# verses

text:
Mame ynara tykase ropa Jezu tuhkãkomo a,<pb/>—Akurũ eneryhtao oya xine xixi omõtoh wino, ynara enetupuhnõko matose, “Konopo oehnõko mana,” ãko matose. Moromeĩpo konopo oehnõko mã rahkene.


text:
Mame tyryrykane eneryhtao ikurenaino, ynara ãko matose, “To! Moro esahpyo ke onãkutanohto mana zũ karyke,” ãko matose. Moromeĩpo xixi jetũ exĩko mã rahkene.


text:
Mame ajohpãkõ sã matose. Morohne eneryhtao oya xine tuaro sã matose. Morararo Ritonõpo jenyohne tarona õsenuruhkatohkõ ritohme onenerykõme repe. Yrome onenetupuhpyra matose ypoko, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ozehnotokõ aarorykõ se ahtao terekatu ẽpataka, axĩ ekurãkatoko ropa ozehnotokõ maro, osema tao ro awahtao xine, terekatu a aaropyra xine ro toto ahtao, soutatu tomo a oekaropyra xine toto ehtohme, oẽmapopyra xine toto ehtohme roropa ãpuruhpyry taka.


text:
Etatoko pahne, ãpuruhpyry taka tomõse awahtao xine, tũtara ropa matose emero onepehmara ro awahtao xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame morotõkomo a Jezu turuse Karireapõkõ etapatopõpyry poko Pirato a, kowenu poetory a.<pb/>—Tynekarorykõ ekaroryhtao ro Ritonõpo a, totapase toto Pirato a, tykase toto, tokarose.


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Otara ãko hmatou mokaro poko? Imehnõ Karireapõkõ motye iirypyryme nexiase toto? Morara exiryke moro emetakãme taorihmapose toh nae? tykase Jezu eya xine, tõturupose.


text:
—Arypyra. Ynara ãko ase oya xine. Amarokõ roropa oorypyrykõ onurumekara awahtao xine, mokaro sã orihnõko matose, tykase Jezu eya xine.


text:
—Mokaro roropa ke, Xiroepõkomo? Otara ãko roropa hmatou 18mãkõ pona tapyi epukatopõpyry poko? Jerusarẽpõkõ motye roropa iirypyryme nexiase toto?


text:
Arypyra. Ynara ãko ase oya xine, amarokõ roropa emynyhmara awahtao xine oorypyrykõ poko, oorypyrykõ onurumekara awahtao xine, mokaro saaro orihnõko matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu, enetupuhtohme eya xine,<pb/>—Ahno tupinao mã wikeira zoko kynexine. Mame esẽ toytose epery pohse repe. Yrome arypyra kynexine topere pyra ipunaka.


text:
Morara exiryke ynara tykase tupito esẽ typoetory a, “Etako pahne, oseruao tyeimãse ywy otyro eperytary eraximary poko repe. Yrome eperytara ro nase. Akohko,” tykase esemy. “Popyra nase. Toipãme rokẽ mã taro,” tykase esemy erase a.


text:
Yrome ynara tykase erase eya, “Apoaporo, toiro rokẽ jeimamyry eraximako aporo. Ahkaxi aporo oeky ety ritohme imyhtokoxi.


text:
Moro tyrise ahtao, otarãme eperytãko mana. Toperytase kure ahtao, anakohpyra ase. Yrome eperytara ro ahtao makohpotase rahkene,” tykase ynororo tupito esemy a, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Moroto nohpo kynexine tupue aexihpyry 18me ikonopory taropose eya kure pyra. Joroko poe morara toehse ynororo jũme tupue. Xikihme owõpyra toehse ynororo.


text:
Mame mokyro eneryke tyya, Jezu a tykohmase. Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Xihxi, okurãkãko ropa ase seromaroro, tykase Jezu eya.


text:
Mame Jezu a tomary ke tapose ahtao, axĩ xikihme toehse ropa ynororo. Mame,<pb/>—Kure mase Ritonõpo, tykase ynororo, tukurãkase ropa toexiryke.<pb/>


text:
Mame juteu atamorepatoh esemy tyekĩtapãse oserematohae nohpo tukurãkase ropa exiryke Jezu a. Ynara tykase ynororo morotõkomo a,<pb/>—6me ẽmepyry nae erohtohme. Moro ae rokẽ osehtoko ekurãkapose ropa. Yrome oserematohae oehpyra ehtoko, tykase ynororo, eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Oty katohme popyra oya xine nohpo kurãkary ropa nae oserematohae? Ajoajohpe rokẽ matose. Yrome amarokõ otãtome oekykõ myhpokãko matou oserematohae, pui, kawaru roropa, tuna pona toto arotohme, aohpatohkõme oya xine?


text:
Mose Aparão paryme nase. Mose tymyhse nexiase joroko tamuru a. 18me ikonopory taropose eya kure pyra toexiry poko. Oty katohme mose onymyhpokapopyra sã matou oserematohae? tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame morara kary etary ke tyya xine, Jezu zehnotokõ toehxirose. Yrome tãkye toehse toh kynexine imoihmãkomo, kure Jezu nukurãkahpyry eneryke tyya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Tyoro sã Ritonõpo kuesẽkõme exiry. Ynara sã mana enetupuhtohme rokene.


text:
Moxitatu puhturu ke mana pitiko. Mame tarykase ahtao tupito pona, ahtãko mana. Mame tamorihtase ahtao wewe konõto sã exĩko mana. Torõ tõ esaryme roropa exĩko. Osesarĩko torõ tõ mana, amoriry htaka. Moro sã mã kuesẽkõme Ritonõpo enetuputyry kyya xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Otyro porutatoh sã mana nohpo a toximase ahtao tiriiku maro. Mame emero porutãko mana, tykase Jezu eya xine. (Moro sã emero patapõkõ etãko toh mana. Ritonõpo kuesẽkõme exiry poko etãko toh mana.)<pb/>


text:
Mame pata tõ poro Jezu toytose. Pata konõto tõ poro, pata pisarara poro roropa toytose. Imehnõ amorepãko kynexine toytoryme Jerusarẽ pona.


text:
Mame ynara tykase imepyny Jezu a,<pb/>—Tuhke pyra rokẽ ipynanohnõko Ritonõpo nahe? tykase, tõturupose.<pb/>


text:
Mame tozuhse Jezu a, ynara tykase,<pb/>—Ritonõpo esary eutary omõtoh pitiko samo. Ikuhtoko pahne. Omõtoko eutary pitiko aka. Ynara exiryke, tuhkãkõ tomomyry se exĩko mã repe. Yrome omõsaromepyra toh mana.<pb/>


text:
—Mame tapyi esẽ tapyi apurũko mana. Moromeĩpo tooehse awahtao xine tapyi myhtokoxi, sekere ãko matose. Ynara ãko matose, “Apuruhmakako yna omõtohme,” ãko matose repe. Mame ynara ãko oezuhtorỹko mana, “Awaro pyra xine ase. Ozeino moehtou?” ãko mana.


text:
Mame ynara ãko matose eya, “Ynanotuhnehxo puhko amaro. Eukuru ynanẽne amaro roropa. Yna roropa mamorepane yna esao awahtao,” ãko matose repe.


text:
Yrome ynara ãko ropa mã oya xine, “Awaro xine pyra ase. Oty kase moehtou? Ytotoko ropa kehne. Oorypyrykõ poko rokẽ mexiatosene,” ãko mã ynororo.


text:
Mame Ritonõpo esaõkõ enẽko matose, Aparão, Izake, Jako. Imehnõ urutonõpo tõ enẽko roropa matose. Xitãko yronymyryme matose. Kuikui ãko matose mokaro eneryke oya xine, Ritonõpo esaka omõpyra oexirykõke.


text:
Mame imehnõ enẽko matose. Oehnõko toto xixi tũtatoh wino, xixi omõtoh wino, ikurenaino, inikahpoino, enara oehnõko toh mana. Mame porohnõko mã toto otuhtohme Ritonõpo esao. Yrome amarokõ ke? Aaropotorỹko rokẽ mana.


text:
Mame tuhke tuisãpo tõ kara tuisame exĩko mana moero. Tuhke tuisamehxo aehtyã roropa tuisame pyra exĩko mana moero, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morara ahtao Jezu otururuhtao parixeu tõ tooehse eya. Ynara tykase toh eya,<pb/>—Ytoko ropa taroino imepỹ pona, Erote oetapãko mana, tykase toto.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Arypyra. Ytopyra ase. Orihnõko ase Ritonõpo poe rokene. Erote oenekunohtorỹko rokẽ mana. Kaikuxi ituhtaõ sã mana. Ytotoko ropa. Ynara kaxitatoko eya, “Oseruao jemepyry se rokẽ ase taro oesao xine. Seroae joroko tõ tũtanohpõko ropa ase aporo. Kurãkõkara kurãkãko roropa ase. Kokoro morararo erohnõko ase. Mame yrokokoro otyhkãko ase, nykano,” kaxitatoko eya, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Mame jytojytory se ro ase sero osema ae Jerusarẽ pona, seroae, kokoro, mokokoro, enara. Oesao xine orihpyra ase. Jerusarẽ po rokẽ orihnõko ase, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa,<pb/>—Jerusarẽpõkomo, Ritonõpo poko urutõkõ etapananõme matose. Topu emananõme matose Ritonõpo naropotyã pona, oya xine aropotyã pona. Tuhke rokẽ oeahmarykõ se exiase repe. Oewomarykõ se roropa exiase repe kuratiri nohpory a typoenõ ewomary samo taporiry zopikoxi. Yrome yse pyra mexiatose.


text:
Taroino oesarykõ patãpome exĩko mana. Etatoko pahne, taroino jenezomopyra matose aporo. Ynara katoh pona rokẽ jenẽko ropa matose, “Kure rokẽ mose tyriko, Ritonõpo. Õmiry poe aepyhpyry mosero,” katoh pona rokẽ jenẽko ropa matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame parixeu tapyĩ taka toytose Jezu otuhse, oserematohae. Moroto imehnõ parixeu tõ roropa kynexine. Jezu enẽko tỹme toh kynexine.


text:
Mame imepỹ tooehse Jezu a, jaxiry jaohpyry, apory jaohpyry. Mokyro tooehse Jezu a. Mame Jezu enẽko toh kynexine. Kurãkara kurãkaryhtao, popyra ekarõko toh kynexine, oserematohae kurãkara kurãkaryke eya.


text:
Mame ynara tykase Jezu Moeze omihpyry poko amorepatõkomo a, parixeu tomo a roropa,<pb/>—Moeze nymerohpyry omi poe oty riry kure nae oserematohae? Kurãkõkara kurãkary ropa? Kurãkõkara onukurãkara ropa ehtopo? Oty kure nae? tykase Jezu eya xine.<pb/>—Tee, tykase rokẽ toto.<pb/>


text:
Onezuhpyra toehse toto. Mame kurãkara Jezu a tapoise. Mame tukurãkase ropa eya. Mame tonyohse ropa eya.


text:
Mame ynara tykase eya xine ynororo,<pb/>—Tumũkue awahtao xine omũkurukõ toepukase ahtao tuna eutary aka oserematohae ananỹpyra ropa mehtory? Arypyra, axĩ anỹnõko matose. Oekykõ roropa ke? Tuna eutary aka toepukase ahtao oserematohae mokyro ananỹpyra roropa mehtory oserematohae ro? Arypyra, mokyro anỹnõko roropa matose axiny, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame imehnõ tosarykõ kurã menekãko toh kynexine tosarykõme, otuhtoh po. Mokaro eneryke tyya ynara tykase Jezu eya xine, toto amorepatohme,<pb/>


text:
—Pytakety autuhtoh pona toahmase awahtao xine epehtoh kurã pona porohpyra ehtoko. Otarãme okomino imehxo exikety oehnõko mana, otuhse.


text:
Mame esẽ mã oehnõko oya xine. Ynara ãko mã oya xine, “Mose esary taro. Esyryhmako,” ãko mã oya xine esemy. Mame ehxirõko matose, imepỹ pona porohnõko ropa matose etyhpyry pona myhene.


text:
Yrome toahmase awahtao xine otuhtoh pona, ytotoko. Mame ehpiõ pona rokẽ oporohtoko epoehtoh pona, imãkõkara esary pona. Morarame otarãme oeahmahpõ oehnõko mana. Ynara ãko mã oya xine, “Xiaro osehko, sẽ pona, epehtoh kurã pona,” ãko mã oya xine. Mame kure oexirykõ enẽko imehnõ mana emero porehme, tykase Jezu eya xine.


text:
—Ynara exiryke, tuisamehxo oexirykohtao ãmoreme xine, tuisame pyra oritorỹko Ritonõpo mana. Yrome imehnõ motye oexirykõ se pyra awahtao xine tuisamehxo oritorỹko mã Ritonõpo, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa Jezu toahmahpono a,<pb/>—Otuhtoh tyrise oya ahtao oepe tõ rokẽ kara eahmako. Oekyry tõ rokẽ kara roropa, tymõkomoke exiketõ rokẽ kara roropa. Mokaro rokẽ eahmaryhtao oya emetakãmãko mã toto. Mame toahmase awahtao eya xine pake topehmase omoro, kure oehtopõpyry tometakãmase exiryke eya xine.


text:
Otuhtoh tyrise ahtao oya tymõkomoke pyra exiketõ eahmako, kurãkõkara roropa, ytoytopyra exiketõ roropa te, tonurãkara roropa, enara.


text:
Morara awahtao kure orĩko mã Ritonõpo, oepehmara tokurehse ynaroro exiryke, onemetakãmara tokurehse toto exiryke roropa. Kurã ekarõko mã Ritonõpo oya. Kurãkõ ẽsemãkatohpo ropa tyya oepehmãko mã Ritonõpo, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Mame morara kary etaryke tyya toiro Jezu marõ ynara tykase Jezu a otuhtoh po,<pb/>—Tãkye exĩko mã toto Ritonõpo maro otuhtoh konõto po exiketomo, tykase ynororo.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Etako pahne, imepỹ orutua otuhtoh konõto riry se toehse. Mame tuhkãkõ toahmase eya toto oehtohme otuhtoh pona.


text:
Morarame otuhtoh konõto tõtyhkase ahtao emero, typoetory tonyohse tyneahmatyã kohmatohme repe. Ynara tykase toto, “Ehmaropa rahkene otuhse. Otuhtoh notyhkano,” tykase toh repe.<pb/>


text:
—Yrome ineahmatyã ytopyra tokurehse toto, tỹpokõke toexirykõke emero porehme. Ynara tykase toiro orutua otuhtoh aporesemyry nenyokyhpyry a, “Arypyra, ytopyra ase. Tupito epekatyase. Jytory se ase utupi enese. Ajohpãme sã kyryh kara ekurehnõko ase,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Mame ynara tykase imepyny, “Ytopyra ase, ajohpãme samo. Pui epekatyase omame osetato erohketomo. Mokaro kuhse ytõko ase. Morara exiryke sã rokẽ oekahmapỹ sã ase,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Mame imepyny a roropa, “Eropa!” tykase repe. “Arypyra, ytopyra ase. Seromaroro ypytano. Morara exiryke ytosaromepyra ase,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Mame tosemy a toytose ropa ipoetory, turuse ropa eya. Morara exiryke tohne toehse otuhtoh rihpono, tymoipyra mokaro tokurehse exiryke. Ynara tykase ynororo typoetory a, “Axĩ ytoko pata poro osema tõ ae. Etuarimaketõ ke enehko xiaro ymoipynỹpo tõ myakãme. Emero enehko toto. Tymõkomokãkara roropa enehko, ytoytopyra exiketomo, tonurãkara, ãtakamatyamo. Emero rokẽ enehko toto,” tykase ynororo typoetory a.<pb/>


text:
Mame aporesẽ omipona toytose ipoetory. Mame tooehse ropa tahtao, ynara tykase ynororo otuhtoh esemy a, “Õmipona akene. Enehno toto. Kyryh nykã toto, etuarimaketomo. Yrome pehme pyra ro atapyĩ nase. Naero osa. Naero tõsemy,” tykase ipoetory eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykazomose aporesemy eya, “Ytozomoko ropa pata zomye osema tõ ae imehnõ enehtohme oya, pehme ytapyĩ ehtohme,” tykase ropa aporesemy typoetory a.


text:
“Ajohpe pyra ase. Mokã osemazuhme yneahmatyã ymaro otuhpyra ekurehnõko mã toto,” tykase ynororo, otuhtoh esemy, tykase Jezu eya xine. Mame toesyryhmase ropa ynororo parixeu tapyĩ tae, toto amorepaxĩpo.<pb/>


text:
Mame ahno imoihme Jezu maro ytõko kynexine. Mame toeramase Jezu toto ẽpataka, toto amorepatohme. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>


text:
—Ypoetoryme oexirykõ se matose repe. Yrome omykõ pyno oehtohkõ motye pyra ypyno pyra awahtao xine, ypoetoryme exipyra ekurehnõko matose. Morararo asakõ pyno, opyxiãkõ pyno, opoenõkõ pyno, ãkorõkõ pyno, ooryxirykõ pyno, oruikõ pyno, mokaro pyno oehtohkõ motye ypyno awahtao xine ypoetoryme exĩko matose. Osepyno oehtohkõ motye roropa ypyno awahtao xine ypoetoryme exĩko matose, tykase Jezu eya xine.


text:
—Mame Ritonõpo zamarõ poko rokẽ ehtoko, ypoetoryme oehtohkõme. Oorikyrykõ kurũke jomipona se hkopyra awahtao xine ypoetoryme exipyra ekurehnõko matose, tykase Jezu eya xine.


text:
Mame ynara tykase ropa ynororo eya xine,<pb/>—Tapyi kaetokõ riry se awahtao xine osemazuhme osenetupuhtoko aporo tyritoh poko ipune otinerũkõ waro oehtohkõme.


text:
Osenetupuhpyra awahtao xine, otinerũkõ ipune pyra ahtao, tapyi nepuru xikihmãko rokẽ matose. Otyhkara ekurehnõko matose. Mame onyrihpyrykõ eunohnõko imehnõ mana.


text:
Ynara ãko opoko xine mã toto. “To! Mokyro a tapyi tyrise zokonaka rokene. Yrome otyhkara tokurehse ynororo,” ãko mã toto opoko xine oeunohtorỹko mã toto. Naeroro tapyi riry se awahtao xine otinerũkõ ikuhtoko aporo osemazuhme. Moro saaro ypoetoryme oexirykõ se awahtao xine osenetupuhtoko aporo, “Serara hano jetuarimary zuno Jezu poetoryme jahtao?” kahtoko aporo, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Morararo mã pata esemy typoetoke exikety tuhke 10.000me ipoetory tomo, soutatu tomo. Mame imepỹ oehnõko mana eya esary pynanohse, tosaryme. Mokyro mã oehnõko tuhke typoetoke 20.000me, soutatu tomo. Mame osemazuhme aporo pata esẽ porohnõko mana tõsenetupuhtohme aporo orẽpyra toexiry poko poremãpyra toehtohme.


