رئمّونو ائله اوتلاقلاري، تابورلا اوتلاقلاري،


text:
اَرئحانين موقابئلئنده‌کي، اوردون چايينين شرق طرفئنده اولان رِعوبئن قبئله‌سئنئن تورپاغيندان صحراداکي بِصِرله اوتلاقلاري، يَهصا ائله اوتلاقلاري،


text:
تولاعين اوغوللاري: عوزّي، رِفايا، يِري‌اِل، يَخمه‌ي، يئبسام و سَمويئل. بونلار تولاعين نسئل باشچيلاري ائدئلر. داوودون دؤورونده اونلارين نسلئندن اولان ائگئد دؤيوشچولر ائيئرمي ائکي مئن آلتي يوز نفر ائدي.


text:
عوزّئنئن نسلي: يئزرَخيا و اونون اوغوللاري: مئکائل، عوبَديا، يواِل، يئشّئيا–جَمئسي بش نفر. اونلارين هاميسي باشچي ائدي.


text:
بونلاردان آيري، نسئل شجره‌لرئنه گؤره دؤيوشه بئلَن دسته‌لرده اوتوز آلتي مئن نفر وار ائدي، چونکي اونلارين چوخلو آروادلاري و اوغوللاري وار ائدي.


text:
يئسّاکار بوتون نسئل‌لري آراسيندا ائگئد دؤيوشچولر اولان قوحوملاري نسئل شجره‌سئنه گؤره جَمئسي هشتاد يدّي مئن نفر ائدي.


text:
بِلَعئن اوغوللاري: اِسبون، عوزّي، اوزّي‌اِل، يِرئموت و عئري–جَمئسي بش نفر نسئل باشچيسي. اونلارين نسلئندن اولان ائگئد دؤيوشچولر نسئل شجره‌لرئنه گؤره ائيئرمي ائکي مئن اوتوز دؤرد نفر ائدي.


text:
بِکِرئن اوغوللاري: زِمئرا، يوعاش، اِلئعِزِر، اِليوعِنه‌ي، عومري، يِرِموت، اَبئيا، عَناتوت و عالِمِت. بونلارين هاميسي بِکِرئن اوغوللاري ائدئلر.


text:
يَدئعه‌اِلئن نسلي: بئلهان و اونون اوغوللاري يِعوش، بِنيامئن، اِهود، کِنه‌عَنا، زِيتان، تَرشئش و آکئشاخَر.


text:
بونلارين هاميسي يَدئعِلئن نسئل باشچيلاري ائدي. اونلاردان دؤيوشه بئلَن ائگئد دؤيوشچولر اون يدّي مئن ائکي يوز نفر ائدي.


text:
مِنَسّه‌نئن اوغوللاري: اَراملي جارئيه‌سئنئن دوغدوغو اَسري‌اِل، همئن آروادين دوغدوغو گئلعادين آتاسي ماکئر.


text:
ماکئر خوپلولاردان و شوپلولاردان بئر آرواد آلدي. اونون باجيسينين آدي مَعَکا ائدي. ماکئرئن ائکئنجي اوغلونون آدي صِلوفخاد ائدي. اونون فقط قيزلاري وار ائدي.


text:
ماکئرئن آروادي مَعَکا ائدي. او، بئر اوغول دوغوب آديني پِرِش قويدو. پِرِشئن قارداشينين آدي شِرِش ائدي، اونون اوغوللاري دا اولام و رِقِم ائدي.


text:
اِفرايئمئن نسلي: شوتِه‌لَخ، اونون اوغلو بِرِد، اونون اوغلو تَخَت، اونون اوغلو اِلعادا، اونون اوغلو تَخَت،


text:
اونون اوغلو زاباد، اونون اوغلو شوتِه‌لَخ. او تورپاغين يرلي ساکئنلري اولان گَتلی‌لر عِزِر و اِلعاديني اؤلدوردولر، چونکي اونلارين حيوانلاريني اوغورلاماغا گتمئشدئلر.


text:
سونرا او، آروادينين يانينا گئردي، آرواد بويلو اولدو و بئر اوغول دوغدو. آتاسي اونون آديني بِرئعا قويدو، چونکي اِوئنه بلا گلمئشدي.


text:
اونلارين مولکلري و ياشاديقلاري يرلر بونلاردير: بِيت‌ائلله قصبه‌لري، شرق طرفده نَعه‌ران، قرب طرفده گِزِرله قصبه‌لري، شِکِمله قصبه‌لرئني، اَيّا ائله قصبه‌لرئنه قدر،


text:
هم ده مِنَسّه‌لی‌لرئن تورپاغينا ياخين اولان بِيت شِآنلا قصبه‌لري، تَعَنَکله قصبه‌لري، مِگئدّو ائله قصبه‌لري، دورلا قصبه‌لري. ائسرايئل اوغلو يوسئفئن نسلی بو يرلرده ياشادي.


text:
آشِرئن نسلئندن اولان بو آداملارين هاميسي نسئل باشچيلاري، سِچئلمئش آداملار، ائگئد دؤيوشچولر و باش ريئسلر ائدئلر. اونلاردان دؤيوشه بئلَن آداملار نسئل شجره‌لرئنه گؤره ائيئرمي آلتي مئن نفر ائدي.


text:
اِخودون اوغوللاري کي، گِبَعده ياشايانلارين نسئل باشچيلاري ائدي و سونرا دا ماناخَته کؤچورولدو، بونلاردير:


text:
نِردن قئش تؤره‌دي و قئشدن شاعول تؤره‌دي. شاعولدان يوناتان، مَلکئشوعَع، اَبئناداب و اِشبَعَل تؤره‌دي.


text:
آصِلئن آلتي اوغلو وار ائدي، اونلارين آدلاري بله‌دئر: عَزرئقام، بوکرو، اِسماعئل، شِعَريا، عوبَديا و خَنان. بونلارين هاميسي آصِلئن اوغوللاري ائدئلر.


text:
اولامين اوغوللاري اوخ آتان ائگئد دؤيوشچولر ائدئلر. اوغوللاري و نوه‌لري چوخ ائدي: يوز اَلّي نفر. بونلارين هاميسي بِنيامئنئن نسلئندندئر.


text:
بلجه بوتون ائسرايئللی‌لر نسئل شجره‌لرئنده قيد اولموشدو و بونلار ائسرايئل پادشاهلارينين کئتابيندا يازيلميشدير. يهودالي‌لار خائنلئکلرئنه گؤره بابئله اسئر آپاريلميشديلار.


text:
ائسرايئللی‌لردن بئرئنجي آداملار کي، مولکلرئنه قاييديب اورادا ساکئن اولدولار، کاهئنلر، لاوئلی‌لر و معبد قوللوقچولاري ائدئلر.


text:
اورشلئمده ده يهودالي‌لاردان، بِنيامئنلی‌لردن، اِفرايئملی‌لردن و مِنَسّه‌لی‌لردن اولان بو آداملار تزه‌دن ساکئن اولدولار.


text:
يِروخام اوغلو يئبنِيا، مئکري اوغلو عوزّي اوغلو اِلا و يئبنِيا اوغلو رِعواِل اوغلو شِفَطيا اوغلو مِشولّام.


text:
اونلار قوحوملاري ائله بئرلئکده نسئل شجره‌لرئنه گؤره دوقّوز يوز اَلّي آلتي نفر ائدئلر. بونلارين هاميسي نسئل باشچيلاري ائدئلر.


text:
مَلکئيا اوغلو پَشخور اوغلو يِروخام اوغلو عَدايا و ائمّر اوغلو مِشئل‌لِمئت اوغلو مِشولّام اوغلو يَخزِرا اوغلو عَدي‌اِل اوغلو مَعسه‌ي.


text:
بونلار نسئل باشچيلاري ائدئلر. اونلار قوحوملاري ائله بئرلئکده، تاري معبدئنئن خئدمتي ائشئنده باجاريقلي اولان بو آداملار مئن يدّي يوز آلتميش نفر ائدئلر.


text:
يِدوتون اوغلو گالال اوغلو شِمَعيا اوغلو عوبَديا و اِلقانا اوغلو آسا اوغلو بِرِکيا کي، نِطوَفالي‌لارين کَندلرئنده ياشاييردي.


text:
معبد قاپيچيلاري: شَلّوم، عَقّوب، طَلمون، اَخئمان و اونلارين قوحوملاري. شَلّوم اونلارين باشچيسي ائدي.


text:
اونلار بو گونه قدر ده معبدئن شرق طرفده‌کي پادشاه قاپيسيندا کشئک چکئرلر. لاوئلی‌لرئن دوشَرگه قاپيچيلاري بونلاردير.


text:
قورَخ اوغلو اِبياساف اوغلو قورِه اوغلو شَلّوم و اونون قورَخ نسلئندن اولان قوحوملاري معبدئن آستانالاريندا کشئکچئلرئن خئدمت ائشئنه باشچيليق ادئردئلر. اونلارين بابالاري ربّئن دوشَرگه‌سئنه گئره‌جک يِرئنئن کِشئيئني چکئردي.


text:
آستانالاردا قاپيچي اولماق اوچون سِچئلَن بوتون بو آداملار ائکي يوز اون ائکي نفر ائدئلر. اونلار اؤز کندلرئنده نسئل شجره‌لرئنده قيد ادئلمئشدئلر. اونلاري وظئفه‌لرئنه داوود و گؤروجو سَمويئل تعيئن اتمئشدي.


text:
اونلار گجه ده تاري معبدئنئن اطرافيندا قاليرديلار، چونکي اونون کِشئيئني چکمک و هر سحر قاپيلاري آچماق اونلارين ائشي ائدي.


text:
اونلارين بعضئسي خئدمت قابلارينا باخيردي: بونلاري ساييب ائچَري گتئرئردئلر و ساييب اِشئيه آپاريرديلار.


text:
بعضئلري ده باشقا اشيالارا، موقدّس مکانين بوتون شيلرئنه، نارين اون، شراب، زيتون ياغي، کوندور، عطرئيّاتلار اوستونده نظارتچي قويولموشدولار.


text:
کؤکه‌لرئن ساجدا پئشئرئلمه‌سي قورَخ نسلئندن اولان شَلّومون ائلک اوغلو لاوئلي مَتّئتيانين عؤهده‌سئنده ائدي.


text:
اونلارين قوحات نسلئندن اولان قوحوملاريندان بعضئسئنه ده هر سَبّت گونو تقدئم چؤره‌يئنئن حاضيرلانماسي تاپشيريلميشدي.


text:
لاوئلی‌لرئن نسئل باشچيلاري اولان نغمه‌چئلر باشقا خئدمتدن آزاد اولوب، معبدئن اوتاقلاريندا قاليرديلار، چونکي اونلار گجه-گوندوز اؤز ائشلري ائله مشغول اولمالي ائدئلر.


text:
اَصئلئن آلتي اوغلو وار ائدي، اونلارين آدلاري بله‌دئر: عَزرئقام، بوکرو، اِسماعئل، شَعَريا، عوبَديا و خَنان. بونلار اَصئلئن اوغوللاري ائدئلر.


text:
فئلئسطلی‌لر ائسرايئللی‌لرله دؤيوشدو. ائسرايئللی‌لر فئلئسطلی‌لرئن قاباغيندان قاچديلار و قيريلانلار گئلبوعَع داغيندا قالدي.


text:
فئلئسطلی‌لر شاعوللا اوغوللاريني تعقئب ادئب شاعولون اوغوللاري يوناتاني، اَبئنادابي و مِلکئشوعه‌ني اؤلدوردولر.


text:
شاعول اؤز سئلاحدارينا ددي: "قيلينجيني چک، قارنيما سوخ، يوخسا بو ختنه‌سئزلر گلئب منی حقارته چکه‌جکلر."" لاکئن سئلاحداري چوخ قورخدوغوندان ائستمه‌دي بونو اتسئن. اونا گؤره ده شاعول قيلينجي گؤتوروب اؤزونو اونون اوستونه ييخدي.


text:
دره‌ده اولان بوتون ائسرايئللی‌لر اؤز قوشونلارينين قاچديغيني و شاعوللا اوغوللارينين اؤلدويونو گؤرنده، شهرلرئني قويوب قاچديلار. فئلئسطلی‌لر گلئب او يرلرده ياشاديلار.


text:
او گونون صاباحي فئلئسطلی‌لر اؤلدورولَنلري سويماق اوچون گلنده، گئلبوعَع داغيندا شاعوللا اوغوللارينين مِيئتئني تاپديلار.


text:
اونون پالتارلاريني سويوندوردولار، باشيني و سئلاحلاريني گؤتوردولر، و اؤلکه‌نئن هر يرئنه قاصئدلر گؤندردئلر کي، بو خوش خبري اؤز بوتلرئنئن معبدئنه و خالقا يتئرسئنلر.


text:
اونلارين بوتون ائگئدلري قالخيب، شاعوللا اوغوللارينين جسدئني گؤتوردولر و يابِشه گتئردئلر. اونلارين سوموکلرئني يابِشده اولان چؤل پوسته‌سي آغاجينين آلتيندا باسديرديلار و يدّي گون اوروج توتدولار.


text:
بلجه شاعول ربّئن ضئدّئنه خيانت اتدئيي اوچون اؤلدو. او، ربّئن سؤزونو ساخلاماييب جئندارلاردان مصلحت ائسته‌دي.


text:
کچمئش واختلاردا، شاعول پادشاه اولاندا دا ائسرايئللی‌لري يوروشلره آپاران و گتئرن سن ائدئن. تارين رب سنه دمئشدي کي، خالقيم ائسرايئله سن چوبانليق اده‌جکسن، خالقيم ائسرايئل اوستونده سن حؤکمدار اولاجاقسان."


text:
ائسرايئلئن بوتون آغساقّاللاري خِبرونا، پادشاهين يانينا گلدئلر. داوود خِبروندا، ربّئن حوضوروندا اونلارلا عهد باغلادي و اونلار سَمويئل واسئطه‌سئله ربّئن ددئيي سؤزه گؤره داوودو ائسرايئل اوستونده پادشاه مسح اتدئلر.


text:
داوود و بوتون ائسرايئللی‌لر اورشلئمه گلدئلر. او واخت شهر يِبوس آدلانيردي و اورادا يِبوسلولار ياشاييرديلار. يِبوس ساکئنلري


text:
داوود دمئشدي: "يِبوسلولاري هاميدان اوّل کئم مغلوب اتسه، ريئس و قوشون باشچيسي او اولاجاق."" صِرويا اوغلو يوآب هاميدان اوّل يِبوسا قالخدي و بونا گؤره ده او، باشچي اولدو.


text:
او، قالا ياماجيندان قالانين اطرافينا قدر بوتون يرلري تئکدي. يوآب دا شهرئن قالان حئصّه‌سئني برپا اتدي.


text:
بونلاردير داوودون ائگئد دؤيوشچولرئنئن باشچيلاري کي، بوتون ائسرايئللی‌لرله بئرلئکده ربّئن سؤزونه گؤره، داوودو ائسرايئل اوستونده پادشاه اتمک اوچون اونون پادشاهليغيندا شوجاعت گؤرسدئردئلر.


text:
داوودون ائگئد دؤيوشچولرئنئن سئياهيسي بله‌دئر: "اوتوز ائگئدئن باشچيسي اولان خَکموني اوغلو ياشوبعام. او، بئر هوجومدا اوچ يوز نفري نئزه‌سي ائله ووروب اؤلدوردو.


text:
فئلئسطلی‌لر دؤيوشمَک اوچون پَس-دَمّئمده ييغيشاندا، او دا داوودلا بئرلئکده اورادا ائدي. اورادا آرپا اَکئلَن بئر زمي ساحه‌سي وار ائدي. خالق فئلئسطلی‌لرئن قاباغيندان قاچدي.


text:
لاکئن اِلعازار و دؤيوشچولري بو ساحه‌نئن اورتاسيندا دوروب اوراني قورودولار و فئلئسطلی‌لري قيرديلار. رب ائسرايئللی‌لري بؤيوک ظفرله خئلاص اتدي.


text:
اوتوز باشچي آراسيندان اوچ ائگئد قايايا، داوودون يانينا، عَدولّام ماغاراسيندا اِنئب گلدئلر. فئلئسطلی‌لرئن قوشونو رِفاعئم دره‌سئنده اوردوگاه قورموشدو.


text:
داوود حسرت چکه‌رک ددي: "کاش کي بئري بِيت‌لِخِم دروازاسينين يانينداکي قويودان منه ائچمک اوچون سو گتئرَيدي!""


text:
بو اوچ نفر فئلئسطلی‌لرئن اوردوگاهيني ياريب دروازانين يانيندا اولان بِيت‌لِخِم قويوسوندان سو چکدئلر و اونو گؤتوروب داوودا گتئردئلر. لاکئن داوود سويي ائچمک ائستمه‌دي و ربّه تقدئم اولاراق يره تؤکدو.


text:
او ددي: "تاريم بونو اتمکدن منی اوزاق اِله‌سئن. مگر بو آداملارين قانيني ائچه‌جيم؟ آخي جانلاريني خطره سالاراق بو سويي گتئردئلر."" بونا گؤره ده بو سويو ائچمک ائستمه‌دي. بونلاري اوچ ائگئد اتمئشدي.


text:
يوآبين قارداشي اَبشه‌ي بو اوچ ائگئدئن باشچيسي ائدي. او، نئزه‌سئني قالديريب اوچ يوز نفري قيردي. بونا گؤره ده اونون آدي اوچ ائگئدئن آدي قدر شؤهرتلَندي.


text:
اصلئنده اوچ ائگئددن ائکي قات آرتيق شؤهرتي وار ائدي و اونلارا باشچي اولموشدو، لاکئن اوچ ائگئد کئمي ديئلدي.


text:
يِهوياداع اوغلو بِنايا دا بؤيوک ائشلر گؤرموش ائگئد آدام ائدي. او، قَبصِه‌اِلدن گلمئشدي. بِنايا ائکي موآبلي ائگئدي اؤلدوردو. او، قارلي گونده چوخورا اِنئب بئر شئر اؤلدوردو.


text:
او هم ده بويو بش قول‌آچ اولان بئر مئصئرلئني اؤلدوردو. مئصئرلئنئن اَلئنده توخوجو دَزگاهينين اَرئش آغاجي بويدا نئزه وار ائدي. بِنايا اونون اوستونه دَيَنَکله گتدي، نئزه‌ني مئصئرلئنئن اَلئندن چکئب آلدي و اونو اؤز نئزه‌سي ائله اؤلدوردو.


text:
او، اوتوز ائگئددن داها شؤهرتلي ائدي، لاکئن اوچ ائگئد کئمي ديئلدي. داوود اونو اؤز کشئکچئلرئنه باشچي قويدو.


text:
داوود، قئش اوغلو شاعولدان گئزلَنَن واخت بئر نِچه نفر صئقلَگه، داوودون يانينا گلدئلر. اونلار دؤيوشده اونا کؤمک ادن ائگئدلر آراسيندا ائدئلر.


text:
بو آداملار اوخ-کامانلا سئلاحلانيب، صاغ و سول اَل‌له ساپانددان داش آتماغي و کامانلا اوخ آتماغي باجاريرديلار. اونلار بِنيامئن نسلئندن، شاعولون قوحوملاريندان ائدئلر.


text:
اونلارين باشچيسي اَخئعِزِر و گئبعه‌لي شِماعانين اوغوللاري، يوآش، عَزماوِتئن اوغوللاري يِزي‌اِل و پِلِط، بِراکا و عَناتوتلو يِيهو،


text:
اوتوز ائگئددن بئري اولان و اونلارا باشچيليق ادن گئبعونلو يئشمَعيا. سونرا اِرِميا، يَخه‌زي‌‌اِل، يوخانان، گِدِرالي يوزاباد،


text:
جادلي‌لاردان سئپر و نئزه ائشله‌ده بئلَن، دؤيوشمه‌يي باجاران جنگاورلر داوودون طرفئنه کچدئلر و چؤلده‌کي قالايا گلدئلر. اونلارين اوزلري شئر اوزو کئمي ائدي و داغلارداکي جيرانلار کئمي قاچا بئلئردئلر.


text:
بو جادلي‌لار قوشون باشچيلاري ائدئلر. لاپ ضعئفي يوز آدامين، لاپ گوجلوسو ده مئن آدامين قاباغينا چيخا بئلردي.


text:
اونلار بئرئنجي آيدا، اوردون چايي بوتون ساحئللري بويو داشاندا، اونو کچئب دره‌لرده ياشايانلارين هاميسيني شرقه و قربه طرف قوودولار.


text:
داوود اونلارين پئشوازينا چيخدي و اونلارا ددي: "اگر منه کؤمک اوچون صولحله گلئبسئنئز، گؤزوم اوسته يِرئنئز وار، آمّا اگر گلئبسئنئز کي، منی دوشمنلرئمئن اَلئنه تسلئم اده‌سئنئز، قوي آتالاريميزين تاريسي بونو گؤرسون و حؤکم اتسئن، چونکي من سَهو بئر ائش اتمه‌مئشم."


text:
روح اوتوز ائگئدئن باشچيسي عَماسه‌يئن اوستونه اِندي و او ددي: "بئز سنئنله ائک، ای داوود، بئز سنئن طرفئنده‌يئک، ای يَسّه اوغلو، صولح، صولح اولسون سنه و سنه کؤمک ادنه، دوغرودان دا تارين سنه کؤمک ادئر."" داوود اونلاري قبول ادئب دسته باشچيلاري تعيئن اتدي.


text:
داوود فئلئسطلی‌لرله بئرلئکده شاعوللا موحارئبه‌يه چيخاندا، مِنَسّه‌لی‌لردن ده بعضئسي داوودون طرفئنه کچدئلر، لاکئن فئلئسطلی‌لره کؤمک اتمه‌دئلر. چونکي فئلئسطلی‌لرئن آغالاري مصلحتله‌شئب ددئلر: "داوود بئزئم باشيميزين باهاسينا آغاسي شاعوللا باريشار."" و اونو گری گؤندردئلر.


text:
داوود صئقلَگه گِدَرکَن مِنَسّه‌لي‌لر اونون طرفئنه کچدئلر: عَدنَخ، يوزاباد، يِدئعه‌اِل، مئکايئل، يوزاباد، اِلئهو و صئلّه‌تاي. بونلار مِنَسّه‌لي‌لر آراسيندا مئنباشي ائدئلر.


text:
اونلار حرامي دسته‌سئنئن ضئدّئنه اولان دؤيوشده داوودا کؤمک اتدئلر، چونکي اونلارين هاميسي جنگاور ائدئلر، قوشون سرکرده‌لري ائدئلر.


text:
بلجه گوندن-گونه داوودا کؤمک اتمک اوچون اونون يانينا دؤيوشچولر گلئردئلر، اِله کي، اونون قوشونو تاري قوشونو قدر بؤيوک اولدو.


text:
بودور دؤيوش اوچون سئلاحلانميش دؤيوشچولرئن سايي کي، خِبرونا، داوودون يانينا گلدئلر. اونلار گلدئلر کي، ربّئن سؤزونه گؤره شاعولون پادشاهليغيني داوودا ورسئنلر:


text:
بِنيامئنلی‌لردن، شاعولون قوحوملاريندان اوچ مئن نفر. چونکي او واختاجاق اونلارين اَکثَرئيّتي شاعول اِوئنه وَفالي قالميشديلار.


text:
مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسينين آراسيندان اون سکّئز مئن نفر کي، گلئب داوودو پادشاه اتمک اوچون تعيئن اولونموشدولار،


text:
يئسّاکارلي‌لاردان دؤورون وضعئيّتئني آنلايان و ائسرايئله نه اتمک لازيم گلدئيئني بئلَن آداملار کي، اونلارين باشچيلاري ائکي يوز نفر ائدئلر؛ و اونلارين امري آلتيندا اولان بوتون قوحوملاري،


text:
زِبولونلولاردان دؤيوشمه‌يي باجاران و بوتون سئلاحلارلا دؤيوش نئظاميني قورا بئلَن و صادئق اورَکله داوودا کؤمک ادن اَلّي مئن نفر،


text:
اوردون چايينين او تاييندا ياشايان رِعوبئنلی‌لردن، جادلي‌لاردان و مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسيندان دؤيوش اوچون هر جور سئلاحي اولان يوز ائيئرمي مئن نفر.


text:
بونلارين هاميسي، دؤيوشمه‌يي باجاران بو جنگاورلر، مؤحکم بئر قرارلا خِبرونا گلدئلر کي، داوودو بوتون ائسرايئله پادشاه اتسئنلر؛ ائسرايئللی‌لرئن قالان حئصّه‌سي ده بو نئيّتده اونلارلا بئر ائدئلر کي، داوودو پادشاه اتسئنلر.


text:
دؤيوشچولر اورادا اوچ گون داوودلا بئرلئکده قالديلار و يِيئب-ائچدئلر، چونکي قوحوملاري اونلار اوچون حاضيرليق گؤرموشدولر.


text:
اونلارا ياخين اولانلار دا، يئسّاکارا، زِبولونا و نَفتالئيه قدر اوزاقدا ياشايانلار دا، اونلارا اِششَکلر، دَوه‌لر، قاطيرلار و اؤکوزلر اوستونده بول ارزاق، اون، انجئر لاواشاسي، کئشمئش، شراب، زيتون ياغي، مال-حيوان و قويون-کچي گتئردئلر. او زامان ائسرايئلده دوغرودان دا شادليق ائدي.


text:
او بوتون ائسرايئل جاماعاتينا ددي: "اگر بو ائش سئزه خوش گلسه و تاريميز ربّئن ائراده‌سي ائله اولسا، ائسرايئلئن هر طرفئنده ياشايان هموطنلرئمئزه، اونلارلا بئرلئکده اوتلاغي اولان شهرلرده ياشايان کاهئنلره و لاوئلی‌لره خبر گؤندره‌رک کي، بئزئم يانيميزا گلسئنلر.


text:
داوود مئصئرده‌کي شئخور چاييندان لِبو-خَماتا قدر اوزانان تورپاقدا ياشايان بوتون ائسرايئللی‌لري ييغدي کي، تارينين سانديغيني قئريَت يِعه‌رئمدن گتئرسئنلر.


text:
داوود بوتون ائسرايئللی‌لرله بئرلئکده بَعَلايا، يعني يهودايا عاييد اولان قئريَت يِعه‌رئمه گلدي کي، تارينين سانديغيني، کَرّوبلار اوستونده تخت قوران و آدي اورادا چاغيريلان ربّئن سانديغيني گتئرسئنلر.


text:
تارينين سانديغيني تزه بئر عارابايا قويوب، عَبئنادابين اِوئندن آپارديلار. عاراباني عوزّا و اَخيو سوروردو.


text:
داوود و بوتون ائسرايئللی‌لر تارينين حوضوروندا بوتون قووّتله جشن توتموشدولار، و اوخويوب، طنبورلارلا، چَنگلرله، دَفلرله، سئنجلرله و کَره‌نايلارلا چاليب اويناييرديلار.


text:
ربّئن قضبي عوزّانين ضئدّئنه آلوولاندي و اونو ووردو، چونکي عوزّا اَلئني اوزاديب سانديغا توخوندو. بلجه عوزّا اورادا تارينين حوضوروندا اؤلدو.


text:
داوود قضبلَندي چونکي ربّئن قضبي عوزّا‌نين اوستونه دوشموشدو؛ و او يري پِرِص عوزّا چاغيردي کي، بو گونه کئمي پِرِص عوزّا ديئلئر.


text:
بونا گؤره ده داوود سانديغي اؤز يانينا، داوودون شهرئنه گتئرمه‌دي، اونو يولوندان دؤنده‌رئب گَتلي عوبِد اِدومون اِوئنه قويدو.


text:
بلجه تارينين سانديغي اوچ آي عوبِد اِدومون اِوئنده، اونون عايئله‌سئنئن يانيندا قالدي. رب عوبِد اِدومون عايئله‌سئنه و اونا عاييد هر شيه برکت وردی.


text:
صور پادشاهي خئرام داوودون يانينا قاصئدلر گؤندردي و اونلارلا دا سئدر آغاجلاري، بنّالار و دولگرلر کي، داوودا بئر ساراي تئکسئنلر.


text:
او واخت داوود باشا دوشدو کي، رب اونو ائسرايئل اوستونده پادشاه کئمي برقرار ادئب و خالقي ائسرايئلئن خاطئرئنه اونون پادشاهليغيني چوخ اوجالديب.


text:
فئلئسطلی‌لر اشئتدئلر کي، داوود بوتون ائسرايئل اوستونده پادشاه اولماق اوچون مسح ادئلئب. او واخت هاميسي داوودو آختارماغا چيخديلار. داوود بونو اشئدئب اونلارلا راستلاشماغا چيخدي.


text:
داوود تاريدان مصلحت ائسته‌دي: "آيا فئلئسطلی‌لرئن قاباغينا چيخيم؟ آيا اونلاري منئم اَلئمه تسلئم اده‌جکسن؟" رب اونا جاواب وردی: "چيخ، اونلاري سنئن اَلئنه تسلئم اده‌جيم."


text:
اونلار بَعَل پِراصئمه چيخديلار و داوود فئلئسطلی‌لري اورادا قيردي. داوود ددي: "سِللر بندلري داغيتديغي کئمي، تاري دا منئم اَلئمله دوشمنلرئمي داغيتدي."" بونا گؤره ده او يِرئن آديني بَعَل پِراصئم قويدولار.


text:
فئلئسطلی‌لر قاچاندا اؤز آللاهلارينين بوتلرئني اورادا قويدولار. داوودون امري ائله بونلار اوددا يانديريلدي.


text:
داوود گئنه تاريدان مصلحت ائسته‌دي و تاري اونا ددي: "اونلارين داليسيجا چيخما، اونلارين اطرافينا دولانيب بالزام آغاجلارينين قاباغيندا بو دوشمنلرئن اوستونه گل.


text:
بالزام آغاجلارينين باشيندان قدم سَسلري اشئدنده دؤيوشه چيخ، چونکي او زامان تاري سنئن قاباغينجا چيخاجاق کی، فئلئسطلی‌لرئن قوشونونو مغلوب اتسئن."


text:
داوود تارينين اونا بويوردوغو کئمي اتدي و اونلار گئبعوندان گِزِره قدر فئلئسطلی‌لرئن قوشونونو قيرديلار.


text:
او واخت داوودون شؤهرتي بوتون اؤلکه‌لره ياييلدي و رب اونون قورخوسونو بوتون مئلّتلرئن اوره‌يئنه سالدي.


text:
او واخت داوود ددي: "لاوئلی‌لردن باشقا هچ کس تارينين سانديغيني داشييا بئلمز، چونکي رب اونلاري سچئب کي، سانديغي داشيسينلار و اونا ابده‌جک خئدمت اتسئنلر."


text:
سونرا داوود کاهئن اولان صادوقو و اِبياتاري، لاوئلي اولان اوري‌اِلي، عَساياني، يواِلي، شِمَعياني، اِلي‌اِل و عَمّئنادابي چاغيريب


text:
اونلارا ددي: "سئز لاوئلی‌لر آراسيندا نسئل باشچيلاريسينيز. سئز و قوحوملارينيز اؤزونوزو تقدئس ادئن کي، ائسرايئلئن تاريسي ربّئن سانديغيني اونون اوچون حاضيرلاديغيم يره گتئره‌سئنئز.


text:
چونکي کچن دفه سئز اونو داشيمادينيز و رب بئزه قضبئني تؤکدو، چونکي ربّئن سؤزونه موطابئق اونو آختارماديق."


text:
لاوئلی‌لر تارينين سانديغينين دئرَکلرئني چئيئنلرئنه قويوب اونو داشيديلار، نجه کي، موسا ربّئن سؤزونه گؤره امر اتمئشدي.


text:
داوود لاوئلی‌لرئن باشچيلارينا امر اتدي کي، شادليق اتمک اوچون اؤز قوحوملاري آراسيندان موسئقي آلَتلرئنده، چنگلرده، طنبورلاردا و سئنجلرده چاليب اوخويان نغمه‌چئلر تعيئن اتسئنلر.


text:
لاوئلی‌لر يواِل اوغلو هِيماني، و اونون قوحوملاريندان، بِرِکيا اوغلو آسافي، و اونون قوحوملاريندان، مِراري نسلئندن قوسايا اوغلو اِيتاني و اونون قوحوملاريني،


text:
اونلارلا بئرلئکده ائکئنجي ردئفده اولان قاپيچي قوحوملاري زِکَريا، بِن، يَعه‌زي‌اِل، شِمئراموت، يِخي‌اِل، عونّي، اِلئآب، بِنايا، مَعه‌سِيا، مَتّئتيا، اِلئفِلِهو، مئقنِيا، عوبِد اِدوم، و يِعي‌اِل.


text:
زِکَريا، عَزي‌اِل، شِمئراموت، يِخي‌اِل، عونّي، اِلئآب، مَعه‌سِيا، بِنايا کي، نازئک سَسلي چنگلر چالسينلار،


text:
مَتّئتيا، اَلئفَليا، مئقنِيا، عوبِد اِدوم، يِعي‌اِل و عَزَزيا کي، رهبرلئک اتمک اوچون سکّئز تِلّي طنبور چالسينلار.


text:
لاوئلی‌لرئن رهبري کِنَنيا موسئقئيه رهبرلئک ادئردي و موسئقي باره‌ده اونلارا مصلحت ورئردي، چونکي اونون بو ائشده باجاريغي وار ائدي.


text:
کاهئنلر شِبانيا، يوشافاط، نِته‌نِل، عَماسه‌ي، زِکَريا، بِنايا و اِلئعِزِر تارينين سانديغي قاباغيندا کَره‌ناي چاليرديلار، عوبِد اِدوم و يِخئيا سانديغين يانيندا قاپيچي ائدئلر.


text:
داوود، ائسرايئل آغساقّاللاري و مئن‌باشيلارلابئرلئکده گتدي کي، ربّئن عهد سانديغيني شادليقلا عوبِد اِدومون اِوئندن گتئرسئنلر.


text:
ربّئن عهد سانديغيني داشييان لاوئلی‌لر يدّي گاميش و يدّي قوچ قوربان کَسدئلر، چونکي تاري اونلارا کؤمک ادئردي.


text:
داوود نازئک کتاندان جوبّه گِيئنمئشدي، سانديغي داشييان بوتون لاوئلی‌لر، نغمه‌چئلر و نغمه‌چئلر رهبري کِنَنيا دا بله گِيئنمئشدي. داوودون اَينئنده کتان اِفود دا وار ائدي.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر کَره‌ناي، شيپور، سئنج چالا-چالا چنگلرئن و طنبورلارين اوجا سَسي آلتيندا ربّئن عهد سانديغيني گتئردئلر.


text:
ربّئن عهد سانديغي داوودون شهرئنه گتئرئلَنده، شاعولون قيزي مئکَل پنجره‌دن باخدي و داوود پادشاهي گؤردو کي، آتيليب دوشور و اوينايير. و اوره‌يئنده اونا حقارت اتدي.


text:
تارينين سانديغيني گتئرئب اونو او چاديرين اورتاسينا قويدولار کي، داوود اونون اوچون قورموشدو. تارينين حوضوروندا يانديرما و باريش قوربانلاري تقدئم اتدئلر.


text:
او بوتون ائسرايئللی‌لره، کئشئلرئن و آروادلارين هر بئرئنه بئر کؤمبه چؤرک، خورما لاواشاسي و کئشمئش لاواشاسي پايلادي.


text:
داوود لاوئلردن بعضئلرئني بو خئدمته قويدو کي، ربّئن سانديغي قاباغيندا خئدمت اتسئنلر، ائسرايئلئن تاريسي ربّی چاغيريب اونا شوکور و حمد اتسئنلر:


text:
باشچي آساف، اونون کؤمکچئسي زِکَريا، سونرا يِعي‌اِل، شِمئراموت، يِخي‌اِل، مَتّئتيا، اِلئآب، بِنايا، عوبِد اِدوم و يِعي‌اِل، موسئقي آلَتلري ائله، چنگلر و طنبورلارلا. آساف دا سئنجلري چاليردي،


text:
آدينا لايئق احتئشامي ربّه ورئن، تقدئم گتئرئن، حوضورونا گلئن. موقدّسلئيئن شؤوکتئنده ربّه پرستئش ادئن.


text:
او واخت مِشه‌ده‌کي آغاجلار، ربّئن حوضوروندا شادليق نغمه‌سي اوخوياجاقلار! چونکي او، دونيانين حؤکمونو ورمک اوچون گلئر.


text:
ديئن: «ای نئجاتيميزين تاريسي، بئزي قورتار، بئزي مئلّتلرئن آراسيندان بئر يره ييغ و آزاد ات کي، موقدّس آدينا شوکور اِدَک، فَخرله سنه حمد ورک.»


text:
موبارک اولسون ائسرايئلئن تاريسي رَب اَزَلدن ابده‌جک!"" او واخت بوتون خالق ددي: "آمئن."" و ربّه حَمد اتدئلر.


