# verses

text:
Moeze maro tõturuse Ritonõpo ahtao ypy po kamisa risẽ tamopose eya. Ikuhtoh tonepose eya ipoenohtohme, tyriry waro ehtohme. Mame Ritonõpo nyripohpyry risasaka Moeze ahtao tapyime, ynara tykase Ritonõpo eya, “Tomeseke exiko. Ypy po ya ãmorepatopõpyry panõ rokẽ tyritoko ipunaka,” tykase.


text:
Typoetory akorehmãko Jezu kapu ae. Jezu saaro Moeze omi poe Ritonõpo maro oturuketõ typoetory tõ akorehmãko roropa mã toto. Yrome mokaro motye kuhse kuakorehmatorỹko Jezu mana. Tumy zuruneme nymyry mana kypoko xine. Moeze omihpyry poe Ritonõpo maro oturuketõ erohtoh motye kuhse Jezu erohtoh mana. Morararo Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a motye kuhse Ritonõpo omiry kasene mana Jezu pokoino, “Kure oritorỹko ase,” karyke Ritonõpo a kyya xine.<pb/>


text:
Yrome typoetory tõ tyyrypyhpyke ro Ritonõpo a tonese. Ynara tykase,<br/><t>“Imeĩpo, ãko Ritonõpo mana.</t><t>Jomiry kasenato ekarõko ase Izyraeu tomo a,<br/>Juta tomo a, enara.<br/>


text:
<t>Jomihpyry ekaroase pake ahtao itamurukomo a.</t><t>Poeto zũ sã exiase toto maro.<br/><t>Poeto emary apoiryhtao arotohme, moro sã</t><t>Izyraeu tõ aroase Ejitu poe.<br/><t>Yrome jomipona pyra toh kynexine.</t><t>Naeroro toto omiry onetara toehse ywy roropa.<br/>


text:
<t>Taroino jomiry kasenato ekarõko ase Izyraeu tomo a.</t><t>Taroino, ãko Ritonõpo mana,<br/><t>jomiry rĩko ase toto kurohtaka.</t><t>Toto kurohtao jomiry merõko sã ase<br/><t>tamoreme sã jomiry waro toto ehtohme,</t><t>tamoreme sã jomipona se roropa toto ehtohme.<br/><t>Mame toto esẽme exĩko ase.</t><t>Ypoetoryme roropa exĩko mã toto.<br/>


text:
<t>Morarame imehnõ tosaõkõ anamorepara mã toto jomiry poko,</t><t>zuaro toto exiryke.<br/><t>Ynara kara exĩko mã toto tosaõkomo a,</t><t>‘Kuesẽkõ waro ehtoko,’ kara exĩko mã toto,<br/>juaro toto exiryke, emero porehme.<br/><t>Tuisa tõ juaro exĩko, imepyra exiketõ roropa.</t><t>Emero juaro exĩko mã toto.<br/>


text:
<t>Mame toto rypyry korokãko ase, toto onuãnohpyra ase exĩko.</t><t>Iirypyrykõ poko wenikehnõko roropa ase jũme,”<CL>tykase.


text:
“Jomiry kasenato,” kary ke Ritonõpo a, aomihpyry osemazuhmã pakatome toehse tymyakãmase eya exiryke. Mame pakatome toehse exiryke, jamihme pyra roropa toehse mana iirypyrymãkõ onukurãkara exiryke. Okynã pyra enahnõko mana jũme.<pb/>


text:
Ritonõpo omihpyry osemazupu zae Ritonõpo poko exiketõ ripotoh nae kynexine, zae toto ehtohme Ritonõpo poko toto ahtao. Osa roropa nae kynexine, ahno nyrihpyry, Ritonõpo poko ehtohme.


text:
Kamisa risẽ tyrise kynexine tapyime. Jaraohme sã kynexine Ritonõpo esary kurano. Moro tao ezuru apõ kynexine. Wyi apo roropa moro tao kynexine. Moro po wyi kynexine. Ritonõpo neneryme tyrise kynexine.


text:
Mame imepỹ osa kynexine moro tapyi tao. Kamisa risẽ akorõ moino kynexine. Ritonõpo esary kurã kuhse moroto kynexine.


text:
Moro tao uuru risẽ kynexine, ixtaratu panõ zahkatopo. Ritonõpo omihpyry ẽ roropa moro tao kynexine. Moro ao, “Ywy ase Ritonõpo, oesẽkomo. Jomipona ehtoko ipunaka. Kure rokẽ ehtoko,” katopo Ritonõpo a moro ao kynexine. Moro kaxo, uuru ke tukurihpase kynexine. Moro kaxo ao roropa uuru risẽ kynexine otyro ẽme kasana sã tyrihpyry, kapu ae Ritonõpo nenehpohpyry Izyraeu tõ napyryme. Moro ke pehme uuru risẽ kynexine. Arão myxihpyry roropa kaxo ao kynexine. Tarỹke kynexine. Topu risẽ roropa kaxo ao kynexine, pipahme exiketõ asakoro. Ipokona tymerose kynexine tõmiry Ritonõpo a.


text:
Mame moro kaxo po kapuaõkõ kuhtoh kynexine. Uuru risẽ kynexine asakoro kurãkomo, Ritonõpo moroto ehtoh enetupuhtohme. Toto aporiry tãtaporamase kynexine asakoro. Moroto iirypyrymãkõ zehno pyra Ritonõpo ehtoh enetupuhtoh kynexine toto rypyry korokaxĩpo. Yrome moro poko emero amorepary se hkopyra ase seromaroro.<pb/>


text:
Morohne riry tõtyhkase ahtao Ritonõpo maro oturuketõ omõsene toto, Ritonõpo esary kurã taka. Tutũtase ropa toto moro tae toerohkehxĩpo xine.


text:
Yrome Ritonõpo maro oturukety imehxo exikety rokẽ tomõse moinakoxi, Ritonõpo esary kurã kuhse taka. Toiro jeimamyry pune omõsene ynororo. Yrome omõpyra exiry munu anaropyra ahtao tymaro, Ritonõpo neneryme, tyyrypyry korokapotohme, imehnõ rypyry korokapotohme roropa, enara. Ynara exiryke, otarãme tyyrypyrykõ poko toehse tahtao xine tuaro pyra toh kynexine.


text:
Morohne ke Ritonõpo zuzenu ynara kuamorepatorỹko mana, kuesemarykõ Ritonõpo a, onenepopyra ro kyya xine kynexine. Ahno nyrihpyry kamisa risẽ tapyime Ritonõpo poko ehtohme, moro enahkara ahtao ro kuesemarykõ nymyry Ritonõpo a onenepopyra ro kyya xine kynexine.


text:
Ikuhtoh rokẽ kynexine kuamorepatohkõme rokene. Kynekarorykõ Ritonõpo a, okyno tõkehko etapasamo kyyrypyrykõ onykorokara ekurehnõko. Kukurohtao xine onukurãkara kyhxiropyra xine Ritonõpo ehtohme.


text:
Moeze omihpyry poe pakatokõ tõsẽ poko eukuru poko. Toekurikase roropa toto. Jarao rokẽ morohne poko toh kynexine. Yrome morohne poko pakatokõ tyripose Ritonõpo a axĩtao rokene, Kyrixtu oehtãne rokene, (aomiry kasenato ke, kukurãkatohkõme rahkene).<pb/>


text:
Morarame Kyrixtu tooehse Ritonõpo maro oturukety imehxo exiketyme nymyry. Seromaroro, “Kurãkõ ekarõko ase oya xine,” ãko kyya xine mana. Seropõkõ namohpyry tao pyra oturũko Jezu mana Tumy maro kypoko xine. Ahno nyrihpyry motye kuhse Jezu erohtoh mana. Kure kuhse mana. Kapu ao mana.


text:
Morarame Kyrixtu tomõse ahtao Ritonõpo tapyĩ taka, Ritonõpo esaka kurã kuhse taka tomõse ynororo. Yrome okyno munuru maro pyra tomõse. Kaneru tõkehko munuru anaropyra kynexine tynekaroryme Ritonõpo a. Kynorihne toiro, kypynanohtohkõme jũmanatome.


text:
Pui tõkehko munuru, tynekarotyã zahsẽ erunohpyry roropa ahno pona tyritohme kynexine, tyyrypyhpyke exiketõ pona, toto rypyry kurikatohme repe.


text:
Morara ahtao enetupuhtoko. Kyrixtu orikyry moro motye kuhse mana. Jũme mana myarotokorome. Tumunuru enepone Tumy a toxixihmapose tahtao, tyyrypyhpyke pyra exikety ipunaka. Kyrixtu munuru toekuãse toorihse ahtao. Morara exiryke kukurikatorỹko Ritonõpo mana zae ehtoh waro kuehtohkõme. Kynyrihpyrykõ xihpyry korokãko roropa mana Ritonõpo nymyry omipona kuehtohkõme.<pb/>


text:
Morara exiryke Kyrixtu rokẽ Ritonõpo omiry kasenato ekaroneme mana kyya xine. Naeroro kure tyneahmatyã rĩko Ritonõpo mana jũme tõmihpyryae ro. Kyrixtu kynorihne iirypyrymãkõ pynanohtohme, orihpyra toto ehtohme tyyrypyrykõ epehpyryme. Tyyrypyrykõ poko toh kynexine Ritonõpo omihpyry osemazupu omipona pyra toexirykõke.<pb/>


text:
Toipe, ahno nymerohpyry nae ahtao tymõkomohpyry apiakatoh poko toorihse tahtao, inymerohpyry omipona pyra mã toto orihpyra ro ahtao.


text:
Ynara exiryke, ahno nymerohpyry tynynomohpyry apiakatoh poko oty kara orihpyra ro ynororo ahtao. Toorihse ahtao rokẽ inymerohpyry omipona exĩko mã toto.


text:
Moro sã Kyrixtu orikyry kuhtoh kynexine. Toky tõ totapase pakato komo a Ritonõpo omihpyry pakato omipona toehtohkõme repe.


text:
Osemazuhme Moeze mokaro zurune emero Ritonõpo nymeropohpyry poko. Mame pui poenõ munuru tapoise eya ahtao tuna maro, pape tysapararahmase, otyro amoriry ke, puxa panõ ke kaneru hpoty ke roropa. Ritonõpo nymeropohpyry tysapararahmase. Oximõmãkõ roropa tysapararahmase puxa panõ ke kaneru hpoty maro. Tahpirẽ kaneru hpoty tõtuose kynexine. Morohne ke toto tysapararahmase eya moro munu ke tuna maro.


text:
Ynara tykase Moeze eya xine, “Sero munu Ritonõpo omihpyry zae ehtoh poko kutuarõtanohtorỹko mana. Taroino Ritonõpo omihpyry omipona ehtoko,” tykase.


text:
Morararo munu ke Moeze a morohne tysapararahmase, Ritonõpo namopohpyry tytapyĩme, kamisa risemy. Imõkomory maro emero Ritonõpo poko ehtoh tysapararahmase eya.


text:
Ajohpe pyra, Ritonõpo omihpyry pakato poe, emero exisasaka tukurãkapose repe munu ke sapararahmary ke. Ahno rypyry roropa onykorokara exiry tokarosẽ onetapara ahtao, enara.<pb/>


text:
Morara exiryke, Ritonõpo namopohpyry tytapyĩme sero nono po te, imõkomory tõkehko emero kapuaõkõ kuhtoh tukurãkapose Moeze a, okyno munuru ke isapararahmatopõpyry ke. Yrome kapuaõkõ nymyry toekurãkase imepỹ kurã etaparyke. Mokyro orikyry kurehxo. Okyno orikyry motye kuhse mana.


text:
Mame Kyrixtu omõpyra kynexine, ahno nyrihpyry taka, kypoko xine oturuse Tumy maro. Ritonõpo esary kurã kuhtoh taka omõpyra kynexine. Kapu aka rokẽ kynomõne rahkene. Moroto osẽpataka Ritonõpo maro kypoko xine oturũko mana.


text:
Juteu tõ poko Ritonõpo maro oturuketõ imehxo exiketõ omõsene toto jeimamyry punero, Ritonõpo esary kurã taka okyno munuru arotohme tyekyrykõ rypyhpyry epehpyryme. Yrome Kyrixtu mokaro sã pyra mana. Otootomose omõpyra mana tõsekarotohme Ritonõpo a.


text:
Okyno orikyry sã rokẽ Jezu orikyry ahtao otootomose orikyry, sero nono ritopõpyry poero. Yrome tõsenepose kyya xine toiro sero nono enahsasaka ahtao kyyrypyrykõ jamitunuru enahkatohme jũme. Moro poko kynorihne kymyakãkõme.


text:
Morararo Kyrixtu kynorihne toiro, Ritonõpo neneryme, tuhkãkõ rypyry korokatohme. Oehnõko ropa mana. Mame tooehse tahtao kyyrypyrykõ onepehmazomopyra mana. Toraximananõ pynanohse rokẽ oehnõko mana.<pb/>


text:
Yrome Moeze nymerohpyry mõpãme rokẽ mana. Kyrixtu nyrihpyry kurã poko enetupuhpotohme rokẽ mana. Imenuru sã roropa mana pape poko, Ritonõpo nekarory kurã poko enetupuhpotohme. Tynekarorykõ etapãko mã toto jeimamyry punero, kakehpyra samo. Yrome morohne ke ekurãkasaromepyra mã toto ekurehnõko, Ritonõpo poko se exiketõ mana.


text:
Ritonõpo poko exiketõ rypyry tykorokase ahtao, tyyrypyrykõ poko ehxiropyra toh toehse exiry repe. Morarame tynekarorykõme okyno tõkehko onetapazomopyra toh exiry, tyyrypyrykõ tykorokase exiryke.


text:
Yrome jeimamyryae rokẽ tynekarorykõ etapãko mã toto tyyrypyrykõ poko tuenikehtohkõme repe. Yrome wenikehpyra mã toto iirypyryme ro toexirykõke.


text:
Morara exiryke Kyrixtu oehsasaka tahtao sero nono pona, ynara tykase ynororo Tumy a,<br/><t>“Okyno tõkehko totapasẽ se hkopyra mase.</t><t>Ahno nekarotyã oya se pyra mase.<br/><t>Naeroro joko myriase ahnome jehtohme,</t><t>õmipona jehtohme roropa.<br/>


text:
<t>Okyno tõkehko zahkary se hkopyra mase.</t><t>Tynekarorykõme oya okyno zahkãko mã toto.<br/><t>Tytororo jahkãko mã toto tyyrypyrykõ epehpyryme repe.</t><t>Yrome azamaro hkopyra mana.<br/>


text:
<t>Naeroro moro eneryke ya ynara ase, taro ase Ritonõpo,</t><t>õmipona jehtohme ipunaka.<br/>Ypoko onymeropohpyryae ro ase,”<CL>tykase Kyrixtu Tumy a.


text:
Osemazuhme ynara tykase ynororo, “Okyno tõkehko totapasẽ se hkopyra mase. Ahno nekarory se pyra. Okyno tõkehko zatyry tyyrypyrykõ epehpyryme, morohne azamaro pyra mana,” tykase ynororo. Morara tykase Kyrixtu, Ritonõpo nymeropohpyryae ro mokarohne totapase ahtao, mokaro nekarory poko Ritonõpo a.


text:
Mame morara kaxĩpo, ynara tykase roropa ynororo, “Taro ase, Papa, õmipona jehtohme ase ipunaka,” tykase. Naeroro Ritonõpo a pakatokõ okyno etapatoh tonahkase. Tymyakãmase Kyrixtu orikyry ke.


text:
Mame Ritonõpo omipona Jezu Kyrixtu exiryke ipunaka, tukurikase sã sytatose. Kyyrypyrykõ tykorokase mana, tynekaroryme tõsekarose Kyrixtu exiryke toorihtohme. Toorihse toiro, jũme kypynanohtohkõme.<pb/>


text:
Juteu tõ poko Ritonõpo maro oturuketõ erohnõko mana kokoro rokene. Porohpyra mã toto, tynekarorykõ etapazomõko rokẽ toto tuhke. Yrome toto nekarotyã ahno rypyry onykorokara mana.


text:
Tamoreme Kyrixtu kynorihne toiro, ahno rypyry epehpyryme. Inekarohpyry kure kuhse mana jũmãme. Mame tõtyhkase ahtao kỹporohne tuisame imehxo, Ritonõpo apotunuru wino.


text:
Kynosekarone toiro toorihtohme. Toorikyryke kukurãkatone jũme, kyyrypyrykõ tykorokase exiryke tyya.<pb/>


text:
<t>“Imeĩpo jomiry kasenato ekarõko ase ypoetory tomo a.</t><t>Jomiry merõko ase toto kurohtao zuaro toto ehtohme.<br/><t>Toto eano pona imerõko ase jomipona se toto ehtohme,”<CL>ãko.


text:
Morarame ynara ãko roropa mana, “Wenikehnõko ase toto rypyry poko. Popyra toto ehtopõpyry poko wenikehnõko ase,” ãko mana.


text:
Naeroro, kyyrypyrykõ tykorokase exiryke, imepỹ totapasẽ se pyra mana, kynekarorykõme, kyyrypyrykõ korokapotohme.<pb/>


text:
Wekyry tomo, kure Ritonõpo a Jezu orihtopõpyry kyyrypyrykõ epehpyryme. Naeroro seromaroro oturũko sytatose topohme Ritonõpo maro kokoro rokene, Jezu nae kuexirykõke. Kuesemarykõme sã Jezu mana Ritonõpo a.


text:
Kamisa kuroko ytopyra sytatose. Mokaro juteu tõ pake Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomõse kamisa kuroko Ritonõpo maro oturuse. Yrome Jezu a toorihtopõpyry ke osema kasenato tyrise. Osemame exikehpyra mana Ritonõpo a kuytotohkõme.


text:
Naeroro Ritonõpo maro oturukety imehxo exikety nae sytatose, kuakorehmanekõme, Ritonõpo tapyĩ esemy.


text:
Naeroro Ritonõpo a ehmaropa oturuse, tukurãkase kuexirykõke eya. Torẽtyke pyra sehtone. Onenetupuhkehpyra roropa sehtone eya kuytorykohtao. Osenekunohpopyra sehtone. Moeze a emero tysapararahmase munu ke Ritonõpo tapyĩtaõkomo. Moro saaro Kyrixtu toorihse exiryke tukurikase sã kukurohtao xine mana. Popyra kuehtopõpyrykõ tykorokase roropa eya mana. Tuzenu tokarose roropa kyya xine ikurikatyã sã kuehtohkõme tuna ke.


text:
“Kure oritorỹko ase,” tykase Ritonõpo exiryke, kure typoetory rĩko mana, tõmihpyry onurumekara exiryke. Moro poko imehnõ zuruxĩpo, nary rokene, kara sehtone. Kypynanopyrykõ seraximatone, tõmihpyry omipona Ritonõpo ehtoh enetuputyryke kyya xine.


text:
Imehnõ pyno sehtone. Satakorehmatone imehnõ pyno kuehtohkõ poko, kure imehnõ ritohme kyya xine, enara.


text:
Toitoine Jezu poetory oximõpyra mã toto. Morara pyra sehtone. Soximõtone Ritonõpo poko. Satakorehmatone. Ritonõpo omipona kuehtohkõ eneryke imehnomo a, aomipona se exĩko roropa mã toto. Yronymyrymehxo Kuesẽkõ omipona sehtone, sykatone itamurumehxo oxime, okynahkopyra Kuesẽkõ oepyry ropa enetuputyryke kyya xine.<pb/>


text:
Ynara exiryke, Jezu kynorihne kyyrypyrykõ epehpyryme. Kure kuhse Jezu orihtopõpyry kynexine Ritonõpo a. Naeroro imepỹ etapasẽ se pyra mana. Moro waro toehse sytatose. Naeroro kyyrypyrykõ onurumekara kuahtao xine Jezu waro pyra exiketõ samo, imepỹ tokarosẽ pyra mana kyyrypyrykõ epehmatohme.


text:
Morara exiryke kyyrypyrykõ onurumekara kuahtao xine ynara rokẽ nae sytatose, kuãnopyrykõ zuno rokẽ exĩko sytatose. Kurãkõ apiakatohpo kuapiakatorỹko Ritonõpo mana, tyyrypyrykõ poko exiketõ wãnohtohpo. Apotoimo konõto htaka tyzehnotokõ emãko Ritonõpo mana, toto enahkatohme.


text:
Moeze nymerohpyry turumekase ahtao popyra kynexine. Aomipona pyra exiketõ totapapose toto popyra aehtohkõ tonese exiryke asakorõkomo a. Moeze nymerohpyry omipona pyra aehtyã totapapose toto. Epara toh kynexine. Toto anakorehmara roropa imehnõ kynexine. Moeze nymerohpyry turumekase eya xine exiryke totapase toto.


text:
Mokaro saaro seromaroro Ritonõpo mũkuru kerekeremananõ nae. Ritonõpo omiry totase eya xine repe, “Umũkuru kynorihne opynanohtohkõme, okurãkarykõ se toexiryke,” kary totase repe. Yrome, “Oty katoh toorihse Ritonõpo mũkuru nae?” ãko mã toto Ritonõpo omiry poihtõko. “Iirypyrymãkõ sã omũkuru kynexine,” ãko roropa mã toto Ritonõpo a ajohpe rokene. Ritonõpo zuzenu toto pyno repe. Yrome ipoihtõko rokẽ mã toto. Morara exiryke yronymyrymehxo mokaro wãnohnõko Ritonõpo mana Moeze kerekeremahpõkõ wãnohtopõpyry motye kuhse, iirypyrymehxo toto exiryke Ritonõpo kerekeremary poko.


text:
Ritonõpo waro sytatose. Ynara tykase ynororo, “Ywy roro emỹpõko ase. Ywy roro ypoetory tõ epehmãko ase,” tykase. Ynara tykase roropa ynororo, “Ypoetory tõ apiakãko ase,” tykase Kuesẽkomo.


text:
Iirypyrymãkõ wãnopyry mã oahmame pyra mana. Typoihtohpõkõ wãnohnõko Ritonõpo mana. Oserehnõko mã toto. Epara roropa mã toto imyhtoino. Ynoro rokẽ mã isene exiketyme jũmanatome.<pb/>


text:
Wekyry tomo, wenikehpyra ehtoko oehtopõpyrykõ poko. Ritonõpo omiry kurã poko zuaro toehse awahtao xine tuhkãkõ ozehno xine toh nexiase. Oryhmarykõ se toh nexiase. Yrome Kyrixtu onenetupuhkehpyra mexiatose. Poremãpyra mexiatose, eramara ropa mexiatose oorypyrykõ poko ropa.


text:
Typoihtose mexiatose. Tyyryhmase roropa ozehnotokomo a tuhkãkõ neneryme. Imehnõ nupunato tonese oya xine tyyryhmase toto ahtao. Toto maro se mexiatose.


text:
Imehnõ Jezu poetory tõ tõmapose ahtao ãpuruhpyry taka, toto pyno mexiatose. Toto maro mexiatose imehnõ neneryme. Mame atapyĩkõ tupuxihkase ahtao imehnomo a omõkomory tõkehko maro meanahtoatose. Tãkye ro mexiatose Ritonõpo nekarory kurã enetuputyryke oya xine. Omõkomohpyrykõ motye kuhse Ritonõpo nekarory oya xine mana. Moro onupuxihkasaromepyra imehnõ mana, jũmãme.


text:
Naeroro poremãpyra ehtoko. Ritonõpo a õtururukõ onurumekara ehtoko. Orumekara roropa Ritonõpo mana. Kure kuhse oritorỹko mana, imaro õtururukohtao.


text:
Penekehpyra ehtoko Ritonõpo enetuputyry poko oya xine, aomipona oehtohkõ poko, enara. Mame inekarotyã apoĩko matose. Kure oritorỹko mana, “Kure oritorỹko ase,” katopõpyryae ro.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme sero poko,<br/><t>“Okynã pyra oehnõko ropa mana.</t><t>Mokyro oehkety oehnõko ropa mã rahkene.<br/>Ekurehpyra mana.<br/>


text:
<t>Mame ypoetory tõ kurãkõ isene exĩko mã toto</t><t>jũme jenetuputyryke eya xine.<br/><t>Yrome jurumekary ropahtao toto a,</t><t>tãkye pyra exĩko ase toto poko,”<CL>ãko Ritonõpo. Moro tymerose pake.


text:
Imehnõ mã Kuesẽkõ rumekãko mã toto. Osenahkãko toh mana. Mãpyra enetuputyryke kyya xine typynanohse sytatose Ritonõpo a. Kuarotorỹko roropa mana tymaro kuehtohkõme.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke kyya xine, kurãkõ eraximãko sytatose. Ekarõko Ritonõpo mana kyya xine. Moro waro sytatose enetuputyryke kyya xine, onenepyra ahtao ro.


text:
Ritonõpo enetuputyryke kyya xine zuaro sytatose. Senohne, xixi tõkehko xirikuato tõkehko emero tyrise Ritonõpo a, tõmiry ke rokene. Ritonõpo omi poe emero toehse, senohne oseneketõ tyrise emero porehme osenepỹ poe.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Apeu a aomipona kynexine. Inekarohpyry Ritonõpo a kure kynexine. Yrome Kaĩ nekarohpyry Ritonõpo zamaro pyra kynexine. Kure Apeu enene Ritonõpo. Inekarohpyry kure tonese eya. Apeu toorihse pake repe. Yrome kutuarõtanohtorỹko ro mana Ritonõpo enetuputyry poko.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Enoke a, orihpyra ynororo tokurehse. Isene ro kynanỹne Ritonõpo kapu aka. Mame ekepyry tupise eya xine repe. Yrome onenepyra ropa tokurehse toto, tanỹse exiryke Ritonõpo a. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme Enoke poko, ananỹpyra ynororo ahtao ro, “Ritonõpo zamaro Enoke ehse,” tykase.


text:
Ritonõpo zamaro ehsaromepyra sytatose onenetupuhpyra kuahtao xine. Ynara exiryke, Ritonõpo ehtoh enetuputyryhtao rokẽ kyya xine, imaro oturũko sytatose. Ynara enetuputyryhtao roropa kyya xine, tõmipona se exiketomo a kurãkõ ekarõko Ritonõpo mana. Morohne enetuputyryhtao rokẽ kyya xine kuomirykõ etãko Ritonõpo mana.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Noe a aomiry totase eya. “Seropõkõ wãnohnõko ase tuna kumaryke, iirypyryme toto exiryke emero porehme,” kary etaryke tyya, Ritonõpo omipona toehse ynororo, konopo onenepyra tahtao ro. Kanawaimo taxikase eya tohpike konõto tyritohme. Morarame moro ao tõsepynanohse ynororo tyekyry tõ maro. Ritonõpo enetuputyryke tyya, imehnõ iirypyrymãkõ sã pyra kynexine, Ritonõpo omipona pyra exiketõ sã pyra. Naeroro Noe kurãme tonese Ritonõpo a emero tonetupuhnanõ maro.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Aparão a, aomipona toehse ynororo. Tykohmase ahtao Ritonõpo a, imepỹ pona aytotohme, tosae toytose ynororo. Ritonõpo nekarory apoise toytose. Aza ytotohme? Zuaro pyra kynexine. Toytose. Toytose.


text:
Pore. Toeporehkase, “Sero nono ekarõko ase oya oesaryme apakõ maro,” katopõpyry pona. Yrome katonõme sã rokẽ moroto ehse ynororo. Pui pihpyry ke rokẽ tytapyike ehse ynororo. Yrome onenetupuhkehpyra kynexine. Morararo Izake te, Jako roropa. Eya xine tõmiry tokarose Ritonõpo a, Aparão a tõmiry ekarotopõpyry saaro.


text:
Ynara exiryke tyoro pata eraximãko Aparão kynexine, Ritonõpo osenetupuhtopõpyry te, inyrihpyry roropa, enara. Moro pata mã jũme enahpyra mana kapu ao.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Aparão a toemũkuase tãhpome tahtao ro. Ipyty roropa Sara kunumixime toehse ahtao, kynemũkuane, zae Ritonõpo omihpyry ehtoh tonetupuhse eya exiryke.


text:
Orihsasaka Aparão kynexine repe. Yrome tuhkãkõ tamurume toehse ynororo. Ipakõ tuhke toehse, xirikuato tuhke exiry sã kapu ao, isawã tuhke exiry sã roropa tuna konõto ehpio.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryhtao ro mokaro toorihse toto emero. Ritonõpo nekarory anapoipyra tokurehse toto. Amekeino sã rokẽ Ritonõpo nekarory tonese eya xine tukurohtao xine. Inekarory eraximary poko tãkye toehse toto. Sero nono tosarykõme nymyry pyra exiry waro toh kynexine. “Axĩtao rokẽ ynanase taro. Katonõme sã rokẽ ynanase,” tykase toto jarao, imehnõ netaryme.


text:
Morara kananõ mã imehnõ tuarõtanohpõko toto tosarykõ nymyry eraximary poko tyya xine, tosarykõ kapu ao.


text:
Tynynomohpyrykõ poko penetara toh kynexine. Toeramary se ropa toto ahtao tynynomohpyrykõ pona ropa pake toeramase ropa toh exiry repe.


text:
Yrome imepỹ pata tamuru kurã poko typenetase toto, Ritonõpo esary poko kapuaõ poko. Naeroro, “Kuesẽkõme Ritonõpo mana,” karyhtao eya xine, toto poko ihximyra Ritonõpo mana. Pata konõto tyrise roropa eya toto esaryme.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke tyya, tumũkuru etapary se toehse Aparão repe tynekaroryme Ritonõpo a repe. Yrome tõmipona Aparão ehtoh kuhtohme rokẽ morara tyripose Ritonõpo a. Osemazuhme Aparão a Ritonõpo ynara tykase, “Tuhke emãnõko mase,” tykase. Morara katoh totase tyya ahtao ro tumũkuru toirõ etapary se toehse ynororo tynekaroryme Ritonõpo a.


text:
Osemazuhme ynara tykase roropa Ritonõpo Aparão a, “Izake pakõ tuhke emãnõko mana, jomihpyryae ro,” tykase.


text:
Mame tumũkuru tuose tyya ahtao Ritonõpo a ẽsemãkapory ropa waro Aparão kynexine. Naeroro imũkuru aẽsemamyhpyry sã ropa toehse aorikyhpyry sã toehse exiryke.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo enetuputyryke Izake a, ynara tykase ynororo Jako tomo a Ezau maro, “Kure oritorỹko Ritonõpo mana imeĩpo,” tykase tumũkuru tomo a.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Jako a, kure Joze poenõ tyripose Ritonõpo a asakoro, orihsasaka tahtao. Tymyxiry ke tõsexiehtose tahtao, “Kure mase Ritonõpo,” tykase roropa ynororo.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Joze a, ynara tykase ynororo tyekyry tomo a orihsasaka tahtao, “Imeĩpo aarotorỹko ropa Ritonõpo mana taroino, Ejitu poe. Naeroro yzehpyry marotatose ropa amaro xine, oytorykõ ropahtao. Ekurehpyra ehtoko,” tykase ynororo tyekyry tomo a.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Moeze zũ tomo a, tumũkuru enurusenã tonẽse eya xine, oseruao nuno, onetapara Ejitupõkõ ehtohme. Nupunato tumũkuru tonese eya xine. Mame Ritonõpo jamitunuru enetuputyryke eya xine oserehpyra toh toehse. Tuisa konõto omihpyry omipona pyra toehse toto, tuãnopyrykõ zuno pyra roropa toehse toto.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo enetuputyryke Moeze a, tuãtase tahtao Parao ẽxiry mũkurume toehtoh turumekase ropa eya.


text:
Toetuarimary sehxo kynexine Ritonõpo poetory tõ maro, Ritonõpo omipona toehtohme. Axĩtao rokẽ tyyrypyry anusasamã poko se pyra kynexine ipunaka.


text:
Kurehxo eya typoihtory imehnomo a Ritonõpo nymenekahpyry marõme toexiryke. Kure hkopyra eya Ejitupõkõ mõkomory apoiry tymõkomoryme. Moinoro Ritonõpo nekarory eneryke tyya, tyorõ se pyra toehse ynororo, imeĩpo Ritonõpo nekarory apoitohme tyya, enetupuhtamitume tyya.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Moeze a, Ejitu turumekase eya. Zehno tuisa konõto ehtoh zuno pyra kynexine. Poremãpyra roropa kynexine, Ritonõpo osene pyra exikety eneryke sã tyya.


text:
Ritonõpo enetuputyryke tyya munu tyripose juteu tomo a tytapyĩkõ omõtoh pota taka. Morarame moro munu eneryke Ritonõpo nenyokyhpyry a juteu tõ osemazuhme aenurutyã onetapara tokurehse. Munu onenepyra ahtao rokẽ tapyi taka tomõse Ritonõpo nenyokyhpyry, osemazuhme aenurutyã etapatohme. Moro ẽmepyry Paxikoame tosehpase.<pb/>


text:
Ritonõpo enetuputyryke Izyraeu tomo a tuna konõto takuohse eya xine. Osemame toehse exiryke nono poro toytose toto. Tuna esety Tahpiremy. Morarame Ejitupõkomo a toto poenopyryhtao tyneryse toto tuna ke.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo enetuputyryke Izyraeu tomo a, Jeriko zomye toytose toto. 7me tykohmãse toto pata zomye toytorykõ poko. Mame toepukase Jeriko apuru rahkene.


text:
Raape orutua kõ poko aexihpyry kynexine repe. Yrome Ritonõpo enetuputyryke tyya Jozue nenyohtyã towomase eya, Jeriko enese toytose toto ahtao. Naeroro typynanohse roropa ynororo Ritonõpo a. Orihpyra tokurehse ynororo Ritonõpo onenetupuhpynõ totapase ahtao.<pb/>


text:
Ritonõpo enetupuhnanõ nae ro tuhke. Yrome okynã jexiry toto poko oururukohtao emero, Kiteão poko te, Parake te, Sãsão te, Jepete te, Tawi te, Samueu te, imehnõ urutõkõ roropa.


text:
Ritonõpo enetuputyryke tyya xine, imoihmãkõ typoremãkapose eya xine toto maro atatapoiryhtao. Zae ehtoh poko rokẽ toh kynexine. Naeroro Ritonõpo nekarory tapoise eya xine. Kaikuxi tõ mytary tapuruse Ritonõpo a toto onesekara ehtohme.


text:
Apotoimo tozehkapose eya xine te, tõsepynanohse roropa toto zehnotokõ toto wory se ahtao. Jamihme pyra toh kynexine repe, yrome jamihme toehse toto. Orẽpyra toehse toto zehnotokõ soutatu maro toto atatapoiryhtao. Mokaro soutatu tõ typoremãkapose eya xine.


text:
Ritonõpo enetuputyryke nohpo tomo a jekyry tõsemãse ropa toorihxĩpo xine.<pb/>Yrome imehnõ Ritonõpo enetuputyryhtao ro tyhtomase toto, totapase roropa toto. Ritonõpo turumekase ahtao eya xine onetapara toh exiry repe, yrome onurumekara toehse toto. Tõsemãkapory ropa enetuputyryke tyya xine Ritonõpo onurumekara toh kynexine.


text:
Imehnõ tounohse imehnomo a. Typoihtose toto te. Tũpore exikety ke typitypipohse toto ĩpatarãnaka xine jetuhxo ehtohme. Imehnõ tymyhse roropa zehnotokomo a keti ke, ãpuruhpyry taka tõmase toto.


text:
Topu ke totapase toto. Seroroti ke tuhkohse toto irãnakuroko. Warata ke tuose toto. Kaneru pihpyry tamuruse eya xine tupoke pyra toexirykõke. Tytineruke pyra toh kynexine. Tyhtomase te, tyyryhmase roropa toto itamurume.


text:
Typahsã sã rokẽ toh kynexine Ritonõpo onenetupuhpynomo a. Yrome Ritonõpo a imehnõ motye kuhse kure toh kynexine. Toytoytose toto, tosake pyra exiketõ samo, ona poro, ahno esao pyra te, ypy tõ poro te, oramã aka tomõse toto, nono aka tynyhtohkõme.<pb/>


text:
Tonetuputyryke kurãme tonese toto Ritonõpo a, “Kure matose ya,” tykase Ritonõpo eya xine, “Jenetuputyryke oya xine.” Enetuputyryhtao ro eya xine Ritonõpo nekarory anapoipyra toehse toh aporo.


text:
Ynara exiryke, imehnõ tonetupuhnanõ eraximary se Ritonõpo kynexine. Kymarokõ eraximãko roropa kynexine mokaro maro inekarory kurã apoitohme kyya xine.<pb/>


text:
Naeroro tuhkãkõ kutuarõtanohtorỹko mana zae Ritonõpo ehtoh poko. Naeroro Jezu enetuputyry poko kuakorekehkatohkõ surumekatone emero porehme. Kyyrypyrykõ omoxinety sã kypoko xine. Tũpore sã kypoko xine roropa mã repe. Morohne surumekatone emero porehme. Tururume ytoketõ sã sehtone. Penekehpyra sehtone Ritonõpo nekarory eraximary poko. Ritonõpo nekarory poko sehtone yronymyryme.