text:
Mame mokyro maro tõsetaparykõ se pyra tahtao, typoetory tõ aropõko mana moe roro ahtao, kure toto oturutohme toto maro, toto ekurematohme.<pb/>


text:
—Morararo, ypoetoryme oexirykõ se awahtao xine, emero okyryrykõ pyno pyra ehtoko, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Arypyra, popyra mana. Tupito pona tyrise ahtao popyra mana. Pui ety htaka roropa tyrise ahtao, morararo popyra mana ipunaka. Typahsẽme rokẽ kure mana. (Morararo Ritonõpo poetoryme awahtao xine, yrome opoe xine rokẽ oyoytorykohtao, otara exĩko matou. Arypyra, typahsẽme rokẽ matose.) Mame typanare awahtao xine etãko matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame parixeu tomo a Jezu tykerekeremase mokaro eneryke tyya xine. Moeze omihpyry warõkomo a roropa tykerekeremase Jezu. Ynara tykase toto Jezu poko.<pb/>—Popynõ se rokẽ mokyro nah. Imaro xine otuhnõko roropa mana, tykase toto Jezu poko.


text:
—Etatoko pahne, kaneru esẽ mana. Mame tuhke mã kaneru, 100me mana. Mame kaneru otuenikãko mana toiro. Mame esẽ zupĩko mana. Imehnõ nomõko mana, 99mãkõ nomõko aporo mokyro zupitohme tyya. Toiro itatyhpyry zupĩko ropa mana eporyry ropa ponãmero.


text:
Mame tytapyĩ taka tooehse ropa tahtao tope tõ kohmãko mana, tyekyry tõ maro roropa. Ynara ãko mã eya xine ynororo, “Ene ropa jeky. Tãkye sehtone jeky enetopõpyry ropa poko,” ãko mã ynororo eya xine.<pb/>


text:
—Etatoko pahne, toiro tyyrypyry poko aexihpyry mokyro kaneru itatyhpyry sã mana. Mame kurãkõ poko tãkye Ritonõpo mã repe. Mame toiro popỹ tosẽme Ritonõpo enetuputyryhtao, tyyrypyry turumekase ahtao roropa eya tãkye kuhse Ritonõpo exĩko mana. Imarõkõ roropa tãkye exĩko toh mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa Jezu,<pb/>—Otarãme nohpo nae tytinerukemy. 10me itinerũ nae parata risemy, typynemy, parihmãkomo. Mame toiro itinerũ tõtuenikase repe. Mame oty tyrise eya otarãme? Nãparina tukase eya. Tytapyĩ tutumehse eya tytinerũ zupitohme. Kure tupise eya otyro akoko.


text:
Mame tytinerũ tonese ropa tyya ahtao, tyekyry tõ tykohmase tyya tope tõ maro. Ynara tykase ynororo eya xine, “Tãkye exi ropa ynemapohpyry tonese ropa ya exiryke. Morara exiryke tãkye sehtone,” tykase ynororo.<pb/>


text:
—Ynara ãko ase oya xine. Morararo Ritonõpo nenyohtyã atãkyemãko mã toto toiro iirypyryme exikety a tyyrypyry rumekary ropahtao, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame tõturuse ropa Jezu eya xine aosenetupuhtohkõme Ritonõpo poko. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Orutua kynexine tumũkue asakoro.


text:
Morarame akomihpyry ynara tykase tumy a, “Papa,” tykase. “Jũme rokẽ kymõkomohtoko orihpyra ro awahtao,” tykase ynororo tumy a.<pb/>—Mame jũkomo a tymõkomory tapiakase typoenõ mõkomoryme asakororo. Typyne exiketõ tokarose eya xine.


text:
Morarame tuhke pyra tõmehse ahtao tumy nekarotyã tokamose ropa imũkuru a, akomihpyry a. Tineru tapoise eya moro epehpyryme. Mame typenekehse ynororo tumy maro toexiry poko. Morara exiryke typatary poe toytose ynororo mya imepỹ pata pona. Pore toeporehkase ynororo. Moero tytinerũ tahnikase eya, tỹpenery tomo a rokẽ tokarose, typenetatohtonõ poko tahnikase tytinerũ eya.<pb/>


text:
—Mame okynã pyra itinerũ tonahse. Moromeĩpo konopo toehkehse moroto. Morarame wãto pixo morotõkõ tynahkehse toto. Mokyro tynahkehse roropa tytinerukehse toexiryke.


text:
Morara exiryke toerohtoh tupise eya. Imepỹ poetoryme toerohpitose ynororo. Ahno eky nahpaneme toehse, poinokoimo nahpaneme.


text:
Mame omise toehse ipunaka. Poinokoimo napyry enapyry se toehse repe tomiryke. Yrome morotõkõ anautuhmara myhẽ toehse.


text:
Morarame ynara tõsenetupuhse ynororo, “Papa typoetoke tuhke. Tynahke roropa tuhke. Atahnikãko roropa toto napyry. Yrome ywy taro, jemiryke rokẽ myhẽ orihnõko ase,” tykase ynororo tukurohtao rokene.


text:
“Morara exiryke ytõko ropa ase papa esaka mya roropa. Ynara ãko ase papa a, ‘Oehno ropa kẽ papa. Iirypyryme rokẽ ase oya, Ritonõpo a, enara.


text:
Omũkurume pyra ase otarãme, popyra jexiryke. Morara exiryke opoetoryme rokẽ kyriko rahkene,’ ãko ase papa a,” tykase tukurohtao ynororo.


text:
Morotoino toytose ropa ynororo tumy a ropa.<pb/>—Mame amekeino tumũkuru tonese jũ a ahtao, nupunato tonese tumũkuru. Tururume toytose ynororo tumũkuru eahmase.


text:
Morarame ynara tykase imũkuru, “Papa, oehno ropa. Iirypyryme rokẽ ase Ritonõpo a, oya, enara. Otarãme omũkuru kara ase, popyra jexiryke,” tykase imũkuru tumy a. “Arypyra, umũkuru ro mase,” tykase jumy eya.<pb/>


text:
—Mame ynara tykase jumy typoetory tomo a, “Axĩ umũkuru zupõ enehtoko, kurano, amurutohme eya,” tykase. “Omahtao roropa ke ẽmatoko emary aka. Sapatu roropa ekarotoko eya.


text:
Pui mũkuru ikasetahpyry enehtoko etapatohme, otuhtoh konõto ritohme, tãkye kuehtohkõme,” tykase jumy typoetory tomo a.


text:
“Ynara exiryke, umũkuru aorikyhpyry sã monexiano. Mame aẽsemamyhpyry sã toehse ropa nase. Itatyhpyry sã roropa monexiano. Mame seromaroro aosenepohpyry ropa sã nase,” tykase jumy. Morara exiryke tãkye toehse ropa toto. Tõtuhse toto. Tãtãkyemase toto.<pb/>


text:
—Morarame irui kynexine, tupito po. Morarame tooehse ropa tahtao tapyi myhtokoxi, rue totase eya, waketõ roropa totase eya.


text:
Mame tumy poetory tykohmase tyya tõturupotohme, “Otara ãko hkoh moxiã nae?” tykase ynororo tõturupose eya.<pb/>


text:
—Mame tozuhse eya, “Arypyra, ãkorõ noehno ropa. Morara exiryke pui mũkuru kurã totapapose omy a kure tooehse ropa tumũkuru exiryke,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Mame tohne toehse irui ipunaka. Tapyi taka tomomyry se pyra toehse. Morarame jũ toytose eya imaro tõturutohme. “Oty katohme koh omõpyra mano tapyi taka? Aimo, omõko,” tykase jumy eya.


text:
“Etako pahne papa,” tykase tumy a. “Tuhke jeimamyry taropose ya amaro jexiry poko. Opoetoryme roropa toerohse ywy. Õmiry onymoikehpyra roropa ase. Yrome poti mũkuru onetapara mexiasene tãkye jehtohme jepe tõ maro.


text:
Yrome mokyro omũkuru kahpyry omõkomory eya pake tahnikase. Nohpo tõ poko rokẽ tonahkase eya. Mame tooehse ropa ynororo ahtao pui mũkuru kurã totapapose oya otuhtoh ritohme ipoko. Naeroro samũ, ãko ase papa,” tykase imũkuru tumy a.<pb/>


text:
—Mame ynara tykase jũ eya, “Aimo, etako pahne. Ymaro mase jũme. Mame ymõkomory omõkomoryme mana, emero porehme.


text:
Yrome ãkorony aorikyhpyry sã monexiano amerehme. Mame aẽsemamyhpyry ropa sã noehno ropa. Itatyhpyry sã roropa monexiano. Mame seromaroro aosenepohpyry ropa sã nase. Naeroro otuhtoh konõto yripono tãkye kuehtohkõme,” tykase jumy eya. Morara tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Tymõkomokẽ kynexine. Typoetoke kynexine roropa ynororo. Mame typoetory tyrise eya tymõkomory eraseme. Yrome tosẽ enekunohnõko kynexine. Itinerũ apoĩko kynexine tytinerũme. Mame imehnomo a turuse ropa esemy. Ynara tykase toto eya, “Opoetory reh oenekunohnõko mahna,” tykase toto.


text:
Mame typoetory tykohmase tyya. Ynara tykase ynororo eya, “Otara ãko hkoh opoko toh nahe. Ymõkomory ahnikary poko oya? Ymõkomory eraseme pyra exĩko ropa mase. Naeroro ymõkomory papẽ ikurãkako enepotohme ya, emero porehme, oytotohme ropa,” tykase tymõkomokemy typoetory a. “Ỹ,” tykase ynororo. Mame toytose ropa ynororo.<pb/>


text:
—Mame toemynyhmase ipoetory yronymyryme tukurohtao. Ynara tykase ynororo tyya rokene, “Jesẽ poetoryme pyra exĩko ase. Naeroro otara exĩko hano taroino? Oty pokohxo ke erohnõko hano taroino? Jemary ke jerokuru waro pyra ase. Imehnomo a tineru ekaropory poko ihxipỹke roropa ase.


text:
Ynara ãko ase topeke jehtohme toerohtohke pyra jahtao, tytapyĩkõ taka jeahmatohme roropa eya xine,” tykase ynororo tyya rokene.<pb/>


text:
—Mame tosẽ mõkomory apoihpõkõ tykohmase tyya onepehmara ro exiketomo. Ynara tykase ynororo osemazupu a, “Otãtoh jesẽ mõkomory oemahpo nahe?” tykase eya.<pb/>


text:
—“100me tãpoo nae ase tõsẽ aitopo, oriu,” tykase eya. Mame ynara tykase mõkomo erase eya, “Seny, apapeny. Oporohko aporo. 50me tãpoome rokẽ imeroko,” tykase ynororo eya, zokonaka rokẽ tyripose.<pb/>


text:
—Mame imepyny a roropa ynara tykase ynororo, “Otãtoh jesẽ mõkomory nahe owino?” tykase. “Miume saku nae ase tiriiku rokene,” tykase eya. Mame ynara tykase mõkomo erase eya, “Ynara imeroko apapẽ pokona, 800me rokẽ imeroko,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Mame zae pyra aehtopõpyry waro toehse esemy. Osenekunohpopyra toehse. Ynara tykase ynororo typoetory a, “To, orẽpyrahxo reh mahse opyno sã mokaro ehtohme. Zae pyra mase repe. Yrome tuaro mase,” tykase typoetory a. Moro poko tõturukehxĩpo eya xine, ynara tykase ropa Jezu,<pb/>—Ritonõpo onenetupuhpynõ orẽpyrahxo tỹpokonopyrykõ poko tuarohxo mã toto. Ritonõpo poetory tõ tuaro hkopyra sã mã toto tỹpokonopyrykõ poko te, Ritonõpo enetuputyry poko tyya xine, enara.


text:
Ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Omõkomorykõ ke imehnõ akorehmatoko oepekõme toto ehtohme Ritonõpo waro toto ehtohme roropa. Mame toorihse awahtao xine oseporỹko ropa matose imaro xine, jũmãme Ritonõpo esao, tykase Jezu eya xine.


text:
—Zae rokẽ awahtao xine mõkomo pitiko eraseme awahtao xine, morararo matose zae ro matose tuhkã poko eraseme toehse awahtao xine. Morararo zae pyra awahtao xine tuhke pyra mõkomo eraseme awahtao xine, zae pyra ro matose exĩko tuhkãkõ poko eraseme toehse awahtao xine.


text:
Morararo tineru poko zae pyra awahtao xine sero nono po, ahnikãko rokẽ matose. Imeĩpo kurã onekaropyra Ritonõpo oya xine mana.


text:
Tomeseke pyra awahtao xine imepỹ mõkomory poko, oya xine mõkomo onekaropyra mã Ritonõpo omõkomorykõme.<pb/>


text:
—Asakoro tosẽke exiry tupime mana. Ynara exiryke, toirõ pyno awahtao xine imepỹ se hkopyra exĩko matose mokyro pokoino. Mokyro maro oerokurukõke imepỹ maro oerokurukõ se pyra roropa exĩko matose. Morararo Ritonõpo poetoryme awahtao xine tyorõ onyripyra matose oesẽkõme, Ritonõpo poetoryme oexirykõke, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame parixeu tomo a Jezu omiry totase. Mõkomo satokõ ynaroro, tineru roropa se ynaroro. Naeroro Jezu typoihtose eya xine.


text:
Morara exiryke ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Amarokõ kure oexirykõ enepõko matose imehnomo a repe. Yrome Ritonõpo oenetorỹko okurohtao xine mana. Onyrityãkõ kure oya xine mã repe. Yrome Ritonõpo a popyra mana.<pb/>


text:
—Pake kuekyrykõ ekepyã toytoytose Moeze nymerohpyry poe. Urutonõpo tõ omi poe roropa toytoytose toto. Moromeĩpo João, ahno ẽpurihkane tooehse. Mame ynara tykase João, “Emero ahno esẽme exĩko mã Ritonõpo,” tykase João. Seromaroro morararo Ritonõpo omiry ekaronanõ moro poko mã ekarõko. Tuhke ahno moro poko mã etãko toto. Ritonõpo riry se toto tosẽkõme.<pb/>


text:
—Moeze nymerohpyry kure ro mana. Moromeĩpo otarãme kapu enahnõko mana. Sero nono enahnõko ropa mã otarãme. Yrome Moeze nymerohpyry onenahkapopyra mana, zae rokẽ exiryke Ritonõpo poe.<pb/>


text:
—Mame orutua typyty rumekaryhtao imepỹ nohpo maro toehtohme, iirypyryme exĩko mana imepỹ nohpo poko exiryke. Popyra Ritonõpo a mana. Morararo tynio rumekahpõ maro ipytaryhtao iirypyryme exĩko mana imepỹ pyty poko toexiryke, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Tymõkomoke exikety kynexine tupoke kurã ke. Typynehxo exikety zupõ kynexine. Itamurume tohke kurã ke kynexine roropa, tõkuke roropa.


text:
Mame imepỹ moroto roropa kynexine tymõkomokẽkara, esety Razaru. Orukoimohpe kynexine ynororo. Ẽmepyry pune Razaru anarokehpyra imehnõ kynexine tymõkomokẽ tapyĩ pota taka.


text:
Tymõkomokẽ napyry akumuru se rokẽ kynexine, tynapyryme. Mame erukoimory tometomese kaikuxi tomo a. Toetuarimase ynororo pitiko rokẽ pyra.


text:
Mame mokyro tymõkomokẽkara toorihse. Aparão pũtokoxi zuzenu tarose Ritonõpo nenyohtyamo a, otuhtoh konõto pona kapu aka. Morarame tymõkomokẽ toorihse roropa. Ekepyry tonẽse nono aka jekyrỹpyamo a. Zuzenu toytose popynõ esaka etuarimatoh pona.


text:
Mame samũ tykase ynororo myhene, popỹno esao tahtao. Mame kakoxi tõsenuhmase ynororo ahtao, moero Aparão tonese eya, Razaru roropa tonese, Aparão maro.


text:
Mokaro eneryke tyya opore tykohtase ynororo, “Tam, Aparão, nupunato kueneko myhene. Razaru enehpoko xiaro ya. Tuna enehpoko eya ajohpãme samo ypotapihpyry piuka ãko nase apoto ke,” tykase ynororo.<pb/>


text:
—Mame Aparão a tozuhse. Ynara tykase ynororo eya, “Kuku, oehtopõpyry poko enetupuhko. Orihpyra ro awahtao itamurume mõkomo kurã tapoise oya. Yrome Razaru arypyra, ehtomase myhẽ rokene. Ixihpyryme toehtoh rokẽ tapoise eya. Yrome seromaroro taro nase ymaro atãkyemãko. Mãpyra mase etuarimãko seromaroro.


text:
Oya xine ytotoh pyra nase, jakaname konõto. Morara exiryke oya xine ytopyra mã tarõkomo. Morararo tarona oehpyra matose,” tykase Aparão eya.<pb/>


text:
Moroto mã jakorõ tomo, 5me orihpyra ro mã toto. Toto zurupoko Razaru a oehpyra toto ehtohme tarona etuarimatoh pona,” tykase tymõkomokemỹpo eya.<pb/>


text:
—Mame ynara tykase Aparão, “Ãkorõ tõ Moeze nymerohpyry nae. Ritonõpo poe urutõkõ omihpyry nae roropa mã toto, ituarõtatohkõme. Ah mokaro omihpyry etã toto, ãkorõ tomo,” tykase Aparão eya.<pb/>


text:
—“Arypyra, Tam. Onetara mã toto. Yrome imepỹ tõsemãkapose ropa ahtao orihxĩpo, mame mokyro toytose ahtao eya xine axĩ tyyrypyhpyrykõ rumekãko mã toto,” tykase ynororo Aparão a.<pb/>


text:
—Mame ynara tykase Aparão, “Arypyra. Moeze tõ omihpyry omipona pyra toto ahtao, Ritonõpo poe urutõkõ omihpyry omipona pyra roropa toto ahtao, morararo mã toto turuse tahtao xine ẽsemãkapohpyry ropa a. Aomipona pyra toto exiry mana,” tykase Aparão eya, tykase Jezu eya xine. Enara.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Iirypyryme ripotõkõ nae. Enahpỹme mã toto. Yrome mokyro, iirypyryme imehnõ rihpõ wãnohnõko Ritonõpo mana yronymyryme.


text:
Kurehxo eya exiry topu konõto tymyhse ahtao ipymyry pokona inerymapotohme zue aka, popyra mã exĩko eya imepỹ iirypyryme tyripose ahtao eya. Jenetupuhnanõ iirypyryme tyripose ahtao eya. Mokyro wãnohnõko Ritonõpo mana ipunaka.


text:
Tuaro ehtoko!<pb/>—Ãkorõkõ tyyrypyry poko amaro toehse ahtao zurutoko tuaro aehtohme. Mame tyyrypyry rumekary se tahtao, “Popyra akene amaro,” karyhtao eya, ynara kahtoko eya, “Ỹ, oorypyry a wenikehnõko ase rahkene,” kahtoko eya.


text:
Morarame tyyrypyry poko ropa ehxĩpo aytory ropahtao oya xine 7me, moro ẽmepyryae ro, “Popyra ase iirypyryme amaro,” karyhtao eya ynara kahtoko rokẽ eya, “Ỹ, oty kara, Ritonõpo rokẽ ikorokãko mana. Wenikehnõko ase taroino moro poko,” kahtoko rokẽ eya, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase 12mãkõ Jezu a,<pb/>—Yna akorehmako yronymyrymehxo Ritonõpo enetupuhtohme yna a, tykase toto.<pb/>


text:
Ynara tykase esẽkõ eya xine,<pb/>—Ritonõpo omiry enetuputyryhtao oya xine pitiko rokẽ repe, onekaropohpyrykõ ekarõko Ritonõpo mana. Ynara karyhtao oya xine sero oroxi panõ a, “Otouko omity maro tuna konõto kuaka atarykata ropa,” karyhtao oya xine, õmipona xine otoũko mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Otara ãko typoetokã typoetory a erohkehxĩpo tooehse ropa ahtao tapyi taka? Otarãme ipoetory itupi poko toerohse. Otarãme kaneru tõ nahpary poko toerohse. Mame tapyi taka tooehse ahtao otara ãko hna typoetory a? “Otuhkose aporo!” ãko nah eya? Arypyra.


text:
Ynara ãko rokẽ eya, “Joh tyriko aporo. Tahnose ahtao enehko ya wyi maro,” ãko mana. “Eukuru enehko roropa,” ãko mana. “Tõtuhkehse jahtao otuhnõko mase. Eukuru ẽnõko, enara,” ãko mã eya.


text:
Morararo matose. Ritonõpo omipona emero tyrise oya xine ahtao, ynara kahtoko eya, “Opoetoryme rokẽ ase. Mõpãme rokẽ õmipona exiasene,” kahtoko. Epyrypara ehtoko kure oehtopõpyrykõ poko, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame pata pitiko pona toeporehkase ahtao tõseporyse Jezu ipũ imotatyã maro, 10me. Amekeino rokẽ tõsenuhmase toto torukoimorykohxike.