text:
بلجه داوود اورادا، ربّئن عهد سانديغينين قاباغيندا، آساف و اونون قوحوملاريني قويدو کي، هر گونون ائشئنه گؤره دائم خئدمت اتسئنلر؛


text:
او، گئبعوندا اولان پرستئشگاهدا، ربّئن خيمه‌سي قاباغيندا، کاهئن صادوقو و اونون کاهئن قوحوملاريني قويدو کي،


text:
ربّئن ائسرايئله امر اتدئيي قانوندا يازيلانلارين هاميسينا گؤره، دائم سحر و آخشام، ربّه يانديرما قوربانلاري اوچون دوزَلدئلَن قوربانگاهدا، اونا يانديرما قوربانلاري ورسئنلر.


text:
اونلارلا بئرلئکده هِيماني، يِدوتونو و آدلاري چکئلَن باشقا سچئلمئش آداملاري تعيئن اتدي کي، ربّه شوکور اتسئنلر، چونکي اونون محبّتي ابدي‌دئر.


text:
هِيمان، يِدوتون و همئن آداملارين اَلئنده کَره‌نايلار، سئنجلر و باشقا آلَتلر وار ائدي کي، تارييا نغمه چالسينلار. يِدوتونون اوغوللاري دا قاپيچي اولدولار.


text:
سونرا بوتون خالق آيريلدي و هر کس اؤز اِوئنه گتدي. داوود دا گری قاييتدي کي، اؤز اِو اهلئنه برکت ورسئن.


text:
داوود ساراييندا ياشايان واخت پيغمبر ناتانا ددي: "باخ، من سئدر آغاجيندان تئکئلَن بئر سارايدا ياشاييرام، آمّا ربّئن عهد سانديغي چادير آلتيندادير."


text:
چونکي ائسرايئلي چيخارتديغيم گوندن بو گونه قدر هچ بئر اِوده ياشاماميشام، چاديردان چاديرا، مسکندن مسکنه گزمئشم.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لرله بئرلئکده گَزدئيئم يرلرده، خالقيما چوبانليق اتمه‌يي امر اتدئيئم ائسرايئل داورلرئندن بئرئنه مگر هچ اولوب دئيَم کي، ‹نئيه منه سئدر آغاجيندان بئر اِو تئکمه‌دئن؟›»


text:
ائندي قولوم داوودا دِه کي، قوشونلار ربّی بله ديئر: «من سني اوتلاقلاردا قويون اوتارارکَن گؤتوروب خالقيم ائسرايئله حؤکمدار اتدئم.


text:
گتدئيئن هر يرده سنئنله اولموشام، قاباغيندان بوتون دوشمنلرئني قيريب آتميشام. آديني دونياداکي بؤيوکلرئن آدي کئمي مشهور اده‌جيم.


text:
خالقيم ائسرايئل اوچون بئر ير تعيئن اده‌جيم، اونلاري اَکه‌جيم، اله کي، اؤز يرلرئنده مسکن ساليب، بئر داها لرزه‌يه دوشمه‌سئنلر. شر آداملار دا، اَوّللر کئمي، حتّا خالقيم ائسرايئللی‌لره داورلر تعيئن اتدئيئم گونلردن بَري اتدئکلري کئمي، اونلاري بئر داها قيريب تؤکميه‌جکلر.


text:
عؤمرون باشا چاتيب. اؤلوب آتالارينا قوشولاجاغين زامان، يرئنه سنئن نسلئندن بئرئني قوياجاغام کي، سنئن اوغوللاريندان اولاجاق؛ و اونون پادشاهليغيني برقرار اده‌جيم.


text:
من اونا آتا، او دا منه اوغول اولاجاق. محبّتئمي اوندان گری آلماياجاغام، نجه کي، سندن قاباقکي آدامدان گری آلديم.


text:
او واخت پادشاه داوود ائچَري گتدي و ربّئن قاباغيندا اوتوروب ددي: "يارب تاري، من کئمَم و نسلئم کئمدئر کي، سن منی بو يره چيخارديبسان؟


text:
ای تاري، سنئن گؤزونده بو کئچئک بئر ائش ائدي، لاکئن بو قولونون نسلئنئن گله‌جَيي حاقّيندا بؤيوک بئر خبر ورئبسن و منه بؤيوک بئر آدام کئمي باخيبسان، يارب تاري!


text:
يارب، قولوندان اؤتري، اؤز اوره‌يئنه گؤره، بو بؤيوک ائشلرئن هاميسيني ادئبسن کي، بوتون بو بؤيوک ائشلرئني گؤرسده‌سن.


text:
ير اوستونده خالقين ائسرايئل کئمي بئر مئلّت مگر وار؟ ای تاري، سن گتدئن کي، اونو اؤزونه خالق ساتين آلاسان. سن مئصئردن ساتين آلديغين خالقينين قاباغيندان مئلّتلري قوودون و بؤيوک و هيبتلي ائشلرله اؤزونه شؤهرت قازاندين.


text:
ائندي يارب، قوي بو قولون و اونون نسلی حاقّيندا ددئيئن سؤز ابدی اولاراق پايدار قالسين و ددئيئنه موطابئق عمل ات.


text:
قوي آدين ابده‌جک قالسين و عئزّتلَنسئن، دسئنلر: «قوشونلار ربّی ائسرايئلئن تاريسي‌دير، ائسرايئلئن تاريسي.» قولون داوودون نسلی ده سنئن حوضوروندا پايدار قالسين.


text:
چونکي، سن ای تاريم، بو قولونا بئلدئرئبسن کي، اونا بئر اِو تئکه‌جکسن. بونا گؤره قولون جسارت تاپيب کي، سنئن حوضوروندا دوعا اتسئن.


text:
ائندي ده سنه خوش گؤرونوب کي، بو قولونون نسلئنه برکت وره‌سن و اونلار سنئن حوضوروندا ابده‌جک پايدار قالالار. چونکي سن، يارب، برکت ورئبسن و او ابده‌جک برکت آليب."


text:
بوندان سونرا داوود فئلئسطلی‌لري مغلوب ادئب اؤزونه تابع اتدي و گَتي، اونون قصبه‌لرئني فئلئسطلی‌لرئن اَلئندن آلدي.


text:
داوود صوبا پادشاهي هَدَد عِزِري ده کي، فَرات چايينين اطرافينداکي يرلرده حاکئمئيّتئني برپا اتمه‌يه گدئردي، خَماتدا مغلوب اتدي.


text:
او، هَدَد عِزِرئن مئن دؤيوش عاراباسيني آلدي، يدّي مئن آتليسيني، ائيئرمي مئن پئيادا عسگرئني اسئر اتدي و آتلاردان يوزه قَدَرئني دؤيوش عاراباسي اوچون ساخلاييب قالان آتلارين آياق وَتَرئني کَسدي.


text:
دَمَشقده ياشايان اَراملي‌لار صوبا پادشاهي هَدَد عِزِره کؤمک اتمه‌يه گلنده، داوود اونلاردان ائيئرمي ائکي مئن نفري قيردي.


text:
داوود دَمَشق اَرامينا حربي دسته‌لر يرلَشدئردي و اَراملي‌لار اونا تابع اولوب خراج ورئردئلر. رب، داوودا، گتدئيي هر يرده ظفر قازانديردي.


text:
داوود هَدَد عِزِرئن شهرلري طئبخَتدن و کوندان چوخلو بورونج آلدي. سونرالار سوليمان اوندان بورونج حؤووضو، سوتونلار و بورونج قابلاري دوزلتدي.


text:
او، اؤز اوغلو هَدورامي داوودون يانينا گؤندردي کي، اونو سالاملاييب، هَدَد عِزِره دؤيوشده مغلوب اتدئيئنه گؤره تبرئک دسئنلر؛ چونکي هَدَد عِزِر توعو ائله همئشه موحارئبه اتمئشدي. هَدورام هر جور قيزيل-گوموش و بورونج اشيالار گتئردي.


text:
داوود پادشاه بونلاري دا بوتون مئلّتلردن، يعني اِدوملولاردان، موآبلي‌لاردان، عَمّونلولاردان، فئلئسطلی‌لردن و عَمالِقلی‌لردن آليب گتئردئيي قيزيل گوموشله بئرلئکده ربّه وقف اتدي.


text:
سونرا اِدوما حربي دسته‌لر يرلَشدئردي و بوتون اِدوملولار داوودا تابع اولدولار. رب داوودا گتدئيي هر يرده ظفر قازانديردي.


text:
يِهوياداع اوغلو بِنايا کِرِتلی‌لر و پِلِطلی‌لرئن باشچيسي ائدي؛ داوودون اوغوللاري دا پادشاهين باش مأمورلاري ائدئلر.


text:
داوود ددي: "ناخاشين اوغلو خانونا ياخشيليق اده‌جيم، چونکي آتاسي منه ياخشيليق اتدي."" داوود قاصئدلر گؤندردي کي، آتاسينا گؤره خانونا باش‌صاغليغي ورسئنلر. لاکئن داوودون آداملاري عَمّون اؤولادلارينين اؤلکه‌سئنه، اونون يانينا باش صاغليغي ورمک اوچون گلنده


text:
عَمّونلولارين باشچيلاري خانونا ددئلر: «سن اله بئلئرسن کي، داوود بو باش‌صاغليغي ورن آداملاري سنئن آتانا حؤرمتي اولدوغو اوچون گؤندرئب؟ اونون آداملاري مگر گلمه‌يئبلر کي، بو تورپاغي آختاريب، جاسوسلوق ادئب ييخسينلار؟""


text:
خانون داوودون آداملاريني توتوب، ساقّاللاريني قيرخديردي و پالتارلاريني اوتوراجاق يرئنه قدر آشاغيدان کَسدئردي و اونلاري گری گؤندردي.


text:
بو آداملار باره‌ده داوودا خبر چاتدي. داوود اونلارين پئشوازينا قاصئدلر گؤندردي، چونکي بو آداملار چوخ اوتانديريلميشديلار. پادشاه ددي: "ساقّالينيز چيخانا قدر اَرئحادا قالين، سونرا قاييدين."


text:
خانون و عَمّونلولار داوودون يانيندا نئفرت قازانديقلاريني گؤرنده، اَرام‌نَخه‌ره‌يئمدن ، اَرام‌مَعَکادان، و صوبادان مئن تالانت گوموش گؤندردئلر کي، اؤزلرئنه اوجرَتله دؤيوش عارابالاري و آتلي‌لار توتسونلار.


text:
بلجه اؤزلري اوچون اوتوز ائکي مئن دؤيوش عاراباسي، مَعَکا پادشاهيني و اونون قوشونلاريني اوجرتله توتدولار، اونلار دا گلئب مِدِبانين قاباغيندا اوردوگاه قوردولار. عَمّونلولار دا اؤز شهرلرئندن ييغيليب دؤيوشه گلدئلر.


text:
يوآب او زامان کي، دوشمنلرئن اونون ضئدّئنه قاباقدان و آرخادان دوزولدوکلرئني گؤردو، بوتون ائسرايئلئن سچمه دؤيوشچولرئندن بعضئلرئني آييريب اَراملي‌لارين ضئدّئنه دوزدو.


text:
لاکئن خالقين قالان حئصّه‌سئنه قارداشي اَبشه‌يي باشچي قويدو و اونلار عَمّونلولارين موقابئلئنده دوزولدولر.


text:
يوآب ددي: "اگر اَراملي‌لار مندن گوجلو اولسالار، سن منه کؤمک اِدَرسن، آمّا اگر عَمّونلولار سندن گوجلو اولسالار، من سنه کؤمک اده‌رم.


text:
گوجلو اول. گل خالقيميز آدينا و تاريميزين شهرلري آدينا ائگئدلئک گؤرسدَک. قوي رب گؤزونده خوش اولاني اتسئن."


text:
يوآب و يانينداکي قوشون ووروشماق اوچون اَراملي‌لارا ياخينلاشديلار. اَراملي‌لار يوآبين قاباغيندان قاچديلار.


text:
عَمّونلولار اَراملي‌لارين قاچديغيني گؤرنده، اونلار دا يوآبين قارداشي اَبشه‌يئن قاباغيندان قاچيب شهره گئردئلر. سونرا يوآب اورشلئمه گلدي.


text:
اَراملي‌لار ائسرايئللی‌لرئن قاباغيندا مغلوب اولدوقلاريني گؤرنده قاصئدلر گؤندرئب، فَرات چايينين او تايينداکي اَراملي‌لاري دؤيوشه چيخارتديلار. اونلارين باشچيسي هَدَد عِزِرئن قوشون باشچيسي شوفَک ائدي.


text:
بو خبر داوودا چاتاندا، او، بوتون ائسرايئللی‌لري ييغيب اوردون چاييني کچدي و اَراملي‌لارين قاباغينا گلئب قوشونونو اونلارين ضئدّئنه دوزدو. داوود اؤز قوشونونو اَراملي‌لارين قاباغينا چيخارتدي و اَراملي‌لار اونونلا ووروشدولار.


text:
اَراملي‌لار ائسرايئللی‌لرئن قاباغيندان قاچديلار. داوود اَراملي‌لاردان يدّي مئن عارابا دؤيوشچوسونو و قيرخ مئن پئياداني قيردي، قوشون باشچيسي شوفَکي ده اؤلدوردو.


text:
هَدَد عِزِرئن آداملاري ائسرايئللی‌لرئن قاباغيندا مغلوب اولدوقلاريني گؤرنده، داوودلا صولح باغلاديلار و اونا تابع اولدولار. اَراملي‌لار بئر داها عَمّونلولارا کؤمک اتمک ائستمه‌دئلر.


text:
باهار گلنده، پادشاهلار موحارئبه‌يه چيخان واخت، يوآب قوشونونو سفره چيخارتدي. او، عَمّونلولارين اؤلکه‌سئني وئران اتدي و گلئب رَبّاني موحاصئره‌يه آلدي. لاکئن داوود اورشلئمده قالدي. يوآب ربّه‌ني ووروب داغيتدي.


text:
داوود اونلارين پادشاهينين باشيندان تاجيني گؤتوردو. تاجينين چکئسي بئر تالانت قيزيل ائدي. اونون اوستونده قئيمتلي داش وار ائدي. بو تاج داوودون باشينا قويولدو. داوود بو شهردن چوخلو قنئمت آپاردي.


text:
او، شهرده اولان خالقي کؤچورتدو و اَللرئنه اَره، دَمئر تئشه، کولونگ و بالتا ورئب آغير ائشلره قويدو. داوود عَمّونلولارين بوتون شهرلرئنه بله اتدي. سونرا داوود و بوتون خالق اورشلئمه قاييتديلار.


text:
بوندان سونرا گِزِرده فئلئسطلی‌لرله دؤيوش اولدو. او زامان خوشالي سئبّه‌که‌ي رافا اؤولادلاريندان سئپّه‌يي اؤلدوردو. بلجه فئلئسطلی‌لر تابع اولدولار.


text:
فئلئسطلی‌لرله داها بئر دؤيوشده ياعئر اوغلو اِلخانان گَتلي گولياتين قارداشي لَخمئني اؤلدوردو. اونون نئزه‌سئنئن ساپي، توخوجو دَزگاهينين اَرئش آغاجي بويدا ائدي.


text:
گَتده گئنه دؤيوش اولدو. اورادا اوجابوي بئر آدام وار ائدي کي، اَللري و آياقلاري آلتي بارماقلي ائدي و جَمي ائيئرمي دؤرد بارماغي وار ائدي. بو آدام دا رافا اؤولادلاريندان ائدي.


text:
داوود يوآبا و خالقين باشچيلارينا ددي: "گدئن، بئرشئباعدان دانا قدر ائسرايئللی‌لري سئياهييا آلين و سئياهيني منه گتئرئن کي، اونلارين ساييني بئلئم."


text:
يوآب ددي: "رب خالقيني اولدوغوندان يوز قات آرتيق اتسئن. آمّا، آغام پادشاه، مگر اونلارين هاميسي آغامين قوللاري ديئل؟ نه اوچون آغام بونو ائسته‌يئر؟ نه اوچون آغام ائسرايئله تقصئر سببي گتئرسئن؟""


text:
او، خالقين سئياهيسيني داوودا وردی. بوتون ائسرايئلده قيلينج چکن بئر مئليون يوز مئن نفر، يهودادا دا قيلينج چکن دؤرد يوز يتمئش مئن نفر آدام وار ائدي.


text:
لاکئن يوآب اونلارين آراسيندا لاوئلی‌لري و بِنيامئنلی‌لري سئياهييا آلمادي، چونکي پادشاهين سؤزوندن آجيغي گلمئشدي.


text:
داوود تارييا ددي: "بو ائشي گؤرمکله بؤيوک گوناه اتمئشم. ائندي آمّا، يالواريرام، بو قولونون تقصئرئندن کِچ، چونکي چوخ آغيلسيزليق اتمئشم."


text:
"گت، داوودا دِه کي، رب بله ديئر: «سنه اوچ شي تکلئف ادئرم، اؤزون اوچون بونلارين بئرئني سِچ کي، سنه اِدئم.»""


text:
يا اوچ ائل آجليق اولاجاق، يا اوچ آي دوشمنلرئن سني تعقئب اده‌جک، و اونلارين قيلينجي سني ووراجاق، يا دا اوچ گون ربّئن قيلينجي اولان وبا اؤلکه‌نئن اوستونه گله‌جک و ربّئن مَله‌يي ائسرايئل تورپاغيندا هر يرده قيراجاق.» ائندي قرار ور گؤرک منی گؤنده‌رنه نه جاواب ورئم؟""


text:
داوود جادا ددي: "بؤيوک بئر سيخينتيدايام. قوي ربّئن اَلئنه دوشوم، چونکي اونون رحمتلري چوخ بؤيوکدور. آمّا قويما ائنسان اَلئنه دوشوم."


text:
تاري بئر ملک گؤندردي کي، اورشلئمي محو اتسئن. ملک عنقرئب بو ائشي باشلاياجاغي واخت، رب بونو گؤروب بو بلايا گؤره تأسّوفلَندي و هلاک ادن مَلَيه ددي: "ائندي بَسدئر، اَل ساخلا!"" ربّئن مَله‌يي يِبوسلو اورنانين خرمنئنئن يانيندا دايانميشدي.


text:
داوود باشيني قالديريب ربّئن مَله‌يئني گؤردو. ملک اَلئنده‌کي سئيرئلمئش قيلينجي اورشلئمئن اوستونه اوزاديب، يِرله گؤيون آراسيندا دايانميشدي. چولا بورونَن داوود و آغساقّاللار اوزو اوسته يره قاپانديلار.


text:
داوود تارييا ددي: "خالقي سئياهييا آلماغي امر ادن مگر من ديئلدئم؟ من گوناه اتدئم و حقئقتن، پئس ائش گؤردوم، لاکئن بو يازيق خالق نه ادئب؟ يارب تاريم، قوي سنئن اَلئن منئم و آتا نسلئمئن ضئدّئنه قالخسين، آمّا اؤز خالقينا وبا گؤندرمه."


text:
او واخت ربّئن مَله‌يي جادا امر اتدي کي، داوودا دسئن: "قوي داوود چيخيب يِبوسلو اورنانين خرمنئنده ربّه بئر قوربانگاه دوزلتسئن."


text:
اورنان گری دؤنوب مَله‌يي گؤردو. اونونلا بئرلئکده اولان دؤرد اوغلو اؤزلرئني گئزلَتدئلر. اورنان بوغدا دؤيوردو.


text:
داوود اورنانا ددي: "بو خرمنگاهي منه ور کي، بورادا رب اوچون قوربانگاه تئکئم. اونو منه کامئل دَيَرئنه سات کي، خالقين اوستونه گلن وبا دايانسين."


text:
اورنان داوودا ددي: "گؤتور، سنئن اولسون، قوي آغام پادشاه گؤزونده خوش اولاني اتسئن. من يانديرما قورباني اوچون اؤکوزلر، اودون يرئنه بوغدا دؤوَنلري، تاخيل تقدئمي اوچون ده بوغداني ورئرم، بونلارين هاميسيني ورئرم."


text:
لاکئن داوود پادشاه جاواب وردی: "يوخ، حتمن کامئل دَيَرئنه ساتين آلاجاغام، چونکي سنئن ماليني رب اوچون گؤتورمه‌رم، هاوايي مالي ائله ده يانديرما قورباني ورمه‌رم."


text:
داوود اورادا ربّه بئر قوربانگاه دوزَلدئب، يانديرما و باريش قوربانلاري تقدئم اتدي. او، ربّی چاغيردي، رب ده يانديرما قوربانلارينين گتئرئلدئيي قوربانگاها گؤيدن اود گؤندرئب اونا جاواب وردی.


text:
او واخت داوود، يِبوسلو اورنانين خرمنگاهيندا، ربّئن اونا جاواب وردئيئني گؤردوکده اورادا قوربان کَسدي.


text:
چونکي او واخت موسانين صحرادا دوزلتدئيي ربّئن خيمه‌سي و يانديرما قوربانلاري اوچون دوزَلدئلَن قوربانگاه، گئبعونداکي پرستئشگاهدا ائدي.


text:
آمّا داوود تاريدان سوروشماق اوچون اونون حوضورونا گده بئلمئردي، چونکي ربّئن مَله‌يئنئن قيلينجيندان قورخوردو.


text:
بونا گؤره ده داوود ددي: "رب تارينين اِوي بورادا اولسون، بورادا ائسرايئل اوچون يانديرما قوربانلاري گتئرئلَن قوربانگاه دا اولسون."


text:
داوود امر اتدي کي، ائسرايئل تورپاغيندا اولان قرئبلري بئر يره ييغسينلار و اونلارين آراسيندان داش يونانلار تعيئن اتدي کي، تاري معبدئنئن تئکئلئشئنه داشلار يونسونلار.


text:
داوود قاپي تايلارينين ميخلاري و رَزه‌لري اوچون چوخلو دَمئر حاضيرلادي. او قدر بورونج حاضيرلاميشدي کي، چکئيه گلمَزدي.


text:
سايسيز-حسابسيز سئدر آغاجلاري دا ييغدي. چونکي صئدونلولار و صورلولار داوودا چوخلو سئدر آغاجلاري گتئرمئشدئلر.


text:
داوود ددي: "اوغلوم سوليمان جاواندير، تجروبه‌سي يوخدور، ربّه تئکئله‌جک معبد گرک عظمتلي اولسون، شؤهرتي و اِحتئشامي گرک بوتون اؤلکه‌لره ياييلسين. بونا گؤره اونون اوچون حاضيرليق گؤرمه‌لئيَم.» بلجه، داوود، اؤلوموندن قاباق چوخلو حاضيرليق ائشلري گؤردو.


text:
داوود سوليمانا ددي: "اوغلوم، منئم اوره‌يئمده بو ائستَک وار ائدي کي، تاريم ربّئن آدينا بئر معبد تئکئم.


text:
آمّا ربّئن بو سؤزو منه نازئل اولدو: «سن چوخلو قان تؤکوبسن و بؤيوک موحارئبه‌لر ادئبسن. سن منئم آديما معبد تئکميه‌جکسن، چونکي حوضورومدا يره چوخلو قان تؤکوبسن.


text:
باخ، سنئن بئر اوغلون اولاجاق. او، دئنج ياشاياجاق؛ اونا اطرافينداکي بوتون دوشمنلرئندن راحاتليق وره‌جيم. اونون آدي سوليمان اولاجاق. اونون دؤورونده ائسرايئله صولح و اَمئن-آمانليق وره‌جيم.


text:
او منئم آديما معبد تئکه‌جک. او منه اوغول اولاجاق، من ده اونا آتا اولاجاغام. اونون پادشاهليق تختئني ائسرايئل اوستونده ابدئلئک پايدار اده‌جيم.»


text:
ائندي، اوغلوم، قوي رب سنه يار اولسون کي، باشاريليق قازاناسان و تارين ربّئن معبدئني، سنئن حاقّيندا ددئيي کئمي، تئکه‌سن.


text:
آنجاق رب سنه بصئرت و فهم ورسئن و سني ائسرايئل اوستونه حؤکمدار قويسون کي، تارين ربّئن وردئيي شرئعته عمل اده‌سن.


text:
اگر ائسرايئل باره‌ده ربّئن موسايا امر اتدئيي قايدالارا و حؤکملره عمل اده‌سن، اوغور قازانارسان. گوجلو و اورَکلي اول. قورخما و روحدان دوشمه.


text:
باخ، بؤيوک عذابلارلا ربّئن معبدي اوچون يوز مئن تالانت قيزيل، بئر مئليون تالانت گوموش، چوخ اولدوغوندان چکئيه گلمَز بورونج و دَمئر ييغميشام. آغاجلار و داشلار دا حاضيرلاميشام. سن ده بونلارين اوستونه علاوه اده بئلرسن.


text:
هر جور قيزيل، گوموش، بورونج و دَمئر ائشئني باجاران اوستالار وار. اونلارين سايي-حسابي يوخدور. قالخ و ائشه باشلا. قوي رب سنئنله اولسون."


text:
"مگر تارينيز رب سئزئنله ديئل؟ مگر سئزه هر طرفدن دئنجلئک ورمه‌يئب؟ چونکي او، اؤلکه‌نئن ساکئنلرئني منئم اَلئمه ورئب و اؤلکه ربّه و اونون خالقينا تابع اولونوب.


text:
ائندي اوره‌يئنئزي و جانينيزي تارينيز ربّی آختارماغا يؤنَلدئن. قالخين و رب تارينين موقدّس مکانيني تئکئن، اِله کي، ربّئن عهد سانديغيني و تارينين موقدّس اشيالاريني ربّئن آدينا تئکئلمئش معبده گتئره‌سئنئز."


text:
اوتوز ياشيندا و بوندان يوخاري ياشدا اولان لاوئلی‌لر سئياهييا آليندي. اونلاردان کئشئلرئن سايي اوتوز سکّئز مئن نفر ائدي.


text:
دؤرد مئني ده قاپيچي اولدو. دؤرد مئن نفر ده داوودون او موسئقي آلَتلري ائله کي، داوود اونلاري ربّئن حمد-ثناسي اوچون دوزلتمئشدي، ربّه حمد ادئردئلر.


text:
يَخَت ائلک اوغلو، زيزا دا ائکئنجئسي ائدي. لاکئن يِعوشون و بِرئعانين اوغوللاري چوخ ديئلدي. اونلار بئرلئکده بئر نسئل کئمي سئياهييا آلينديلار.


text:
عَمرامين اوغوللاري: هارون و موسا. هارون لاپ موقدّس شيلري تقدئس اتمک اوچون تعيئن اولوندو. اونون نسلی ابده‌جک ربّئن حوضوروندا بوخور يانديرماق، ربّه خئدمت اتمک و همئشه اونون آدي ائله برکت ورمک اوچون تعيئن اولوندو.


text:
اِلئعِزِرئن اوغلو باشچي رِخَبيا ائدي. اِلئعِزِرئن آيري اوغلو يوخ ائدي، آمّا رِخَبيانين اوغوللاري چوخ ائدي.


text:
خِبرونون اوغوللاري: ائلک اوغلو يِرئيا، ائکئنجئسي اَمَريا، اوچونجوسو يَخه‌زي‌اِل و دؤردونجوسو يِقَمعام.


text:
اِلعازار اؤلَنده اونون اوغلو يوخ ائدي، آنجاق قيزلاري وار ائدي. اونا گؤره ده، عَمئلري قئشئن اوغوللاري اونلاري آرواد آلديلار.


text:
بونلار آدلاري ائله سئياهييا دوشَن لاوئلی‌لرئن عايئله باشچيلاري‌دير. ربّئن معبدئنئن خئدمت ائشئني گؤرَن لاوئلی‌لر، ائيئرمي ياشيندا و بوندان يوخاري ياشدا ائدي.


text:
چونکي داوود دمئشدي: "ائسرايئلئن تاريسي رب خالقينا دئنجلئک ورئبدئر و اورشلئمده ابده‌جک ساکئن اولاجاق.


text:
بونا گؤره ده داوودون آخير سؤزلرئنه گؤره ائيئرمي ياشيندا و بوندان يوخاري ياشدا اولان لاوئلی‌لر سئياهييا آليندي.


text:
اونلارين وظئفه‌سي ربّئن معبدئنده هارونون نسلئندن اولانلارين يانيندا دايانيب بو خئدمت ائشلرئني گؤرمَک ائدي: حَيَطلره و يان اوتاقلارا باخماق، بوتون موقدّس اشيالاري تمئزلَمَک، تارينين معبدئنده خئدمت اتمک،


text:
تقدئم چؤرکلرئنه، تاخيل تقدئمي اوچون ورئلَن اونا، ماياسيز کولچه‌لره، اونلارين پئشمه‌سئنه و قاتيشماسينا، هر جور اؤلچو و اندازه قابلارينا باخماق ائدي.


text:
سَبّت گونلرئنده، تزه آي مراسئملرئنده، بايراملاردا امر ادئلَن قايدالارا گؤره دوزگون سايدا دائم ربّئن قاباغيندا يانديرما قوربانلاري تقدئم ادئردئلر.


text:
اونلار هم ده ربّئن معبدئنئن خئدمت ائشي اوچون حوضور چاديرينين، موقدّس يرئن و قوحوملاري هارون نسلئندن اولان کاهئنلره کؤمک اتمه‌لي ائدئلر.


text:
لاکئن ناداب و اَبئهو آتالاريندان اوّل اؤلدو و اوغوللاري دا يوخ ائدي. بونا گؤره ده اِلعازار و ائتامار کاهئن اولدولار.


text:
اِلعازار نسلی آراسيندا ائتامار نسلئندن داها چوخ نسئل باشچيسي تاپيلدي، اونا گؤره ده اونلار بله بؤلوندولر: اِلعازار نسلئندن نسئل باشچيسي اون آلتي نفر، ائتامار نسلئندن نسئل باشچيسي سکّئز نفر.


text:
بلجه اونلار پوشکله هَمن قايدا ائله آيريلديلار، چونکي هم اِلعازار نسلئندن، هم ده ائتامار نسلئندن موقدّس يرده و تارينين حوضوروندا دورماق اوچون باشچيلار وار ائدي.


text:
پادشاهين، ريئسلرئن، کاهئن صادوقون، اِبياتار اوغلو اَخئمِلِکئن، کاهئنلرئن و لاوئلی‌لرئن نسئل باشچيلارينين قاباغيندا لاوئلي مئرزه نِته‌نِل اوغلو شِمَعيا اونلاري قيده آلدي. بئر نسئل اِلعازار اوچون، او بئري ائتامار اوچون آليندي.


text:
ائسرايئلئن تاريسي ربّئن امر اتدئيي کئمي آتالاري هارونون واسئطه‌سئله اونلارا ورئلَن قايدالارينا گؤره، ربّئن معبدئنه گئرمک اوچون خئدمت ائشلري بله ائدي.


text:
خِبرونون اوغوللاري: ائلک اوغلو يِريا، ائکئنجئسي اَمَريا، اوچونجوسو يَخه‌زي‌اِل، دؤردونجوسو يِقَمعام.


text:
اونلار دا قوحوملاري اولان هارون نسلی کئمي پادشاه داوودون، صادوقون، اَخئمِلِکئن، کاهئنلرئن نسئل باشچيلارينين و لاوئلی‌لرئن قاباغيندا پوشک آتديلار. بؤيوک نسئل باشچيلاري دا، قوحوملاري اولان کئچئک نسئل باشچيلاري دا هَمن قايدا ائله پوشک آتديلار.


text:
داوود و قوشون باشچيلاري، آسافين، هِيمانين و يِدوتونون نسلئندن بعضئلرئني خئدمت ائشئنه آييرديلار کي، طنبورلارلا، چنگلرله و سئنجلرله پيغمبرلئک اتسئنلر. بو خئدمت ائشئني گؤرَنلرئن سئياهيسي بودور:


text:
آسافين نسلئندن: اونون اوغوللاري زَکّور، يوسئف، نِتَنيا، اَشه‌رِلا. آسافين باشچيليغي آلتيندا اولان اوغوللاري کي، پادشاهين امرئنه گؤره پيغمبرلئک ادئردئلر.


text:
يِدوتونون نسلئندن: اونون اوغوللاري گِدَليا، صِري، اِشَعيا، شئمعي، خَشَبيا، مَتّئتيا. آتالاري يِدوتونون باشچيليغي آلتيندا اولان بو آلتي نفر ربّه شوکور و حمد اده‌رک چنگله پيغمبرلئک ادئردئلر.


text:
هِيمانين نسلئندن: اونون اوغوللاري بوقّئيا، مَتّنيا، عوزّي‌اِل، شِبواِل، يِرئموت، خَنَنيا، خَناني، اِلئآتا، گئدّلتي، رومَمتي‌عِزِر، يوشبِقاشا، مَلّوتي، هوتئر و مَخه‌زي‌اوت.


text:
بونلارين هاميسي پادشاهين گؤروجوسو هِيمانين اوغوللاري ائدئلر، چونکي هِيماني اوجالتماق باره‌ده تارينين وردئيي سؤزه گؤره، تاري اونا اون دؤرد اوغول و اوچ قيز ورمئشدي.


text:
اونلارين هاميسي، ربّئن معبدئنده، آتالارينين باشچيليغي آلتيندا، تاري معبدئنئن خئدمتي اوچون سئنجلر، چنگلر و طنبورلار چاليب ائلاهي اوخويوردولار. لاکئن آساف، يِدوتون و هِيمان پادشاهين باشچيليغي آلتيندا ائدئلر.


text:
ربّه ائلاهي اوخوماق اوچون اؤيرَدئلمئش آداملارين سايي، قوحوملاري ائله بئرلئکده کي، بونو باجارا بئلئردئلر، ائکي يوز هشتاد سکّئز نفر ائدي.


text:
هاميسي، بؤيوکو ده، کئچئيي ده، موعَلّئمي ده، شاگئردي ده هَمن قايدا ائله وظئفه‌لري اوچون پوشک آتديلار.


text:
بئرئنجي پوشک آسافين نسلئندن اولان يوسئفه دوشدو. اونلار اون ائکي نفر ائدئلر. ائکئنجئسي قوحوملاري و اوغوللاري ائله بئرلئکده گِدَليايا دوشدو. اونلار اون ائکي نفر ائدئلر.


text:
ائيئرمي اوچونجوسو اوغوللاري و قوحوملاري ائله بئرلئکده مَخه‌زي‌اوتا دوشدو. اونلار اون ائکي نفر ائدئلر.


text:
ائيئرمي دؤردونجوسو اوغوللاري و قوحوملاري ائله بئرلئکده رومَمتي عَزَره دوشدو. اونلار اون ائکي نفر ائدئلر.


text:
مِشِلِميانين اوغوللاري: ائلک اوغلو زِکَريا، ائکئنجئسي يِدئعه‌اِل، اوچونجوسو زِبَديا، دؤردونجوسو يَتني‌اِل،


text:
عوبِد اِدومون اوغوللاري: ائلک اوغلو شِمَعيا، ائکئنجئسي يِهوزاباد، اوچونجوسو يوآخ، دؤردونجوسو ساکار، بِشئنجئسي نِته‌نِل،


text:
آلتينجيسي عَمّي‌اِل، يِدّئنجئسي يئسّاکار، سکّئزئنجئسي پِعول‌لِتَي؛ تاري، عوبِد اِدوما دوغرودان دا برکت ورمئشدي.


text:
اونون اوغلو شِمَعيانين دا اوغوللاري اولدو و اونلار نسئل باشچيلاري اولدولار، چونکي ائگئد آداملار ائدئلر.


text:
شَمَعيانين اوغوللاري: عوتني، رِفاعِل، عوبِد و اِلزاباد. قوحوملاري اِلئهو و سِمَکيا دا ائگئد آداملار ائدئلر.


text:
بونلارين هاميسي عوبِد اِدومون نسلئندن ائدي. اؤزلري، اوغوللاري و قوحوملاري خئدمت ائشئنده باجاريقلي و گوجلو آداملار ائدئلر. هاميسي عوبِد ادومدان آلتميش ائکي نفر ائدئلر.


text:
مِراري نسلئندن اولان خوسانين اوغوللاري: بئرئنجئسي شئمري کي، ائلک اوغلو اولماديغي حالدا آتاسي اونو بئرئنجي اتدي،


text:
ائکئنجئسي خئلقئيا، اوچونجوسو طِبليا، دؤردونجوسو زِکَريا. خوسانين بوتون اوغوللاري و قوحوملاري اون اوچ نفر ائدئلر.


text:
بو آداملارين باشچيليق اتدئيي قاپيچي بؤلوکلري آيري قوحوملاري کئمي ربّئن معبدئنده خئدمت اتمک اوچون وظئفه‌لرئنه تعيئن اولوندولار.


text:
پوشکده شرق قاپيسي شِلِميايا دوشدو. اونون اوغلو آغيلّي مصلحتچي اولان زِکَريا اوچون ده پوشک آتديلار. اونون پوشکو شئمال قاپيسينا دوشدو.


text:
شوپّئم و خوسا اوچون پوشک قرب قاپيسينا و يوخاري قالخان يولدا اولان شَللِکِت قاپيسينا دوشدو. بونلارين هاميسي نؤوبه ائله بلجه کشئک چکئردئلر.


text:
شرق قاپيسي اوچون آلتي لاوئلي، شئمال قاپيسي اوچون گونده دؤرد لاوئلي، جنوب قاپيسي اوچون گونده دؤرد لاوئلي و آنبار اوچون ائکي لاوئلي.