text:
Osenetupuhkehpyra sehtone Jezu poko. Jezu poe Ritonõpo enetupuhnõko sytatose Kuesẽkõme. Osemazuhme kukurãkanekõme toehse ynororo. Kuakorehmatorỹko roropa mana tonetupuhkehpyra kuehtohkõme myarotokorõmero. Mame wewe pokona toxixihmapory se pyra kynexine. Tounopyry se pyra roropa kynexine. Yrome poremãpyra kynexine. Tãkye imeĩpo toexiry waro toexiryke, “Oty kara,” tykase toorikyry poko wewe pokona. Seromaroro tuisame imehxo mana Ritonõpo Kutuisarykõ maro. Typorohse mana Ritonõpo maro, Ritonõpo apotunuru wino.<pb/>


text:
Jezu ryhmatopõpyry poko ipohnohtoko rupopãpyra oehtohkõme. Jehnotokomo a tyhxirose ynororo. Yrome toanahtose eya. Penekehpyra roropa ynororo tõseanahtory poko. Naeroro epohnohtoko ipoko etaehpyra oehtohkõme enetuputyry poko, poremãpyra oehtohkõme roropa.


text:
Oorypyrykõ rumekary poko atatapoĩko sã matose. Yrome oetapara ro mã toto oorypyrykõ poremãkapory poko awahtao xine.


text:
Wenikehpyra ehtoko Ritonõpo omiry kurã poko. Tumũkurume oekarotorỹko Ritonõpo mana. Ynara ãko,<br/><t>“Aimo, jomipona exiko jetũ oriryhtao ya zomory zuaro oehtohme.</t><t>Poremãpyra roropa exiko opore turuse awahtao ya.<br/>


text:
<t>Ynara exiryke, opyno xine jexiryke jetunety ke ãkorehmatorỹko ase zae oehtohkõme.</t><t>Ypoenõme aehtyã pipohnõko sã roropa ase azahkuru toehse ahtao emero porehme,”<CL>ãko.


text:
Naeroro oryhmarykohtao, oetuarimarykohtao roropa eanahtotoko. Kumykõ ãmorepatorỹko mana zae oehtohkõme. Moro enetuputyryke oya xine eanahtotoko. Naeroro oetuarimatohkõ otuarõtanohtorỹko mana opyno xine nymyry Ritonõpo ehtoh poko, imũkurume oehtohkõ poko, enara. Typoenõ tuarimapõko jũkõ mana emero. Typoenõ nymyry amorepãko jũkõ mana, azahkuru toto ahtao, zae toto ehtohme.


text:
Naeroro ituarimapopyra awahtao xine Ritonõpo a azahkuru toehse awahtao xine, otarãme imũkurume nymyry pyra matose, anorymã sã rokẽ matose imepỹ mũkurume. Ritonõpo poenõme nymyry pyra matose.


text:
Kumykomo a, seropono a typipohse kuahtao xine toto zuno sexiatose. Mokaro motye kuhse Kumykõ kapuaono. Naeroro yronymyryme aomipona sehtone, jũme orihpyra kuehtohkõme.


text:
Kumykõ seropõkõ kutuarimanohpotone tuhke pyra jeimamyry, tõsenetupuhtoh poe rokene. Yrome kutuarimapotorỹko Ritonõpo mana kypyno xine toexiryke, zae kuhse kuehtohkõme tysaaro.


text:
Kumykomo a tutuarimanohpose kuahtao xine zomory zuaro kuehtohkõme tãkye pyra sã sytatose, emynyhmãko, jetũ exiryke. Yrome imeĩpo tymoise kyya xine ahtao torẽtyke pyra exĩko sytatose, kuetuarimatamitukõme, zae kuexirykõ poko tamorepase kuexirykõke.<pb/>


text:
Naeroro imehnõ ijamihtanohpotoko ropa, typoremãse toto ahtao. Jezu enetuputyry poko akorehmatoko toto zae rokẽ toto ehtohme ropa.


text:
Mame osemae ytoketõ osema kurã menekãko mana, topohmano. Mokaro sã zae rokẽ oehtohkõ poko ehtoko. Imehnomo a opoenopyrykohtao zae ehtoh poko rokẽ toh exĩko mana asã xine. Jamihme pyra exiketõ roropa Jezu enetuputyry poko opoenopyrykohtao zae rokẽ exĩko ropa mã toto, oenerykõke.<pb/>


text:
Imehnõ maro oxiehno pyra ehtoko. Toto pyno ehtoko emero porehme. Osenetupuhtoko kure oehtohkõ poko rokẽ oehtohkõme Ritonõpo maro. Ynara exiryke, tyyrypyrykõ poko exiketõ Kuesẽkõ maro exipyra, ekurehnõko mã toto.


text:
Tomeseke ehtoko Jezu poetory tomo, eramara ropa oehtohkõme Ritonõpo maro ehxĩpo. Toiro toeramase ropa ahtao itunety zoko sã exĩko mana. Itunety zoko sã ahtao morararo ahtãko mana. Ituro eperytãko roropa mana. Mame tuhkãkõ iirypyryme exĩko itunety zoko sã toehse mokyro exiryke.


text:
Tomeseke ehtoko imehnõ nohpo tõ poko osenetupuhpyra oehtohkõme. Awamekaro xine pyra ehtoko roropa Ritonõpo nekarohpyry poko. Ezau morara kynexine Ritonõpo omipona nymyry se hkopyra kynexine. Osemazuhme aenuruhpyryme toexiryke imehxo ehse, takorõ ruime. Yrome ime toehtoh turumekase ropa eya, tonahsẽ poko typenetase toexiryke. Mame zakorony imehxo toehse.


text:
Moromeĩpo toekurãkapory se ropa toehse repe tumy a. Yrome onukurãkapopyra tokurehse. Tynyrihpyry tyorõmary se toehse roropa repe. Tyxitase roropa ynororo repe. Yrome tynyrihpyry onytyorõmara kynekurehne.<pb/>


text:
Izyraeu tõ ehtopõpyry sã pyra tooehse matose Ritonõpo a. Toeporehkase mokaro taposẽ pona, ypy Xinai pona. Moro ypy po apoto tororo ãko kynexine. Orexĩto ke xinukutume toehse, ikohmamyhpyry samo, tyryry tykase konõto, enara.


text:
Panaikato kynexine rue samo. Aomiryje roropa kynexine. Moro omiry totase ahtao, “Ajohpãme sã Ritonõpo omiry etary se pyra ynanase,” tykase toto,


text:
Ritonõpo omiry etary zuno toehse toexirykõke. Ynara katopõpyry etaryke tyya xine zuno toehse toto, “Sero ypy pona oekykõ anaropopyra ehtoko. Ypy pona toytose toto ahtao, totapasẽme exĩko toh mana. Naeroro etapatoko toto, jesaryme sero exiryke,” katopõpyry etaryke tyya xine zuno toehse toto.


text:
Moeze roropa enaromỹke toehse moro omi etary ke tyya. Ynara tykase ynororo, “Tykytyky ãko ase, zuno jexiryke,” tykase ynororo.<pb/>


text:
Yrome amarokõ Ritonõpo maro õtururukohtao zuno pyra matose. Tyoro ypy pona toeporehkase sã matose, Xião pona, Ritonõpo pataka, Jerusarẽ kapuaõ pona. Moro pata esẽ orihpỹme exiketyme mana jũme. Moro patapõkõ imoihme mana Ritonõpo nenyohtyamo. Tõximõse toto otuhtoh konõto poko.


text:
Ritonõpo poenõ osemazuhme aenurutyã maro oximõnõko matose, tãkye exiketõ maro. Mokaro esety mã tymerose moero kapu ao. Ritonõpo maro toehse matose, kuapiakanekõ maro. Imaro tuhke inukurãkatyã zuzenu mana. Kure kuhse tyrise toto eya.


text:
Jezu a tooehse matose, omi kurã kasenato ekarone a. Kukurãkatamitukõ topehmase Jezu a tumunuru ke. Apeu etapatopõpyry poko osenetupuhnohtao emỹpory poko osenetupuhnõko sytatose. Yrome Jezu orihtopõpyry poko kuosenetuputyrykohtao tyoro osenetupuhnõko sytatose. Iirypyrymãkõ kurãkary poko osenetupuhnõko sytatose. Naeroro Jezu orihtopõpyry kure kuhse kyya xine mana.<pb/>


text:
Naeroro tomeseke ehtoko. Aomiry onetara exiketõ sã pyra ehtoko. Mokaro, Ritonõpo omihpyry ekarone onetara aehtyã sero nono po, osepynanohpyra tokurehse toto. Morara exiryke kymarokõ roropa mokaro saaro omõnõko sytatose apotoimo htaka, kapu ae ayhtohpyry omiry rumekaryhtao kyya xine.


text:
Tõturuse Ritonõpo ahtao sero nono tykytyky tykase. Yrome seromaroro ynara tykase ynororo, “Zomory sero nono rokẽ kara, kapu roropa tykytyky kamexipõko ase, toiro,” tykase.


text:
“Toiro,” karyke eya, ynara enetupuhnõko sytatose, senohne emero Ritonõpo nyrityã tykytyky ãko. Enahkãko mana. Morarame tykytyky kapỹ rokẽ exĩko mana.<pb/>


text:
Naeroro, “Kure mase,” sykatone Ritonõpo a. Tuisame kyritorỹko mana tymaro jũme. Inekarohpyry kyya xine enahpỹme mana. Naeroro Ritonõpo poko sehtone. “Kure mase,” sykatone eya. Aomipona sehtone, zuno sehtone roropa.


text:
Kure rokẽ katonõ tyritoko atapyĩkõ tao toto ahtao. Wenikehpyra ehtoko, toitoine imehnomo a Ritonõpo nenyohtyã toahmase tytapyĩkõ taka, tuaro pyra tahtao xine.


text:
Wenikehpyra ehtoko roropa Jezu poetory tõ poko ãpuruhpyry tao toto ahtao. Toto poko emynyhmatoko ãpuruhpyry tao oexirykõ samo. Etuarimaketõ poko emynyhmatoko roropa toto emynyhmatoh saaro. Toto pyno ehtoko.<pb/>


text:
Opytarykõ kure mana. Oniotarykõ kure roropa mana zae awahtao xine, tomeseke roropa awahtao xine imehnõ poko pyra oehtohkõme. Imehnõ poko exiketõ wãnohnõko Ritonõpo mana. Imehnõ pyxiã poko exiketõ roropa wãnohnõko mana.<pb/>


text:
Tineru poko penetara ehtoko. Tãkye ehtoko Ritonõpo nekarohpyry poko omõkomorykõme. Ynara tykase Ritonõpo, “Amaro xine exikehpyra ase. Jũme orumekara xine ase,” tykase.


text:
Naeroro oserehpyra sehtone. Ynara sykatone,<br/><t>“Jakorehmaneme Kuesẽkõ mana.</t><t>Naeroro oserehpyra ase.<br/><t>Yryhmananõ zuno pyra ase roropa.”<pb/>


text:
Wenikehpyra ehtoko ãmorepahpõkõ ekepyry poko. Ãmorepatone toto Ritonõpo omiry poko. Mokaro ehtopõpyry poko osenetupuhtoko, aorihtopõpyrykõ poko roropa. Jezu Kyrixtu enetupuhtopõpyry eya xine ipoenohtoko.


text:
Jezu Kyrixtu onetyorõmara mana. Pake aehtopõpyry saaro Jezu ehtoh mana seromaroro. Morara exikehpyra roropa mana. Naeroro onenetupuhkehpyra sehtone.


text:
Tomeseke ehtoko osenekunohpopyra oehtohkõme ajohpãkõ namorepatoh ke. Kypyno xine Ritonõpo exiryke kure kyritorỹko mana. Moro poko kuosenetuputyrykõ kure, orẽpyra kuehtohkõme kukurohtao xine. Yrome orẽpyra exipyra sehtone juteu tõ omihpyry poko, “Tõsẽ onõpyra ehtoko,” katopõpyã poko. Morohne omipona exiketõ toiparo rokẽ morohne omipona toehse toto.<pb/>


text:
Kyyrypyrykõ korokapotoh nae sytatose, Kyrixtu exixihmapotopõpyry. Yrome Moeze omihpyry poe Ritonõpo maro oturuketõ tyoro ikuhnõko mã toto tyyrypyrykõ korokatohme. Naeroro mokaro anakorehmara Jezu orihtopõpyry mana, onenetupuhpyra toto exiryke.


text:
Mokaro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ okyno munuru arosene rokẽ toto Ritonõpo maro oturutoh taka, esary kurã taka, ahno rypyry korokapotohme. Mame tynetapatyãkõ ekepyry arosene rokẽ toto pata myhtokoxi jahkatohme.


text:
Wewe pokona toxixihmapory se pyra kynexine repe, tounopyry se pyra roropa kynexine. Yrome poremãpyra kynexine. “Oty kara,” tykase toorikyry poko. Naeroro kyhxirorykõ zuno pyra sehtone, aomipona kuehtohkõme.


text:
Naeroro, “Kure mase Ritonõpo,” kakehpyra sehtone Ritonõpo a. Morara kary kyya xine Ritonõpo zamaro mana. Seromaroro okyno onetapara sytatose kynekarorykõme Ritonõpo a. “Kure mase,” ãko rokẽ sytatose, Jezu enetuputyryke kyya xine kypynanohnekõme. Kuesẽkõme roropa mana, enara.


text:
Kure rokẽ imehnõ tyritoko. Atakorehmatoko roropa. Morara kuexirykõ kynekarorykõme mana Ritonõpo a. Morara kuexirykõ jamaro mana.<pb/>


text:
Ritonõpo omiry poko ãmorepatõkõ omipona ehtoko. Imoitoko opyno xine toto exiryke Ritonõpo omi poe. Imeĩpo Ritonõpo a osekarõko mã toto toerohtopõpyrykõ poko. Toto omipona awahtao xine tãkye rokẽ erohnõko mã toto. Mãpyra onymoipyra awahtao xine erohnõko ro mã toh repe. Yrome atasamãko mã toto opoko xine. Mame otyme kure morara awahtao xine? Popyra ipunaka mana.<pb/>


text:
Oturukehpyra ehtoko Ritonõpo a yna poko. Tyyrypyhpyke pyra ynanase ynakurohtao. Kure ehtoh poko rokẽ yna exiry waro ynanase, zae ehtoh poko se rokẽ yna exiryke.


text:
Ynara ãko ase ajohpãme sã oya xine, “Oturutoko Ritonõpo a ypoko, axihxo jaropotohme eya oenese xine ropa.”<pb/>


text:
Ritonõpo a Kuesẽkõ Jezu tõsemãkapose ropa aorihxĩpo, Kuesẽkõme imehxo aehtohme, toorihse exiryke kymyakãkõme. Aorikyryke kukurãkatamitukõ topehmase eya, jũme Ritonõpo poenõme kuehtohkõme.


text:
Ritonõpo poe torẽtyke pyra sytatose. Eya kure oriporykõ se ase. Emero kurã ekaropory se ase oya xine emese kure oehtohkõme aomipona. Mame kukurohtao xine Ritonõpo penetatoh ripory se ase Jezu Kyrixtu a. “Kure Kyrixtu mana,” sykatone kokoro rokene, kakehpyra sehtone, enara.<pb/>


text:
Wekyry tomo, ynara ãko ase oya xine ajohpãme samo, penekehpyra ehtoko jomiry etary poko. Mytyhse pitiko ynymerohpyry mana. Moro tymerose ya ãkorehmatohkõme, tãkye oehtohkõme, enara.


text:
Zuaro oehtohkõ se ase wekyry Timoteu poko. Tutũtanohpose ropa ynororo ãpuruhpyry tae. Okynã pyra aepyryhtao ya, otarãme ymaro oenese ytõko mana.<pb/>


text:
Kure pãna matou? kary se ase ãmorepanekomo a. Emero Ritonõpo poetory tomo a roropa morara kary se ase. Jezu poetory tõ roropa, Itaria poe aehtyã, “Kure pãna matou?” kary se roropa mã toto.<pb/>


text:
Ywy ase Tiaku. Ritonõpo poetory ase. Kuesẽkõ, Jezu Kyrixtu poetoryme roropa ase. Ynymerohpyry moro onenerykõme. Juteu tõ matose. Jezu poetoryme roropa matose. Sapararahme exiketõ matose. Imehnõ patao exiketõ matose. “Kure pana matou repe?” kary se ase oya xine.<pb/>


text:
Morarame eanahtotoko ekurehpyra oehtohkõme, kure rokẽ oehtohkõme Ritonõpo a, iirypyryme pyra oehtohkõme roropa eya, “Toiro ise ro mase kure oehtohme nymyry ya,” kara Ritonõpo ehtohme kyya xine.


text:
Tuaro oexirykõ se awahtao xine, Ritonõpo omipona oehtohkõ poko ekaropotoko Ritonõpo a. Mame otuarõtanohtorỹko mana, ekaroporyhtao oya xine, kutuarõtanohnekõme aexiryke. Kynekaropohpyrykõ motyẽkãko roropa mana.


text:
Yrome ekaroporyhtao Ritonõpo a, ijamitunuru enetupuhtoko. “Tuaro jehtoh ekarõko ma otarãme Ritonõpo, nary rokene,” kara ehtoko. “Nary rokene,” karyhtao Ritonõpo poko, oty sã matou? Pohkane sã matose, tyryrykane a pohkane aroarory samo. Moro sã matose, “Nary rokene,” karyhtao oya xine.


text:
<sup>(7-8)</sup> Morara kananõ mã, “Zuaro pyra ase,” ãko toto, Ritonõpo omipona se pyra toexirykõke. Imehnõ omiry etaryhtao tyya xine, ityorõmãko toto. Mokaro sã awahtao xine Kuesẽkõ ãkorehmara xine mana ekurehnõko.


text:
Tymõkomoke pyra awahtao xine tãkye ehtoko. Ritonõpo nekarohpyry poko tãkye ehtoko. Imeĩpo imehxo oritorỹko Ritonõpo mana ipoenõme oexirykõke.


text:
Tymõkomokamo, atãkyematoko roropa tymõkomoke pyra tyripose Ritonõpo a awahtao xine. Ona ekuru ohpapyry sã tymõkomoke exiketõ orihnõko mana.


text:
Xixi jetũ toehse ahtao, otyro anorỹko onahpoty roropa anorỹko, ekuru ohpahnõko. Axĩ ona ekurũpyry ixihpyryme exĩko ropa. Moro saaro tymõkomoke exiketõ orihnõko mana, toto erokuruhtao ro.<pb/>


text:
Kuetuarimarykohtao poremãpyra sehtone. Poremãpyra kuahtao xine tãkye rokẽ sehtone. Mame kukuhtopõpyrykõ tõtyhkase ahtao, jũme orihpỹme kyritorỹko Ritonõpo mana, kuepehpyrykõme, poremãpyra toehse kuexirykõke. Kuesẽkõ maro exĩko sytatose, emero ise exiketõ maro. Morara tykase Ritonõpo exiryke tuaro sytatose.


text:
Oorypyrykomo a toporyse ropa awahtao xine, “Jukuhnõko mã Ritonõpo iirypyryme jehtohme,” kara ehtoko. Ritonõpo imehnõ onukuhsaromepyra mana iirypyryme aehtohme. Iirypyryme imehnõ onyripopyra roropa Ritonõpo mana, iirypyryme toto ehtohme.


text:
Oorypyrykõ poko openetarykohtao ipoko exĩko matose. Morarame rokẽ exĩko matose oorypyrykõ pokõme rokene. Mame oorypyrykõ poko oexirykõke rokẽ orihnõko matose. Ritonõpo maro pyra matose exĩko.<pb/>


text:
Emero kurãkõ Ritonõpo nekarohpyryme mana. Kure nymyry inekarohpyry kyya xine mana. Kapu ezuru Rihpõ mokyro. Inyrityã tyoro exĩko mana. Yrome etyorõmara mana. Kokoro rokẽ kurãkõ ekarõko mã kyya xine.


text:
Tõsenetupuhtopõpyryae ro tytyorõmapose sytatose eya typoenõme, aomiry kurã enetuputyryke kyya xine, imehxo kuehtohkõme, emero tynyrityã esẽme kuehtohkõme. Ajohpe pyra aomiry mana.<pb/>


text:
Morara exiryke jakorõ tomo, otato sehtone. Opyno xine ase. Axi hkopyra imehnõ sezuhtone, axĩ pyra roropa syekĩtatone. Moro waro matose.


text:
Kuatakirimarykohtao Ritonõpo omipona pyra exĩko sytatose. Zae Ritonõpo mana. Aosenetuputyry roropa zae mana. Yrome kymarokõ zae pyra sytatose tohne kuahtao xine. Naeroro atakirimara sehtone.


text:
Morara exiryke oorypyrykõ irumekatoko, ajoajohpe oexirykõ irumekatoko. Ynara kahtoko okurohtao xine, “Popyra ase yrome yyrypyry rumekary se ase. Ritonõpo omipona se ase,” kahtoko okurohtao xine. Mame okurãkatorỹko ropa mana aomiry tonetupuhse oya xine ahtao.<pb/>


text:
Ritonõpo omiry omipona ehtoko. Aomiry etaryhtao oya xine, otato ehtoko. Ynara karyhtao oya xine, “Ritonõpo poetoryme ase, aomiry etaryke ya,” karyhtao oya xine, osenekunohnõko rokẽ matose. Morara exiryke aomipona roropa ehtoko.


text:
Ritonõpo omiry etãko matose. Mame aomipona pyra awahtao xine, osene ae oseneketõ sã matose. Ynara exiryke, tõmytykõ osene ae enẽko toh repe.


text:
Yrome tõsenekehxĩpo xine axĩ tõmytykõ enetopõpyry poko wenikehnõko ropa toto. Mokaro sã mã otato pyra exiketomo. Ritonõpo omiry etaxĩpo axĩ wenikehnõko mã toto, tynysekeremahpyrykõ poko.


text:
Yrome Ritonõpo omiry kurã poko yronymyryme ãtamoreparykohtao, aomipona exĩko matose. Aomipona awahtao xine orẽpyra exĩko matose, oorypyrykõ poko pyra exĩko matose. Wenikehpyra roropa matose ãtamorepatopõpyrykõ poko. Aomipona rokẽ ipunaka exĩko matose. Morara awahtao xine Ritonõpo kure oritorỹko mana.<pb/>


text:
Omi rypyry onurumekara kuahtao xine toiparo rokẽ, Ritonõpo enetupuhnõko ase jesẽme, ãko sytatose. Omi xihpyry onurumekara kuahtao xine osenekunohnõko sytatose.


text:
Ynara rokẽ kure mana Kumykomo a, Ritonõpo a. Tumykãkara pyno, pytỹpo tõ etuarimaketõ pyno kuahtao xine, kyyrypyrykõ poko pyra kuahtao xine. Morara kuahtao xine, kure sytatose Ritonõpo a.<pb/>


text:
<sup>(1-3)</sup> Wekyry tomo, Jezu Kyrixtu Kuesẽkõ kurã enetupuhnanõme oexirykõke oximõnõko matose Ritonõpo omiry poko. Mame imepỹ oehnõko mana tymõkomoke exikety, tynamuruke exikety kurã ke, tomahtaõke roropa exikety, kure exikety ke. Mame mokyro porohkapõko matose kurã pona, epehtoh pona. Ime mokyro enetupuhnõko matose. Mame imehnõ roropa oehnõko mana tymõkomokãkara. Mame mokaro poko otara ãko matou? Otarãme toto onyporohkapopyra kurã pona matose. “Xikihme rokẽ ehtoko,” ãko matose eya xine. Otarãme nono pona rokẽ toto porohkapõko matose. Zae pyra matose morara awahtao xine. Imehnõ oxisã tyritoko, kure rokene.


text:
Imehnõ zupõ eneryke oya xine, “Popyra mokyro,” ãko matose. Ritonõpo a popyra matose ipunaka morara karyhtao oya xine.<pb/>


text:
Jakorõ tomo, otato ehtoko. Opoko xine jenupunaryke ynara ãko ase oya xine, tymõkomokãkara tymenekase Ritonõpo a tonetupuhtohme yronymyryme. Morara toto riryke tymõkomokã sã exĩko toh mana. Toto poko ynara tykase Ritonõpo, “Yse exiketõ rĩko ase tuisame Umũkuru maro,” tykase.


text:
Yrome tymõkomokãkara kure onyripyra matose. Oty katohme? Tymõkomoke exiketõ mã otuarimanohpotorỹko mana. Aarotorỹko roropa mã toto terekatu ẽpataka.


text:
Kure kuhse Jezu mana. Ipoetoryme kuekarotorỹko roropa imehnõ mana. Yrome mokaro Jezu poetory kerekeremãko mã toto.<pb/>


text:
Pake ynara tykase Ritonõpo tosẽkõme tonetupuhnanomo a, “Imehnõ pyno ehtoko osepyno oehtohkõ samo,” tykase. Morara tymerose Ritonõpo omiryme. Moro omipona awahtao xine kure kuhse matose.


text:
Yrome imehnõ zupõ eneryke oya xine, “Popyra mokyro,” ãko matose. Oty katohme? Morara awahtao xine popyra matose ipunaka Ritonõpo a. Iirypyryme ro matose Ritonõpo mã awãnohtorỹko mana tõmipona pyra oexirykõke.


text:
Ritonõpo omipona exisasaka awahtao xine popyra ro matose. Toiro aomipona pyra awahtao xine iirypyryme ro matose ipunaka.


text:
Ynara tykase Ritonõpo, “Imehnõ nohpo poko pyra ehtoko. Imehnõ orutua kõ poko pyra roropa ehtoko,” tykase Ritonõpo. Ynara tykase roropa ynororo, “Imepỹ onetapara ehtoko,” tykase. Morara exiryke imehnõ nohpo poko pyra awahtao xine, yrome imepỹ etaparyhtao roropa, iirypyryme ro matose. Ritonõpo omipona pyra.


text:
Morara exiryke zae rokẽ ehtoko õtururukõ poko, otytyko poko roropa, enara, tuaro oexirykõke. Aomipona pyra awahtao xine awãnohtorỹko mana, tõmipona pyra tokurehse oexirykõke. Aomipona awahtao xine orẽpyra exĩko matose, oorypyrykõ poko pyra exĩko matose.


text:
Imehnõ poko enupunara awahtao xine opoko xine enupunara roropa Ritonõpo exĩko mana. Yrome imehnõ poko oenupunarykohtao orẽpyra exĩko matose. Opoko xine enupunãko roropa Ritonõpo mana. Awãnohpopyra xine mana.<pb/>


text:
Wekyry tomo, ynara karyhtao imepyny a oya xine, “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” karyhtao, yrome imehnõ kure onyripyra ynororo ahtao, ajohpe rokẽ mana. Ritonõpo poetoryme exipyra ekurehnõko mana. Ekurãkapopyra mana Ritonõpo a.


text:
Mame ynara karyhtao eya, “Torẽtyke pyra ytoko. Oxiõtota. Otuhko,” ãko matose repe. Yrome tõsẽ onekaropyra, upo roropa onekaropyra. Otãtoke etuarimara exĩko nae? Etuarimãko ro.


text:
Morararo Ritonõpo enetuputyryhtao kyya xine, imehnõ rĩko kure sytatose. Kure imehnõ onyripyra kuahtao xine, ajohpe rokẽ, enetupuhnõko ase, ãko sytatose.<pb/>


text:
Imepỹ ynara ãko kyya xine mã repe, “Enetupuhnõko matose. Ywy kure imehnõ rĩko ase,” ãko mã kyya xine. Mokyro a ynara ãko ase, “Otãto imehnõ riryhtao kure onenetupuhpyra hma rorohpa? Popyra imehnõ riry oya eneryke tyya xine Jezu poetoryme pyra oekarõko mã toto. Yrome kure imehnõ riry ya eneryke tyya xine, ipoetoryme jenetupuhnõko mã toto,” ãko ase eya.


text:
Toiro Ritonõpo mana. Moro enetuputyryke oya xine Ritonõpo poetoryme osekarõko matose repe. Yrome joroko tõ roropa moro enetupuhnõko Ritonõpo exiry poko. Oserehnõko toto, ekurãkara tokurehse toexirykõke.


text:
Tuaro pyra roh matou? “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” karyhtao, yrome imehnõ onyripyra kure awahtao xine toiparo rokẽ, “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” ãko matose, tuaro pyra oexirykõke.


text:
Kytamurukõ Aparão poko ourutorỹko ase tuaro oehtohkõme. Iirypyry tykorokase Ritonõpo a, otato aexiryke. Tumũkuru tarose eya etapatohme repe tynekaroryme Ritonõpo a, aomipona toehtohme.


text:
Menetupuhtou? Ritonõpo omipona Aparão toehse. Tosẽme Ritonõpo tonetupuhse eya roropa. Morara exiryke, aomipona Aparão exiryke, tonetupuhse eya ipunaka. “Toiro ise ro ase kure oehtohme,” kara Ritonõpo eya.


text:
Zae Ritonõpo omihpyry, ynara katopõpyry, “Ritonõpo tonetupuhse Aparão a. Morara exiryke Ritonõpo enetuputyryke eya kurãme tonese eya,” tykase. Mame, “Jepeme Aparão mana,” tykase roropa Ritonõpo ipoko.


text:
Menetupuhtou? Kukurãkatorỹko Ritonõpo mana, tõmipona kuahtao xine, enetuputyryhtao kyya xine roropa.<pb/>


text:
Morararo Raape kynexine. Mokyro orutua kõ poko exikety kynexine. Yrome Ritonõpo enetuputyryke tyya, Jozue poetory tõ towomase eya tytapyĩ tao. Mame taropose ropa toto eya tyoro osemae, onetapara toto ehtohme. Morara exiryke kure mokyro tyrise ropa Ritonõpo a tõmipona toehse exiryke.<pb/>


text:
Tokoke sytatose repe, yrome tuzenuke pyra kuahtao xine orihnõko sytatose. Oty katohme pyra kuokokõ mana, tuzenuke pyra ahtao. Moro saaro Ritonõpo enetuputyryhtao kyya xine, yrome kure imehnõ onyripyra kuahtao xine. Toiparo rokẽ, “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” ãko sytatose. Osenekunohnõko rokẽ sytatose.<pb/>


text:
Jakorõ tomo, Jezu poetory tõ amorepananõ mã iirypyryme toehse ahtao, toto wãnohnõkohxo Ritonõpo mana. Naeroro tuhke pyra Jezu poetory amorepananõme ehtoko.


text:
Kymarokõ emero azahkuru sytatose. Toitoine rokẽ pyra. Kuomirykõ poko iirypyryme exĩko roropa sytatose. Kuomirykõ poko iirypyryme pyra kuahtao xine, kure rokẽ sytatose. Orẽpyra sytatose exĩko. Kyyrypyrykõ poko pyra roropa sytatose exĩko.


text:
Kawaru mytaka kurimene pitiko rĩko ahno, tõmipona xine kawaru ehtohme. Moro kurimene pitiko rokẽ repe. Yrome ike kawaru panahmãko mã toto, tõmipona xine toto ytotohme.


text:
Morararo wapu konõto. Mame tyryrykane konõto wapu arõko, yrome ãpuitoh pitiko ke wapu ãpuine ãpuĩko mana, tõmipona wapu ytotohme.


text:
Morohne sã kunurukõ mana, pitiko rokẽ repe. Yrome epoe tuhke kuomirykõ tũtãko mana. Tuhke roropa kuepyrypatohkõ tũtãko kunurukõ poe.<pb/>Enetoko ke apoto pitiko repe yrome emãnõko mana. Itu zahkãko mana. Wewe zahkãko roropa itamurume, kõme itu exiryke.


text:
Moro saaro kunurukõ pitiko repe. Yrome kunurukõ poe omi rypyry itamurume tũtãko mana. Mame omi xihpyry tũtaryhtao kunurukõ poe, kuosenetupuhtohkõ roropa iirypyryme exĩko mana. Apoto pokõ zatyry sã roropa omi xihpyry tũtaryhtao kunurukõ poe. Poetome ro kuahtao xine omi rypyry tũtapitõko mana kunurukõ poe. Zumo toehse kuahtao xine omi rypyry tũtãko ro mana kunurukõ poe. Apotoimo konõto oepyry sã kyzahkase xine, moro sã kuomirykõ mana.


text:
Mame onokyro erẽnanopyry waro sytatose zehno pyra toto ehtohme. Ituhtaõkomo nakuaõkõ roropa. Toto torẽnanohse ahno a zehno pyra toto ehtohme.


text:
“Kure mase Papa, yna esẽme mase,” ãko sytatose repe. Yrome kunurukõ ke ro imehnõ kerekeremãko sytatose, popyra. Tysaaro tyrise sytatose Ritonõpo a.


text:
<sup>(10-12)</sup> Tuna enatyry wino tuna kurã maro tuna itũ exikety oehpyra mana. Morararo tuna inehsãme exikety mã kure exipyra mana. Tyoro poe rokẽ kurã tũtãko mana. Morararo wikeira toperyme ro rokẽ eperytãko mana. Imepỹme eperytara mana, irimawame eperytara. Murukuhja roropa toperyme ro rokẽ eperytãko mana. Tyotyorõme eperytara mana. Kunurukõ toiro repe. Yrome ipoe asakoro tũtãko omi kurano, omi rypyry, enara. Jakorõ tomo, morara ahtao popyra mana.


text:
Metatou? Menetupuhtou? Tonetupuhse oya xine ahtao, kure imehnõ tyritoko. Imehnõ motye se pyra ehtoko roropa. Morara awahtao xine imehnõ ynara ãko opoko xine, “Tuaro mose nase,” ãko toto opoko xine.


text:
Yrome imehnõ zumoxike awahtao xine, imehnõ kure riry poko typenekehse awahtao xine, osepyno rokẽ awahtao xine roropa, popyra matose ipunaka. “Kure ase, imehnõ sã pyra,” kara ehtoko. Morara karyhtao oya xine ajohpe rokẽ matose, iirypyryme ro oexirykõke.


text:
Morara tuaro exiry Ritonõpo poe pyra mana. Seropõkõ poe rokẽ morara tuaro ehtoh mana. Morara awahtao xine, Ritonõpo zuzenu poe pyra tuaro matose. Joroko poe osenetupuhnõko rokẽ matose.


text:
Imehnõ zumoxike awahtao xine te, tuisamehxo oexirykõ se awahtao xine roropa, ajoajohpe itamurume exĩko matose iirypyryme ipunaka.


text:
Yrome Ritonõpo poe tuaro kuahtao xine osemazuhme kyyrypyrykõ se pyra exĩko sytatose. Morarame imehnõ poko enupunãko sytatose. Tomeseke roropa exĩko sytatose imehnõ maro, zae rokẽ toto ezuhnõko sytatose. Imehnõ pyno sytatose, imehnõ onyhxiropyra roropa sytatose. Kure rokẽ imehnõ rĩko sytatose roropa, osetyoro imehnõ onyripyra sytatose. Onekunohtõkõ sã pyra roropa sytatose.


text:
Tupito pona otyro puhturu tarykase ahtao kyya xine, otyrome ro emãnõko mana. Moro saaro oxiehno pyra exiketõ imehnõ amoreparyhtao, tuhkãkõ oxiehno pyra exĩko mana.<pb/>


text:
Oty pokoino oseosezuhnõko matou? Oty katoh epokõnohnõko roropa matohu? Openetatohkõ pokoino oxiehno matose. Ãmoreme xine roropa oxiehno matose.


text:
Mõkomo poko penetãko matose repe, yrome anapoipyra matose. Morara exiryke imehnõ etapary se exĩko matose, anapoipyra oekuretyrykõke. Imehnõ mõkomory se matose repe. Yrome anapoipyra matose ekurehnõko. Morara exiryke ehtomãko matose. Oseosezuhnõko rokẽ matose. Openetatohkõ anapoipyra matose ekurehnõko, Ritonõpo a onekaropopyra oexirykõke.


text:
Mame Ritonõpo a ekaroporyhtao oya xine anapoipyra ro matose, Ritonõpo omipona se pyra oexirykõke, openetatohkõ se rokẽ oexirykõke. Morara awahtao xine azahkuru matose.


text:
Tyniokõ kuroko orutua poko exiketõ sã matose, Ritonõpo kuroko oorypyrykõ poko oexirykõke. Tuaro pyra hmatohu? Ritonõpo se pyra exiketõ epeme awahtao xine, Ritonõpo epeme pyra matose. Morara exiryke iirypyrymãkõ penetatoh poko awahtao xine Ritonõpo epeme pyra exĩko matose.


text:
Ynara ãko Ritonõpo omiry kyya xine, “Ritonõpo nyrihpyryme sytatose. Yrome orẽpyra kypenetatohkõ poko sytatose,” ãko mã kyya xine Ritonõpo omiry. “Ajohpe,” kara ehtoko moro poko.


text:
Yrome Tuzenu ke kyjamihtanohtorỹko Ritonõpo mana kyyrypyrykõ poko penetara kuehtohkõme. Ynara tymerose sero poko Ritonõpo omiryme, “Imehnõ motye se exiketõ akorekehkãko Ritonõpo mana, yrome imehnõ motye se pyra exiketõ rokẽ poko enupunãko Ritonõpo mana,” ãko mã Ritonõpo omiry kyya xine.<pb/>


text:
Morara exiryke osekarotoko Ritonõpo a, “Ose ase jesẽme,” kahtoko eya, yrome joroko tamuru a ynara kahtoko, “Jesẽ kara mase. Morara exiryke ytoko taroino,” kahtoko eya. Morara kary etaryke tyya epãko joroko tamuru mana.


text:
Ritonõpo maro se oexirykõ se awahtao xine, amaro xine se roropa ynororo mana. Iirypyrymãkomo, oorypyrykõ irumekatoko, oorypyrykõ ikorokapotoko Ritonõpo a.


text:
Itamurume iirypyryme matose. Morara exiryke oxitatoko yronymyryme. Tãkye oorypyrykõ poko oehtohkõ irumekatoko Ritonõpo neneryme.