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Ỹ, nupunato oenetorỹko ase. Ytotoko Ritonõpo maro oturuketomo a. Osenepotatoko eya xine, okurãkatopõpyrykõ enetupuhtohme eya xine, tykase Jezu ipũ imotatyamo a.<pb/>Morarame toytorykohtao, kure toehse ropa toto, ipũ imoimotahpyry pyra.


text:
Mame toekurãkary ropa eneryke tyya, toirõ toeramase ropa Jezu a.<pb/>—Kure Ritonõpo mana, tykase ynororo opore.


text:
Jezu ẽpataka typorohse ynororo nono pona,<pb/>—Kure mase, tykase ynororo Jezu a, kure toehse ropa toexiryke. Samariapõ kynexine ynororo.


text:
Mame ynara tykase Jezu,<pb/>—10me orutua kõ tukurãkase ropa. Otokoh mokaro nahe, 9mãkohmo? tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ynororo ipũ imotahpyrỹpyry a,<pb/>—Owõko. Ytoko ropa. Ritonõpo enetuputyryke oya tukurãkase ropa mase, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase parixeu tõ Jezu a,<pb/>—Otãtahtao Kuesẽkõme toexiry enepõko Ritonõpo nah? tykase toto. Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Kuesẽkõme Ritonõpo ehtoh osenepyra mana.


text:
Morara exiryke ynara kara imehnõ mana, “Enetoko ke moro yro,” kara mã toto. “Yrorohxo rukuh moro,” kara roropa mã toto, tuisame Ritonõpo ehtoh okurohtao xine exiryke, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Okynã pixo Kapu ae Ayhtohpyry enery se exĩko matose yronymyryme. Yrome onenepyra matose.


text:
Morarame ynara ãko imehnõ mã repe ypoko, “Moroto Kapu ae Ayhtohpyry mana,” ãko reh mã toto. “Taro mana,” ãko roropa imehnõ mana. Yrome morara karyhtao oya xine aomipona xine pyra ehtoko.


text:
Saereh ãko mã nenenehkane, xixi tũtatoh wino xixi porohtoh pona. Moro sã mã Kapu ae Ayhtohpyry oehnõko ropa mana. Emero enẽko exino mana.


text:
Yrome osemazuhme aporo osanume exĩko ynororo mana. Etuarimãko itamurume mana. Mame tosẽkõme ise pyra roropa exĩko seromatokõ mana.


text:
Pakatokõ ehtopõpyry sã Noe orihpyra ahtao ro, moro sã exĩko tarõkõ mana, Kapu ae Ayhtohpyry oehsasaka ropa ahtao.


text:
Tõtukurukõ poko rokẽ toh kynexine, eukuru enyry poko roropa. Typytarykõ poko toh kynexine, tyniotarykõ poko roropa kanawaka Noe tõ otyriry ponãmero. Morarame tuna kumary ke tyneryse toto, emero porehme.


text:
Moro saaro kynexine Ro ehtopõpyry roropa. Tõtukurukõ poko rokẽ toh kynexine. Eukuru enyry poko roropa toh kynexine. Tõsepekatyrykõ poko, mõkomo ekamory poko roropa toh kynexine. Tupito pomory poko, tapyi amory poko roropa toh kynexine.


text:
Morara kynexine Ro ehtopõpyry pake. Morotoino Ro toesyryhmase ahtao, apoto toepukase kapu ae sautu panõ maro moropõkõ zahkatohme emero.


text:
—Morara ahtao tapyi mypatarãnao awahtao xine tapyi taka omõpyra ehtoko omõkomorykõ poko. Morararo tupito po awahtao xine eramara ropa ehtoko atapyĩkõ taka omõkomorykõ poko.


text:
Ro pytỹpyry ehtopõpyry poko wenikehpyra ehtoko. (Toeramary se ropa kynexine ynororo repe tunurumekahpyry pona ropa repe. Mame topume tanyhtase ynororo. Sautume roropa toehse.)


text:
Morarame tõsepynanopyry poko exiketõ orihnõko mã toto. Yrome Ritonõpo omipona exiketõ ẽsemãnõko ropa mã toto.


text:
Etatoko pahne, joepyry ropahtao koko ahtao, asakoro orutua kõ nyhnõko tynyhtohkõ po. Mame toiro arõko mã Ritonõpo. Tõmipona exikety rokẽ arõko mana. Imarõ nomõko mana.


text:
Morararo asakoro nohpo tõ erohketõ ahtao, tonahsẽ riry poko toto erokuruhtao toiro arõko Ritonõpo mana. Imarõ nomõko mana.


text:
Asakoro orutua kõ tupito po ahtao, toiro arõko mã Ritonõpo. Imarõ nomõko mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase ipoetory tõ Jezu a,<pb/>—Otoko morara exĩko nahe? tykase toto. Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Imotahpyry ahtao, morotona ayra tõkehko oximõnõko mana, tykase Jezu eya xine. (Morararo Ritonõpo oehnõko mana iirypyrymãkõ wãnohse.)<pb/>


text:
Mame typoetory tõ tamorepase Jezu a toto osenetupuhtohme tõtururukõ poko Ritonõpo maro. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ritonõpo maro oturukehpyra ehtoko. Penekehpyra ehtoko õtururukõ poko Ritonõpo a, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
—Etatoko pahne, terekatu kynexine pata konõto po, zae pyra exikety. Ritonõpo omipona pyra exikety kynexine. Imehnõ pyno pyra roropa kynexine.


text:
Morarame moro pata po pytỹpo kynexine aosanumase morotõkomo. Kokoro rokẽ ytosene oturuse terekatu a takorehmatohme repe. Ynara tykase ynororo eya, “Kuakorehmako ajohpãme samo. Josanumary imỹpoko,” tykase pytỹpo terekatu a.<pb/>


text:
—Osemazuhme pytỹpo akorehmary se pyra terekatu kynexine repe. Yrome kokoro rokẽ toytose pytỹpo oturuse. Mame okynã ahtao ynara tykase ynororo tyya rokene, “Ritonõpo zuno pyra ase. Imehnõ pyno pyra ase roropa repe.


text:
Yrome jerekohmaryke pytỹpo a, akorehmãko ase. Imỹpõko ase tahxime jerekohmaryino, yporemãkaporyino roropa eya,” tykase ynororo tukurohtao, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Mokyro terekatu omihpyry metatou? Zae pyra kynexine. Nohpo akorehmary se pyra. Yrome imeĩpo takorehmase.


text:
Mokyro motye kuhse mã Ritonõpo. Tynymenekatyã omiry etãko mana. Toto mỹpõko roropa mana kokoro rokẽ toto otururu ke tyya, pakeimo, koko, enara. Ekurehpyra mana typoetory akorehmary poko.


text:
Axĩ toto mỹpõko mana. Yrome Kapu ae Ayhtohpyry oepyry ropahtao oty enẽko na taro nono po. Tõmipona exiketõ tuhke enẽko nah? Arypyra otarãme.<pb/>


text:
Morarame, “Kure ase, imehnõ sã pyra,” kananõ amorepary se toehse Jezu. Ynara tykase ynororo eya xine, aosenetupuhtohkõme,<pb/>


text:
—Orutua kõ toytose asakoro, oturuse Ritonõpo maro oturutoh taka. Toiro parixeu kynexine. Imaro kowenu tinerũ poko erohkety kynexine.


text:
Mame towõse xikihme parixeu toiroro tõturutohme Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo, “Kure mase, Ritonõpo, yamene se pyra jexiryke. Ajohpe pyra ase. Nohpo tõ poko pyra roropa ase, imehnõ iirypyrymãkõ sã pyra ase. Mose kowenu tinerũ poko erohkety iirypyryme mana. Tãkye ase isã pyra jexiryke.


text:
Toitoine otuhpyra ase jotururuke oya. Emero ynapoihpyry apiakãko ase, omame porehme ahtao, toiro ekarotohme oya,” tykase parixeu, epyrypãko kure toexiry poko.<pb/>


text:
—Mame mokyro, kowenu tinerũ poko erohkety ameke rokẽ toexikihmase Ritonõpo maro oturutohme. Kakoxi osenuhmara kynexine Ritonõpo ẽpataka, popyra toexiry enetuputyryke tyya. Toepurotõtõmase ynororo toemynyhmaryke. Ynara tykase ynororo, “Ritonõpo, iirypyryme rokẽ ase, nupunato kueneko myhene,” tykase ynororo.<pb/>


text:
—Etatoko pahne, tykase Jezu eya xine. —Mokyro rypyry rokẽ tykorokase Ritonõpo a tõsekarose exiryke eya. Yrome parixeu rypyry onykorokara toehse Ritonõpo. Ynara exiryke, “Kurehxo ywy, imehnõ sã pyra,” kananõ poremãkapõko Ritonõpo mana. Yrome, “Popyra ase,” kananõ kurãkãko rokẽ Ritonõpo mana. Orẽpyra tyrĩko roropa mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame typoenõkõ tonehse jẽkomo a, jũkomo a roropa Jezu a, onao ro exiketomo, toto apoitohme eya, kure toto ripotohme Ritonõpo a. Mame mokaro eneryke tyya xine, ynara tykase Jezu poetory tomo,<pb/>—Oty kase moehtou Jezu erekohmase totaehse ro ahtao? Ytotoko ropa, tykase toto.


text:
Yrome Jezu a poetohti tykohmase tyya. Ynara tykase ynororo typoetory tomo a,<pb/>—Ah poetohti noehno ya, tooepyrykõ se toexirykõke oehnõko mã toto. Toto anaropopyra ropa ehtoko ywinoino. Axĩ Ritonõpo enetupuhnõko mã toto tosẽkõme, poetohtime ro toexirykõke.


text:
Etatoko pahne, Ritonõpo enetuputyryhtao oya xine poetohti a Ritonõpo enetuputyry saaro, omõnõko matose Ritonõpo esaka. Mãpyra onenetupuhpyra awahtao xine omõpyra matose Ritonõpo esaka, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame juteu tamuxiry tooehse Jezu a oturupose. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Amorepatõ kurã mase. Naeroro oturupõko ase oya. Oty rĩko ha Ritonõpo maro jehtohme jũme, toorihse jahtao? tykase ynororo Jezu a.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Oty katoh, “Kurã mase,” myka ya? Kurãkõ nymyry pyra taro nase. Ritonõpo rokẽ mã kure.


text:
Inymeropohpyry Moeze a moro waro mase. “Imehnõ nohpo poko pyra ehtoko te, imehnõ onetapara ehtoko te, ematonara ehtoko te, onekunohto pyra ehtoko, kure omykõ tyritoko te, asakõ roropa kure tyritoko,” katoh waro mase, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ynororo Jezu a,<pb/>—Moinoro poetome jehtopõpyry poe ro emero Moeze omihpyry tymoise ya, tykase.<pb/>


text:
Mame morara kary etaryke tyya ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Toiro ise ro mase. Omõkomory emero ekamoko, tineru apoitohme oya. Mame otinerũ ekaroko tymõkomokãkara a, etuarimaketomo a, enara. Morara tyrise oya ahtao tymõkomoke exĩko mase Ritonõpo esao kapu ao. Moromeĩpo osehko ropa ya ymaro oytotohme, ypoetoryme oehtohme, tykase Jezu eya.


text:
Yrome morara kary etaryke tyya, “Teh,” tykase ynororo. Toemynyhmase yronymyryme tymõkomoke itamurume toexiryke.<pb/>


text:
Mame aemynyhmary eneryke tyya ynara tykase Jezu,<pb/>—Tupime kuhse tymõkomokamo a Ritonõpo enetuputyry tosẽkõme.


text:
Kameru kawaru sã konõto. Jawi eutary pitiko kuhse. Jawi eutary aka kameru omõpyra mana. Moro saaro tymõkomokã omõpyra mã toto Ritonõpo esaka tosẽkõme Ritonõpo onyripyra toexirykõke, tykase Jezu.<pb/>


text:
Ynara tykase aomiry etananomo,<pb/>—Morara ahtao otara Ritonõpo esaka omõnõko ynanah, jũme imaro yna ehtohme? tykase toto, tõturupose Jezu a.<pb/>


text:
—Ỹ, ãmoreme xine ro osepynanohsaromepyra matose. Yrome Ritonõpo opynanopyrykõ waro mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Peturu,<pb/>—Etako pahne, yna tapyĩ tõ turumekase yna a amaro yna ytotohme, tykase.<pb/>


text:
—Ỹ, tykase Jezu eya xine, —tuaro ehtoko. Atapyĩkõ rumekaryhtao oya xine te, opyxiãkomo te, ãkorõ tomo, omykomo te, opoenõkõ roropa, mokaro rumekaryhtao oya xine oesẽkõme Ritonõpo enetuputyryke oya xine,


text:
mokarohne motye apoĩko ropa matose sero nono po ro. Mame imeĩpo orihpỹme exĩko roropa matose jũmãme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame Jezu a imoihmãkohtae typoetory tõ tykohmase tyya 12mãkomo, tõturutohme toto maro. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Etatoko pahne, ytõko sytatose Jerusarẽ pona. Moroto Kapu ae Ayhtohpyry ryhmãko mã toto. Ritonõpo poe urutõkõ nymerohpyryae ro, ihtomãko mã toto. Katopõpyryae ro emero exĩko mã seromaroro.


text:
Jekarõko mã toto juteutõkara a. Ypoihtõko mokaro mana. Yhtomãko roropa mã toto. Ypona ituh ãko mã toto.


text:
Ypiypipohnõko mã toto. Moromeĩpo jetapãko toh mã rahkene. Yrome oseruao tõmehse ahtao ẽsemãnõko ropa ase, tykase Jezu.<pb/>


text:
Yrome morara katopõpyry onenetupuhpyra Jezu poetory tõ kynexine. Jarao pyra Jezu nurutatoh kynexine eya xine. Ihtomary poko onenetupuhpyra toh kynexine.<pb/>


text:
Morarame Jezu ytoryhtao Jeriko pona, moro osema tao tonurẽkara kynexine, kohrame osema ehpio. Tineru eraximary poko kynexine repe.


text:
Mame tuhkãkõ ytory etaryhtao tõturupose ynororo,<pb/>—Oty kase hkoh imoihmãkõ ytõko nae? tykase.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya tykohtapitose tonurẽkara,<pb/>—Jezu, Tawi parỹpyry, nupunato myhẽ kueneko, tykase ynororo.<pb/>


text:
Osemazuhme imynyhpãkapory se ytoketõ kynexine repe,<pb/>—Ajoajohpe pyra exiko. Mynyhme exiko, tykase toto eya. Yrome jamihmehxo tykohtase ynororo,<pb/>—Tawi parỹpyry, ypyno exiko! tykase ynororo.<pb/>


text:
Mame totypohse Jezu osema tao morara kary etaryke tyya.<pb/>—Moky enehtatoko ya, tykase. Ameke pyra toehse tonurẽkara ahtao, ynara tykase Jezu eya,<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Osenuhmako ropa. Tonetupuhse jexiryke oya tukurãkase ropa mase, tykase.<pb/>


text:
Axĩ tõsenuhmapitose ropa ynororo. Mame Jezu tokahmase eya, kure Ritonõpo ekarõko tonure ropa toehse toexiryke. Mame moro eneryke tyya xine, imoihmãkomo a roropa kure Ritonõpo tokarose.<pb/>—Kure kuhse Ritonõpo mana, tykase toto.<pb/>


text:
Mame moro pata po kowenu tinerũ poko erohkety kynexine, orutua, esety Zakeu. Tytinerukẽ kynexine ynororo. Kowenu tinerũ poko erohketõ tuisaryme roropa kynexine.


text:
Mame Jezu enery se toehse ynororo repe. Yrome onenesaromepyra kynexine, ahno imoihme exiryke, kae pyra pixo toexiryke.


text:
Morara exiryke Jezu onenepyra tokurehse toexiryke, osemae osemazuhme toytose ynororo tururume, Jezu wapõmase. Wewe pona tõnuhse ynororo, Jezu enetohme tyya aepyryhtao.


text:
Morarame wewe zopikoxi tooehse Jezu ahtao kakoxi tõsenuhmase ynororo Zakeu enetohme tyya. Ynara tykase ynororo Zakeu a,<pb/>—Zakeu, oyhtoko axiny. Atapyĩ taka jytory se ase, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya, axĩ tyhtose ropa. Tãkye toehse ynororo tomiroryke Jezu a. Mame tytapyĩ taka toytose Jezu maro.


text:
Morarame Zakeu maro Jezu eneryke tyya xine tykerekeremase imoihmãkomo a. Ynara tykase toto oseya rokene,<pb/>—Oty katoh omato maro ytõko mose nae? tykase toto.<pb/>


text:
Mame towõse xikihme Zakeu tytapyĩ tao. Ynara tykase ynororo Jezu a,<pb/>—Etako pahne, yyrypyry rumekary se ase. Ymõkomory apiakãko ase, ekarotohme tymõkomokãkara a. Pake imehnõ tinerũ ematonanopyasene. Yrome seromaroro ynematonanopyhpyry motye ekarõko ropa ase eya xine, asasakoropane ekarõko ropa ase eya xine, tykase Zakeu Jezu a.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Seroae Ritonõpo opynanohno. Imũkurume mexino. Aparão paryme nymyry mase.


text:
Morara exiryke Kapu ae Ayhtohpyry tooehse tarona, iirypyrymãkõ menekase, toto pynanohtohme, tykase Jezu Zakeu a.<pb/>


text:
Mame Jezu omiry etãko imoihmãkõ kynexine, Zakeu a autururu etãko. Mame, “Axĩ tuisa konõtome Ritonõpo osenepõko mana,” tykase toh repe, moe pyra Jerusarẽ toehse exiryke.


text:
Mokaro osenetuputyry waro toehse Jezu. Naeroro ynara tykase ynororo eya xine toto osenetupuhtohme,<pb/>—Pata esẽ kynexine. Pata tamuru pona toytory se kynexine, moẽ pona, tuisamehxo toehtohme. Mame tuisamehxo toehse tahtao tooehtohme ropa, tosaka ropa.