text:
تاري معبدئنئن خزئنه‌لرئنه و تقدئس اولونان شيلرئن خزئنه‌لرئنه نظارت ادن لاوئلی‌لر-اونلارين قوحوملاري بونلاردير:


text:
گِرشومون قارداشي اِلئعِزِرئن نسلي: اونون اوغلو رِخَبيا، اونون اوغلو اِشِعيا، اونون اوغلو يورام، اونون اوغلو زئکري، اونون اوغلو شِلومئت.


text:
شِلومئت و اونون قوحوملاري بوتون تقدئس اولونان شيلر خزئنه‌لري اوستونده نظارتچي ائدئلر. بو شيلري پادشاه داوود، مئنباشي و يوزباشي اولان نسئل و قوشون باشچيلاري تقدئس اتمئشدي.


text:
هر کَسئن تقدئس اتدئيي شيلر-گؤروجو سَمويئلئن، قئش اوغلو شاعولون، نِر اوغلو اَبنِرئن و صِرويا اوغلو يوآبين تقدئس اتدئيي شيلرئن هاميسي شِلومئتئن و اونون قوحوملارينين نظارتي آلتيندا ائدي.


text:
يِئصهار نسلئندن کِنَنيا و اونون اوغوللاري ائسرايئل اوستونده مأمور و حاکئم اولوب معبددن کَنارداکي ائشلره باخيرديلار.


text:
خِبرونون نسلئندن ائگئد آداملار اولان خَشَبيا و اونون قوحوملاري-مئن يدّي يوز باجاريقلي نفر ربّئن بوتون ائشلري اوچون و پادشاهين خئدمتي اوچون اوردون چايينين قرب تاييندا ياشايان ائسرايئللی‌لر اوستونده مأمور ائدئلر.


text:
خِبرونون نسلئندن اولان يِرئيا خِبرونلولارين نسئل باشچيسي ائدي. داوودون پادشاهليغينين قيرخينجي ائلئنده اونلارين نسئل شجره‌لرئنه باخيلدي و گئلعادين يَعزِر شهرئنده اونلارين آراسيندا ائگئد آداملار تاپيلدي.


text:
يِرئيانين نسئل باشچيلاري اولان قوحوملاري ائگئد آداملار ائدئلر و سايلاري ائکي مئن يدّي يوز نفر ائدي. پادشاه داوود تارينين و پادشاهين بوتون ائشي اوچون رِعوبئنلي‌لر، جادلي‌لار و مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسي اوستونه اونلاري مأمور قويدو.


text:
ائلئن هر آييندا بئر بؤلمه نؤوبه چکدئردي. هر بؤلمه‌ده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي. بو بؤلمه‌لرئن بوتون ائشلرئنده پادشاها خئدمت ادن ائسرايئللی‌لرئن نسئل باشچيلارينين، مئنباشي‌لارين، يوزباشي‌لارين و مأمورلارين سئياهيسي بودور:


text:
بئرئنجي آي اوچون بئرئنجي بؤلمه‌يه زَبدي‌اِل اوغلو ياشوبعام باشچيليق ادئردي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
ائکئنجي آيين بؤلمه‌سئنه اَخوخلو دوده‌ي باشچيليق ادئردي. مئقلوت باشچي سرکرده ائدي و اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
اوچونجو آي اوچون اوچونجو قوشون باشچيسي کاهئن يِهوياداعين اوغلو بِنايا ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
بو بِنايا اوتوز ائگئددن بئري و اوتوز ائگئدئن باشچيسي ائدي. اونون بؤلمه‌سي اوستونه اوغلو عَمّئزاباد باشچيليق ادئردي.


text:
دؤردونجو آي اوچون دؤردونجو باشچي يوآبين قارداشي عَساهِل ائدي، اوندان سونرا اوغلو زِبَديا جانشئن اولدو. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
بِشئنجي آي اوچون بِشئنجي باشچي يئزراخلي شَمهوت ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
آلتينجي آي اوچون آلتينجي باشچي تِقوعَعلي عئقّشئن اوغلو عئرا ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
يدّئنجی آي اوچون يدّئنجی باشچي اِفرايئم اؤولادلاريندان پِلونلو خِلِص ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
سکّئزئنجي آي اوچون سکّئزئنجي باشچي زِراخ نسلئندن خوشالي سئبّه‌که‌ي ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
دوقّوزونجو آي اوچون دوقّوزونجو باشچي بِنيامئنلی‌لردن عَنه‌توتلو اَبئعِزِر ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
اونونجو آي اوچون اونونجو باشچي زِراخ نسلئندن نِطوَفالي مَهره‌ي ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
اون بئرئنجي آي اوچون اون بئرئنجي باشچي اِفرايئم اؤولادلاريندان پئرعاتونلو بِنايا ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
اون ائکئنجي آي اوچون اون ائکئنجي باشچي عوتنئيِلئن نسلئندن نِطوَفالي خِلده‌ي ائدي. اونون بؤلمه‌سئنده ائيئرمي دؤرد مئن نفر وار ائدي.


text:
ائسرايئل قبئله‌لري اوستونده اولان باشچيلار بونلاردير: رِعوبئنلی‌لرئن باشچيسي زيکري اوغلو اِلئعِزِر؛ شَمعونلولارين باشچيسي مَعَکا اوغلو شِفَطيا؛


text:
يهودالي‌لارين باشچيسي داوودون قارداشلاريندان بئري اِلئهو؛ يئسّاکارلي‌لارين باشچيسي مئکايئل اوغلو عومري؛


text:
اِفرايئم اؤولادلارينين باشچيسي عَزَزيا اوغلو هوشِعَع؛ مِنَسّه‌ قبئله‌سئنئن ياريسينين باشچيسي پِدايا اوغلو يواِل؛


text:
گئلعاددا اولان مِنَسّه قبئله‌سئنئن ياريسينين باشچيسي زِکَريا اوغلو عئدّو؛ بِنيامئنلی‌لرئن باشچيسي اَبنِر اوغلو يَعه‌سي‌‌اِل؛


text:
داوود ائيئرمي ياشيندا و بوندان آشاغي ياشدا اولانلاري حسابا آلمادي، چونکي رب وعده ورمئشدي کي، ائسرايئلي گؤيلرده‌کي اولدوزلار قدر چوخالداجاق.


text:
صِرويا اوغلو يوآب سئياهييا آلماغا باشلادي، لاکئن بونو باشا چاتديرمادي. بو سئياهييا آلمادان اؤتري ربّئن قضبي ائسرايئل اوستونه گلدي و سئياهييا آلما پادشاه داوودون سالنامه‌لر کئتابينا داخئل اولمادي.


text:
پادشاهين آنبارلارينا نظارت ادن عَدي‌اِل اوغلو عَزماوِت؛ عوزئيّا اوغلو يِهوناتان زمئلرده، شهرلرده، کَندلرده، بورجلرده اولان آنبارلارا نظارت ادئردي؛


text:
اوزوم باغلارينا نظارت ادن رامالي شئمعي ائدي؛ اوزوم باغينداکي شراب آنبارلارينا ييغيلان اوزوم محصولونا نظارت ادن شئفئملي زَبدي ائدي؛


text:
هامار بؤلگه‌ده اولان زيتونلوقلار و وحشي انجئر آغاجلارينا نظارت ادن گِدِرلي بَعَل‌خانان ائدي؛ ياغ آنبارلارينا نظارت ادن ده يوآش ائدي؛


text:
شارون دوزَنلئيئنده اوتلايان مال-حيوانا باخان شارونلو شئطره‌ي ائدي؛ دره‌لرده اولان مال-حيوانا باخان عَدلاي اوغلو شافاط ائدي؛


text:
قويون کِچئيه باخان خَگِرلي يازئز ائدي. بونلارين هاميسي داوود پادشاهين مولکلرئنه باخان ريئسلر ائدئلر.


text:
داوودون عَمئسي يِهوناتان مصلحتچي ائدي. او، آغيلّي و مئرزه ائدي. خَکموني اوغلو يِخي‌اِل پادشاه اوغوللارينين تربئيه‌چئسي ائدي.


text:
اَخئتوفِلدن سونرا يرئنه بِنايا اوغلو يِهوياداع و اِبياتار اولدولار. پادشاهين قوشون باشچيسي دا يوآب ائدي.


text:
داوود ائسرايئلئن بوتون باشچيلاريني يعني قبئله باشچيلاريني، پادشاها خئدمت ادن بؤلمه‌لرئن باشچيلاريني، مئنباشي‌لاري و يوزباشي‌لاري، پادشاهلا اوغوللارينين بوتون مولکونه و حيوانلارينا باخانلارين باشچيلاريني، ساراي خئدمتچئلرئني، سرکرده‌لري و بوتون ائگئد آداملاري اورشلئمه ييغدي.


text:
داوود پادشاه آياغا قالخيب ددي: "قارداشلاريم و خالقيم، منه قولاق آسين! اوره‌يئمده بو آرزو وار ائدي کي، ربّئن عهد سانديغي و تاريميزين آياق کورسوسو اوچون دائمي بئر اِو تئکئم. بونا گؤره ده اونو تئکمک اوچون حاضيرليق گؤردوم.


text:
لاکئن ائسرايئلئن تاريسي رب بوتون نسلئمدن منی سِچدي کي، ائسرايئل اوستونده ابدئلئک پادشاه اولوم. چونکي او يهوداني و يهودا قبئله‌سئندن ده منئم نسلئمي سچدي کي، حؤکمدار اولسون. بوتون ائسرايئل اوستونده پادشاه اتمک اوچون نسلئمئن آراسيندا، من اونون خوشونا گلدئم.


text:
ربّئن منه وردئيي چوخلو اوغول آراسيندان دا اوغلوم سوليماني سچدي کي، ائسرايئل اوستونده ربّئن پادشاهليق تختئنده اوتورسون.


text:
رب منه ددي: «اوغلون سوليمان دا همئن آدامدير کي، منئم معبدئمي و صَحنلرئمي تئکه‌جک، چونکي اونو اؤزومه اوغول سِچمئشم، من ده اونا آتا اولاجاغام.


text:
اگر بو گون اولدوغو کئمي امرلرئمه و حؤکملرئمه عمل اتمکده صادئق اولسا، اونون پادشاهليغيني ابده‌جک برقرار اده‌جيم.»


text:
بونا گؤره ائندي بوتون ائسرايئللی‌لرئن، ربّئن جاماعاتينين گؤزو قاباغيندا، تاريميز دا اِشئدرکن، بله تاپشيريرام: تارينيز ربّئن بوتون امرلرئنه عمل ادئن و اونلاري اؤيره‌نئن کي، بو نعمتلي تورپاغي مولک اده‌سئنئز و سئزدن سونرا اؤولادلارينيزا اونو ابدی مئراث وره‌سئنئز.


text:
سن ده، اوغلوم سوليمان، آتانين تاريسيني تاني، بوتون اورَک و فئکئرله اونا قوللوق ات، چونکي رب بوتون اورَکلري تفتئش ادئر و فئکئرلرئن بوتون نئيّتلرئني بئلئر. اگر اونو آختارسان، اونو تاپارسان. لاکئن اگر اونو ترک اده‌سن، او دا سني ابده‌جک آتار.


text:
داوود اوغلو سوليمانا اِيوانين، اونون بئنالارينين، خزئنه‌لرئنئن، يوخاري اوتاقلارين، ائچ اوتاقلارين، کفّاره قاپاغينين، نقشه‌سئني و


text:
روحون واسئطه‌سئله اونا آشکار اولموش بوتون بونلارين نقشه‌سئني وردی: ربّئن معبدئنئن حَيَطلري، اطرافداکي بوتون اوتاقلار، تاري معبدئنئن خزئنه‌لري، تقدئس اولونان شيلرئن خزئنه‌لري،


text:
کاهئنلرئن و لاوئلی‌لرئن بؤلوکلري، ربّئن معبدئنده هر جور خئدمت ائشي، ربّئن معبدئنده اولان بوتون خئدمت اشيالاري،


text:
هر جور خئدمت اوچون ائشله‌دئلَن بوتون قيزيلين چکئسئنه گؤره قيزيل اشيالار، هر جور خئدمت اوچون ائشله‌دئلَن بوتون گوموشون چکئسئنه گؤره گوموش اشيالار،


text:
هر چيراقدانين و اونون چيراقلارينين چکئسئنه گؤره قيزيل چيراقدانلار و اونلارين قيزيل چيراقلاري، هر جور خئدمت اوچون چکئسئنه گؤره گوموش چيراقدانلار و اونلارين چيراقلاري،


text:
خالئص قيزيلدان اولان چَنگل‌لر، لَيَنچه‌لر و سَهَنگلر، هر کاسانين چکئسئنه گؤره قيزيل کاسالار، هر کاسانين چکئسئنه گؤره گوموش کاسالار،


text:
چکئسئنه گؤره خالئص قيزيلدان بوخور قوربانگاهي. داوود حتّا کَرّوبلارين تصوئرئني ده وردی کي، نجه قانادلاريني آچيب ربّئن عهد سانديغيني اؤرتموشدولر.


text:
داوود ددي: "بونلارين هاميسينين تصوئري بوتون تفسئلاتي ائله يازيلي شکئلده رب طرفئندن منه آشکار ادئلدي."


text:
داوود اوغلو سوليمانا ددي: "گوجلو و جسارتلي اول، بو ائشي گؤر. قورخما و روحدان دوشمه، چونکي رب تاري، منئم تاريم، سنئنله‌دئر. ربّئن معبدئنئن بوتون خئدمت ائشي آخيرا چاتماميش او نه سني آتار، نه ده سني ترک اِدَر.


text:
کاهئنلرئن و لاوئلی‌لرئن بؤلوکلري تاري معبدئنئن بوتون خئدمتي اوچون حاضير دورورلار. سنئن يانيندا آداملار دا وار کي، اؤز گؤيلو ائله بوتون ائشلر اوچون هر جور خئدمتي باجاريرلار. ريئسلر و بوتون خالق سنئن هر امرئني گؤزله‌يئر."


text:
داوود پادشاه بوتون جاماعاتا ددي: "تارينين سِچدئيي اوغلوم سوليمان جاوان و تجروبه‌سئزدئر و بو ائش بؤيوکدور، چونکي بو معبد ائنسان اوچون يوخ، رب تاري اوچوندور.


text:
بوتون سَعيئمله تاريمين معبدئندن اؤتري، قيزيل شيلر اوچون قيزيل، گوموش شيلر اوچون گوموش، بورونج شيلر اوچون بورونج، دَمئر شيلر اوچون دَمئر، آغاج شيلر اوچون آغاج، دامارلي عقئق داشلاري و اونلارين ساغاناقلاري، جوربه‌جور رنگلي داشلار، هر جور قئيمتلي داشلار و چوخلو مرمر داشلار حاضيرلاميشام.


text:
بوندان علاوه، تاريمين معبدئنه اولان سِوگئم اوزوندن، موقدّس معبد اوچون حاضيرلاديغيم هر شيدن علاوه نه قدر قيزيل-گوموش خزئنَم وارسا، اونو دا تاريمين معبدي اوچون ورئرم:


text:
اوفئر قيزيليندان اوچ مئن تالانت قيزيلي، يدّي مئن تالانت خالئص گوموشو بئنالارين دوواريني اؤرتمک اوچون،


text:
قيزيل شيلر اوچون قيزيلي، گوموش شيلر اوچون گوموشو اوستالارين دوزَلده‌جَيي بوتون ائشلر اوچون ورئرم. کئم بو گون ائسته‌يئر کي، ربّه اؤز گؤيلو ائله نذئر تقدئم اتسئن؟""


text:
نسئل باشچيلاري، ائسرايئل قبئله‌لرئنئن باشچيلاري، مئن‌باشي‌لار، يوزباشي‌لار و پادشاهين ائشلري اوستونده اولان ريئسلر اؤز گؤيلو ائله


text:
تاري معبدئنئن خئدمتي اوچون بش مئن تالانت و اون مئن دِرهَم قيزيل، اون مئن تالانت گوموش، اون سکّئز مئن تالانت بورونج و يوز مئن تالانت دَمئر وردئلر.


text:
کئمده قئيمتلي داشلار وار ائدي، اونلاري ربّئن معبدئنئن خزئنه‌سئنه ورئردي کي، گِرشون نسلئندن اولان يِخي‌اِلئن نظارتي آلتيندا ائدي.


text:
خالق اونلارين اؤز گؤيلو ائله نذئر ورمه‌سئنه سِوئندي، چونکي بوتون قَلبله ربّه نذئر تقدئم اتمئشدئلر. داوود پادشاه دا چوخ سِوئندي.


text:
داوود بوتون جاماعاتين گؤزو قاباغيندا ربّه سئتايئش ادئب ددي: "ای آتاميز ائسرايئلئن تاريسي رب، اَزَلدن ابده‌جک موبارکسن!


text:
يارب، عظمت، قودرت، جلال، ظفر و حئشمت سنئندئر، دوغرودان دا گؤيلرده و يرده اولان هر شي سنئندئر. يارب، پادشاهليق سنئندئر و حؤکمدار اولاراق اؤزونو اوجالديرسان.


text:
وار-دؤولتله حؤرمت سندن گلئر و سن هر شيه حؤکمرانليق ادئرسن. اَلئنده قودرت و گوج وار. هر کسي اوجالتماق و گوجلَندئرمَک سنئن اَلئنده‌دئر.


text:
آمّا من کئمَم و خالقيم کئمدئر کي، بو جور اؤز گؤيلو ائله نذئرلر وره بئلک؟ چونکي هر شي سندندئر و سنئن اَلئندن آلديغيميزي سنه ورمئشئک.


text:
بئز بوتون آتالاريميز کئمي سنئن قاباغيندا بئر قرئب و قوناغيق. گونلرئمئز يِر اوزونده کؤلگه کئمئدئر و هچ نَيه اومئدئمئز يوخدور.


text:
يارب تاريميز، سنئن موقدّس آدينا معبد تئکمک اوچون حاضيرلاديغيميز بوتون بو وار-دؤولت سنئن اَلئنله ورئلئب و بونلارين هاميسي سنئندئر.


text:
بئلئرم کي، ای تاريم، سن اوره‌يي ائمتاحان ادئرسن و دوزلويو سِوئرسن. من بوتون بو شيلري اوره‌يئمئن دوزلويو ائله، اؤز گؤيلومله تقدئم اتدئم و ائندي بورادا اولان خالقينين سنه اؤز گؤيلو ائله نذئر وردئيئني شادليقلا گؤردوم.


text:
يارب، آتالاريميز ائبراهئمئن، ائسحاقين و ائسرايئلئن تاريسي! خالقينين اوره‌يئنده‌کي ائستَکلرئنده بونو ابده‌جک قورويوب ساخلا و اونلارين اوره‌يئني اؤزونه طرف يؤنَلت.


text:
اوغلوم سوليمانا صادئق بئر اورَک ور کي، سنئن امرلرئنه، شهادتلرئنه و قايدالارينا عمل اتسئن، بوتون بو ائشلري گؤرسون و تئکئلئشئنه حاضيرليق گؤردويوم بو معبدي تئکسئن."


text:
داوود بوتون جاماعاتا ددي: "ائندي تارينيز ربّه حمد ادئن."" بوتون جاماعات آتالارينين تاريسي ربّه حمد اتدي. اونلار اَيئلئب ربّه و پادشاها تعظئم اتدئلر.


text:
او گونون صاباحي ربّه قوربانلار کَسدئلر و ربّه يانديرما قورباني اولاراق مئن باش گاميش، مئن باش قوچ، مئن باش قوزو، اونلارين مايع تقدئملرئني و بوتون ائسرايئل اوچون چوخلو قوربانلار تقدئم اتدئلر.


text:
او گون اونلار بؤيوک شادليقلا ربّئن قاباغيندا يِيئب-ائچدئلر. سونرا ائکئنجي دفه داوود اوغلو سوليماني پادشاه اتدئلر. رب اوچون اونو حؤکمدار و صادوقو کاهئنلئيه مسح اتدئلر.


text:
سوليمان آتاسي داوودون يرئنه پادشاه اولوب ربّئن تختئنده اوتوردو و اوغور قازاندي. بوتون ائسرايئللی‌لر اوندان ائطاعت اتدئلر.


text:
بوتون ريئسلر، ائگئد آداملار، هم ده داوودون بوتون اوغوللاري پادشاه سوليمانا باغلي قالماقلاريني اعلان اتدئلر.


text:
رب سوليماني بوتون ائسرايئللی‌لرئن گؤزونده چوخ اوجالتدي و اونا اِله بئر پادشاهليق عظمتي وردی کي، اؤزوندن اوّل ائسرايئلده هچ بئر پادشاه اونا مالئک اولماميشدي.


text:
اونون ائسرايئل اوستونده پادشاهليق اتدئيي مودّت قيرخ ائل ائدي؛ يدّي ائل خِبروندا و اوتوز اوچ ائل اورشلئمده پادشاهليق اتدي.


text:
او، اوزون عؤمور سوروب، ثروت و شؤهرتدن دويموش حالدا، خوش بئر قوجاليق چاغيندا اؤلدو و يرئنه اوغلو سوليمان پادشاه اولدو.


text:
پادشاه داوودون اوّلدن آخيرا قدر بوتون ائشلري گؤروجو سَمويئلئن کئتابيندا، پيغمبر ناتانين کئتابيندا و گؤروجو جادين کئتابيندا يازيليبدير.


text:
داوودون پادشاهليغي و قودرتي، اونون، ائسرايئلئن و بوتون اؤلکه‌لرئن پادشاهليقلارينين باشينا گلن احوالاتلار باره‌ده يازيليبدير.


text:
سوليمان بوتون ائسرايئللی‌لري، مئنباشي‌لاري، يوزباشي‌لاري، قاضي‌لاري، بوتون ائسرايئلده هر بئر رهبري و عايئله باشچيلاريني چاغيردي.


text:
سوليمان و اونونلا برابر بوتون جاماعات گئبعوندا اولان پرستئشگاها گتدئلر، چونکي تارينين حوضور چاديري کي، ربّئن قولو موسا اونو چؤلده قورموشدو، اورادا ائدي.


text:
لاکئن داوود تارينين سانديغيني قئريَت يِعه‌رئمدن اونون اوچون حاضيرلاديغي يره گتئرمئشدي، چونکي داوود اونون اوچون اورشلئمده بئر چادير قورموشدو.


text:
خور اوغلو اوري اوغلو بِصه‌لِلئن دوزلتدئيي بورونج قوربانگاه گئبعوندا، ربّئن خيمه‌سي قاباغيندا ائدي و سوليمانلا جاماعات اورايا ربدن مصلحت آلماغا گتدئلر.


text:
سوليمان اورايا، ربّئن حوضورونا، حوضور چاديرينين قاباغينداکي بورونج قوربانگاها قالخدي و اونون اوستونده مئن باش يانديرما قورباني تقدئم اتدي.


text:
ائندي، يارب تاري، آتام داوودا وردئيئن وعده‌ يرئنه يِتئشسئن، چونکي سن منی اله بئر خالقين اوستونه پادشاه ادئبسن کی، يرئن توزو قدر چوخدورلار.


text:
ائندي منه حئکمت و بئلئک ور کي، بو خالقا حؤکم اده بئلئم، چونکي سنئن بو بؤيوک خالقينا کئم حؤکم اده بئلر؟""


text:
تاري سوليمانا ددي: "ائندي کي اوره‌يئنده بو ائستَک وار و سن وار-دؤولت، ثروت، عئزّت، حتّا سندن نئفرت ادنلرئن جا‌نيني و اؤزونه اوزون عؤمور ائستمه‌دئن، آمّا اؤزون اوچون حئکمت و بئلئک ائسته‌دئن کي، سني اوستونده پادشاه اتدئيئم خالقيما حؤکم اده‌سن،


text:
حئکمت و بئلئک سنه عطا اولوندو. سنه اله وار-دؤولت، ثروت و عئزّت وره‌جيم کي، نه سندن قاباق اولان پادشاهلاردا اولوب، نه ده سندن سونراکي‌لاردا اولاجاق."


text:
سوليمان گئبعوندا اولان پرستئشگاهدان، حوضور چاديرينين قاباغيندان اورشلئمه گتدي و ائسرايئل اوستونده پادشاهليق اتدي.


text:
پادشاه اورشلئمده قيزيل و گوموشو او قدر چوخ اتدي کي، داشلارا برابر اولدو، سئدر آغاجيني دا او قدر بول اتدي کي، هامار بؤلگه‌ده بئتَن وحشي انجئر آغاجينا برابر اولدو.


text:
هر بئر دؤيوش عاراباسي آلتي يوز شِکِل گوموشه، هر بئر آت دا يوز اَلّي شِکِل گوموشه مئصئردن گتئرئلئردي. بوتون خئت و اَرام پادشاهلاري دا بونلاري سوليمانين تاجئرلرئنئن واسئطه‌سئله آليرديلار.


text:
بونا گؤره ده يوک داشييان يتمئش مئن نفر و داغلاردا داش يونان هشتاد مئن نفر تعيئن اتدي. اونلارين اوستونه ده اوچ مئن آلتي يوز نظارتچي قويدو.


text:
سونرا صور پادشاهي خوراما خبر گؤندرئب ددي: "نجه آتام داوودلا اِتدئن و اونا سئدر آغاجلاري گؤندردئن کي، ياشاماق اوچون اؤزونه ساراي تئکسئن، اِله ده منه گؤندر.


text:
باخ، من تاريم ربّه تقدئس اتمک اوچون اونون آدينا بئر معبد تئکئرم کي، اونون حوضوروندا خوش عطئرلي بوخور يانديرماق اوچون، دائمي تقدئم چؤرکلري اوچون، سحر-آخشام، سَبّت گونلرئنده، تزه آي مراسئملرئنده و تاريميز ربّئن بايراملاريندا يانديرما قوربانلاري اوچون اولسون. بونلار ائسرايئل اوچون ابدی قايدادير.


text:
لاکئن کئم اونا اِو تئکمه‌يه قادئردئر؟ او، گؤيه و گؤيلرئن گؤيونه سيغماز و من کئمَم کي، اونا بئر اِو تئکَم؟ اونون قاباغيندا آنجاق بوخور يانديرماق اوچون بئر ير تئکه بئله‌رم.


text:
ائندي منه بئر آدام گؤندر کي، قيزيل، گوموش، بورونج، دَمئر ائشلرئني، ارغواني، قيرميزي رنگلي و لاجورد پارچا ائشلرئني باجارسين، هر جور اويما ائشي گؤرسون و آتام داوودون حاضيرلاديغي و منئم يانيمدا، يهودادا و اورشلئمده اولان اوستالارلا بئرلئکده ائشله‌سئن.


text:
لوبناندان منه سئدر، شام و اَردَج آغاجلاري گؤندر، چونکي بئلئرم کي، سنئن آداملارين لوبناندان آغاج کَسمه‌يي باجاريرلار. باخ، منئم آداملاريم سنئن آداملارينلا ائشلَيه‌جکلر کي،


text:
باخ، من ده سنئن آداملارينا، يعني آغاج کَسنلره ائيئرمي مئن کور يارما، ائيئرمي مئن کور آرپا، ائيئرمي مئن بَت شراب و ائيئرمي مئن بَت زيتون ياغي وره‌رم."


text:
صور پادشاهي خورام گؤندردئيي مَکتوبونان سوليمانا جاواب وردی: «رب خالقيني سِودئيي اوچون سني اونلارين اوستونده پادشاه ادئب.»


text:
خورام بله داوام وردی: «گؤيي و يري يارادان ائسرايئلئن تاريسي رب موبارَک اولسون کي، پادشاه داوودا حئکمتلي، دَرّاکه‌لي و فَهئم اوغول ورئب، اِله کي، رب اوچون بئر معبد، اؤزو اوچون ده بئر پادشاه سارايي تئکسئن.


text:
او، دانلي بئر آروادين و صورلو بئر آتانين اوغلودور. بو آدام قيزيل، گوموش، بورونج، دَمئر، داش، آغاج ائشلرئني، ارغواني، لاجورد، قيرميزي پارچا و نازئک کتان ائشلرئني باجارير، هر جور اويما ائشئني و اونا تاپشيريلان هر ناخيشي چکه بئلئر. سنئن اوستالارينلا و آتان آغام داوودون اوستالاري ائله بئرلئکده اونا دا ائش تاپشيريلسين.


text:
بئز ده سنه لازيم اولدوغو قدر لوبناندان آغاج کَسه‌رئک و اونو ساللارلا دهنز يولو ائله سنئن يانينا يافايا گتئره‌رئک، سن ده اونو اورشلئمه چيخاردارسان."


text:
سوليمان ائسرايئلده اولان بوتون قرئبلري، آتاسي داوودون سئياهييا آلديغيندان سونرا بئر ده سايدي. قرئبلر يوز اَلّي اوچ مئن آلتي يوز نفر ائدئلر.


text:
اونلاردان يتمئش مئن نفري يوک داشيماغا، هشتاد مئن نفري داغلاردا داش يونماغا قويدو. اوچ مئن آلتي يوز آدامي دا خالقي ائشلَتمَک اوچون نظارتچي اتدي.


text:
سوليمان اورشلئمده ربّئن آتاسي داوودا گؤروندويو مورئيا داغيندا ربّئن معبدئني تئکمه‌يه باشلادي، او يرده کي، داوود يِبوسلو اورنانين خرمنئنده حاضيرلاميشدي.


text:
تارينين معبدئنئن تئکئلمه‌سي اوچون سوليمانين قويدوغو بونؤوره‌لر بونلاردير: بونؤوره‌لرئن اوزونلوغو کؤهنه اؤلچويه گؤره آلتميش قول‌آچ و اِني ائيئرمي قول‌آچ ائدي.


text:
معبدئن قاباغينداکي اِيوانين اوزونلوغو معبدئن اِني ائله برابر و ائيئرمي قول‌آچ ائدي، بويو دا يوز ائيئرمي قول‌آچ ائدي. اونو ائچه‌رئدن خالئص قيزيللا اؤرتدو.


text:
بؤيوک اوتاغا شام آغاجي ائله اؤرتوک ووروب اونو خالئص قيزيللا اؤرتدو و اونون اوستونه خورما آغاجلاري و زنجئر تصوئرلري ناخيشلاتدي.


text:
معبدي و اونون دئرَکلرئني، آستانالاريني، دووارلاريني و قاپيلاريني قيزيللا اؤرتدو، دووارلاردا کَرّوبلارين تصوئرئني اويدو.


text:
سوليمان لاپ موقدّس يري ده تئکدي. اونون اوزونلوغو معبدئن اِني ائله برابر و ائيئرمي قول‌آچ ائدي و اِني ده ائيئرمي قول‌آچ ائدي. اونو آلتي يوز تالانت خالئص قيزيللا اؤرتدو.


text:
کَرّوبلارين قانادلاري ائيئرمي قول‌آچ اوزونلوغوندا ائدي. بئر کَرّوبون قانادي بش قول‌آچ ائدي و معبدئن دووارينا دَيئردي. او بئري قانادي دا بش قول‌آچ ائدي و او بئري کَرّوبون قانادينا دَيئردي.


text:
او بئري کَرّوبون دا قانادي بش قول‌آچ ائدي و اِوئن دووارينا دَيئردي. او بئري قانادي دا بش قول‌آچ ائدي و او بئري کَرّوبون قانادينا ياپيشيردي.


text:
بو کَرّوبلارين قانادلاري ائيئرمي قول‌آچ اوزانيردي. کَرّوبلار آياق اوسته دورموشدولار و اوزلري بؤيوک اوتاغا طرف چِورئلمئشدي.


text:
او، لاجورد، اَرغواني، قيرميزي پارچا و نازئک کتاندان پرده تئکدي، اوستونده کَرّوبلار ائشلَمه‌لري وار ائدي.


text:
سوليمان معبدئن قاباغيندا ائکي سوتون دا دوزلتدي کي، اوتوز بش قول‌آچ بويوندا ائدي و هر بئر سوتونون اوستونده‌کي باشليق بش قول‌آچ ائدي.


text:
ائچ اوتاقدا اولان زنجئرلر کئمي، زنجئرلر دوزلتدي و اونلاري سوتونلارين باشينا قويدو، يوز نار دوزلتدي و اونلاري زنجئرلرئن اوستونه قويدو.


text:
او، سوتونلاري معبدئن قاباغينا، بئرئني صاغ طرفه و او بئرئني سول طرفه قويدو. صاغدا اولاني ياکئن ، سولدا اولاني دا بوعَز آدلانديردي.


text:
سوليمان بورونجدن بئر قوربانگاه تئکدي. اونون اوزونلوغو و اِني ائيئرمي قول‌آچ ، بويو دا اون قول‌آچ ائدي.


text:
او، تؤکولموش بورونجدن دايره شکلئنده بئر حوووض دوزلتدي. بو قيراغيندان او بئري قيراغينا قدر اون قول‌آچ ائدي. اونون درئنلئيي بش قول‌آچ ائدي و اوتوز قولاجليق بئر ائپ ده اونون اطرافينا دولانميشدي.


text:
آلتينين هر طرفئندن اونو اؤکوزون تصوئرلري اَحاطه ادئردي. هر قول‌آچدا اون اؤکوز وار ائدي. اؤکوزلر ائکي ردئف ائدئلر و اونلار حوووضلا بئرلئکده تؤکولموشدولر.


text:
حوووض اون ائکي تؤکمه اؤکوزون اوستونده دوروردو: اوچو شئمالا، اوچو قربه، اوچو جنوبا، اوچو ده شرقه باخيردي. حوووض يوخاريدا، اونلارين اوستونده ائدي و اؤکوزلرئن بوتون آرخا حئصّه‌لري ائچَرئيه طرف ائدي.


text:
حوووضون قالينليغي دؤرد بارماق قالينليغيندا ائدي. اونون کناري، کاسا کناري کئمي دوزَلدئلمئشدي و آچيلان زانباغا بَنزه‌يئردي. او، اوچ مئن بَت سو توتوردو.


text:
سوليمان اون لَيَن دوزلتدي، اونلاردا يوماق اوچون بِشئني معبدئن صاغ طرفئنه، بِشئني ده سول طرفئنه قويدو. يانديرما قورباني اولاجاق شيلري اونلارين ائچئنده يويارديلار. آنجاق حوووض کاهئنلرئن يويونماسي اوچون ائدي.


text:
او، نقشه‌سئنه گؤره اون قيزيل چيراقدان دوزلتدي، و اونلاري معبدده، بِشئني صاغدا، بِشئني ده سولدا قويدو.


text:
اون مئز دوزلتدي، اونلاري معبدده، بِشئني صاغدا، بِشئني ده سولدا قويدو. قيزيلدان يوز لَيَنچه ده دوزلتدي.


text:
سونرا کاهئنلر حَيَطئني، بؤيوک حَيَطي، حَيَطئن قاپيلاريني دوزلتدي و اونلارين قاپيلاريني بورونجله اؤرتدو.


text:
خورام قازانلاري، کورَکلري و لَيَنچه‌لري ده دوزلتدي. بلجه خورام تارينين معبدي اوچون سوليمان پادشاهين امري ائله بو ائشلري گؤروب قورتاردي:


text:
ائکي سوتون؛ سوتونلارين اوستونده ائکي مودوّر باشليق؛ ائکي حؤرمه تور کي، سوتونلارين اوستونده‌کي باشليقلاري اؤرتسونلر؛


text:
خَکَندازلار، کورَکلر و بؤيوک چَنگل‌لر و اونلارين بوتون لوازئماتي. بوتون بو اشيالاري خورام-آبي ربّئن معبدي اوچون پادشاه سوليمانين امري ائله جئلالانميش بورونجدن دوزلتمئشدي.


text:
پادشاه بونلاري اوردون چايينين کنارينداکي اووادا، سوکّوتلا صِرِداتا آراسينداکي گئل‌لي تورپاقلاردا تؤکموشدو.


text:
سوليمان بو اشيالارين هاميسيندان لاپ چوخ دوزلتدي و اونلارا ائشله‌دئلَن بورونجون چکئسي موعَيّن اولا بئلمئردي.


text:
خالئص قيزيلدان پئلته ماشالاري، لَيَنچه‌لر، قاشيقلار، و بوخوردانلار؛ معبدئن قاپيلاري، يعني لاپ موقدّس يره آچيلان ائچَري قاپي تايلاري و معبدئن بؤيوک اوتاغينين قاپي تايلاري.


text:
بلجه ربّئن معبدي اوچون سوليمانين گؤردويو بوتون ائشلر قورتاردي. سوليمان آتاسي داوودون تقدئس اتدئيي قيزيل-گوموشو و بوتون اشيالاري ائچَري گتئرئب، تارينين معبدئنئن خزئنه‌لرئنه قويدو.


text:
او زامان سوليمان ائسرايئلئن آغساقّال‌لاريني، بوتون قبئله باشچيلاريني، يعني ائسرايئل اؤولادلارينين نسئل رهبرلرئني اورشلئمه، اؤزونون يانينا ييغدي کي، ربّئن عهد سانديغيني داوودون شهري اولان صَحيوندان گتئرسئنلر.


text:
سوليمان پادشاه و اونون يانينا ييغيلميش بوتون ائسرايئل جاماعاتي، سانديغين قاباغيندا او قدر قويون-کچي و گاميش قوربان کَسدئلر کي، چوخلوغونا گؤره سايي-حسابا گلمَزدي.


text:
کَرّوبلار قانادلاريني سانديغين يري اوستونده آچميشديلار و سانديغي و اونون دئرَکلرئني يوخاريدان اؤرتموشدولر.