text:
“Papa, ywy ase popyra rokene, omipona exisaromepyra ase,” karyhtao kyya xine Ritonõpo a, tyrisenã sã kyritorỹko Ritonõpo mana, kueanokõ jamihtanohnõko roropa mana. Kuakorehmatorỹko roropa mana, tõmipona kuehtohkõme.<pb/>


text:
Jakorõ tomo, oxikerekeremara ehtoko. Ynara ãko Moeze nymerohpyry, “Imehnõ pyno ehtoko,” ãko mã kyya xine. Mame imehnõ kerekeremaryhtao oya xine, popyra Moeze nymerohpyry ekarõko matose, aomipona pyra oexirykõke. “Moeze nymerohpyry popyra,” kananõme rokẽ exĩko matose.


text:
Ritonõpo a tõmiry tymeropose tõmipona kuehtohkõme. Ynoro rokẽ kukurãkarykõ waro mana. Ynoro rokẽ kuenahkaporykõ waro roropa mana. Naeroro, “Mose xihpyryme mana Ritonõpo a,” kara ehtoko imehnõ poko. Ritonõpo rokẽ iirypyryme exiketõ waro mana, iirypyryme pyra exiketõ waro roropa mana. Naeroro imehnõ popyra onekaropyra ehtoko.<pb/>


text:
Etatoko pahne, ynara ãko matose otarãme opoe xine rokene, “Ytõko ynanase, mõtohne osepekahse. Toiro jeimamyry aropõko ynanase yna osepekatyry poko rokene, tineru apoitohme itamurume,” ãko matose. Morara kara ehtoko.


text:
Ynara exiryke, yrokokoro otaratyko kuehtohkõ onenetupuhpyra sytatose. Kuorikyrykõ onenetupuhpyra roropa sytatose. Akurũ sã sytatose. Pakeimo ke akurũ mana. Mame okynã pixo toehse ahtao akurũ osenepyra exĩko mana. Moro sã rokẽ sytatose, akurũ samo, axĩtao rokene.


text:
Ynara rokẽ kahtoko, “Jorikyry se pyra Ritonõpo ahtao rokẽ orihpopyra ase, ytoytõko mõtohne. Otyro poko erohnõko ase, ise Ritonõpo ahtao rokene,” kahtoko.


text:
Mãpyra, “Ime ase. Jamoreme rokẽ ase otyro poko, Ritonõpo poe pyra,” karyhtao oya xine, ãmoreme xine rokẽ epyrypãko matose. Morara kary popyra ipunaka mana.<pb/>


text:
Kure imehnõ riry waro awahtao xine, yrome kure toto onyripyra oekuretyrykohtao, iirypyryme matose Ritonõpo a.<pb/>


text:
Etatoko pahne, itamurume tymõkomoke exiketomo. Seromaroro tymõkomoke matose. Yrome tymõkomoke pyra exĩko ropa matose. Etuarimãko rokẽ matose. Naeroro oxitatoko, oetuarimarykõ oepyry poko.


text:
Omõkomorykõ mã tã pitiko rokẽ mana. Oupõkõ mã tã pitiko rokẽ mã roropa. Ouponỹpyrykõme exĩko mana, nuko panõ a tonahse exiryke.


text:
Otinerũkõ emero kuenitãko mana. Moro eneryke tyya xine ynara ãko imehnõ mana opoko xine, “To, osepyno rokẽ moxiã nah, omomỹke rukukuh ipunaka toh nae,” ãko toh mana opoko xine. Mame apoto nyahkahpyry sã samũ ãko matose oetuarimarykohtao. Seromaroro mõkomo tapoise oya xine ãpiakasasaka awahtao xine, yrome, “Ixihpyryme mase ya,” ãko mã Ritonõpo oya xine.


text:
Yrome opoetorykõ mã okerekerematorỹko mana, zae toerohtopõpyrykõ onepehmara oexirykõke. Otupikõ poko erohketõ xity etãko mã Ritonõpo, zae pyra topehmase toto oya xine exiryke. Kapu esẽ imehxo Ritonõpo mana, sero nono esẽme roropa mana.


text:
Openetarykõ poko rokẽ tytãhpopãse matose, ãtãkyemarykõ poko roropa oorypyrykõ poko. Okyno nahpãko ahno tupune toto ehtohme toto etapatohme tõsẽme. Mokaro sã matose, tymõkomoke toehse oexirykõke. Taroino etuarimãko matose apotoimo htao.


text:
Jakorõ tomo, penekehpyra ehtoko Kuesẽkõ eraximary poko. Aepyry ropa momohnõko matose. Tupito esã mã penekehpyra tỹkyryry epery eraximary poko. Konopo oepyry eraximãko mã toto otyro ẽxihtatohpo. Imeĩpo tuãtasehxo otyro ahtao konopo oehnõko ropa mana. Konopo oepyry eraximary poko penekehpyra roropa esã mana.


text:
Mokaro saaro penekehpyra ehtoko Kuesẽkõ oepyry ropa eraximary poko. Oeanokõ ijamihtanohtoko, okynã pyra Jezu oehtoh ropa exiryke.<pb/>


text:
Jakorõ tomo, ekerekeremara ehtoko. Imehnõ roropa onykerekeremara ehtoko, ohxiropyra xine Ritonõpo ehtohme. Etatoko pahne, kuapiakanekõ mã oehnõko mana, imehxo exikety. Oehsasaka mana. Ynororo rokẽ mã iirypyrymãkõ hxirõko mana.


text:
Jakorõ tomo, wenikehpyra ehtoko Ritonõpo poe pake urutõkõ poko. Tutuarimarykõ poko penekehpyra toto. Naeroro kutuarõtanohtorỹko toh mana, tysã xine kuehtohkõme.


text:
Tãkye rokẽ toh mana seromaroro, zae rokẽ Ritonõpo omipona toehse toexirykõke orihpyra ro tahtao xine. Toetuarimase toto itamurume Ritonõpo omipona toexirykõke. Yrome onurumekara toto. Morararo toehse Jo. Toetuarimaryhtao penekehpyra toehse ynororo, Ritonõpo a kure tyripory ropa eraximary poko. Imeĩpo kure Jo tyrise ropa Ritonõpo a tõseanahtose itamurume exiryke. Morara exiryke soseanahtotone ropa. Kypyno xine ipunaka Ritonõpo mana. Kuãnopyrykõ se pyra roropa mana.<pb/>


text:
Jakorõ tomo, ãmoreparykõ se ase. Ajoajohpe pyra ehtoko, “Ajoajohpe rokẽ moxiamo,” kara imehnõ ehtohme opoko xine. “Ytõko ase ãkorehmase,” tykase awahtao xine imehnomo a, õmihpyrykõ anamonohpyra ehtoko. Ytotoko. Morararo otyro poko ehtoko. Ekarory se pyra awahtao xine, “Ekarory se pyra ase,” kahtoko. Jũme rokẽ imehnõ zurutoko. “Ajoajohpe mokaro,” kara Ritonõpo ehtohme opoko xine, awãnohpyra xine aehtohme roropa.<pb/>


text:
Kurãkara nae ahtao roropa, Jezu poetory tõ ikohmatoko, tamuximehxo exiketomo, toto oturutohme Ritonõpo a ikurãkatohme ropa. Ikasery panõ ke zuhsuhmatoko roropa Kuesẽkõ omi poe.


text:
Mame toto oturutopõpyry poe ekurãkãko ropa kurãkara mana, Jezu enetuputyryke mokaro a. Kuesẽkõ mã mokyro kurãkãko ropa mana. Iirypyryme mokyro ahtao iirypyry korokãko roropa mana.


text:
Morara exiryke iirypyryme awahtao xine ekarotoko imehnõ netaryme, oorypyrykõ rumekatohme ropa oya xine, ikorokatohme roropa Ritonõpo a. Oturutoko Ritonõpo a imehnõ poko roropa okurãkatohkõme ropa. Mame aomipona exiketõ otururuhtao yronymyryme õmirykõ etãko Ritonõpo mana. Tyjamitunuru ekarõko oya xine mana tõmipona exiketõme oexirykõke.


text:
Eria kysã xine ahnome pake. Mame tõturuse ynororo yronymyryme Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo, “Konopo onenehpopyra exiko,” tykase. Mame tonehpokehse Ritonõpo a. Oseruao jeimamyry zokonaka konopo oehpyra toehse.


text:
Morarame tõturuse ropa konopo oehtohme ropa. Mame konopo tonehpose ropa Ritonõpo a aomi poe. Ona tukurãkase ropa. Otyro tõkehko tahtase ropa.<pb/>


text:
Jakorõ tomo, Ritonõpo omipona pyra aexihpyry ropa nae ahtao, mame mokyro akorehmaryhtao oya xine zae enetupuhtohme ropa eya, kure exĩko ropa mana.


text:
Oya xine mokyro enepyry ropahtao tyyrypyry rumekatohme ropa eya ikurãkãko ropa Ritonõpo mana, apotoimo htaka ytopyra aehtohme. Iirypyry korokãko roropa Ritonõpo mana. Mame imehnõ poko enupunaketõme nymyry matose exĩko, mokyro takorehmase oya xine exiryke. Enara.


text:
Ynymerohpyry moro onenerykõme. Ywy ase Peturu. Jezu Kyrixtu nymenekahpyryme ase omi kurã poko imehnõ amorepatohme. Ritonõpo nymenekatyãme matose, typoetoryme oehtohkõme. Tosake pyra exiketõ matose. Sapararahme exiketõ matose. Pata tõ pó matose Põtu po te, Karaxia po, Kapatoxia po, Azia po, Pitinia po, enara.


text:
Kumykõme Ritonõpo mana. Tymenekase matose eya kure rokẽ oehtohkõme iirypyryme pyra. Ritonõpo osenetupuhtopõpyryae ro tymenekase matose eya. “Ypoetory kurãme toto rĩko ase,” tykase Ritonõpo tyya rokene. “Umũkuru Jezu Kyrixtu omipona exĩko mã toto,” tykase. “Juzenu toto rypyry korokãko mana porehme Umũkuru munuru toekuãse exiryke,” tykase Ritonõpo tyya rokene.<pb/>Naeroro, “Papa kapuaono, kure rokẽ opoetory tõ tyriko. Torẽtyke pyra tyriko toto orẽpyrahxo toto ehtohme, imehnõ zuno pyra roropa toto ehtohme,” ãko ase opoko xine.<pb/>


text:
“Emero motye kure mase,” sykatone Ritonõpo a, Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu zumy a. Tumũkuru Jezu Kyrixtu tõsemãkapose ropa aorihxĩpo, kypyno xine toexiryke. Tyjamitunuru tokarose kyya xine tyrisenã sã kuosenetupuhtohkõ ehtohme. Naeroro isene kuexirykõ eraximãko sytatose jũme imaro kuehtohkõme.


text:
Tynekarory kurãkãko Ritonõpo mana kapu ao typoenõ kyryryme. Orihpyra kuexirykõ Ritonõpo nekaroryme mã kyya xine. Ritonõpo nekarory kurã motara mana, xihpyryme exipyra mana, enahpyra mana, enara.


text:
Tynekarory kyya xine kurãkãko Ritonõpo mana, tymaro jũme kuehtohkõme. Tonetupuhse oya xine exiryke oewomatorỹko Ritonõpo mana tyjamitunuru ke. Imeĩpo opynanopyrykõ enepõko mã Ritonõpo seropõkomo a, sero etyhpyrypo tymaro jũme kuehtohkõme.<pb/>


text:
Moro poko osenetupuhtoko tãkye oehtohkõme. Axĩtao rokẽ aporo taro emynyhmãko matose oetuarimarykõke. Toiro rokẽ pyra etuarimãko matose.


text:
Uuru se sytatose pitiko rokẽ pyra. Axĩtao rokẽ uuru repe, enahnõko. Mame uuru zahkãko mã ahno zemĩmehxo ehtohme. Moro saaro Jezu enetuputyry kyya xine, uuru motye kuhse kure mana Ritonõpo a. Naeroro uuru zahkary saaro otuarimanohpotorỹko Ritonõpo mana Jezu onenetupuhkehpyra oexirykõ waro toehtohme. Jezu poetoryme awahtao xine oetuarimarykohtao ro Jezu onurumekara matose. Onenetupuhkehpyra roropa matose. Mame Jezu onurumekara awahtao xine, “Kure mase ya,” ãko Ritonõpo oya xine mana. Kure oritorỹko roropa mana tymaro, Jezu Kyrixtu oepyry ropahtao. Jezu sã kure exĩko matose. Isã tuisame exĩko roropa matose.


text:
Jezu Kyrixtu onenepitopyra matose yrome ipyno matose. Onenepyra ro matose seromaroro yrome enetupuhnõko matose. Naeroro atãkyemãko matose ipunaka. Ãtãkyemarykõ kapuaõkõ tãkye exiry sã mana, ekuhpỹme sã mana tãkye kuhse oexirykõke.


text:
Tonetupuhse oya xine exiryke, Ritonõpo a typynanohse matose. Naeroro tãkye matose typynanohse oexirykõke Ritonõpo a.<pb/>


text:
Moro poko tõsenetupuhse pake urutõkomo, “Otãto ke seropõkõ pynanohnõko Ritonõpo nae?” tykase toto. Tõturupose roropa toto zuaro se toexirykõke. “Seropõkõ pynanohnõko Ritonõpo mana,” tykase toto Zuzenu poe.


text:
Kyrixtu zuzenu toto maro kynexine. Kyrixtu tõsekarose eya xine. “Ritonõpo nymenekahpyry etuarimãko mana,” tykase eya xine. “Mame toetuarimakehse tahtao emero motye tuisamehxo exĩko mana imehnõ neneryme,” tykase ynororo eya xine. Morara kary etaryke tyya xine, “Onoky poko Kyrixtu zuzenu morara ãko nae? Otarahtao etuarimãko nae?” tykase toto oseya rokene.


text:
Tutuarõtanohpose toto Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo eya xine, “Imeĩpo toorihse awahtao xine rokẽ ynymenekahpyry tuarimapõko mã toto,” tykase Ritonõpo tõmiry poko urutõkomo a. Tumũkuru poko turuse toto. Mame mokaro pakatokõ urutõkõ tõturuse Ritonõpo nekarohpyry poko. Seromaroro Ritonõpo zuzenu omi poe moro omi kurã tokarose oya xine ãmorepatõkomo a. Tuzenu jamitunuru tonehpose tyya kapu ae. Moro poko tuaro toexirykõ se Ritonõpo nenyohtyã roropa repe kapuaõkomo, zuaro toehtohkõme.<pb/>


text:
Morara exiryke ipakatyã sã ehtoko. Tuaro ehtoko. Tãkye rokẽ ehtoko Ritonõpo nekarory eraximary poko. Tynekarory kurã ekarõko kyya xine mana Jezu Kyrixtu oepyry ropahtao. Aepyry ropa eraximatoko. Imepỹ poko osenetupuhpyra ehtoko. Ipoko rokẽ osenetupuhtoko.


text:
Ritonõpo omipona ehtoko. Jezu waro pyra ro awahtao xine oorypyrykõ poko rokẽ mexiatose. Yrome seromaroro oorypyrykõ poko pyra ehtoko.


text:
Ritonõpo tyyrypyhpyke pyra ipunaka. Kure rokẽ ynororo. Eya toahmase matose tysã oehtohkõme. Naeroro kure rokẽ ehtoko emero poko awahtao xine. Tyrisenã sã õsenetupuhtohkõ tyripotoko. Omi xihpyry poko pyra ehtoko roropa.


text:
Ynara ãko Ritonõpo mana, “Kure rokẽ ase. Tyyrypyhpyke pyra ase ipunaka. Naeroro ysã ehtoko, oorypyrykõ poko pyra ehtoko,” ãko.<pb/>


text:
“Papa,” ãko matose, õtururukohtao Ritonõpo maro. Yrome seropõkõ apiakaneme ynororo. Zae kuepehmatorỹko mana kynyrihpyrykõ eneryke tyya. Zae exiketõ epehmãko mana zae toehtopõpyry epehpyry ke. Yrome tyyrypyry poko aexityã epehmãko etuarimatoh ke iirypyrykõ epehpyryme. Naeroro aomipona ehtoko sero nono po ro awahtao xine.


text:
Apitoryme awamekaro xine rokẽ mexiatose oorypyrykõ poko, atamurukõ ekepyã samo. Yrome topekahse matose Ritonõpo a oehtopõpyrykõ xihpyry rumekatohme oya xine. Tineru ke pyra topekahse matose, uuru tõkehko parata roropa, morohne ke pyra topekahse matose. Axĩtao rokẽ uuru tõkehko kure mana parata roropa.


text:
Yrome typyne exikety ke kuhse topekahse matose. Kyrixtu orihtopõpyry ke topekahse matose. Imunuru toekuãse. Moro uuru motye kuhse mana. Kaneru mũkuru kurã totapase kytamurukomo a tyyrypyrykõ korokapotohme Ritonõpo a. Kurãkõ rokẽ totapase eya xine. Kurãkõ kara onetapara toto. Moro saaro Kyrixtu kynorihne tyyrypyhpyke pyra aexihpyry ipunaka.


text:
Sero nono onyripyra ro tahtao Tumũkuru tymenekase Ritonõpo a seropõkõ pynanohneme. Yrome pake pyra Tumũkuru tonehpose rahkene. Jarao tonehpose eya okurãkatohkõme.


text:
Jezu Kyrixtu tõsemãkase ropa Ritonõpo a aorihxĩpo. Emero motye tuisamehxo tyrise roropa eya. Emero motye kure ynororo. Naeroro Ritonõpo enetupuhnõko matose yronymyryme. Tãkye roropa matose Ritonõpo eraximary poko.<pb/>


text:
Tykorokase matose Ritonõpo a aomiry kurã omipona toehse oexirykõke. Iirypyryme pyra matose. Imehnõ Jezu poetory pyno nymyry matose. Naeroro imehnõ pyno ehtoko yronymyryme, ajohpe rokẽ pyra.


text:
Apitoryme tonuruse amarokomo omykõ poenõme. Yrome omykõ seropõkõ orihnõko rokẽ mana. Orihnõko roropa matose. Yrome seromaroro Ritonõpo poenõme tonuruse ropa matose. Orihpỹme Ritonõpo mana jũmãme. Tonuruse ropa matose Ritonõpo poenõme aomiry enetuputyryke oya xine Ritonõpo omiry orihpỹme exiketyme sã mana. Jũme Ritonõpo orihpỹme mana. Naeroro aomiry enahpỹme mana.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Seropõkõ onahpoty sã mana.</t><t>Toto kure exiry ona ekuru sã roropa mana.<br/><t>Onahpoty orihnõko, ekuru ohpahnõko.<br/>


text:
<t>Yrome Ritonõpo omiry jũme mana enahpỹme.”<CL>Moro omi kurã Jezu Kyrixtu poko, ãmorepatopõpyrykomo.<pb/>


text:
Oorypyrykõ poko pyra ehtoko. Imehnõ zehno oexirykõ irumekatoko. Ajohpe pyra ehtoko. “Kure ehtoko ysamo,” kara ehtoko imehnomo a iirypyryme awahtao xine. Imehnõ zumoxike pyra ehtoko. Imehnõ onykerekeremara ehtoko.


text:
<sup>(2-3)</sup> Ynara ãko Ritonõpo omiry roropa, “Opyno xine Oesẽkõ mana. Moro waro matose toehse,” ãko. Naeroro Ritonõpo omiry se ehtoko poeto enurusenã samo, suhsu se poeto ehtoh samo, tuãtatohkõme. Iirypyryme pyra aomiry mana. Poeto ẽ typoenõ ohpãko zuãtatohme. Moro saaro aomiry kure kyritorỹko mana kukurohtao xine. Naeroro aomiry poko openetatoko kokoro rokene yronymyrymehxo Jezu enetupuhtohme oya xine, opynanohtohkõme Ritonõpo a roropa.


text:
Pake Kuesẽkõ tonetupuhse oya xine. Topu sã ynororo etyorõmara. Orihpỹme roropa mã ynororo jũme. Tapyi riryhtao ahno a topu ke topu menekãko mã toto. Toitoine topu pahnõko toto popyra exiryke eya xine. Moro topu sã, ahno nurumekahpyry sã Kuesẽkõ kynexine repe. “Popyra mana,” tykase iirypyrymãkõ ipoko repe. Yrome emero motye kure ynororo Ritonõpo a. Naeroro Ritonõpo nymenekahpyryme mana kypynanohnekõme.


text:
Jezu Kyrixtu enetuputyryhtao oya xine opyno xine Ritonõpo mana. Topu risẽ sã roropa matose jũme orihpỹme toehse oexirykõke Jezu Kyrixtu pokoino. Topu risẽ tapyi ahtao, moro sã tytapyĩme oritorỹko Ritonõpo mana, Tuzenu esaryme. Erohnõko matose Ritonõpo maro oturuketõ samo. Tukurãkase matose eya, iirypyryme pyra tyrise ropa matose eya. Erohnõko matose Ritonõpo omi poe. Ijamitunuru amaro xine mana. Onekarorykõ eya tãkye Ritonõpo rĩko, Jezu Kyrixtu enetuputyryke oya xine.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Mokyro ynymenekahpyry tapyi rinanõ topu menekary samo,</t><t>typyne exikety menekary samo,<br/>jamihme tapyi ritoh menekary sã roropa.<br/><t>Emero esẽme mokyro rĩko ase.</t><t>Emero motye tuisamehxo tyrĩko ase.<br/><t>Mokyro aropõko ase Xião patary panõ pona.</t><t>Morarame mokyro enetupuhnanõ mã atasamara mã toto.<br/>Tãkye rokẽ exĩko mã toto,”<CL>me tymerose.


text:
Jezu enetupuhnõko matose. Naeroro oya xine topu typyne exikety sã mana. Yrome onenetupuhpynomo a arypyra, ise pyra toexirykõke. Moro poko ynara tymerose Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Tapyi rinanomo a moro topu ipapyhpyry rokẽ kynexine, popyra exiryke eya xine.</t><t>Yrome moro topu kure exikety kynexine jamihme tapyi ritohme exiryke,”<CL>me tymerose.


text:
Ynara tymerose roropa Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Sero topu pona osetapãko toh mana tuhke.</t><t>Moro topu pokoino osetapãko mã toto,”<CL>me tymerose. Moro saaro emero esẽme Kyrixtu exĩko mana tuhkãkõ onenetupuhpyra ahtao ro. Osetapãko sã mã toto aomipona se pyra toexirykõke. Naeroro toto wãnohnõko Ritonõpo mana, tõsenetupuhtopõpyryae ro.<pb/>


text:
Yrome matose mokaro sã pyra. Ritonõpo nymenekatyãme matose. Tuisa konõto poetoryme matose, Ritonõpo maro oturuketõme sã roropa matose. Tukurãkase matose. Ritonõpo poenõme matose. Tymenekase matose, “Ritonõpo kure mana,” katohme imehnomo a, “Emero zuaro Ritonõpo mana,” katohme roropa imehnomo a. Tymenekase matose eya oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme, kure ehtoh poko rokẽ oehtohkõme tysaaro.


text:
Apitoryme Ritonõpo poetoryme pyra mexiatose, yrome seromaroro ipoetoryme matose. Apitoryme opyno xine Ritonõpo exiry waro pyra mexiatose. Yrome seromaroro opyno xine Ritonõpo exiry enetupuhnõko matose, typynanohse oexirykõke eya.<pb/>


text:
Wekyry tomo, opyno xine jexiryke ourutorỹko ase. Katonõme sã rokẽ matose sero nono po, tosakãkara samo. Naeroro oorypyrykõ poko penetara ehtoko. Ipoko pyra roropa ehtoko. Zehnotokõ maro atatapoiryhtao, tomeseke pyra ahtao osetapãko. Moro saaro oorypyrykõ poko openetarykohtao iirypyryme exĩko matose.


text:
Jezu waro pyra exiketõ okerekeremarykõ se ipunaka. “Tyyrypyrykõ poko ro Jezu enetupuhnanõ mana,” ãko mã toto ajohpe. Morara exiryke zae rokẽ ehtoko ipunaka. Morarame, kure oexirykõ eneryke tyya xine, “Zae matose,” ãko rokẽ mã toto. Ohxiropyra xine ekurehnõko toh mana. Morarame, “Emero motye kure mase Ritonõpo,” ãko mã toto, aepyry ropahtao.<pb/>


text:
Kuesẽkõ poenõme matose. Naeroro seropõkõ esẽkõ kowenu omipona ehtoko. Sero pata tamuru esẽ omipona ehtoko roropa Jezu onykerekeremara onenetupuhpynõ ehtohme.


text:
Kowenatu tõ omipona ehtoko roropa, Ritonõpo poe tymenekase toto oesẽkõme. Tosẽkomo a tonehpose toto iirypyrymãkõ wãnohtohme tyya xine, kure rokẽ zae exiketõ ritohme roropa tyya xine.


text:
Okerekeremarykõ se mã repe zae omi waro pyra exiketomo. Yrome zae rokẽ awahtao xine okerekeremasaromepyra mã toto. Morara exiryke zae ehtoh poko rokẽ oexirykõ se Ritonõpo mana.


text:
Tuisa poenõ tumykõ omi poe ytoytõko toto tamoreme xine. Toytotohkõ menekãko mã toto. Moro saaro Jezu enetuputyryhtao oya xine oytotohkõ menekãko matose onyrirykõ roropa menekãko matose. Yrome ynara kara ehtoko, “Ỹ jamoreme imenekãko ase,” kara ehtoko oorypyrykõ poko se awahtao xine. Oorypyrykõ poko penetara ehtoko. Omatome oorypyrykõ poko pyra ehtoko roropa. Ritonõpo penetatoh poko rokẽ ehtoko.


text:
Kure imehnõ aomirotoko. Imehnõ Jezu poetory pyno ehtoko, ãkorõkõme toexirykõke. Ritonõpo zuno ehtoko. Oesarykõ esẽ roropa kure rokẽ tyritoko.<pb/>


text:
Tosẽke awahtao xine, oesẽkõ omipona ehtoko. Aomipona ehtoko kure orirykohtao, popyra orirykohtao roropa. Opyno xine toto ahtao aomipona ehtoko, oryhmarykohtao roropa.


text:
Mame oryhmatorỹko imehnõ mana Ritonõpo omipona oexirykõke. Yrome oetuarimarykõ Ritonõpo poe exiry waro matose. Mame eanahtoryhtao oya xine kure oritorỹko Ritonõpo mana.


text:
Oryhmarykohtao oesẽkomo a popyra oehtopõpyry epehpyryme otyme kure oetuarimarykõ eanahtory oya xine nae? Arypyra. Moro poko kurã onekaropyra ekurehnõko Ritonõpo mana. Yrome kure rokẽ awahtao xine, oryhmarykõ eanahtoryhtao oya xine, tãkye exĩko Ritonõpo opoko xine mana. Kure oritorỹko roropa mana, kure tyriryke oya xine.


text:
Tymenekase matose Ritonõpo a oetuarimatohkõme roropa Kyrixtu sã oehtohkõme. Osemazuhme Kyrixtu toetuarimase omyakãkõme, okurãkatohkõme, apotoimo htaka ytopyra oehtohkõme. Toetuarimase ynororo iirypyryme pyra tahtao ro. Mame tymenekase matose Ritonõpo a isã oehtohkõme.


text:
Typoihtose tahtao onezuhpyra Jezu kynexine, onypoihtopyra roropa kynexine. Toetuarimaryhtao, “Oryhmatorỹko Ritonõpo mana oepehpyrykõme, jyryhmatoh epehpyryme,” kara ynororo kynexine. Ynara tykase rokẽ ynororo tyya rokene, “Ritonõpo jewomãko mana. Zae mokaro epehmãko mana inyritopõpyrykõ epehpyryme sero nono po,” tykase Jezu tyya rokene.


text:
Kyrixtu iirypyryme pyra, yrome kyyrypyrykõ tapoise sã eya toexixihmapose tahtao wewe pokona. Toorihse ynororo kyyrypyrykõ enahkapotohme. Toorihse tyjamitunuru ekarotohme kyya xine kyyrypyrykõ poko pyra kuehtohkõme. Toorihse ynororo zae kuehtohkõme Ritonõpo a. Tyyryhmase exiryke tukurãkase sytatose eya. Naeroro ẽsemãnõko ropa sytatose orihxĩpo.


text:
Kaneru sã mexiatose, itahtyã samo, zae ehtoh waro pyra oexirykõke. Yrome seromaroro tonese ropa sã matose, oesẽkomo a. Eya tonehse ropa matose onurumekara ropa oehtohkõme, opynanohnekõ maro rokẽ oytotohkõme.<pb/>


text:
Oururukõ se ase tynioke exiketomo. Oniokõ omipona ehtoko. Otarãme Ritonõpo omiry onenetupuhpynõme oniokõ mana. Yrome kure oehtohkõ eneryke tyya xine enetupuhnõko mã toto, toto onurupyra awahtao xine ro.


text:
Zae nymyry awahtao xine ynara ãko oniokõ tyya xine rokene, “Pake ajoajohpe toehtopõpyry sã pyra ypyty mana. Kure rokẽ mana, zae rokẽ roropa,” ãko mã toto. Jezu Kyrixtu enetuputyry se exĩko roropa mã toto.


text:
Õtonohtohkõ se hkopyra ehtoko õsenepotohkõme imehnomo a. Õsekurinarykõ poko emotyẽkara roropa ehtoko. Kasuru tõkehko upo typyne exikety amururu se hkopyra ehtoko.


text:
Oupõkõ kurã enahnõko mana. Uuru tõkehko axĩtao rokẽ mana. Jarao rokẽ kure oehtohkõ Ritonõpo zamaro pyra mana. Yrome zae ehtoh poko awahtao xine okurohtao xine Ritonõpo zamaro matose. Naeroro torẽtyke pyra ehtoko oũsetykõ kurãkary poko. Okurohtao xine kure ehtoko. Morara awahtao xine kure kuhse matose Ritonõpo a.


text:
Moro saaro nohpo kurã kynexine pake, Ritonõpo enetupuhnanomo. Ritonõpo nekarory kurã eraximãko roropa toh kynexine. Nohpo kuranory tõ kynexine tyniokõ omipona toexirykõke.


text:
Sara kynexine morararo. Tynio Aparão omipona kynexine. “Jesẽme mase,” tykase ynororo eya. Naeroro kure ehtoh poko awahtao xine, Sara sã exĩko matose imehnõ zuno pyra roropa awahtao xine.<pb/>


text:
Amarokõ roropa typye exiketomo, kure opyxiãkõ tyritoko. Ynara enetupuhtoko, jamihme hkopyra nohpo tõ mana. Naeroro opyxiãkõ pyno ehtoko. Ritonõpo nekarory apoiry sã oya xine, opyxiãkõ roropa inekarory apoĩko mã toto. Orihpỹme exĩko toh mana. Naeroro opyxiãkõ pyno ehtoko, poremãpyra oehtohkõme Ritonõpo maro õtururukõ poko.<pb/>


text:
Enahsasaka jomiry nase. Oxisã zae ehtoh poko osenetupuhtoko. Oximaro tãkye ehtoko. Imepỹ emynyhmaryhtao imaro emynyhmatoko. Imehnõ pyno ehtoko opyno xine roropa toto ehtohme, atakorõmãkõ samo. Imehnõ akorehmary se ehtoko. “Omotye xine ase, tuisamehxo,” kara ehtoko imehnomo a.


text:
“Kurã rokẽ ekarõko ase oya xine,” tykase Ritonõpo kyya xine tymenekase kuahtao xine. Naeroro oryhmananõkõ onyryhmara ehtoko. Popỹ ke pohnõ onepehmara ehtoko. Okerekeremananõkõ onykerekeremara ehtoko. Kurã ke rokẽ epehmatoko toto.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Sekese oehtohkõ se awahtao xine,</t><t>kure õtyrirykõ se awahtao xine,<br/>omi xihpyry poko pyra ehtoko.<br/><t>Ajohpe pyra ehtoko roropa.<br/>


text:
<t>Oorypyrykõ irumekatoko, kure rokẽ oehtohkõme.</t><t>Oseosezuhpyra ehtoko imehnõ maro.<br/><t>Tuaro ehtoko oxiehno pyra oehtohkõme.<br/>


text:
<t>Ynara exiryke, oenetorỹko Kuesẽkõ mana kure awahtao xine.</t><t>Õmirykõ etãko roropa mana imaro õtururukohtao.<br/><t>Yrome tyyrypyry poko exiketõ zehno mana,”<CL>me tymerose.<pb/>


text:
Otarãme ajoajohpãkõ oryhmatorỹko mã toto, kure rokẽ awahtao xine. Morara ahtao tãkye ro matose Ritonõpo poe. Ajoajohpãkõ zuno pyra ehtoko. Torẽtyke pyra ehtoko oryhmanekõ poko roropa.


text:
Yrome Kyrixtu zuno ehtoko okurohtao xine. Oesẽkõme enetupuhtoko. Aomipona ehtoko roropa. Mame ynara karyhtao imehnomo a oya xine, “Oty katoh Jezu enetupuhnõko mah?” karyhtao oya xine ehxiropyra ehtoko. Kure rokẽ ezuhtoko toto Kyrixtu enetuputyry poko oya xine, kure rokẽ toto ritohme oya xine.


text:
Tomeseke ehtoko zae ehtoh poko rokẽ oehtohkõme. Mame ohxirorykõ se imehnõ ahtao ekurehnõko rokẽ mã toto. “Kyrixtu poetory roropa tyyrypyrykõ poko mana,” kary se toh mã repe. Yrome zae ehtoh poko rokẽ awahtao xine ehxirõko rokẽ ohxironanõ mana. Mynyhme rokẽ exĩko mã toto.


text:
Kure oexirykõ poko oetuarimarykõ kure mana, oetuarimarykõ se Ritonõpo ahtao. Yrome oorypyrykõ epehpyryme oetuarimarykõ popyra mana.


text:
Kyrixtu orihtopõpyry poko osenetupuhtoko. Toorihse ynororo kymyakãkõme. Kynorihne kyyrypyrykõ korokatohme. Toiro rokẽ kynorihne orihzomopyra toehtohme. Kure exikety ynororo. Iirypyrymãkõ kurãkatohme, kynorihne Ritonõpo a kuarotohkõme. Zoko toxixihmase jehnotokomo a. Yrome tõsemãse ropa ynororo Tuzenu poe.


text:
Morarame toytose Zuzenu rokẽ etuarimatoh taka aorihtyã zuzenu amorepase omi kurã poko. Tapuruse mokaro zuzenu etuarimatoh tao.


text:
Ritonõpo omipona pyra tokurehse toh kynexine kanawa konõto riryhtao Noe a. Seropõkõ enahkapory se pyra Ritonõpo kynexine repe. Penekehpyra kynexine repe tõmipona toto eraximary poko. Yrome onenetupuhpyra toh kynexine. Tuhke pyra rokẽ, 8me rokẽ kanawa konõto aka tomõse toto. Mokaro 8me rokẽ typynanohse Ritonõpo a. Tanỹse toto tuna a.


text:
Moro tuna kuamorepatohkõme kynexine kuẽpurihkarykõ poko. Epypyra sytatose kuẽpurihkarykohtao. Osẽpurihkãko sytatose, typynanohse ywy Ritonõpo a, katohme imehnõ netaryme emero. Zae ase seromaroro Ritonõpo a, ãko sytatose, aomipona rokẽ ase taroino, ãko sytatose kuẽpurihkarykohtao, tõsemãse ropa Jezu Kyrixtu exiryke.


text:
Seromaroro Jezu Kyrixtu toytose ropa kapu aka. Ritonõpo maro mana tuisamehxo. Emero kapuaõkõ esẽme mana, tuisamehxo exiketõ esẽme roropa mana, jamihme exiketõ esẽme roropa mana.<pb/>


text:
Kyrixtu etuarimatopõpyry poko osenetupuhtoko. Toorihse ynororo kymyakãkõme. “Jetuarimary se pyra ase,” kara ynororo kynexine. Naeroro isã sehtone. Yna etuarimary se pyra ynanase, kara sehtone. Jezu etuarimatopõpyry poko kuosenetuputyrykohtao kyyrypyrykõ poko se hkopyra exĩko sytatose.


text:
Moinoro ãmoreme xine oorypyrykõ poko mexiatose. Taroino Ritonõpo omipona ehtoko, kokoro rokene. Oorypyrykõ poko penetara ehtoko.


text:
Apitoryme onenetupuhpynõ penetatoh poko mexiatosene. Oorypyrykõ xihpyry poko mexiatosene. Imehnõ nohpo poko mexiatose, etỹnõko roropa, nohpo ryhpopãkãko. Emotyẽkãko mexiatosene eukuru poko. Tyorõ poko roropa mexiatosene Ritonõpo myakãme.


text:
Yrome seromaroro onenetupuhpynõ osenuruhkãko mã opoko xine, imaro xine ytopyra oexirykõke. Toto penetatoh poko se pyra oexirykõke ozehno xine exĩko mã toto. Opoihtotorỹko mã toto.


text:
Yrome typoko xine osekarõko mã toto Ritonõpo a kurãkõ apiakatohpo. Seropõkõ epehmary waro Ritonõpo mana inyrihpyrykõ epehpyryme. Kurã ke rokẽ zae exiketõ epehmãko mana. Yrome azahkuru exiketõ aropõko mana etuarimatoh taka. Zae toto epehmãko mana orihpynỹpotomo, aorihtyamo, enara.