text:
Mame ytosasaka tahtao typoetory tõ tykohmase tyya 10mãkomo. Tytinerũ tokarose toitoine eya xine uuru risemy. Toiro ahtao toiro tokarose eya xine ipoko erohtohme. Ynara tykase ynororo eya xine, “Sero tineru ke ikuhko, itamurumehxo apoitohme ytinerũme, joepyry ropa ponãmero,” tykase eya xine. Mame toytose rahkene.<pb/>


text:
—Morarame imehnõ ipataõkõ tosẽkõme ise pyra toh kynexine. Zehno toh kynexine. Ahno tonyohse eya xine ĩkapo, ynara katohme, “Mose se pyra ynanase yna esẽme,” katohme repe.<pb/>


text:
—Morarame pata tamuru esẽme imehxo toehse ynororo. Moromeĩpo toytose ropa ynororo tosaka ropa. Mame typoetory tõ tykohmase tyya, tytinerũ apoihpõkomo 10mãkomo. “Otãto ytinerũ tomãse nae, ypoetory tõ emahpo,” tykase tyya rokene.


text:
Mame osemazupu tooehse. Ynara tykase ynororo tosemy a, “Seny, onekarohpyry tomãse jemahpo. Toiro kynexine uuru risemy. 10me apoiase ropa,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—“Emese kure mase,” tykase esemy eya. “Kure mase ypoetoryme. Tymoise oya jexiryke pitiko rokẽ ynekarohpyry poko itamurumehxo ekarõko ase oya. 10me pata esẽme orĩko ase,” tykase eya esemy.<pb/>


text:
—Morarame ĩkapo roropa tooehse imepyny. Ynara tykase ynororo tosemy a, “Onekarohpyry ke uuru risẽ toiro, tuhkehxo apoiase omame etone uuru risemy,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Mame imepỹ tooehse. Ynara tykase ynororo tosemy a, “Seny, onekarohpyry ro uuru risemy. Tukurãkase ya kamisa muahtaka.


text:
Ouno jexiryke onemyase, tykaripãse oexiryke, jamihme õmiry exiryke. Onyrihpyry kara apoĩko mase, anarykahpyry kara epery apoĩko roropa mase,” tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Ynara tykase esẽ eya, “Popyra mase. Õmihpyryae ro orĩko ase pohnõ esaka. Juaro mase. Jamihme jomiry exiry waro. Ynyrihpyry kara apoiry ya waro roropa mase. Ynarykahpyry kara epery apoiry ya waro roropa mase.


text:
Morara exiryke oty katoh ytinerũ onekaropyra mexihne tineru poko erohketõ esemy a. Morara ahtao ytinerũ tomãse exiry repe,” tykase eya esemy.<pb/>


text:
—Mame ynara tykase tymyhtõkomo a, “Uuru apoitoko mose wino ekarotohme mokyro a, 10me uuru esemy a,” tykase.<pb/>


text:
—“Etatoko pahne,” tykase esẽkomo. “Itamurume nae exikety ahtao itamurumehxo eya ekarõko imehnõ mana. Yrome arypyra exiketyme ahtao ikyryry akoĩpyry puxihkãko ropa imehnõ mana ewinoino.


text:
Mame seromaroro moxiã yzehnotokomo, tosẽkõme jexiry satokõkara, enehko toto xiaro ya. Etapatoko toto yneneryme,” tykase esẽkomo, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame Pehpaje pata moe pyra ahtao Petania pata moe pyra roropa kynexine. Moroto typorohse Jezu ypy Oriwera myhtokoxi. Mame typoetory asakoro tonyohse eya osemazuhme toto ytotohme.


text:
Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ytotoko mõ pata pona. Mame pata pona oytorykohtao, jumẽtu mũkuru enẽko matose tymyhse, ahno anaropitopyny. Mokyro imyhpokatoko enehtohme xiaro.


text:
Mame ynara karyhtao imehnomo a, “Oty katohme imyhpokãko matou?” karyhtao oya xine, ynara kahtoko eya xine, “Tuisa ise kynako,” kahtoko.<pb/>


text:
Mame jumẽtu mũkuru tỹpokase eya xine ahtao, ynara tykase esẽ tomo,<pb/>—Oty katohme yna eky myhpokãko matou? tykase toto.<pb/>


text:
Mame Jezu a tonehse eya xine. Mame tupõkõ tyrise eya xine jumẽtu mũkuru mypatarãnaka. Epona Jezu tyrise eya xine rahkene.


text:
Mame aytorykohtao tupõkõ tyrise eya xine osema taka eporo Jezu ytotohme, tuisamehxo Jezu enetuputyryke tyya xine.<pb/>


text:
Morarame Jerusarẽ ameke pyra toehse ahtao ypy Oriwera poe osema yhtoryhtao imoihmãkõ ynara tykapitose,<pb/>—Kure mase Ritonõpo, tykase. Tãtãkyemase toto. Opore toremiase toto Ritonõpo nyrihpyry eneryke tyya xine.<pb/>


text:
—Kure yna tuisaryme tyriko, Ritonõpo. Kuesẽkõ omi poe aepyhpyry ynororo. Torẽtyke pyra ehtoko, kapuaõkomo. Kure rokẽ Ritonõpo syritone, tykase toto.<pb/>


text:
Mame tõturuse parixeu tomo Jezu a. Imoihmãkõ maro toh kynexine. Ynara tykase toto,<pb/>—Tamuxi, opoetory tõ imynyhpãkapoko, tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
Mame Jezu a tozuhse toto,<pb/>—Etatoko pahne, mynyhme moxiã toehse ahtao, axĩ topu tõ jomikary, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Mame ameke pyra Jerusarẽ toehse ahtao pata tonese Jezu a. Eneryke tyxitase epõkõ poko, tuhkãkõ Jerusarẽpõkõ Ritonõpo omipona pyra exiryke.


text:
Ynara tykase ynororo toemynyhmaryme,<pb/>—Jerusarẽpõkomo, jenehpoase Ritonõpo oya xine kure oripotohkõme repe. Moro poko otuarõtanohporykõ se ase repe. Yrome jomiry etary se pyra matose. Morara exiryke ekurehnõko rokẽ matose.


text:
Imeĩpo ozehnotokõ oehnõko oya xine mana. Oesarykõ apurũko mã toto. Nono rĩko toh mana oesarykõ zomye kaetokohxo tũtara oehtohkõme, osemae ytopyra oehtohkõme roropa, epara oehtohkõme.


text:
Tuhke ozehnotokõ exĩko mana õmye xine. Oryhmatorỹko mã toto. Oesaõkõ ryhmãko roropa mã toto emero porehme atapyĩtaõkõ maro. Oesarykõ pahnõko mã toto. Topu risẽme tapyi ahtao, topu pahnõko roropa mã toto. Oya xine jenehpoase Ritonõpo repe, typoko ourutohkõme repe. Yrome yse pyra matose. Morara exiryke oryhmatorỹko mã toto. Osepynanohpyra matose emero porehme, tykase Jezu Jerusarẽpõkõ poko.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo maro oturutoh taka toytose Jezu. Tomõse tahtao tokykõ ekamonanõ tutũtanohpose ropa eya moro tae.


text:
Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ynara mã Ritonõpo nymeropohpyry. “Ytapyĩ ymaro oturutoh moro.” Yrome omato tõ otonẽtohme tyrise oya xine mana, omato esaryme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame kokoro rokẽ morotaõkõ tamorepase Jezu a, Ritonõpo maro oturutoh tao. Mame Jezu zehno toehse Ritonõpo maro oturuketomo, juteu tõ tamuxiry tõ roropa. Moeze omihpyry warõkõ roropa Jezu zehno toehse. Mame Jezu etapary se toehse toh, repe.


text:
Morarame Ritonõpo maro oturutoh tao Jezu kynexine, morotaõkõ amorepãko Ritonõpo omiry kurã poko. Mame Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ tooehse eya Moeze omihpyry warõkõ maro, tamuximãkõ maro.


text:
Ynara tykase toh eya,<pb/>—Onoky omi poe moxiã amorepãko mah? tykase toto. —Onoky omi poe mokaro maropoase ropa sero tapyi tahe, tokykõ ekamonanomo? Yna zuruko, tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
Onoky omi poe ahno tõpurihkase João a? Ritonõpo omi poe? Ahno rokẽ omi poe? Kuezuhtoko, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame oxime rokẽ tõturuse toto. Ynara tykase toto,<pb/>—Otara ãkohxo keh sytatou? “Ritonõpo omi poe João toehse,” karyhtao kyya xine ynara ãko mana, “Morara ahtao oty katohme aomiry onenetupuhpyra matou?” ãko mã kyya xine.


text:
Mãpyra, “Ahno omi poe rokẽ kynexine,” karyhtao kyya xine, kuetapatorỹko mã imoihmãkomo, Ritonõpo omi poe urutõme João ekaroryke eya xine, tykase toto oseya rokene.


text:
Naeroro ynara tozuhse eya xine,<pb/>—Zuaro pyra ynanase. Onoky omi poe João toehse otarãme? tykase rokẽ toto Jezu a.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Morararo ase onekaropyra ase oya xine onoky omi poe morara ãko ha, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame Jezu tõturuse typoko, toto osenetupuhtohme Ritonõpo omi poe toexiry poko. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Tutupi po uwa tarykase ahno a. Morotoino tutupi tokarose imehnomo a eraseme toto ehtohme epery apiakatohme tyya. Morotoino myã toytose ynororo. Moroto ehse. Moroto ehse. Moroto ehse. Okynã moroto ehse.


text:
Mame uwa epery ahpirãsasaka ahtao typoetory tonyohse eya tutupi pona ropa, erase zurutohme uwa epery apiakatohme. Mame ipoetory toytose morotona, pore, tupito pona. Yrome mokyro eneryhtao tyya xine typipohse eya xine. Mame tonyohse ropa rokẽ eya xine. Uwa epery anaropopyra tokurehse toto. Tomahpõke pyra taropose ropa ynororo eya xine.


text:
Moromeĩpo typoetory imepỹ tonyohse ropa uwa esemy a. “Utupi pona ytoko. Uwa epery enehta jokurume,” tykase typoetory a repe. Mame toytose ynororo. Yrome morararo mokyro typipohse roropa eya xine. Tyyryhmase roropa eya xine. Mame tonyohse ropa eya xine tomahpõke pyra.


text:
Moromeĩpo typoetory imepỹ tonyohse ropa esemy a. Mokyro roropa tyyryhmase erase tomo a pitiko rokẽ pyra. Mame tomapose eya xine tupito poe.


text:
Mame ynara tykase tupito esemy tyya rokene, “Otara ãkohxo ke hano? Otarãme umũkuru nymyry enyohnõko ase. Ipyno ase ipunaka. Mame umũkuru eneryhtao eya xine otarãme zuno exĩko mã toto. Aomipona exĩko roropa mã toto,” tykase ynororo rahkene.<pb/>


text:
—Morarame tumũkuru tonyohse eya rahkene, tutupi pona. Toytose ynororo. Mame toeporehkase, pore. Yrome mokyro eneryhtao tupito erase tomo a, ynara tykase toto oseya rokene, “Moky kuesẽkõ mũkuru. Setapatone imõkomohpyry apoitohme kyya xine. Itupi roropa kutupikõme ehtohme,” tykase toto.<pb/>


text:
—Mame tomase ynororo eya xine tupito poe. Morarame totapase ipunaka eya xine. Toorihse roropa ynororo, tykase Jezu eya xine.<pb/>—Morara exiryke oty rĩko otarãme nae tupito esemy tutupi erase tõ maro? tykase Jezu, tõturupose.


text:
Arypyra, tutupi pona ytõko mana. Erase tõ etapãko mana. Mame mokaro ajoajohpãkõ enahkaxĩpo, imehnomo a tutupi ekarõko mana eraseme toto ehtohme, tykase Jezu eya xine.<pb/>Morara kary etaryke tyya xine ynara tykase toto,<pb/>—Ko! Morara tokoh tyrĩko na Ritonõpo?<pb/>


text:
Mokaro eneryhtao ro ynara tykase Jezu,<pb/>—Morara exiryke ynara tymerose ypoko Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Moro topu turumekase tapyi rinanomo a.</t><t>‘Popyra mana,’ tykase toto oseya.<br/><t>Typahse roropa eya xine repe.</t><t>Yrome inypapyhpyrykõ tapoise ropa eya xine kurãme kuhse exiryke.<br/><t>Ipoe rokẽ tapyi jamihme mana,”<CL>me tymerose Ritonõpo omiryme.


text:
Naeroro moro topu pona aepukahpyry osexiõko mana. Yrome moro topu epukaryhtao ahno pona, mokyro akurihmõko mana. (Ywy topu pahsẽ sã rokẽ ase. Tuhkãkõ jenetuputyry se pyra. Popỹme sã jekarõko mã toto. Morara exiryke etuarimãko mã toto sero nono po. Mame sero etyhpyrypo toto enahkapõko Ritonõpo mana. Jũme etuarimaketõme exĩko mã toto, tykase Jezu eya xine.)<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine, Jezu apoiry se toehse toto, Moeze omihpyry warõkomo, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ maro. Typoko xine Jezu oturuto waro toh kynexine. Naeroro Jezu ryhmary se toehse toto. Yrome imoihmãkõ kurũke anapoipyra tokurehse toto.


text:
Naeroro Jezu apoitoh eraximãko rokẽ toh kynexine. Enenanõ topehmase eya xine Jezu enekunohtohme repe.<pb/>—Kure sã oturutoko imaro. Oturupoko roropa eya. Mame yronymyryme aomiry etatoko. Otarãme azahkuru ynororo mana. Otarãme kowenu kerekeremãko mana. Morara ahtao kowenatu a ekarõko sytatose. Kowenatu omi poe rokẽ etapãko sytatose, tykase toto Jezu poko.


text:
Morara exiryke enenanõ toytose Jezu ekahmase. Ynara tykase toto Jezu a,<pb/>—Amorepatõ mase, zae rokẽ yna amoreparyke oya. Imehnõ zuno pyra mase. Ritonõpo omiry zae ekarõko mase imehnomo a, tykase toto. Kure sã tõturuse toto eya repe.<pb/>


text:
—Toiro ekaropory se ynanase oya. Ynara ãko romano tomo, “Otinerũkõ apiakatoko ekarotohme yna tuisary konõto a, Seza a, ãko toto. Yrome oty zae na oya? Yna tinerũ epehmary Seza a?” Onepehmara yna exiry? Oty zae oya nae? tykase toto, tõturupose Jezu a.


text:
—Tineru enepotoko ya, tykase eya xine.<pb/>—Seny, tykase toh tonepose.<pb/>Mame ynara tykase Jezu,<pb/>—Onoky ekuhtopõpyry ipoko nah? Onoky esety roropa tymerose ipoko nah? tykase, tõturupose eya xine.<pb/>Ynara tykase toto,<pb/>—Romano tuisary konõto mose, Seza, tykase toto.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Seza kyryry ekarotoko Seza a. Yrome Ritonõpo kyryry ekarotoko Ritonõpo a, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame aomiry onezuhpyra toehse toto zae rokẽ exiryke. Jezu onyhxiropyra tokurehse toto imoihmãkõ rãnaka. Onyporemãkapopyra tokurehse toto. Naeroro mynyhme rokẽ toehse toto tõsenuruhkarykõke.<pb/>—To! tykase rokẽ toto.<pb/>


text:
Morarame satuseu tõ tooehse Jezu a. Juteu tõ mokaro. Ynara ãko mã toto azahkuru, “Aorihtyã ẽsemãpyra ropa mana. Orihnõko rokene,” ãko toh mã repe. Ynara tykase toto Jezu a,<pb/>


text:
—Amorepatõ mase. Etako pahne. Ynara tymerose Moeze a Ritonõpo poe, “Orutua toorihse ahtao tumũkue pyra ro ahtao, kure zakorõnỹpyry a ipytỹpyry apoiry typytyme, emũkuatohme, turuĩpyry poenõme, aorihtyã myakãme toto ehtohme,” me tymerose, tykase toto.<pb/>


text:
—Etako pahne, 7mãkõ kynexine atakorõmãkomo. Morarame osemazupu typytase. Morotoino toorihse tumũkue pyra ro tahtao.


text:
Mame ĩkaponato a turui pytỹpyry tapoise eya typytyme. Mame toorihse roropa ynororo emũkuara ro tahtao.


text:
Mame ĩkaponato a turui pytỹpyry tapoise roropa. Toorihse roropa ynororo emũkuara ro tahtao roropa. Morararo 7mãkomo, tumũkue pyra toorihse toto.


text:
Naeroro aorihtyã ẽsemãkatoh po onoky pytyme exĩko mokyro nohpo nae 7mãkõ pytyme toehse exiryke, tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
Yrome tyyrypyrykõ rumekahpõkõ ẽsemãkapõko ropa Ritonõpo mana jũme tymaro toto ehtohme. Mame pytazomopyra kapu ao toh mana. Morararo nohpo tõ niotazomopyra mã toto.


text:
Ritonõpo nenyohtyã sã orihzomopyra exĩko mã toto ẽsemãkapotyamo. Ritonõpo poenõme mã toto, tõsemãse ropa toexirykõke orihxĩpo.


text:
Azahkuru matose ynara karyhtao oya xine, “Aorihtyã ẽsemãpyra ropa mana, orihnõko rokẽ mã toto,” karyhtao oya xine azahkuru matose. Ẽsemãnõko ropa toh mana. Moeze a roropa tutuarõtanohpose aorihtyã ẽsemamyry ropa poko. Pika zatyry poko ekaroryhtao ynara tymerose eya, “Ritonõpo Aparão esẽme mana, Izake esẽme roropa, Jako esẽme roropa,” tykase Moeze, mokaro poko aorihtyã poko.


text:
Aorihtyã ekepyry esẽme rokẽ pyra Ritonõpo mana. Isene exiketõ esẽme roropa mana. Morara exiryke aorihtyã ẽsemamyry ropa enetupuhnõko sytatose. Ritonõpo a emero isene mã toto, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Moeze omihpyry warõkõ Jezu a,<pb/>—Emese kure kuezuhtou. Ajohpe pyra mase, tykase toto.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Oty katohme ynara ãko matou, “Tawi parỹpyryme mã Ritonõpo nymenekahpyry,” ãko matou?


text:
Ynara tymerose exiryke Tawi a eremiatoh tymerose ahtao eya,<br/><t>“Ynara tykase Ritonõpo Jesemy a,</t><t>‘Oporohko seino, japotunuru wino.<br/>


text:
<t>Ozehnotokõ esẽme orĩko ase.</t><t>Opupuru apõme sã oepe tõ kara rĩko ase,’ tykase Ritonõpo,”<CL>me tymerose Tawi a.


text:
Morara exiryke, “Jesemy,” karyke Tawi a Ritonõpo nymenekahpyry poko, otara Tawi parỹpyryme exiry? tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Tomeseke ehtoko Moeze omihpyry warõkõ oenekunohpyra xine ehtohme. Toepyryparykõ se mã toto typoko xine. Toytorykõ se toh mana upo kurã ao. Pata rãnao tahtao xine, “Taro mah Tam?” kary etary se toh mana. Ritonõpo maro oturutoh tao imehxo exiketõ apõ po rokẽ porohnõko mã toto. Morararo otuhtoh konõto htao kurã rokẽ apoĩko mã toto tosarykõme.