text:
سانديقدا هچ بئر شي يوخ ائدي، مگر موسانين خورِبده قويدوغو ائکي لؤوحه. رب اورادا، ائسرايئل اؤولادلارينين مئصئردن چيخديقلاري واخت، اونلارلا عهد باغلاميشدي.


text:
کاهئنلر موقدّس يردن چيخديلار. حاضير اولان کاهئنلرئن هاميسي بؤلمه‌لرئني گؤزلَمه‌دن اؤزلرئني تقدئس اتمئشدئلر.


text:
نغمه اوخويان لاوئلی‌لرئن هاميسي دا، آساف، هِيمان، يِدوتون و اونلارين اوغوللاري ائله قوحوملاري نازئک کتان گِيئنمئش، سئنجلر، چنگلر و طنبورلارلا قوربانگاهين شرق طرفئنده دايانديلار و اونلارلا برابر يوز ائيئرمي کاهئن کَره‌ناي چاليردي.


text:
کَره‌ناي چالانلار و نغمه‌چئلر بئر سَسله ربّه حمد و شوکور اتمکله سَسلرئني بئرلئکده اوجالتديلار. کَره‌نايلارين، سئنجلرئن، و باشقا موسئقي آلَتلرئنئن سَسي اوجالاندي. اونلار ربّه حمد ادئب ددئلر: "او، دوغرودان ياخشي‌دير، چونکي محبّتي ابدي‌دئر."" او واخت ربّئن معبدي بئر بولودلا اله دولدو کي،


text:
کاهئنلر او بولودا گؤره اورادا دايانيب خئدمت اده بئلمه‌دئلر، چونکي ربّئن شؤوکتي تارينين معبدئني دولدورموشدو.


text:
پادشاه دؤنوب بوتون ائسرايئل جاماعاتينا برکت وردی. بو زامان بوتون ائسرايئل جاماعاتي آياق اوسته دورموشدو.


text:
پادشاه ددي: "ائسرايئلئن تاريسي رب موبارک اولسون کي، آتام داوودا اؤز آغزي ائله دانيشدي و اؤز اَلي ائله اونو يرئنه يتئرئب. او دمئشدي:


text:
«من خالقيمي مئصئر تورپاغيندان چيخارتديغيم گوندن بَري، ائسرايئلئن هچ بئر قبئله‌سئندن بئر شهر سچمه‌دئم کي، اورادا بئر معبد تئکئم و آديم اوستونده اولسون. بئر آدام دا سچمه‌دئم کی، خالقيم ائسرايئل اوستونده حؤکمدار اولسون.


text:
لاکئن اورشلئمي سچمئشم کي، آديم اورادا اولسون. داوودو دا سچمئشم کي، خالقيم ائسرايئل اوستونده حؤکمدار اولسون.»


text:
رب ددئيي سؤزونو يرئنه يتئردي: چونکي من آتام داوودون يرئنه قالخميشام، ربّئن ددئيي کئمي ائسرايئل تختئنده اوتورموشام و ائسرايئلئن تاريسي ربّئن آدينا معبد تئکمئشم.


text:
سوليمان ربّئن قوربانگاهي قاباغيندا، بوتون ائسرايئل جاماعاتينين قاباغيندا دوروب اَللرئني گؤيلره آچدي.


text:
او، بورونجدن بئر کورسو دوزلتمئشدي کي، اوزونلوغو ائله اِني بش قول‌آچ ، بويو دا اوچ قول‌آچ ائدي و اونو حَيَطئن اورتاسينا قويموشدو. سوليمان اونون اوستونده دوردو. بوتون ائسرايئل جاماعاتي قاباغيندا دئزه دوشوب اَللرئني گؤيه آچدي.


text:
سوليمان ددي: "يارب، ائسرايئلئن تاريسي! نه گؤيده، نه ده يرده سنئن کئمي تاري وار. سن عهدئني و محبّتئني بوتون او قوللارينلا ساخلاييرسان کي، بوتون اورَکلري ائله سنئن حوضوروندا ياشاييرلار.


text:
سن قولون آتام داوودا وردئيئن وعده‌يه عمل ادئبسن؛ اؤز دئلئنله ددئيئني بو گون اؤز اَلئنله يرئنه يتئرئبسن.


text:
ائندي، يارب ائسرايئلئن تاريسي، قولون آتام داوودا ددئيئن سؤزه عمل ات. وعده ورئب دِمئشدئن کي: «سن يولوملا گتدئيئن کئمي، اوغوللارين دا اگر قانونوما موطابئق عمل ادئب اؤز يوللارينا دئقّت اده‌لر، ائسرايئل تختئنده سنئن نسلئندن بئر کئشي اَسکئک اولماياجاق.»


text:
لاکئن، مگر تاري حقئقتن يرده، ائنسانلارين يانيندا ساکئن اولار؟ باخ، سن گؤيه و گؤيلرئن گؤيونه سيغمازسان، نه قدر آز منئم تئکدئيئم بو معبده!


text:
لاکئن سن بو قولونون دوعاسينا و يالواريشينا نظر سال، يارب تاريم، سنئن حوضوروندا اتدئيي فريادي و دوعاني اشئت.


text:
قوي سنئن نظرئن گجه-گوندوز بو معبدئن اوستونده اولسون. بو يِر باره‌ده سن ديئبسن کي، آديني اورادا قويورسان. قولونون بورايا اوز توتوب اتدئيي دوعاني اشئت.


text:
بو يره طرف دوعالار اتدئکلري واخت، اؤز قولونون و خالقين ائسرايئلئن يالواريشلاريني سن اشئت، گؤيلرده اولان مسکنئندن اشئت؛ اشئت و باغيشلا!


text:
اگر بئر آدام اؤز ياخينينين ضئدّئنه گوناه اتسه و اوندان آند ائچمک طلب اولونسا، او دا گلئب بو معبدده، سنئن قوربانگاهين قاباغيندا آند ائچسه،


text:
او واخت سن گؤيدن اشئت و عمل ات. قوللارينا حؤکم ات: شرور آدامين عملئني اؤز باشينا دؤنده‌رئب اونو محکوم ات و صالح آداما صالحلئيئنه گؤره برائت ور.


text:
اگر خالقين ائسرايئل سنئن ضئدّئنه گوناه اتدئيي اوچون دوشمن قاباغيندا مغلوب اولسا و اونلار تکرار سنه طرف دؤنوب آديني دئل‌لرئنه گتئرسه‌لر و بو معبدده سنه يالواريب فرياد اتسه‌لر،


text:
او واخت سن گؤيدن اشئت و خالقين ائسرايئلئن گوناهيني باغيشلا، اونلاري گئنه اونلارا و آتالارينا وردئيئن تورپاغا قايتار.


text:
اگر خالقين سنئن ضئدّئنه گوناه اتدئيي اوچون گؤي باغلانيب ياغيش ياغماسا، اگر بو يِره طرف دوعا ادئب آديني دئل‌لرئنه گتئرسه‌لر و اونلاري ذلئل اتدئيئن زامان اؤز گوناهلاريندان دؤنسه‌لر،


text:
او واخت سن گؤيدن اشئت، قوللارينين و خالقين ائسرايئلئن گوناهيني باغيشلا؛ و گده‌جکلري ياخشي يولو اونلارا اؤيرَت. خالقينا ائرث وردئيئن تورپاغينا دا ياغيش گؤندر.


text:
اگر اؤلکه‌ده آجليق اولسا، وبا اولسا، ائستي يِل، کوف، چَيئرتکه يا دا بئتکي قوردو اولسا، اگر دوشمن اونلاري اؤلکه‌نئن هر هانسي بئر شهرئنده موحاصئره‌يه آلسا؛ هانسي بلا، هانسي ناخوشلوق اولور، اولسون –


text:
هر کَسئن طرفئندن، يا دا بوتون خالقين ائسرايئل طرفئندن بئر دوعا و يالواريش اولسا، هر کس اؤز ذلئل‌لئيئني و دردئني بئلئب بو معبده طرف اَللرئني آچسا،


text:
او واخت سن گؤيدن، اؤز مسکنئندن اشئت و باغيشلا. اوره‌يئني بئلدئيئن هر آداما، بوتون عمل‌لرئنه گؤره عوض ور، چونکي ائنسان اورَکلرئني فقط سن بئلئرسن.


text:
اله کي اونلار سندن قوخسونلار و آتالاريميزا وردئيئن تورپاقدا ياشاديقلاري بوتون گونلر بويو، سنئن يولونلا گتسئنلر.


text:
اگر خالقين ائسرايئلدن اولمايان ياداِللي ده اوزاق اؤلکه‌دن سنئن آدينين خاطئرئنه گلسه، سنئن بؤيوک آدين، قودرتلي اَلئن و اوزانان قولون باره‌ده اشئدئب بو معبده طرف دوعا اتسه،


text:
او واخت سن گؤيدن، اؤز مسکنئندن اشئت و ياد اِللي‌نئن سنه فرياد اتدئيي هر شيي ات کي، ير اوزونون بوتون خالقلاري دا سنئن آديني تانيسينلار، خالقين ائسرايئل کئمي سندن قورخسونلار و بئلسئنلر کي، تئکدئيئم بو معبد سنئن آدينلا چاغيريلير.


text:
اگر خالقين گؤندردئيئن يوللا دوشمنلرئنئن ضئدّئنه موحارئبه‌يه چيخسا و سنئن سِچدئيئن بو شهره طرف، سنئن آدينا تئکدئيئم معبده طرف سنه دوعا اتسه،


text:
اگر اونلار سنئن ضئدّئنه گوناه اتسه‌لر-چونکي گوناه اتمه‌يَن ائنسان يوخدور-و سن قضبله‌نئب اونلاري دوشمنه تسلئم اده‌سن و دوشمن اونلاري اسئر ادئب ياخين يا دا اوزاق تورپاغينا آپارسا،


text:
اگر اونلار اسئرلئکده اولدوقلاري اؤلکه‌ده اورَکلرئني دؤنده‌رئب تؤوبه اتسه‌لر و اسئر اولان اؤلکه‌ده سنه دوعا ادئب «بئز گوناه و حاقسيزليق اتمئشئک، پئسلئک اتمئشئک» دِسه‌لر،


text:
اگر اونلارين اسئر اولونوب آپاريلديغي اؤلکه‌ده، بوتون اورَکلري و جانلاري ائله، سنه طرف دؤنسه‌لر، آتالارينا وردئيئن تورپاغا، سچدئيئن شهره و آدينا تئکدئيئم معبده طرف سنه دوعا اتسه‌لر،


text:
او واخت سن گؤيدن، اؤز مسکنئندن اونلارين دوعا و يالواريشلاريني اشئت و اونلاردان حئمايت ات و سنئن ضئدّئنه گوناه ادن خالقيني باغيشلا.


text:
ائندي يارب تاري، چيخ ياشاياجاغين يره! سن و قووّتئنئن مظهري اولان سانديغينلا بئرلئکده؛ يارب تاري، قوي کاهئنلرئن نئجاتلا اَحاطه اولونسون، موتّقي‌لرئن سنئن ياخشيليغيندا سِوئنسئنلر.


text:
سوليمان دوعاني قورتارديقدا، گؤيدن اود دوشوب يانديرما قوربانلاري و قوربانلاري اودّو. ربّئن جلالي معبدي دولدوردو.


text:
بوتون ائسرايئل اؤولادلاري اودون دوشدويونو و معبدئن اوستونده اولان ربّئن جلاليني گؤرنده، داش دؤشَمه‌نئن اوستونده اوزو اوسته يره دوشوب پرستئش اتدئلر و ربّه حمدلر ورئب ددئلر: "رب ياخشي‌دير، اونون محبّتي ابدي‌دئر."


text:
سوليمان پادشاه قوربان اولاراق ائيئرمي ائکي مئن اؤکوز و يوز ائيئرمي مئن قويون-کچي تقدئم اتدي. بلجه، پادشاه و بوتون خالق تارينين معبدئني تقدئس اتدئلر.


text:
کاهئنلر اؤز وظئفه‌لرئنه موطابئق دايانديلار، لاوئلی‌لر ده ربّئن موسئقي آلَتلري ائله دوردولار. پادشاه داوود بونلاري دوزلتمئشدي کي، اؤزو "ربّه شوکور اولسون، چونکي محبّتي ابدئ‌دئر" اوخويوب حمد ادنده، لاوئلی‌لر چالسينلار. کاهئنلر ده اونلارين قاباغيندا کَره‌نايلار چاليرديلار و بوتون ائسرايئللی‌لر آياق اوسته دايانميشديلار.


text:
سوليمان ربّئن معبدي قاباغينداکي حَيَطئن اورتاسيني تقدئس اتدي کي، يانديرما قوربانلاري و باريش قوربانلارينين پئيئني اورادا تقدئم اتسئن. چونکي دوزلتدئيي بورونج قوربانگاها يانديرما قوربانلاري، تاخيل تقدئملري و پئي يِرلَشمَزدي.


text:
او واخت سوليمان و اونونلا بئرلئکده چوخ بؤيوک بئر جاماعات، خَمات کِچئدئندن مئصئر دره‌سئنه قدر ياشايان بوتون ائسرايئللی‌لر يدّي گون بايرام توتدولار.


text:
يدّئنجی آيين ائيئرمي اوچونجو گونو سوليمان خالقي اؤز اِولرئنه گؤندردي. اونلار ربّئن داوودا، سوليمانا و خالقي ائسرايئله اتدئيي ياخشيليقلارا گؤره، اورَکلرئنده شاد و خوشحال ائدئلر.


text:
بلجه سوليمان ربّئن معبدئني و پادشاه ساراييني تئکئب قورتاردي. ربّئن معبدئنده و اؤز ساراييندا اوره‌يي ائسته‌دئيي هر شيي باجاريقليقلا اتدي.


text:
گؤيلري باغلاديغيم و ياغيش اولماديغي واخت، چَيئرتکه‌يه امر اتدئيئم زامان کی، يِری يِيئب قورتارسينلار، خالقيمين آراسينا دا وبا گؤندردئيئم زامان،


text:
اگر منئم آديملا چاغيريلان خالقيم اؤزلرئني آلچالتسالار، دوعا ادئب اوزومو آختارسالار و پئس يوللاريندان دؤنسه‌لر، او واخت گؤيدن اشئدئب اونلارين گوناهيني باغيشلاياجاغام و تورپاقلاريني صاغالداجاغام.


text:
ائندي بو معبدي سچئب تقدئس اتمئشم کي، آديم ابده‌لئک اورادا اولسون. منئم نظرئم و اوره‌يئم دائم اورادا اولاجاق.


text:
اگر منئم بوتون سنه امر اتدئکلرئمي يرئنه يتئرئب، آتان داوودون يِرئدئيي کئمي يولوملا گده‌سن، منئم قايدالاريما و حؤکملرئمه عمل اده‌سن،


text:
سنئن پادشاهليق تختئني پايدار اده‌جيم، نجه کي، آتان داوودلا عهد باغلاييب دمئشدئم: «سنئن نسلئندن ائسرايئله حؤکم ادن بئر کئشي اَسکئک اولماياجاق.»


text:
آمّا اگر دؤنوب قاباغينيزا قويدوغوم قايدالاريمي و امرلرئمي ترک اده‌سئنئز، گدئب آيري آللاهلارا قوللوق ادئب اونلارا پرستئش اده‌سئنئز،


text:
من سئزي اونلارا وردئيئم تورپاقدان قوووب آتاجاغام و اؤز آديما تقدئس اتدئيئم بو معبدي حوضورومدان ردّ اده‌جيم. او واخت ائسرايئلي بوتون خالقلار آراسيندا مَثَل و عئبرت سؤزو اده‌جيم.


text:
اوجا اولان بو معبدئن يانيندان کچن هر کس حيرتدن مات قاليب دئيه‌جک: «نه اوچون رب بو تورپاغا و بو معبده بونو اتدي؟»


text:
و دئيه‌جکلر: «اونا گؤره کي، اونلار اؤزلرئنئن رب تاريلاريني، آتالاريني مئصئر تورپاغيندان چيخاردان رب تاريلاري ترک اتدئلر و آيري آللاهلاردان ياپيشيب، اونلارا پرستئش و قوللوق اتدئلر. بونا گؤره ده او بوتون بو بلاني اونلارين اوستونه گؤندردي.»""


text:
بَعَلاتي، اؤزونون آنبار شهرلرئني، بوتون دؤيوش عارابالارينين اولدوغو شهرلري، آتلي‌لارين اولدوغو شهرلري، اورشلئمده، لوبناندان و اونون حؤکمرانليغي آلتيندا اولان بوتون يرلرده تئکمک ائسته‌دئيي هر شيي تئکدي.


text:
اؤلکه‌ده ائسرايئللی‌لردن اولمايان آيري خالقلار، خئتلئلر، اِمورلولار، پِرئزلئلر، خئولئلر و يِبوسلولار قالميشدي.


text:
چونکي ائسرايئل اؤولادلارينين محو اتمه‌دئيي بو آداملارين نسئل‌لري اؤلکه‌ده بوراخيلميشدي. سوليمان اونلاري ائجباري فَعله‌لر اتدي و بو، ائندئيه قدر بله‌دئر.


text:
لاکئن ائسرايئل اؤولادلاريندان هچ کَسي اؤز ائشي اوچون قول اتمه‌دي؛ اونلار سوليمانين دؤيوشچولري، سرکرده ريئسلري، دؤيوش عارابالارينين و آتلي‌لارينين باشچيلاري ائدئلر.


text:
بونلار سوليمان پادشاهئن نظارت ادن باش ريئسلر ائدئلر. خالقا ريئسلئک ادن بو آداملار ائکي يوز اَلّي نفر ائدئلر.


text:
سونرا سوليمان فئرعونون قيزيني داوودون شهرئندن اونون اوچون تئکدئيي اِوئنه کؤچورتدو. چونکي او ددي: "آرواديم ائسرايئلئن پادشاهي داوودون ساراييندا ياشاماسين، اونا گؤره کي، ربّئن سانديغينين گئردئيي يرلر موقدّسدئر."


text:
بونو موسانين سَبّت گونلرئنده، تزه آي مراسئملرئنده، ائلده اوچ دفه بايراملاردا يعني ماياسيز چؤرک بايراميندا، هفته‌لر بايراميندا و چارداقلار بايراميندا امر اتدئيي کئمي تقدئملر گونونده تقدئم اتدي.


text:
آتاسي داوودون وردئيي ترتئباتا موطابئق، او، کاهئنلرئن بؤلمه‌لرئني خئدمتلرئنه موطابئق، هر گونون قايداسي ائله کاهئنلرئن يانيندا حمد و خئدمت اتمک اوچون لاوئلی‌لري وظئفه‌لرئنه موطابئق و هر قاپييا قاپيچيلاري بؤلمه‌لرئنه موطابئق تعيئن اتدي. چونکي تاري آدامي داوود بله امر اتمئشدي.


text:
اونلار هر مَسَله‌ده، خزئنه‌لرله باغلي مَسَله‌لرده پادشاهين کاهئنلره و لاوئلی‌لره اولان امرئندن چيخماديلار.


text:
ربّئن معبدئنئن بونؤوره‌سئنئن قويولماسيندان تئکئلئب قورتارانا قدر سوليمانين هر ائشي يرئنه يِتئشمئشدي. بلجه ربّئن معبدي تئکئلئب قورتاردي.


text:
خورام، نؤکرلرئنئن واسئطه‌سئله اونا گَمئلر و دهنزه بَلَد آداملار گؤندردي. اونلار سوليمانين آداملاري ائله بئرلئکده اوفئره گتدئلر و اورادان دؤرد يوز اَلّي تالانت قيزيل گؤتوروب سوليمان پادشاها گتئردئلر.


text:
شِبا ملکه‌سي سوليمانين شؤهره‌تئني اشئدئب اورشلئمه گلدي کي، اونو تاپماجالارلا ائمتاحان اتسئن. او، چوخ بؤيوک کاروانلا، عطرئيّات، چوخلو قيزيل و قئيمتلي داشلارلا يوکلَنمئش دَوه‌لرله سوليمانين يانينا گلدي و اوره‌يئنده اولان هر شي باره‌ده اونونلا صؤحبت اتدي.


text:
سوفره‌سئنده‌کي يِمه‌يي، اعيانلارينين اوتوروشونو، قوللوقچولارينين خئدمتئني و اونلارين پالتارلاريني، ساقئلرئني و اونلارين پالتارلاريني، ربّئن معبدئنده گتئردئيي يانديرما قوربانلاريني گؤرنده حيران قالدي.


text:
هرچند گلئب اؤز گؤزلرئمله گؤره‌نه قدر، من اونلارين سؤزلرئنه ائنانماميشديم. باخ، منه سنئن بؤيوک حئکمتئنئن ياريسي بله، دانيشيلماييب. سن اشئتدئکلرئمدن ده اوستونسن.


text:
تارين رب موبارک اولسون کي، سندن راضی اولوب و سني تارين رب اوچون تختئنده پادشاه اوتوردوب! سنئن تارين ائسرايئلي سِودئيي اوزوندن هم ده اونو ابده‌جک پايدار اتمکدن اؤتري، سني اونلارين اوستونه پادشاه ادئب کي، عدالت و صالحلئکله عمل اده‌سن."


text:
شِبا ملکه‌سي پادشاها يوز ائيئرمي تالانت قيزيل، چوخلو عطرئيّات و قئيمتلي داشلار باغيشلادي. اونون پادشاه سوليمانا وردئيي قدر عطرئيّات هچ واخت گلمه‌مئشدي.


text:
اوفئردن قيزيل گتئرن خورامين آداملاري ائله سوليمانين آداملاري، اَردَج آغاجي و قئيمتلي داشلار دا گتئردئلر.


text:
پادشاه اَردَج آغاجيندان ربّئن معبدي و پادشاه سارايي اوچون پئلّه‌کَنلر، موسئقئچئلر اوچون طنبورلار و چنگلر دوزلتدي. يهودا دئياريندا بو گونه قدر بِله‌سي گؤرونمه‌مئشدي.


text:
سوليمان پادشاه شِبا ملکه‌سئنه آرزولاديغي و ائسته‌دئيي بوتون شيلري وردی. سوليمان ملکه‌نئن گتئردئکلرئندن داها چوخ وردی. او دا آداملاري ائله بئرلئکده قاييديب اؤز اؤلکه‌سئنه گتدي.


text:
آل-وِر ادن آداملارين و تاجئرلرئن گتئردئيي قيزيل بورايا داخئل ديئلدي. بوتون عرب پادشاهلاري و ائسرايئلئن والئلري ده سوليمانا قيزيل و گوموش گتئردئلر.


text:
سوليمان پادشاه دؤيمه قيزيلدان ائکي يوز سئپر دوزلتدي. هر بئر سئپره آلتي يوز شِکِل دؤيمه‌ قيزيل ائشلَندي.


text:
او، دؤيمه‌ قيزيلدان اوچ يوز قالخان دا دوزلتدي و هر بئر قالخانا اوچ يوز شِکِل قيزيل ائشلَندي. پادشاه اونلاري "لوبنان مِشه‌سي" آدلي سارايينا قويدو.


text:
تختئن آلتي پئلّه‌سي و آياق قويماق اوچون قيزيل کَتئلي وار ائدي، بونلار تخته باغلي ائدئلر. اوتوراجاغين هر ائکي طرفئنده قوللار وار ائدي و قوللارين يانيندا ائکي شئر موجسّمه‌سي وار ائدي.


text:
آلتي پئلّه‌نئن ائکي طرفئنده ده اون ائکي شئر موجسّمه‌سي وار ائدي. هچ پادشاهليقدا بله بئر شي دوزَلدئلمه‌دي.


text:
سوليمان پادشاهين بوتون ائچکي قابلاري قيزيلدان ائدي. "لوبنان مِشه‌سي" آدلي ساراييندا اولان بوتون اشيالار دا خالئص قيزيلدان ائدي. چونکي گوموش سوليمانين دؤورونده دَيَرلي ساييلميردي.


text:
پادشاهين گَمئلري خورامين آداملاري ائله بئرلئکده تَرشئشه گِدَردي. اوچ ائلده بئر دفه تَرشئش گَمئلري گلئب قيزيل، گوموش، فئل دئشي، ميمونلار و طاووسلار گتئرَردئلر.


text:
بوتون ير اوزونون پادشاهلاري ائسته‌يئردئلر کي، سوليمانين حوضورونا گلسئنلر و تارينين اونون اوره‌يئنه قويدوغو حئکمتي اشئتسئنلر.


text:
سوليمانين دؤرد مئن آخوروندا دؤيوش عارابالاري اوچون آتلاري و اون ائکي مئن آتليسي وار ائدي. اونلاري عارابالار اوچون آيريلان شهرلرده و اورشلئمده، پادشاهين يانيندا يِرلَشدئردي.


text:
او، فَرات چاييندان فئلئسطلی‌لرئن تورپاغينا و مئصئر سرحدئنه قدر بوتون پادشاهلار اوستونده حؤکمرانليق ادئردي.


text:
پادشاه اورشلئمده گوموشو، چوخلوغوندان داشلارا، سئدر آغاجيني دا هامار بؤلگه‌ده بئتَن وحشي انجئر آغاجينا برابر اتمئشدي.


text:
سوليمانين قالان ائشلري، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر، مگر ناتان پيغمبرئن تارئخ کئتابيندا و شئلولو اَخئيانين پيغمبرلئيئنده و گؤروجو يَعدّونون نِباط اوغلو يَروبعام حاقّينداکي وحي‌لرئنده يازيلماييبدير؟


text:
سوليمان اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و آتاسي داوودون شهرئنده باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو رِحوبعام سلطنت اتدي.


text:
نِباط اوغلو يَروبعام، بونو اشئتدئيي زامان، مئصئردن قاييتدي چونکي سوليمان پادشاهين اَلئندن اورايا قاچميشدي.


text:
"آتان اوستوموزه آغير يوغ قويدو. سن ائندي آتانين چتئن قوللوغونو و اوستوموزه قويدوغو آغير يوغو يونگوللَشدئر، بئز ده سنه قوللوق اده‌رئک."


text:
پادشاه رِحوبعام آتاسي سوليمانين صاغليغيندا اونا مصلحت ورن آغساقّاللارلا مصلحتله‌شئب ددي: "بو خالقا جاواب ورمک اوچون منه نه مصلحت ورئرسئنئز؟""


text:
آغساقّاللار اونا ددئلر: "اگر سن بو خالقا مهرئبان اولاسان و اونلاري راضي ادئب اونلارلا ياخشي دانيشاسان، دائم سنه قول اولارلار."


text:
آمّا او، آغساقّاللارين وردئکلري مصلحته محل قويمادي و اونونلا بئرلئکده بؤيوموش و اونا خئدمت ادن جاوان آداملارلا مصلحتلَشدي.


text:
اونلاردان سوروشدو: "سئز نه مصلحت ورئرسئنئز؟ منه ديئن. بو خالقا کي، «آتانين اوستوموزه قويدوغو يوغو يونگول‌لَشدئر» ديئرلر، نه جاواب ورئم؟""


text:
اونونلا بئرلئکده بؤيوموش جاوان آداملار اونا ددئلر: "سنه «آتان اوستوموزه آغير يوغ قويدو، سن اونو يونگوللَشدئر» دئيَن بو خالقا بله دِه: «منئم کئچئک بارماغيم آتامين بِلئندن يوغوندور.


text:
آتام سئزي آغير يوغلا يوکله‌مئشدي، آمّا من سئزئن يوغوزنوزو داها دا آرتيراجاغام. آتام سئزي قامچيلارلا تَنبِه اتدي، آمّا من سئزي عقربلرله تَنبِه اده‌جيم.»""


text:
يَروبعام بوتون خالقلا بئرلئکده پادشاهين ددئيي کئمي کي، "اوچ گون سونرا گئنه يانيما گلئن"، اوچ گون سونرا رِحوبعامين يانينا گلدئلر.


text:
جاوان آداملارين مصلحتئنه موطابئق، خالقا ددي: "آتام سئزي آغير يوغلا يوکله‌مئشدي، آمّا من اونو داها دا آرتيراجاغام. آتام سئزي قامچيلارلا تَنبِه اتدي، آمّا من عقربلرله تَنبِه اده‌جيم."


text:
بلجه پادشاه خالقا قولاق آسمادي، چونکي بو حادئثه تاري طرفئندن اولدو کي، رب شئلولو اَخئيا واسئطه‌سئله نِباط اوغلو يَروبعاما ددئيي سؤزو يرئنه يتئرسئن.


text:
بوتون ائسرايئللی‌لر پادشاهين اونلارا قولاق آسماديغيني گؤرنده اونا جاواب ورئب ددئلر: "داوودلا بئزئم نه ائشئمئز وار؟ يَسّه‌نئن اوغلوندا ائرثئمئز يوخدور! ای ائسرايئللي، هر کس اِوئنه! ای داوود، ائندي اؤز اِوئنه باخ!"" بوتون ائسرايئللی‌لر اِولرئنه گتدئلر.


text:
پادشاه رِحوبعام ائجباري فَعله‌لر اوستونده نظارتچي اولان هَدورامي گؤندردي. ائسرايئل اؤولادلاري اونو داشا باسيب اؤلدوردولر. پادشاه رِحوبعام تَلَسئک اؤز عاراباسينا مئندي کي، اورشلئمه قاچسين.


text:
رِحوبعام اورشلئمه گلدئکده، يهودا و بِنيامئن اِوئني- يوز هشتاد مئن سچمه دؤيوشچوسونو بئر يره ييغدي کي، ائسرايئللی‌لرله موحارئبه ادئب سلطنتي رِحوبعاما قايتارسين.


text:
رب بله ديئر: «گرک گتميه‌سئنئز و هموطنلرئنئزله موحارئبه اتميه‌‌سئنئز. هر کس اؤز اِوئنه قاييتسين، چونکي بو ائش منئم طرفئمدن اولوب.»" بلجه اونلار ربّئن سؤزونه قولاق آسديلار و يَروبعامين اوستونه گتمکدن اَل چکدئلر.


text:
هر شهره سئپر و نئزه‌لر قويدو، اونلاري چوخ مؤحکملَندئردي. بلجه يهودا ائله بِنيامئن تورپاقلاري اونون طرفئنده قالديلار.


text:
بوتون ائسرايئلده اولان کاهئنلر و لاوئلی‌لر ده اونلارين بوتون محل‌لرئندن گلئب رِحوبعامين يانينا ييغيلديلار.


text:
لاوئلی‌لر اوتلاقلاريني و مولکلرئني قويوب يهودايا و اورشلئمه گلدئلر. چونکي يَروبعام اونلاري اوغوللاري ائله بئرلئکده ربّه کاهئنلئک اتمکدن برکنار اتمئشدي.


text:
اونلارين دالينجا بوتون ائسرايئل قبئله‌لرئندن اولان ائسرايئلی‌لر ده کي، صادئق اورَکله ربّی آختارماق ائسته‌يئردئلر، اورشلئمه گلدئلر کي، آتالارينين تاريسي ربّه قوربان تقدئم اتسئنلر.


text:
يهودا پادشاهليغيني مؤحکملَندئردئلر و اوچ ائل سوليمانين اوغلو رِحوبعاما کؤمک اتدئلر. چونکي اوچ ائل داوودون و سوليمانين يولو ائله گتدئلر.


text:
رِحوبعام ماخَلَتي اؤزونه آرواد آلدي. ماخَلَت داوودون اوغلو يِرئموتلا يَسّه‌نئن اوغلو اِلئآبين قيزي اَبئحه‌يئلئن قيزي ائدي.


text:
رِحوبعام اَبشالومون قيزي مَعَکاني بوتون آيري آروادلاري و جارئيه‌لرئندن داها چوخ سِوئردي. او، اون سکّئز آرواد و آلتميش جارئيه آلميشدي، ائيئرمي سکّئز اوغولون و آلتميش قيزين آتاسي اولدو.


text:
رِحوبعام مَعَکا اوغلو اَبئياني قارداشلاري آراسيندا باشچي و رهبر تعيئن اتدي چونکي اونو پادشاه اتمک نئيّتئنده ائدي.


text:
آغيلّي رفتار ادئب بوتون يهودا و بِنيامئن تورپاغيندا هر قالالي شهره اوغوللاريني گؤندردي و اونلارا بول ارزاق وردی، اونلار اوچون چوخلو آرواد آلدي.


text:
رِحوبعام پادشاهليغي مؤحکمله‌نئب قووّتلَندئکده، او و اونونلا برابر بوتون ائسرايئللی‌لر ربّئن قانونوندان اوز دؤندَردئلر.


text:
رِحوبعامين پادشاهليغينين بِشئنجي ائلئنده مئصئر پادشاهي شئشَق اورشلئمه هوجوم اتدي. چونکي رِحوبعاملا خالق ربّه خيانت اتمئشدئلر.


text:
شئشَقئن مئن ائکي يوز دؤيوش عاراباسي، آلتميش مئن آتليسي و مئصئردن اونونلا بئرلئکده گلن لوبلو، سوکلو و کوشلو‌ ساييسيز-حسابسيز عسکري وار ائدي.


text:
شِمَعيا پيغمبر رِحوبعامين و يهودا ريئسلرئنئن يانينا کي، شئشَقدن اؤتري اورشلئمه ييغيلميشديلار، گلئب اونلارا ددي: "رب بله ديئر: «سئز منی ترک ادئبسئنئز، من ده سئزي شئشَقئن اَلئنه ورمئشم.»""


text:
رب اونلارين آلچالديغيني گؤرنده شَمَعيايا ربّئن بو سؤزو گلدي: "اؤزلرئني آلچالتديقلاري اوچون اونلاري محو اتميه‌جيم، اونلارا بئر آز قورتولوش وره‌جيم، شئشَقئن اَلي ائله قضبئم اورشلئمئن اوستونه تؤکولميه‌جک.


text:
آمّا اونون قوللاري اولاجاقلار کي، منه قوللوق اتمکله باشقا اؤلکه‌لرئن پادشاهليقلارينا قوللوق اتمه‌يئن فرقئني باشا دوشسونلر."


text:
مئصئر پادشاهي شئشَق اورشلئمه هوجوم اتدي و ربّئن معبدئنئن و پادشاه سارايينين خزئنه‌لرئني گؤتوردو. هر شيي آلدي. سوليمانين دوزلتدئيي قيزيل قالخانلاري دا گؤتوردو.


text:
هر دفه پادشاه ربّئن معبدئنه گلنده کشئکچئلر گلئب اونلاري داشي‌ييرديلار. سونرا دا کشئکچئلرئن اوتاغينا گری گتئرئردئلر.


text:
اؤزونو آلچالتديقدا ربّئن قضبي اونون اوستوندن دؤندو کي، اونو کامئل محو اتمه‌سئن. يهودادا ياخشي ائشلر ده وار ائدي.


text:
بلجه رِحوبعام پادشاه اورشلئمده اؤزونو مؤحکملَندئرئب پادشاهليق اتدي. رِحوبعام، پادشاه اولان واخت، قيرخ بئر ياشيندا ائدي. او، اورشلئمده اون يدّي ائل پادشاهليق اتدي. رب بوتون ائسرايئل قبئله‌لرئندن بو شهري سچمئشدي کي، اؤز آديني اورايا قويسون. اونون آناسينين آدي عَمّونلو نَعَما ائدي.


text:
رِحوبعامين اتدئيي ائشلر، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر، مگر شِمَعيا پيغمبرئن و گؤروجو عئدّونون تارئخ کئتابلاريندا نسئل شجره‌سئنه موطابئق يازيلماييبدير؟ رِحوبعاملا يَروبعام آراسيندا همئشه موحارئبه گدئردي.


text:
رِحوبعام اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و داوودون شهرئنده باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو اَبئيا پادشاه اولدو.


text:
او، اورشلئمده اوچ ائل پادشاهليق اتدي. آناسي گئبعالي اورئيِلئن قيزي مئکايا ائدي. اَبئيا ائله يَروبعامين آراسيندا موحارئبه گدئردي.


text:
اَبئيا دؤرد يوز مئن سچمه ائگئد دؤيوشچو قوشونلا جنگه گئرئشدي. لاکئن يَروبعام سکّئز يوز مئن سچمه ائگئد دؤيوشچوسونو اونون ضئدّئنه دوزدو.


text:
اَبئيا اِفرايئمئن داغليق بؤلگه‌سئنده اولان صِمارايِم داغينا قالخيب ددي: "ای يَروبعام و بوتون ائسرايئللی‌لر، منی اشئدئن!


text:
مگر بئلمئرسئنئز کي، ائسرايئلئن تاريسي رب ائسرايئل اوستونده پادشاهليغي ابده کئمي داوودا و اونون اوغوللارينا ورئبدئر؟ بونو دوزلا عهد ادئب.


text:
اونون اطرافينا بوش و دَيَرسئز آداملار ييغيليب سوليمان اوغلو رِحوبعاما ضئدّ چيخديلار. رِحوبعام جاوان و قورخاق اولدوغو اوچون اونلارين ضئدّئنه دورا بئلمه‌دي.


text:
ائندي سئز دوشونورسونوز کي، داوود اوغوللارينين اَلئنده اولان ربّئن پادشاهليغينا ضئدّ دوراسينيز. سئز بؤيوک بئر قوشونسونوز و يَروبعامين سئزه آللاهلار دوزلتدئيي قيزيل دانالار دا سئزئنله‌دئر.