text:
Pakatokõ aorihtyã toorihse. Topehmase toto Ritonõpo a inyrihpyrykõ epehpyryme imehnõ emero epehmary samo. Omi kurã tokarose eya xine roropa orihpyra ro toto ahtao. Omi kurã tokarose eya xine Jezu poko isã aẽsemãtohkõme ropa aorihxĩpo xine, Ritonõpo maro toto ehtohme.<pb/>


text:
Sero nono enahsasaka mana. Naeroro eanahtotoko. Zae oehtohkõ poko rokẽ ehtoko. Tuaro ehtoko roropa, kure õtururukõ ehtohme Ritonõpo maro.


text:
Imehnõ pyno ehtoko yronymyryme. Imehnõ pyno oexirykõ kure kuhse Ritonõpo a. Imehnõ pyno awahtao xine iirypyrykõ poko wenikehnõko matose.


text:
Tynekarory kurã ekarõko Ritonõpo kyya xine mana. Tyotyoro inekarohpyry kyya xine mana. Tapoise kyya xine porehme. Naeroro penekehpyra sehtone Ritonõpo nekarory apoiry poko kyya xine imehnõ akorehmatohme.


text:
Imehnõ zururu waro awahtao xine, Ritonõpo omiry poko zurutoko toto. Imehnõ akorehmary waro awahtao xine, Ritonõpo jamitunuru ke toto akorehmatoko. Morara awahtao xine, “Kure mase Ritonõpo, emero motye kuhse,” ãko oenenanõkõ mana. “Kure Jezu Kyrixtu mana. Ipoetory tõ roropa kure,” ãko mã toto.<pb/>“Emero motye kure mase Jezu. Emero motye tuisamehxo mase,” sykatone Jezu Kyrixtu a kokoro rokene.<pb/>


text:
Wekyry tomo, opyno xine ase. Oetuarimarykõ itamurumehxo toehse ahtao torẽtyke pyra ehtoko. “Oty katohme etuarimãko hano, imehnõ etuarimara ahtao?” kara ehtoko oseya.


text:
Atakorõme matose toehse Kyrixtu maro, oetuarimarykõke. Naeroro atãkyematoko. Imeĩpo tuisamehxo toehtoh enepõko Kyrixtu kyya xine mana. Morara ahtao tãkye kuhse exĩko matose imaro.


text:
Opoihtotorỹko onenetupuhpynõ mana Kyrixtu poetoryme oexirykõke. Opoihtorykohtao eya xine tãkye ehtoko. Opoihtorykohtao osenetupuhtoko Ritonõpo zuzenu okurohtao xine exiry poko. Emero motye kure Ritonõpo zuzenu mana. Kukurohtao xine roropa mana. Moro poko osenetupuhtoko.


text:
Imehnõ onetapara ehtoko. Imehnõ mõkomory onematonanohpyra ehtoko. Imehnõ onyryhmara ehtoko. Imepỹ ehtoh poko pyra ehtoko. Morohne poko pyra awahtao xine, zae matose otuarimaporykohtao ro imehnomo a.


text:
Naeroro Kyrixtu poetoryme oexirykõ pokoino oetuarimarykohtao ehxiropyra ehtoko. “Kure mase Ritonõpo. Tãkye ynanase Kyrixtu poenõme yna exiryke yna etuarimaryhtao ro,” kahtoko Ritonõpo a.<pb/>


text:
Okynã pyra kuepehmatorỹko Ritonõpo mana kynyrihpyrykõ epehpyryme. Kurã ke zae exiketõ epehmãko mana zae toto ehtopõpyry epehpyryme. Yrome tõmipona pyra exiketõ tuarimapõko mana zae pyra toto ehtopõpyry epehpyryme. Osemazuhme typoetory tõ epehmãko mana. Naeroro kuetuarimarykõ motye kuhse tõmiry kurã onenetupuhpynõ tuarimapõko Ritonõpo mana.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Zae se exiketõ pynanopyry tupime ro mana.</t><t>Yrome Ritonõpo omipona pyra exiketõ pynanopyry tupime kuhse mana.<br/>Typynanopyrykõ poko ekurehnõko mã toto tyyrypyry poko exiketõ maro,”<CL>ãko Ritonõpo omiry.


text:
Naeroro oetuarimarykõ se Ritonõpo ahtao opynanohtorỹko roropa mana imeĩpo. Naeroro Kuesẽkõ opyno xine exiry enetupuhtoko. Zae ehtoko ipunaka. Tõmiry poko opyno xine toexiry poko wenikehpyra ynororo mana. Opyno xine exikehpyra mana.<pb/>


text:
Oururukõ se ase tamuximehxo exiketomo, Jezu poetory tõ pynanohneme oexirykõke. Ywy roropa asã xine tamuxime ase Jezu poetoryme. Kyrixtu etuarimatopõpyry poko imehnõ tuarõtanohneme ase tonese ya exiryke. Jenuru ke enene. Imeĩpo emero motye kure Kyrixtu ehtoh enepõko Ritonõpo mana imehnomo a emero. Morara ahtao kure Kyrixtu ehtoh enẽko ase roropa.


text:
Tymenekase matose Ritonõpo a typoenõ pyno oehtohkõme. Naeroro kaneru esã tokykõ pyno ehtoh sã Ritonõpo poetory pyno ehtoko. Yronymyryme toto pyno ehtoko, ỹme exiketõ samo. Mãsa rokẽ pyra toto pyno ehtoko, oerohtamitukõ apoitohme rokẽ pyra. Toto akorehmary se oexirykõke toto pyno ehtoko Ritonõpo omipona oehtohkõme.


text:
Ritonõpo poetory amorepaneme awahtao xine toto onynamotomara ehtoko. Zae rokẽ ehtoko, opoenohtohkõme eya xine.


text:
Kyrixtu Kuesẽkõ imehxo exiketyme mana. Kaneru pyno exikety sã kypyno xine mana. Aepyry ropahtao, inekarory kurã apoĩko matose. Tuisame oritorỹko roropa mana tymaro. Zae oepehmatorỹko roropa mana typoetory tõ pyno oehtohkõ epehpyryme. Seropõkõ tuisary parimã se mã toto, uuru risẽ se. Moro saaro Jezu nekarory kure oya xine mana, jũme mana enahpyra.<pb/>


text:
Morararo nuasemãkomo, tamuximehxo exiketõ Jezu poetoryme ahtao toto omipona ehtoko. Imehnõ motye se pyra ehtoko, ynara tymerose exiryke Ritonõpo omiryme, “Imehnõ motye se exiketõ akorekehkãko Ritonõpo mana. Yrome tuisame pyra toexiry waro exiketõ akorehmãko mana,” me tymerose.


text:
Naeroro imehnõ motye se pyra ehtoko. Emero motye tuisamehxo Ritonõpo mana. Aomipona se rokẽ ehtoko. Tuisame se hkopyra awahtao xine, ise tahtao tuisame oritorỹko mana.


text:
Torẽtyke awahtao xine ynara kahtoko Ritonõpo a, “Papa kapuaono, kuakorehmako, torẽtyke pyra jehtohme,” kahtoko eya. Mame ãkorehmatorỹko mana opyno xine toexiryke.<pb/>


text:
Tuaro ehtoko, tomeseke roropa ehtoko. Kaikuxi tamuru ytoytory sã ahno esekase, mokyro sã joroko tamuru ytoytõko mana Jezu enetuputyry kyya xine enahkase. Naeroro tuaro sehtone penekehpyra kuehtohkõme Jezu enetuputyry poko.


text:
Joroko tamuru omipona pyra ehtoko. “Arypyra, õmiry etary se pyra ase,” kahtoko eya kokoro rokene. Penekehpyra ehtoko Jezu Kyrixtu enetuputyry poko oya xine. Imehnõ Jezu poetory tõ mã tuhke pata tõ po etuarimãko roropa toto asã xine. Zuaro matose.


text:
Axĩtao rokẽ aporo etuarimãko matose. Yrome imehnõ motye kypyno xine Ritonõpo mana. Tymenekase matose eya tysã oehtohkõme kure rokene, Tumũkuru Kyrixtu maro. Kokoro rokẽ oorypyrykõ korokãko ynororo, tyrisenã sã oehtohkõme. Ãkorehmatorỹko mana penekehpyra oehtohkõme Jezu Kyrixtu enetuputyry poko oya xine. Orẽpyra oritorỹko mana. Morarame emero motye kure toexiry eneporyhtao tysã oritorỹko roropa mana. Jũme kure ynororo.


text:
Emero esẽme exĩko ynororo jũme. Emero patapõkõ aomipona exĩko. Naeroro, “Kure mase,” kakehpyra sehtone eya.<pb/>


text:
Ynymerohpyry moro, pitiko rokẽ repe, onenerykõme. Ynymerohpyry aropõko ase Xira a. Jakorõme ynororo ya. Moro ynymerohpyry ke ãkorehmarykõ se ase. Kypyno xine Ritonõpo ehtoh poko otuarõtanohporykõ se ase roropa. Ajohpe pyra mana. Zae rokẽ ynororo. Naeroro poremãpyra ehtoko. Aomipona ehtoko.<pb/>


text:
Jezu poetory tõ Papironiapõkõ asã xine mã toto, tymenekase toto Ritonõpo a. “Kure pãna matou?” kary se mã toto oya xine. Maku morara kary se roropa mana. Umũkurume sã mana.


text:
Oseahmatoko osepyno oexirykõ waro emero ehtohme.<pb/>Torẽtyke pyra oriporykõ se ase Ritonõpo a. “Papa, torẽtyke pyra opoetory tõ tyriko,” ãko ase opoko xine, Kyrixtu poetoryme oexirykõke. Enara.


text:
Ynymerohpyry moro onenerykõme. Ywy ase Ximão Peturu, Jezu Kyrixtu poetory. Ritonõpo nymenekahpyryme ase, typoko imehnõ amorepatohme.<pb/>Jezu Kyrixtu enetupuhnanõme matose. Kypynanohnekõme Jezu Kyrixtu mana. Kure Ritonõpo ehtoh sã kure Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu mana. Ipoe menetuputyatose enetuputyry sã yna a. Jezu enetuputyryhtao kyya xine tymõkomoke kurã ke exiketõ sã sytatose.<pb/>


text:
Ritonõpo omipona matose. Kuesẽkõ Jezu omipona roropa matose. Naeroro, “Papa kapuaono, kure opoetory tõ tyriko. Torẽtyke pyra tyriko toto roropa,” ãko ase Ritonõpo a opoko xine.<pb/>


text:
Tymenekase sytatose Ritonõpo a tysã kure kuehtohkõme. Tyjamitunuru tokarose kyya xine tõmipona kuehtohkõme, kure kuehtohkõme. Tymenekase sytatose eya, tymaro tuisame kuehtohkõme. Kymenekahpõ waro kuexirykõke aomipona sytatose.


text:
Morara exiryke tynekarory kurã tokarose kyya xine tõmihpyryae ro, kyyrypyrykõ xihpyry poko pyra kuehtohkõme. Onenetupuhpynõ sã pyra kuehtohkõme tynekarory kurã tokarose kyya xine, ipenetatoh sã pyra kuosenetupuhtohkõ ehtohme, Ritonõpo osenetuputoh sã rokẽ kuosenetupuhtohkõ ehtohme.


text:
Morara exiryke Jezu enetuputyryke oya xine yronymyryme ehtoko kure ehtoh poko roropa. Mame kure ehtoh poko awahtao xine atakorehmatoko, Ritonõpo nyriry waro oehtohkõme, aomiry waro roropa oehtohkõme.


text:
Mame Ritonõpo nyriry waro awahtao xine aomiry waro roropa awahtao xine, oorypyrykõ poko penetara ehtoko. Penekehpyra ehtoko Jezu poko, ohtomarykohtao ro imehnomo a. Morarame penekehpyra awahtao xine Jezu enetuputyry poko Ritonõpo osenetupuhtoh sã osenetupuhtoko.


text:
Mame Ritonõpo osenetupuhtoh sã õsenetupuhtohkõ ahtao imehnõ Jezu poetory pyno ehtoko roropa. Imehnõ Jezu poetory pyno awahtao xine imehnõ pyno ehtoko roropa.


text:
Morara ehtoko. Mame morara awahtao xine, ynara ãko oenenanõkõ mana, “Zae mã toto Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu enetuputyryke eya xine,” ãko mã toto. “Pake toehtopõpyrykõ sã pyra mã toto Jezu enetuputyryke eya xine,” ãko roropa mã toto opoko xine.


text:
Yrome moro omipona pyra awahtao xine, mya osenuhmara exikety sã matose. Tonurẽkara sã roropa matose. Oorypyhpyrykõ kurikatopõpyry poko Ritonõpo a oweniketyatose ropa.<pb/>


text:
Naeroro jakorõ tomo, yronymyrymehxo Ritonõpo omipona ehtoko. Yronymyrymehxo ipenetatoh poko ehtoko. Ritonõpo a tymenekase matose jũme typoetoryme oehtohkõme. Naeroro yronymyryme awahtao xine aomipona jũme onurumekara matose.


text:
Morarame Ritonõpo omipona oexirykõke, “Ymaro ehtoko,” ãko Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu oya xine mana. “Jũme tuisame exĩko matose ymaro,” ãko mana. “Kure ya mana tuisame oexirykõ ymaro,” ãko oya xine kypynanohnekõ mana.<pb/>


text:
Pake pitiko omi kurã waro toehse matose. Zae moro omi ehtoh enetupuhnõko matose. Yrome moro omi kurã poko oturukehpyra ase oya xine wenikehpyra oehtohkõme. Moro omi onurumekara ehtoko.


text:
Naeroro penekehpyra ase morohne merory poko pape pokona wenikehpyra oehtohkõme jũme, toorihse jahtao ro.<pb/>“Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu oehnõko ropa mana,” asene oya xine. “Tyjamitunuru enepõko mana emero neneryme,” asene.<pb/>


text:
Imehnõ omihpyry etaryke pyra Jezu Kyrixtu Kuesẽkõ oepyry ropa poko otuarõtanohpõko ynanase, tuisamehxo aepyry poko roropa. Yna enuru ke imehxo aexiry ynanenease.


text:
Moroto ynanexiase tuisamehxo ynororo tyrise ahtao Ritonõpo a, Kumykomo a. Omi ynanetase kaino, imehxo exikety omiryme. Ynara nase Tumũkuru a ynanetaryme, “Umũkuru kurã mase. Yzamaro kuhse mase,” nase ynanetaryme.


text:
Apitoryme Ritonõpo poe urutõkõ ekepyã omihpyry tonetupuhse yna a. Morarame Ritonõpo omiry etaryke yna a kaino itamurumehxo tonetupuhse yna a. Etatoko pahne, Ritonõpo poe urutõkõ omihpyry poko wenikehpyra ehtoko. Nãparina sã aomihpyrykõ mana. Nãparina saereh ãko xinukutume ahtao ẽmepyry pona. Ẽmehsasaka ahtao Maparukawa enẽko sytatose. Moro saaro Jezu Kyrixtu oehnõko ropa mana. Mokyro omihpyry kutuarõtanohtorỹko mana Kuesẽkõ oehtãne. Naeroro aepyry ropa imomohtoko. Tooehse ynororo ahtao emero motye imehxo aexiry enẽko matose.


text:
Typoe xine pyra urutõkõ tõturuse. Ritonõpo zuzenu poe kynoturune toto. Ritonõpo nekarohpyry tokarose eya xine imehnõ netaryme.<pb/>


text:
Pake urutõkõ ajohpãkõ toeporehkase juteu tõ rãnaka. Ritonõpo omiry poko amorepatõme tõsekarose toh repe. Ajohpe rokẽ toh kynexine. Mokaro saaro ajohpãkõ eporehkãko mana oesaka xine. Ãmorepatorỹko toh mã repe azahkuru rokene, ohtomapotohkõme rokene. Kuesẽkõ omiry se exiketõ enekunohnõko mã toto. Tosẽkõ Jezu enetuputyry se pyra exĩko mã toto. Naeroro topohme etuarimatoh taka toto aropõko Ritonõpo mana jũme toto etuarimatohme.


text:
Morara ahtao ro tuhkãkõ mokaro poenohnõko mana. Tamoreme xine tyyrypyrykõ poko exĩko mã toto. Mokaro ehtoh eneryke tyya xine, ynara ãko mã toto, “Jezu enetuputyry zae pyra mana. Jezu poetory roropa tyyrypyry poko mã toto onenetupuhpynõ samo,” ãko mã toto, ajohpe rokene.


text:
Tineru peneryke tyya xine tamoreme xine tõmihpyrykõ ekarõko mã toto. Ajohpe ãmorepatorỹko mã toto. “Iirypyryme mã toto ya,” tykase Ritonõpo pake mokaro poko. Toto enẽko Ritonõpo mana. Tuaro mana. Emero enẽko mana. Naeroro toto aropõko mana etuarimatoh taka.<pb/>


text:
Tynenyohtyã kapu ae iirypyryme toehse ahtao toto onypynanohpyra Ritonõpo kynekurehne. Tomase rokẽ toto eya etuarimatoh taka. Moroto tapuruse toh mana, keti ke sã tymyhse toto xinukutumao. Imeĩpo seropõkõ epehmãko Ritonõpo mana. Kurã ekarõko mana tõmipona exiketomo a. Yrome tõmipona pyra exiketõ tuarimapõko mana. Moro eraximãko mã toto.


text:
Pakatokõ roropa iirypyryme toehse ahtao toto onypynanohpyra Ritonõpo tokurehse. Tuãnohse toto eya. Konopo konõto tonehpose eya seropõkõ nerymapotohme, iirypyrymãkõ nerymapotohme. Noe tõ rokẽ typynanohse eya. Zae ehtoh poko imehnõ amorepaneme Noe kynexine. “Oorypyrykõ irumekatoko, okurãkatohkõme Ritonõpo a,” tykase ynororo repe. Noe maro 8mãkõ rokẽ typynanohse Ritonõpo a.


text:
Morararo Sotomapõkõ kynexine. “Iirypyryme matose,” kase Ritonõpo Sotomapõkomo a, Komorapõkomo a roropa. Apoto ke tonahkapose toto eya. Tyahkapose toto, zuaro imehnõ iirypyrymãkõ ehtohme, “Amarokõ roropa enahkapõko ase,” katohme tyyrypyry rumekary se pyra exiketomo a.


text:
Ro rokẽ typynanohse. Sotoma poe tarose eya orihpyra ehtohme. Zae Ro kynexine Ritonõpo a. Toemynyhmase itamurume ynororo morotõkõ rypyry xihpyry eneryke tyya.


text:
Mokyro kure kynexine. Typenekehse ynororo morotõkõ rypyry eneryke tyya. Kokoro rokẽ toto eneryke tyya toto omiry xihpyry etaryke roropa tyya samũ tykase tukurohtao.


text:
Typoetory tõ pynanopyry waro Kuesẽkõ mana etuarimara toto ehtohme. Yrome iirypyrymãkõ tuarimapõko mana. Toto onuãnohkehpyra mana toto ehtopõpyry epehpyryme kurãkõ apiakatohpo.


text:
Itamurumehxo mokaro tuarimapõko mana, tamoreme xine tyyrypyrykõ xihpyry poko exiketomo, tõmipona se pyra exiketomo, enara.<pb/>Mokaro azahkuru imehnõ amorepatõkomo. Ihximyra mã toto tyyrypyrykõ poko toehtohkõ poko. Imehnõ motye kure osekarõko mã toto. Ritonõpo poe omi kurã ekaronanõ zuno pyra mã toto. Toto zehno rokẽ mã toto.


text:
Mokaro motye Ritonõpo nenyohtyã mana. Orẽpyrahxo mã toto. Mokaro motye zuarohxo roropa mã toto. Yrome imehnõ onyhxiropyra mã toto Ritonõpo netaryme. “Popyra rokẽ mokaro kahpyry yna a,” kara mã toto. Toto onypoihtopyra roropa mã toto.


text:
Onokyro nae tuosẽme, tõsẽme. Mokaro sã mã mokaro zae pyra imehnõ amorepananomo. Ikuremahnõ sã ytoytõko mã toto. Emero rokẽ poihtõko mã toto onenetupuhpyra toexirykõke, tysã xine pyra exiryke. Onokyro etapary sã toto enahkapõko Ritonõpo mana.


text:
Imehnõ ryhmatamitume etuarimãko mã toto. Toto tuarimapõko Ritonõpo mana. Jarao typenetatohkõ xihpyry poko toto. Atãkyemãko mã toto tyyrypyrykõ poko rokene. Ehxiropyra mã toto tyyrypyrykõ poko tahtao xine imehnõ neneryme. Jezu orihtopõpyry poko enetupuhtoh poko õtukurukohtao, amaro xine otuhnõko mã toto toiparo rokene, tyyrypyrykõ poko tãtãkyemarykõke. Imehnõ enekunohnõko rokẽ mã toto kure tõsekarorykõke eya xine.


text:
Nohpo tõ eneryhtao tyya xine ipoko xine penetãko mã toto. Penekehpyra mã toto tyyrypyrykõ xihpyry poko. Mãsa rokẽ Jezu enetupuhnanõ enekunohnõko mã toto. Tyamene se xine rokẽ mã toto. “Otuarimapotorỹko ase,” ãko Ritonõpo mã eya xine. Otonẽsaromepyra mã toto. Etuarimãko mã toto.


text:
Osema rumekananõ tahnõko mana. Moro saaro mokaro zae ehtoh poko typenekehse mã toto. Zae ehtoh turumekase eya xine. Naeroro tytahse sã mã toto. Zae ehtoh waro pyra toehse ropa mã toto. Paraão ehtopõpyry sã toehse toto, Peo mũkuru ehtopõpyry samo. Tineru poko typenetase ynororo. Naeroro iirypyryme toehse ynororo tineru apoitohme tyya tyyrypyry epehpyryme.


text:
Yrome Ritonõpo poe jumẽtu a turuse ynororo, Ritonõpo omipona pyra exiryke. “Ritonõpo omipona exiko,” tykase jumẽtu tosemy a, aomiryae tosẽ zurũko. Iirypyry xihpyry rumekapory se ropa Ritonõpo kynexine urutonõpo a repe.<pb/>


text:
Mokaro mã azahkuru imehnõ amorepananõ iporiry eutahpyry sã mã toto. Akurũ sã roropa tyryrykane a tarose ahtao. Toiparo rokẽ konopo eraximary sã toiparo rokẽ zae omi exiry momohnõko matose ewino xine popyra rokẽ toto exiryke. Osa menekãko Ritonõpo mana toto esaryme xinukutumã konõto ao.


text:
Azahkuru ourutorỹko mã toto tuisamehxo se toexirykõke tyrowotase toexirykõke roropa. “Kure ynanase Ritonõpo a yna rypyry poko tãkye yna ahtao ro, nohpo tõ poko yna ahtao roropa,” ãko toto ajohpe rokene. Morara karyke imehnõ enekunohnõko mã toto. Mãsa rokẽ tyyrypyrykõ rumekary se exiketõ enekunohnõko mã toto, tyyrypyrykõ poko ropa toto ehtohme, pake toehtopõpyrykõ saaro.


text:
“Emero rokẽ ehtoh kure. Kypenetatoh poko kuexirykõ kure roropa. Kypynanohtorỹko Ritonõpo mana,” ãko toh mã repe. Ajohpe mã toto. Yrome zae ehtoh waro pyra mã toto. Zae ehtoh se kuahtao xine zae ehtoh poko rokẽ sytatose exĩko. Yrome kyyrypyrykõ se kuahtao xine, kyyrypyrykõ poko exĩko sytatose. Naeroro zae ehtoh waro pyra mokaro mana tyyrypyrykõ se toexirykõke.


text:
Toitoine tyyrypyrykõ rumekãko mã toto. Jezu zehno exiketõ penetatoh rumekãko roropa toto kuesẽkõ Jezu Kyrixtu omipona toehtohkõme. Kypynanohnekõ enetupuhnõko mã toto. Moromeĩpo aomiry kurã rumekãko ropa mã toto. Mame tyyrypyrykõ poko toehse ropa toto ahtao pake toehtopõpyrykõ saaro, onenetupuhpynõ sã exĩko ropa mã toto. Itamurumehxo etuarimãko mã toto pake toehtopõpyrykõ motye. Onenetupuhpyra toehtopõpyrykõ motye etuarimãko mã toto.


text:
Zae omi waro pyra ahtao, pitiko rokẽ etuarimary toto tynyrihpyrykõ epehpyryme, toorihse tahtao xine, zuaro pyra exiryke repe. Yrome omi kurã waro toehse mokaro, totase eya xine exiryke. Axĩtao rokẽ Ritonõpo omipona toehse toto. Mame turumekase ropa eya xine. Turumekase ropa exiryke itamurume toto wãnohnõko Ritonõpo mana toorihse toto ahtao. Tõmipona pyra toehse toto exiryke toto wãnohnõko Ritonõpo mana.


text:
Ynara ãko sytatose, “Tonarutatopõpyry pona eramãko ropa mã kaikuxi,” ãko. Ynara roropa, “Tukurikase ahtao xikuromãka omõnõko ropa poinokoimo,” ãko. Morararo mokaro zae omi rumekahpõkomo mokaro sã mã toto, kaikuxi samo, poinokoimo samo, enara.<pb/>


text:
Wekyry tomo, ynymerohpyry akorõ moro onenerykõme. Asakororo tymerose ya zae ehtoh poko õsenetupuhtohkõme oya xine, wenikehpyra roropa oehtohkõme, Jezu Kyrixtu oepyry ropa poko.


text:
Pake Ritonõpo poe urutõkõ tõturuse Kuesẽkõ oepyry ropa poko. Zae aexityã kynexine Ritonõpo poe. Toto omihpyry poko osenetupuhtoko. Seromaroro Kuesẽkõ nymenekatyamo a roropa tõmiry tokarose kyya xine, kypynanohnekõ nymenekatyamo a.


text:
Toto omihpyry poko roropa wenikehpyra ehtoko. Sero etyhpyry po iirypyrymãkõ eporehkãko, tyyrypyrykõ poko penetary poko rokẽ exiketomo. Opoihtotorỹko mã toto. Ynara ãko mã toto,


text:
“Kyrixtu oehnõko ropa mana, nary rokene, ‘Oehnõko ropa ase kapu ae,’ tykase ynororo. Otoko ke na rokẽ?” ãko mã toto. “Kytamurukõ toorihse. Senohne onytyorõmara ro mana. Pake ehtopõpyry saaro mana seromaroro,” ãko mã toto.


text:
Yrome ynara wenikehnõko mã toto, tamoreme senohne tyrise Ritonõpo a. Tõmiry ke kapu tyrise eya sero nono roropa. Morarame sero nono tapuhse eya tuna ehpio, tuna kuao, enara.


text:
Yrome seromaroro Ritonõpo poe ro kapu kehko enahpyra mana. Sero nono roropa enahpyra mana. Imeĩpo kapu enahkapõko mana apoto ke. Tõmiry ke sero nono roropa enahkapõko mana. Senohne enahkaporyhtao tyya tõmipona pyra exiketõ tuarimapõko mana iirypyrymãkomo. Toto enahkapõko mana, enara. Moro waro se pyra mokaro mana.<pb/>


text:
Yrome wekyry tomo, wenikehpyra ehtoko, Ritonõpo a toiro ẽmepyry tyoro pyra mana miume jeimamyry maro. Oxisã mã kehko Ritonõpo a.


text:
“Oehnõko ropa ase oya xine,” kase Kuesẽkomo. “Ekurehnõko mana,” ãko imehnõ mã repe. Yrome aepyry ropa poko ekurehpyra mana. Penekehpyra rokẽ mana oeraximarykõ poko, oenahkaporykõ se pyra toexiryke, oorypyrykõ rumekary oya xine enery se toexiryke. Morara exiryke axĩ pyra oehnõko ropa mana.<pb/>


text:
Yrome Kuesẽkõ oehnõko mana. Tuamekaro rokẽ tapyi esẽ ahtao omato oehnõko mana. Moro saaro onenetupuhpynõ tuamekaro ahtao Kuesẽkõ oehnõko ropa mana. Aepyry ropahtao kapu osenepyra exĩko mana, panaikato maro. Kapuaõkõ xixi tõkehko zahnõko mã kehko, enahnõko mã kehko. Sero nono tõkehko roropa osenepyra exĩko mana.


text:
Senohne emero enahkapõko Ritonõpo mana. Moro waro matose. Naeroro oorypyrykõ poko pyra ehtoko ipunaka. Kokoro rokẽ Ritonõpo omipona ehtoko.


text:
Tumũkuru Jezu Kyrixtu enehpõko ropa Ritonõpo mana. Aepyry ropa imomohtoko. Aomipona ehtoko axĩ aehtohme ropa. Aepyry ropahtao kapu zahnõko mana. Enahnõko mana. Xixi tõkehko etunamãko. Iporiry sã exĩko axitũ itamurume exiryke.


text:
Yrome Ritonõpo omihpyryae ro kapu tyrisene exĩko. Nono roropa myakãmãko mana. Tyrisene nono exĩko, kure rokẽ exiketõ esaryme. Moro tyrisene exikety poko penetãko sytatose. Eraximãko sytatose, enara.<pb/>


text:
Wekyry tomo, Kuesẽkõ oepyry ropa eraximãko sytatose. Naeroro kure rokẽ ehtoko. Oorypyrykõ poko pyra ehtoko Ritonõpo omipona ehtoko kokoro rokene. Morara awahtao xine iirypyryme pyra matose exĩko eya. Osepeme exĩko matose imaro.


text:
Otarãme okynã sã Kuesẽkõ oehpyra mana imehnõ pynanopyry se toexiryke. Penekehpyra mana kypoko xine. Moro eneryke oya xine ynara enetupuhtoko, kypyno xine toexiryke, kukurãkarykõ se mana. Morararo tymerose kuakorõkõ a, Pauru a onenerykõme, tutuarõtanohpose exiryke Ritonõpo a.


text:
Pape tymerose eya Kuesẽkõ oepyry ropa poko. Toitoine inymerotyã jarao hkopyra mana. Tupime mã enetuputyry kyya xine. Naeroro azahkuru rokẽ kuamorepatorỹko zuaro pyra exiketõ mana. Onenetupuhpynõ roropa zae pyra imehnõ amorepãko mana. Ritonõpo omiry tyorõmãko mã toto. Naeroro etuarimatoh taka ytõko mã toto tynyrihpyrykõ epehpyryme.<pb/>


text:
Wekyry tomo, pohto rokẽ pyra enetupuhnõko matose. Yronymyryme enetupuhnõko matose. Azahkuru imehnõ amorepananõ oepyry waro matose. Naeroro tuaro ehtoko zae omi onurumekapopyra toto ehtohme oya xine. Ritonõpo omiry se pyra mã toto ipunaka.


text:
Yrome matose atamorepakehpyra ehtoko opyno xine Jezu Kyrixtu exiry poko, Kypynohnekõme aexiry poko, kuesẽkõme aexiry poko, enara. “Emero motye kure mase. Imehxo kuhse mase,” sykatone eya seromaroro. Morara sykatone eya jũme. Enara.<pb/>


text:
Ynanymerohpyry moro onenerykõme tuaro oehtohkõme Jezu Kyrixtu poko. Aomiry enetuputyryhtao kyya xine orihpỹme exĩko sytatose. Pake ahtao nae ro ehse ynororo Tumy maro, nono pyra ro ahtao. Mokyro ynanenease yna enuru ke nymyry. Ynanetase roropa aomiry. Ynanapoiase roropa yna emary ke.


text:
Mokyro ynanenease tõtumakase ahtao. Morara exiryke oturũko ynanase yna enetopõpyry poko, jũme Ritonõpo marõme kuehtohkõ poko roropa. Moro waro toehse ynanase tamorepase eya yna exiryke.


text:
Yna enetopõpyry poko ourutorỹko ynanase, aomiry etatopõpyry poko roropa ourutorỹko ynanase osepeme kuehtohkõme, Kumykõ maro, Imũkuru Jezu Kyrixtu maro.


text:
Ynara nekaroase Ritonõpo mũkuru yna a, ekarotohme ropa oya xine, “Saerehkane sã Ritonõpo mana, xinukutume pyra mã ipunaka iirypyryme pyra toexiryke,” nase yna a ekarotohme ropa oya xine.


text:
Morara exiryke ynara kananõ mã ajohpe rokene, “Ritonõpo epeme ase,” karyhtao eya xine, yrome tyyrypyrykõ poko ro toto, mokaro mã ajohpe rokene morara karyhtao eya xine. Imehnõ enekunohnõko rokẽ mã toto.


text:
Mãpyra saeremao exiketõ sã kuahtao xine kyyrypyrykõ poko pyra sytatose. Morara ahtao osepeme exĩko sytatose. Mame Jezu Ritonõpo mũkuru kyyrypyrykõ kurikãko mana kukurohtao xine tumunuru ke.<pb/>


text:
“Tyyrypyhpyke pyra ase,” karyhtao kyya xine, osenekunohnõko rokẽ sytatose, morara karyhtao kyya xine, iirypyryme kuexirykõke kukurohtao xine.


text:
Mãpyra kyyrypyrykõ ekaroryhtao Ritonõpo a kyyrypyrykõ korokãko mana. Kure rokẽ kyritorỹko roropa mana kypyno xine toexiryke. Zae roropa ynororo ipunaka.


text:
Ynara ãko Ritonõpo seropõkomo a, “Emero porehme tyyrypyhpyke matose,” ãko. Morara exiryke, “Kure ase. Iirypyryme pyra ase,” karyhtao kyya xine, “Ajohpe mase Ritonõpo,” ãko sã sytatose. Morara ahtao aomiry kukurohtao xine pyra mana, morara karyke kyya xine.<pb/>


text:
Onenerykõme pape merõko ase zuaro oehtohkõme, oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme. Mame iirypyryme toehse kuahtao xine Jezu Kyrixtu kuakorehmatorỹko mana kyyrypyrykõ rumekary ropa poko, tyyrypyhpyke pyra toexiryke. Morara exiryke oturũko mana kypoko xine Tumy a.


text:
Kyrixtu rokẽ kyyrypyrykõ kurikaneme mana. Kyyrypyrykõ rokẽ kara, emero ahno rypyry kurikaneme roropa mana.<pb/>


text:
Imepỹ Ritonõpo omipona pyra exikety ynara karyhtao eya, “Ritonõpo waro ase,” karyhtao eya ajohpe rokẽ mana. Zae pyra mã ipunaka. Imehnõ enekunohnõko rokẽ mana.


text:
Ritonõpo omipona exiketõ mã Ritonõpo se yronymyryme. Morara kuahtao xine imaro kuexirykõ waro sytatose.


text:
Kuku tomo, pape merõko ase onenerykõme Jezu omipona oehtohkõme. Pakato ro sero onetahpyrykõ ro, “Imehnõ pyno ehtoko,” katopõpyry poko eya.


text:
Jezu saerehkane sã mana. Tuaro pyra kuahtao xine ixinukuturu htoko ytoketõ sã sytatose. Yrome Jezu tonese yna a. Imehnõ pyno aexiry tonese yna a. Morara exiryke tuaro ynanase, saeremao sã toehse ynanase.<pb/>


text:
Imepỹ tyekyry zehno exikety ynara karyhtao oya, “Saeremao ase,” karyhtao eya, xinukutumao ro sã mana, tyyrypyhpyke exiryke, tyekyry zehno ro toexiryke.


text:
Imehnõ poko enupunaketõ saeremao sã mana, iirypyryme pyra. Imehnõ roropa ipokoino xine iirypyryme pyra exĩko mã toto.


text:
Yrome imepyny tyekyry zehno exikety xinukutumao ytokety sã mana. Ytoytõko mã repe, yrome tosemary onenepyra sã mana. Xinukutume exiryke osenuhmara mana.<pb/>


text:
Poetohti, onenerykõme pape merõko ase, oorypyrykõ tykorokase Ritonõpo a exiryke, Kyrixtu toorihse exiryke oorypyrykõ epehpyryme. Morara exiryke onenerykõme pape merõko ase.


text:
Onenerykõme roropa pape merõko ase tãpomãkomo. Osemazuhme aexihpyry waro oexirykõke. Onenerykõme roropa pape merõko ase nuasemãkomo, iirypyrymãkõ esẽ typoremãkapose oya xine exiryke.<pb/>


text:
Onenerykõme pape merõko ase poetohti, Kumykõ waro oexirykõke. Onenerykõme pape merõko ase tãpomãkomo, osemazuhme aexihpyry waro oexirykõke. Onenerykõme pape merõko ase nuasemãkomo poremãpyra oexirykõke, Ritonõpo omiry orẽpyra okurohtao xine mana, iirypyrymãkõ esẽ roropa typoremãkapose oya xine mana.<pb/>


text:
Jezu onenetupuhpynõ penetatoh poko penetara ehtoko, imehnõ mõkomory poko roropa penetara ehtoko. Jezu onenetupuhpynõ penetatoh poko openetarykohtao Ritonõpo se pyra exĩko matose, Jezu onenetupuhpynõ penetatoh poko openetarykõke.


text:
Oty poko Jezu onenetupuhpynõ nahe? Tyyrypyrykõ poko rokene. Tonuru zamaro exikety se rokẽ toto. Epyrypãko rokẽ toto. “Imehnõ motye ase kure. Imehnõ motye ase tỹkyryneke,” ãko mã toto, epyrypãko rokene. Morohne mã Ritonõpo poe pyra mana. Morohne mã Jezu onenetupuhpynõ poe rokene.