text:
Pytỹpo tõ mõkomory apoĩko roropa mã toto tykyryrykõme, itapyĩkõ apoĩko roropa mã toto, iniokõ toorihse ahtao. Mame okynã sã oturũko toh mã repe Ritonõpo a imehnõ neneryme, “Kure moxiamo,” kary etatohme typoko xine imehnomo a. Yrome imeĩpo itamurumehxo toto wãnohnõko Ritonõpo mana apotoimo htaka toto pahnõko mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame tõsenuhmase Jezu tỹkakoxi. Tineru ẽ tonese eya kaxo konõto Ritonõpo maro oturutoh tao. Mame tytineruke exiketõ tineru emãko kynexine kaxo aka tynekarorykõme Ritonõpo a, pitiko rokẽ pyra. Moro tonese Jezu a.


text:
Morarame pytỹpo roropa tonese eya. Tymõkomokẽkara kynexine ipunaka. Tineru puhturu rokẽ tõmase eya kaxo aka, asakoro rokene.


text:
Moro eneryke tyya ynara tykase Jezu,<pb/>—Tuaro ehtoko, mose pytỹpo nekarohpyry mokaro nekarohpyry motye kuhse kynako.


text:
Mokaro nekarohpyry ynara kynako. Tymõkomorykõ wino zokonaka rokẽ tokarose eya xine. Yrome tytinerũ emero tokarose mose pytỹpo a, tykase Jezu.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo maro oturutoh poko oturũko Jezu poetory tõ kynexine,<pb/>—Tapyi kurã sero. Emese kure tyrise, topu kurã ke roropa. Ahno nekarotyã ke topehmase pitiko rokẽ pyra, tykase toto tapyi poko. Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>


text:
—Sero onenerykõ pahnõko ropa imehnõ mana topu risemy. Emero topu pahnõko, oxioxirehpo onyrizomopyra ehtohme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase toto eya,<pb/>—Tamuxi, otara ahtao morara exĩko nae? Oty eneryke yna a enetupuhnõko ynanah, sero papyry ameke hkopyra toehse ahtao? tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Tuaro ehtoko osenekunohpopyra oehtohkõme. Tuhkãkõ oehnõko oya xine mana, jesety ke osesehtõko toh mã repe, “Kyrixtu ase, Ritonõpo nymenekahpyry ase”, ãko toh mã repe. “Oesẽkõ tooehse ropa mana,” ãko toh mã repe. Ajohpe rokẽ mokaro omiry ehtoh enetupuhtoko. Toto maro pyra ehtoko.


text:
Tuhke patapõkõ oxiehno exĩko toh mana imepỹ patapõkõ maro. Otuotuõko mã toto. Yrome morohne poko etaryhtao, enaromyra ehtoko sero nono enahkary poko. Morohne exĩko mã repe yrome sero nono okynahxo enahpyra ro mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase roropa ynororo,<pb/>—Pata tamuru poe soutatu tõ ytõko imepỹ pata esẽ poremãkapose. Imoihmãkõ imepỹ pona ytõko morotõkõ etapase roropa.


text:
Nono jamihme kywyh kywyh ãko roropa mana. Imehnõ emitapãnõko mã toto. Enaroxitapãnõko roropa mã toto. Tyrohsẽ konõto roropa exĩko. Kapu pokona tuarõtatoh exĩko. Oserehtoh roropa exĩko mana.<pb/>


text:
—Mame morohne exipyraro ahtao ãpoitorỹko toh mana. Ohtomatorỹko roropa mã toto. Juteu tõ porohtoh taka aarotorỹko mã toto ohxirotohkõme oẽmapotohkõme ãpuruhpyry taka. Oekarotorỹko toh mana tuisa konõto tomo a, kowenu tomo a roropa, jomipona oexirykõke.


text:
Toto ezuhtoh ekarõko ase oya xine. Tuaro oritorỹko roropa ase zae rokẽ ozehnotokõ ezuhtohme oya xine. Oezuhpyra xine exĩko toh mana.


text:
Mame ãpuruhpyry taka oematorỹko mã toto omykomo, asakõ roropa, oruikõ roropa, ãkorõkõ roropa, oekyrykõ roropa, oepekõ roropa. Ozehno xine exĩko mã toto. Toitoine oetapatorỹko roropa mã toto.


text:
Yrome oewokõme ase. Opyno xine ase. Amaro xine exĩko ase jũme. Oũsetykõ epukara mana. Onemapopyra Ritonõpo ahtao epukara mana.


text:
Ãtasamarykohtao ro poremãpyra awahtao xine, Ritonõpo kure exiry eraximaryhtao roropa oya xine, opynanohtorỹko Ritonõpo mana.<pb/>


text:
—Mame soutatu tomo a Jerusarẽ tomyehmase ahtao, enetupuhnõko matose. Okynã pyra Jerusarẽ enahkary poko enetupuhnõko matose.


text:
Morara ahtao Juteapõkomo, kurehxo oeparykõ ypy tõ pona axiny. Jerusarẽpõkomo, kurehxo otũtarykõ pata poe. Pata ehpiõkomo, ytopyra ropa ehtoko pata pona.


text:
Myhẽ matose poetoẽme exiketomo, tusuhsu ke tumũkurukõ ohpananõ roropa. Etuarimãko matose. Etuarimãko myhene tarõkõ itamurume. Opoenõkõ etuarimary enẽko roropa matose. Sero nonopõkõ wãnohnõko roropa mã Ritonõpo.


text:
Toto etapãko imehnõ mana. Typoetoryme opoenõkõ apoĩko roropa imehnõ mana toto arotohme emero pata tõ punero. Morarame Jerusarẽpõkõ enahkapõko Ritonõpo waro pyra exiketõ mana. Ipatarykõ maro toto enahkapõko mana. Mame Ritonõpo a toto tuarimakehporyhtao, toto tuarimakehpõko mana. Enara.<pb/>


text:
—Morarame tyorõ sã mã exĩko xixi, nuno, xirikuato roropa, tuarõtatohme, enetupuhpotohme. Mame popỹ eneryke tyya xine oserehnõko mã toto, pata tõ punero, tytyorõtase xixi tõ exiryke. “Otara exĩko taroino nae?” kary poko rokẽ mã exĩko toto. Sõkane sã panaikato tuna konõto exĩko. Poh ãko konõto mana. Morohne zuno exĩko mã toto.


text:
Xirikuato tõ tosary hnaka esyryhmãko kehko. Mame tykytyky ãko mã toto. Morohne eneryke tyya xine poremãnõko mã toto pata tõ punero, popỹ eneryke rokẽ tyya xine.


text:
Mame Kapu ae Ayhtohpyry enẽko toh mana, aepyryhtao akuru htoko. Tuisamehxo oehnõko mana, tyjamitunuru maro, saereh ãko roropa mana.


text:
Morohne exipitoryhtao owõtatose xikihme. Mosenuhmatatose kakoxi opynanohnekõ oehsasaka exiryke, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame toto osenetupuhtoh tokarose eya xine. Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Enetupuhtoko eperytakety poko, wikeira poko, emero rokẽ otyro zoko poko roropa.


text:
Moro saaro mã serohne oryhmatopõpyrykõ eneryhtao oya xine. Ynara enetupuhnõko matose, okynã pyra mã Ritonõpo emero esẽme exĩko. Moro enetupuhnõko matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Etatoko pahne, seromatokõ orihpyra ro exiketõ enahpyra ahtao ro emero exĩko ynekarohpyryae ro mana.


text:
Mame etyhpyryme ynara tykase Jezu,<pb/>—Joepyry ropa eraximatoko. Õtuhtohkõ poko onymotyẽkara ehtoko. Õkurukõ enyry poko roropa emotyẽkara ehtoko. Torẽtyke pyra ehtoko omõkomorykõ poko. Joepyry ropa eraximatoko osenuruhkara oehtohkõme joepyry ropahtao.


text:
Tuenikaroro awahtao xine osenuruhkãko matose joepyry ropa eneryke oya xine. Onokyro tomõse ahtao tapuru aka, mokyro sã exĩko matose. Epara matose exĩko, emero nonopõkomo.


text:
Naeroro joepyry ropa eraximatoko. Kokoro rokẽ oturutoko Ritonõpo maro, poremãpyra oehtohkõme serara tooehse ahtao. Mame ehxiropyra matose Kapu ae Ayhtohpyry ẽpataka oytorykohtao, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo maro oturutoh tao toto amorepary poko kohmãse Jezu. Moromeĩpo ytose ynororo ypy pona, Oriwera pona.


text:
Mame otuhtoh konõto ameke pyra toehse, epozakuroko Ritonõpo nenyokyhpyry ytotopõpyry kuhtopo. Moro otuhtoh konõto esety Paxikoa. Esety akorõ wyi porutapynỹpome kynexine.


text:
Morarame Jezu etapary tupise eya xine, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a, Moeze omihpyry warõkomo a roropa. Imoihmãkõ zuno toexirykõke onetapara toh kynexine.<pb/>


text:
Mame joroko tamuru tomõse Juta kurohtaka. Juta esety akorõ Ixikariote kynexine. Jezu poetory tõ maro kynexine repe 12mãkõ maro.


text:
Morarame toytose ynororo oturuse Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a, Ritonõpo maro oturutoh erase tomo a roropa. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Jezu apoiry se awahtao xine ekarõko ase oya xine, tykase ynororo eya xine.


text:
Tãkye toehse toto morara kary etaryke tyya xine.<pb/>—Ỹ, kure oepehmãko reh ynanahse, tykase toto.<pb/>


text:
—Kure, tykase Juta eya xine. Morarame toytose ropa ynororo. Jezu ewokary poko tãtamorepase ynororo. Tokare pyra Jezu ekarory se kynexine zuaro pyra imoihmãkõ ehtohme repe.<pb/>


text:
Morarame Paxikoame tooehse ahtao juteu tõ mã wyi porutapỹ rokẽ ohnõko mã toto. Kaneru mũkuru roropa õnõko mã toto, toipe.


text:
Morara exiryke Paxikoae tõmehse ahtao, Peturu tõ tonyohse Jezu a, João maro, pata pona toto ytotohme. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Paxikoa otuhtoh tyritatoko, kuotuhtohkõme, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Etatoko pahne, pata pona oytorykohtao oseporỹko matose tuna puimane maro, orutua. Mokyro ekahmatoko tapyi taka.


text:
Mame ynara kahtoko tapyi esemy a, “Ynara ãko yna amorepane oya, ‘Otoko Paxikoae otuhtoh esary nah yna otuhtohme, ypoetory tõ maro?’” kahtoko eya.


text:
Mame osa konõto enepõko mã oya xine, tyarake, tytaõke, tõse apony, epehtopo, enara. Moroto kuotuhtohkõ tyritoko, tykase eya xine Jezu.<pb/>


text:
Mame toytose toto. Mame emero tonese eya xine Jezu omihpyryae ro. Mame otuhtoh tyrise eya xine rahkene.<pb/>


text:
Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Yronymyryme sero otuhtoh amaro xine jotukuru se exiase, epozakuroko Ritonõpo nenyokyhpyry ytotopõpyry poko oseahmatohme amaro xine, etuarimara ro jahtao.


text:
Etatoko pahne, sero otuhtoh po otuhzomopyra ase sero po amaro xine. Yrome moe Ritonõpo esao, otuhnõko ropa ase emero esẽme toehse Ritonõpo ahtao, tykase Jezu toto a.<pb/>


text:
Morarame kasana tapoise eya, uwa eukuru eny. Mame ynara tykase ynororo Ritonõpo a,<pb/>—Kure mase Ritonõpo, tykase. Mame typoetory tomo a ynara tykase ynororo,<pb/>—Sero, uwa eukuru. Ẽtoko, opune xine ro.


text:
Etatoko pahne, taroino uwa eukuru onẽzomopyra ase taro. Ritonõpo emero esẽme toehse ahtao rokẽ ẽnõko ropa ase, tykase.<pb/>


text:
Mame wyi tapoise eya. Ynara tykase,<pb/>—Kure mase Papa kapuaono, tykase. Mame wyi tytohtohkase eya, typoetory tomo a ekarotohme. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Sero upũme nase. Orihnõko ase oemetakãkõme. Sero enapyryhtao oya xine osenetupuhtoko jorikyry poko, tykase ynororo eya xine.


text:
Morararo otuhkehxĩpo kasana tokarose eya xine. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Sero uwa eukuru enyryhtao oya xine osenetupuhnõko matose imeĩpo umunuru kuãtopõpyry poko ya. Taroino oorypyrykõ korokãko Ritonõpo mana umunuru ke. Sero Ritonõpo omiry kasenato, tykase Jezu eya xine.


text:
Kapu ae Ayhtohpyry ase. Orihnõko ase Ritonõpo omihpyryae ro. Yrome mose rokẽ myhe jewokahpõ etuarimãko mana.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tõturuse toto oseya rokene,<pb/>—Onokyh koh Kuesẽkõ ewokãko nae? tykase toto oseya rokene.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Seropõkõ tuisary tõ tõmipona imehnõ rĩko mã toto. Morarame, “Kure matose, yna epeme matose,” kamexipory se mã toto, tõmipona xine aehtyamo a imoihmãkomo a.


text:
Yrome amarokõ mokaro sã pyra matose. Tuisame sehxo awahtao xine imehnõ maro atakorõme sã ehtoko. Toto omipona roropa ehtoko. Toto esẽme se awahtao xine akorehmatoko toto.


text:
Onoky tuisamehxo oya xine nae? Otuhkety? Tõsẽ rine? Mokyro otuhkety tuisamehxo mana. Yrome ywy amaro xine jahtao tõsẽ rine sã ase, ãkorehmanekõme.<pb/>


text:
Morarame emero esẽme toehse jahtao ymaro otuhnõko matose Ritonõpo esao. Mame ymaro tuisa apõ pona porohnõko matose sero nonopõkõ apiakatohme. Ritonõpo omipona pyra exiketomo a ynara ãko matose, “Iirypyryme matose Ritonõpo a,” ãko matose. Yrome aomipona exiketomo a, “Iirypyryme pyra matose Ritonõpo a,” ãko matose. Morara ãko roropa matose Izyraeu mũkuru tõ pakomotyamo a.<pb/>


text:
—Ximão, tykase Jezu Ximão Peturu a. —Etako pahne! Ynara tykase sã joroko tamuru opoko, “Ximão kuhnõko ase iirypyryme aehtohme,” tykase sã repe, jurumekapory se toexiryke oya. “Ikuhko toto, ypoetory tõ emero,” ase eya repe.


text:
Yrome opoko oturuase Papa kapuaõ maro jenetupuhkehpyra oehtohme. Mame ya tooehse ropa awahtao moxiã ãkorõ tõ ijamihtanohko ropa, yronymyryme jenetupuhtohme eya xine, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Peturu eya,<pb/>—Yna esẽme mase. Orumekara ase. Opyno exikehpyra roropa ase jũme. Ãpuruhpyry taka aaroryhtao, amaro ytõko ase ãpuruhpyry taka. Totapase awahtao eya xine jorikyry se ase amaro, tykase Peturu Jezu a, repe.<pb/>


text:
—Etako pahne Peturu, kuratiri etararo ahtao seroae, “Jezu waro pyra ase! Jezu waro pyra ase!” ãko mase oseruao, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu 12mãkomo a,<pb/>—Osemazuhme oenyokyrykohtao ya tineru anaropyra mexiatose. Saku te, sãtaja roropa anaropyra mexiatose. Oty se ro mexiatose etuarimara oehtohkõme?<pb/>—Arypyra, tykase toto.<pb/>


text:
—Yrome seromaroro etatoko pahne, tykase Jezu eya xine. —Tineru ẽ nae awahtao xine, saku roropa, arotatoko amaro xine. Tapema nae ahtao arotatoko. Arypyra ahtao, oupõkõ ekamotoko tapema epekahtohme, tykase Jezu eya xine.


text:
—Etatoko pahne, ynara katopõpyry zae mana. Ypoko ynara tymerose Ritonõpo omiryme pake, “Popỹ sã mokyro rĩko pohnõ mana,” me tymerose. Morara katopõpyry anamonohpyra mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu a ipoetory tomo,<pb/>—Eneko ke. Seny, asakoro tapema, tykase toto.<pb/>—Epo mana, tykase rokẽ Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morotoino pata poe toytose ynororo ypy pona, Oriwera pona. Toipe Jezu ypy Oriwera pona ytosene oturuse Tumy maro. Mame imaro toytose ipoetory tomo.


text:
Morarame morotona toeporehkase tahtao xine ynara tykase Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Oturutoko Ritonõpo a oorypyrykõ poko oripopyra xine joroko tamuru ehtohme, tykase.<pb/>


text:
Morotoino toytose ynororo myahme sã pitiko toiroro toehtohme. Tosekumuru po typorohse tõturutohme Tumy a.


text:
Ynara tykase ynororo,<pb/>—Papa kapuaono, ypynanopyry waro mase, orihpyra jehtohme. Jorikyry se pyra ase. Zuaro mase. Yrome õmipona se rokẽ ase. Naeroro jorikyry se awahtao, oty kara ase, tykase Jezu Tumy a.


text:
Morarame samũ tykase Jezu tukurohtao. Yronymyrymehxo tõturuse Ritonõpo a ynororo. Munume tonãkutase ynororo toemynyhmaryke. Pitah tykase enãkuru nono pona.<pb/>


text:
Mame tõturukehxĩpo, towõse ropa ynororo xikihme. Typoetory tomo a toytose ynororo. Nyhnõko toh kynexine toemynyhmarykõke.


text:
Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Oty katohme nyhnõko matou? Apakatoko ropa sahxo ty! Oturutoko roropa Ritonõpo a, oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame autururuhtao ro, tuhkãkõ tooehse morotona. Juta tooehse esemazupurukõme Jezu enepotohme eya xine. 12mãkõ maronõpo Juta kynexine. Mame Jezu a toytose ynororo eahmase repe.


text:
Yrome ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Juta, Ritonõpo nymenekahpyryme ase. Oty katoh jeahmãko mah jewokatohme rokene? Yzehnotokomo a jenepotohme rokẽ mase, tykase. Onezuhpyra Juta toehse.<pb/>


text:
Morarame tosẽkõ apoiry waro toehse tahtao xine ynara tykase Jezu a ipoetory tomo,<pb/>—Moxiã akohnõko ynanah? tykase toto.


text:
Mame tytapemã ke imepỹ takohse Jezu poetory a, toiro. Ritonõpo maro oturuketõ tuisary namoto typanasahkase eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu Juta marõkomo a, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a, Ritonõpo maro oturutoh erase tõ maro, tamuximãkõ maro roropa,<pb/>—Oty kase moehtou? Japoiry se mexitou omato apoiry samo? Tytapemake matose, tykaparuke roropa.


text:
Kokoro rokẽ amaro xine exiase Ritonõpo maro oturutoh tao. Moro tao jahtao japoipyra mexiatose. Sero kohmamyryae rokẽ japoĩko matose tykohmãse exiryke. Iirypyrymãkõ esẽ oesẽkõme mana, joroko tamuru. Oesẽkõme aexiryke aomipona matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame Jezu tapoise eya xine rahkene. Tarose roropa eya xine Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tapyĩ taka. Ameke rokẽ Peturu a tokahmase toto.