text:
مگر هارون نسلئندن اولان ربّئن کاهئنلرئني و لاوئلی‌لري قووماييبسينيز؟ مگر آيري اؤلکه‌لرئن خالقلاري کئمي اؤزونوزه کاهئنلر قويماييبسينيز؟ هر کس کي، بئر گاميش و يدّي قوچلا تقدئس اولونماق اوچون گلسه، يالانچي آللاهلارين کاهئني اولا بئلر.


text:
آمّا بئزه گلئنجه، رب بئزئم تاريميزدير و بئز اونو ترک اتمه‌مئشئک؛ بئزده هارون نسلئندن اولان کاهئنلر ربّه خئدمت ادئرلر و لاوئلی‌لر ده خئدمت باشيندا حاضيرديرلار.


text:
اونلار هر سحر، هر آخشام ربّه يانديرما قوربانلاري و خوش عطئرلي بوخور يانديريرلار، تمئز مئز اوستونه چؤرک تقدئمي قويورلار و هر آخشام قيزيل چيراقداني چيراقلاري ائله حاضيرلاييب يانديريرلار. چونکي بئز تاريميز ربّئن قويدوغو امرلرئنه عمل ادئرئک، آمّا سئز اونو ترک ادئبسئنئز.


text:
باخ، تاري بئزئمله‌دئر، باشيميزين اوستونده‌دئر. اونون کاهئنلري ده بئزئمله‌دئرلر. اَللرئنده کَره‌نايلار وار کي، سئزئن ضئدّئنئزه چالسينلار. ای ائسرايئل اؤولادلاري، آتالارينيزين تاريسي ربّئن ضئدّئنه موحارئبه اتمه‌يئن، چونکي باجارا بئلمزسئنئز."


text:
لاکئن يَروبعام اونلارين آرخاسيندان کمئن قورموشدو. بلجه ائسرايئل يهودالي‌لارين قاباغيندا ائدي. کمئن ده اونلارين آرخاسيندا ائدي.


text:
يهودالي‌لار دؤندوکده گؤردولر کي، اونلارا قاباقدان و آرخادان هوجوم اولوندو. اونلار ربّه فرياد اتدئلر و کاهئنلر کَره‌نايلاري چالديلار.


text:
يهودالي‌لار نعره چکدئلر. اونلار نعره چکنده، تاري يَروبعامي و بوتون ائسرايئللی‌لري اَبئيانين و يهودانين قاباغيندا قيردي.


text:
ائسرايئل اؤولادلاري يهودالي‌لارين قاباغيندان قاچديلار و تاري اونلاري، يهودالي‌لارين اَللرئنه تسلئم اتدي.


text:
اَبئيا ائله خالقي اونلاري بؤيوک تَلَفاتا سالديلار: اِله کي، ائسرايئللی‌لردن بش يوز مئن سچمه آدام هلاک اولدو.


text:
بلجه او واخت ائسرايئل اؤولادلاري موطئع اولدولار و يهودالي‌لار آتالارينين تاريسي ربّه بِل باغلاديقلاري اوچون قالئب گلدئلر.


text:
اَبئيا يَروبعامي تعقئب اتدي و اوندان بِيت ائل‌له قصبه‌لرئني، يِشانا ائله قصبه‌لرئني، اِفرونلا قصبه‌لرئني آلدي.


text:
لاکئن اَبئيا داها دا گوجلَندي. او، اون دؤرد آرواد آلدي، ائيئرمي ائکي اوغولون و اون آلتي قيزين آتاسي اولدو.


text:
اَبئيا اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو داوودون شهرئنده باسديرديلار. يرئنه اوغلو آسا پادشاه اولدو. اونون دؤورونده اؤلکه اون ائل راحات ياشادي.


text:
اؤزگه آللاهلارين قوربانگاهلاريني و پرستئشگاهلاري آرادان قالديردي، موقدّس سوتونلاري قيردي، اَشِرا بوتلرئني کَسدي.


text:
يهودانين بوتون شهرلرئندن پرستئشگاهلاري و بوخور قوربانگاهلاريني آرادان قالديردي. اونون دؤورونده اؤلکه راحات ياشادي.


text:
او، يهودادا قالالي شهرلر تئکدي، چونکي او ائل‌لرده اؤلکه ‌اَمئن-آمانليقدا ائدي و اونون ضئدّئنه هچ کس موحارئبه اتمئردي. رب اونا دئنجلئک ورمئشدي.


text:
آسا يهودالي‌لارا ددي: "گلئن بو شهرلري تئکَک، اطرافيندا دووارلار، بورجلر، دروازالار و چفته‌لر دوزَلدَک. اؤلکه حله بئزئمدئر، چونکي بئز تاريميز ربّی آختارميشيق، اونو آختارديغيميزا گؤره تاري بئزه هر طرفدن دئنجلئک ورئب."" اونلار بلجه تئکدئلر و کامياب اولدولار.


text:
آسانين قوشونو يهودادان سئپر و نئزه داشييان اوچ يوز مئن نفر و بِنيامئندن قالخان داشييان و کامان چکن ائکي يوز هشتاد مئن نفردن عئبارت ائدي. اونلارين هاميسي ائگئد دؤيوشچولر ائدئلر.


text:
آسا تاريسي ربّی چاغيريب ددي: "يارب، سندن آيريسي يوخدور کي، دؤيوشده گوجلولر و گوجسوزلر آراسيندا کؤمک اتسئن؛ يارب تاريميز، بئزه کؤمک ات، چونکي سنه بِل باغلاميشيق و سنئن آدينلا بو بؤيوک قوشونون اوستونه گلمئشئک. يارب، تاريميز سنسن، قوي ائنسان سنه قالئب گلمه‌سئن."


text:
آسا و اونونلا بئرلئکده اولان خالق اونلاري گِرارا قدر تعقئب اتدئلر. کوشلولاردان او قدر اؤلَن اولدو کي، هچ کس سالامات قالمادي، چونکي ربّئن و اونون قوشونونون قاباغيندا محو اولموشدولار. يهودالي‌لار چوخلو قنئمت اَله کچئرتدئلر.


text:
گِرارين اطرافينداکي بوتون قصبه‌لري داغيتديلار، چونکي ربّئن قورخوسو اونلارين جانينا دوشموشدو. بوتون شهرلري قارت اتدئلر، اورادا چوخلو قنئمت وار ائدي.


text:
عَزَريا آسانين قاباغينا چيخيب اونا ددي: "ای آسا، بوتون يهودالي‌لار و بِنيامئنلی‌لر، منه قولاق آسين! سئز ربله برابر اولارکن، او دا سئزئنله‌دئر. اگر سئز اونو آختاراسينيز، قويار کي، اونو تاپاسينيز. لاکئن اگر اونو ترک اده‌سئنئز، او دا سئزي ترک اِدَر.


text:
او واختلار گدئب-گلن اوچون امنئيت يوخ ائدي. چونکي بوتون اؤلکه‌لرئن اهالئسئني بؤيوک ائضطئرابلار ذلئل اتمئشدي.


text:
مئلّت مئلّتي، شهر شهري آياق آلتيندا پايمال ادئردي. چونکي تاري اونلاري هر جور بلا ائله ائضطئرابا سالميشدي.


text:
آسا بو سؤزلري و پيغمبر عودِد اوغلو عَزَريانين نَبئلئيئني اشئتدئکده جسارت تاپيب بوتون يهودا و بِنيامئن تورپاغيندان و اِفرايئمئن داغليق بؤلگه‌سئنده اولان آلديغي شهرلردن ائيرنج بوتلري گؤتوروب آتدي، ربّئن ايواني قاباغيندا اولان ربّئن قوربانگاهيني تعمئر اتدي.


text:
بوتون يهودالي‌لاري و بِنيامئنلی‌لري، اونلارين آراسيندا ياشايان اِفرايئملی‌لري، مِنَسّه‌لي‌لري و شَمعونلولاري بئر يره ييغدي. چونکي ائسرايئلدن چوخلاري تاريسي ربّئن اونونلا اولدوغونو گؤردوکده اونون طرفئنه کچمئشدئلر.


text:
ائسرايئلئن تاريسي ربّی آختارمايان هر کس ده اؤلومه ورئلسئن، ائستر کئچئک اولسون ائستر بؤيوک، ائستر کئشي اولسون، ائستر آرواد.


text:
بو آندا گؤره بوتون يهودالي‌لار سِوئندئلر، چونکي بوتون اورَکلري ائله آند ائچمئشدئلر، صداقتله ربّی آختارميشديلار. رب ده اونلارا اؤزونو گؤرسدمئشدي. رب اونلارا هر طرفدن دئنجلئک وردی.


text:
آسا پادشاه نَنه‌سي مَعَکاني ملکه‌لئکدن محروم اتدي، چونکي او، ائلاهه اَشِرا اوچون ائيرنج بئر بوت دوزلتمئشدي. آسا اونون ائيرنج بوتونو کَسدي و اَزئب قئدرون دره‌سئنده يانديردي.


text:
لاکئن پرستئشگاهلار ائسرايئلده آرادان قالديريلمادي. آنجاق آسانين اوره‌يي بوتون عؤمرو بويو ربّه کامئل بئر شکئلده باغلي قالدي.


text:
آسانين پادشاهليغينين اوتوز آلتينجي ائلئنده ائسرايئل پادشاهي بَعشا يهودايا هوجوم اتدي و راما شهرئني گوجلَندئردي کي، يهودا پادشاهي آسانين يانينا گلئب-گِدنلره مانع اولسون.


text:
آسا ربّئن معبدئنئن و پادشاه سارايينين خزئنه‌لرئندن قيزيل- گوموشو گؤتوردو و اونلاري دَمَشقده ياشايان اَرام پادشاهي بِن-هَدَده بو خبرله گؤندردي:


text:
"نجه سنئن آتانلا منئم آتام آراسيندا سازئش وار ائدي، قوي بئزئم اَراميزدا دا سازئش اولسون. باخ، سنه قيزيل-گوموش گؤندرمئشم؛ گت ائسرايئل پادشاهي بَعشا ائله اولان سازئشئني پوز کي، مندن گری چکئلسئن."


text:
بِن-هَدَد آسا پادشاها قولاق آسدي و قوشون باشچيلاريني ائسرايئل شهرلرئنئن اوستونه گؤندردي. اونون قوشونلاري عئيّونو، داني، آبِل‌مايئمي و نَفتالئنئن بوتون آنبار شهرلرئني اَله کچئرتدئلر.


text:
آسا پادشاه بوتون يهودالي‌لاري يانينا ييغدي. اونلار رامادا بَعشانين تئکمکده اولدوغو يرلرئن داشلاريني و دئرَکلرئني داشيديلار. آسا بونلارلا گئبعا‌ني و مئصپا‌ني تئکدي.


text:
او واخت گؤروجو خَناني، يهودا پادشاهي آسانين يانينا گلئب اونا ددي: "ائندي کي تارين ربّه يوخ، اَرام پادشاهينا بِل باغلادين، بونا گؤره ده اَرام پادشاهينين قوشونو سنئن اَلئندن قاچدي.


text:
مگر کوشلولار و لوبلولار دؤيوش آتلي و دؤيوش عارابالاري ائله چوخ بؤيوک بئر قوشون ديئلدئلر؟ لاکئن ربّه بِل باغلاديغين اوچون، او دا اونلاري سنه تسلئم اتدي.


text:
چونکي ربّئن گؤزلري ير اوزونو سِير ادئر کي، اوره‌يي کامئل بئر شکئلده اونونلا اولانلاري قووّتلَندئرسئن. آغيلسيزليق اتدئن. دوغرودان دا ائندئدن بله موحارئبه‌لرئن اولاجاق."


text:
آسا گؤروجويه قضبلَندي و اونو زئندانا سالدي، چونکي بونون اوچون اونا حئدّتلَنمئشدي. او واخت آسا خالقدان بعضئلرئنه ظولم اتدي.


text:
آسانين ائشلري، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر، باخ، يهودا و ائسرايئل پادشاهلارينين کئتابيندا يازيليبدير.


text:
آسا، پادشاهليغينين اوتوز دوقّوزونجو ائلئنده، آياقلارينا مرض دوشدو، ناخوشلوغو گت-گده آغيرلاشدي، لاکئن ناخوش اولدوقدا دا ربّی يوخ، حکئملري آختاردي.


text:
اونو داوودون شهرئنده اؤزو اوچون قازديغي قبئرده باسديرديلار و اونو گؤزل ادوئيّات و هر جور قاتيشميش عطرئيّاتلا دولو ياتاغا قويدولار. اونون خاطئرئنه چوخ بؤيوک بئر اود قالاسي يانديرديلار.


text:
يهودانين بوتون قالالي شهرلرئنه قوشون قويدو و يهودا تورپاغينا و آتاسي آسانين آلديغي اِفرايئم شهرلرئنه حربي دسته‌لر يِرلَشدئردي.


text:
رب پادشاهليغي اونون اَلئنده مؤحکملَندئردي و بوتون يهودالي‌لار يِهوشافاطا خراج گتئردئلر. اونون بول ثروت و احتئشامي وار ائدي.


text:
پادشاهليغينين اوچونجو ائلئنده سرکرده‌لري بِنخه‌يئل، عوبَديا، زِکَريا، نِته‌نِل و مئکاياني گؤندردي کي، يهودا شهرلرئنده خالقا تعلئم ورسئنلر.


text:
اونلارلا برابر لاوئلی‌لر: شِمَعيا، نِتَنيا، زِبَديا، عَساهِل، شِمئراموت، يِهوناتان، اَدونئيا، طوبئيا، توب‌اَدونئيا و اونلارلا بئرلئکده کاهئنلر: الئشاماع و يِهورامي دا گؤندردي.


text:
اونلار يهودادا خالقا تعلئم وردئلر. يانلاريندا ربّئن شرئعت کئتابي وار ائدي. اونلار يهودانين بوتون شهرلرئني دولانديلار و خالقا تعلئم وردئلر.


text:
ربّئن قورخوسو يهودانين اطرافيندا اولان بوتون اؤلکه‌لرئن پادشاهليقلاري اوستونه دوشدو و يِهوشافاطين ضئدّئنه موحارئبه اتمه‌دئلر.


text:
فئلئسطلی‌لردن بعضئسي يِهوشافاطا هدئيّه و خراج اولاراق گوموش گتئردئلر. عربلر ده اونا سورولر-يدّي مئن يدّي يوز قوچ و يدّي مئن يدّي يوز اِرکَک کچي گتئردئلر.


text:
نسئل‌لرئنه گؤره اونلارين سئياهيسي بو ائدي: يهودادان مئن‌باشي‌لار: باشچي اَدنا و اونونلا برابر اوچ يوز مئن ائگئد دؤيوشچو؛


text:
اوندان سونرا زئکري اوغلو اَمَصيا کي، اؤز گؤيلو ائله ربّئن ائشئني بوينونا گؤتورموشدو، و اونونلا بئرلئکده ائکي يوز مئن ائگئد دؤيوشچو؛


text:
بِنيامئندن ائگئد دؤيوشچو اِلياداع و اونونلا برابر اوخ-کامان و قالخانلا سئلاحلانميش ائکي يوز مئن نفر،


text:
بونلار پادشاها خئدمت ادن ائگئدلر ائدئلر کي، پادشاهين بوتون يهوداداکي قالالي شهرلره قويدوغو دؤيوشچولردن علاوه ائدئلر.


text:
بئر نچه ائل سونرا اَخابلا گؤروشمک اوچون سامئره‌يه گتدي. اَخاب اونون اوچون و اونونلا برابر اولان خالق اوچون چوخ قويون-کچي و اؤکوز کَسدي، اونو تحرئک اتدي کي، راموت-گئلعادا قالخسين.


text:
ائسرايئل پادشاهي اَخاب يهودا پادشاهي يِهوشافاطدان سوروشدو: "آيا سن، منئمله بئرلئکده راموت-گئلعادا گِدَرسن؟" يِهوشافاط اونا جاواب وردی: "منی اؤزون کئمي، خالقيمي خالقين کئمي حساب ات، دؤيوشده سنئنله اولاجاغيق."


text:
ائسرايئل پادشاهي دؤرد يوز پيغمبري ييغدي و اونلاردان سوروشدو: "ووروشماق اوچون راموت-گئلعادا گِدَک يا گتمه‌يک؟" اونلار ددئلر: "گت، تاري اونو پادشاها تسلئم اده‌جک."


text:
آمّا يِهوشافاط سوروشدو: "بورادا اولانلاردان باشقا، آيا ربّئن بئر پيغمبري يوخدور کي، اوندان سوروشاق؟""


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوشافاطا ددي: "ربدن سوروشماق اوچون بئر نفر ده وار: يئملا اوغلو مئکايا. آنجاق منئم اوندان زَهلَم گدئر، چونکي همئشه ياخشيليغيما يوخ، پئسلئيئمه پيغمبرلئک ادئر."" يِهوشافاط ددي: "قوي پادشاه بله دِمه‌سئن."


text:
بو زامان ائسرايئل پادشاهي و يهودا پادشاهي يِهوشافاط سامئره دروازاسينين گئره‌جيئنده‌کي خرمن يرئنده، شاهليق لئباسي گِيمئش حالدا اوتورموشدولار. هر بئري اؤز تختئنده اوتورموشدو و بوتون پيغمبرلر اونلارين قاباغيندا پيغمبرلئک ادئردي.


text:
کِنه‌عَنا اوغلو صئدقئيا اؤزونه دَمئر بوينوزلار دوزَلدئب ددي: "رب بله ديئر: «اَراملي‌لاري قيريب قورتارانا قدر اونلاري بونلارلا بوينوزلاياجاقسان.»""


text:
بوتون پيغمبرلر ده پيغمبرلئک ادئب ديئردئلر: "راموت-گئلعادا گت، قالئب گله‌جکسن، چونکي رب اونو پادشاها تسلئم اده‌جک."


text:
او قاصئد کي، مئکاياني چاغيرماق اوچون گتمئشدي، اونونلا دانيشيب ددي: "باخ، پيغمبرلر پادشاها بئرلئکده خوش سؤزلر ديئرلر. قوي سنئن سؤزون ده اونلاردان بئرئنئن سؤزو کئمي اولسون و اونونلا خوش دانيش."


text:
او، پادشاهين يانينا گلدئکده، پادشاه اونا ددي: "مئکايا، ووروشماق اوچون راموت-گئلعادا گِدَک، يوخسا گتمه‌يک؟" مئکايا اونا ددي: "گدئن، قالئب گله‌جکسئنئز، اونلار سئزه تسلئم ادئله‌جک."


text:
پادشاه اونا ددي: "سنه نچه دفه گرک آند ائچدئرئم کي، منه ربّئن آديندا حقئقتدن آيري بئر شي دِمَيه‌سن؟""


text:
مئکايا ددي: "من بوتون ائسرايئللی‌لري داغلار اوستونده چوباني اولمايان سورو کئمي سَپَلَنمئش گؤردوم. رب ددي: «اونلارين آغاسي يوخدور. قوي هر بئري سالامات اؤز اِوئنه قاييتسين.»""


text:
مئکايا ددي: "او واخت ربّئن سؤزونو اشئدئن. من ربّی گؤردوم کي، اؤز تختئنده اوتوروب و بوتون گؤيلر قوشونو اونون ساغيندا و سولوندا دوروبلار.


text:
رب سوروشدو: «ائسرايئل پادشاهي اَخابي کئم توولاياجاق کي، راموت-گئلعادا گدئب هلاک اولسون؟» بئري اِله ددی، او بئري بِله.


text:
او واخت بئر روح ائره‌لي گلئب ربّئن قاباغيندا داياندي و سوروشدو: «من اونو توولايارام.» رب اونا ددي: «نجه؟»


text:
او جاواب وردی: «من گدئب بوتون پيغمبرلرئن آغزيندا يالانچي بئر روح اولارام.» رب ددي: «سن اونو توولاياجاقسان و بونو باجاريرسان، گت و بله اِله.»


text:
ائندي، باخ، رب سنئن بو پيغمبرلرئنئن آغزينا يالانچي بئر روح قويوب. چونکي سنئن باشينا بلا گتئرمه‌يي اعلان ادئب."


text:
او واخت کِنه‌عَنا اوغلو صئدقئيا ياخينلاشدي و مئکايانين ياناغينا ووروب جاواب وردی: "ربّئن روحو مندن سنه نجه کچدي کي، سنئنله دانيشسين؟""


text:
ائسرايئل پادشاهي ددي: "مئکاياني گؤتورون، اونو شهر ريئسي آمونون و پادشاهين اوغلو يوآشين يانينا گؤندرئن.


text:
اونلارا امر ادئن کي، پادشاه بله ديئر: "بو آدامي زئندانا آتين و من سالامات قاييدانا قدر اونا آنجاق او قدر چؤرک و سو ورئن کي، اؤلمه‌سئن."


text:
مئکايا ددي: "اگر سن سالامات قاييداسان، دِمه‌لي رب منئم واسئطَمله دانيشماييبدير."" سونرا ددي: "ای جاماعات، هامينيز اشئدئن!""


text:
اَرام پادشاهي اؤز دؤيوش عارابالارينين باشچيلارينا امراتمئشدي: "نه کئچئکله، نه ده بؤيوکله ووروشون، فقط ائسرايئل پادشاهي ائله دؤيوشه گئرئن."


text:
دؤيوش عارابالارينين باشچيلاري يِهوشافاطي گؤرنده ددئلر: "ائسرايئل پادشاهي بودور."" و دؤنوب اونونلا ووروشماغا گتدئلر. او واخت يِهوشافاط چيغيردي. رب اونا کؤمک اتدي، تاري اونلاري اونون يانيندان گری چکدي.


text:
دؤيوش عارابالارينين باشچيلاري اونون ائسرايئل پادشاهي اولماديغيني گؤرنده اونون دالينجا گتمه‌يئب قاييتديلار.


text:
بئر آدام نئشان آلمادان کامان چکئب ائسرايئل پادشاهيني زئرِهئنئن بئرلَشدئيي يردن ووردو. پادشاه عاراباچيسينا ددي: "دؤندَر و منی دؤيوشدن چيخارت، چونکي آغير يارالانميشام."


text:
او گون دؤيوش قيزيشدي. ائسرايئل پادشاهي آخشاماجاق اؤز دؤيوش عاراباسيندا اَراملي‌لارين قاباغيندا سؤيکه‌نئب داياندي. گونش باتماقدا ائکن او اؤلدو.


text:
خَناني اوغلو گؤروجو يِيهو اونون گؤروشويونه گدئب پادشاه يِهوشافاطدان سوروشدو: "مگر لازيم ائدي کي، پئس آداما کؤمک اتمک و ربدن نئفرت ادنلري سِومَکله ربّئن قضبئني اوستونه گتئره‌سن.


text:
لاکئن سنئن ياخشي ائشلرئن ده وار: اَشِرا بوتلرئني اؤلکه‌دن يوخ ادئبسن و اؤز اوره‌يئني تاريني آختارماغا ورئبسن."


text:
يِهوشافاط اورشلئمده ياشادي. تکرار بئرشئباعاعدان اِفرايئمئن داغليق بؤلگه‌سئنه قدر خالق آراسيندا گَزدي و اونلاري آتالارينين تاريسي ربّه طرف دؤنده‌ردي.


text:
او، داورلره ددي: "نه اتدئيئنئزه باخين، چونکي ائنسان اوچون يوخ، رب اوچون قاضيليق ادئرسئنئز و قاضيليق ائشئنده او سئزئنله‌دئر.


text:
ائندي قويون سئزئن اوستونوزده ربّئن قورخوسو اولسون. نه اتدئيئنئزده احتئياط ادئن، چونکي تاريميز ربده حاقسيزليق، طرفدارليق و روشوَتخورلوق يوخدور."


text:
يِهوشافاط ربّئن قاضيليغينا و موباحئثه‌لي ائشلر اوچون اورشلئمه ده بعضی لاوئلی‌لري، کاهئنلري، و ائسرايئلئن نسئل باشچيلاريني تعيئن اتدي. و اونلار اورشلئمده ياشاديلار.


text:
اؤز شهرلرئنده ياشايان هموطنلرئنئزدن سئزه گله‌جک هر موباحئثه‌لي ائش اوچون، ائستر قان داعواسي اولسون، ائسترسه ده قانون، امر، قايدالار و حؤکملر باره‌ده اولسون، اونلارا ائخطار ورئن کي، ربّئن قاباغيندا تقصئرکار اولماسينلار و قضب سئزئن و هموطنلرئنئزئن اوستونه گلمه‌سئن. بله اتمکله سئز تقصئرکار اولماياجاقسينيز.


text:
باخ، ربّئن هر ائشي اوچون باش کاهئن اَمَريا، پادشاهين هر ائشي اوچون ده يهودانين قبئله ريئسي اِسماعئل اوغلو زِبَديا باشچينيز اولاجاق، قاباغينيزدا دا لاوئلی‌لر مأمور اولاجاقلار. جسارتله رفتار ادئن. رب ياخشيليق ادنلرله اولسون."


text:
بوندان سونرا موآبلي‌لار و عَمّونلولار، اونلارلا برابر ماعونلولاردان بعضئسي گلدئلر کي، يِهوشافاطين ضئدّئنه دؤيوشسونلر.


text:
بعضی آداملار گلئب يِهوشافاطا خبر گتئرئب ددئلر: "دهنزئن او بئري طرفئندن، اِدومدان سنئن ضئدّئنه بؤيوک بئر قوشون گلئر. باخ، ائندي اونلار خَصِصون-تامارداديرلار. (يعني عِين‌گِدئده)""


text:
يهودالي‌لار ربدن کؤمک ائسته‌مک اوچون ييغيلديلار، حتّا يهودانين بوتون شهرلرئندن ده گلدئلر کي، ربّی آختارسينلار.


text:
"يارب، آتالاريميزين تاريسي، گؤيلرده اولان تاري مگر سن ديئلسن؟ بوتون مئلّتلرئن پادشاهليقلاري اوستونه حاکئم اولان مگر سن ديئلسن؟ قودرتله قووّت سنئن اَلئنده‌دئر و هچ کئم سنئن ضئدّئنه دورا بئلمز.


text:
ای تاريميز، مگر سن ديئلسن کي، بو تورپاقدا ياشايانلاري خالقين ائسرايئلئن قاباغيندا قوودون و اونو دوستون ائبراهئمئن نسلئنه ابدی اولاراق وردئن؟


text:
«اگر اوستوموزه بلا، قيلينج، جزا، وبا و يا آجليق گلسه، آدين بو معبده اولدوغونا گؤره بو معبدئن قاباغيندا، يعني سنئن قاباغيندا دوراجاغيق و چتئن گونلرده سنه فرياد اده‌جيئک، اوندا سن اشئده‌جکسن و خئلاص اده‌جکسن.»


text:
ائندي باخ، عَمّونلولار، موآبلي‌لار، سِعئر داغينين ساکئنلري نه ادئر! مئصئر تورپاغيندان گلرکَن ائسرايئللی‌لري اونلارين تورپاغينا گئرميه قويمادين، ائسرايئللی‌لر ده دؤنوب اونلاري محو اتمه‌دئلر.


text:
ای تاريميز، اونلارا مگر حؤکم اتميه‌جکسن؟ چونکي اوستوموزه گلن بو بؤيوک قوشونون ضئدّئنه گوجوموز يوخدور، نه اده‌جيئمئزي بئلمئرئک، آنجاق گؤزلرئمئز سنه دئکئلئب."


text:
جاماعاتين آراسيندا ربّئن روحو آساف نسلئندن اولان بئر لاوئلي، مَتّنيا اوغلو يِعي‌اِل اوغلو بِنايا اوغلو زِکَريا اوغلو يَخه‌زي‌اِلئن اوستونه گلدي.


text:
او ددي: "بوتون يهودالي‌لار و اورشلئمده ياشايانلار و سن پادشاه يِهوشافاط، ياخشي اشئدئن! رب سئزه بله ديئر: «بو بؤيوک قوشوندان قورخمايين و اوره‌يئنئز اوزولمه‌سئن، چونکي دؤيوش سئزئن يوخ، تارينيندير.


text:
صاباح اونلارين ضئدّئنه اِنئن. باخ، اونلار صئص يوخوشو ائله قالخيب گله‌جکلر و اونلاري دره‌نئن آخيريندا، يِروعِل چؤلونون قاباغيندا تاپاجاقسينيز.


text:
بو موحارئبه‌ده دؤيوشمک سئزه لازيم اولماياجاق. ای يهودالي‌لار و اورشلئملی‌لر، صف باغلاييب دورون، اؤز حاقّينيزدا ربّئن خئلاصيني گؤرون. قورخمايين و اوزولمه‌يئن. صاباح اونلارين قاباغينا گدئن و رب سئزئنله اولاجاق.»""


text:
يِهوشافاط اوزو اوسته يِره قاپاندي و بوتون يهودالي‌لار و اورشلئمده ياشايانلار ربّئن حوضوروندا يره قاپانيب اونو پرستئش اتدئلر.


text:
قوحات و قورَخ نسئل‌لرئندن اولان لاوئلی‌لر آياغا قالخيب ائسرايئلئن تاريسي ربّه چوخ اوجا سَسله شوکور اتدئلر.


text:
اونلار سحر تزدن قالخديلار و تِقوعَع چؤلونه چيخديلار. چيخديقلاري زامان يِهوشافاط دوروب ددي: "ای يهودا و اورشلئمده ياشايانلار، منی اشئدئن: تارينيز ربّه بِل باغلايين، پايدار قالارسينيز، اونون پيغمبرلرئنه ائنانين و اوغور قازانارسينيز."


text:
خالقلا مصلحت اتدئکدن سونرا، ربّه نغمه اوخويانلاري تعيئن اتدي کي، قوشونونون قاباغيندا گتسئنلر و موقدّس جلالينا حمد ادئب اوخوسونلار: "ربّه شوکور ادئن، چونکي اونون محبّتي ابدي‌دئر."


text:
تَرَنّومله حمده باشلاديقلاري زامان، رب يهودايا گلن عَمّونلولارين، موآبلي‌لارين، و سِعئر داغينين ساکئنلرئنئن ضئدّئنه کمئن قوردو و اونلار قيريلديلار.


text:
چونکي عَمّونلولارلا موآبلي‌لار سِعئر داغينين ساکئنلرئنئن ضئدّئنه قالخيب اونلاري کامئل قيرديلار. سِعئر ساکئنلرئني قيراندان سونرا دا بئربئرلرئني محو اتمه‌يه باشلاديلار.


text:
يهودالي‌لار چؤله باخان گؤزَتچي يرئنه چاتديقدا، قوشونا باخيب يره ييخيلميش مِيئتلر گؤردولر. صاغ قالان يوخ ائدي.


text:
يِهوشافاط و اونون خالقي اونلارين قنئمتئني گؤتورميه گلدئلر، اونلارين آراسيندا دؤيوش ماللار، پالتارلار و قئيمتلي شيلر تاپديلار. بونلاردان او قدر ييغديلار کي، داشييا بئلمه‌دئلر. قنئمت او قدر چوخ ائدي کي، اونو اوچ گون ييغيرديلار.


text:
دؤردونجو گون بِراکا دره‌سئنده ييغيلديلار کي، ربّه حمد اتسئنلر. بوندان اؤتري او يرئن آديني بِراکا دره‌سي قويدولار و بو گونه قدر ده بله‌دئر.


text:
يهودا و اورشلئمدن اولان آداملارين هاميسي، يِهوشافاطين باشچيليغي آلتيندا شادليقلا اورشلئمه گری دؤندولر، چونکي رب دوشمنلري اوستونده ظفره گؤره اونلارا شادليق ورمئشدي.


text:
بوتون اؤلکه‌لرده‌کي پادشاهلار او زامان کي، ائسرايئلئن دوشمنلرئنئن ضئدّئنه ربّئن دؤيوشدويونو اشئتدئلر، اونلارين اوستونه تارينين قورخوسو دوشدو.


text:
يِهوشافاط يهودا اوستونده پادشاه اولدو. پادشاه اولدوغو واخت اوتوز بش ياشيندا ائدي. او، اورشلئمده ائيئرمي بش ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي شئلخي قيزي عَزوبا ائدي.


text:
يِهوشافاطين قالان ائشلري، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر، خَناني اوغلو يِيهونون تارئخ کئتابيندا يازيليب کي، ائسرايئل پادشاهلارينين کئتابيندادير.


text:
اوندان سونرا يهودا پادشاهي يِهوشافاط، ائسرايئل پادشاهي اَخَزيا ائله ائتّئفاق قوردو. اونون بو عملي شرارت ائدي.


text:
مارِشادان اولان دوداوياهونون اوغلو اِلئعِزِر يِهوشافاطين ضئدّئنه پيغمبرلئک ادئب ددي: "اَخَزيا ائله ائتّئفاق قوردوغون اوچون رب سنئن ائشلرئني پوزدو."" بلجه گَمئلر پارچالاندي و تَرشئشه گده بئلمه‌دئلر.


text:
يِهوشافاط اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و داوودون شهرئنده، آتالارينين يانيندا باسديريلدي. اونون يرئنه اوغلو يِهورام پادشاه اولدو.


text:
اونون قارداشلاري، يِهوشافاطين اوغوللاري بونلار ائدي: عَزَريا، يِخي‌اِل، زِکَريا، عَزَرياهو، مئکايئل و شِفَطيا. بونلارين هاميسي ائسرايئل پادشاهي يِهوشافاطين اوغوللاري ائدئلر.


text:
آتالاري اونلارا چوخ هدئيّه‌لر-قيزيل، گوموش و قئيمتلي شيلر، هم ده يهودادا اولان قالالي شهرلر وردی. آمّا پادشاهليغي يِهوراما وردی، چونکي او، ائلک اوغول ائدي.


text:
يِهورام آتاسينين پادشاهليق تختئنه چيخيب اؤزونو مؤحکملَندئکده، بوتون قارداشلاريني و ائسرايئل ريئسلرئندن بعضئسئني ده قيلينجدان کچئرتدي.


text:
او دا اَخاب نسلئنئن اتدئيي کئمي، ائسرايئل پادشاهلارينين يولو ائله گتدي، چونکي اَخابين قيزي اونون آروادي ائدي. يِهورام ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي.


text:
آمّا رب داوودلا اتدئيي عهددن اؤتري ائسته‌مئردي کي، داوودون سولاله‌سئني محو اتسئن. چونکي وعده ورمئشدي کي، داوودا و اونون نسلئنه همئشه‌لئک بئر چيراق ورسئن.


text:
اونون دؤورونده اِدوملولار عوصيان قالديريب، يهودانين اسارتي آلتيندان چيخديلار و اؤزلرئنه بئر پادشاه قويدولار.


text:
يِهورام، ريئسلري و بوتون دؤيوش عارابالاري ائله بئرلئکده گتدي. گجه ائکن قالخيب اونو هر طرفدن اَحاطه ادن اِدوملولاري و عارابا سرکرده‌لرئني قيردي.


text:
بلجه اِدوم بو گونه قدر يهودانين ضئدّئنه عوصيان قالديريب. همئن واخت لئبنا شهري ده اونون اسارتي آلتيندان چيخدي، چونکي يِهورام آتالارينين تاريسي ربّی ترک اتمئشدي.


text:
او، يهودا داغلاريندا دا پرستئشگاهلار تئکدي و باعئث اولدو کي، اورشلئمده ياشايانلار زئنايا چکئلئب يهوداني دا يولدان آزديرسينلار.


text:
سونرا اونا پيغمبر ائليادان بو مکتوب گلدي: "آتان داوودون تاريسي رب بله ديئر: «چونکي آتان يِهوشافاطين و يهودا پادشاهي آسانين يوللاري ائله يوخ،


text:
ائسرايئل پادشاهلارينين يولو ائله گدئبسن و اَخاب نسلئنئن اتدئيي کئمي، يهوداني و اورشلئمده ياشايانلاري زئنايا چکئبسن، هم ده آتانين نسلئندن قارداشلاريني، سندن داها ياخشي اولانلاري اؤلدوروبسن،


text:
سن ده آغير ناخوشلاياجاقسان. بو ناخوشلوق اوزوندن باغيرساقلارين اِشئيه تؤکولَنه قدر گونلرجه سورونه‌جکسن.»""


text:
رب يِهورامين ضئدّئنه فئلئسطلی‌لرئن روحونو و کوشلولارين قونشولوغوندا ياشايان عربلرئن روحونو قيزديردي.


text:
اونلار يهودانين ضئدّئنه قالخيب اورايا هوجوم گتئردئلر. پادشاهين ساراييندا تاپديقلاري بوتون مالي، اونون اوغوللاريني و آروادلاريني آپارديلار. اوغوللارينين لاپ بالاجاسي يِهوآخازدان ، آيري اوغلو قالمادي.


text:
زامان کچدي. نهايت، ائکئنجي ائلئن آخيريندا ناخوشلوغونا گؤره باغيرساقلاري تؤکولدو و او، شئدّتلي آغريلارلا اؤلدو. اونون خالقي يِهورامين خاطئرئنه آتالارينا يانديرديقلاري کئمي اود قالاسي يانديرماديلار.