text:
Sero nono enahkãko mana. Epõkõ enahkãko roropa mana. Emero toto penetatopõpyry maro toto enahkãko mana. Yrome Ritonõpo omipona exiketõ isene exĩko toh mana jũmãme.<pb/>


text:
Poetohti, sero nono enahsasaka mana. Morara exiryke Kyrixtu zehno exikety oepyry enetupuhnõko matose. Pake totase oya xine aepyry poko. Seromaroro tuhke Kyrixtu zehno exiketõ toehse rahkene. Morara exiryke mokaro pokoino enetupuhnõko sytatose sero enahkary poko.


text:
Mokaro Jezu poetory tõ kara kynexine. Morara exiryke turumekase eya xine kymarokomo. Jezu poetoryme nymyry toto ahtao, kymaro xine ro toh exiry. Yrome kurumekatone toto, zuaro kuehtohkõme, Jezu poetoryme pyra toto exiry waro kuehtohkõme.<pb/>


text:
Onenerykõme pape merõko ase. “Zae ehtoh waro pyra matose,” kara ase oya xine. Yrome zuaro oexirykõke sẽ pape merõko ase onenerykõme. Zae ehtoh tyorõtara mana. Zae ehtoh ajohpe exipyra mana ipunaka. Moro waro matose.<pb/>


text:
Ynara kane mã ajohpe rokene, “Ritonõpo nymenekahpyry kara mokyro Jezu,” kananõ mã ajohpe rokene. Kyrixtu zehno mã mokaro. Ritonõpo turumekase eya xine. Imũkuru turumekase roropa mã eya xine.


text:
Imũkuru rumekary Ritonõpo rumekary sã roropa mana. Yrome Imũkuru se exiry Ritonõpo se exiry sã roropa mana.<pb/>


text:
Tomeseke ehtoko. Ãmorepatopõpyrykõ poko wenikehpyra ehtoko. Osemazuhme onetahpyrykõ poko wenikehpyra ehtoko. Moro poko wenikehpyra awahtao xine Jezu maro matose jũme Ritonõpo maro.


text:
Ynara tykase Kyrixtu kyya xine, “Jenetuputyryhtao oya xine orihpyra exĩko matose jũme,” tykase kyya xine.<pb/>


text:
Yrome oya xine Kyrixtu a Tuzenu tokarose. Morara exiryke imepỹ ãmorepanekõ se pyra matose Kyrixtu zuzenu amaro xine exiryke. Kurã ke rokẽ Kyrixtu zuzenu amorepato mana. Zae rokẽ kuamorepatorỹko mana. Ãmorepatopõpyrykõ omipona ehtoko. Kyrixtu onurumekara ehtoko.<pb/>


text:
Poetohti, Jezu onurumekara sehtone, tooehse ropa Jezu ahtao orẽpyra kuehtohkõme, ehxiropyra roropa kuehtohkõme aepyry ropahtao.


text:
Kyrixtu kure rokẽ exiry waro matose. Morara exiryke kure rokẽ exiketõ enetupuhnõko sytatose Ritonõpo poenõme.<pb/>


text:
Ritonõpo kyse xine exiry menetupuhtou? Kypyno xine mã ipunaka. Morara exiryke ipoenõme toehse sytatose, typoenõme tyrise kuexirykõke eya. Yrome Ritonõpo waro pyra exiketõ nae sero nono po. Ritonõpo poenõme kuenetupuhpyra xine mokaro mana zuaro pyra toexirykõke.


text:
Kuku tomo, seromaroro Ritonõpo poenõme sytatose. Otara exĩko sytatou imeĩpo? Ynara rokẽ zuaro sytatose, Kyrixtu tooehse ropa ahtao, isã exĩko sytatose ynoro nymyry eneryke kyya xine.


text:
Kyrixtu eraximananõ mã tomeseke toh mana tyyrypyrykõ poko pyra toehtohkõme. Kyrixtu sã toehtohkõme, tyyrypyhpyke pyra aexiryke.<pb/>


text:
Iirypyryme exiketõ mã Ritonõpo omipona pyra mã toto. Ynara exiryke, aomipona pyra ahtao iirypyryme exino.


text:
Kyrixtu omipona exiketõ emero porehme tyyrypyry rumekãko. Yrome tyyrypyry rumekary se pyra exiketõ Jezu onenetupuhpyra mana ipunaka, Jezu waro pyra toexirykõke.<pb/>


text:
Tyyrypyrykõ onurumekara exiketõ joroko tamuru poetoryme mã toto. Pakero joroko tamuru iirypyryme mana omotae pyra, sero nono ritopõpyry poero. Morara exiryke Ritonõpo mũkuru tooehse, joroko tamuru jamitunuru poremãkapose.<pb/>


text:
Ritonõpo poenõme kuahtao xine kyyrypyrykõ poko pyra sytatose, Kumykõ saaro kuexirykõke, kukurohtaka xine tomõse aexiryke. Kyyrypyrykõ poko kyripopyra xine Kumykõ mana.


text:
Ynara Ritonõpo poenõ enetuputyry, Ritonõpo poenõ tyoro, joroko tamuru poenõ tyoro. Zae pyra exinohtao, imehnõ pyno pyra, imehnõ anakorehmara, Ritonõpo poenõme pyra roropa exino.<pb/>


text:
Kaĩ sã pyra sehtone. Iirypyrymãkõ esẽ poetoryme kynexine. Takorõ totapase eya. Oty katohme takorõ totapase nae eya? Iirypyryme toexiryke. Yrome zakorõ kure rokẽ kynexine.<pb/>


text:
Osemazuhme orihketõme sehtone. Seromaroro orihpỹme kuexirykõ waro sytatose imehnõ pyno kuexirykõke. Imehnõ pyno pyra exiketõ orihketõme ro mana.


text:
Imepỹ zehno ahtao morararo otapato toehtoh saaro. Otapatõme toexiryke orihketyme roropa mana. Ritonõpo esaka ytopyra mana.


text:
Ynara imehnõ pyno exiry waro sytatose. Kyrixtu tõsekarose kypyno xine toexiryke, kyyrypyrykõ epehpyryme, orihpyra kuehtohkõme. Morara exiryke Jezu ehtopõpyry sã sehtone. Imehnõ pyno sehtone. Samorepatone toto roropa orihpyra toto ehtohme.


text:
Tymõkomoke kuahtao xine etuarimaketõ poko senupunatone. Enupunara kuahtao xine ajohpe rokẽ sytatose ynara karyhtao, “Ritonõpo se ase yronymyryme,” karyhtao kyya xine. Morara kaxĩpo etuarimaketõ poko enupunara kuahtao xine ajohpe rokẽ sytatose. Mãpyra etuarimaketõ poko kuenupunarykohtao, ajohpe pyra sytatose.


text:
Poetohti, imehnõ poko senupunatone kuomirykõke rokẽ pyra. Senupunatone kueanokõ maro, kure rokẽ toto ritohme roropa.<pb/>


text:
Morara kuahtao xine zae omipona kuexirykõ waro sytatose. Poremãpyra sytatose Ritonõpo ẽpataka kuahtao xine.


text:
Kuehxirotopõpyrykõ motye mã Ritonõpo nyhxirotary. Yrome iirypyryme pyra kuahtao xine, “Ehxiropyra ehtoko. Ohxiropyra xine ase,” ãko Ritonõpo mana, emero zuaro toexiryke.


text:
Emero ekarõko mã Ritonõpo kyya xine tõmipona kuahtao xine. “Otytyko se ase,” karyhtao kyya xine, ekarõko mana tyamaro kuexirykõke.


text:
Ynara ãko rokẽ mã Ritonõpo kyya xine, “Umũkuru Jezu Kyrixtu enetupuhtoko,” ãko mana. “Imehnõ pyno ehtoko,” ãko roropa mana, Kyrixtu namorepatopõpyry saaro.


text:
Ritonõpo omipona exiketõ imaro mana. Onurumekara roropa Ritonõpo mana. Kymaro xine aexiry waro sytatose Tuzenu tokarose kyya xine exiryke.<pb/>


text:
Jepe tomo, Ritonõpo zuzenu nae ase kananõ mã emero pyra zae mã toto. Morara exiryke toto omiry etatoko aporo. Ynara kahtoko aporo oxime rokene, “Ritonõpo omiry sã hnae?” kahtoko aporo. Ritonõpo omiry sã ahtao Ritonõpo zuzenu nae mã toto. Yrome Ritonõpo omiry sã pyra ahtao Ritonõpo zuzenu pyra mã toto. Tuhke ajoajohpe exiketõ ytoytõko urutõme repe.


text:
Ynara Ritonõpo zuzenu nae exiketõ enetupuhnõko matose, “Jezu Kyrixtu, Ritonõpo mũkuru nymyry tonuruse ahnome sero nono po,” kananõ rokẽ mã Ritonõpo zuzenu nae.


text:
Yrome moro poko, “Ajohpe,” kananõ mã Ritonõpo zuzenu pyra mã toto. Kyrixtu zehno exikety zuzenu rokẽ nae. Kyrixtu zehno exikety oepyry poko metatose. Seromaroro taro mana sero nono po.<pb/>


text:
Yrome oya xine ajoajohpãkõ typoremãkapose Ritonõpo poetoryme oexirykõke. Ritonõpo poe urutõkõ poenohnanõ typoremãkapose oya xine. Toipe Ritonõpo zuzenu okurohtao xine orẽpyra mana. Joroko zuzenu motye mana. Jezu onenetupuhpynõ kurohtao mã joroko zuzenu rokene.


text:
Mokaro Ritonõpo poe urutõkõ poenohnõko rokẽ mã toto. Jezu onenetupuhpynõ oturutoh poko rokẽ mã toto. Mame toto etãko mã Jezu onenetupuhpynomo, Jezu onenetupuhpyra toexirykõke.


text:
Yrome Ritonõpo poetoryme sytatose. Morara exiryke Ritonõpo waro exiketõ mã kuomipona xine mã toto. Yrome Ritonõpo poetory tõ kara kuomipona xine pyra mã toto. Morara exiryke Ritonõpo zuzenu nae exiketõ waro sytatose, zae imehnõ amorepãko mã toto. Ajoajohpe exiketõ waro roropa sytatose.<pb/>


text:
Jepe tomo, imehnõ pyno sehtone. Ritonõpo poe sytatose imehnõ pyno. Imehnõ pyno kuahtao xine Ritonõpo poenõme sytatose. Ritonõpo waro roropa sytatose.


text:
Ynara kypyno xine toexiry enetupuhpõko kyya xine Ritonõpo mana. Tumũkuru nymyry tonehpose sero pona orihpyra kuehtohkõme, enetuputyryke kyya xine.


text:
Ynara sã Ritonõpo kypyno xine exiry, osemazuhme Ritonõpo pyno pyra sehtone. Yrome kypyno xine ro mana. Morara exiryke Tumũkuru tonehpose kukurãkanekõme, kyyrypyrykõ korokatohme eya.<pb/>


text:
Ritonõpo onenepitopyra sytatose. Imehnõ pyno kuahtao xine Ritonõpo kukurohtao xine mana. Kuakorehmatorỹko mana imehnõ pyno kuehtohkõ poko.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo maro kuexirykõ waro sytatose. Kukurohtao xine aexiry waro roropa sytatose Tuzenu tokarose kyya xine exiryke.


text:
Tumũkuru tonehpose Ritonõpo a sero nonopõkõ kurãkaneme ehtohme. Moro ynanenease. Moro poko imehnõ amorepãko ynanase.


text:
Ritonõpo kypyno xine exiry waro sytatose, moro tonetupuhse kyya xine exiryke.<pb/>Toipe Ritonõpo imehnõ pyno ipunaka. Morara exiryke imehnõ pyno kuahtao xine Ritonõpo maro sytatose. Zuzenu roropa kukurohtao xine mana.


text:
Kyrixtu ehtoh sã toehse sytatose sero nono po. Naeroro kuakorehmatorỹko Ritonõpo mana imehnõ pyno kuehtohkõme, ehxiropyra kuehtohkõme iirypyrymãkõ apiakatohpo.


text:
Imehnõ pyno kuahtao xine oserehpyra sytatose. Yrome imehnõ pyno pyra kuahtao xine ihxipỹke rokẽ sytatose exĩko. “Otarãme Ritonõpo juãnohnõko mana,” ãko sytatose. Morara ahtao tupime mã imehnõ pyno kuehtohkõ exĩko, imehnõ pyno pyra toehse kuexirykõke.<pb/>


text:
Ynara kananõ mã, “Ritonõpo poko enupunãko ase,” kananõ mã Jezu poetory zehno ahtao ajohpe rokẽ mã toto. “Ritonõpo pyno ase,” ãko mã toto. Otãto tynenehtorykõ poko enupunãko? Mãkara tynenerykõ poko enupunara mã toto. Morara ahtao Ritonõpo pyno ehsaromepyra mã toto tyekyrykõ poko enupunara toehtohkõ samo.


text:
Ynara Kyrixtu nekarohpyry kyya xine, “Ritonõpo pyno oexirykõ se awahtao xine, imehnõ pyno ehtoko roropa,” tykase Jezu kyya xine.<pb/>


text:
Jezu enetupuhnanõ Ritonõpo nymenekahpyryme mã toto typoenõme. Jũ pyno kuahtao xine Imũkuru pyno roropa sytatose.


text:
Ritonõpo poenõ pyno sytatose. Mokaro pyno kuexirykõ waro sytatose, Ritonõpo se kuexirykõke, aomipona roropa kuexirykõke.


text:
Ynara rokẽ Ritonõpo se kuexirykomo, aomipona kuexirykomo. Tupime pyra roropa aomipona kuexirykõ mana.


text:
Jezu onenetupuhpynõ poremãkapory waro Ritonõpo poenõ mana. Ynara rokẽ Jezu onenetupuhpynõ poremãkapõko sytatose. Jezu enetuputyryke kyya xine kuakorehmanekõme.


text:
Onokãkõ Jezu onenetupuhpynõ poremãkapõko nae? Jezu Kyrixtu enetupuhnanõ rokene, Ritonõpo mũkurume aexiry enetuputyhpõkõ rokene.<pb/>


text:
Jezu Kyrixtu tooehse tarona. Orihse tooehse kukurikatohkõme tumunuru ke. Tõsẽpurihkapose roropa nakuaka. Nakuaka rokẽ pyra osẽpurihkapose tooehse, kukurikase xine roropa tooehse tumunuru ke. Moro poko zae Ritonõpo zuzenu kuurutorỹko mana zae aexiryke.


text:
Ritonõpo zuzenu kutuarõtanohtorỹko mana Ritonõpo mũkurume Jezu exiry poko. Jezu ẽpurihkatopõpyry poko kuemynyhmarykohtao Ritonõpo mũkurume Jezu enetupuhnõko sytatose. Jezu orikyry poko roropa kuemynyhmarykohtao Ritonõpo mũkurume Jezu enetupuhnõko sytatose, enara. Morohne poko tuarõtãko sytatose.


text:
“Ajohpe,” kara sytatose ahno nekarohpyry poko. Yrome Ritonõpo nekarohpyry imehnõ nekarohpyry motye kuhse zae. Ritonõpo nekarohpyry ynara mana, “Jezu Umũkurume nymyry mana,” ãko.


text:
Naeroro Jezu Ritonõpo mũkurume enetupuhnanõ tuarõtãko toto. Zae toexirykõ waro roropa toto tukurohtao xine. Yrome Ritonõpo onenetupuhpynõ ajohpe Ritonõpo ekarõko Ritonõpo omihpyry Tumũkuru poko onenetupuhpyra toexirykõke, Jezu Ritonõpo mũkurume nymyry onenetupuhpyra toexirykõke.


text:
Ynara Ritonõpo nekarohpyry sero. Orihpyra kyritorỹko Ritonõpo mana Tumũkuru enetuputyryke kyya xine.


text:
Ritonõpo mũkuru maro exiketõ orihpyra mã toto. Yrome Ritonõpo mũkuru maro pyra exiketõ orihketõme toto.<pb/>


text:
Onenerykõme pape merõko ase orihpỹme oehtohkõ waro oehtohkõme, Jezu Ritonõpo mũkuru enetuputyryke oya xine.


text:
Mame kuomirykõ etãko Ritonõpo mana, “Papa, otytyko se ase. Omoro rokẽ zuaro mase. Õmiry omipona se rokẽ ase,” karyhtao kyya xine, kuomirykõ etãko mana. Morara exiryke orẽpyra sytatose Ritonõpo maro kuotururukohtao.


text:
Ritonõpo maro kuotururukohtao kuomirykõ etãko mana. Naeroro, “Papa, otytyko se ase,” tykase kuahtao xine, tuaro sehtone. Kynekaropohpyrykõ emero ekarõko mã Ritonõpo kyya xine.<pb/>


text:
Imepỹ Jezu poetory eneryhtao tyyrypyry poko ahtao, oturutoko Ritonõpo a ipoko, ikurãkatohme ropa Ritonõpo a, jũme orihpyra aehtohme. Yrome tyoro kyyrypyrykõ nae orihmapotono. Moro poko exinohtao orihnõko exino jũme. Morara exiryke moro poko exiketõ poko, “Oturutoko Ritonõpo a,” kara ase oya xine. Yrome Jezu poetory tõ tyyrypyry poko toehse ahtao, “Oturutoko,” ãko rokẽ ase oya xine.


text:
Ynara zuaro sytatose, Ritonõpo poenõ tyyrypyrykõ poko pyra mã toto. Ritonõpo mũkuru toto ewomãko mana toto onyryhmara joroko tamuru ehtohme.<pb/>


text:
Ritonõpo poetoryme sytatose. Moro zuaro sytatose. Jezu onenetupuhpynõ mã joroko tamuru poetoryme.<pb/>


text:
Ynara zuaro roropa sytatose, Ritonõpo mũkuru tooehse kyya xine tuaro kuehtohkõme, Ritonõpo waro roropa kuehtohkõme. Ritonõpo nymyry maro sytatose. Imũkuru maro roropa sytatose, Jezu Kyrixtu maro. Mokyro mã Ritonõpome nymyry. maro orihpyra exĩko sytatose jũmãme.<pb/>


text:
Ynymerohpyry moro oneneryme xihxi, opoenõ neneryme roropa. Ritonõpo nymenekahpyryme mase. Ywy ase João tamuximehxo exikety.<pb/>Opyno xine ase ipunaka. Ywy ro rokẽ kara, emero Jezu omipona exiketõ opyno xine roropa nase. Moro omi zae mana, Jezu omiry.


text:
Jezu omiry kukurohtao xine exiryke, opyno xine ynanase. Aomiry kukurohtao xine exikehpyra mana, jũmãme.<pb/>


text:
Ynara ãko ase Ritonõpo a, “Papa kapuaono, kure rokẽ yna tyriko. Yna poko oenupunako. Torẽtyke pyra yna tyriko õmiry enetupuhtohme yna a, imehnõ pyno roropa yna ehtohme,” ãko ase. Morara ãko ase Jezu Kyrixtu a, Ritonõpo mũkuru nymyry a.<pb/>


text:
Opoenõ tõ Jezu omipona mã toto, emero pyra repe. Aomipona exiketõ waro jexiryke, tãkye toehse ywy toto poko, Ritonõpo nekarohpyry omipona toto exiryke.


text:
Morara exiryke ynara ãko ase oya xihxi, imehnõ pyno sehtone. Ritonõpo poe sero ymerono oneneryme. Seromato kara sero repe, pakatoro, osemazuhme Ritonõpo nekarohpyry ro, moro ymerono.


text:
Jomiry metatose apitoryme, ynara katopõpyry ya, “Kure imehnõ tyritoko,” katopõpyry metatose ya, Jezu Kyrixtu enetupuhpitoryhtao oya xine. Imehnõ kure riryhtao kyya xine, Ritonõpo omipona sytatose.<pb/>


text:
Tuhke onekunohtõkõ nae ytoytoketomo. “Jezu Kyrixtu tonuruse ahnome,” kara exiketomo. Mokaro mã onekunohto, Kyrixtu zehno exiketomo.


text:
Tomeseke ehtoko oenekunohpyra xine imehnõ ehtohme. Tonekunohse awahtao xine eya xine, yna erohtopõpyry ahnikapõko matose. Yrome oenekunohpyra xine imehnõ ahtao, tãkye exĩko ynanase yna erohtamitu apoiryke yna a Ritonõpo a, emero porehme.<pb/>


text:
Jezu Kyrixtu namorepatopõpyry rumekananõ mã Ritonõpo poetoryme pyra exĩko. Morararo Kyrixtu namorepatopõpyry motyẽkananomo. Yrome onurumekara exiketõ Kumykõ poetoryme mana. Imũkuru nymyry poetoryme roropa mã toto.


text:
Tyorõ amorepatõ tooehse ahtao oya xine, Kyrixtu namorepatopõpyry kara ekarone tooehse ahtao, ynara kara ehtoko, “Omõko ytapyĩ taka,” kara ehtoko eya. “Torẽtyke pyra exiko, Ritonõpo amaro mana,” kara roropa ehtoko eya.


text:
Itamurume oururukõ se ase repe. Yrome ase pape merory se hkopyra. Okynã pyra jytory se ase myaro. Oximaro kuahtao xine oturũko sytatose tãkye kuehtohkõme ipunaka.<pb/>


text:
Apaxiry roropa Ritonõpo nymenekahpyryme mana.<pb/>“Kure pãna mã repe,” ãko nase apaxiry poenomo oya oturupõko toto. Enara rokene.


text:
Konohno, opyno jexiryke opoko oturũko ase Ritonõpo a kure rokẽ oehtohme akuakuruhtara oehtohme. Orẽpyra oexiry waro ase, Ritonõpo omipona oexiry, sekese oexiry, enara.


text:
Moino Jezu poetory tõ tooehse xiaro. Tokãtose omoro kure. Naeroro tãkye toehse ywy, “Omi kurã omipona Kaju mã rahkene, pake aehtopõpyry saaro,” tykase toto.


text:
Toipe ywy, ypoenõ Ritonõpo omipona exiry ekary etaryhtao, tãkye ase. Ypoenõme sã toehse matose ynamorepatyãme oexirykõke.<pb/>


text:
Konohno, opyno ase yronymyryme. Orẽpyra erohnõko mase, Jezu poetory tõ akorehmary poko. Katonõme toto ahtao kure toto rĩko ro mase. “Kure Kaju yna riasene,” tykase mokaro, Jezu poetory tomo, amaroino aehtyã xiaro.


text:
Morara tykase toto, Jezu poetory oximõmãkõ netaryme taro. Amaroino aytorykõ ropahtao imepỹ pona tymõkomoke pyra toto anaropopyra exiko. Otytyko ekaroko eya xine, nae oehtohtonõ ekaroko eya xine. Morara awahtao kure mase Ritonõpo a, aomipona toto erokuruke,


text:
Kyrixtu omiry poko imehnõ amorepase toto ytoryke. Ynara exiryke, Jezu poetory tõ kara tỹkyryry onekaropyra eya xine.


text:
Morara exiryke sakorehmatone toto Jezu poetoryme kuexirykõke. Mokaro akorehmaryhtao kyya xine, imaro xine sã imehnõ amorepãko sytatose Kyrixtu poko. Kyrixtu omiry ajohpe pyra mana.<pb/>


text:
Pape meroase inunõkara Jezu poetory tõ neneryme. Mahxo Tioterepe toto esẽme toexiry se mana. Ynymerohpyry se hkopyra mana.


text:
Jytoryhtao oya xine ourutorỹko ase ipoko. Eya tykerekeremase yna itamurume, ixihpyryme ipunaka. Ajoajohpe rokẽ mana. Emero ro mana Jezu poetory tõ onynyhmapopyra mana tytapyĩ tao. Imehnomo a toto nyhmaporyhtao, inyhmapohpõkõ zehno exĩko mana. Toto aropory se roropa mana oximõmãkõ htae, Jezu poetory tohtae.<pb/>


text:
Konohno, opyno ase. Naeroro iirypyrymãkõ osypoenohno, kurãkõ rokẽ ipoenohko. Kure imehnõ rinanõ Ritonõpo poetoryme mã toto. Yrome tyyrypyry poko exiketõ Ritonõpo onenetupuhpitopyra mã toto.<pb/>


text:
Imehnõ Temetyrio ekãtõko kure, zae aexiryke. Yna a roropa mã kure, yna omiry ajohpe pyra roropa. Zuaro matose.<pb/>


text:
<sup>(14-15)</sup> Okynã pyra jytory se ase oya xine. Moero sytase oturũko, toytose jahtao.<pb/> <sup>15</sup> “Torẽtyke pyra Kaju tõ tyriko,” ãko ase Ritonõpo a opoko xine. “Sekese rokẽ tyriko toto,” ãko ase opoko xine.<pb/>“Kure pãna mano?” kary se oepe tõ mana oya. “Kure pãna matou?” kary se roropa ynanase amarõkomo a, yna epe tomo a emero. Enara rokene.


text:
Ynymerohpyry moro onenerykõme. Ywy ase Juta, Jezu Kyrixtu poetory. Tiaku akorõ ase roropa.<pb/>Tymenekase matose Ritonõpo a typoenõme oehtohkõme. Kumykõme nymyry mana. Opyno xine mana ipunaka. Jezu Kyrixtu roropa oewomatorỹko mana popyra oripopyra xine imehnõ ehtohme.<pb/>


text:
Ynara ãko ase Ritonõpo a opoko xine, “Kure rokẽ opoenõ tyriko Papa. Torẽtyke pyra tyriko toto. Imehnõ pyno tyriko roropa toto ipunaka,” ãko ase.<pb/>


text:
<sup>(3-4)</sup> Wekyry tomo, opyno xine ase. Apitoryme pape merory se exiase kukurãkatopõpyrykõ poko. Yrome Ritonõpo se pyra exiketõ xiaro. Omatome tooehse toto. Ritonõpo omiry kurã Jezu Kyrixtu poko tyorõmãko mã toto. “Kure kyyrypyrykõ poko ro kuahtao xine,” ãko toh mã repe. Ajohpe rokẽ mã toto morara karyhtao eya xine. Tyyrypyrykõ poko toto. Jezu Kyrixtu rumekãko roropa mã toto. Toiro Jezu Kyrixtu mana Kuesẽkomo, Kypynanohnekomo. Yrome, “Yna esẽ kara mokyro,” ãko mã toto, ise pyra toexirykõke. Pake mokaro wãnopyry poko tymerose Ritonõpo omiryme.


text:
Morohne waro matose repe. Yrome owenikehkaporykõ se ropa ase. Pake Izyraeu pary tõ typynanohse Ritonõpo a. Ejitu poe tarose toto eya. Morarame onenetupuhpynõ tonahkapose ropa eya.


text:
Wenikehpyra ehtoko roropa Ritonõpo nenyohtyã poko. Toitoine mokaro imehxo toexirykõ se toehse. “Ritonõpo sã orẽpyra sytatose,” tykase toto ajohpe. Ritonõpo ime exiry typoenohse eya xine. Morara exiryke mokaro ẽmãko Ritonõpo mana etuarimatoh taka. Keti ke sã tymyhse mã toto jũme xinukutumao. Tũtara mã toto apiakatoh konõto eraximatohme toto a. Tooehse ropa Jezu ahtao, “Popyra matose ya,” ãko mã eya xine. Wenikehpyra ehtoko mokaro poko, Ritonõpo ime exiry poenohnanõ poko.


text:
Wenikehpyra ehtoko Sotomapõkõ poko, Komorapõkõ poko roropa, imehnõ pata pitikopõkõ poko roropa. Morohne patapõkõ popyra toehse tyyrypyrykõ poko xihpyry, Ritonõpo nenyohtyã iirypyrymãkõ samo. Imehnõ nohpo poko toehse toto, imehnõ ryhpopãkãko roropa. Naeroro Sotomapõkõ tuãnohse Ritonõpo a. Etuarimãko mã toto jũme apotoimo htao, imehnõ zuaro ehtohme iirypyrymãkõ wãnopyry poko Ritonõpo a. Moro poko osenetupuhtoko.<pb/>


text:
Mokaro oehsenãkõ oya xine pakatokõ sã roropa mã toto. Tõsenehtopõpyrykõae ro tamoreme xine tokokõ poe iirypyryme exĩko mã toto. Ritonõpo imehxo ehtoh eunohnõko mã toto, aomiry se pyra toexirykõke. Tuisa tõ kapuaõkõ poihtõko roropa mã toto.


text:
Mokaro sã pyra Mikeu kynexine, Ritonõpo nenyokyhpyry tuisamehxo exikety. Joroko tamuru maro tõsezusezuhse toto Moeze ekepyry poko. “Onoky Moeze ekepyry zonẽnõko nae? Ywy,” tykase toto. Yrome joroko tamuru onypoihtopyra Mikeu kynexine. “Xihpyryme mase,” kara tokurehse ynororo. Ynara rokẽ tykase, “Kuesẽkõ ourũko mana,” tykase.


text:
Yrome mokaro Ritonõpo se pyra exiketõ mã imehnõ poihtõko mã toto, onenetupuhpyra toexirykõke. Tamoreme tuaro mã toto onokyro samo. Naeroro zuaro toehtohkõke osenahkãko mã toto.


text:
Imehnõ motye etuarimakehpyra toh mana. Kaĩ ehtopõpyry sã toehse mã toto. Tyyrypyry onykorokapopyra tokurehse ynororo. Mame azahkuru kahpyry se rokẽ toehse toto, tineru apoitohme tyya xine, Paraão ehtopõpyry samo. Ritonõpo omipona pyra toexirykõke, Kora ehtopõpyry samo, osenahkãko mã toto.


text:
Toiparo rokẽ oximõnõko mã toto amaro xine Jezu orihtopõpyry poko osenetupuhtohme. Kamisa xikuromã sã nuriame mã toto arãnao xine. Eukuru poko emotyẽkãko mã toto. Etỹnõko mã toto imehnõ neneryme. Yrome ehxiropyra mã toto. Osepyno rokẽ mã toto. Akurũ sã mã toto konopo pyra ahtao. Tyryrykane a akurũ aroarory sã mã toto. Toiparo rokẽ ytoytõko mã toto. Epery zoko sã roropa mã toto topere pyra tokurehse ahtao. Kure ehtoh poko pyra mã toto. Wewe orihsẽ sã roropa mã toto imity maro touhpyry samo.


text:
Pohkane konõto sã roropa mã toto tuna konõto kuaõ samo. Ãtaryka arõko pohkane, isawã xikuromãko. Moro sã mokaro rypyry osenẽko. Xirikuato ytoytoketyme toehse ahtao, moro sã mã mokaro exĩko. Toto esary menekãko Ritonõpo mana, mya xinukutumao, jũme toto ehtohme moero.<pb/>


text:
Pake mokaro poko tõturuse Enoki. Ritonõpo poe urutõme Enoki kynexine. Atão paryme roropa Enoki kynexine. Ynara tykase ynororo, “Enetoko ke Kuesẽkõ oehnõko mana tynenyohtyã tuhkãkõ maro.


text:
Seropõkõ emero apiakase oehnõko mana. Iirypyrymãkõ wãnohnõko roropa mana tõmipona pyra toto exiryke. Toto nyrityã xihpyry epehpyryme toto wãnohnõko mana. Toto omihpyry xihpyry epehpyryme roropa toto wãnohnõko mana,” tykase Enoki pake Ritonõpo poe.<pb/>


text:
Mokaro Ritonõpo se pyra exiketõ mã epyrypãko mã toto kokoro rokene kure toexirykõ poko. Imehnõ kerekeremãko kahpyry mã toto. Toto hxirõko roropa mã toto. Typenetatohkõ xihpyry poko rokẽ mã toto. Imehnõ poko epyrypãko roropa mã toto tõmipona toto ritohme.<pb/>


text:
Ynara tykase toto oya xine Kuesẽkõ omi poe, “Imeĩpo sero etyhpyry po imehnõ oehnõko oya xine mana. Oeunohtorỹko mã toto. Typenetatohkõ poko rokẽ mã toto. Atahmãkãko roropa mã toto Kyrixtu oepyry ropa poko,” tykase.


text:
Mokaro Ritonõpo se pyra exiketõ Jezu poetory tõ oxiehno tyrĩko mã toto osepeme pyra toto ehtohme. Ritonõpo zuzenu maro pyra mã toto. Typenetatohkõ poko rokẽ mã toto. Ritonõpo omipona pyra mã toto.


text:
Yrome, wekyry tomo, Jezu tonetupuhse oya xine oesẽkõme. Itamurumehxo enetupuhtoko seromaroro. Emero motye kure Jezu enetuputyry mana. Ritonõpo zuzenu kyjamihtanohtorỹko mana. Naeroro oturutoko Ritonõpo maro ijamitunuru ke.


text:
Penekehpyra ehtoko Ritonõpo omipona oexiry poko. Kypyno xine mana ipunaka. Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu oepyry ropa eraximatoko. Kuarotorỹko mana tosaka tymaro kuehtohkõme jũme.<pb/>


text:
Toitoine Jezu poetory mãsa rokẽ enetupuhnõko mã toto. Ynara kahtoko eya xine, “Mãsa rokẽ pyra, yronymyryme Jezu enetupuhtoko,” kahtoko eya xine.


text:
Toto ipynanohtoko, apotoimo htaka ytopyra toto ehtohme. Apoto htaka aepukahpyry anymyry sã oya xine iirypyrymãkõ ipynanohtoko. Tomeseke roropa ehtoko toto pyno awahtao xine, oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme roropa, toto sã pyra oehtohkõme.<pb/>


text:
Kypynanopyrykõ waro Ritonõpo mana, kyyrypyrykõ poko pyra kuehtohkõme. Kuarotorỹko roropa mana tosaka jũme tymaro kuehtohkõme. Kurãme kyritorỹko roropa mana, iirypyryme pyra tãkye kuehtohkõme tymaro, imehxo exikety maro. Morara kure kuhse mana.


text:
Ynoro rokẽ Ritonõpome mana. Imepỹ pyra mana. Kukurãkanekõme mana Jezu Kyrixtu tonetupuhse kyya xine exiryke Kuesẽkõme. Naeroro, “Emero motye kure mase,” sykatone eya. “Emero motye tuisamehxo roropa mase. Emero motye õmiry jamihme mana. Yna esẽme imehxo mase,” sykatone eya. “Moino ro morara mexine. Morararo mase seromaroro. Kokoro rokẽ morararo mase exikehpyra jũme,” sykatone eya. Enara.<pb/>


text:
Moro João nymerohpyry, Jezu Kyrixtu nenepotyã poko. Ritonõpo nekarotyã morohne typoetory tõ amorepatohme, imeĩpo ehtoh poko, zuaro toto ehtohme. Mame Kyrixtu a morohne poko typoetory tõ João a, tutuarõtanohpose tynenyokyhpyry a.


text:
Mame João a tynenehpyry tokarose emero porehme. Morohne tymerose sero poko, Ritonõpo nekarohpyry, Jezu Kyrixtu namorepatopõpyry, enara.


text:
Tãkye exĩko matose sero pape sekeremaneme awahtao xine. Tãkye roropa exĩko matose sẽ omi etaneme awahtao xine, otato roropa awahtao xine. Ritonõpo poe sero tymerose. Okynahkopyra serohne exĩko mana emero. Ekurehpyra mana.<pb/>


text:
Ynymerohpyry moro onenerykõme, Jezu poetory tõme matose, 7me patapõkõme matose Azia rãnao. Ywy ase João.<pb/>Oturũko ase Ritonõpo a opoko xine. Ritonõpome exikehpyra mana. Moinoro mana. Jũmãme roropa mana. Ynara ãko ase eya opoko xine, “Kure rokẽ opoetory tõ tyriko Papa. Torẽtyke pyra tyriko toto,” ãko ase eya. Ritonõpo zuzenu a kure oriporykõ se ase roropa, Ritonõpo apõ ẽpataka exikety a, torẽtyke pyra oehtohkõme.


text:
Jezu Kyrixtu a roropa kure oriporykõ se ase. Kutuarõtanohnekõme mana, zae aomiry exiryke. Aẽsemamyhpyry ropa ynororo osemazuhme toorihxĩpo. Imeĩpo kuẽsemãkapotorỹko ropa mana tõsemãtopõpyry ropa saaro. Tuisa tõ esẽme mã ynororo.<pb/>Kypyno xine roropa mana. Toorikyryke tymyhpokase ropa sã sytatose eya, kyyrypyrykõ poko pyra kuehtohkõme,


text:
Ritonõpo maro oturuketõme kuehtohkõme Jũ maro oturuketõme, ipoetoryme roropa kuehtohkõme. “Kure Jezu Kyrixtu mana tuisamehxo. Jamihmehxo roropa mana jũme,” sykatone ipoko, enara.<pb/>


text:
Enetoko ke! Oehnõko ropa mana akuruhtoko. Emero mã mokyro enẽko, tuohpõkõ roropa. Mame sero nonopõkõ emero epanaikãko mã toto. Xitãko mã toto mokyro eneryke tyya xine. Morara ahtao ro, osehko ropa Jezu, enara.<pb/>


text:
“Ywy ase Ame, Zme roropa. Apitorymãme, etyhpyrymãme, enara,” ãko Kuesẽkõ Ritonõpo mana. Emero tyriry waro exiketyme ynororo. “Ywy ase seromaroro. Pake exiase. Jũme exikehpyra ase roropa,” ãko mana.<pb/>


text:
Ywy ase João, oruikomo. Jezu maro etuarimãko ase. Oetuarimarykõ sã ase etuarimãko roropa. Ipoetoryme sytatose, eanahtõko roropa sytatose. Ahmõta pona tonehse ywy ahno a Patimo pona, Ritonõpo omiry ekaroryke ya imehnõ netaryme. Zae ehtoh Jezu namorepahpyry roropa ekaroryke ya tonehse ywy xiaro, ãpuruhpyry taka samo.