text:
Mame apoto tukase kynexine tapyi myhto, apuruhpyry rãnao. Moro apoto zomye kohrame toehse toto. Peturu roropa toto maro kohrame toehse.


text:
Mame apoto pũto Peturu tonese nohpo a. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Mose roropa Jezu maro nexiase, tykase.<pb/>


text:
Moromeĩpo orutua a tonese Peturu.<pb/>—Omoro mase Jezu poetoryme roropa, tykase ynororo eya.<pb/>—Arypyra, ywy kara. Ipoetoryme pyra ase, tykase Peturu.<pb/>


text:
Morarame okynã pitiko ahtao imepỹ roropa orẽpyra tõturuse Peturu maro.<pb/>—Ajohpe pyra. Jezu maronõpome mase, Karireapõme oexiryke, tykase.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase Peturu,<pb/>—Otara ãko mahno? Zuaro pyra reh ahse, tykase Peturu eya.<pb/>Mame autururuhtao ro kuratiri totase eya.


text:
Mame toeramase Jezu. Tỹkakoxi tõsenuhmase. Peturu tonese eya. Mame tosẽ omihpyry poko wenikehpyra toehse Peturu, “Kuratiri etara ro ahtao seroae, ‘Mose waro pyra ase. Mose waro pyra ase,’ ãko mase oseruao,” katopõpyry poko wenikehpyra toehse.


text:
Mame moro tae tutũtase ropa Peturu. Itamurume tyhxitapãse ynororo tõmihpyry poko, “Jezu waro pyra ase. Epeme pyra ase,” katopõpyry poko tyya. Mame tyxitase ynororo yronymyryme.<pb/>


text:
Mame kamisa ke tõpuruse eya xine. Typipohse roropa eya xine.<pb/>—Onoky opipohnõko nae? Kaxiko, tykase toto, atahmãkãko.


text:
Mame tõmehse ahtao, juteu tõ tamuxiry tõ tõximõse, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ maro, Moeze omihpyry poko amorepatõkõ maro. Mame Jezu tarose oximõtoh taka.


text:
Ynara tykase toto,<pb/>—Kaxiko yna a. Ritonõpo nymenekahpyryme mahno? tykase toto.<pb/>Yrome ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—“Ỹ ynoro ase,” karyhtao ya, “Ajohpe mase,” ãko rokẽ matose ya.


text:
Yrome taroino Kapu ae Ayhtohpyry porohnõko mana Ritonõpo apotunuru wino. Emero motye jamihme Ritonõpo omiry mana. Jomiry roropa isaaro jamihme mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Morara ahtao Ritonõpo mũkurume mahno? tykase toto, tõturupose.<pb/>—Zae matose jenetupuhnõko. Ywy ase, tykase Jezu.<pb/>


text:
—Epo hnae! tykase toto. —Imepỹ ihxirone se pyra sytatose. Kyya xine ro aomiry totase. Morara nykã ynororo kynetarykõme, tykase toto.<pb/>


text:
Mame Jezu tyhxirose eya xine. Ynara tykase toto,<pb/>—Mose yna ekyry enekunohnõko mana. Azahkuru toto amorepãko mana. Ynara nase, “Tineru onekaropyra ehtoko sero pata tamuru esemy a, Seza a,” nase mosero, tykase toto ajohpe rokene. “Ritonõpo nymenekahpyryme ase, oesẽkõme ase,” nase roropa ynororo, tykase toto Pirato a.


text:
Mame ynara tykase Pirato Jezu a,<pb/>—Juteu tõ tuisary mahno? tykase.<pb/>—Ỹ, ywy ase, tykase Jezu.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Pirato Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a, tuhkãkomo a roropa,<pb/>—Mose hxirory se pyra ase azahkuru pyra exiryke ya, tykase.<pb/>


text:
Yrome orẽpyrahxo ynara tykase toto eya,<pb/>—Azahkuru opoetory tõ amorepãko mã mosero, tykase toto ajohpe rokene. —Karirea po imoihmãkõ tamorepapitose eya, kutuisarykõ omipona pyra toto ehtohme, Seza omipona pyra toto ehtohme. Seromaroro tarona tooehse rahkene. Azahkuru ro toto amorepase tooehse ynororo tarona.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya ynara tykase Pirato,<pb/>—Karireapoh mosehro? tykase, tokaropose eya xine.<pb/>


text:
Mame Erote nonorypõ Jezu exiry waro toehse Pirato ahtao Jezu tonyohse eya Erote a, Jerusarẽ pona Erote tooehse exiryke.


text:
Mame Jezu tarose eya xine Erote a. Mame Jezu eneryke tyya tãkye toehse Erote. Moinoro Jezu enery se kynexine, ipoko totase exiryke. Ijamitunuru enery se ynororo. Kurãkara kurãkary ropa enery se ynororo repe.


text:
Mame Jezu tounohse Erote tomo a, soutatu tõ maro. Tãtahmãkase ipoko roropa toto. Mame tuisa konõto zupõ ke sã tupohtose eya xine. Mame Jezu taropose ropa eya xine Pirato a ropa.


text:
Morarame Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ tykohmapose Pirato a, juteu tõ tuisary tõ roropa, oximõme oturutohme.


text:
Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Mose menehtou ya. Imoihmãkõ enekunohnõko mana, mykatou ya. Morohne poko ekaropõ eya onetarykõme. Iirypyryme pyra mana ya. Ipoko õturutopõpyrykõ poko pyra nexiase.


text:
Erote roropa onyhxiropyra kynako. Morara exiryke xiaro ropa tonehpose ropa ynororo. Azahkuru pyra exiryke anaorihmapopyra ase ipunaka. Ya aorihmapory zae pyra mana.


text:
Morara exiryke ipipohpõko rokẽ ase aporo. Mame aropõko ropa ase tosaka aytotohme, tykase Pirato repe.<pb/>


text:
<sup>(17-18)</sup> Yrome imoihmãkõ tykohtase opore. Ynara tykase toto,—Arypyra! Etapapoko! Parapa rokẽ itũtanohpoko ropa, tykase toto. (Toipe kynexine kowenu omi poe otuhtoh konõto ahtao rokẽ toirõ ãpuruhpyrytaõ tũtanohpose rokẽ Pirato, tosaka aytotohme ropa.)


text:
Parapa tapuruse kynexine oxiehno imehnõ riryke eya, kowenu esemy myakãmary se exiryke. Imehnõ totapase roropa eya.<pb/>


text:
Yrome orẽpyra tozuhse toto a. Ynara tykase toto,<pb/>—Wewe pokona rokẽ exixihmapoko! Wewe pokona exixihmapoko! tykase toto opore tõmitase toto.<pb/>


text:
—Oty katohme morara ãko matou? Otara tykase ynororo oya xine? Iirypyryme pyra nase ya, totapasẽme pyra. Ipipohkehxĩpo soutatu tomo a aropõko ropa ase aytotohme ropa esaka, tykase Pirato. Moro saaro tõturuse ropa ynororo oseruao.<pb/>


text:
Yrome opore tõmitase toto imoihmãkomo. Ynara tykase toto,<pb/>—Wewe pokona exixihmapoko, tykase rokẽ toto. Morara exiryke orẽpyra imoihmãkõ omiry exiryke,<pb/>—Amarokohko, tykase Pirato, otuhparo toto exiryke.


text:
Mame mokyro ĩpenehpyrykõ tutũtanohpose ropa eya. Mokyro imoihmãkõ oxietũ anỹpohpõ kynexine kowenu tuisary myakãmatoh poko. Ahno etapahpõ roropa kynexine ynororo. Imoihmãkõ omi poe mokyro tutũtanohpose ãpuruhpyry tae tosaka aytotohme ropa. Jezu rokẽ tokarose eya soutatu tomo a exixihmapotohme eya xine.<pb/>


text:
Morotoino Jezu tarose eya xine. Mame toytorykohtao tõseporyse toto imepỹ maro. Esety Ximão kynexine. Xirenepõ mokyro kynexine. Ytõko kynexine pata pona repe tupito poe. Mame mokyro tapoise toto a. Wewe taropose eya xine, Jezu exixihmatopo. Mame tarose eya Jezu mykapo.<pb/>


text:
Mame Jezu toeramase tõturutohme eya xine. Nuh tykase ynororo. Ynara tykase eya xine,<pb/>—Xihxi tomo, Jerusarẽpõkomo, opoko xine rokẽ oxitatoko. Ypoko xitara ehtoko. Opoenõkõ poko roropa oxitatoko. Oty katohme? Arypyra.


text:
Etatoko pahne! Moromeĩpo etuarimãko matose. Ynara ãko matose, “Ohkato nohpo tomo emũkuapitopyra ahtao, poetoẽme exipitopyra ahtao roropa. Ohkato mã tusuhsuke exipitopyra exiketõ roropa,” ãko matose. Oty katohme? Arypyra. Tupime opoenõkõ etuarimary eneryke oya xine.


text:
Morara ahtao tuhkãkõ toorikyry se exĩko mã toto toetuarimarykõke. Ynara ãko mã toto ypy tomo a, “Yna pona epukatoko yna etapatohme. Yna zonẽtoko yna enahkatohme,” ãko mã toto ypy tomo a repe.


text:
Morara ãko mã toto seromaroro, tupito zatyry samo akohsenã wewe zatyry samo. Orihkone wewe ahtao ro zahpyrahme sã tupito mana. Imeĩpo, wewe toorihse ahtao itamurumehxo zahnõko mana. Moro sã mã tarõkõ exĩko imeĩpo, tykase Jezu xitaketomo a.<pb/>


text:
Mame ypy pona toeporehkase toto ahtao, Jezu toxixihmase eya xine wewe risẽ pokona. Moro ypy esety Opuhpõpo kynexine. Mokaro roropa toxixihmapose eya xine omato komo kowenu omipona pyra aehtyamo. Toiro Jezu apotunuru wino kynexine, toiro ipoozery wino roropa kynexine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu Ritonõpo a toxixihmaponanõ poko,<pb/>—Papa, moxiã onuãnohpyra exiko yryhmatopõpyry epehpyryme. Tuaro pyra rokẽ mã toto tynyrirykõ poko, tykase ynororo.<pb/>Mame Jezu zuponỹpyry tapoise eya xine tupõkõme. Topu pisarara tomase eya xine upo apoitohme tyya xine.


text:
Mame tuhkãkõ totypohse tõsenuhmatohkõme. Mame Jezu tounohse eya xine, juteu tõ tuisary tomo a. Ynara tykase toto,<pb/>—Imehnõ typynanohse eya. Seromaroro osepynanohnõko roropa mana Kyrixtume tahtao, Ritonõpo nymenekahpyryme tahtao, tykase toto tounohse eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tymerose pape kynexine, “Mose, juteu tõ tuisary.” Enara tymerose kynexine kyreku omiryae te, ratĩ omiryae roropa, epereu omiryae, enara. Mame tyrise Jezu epozakoxi emero neneryme.<pb/>


text:
Mame toiro omato a exixihmahpyry a roropa Jezu tounohse. Ynara tykase ynororo Jezu a,<pb/>—Ritonõpo nymenekahpyryme awahtao osepynanohko. Oyhtoko ropa moro poe, yna roropa touko ropa, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
Yrome morara kary etaryke tyya ynara tykase imepyny exixihmahtozõpyry,<pb/>—Ritonõpo zuno pyra hma? Oxisã kymoro toxixihmapose mose maro.


text:
Mame Jezu a ynara tykase ynororo,<pb/>—Ypoko wenikehpyra exiko Jezu, tuisame toehse awahtao, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Etako pahne, seroae ro ymaro exĩko mase pata kurã po, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Mame Ritonõpo esary apuru toexihkase, Ritonõpo maro oturutoh tao. Kamisa risẽ toexihkase irãnakuroko.


text:
Mame opore Jezu tõturuse Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Papa, kueneko. Orihnõko ase õmi poe. Oya juzenu ekarõko ase, tykase ynororo.<pb/>Morara kaxĩpo sa rokẽ toorihse ynororo.


text:
Mame Jezu orihtopõpyry eneryke tyya soutatu tõ esẽ ynara tykase,<pb/>—To! Kure mase Ritonõpo. Imehnõ motye kuhse mase, tykase. —Mose kure nexiase ipunaka. Tyyrypyhpyke pyra nexiase, tykase ynororo.<pb/>


text:
Morarame Jezu orihxĩpo, exixihmary enehpõkõ toytose ropa tosaka xine. Toepurotõtõmase toto toytorykõ ropahtao, samũ karyke tukurohtao xine.


text:
Mame imaronõpo tõ ameke rokẽ osenuhmãko toh kynexine. Nohpo tõ roropa, Karirea poe Jezu ekahmahpõkomo, amekeino rokẽ osenuhmãko roropa toh kynexine.<pb/>


text:
<sup>(50-51)</sup> Morarame Joze toytose Pirato a. Arimateapõ Joze kynexine juteu patarypono. Orutua kurã kynexine, zae exikety roropa. Tuisame Ritonõpo ehtoh eraximãko kynexine. Juteu tõ tuisaryme ynororo kynexine. Tuisamãkõ maro toerohse roropa ynororo kynexine. Yrome toto maro atae pyra kynexine. Imehnõ emero Jezu exixihmapory se kynexine. Yrome Jezu exixihmapory se pyra kynexine ynororo.


text:
Mame toytose ynororo Pirato a Jezu ekepyry ekaropose.<pb/>—Jezu ekepyry ouxi wewe poe, tykase ynororo eya.<pb/>—Ỹ, touta ropa, tykase eya Pirato. Mame toytose ynororo rahkene touse ropa.


text:
Mame typorohkase eya. Mame kamisa ke tyõtose. Topu oramãka Jezu ekepyry tõmase eya. Moro aka imepỹ ekepyry zonẽpitopyra kynexine.


text:
Sextafeirae morara toehse. Kohmãsasaka kynexine. 6 orame toehse ahtao oserematohpo toehse kynexine juteu tomo a.<pb/>


text:
Mame nohpo tõ Jezu maro aehtyã Karirea poe Joze maro toytose zonẽtoh enese. Jezu ekepyry tonese roropa eya xine moro ao.


text:
Mame toytose ropa toto tapyi taka ropa ixtaratu tõkehko zoximase Jezu ekepyry pona tyritohme imeĩpo.<pb/>Mame tõseremase toto oserematohae Moeze omihpyryme ro.<pb/>


text:
Morarame nomĩkome tõmehse ahtao pakeimo nohpo tõ toytose ropa zonẽtopõpyry pona. Tynyrihpyrykõ typoxinẽ tarose eya xine Jezu ekepyry popatohme tyya xine. Mame toeporehkase toto Jezu zonẽtopõpyry pona.


text:
—Otarah koh nexiase? tykase toto oseya rokene. Mame tuaro pyra toto ahtao ro, mõtoino rokẽ asakoro orutua kõ tõsenepose eya xine. Zupõkõ karimutume kynexine. Saereh ãko sã kynexine.


text:
Tõserehse toto mokaro eneryke tyya xine. Tupueh tykase toto nono pokoxi. Mame ynara tykase mokaro eya xine,<pb/>—Oty katoh aẽsemamyhpyry ropa zupĩko matohu zonẽtopõpyry ao? tykase toto.


text:
—Taro pyra mana. Tõsemãse ropa mana. Aomihpyry poko wenikehpyra ehtoko. Karirea poro tahtao ynara nase ynororo onetarykõme,


text:
“Ritonõpo poe Kapu ae Ayhtohpyry ekarõko mã toto iirypyrymãkomo a. Wewe pokona exixihmãko mã toto. Morarame ẽsemãnõko ropa mana oseruao tõmehse ahtao,” nase ynororo oya xine, tykase toto eya xine.<pb/>


text:
Zonẽtopõpyry poe toytose ropa toto. Emero tynenehpyrykõ poko tokarose eya xine 11mãkomo a, imarõkomo a roropa.


text:
Maria Matarena a turuse toto emero, Joana a roropa, Maria a roropa Tiaku eny a. Imehnõ nohpo tomo a roropa Jezu poetory tõ turuse tynenehpyrykõ poko.


text:
Mame Peturu towõse. Tururume toytose ynororo zonẽtopõpyry pona. Toeporehkase tahtao tupueh tykase zaka tõsenuhmatohme. Kamisãpo karimutumã rokẽ tonese eya, Jezu pyra. Morotoino toytose ropa tosaka. Tynenehpyry poko toemynyhmase ynororo yronymyryme.<pb/>—Otara toehse Jezu ekepyry nae? tykase ynororo tyya rokene.<pb/>


text:
Mame moro ẽmepyryae ro Jezu poetory asakoro ytõko kynexine Emauso pata esemary ae. Emauso Jerusarẽ poe moe exiry 10 kirometurume kynexine.