text:
يِهورام، پادشاه اولدوغو واخت، اوتوز ائکي ياشيندا ائدي و اورشلئمده سکّئز ائل پادشاهليق اتدي. اؤلومونه هچ کس تَعَسّوف اتمه‌دي. اونو داوودون شهرئنده باسديرديلار، لاکئن پادشاهلارين قبئرلرئنده باسديرماديلار.


text:
اورشلئمده ياشايانلار اونون يرئنه لاپ کئچئک اوغلو اَخَزياني پادشاه اتدئلر، چونکي عربلرله بئرلئکده اوردوگاها گئرن دسته بوتون بؤيوک اوغوللاريني اؤلدورموشدولر. بلجه يهودا پادشاهي يِهورامين اوغلو اَخَزيا پادشاه اولدو.


text:
اَخَزيا، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي ائکي ياشيندا ائدي و اورشلئمده بئر ائل پادشاهليق اتدي. آناسينين آدي عَتَليا ائدي؛ عومري‌نئن نوه‌سي.


text:
اَخَزيا دا، اَخاب نسلی کئمي، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي. چونکي آتاسينين اؤلوموندن سونرا، بو آداملار اونون محو اولماسينا قدر، اونون مصلحتچئلري اولدولار.


text:
اونلارين مصلحتي ائله ائسرايئل پادشاهي اَخاب اوغلو يوراملا بئرلئکده راموت گئلعادا گتدي کي، اَرام پادشاهي خَزاعِلئن ضئدّئنه ووروشسون. اَراملي‌لار يورامي يارالاديلار.


text:
يورام يئزرِعِله قاييتدي کي، راموتدا اَرام پادشاهي خَزاعِلئن ضئدّئنه ووروشارکَن، آلديغي يارالاردان صاغالسين. يهودا پادشاهي يِهورام اوغلو اَخَزيا، اَخاب اوغلو يورامي گؤرمک اوچون يئزرِعِله گلدي، چونکي او يارالي ائدي.


text:
اَخَزيانين محو اولماسي تاريدان ائدي. او، يورامين يانينا گلدي و يوراملا نئمشي اوغلو يِيهونون ضئدّئنه چيخدي. رب يِيهونو مسح اتمئشدي کي، اَخاب نسلئني يوخ اتسئن.


text:
يِيهو اَخاب نسلئنه حؤکمي ائجرا اِدَرکَن، يهودا ريئسلرئني و اَخَزيانين اونا خئدمت ادن قارداشي اوغوللاريني تاپدي و اونلاري قيلينجدان کچئرتدي.


text:
اَخَزياني آختاردي و اونو سامئره‌ده گئزلَندئيي حالدا توتدولار. يِيهونون يانينا گتئردئلر و اونو اؤلدوردولر. سونرا اونو باسديرديلار، چونکي ددئلر: "ربّی بوتون اوره‌يي ائله آختاران يِهوشافاطين اوغلو بودور."" بِلَجه، اَخَزيانين نسلئنده اِله بئر آدام قالمادي کي، پادشاهليغي اَلده ساخلايا بئلسئن.


text:
آنجاق پادشاهين قيزي يِهوشَبعَت اؤلدورولَن شاهزاده‌لر آراسيندان، اَخَزيانين اوغلو يوآشي گئزلئجه آپاردي و اونو دايه‌سي ائله بئرلئکده ياتاق اوتاغيندا يِرلَشدئردي. يِهوشَبعَت کي، کاهئن يِهويادانين آروادي و پادشاه يِهورامين قيزي ائدي، اَخَزيانين باجيسي اولدوغو اوچون يوآشي عَتَليادان گئزلَتدي و عَتَليا اونو اؤلدوره بئلمه‌دي.


text:
يوآش آلتي ائل اونلارلا تارينين معبدئنده گئزلي قالدي. بو زامان عَتَليا اؤلکه اوستونده پادشاهليق اتدي.


text:
يدّئنجی ائلده يِهوياداع اؤزونو مؤحکمله‌دئب و يوزباشي‌لار يِروخام اوغلو عَزَريا، يِهوخانان اوغلو اِسماعئل، عوبِد اوغلو عَزَريا، عَدايا اوغلو مَعَسِيا و زئکري اوغلو اِلئشافاطلا عهد باغلادي.


text:
اونلار يهوداني گَزئب اورانين بوتون شهرلرئندن لاوئلی‌لري و ائسرايئلئن نسئل باشچيلاريني ييغديلار و اورشلئمه گلدئلر.


text:
سونرا بوتون جاماعات تاري معبدئنده پادشاهلا عهد باغلاديلار. يِهوياداع اونلارا ددي: "باخين، پادشاهين اوغلو سلطنت اده‌جک. نجه کي، رب داوودون اوغوللاري حاقّيندا ديئب.


text:
سئز بله ادئن: سئزدن سَبّت گونو نؤوبه چکن کاهئنلرئن و لاوئلی‌لرئن اوچده بئري آستانادا دايانان قاپيچيلار اولسون،


text:
اوچده بئري پادشاهين ساراييندا اولسون و اوچده بئري ده بونؤوره دروازاسيندا. بوتون خالق دا ربّئن معبدئنئن حَيَطلرئنده اولسون.


text:
لاکئن کاهئنلردن و خئدمت ادن لاوئلی‌لردن آيري ربّئن معبدئنه هچ کس گئرمه‌سئن، اونلار گئرسئنلر، چونکي موقدّسدئرلر. بوتون خالق ربّئن بويوردوغونو قوروسون.


text:
لاوئلی‌لر هر بئري سئلاحي اَلئنده پادشاهي اَحاطه‌يه آلسينلار؛ معبده گئرن هر کس اؤلدورولسون. پادشاهين گئرئب-چيخديغي واخت اونونلا اولسونلار."


text:
لاوئلی‌لرله بوتون يهودالي‌لار کاهئن يِهوياداعين امر اتدئيي هر شيي اتدئلر. هر بئري اؤز آداملاريني، سَبّت گونو نؤوبه چکنلري و نؤوبه‌ده اولمايانلاري گؤتوردو، چونکي کاهئن يِهوياداع بؤلمه‌لرئن هچ بئرئني بوراخماميشدي.


text:
کاهئن يِهوياداع يوزباشي‌لارا تارينين معبدئنده اولان داوود پادشاهين نئزه‌لرئني، قالخانلاريني و سئپرلرئني وردو.


text:
بوتون خالقي معبدئن صاغ طرفئندن سول طرفئنه قدر قوربانگاهين و معبدئن يانينا، پادشاهين اطرافينا قويدو. هر کسئن سئلاحي اَلئنده ائدي.


text:
او واخت يِهوياداعلا اوغوللاري شاهزاده‌ني ائره‌لي چيخارتديلار و تاجي باشينا قويوب شهادتنامه‌ني اونا وردئلر. و اونو پادشاه اتدئلر. يِهوياداع و اوغوللاري اونو مسح ادئب ددئلر: "ياشاسين پادشاه!""


text:
او باخيب گؤردو کي، پادشاه گئره‌جک يرده، اؤز سوتونونون يانيندا دايانيب، ريئسلر و کَره‌ناي چالانلار دا پادشاهين يانينداديرلار. بوتون اؤلکه خالقي سِوئنئب کَره‌ناي چاليردي. نغمه‌چئلر ده موسئقي آلَتلري چالاراق حمد ادئردئلر. عَتَليا پالتاريني جيريب باغيردي: "خيانت! خيانت!""


text:
کاهئن يِهوياداع قوشون اوچون باشچي اولان يوزباشيلاري چاغيريب ددي: "اونو ردئفلرئن آراسيندان چيخاردين و دالينجا گلن قيلينجلا اؤلدورولسون."" چونکي کاهئن دمئشدي: "اونو ربّئن معبدئنده اؤلدورمه‌يئن."


text:
عَتَلياني توتدولار. اونو پادشاه سارايينين آتلار دروازاسينين گئره‌جک يرئنه گتئردئلر و اورادا اونو اؤلدوردولر.


text:
بوتون خالق بَعَل معبدئنه گتدي. اونو داغيديب قوربانگاهلاريني و بوتلرئني تئکه-تئکه اتدئلر. بَعَل کاهئني مَتّاني قوربانگاهلارين قاباغيندا اؤلدوردولر.


text:
يِهوياداع ربّئن معبدي اوستونده مسعولئيّتي او لاوئلي کاهئنلره وردی کي، داوود اونلاري ربّئن معبدئنده تعيئن اتمئشدي کي، اؤز قايداسينا گؤره، شادليقلا و نغمه ائله موسانين قانونوندا يازيلديغي کئمي ربّه يانديرما قوربانلاري تقدئم اتسئنلر.


text:
او، يوزباشي‌لاري، اعيانلاري، خالقين ريئسلرئني، بوتون اؤلکه خالقيني اؤزو ائله گؤتوردو. اونلار پادشاهي ربّئن معبدئندن گتئردئلر و يوخاري دروازاسينين يولو ائله سارايا گلدئلر و پادشاهي سلطنت تختئنده اوتورتدولار.


text:
يوآش، پادشاه اولدوغو واخت، يدّي ياشيندا ائدي و اورشلئمده قيرخ ائل پادشاهليق اتدي. آناسي بئرشئباعدان ائدي آدي دا ظئبيا.


text:
کاهئنلرله لاوئلی‌لري بئر يره ييغيب اونلارا ددي: "يهودانين شهرلرئنه چيخين و تارينيزين معبدئني هر ائل تعمئر اتمک اوچون بوتون ائسرايئللی‌لردن پول ييغين، بو ائشي گؤرمکده گرک تَلَسه‌سئنئز."" لاکئن لاوئلی‌لر تَلَسمه‌دئلر.


text:
پادشاه باش کاهئن يِهوياداعي چاغيردي و اوندان سوروشدو: "نه اوچون لاوئلی‌لردن طلب اتمه‌يئبسن کي، ربّئن قولو موسانين و ائسرايئل جاماعاتينين شهادت چاديري اوچون قويدوقلاري ورگئني يهودادان و اورشلئمدن گتئرسئنلر؟""


text:
چونکي او خبئث آرواد عَتَليانين اوغوللاري تارينين معبدئنه زورلا گئرمئشدئلر و ربّئن معبدئنئن بوتون موقدّس شيلرئني ده بَعَل بوتلري اوچون ائشلَتمئشدئلر.


text:
يهودادا و اورشلئمده اعلان اتدئلر کي، تارينين قولو موسانين چؤلده ائسرايئل اوستونه قويدوغو ورگئني رب اوچون گتئرسئنلر.


text:
پادشاهين مأمورلاري لاوئلی‌لرئن اونلارين يانينا گتئردئکلري سانديقدا چوخلو گوموش اولدوغونو گؤرنده، پادشاهين مئرزه‌سي ائله باش کاهئنئن مأمورو گلئب سانديغي بوشالدارديلار، سونرا اونو گئنه يرئنه قايتارارديلار. هر گون بله اتمکله اولدوقجا چوخ پول ييغديلار.


text:
پادشاهلا يِهوياداع اونو ربّئن معبدئنئن خئدمت ائشئني گؤرَنلره وردئلر؛ ربّئن معبدئنئن اَوّلکي حالينا دؤنده‌رمه‌سي اوچون داش‌يونانلاري و دولگَرلري، ربّئن معبدئني تعمئر اتمک اوچون ده دَمئر و بورونج اوستالاريني اوجرَتله توتدولار.


text:
ائشچئلر ائشله‌دئلر، تعمئر ائشي اونلارين اَلئنده ائره‌لي گتدي و تارينين معبدئني اَوّلکي حالينا گتئرئب اونو مؤحکملَندئردئلر.


text:
ائشي قورتارديقلاري واخت، يرده قالان پولو پادشاهين و يِهوياداعين حوضورونا گتئردئلر و بونونلا ربّئن معبدي اوچون اشيالار، يعني خئدمت و يانديرما قوربانلاري اوچون قاشيقلار، قابلار، قيزيل و گوموش اشيالار دوزلتدئلر. اونلار يِهوياداعين بوتون عؤمرو بويو دائم ربّئن معبدئنده يانديرما قوربانلاري تقدئم اتدئلر.


text:
اونو داوودون شهرئنده پادشاهلارين يانيندا باسديرديلار، چونکي ائسرايئل اوچون و تاري ائله معبدي اوچون ياخشيليق اتمئشدي.


text:
يِهوياداعين اؤلوموندن سونرا يهودا ريئسلري گلئب پادشاها باش اَيدئلر. او زامان پادشاه اونلارا قولاق آسدي.


text:
خالق آتالارينين تاريسي ربّئن معبدئني ترک اتدئلر، اَشِرا بوتلرئنه و آيري بوتلره قوللوق اتدئلر. اونلارين بو گوناهيندان اؤتري ده يهودا ائله اورشلئم اوستونه قضب گلدي.


text:
رب اونلارين يانينا پيغمبرلر گؤندردي کي، اونلاري اؤزونه طرف دؤنده‌رسئن. گرچي پيغمبرلر اونلارين ضئدّئنه شهادت وردئلر، لاکئن خالق قولاق آسمادي.


text:
او واخت تارينين روحو کاهئن يِهوياداعين اوغلو زِکَريانين اوستونه گلدي و خالقين قاباغيندا دايانيب اونلارا ددي: "تاري بله ديئر: نه اوچون ربّئن امرلرئني پوزورسونوز و ائشلرئنئز ياخشي گتمئر؟ چونکي سئز ربّی ترک اتدئيئنئز کئمي، او دا سئزي ترک اتدي."


text:
بلجه پادشاه يوآش زِکَريانين آتاسي يِهوياداعين اونا اتدئيي مهرئبانليغي يادا سالمادي و اونون اوغلونو اؤلدوردو. زِکَريا اؤلرکَن ددي: "رب گؤرسون و قئصاص آلسين."


text:
ائلئن آخيريندا اَرام قوشونو يوآشين اوستونه گلدي. اونلار يهودايا و اورشلئمه هوجوم اتدئلر. خالقين بوتون ريئسلرئني محو اتدئلر و اونلاردان آلينان بوتون قنئمتي دَمَشق پادشاهينا گؤندردئلر.


text:
دوغرودان دا اَراملي‌لار آز قوشونلا گلدئلر، لاکئن رب چوخ بؤيوک بئر قوشونو اونلارا تسلئم اتدي، چونکي خالق آتالارينين تاريسي رَبدن اوز دؤنده‌رمئشدي. بلجه، يوآشين ضئدّئنه حؤکملري ائجرا اتدئلر.


text:
يوآشين يانيندان گتدئکلري زامان، اونو چوخ يارالي بئر وضعئيّتده قويدولار. اونون اعيانلاري کاهئن يِهوياداعين اوغلونون قانينا گؤره، اونون ضئدّئنه قصد حاضيرلاديلار و اونو ياتاغيندا اؤلدوردولر. يوآش اؤلدو و اونو داوودون شهرئنده باسديرديلار، آمّا پادشاهلارين مقبره‌لرئنده باسديرماديلار.


text:
اونون ضئدّئنه قصد قورانلار بونلارديرلار: شئمعات آدلي عَمّونلو آروادين اوغلو زاباد و شئمرئت آدلي موآبلي آروادين اوغلو يِهوزاباد.


text:
يوآشين اوغوللاري، اونا ادئلَن چوخ نَبئلئک و تاري معبدئنئن تعمئري باره‌ده پادشاهلارين تفسئر کئتابيندا يازيليبدير. يوآشين يرئنه اوغلو اَمَصيا پادشاه اولدو.


text:
اَمَصيا، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده ائيئرمي دوقّوز ائل پادشاهليق اتدي. آناسي اورشلئمدن ائدي، آدي دا يِهو‌‌عَدّان.


text:
پادشاهليق اَلئنده مؤحکملَنَنده، اَمَصيا او اَعيانلاريني کی، آتاسی پادشاه اولان واخت اونو اؤلدورموشدولر، اؤلدوردو.


text:
آنجاق موسانين شرئعت کئتابيندا يازيلديغي کئمي، اونلارين اوغوللاريني اؤلدورمه‌دي، چونکي رب امر ادئب دمئشدي: "اوغولارا گؤره آتالار، آتالارا گؤره اوغوللار اؤلدورولمه‌سئنلر، هر کس اؤز گوناهينا گؤره اؤلمه‌لي‌دئر."


text:
اَمَصيا يهودالي‌لاري ييغدي و نسئللرئنه گؤره بوتون يهودالي‌لاري و بِنيامئنلی‌لري مئنباشي‌لارين و يوزباشي‌لارين باشچيليغي آلتينا قويدو. ائيئرمي ياشدا و اوندان يوخاري اولانلاري ييغيب اونلارين آراسيندان نئزه و سئپر داشييان، دؤيوشمَک باجاران اوچ يوز مئن سچمه آدام تاپدي.


text:
لاکئن بئر تاري آدامي گلئب اونا ددي: "ای پادشاه، قويما ائسرايئل قوشونو سنئنله برابر گتسئن، چونکي رب ائسرايئللی‌لرله، بوتون بو اِفرايئم اؤولادلاري ائله ديئل.


text:
حتّا اگر گدئب دؤيوشده جسارتلي ساواشاسان، تاري سني دوشمنئن قاباغيندا ييخاجاق، چونکي تارينين هم کؤمک اتمه‌يه، هم ده ييخماغا قودرتي وار."


text:
اَمَصيا تاري آداميندان سوروشدو: "بس ائسرايئل فوجونا وردئيئم يوز تالانت اوچون نه اِدئم؟" تاري آدامي جاواب وردی: "رب سنه بوندان آرتيغيني وره بئلر."


text:
اَمَصيا اِفرايئمدن يانينا گلن قوشونو آييردي کي، يرلرئنه گتسئنلر. بوندان اؤتري ده اونلارين قضبي يهودانين ضئدّئنه آلوولاندي و آلوولانان قضبله يرلرئنه قاييتديلار.


text:
يهودالي‌لار صاغ قالان داها اون مئن نفري اسئر آلديلار، اونلاري قايانين باشينا گتئرئب اورادان آشاغي آتديلار. اونلارين هاميسي تئکه-تئکه اولدولار.


text:
آنجاق اؤزو ائله بئرلئکده آپارماييب قايتارديغي فوجلار، سامئره‌دن بِيت‌حورونا قدر يهودا شهرلرئنه هوجوم اتدئلر. اونلاردان اوچ مئن نفري قيرديلار و چوخ قنئمت اَله کچئرتدئلر.


text:
اَمَصيا اِدوملولاري قيريب گلدئکدن سونرا، سِعئرلی‌لرئن بوتلرئني گتئرئب اونلاري اؤزو اوچون آللاهلار قويدو. او بونلارين قاباغيندا سجده اتدي و اونلارا بوخور يانديردي.


text:
ربّئن قضبي اَمَصيانين ضئدّئنه آلوولاندي و اونون يانينا بئر پيغمبر گؤندردي. بو پيغمبر اونا ددي: "نه اوچون او خالقين آللاهلارينا کي، اؤز خالقلاريني سنئن اَلئندن قورتارا بئلمه‌دئلر، اوز گتئردئن؟""


text:
بونو دئيَرکَن اَمَصيا اونا ددي: "مگر سني پادشاها مصلحتچي تعيئن اتمئشئک؟ ساکئت اول، مگر اؤلمَک ائسته‌يئرسن؟" پيغمبر ساکئت اولوب ددي: "بئلئرم کي، تاري سني محو اتمه‌يه قرار ورئب، چونکي بونو ادئبسن و منئم مصلحتئمه قولاق آسماييبسان."


text:
يهودا پادشاهي اَمَصيا مصلحتله‌شئب، ائسرايئل پادشاهي يِيهو اوغلو يِهوآخاز اوغلو يِهوآشين يانينا خبر گؤندرئب ددي: "گل، اوز-اوزه گؤروشَک."


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوآش يهودا پادشاهي اَمَصيايا جاواب ورئب ددي: "لوبناندانداکي قانقال، لوبناندا اولان سئدر آغاجينا خبر گؤنده‌رئب ددي: «قيزيني اوغلوما آرواد ور.» آمّا لوبناندان اولان بئر وحشي حيوان اورادان کچئب قانقالي آياق آلتيندا تاپدالادي.


text:
سن «اِدوملولاري قيرميشام» دئيه‌رَک، اوره‌يئن کئبئرله‌نئب، بونونلا فخر ادئرسن. ائندي اؤز اِوئنده اوتور. نه اوچون اِله بئر بلا قالديراسان کي، يهودالي‌لارلا بئرلئکده سن اؤزون ده ييخيلاسان؟""


text:
آمّا اَمَصيا قولاق آسمادي. بو ائش تاريدان اولدو کي، اونلاري يِهوآشين اَلئنه تسلئم اتسئن. چونکي اَمَصيا اِدومون آللاهلارينا اوز گتئرمئشدي.


text:
ائسرايئل پادشاهي يِهوآش، يهودا پادشاهي يِهوآخاز اوغلو يوآش اوغلو اَمَصياني بِيت شِمِسده توتدو و اونو اورشلئمه گتئردي. او، اورشلئمئن دووارينين اِفرايئم دروازاسيندان کونج دروازاسينا قدر دؤرد يوز قول‌آچيني اوچورتدو.


text:
بوتون قيزيل-گوموشو، تارينين معبدئنده عوبِد اِدومون ائختئياريندا اولان بوتون اشيالاري، سارايين خزئنه‌لرئني آپاردي. گئرووگان آلديغي آداملاري دا گؤتوروب سامئره‌يه قاييتدي.


text:
اَمَصيانين قالان ائشلري، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر باره‌ده، مگر يهودا و ائسرايئل پادشاهلارينين کئتابيندا يازيلماييبدير؟


text:
او زاماندان کي، اَمَصيا ربّئن يولوندان آزدي، اونون ضئدّئنه اورشلئمده قصد حاضيرلاديلار. او، لاکئشه قاچدي. اونون دالينجا لاکئشه آداملار گؤنده‌رئب اورادا اونو اؤلدوردولر.


text:
عوزئيّا، پادشاه اولدوغو واخت، اون آلتي ياشيندا ائدي و اورشلئمده اَلّي ائکي ائل پادشاهليق اتدي. آناسي اورشلئمدن ائدي، آدي دا يِکوليا.


text:
زِکَريانين گونلرئنده کي، تاريدان گلن وحي باره‌ده فهمي وار ائدي، عوزئيّا ربّی آختارماغا داوام وردی و رب اونو کامياب اتدي.


text:
او چيخيب فئلئسطلی‌لرئن ضئدّئنه دؤيوشدو و گَت، يَبنِه و اَشدود شهرلرئنئن دووارلاريني ييخدي. اَشدود اطرافيندا و فئلئسطلی‌لر آراسيندا شهرلر تئکدي.


text:
عَمّونلولار عوزّئيايا خراج وردئلر. اونون شؤهرتي مئصئرئن سرحدئنه قدر ياييلدي، چونکي او چوخ گوجلو اولدو.


text:
او، چؤلده ده بورجلر دوزلتدي و چوخ سو آنباري اوچون ير قازدي، چونکي هامار بؤلگه‌ده و هامار بؤلگه‌ده چوخ حيوانلاري وار ائدي. داغليق و بارلي بؤلگه‌لرده کَندلئلري و اوزومچولري وار ائدي، چونکي تورپاغي سِوَردي.


text:
عوزئيّانين دؤيوشمه‌‌يه حاضير لشکري ده وار ائدي کي، قوشون مئرزه‌سي يِعي‌اِلئن و سرکرده مَعَسِيانين دوزدويو دسته‌لرئن سايلارينا گؤره، دسته-دسته دؤيوشه چيخارديلار. بو ائکي نفر بو ائشي خَنَنيانين نظارتي آلتيندا گؤروردولر کي، پادشاهين سرکرده‌لرئندن بئري ائدي.


text:
اونلارين اَلي آلتيندا اوچ يوز يدّي مئن بش يوز نفرلئک حربي قووّه وار ائدي کي، دوشمنئن ضئدّئنه بؤيوک جسارتله دؤيوشوب پادشاها کؤمک ادئردئلر.


text:
عوزئيّا بوتون قوشون اوچون قالخانلار، نئزه‌لر، دَبئلقه‌لر، زئرِه‌لر، کامانلار و ساپاند داشلاري حاضيرلادي.


text:
اورشلئمده اوخلار و بؤيوک داشلار آتماق اوچون مهارتلي آداملارين ائختئراع اتدئيي مانجاناقلار دوزَلدئب، بورجلر و کونجلر اوستونه قويدو. اونون شؤهرتي اوزاقلارا ياييلدي، چونکي اونا مؤجوزه‌لي بئر شکئلده کؤمک اولدوغونا گؤره قووّتلَندي.


text:
لاکئن قووّتلَنَنده اوره‌يي اله کئبئرلَندي کي، فسادا چکئلدي و تاريسي ربّه خيانت ادئب بوخور قوربانگاهي اوستونده بوخور يانديرماق اوچون ربّئن معبدئنه داخئل اولدو.


text:
پادشاه عوزّئيانين ضئدّئنه دوردولار و اونا ددئلر: "ای عوزئيّا، ربّه بوخور يانديرماق سنئن ائشئن ديئل، بوخور يانديرماق تقدئس ادئلمئش هارون نسلئندن اولان کاهئنلرئن ائشئدئر، موقدّس مکاندان چيخ، چونکي خيانت ادئبسن و رب تاريدان سنه عئزّت اولماياجاق."


text:
آمّا عوزئيّا قضبلَندي. بوخور يانديرماق اوچون اَلئنده بوخوردان وار ائدي. کاهئنلرئن ضئدّئنه قضبلَندئکده، اونلارين قاباغيندا، ربّئن معبدئنده، بوخور قوربانگاهينين يانيندا آلنيندان جوزاما دوچار اولدو.


text:
باش کاهئن عَزَريا و بوتون کاهئنلر اونا باخيب آلنيندان جوزاما توتولدوغونو گؤردولر. اونو اورادان تز باييرا چيخارتديلار. اؤزو ده چيخماغا تَلَسدي، چونکي رب اونا بلا گؤندرمئشدي.


text:
عوزئيّا پادشاه اؤلومونه قدر جوزاملي قالدي. او آيري بئر اِوده ياشاييردي، چونکي جوزاملي اولدوغو اوچون ربّئن معبدئندن قدغن اولدو. اونون اوغلو يوتام سارايا باخيب اؤلکه خالقينا حؤکم ادئردي.


text:
عوزئيّانين قالان ائشلري باره‌ده، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر آموص اوغلو پيغمبر اِشَعيا يازيبدير.


text:
عوزئيّا اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو آتالارينين يانيندا پادشاهلارين قَبرئستانليغينين باشقا بئر يرئنده باسديرديلار، چونکي "جوزاملي‌دير" ددئلر. اونون يرئنه اوغلو يوتام پادشاه اولدو.


text:
يوتام، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون آلتي ائل پادشاهليق اتدي. آناسي صادوقون قيزي يِروشا ائدي.


text:
يوتام آتاسي عوزئيّانين اتدئيي کئمي، ربّئن گؤزونده دوغرو اولان ائشلر اتدي، آمّا ربّئن معبدئنه گئرمه‌دي. خالق حله ده فساد ائشله‌دئردي.


text:
يوتام عَمّونلولار پادشاهينين ضئدّئنه ووروشدو و اونلاري مغلوب اتدي. عَمّونلولار اونا او ائل يوز تالانت گوموش و اون مئن کور بوغدا، اون مئن کور آرپا وردئلر. ائکئنجي و اوچونجو ائل ده عَمّونلولار اونا بو قدر وردئلر.


text:
يوتامين قالان ائشلري، بوتون دؤيوشلري و عمل‌لري باره‌ده ائسرايئل و يهودا پادشاهلارينين کئتابيندا يازيليبدير.


text:
يوتام اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو داوودون شهرئنده باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو آخاز پادشاه اولدو.


text:
آخاز، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون آلتي ائل پادشاهليق اتدي. او، ربّئن گؤزونده دوغرو اولان ائشلر اتمه‌دي، نجه کي، آتاسي داوود اتمئشدي.


text:
بِن‌هئنّوم دره‌سئنده بوخور يانديردي و اوغوللاريني اوددا قوربان اتدي، نجه کي، ربّئن ائسرايئل اؤولادلاري قاباغيندان قوودوغو مئلّتلر بو ائيرنج عمل‌لرئني ادئردئلر.


text:
بوندان اؤتري تاريسي رب اونو اَرام پادشاهينا تسلئم اتدي. اَراملي‌لار اونو مغلوب ادئب چوخ اسئر گؤتوردولر و اونلاري دَمَشقه گتئردئلر. اؤزو ده ائسرايئل پادشاهينا تسلئم ادئلدي. او دا اونو بؤيوک تلفاتلا مغلوب اتدي.


text:
رِمَليا اوغلو پِقَخ يهودادا يوز ائيئرمي مئن آدامي بئر گونده اؤلدوردو، هاميسي ائگئد آدام ائدئلر. چونکي اونلار آتالارينين تاريسي ربّی ترک اتمئشدئلر.


text:
اِفرايئملي بئر ائگئد اولان زئکري، پادشاهين اوغلو مَعَسِياني و ساراي ريئسي عَزرئقامي اؤلدوردو. او اِلقاناني دا کي، پادشاهدان سونرا بئرئنجي آدام ائدي، اؤلدوردو.


text:
ائسرايئللی‌لر اؤز قارداشلاريندان آروادلار، اوغوللار، قيزلار، ائکي يوز مئن نفر اسئر گؤتوردولر، هم ده اونلاردان چوخ قنئمت گؤتوروب سامئره‌يه آپارديلار.


text:
آنجاق اورادا ربّئن بئر پيغمبري وار ائدي. اونون آدي عودِد ائدي. او، سامئره‌يه گلن قوشونون قاباغينا چيخدي و اونلارا ددي: "باخ، آتالارينيزين تاريسي رب يهودايا قضبلَندئيي اوچون اونلاري سئزه تسلئم اتدي، سئز ده اونلاري اِله بئر قضبله اؤلدوردونوز کي، آلووسو گؤيلره چاتير.


text:
ائندي ائسته‌يئرسئنئز يهودا و اورشلئم خالقيني اؤزونوزه قول و کنئز اده‌سئنئز. مگر تارينيز ربّه سئز هچ گوناه اتمئرسئنئز؟


text:
ائندي منه قولاق آسين! قارداشلارينيزدان آلديغينيز اسئرلري گری گؤنده‌رئن، چونکي ربّئن آلوولانان قضبي اوستونوزده‌دئر."


text:
يِهوخانان اوغلو عَزَريا، مِشئل‌لِموت اوغلو بِرِکيا، شَلّوم اوغلو يِخئزقئيا و خَدلاي اوغلو عَماسا کي، اِفرايئملی‌لرئن باشچيلاريندان ائدئلر، دؤيوشدن گلنلرئن ضئدّئنه قالخيب،


text:
اونلارا ددئلر: "اسئرلري بورايا گتئرمه‌يئن، يوخسا ربّئن ضئدّئنه گوناه ائشلَتمئش اولاجاغيق. مگر ائسته‌يئرسئنئز کي، گوناهلار و تقصئرلرئمئزي چوخالداسينيز؟ اونسوز دا تقصئرئمئز چوخدور و ربّئن آلوولانان قصبي ائسرايئل خالقينين اوستونده‌دئر."


text:
آدلاري چکئلَن آداملار قالخديلار و اسئرلري گؤتوروب اونلاردان لوت اولانلارين هاميسيني قنئمتدن گؤتورولموش پالتار و چاريقلا گِيئندئردئلر. اونلاري يِدئردئب-ائچئرتدئلر و اونلارا زيتون ياغي سورتدولر، ضعئف اولانلارين هاميسيني اِششَکلره مئندئردئلر و اونلاري خورما آغاجلاري شهري اِرئحايا، قارداشلارينين يانينا آپارديلار و سونرا سامئره‌يه قاييتديلار.


text:
فئلئسطلی‌لر ده هامار بؤلگه‌ده و يهودانين نِگِبئنده اولان شهرلره هوجوم اتدئلر. بِيت‌شِمِشي، اَيّالونو، گِدِروتو و سوکو ائله قصبه‌لرئني، تئمنا ائله قصبه‌لرئني و گئمزو ائله قصبه‌لرئني آلميشديلار و اورادا ياشاييرديلار.


text:
چونکي ائسرايئل پادشاهي آخازين اوزوندن، رب يهوداني آلچالتميشدي، چونکي آخاز، يهوداني ياغيليق اتمه‌يه ساليب، ربّه چوخ خيانت اتمئشدي.


text:
آخاز ربّئن معبدئندن، پادشاهين ساراييندان و ريئسلرئن اِولرئندن پاي ييغيب اونو آشور پادشاهينا وردی. لاکئن بو اونا کؤمک اتمه‌دي.


text:
اونو مغلوب ادن دَمَشقلي‌لرئن بوتلرئنه قوربان کَسدي و ددي: "چونکي اَرام پادشاهلارينين آللاهلاري اونلارا کؤمک اتدئلر، من ده اونلارا قوربان کَسه‌جيم کي، منه ده کؤمک اتسئنلر."" لاکئن اونلار اونون و بوتون ائسرايئلئن ييخيلماسينا سبب اولدولار.


text:
آخاز تاري معبدئنئن اشيالاريني ييغيب تئکه-تئکه اتدي و ربّئن معبدئنئن قاپيلاريني باغلادي. اورشلئمئن هر کونجونده قوربانگاهلار دوزلتدي،


text:
يهودانين هر شهرئنده آيري آللاهلارا بوخور يانديرماق اوچون پرستئشگاهلار دوزلتدي. بلجه آتالارينين تاريسي ربّی قضبلَندئردي.


text:
اونون قالان ائشلري و بوتون عمل‌لري، ائلک ائشلرئندن آخير ائشلرئنه قدر، يهودا و ائسرايئل پادشاهلارينين کئتابيندا يازيليبدير.


text:
آخاز اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو اورشلئم شهرئنده باسديرديلار. اونو ائسرايئل پادشاهلارينين قبئرلرئنه گتئرمه‌دئلر. اونون يرئنه اوغلو خئزقئيا پادشاه اولدو.


text:
خئزقئيا، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده ائيئرمي دوقّوز ائل پادشاهليق اتدي. آناسي زِکَريا قيزي اَبئيا ائدي.


text:
خئزقئيا، پادشاهليغينين بئرئنجي ائلئنده، بئرئنجي آيدا، ربّئن معبدئنئن قاپيلاريني آچدي و اونلاري تعمئر اتدي.


text:
خئزقئيا اونلارا ددي: "ای لاوئلی‌لر، منی اِشئدئن! ائندي اؤزونوزو و آتالارينيزين تاريسي ربّئن معبدئني تقدئس ادئن و موقدّس يردن نجئس شيلري چيخاردين.


text:
آتالاريميز وفاسيز اولوب تاريميز ربّئن نظرئنده پئس اولان ائشلر ادئبلر و اونو ترک ادئبلر. ربّئن خيمه‌سئندن اوز دؤنده‌رئب اونا آرخا چِوئرئبلر.


text:
ايوانين قاپيلاريني دا باغلاييبلار، چيراقلاري سؤندوروبلر، ائسرايئل تاريسينين موقدّس يرئنده بوخور يانديرماييبلار و يانديرما قوربانلاري گتئرمه‌يئبلر.


text:
بونا گؤره ده ربّئن قضبي يهودانين و اورشلئمئن اوستونه گلدي و گؤزلرئنئزله گؤردويونوز کئمي اونلاري دهشت، تشوئش و حقارت آلتينا سالدي.


text:
اونا گؤره ده آتالاريميز قيلينجلا اؤلدورولموش، اوغوللاريميز، قيزلاريميز و آروادلاريميز اسئرلئکده‌دئر.


text:
ائندي اوره‌يئمه قويموشام کي، ائسرايئلئن تاريسي ربله عهد باغلاييم، اِله کي، اؤز آلوولانان قضبئني بئزدن دؤنده‌رسئن.


text:
اوغوللاريم، لاقيد اولمايين، چونکي رب سئزي سِچئب کي، اونون حوضوروندا دوروب خئدمت اده‌سئنئز و اونون بوخور يانديران خئدمتچئلري اولاسينيز."


text:
لاوئلی‌لردن بو آداملار قالخديلار: قوحات نسلئندن عَماسه‌ي اوغلو مَخَت و عَزَريا اوغلو يواِل؛ مِراري نسلئندن عَبدي اوغلو قئش و يِهَل‌لِلِل اوغلو عَزَريا؛ گِرشون نسلئندن زئمّا اوغلو يوآخ و يوآخ اوغلو عِدِن؛


text:
اونلار قارداشلاريني ييغديلار و اؤزلرئني تقدئس اتدئلر. پادشاهين امر اتدئيي کئمي، ربّئن سؤزلرئنه گؤره گتدئلر کي، ربّئن معبدئني تمئزله‌سئنلر.


text:
کاهئنلر ده ربّئن معبدئنئن ائچ حئصّه‌سئنه گئردئلر کي، اوراني تمئزله‌سئنلر و ربّئن معبدئنده تاپديقلاري هر نجئس شيي معبدئن حَيَطئنه چيخارتديلار. سونرا لاوئلی‌لر اونلاري گؤتوروب باييرا، قئدرون دره‌سئنه آپارديلار.