text:
Mame nomĩkoae Ritonõpo poko exiase. Mame Zuzenu tooehse ya. Tuaro pyra jahtao omi totase ya, ỹkae opore exikety, rue etone samo.


text:
Ynara nase,<pb/>—Pape imeroko onenery tõ poko. Mame onymerohpyry aropoko ypoetory tomo a oximõmãkomo a 7me pata tõ poro, toto neneryme, Epezu pona, Eximina pona, Perekamu pona, Tiatira pona, Sarati pona, Pirateupia pona, Raotisea pona, enara.<pb/>


text:
Moro rãnao orutua nexiase tupoke. Xikihme nexiase. Zupõ mosa nexiase. Ipupuru pona toehse. Ipuropuru zomye zamareary panõ nexiase, uuru risemy.


text:
Zũsety karimutume nexiase, mauru samo, akurũ sã roropa karimutume. Enuru zemĩme sã nexiase apoto samo.


text:
Ipupuru zemĩme sã roropa nexiase metau iahkahpyry samo. Metau ikorokahpyry sã seneneme nexiase. Aomiry sõkane konõto sã nexiase.


text:
Mame emahpo xirikuato nexiase setime, apotunuru wino. Ĩtao ratoimo nexiase, osetato taere exikety. Ẽmyty xixi sã nexiase saereme, tãxiahtao exikety samo.<pb/>


text:
Mokyro tonese ya ahtao, nono pona epukase imyhtokoxi, ahno ekepyry samo. Mame tapose ywy eya tomary ke apotunuru wino. Ynara nase ya,<pb/>—Oserehpyra exiko. Ywy ase Osemazuhme aexihpyry, Etyhpyryme aexihpyry, enara.


text:
Orihpỹme exiketyme ase. Jorikyase repe. Yrome eneko ke, orihpỹme ase jũme. Orihtoh esẽme ase, aorihtyã esẽme roropa.


text:
Zuaro pyra mase repe. Otuarõtanohpõko ase sẽ xirikuato poko jemahpo setimãkomo, mõ nãparina apõ poko roropa uuru risemy, setimãkomo. Toto ewomananõme mã toto. Nãparina apo moro setimãkõ ypoetory tõ enetupuhtoh moro.<pb/>


text:
—Naeroro Pape imeroko ynenyokyhpyry neneryme, Epezupõkõ amorepane neneryme. Ynara imeroko,<pb/>“Ynara kary se xirikuato apoine, setimãkõ apoine, tomary ke tapotunuru wino. Nãparina apõ rãnakuroko ytoytõko roropa ynororo.


text:
Onyrihpyrykõ waro ase, ỹme oerohtopõpyrykõ roropa. Penekehpyra oehtopõpyrykõ waro roropa ase. Iirypyrymãkõ rypyry se pyra oexirykõ waro roropa ase. Ynara kananõ mã, ‘Ywy roropa Ritonõpo nymenekahpyry ase imehnõ amorepaneme,’ kananõ zae ehtoh tukuhse oya xine. Ajohpe toto ehtoh waro toehse matose Ritonõpo nymenekatyãme pyra toto exiryke.


text:
Yrome toiro ohxirorykõ se ase, ypyno hkopyra matose osemazuhme ypyno oehtopõpyrykõ sã pyra matose toehse.


text:
Wenikehpyra ehtoko ypyno oehtopõpyrykõ poko. Oorypyrykõ irumekatoko ropa, osemazuhme ypoko oehtopõpyrykõ sã oehtohkõme ropa. Oorypyrykõ onurumekara ro awahtao xine, oehnõko ropa ase oya xine, okyryrykõ syryhmase tosae, nãparina apony.


text:
Typanare awahtao xine, Zuzenu nekarohpyry ypoetory to netaryme, moro etatoko. Otato ehtoko.<pb/>Poremãpyra awahtao xine orihpỹme oritorỹko ase. Ritonõpo esao epery zoko nae. Moro epery enahnanõ mã orihpỹme exĩko. Moro epery ekarõko ase oya xine, enara.”<pb/>


text:
—Imepỹ pape imeroko ynenyokyhpyry neneryme, Eximinapõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,<pb/>“Ywy ase osemazuhme aexihpyry, etyhpyryme aexihpyry, enara. Aorikyhpyryme ro ase. Tõsemãse ropa ase. Ynara kary se ase oya xine,


text:
oetuarimarykõ waro ase. Tymõkomoke pyra oexirykõ waro ase. Yrome tymõkomoke nymyry matose. Okerekeremarykõ waro ase juteuimo tomo a. ‘Juteume ase,’ ãko toh mã repe. Yrome juteukara mokaro. Joroko tamuru poetoryme rokẽ toh mana.


text:
Oserehpyra ehtoko oetuarimarykõ poko. Imeĩpo etuarimãko matose otarãme. Etatoko ke, ãpuruhpyry taka oẽmapotorỹko joroko tamuru mana okuhtohkõme. Etuarimãko matose 10 tiame rokene. Poremãpyra ehtoko jenetuputyry poko oya xine, oorihtohkõ ponãmero. Mame orihpỹme oritorỹko ase. Tururume ytoketõ tururume ytõko orẽpyrahxo toehtohkõ enepotohme. Orẽpyrahxo exikety parimã apoĩko mana orẽpyra toehtamitume. Moro sã orihpỹme oehtohkõ apoĩko matose poremãpyra awahtao xine jenetuputyry poko.<pb/>


text:
Typanare awahtao xine otato ehtoko. Juzenu nekarohpyry ypoetory tomo a etatoko aomipona oehtohkõme.”<pb/>


text:
—Imepỹ pape imeroko ropa ynenyokyhpyry neneryme, ypoetory tõ Perekamupõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,<pb/>“Tyratoke tỹtao exikety omiry sero. Osetato taere tyratoke omiry sero.


text:
Oesary waro ase, joroko tamuru apõ pũto oesary mana. Zae mase ya. Jenetupuhtopõpyry oya onurumekara mexiase, ypoetory kurã Ãtipa totapase ahtao ro. Moroto joroko tamuru esao totapase ynororo.


text:
Yrome ohxirory se ase, tuhke pyra. Paraão namorepahpyry omipona exiketõ moroto amaro mã toto. Paraão mokyro Paraki amorepahpõ iirypyryme Izyraeu tõ riry poko. Ahno naxikatyã Ritonõpo myakãme tyripose eya. Mame mokaro ẽpataka tonahsẽ tyrise eya xine, ‘Kure mase,’ katohme tyya xine ipoko. Moro tonahsẽ ke Izyraeu tõ tautuhmapose eya iirypyryme toto ritohme Ritonõpo a. Nohpo tõ poko Izyraeu tõ tyripose roropa eya.


text:
Naeroro oorypyrykõ irumekatoko. Oorypyrykõ onurumekara awahtao xine, okynahkopyra oehnõko ase oya xine atatapoise mokaro maro. Ratoimo ke ỹtae tũtakety ke toto akohkohnõko ase.<pb/>


text:
Typanare awahtao xine Juzenu nekarory ypoetory tomo a omipona ehtoko.<pb/>Tyyrypyrykõ poremãkaponanomo a tonahsẽ ekarõko ase. Tokare pyra moro ekarõko ase oya xine, pake ynekarohpyry sã kapu ae, Izyraeu tõ napyryme. Topu karimutumã ekarõko ase roropa oya xine, tymerose oesetykõ esehpasenã ke. Imehnõ oesetykõ waro pyra mã toto. Esẽ rokẽ tosety waro exĩko mana.”<pb/>


text:
—Imepỹ pape ropa imeroko ynenyokyhpyry neneryme, ypoetory tõ Tiatirapõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,<pb/>“Ynara ãko Ritonõpo mũkuru oya xine. Mokyro zemĩme tonure apoto samo, tupuhke roropa metau samo ikorokahpyry as roropa ipupuru.


text:
Onyrihpyrykõ waro ase. Imehnõ pyno oehtohkõ waro roropa ase, ỹme oehtohkõ waro ase imehnõ akorehmary poko. Penekehpyra roropa matose. Onyrihpyrykõ osemazuhme motye kuhse tyrĩko matose seromaroro.


text:
Yrome toiro ohxirotorỹko ase, mokyro nohpo xihpyry anaropopyra matose owinoino xine. Mokyro esety Jezapeu. ‘Ritonõpo poe ase urutõme,’ ãko kahpyry ynororo. Ypoetory amorepãko kahpyry mana. Toto enekunohnõko imehnõ nohpo to poko toto ehtohme, ahno naxikatyã Ritonõpo myakã napyry poko roropa toto ehtohme.


text:
Naeroro otuato tapona mokyro emãko ase. Moroto etuarimãko itamurume mokyro mana ipoko aehtyã maro. Seromaroro mokyro rĩko ase mokaro maro tyyrypyrykõ onurumekara toto ahtao.


text:
Ipoenõ etapãko roropa ase, ypoetory tõ emero zuaro ehtohme, imehnõ osenetupuhtoh waro jehtoh waro toto ehtohme, imehnõ penetatoh waro jehtoh waro roropa toto ehtohme. Oepehmatorỹko ase emero porehme onyrihpyrykõ epehpyryme.<pb/>


text:
Yrome amarokomo imehnõ Tiatirapõkõ roropa mokyro namorepahpyry xihpyry omipona pyra matose. Joroko tamuru namorepatoh poko atamorepara mexiatose. Ynara ãko ase oya xine, tyorõ onyripopyra ase oya xine.


text:
<sup>(26-28)</sup> Orẽpyra awahtao xine, jomipona ipunaka awahtao xine sero etyhpyry pona, tuisame oritorỹko ase tuisame jehtoh sã Papa poe. Ahno esẽme oritorỹko ase. Kurimene sã jamihme oritorỹko ase orino apuhsẽ sã rokẽ imehnõ ehtohme oya xine jamihme pyra, õmipona xine toto ehtohme. Mame xirikuato ekarõko ase oya xine, Maparukawa ekarõko.


text:
—Mame imepỹ pape imeroko ynenyokyhpyry neneryme, ypoetory tõ Saratipõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,<pb/>“Ywy ase Tuzenuke exikety, Ritonõpo zuzenu ke, 7mãkõ ke. Jemahpo xirikuato nae setime. Etatoko pahne onyrirykõ waro ase, ‘Jezu poenõme mã toto,’ ãko imehnõ mã opoko xine repe. Yrome toorihse sã matose ya jomipona nymyry pyra oexirykõke. Oturupyra matose ya, jezuhpyra roropa matose.


text:
Morara oehtohkõ popyra ya mana. Ynyrohmanohpotopõpyry poko oya xine erohnõko matose mõpãme rokene. Naeroro ajamihtatoko orẽpyrahxo oehtohkõme jũme rokẽ oorikyrykõino. Ynara enetupuhnõko ase, onyrirykõ poko awahtao xine Ritonõpo omipona nymyry pyra matose. Zae pyra matose Ritonõpo a.


text:
Naeroro ãmorepatopõpyrykõ poko wenikehpyra ehtoko. Onetahpyrykõ poko roropa wenikehpyra ehtoko. Aomipona ehtoko oorypyrykõ irumekatoko ropa. Pakara awahtao xine omatome oehnõko ase oya xine. Mame joepyry ropa waro pyra matose exĩko.


text:
Amaro xine nae tuhke pyra, tupoke sã ikurikasenã ke, Saratipõkõ roropa. Ymaro ytoytõko mã toto tupoke karimutumã ke, kurãme exiryke.


text:
Oorypyrykõ poremãkaponeme awahtao xine karimutumã ke oupohtotorỹko Ritonõpo mana. Oesetykõ onymikara roropa typapẽ poe, orihpỹme exiketõ esetykõ poe. ‘Ypoetoryme moxiamo,’ ãko ase jarao opoko xine, Ritonõpo ẽpataka, inenyohtyã netaryme roropa.<pb/>


text:
—Jomiry imeroko ynenyokyhpyry neneryme, ypoetory tõ Pirateupiapõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,<pb/>“Ynymerohpyry moro onenerykõme. Ywy ase kurãme. Ajohpe pyra ase ipunaka. Tysorotoke ase, Tawi kyryrỹpyry ke. Osa totapuruhmakase ahtao ya moro anapurupyra imehnõ mana. Tapuruse ya ahtao anapuruhmakara imehnõ mana.


text:
Onyrirykõ waro ase. Ajamitunurukõ pitiko rokẽ repe. Ynamorepatyã omipona matose. Jurumekara matose. Omõtoh totapuruhmakase ya omõtohkõme. Moro anapurupyra imehnõ mana.


text:
Etatoko pahne, mokaro, joroko tamuru poetory ajohpe mã toto. ‘Juteume ynanase,’ ãko toh mã repe. Yrome juteutõkara mokaro. Mokaro enehpõko ase oẽpataka xine. Tosekumurukõ pona porohnõko mã toto, ‘Kure mase,’ katohme oya xine. Opyno xine jehtoh enetupuhnõko mã toto emero.


text:
Jomihpyry poko, ‘Penekehpyra ehtoko,’ katopõpyry omipona oexirykõke oewomatorỹko ase, seropõkõ etuarimatoh toehse ahtao. Zae toto ehtoh kuhtohme seropõkõ emero etuarimãko mã toto.


text:
Okynã pyra oehnõko ropa ase. Tomeseke ehtoko ynekarohpyry poko oya xine, oepehpyrykõ onematonanohpyra imehnõ ehtohme poremãpyra oehtamitukõ onematonanohpyra toto ehtohme.


text:
Poremãpyra awahtao xine oesarykõ ekarõko ase oya xine Ritonõpo tapyĩ tao, jũme Ritonõpo maro oehtohkõme. Opokona xine Ritonõpo esety merõko ase, Ritonõpo esary esety roropa. Jerusarẽ tyrisenã moro, kapu ae ayhtohpyry Ritonõpo poe. Jesety esehpasenã roropa imerõko ase opokona xine.<pb/>


text:
—Jomiry imeroko ynenyokyhpyry neneryme, ypoetory tõ amorepane neneryme, Raotiseapõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,<pb/>“Jomihpyry moro onenerykõme. Ywy ase Ritonõpo mũkuru. Otuarõtanohnekõme ase, zae exiketyme ase. Ritonõpo nyrityã emero tyrihpõme ase.


text:
Onyrihpyrykõ waro ase. Ritonõpo poetoryme osekarõko matose repe, yrome ysã pyra matose. Naeroro eukuru iparumã sã matose ya, yzamaro pyra matose. Kuenimã sã awahtao xine, ypoetoryme osekaropyra awahtao xine kurehxo ya exiry repe jomipona pyra oexirykõke. Axitunety sã awahtao xine jomipona nymyry awahtao xine roropa kurehxo oexirykõ ya mã repe.


text:
Ynara ãko matose, ‘Tytineruke ase, tymõkomoke roropa. Emero nae ase,’ ãko matose repe. Yrome ya tymõkomoke pyra matose. Etuarimãko matose, tytineruke pyra roropa, tupoke pyra roropa. Tonure pyra roropa matose.


text:
Naeroro etatoko pahne, josenetupuhtoh poko openetatoko. Zae jehtoh poko openetatoko roropa. Ynara exiryke josenetupuhtoh uuru kurã sã mana. Zae jehtoh roropa uuru sã mana kurano. Morara awahtao xine tymõkomokã sã exĩko matose kure õsenetupuhtohkõ toehse exiryke, zae oexirykõke roropa. Tupoke karimutumã ke sã exĩko roropa matose ihximyra josenetupuhtoh apoiryhtao oya xine, zae jehtoh apoiryhtao roropa oya xine. Enuru epinopyhpyry sã exĩko roropa matose, tonurãkara sã pyra josenetupuhtoh apoiryhtao oya xine, zae jehtoh apoiryhtao roropa oya xine. Naeroro josenetupuhtoh poko openetatoko, zae jehtoh poko openetatoko roropa.


text:
Imehnõ pyno jahtao, toto zurũko ase. Zae pyra toto ahtao toto tuarimapõko roropa ase kure toto ehtohme. Naeroro yronymyryme oorypyrykõ irumekatoko.


text:
Etatoko pahne, tahtah ãko ase jemary ke jomomyry se jexiryke okurohtaka xine. Jomiry etaryhtao oya xine, etapuruhmakaryhtao roropa oya xine omõnõko ase okurohtaka xine. Amaro xine otuhnõko ase. Ymaro roropa otuhnõko matose.


text:
Oorypyrykõ poremãkaponeme awahtao xine tuisame oritorỹko ase, japõ pona oporohkapõko ase. Morararo joroko tamuru typoremãkapose ya exiryke tuisame toehse ywy Papa maro. Imaro porohnõko ase apõ pona.<pb/>


text:
Morarame ywy João osenuhmane ropa kakoxi. Mame omõtoh panõ enease totapuruhmakase, kapu aka omõtohme. Mame omi totase ropa ya, rue panõ ynetahpyry osemazuhme ro. Ynara tykase,<pb/>—Osehko xiaro kakoxi. Imeĩpo ehtoh enepõko ase oya, tykase.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo zuzenu japoiase. Mame osenuhmase ropa. Kapu ao tuisa apõ moroto nexiase. Moro po imepỹ nexiase typorohse.


text:
Ẽmyty zemĩme sã nexiase topu zemĩmã samo jasape samo, satoniu maro. Tuisa apõ zomye okohkuri nexiase sewemã samo ezemerauta samo.


text:
Moro tuisa apõ zomye imehnõ apõ nexiase 24mãkomo, parihmã sã nexiase tuisa apõ zomye. Moro po Ritonõpo poetory tõ tamuximãkõ typorohse nexiase, 24me. Upo karimutumã tamuruse toto a. Typarimãke roropa toh nexiase uuru risẽke zupuhpyrykõ rehpo.


text:
Mame tuisa apõ wino neneneh ãko nexiase, panaikato, konomeru konõto roropa, enara. Aritu panõkõ setimãkõ zahnõko nexiase tuisa apõ ẽpataka. Ritonõpo zuzenu setime exiketõ enetupuhtoh nexiase.


text:
Moroto tuisa apõ etonie ikuhpo konõto panõ nexiase, kutei akusasamã panono. Akusasame kuhse nexiase.<pb/>Tuisa apõ myhto isene exiketõ nexiase asakoropane. Tonure tuhke toh nexiase, ẽmytykõ poko, ĩparykõ poko, enara.


text:
Toiro isene exikety kaikuxi tamuru panõ nexiase, rião panono. Zakorõ pui orutua panõ nexiase. Imepỹ ahno ẽmyty panõ nexiase. Imepỹ pianoimo panõ nexiase pohpoh ãko.


text:
6me taporihke toh nexiase. Tonure tuhke toh nexiase aporirykõ poko, zopino, epoe, enara. Eremiakehpyra toh nexiase saereme, koko, enara. Ynara nase toto,<br/><t>“Kurano, kurano, kurano, Kuesẽkõ Ritonõpo,</t><t>Imehxo exiketyme mana.<br/><t>Pake exikety ynororo.</t><t>Seromaroro nae ro mana.<br/><t>Myarotokoro ynororo jũmanatome,”<CL>nase toto.<pb/>


text:
Mame mokaro isene exiketõ eremiaryhtao Ritonõpo imehxo ehtoh poko, tuisamehxo aexiry poko, kure aexiry poko, jũmãme aexiry poko


text:
mokaro roropa tamuxime exiketõ 24mãkõ nono pona typorohse toto Ritonõpo ẽpataka. Tapõ po typorohse exikety netaryme, “Kure mase. Jũme orihpỹme mase,” tykase toto eya. Mame typarimãkõ emãko toh nexiase tuisa konõto apõ myhtokoxi. Ynara ãko toh nexiase,<br/>


text:
<t>“Yna esẽ mase Ritonõpo.</t><t>Emero rihpõme mase.<br/><t>Ritonõpo imehxo mase, ãko ynanase oya emero porehme.<br/>Yna tuisary kurã mase.</t><t>Yna esẽme roropa mase imehxo.<br/><t>Senohne emero tyrise oya okyryryme.</t><t>Tyriry se oexiryke emero toehse mana.<br/>Isene exiketõ roropa toehse,”<CL>ãko toto.<pb/>


text:
Mame pape enease amemyhpyry tuisa apõ po iporotyhpyry emahpo, apotunuru wino. Moro pape tymerose ipoko zao, jarao emero porehme. Tapuhse roropa moro pape nexiase 7me apuhtoh ke.


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry enease, jamihme exikety. Opore roropa aomiry nexiase. Ynara nase,<pb/>—Onoky nae imehxo exikety, kure nymyry exikety, sẽ pape etapuruhmakary waro exikety isekerematohme? tykase.<pb/>


text:
Yrome arypyra nexiase. Pape etapuruhmakary waro exikety pyra nexiase kapu ao, sero nono po roropa, aorihtyã zuzenu esao roropa pape enetohme etapuruhmakary waro exikety pyra ipunaka.


text:
Naeroro tyxitase ywy itamurume kurãkõ pyra exiryke. Pape etapuruhmakary waro exikety pyra, pape enetohme.


text:
Mame juruase tamuxime exikety toiro. Ynara nase,<pb/>—Xitara exiko. Eneko ke! Mokyro orẽpyra exikety rião sã exikety, Juta paryme ynororo tuisa Tawi paryme roropa. Imehnõ typoremãkapose eya. Pape apuru tõ 7mãkõ etapuruhmakary waro mã ynororo, nase ya.<pb/>


text:
Mame kaneru mũkuru sã enease, xikihme, tuisa apõ po, irãnao. Zomye isene exiketõ asakoropane exiketõ nexiase tamuximehxo exiketõ maro. Mokyro kaneru mũkuru sã etapahpyryme sã enease. Tyretyke nexiase setime, tonure setime roropa. Ritonõpo zuzenu enetupuhtoh mokaro nexiase. Ritonõpo zuzenu emero pata tõ punero.


text:
Moro pape apoiry eneryke tyya xine mokaro asakoropane isene exiketõ typorohse mã toto nono pona, kaneru mũkuru ẽpataka, tamuximãkõ maro. Osekuroko toare exikety rue nae toh nexiase. Kasana panõ roropa nae toh nexiase, uuru risemy. Pehme kasana tõ nexiase ixtaratu ke. Tymaro typoetory otururu ixtaratu pory sã mana.


text:
Mame tyrisenã eremiatoh tukuhse toto a. Ynara nase toto,<br/><t>“Kurãme oexiryke moro pape apoiry waro mase.</t><t>Etapuruhmakary waro roropa mase toxixihmase oexiryke.<br/><t>Oorihtopõpyryke yna mepekatyase Ritonõpo poetoryme yna ehtohme.</t><t>Emero ituakyry maro mepekahne emero omiry poe,<br/>emero ahno maro, emero pata tamuru poe.<br/>


text:
<t>Opoetoryme yna tyrise oya, Ritonõpo maro oturuketõme yna ehtohme.</t><t>Tuisame yna rĩko roropa mase imehnõ esẽme yna ehtohme imeĩpo sero nono po,”<CL>nase toto.<pb/>


text:
Mame enease ropa, Ritonõpo nenyohtyã omiry etase roropa. Tuhke toh nexiase sẽ miu motye, mirião motye roropa. Xikihme toh nexiase, tuisa apõ zomye, mokaro asakoropane isene exiketõ zomye, tamuximãkõ zomye roropa.


text:
Toremiase toto oximõme. Ynara nase toto,<br/><t>“Kaneru mũkuru etapahpyry kure mana.</t><t>Tuisamehxo mana, tymõkomoke roropa.<br/><t>Zuaro mana. Jamihme kuhse roropa mana.</t><t>Kure rokẽ oriry se ynanase porehme.<br/><t>Ritonõpo imehxo mase. Kure mase,”<CL>nase toto.<pb/>


text:
Morarame kapuaõkõ omiry etase emero porehme, nonopõkõ omiry maro, aorihtyã ekepyry omiry maro, tuna konõto kuaõkõ omiry maro. Emero Ritonõpo nyrityã omiry etase. Eremiãko toh nexiase. Ynara nase toto tapõ po iporotyhpyry a, kaneru mũkuru a roropa.<br/><t>“Kure mase, tuisamehxo.</t><t>Ritonõpo imehxo mase, orẽpyrahxo mase.<br/>Jũme orihpỹme mase,”<CL>nase toto.<pb/>


text:
—Aõ, tykase mokaro asakoropane isene exiketomo.<pb/>Mame tamuxime exiketõ roropa 24mãkõ typorohse toto tõmytykõ pó nono pokoxi, “Kure mase Ritonõpo,” katohme.<pb/>


text:
Morarame kaneru mũkuru enease. Pape apuhtopõpyry etapuruhmakase ynororo, apitorymano. Mame isene exikety omiry etase toiro, asakoropane aehtoh omiry. Konomeru sã aomiry nexiase. Ynara nase ya,<pb/>—Osehko xiaro, nase.<pb/>


text:
Mame osenuhmase. Moroto kawaru enease karimutumano. Epo ytokety typyreke nexiase. Eya parimã tokarose roropa uuru risemy orẽpyrahxo exiketyme aexiryke. Mame toytose ynororo kawaru po, imehnõ poremãkapose.<pb/>


text:
Morarame pape apuhtopõpyry akorõ etapuruhmakase kaneru mũkuru. Mame isene exikety akorõ ynara nase ya,<pb/>—Osehko xiaro, nase ya.<pb/>


text:
Imepỹ kawaru nutũtase, kamiraramano. Mame mokyro kawaru pó ytokety tyjamihtanohpose, oxiehno seropõkõ ritohme, atatapoitohme, osenahkatohme, enara. Mame tapema konõto tokarose eya.<pb/>


text:
Morarame pape apuhtopõpyry akorõ ropa etapuruhmakane oseruaono kaneru mũkuru. Mame imepỹ tõturuse ropa oturupynỹpo mokaroro asakoropane exiketomo. Ynara nase ya,<pb/>—Osehko xiaro osenuhmase, nase ya. Mame enease. Moroto kawaru nexiase, xinukutumano. Mokyro po ytokety omoxinety kuhtoh nae nexiase tomahpo.


text:
Mame omi etase ropa. Mokaro asakoropane isene exiketõ wino moro omi totase ya. Ynara nase,<pb/>—Tiriiku toiro kirume ahtao, epehpyry toiro ẽmepyry erohtamitume mana. Oxinase epehpyry oseruao riturume ahtao, toiro ẽmepyry erohtamitume mana. Yrome oriu epehpyry onytyorõmara mana, uwa eukuru epehpyry roropa onytyorõmara mana.<pb/>


text:
Morarame pape apuhtopõpyry asakoropane exikety etapuruhmakane kaneru mũkuru. Mame isene exiketõ asakoropane exiketõ omiry etane etyhpyrymã omiry,<pb/>—Osehko xiaro, kynako ynororo ya.<pb/>


text:
Mame osenuhmane. Moroto kawaru kynexine, kapaumano. Mokyro po ytokety nexiase esety Orihtopo. Mokyro tokahmase imepyny a, esety Aorihtyã esary. Mame taropose toto seropõkõ etapatohme emero pyra. Asakoropane ahtao toiro totapasẽme toehse eya xine, tãtatapoirykõ ke te, tomirykõ ke te, tyrohsẽ ke te, esekatohtonõ ke, enara.<pb/>


text:
Morarame pape apuhtopõpyry omame exikety totapuruhmakase kaneru mũkuru a. Mame osenuhmase moroto okyno zahkatoh zopikoxi. Ritonõpo poetory ekepyã zuzenu enease. Ritonõpo omiry poko imehnõ amoreparyke tyya xine totapase toto, yronymyryme Ritonõpo omipona toexirykõke roropa imehnõ tuarõtanohpory poko tyya xine.


text:
Opore ynara nase toto,<pb/>—Yna esẽme mase. Orẽpyrahxo exiketyme mase. Kure mase ipunaka. Zae roropa mase. Otãto ise ro nonopõkõ apiakatohme oya nae toto wãnohtohme, yna mỹpotohme oya? nase toto.<pb/>


text:
Mokaro zupõme karimutumã tokarose eya xine. Ynara tykase tozuhse toto,<pb/>—Apoaporo, eraximatoko aporo ãkorõkõ oehtãne. Asã xine imehnõ Jezu poetory tõ etapãko roropa mã toto asã xine ro, tykase.<pb/>


text:
Mame pape apuhtopõpyry 6mã totapuruhmakase kaneru mũkuru a. Nono kywyhkywyh tykase itamurume. Xixi tyarumãse roropa, kamisa xinukutumã samo topuxiximã samo. Nuno kamirarame toehse, munu samo.


text:
Mame osenepyra toehse kapu, pape amemyry samo. Ypy tõ tysyryhmase esae xine, ahmõta tõ roropa esae xine tysyryhmase.


text:
Mame seropõkõ tuisary tõ toepase toto otonẽtohme, pata tõ esẽ tõ roropa, soutatu tõ esã roropa, tymõkomoke exiketomo, orẽpyra exiketomo, emero porehme toepase toto, tosẽke exiketomo, tosẽke pyra exiketõ roropa. Tõtonẽtohkõme toepase toto eutary aka, topu zopikoxi roropa ypy tõ po.


text:
Kui tykase toto. Tykohtase toto ypy tõ netaryme topu tõ netaryme roropa,<pb/>—Epukako yna pona yna zonẽtohme, yna onenepyra Ritonõpo ehtohme, tapõ pona iporotyhpyry yna onenepyra aehtohme, yna zehno pyra kaneru mũkuru ehtohme roropa.


text:
Morarame Ritonõpo nenyohtyã enease, asakoropane. Sero nono etyhpyry po toh nexiase xikihme, asakoropane etyhpyry po. Tyryrykane asakoropane tapoise eya xine, tyryry kara ehtohme nono poro, tuna poro, itu poro, enara.


text:
Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry imepỹ enease. Xixi tũtatoh wino oehkety. Ritonõpo kyryry ke tomahpõ ke nexiase, Ritonõpo esety merotopo. Opore tykohtase mokyro takorõ tõ netaryme, asakoropane exiketõ netaryme. Nono ryhmananõ mokaro Ritonõpo poe, tuna konõto ryhmananõ roropa.


text:
Ynara nase ynororo mokaro netaryme,<pb/>—Nono onyryhmara ehtoko aporo, tuna konõto roropa. Kuesẽkõ Ritonõpo esety ynanymeroxi aporo ipoetory tõ pery pokona sẽ ke imerotoh ke, nase ynororo.<pb/>


text:
Mame mokaro tuhke exiry tokarose ya, Ritonõpo esety ke ẽmyty poko inymerotyã tuhke exiry 144.000me toh nexiase.


text:
12.000me toh nexiase Juta pakõme, Ritonõpo esety ke imerotyamo. 12.000me roropa Rupẽ pakõme. 12.000me Kati pakõme.


text:
Morarame osenuhmase ropa. Moroto tuhkãkõ nexiase. Ikuhpỹme toh nexiase. Emero pata tamuru poe aehtyã nexiase, emero ituakyry tõ maro, emero ahno maro, emero omi ae oturuketõ maro toh nexiase. Xikihme toh nexiase. Tuisa apõ ẽpataka, kaneru mũkuru ẽpataka roropa. Tupoke karimutumã ke toh nexiase toto emahpo marariary panõ nexiase.


text:
Opore tõturuse toto. Ynara tykase,<pb/>—Ritonõpo a typynanohse sytatose, tapõpo iporotyhpyry a. Kaneru mũkuru a roropa tukurãkase sytatose, tykase toto.<pb/>


text:
Ritonõpo apõ zomye inenyohtyã nexiase, tamuxime exiketõ maro, isene exiketõ asakoropane exiketõ maro. Mame typorohse toto Ritonõpo apõ ẽpataka ẽmytykõ nono pokoxi. “Kure mase,” katohme Ritonõpo a.


text:
Ynara nase toto,<pb/>—Aõ! Kure kuhse mase, Ritonõpo imehxo. Zuarohxo mase. Zae rokẽ mase. Emero motye tuisamehxo mase. Orẽpyra mase. Jamihme roropa mase Ritonõpo. Yna esẽme mase jũme, enara.<pb/>


text:
Mame ynara nase tamuxime exikety toiro ya,<pb/>—Onokãkõ mokaro, tupoke karimutumã ke? Otokoino toehse roropa toh nae? nase ya.<pb/>


text:
—Kũ, omorohko, zuaro mase, tykase ywy eya.<pb/>Mame ynara tykase ynororo ya,<pb/>—Moxiã poremãpyra exiketomo. Toanahtose toto a etuarimatoh konõto toehse ahtao. Kaneru mũkuru etapary sã toorihse Ritonõpo mũkuru. Moro enetuputyryke moxiamo a tukurikase toto Ritonõpo a upo kurikary sã kyya xine.


text:
Morara exiryke Ritonõpo apõ ẽpataka mã toto. Aomipona roropa toh mana imaro oturutoh tao, saereme, koko, enara. Mame toto ewomãko mana, toto onurumekara roropa mana tapõpo iporotyhpyry.


text:
Emitapãpyra roropa mã toto jũme. Tuna se zehnara roropa mã toto. Toto onyahkara roropa xixi mana. Imepỹ axitunety roropa toto onyahkara mana


text:
mokyro kaneru mũkuru toto esẽme exiryke. Tumy apõ pó ynororo. Toky tõ pyno kaneru esẽ exiry sã typoetory pynanohnõko mana. Toto arõko sã mokyro mana tuna kurã kuaka, soesoekane kuaka roropa. Mame ixitykõ korokãko ropa Ritonõpo mana, xitara ropa toto ehtohme jũme, tykase.<pb/>


text:
Mame pape apuhtopõpyry totapuruhmakase kaneru mũkuru a etyhpyrymano, 7mano. Morarame mynyhme rokẽ toehse emero kapu ao okynã pitiko, meia orame rokene.


text:
Mame Ritonõpo nenyohtyã enease 7mãkomo. Kokoro rokẽ Ritonõpo ẽpataka toh mana xikihme. Eya xine rue tokarose etotohme.<pb/>


text:
Mame imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry ixtaratuimo ẽ nae nexiase uuru risemy, typoxine zahsẽ eny. Ahno nekarory zahkatoh pona toytose ynororo. Mame ixtaratuimo tokarose eya itamurume zoximatohme Ritonõpo poetory oturutopõpyry maro jahkatohme jahkatoh po tynekaroryme Ritonõpo a.


text:
Moro ixtaratuimo erexĩtory tõnuhse Ritonõpo poetory to oturutopõpyry maro, jahkatoh poe, Ritonõpo nenyokyhpyry emahpoe.


text:
Mame ixtaratu ẽtypyry typehkase mokyro a apoto ke jahkatoh wino. Nono pona tomase eya. Konomeru nexiase panaikato, nenenehkane maro. Nono kywyhkywyh tykase roropa.<pb/>


text:
Toiro totose osemazupu a. Mame konopo sã kuenimã tooehse tytopure apoto maro, munu maro. Itamurume tooehse sero nono pona. Mame nono tyahse zokonaka (oseruao ahtao toiro tyahse). Wewe tõkehko tyahse roropa tuhke onahpoty maro (oseruao wewe ahtao toiro tyahse).<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry akorony a turuẽ totose. Mame ypy konõto zatyry enease. Moro ypy tomase tuna konõto kuaka. Tuna konõto zokonaka munu sã tanyhtase.


text:
Tuna konõto kuaõkõ zokonaka toorihse (oseruao ahtao toiro toorihse). Wapu tõ roropa zokonaka tonahkase (oseruao wapu ahtao toiro tonahse).<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry imepyny a ropa totose rue. Mame xirikuato konõto toepukase jatyryhtao ro aritu samo, kaino kapu ae tuna tõ kuaka, zupuhpyry tõ kuaka roropa.


text:
Moro xirikuato esety Itunety nexiase. Morarame tuna zokonaka itũ toehse. Ahno tuhke toorihse tuna enyryke tyya xine, popyra toehse tuna exiryke.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry imepyny a ropa turuẽ totose. Mame xixi zokonaka totapase, nuno zokonaka roropa, xirikuato to roropa zokonaka tonahkase (oseruao ahtao toiro tonahkase). Saereme hkopyra toehse toto. Tõmehse ahtao saereme hkopyra toehse, koko morararo xinukutumehxo toehse.<pb/>


text:
Morarame pianoimo enease kae, kapu ae aytoryhtao. Ynara nase ynororo,<pb/>—Myhene! myhene! Itamurumehxo seropõkõ mã etuarimãko, mokaro a rue etoryhtao. Oseruao Ritonõpo nenyohtyã naero turuẽkõ etotohme.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry imepyny a turuẽ totose. Mame xirikuato aepukahpyry enease kapu ae nono pona. Mame eya soroto tokarose, joroko tõ eutary konõto apuru etapuruhmakatopo.


text:
Mame eya joroko tõ eutary totapuruhmakase, eutary konõto. Orexĩto tutũtase itamurume apoto konõto erexĩtory samo. Mame xixi tyarumãse. Kapu roropa xinukutume toehse joroko tõ eutary erexĩtory pokoino.


text:
Otyro tõkehko onyryhmara tyripose toto, onahpoty, wewe tõkehko, ahno tõ ryhmatohme toh nexiase. Ritonõpo esety pyra iperykõ poko ahtao, mokaro ryhmãko toto itupary panõkõ nexiase.


text:
Ahno anaorihmapopyra toh nexiase, toto poko rokene, 5me nuno aropõko mokaro mana ahno tuarimapory poko. Tupuruse ahtao eya xine moro jetũ exiry mynoto nupuruhpyry samo.