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Oty poko oturũko matou? Oseosezuhnõko oytorykõme? tykase ynororo eya xine. Emytykõ akye pyra kynexine.<pb/>Mame totypohse toto, toemynyhmarykõke.


text:
Mame Kereopa a Jezu tozuhse. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Ko! Jerusarẽpõkõ emero zuaro senohne ehtopõpyry poko. Otarãme omoro rokẽ mase zuaro pyra Jerusarẽpõkõ nyrihpyry poko, tykase ynororo Jezu a.<pb/>


text:
—Otara? tykase ynororo. Mame ynara tykase toto eya,<pb/>—Jezu Nazarepõ poko oturũko ynanase. Ritonõpo poe urutõme nexiase. Orẽpyra aomiry nexiase Ritonõpo a, ahno a, enara. Orẽpyra inyrityã roropa nexiase.


text:
Yrome Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a taorihmapose. Yna tuisary tomo a roropa wewe pokona toxixihmapose ynororo. Toorihse.


text:
Yrome ekepyry onenepyra tokurehse toto. Mame tooehse ropa tahtao xine, “Ritonõpo nenyohtyã ynaneneno,” nykã toto. “‘Tõsemãse ropa mana,’ nykã toto Ritonõpo nenyohtyã yna a,” nykã nohpo tõ yna a.


text:
Mame yna marõkõ toytose zonẽtopõpyry pona. Nohpo omihpyryae ro emero tonese eya xine. Yrome ekepyry onenepyra tokurehse toto, tykase toto.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Tuaro pyra ro rukukuh matohu ipunaka. Oupuhpyrykõ tũpore mana. Okynã urutõkõ omihpyry zae ehtoh onenetupuhpyra matohu.


text:
Zae nexiase Ritonõpo a tynymenekahpyry etuarimary aporo aorikyry roropa. Zae roropa aunukuru mana kapu aka emero esẽme ehtohme Ritonõpo maro, tykase Jezu eya xine.


text:
Mame Moeze omihpyry poko, urutõkõ omihpyry poko roropa tamorepase toto eya. Typoko tamorepase toto eya Ritonõpo nymeropohpyry poe.<pb/>


text:
Mame eporehkasasaka tahtao xine Emauso pona, ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Ỹ ytõko ase myahxo, tykase.


text:
Yrome anaropopyra toehse toto,<pb/>—Yna maro exiko. Kohmanõko nase. Ytoto pyra nexino, tykase toto otuhparo eya. Naeroro itapyĩkõ taka toytose Jezu imaro xine.


text:
Morarame typorohse toto ahtao otuhtoh pona, wyi tapoise Jezu a. Mame,<pb/>—Kure mase Papa, kaxĩpo tyya wyi tytohkase eya ekarotohme eya xine.


text:
Mame morara kary etaryke tyya xine tonetupuhse ynororo eya xine.<pb/>—Tee! Jezu hmosero, tykase toh rahkene. Mame Jezu tõtuenikase ropa mokaro maro toehxĩpo. Esahpyry pona rokẽ tõsenuhmase toto.


text:
Mame ynara tykase toto oseya rokene,<pb/>—To! Kure rukuh kynako. Sekese sexi ropa aomiry etaryke kyya. Osemae kuamorepa roropa kuoepyryhtao, Ritonõpo omiry poko, tykase toto.<pb/>


text:
Mame yroromero axĩ towõse ropa toto. Mororomero toeramase ropa toto Jerusarẽ pona. Toeporehkase toto. Moroto 11mãkõ tonese eya xine imehnõ maro.


text:
Oturũko toh kynexine,<pb/>—Kuesẽkõ mã tõsemãse ropa rahkene. Tõsenepose Ximão a, tykase toto asakorõkomo a.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine, tynenehpyrykõ tokarose roropa eya xine, tynetahpyrykõ roropa, Emauso esemary ae toytotopõpyrykõ poko. Mame ynara tykase toto eya xine,<pb/>—Jezu waro ynanexi ropa. Wyi apiakaryhtao ynanenetupuhno, tykase toto.<pb/>


text:
Mame moro poko autururukohtao ro mõtoino rokẽ tõsenepose esẽkomo, Jezu, oximõmãkõ rãnaka.<pb/>—Enaromyra ehtoko, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Oty katohme oserehnõko matou? Oty katoh, “Nary rokene,” ãko matou okurohtao xine? Jẽsemãtopõpyry ropa poko onenetupuhpyra ro matou?


text:
Enetoko ke jemary, upupuru roropa. Juotopõpyry eutahpyry seny. Ywy roro ase. Jemary apoitoko juaro oehtohkõme. Akuaryhpo tupũke pyra mana, tyehpyke pyra roropa. Yrome jenẽko matose. Tupũke ase, tyehpyke roropa ase, enara, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Yrome onenetupuhpyra ro toto, tãtãkyemarykõke itamurume, tõsenuruhkarykõke roropa.<pb/>—To! tykase rokẽ toto. Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Tohke matou? tykase.


text:
Mame ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Senohne poko kuuruatose amaro xine ro jahtao. Ypoko Moeze nymerohpyryae ro emero toehse, Ritonõpo poe urutõkõ omihpyryae roropa, Tawi eremiatopõpyryae ro roropa, tykase.<pb/>


text:
Mame tutuarõtanohpose toto, Ritonõpo nymeropohpyry enetupuhtohme eya xine. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>


text:
—Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Ynymenekahpyry ypoe ro etuarimãko mana. Orihnõko mana. Mame ẽsemãnõko ropa mana oseruao tõmehse ahtao.”


text:
Aomi poe ro, “Ipoetory tõ ytõko imehnõ amorepase omi kurã poko emero pata tõ punero. ‘Oorypyrykõ irumekatoko, eya ikorokatohme,’ ãko mã toto. Osemazuhme aporo Jerusarẽ pó amorepapitõko mã toto.” Morara tymerose Ritonõpo omiryme.


text:
“Orẽpyra oritorỹko ase, kurã Zuzenu poe,” tykase Papa oya xine pake. Naeroro kurã Zuzenu enyohnõko ase oya xine. Yrome taro ehtoko aporo pata po. Papa jamitunuru eraximatoko aporo, tykase Jezu eya xine. (Tyjamihtase awahtao xine imehnõ tuarõtanohnõko matose ypoko.)<pb/>


text:
Morotoino tarose toto Jezu a pata poe Petania myhtokoxi. Mame toto poko tõturuse ynororo Tumy a,<pb/>—Papa, kure rokẽ moxiã tyriko, tykase.


text:
Mame ynara tykase toto,<pb/>—Kure mase Jezu, Ritonõpo nymenekahpyry mase, tykase toto. Mame toytose ropa toto Jerusarẽ pona. Tãtãkyemase toto.


text:
Mame kokoro rokẽ kohmãse toto Ritonõpo maro oturutoh tao.<pb/>—Kure mase, Ritonõpo, kakehpyra toh kynexine. Enara.


text:
Nono onyripitopyra ro Ritonõpo ahtao Jezu Kyrixtu naero ehse. Kuamorepanekõme ynororo Ritonõpo poko. Ritonõpo maro ynororo ehse, Ritonõpomero toexiryke.


text:
Typoero isene toehse. Morara exiryke tarona tooehse saerehkaneme samo. Saerehkane saereh ãko. Moro sã tooehse ynororo seropõkõ amorepase Ritonõpo omiry poko, tuaro kuehtohkõme.


text:
Tuhke ajoajohpãkõ kynexine. Yrome Jezu mynyhpãkaposaromepyra toh kynexine. Ritonõpo omiry poko imehnõ anamorepakehpyra kynexine ynororo.<pb/>


text:
Kuuruse xine tooehse ynororo saerehkane sã exikety poko. Kuuruse xine tooehse aomiry etatohme kyya xine, Jezu enetupuhtohme roropa kyya xine.


text:
Mokyro nymyry saerehkaneme pyra kynexine repe. Yrome saerehkane poko urutõme ehtohme tymenekase ynororo Ritonõpo a.


text:
Ritonõpo poko amorepatõme nymyry mã mokyro nono pona tooehse. Sero nono tyripose eya Ritonõpo a. Yrome seropõkõ tyrihpõkõ onenetupuhpyra toto.


text:
Yrome toitoine ise toehse toto. Tonetupuhse eya xine. Morara exiryke mokaro tyrise typoenõme Ritonõpo a tonetupuhse eya xine exiryke.


text:
Moro enetuputyryke kyya xine Ritonõpo poenõme enurũko sã sytatose, kysekõ ae kuenurutopõpyrykõ pokoino pyra, imehnõ pokoino pyra roropa. Ritonõpo poe rokẽ enurũko sã sytatose, typoenõme kyrirykõ se toexiryke.<pb/>


text:
Mame mokyro, Ritonõpo poko amorepatõ ahnome tonuruse. Yna maro ehse ynororo. Kure nymyry aexiry tonese yna a. Iirypyrymãkõ pyno aexiry tonese yna a. Zae aexiry roropa tonese yna a. Kure rokẽ Tumũkuru tyrise Ritonõpo a imehxo aehtohme, Tumũkuru nymyryme exiryke.<pb/>


text:
Ipoko imehnõ turuse João a. Ynara tykase ynororo imoihmãkõ netaryme,<pb/>—Mose poko kuuruatosene. Ynara asene oya xine, “Imepỹ oehnõko mana okomino imehxo exikety. Ywy ime hkopyra ase, ynororo ime kuhse mana. Osemazuhme jenurune repe. Yrome ynororo osemazuhme nymyry. Enurupyra ro jahtao naero ehse ynororo,” ase oya xine mosero poko, tykase João eya xine.<pb/>


text:
Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a ynara tykase, “Kure rokẽ ehtoko iirypyryme pyra,” tykase. Yrome Jezu Kyrixtu kypyno xine ro mana iirypyryme kuahtao xine ro. Ynoro rokẽ zae kyritorỹko ropa mana.


text:
Ritonõpo onenepitopyra sytatose ipunaka. Toiro rokẽ mã ipoko kuamorepatorỹko. Mokyro Ritonõpo mũkurume exikety. Tumy maro exiketyme roropa ynororo mana.<pb/>


text:
Morarame juteu tomo a typoetory tõ tonyohse.<pb/>—Ytotoko, oturupotatoko João a, “Onoky nymyry ke hmano?” kaxitatoko eya, tykase toto tynenyokyry tomo a. Inenyohtyãkõ Ritonõpo maro oturuketõ kynexine, Rewi pakomotyã kynexine, enara. Toto enyokyhpõkõ juteu tõ kynexine Jerusarẽpõkomo, parixeu tomo, enara enyokyhpõkõ kynexine. Mame toytose toto oturupose,<pb/>—Onoky nymyry ke hmano? tykase toto, juteu tõ nenyohtyã João a.<pb/>


text:
Mame João mynyhme pyra toehse. Ynara tykase ynororo, tozuhse toto eya,<pb/>—Kyrixtu kara ase. Ritonõpo nymenekahpyry kara ase. Nonopõkõ kurãkaneme imenekahpyry kara ase, tykase eya xine.<pb/>


text:
—Ynorome pyra awahtao onoky ke hma roropa? Eria hmahno? Moepyase ropa toko hro kapu ae? tykase toh eya.<pb/>—Arypyra, ynoro kara ase, tykase João eya xine.<pb/>—Pakato ro hmahno, urutono? Moepyase ropa toko hro kapu ae? tykase toto eya.<pb/>—Arypyra, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
—Yna zuruko, tykase toto. —Onokyh koh ma roropa? Otara oekary arõko ynanah osekaropyra awahtaho? tykase toto eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase João eya xine,<pb/>—Ritonõpo omiry ekaroneme rokẽ ase. Imũkuru oehtãne rokẽ ase urutõme. Oorypyrykõ irumekatoko. Kuesẽkõ oehnõko mana. Morara exiryke oorypyrykõ irumekatoko aomiry etatohme oya xine. Morara kynako Izaja ekepyry, Ritonõpo omi poe urutõ pake. Moro saaro morara ãko roropa ase oya xine, tykase João eya xine.<pb/>


text:
—Kyrixtume pyra awahtao oty katohme imehnõ ẽpurihkãko mah? Eriame pyra awahtao, pake ro urutõme pyra roropa awahtao? tykase toto eya.<pb/>


text:
Mame João a tozuhse toto,<pb/>—Nakuaka rokẽ toto ẽpurihkãko ase. Yrome arãnao xine imepỹ mana. Mokyro waro pyra matose.


text:
Okomino oehnõko mana imehxo exikety ipunaka. Imaro jahtao ihxitapãnõko ase kure aexiryke, kure jexiry motye kuhse ynororo, tykase eya xine João.<pb/>


text:
Yrokokoro Jezu oepyry tonese João a. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Kaneru mũkuru kurã etapãko mã toto Ritonõpo maro oturuketomo. Yrome Ritonõpo nymenekahpyry mosero, kaneru mũkuru sã mose orihnõko mana, nonopõkõ rypyry korokatohme.


text:
Mosero poko kuuruatosene. Ynara ase, “Imepỹ oehnõko mana okomino, imehxo exikety ipunaka. Osemazuhme jenurune repe. Yrome osemazuhme kuhse ynororo mana. Enurupyra ro jahtao naero ehse ynororo,” ase oya xine mosero poko.


text:
Pake onenetupuhpyra exiase repe. Ritonõpo mũkurume pyra ekaroase repe. Yrome ahno ẽpurihkase oepyase Ritonõpo omi poe, Imũkuru waro Izyraeu tõ ehtohme.<pb/>—Mame Ritonõpo zuzenu yhtory enease. Ynara nase Ritonõpo ya,


text:
“Juzenu yhtory enẽko mase orutua pona. Mokyro Juzenu ekaroneme nymyry mana oya xine,” nase mokyro ya, ahno ẽpurihkaneme jenyokyhpono.


text:
Moro enease. Morara exiryke, Ritonõpo mũkuru nymyry mosero, ãko ase oya xine, tykase João eya xine.<pb/>


text:
Jezu ytory eneryhtao tyya ynara tykase João typoetory tomo a,<pb/>—Ritonõpo nymenekahpyry mosero. Kaneru mũkuru sã mose orihnõko mana, nonopõkõ rypyry korokatohme, tykase João.<pb/>


text:
Jezu tõsenuhmase tỹkakoxi toto ẽpataka. Tokahmary eneryke tyya ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Oty se hko hmatou? tykase ynororo eya xine, tõturupose.<pb/>—Arypyra. Otoko oesary nah? tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
—Ehmaropa, tykase ynororo. —Senetatose jesary, tykase ynororo toto a.<pb/>Toytose toto esary enese. Mame 4 orame toytose exiryke, tykohmãse toto Jezu maro.<pb/>


text:
Axĩ toytose Ãtare turui zuruse,<pb/>—Kyrixtu ynaneneno, tykase ynororo eya. (“Kyrixtu,” kary, “Ritonõpo nymenekahpyry, Kukurãkanekõme,” kary.)


text:
Morarame Ximão tarose zakorony a Jezu enese.<pb/>Mame Ximão eneryhtao ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ximão mase, João mũkuru. Tyoro oesehpãko ase, Peturume, tykase Jezu eya. (“Peturu,” kary, “topu,” kary.)<pb/>


text:
Yrokokoro Jezu toytose Karirea pona. Firipe toporyse ahtao tarose eya toytotozome.<pb/>—Eropa, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
(Firipe patary Petesaita, Firipe te, Ãtare te, Peturu, enara. Toto esary moroto kynexine Petesaita.)


text:
Mame Firipe toytose Natanaeu enese. Ynara tykase, eya turuse,<pb/>—Mokyro ynanenease Ritonõpo nymenekahpyry. Ipoko tymerose Moeze a pake, Ritonõpo nymeropohpyryme. Ipoko tymerose roropa pake urutõkomo a. Jezu mokyro Joze mũkuru, Nazarepono, tykase Firipe Natanaeu a.<pb/>


text:
—Naary rokene! Imehxo exikety pyra reh moroto mana Nazaré po, tykase Natanaeu eya.<pb/>—Senetase, tykase Firipe. Natanaeu tarose Firipe a.<pb/>


text:
Natanaeu oepyry eneryhtao tyya, ynara tykase Jezu,<pb/>—Izyraeu paryme nymyry mahno, ajoajohpe pyra exikety mahno, tykase eya Jezu.<pb/>


text:
—Otãto puhkoke juaro mano? tykase Natanaeu Jezu a.<pb/>—Pakero oenẽko akene, wikeira zopino ro awahtao. Moeroro awahtao oenẽko akene okohmara ro Firipe ahtao. Moroto wikeira zopino makene, tykase eya Jezu.<pb/>


text:
—To! Urutõme mase, tykase Natanaeu eya. —Ritonõpo mũkuru nymyryme mase. Izyraeu tõ esẽme mase, tykase ynororo Jezu a.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Kuenetupuhno jomiry pokoino? “Wikeira zopino kueneno,” katopõpyry pokoino? Moro jomihpyry motye kuhse etãko mase, yjamitunuru roropa enẽko mase, tykase Jezu Natanaeu a.


text:
Ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Ajohpe pyra ase, ywy ase Kapu ae Ayhtohpyry. Imeĩpo kapu eutary enẽko matose totapuruhmakase. Ritonõpo nenyokyry to enẽko roropa matose onuhnõko, yhtõko, enara, Kapu ae Ayhtohpyry pona, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame asakoro tõmehse ropa ahtao juteu tõ pytatoh toehse Kanaa po, Karirea rãnao. Jezu ẽ moroto kynexine.


text:
Morarame ynara tykase Jezu eny,<pb/>—Aimo, pake eukuru nenahno, toto okuru, tykase ynororo tumũkuru a, eukuru tonahse exiryke.<pb/>


text:
—Aja, tykase Jezu, —Oty katohme õmipona jyriry se mano? Papa rokẽ mã tyjamitunuru enepopitory waro mã imehnomo a. Morara exiryke aomipona rokẽ ase erohnõko, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Mame tapyi esẽ poetory tomo a ynara tykase Jezu eny,<pb/>—Mose omipona rokẽ ehtoko, umũkuru omipona, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Toipe juteu tomo, otytyko akurihnõko toto. Osemahnõko roropa toto itamurume. Morara exiryke moroto kynexine otytyko akurihtoh eny topu risemy, 6me, sẽ rituru pune exiketomo.


text:
Mame,<pb/>—Moro aka arykako, tykase Jezu tuna poko, tapyi esẽ namoto tomo a.<pb/>Tuna ẽ typehkase eya xine tuna ke.<pb/>


text:
—Seromaroro eukuru anỹtoko, ekarotohme erẽnatoh aporesemyry a, tykase Jezu eya xine.<pb/>Mame eukuru taropose eya xine rahkene. Uwa eukurume tanyhtanohpose eya tunãpo.


text:
Morarame eukuru tukuhse aporesemy a. Tuaro pyra ynororo tuna risẽ poko, Jezu nyrihpyry poko. (Mokaro rokẽ tuaro, tonese tyya xine exiryke.) Morara exiryke aporesemy a erẽnakety tykohmase tyya, orutua.


text:
Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Oty katoh sẽ ke yna anauhpara make apitoryme hro? tykase ynororo pytakety a. —Seromaroro ke tokoh sero kurã ekamopitõko ma, tykase eya aporesemy.<pb/>


text:
Moro ke Ritonõpo jamitunuru tonepopitose Kanaa po, Karirea rãnao. Moroto Ritonõpo mũkurume toexiry tonepopitose Jezu a. Morarame ipoetory tomo a tonetupuhpitose.<pb/>


text:
Moromeĩpo Kapanaũ pona toytose toto, Jezu, jeny, zakorõ tomo, ipoetory tomo. Enara toh toytose morotona. Tynyhse toto tuhke pyra moroto.<pb/>


text:
Mame juteu tõ otuhtoh konõto ameke pyra ahtao Jezu toytose Jerusarẽ pona. Otuhtoh konõto esety kynexine Paxikoa.


text:
Mame Ritonõpo maro oturutoh taka toytose tahtao pui ekamonanõ tonese eya moro myhto, pui ekamonanomo, kaneru ekamonanomo, parutopuruimo ekamonanõ roropa. Enara moroto toto. Tonese Jezu a toto. Mokaro tonese eya eky tõ maro. Tineru emetakamananõ roropa tonese eya itinerũkõ maro tonese eya meza po.


text:
Mokaro pipohtoh tyrise eya apopitu panono. Moro ke emero taropose ropa toto eya. Itinerũkõ tuputokapose roropa eya.


text:
Ynara tykase ynororo parutopuruimo ekamonanomo a,<pb/>—Oekykõ arotoko ropa taroino. Osepekahtoh tapyĩme sero tapyi onyripyra ehtoko. Sẽ tapyi Papa maro oturutopo. Osepekahtoh kara, sero, tykase Jezu toto a.<pb/>


text:
Mame moro eneryke tyya Ritonõpo omihpyry poko tutuarõtase ropa toto, ipoetory tomo. Ynara tymerose aomiryme pake, “Samũ ãko ase Papa, amaro oturutoh eneryke ya, amaro oturutoh se nymyry jexiryke,” katoh tymerose pake. Moro poko tutuarõtase toto Jezu poetory tomo.<pb/>


text:
Morarame tõturupose juteu tõ tuisary tõ Jezu a,<pb/>—Onoky omi poe moxiã maropõ rohpa taroino? Oty rĩko hma taroino awaro yna ehtohme? tykase toto eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Sẽ tapyi kararahnõko matose repe. Yrome oseruao tõmehse ahtao imyakãmãko ropa ase, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Sẽ tapyi myakãmãko ropa ma oseruao rokẽ tõmehse ahtaho? tykase toto, Jezu a tõturupose. —Tuhke sãtã mã jeimamyry taropose sẽ tapyi riry poko, 46me jeimamyry taropose, tykase toto eya.<pb/>


text:
Imeĩpo tõsemãse ropa Jezu ahtao, aorihxĩpo, tutuarõtase ropa ipoetory tomo aomihpyry poko. Zae aehtopõpyry poko tonetupuhse toto a. Zae Ritonõpo omihpyry exiry poko tonetupuhse roropa eya xine.<pb/>


text:
Mame Jerusarẽ po ro Jezu ahtao tuhke kurãkõkara tukurãkase ropa eya. Inukurãkatyã tonese otuhtoh konõto pokõkomo a. Morara exiryke Ritonõpo nymenekahpyryme Jezu tonetupuhse eya xine.