text:
بئرئنجي آيين بئرئنجي گونونده تقدئس‌اتمه ائشئنه باشلاديلار و همئن آيين سکّئزئنجي گونونده ربّئن ايوانينا قدر چاتديلار. سکّئز گونده ربّئن معبدئني تقدئس اتدئلر و بئرئنجي آيين اون آلتينجي گونونده باشا چاتديرديلار.


text:
سونرا خئزقئيا پادشاهين يانينا گلئب ددئلر: "بئز ربّئن بوتون معبدئني، يانديرما قوربانلارينين گتئرئلدئيي قوربانگاهيني و اونون بوتون آوادانليغيني، تقدئم چؤرکلري قويولان مئزي و اونون بوتون لوازئماتيني تمئزله‌دئک.


text:
آخاز پادشاهين پادشاهليغي زامانيندا، خائنلئکله آتديغي بوتون اشيالاري دا حاضيرلاديق و تقدئس اتدئک. ائندي اونلار ربّئن قوربانگاهي قاباغينداديرلار."


text:
پادشاهليق، موقدّس مکان، و يهودا اوچون يدّي گاميش، يدّي قوچ، يدّي قوزو و يدّي اِرکَک کچي يانديرما قوربانيني گتئردئلر. او، هارون نسلئندن اولان کاهئنلره امر اتدي کي، اونلاري ربّئن قوربانگاهيندا تقدئم اتسئنلر.


text:
گاميشلاري کَسدئلر و کاهئنلر قاني گؤتوروب قوربانگاها سَپدئلر، قوچلاري کَسدئلر و قاني قوربانگاها سَپدئلر، قوزولاري کَسدئلر و قاني قوربانگاها سَپدئلر.


text:
سونرا اِرکَک کچئلري ده کي، گوناه قورباني ائدي، پادشاهين و جاماعاتين قاباغينا گتئردئلر و اَللرئني اونلارين اوستونه قويدولار.


text:
کاهئنلر اونلاري کَسدئلر و قانلاريني قوربانگاها آخيتديلار کي، بوتون ائسرايئللی‌لرئن گوناهلاريني کفّاره اتسئن. چونکي پادشاه امر اتمئشدي کي، يانديرما قورباني و گوناه قورباني بوتون ائسرايئل اوچون گتئرئلسئن.


text:
داوودون، پادشاهين گؤروجوسو جادين و پيغمبر ناتانين امرئنه گؤره، خئزقئيا لاوئلی‌لري سئنجلرله، چنگلرله و طنبورلارلا ربّئن معبدئنه تعيئن اتدي. بو امر پيغمبرلر واسئطه‌سئله ربدن گلمئشدي.


text:
خئزقئيا امر اتدي کي، يانديرما قورباني قوربانگاهدا تقدئم ادئلسئن. يانديرما قوربانينين تقدئمي باشلاناندا، کَره‌نايلارين و ائسرايئل پادشاهي داوودون موسئقي آلَتلرئنئن سَسي آلتيندا ربّئن نغمه‌سي ده باشلاندي.


text:
بوتون جاماعات سجده اتدي، نغمه‌چئلر نغمه اوخودولار، کَره‌نايلارين چالانلار چالديلار. بونلارين هاميسي يانديرما قوربانينين تقدئمي قورتارانا قدر داوام وردی.


text:
خئزقئيا پادشاه و ريئسلر لاوئلی‌لره امر اتدئلر کي، داوودون و گؤروجو آسافين سؤزلري ائله ربّه حمد اوخوسونلار. اونلار شادليقلا حمد اوخودولار و اَيئلئب سجده اتدئلر.


text:
سونرا خئزقئيا ددي: "ائندي کي، اؤزونوزو ربّه وقف ادئبسئنئز، ياخين گلئن، ربّئن معبدئنه قوربانلار و شوکور تقدئملري گتئرئن."" جاماعات قوربانلار و شوکور تقدئملري گتئردئلر، اوره‌يي ائسته‌يَنلرئن هاميسي يانديرما قوربانلاري تقدئم اتدئلر.


text:
جاماعاتين گتئردئيي يانديرما قوربانلارينين سايي يتمئش گاميش، يوز قوچ، ائکي يوز قوزو ائدي. بونلارين هاميسي ربّه يانديرما قورباني گتئرئلدي.


text:
آمّا کاهئنلر آز ائدئلر و بوتون يانديرما قوربانلارينين دَرئسئني سويا بئلمه‌دئلر. ائش قورتارانا قدر، کاهئنلر ده اؤزلرئني تقدئس ادنه قدر، قارداشلاري لاوئلی‌لر، کاهئنلره کؤمک اتدئلر. چونکي لاوئلی‌لر کاهئنلردن آرتيق خالئص اورَکله اؤزلرئني تقدئس اتمئشدئلر.


text:
باريش قوربانلارينين پئيي و يانديرما قوربانلاري ائله بئرلئکده گتئرئلمئش مايع تقدئملر ده چوخ ائدي. بلجه ربّئن معبدئنئن خئدمتي تزه‌دن باشلاندي.


text:
خئزقئيا و بوتون خالق تارينين خالق اوچون گؤردويو ائشئنه گؤره سِوئندئلر. چونکي بو ائش گؤزلَنئلمه‌دن اولموشدو.


text:
خئزقئيا بوتون ائسرايئللی‌لره و يهودالي‌لار خبر گؤندردي، اِفرايئملی‌لره و مِنَسّه‌لي‌لره ده مکتوبلار يازدي کي، ائسرايئلئن تاريسي ربّه پاسخا بايرامي جشن توتماق اوچون اورشلئمده اولان ربّئن معبدئنه گلسئنلر.


text:
چونکي پادشاهلا ريئسلري و بوتون اورشلئمده‌کي جاماعات بو قرارا گلمئشدئلر کي، پاسخا بايراميني ائکئنجي آيدا کچئرتسئنلر.


text:
اونو، لازيم اولان واخت، اده بئلمه‌مئشدئلر، چونکي لازيمي قدر کاهئنلر اؤزلرئني تقدئس اتمه‌مئشدئلر، خالق دا اورشلئمه ييغيلماميشدي.


text:
اونلار قرار وردئلر کي، بئرشئباعدان دانا قدر بوتون ائسرايئلده بئر فرمان اعلان ادئلسئن کي، خالق گلئب ائسرايئل تاريسي ربّئن پاسخا بايراميني اورشلئمده توتسون. چونکي بونو بؤيوک بئر ساييدا نجه کي، يازيلميشدي، اتمه‌مئشدئلر.


text:
پادشاهين امرئنه گؤره چاپارلار پادشاهين و ريئسلرئن يازديغي مکتوبلارلا بوتون ائسرايئل و يهودا تورپاغيني دولانيب ددئلر: "ای ائسرايئل اؤولادلاري، ائبراهئمئن، ائسحاقين و ائسرايئلئن تاريسي ربّه قاييدين! او دا سئزه قاييداجاق، سئز کي، آشور پادشاهلارينين اَلئندن قاچيب صاغ قاليبسينيز.


text:
آتالارينيز و قارداشلارينيز کئمي اولمايين کي، آتالارينين تاريسي ربّه خيانت اتدئلر، بله کي، گؤردويونوز کئمي رب اونلاري دهشته دؤنده‌ردي.


text:
ائندي آتالارينيز کئمي دئکباش اولمايين، ربّه موطئع اولون و اونون ابدی بو مکانينا کي، اونو ابده کئمي تقدئس ادئب، گلئن و تارينيز ربّه قوللوق ادئن کي، آلوولانان قضبي سئزدن دؤنسون.


text:
سئز ربّه دؤندوکده قارداشلارينيز و اوغوللارينيز دا، اونلاري اسئر آلانلارين قاباغيندا، ائلتئفات قازاناجاقلار و بو تورپاغا قاييداجاقلار. چونکي تارينيز رب فِيضلي و رحملي‌دئر. اگر اونا دؤنه‌سئنئز، سئزدن اوز دؤنده‌رمَز."


text:
چاپارلار اِفرايئم و مِنَسّه تورپاقلاريندان زِبولونا قدر بو شهردن او شهره کچدئلر. لاکئن اونلار چاپارلارا گولدولر و اونلاري لاغا قويدولار.


text:
تارينين اَلي يهودالي‌لارلا دا ائدي و اونلارا هَمن اورَک وردی کي، ربّئن سؤزونه گؤره پادشاهين و ريئسلرئن امرلرئني يرئنه يتئرسئنلر.


text:
اونلار قالخيب اورشلئمده اولان قوربانگاهلاري و بوتون بوخور قوربانگاهلاريني آرادان قالديرديلار و قئدرون دره‌سئنه آتديلار.


text:
ائکئنجي آيين اون دؤردونجو گونو پاسخا قوربانلاريني کَسدئلر. کاهئنلر و لاوئلی‌لر اؤزلرئندن خجالت چکئردئلر، و اؤزلرئني تقدئس اتدئلر و ربّئن معبدئنه يانديرما قوربانلاري گتئردئلر.


text:
تاري آدامي موسانين قانونوندا يازيلميش قايدالارينا گؤره، اؤز يرلرئنده دوردولار. کاهئنلر لاوئلی‌لردن آلديقلاري قاني سَپدئلر.


text:
جاماعات ائچئنده اؤزلرئني تقدئس اتمه‌مئش چوخ آدام وار ائدي، بونا گؤره ده لاوئلی‌لر تمئز اولمايان هر آدامين پاسخا قوربانيني کَسمَک ائشئني بويونا آلميشديلار کي، اونلاري ربّه تقدئس اتسئنلر.


text:
چونکي خالقين بؤيوک بئر حئصّه‌سي، اِفرايئم و مِنَسّه، يئسّاکار و زِبولون قبئله‌لرئندن بئر چوخو اؤزلرئني تمئزلَمه‌يئب يازيلانلارا موناسئب اولماياراق اؤز پاسخا قوربانلاريندان يدئلر.


text:
خئزقئيا اونلار اوچون دوعا ادئب دمئشدي: "قوي ياخشي اولان رب، موقدّس ير اوچون تمئز اولماديقلاري حالدا خالئص اورَکله تاريني، آتالارينين تاريسي ربّی آختارماغا حاضيرلاشميش هر کَسي باغيشلاسين."


text:
اورشلئمده اولان ائسرايئل اؤولادلاري يدّي گون ماياسيز چؤرک بايراميني بؤيوک شادليقلا کچئرتدئلر. لاوئلی‌لر و کاهئنلر اوجا سَسلي موسئقي آلَتلري ائله هر گون ربّه حمد ادئردئلر.


text:
خئزقئيا ربّئن خئدمتئنه باجاريقلي اولان بوتون لاوئلی‌لرله دانيشيب اونلاري تشوئق اتدي. اونلار باريش قوربانلاريني کَسئب و آتالارينين تاريسي ربّه شوکورلر اده‌رَک يدّي گون بايرام يِمه‌يي يدئلر.


text:
يهودا پادشاهي خئزقئيا جاماعاتا تقدئم اتمک اوچون مئن گاميش و يدّي مئن قويون وردی، ريئسلر ده جاماعاتا مئن گاميش و اون مئن قويون وردئلر. بئر چوخ کاهئن ده اؤزونو تقدئس اتدي.


text:
بوتون يهودا جاماعاتي، کاهئنلر، لاوئلی‌لر، ائسرايئلدن گلن بوتون جاماعات، هم ائسرايئل تورپاغيندان اولان، هم ده يهودادا ياشايان قرئبلر سِوئندئلر.


text:
بلجه اورشلئم بؤيوک شادليق ائچئنده ائدي، چونکي ائسرايئل پادشاهي داوود اوغلو سوليمانين دؤوروندن بَري اورشلئمده بله بايرام اولماميشدي.


text:
لاوئلي کاهئنلر قالخيب خالقا برکت وردئلر، تاري اونلارين سَسلرئني اشئتدي، چونکي دوعالاري اونون موقدّس مسکنئنه، گؤيلره چاتدي.


text:
بوتون بو ائش قورتاراندا، اورادا اولان بوتون ائسرايئللی‌لر يهودا شهرلرئنه چيخيب، موقدّس سوتونلاري تئکه-تئکه اتدئلر، اَشِرا بوتلرئني کَسدئلر. بوتون يهودا، بِنيامئن، اِفرايئم و مِنَسّه تورپاقلاريندا اولان پرستئشگاهلاري و قوربانگاهلاري آخيرا قدر داغيتديلار. سونرا بوتون ائسرايئل اؤولادلاري اؤز شهرلرئنه، هر کس اؤز مولکونه قاييتدي.


text:
خئزقئيا کاهئنلري و لاوئلی‌لري بؤلمه‌لره آييردي و کاهئنلر و لاوئلی‌لردن هر کَسي اؤز ائشئنه موناسئب اولان بؤلمه‌يه تعيئن اتدي. او، ربّئن دروازالارلا حاصارلانميش يرلرئنده، يانديرما و باريش قوربانلاريني گتئرمک، خئدمت اتمک، شوکور و حمد اوخوماق اوچون تعيئن اتدي.


text:
ربّئن قانونوندا يازيلديغينا گؤره يانديرما قوربانلاري يعني سحر و آخشامين يانديرما قوربانلاري، سَبّت گونلرئنئن، تزه آي مراسئملرئنئن و بايراملارين يانديرما قوربانلاري اوچون پادشاه اؤز ماليندان پاي آييردي.


text:
اورشلئمده ياشايان خالقا امر اتدي کي، کاهئنلرئن و لاوئلی‌لرئن پايلاريني اونلارا ورسئنلر، اِله کي، اونلار اؤزلرئني ربّئن قانونونا وقف اتسئنلر.


text:
بو امر هر يانا ياييلاندا ائسرايئل اؤولادلاري تاخيلين، تزه شرابين، زيتون ياغينين، بالين و بوتون زمي محصوللارينين نوباريندان بول-بول وردئلر. هر شيئن اوندا بئرئني بول-بول گتئردئلر.


text:
يهودا شهرلرئنده ياشايان ائسرايئللی‌لر و يهودالي‌لار اؤکوزلرئن و قويون-کچئلرئن اوندا بئرئني، اؤزلرئنئن تاريلاري ربّه تقدئس اولونان موقدّس شيلرئن اوندا بئرئني ده گتئردئلر و قالاق-قالاق وردئلر.


text:
صادوقون نسلئندن اولان باش کاهئن عَزَريا اونا بله جاواب وردی: "ربّئن معبدئنه نذئرلر گتئرئلَن واختدان بَري بئز يِيئب دويوروق، حله آرتيق دا قالير. چونکي رب اؤز خالقينا برکت ورئب و بو بول شيلر ده آرتيق قاليب."


text:
نذئرلري، اوندا بئرلري و تقدئس اولونان شيلري صداقتله اورايا گتئردئلر. بو شيلرئن ساخلاماسينا لاوئلي کونَنيا مأمور ائدي و موعاوئني ده قارداشي شئمعي ائدي.


text:
يِخي‌اِل، عَزَزيا، نَخَت، عَساهِل، يِرئموت، يوزاباد، اِلي‌اِل، يئسمَکيا، مَخَت و بِنايا دا پادشاه خئزقئيانين و تاري معبدئنده ريئس اولان عَزَريانين امرئنه گؤره، کونَنيانين و قارداشي شئمعئنئن اَلي آلتيندا مأمور ائدئلر.


text:
شرق دروازاسيندا قاپيچي اولان لاوئلي يئمنا اوغلو قورِه ربّه ورئلَن نذئرلره و لاپ موقدّس شيلري پايلاماقدان اؤتري اؤز گؤيلو ائله تاري اوچون ورئلَن تقدئملره نظارت ادئردي.


text:
عِدن، مئنيامئن، يِشوع، شَمَعيا، اَمَريا و شِکَنيا، بؤلمه‌لرئنه گؤره، کاهئن شهرلرئنده بؤيوکدن کئچئيه قدر، قورِه‌نئن نظارتي آلتيندا بو قارداشلارينا پايلاريني بؤلمک ائشي تاپشيريلميشدي:


text:
نسئل شجره‌لرئنه باخماياراق، اوچ ياشيندا و اوندان يوخاري ياشدا اولان، وظئفه‌لرئنه و بؤلمه‌لرئنه گؤره گونده‌لئک خئدمت ائشي اوچون ربّئن معبدئنه گئرَن کئشئلرئن هاميسي؛


text:
نسئل شجره‌لرئنده يازيلديغي کئمي نسئللرئنه گؤره کاهئنلر، وظئفه‌لرئنه، هم ده بؤلمه‌لرئنه گؤره ائيئرمي ياشيندا و اوندان يوخاري ياشدا اولان لاوئلی‌لر؛


text:
نسئل شجره‌لرئنه گؤره بوتون جاماعاتين اوشاقلاري، آروادلاري، اوغول و قيزلاري-چونکي اونلار اؤزلرئني صداقتله موقدّس خئدمت اوچون تقدئس اتمئشدئلر-


text:
اؤز شهرلرئنئن اطراف چؤللرئنده ياشايان هارون نسلئندن کاهئنلر. هر شهرده آدلاري چکئلَن آداملار قويولموشدو کي، کاهئنلر آراسينداکي بوتون کئشئلره و لاوئلی‌لر آراسيندا نسئل شجره‌لرئنده يازيلانلارين هاميسينا پاي ورسئنلر.


text:
او اؤز تاريسيني آختاراراق تاري معبدئنئن خئدمتئنه، قانونا و امره عمل اتمکده باشلاديغي هر ائشي بوتون قلبي ائله يرئنه يتئردي و اوغور قازاندي.


text:
بو صداقتلي ائشلردن سونرا، آشور پادشاهي سَنخِرئب گلئب يهودايا گئردي. او، قالالي شهرلرئن ضئدّئنه اوردوگاه قوردو و ائسته‌دي کي، اونلاري اَله کچئرتسئن.


text:
اؤز ريئسلري و سرکرده‌لري ائله مصلحتلَشدي کي، شهردن کَناردا اولان سو منبعلرئني کَسسئن و اونلار خئزقئيايا کؤمک اتدئلر.


text:
چوخلو خالق ييغيلدي و بوتون سو منبع‌لرئنئن و اؤلکه‌دن آخان چايين يوللاريني کَسدئلر. ديئردئلر: "آشور پادشاهلاري نه اوچون گلئب بول سو تاپسينلار؟""


text:
خئزقئيا قرارلي اولوب دووارين بوتون اوچموش يرلرئني تئکدي و اونون اوستونده بورجلر دوزلتدي. بايير طرفدن آيري بئر دووار دا تئکدي، داوودون شهرئنده اولان قالا ياماجيني دا مؤحکملَندئردي. چوخلو سئلاح و قالخان دوزلتدي.


text:
او، خالقين اوستونه سرکرده‌لر قويدو، اونلاري شهر دروازاسي ميدانيندا يانينا ييغدي و اونلاري اورَکلَندئرئب ددي:


text:
"گوجلو و جسور اولون. آشور پادشاهيندان و اونون يانيندا اولان چوخ قوشوندان قورخمايين، روحدان دوشمه‌يئن، چونکي بئزئمله اولان، اونونلا اولاندان بؤيوکدور.


text:
اونونلا اولان ائنسان گوجودور، لاکئن بئزئمله اولان تاريميز ربدئر کي، بئزه کؤمک ادئر و موحارئبه‌لرئمئزده ووروشور."" خالق يهودا پادشاهي خئزقئيانين سؤزلرئندن اورَکلَندي.


text:
بوندان سونرا آشور پادشاهي سَنخِرئب يانيندا اولان بوتون قرارگاهي ائله لاکئشئن قاباغيندا دايانارکَن اورشلئمه، يهودا پادشاهي خئزقئيانين و اورشلئمده اولان بوتون يهودالي‌لارين يانينا نؤکرلرئني گؤندردي و اونلار ددي:


text:
"آشور پادشاهي سَنخِرئب بله ديئر: «سئز نَيه بِل باغلاييرسينيز کي، اورشلئمده موحاصئره‌يه اوتورورسونوز؟


text:
مگر خئزقئيا سئزي آجليقلا و سوسوزلوقلا اؤلومه ورمک اوچون آلداديب دِمئر: ‹تاريميز رب بئزي آشور پادشاهينين اَلئندن قورتاراجاق؟›


text:
او مگر همئن خئزقئيا ديئل کي، تارينين پرستئشگاهلاريني و قوربانگاهلاريني آرادان قالديردي، يهودايا و اورشلئمه امر ادئب ددی کي ‹بئر قوربانگاهين قاباغيندا پرستئش اده‌جکسئنئز و اونون اوستونده بوخور يانديراجاقسينيز؟›


text:
مگر بئلمئرسئنئز کي، بوتون اؤلکه‌لرئن خالقلارينا، من و آتالاريم نه اتدئک؟ مگر او اؤلکه‌لرئن مئلّتلرئنئن آللاهلاري اؤز تورپاقلاريني منئم اَلئمدن قورتارا بئلدئلر؟


text:
آتالاريمين کامئل محو اتدئکلري او مئلّتلرئن بوتون آللاهلاري آراسيندا، هانسي بئري اؤز خالقيني اَلئمدن قورتارا بئلدي کي، سئزئن تارينيز دا سئزي منئم اَلئمدن قورتارا بئلسئن؟


text:
قويمايين ائندي خئزقئيا سئزي آلداتسين و بو جور آزديرماسين، اونا ائنانمايين. چونکي هچ بئر مئلّتئن و هچ بئر اؤلکه‌نئن آللاهلاريندان هچ بئري اؤز خالقيني منئم و آتالاريمين اَلئندن قورتارا بئلمه‌دي. سئزئن تارينيز دا سئزي منئم اَلئمدن قورتارا بئلمَيه‌جک!»""


text:
او اؤزو ده مکتوبلار يازئب ائسرايئلئن تاريسي ربّی تحقئر اتدي و اونون ضئدّئنه دانيشيب ددي: "اؤلکه‌لرئن مئلّتلرئنئن آللاهلاري اؤز خالقلاريني نجه اَلئمدن قورتارا بئلمه‌دئلر، خئزقئيانين تاريسي دا خالقيني منئم اَلئمدن قورتارا بئلمَيه‌جک."


text:
اونون نؤکرلري دووار اوستونده اولان اورشلئم خالقينا بونلاري اوجا سَسله يهودي دئلئنده باغيرديلار کي، اونلاري قورخودوب دهشته سالسينلار و شهري آلسينلار.


text:
اونلار اورشلئمئن تاريسي باره‌ده اله دانيشديلار کي، اله بئل، اَل‌له دوزَلمئش ير اوزونون اؤزگه خالقلارينين آللاهلاري‌دير.


text:
رب بئر ملک گؤندردي و او، آشور پادشاهينين اوردوگاهيندا اولان بوتون ائگئد دؤيوشچولري، سرکرده‌لري و ريئسلري محو اتدي. آشور پادشاهي بي‌آبيرچيليقلا اؤز اؤلکه‌سئنه قاييتدي. بئر گون او اؤز آللاهينين معبدئنه گئردئکده، اؤز دوغما اوغوللاريندان بعضئلري اورادا اونو قيلينجلا اؤلدوردولر.


text:
بلجه رب خئزقئياني و اورشلئمده ياشايانلاري آشور پادشاهي سَنخِرئبئن و بوتون باشقا دوشمنلرئنئن اَلئندن قورتاردي و اونلاري هر طرفدن قورودو.


text:
او واخت چوخ آدام اورشلئمه، ربّه هدئيّه‌لر و يهودا پادشاهي خئزقئيايا دَيَرلي شيلر گتئردئلر. بوندان سونرا خئزقئيا بوتون مئلّتلرئن گؤزونده اوجالدي.


text:
او گونلرده خئزقئيا اؤلومجول ناخوشلادي. او، ربّه دوعا اتدي، رب ده اونا جاواب وردی و اونا بئر علامت گؤرستدي.


text:
لاکئن خئزقئيا اونا ادئلَن ياخشيليغين عوضئني ورمه‌دي. چونکي اوره‌يي کئبئرلَنمئشدي، بونا گؤره ده تارينين قضبي اونون، يهودانين و اورشلئمئن اوستونه گلدي.


text:
آمّا خئزقئيا اوره‌يئنئن کئبئرئندن اَل چکئب اؤزونو آلچالتدي، اورشلئمده ياشايانلار دا بله اتدئلر. بونا گؤره ده خئزقئيانين دؤورونده، اونلارين اوستونه ربّئن قضبي گلمه‌دي.


text:
خئزقئيانين اولدوقجا چوخ ثروتي و شؤهرتي وار ائدي. او اؤزونه قيزيل-گوموش، قئيمتلي داشلار، عطرئيّات، قالخانلار و هر جور قئيمتلي اشيا اوچون خزئنه‌لر تئکدي.


text:
بوغدا، تزه شراب و ياغ محصوللاري اوچون آنبارلار، هر جور حيوان اوچون آخورلار و سورولر اوچون آغيل‌لار تئکدي.


text:
او اؤزو اوچون شهرلر ده تئکدي. اونون چوخ قويون-کچئسي و مال-حيواني وار ائدي، چونکي تاري اونا لاپ چوخ مال-دوولت ورمئشدي.


text:
همئن خئزقئيا ائدي کي، گئخون سولارينين يوخاري منبعئني باغلادي و اونلاري آشاغي‌يا، قربه طرف، داوودون شهرئنه کچئرتدي. خئزقئيا بوتون ائشلرئنده اوغور قازاندي.


text:
آمّا او زامان کي، بابئل حؤکمدارلاري اؤلکه‌ده باش ورن علامت باره‌ده سوروشماق اوچون اِلچئلر گؤندردئلر، بو ائشده تاري خئزقئياني ائمتاحانا چکئب اوره‌يئنده اولان هر شيي بئلمک اوچون اونو ترک اتدي.


text:
خئزقئيانين قالان ائشلري و صداقتلي عمل‌لري باره‌ده آموص اوغلو اِشعيا پيغمبرئن نَبئلئيئنده، يهودا و ائسرايئل پادشاهلارينين کئتابيندا يازيليبدير.


text:
خئزقئيا اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو داوود سولاله‌سئنئن قبئرلرئنئن يوخاريسيندا باسديرديلار. اؤلدويو زامان بوتون يهودالي‌لار و اورشلئمده ياشايانلار اونا احتئرام گؤرستدئلر. اونون يرئنه اوغلو مِنَسّه پادشاه اولدو.


text:
او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر ادئب، او مئلّتلرئن ائيرنج ائشلري کئمي اتدي کي، رب اونلاري ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندان قووموشدو.


text:
آتاسي خئزقئيانين داغيتديغي پرستئشگاهلاري تزه‌دن تئکدي، بَعَل بوتلري اوچون قوربانگاهلار قوردو و اَشِرا بوتلري دوزلتدي، بوتون گؤي جئسئملرئنه سجده و قوللوق اتدي.


text:
او، اوغوللاريني بِن‌هئنّوم دره‌سئنده اوددا قوربان وردی، فالچيليغا مشغول اولدو، باخيجيليق و جادوگرلئک ادئب، جئندارلارا و روح چاغيرانلارا اوز گتئردي. ربّئن گؤزونده چوخلو پئس ائشلر گؤروب اونون قضبئني آلوولانديردي.


text:
دوزلتدئيي اويما بوتو تارينين معبدئنه قويدو، او معبده کي، تاري داوودا و اوغلو سوليمانا دمئشدي: "بو معبدده و بوتون ائسرايئل قبئله‌لرئندن سچدئيئم اورشلئمده اؤز آديمي ابدی قوياجاغام.


text:
اگر منئم اونلارا بويوردوغوم هر شيه و موسا واسئطه‌سئله اونلارا ورئلَن بوتون قانونا، قايدالارا و حؤکملره عمل اتسه‌لر، قويماياجاغام کی، ائسرايئللی‌لرئن اؤولادلاري، آتالارينا تعيئن اتدئيئم تورپاقدان دئدَرگئن دوشسونلر."


text:
مِنَسّه يهودالي‌لاري و اورشلئمده ياشايانلاري اله يولدان چيخارتدي کي، ربّئن ائسرايئل اؤولادلارينين قاباغيندا محو اتدئيي مئلّتلردن ده چوخ پئس ائشلر اتدئلر.


text:
رب آشور پادشاهينين قوشون باشچيلاريني اونلارين اوستونه گؤندردي. اونلار مِنَسّه‌‌نئن بورنونا چنگل تاخديلار و اونا بورونج زنجئر ووروب، بابئله آپارديلار.


text:
تارييا دوعا اتدئکده، تاري دا اونون دوعاسيني قبول اتدي و يالواريشيني اشئتدي، اونو گئنه اورشلئمه، اؤز پادشاهليغينا گتئردي. او واخت مِنَسّه بئلدي کي، رب تاري‌دير.


text:
بوندان سونرا او، دره‌ده اولان گئخونون قرب طرفئندن باليق دروازاسينين گئره‌جک يرئنه قدر داوودون شهرئنه بايير طرفدن بئر دووار تئکدي، اونونلا عوفِل تپه‌سئني اَحاطه‌يه آلدي و اونو چوخ اوجالتدي. يهودانين بوتون قالالي شهرلرئنه قوشون باشچيلاري قويدو.


text:
مِنَسّه اؤزگه آللاهلاري، ربّئن معبدئنده‌کي بوتو، ربّئن معبدئنئن داغيندا و اورشلئمده تئکدئيي بوتون قوربانگاهلاري آرادان قالديريب اونلاري شهرئن باييرينا آتدي.


text:
او، ربّئن قوربانگاهيني تعمئر ادئب اورادا باريش و شوکور قوربانلاري تقدئم اتدي و يهودالي‌لارا امر اتدي کي، ائسرايئلئن تاريسي ربّه قوللوق اتسئنلر.


text:
آمّا خالق حله ده پرستئشگاهلاردا قوربان گتئرئردي، هرچند کي، بو ائشله اؤزلرئنئن تاريسي ربّه گؤره ادئردي.


text:
مِنَسّه‌نئن قالان ائشلري، اؤز تاريسينا دوعاسي و گؤروجولرئن سؤزلری کی، اونا ائسرايئلئن تاريسي ربّئن آدي ائله سؤز دِيئردئلر، ائسرايئل پادشاهلارينين تارئخ کئتابيندا يازيليبدير.


text:
اونون دوعاسي و دوعاسينين اِشئدئلدئيي، بوتون گوناهي و خيانتي، اؤزونو آلچالتمادان اوّل پرستئشگاهلار تئکئب اَشِرا بوتلرئني و اويما بوتلري قويدوغو يِرلر باره‌ده خوزايين تارئخ کئتابيندا يازيليبدير.


text:
مِنَسّه اؤلوب آتالاري ائله ياتدي و اونو اؤز ساراييندا باسديرديلار. اونون يرئنه اوغلو آمون پادشاه اولدو.


text:
او، آتاسي مِنَسّه‌نئن اتدئيي کئمي ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي. آتاسي مِنَسّه‌نئن دوزلتدئيي بوتون اويما بوتلره آمون دا قوربان کَسدي و اونلارا قوللوق اتدي.


text:
او، آتاسي مِنَسّه‌دن فرقلي اولاراق، اؤزونو ربّئن قاباغيندا آلچالتمادي، عکسئنه، آمون گوناهي داها دا آرتيردي.


text:
اؤلکه خالقي، پادشاه آمونون ضئدّئنه قصد حاضيرلايانلارين هاميسيني قيرديلار و اونون يرئنه اوغلو يوشئياني پادشاه اتدئلر.


text:
او، ربّئن گؤزونده دوغرو اولان ائشلر اتدي، هر ائشده آتاسي داوودون يوللاري ائله گدئب اونلاردان صاغا-سولا دؤنمه‌دي.


text:
پادشاهليغينين سکّئزئنجي ائلئنده، يوشئيا حله جاوان ائکن، آتاسي داوودون تاريسيني آختارماغا باشلادي. اون ائکئنجي ائلده بونو باشلادي کي، يهوداني و اورشلئمي پرستئشگاهلاردان، اَشِرا بوتلرئندن، اويما بوتلردن و تؤکمه بوتلردن تمئزله‌سئن.


text:
يوشئيانين حوضوروندا بَعَل بوتلرئنئن قوربانگاهلاريني داغيتديلار. اونلارين اوستونده قويولان بوخور قوربانگاهلاريني کَسئب آتديلار. اَشِرا بوتلرئني، اويما بوتلري و تؤکمه بوتلري سينديرديلار، اونلاري اَزئب توز اتدئلر و بو بوتلره قوربان گتئرنلرئن قبئرلرئن اوستونه سَپدئلر.


text:
يوشئيا مِنَسّه، اِفرايئم و شَمعون قبئله‌لرئنئن شهرلرئنده و اطراف وئرانه‌لئکلرئنده ده نَفتالي تورپاغينا قدر قوربانگاهلاري داغيتدي.


text:
اَشِرا بوتلرئني و اويما بوتلري توز اده‌نه قدر اَزدي، بوتون ائسرايئل اؤلکه‌سئنده بوخور قوربانگاهلارينين هاميسيني کَسئب آتدي، سونرا اورشلئمه قاييتدي.


text:
پادشاهليغينين اون سکّئزئنجي ائلئنده، اؤلکه‌ني و معبدي تمئزله‌دئکدن سونرا، يوشئيا اَصَليا اوغلو شافاني، شهر ريئسي مَعَسِياني، يوآخاز اوغلو سالنامه‌چي يوآخي گؤندردي کي، اؤز تاريسي ربّئن معبدئني تعمئر اتسئنلر.


text:
اونلار باش کاهئن خئلقئيانين يانينا گلدئلر. بوتون قالان ائسرايئللی‌لرئن-مِنَسّه‌لی‌لرئن، اِفرايئملی‌لرئن، بوتون يهودالي‌لارين، بِنيامئنلی‌لرئن و اورشلئمده ياشايانلارين تاري معبدئنه گتئردئکلري، قاپيدا دوران لاوئلي کشئکچئلرئن ييغديقلاري پولو


text:
ربّئن معبدئنئن ائشئنه نظارت ادنلره وردئلر و ربّئن معبدئنده ائشله‌يَن اوستالار اونو معبدئن تعمئر و برپاسي اوچون خرج اتدئلر.


text:
اونلار دا پولو دولگرلره و اوستالارا وردئلر کي، يهودا پادشاهلارينين خارابا قويدوقلاري اِولر اوچون يونولموش داش و رَزه‌لرله دئرَکلر اوچون تخته آلسينلار.


text:
بو آداملار صداقتله ائش گؤردولر. ائشه نظارت اتمک اوچون اونلارين اوستونه لاوئلی‌لر يعني مِراري نسلئندن اولان يَخَت و عوبَديا، قوحات نسلئندن اولان زِکَريا و مِشولّام، هر بئري موسئقي آلَتلرئنده چالا بئلَن لاوئلی‌لر قويولموشدو.


text:
بونلار يوک داشييانلارين دا اوستونده ائدئلر و هر جور خئدمتده بوتون ائشي گؤرَنلره نظارت ادئردئلر. لاوئلی‌لردن بعضئلري ده مئرزه، مأمور، قاپيچي اولاراق ائش گؤردولر.


text:
ربّئن معبدئنه گتئرئلمئش اولان پولو چيخارتديقلاري زامان، کاهئن خئلقئيا موسا واسئطه‌سئله ورئلَن ربّئن شرئعت کئتابيني تاپدي.


text:
خئلقئيا مئرزه شافانلا دانيشيب اونا ددي: "ربّئن معبدئنده شرئعت کئتابيني تاپميشام."" خئلقئيا کئتابي شافانا وردی.


text:
شافان کئتابي پادشاهين يانينا آپاردي، هم ده اونا خبر گتئرئب ددي: "قوللارين تاپشيرديغين هر شيي ادئرلر.


text:
مئرزه شافان پادشاها بونو دا خبر ورئب ددي: "کاهئن خئلقئيا منه بئر کئتاب وردی."" شافان اونو پادشاهين حوضوروندا اوخودو.


text:
پادشاه خئلقئيايا، شافان اوغلو اَخئقاما، مئکا اوغلو عَبدونا، مئرزه شافانا و پادشاهين خئدمتچئسي عَسايايا امر ادئب ددي:


text:
"گدئن، تاپيلميش کئتابين سؤزلرئنه گؤره منئم اوچون، ائسرايئللی‌لرئن و يهودالي‌لارين قالاني اوچون ربدن مصلحت آلين، چونکي ربّئن بئزئم ضئدّئمئزه تؤکولموش قضبي بؤيوکدور. اونا گؤره کي، آتالاريميز بو کئتابدا يازيلان هر شيه گؤره ربّئن سؤزونه عمل اتمه‌مئشدئلر."


text:
خئلقئيا و پادشاهين آداملاري نَبئيّه خولدانين يانينا گتدئلر. او، خَسرا اوغلو توقَت اوغلو پالتارلارا باخان شَلّومون آروادي ائدي و اورشلئمده ائکئنجي محلّه‌ده ياشاييردي. اونونلا بو باره‌ده صؤحبت اتدئلر.


text:
رب بله ديئر: {من بو يره و بورادا ياشايانلارين اوستونه بلا گتئرئرم، حتّا بوتون او لعنتلري ده کي، بو کئتابدا يازيليب و يهودا پادشاهين حوضوروندا اوخويوبلار.