text:
Mokaro itupary panõ kawaru sã nexiase, typyreke exikety samo, imehnõ maro tãtatapoiry waro exiketõ samo. Typarimãke roropa toh nexiase, uuru panõ ke zupuhpyrykõ poko. Ẽmytykõ ahno ẽmyty sã nexiase roropa.


text:
Ipuropurukõ tapuruse sã nexiase kurimene risẽ panõ ke. Panaikato tyrise eya xine roropa taporirykõ ke, konopo konõto panaikato sã nexiase, ituhtao konopo oepyry samo.


text:
Tarokyrykõ poko tunupurutatohke nexiase roropa mynoto panono. Tarokyry ke imehnõ ryhmãko mã toto. 5me nuno aropõko roropa toh mana.


text:
Tosẽke roropa toh mana, Ritonõpo nenyokyhpyry mokyro, joroko tõ eutary erase. Mokyro esety epereu omiryae Apatõme mana. Kyreku omiryae Aporiãome mana, (ryhmatõ kary).<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry imepyny a turuẽ totose. Mame omi etase ixtaratuimo zahkatoh poe, etyhpyry asakoropane exikety poe, uuru risẽ poe, Ritonõpo ẽpataka.


text:
Ynara tykase ynororo turuẽ etohpono a, Ritonõpo nenyokyhpyry a,<pb/>—Ritonõpo nenyohtyã tymyhse mã toto Eupyrati tunary kuao. Imyhpokata ropa toto, tykase.<pb/>


text:
Mame tymyhpokase ropa toto. Eraximãko rokẽ toh nexiase, sero ora eraximãko, sero ẽmepyry roropa, sero nuno, sero jeimamyry, enara. Eraximãko toh kynexine seropõkõ etapatohme tyya xine, emero pyra. (Oseruao ahtao toiro totapasẽme kynexine.)


text:
Mame mokaro enease samo kawaru tomo, epo ytoketomo, enara. Toto puropuru apuru tahpire nexiase apoto samo. Ezuezume roropa nexiase kuzari arokyry samo, seweme roropa arikie zupuhpyry samo. Kawaru zupuhpyry kaikuxi tamuru zupuhpyry sã nexiase rião zupuhpyry samo. Ĩtae xine apoto tutũtase, orexĩto maro, aixi zatyry sã roropa tutũtase, ouna xikyroto.


text:
Morara exiryke ahno toorihse tuhke. Oseruao ahtao toiro toorihse, orihmatõme moro apoto exiryke, orexĩto maro, aixi zatyry panõ maro kawaru tõ mytae inutũtanohpohpyrykomo.


text:
Mokaro kawaru tõ jamitunuru toto mytao mana, toto arokyry ao roropa. Okoi sã toto arokyry mana osekato. Tarokyrykõ ke ahno ryhmãko mã toto.<pb/>


text:
Morarame ahno akoĩpyry, orihpyra exiketõ tynyrihpyrykõ onurumekara toh nexiase. Joroko tõ omipona exikehpyra toh nexiase. Tynyrihpyrykõ Ritonõpo myakãme roropa tyrise eya xine, uuru risemy, parata risẽ roropa, metau risemy, topu risemy, wewe risemy, enara. Yrome osenuhmara mã toto, otato pyra roropa. Xikihme toytory waro pyra roropa mã toto.


text:
Yrome mokaro tyyrypyrykõ onurumekara toh nexiase, imehnõ etapary poko, joroko tõ poko, imehnõ nohpo tõ poko, imehnõ mõkomory ematonanopyry poko, enara.<pb/>


text:
Morarame imepỹ enease Ritonõpo nenyokyhpyry, jamihme exikety. Ayhtory enease kapu ae. Tupoke kynexine akurũ ke. Zuhpo okohkuri nexiase roropa. Ẽmyty xixi sã nexiase. Jaxiry tororokane sã roropa nexiase, kaetokohxo exiketõ sã asakoro.


text:
Emahpo pape pitiko nexiase imerohpyry typiapose. Jaxiry apotunuru wino tuna konõto kuao nexiase, jaxiry etato nono pó nexiase.


text:
Mame opore tykohtase ynororo kaikuxi tamuru omiry samo (rião omiry samo). Mame tozuhse ynororo konomeru tomo a, 7mãkomo a, itamurume konomeru takararahkane sã aomiry nexiase roropa.


text:
Mame konomeru tõ omiry etaryke ya imerory se exiase repe. Yrome imepỹ omiry etase kaino kapu ae. Ynara nase ya,<pb/>—Konomeru tõ 7mãkõ omihpyry onekaropyra exiko, onymeropyra exiko roropa, tykase.<pb/>


text:
Mame mokyro, Ritonõpo nenyokyhpyry, tuna konõto po xikihme exikety jaxiry etato nono po exikety, tomary tanỹse eya kakoxi tapotunuru winono.


text:
Mame tõturuse ynororo Ritonõpo poe. Jũme orihpỹme exiketyme Ritonõpo mana. Kapu rihpõme ynororo nono rihpõme roropa. Tuna konõto rihpõme roropa ynororo. Emero kapuaõkomo, nonopõkomo tuna konõto kuaõkõ roropa rihpõme ynororo. Ynara tykase inenyokyhpyry Ritonõpo poe,<pb/>—Epo mana! Okynã pyra toehse mana.


text:
Rue totose ahtao Ritonõpo nenyokyhpyry a, 7mãkõ etyhpyry a, toepohnohtopõpyryae ro emero tyrĩko Ritonõpo mana tõmihpyryae ro typoetory tomo a, urutõkomo a, tykase ynororo.<pb/>


text:
Mame omi etase ropa kaino, osemazuhme ynetahpyry ro nexiase. Ynara tykase ynororo ya,<pb/>—Pape apoita moky a ipiapohpyry Ritonõpo nenyokyhpyry emahpo mony. Xikihme exikety moky tuna konõto po, nono po, enara, tykase.<pb/>


text:
Mame mokyro a Ritonõpo nenyokyhpyry a ytoase pape pitiko ekaropose eya.<pb/>—Pape pitiko se hano, ase eya.<pb/>—Seny, apoiko. Enahko. Itũ sã reh exĩko mã awakuru ao. Yrome õtao mã anusasame exĩko ano zeni samo, nase ynororo ya.<pb/>


text:
Morarame pape pitiko apoiase emahpono. Tonahse ya. Anusasame nexiase ỹtao ahtao. Yrome tonahkehse ya ahtao, itũ toehse juakuru ao.


text:
Mame ynara nase ropa ynororo ya,<pb/>—Senohne Ritonõpo nekarohpyry ekaroko ropa imehnomo a tuhkãkõ poko, tuhke pata tamurupõkõ poko, tuhke tyotyoro tõmire exiketõ poko, tuhke pata esã poko roropa, enara, tykase ynororo ya.<pb/>


text:
Morarame mara pisarara tokarose ya mosa ehtoh kuhtohme. Ynara tykase ya,<pb/>—Owõko, Ritonõpo maro oturutoh ikuhko, tapyi. Ahno nekarory tõ zahkatoh roropa ikuhko. Ritonõpo poko exiketõ ikuhko roropa morotaõkomo, tuhke toto exiry waro oehtohme.


text:
Yrome tapyi zomye jarakapyhpyry onukuhpyra exiko, tokarose exiryke Ritonõpo waro pyra exiketomo a. Itũmãko mã toto Ritonõpo esary kurã poro Jerusarẽ poro 42me nuno.


text:
Mame jomiry ekaronanõ aropõko ase, ypoetory asakoro. Sakũpo xixĩse amurũko mã toto. “Emynyhmãko ynanase oorypyrykõ poko,” katohme imehnomo a. Mame Ritonõpo nekarohpyry poko imehnõ zurũko toto tuhke ẽmepyry, 1.260me ẽmepyry, tykase.<pb/>


text:
Mokaro Ritonõpo omiry ekaronanõ mã asakoro oriwera zoko sã mã toto. Nãparina sã roropa mokaro asakoro. Xikihme mã toto Kuesẽkõ ẽpataka, sero nono esẽ ẽpataka.


text:
Mame mokaro ryhmary kukuruhtao imehnomo a, apoto tũtãko ĩtae xine tyzehnotokõ enahkatohme. Morara mokaro ryhmary kuhnanõ emero orihnõko toto.


text:
Ritonõpo poe kapu apururu waro mã toto konopo oehpyra ehtohme, Ritonõpo omiry ekaroryhtao imehnomo a. Ritonõpo poe iporiry riry waro roropa mã toto munume. Ritonõpo poe seropõkõ akuruhtanohpory waro roropa mã toto, tuhke tyrohsẽ ke, kokoro rokene ise toto ahtao.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo omiry poko tõturukehse toto ahtao, joroko tõ eutary ae tũtãko onokyroimo panõ mokaro asakoro rokẽ exiketõ maro tãtatapoitohkõme. Toto poremãkapõko xihpyry mana. Toto etapãko mana.


text:
Mame osema taka toto ekepyry emãko mana, moro pata konõto po, Kuesẽkõ exixihmatopõpyry po. Moro pata tyorõ ke esehtõko toto seromaroro. “Sotoma moro,” ãko toto. “Ejitu,” ãko roropa toto iirypyryme moro patapõkõ exiryke itamurume.


text:
Mame mokaro ekepyry enẽko mã toto, emero pata tamurupõkomo, ituakyry roropa toto enẽko, tyotyoro omiry waro exiketõ roropa, emero ahno toto ekepyry enẽko asakoropane ẽmepyry zokonaka. Toto ekepyry ononẽpopyra roropa mã toto.


text:
Tãkye seropõkõ exĩko mokaro orihtopõpyry eneryke tyya xine. Atãkyemãko mã toto. Tynekarorykõ aropõko mã toto oseya rokene. Mokaro asakoro urutõkõ pokoino toetuarimase toto itamurume seropõkomo. Naeroro atãkyemãko mã toto mokaro ekepyry eneryke tyya xine.


text:
Morarame asakoropane zokonaka tõmehse ahtao tõsemãkapose ropa toto Ritonõpo a. Towõse ropa toto. Toto eneryke tyya xine tõserehse itamurume emero porehme.


text:
Morarame omi konõto totase kaino mokaro a, asakoro rokẽ exiketomo a. Ynara tykase eya xine,<pb/>—Osehtoko xiaro! Õnuhtokose! tykase.<pb/>Mame tõnuhse toto kakoxi kapu aka, akuruhtoko imehnõ neneryme porehme.


text:
Mame morara ahtao nono kywyhkywyh tykase jamihme samo, pata zokonaka tyyryhmase. Omame porehme tapyi ahtao toiro toepukase. Ahno roropa totapase nono kywyhkywyh karyke, 7 miume totapase toto. Imehnõ tõserehse itamurume.<pb/>—Kure Ritonõpo kapuaõ mana. Imehxo mana. Orẽpyrahxo roropa mana, tykase toto.<pb/>


text:
Mame imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry rue etone, etyhpyrymano. Mame omi opore exiketõ etase kapu ao. Ynara nase toto,<pb/>—Seromaroro Kuesẽkõ sero nono esẽme toehse rahkene tynymenekahpyry maro. Tuisame exikehpyra mana jũme, nase toto.<pb/>


text:
Morarame tamuximãkõ 24mãkõ tapõkõ po typorohse exiketõ Ritonõpo ẽpataka, tõpatapoe typorohse toto nono pokoxi, “Kure mase,” katohme Ritonõpo a.


text:
Ynara nase toto,<br/><t>“Yna esẽme mase Ritonõpo, imehxo oexiryke.</t><t>Seromaroro yna esẽme ro mase.<br/><t>Moinoronato mase yna esẽ roropa.</t><t>Kure mase.<br/><t>Orẽpyra oexiryke imehnõ myporemãkapoase.</t><t>Tuisame toehse mase.<br/>


text:
<t>Awaro pyra exiketõ ozehno toehse mã toto,</t><t>tuãnohtohkõ toehse exiryke,<br/>aorihtyã apiakatoh toehse exiryke roropa.<br/><t>Opoetory tõ epehmatoh toehse roropa, toto erohtamitume,</t><t>urutõkõ maro, emero opoetory tõ roropa,<br/>tuisamehxo exiketomo, tuisame pyra exiketomo.<br/><t>Emero ouno exiketõ epehmatoh toehse.</t><t>Sero nono ryhmananõ enahkatoh toehse roropa mana,”<CL>nase toto.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo maro oturutoh kurã totapuruhmakase kapu ao. Ritonõpo nymeropohpyry ẽ tonese moro tao. Typoetory tõ pyno Ritonõpo exiry enetupuhtoh moro. Mame neneneh tykase, takararah tykase, panaikato, konomeru maro. Nono kywyhkywyh tykase, konopo itamurume topu sã xiriri tykase, enara.<pb/>


text:
Mame enetupuhpotoh konõto toeporehkase kapu ao. Nohpo nexiase. Tupoke xixi ke nexiase. Nuno roropa nexiase ipupuru zopino. Zupuhpyry po parimã nexiase, xirikuato maro 12me.


text:
Mame imepỹ enetupuhpotoh toeporehkase morotona kapu ao. Zakareimo konõto panõ nexiase, kamiraramano. Tupuhpyke ynororo 7me nexiase. Tyretyke roropa nexiase 10me. Zupuhpyry tõ po parimã panõ nexiase emero.


text:
Xirikuato tarose eya kapu ae tarokyry ke. (Oseruao xirikuato ahtao toiro tarose eya.) Mame xirikuato tõ tynarotyã tomase eya nono pona. Nohpo enurukety ẽpataka toexikihmase ynororo, aenururu eraximatohme tyya, poeto enahtohme tonuruse ahtao.


text:
Mame nohpo tonuruse rahkene aimome. Tuisame exiketyme ehtohme tonuruse mokyro, orẽpyra pata tamuru tõ esẽme aehtohme. Tyjamitunuru ke tõmipona imehnõ rĩko mana emero porehme. Mame poeto pitiko typynanohse Ritonõpo a. Tosaka tarose tapõ pona.


text:
Mame nohpo toepase ahno esaka pyra. Mokyro esaryme osa tyrise Ritonõpo a. Moroto ipynanohnõko imehnõ mana tuhke ẽmepyry, 1.260me ẽmepyry.<pb/>


text:
Mame tãtãtapoipitose toto kapuaõkomo. Mikeu tõ tãtãtapoise toto zakareimo konõto maro. Typoetoke roropa zakareimo nexiase joroko tõ ke. Tãtãtapoise toto. Mikeu tõ poremãkapory se roropa nexiase toh repe. Mikeu nexiase Ritonõpo nenyokyhpyryme.


text:
Zakareimo konõto tomapose kapu ae. Pake mokyro okoime. Esety joroko tamuru, Satanaxi esetyme roropa mana. Onekunohto ynororo. Sero nonopõkõ tonekunohse eya porehme. Mokyro tomapose kapu ae nono pona, ipoetory tõ maro, joroko tõ maro.<pb/>


text:
Morarame omi etase ropa kapu ao, opore exikety. Ynara nase,<pb/>—Seromaroro kypynanohtorỹko Ritonõpo mana. Seromaroro tyjamitunuru enepõko mana, tuisamehxo toexiryke. Seromaroro inymenekahpyry tuisame toexiry enepõko mana. Ynara exiryke, kuakorõkõ hxirone tomase exiryke kapu ae. Ritonõpo ẽpataka toto hxirõko nexiase saereme, koko, enara. Mokyro tomase kapu ae.


text:
Mokyro typoremãkapose Jezu poetory tomo a toorihse Jezu exiryke toto myakãme. Mokyro typoremãkapose eya xine tosẽkõ zae ehtoh ekarory ke roropa tyya xine imehnomo a. Typoremãkapose eya xine, osepyno pyra toehse toexirykõke toorikyrykõ ponãmero.


text:
Naeroro atãkyematoko kapuaõkomo. Yrome myhene nonopõkomo, tuna konõto kuaõkõ roropa, tyhtose joroko tamuru exiryke oya xine. Zekĩtapãnõko roropa mana okynahkopyra tuãnopyry ehtoh exiryke. Moro waro toexiryke zekĩtapãnõko mana, nase.<pb/>


text:
Morarame nono pona aepukahpyry waro toehse joroko tamuru ahtao nohpo tokahmapitose eya. Enurusenã ẽ tokahmapitose apoitohme tyya repe.


text:
Mame aporiry asakoro tokarose nohpo a pianoimo aporiry panono, aepatohme tosaka ropa, ahno esaka pyra. Moroto mokyro pynanohnõko Ritonõpo mana, asakoropane jeimamyry zokonaka onyryhmara joroko tamuru ehtohme.


text:
Morarame tuna tutũtanohpose zakareimo konõto a tỹtae, itamurume, iporiry konõto samo, nohpo ekahmatohme, zue aka nohpo nerymapotohme repe.


text:
Mame takorehmase nohpo nono a. Toẽtakase nono tuna omõtohme. Tuna tomõse nono aka, zakareimo konõto mytae itũtahpyry.


text:
<sup>(17-18)</sup> Morarame zakareimo konõto tyekĩtapãse nohpo poko. Toytose ynororo atatapoise ipoenõ maro, ipakõ maro, emero Ritonõpo omipona exiketõ maro, Jezu Kyrixtu namorepahpyry omipona exiketõ maro roropa. <sup>18</sup> Mame isawã po zakareimo konõto. Xikihme toehse tuna konõto ehpio.<pb/>


text:
Imeĩpo onokyroimo enease aekuomyryhtao tuna konõto kuae. Tyretyke nexiase omame porehme, tupuhpyke roropa nexiase 7me. Typarimãke iretyry nexiase emero. Ritonõpo zehno nexiase ynororo. Naeroro Ritonõpo esety tymerose eya tupuhpyry tõ pokona Ritonõpome tõsekarotohme repe.


text:
Kaikuxi tamuru sã nexiase mokyro. Ipupuru marixĩmo pupuru sã nexiase. Ĩtary kaikuxi tamuru mytary sã nexiase. Mame zakareimo konõto a tyjamihtanohpose mokyro. Eya tapõ tokarose, tuisa konõtome mokyro tyrise eya roropa.


text:
Mame mokyro onokyroimo zupuhpyry totapase toiro. Toorihse sã nexiase ipunaka. Yrome toekurãkase ropa. Moro eneryke tyya xine tõsenuruhkase sero nonopõkõ emero. “To!” tykase toto. “Orẽpyra kuhse mose mana,” tykase toto. Aomipona se toehse roropa toto.


text:
Kure rokẽ zakareimo konõto tyrise roropa eya xine Ritonõpo myakãme samo, tuisame toehtoh tokarose eya exiryke onokyroimo a, tuisame aehtohme. Ritonõpo myakãme onokyroimo toahmase roropa eya xine. Ynara nase toto,<pb/>—Imehxo mose mana. Isã pyra imehnõ mana. Orẽpyra kuhse ynororo. Iporemãkaponanõ pyra mã ipunaka, tykase toto.<pb/>


text:
Morarame tõmiase xihpyry mokyro onokyroimo. Yrome onuãnohpyra Ritonõpo nexiase aporo. 42me nuno taropose eya tuisame toexiry poko.


text:
Mame Ritonõpome tõsekaropitose eya, “Ywy ase Ritonõpo,” tykase ynororo. Ritonõpo esety tounohse roropa eya. Esary roropa typoihtose eya. Emero kapuaõkõ roropa typoihtose eya.


text:
Mame Ritonõpo poetory tõ tapoitapoise eya. Yrome moky kahpyry onyporemãkapopyra Ritonõpo kynexine aporo. Ritonõpo poetory typoremãkapose eya. Tuisame toehse roropa ynororo, ituakyry esẽme, ahno esẽme, emero tyotyoro omiryae exiketõ esẽme, emero pata tamurupõkõ esẽme, enara.


text:
Mame kure rokẽ mokyro rĩko mã toto, emero sero nonopõkomo. “Kure mase. Imehxo mase,” ãko mã toto eya. Mokaro esety onymeropyra kynexine Ritonõpo papẽ pokona. Yrome mokaro, esetykõ tymerose exiketõ Ritonõpo papẽ pokona, mokaro kure onokyroimo onyripyra mã toto. “Kure mase,” kara mã toto eya. Moinoro esetykõ tymerose Ritonõpo a kaneru mũkuru papẽ pokona sero nono onyripyra ro ahtao ro. Orihpỹme exiketõ mokaro jũmanatome Kyrixtu poetoryme toexirykõke, toorihse Kyrixtu exiryke toto myakãme kaneru mũkuru samo.<pb/>


text:
Tapoisẽme awahtao xine tapoisẽme ro matose. Tuosẽme awahtao xine tuosẽme ro matose. Naeroro Ritonõpo poetoryme awahtao xine oseanahtotoko. Penekehpyra ehtoko Ritonõpo enetuputyry poko.”<pb/>


text:
Morarame imepỹ onokyroimo tũtary enease nono ae. Tyretyke nexiase asakoro, kaneru mũkuru retyry samo. Yrome aomiry zakareimo konõto omiry sã nexiase.


text:
Mokyro onokyroimo apitoryme aexihpyry tuisame konõto aexihpyry sã toehse ynororo. Tõmipona sero nonopõkõ tyrise eya emero. Mame onokyroimo osemazupu kure rokẽ tyripose eya xine. “Kure mase imehxo,” kamexipotohme eya xine onokyroimo osemazuhme aexihpyry a, zupuhpyry ikurãkahpyry ropa a.


text:
Sero nonopõkõ tonekunohse eya tyjamitunuru eneporyke eya xine. Onokyroimo osemazupu neneryme tyjamitunuru tonepose eya xine. Ynara tykase ynoro eya xine,<pb/>—Mose onokyroimo panõ imepỹ tyritoko eahmatohme, “Kure mase,” katohme ipoko, tykase mokyro nono ae itũtahpyry eya xine onokyroimo poko, tapema ke zupuhpyry etapahpyry poko, aekurãkahpyry ropa poko. Kure mokyro ritohme ipanõ tyripose eya xine.


text:
Mame tyrise ahtao tyjamitunuru poe toto nyrihpyry taoseremanohpose eya aomitanohpotohme isene aehtohme. Mame isene toehse ynororo, tõtururu waro toehse. Imehnõ etapary waro roropa toehse, “Kure mase,” kara toto ahtao tyya.


text:
Mame tosety meropoase onokyroimo, emero ipery pokona emero emary pokona apotunuru wino, enara. Inũnomo, poetohti, tymõkomokamo, tytineruke pyra exiketomo, tosẽke erohketomo, typoetoke exiketomo, emero.


text:
Mokyro nymeropohpyry pyra exiketõ ahtao, mõkomo onepekahpopyra eya xine ynororo, mõkomo onekamopopyra roropa ynororo eya xine.<pb/>


text:
Tuaro ehtoko. Tuaro awahtao xine enetupuhnõko matose. Mokyro onokyroimo nymerohpyry enetupuhtohme mana, orutua esety poko. Ynara mana 666.<pb/>


text:
Mame osenuhmase ropa. Kaneru mũkuru enease ypy Xião po. Imaro nexiase tuhkãkomo, 144.000mãkomo. Typerykõ poko tymerose Ritonõpo esety nexiase, Kaneru mũkuru esety roropa.


text:
Mame omi etase kaino, kapu ae. Sõkane konõto sã nexiase. Konomeru sã roropa nexiase. Tuhkãkõ eremiaketõ omiry etase. Tuarẽ etory sã nexiase.


text:
Osẽpataka nexiase toto Ritonõpo apõ maro, isene exiketõ asakoropane exiketõ maro, tamuximãkõ maro. Tyrisenã eremiatoh poko toremiase toto. Moro eremiatoh waro pyra imehnõ mana. Mokaro rokẽ zuaro, 144.000mãkomo, topekahse toh mokaro Jezu a, seropõkõme ro toto ahtao ro.


text:
Orutua kõ mokaro, kurãkõme mã toto. Tyyrypyrykõ poko pyra mã toto ipunaka Ritonõpo omipona rokẽ toehtohkõme. Naeroro nohpo tõ poko pyra mã toto, typye pyra roropa mã toto. Kaneru mũkuru omipona rokẽ mã toto imepỹ maro toehtohkõme onurumekara mã toto. Topekahse mã toto imehnõ seropõkõ maro pyra toto ehtohme. Tokarose mã toto Ritonõpo a osemazuhme kaneru mũkuru a, enara.


text:
Morarame imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry enease aytoryhtao kae kapu kuroko. Omi kurã ekarose nytoase sero nonopõkõ netaryme. Jũme moro omi kurã onytyorõmara mana. Emero pata tamurupõkõ netaryme, emero ituakyry netaryme, emero tyotyoro omiryae exiketõ netaryme, emero pata esẽ poetory tõ netaryme.


text:
Ynara nase opore,<pb/>—Ritonõpo zuno ehtoko, kure rokẽ tyritoko roropa. “Kure mase imehxo,” kahtoko eya, seropõkõ apiakatoh toehse exiryke porehme. Naeroro oesekumurukõ po oporohtoko Ritonõpo ẽpataka, “Kure mase,” katohme eya. Kapu rihpõme ynororo, nono tõkehko rihpõme, tuna konõto roropa iporiry tõkehko emero tyrihpõme mana.<pb/>


text:
Mame mokyro apitorymã mykapo imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry tooehse. Ynara nase ynororo,<pb/>—To! Tonahkase Papironiapõkõ mana. Pata konõtome nexiase repe. Yrome nohpo sã imeimehnõ poko exikety sã toehse. Eukuru ekamõko mã nohpo emero ẽtohme. Tynamokyry ẽpõko eya xine mana jehnahpyry, tymaro toto ehtohme. Mokyro sã Papironiapõkõ toehse Ritonõpo a, nase.<pb/>


text:
Mame mokaro asakoro aehtoh mykapo imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry tooehse. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Onokyroimo xihpyry omipona awahtao xine, kurãme mokyro ekaroryhtao roropa oya xine mokyro esety meropõko matose operykõ pokona. Operykõ pokona pyra ahtao oemarykõ mypary pokona esety meropõko matose.


text:
Yrome moro sã tyripose oya xine ahtao ozehno xine exĩko Ritonõpo mana ipunaka. Onokyroimo poetory wãnohnõko Ritonõpo mana emero, apotoimo htaka, axitunety htaka, tynenyohtyã kurã neneryme, kaneru mũkuru neneryme roropa.


text:
Moro apoto erexĩtory, toto wãnohtoh erexĩtory onuhkehpyra exĩko mana jũme. Etuarimakehpyra mã toto, saereme, koko roropa, onokyroimo kure ekaronanomo, inyrihpyry kahpyry kure ekaronanõ roropa, esety merohpõkõ roropa typokona xine. Mokaro etuarimakehpyra mã toto, tykase ynororo.<pb/>


text:
Naeroro oseanahtotoko Ritonõpo poetoryme awahtao xine, aomipona toehse oexirykõke. Jezu onenetupuhkehpyra roropa awahtao xine oseanahtotoko.<pb/>


text:
Mame omi etase ropa kapu ao. Ynara nase,<pb/>—Ynara imeroko, “Ritonõpo nyrohmanohpotoh poko erohketõ toorikyrykohtao tãkye exĩko toh mana.”<pb/>—Aõ, ajohpe pyra, nase, nezukuase Ritonõpo zuzenu. Oseremãko mã toto toerohkehxĩpo xine. Toerohtamitukõ apoĩko roropa mã toto, nase Ritonõpo zuzenu.<pb/>


text:
Mame osenuhmase ropa. Akurũ enease karimutumano. Moro akurũ po kapu ae ayhtohpyry panõ enease typorohse. Typarimãke nexiase uuru risẽke zupuhpyry poko. Otyro sahkatoh nexiase emahpo, taere exikety.


text:
Morarame imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry tutũtase Ritonõpo maro oturutoh tae. Opore ynara nase ynororo akurũ po iporotyhpyry a,<pb/>—Atapemã ke isahkako otyro epery apoitohme oya, isahkatohpo toehse exiryke. Nonopõkõ tahpirãse sã mã toto, tykase ynororo.<pb/>


text:
Morarame tytapemã ke nono po tỹkyryry tysahkase eya, akurũ po iporotyhpyry a. Otyro epery anymyry sã nonopõkõ tanỹse eya.<pb/>


text:
Mame imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry enease. Ritonõpo maro oturutoh tae nutũtase, kapu ao, tytapemake roropa taere exikety ke.<pb/>


text:
Imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry tooehse ahno nekarory zahkatoh poe. Apoto eraseme kynexine. Opore tõturuse ynororo tytapemake exikety a. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Atapemã ke uwa epery isahkako, uwa esary po, nono po, tahpirãse exiryke, tykase.<pb/>


text:
Naeroro tytapemake exikety a uwa epery tysahkase. Moro epery tomase eya euhkatoh aka, zehno Ritonõpo ehtoh aka.


text:
Mame axikaru euhkary sã moro epery touhkase euhkatoh ao, pata myhto. Munu tutũtase euhkatoh ae iporiry samo, 320 kirometuru mosa exiry. Zueme exiry asakoro meturu zokonaka.<pb/>


text:
Morarame imepỹ osenuruhkatoh konõto enease kapu ao, Ritonõpo nenyohtyã 7mãkõ enease 7me tyrohsemyimo maro, etuarimatoh konõto maro. Imehnõ wãnohtoh moro etyhpyrymano. Iirypyrymãkõ zehno Ritonõpo ehtoh etyhpyry moro.<pb/>


text:
Mame osenuhmase ropa. Tuna konõto panõ enease kutei samo, otoxie kutei ahtao kamirarame apoto maro. Onokyroimo poremãkaponanõ enease roropa. Onokyroimo nyrihpyry poremãkaponanomo, 666 ke tosehke exikety poremãkaponanõme roropa toh nexiase. Xikihme toh nexiase tuna konõto panõ ehpio. Osekuroko toare exikety toto emahpo nexiase Ritonõpo nekarotyã eya xine. Etõko toh nexiase.


text:
Eremiãko roropa toh nexiase Moeze nymerohpyry ae Ritonõpo poetory nymerohpyry ae. Kaneru mũkuru poko eremiãko roropa toh nexiase. Ynara nase toto,<br/><t>“Papa kapuaono, Ritonõpo imehxo mase.</t><t>Onyrityã kure kuhse mana.<br/>Orẽpyra mase.<br/><t>Pata tamuru esẽ mase. Zae mase.</t><t>Ajohpe pyra mase onyrityã poko.<br/>


text:
<t>Onoky ouno pyra exikety nae nah?</t><t>Arypyra, ouno emero mã toto,<br/>yna esẽme oexiryke.<br/><t>Imehxo oehtoh poko ekãtõko mã toto emero porehme.</t><t>Omoro rokẽ kurãme nymyry mase.<br/><t>Pata tamurupõkõ emero oehnõko mã toto,</t><t>‘Kure mase,’ katohme oya.<br/>Kure rokẽ orĩko mã toto.<br/><t>Tosekumuru po porohnõko mã toto oẽpataka,</t><t>kure oexiry eneryke tyya xine, emero patapõkõ punero,”<CL>tykase toto toremiarykõme.<pb/>


text:
Moromeĩpo tyorõ enease ropa kapu ao. Ritonõpo maro oturutoh enease, tapyi. Moro tao kamisa risẽ nexiase, Ritonõpo apõ esaryme. Totapuruhmakase nexiase.


text:
Mame Ritonõpo maro oturutoh tae tutũtase inenyohtyã 7mãkomo. Imaro xine tyrohsemyimo etuarimatoh konõto etyhpyrymã nexiase. Upo karimutumã ke tõtupohtose toh nexiase, rino risẽ ke, ikurikahpyry panõ ke. Aozahparakõme uuru risẽ nexiase tymyhse.


text:
Mame isene exikety toiro nexiase Ritonõpo ẽpataka, asakoropane exikety. Eya kasanamã tokarose Ritonõpo nenyohtyamo a 7mãkomo a. Uuru risẽ tokarose eya xine, 7me. Pehme kasanamã nexiase, iirypyrymãkõ zehno Ritonõpo ehtoh ke. Orihpỹme exiketyme Ritonõpo mana jũme.


text:
Mame orexĩto ke typehkase Ritonõpo maro oturutoh nexiase, Ritonõpo imehxo ehtoh poe, ijamitunuru poe, enara. Moro taka omõsaromepyra imehnõ toehse etuarimatoh konõto etyhpyry exitãne, Ritonõpo nenyohtyã 7mãkõ nenehtyã otyhkatãne.<pb/>


text:
Morarame omi konõto etase Ritonõpo maro oturutoh tao. Ynara nase tynenyohtyamo a, 7mãkomo a,<pb/>—Ytotoko. Kasanao exikety ikuãtatoko. Zehno jehtoh ikuãtatoko nono pona, nase ynororo.<pb/>


text:
Naeroro Ritonõpo nenyokyhpyry osemazuhme aexihpyry toytose. Tykyryry tukuãse eya nono pona, kasanaono. Muretano xihpyry toehse onokyroimo kahpyry esety ke typokõke exiketõ pokona, inyrihpyry xihpyry kure ekaronanõ pokona roropa.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry akorõ a tykasanary tukuãse tuna konõto kuaka. Aorihtyã munuhpyry sã toehse tuna. Tunakuaõkõ kana tõkehko toorihse emero porehme.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry oseruao aehtopo a tykasanary tukuãse tuna tõkehko kuaka, tuna tõ zupuhpyry kuaka roropa. Munume tanyhtanohpose moro.


text:
Imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry omiry etase, tuna erase omiry etase. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Zae rokẽ mase. Azahkuru pyra roropa mase ipunaka iirypyrymãkõ wãnopyry poko oya, kure oexiryke. Kure exikehpyra mase, moinoro mase roropa.


text:
Ritonõpo poetory totapase eya xine. Urutõkõ totapase roropa. Naeroro toto etapãko roropa mase. Zae ro tynyrihpyrykõ epehpyry apoĩko mã toto, tykase.<pb/>


text:
Mame imepỹ omi etase tynekarory zahkatoh poe. Ynara nase,<pb/>—Kuesẽkõ Ritonõpo imehxo mase. Ajohpe pyra mase. Zae ro imehnõ apiakãko mase. Zae ro toto wãnohnõko mase, nase.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry asakoropane aehtopo a tykasanary tukuãse xixi pona. Ahno tyahkapose xixi a, piukah karyke itamurume.


text:
Tyahse toto xixi ke piukah karyke. Mame Ritonõpo tykerekeremase eya xine, morohne wãnohtoh esẽme Ritonõpo exiryke. Yrome tyyrypyrykõ onurumekara toh nexiase. “Kure mase Ritonõpo,” kara toh nexiase roropa.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry omame aehtoh a tykasanary tukuãse onokyroimo apõ pona. Tyarumãkapose onokyroimo esao. Kui tykase toto morotõkomo, jetũ toehse toexirykõke.


text:
Mame Ritonõpo kapuaõ tykerekeremase eya xine jetũ toexirykõke muretanohpe roropa toexirykõke. Yrome tyyrypyrykõ onurumekara ro toh nexiase.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry omazũ pona aehtopo a tykasanary tukuãse Eupyrati tunary pona. Moro tuna tãpaise emero porehme, tasarahse, tonore tuna esahpyry toehse. Osemame toehse, xixi tũtatoh wino pata tõ esã esemaryme ehtohme.


text:
Mame joroko kahpyry enease oseruao. Pororu sã toh nexiase. Tutũtase toto zakareimo konõto mytae, onokyroimo xihpyry mytae ajohpe urutõ mytae, enara tutũtase toto.


text:
Joroko tõ mokaro, joroko tamuru poetory, tyjamitunuru eneponanomo. Nono poro ytõko mã toto oseruaõkomo, tuisa tõ enehse, oximõme toto ehtohme atatapoitohme Ritonõpo imehxo exikety maro iirypyrymãkõ apiakatoh konõto toehse ahtao.<pb/>


text:
“Etatoko pahne,” ãko Jezu kyya xine, “Jeraximara awahtao xine omato oepyry sã oehnõko ropa ase zuaro pyra awahtao xine. Tãkye exĩko matose tuaro awahtao xine, nyhpyra exikety sã awahtao xine, ãtakimahpyry sã awahtao xine. Morara awahtao xine tupokã sã ytoytõko matose, ehxiropyra roropa matose.”<pb/>


text:
Morarame nonopõkõ tuisary tonehse joroko tomo a. Oximõme tonehse toto ona pona. Epereu omiryae moro ona esety Amaketõme mana.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry a omazũ mykaponato aehtoh a tykasanary tukuãse kakoxi tyryrykane pona. Aomiry opore exikety tõturuse Ritonõpo apõ poe imaro oturutoh tae. Ynara nase,<pb/>—Tõtyhkase mana. Nenahno! tykase.<pb/>


text:
Mame neneneh tykase, panaikato, konomeru, nono kywyhkywyh tykase, enara. Moinoro ahno ritopõpyry poe ro sero nono kywyhkywyh katopõpyry sã pyra kynexine. Jamihme sero nono kywyhkywyh tykase.


text:
Pata konõto tohpahse roropa oseruao. Imehnõ patary tõ tuhke tãtakuhmose emero pata tamuru punero sero nono po. Mame wenikehpyra Ritonõpo nexiase Papironiapõkõ poko. Eukuru zetunuru ẽpoase sã eya xine tykasanary ae toto zehno Ritonõpo ehtoh enetupuhtoh moro eukuru nexiase.