text:
چونکي اونلار منی ترک ادئبلر و آيري آللاهلارا بوخور يانديريب بوتون عمل‌لري ائله منی قضبلَندئرئبلر. بونا گؤره ده بو يرئن ضئدّئنه قضبئم تؤکوله‌جک و سؤنميه‌جکدئر.}»


text:
«اونا گؤره کي، تاري سؤزلرئني بو يرئن و اورادا ياشايانلارين ضئدّئنه اشئدنده اوره‌يئن يومشالدي و اونون قاباغيندا اؤزونو آلچالتدين، چونکي منئم حوضورومدا اؤزونو آلچالتدين، پالتاريني جيريب حوضورومدا آغلادين. بونا گؤره سني اشئتمئشدئم.» رب بله بويورور.


text:
«باخ، من سني آتالارينا قوشاجاغام و راحاتليق ائچئنده اؤز قبرئنه قويولاجاقسان و بو يرئن و اورادا ياشايانلارين اوستونه گتئره‌جيئم بوتون بلاني گؤزلرئن گؤرميه‌جک.»" اونلار بو خبري پادشاها چاتديرديلار.


text:
پادشاه، اونونلا بئرلئکده بوتون يهودا آداملاري، اورشلئمده ياشايانلار، کاهئنلر، لاوئلی‌لر و بؤيوکدن کئچئيه قدر بوتون خالق ربّئن معبدئنه گتدئلر. پادشاه، ربّئن معبدئنده تاپيلميش عهد کئتابينين بوتون سؤزلرئني اونلارا اشئتدئرئب اوخودو.


text:
پادشاه اؤز يرئنده داياندي. او، ربّئن حوضوروندا عهد باغلادي کي، ربّئن يولو ائله گدئب اونون امرلرئني، شهادتلرئني، و قايدالاريني بوتون قلبي و بوتون جاني ائله ساخلاسين و بو کئتابدا يازيلميش عهدئن سؤزلرئني يرئنه يتئرسئن.


text:
او، اورشلئمده اولانلارين هاميسينا و بِنيامئنلی‌لره بو عهدي تصدئق اتدئردي. اورشلئمده ياشايانلار تارينين، آتالارينين تاريسينين عهدئنه گؤره بله اتدئلر.


text:
يوشئيا ائسرايئللی‌لرئن بوتون تورپاقلاريندا ائيرنج شيلرئن هاميسيني آرادان قالديردي و ائسرايئلده اولانلارين هاميسينا اؤزلرئنئن تاريسي ربّه قوللوق اتمه‌يي امر اتدي. اونون بوتون عؤمرو بويو، خالق آتالارينين تاريسي ربّئن دالينجا گتمکدن دؤنمه‌دئلر.


text:
يوشئيا اورشلئمده رب اوچون پاسخا بايراميني جشن توتدو و بئرئنجي آيين اون دؤردونجو گونو پاسخا قوربانيني کَسدئلر.


text:
لاوئلی‌لره ده کي، بوتون ائسرايئله تعلئم ورئردئلر و رب اوچون تقدئس ادئلمئشدئلر، ددي: "موقدّس سانديغي ائسرايئل پادشاهي داوود اوغلو سوليمانين تئکدئيي معبده قويون. او داها سئزئن چئيئنلرئنئزه يوک اولماياجاق. ائندي تارينيز ربّه و اونون خالقي ائسرايئله خئدمت ادئن.


text:
ائسرايئل پادشاهي داوودون و اونون اوغلو سوليمانين يازديغي کئمي نسئل‌لرئنئزه و بؤلمه‌لرئنئزه گؤره حاضير اولون.


text:
پاسخا قوربانيني کَسئن، اؤزونوزو تقدئس ادئن و موسا واسئطه‌سئله ورئلَن ربّئن سؤزونه عمل ادئب قوحوملارينيز اوچون حاضيرليق گؤرون."


text:
يوشئيا خالقا، اورادا اولان هر کسه پاسخا قورباني اولاراق، اوتوز مئن قوزو و کچي بالاسي و اوچ مئن گاميش وردی. بونلار پادشاهين ماليندان ائدي.


text:
اونون ريئسلري ده اؤز گؤيلو ائله خالقا، کاهئنلره و لاوئلی‌لره هدئيّه‌لر وردئلر. تاري معبدئنئن ريئسلري خئلقئيا، زِکَريا و يِخي‌اِل، کاهئنلره پاسخا قورباني اوچون سورودن ائکي مئن آلتي يوز باش قوزو و اوچ يوز گاميش وردئلر.


text:
کونَنيا، اونون قارداشلاري شِمَعيا و نِته‌نِل، لاوئلی‌لرئن ريئسلري خَشَبيا، يِعي‌اِل و يوزاباد لاوئلی‌لره پاسخا بايرامي اوچون بش مئن باش قوزو و بش يوز باش گاميش وردئلر.


text:
خئدمت ائشي حاضير اولاندا، پادشاهين امري ائله کاهئنلر يرلرئنده و لاوئلی‌لر بؤلمه‌لرئنه گؤره دايانديلار.


text:
پاسخا قوربانلاريني کَسدئلر. کاهئنلر اونلارين اَلئندن آلديقلاري قاني سَپدئلر، لاوئلی‌لر ده قوربانلارين دَرئسئني سويدولار.


text:
يانديرما قوربانلاريني آييرديلار کي، خالقا نسئل بؤلمه‌لرئنه گؤره ورسئنلر و خالق ربّه يانديرما قوربانلاري تقدئم اتسئن. نجه کي، موسانين کئتابيندا يازيلميشدي. گاميشلارلا دا بله اتدئلر.


text:
پاسخا قوربانيني دا حؤکمه گؤره اوددا قيزارتديلار. موقدّس شيلري تئيانلاردا، قازانلاردا و تاوالاردا پئشئردئلر و بوتون خالقا تَلَسئک پايلاديلار.


text:
بوندان سونرا اؤزلري و کاهئنلر اوچون حاضيرلاديلار، چونکي هارون نسلئندن اولان کاهئنلر گجه دوشَنه قدر يانديرما قوربانلاري و پئيلري تقدئم اتمکله مشغول ائدئلر. بوندان اؤتري ده لاوئلی‌لر اؤزلري و هارون نسلئندن اولان کاهئنلر اوچون حاضيرليق گؤردولر.


text:
آساف نسلئندن اولان نغمه‌چئلر داوودون، آسافين، هِيمانين و پادشاهين گؤروجوسو يِدوتونون امر اتدئيي يرلرده ائدئلر، قاپيچي‌لار دا هر دروازا آغزيندا دايانميشديلار. خئدمتلرئندن آيريلمالاري لازيم ديئلدي، چونکي لاوئلي اولان قوحوملاري اونلار اوچون حاضيرليق گؤرموشدولر.


text:
پادشاه يوشئيانين امرئنه گؤره، پاسخا بايراميني جشن توتماق و ربّئن قوربانگاهيندا يانديرما قوربانلاري تقدئم اتمک اوچون ربّئن بوتون خئدمتي او گون بلجه حاضيرلاندي.


text:
اورادا اولان ائسرايئل اؤولادلاري او زامان پاسخا بايراميني، و ماياسيز چؤرک بايراميني يدّي گون جشن توتدولار.


text:
پيغمبر سَمويئلئن دؤوروندن بَري پاسخا بايرامي ائسرايئلده بله کچئرئلمه‌مئشدي. ائسرايئل پادشاهلاريندان هچ بئري يوشئيا ائله کاهئنلرئن و لاوئلی‌لرئن، بوتون يهودالي‌لارين، اورادا اولان ائسرايئللی‌لرئن و اورشلئمده ياشايانلارين توتدوغو بو پاسخا بايرامي کئمي بئر پاسخا کچئرتمه‌مئشدئلر.


text:
يوشئيانين معبده گؤردويو بوتون بو ائشلردن سونرا، مئصئر پادشاهي نِکو موحارئبه اتمک اوچون فَرات چايينين يانيندا اولان کَرکِمئشه گلدي. يوشئيا اونونلا موقابئله اتمک اوچون چيخدي.


text:
مئصئر پادشاهي اونون يانينا قاصئدلر گؤندرئب ددي: "ای يهودا پادشاهي، منئم سنئنله نه ائشئم وار؟ من بو گون سنئن اوستونه يوخ، موحارئبه اتدئيئم سولاله‌نئن ضئدّئنه گلمئشم. تاري منه امر ادئب کي، تَلَسئم. منئمله اولان تاريدان چکئن کي، سني هلاک اتمه‌سئن."


text:
يوشئيا اونونلا موحارئبه اتمکدن اوز دؤنده‌رمه‌دي و اونونلا ووروشماق اوچون قئيافه‌سئني دَيئشدي، تاري طرفئندن اولان نِکونون سؤزلرئنه قولاق آسمادي و ووروشماق اوچون مِگئدّو اوواسينا گتدي.


text:
اوخ‌آتانلار پادشاه يوشئياني اوخونان ووردولار. پادشاه نؤکرلرئنه ددي: "منی بورادان آپارين، چونکي آغير يارالانميشام."


text:
نؤکرلري اونو عارابادان گؤتوردولر و اونو اؤزونون ائکئنجي عاراباسينا مئندئرئب اورشلئمه آپارديلار. يوشئيا اؤلدو و آتالارينين قبئرلرئنده باسديريلدي. بوتون يهودالي‌لار و اورشلئملی‌لر يوشئيا اوچون ياس توتدولار.


text:
اِرِميا يوشئيا اوچون مرثئيه قوشدو. بوتون کئشي و آرواد خانَنده‌لر بو گونه قدر مرثئيه‌لرئنده يوشئيا باره‌ده دانيشيرلار. بو مرثئيه‌لري اوخوماغي ائسرايئلده عادت اتدئلر. باخين، بونلار مرثئيه‌لر کئتابيندا يازيليب.


text:
مئصئر پادشاهي اونو اورشلئمده تختدن سالدي و اؤلکه اوستونه بئر تالانت قيزيل و يوز تالانت گوموش مئقداريندا خراج قويدو.


text:
مئصئر پادشاهي اونون قارداشي اِلياقئمي يهودا و اورشلئم اوستونده پادشاه اتدي و اونون آديني دَيئشدئرئب يِهوياقئم قويدو. نِکو اونون قارداشي يِهوآخازي گؤتوروب مئصئره آپاردي.


text:
يِهوياقئم، پادشاه اولدوغو واخت، ائيئرمي بش ياشيندا ائدي و اورشلئمده اون بئر ائل پادشاهليق اتدي. او، تاريسي ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي.


text:
بابئل پادشاهي نَبوکَدنِصّر اونون اوستونه هوجوم گتئردي. بورونج زنجئر ووروب اونو باغلادي و بابئله آپاردي.


text:
نَبوکَدنِصّر ربّئن معبدئنئن اشيالاريندان بعضئلرئني بابئله آپاردي و اونلاري بابئلده‌کي اؤز معبدئنه قويدو.


text:
يِهوياقئمئن قالان ائشلري، اتدئيي ائيرنج ائشلر و اونون حاقّيندا آچيغا چيخان پئسلئکلر ائسرايئل و يهودا پادشاهلارينين کئتابيندا يازيليبدير. اونون يرئنه اوغلو يِهوياکئن پادشاه اولدو.


text:
يِهوياکئن، پادشاه اولدوغو واخت، اون سکّئز ياشيندا ائدي و اورشلئمده اوچ آي اون گون پادشاهليق اتدي. او، ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي.


text:
باهار گلنده نَبوکَدنِصّر اونو ربّئن معبدئنئن قئيمتلي اشيالاري ائله بئرلئکده بابئله گتئرتدي و يِهوياکئنئن عَمئسي صئدقئياني يهودا و اورشلئم اوستونده پادشاه اتدي.


text:
او، تاريسي ربّئن گؤزونده پئس اولان ائشلر اتدي، پيغمبر اِرِميانين قاباغيندا دا کي، ربّئن دئلي ائله دانيشيردي، اؤزونو آلچالتمادي.


text:
نَبوکَدنِصّرئن ضئدّئنه ده کي، تارينين آدي ائله اونا آند ائچدئرمئشدي، عوصيان اتدي، دئکباشليقلا ائستمه‌دي کي، ائسرايئلئن تاريسي ربّه طرف دؤنسون و اوره‌يئني عئنادکار اتدي.


text:
کاهئنلرئن بوتون رهبرلري ده خالقلا بئرلئکده آيري مئلّتلرئن بوتون ائيرنج ائشلرئنه موطابئق رفتار ادئب خيانت اتدئلر و ربّئن اورشلئمده تقدئس اتدئيي معبدئني نجئسله‌دئلر.


text:
آتالارينين تاريسي رب دفه‌لرله اؤز اِلچئلرئنئن واسئطه‌سئله اونلارا پيام گؤندردي، چونکي اؤز خالقينا و مسکنئنه رحمي گلئردي.


text:
لاکئن اونلار دالبادال تارينين اِلچئلرئني لاغا قويدولار، اونون سؤزلرئنه حقارتله باخديلار، پيغمبرلرئني ده تحقئر اتدئلر. اله کي، ربّئن قضبي اؤز خالقينين اوستونه گلدي و اونلارا هچ بئر چاره تاپيلمادي.


text:
رب اونلارين اوستونه کَلداني‌لرئن پادشاهيني گؤنده‌ردي. او دا موقدّس مکانلاريندا اونلارين جاوانلاريني قيلينجلا اؤلدوردو، جاوان اوغلانا و باکئره قيزا، قوجايا و ضعئفه اصلا رحم اتمه‌دي. رب هاميسيني اونون اَلئنه تسلئم اتدي.


text:
او، تارينين معبدئنئن بوتون بؤيوک و کئچئک اشيالاريني، ربّئن معبدئنئن خزئنه‌لرئني، پادشاهين و اونون ريئسلرئنئن خزئنه‌لرئني يعني هر شيي بابئله آپاردي.


text:
کَلداني‌لر تارينين معبدئني يانديرديلار، اورشلئمئن دوواريني اوچورتدولار، اونون بوتون سارايلارينا اود ووردولار و اورادا اولان قئيمتلي اشيالارين هاميسيني محو اتدئلر.


text:
کَلداني‌لر پادشاهي، قيلينجدان قورتارانلاري بابئله آپاردي. اونلار فارس پادشاهلارينين حؤکمرانليغينا قدر اونا و اونون اوغوللارينا قول اولدولار.


text:
بلجه ربّئن اِرِميا‌نين دئلي ائله ددئيي سؤز يرئنه يِتئشدي: "اؤلکه توتولمايان سَبّت ائللرئني تاماملايانا قدر، يتمئش ائل دولانا قدر، وئران قاليب دئنجَله‌جک."


text:
رب فارس پادشاهي کوروشون حؤکمدارليغينين بئرئنجي ائلئنده، کوروشو قالديردي کي، ربّئن اِرِميا‌نين دئلي ائله ددئيي سؤزو يرئنه يتئرسئن. اونا گؤره کوروش پادشاهليغينين بوتون اراضئسئنده يازيلي و شئفاهي اعلان اتدي:


text:
"فارس پادشاهي کوروش بله ديئر: «گؤيلرئن تاريسي رب دونيانين بوتون پادشاهليقلاريني منه ورئب و منی تعيئن ادئب کي، يهوداداکي اورشلئم شهرئنده اونا بئر معبد تئکئم. آرانيزدا اونون خالقينا عاييد اولان هر کسه قوي تاريسي رب يار اولسون.»""


text:
رب فارس پادشاهي کوروشون حؤکمدارليغينين بئرئنجي ائلئنده، اونو قالديردي کي، ربّئن اِرِميا‌نين دئلي ائله ددئيي سؤزو يرئنه يتئرسئن. اونا گؤره کوروش پادشاهليغينين بوتون اراضئسئنده يازيلي و شئفاهي اعلان اتدي:


text:
"فارس پادشاهي کوروش بله ديئر: «گؤيلرئن تاريسي رب دونيانين بوتون پادشاهليقلاريني منه ورئب و منی تعيئن ادئب کي، يهودانين اورشلئم شهرئنده، اونا بئر معبد تئکئم.


text:
آرانيزدا اونون خالقينا عاييد اولان هر کسه قوي تاريسي يار اولسون! قوي اونلار يهوداداکي اورشلئم شهرئنه گتسئنلر و ائسرايئلئن تاريسي ربّئن معبدئني تزه‌دن تئکسئنلر. تاري اودور کي، اورشلئمده‌دئر.


text:
صاغ قالان ائسرايئللی‌لر هانسي يرده ياشاييرلار، قوي اورانين ساکئنلري اورشلئمده‌کي تاري معبدئنه وره‌جکلري اؤز گؤيلو ائله ائعانه‌لردن آيري، قيزيل- گوموش، اشيا و حيوانلار ورسئنلر و بو آداملارا کؤمک اتسئنلر.»""


text:
يهودا و بِنيامئن قبئله‌لرئنئن نسئل باشچيلاري، کاهئنلرله لاوئلی‌لر، اِلَجه ده تارينين تشوئق اتدئيي بوتون آداملار حاضيرلاشديلار کي، ربّئن اورشلئمده‌کي معبدئني تئکمک اوچون يولا دوشسونلر.


text:
آرالاريندا ياشاديقلاري يِرلي اهالئنئن هاميسي اؤز گؤيلو ائله وردئکلري ائعانه‌لردن آيري، قيزيللا، گوموش قابلارلا، اشيالارلا، مال-حيوانلارلا و باهالي شيلرله اونلارا کؤمک اتدئلر.


text:
کوروش پادشاه او اشيالاري دا چيخارتدي کي، نَبوکَدنِصّر ربّئن اورشلئمده‌کي معبدئندن گؤتوروب، اؤز آللاهلارينين معبدئنه قويموشدو.


text:
فارس پادشاهي کوروش اونلاري خزئنه‌دار مئترِداتين اَلي ائله اورادان چيخارديب، هاميسيني سايدي و يهودانين حؤکمداري شِشبَصّره وردی.


text:
قيزيل و گوموش قابلارين هاميسي بش مئن دؤرد يوز عدد ائدي. شِشبَصّر بوتون بونلاري بابئل اسئرلئيئندن اورشلئمه قايتاريلانلارلا بئرلئکده گتئردي.


text:
بابئل پادشاهي نِبوکَدنِصّرئن بابئله آپارديغي بو اسئرلر، ياشاديقلاري وئلايتدن اورشلئمه و يهوداداکي اؤز شهرلرئنه قاييتديلار.


text:
اونلار زِروبّابئل، يوشَع، نِحِميا، سِرايا، رِعِليا، موردوکاي، بئلشان، مئسپار، بئگواي، رِخوم، بَعَنا ائله گلدئلر. ائسرايئل خالقينين سايي:


text:
معبد قاپيچيلارين اؤولادلاري: شَلّوم اؤولادلاري، عاطِر اؤولادلاري، طَلمون اؤولادلاري، عَقّوب اؤولادلاري، خَطئطا اؤولادلاري و شوباي اؤولادلاري، بئرلئکده جَمي ۱۳۹ نفر.


text:
بونلاردير اونلار کي، تِل‌‌مِلَخدان، تِل‌‌خَرشادان، کِروبدان، اَدّاندان، ائمّردن قاييتديلار، آنجاق عايئله‌لرئنئن و نسئل‌لرئنئن ائسرايئل اؤولادلاريندان اولدوغونو ثوبوت اده بئلمئردئلر:


text:
کاهئنلرئن نسلئندن: خوبه‌يا اؤولادلاري، هَقّوص اؤولادلاري، بَرزئل‌له‌ي اؤولادلاري کي، گئلعادلي بَرزئل‌له‌يئن قيزلاريندان آرواد آليب، قايين‌آتاسينين آديني گؤتورموشدولر.


text:
بونلار نسئل شجره‌سئني آختارديلار، لاکئن اؤز آدلاريني تاپا بئلمه‌دئلر و بونا گؤره نجئس ساييليب کاهئنلئکدن چيخاريلديلار.


text:
يهودا والئسي اونلارا امر اتدي: "اورئم و تومّئمي ائشله‌دن بئر کاهئن اولمايينجا، اونلار لاپ موقدّس يمکلردن يِمه‌سئنلر."


text:
ربّئن اورشلئمده‌کي معبدئنه گلن زامان، بعضی نسئل باشچيلاري تارينين معبدئني اؤز يِرئنده تئکمَک اوچون اؤز گؤيلي ائله ائعانه‌لر وردئلر.


text:
اونلار بو ائش اوچون ائمکان داخئلئنده خَزئنه‌يه ۶۱۰۰۰ دِرهم قيزيل، بش مئن مئنا گوموش و يوز کاهئن پالتاري وردئلر.


text:
کاهئنلر، لاوئلی‌لر، خالقين بعضئلري، نغمه‌چئلر، معبد قاپيچيلاري و قوللوقچولاري اؤز شهرلرئنده يِرلَشدئلر. بلجه بوتون ائسرايئللی‌لر ده اؤز شهرلرئنده يِرلَشدئلر.


text:
يدّئنجی آي گلدئکده، آرتيق ائسرايئللی‌لر اؤز شهرلرئنده ائدئلر. خالق بئر نفر کئمي اورشلئمده بئر يره ييغيلدي.


text:
يوصاداق اوغلو يوشَعله کاهئن قارداشلاري و سِعَلتي‌اِل اوغلو زِروبّابئل قارداشلاري ائله قالخديلار و ائسرايئل تاريسينين قوربانگاهيني قوردولار کي، اوستونده يانديرما قوربانلاري تقدئم ادئلسئن، نجه کي، تاري آدامي موسانين شرئعتئنده يازيلميشدي.


text:
بلجه قوربانگاهي اَوّلکي بونؤوره اوستونده قوردولار، چونکي اطرافدا ياشايان خالقلاردان قورخوردولار. سونرا اونون اوستونده سحر و آخشام ربّه يانديرما قوربانلاري تقدئم اتدئلر.


text:
يازييا گؤره، چارداقلار بايرامي کچئرتدئلر و قايدايا گؤره گون‌به‌گون موعَيّن مئقداردا گونده‌لئک يانديرما قوربانلاري تقدئم اتدئلر.


text:
سونرا دائمي يانديرما قوربانلاري وردئلر. تزه آي مراسئملرئنئن، اِلَجه ده ربّئن تقدئس اتدئيي بوتون بايراملارين تقدئملرئني و هامينين اؤز گؤيلو ائله ربّه وردئکلرئني تقدئم اتدئلر.


text:
اونلار يدّئنجی آيين بئرئنجي گونونده ربّه يانديرما قوربانلاري تقدئم اتمه‌يه باشلاديلار، لاکئن ربّئن معبدئنئن بونؤوره‌سي قويولماميشدي.


text:
داش‌يونانلارا و دولگرلره پول وردئلر. فارس پادشاهي کوروشدان ائجازه آلديقلارينا گؤره، صئدونلو‌لارلا صورلو‌لارا يمک-ائچمَک و زيتون ياغي وردئلر کي، لوبناندان دهنز يولو ائله يافايا سئدر آغاجلاري گتئرسئنلر.


text:
تاري معبدئنه، اورشلئمه يِتئشمه‌لرئنئن ائکئنجي ائلئن ائکئنجي آييندا، سِعَلتي‌اِل اوغلو زِروبّابئل و يوصاداق اوغلو يَشوع، او بئري قارداشلاري ائله يعني کاهئنلر، لاوئلی‌لر، اسئرلئکدن اورشلئمه قاييدانلارين هاميسي ائشه باشلاديلار. ائيئرمي و اوندان يوخاري ياشدا اولان لاوئلی‌لري ربّئن معبدئنئن تئکئنتي ائشئنه نظارتچي تعيئن اتدئلر.


text:
لاوئلی‌لردن يوشَع و اؤولادلاري ائله قارداشلاري، يهودا نسلئندن عمله گلن قَدمئيِل اؤولادلاري، خِناداد اؤولادلاري، نوه‌لري و قارداشلاري تارينين معبدئنده ائشله‌ينلره نظارت اتدئلر.


text:
بنّالار ربّئن معبدئنئن بونؤوره‌سئني قويان زامان، ائسرايئل پادشاهي داوودون قويدوغو قايدايا اَساسن، کاهئنلر اؤز مخصوص پالتاريني گِيئنئب، اَللرئنده‌کي کَره‌نايلارلا دوردولار، آساف اؤولادلاريندان اولان لاوئلی‌لر ده سئنجلرله اؤز يرلرئني توتدولار کي، ربّه حمد اتسئنلر.


text:
اونلار اوخويوردولار و ربّه حمد و شوکور ادئب ديئردئلر: "رب ياخشي‌دير، چونکي ائسرايئلئن اوستونده محبّتي ابدي‌دئر."" بوتون خالق ربّه حمد ادنده، اونلار اوجادان قيشقيرديلار، چونکي ربّئن معبدئنئن بونؤوره‌سي قويولموشدو.


text:
اَوّلکي معبدي گؤرموش بئر چوخ قوجا کاهئنلر، لاوئلی‌لر و نسئل باشچيلاري معبدئن بونؤوره‌سئنئن قويولدوغونو گؤرنده، هؤنکوروب آغلاديلار، لاکئن بئر چوخلاري سِوئنجدن هاراي چکدئلر.


text:
خالقين گورولتولو شادليق سَسي ائله آغلاشما سَسئني بئربئرئندن آييرماق اولمازدي، چونکي اونلارين گورولتو ائله قوپان هاراي سَسي اوزاقلاردا اِشئدئلئردي.


text:
يهودالي‌لارين و بِنيامئنلی‌لرئن دوشمنلري اشئتدئلر کي، اسئرلئکدن قاييدانلار، ائسرايئلئن تاريسي رب اوچون معبد تئکئرلر.


text:
اونلار زِروبّابئله و نسئل باشچيلارينين يانينا گلئب ددئلر: "قوي بئز ده سئزئنله برابر بو معبدي تئکَک، چونکي بئز ده سئزئن کئمي سئزئن تارينيزا سئتايئش ادئرئک. آشور پادشاهي اِسَر-خَدّونون دؤوروندن بَري کي، بئزي بورايا گتئردي، سئزئن تارينيزا قوربان تقدئم ادئرئک."


text:
لاکئن زِروبّابئل، يَشوع و ائسرايئلئن آيري نسئل باشچيلاري اونلارا بله ددئلر: "تاريميزين معبدئني قورماق اوچون سئزئن بئزئمله هچ بئر اورتاق ائشئنئز يوخدور. بئز اؤزوموز اَل‌بئر اولوب فارس پادشاهي کوروشون امرئنه اَساسن ائسرايئلئن تاريسي ربّه معبد تئکه‌جيئک."


text:
بو خالق يهودئلرئن ضئدّئنه اوجرَتله مصلحتچئلر توتدولار کي، اونلارين مقصدلرئني بوشا چيخارتسينلار. بونو فارس پادشاهلاري کوروشون دؤوروندن داريوشون دؤورونه قدر اتدئلر.


text:
اَخَشوِروشون پادشاهليغيندا، اونون حؤکمدارليغينين باشلانيشيندا، اونلار يهودا و اورشلئمده ياشايانلارين ضئدّئنه بئر ائتّئهام مکتوبو يازديلار.


text:
فارس پادشاهي اَرتَخشَستانين دؤورونده بئشلام، مئترِدات، طابِل و باشقا يولداشلاري پادشاه اَرتَخشَستايا مکتوب يازديلار. مکتوب اَرامي دئلئنده يازيليب اَرامي دئلئندن ده ترجومه ادئلدي.


text:
سونرا سرکرده رِخوملا مئرزه شئمشه‌ي و قالان يولداشلاري مکتوبا حاکئملردن، امئرلردن، قوللوقچولاردان، فارسلاردان، اَرَکلی‌لردن، بابئللی‌لردن، شوشَنلی‌لردن، يعني عِيلاملي‌لاردان


text:
و باشقا خالقلاردان کي، بؤيوک و شانلي آشوربانئپال اونلاري اسئر آپاريب سامئرئيه شهرئنده و فَرات چايينين قرب تورپاقلاريندا يِرلَشدئرمئشدي، ائمضا ييغديلار.


text:
بودور اونلارين پادشاه اَرتَخشَستايا گؤندردئيي مکتوبون صورتي: "پادشاه اَرتَخشَستايا فَرات چايينين او بئري تايينين تورپاقلاريندا ياشايان قوللاريندان.


text:
پادشاها معلوم اولسون کي، سئزئن يانينيزدان گلن يهودئلر بئزئم يانيميزا، اورشلئمه گلئبلر. اونلار بو عاصي و پئس شهري تزه‌دن تئکئرلر. دووارلارين تئکمه‌سئني قورتاريرلار و پايالاري دا تعمئر ادئرلر.


text:
پادشاها معلوم اولسون کي، اگر بو شهر تزه‌دن تئکئلسه، دووارلاري دا قورتارسا، اونلار سنه خراج، جزيه، و باج ورميه‌جکلر. بونونلا دا پادشاهين گلئرئنه زئيان دَيه‌جک.


text:
ائندي سارايين خئدمتئنده اولدوغوموزا گؤره، بئزه ياراشماز کي، پادشاها حؤرمتسئزلئک ادئلمه‌سئني گؤرَک. اونا گؤره ده پادشاها بو خبري گؤنده‌رئب چاتديريريق،


text:
اله کي، سنئن آتالارينين دفترلري آختاريلسين. بو دفترلرده بو شهر حاقّيندا معلومات تاپاجاقسينيز کي، نجه هم عاصي، هم ده پادشاهلار و وئلايتلر اوچون ضررلي‌دئر. قدئمدن بَري اورادان عوصيان قالخيب و بونون اوچون شهر خارابايا چِورئلئب.


text:
پادشاها معلوم ادئرئک کي، اگر بو شهر برپا ادئلسه و دووارلاري تئکئلئب قورتارسا، سنئن فَرات چايينين قرب تورپاقلاريندان پايين اولماياجاق."


text:
پادشاه سرکرده رِخوما، مئرزه شئمشه‌يه و سامئره ائله فَرات چايينين او بئري تاييندا ياشايان يولداشلارينا بله جاواب گؤندردي: "سالاملار!


text:
اونا گؤره من امر وردئم و تفتئش عمله کچدي. تصدئق اولوندو کي، بو شهرئن ساکئنلري قدئمدن بَري پادشاهلارين ضئدّئنه عوصيان قالديريبلار. خيانت و عوصيان بو شهردن باش قالديريب.


text:
او زامان اورشلئمي ائداره ادن قودرتلي پادشاهلار وار ائدي. فَرات چايينين او بئري تاييندا بوتون تورپاقلار اوستونده بو پادشاهلار حؤکمرانليق ادئردئلر و بورانين اهالئسي اونلارا خراج، جزيه و باج ورئردئلر.


text:
پادشاه اَرتحشَستانين مکتوبونون صورتي رِخوملا مئرزه شئمشه‌يئن و يولداشلارينين حوضوروندا اوخوناندا، اونلار تَلَسئک اورشلئمه يهودئلرئن يانينا گتدئلر. اونلارين ائشئني قوشون زورو ائله دايانديرديلار.


text:
بِلَجه، تارينين اورشلئمده‌کي معبدئنئن تئکئلمه ائشي دايانديريلدي و بو ائش فارس پادشاهي داريوشون حؤکمدارليغينين ائکئنجي ائلئنه قدر داياندي.


text:
پيغمبرلردن پيغمبر خَگّه‌ي ائله عئدّو اوغلو زِکَريا يهودادا و اورشلئمده ياشايان يهودئلره ائسرايئل تاريسينين آدي ائله کي، اونلارلا ائدي، پيغمبرلئک اتدئلر.


text:
او زامان سِعَلتي‌اِل اوغلو زِروبّابئل و يوصاداق اوغلو يوشَع ائشه باشلاييب، تارينين اورشلئمده‌کي معبدئنئن تزه‌دن تئکئلمه‌سئني باشلاديلار. تارينين پيغمبرلري ده اونلارلا ائدئلر و اونلارا کؤمک ادئردئلر.


text:
او واختلار تَتِنه‌ي کي، فَرات چايينين قرب تورپاقلارين والئسي ائدي، شِتَربوزِنه‌ي و يولداشلاري ائله اونلارين يانينا گلئب بله ددي: "کئم سئزه فرمان صادئر اتدي کي، معبدي تزه‌دن تئکه‌سئنئز و اونون بئناسيني تامالاياسينيز؟


text:
تارينين نظري يهودي آغساقّاللارينين اوستونده ائدي. اونا گؤره بو ائشئن سوراغي داريوشا چاتاناجاق و بو باره‌ده مکتوبلا جاواب قاييداناجاق، اونلار يهودئلرئن ائشئني دايانديرماديلار.


text:
فَرات چايينين قرب تورپاقلارينين والئسي تَتِنه‌ي، شِتَربوزِنه‌ي و يولداشلاري کي، پادشاهين فَرات چايينين قرب تورپاقلارينداکي مأمورلار ائدئلر، داريوش پادشاها بو صورتده مکتوب يوللاديلار.


text:
پادشاها معلوم اولسون کي، بئز يهودا وئلايتئنده‌کي بؤيوک تارينين معبدئنه گتدئک. معبد بؤيوک داشلاردان تئکئلئر، دووارلارين ائچَرئسئنه دئرَکلر قويولور. بو ائش چوخ دئقّتله گؤرولور و اونلارين اَلئنده ياخشي قاباغا گدئر.


text:
اورانين آغساقّاللاريندان سوروشوب بله ددئک: «کئم سئزه فرمان صادئر اتدي کي، معبدي تزه‌دن تئکه‌سئنئز و اونون بئناسيني تامالاياسينيز؟»


text:
اونلار بئزه بله جاواب وردئلر: "بئز گؤيلرئن و يرئن تاريسينين قوللاري‌ييق. او معبدي تئکئرئک کي، بوندان چوخ ائل قاباق تئکئلمئشدي. ائسرايئلئن بؤيوک بئر پادشاهي اونو تئکئب باشا چاتديرميشدي.


text:
لاکئن آتالاريميز گؤيلرئن تاريسيني قضبلَندئردئيي اوچون، تاري اونلاري بابئل پادشاهي کَلده‌لي نِبوکَدنِصّره تسلئم اتدي. او دا بو معبدي خارابايا چِوئردي و خالقيني بابئله اسئر آپاردي.


text:
لاکئن بابئل پادشاهي کوروشون حاکئمئيّتئنئن بئرئنجي ائلئنده، کوروش پادشاه فرمان صادئر اتدي کي، تارينين معبدي تزه‌دن تئکئلسئن.


text:
همچئنئن کوروش پادشاه، او قيزيل و گوموش قابلاري کی، نِبوکَدنِصّرتارينين اورشلئمده‌کي معبدئندن گؤتوروب بابئل معبدئنه آپارميشدي، بابئلده‌کي معبددن چيخارتدي. اونلاري والي تعيئن اتدئيي شِشبَصّر آدلي بئر آداما وردی.


text:
اونا ددي: ‹بو قابلاري گؤتوروب گت، اورشلئمده‌کي معبده قوي. تارينين معبدي قوي اؤز يرئنده تزه‌دن تئکئلسئن.›


text:
او زامان همئن شِشبَصّر گلئب تارينين اورشلئمده‌کي معبدئنئن پايالاريني قويدو. او زاماندان ائندئيه قدر بو معبد تئکئلئر، لاکئن حله تاماملانماييب.»


text:
ائندي اگر پادشاهين خوشونا گلسه، قوي پادشاهين بابئل سارايينداکي دفترلر آختاريلسين و تارينين اورشلئمده‌کي معبدئنئن تئکئلمه‌سي اوچون کوروش پادشاهين وردئيي امر اوزه چيخاريلسين. سونرا دا بو ائش باره‌ده پادشاه اؤز ائراده‌سئني بئزه بئلدئرسئن."


text:
"کوروش پادشاهين پادشاهليغينين بئرئنجي ائلئنده کوروش پادشاه بله امر ورئب: «تارينين اورشلئمده‌کي معبدي باره‌ده، قوي بو معبد، قوربانلار تقدئم ادئلَن بو ير، اَوّلکي بونؤوره‌سي اوستونده تزه‌دن تئکئلسئن. اوجاليغي ۶۰ قول‌آچ ، اِني ده ۶۰ قول‌آچ اولسون.


text:
هم ده او قيزيل و گوموش قالار دا کی، نَبوکَدنِصّرتارينين اورشلئمده‌کي معبدئندن چيخارديب بابئله گتئرنئشدي، گری قايتاريلسين. بونلارين هاميسي اؤز يرئنه، اورشلئمده اولان معبده آپاريلسين. اونلاري تارينين معبدئنه قويون.»


text:
اونا گؤره فَرات چايينين قرب تورپاقلارينين والئسي تَتِنه‌ي، شِتَربوزِنه‌ي و يولداشلاري ائله کي، فَرات چايينين قرب تورپاقلارينداکي مأمورلاردير، اورادان اوزاق قالسينلار.


text:
تاري معبدئنئن بو ائشئنه قاريشماسينلار. يهودئلرئن والئسي و يهودئلرئن آغساقّاللاري تارينين بو معبدئني اؤز يرئنده تزه‌دن تئکسئنلر.


text:
من امر ادئرم کي، تارينين بو معبدئنئن تئکئلمه‌سئنده يهودئلرئن بو آغساقّاللارينا کؤمک اده‌سئنئز، ائشلرئنئن دايانديريلماماسي اوچون بو آداملارين خرجي قطعن پادشاه خزئنه‌سئندن، فَرات چايينين قرب تورپاقلاريندان ييغيلان خراجدان ورئلسئن.