text:
Konopo tooehse tytopuke tũpore topu konõto samo, omoxĩ roropa. Toiro topu 45 kiru samo. Kapu ae toepukase ahno pona. Mame Ritonõpo tykerekeremase ahno a moro konopoimo pokoino, popyra eya xine exiryke ipunaka.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry toiro tooehse ya, 7mãkõ maro nexiase. Tykasanake kynexine ynororo. Ynara kynako ya,<pb/>—Ymaro eropa, musurehpã wãnopyry enekose. Mokyro musurehpã wãnopyry enepõko ase oya. Ritonõpo omipona pyra exiketõ enetupuhtoh mokyro. Pata konõtopõkõ mokaro. Tuna tõ pũto typatarykõ tyrise eya xine.


text:
Seropõkõ tuisary tõ mokyro poko toehse toto musurehpã poko toehse, nohpo poko exiketõ samo. Etỹketõ sã ipoko toehse toto sero nonopõkomo, eukuru onẽkehpyra exiketõ samo, nohpo poko exikehpyra exiketõ sã roropa.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo zuzenu a tapoise ywy. Inenyokyhpyry jaroase ahno esaka pyra. Moroto nohpo enease typorohse onokyroimo po. Tahpire onokyroimo nexiase. Ipihpyry tymerose kynexine osexihpyry ke Ritonõpo eunohtoh ke. Tupuhpyke kynexine ynororo 7me. Tyretyke roropa kynexine ynororo 10me.


text:
Tupõ tamuruse nohpo a nexiase tahpiremy. Emeporyme uuru risẽ nae nexiase, topu kurã roropa typyne exiketomo, kasuruimo roropa. Emahpo kasana nae nexiase uuru risemy. Moro kasana pehme nexiase iirypyry ke nuriame exikety ke roropa, typoko imeimehnõ ehtopõpyry epehpyry ke.


text:
Ipery poko esety tymerose nexiase. Moro esety onenetupuhpyra imehnõ mana. Ynara mana, “Papironia konõto. Imeimehnõ poko exiketõ ẽme mana, emero porehme. Tyyrypyrykõ poko penetaketõ ẽme roropa mana.”


text:
Morarame mokyro eneryhtao ya, toetỹse exikety sã tãkye nexiase Ritonõpo poetory orihtopõpyry poko, toto etapatopõpyry poko tyya, enara. Jezu onurumekara toto exiryke totapase toto eya.<pb/>Mame mokyro eneryke ya osenuruhkase ipunaka.<pb/>


text:
—Oty katoh osenuruhkãko hma? tykase Ritonõpo nenyokyhpyry ya. —Ourũko ase mose nohpo poko. Onokyroimo poko roropa, nohpo puimane, tupuhpyke exikety 7me, tyretyke exikety 10me. Mokaro poko ourũko ase.


text:
Mokyro onokyroimo isene kynexine aporo. Yrome toorihse ropa ynororo. Mame okynã pyra onuhnõko ropa mana amerehmã ae. Ytoytõko ropa mana. Imeĩpo Ritonõpo enahkapõko mana. Yrome aytorykohtao ro sero nono po ro osenuruhkãko enenanõ mana. Jezu poetory tõ kara osenuruhkãko mana. Esetykõ pyra mã Ritonõpo papẽ poko, typapẽ po onymeropyra Ritonõpo exiryke pake, sero nono riryhtao, orihpỹme exiketõ esetykõ maro. Osenuruhkãko mokaro mana onokyroimo eneryke tyya xine. Isene ehxĩpo toorihse ropa ynororo. Yrome ẽsemãnõko ropa mana.<pb/>


text:
—Tuaro ehtoko. Enetupuhtoko. Mokyro zupuhpyry tõ 7mãkõ ypyme mã toto. Moro ypy tõ ẽmory po mokyro nohpo typorohse mana. Moro ypy tõ 7mãkõ tuisame roropa mã toto.


text:
Omame tuisa tonahse ropa mã toto. Toiro tuisame ro mana. Toiro oehpyra ro mana. Tooehse ahtao okynahkopyra exĩko mana.


text:
Mame mokyro onokyroimo, orihxĩpo tõsemãkapose ropa ahtao tuisame 8mãme exĩko mana. Osemazuhme aporo 7mãme nexiase. Imeĩpo mokyro enahkapõko Ritonõpo mana.<pb/>


text:
—Iretyry 10me, onenetyã tuisame roropa mã toto. Exipyra ro mã toh aporo. Yrome kowenu tuisaryme exĩko mã toto axĩtao rokene onokyroimo maro.


text:
Mokaro 10mãkõ atae rokẽ mã toto onokyroimo pyno toexirykõ poko. Tyjamitunurukõ ekarory se rokẽ mã toto onokyroimo a, tuisame toexirykõ ekarory se eya roropa mã toto.


text:
Kaneru mũkuru maro tãtãtapoirykõ se mã toto. Yrome toto poremãkapõko kaneru mũkuru mana, tynymenekatyã maro, tosẽkõ onurumekara exiketõ maro. Kuesẽkõme mana, imehnõ esã esẽme imehxo mana. Seropõkõ tuisary tõ esẽme roropa mana.<pb/>


text:
Mame ynara nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya,<pb/>—Moro tuna onenehpyry pona typorohse nohpo kahpyry, moro tuna ahnome mana. Imoihme mã toto. Pata tamurupõkõ mokaro. Tyotyorõkõ omiryae exiketõ mokaro.


text:
Morarame iretyry 10mãkõ onenetyã onokyroimo kyryryme, mokaro mã nohpo zehno exĩko, mokyro emero rokẽ poko aexihpyry zehno exĩko mã toto. Mame imõkomory arõko mã toto emero porehme. Tupoke pyra inomõko mã toto. Ipũ õnõko mã toto. Mame jahkãko toh mana enahkatohme.


text:
Ritonõpo poe ipenetatoh rĩko mã toto. Ipoe atae mã toto. Tuisame toexirykõ ekarõko mã toto onokyroimo a tuisamehxo aehtohme, Ritonõpo omihpyryae ro.<pb/>


text:
—Mame mokyro nohpo pata konõtome mana. Sero nonopõkõ tuisary tõ emero tõmipona tyrise eya, tykase ynororo ya.<pb/>


text:
Morarame imepỹ Ritonõpo nenyokyhpyry yhtory enease, kapu ae. Tuisamehxo nexiase. Kure aexiry ezurume sã konõto nexiase roropa. Ipoe saereme toehse sero nono emero porehme.


text:
Opore ynara tykase ynororo,<pb/>—Papironiapõkõ tonahse. Ipatarykõ patãpome toehse. Seromaroro joroko tõ esaryme toehse mana, akuaryhpo tõ esaryme rokene, iirypyryme exiketõ esaryme, torõ tõ xihpyry esaryme, enara.


text:
Ynara exiryke, Papironiapõkõ nohpo sã mana, imeimehnõ poko exikety samo. Eukuru ekamory sã tõsekarose ynororo imehnõ maro ehtohme. Sero nonopõkõ tuisary tõ ipoko toehse. Seropõkõ mõkomo poko erohketõ tytineruke toehse tymõkomoke roropa Papironiapõkõ pokoino, nohpo poko exiketõ sã typenetatohkõ poko toehse toexirykõke.<pb/>


text:
Morarame imepỹ omiry etase kaino kapu ae. Ynara nase,<br/><t>—Sero pata irumekatoko ypoetory tomo.</t><t>Irumekatoko ipunaka.<br/><t>Mokaro anakorehmara ehtoko iirypyry tõ poko,</t><t>awãnohpyra xine Ritonõpo ehtohme.<br/>


text:
<t>Kaetoko sã iirypyrykõ mana, ypy sã konõto.</t><t>Naeroro inyrihpyrykõ xihpyry poko wenikehpyra mã Ritonõpo.<br/>


text:
<t>Orihtopõpyrykõ sã eya xine,</t><t>morararo mokaro tyritoko emetakãme.<br/><t>Epehmatoko toto iirypyhpyrykõ epehpyryme,</t><t>imotye roropa epehmatoko toto.<br/><t>Ikasanarykõ ipehkatoko jetunety ke.</t><t>Inekarohpyrykõ oya xine jetunety,<br/>moro motye ekarotoko ropa eya xine.<br/>


text:
<t>Ituarimapotoko toto, samũ kamexipotoko eya xine.</t><t>Imynyhmapotoko toto, tuisame imehxo tõsekarose toto exiryke.<br/><t>Emero kurã tapoise eya xine tykyryrykõme.</t><t>Nohpo sã mã toto, ynara kane samo,<br/><t>“Taro ywy tarõkõ esemy.</t><t>Pytỹpo sã pyra ase.<br/>Emynyhmara jũme ase, samũ kara ase roropa,” kane sã mã toto.<br/>


text:
<t>Morara exiryke toto wãnohtoh exĩko mana toiro ẽmepyryae.</t><t>Tyrohsẽ exĩko mana, etuarimatopo.<br/>Emitapãnõko roropa mã toto.<br/><t>Esarykõ roropa zahnõko mana,</t><t>toto wãnohnõko mana, orẽpyra Ritonõpo exiryke,<CL>nase ya mokyro.<pb/>


text:
Morarame seropõkõ tuisary tõ ipoko xine aehtyã xitãko mana. Imaro xine tãkye aexityã pata zatyry eneryke tyya xine xitãko mã toto. Apoto erexĩtory eneryke tyya xine xitãko mã toto.


text:
Amekeino rokẽ enẽko mã toto, mokaro etuarimatoh zuno toexirykõke.<pb/>—Myhene! Myhene! ãko mã toto. —Pata imehxo nexiase repe. Orẽpyra Papironiapõkõ nexiase repe. Yrome axĩ tonahse myhene, ãko mã toto.<pb/>


text:
Mõkomo ekamonanõ roropa sero nonopõkõ xitãko mana. Mokaro hnamõko mã toto, tymõkomorykõ epekahnanõ pyra toehse exiryke.


text:
Morohne onepekahpyra mã toto, uuru, parata, topu kurã komo, kasuruimo te, kamisa karimutumano te, kamisa kurã ezuezumano, kamisa typyne exikety te, kamisa tahpirẽ roropa, wewe kurano te, erewãti zerỹpyry risemy, wewe kurã risemy, metau risemy, kurimene risemy, topuimo risemy, (mamore risemy).


text:
Kanera tõkehko onepekahpyra mã toto, tonahsẽ emepory tõkehko, typoxine zahkety azawaimo, ixtaratu panono, ixtaratu, eukuru, oriu, pou risemy te, tsprt tiriiku puhturu roropa, pui tõkehko, kaneru tomo, kawaru tomo, kahho tõkehko, namoto tõ roropa. Morohne nae toh nexiase tokamosẽme repe. Yrome epekahnanõ pyra toehse.


text:
Ynara ãko mõkomo ekamonanõ eya xine repe,<pb/>—Openetatopõpyrykõ tonahse, omõkomorykomo, otinerũkomo, orẽpyra oehtopõpyrykõ roropa, emero tonahse mã jũme. Morohne onenepyra ropa mase jũme, ãko mã toto.<pb/>


text:
Mõkomo ekamonanõ tytineruke toehse tymõkomory ekamory poko moro pata po. Moino osenuhmãko mã toto, mokaro etuarimatoh kurũke, imaro xine toetuarimary se pyra toexirykõke. Xitãko mã toto, mokaro hnamõko.<pb/>


text:
—Myhene! Pata imehxo nexiase, myhene! Tupoke kurã ke moropõkõ nexiase ezuezumã ke, tahpirẽ ke roropa. Uuru risã ke roropa tynamuruke nexiase toto topu kurã ke roropa typyne exiketõ ke, kasuruimo ke roropa.


text:
Axĩ tymõkomoke pyra toh toehse. Tonahse emero porehme.<pb/>Wapu esẽ tõ mã, imaro xine ytoketõ roropa te, wapu poko erohketõ roropa imehnõ erohketõ roropa tuna konõto po amekeino tõsenuhmase toto.


text:
Pata zatyry eneryke tyya xine, orexĩto eneryke roropa tyya xine, yronymyryme tyxitase toto. Ynara tykase toto,<pb/>—Pata kurã nexiase. Ipanõ pyra mana, tykase toto.<pb/>


text:
Nono tomase eya xine tuhpokoxi xine, tyxitarykõke, pata hnamoryke tyya xine.<pb/>—Myhene! Pata imehxo nexiase repe! Moro pata po wapu konõto tõ, emero tuna konõto poro ytoketõ tytineruke toehse, tymõkomoke toehse roropa, moro patapõkõ tymõkomoke itamurume exiryke. Yrome axĩ tonahse emero porehme.<pb/>


text:
Atãkyematoko kapuaõkomo, mokaro enatyry poko. Atãkyematoko Ritonõpo poetory tomo, inymenekatyã roropa imehnõ amorepananõme. Ritonõpo poe urutõkõ roropa atãkyematoko. Mokaro tuãnohse eya oryhmatamitukõme.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry a topu konõto tanỹse, jamihme exikety a. Moro topu zumo exiry saipe konõto sã kynexine. Mame tuna konõto kuaka moro topu tomase eya. Ynara nase,<pb/>—Topu tomase ahtao nakuaka axĩ nerỹko mana. Moro saaro axĩ Papironiapõkõ enahnõko mana typatarykõ maro. Jũme osenepyra ropa exĩko mã toto.


text:
Rue tõkehko onetara exĩko moroto mã toto. Eremiaketõ roropa onetara mã toto. Erohketõ pyra exĩko roropa mana. Tiriiku apotoh osetara exĩko roropa mã moroto jũme.


text:
Nãparina saerehkara exĩko mana. Niotaketõ omiry pytaketõ omiry roropa osetara moroto exĩko mana. Mõkomo ekamonanõ imehnõ motye orẽpyra toh nexiase repe. Pyaxime toehtohkõke imehnõ tonekunohse eya xine, emero patatõpõkomo, nase.<pb/>


text:
Papironiapõkõ tuãnohse kynexine urutõkõ totapase eya xine exiryke, Ritonõpo poetory totapase roropa eya xine, imehnõ totapase roropa sero nonopõkõ eya xine, enara.<pb/>


text:
Moromeĩpo tuhkãkõ omiry panõ etase ropa, opore exikety kapu ao. Ynara nase,<pb/>—Kure Ritonõpo mana, kypynanohnekõme mana, tuisame kuhse mana, orẽpyra roropa mana.


text:
Zae mana, kure roropa mana imehnõ apiakary poko. Mokyro nohpo iirypyryme exikety tuãnohse eya iirypyryme seropõkõ tyrise exiryke eya, toto poko toehse exiryke. Mokaro tuãnohse Ritonõpo a typoetory totapase eya xine exiryke, nase mokyro.<pb/>


text:
Mame opore ynara tykase ropa toto,<pb/>—Kure mase Ritonõpo! Moro pata imehxo aexihpyry zahkehpyra mana. Erexĩtory onuhkehpyra roropa mana jũme, tykase toto.<pb/>


text:
Mame tamuximãkõ 24mãkõ tosekumurukõ po typorohse toto. Morararo onokyroimo asakoropane exiketõ tosekumurukõ pó typorohse toto.<pb/>—Kure mase, katohme Ritonõpo a. Tapõ po Ritonõpo nexiase.<pb/>—Aõ, tykase toto. —Kure mase Ritonõpo, tykase toto.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo apõ poe omi etase ropa. Ynara nase,<pb/>—“Kure mase Ritonõpo,” kahtoko Kuesẽkomo a, ipoetoryme awahtao xine, emero porehme, tuisa tomo, tuisame pyra exiketõ roropa. “Kure mase,” kahtoko Ritonõpo zuno exiketomo, tykase.<pb/>


text:
Morarame tuhkãkõ omiry panõ etase ropa, sõkane panõ roropa, konomeru samo. Ynara nase,<pb/>—Kure mase Ritonõpo. Yna esẽme mase emero porehme. Tuisa imehxo exikety mase.


text:
Satãkyematone. Soseahmatone roropa, “Kure mase,” sykatone eya ime kuhse aexiryke. Ynara exiryke, kaneru mũkuru pytatoh toehse mana. Mame nohpo oryxime exikety tyse exikety oepyry eraximãko mana. Mokyro sã sytatose ekurãkãko Kuesẽkõ oepyry ropa eraximatohme.


text:
Tupõ kurã amurũko nohpo mana, upo karimutume kuhse exikety. Mokyro sã Ritonõpo poe ipoetory tõ kure exĩko mana, nase ynororo. (Toto zupõme sã kure toto ehtoh mana.)<pb/>


text:
Mame ynara nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya,<pb/>—Ynara imeroko, tãkye exĩko mã toto eahmatyamo otuhtoh konõto pona, kaneru mũkuru pytatoh pona, tykase ynororo.<pb/>Mame ynara tykase ropa,<pb/>—Jomihpyry moro zae mana Ritonõpo poe, tykase.<pb/>


text:
Mame imyhtokoxi typorohse ywy, “Kure mase,” katohme eya repe. Yrome ynara nase ya,<pb/>—Arypyra. Asã ywy Ritonõpo namotome rokene. Imehnõ Ritonõpo poetory sã roropa ase. Jezu nekarohpyry zae ehtoh enetupuhnanõme matose. Ritonõpo rokẽ ẽpataka oporohtoko, “Kure mase,” katohme eya.<pb/>Jezu nekarohpyry zae ehtoh enetuputyryke tyya xine pape tymerose urutõkomo a Ritonõpo poe.<pb/>


text:
Mame kapu etapuruhmakary enease. Moroto kawaru karimutumã nexiase. Mokyro kawaru po ytokety esety Kure Exikety. Ajohpãkarame roropa esety akorony, zae imehnõ apiakaryke eya. Imehnõ poremãkapõko roropa mana.


text:
Enuru zemĩme sã nexiase, apoto samo. Zupuhpyry po parimã tuhke nexiase, uuru risemy. Esety tymerose ipoko. Yrome ynoro rokẽ moro esety waro kynexine.


text:
Mokyro mykapo tuhkãkõ toytose, kapuaõkomo, soutatu tomo. Kawaru po toytose toto, karimutumã po. Tupoke kurã ke toh nexiase, ikurikasenã sã roropa.


text:
Mame ratoimo taere exikety tutũtase sã mokyro mytae. Moro ke patapõkõ poremãkapõko mana. Tyjamitunuru ke tõmipona toto ripõko mana. Kurimene jamitunuru sã orẽpyra tõmipona emero tyrĩko mana. Mame axikaru euhkapory sã axikaru eukuru riryhtao euhkatoh ao, moro sã tõmipona pyra exiketõ wãnohnõko mã Ritonõpo, zehno toehse toexiryke.


text:
Zupõ poko roropa esety tymerose jaxiry poko roropa, “Tuisa tõ tuisary, Esẽkõ esemy,” tymerose roropa nexiase.<pb/>


text:
Morarame xixi ao Ritonõpo nenyokyhpyry enease xikihme. Ynara nase opore kurumu tõ netaryme,<pb/>—Osehtoko xiaro oximõme õtuhtohkõ konõto pona, Ritonõpo nekarohpyry pona.


text:
Osehtoko xiaro tuisa tõ pũ õse, pirikateru tõ pũ õse, soutatu tõ roropa, kawaru tõkehko, epo ytoketõ maro. Emero ahno pũ õnõko matose tosẽke exiketomo, typoetoke exiketomo, imehxo exiketomo, imepyra exiketõ roropa, enara.<pb/>


text:
Morarame onokyroimo enease seropõkõ tuisary tõ maro typoetory tõ soutatu tõ maro. Tõximõse toh nexiase tãtapoitohkõme kawaru po ytokety maro ipoetory tõ maro, enara.


text:
Morarame onokyroimo tapoise, urutõ ajohpe exikety maro. Mokyro nexiase tyjamitunuru enetaonohnõko onokyroimo ẽpataka. Morohne tyjamitunuru enepotopõpyry ke tyya imehnõ tonekunohse eya. Onokyroimo esety ke tymerose exiketõ tonekunohse eya, “Kure mase,” kananõ roropa onokyroimo a. Mame mokyro onokyroimo tomase, urutõ ajohpe exikety maro apotoimo htaka. Orihpỹme tomase toto apotoimo htaka. Ikuhpo sã konõto apotoimo mana, zemĩme roropa mana topu zahkasẽ samo.


text:
Ipoetorykõ tuose roropa tyratõ ke tỹtao tyratokemy a, kawaru po ytokety a. Mame mokaro aorihtyã pũ tõse kurumu tomo a. Tuesapare toehse toto.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry enease ayhtoryhtao kapu ae. Joroko eutary konõto etapuruhmakatoh nae nexiase emahpo soroto panono. Keti konõto roropa emahpo nexiase.


text:
Zakareimo panõ tapoise eya. Okoimo pakato ro nexiase. Mokyro ro joroko tamuru nexiase. Satanaxi esety akorõ roropa. Mokyro tymyhse eya tehme rokẽ aehtohme, miume jeimãtoh ponãmero.


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry a mokyro tomase joroko eutary konõto aka. Mame joroko eutary konõto tapuruse eya. Tapuhse roropa eya tũtara aehtohme, sero patatõpõkõ onenekunohpyra ropa aehtohme. 1.000me jeimamyry taropose ahtao rokẽ mokyro tũtanohpõko ropa Ritonõpo mana axĩtao rokene.<pb/>


text:
Morarame tuisa tõ apõ enease, epo typorohse exiketõ roropa. Imehnõ apiakananõme toehse toto Ritonõpo poe. Morarame Jezu poetory ekepyry tõ zuzenu enease. Zehnotokõ netapatyã nexiase Ritonõpo omiry poko imehnõ amoreparyke eya xine, Jezu nekarohpyry ekaroryke roropa eya xine. Tosekumuru pona porohpyra exiketõ mokaro onokyroimo ẽpataka. Inyrihpyry ẽpataka roropa porohpyra toh nexiase. “Kure mase,” kahnõ roropa mokaro onokyroimo a. Onokyroimo esety onymeropopyra roropa toh nexiase typerykõ pokona, tomarykõ pokona roropa, enara. Naeroro tõsemãse ropa toto tuisame toehse roropa toto Kyrixtu maro, nonopõkõ esẽme, miume jeimãtoh pona.


text:
Ẽsemãtoh ropa moro osemazupupo. (Imehnõ aorihtyã mã ẽsemãpyra aporo. Miume jeimamyry taropose ahtao rokẽ ẽsemãnõko ropa mã toto.)


text:
Yrome tãkye exĩko mã mokaro ẽsemamyryhtao moro ẽsemãtoh osemazupupo. Mokaro mã orihpyra ropa exĩko. Omõpyra roropa mã toto apotoimo htaka. Ritonõpo maro oturuketõme mã toto Ritonõpo a Kyrixtu a roropa. Imaro tuisame exĩko mã toto miume jeimãtoh pona.<pb/>


text:
Moromeĩpo miume jeimamyry taropose ahtao joroko tamuru tũtanohpõko ropa Ritonõpo mana ãpuruhpyry tae,


text:
sero nono pona ayaytotohme ropa. Patatõpõkõ enekunohnõko mana sero nono po emero, Kokipõkomo, Makokipõkõ roropa. Mame toto ãnonohpõko joroko tamuru mana toto atatapoitohme. Tuhke toto exiry isawã samo tuna konõto ehpio.


text:
Atahpahnõko roropa mã toto nono poro. Ritonõpo poetory esary zomye exĩko mã toto. Moro pata nupunato Ritonõpo a. Mame kapu ae apoto emapõko Ritonõpo mana joroko tamuru poetory enahkatohme.


text:
Morarame joroko tamuru mokaro enekunohne emãko mana apotoimo htaka, zemĩme exikety htaka. Moro htaka onokyroimo tomase osemazuhme, urutõ ajohpe exikety maro. Etuarimãko mã toto moro htao saereme, koko. Jũmãme zetũkehpyra mana.<pb/>


text:
Morarame tuisa apõ konõto enease, karimutumano. Tapõ po typorohse exikety enease roropa. Ewinoino sero nono toepase samo, kapu roropa toepase samo, osene pyra toehse.


text:
Morarame aorihtyã enease xikihme tuisa apõ ẽpataka tuisamehxo exiketomo, tuisamãkõkara, enara. Pape tõ typiapose. Imepỹ pape roropa typiapose, jũme Ritonõpo maro exiketõ papeny. Aorihtyã tapiakase eya, toto nyrihpyry enexĩpo emero porehme, tymerose exiryke pape pokona.


text:
Morarame tuna konõto kuae aorihtyã tutũtase ropa. Nono ae roropa aorihtyã esae tutũtase ropa aorihtyamo. Tapiakase toto emero porehme toto nyrihpyry kure exiry enetupuhxĩpo.


text:
Morarame orihtoh tomase aorihtyã esary maro apotoimo htaka. Ikuhpo sã konõto apotoimo mana. (Moro apotoimo orihtoh akorõme mã moro.)


text:
Morarame mokaro esetykõ pyra ahtao jũme Ritonõpo maro exiketõ papẽ pokona mokaro emãko mã apotoimo htaka. Ikuhpo sã konõto apotoimo mana, enara.<pb/>


text:
Morarame kapu enease tyrisenano. Nono roropa tyrisenã enease. Pakatokõ kapu nono maro osenepyra toehse. Tuna konõto pyra nexiase roropa.


text:
Mame Ritonõpo esary kurã enease, Jerusarẽ tyrisenano. Ayhtory enease kapu ae Ritonõpo poe. Tõtyhkase nexiase tosẽ eraximãko. Niotakety sã nexiase. Niotakety upo kurã amurũko tynio oepyry eraximatohme.


text:
Mame omi etase opore exikety, Ritonõpo apõ poe,<pb/>—Seromaroro Ritonõpo esary nonopõkõ maro mana. Toto maro osesarĩko mana. Toto esẽme exĩko mana.


text:
Toto xity korokãko mana toto enuru ae. Orihpyra ropa exĩko mã toto, emynyhmara roropa. Xitakehnõko toh mana, samũ kara exĩko pakatokõ tonahse exiryke, tykase.<pb/>


text:
Mame ynara nase tapõpo typorohse exikety,<pb/>—Seromaroro emero tyrĩko ase tyrisenãme, tykase.<pb/>Ynara nase roropa ya,<pb/>—Moro imeroko, ajohpe pyra exiryke, zae rokẽ mana, tykase.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa ynororo,<pb/>—Tõtyhkase mana. Ywy ase osemazuhme aexihpyry. Etyhpyrymã roropa ase. Tuna se awahtao xine ekarõko ase oya xine, õkurukõme. Soesoekane kuae anỹnõko ase õkurukõme orihpỹme oehtohkõme. Topehke pyra roropa mana.


text:
Mame yzehno exikety poremãkaporyhtao oya xine, ynekarohpyry apoĩko matose. Oesẽkõme exĩko ase Ritonõpome jexiryke. Ypoenõme exĩko matose roropa.


text:
Yrome jomipona pyra exiketõ, imehnõ zuno exiketõ roropa, imehnõ ewokananomo te, imeimehnõ poko exiketõ kahpyry roropa, imehnõ etapananomo te, tyyrypyry poko exiketomo te, joroko tõ poko exiketomo te, pyaxi poko exiketõ roropa, Ritonõpo myakãmananomo imepỹ ke te, ajohpe exiketõ roropa, mokaro esaryme apotoimo exĩko mana. Zemĩme mana topu zahkatoh samo. Ikuhpo sã konõto roropa mana. Moro orihtoh akorõme mana, nase ya.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry 7mã toiro tooehse ya tykasanake aexihpyry nexiase tyrohsemyimo maro, etuarimatoh konõto maro. Ynara nase ya,<pb/>—Ymaro eropa. Niotakety senetase, kaneru mũkuru pyty, nase ya.<pb/>


text:
Mame yporemãkase ropa Ritonõpo zuzenu. Mame jaroase Ritonõpo nenyokyhpyry ypy ẽmory pona kaetokõ pona. Mame Jerusarẽ enease, pata kurano ayhtory kapu ae Ritonõpo poe.


text:
Saereme nexiase, Ritonõpo ezuru ke. Zemĩme sã nexiase osene tuhkã samo, topu kurã typyne exikety sã roropa, jasape samo, kirixtau samo, akusasame exikety samo.


text:
Apuru konõto nae nexiase, kaetoko roropa. Omõtoh 12me nexiase, 12me omõtoh eraximananõ roropa nexiase, Ritonõpo nenyohtyamo. Moro omõtoh 12mãkõ pokona Izyraeu mũkuru tõ esetykõ tymerose 12mãkomo.


text:
Oseruao omõtoh nexiase xixi tũtatoh wino, oseruao roropa xixi omõtoh wino. Oseruao omõtoh roropa nexiase inikahpoe, oseruao roropa ikurenae.


text:
Moro pata apuru tyrise topu konõto po. 12me topu nexiase. Moro topu pokona tymerose kaneru mũkuru nymenekatyã esetykomo, 12mãkomo.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo nenyokyhpyry, ymaro oturukety, nae nexiase mosa ehtoh kuhtopo, zumo pata ehtoh kuhtohme, omõtopo, apuru, enara ikuhtohme.


text:
Moro pata tahramehme mana, zumo exiry mosa exiry sã mana. Mame pata tukuhse Ritonõpo nenyokyhpyry a tykyryry ke, ikuhtoh ke, pata mosa exiry 2.400 kirometurume nexiase, zumo exiry morararo, kaetoko exiry morararo 2.400 kirometurume nexiase.


text:
Mame pata apuru tukuhse Ritonõpo nenyokyhpyry a. Kaetoko exiry 65 meturume nexiase. Tykyryry ke tukuhse, ahno kyryry sã nexiase.


text:
Pata apuru apõ emepory nexiase topu kurãkomo typyne exiketomo. Moro pata apuru apõ nymyry topu kurã nexiase jasape. Epo tyoro topu kurã safira nexiase. Jeuraono kausetõnia nexiase. Asakoropane aehtoh ropa ezemerauta nexiase.


text:
Omame aehtoh roropa satoniu nexiase. 6me aehtoh roropa saratio nexiase. 7me aehtoh roropa kirizoritu nexiase. 8me aehtoh roropa periro nexiase. 9me aehtoh roropa topazio nexiase. 10me aehtoh roropa kirizoparazu nexiase, 11me aehtoh roropa jasĩtu nexiase, 12me aehtoh roropa ametixta nexiase.


text:
Omõtoh apuru 12mãkõ kasuruimo nexiase. Toiro omõtoh apuru toiro kasuruimo nexiase. Moro pata esemary uuru kurã risẽ nexiase. Akusasame nexiase kutei samo.<pb/>


text:
Ritonõpo maro oturutoh pyra moro pata po nexiase Kuesẽkõ Ritonõpo moroto exiryke. Ime kuhse exikety ynororo, kaneru mũkuru sã exikety imaro roropa mana.


text:
Xixi se pyra moro pata po, nuno se pyra roropa, saereme exiryke, Ritonõpo a tyeipose exiryke, ezurume sã kaneru mũkuru exiryke roropa.


text:
Morara exiryke saeremae ytoytõko moroto seropõkõ mana. Seropõkõ tuisary tytinerũkõ arõko mã toto morotona. Tymõkomorykõ kurã roropa tynekarorykõme morotona arõko mã toto.


text:
Pata omõtoh anapurupyra mã toto saereme ahtao. Omõtoh anapurupyra mã toto jũme kohmãpyra exiryke moroto.


text:
Mame emero nonopõkõ tykyryrykõ kurã tynekarorykõme morotona arõko mã toto. Tytinerũkõ roropa moro pata pona arõko mã toto.


text:
Yrome mã nuriame exiketõ omõpyra ipunaka moro pata pona. Iirypyryme exiketõ roropa, ajohpe exiketõ roropa omõpyra mã toto moro pata pona. Mokaro rokẽ, tosetykõ tymerose exiketõ kaneru mũkuru papẽ pokona jũme Ritonõpo maro exiketõ esetykõ maro, mokaro rokẽ omõnõko mã toto moro pata pona.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry iporiry panõ enepoase ya, orihpyra ehtopo, zemizemikane, akusasame exikety. Moro tuna Ritonõpo apõ poe tũtãko mana kaneru mũkuru apõ poe.


text:
Pata esemary konõto rãnakuroko ytõko moro tuna mana. Tuna ehpio asakororo orihpỹme ehtoh epery zoko nexiase. Emero nuno pune eperytãko mã kehko. 12me eperytãko mana toiro jeimamyry aroporyhtao. Zary roropa tuhke patapõkõ kurãkatohme mana.


text:
Pohnõ pyra mã moro pata po, Ritonõpo zamaro pyra exiketõ pyra mana.<pb/>Ritonõpo apõ moroto mana. Kaneru mũkuru apõ roropa mã moro pata po. Mame,<pb/>—Kure mase, ãko eya ipoetory tõ mana.


text:
Kohmãpyra ropa mã moroto. Nãparina se pyra mã toto, xixi se pyra roropa mã toto Kuesẽkõ Ritonõpo a tyeipose exiryke. Mame tuisame exĩko mã toto, jũme.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Ritonõpo nenyokyhpyry ya,<pb/>—Moro omi zae mana. Ajohpe pyra mana. Kuesẽkõ Ritonõpo Tuzenu ekaroneme mana urutõkomo a. Tynenyokyhpyry tonehpose typoetory tõ amorepatohme. Okynã pyra morohne onenetyã exĩko mã rahkene, tykase ynororo ya.<pb/>


text:
—Etatoko pahne, ãko Jezu. Okynã pyra oya xine oehnõko ropa ase. Tãkye exĩko matose ynymeropohpyry omipona awahtao xine. Moro pape ynymeropohpyryme mana, ãko mana kyya xine.<pb/>


text:
Ywy ase João, morohne etahpono, enehpono, enara. Morarame morohne totakehse ya ahtao tonekehse roropa ya ahtao, nono pona yporotyase jesekumuru po Ritonõpo nenyokyhpyry myhtokoxi, “Kure mase,” katohme eya repe, morohne eya tonepose ya exiryke.


text:
Yrome ynara nase ya,<pb/>—Arypyra! Jeahmara exiko! Ywy roropa Ritonõpo poetoryme ase, asamo. Imehnõ Jezu poetory tõ urutõkõ sã roropa ase. Emero sero pape omipona exiketõ sã roropa ase. Ritonõpo rokẽ eahmako, tykase ynororo ya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa ya,<pb/>—Ritonõpo poe onymerohpyryme mana, sero pape. Okynã pyra morohne exĩko mã emero porehme. Naeroro moro ononẽpyra exiko.


text:
Ah tyyrypyrykõ poko exiketõ morara rokẽ nexĩ toto. Ah nuriame exiketõ nuriame rokẽ nexĩ toto. Yrome ah zae ehtoh se exiketõ zae rokẽ nexĩ toto. Ah kurãkõ kure rokẽ nexĩ toto, nase ya Ritonõpo nenyokyhpyry.<pb/>


text:
—Etatoko pahne! ãko Jezu. —Okynã pyra ase oehnõko ropa. Oepehpyrykõ enehnõko ase ymaro onyrihpyrykõ epehpyryme. Popỹ rihpõkõ popỹ apoĩko mã toto. Yrome kurã rihpõkõ kurã rokẽ apoĩko mã toto. Ỹme jomipona aexityã itamurumehxo epehpyry apoĩko mã toto.


text:
Tãkye matose tupoke ikurikasenã panõ ke oexirykõke. Oorypyrykõ tukurikase ahtao, jũme Ritonõpo maro ehtoh epery enahpõko oya xine Ritonõpo mana. Aarotorỹko roropa mana omõtoh ae typataka.


text:
Yrome, tyyrypyrykõ poko exiketõ omõpyra mana, joroko poko exiketomo, pyaxime exiketomo, imeimehnõ poko xihpyry exiketomo, imehnõ etapananomo, imehnõ wonanomo, imehnõ orihmaponanomo, ahno nyrihpyry ke Ritonõpo myakãmananomo, ajohpe se exiketomo, ajohpe exiketõ roropa. Mokarohne omõpyra mã toto moro pona.<pb/>


text:
—Ywy ase Jezu. Ynenyokyhpyry aropoase morohne ekarotohme oya xine tõximõse ypoetory tõ ahtao. Tuisa Tawi paryme ase. Maparukawa enery sã oya xine ẽmehsasaka ahtao, moro sã jeneryhtao oya xine ẽmehnõko sã matose, tyrisenã sã exĩko matose.<pb/>


text:
Kurã Zuzenu ynara ãko niotakety maro,<pb/>—Osehtoko! ãko toto.<pb/>Morara kary etaryhtao oya xine, morararo,<pb/>—Osehtoko! kahtoko.<pb/>Osehtoko tuna se exiketomo. Topehke pyra ynekarory apoitoko, õkurukõme samo jũme Ritonõpo maro oehtohkõme, emero rokene.<pb/>


text:
Ywy ase João. Ynara kary se ase oya xine, jomihpyry etananomo a, Ritonõpo poe ynymerohpyry sekeremananomo a roropa. Tomeseke ehtoko ynymerohpyry onymotyẽkara ehtoko. Jomihpyry motyẽkaryhtao oya xine awãnohtorỹko roropa mã Ritonõpo tyrohsẽ ke. Ynymerohpyry tyrohsẽ poko, morohne ke awãnohtorỹko mana.


text:
Morararo Ritonõpo nekarohpyry myakãmaryhtao oya xine ãpiakatorỹko mã Ritonõpo typoetory tõ maro pyra oehtohkõme. Morara ahtao jũme Ritonõpo maro ehtoh epery onenahpyra ekurehnõko matose. Omõpyra roropa matose pata kurã pona. Morohne tymerose ya sero pape poko.<pb/>


text:
Ynara ãko mã morohne poko otuarõtanohnekomo,<pb/>—Okynã pyra oehnõko ropa ase, ãko.<pb/>Ah noehno ropa. Osehko ropa Tamuxi Jezu, yna esẽme oexiryke.<pb/>