text:
Mame orutua mokyro, esety Nikotemu. Tuisame ynororo kynexine, juteu esẽme. Parixeume roropa kynexine.


text:
Koko toytose ynororo oturuse Jezu a. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Amorepatõme mase. Awaro ynanase. Ritonõpo nenyokyhpyryme mase yna amorepaneme. Ynara exiryke, Ritonõpo poe pyra awahtao Ritonõpo jamitunuru onenepopyra mexiry yna a, tykase eya Nikotemu.<pb/>Ynara tykase Jezu eya,<pb/>


text:
—Zae rokẽ ynara ãko ase oya, enuruzomopyra awahtao xine, Ritonõpo tuisame exiry onenepyra ekurehnõko matose, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
—Otãtohxo orutua konõto enuruzomõko ropa nahe otomose? tykase Nikotemu eya, tõturupose. —Kysekõ wakuru aka omõzomopỹme sytatose toehse inũme. Otãtohxo enurũko ropa yna nah? tykase Nikotemu eya.<pb/>


text:
—Zae rokẽ ase ynara ãko oya, tõpurihkase awahtao xine kure repe. Yrome Ritonõpo zuzenu poe oenururukohtao rokẽ Ritonõpo poenõme exĩko matose. Morara ahtao rokẽ Ritonõpo esaka omõnõko matose.


text:
Osenuruhkara exiko jomiry poko, ynara karyhtao, “Oenururu se ropa mase aporo Ritonõpo esaka oytotohme,” kary poko osenuruhkara exiko.


text:
Tyryrykane ke mana xia xia ke tyryry ãko. Moro etãko mase repe. Yrome, “Ozeino ke oehnõko nae? Aza ytõko nae?” ãko matose zuaro pyra oexirykõke. Moro sã mã Ritonõpo zuzenu poe enuruketomo. Zuaro pyra matose repe yrome Ritonõpo zuzenu poe Ritonõpo poenõme exĩko matose, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Juteu tõ amorepaneme mase repe. Otãtome serohne waro pyra mahno? tykase Jezu Nikotemu a.


text:
—Zae rokẽ ynara ãko ase oya, zuaro jehtoh poko ase ourũko. Josenuhmatopõpyry poko oya ekarõko ase roropa. Yrome jotururu etary se pyra matose.


text:
Ajohpe rokẽ jekarõko mase otarãme senohne poko oururuke ya. Morararo kapuaõkõ poko oururuhtao ajohpe rokẽ jekarõko mase roropa.


text:
—Pake Moeze a okoi panõ tyrise, Ritonõpo omi poe, metau risemy. Mokyro tanỹse eya ona po wewe pokona, okoi nesekatyã neneryme, orihpyra toto ehtohme. Mokyro sã mã Kapu ae Ayhtohpyry anỹnõko mã toto wewe pokona,


text:
Ritonõpo sero nonopõkõ pyno ipunaka. Morara exiryke Tumũkuru toirõ tonehpose eya, emero porehme jenetupuhtohme tosẽkõme, orihpyra ehtohme, jũme ymaro ehtohme.


text:
—Ritonõpo mũkuru enetupuhnanõ omõpyra mã toto apotoimo htaka. Mãpyra onenetupuhpynõ omõnõko mã toto apotoimo htaka, onenetupuhpyra toexirykõke.


text:
Oty katoh toto wãnohnõko Ritonõpo nae? Ynara exiryke, Tumũkuru tonehpose eya repe. Yrome tyyrypyrykõ se rokẽ seropõkõ mana. Ritonõpo mũkuru saerehkane sã mana. Yrome saerehkane se hkopyra seropõkõ mana. Xinukutumã se rokẽ toto iirypyryme toexirykõke.


text:
Tyyrypyrykõ poko exiketõ Ritonõpo mũkuru se pyra, saeremã pona ytopyra toehtohkõ samo, tyyrypyrykõ enepory se pyra toexirykõke.


text:
Yrome zae rokẽ exiketõ mã oehnõko Ritonõpo mũkuru a, aomipona toto exiry waro imehnõ ehtohme, tykase Jezu Nikotemu a.<pb/>


text:
Morarame typoetory maro toytose Jezu Jutea pona. Okynã pohto rokẽ kynexine moroto typoetory tõ maro. Moroto typoetory tomo a imehnõ tõpurihkapose morotõkomo.


text:
João roropa imehnõ ẽpurihkãko kynexine Aenõ po, tuna nae exiryke itamurume. Sarĩ pata maro Aenõ atameke pyra kynexine. Morotõkõ toytose João a osẽpurihkapose eya.


text:
Morarame tõsezusezuhse toto, João poetory tomo juteu maro. Toekurãkary poko kure ehtohme Ritonõpo a, tõsezusezuhse toto.


text:
Mame João a toytose ipoetory tõ oturupose,<pb/>—Wenikehpyra ro hma, oximaro oehtopõpyrykõ poko Joatão mõ poe? Mokyro poko moturuase yna a. Mokyro mã imehnõ ẽpurihkãko. Emero mã ytõko toto eya, tykase toto tosẽkomo a.<pb/>


text:
Jomiry metatose ynara karyhtao ya, “Ritonõpo nymenekahpyry kara ase. Yrome osemazuhme tonehpose ase Ritonõpo a.”


text:
Imehxo exĩko mokyro mana. Ywy ime hkopyra exĩko ase. Poremãnõko sã ase. Yrome tãkye ro ase, tykase João typoetory tomo a.<pb/>


text:
Mame Kapu ae Ayhtohpyry imehxo mana, emero motye mana. Sero nonopõkõ senohne waro rokene. Senohne poko rokẽ oturũko toto. Yrome Kapu ae Ayhtohpyry mã seropõkõ motye mana imehxo.


text:
Tynenetyã poko oturũko mana. Tynetatyã poko roropa oturũko mana. Yrome aomiry onetara seropõkõ mana.


text:
Ritonõpo mũkuru enetupuhnanõ orihpỹme exĩko. Jũme Ritonõpo maro exĩko mã toto. Yrome aomipona pyra exiketõ orihketõme ro mana. Ritonõpo maro exipyra toh ekurehnõko mana. Toto zehno exikehpyra Ritonõpo mana Tumũkuru omipona pyra tokurehse toto exiryke.<pb/>


text:
Mame, “João tuapõkase Jezu a ahno ẽpurihkary poko. Ipoetory roropa tomãse,” kary totase roropa parixeu tomo a.


text:
Mame Xika pona toeporehkase toto Samaria rãnao moro pata kynexine. Moe pyra tupito, Jako nekarohpyry tumũkuru tupime, Joze tupime.


text:
Jako tunahpyry moroto kynexine. Mame tãxiahtao toehse ahtao typorohse Jezu. Tuna ẽ pũtokoxi typorohse ynororo, typenekehse toytory poko toexiryke.<pb/>


text:
Morarame nohpo tooehse, Samariapono, tuna anỹse.<pb/>—Ajohpãme sã tuna anỹko jokuru, tykase Jezu eya.


text:
Mame ynara tykase nohpo Jezu a,<pb/>—Juteume mase Samariapõ ase. Oty katohme mã tuna ekaropõko ya? tykase nohpo eya. (Toipe juteu tomo tytamurukõ omi poe imehnõ otuhtopõpyry aka otuhpyra toto.)<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ritonõpo nekarory onenetupuhpyra mase. Jenetupuhpyra roropa mase. Tonetupuhse oya jahtao, “Oya hko tuna se ano,” mykary ya. Mame tuna kurã ekarory oya soesoekane panõ ekarory oya, orihpyra oehtohme jũme, tykase Jezu nohpo a.<pb/>


text:
Seny kytamurukõ nahkahpyry rokene tuna eny, tykase nohpo eya Jako nahkahpyry poko. —Sero tuna tõse eya, ipoenomo a, eky tomo a, enara. Kytamurukõ motye hmahno? tykase nohpo eya, tõturupose.<pb/>


text:
Yrome ynekarohpyry enyryhtao oya tuna se pyra ropa mase exĩko jũme. Ynara exiryke, ynekarohpyry oya soesoekane sã exĩko okurohtao mana. Moro pokoino orihpyra exĩko matose jũme, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
—Ynara ãko oya hano, tuna se pitiko oya hano, jũme tuna se pyra ropa jehtohme, typenekehse jexiryke tuna puimary poko, tykase nohpo eya.<pb/>


text:
Oniõpyamo 5me turumekase oya. Mokyro onio seromato onio nymyry kara. Ajohpe pyra ro mase, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
—Toiro joturupory se ase oya. Oty katohme juteu tõ Jerusarẽ po rokẽ Ritonõpo poko atãkyemãko toh nae? Yna tamuru tõ sero Samariapõkõ mõ ypy pona rokẽ oturuse ytose toto, tykase nohpo Jezu a.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Etako pahne, okynã pyra sero Samaria po rokẽ pyra Ritonõpo poko atãkyemãko matose. Jerusarẽ po roropa sero ro saaro exĩko mana.


text:
Samariapõkõ matose. Oneahmahpyrykõ onenetupuhpyra matose. Yrome yna juteu tõ asã xine pyra. Ritonõpo waro ynanase juteu tõ poe seropõkõ kurãkane tõtumakase exiryke.


text:
Okynã pyra Ritonõpo zuzenu poe Ritonõpo eahmãko mã toto, zae Ritonõpo omipona se toexirykõke. Mokaro se mã Ritonõpo, tõmipona nymyry exiketõ se.


text:
Ritonõpo mã zuzenume. Morara exiryke ipoko exiketõ Zuzenu poe rokẽ eahmãko mã toto. Zae aomipona exiketõ mã eahmãko mã toto, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase nohpo eya,<pb/>—Ritonõpo nymenekahpyry oehnõko mana, Kyrixtu oehnõko. Tooehse ynororo ahtao emero kuamorepatorỹko mana, tykase.<pb/>


text:
Morara karyhtao ro eya ipoetory tõ tooehse ropa. Tõsenuruhkase toto jarao Jezu otururu ke nohpo maro. Morarã nohpo amorepane jarao oturukety onenepitopyra toexirykõke, juteu tõ morara pyra exiryke, nohpo maro jarao oturupyra toto exiryke tytamurukõ poe. Yrome, “Oty se hko makẽ eya?” kara toh kynexine nohpo a. “Oty katohme mose maro oturũko make?” kara roropa toh kynexine Jezu a ipoetory tomo.<pb/>


text:
—Ehmaropa! Ahno senetatose, tykase nohpo. —Jenetupuhno mokyro emero ipunaka. Otarãme Kyrixtu mokyro, Ritonõpo nymenekahpyry, tykase morotõkomo a ynororo.<pb/>


text:
Mame tõturuse toto oseya rokene,<pb/>—Otokoino tynahke nexino? Otarãme imepỹ inapyry enehno, tykase ipoetory tomo oseya rokene.<pb/>


text:
—Jenyokyhpõ omipona jexiry se rokẽ ase. Moro ke rokẽ otuhnõko ase. Imehnõ tynapyry se ehtoh sã ase jerohtohme ekarohpyry otyhkary se rokẽ ase, tykase Jezu typoetory tomo a.


text:
—Ynara ãko matose ahno tupi poko, “Okynaro mana. Asakoropane nuno naero tykyrysã anỹtohme,” ãko matose repe. Yrome ynara ãko ase oya xine, sero nonopõkõ utupime sã nase. Enetoko ke. Seromaroro oehnõko toto Ritonõpo mũkuru enetupuhse. Tamorepanekõ se rokẽ toh nase, tykase Jezu typoetory tomo a.


text:
—Kure rokẽ ypoetory epehmãko ase imehnõ enehtohme ya, orihpyra toto ehtohme jũme. Otãto ỹkyryryme exĩko? Jenetuputyryhtao rokene. Jenetupuhpyra ahtao ỹkyryryme exipyra exino. Morarame arykananõ mã tãkye exĩko ỹkyryry anỹnanõ maro, ypoetory emamyry eneryke tyya xine, orihpyra toto exiry roropa eneryke tyya xine.


text:
Kuaropoatose tupito pona oerohtopõpyrykõ kara pona, tykyrysã anỹtohme. Imehnõ toerohse arykary poko samo. Aerohtopõpyrykõ anỹnõko sã matose, tykase Jezu typoetory tomo a.<pb/>


text:
Morarame tuhke Jezu tonetupuhse Samariapõkomo a. Nohpo omi poe tonetupuhse toto a, ynara tykase exiryke, “Jenetupuhno mokyro emero ipunaka. Otarãme Kyrixtu mokyro,” tykase nohpo exiryke.


text:
Morarame toytose toto Jezu a Samariapõkomo.<pb/>—Taro exiko aporo yna maro, tykase toto. Otuhparo toh kynexine tamorepary se toexirykõke. Morara exiryke asakoro tõmehse Jezu moroto.<pb/>


text:
Ynara tykase toto nohpo a,<pb/>—Seromaroro Kyrixtu enetupuhnõko ynanase õmi poe rokẽ pyra. Yna a nymyry aomiry totase. Zuaro ynanase. Kukurãkanekõ nymyry mokyro, tykase toto, Samariapõkomo.<pb/>


text:
Ynara tykase ynororo, “Toipe Ritonõpo poe urutõkõ oneahmara toto ipataõkomo. Yrome imehnõ pataõkõ Ritonõpo poe urutõkõ eahmãko toto.”


text:
Morarame Karirea pona toeporehkase Jezu ahtao taomikase morotõkomo a. Tãkye toehse toto Jezu eneryke tyya xine. Pake tonese tyya xine Jerusarẽ po, otuhtoh konõto pona toytose tahtao xine. Jezu jamitunuru tonese tyya xine exiryke Jezu waro toto. Wenikehpyra toehse toto.<pb/>


text:
Mame Kanaa pona toytose ropa Jezu Karirea rãnaõ pona uwa eukurume tuna anyhtanohpotopõpyry pona tyya. Moroto kowenu poetory mũkuru kure pyra kynexine Kapanaũ po.


text:
Mame, “Jezu tooehse ropa Karirea pona, Jutea poe,” kary etaryke tyya toytose ynororo kurãkara zumy Jezu eahmase Kapanaũ pona aytotohme repe, tumũkuru kurãkapotohme ropa, orihsasaka tumũkuru exiryke.


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Oty katoh jenetupuhpyra matou yjamitunuru onenepyra awahtao xine samo? tykase.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ytoko ropa. Omũkuru nekurãka ropa, tykase.<pb/>Aomiry zae ehtoh tonetupuhse kowenu poetory a. Toeramase ropa ynororo tosaka ropa.


text:
Mame aytory ropahtao tõsẽpatakãmase toto typoetory maro,<pb/>—Omũkuru kure ropa nexino, tykase toto, ipoetory tomo.<pb/>


text:
—Oty orame ahtao nekurãka ropa? tykase tokaropose jumy a.<pb/>—Kokonie, xixi toetokorihmase ahtao, noxirohkehno omũkuru, tykase toto.


text:
Moro poko tutuarõtase jumy Jezu omihpyry poko, “Omũkuru kure ropa nexino,” katopõpyryae ro imũkuru tõxirohkehse. Naeroro Jezu tonetupuhse eya tosẽme, typoetory tõ maro.<pb/>


text:
Mokyro kurãkary poko, tyjamitunuru tonezomopose ropa Jezu a, Jutea poe tooehse ropa tahtao Karirea pona.<pb/>


text:
Morarame juteu tomo a otuhtoh konõto tyrise ropa, Ritonõpo poko atãkyematohme. Mame Jerusarẽ pona Jezu toytose.


text:
Mame moroto kynexine pata tapuremy. Yrome tuhke omõtoh kynexine Jerusarẽ pona ytotopo. Toiro esety kaneru omõtopo. Moro pũto kynexine tuna pẽkamã ao, okyokynã kurokuro kara exikety. Omame etone omõtoh kynexine tuna zomye. Tuna tapyĩme roropa kynexine esety Petezata, epereu omiryae.


text:
Mame kurãkõkara kynexine moroto tapyi tao. Imoihme kynexine zara po rokene, tonurãkara te, jaxiry sekunahme exiketomo te, emary pakaihkahnomo, enara toh kynexine moroto imoihme. (Tuna kurokuro kary eraximãko toh kynexine moro ao.


text:
Okyokynahtao Ritonõpo nenyokyhpyry morotona oehse tuna kurokuro kamexipose. Kurãkõkara ehse osemazuhme aepukahpyry rokẽ kurokuro kane aka mokyro rokẽ ekurãkase ropa.)


text:
Kurãkara kynexine moroto orutua. Tuhke rokẽ ikonopory taropose eya kure pyra toexiry poko rokene, 38me taropose kurãkara a.


text:
Mokyro tonese ahtao Jezu a okynã kure pyra aexiry tonetupuhse eya. Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Aimo oekurãkary se ropa hmah? tykase.<pb/>


text:
—Ỹ, tykase kurãkara, Jezu tozuhse. —Yrome topeke pyra myhẽ ase, jarone pyra nakuaka kurokuro karyhtao. Jytory se jahtao imepỹ juapõkãko mana, tykase.<pb/>


text:
Morara exiryke juteu tõ tõturupose eya,<pb/>—Oty katoh erohnõko mano? Awãty aroarõko mano? Erohtoh kara sero seroae. Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona pyra mase, tykase juteu tõ esã kuranõpokara a.<pb/>


text:
—Yrome jukurãkahpõ omi poe jowõno ropa. “Awãty anỹko. Ytoytoko ropa,” tykase exiryke ya, tykase ynororo eya xine, ikurãkahpyry ropa.<pb/>


text:
Yrome ynororo tukurãkahpõ waro pyra kynexine, toesyryhmase Jezu exiryke, ahno imoihme moro tao exiryke.<pb/>


text:
Imeĩpo tunukurãkahpyry ropa tonese ropa Jezu a Ritonõpo maro oturutoh tao. Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Enẽko mase. Kure mexi ropa. Morara exiryke oorypyry irumekako, popyra ipunaka oehtoh anapoizomopyra oehtohme, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame mokyro toytose, Jezu ekarose juteu tomo a.<pb/>—Jezu mokyro, ukurãkahpõ ropa, tykase ynororo eya xine.


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Papa kapuaono erohkehpyra mana. Papa saaro ase erohkehpyra, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine juteu tõ esã Jezu etapary se toehse yronymyryme oseremara Jezu exiryke oserematohae, tumyme Ritonõpo tokarose eya exiryke roropa. Morara exiryke Ritonõpo mũkurume aosekaroryke eya Jezu etapapory se toehse juteu tõ tuisary tomo.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Ajohpe pyra ase. Toipe Kapu ae Ayhtohpyry Tumy omipona rokẽ senohne rĩko. Tamoreme senohne onykyrypyra mana. Morararo Papa kapuaono erokuru eneryhtao ya isaaro erohnõko ase. Ipoenohnõko ase imũkurume jexiryke.


text:
Papa kapuaono Tumũkuru se ipunaka. Morara exiryke tynyriry tõ enepõko mã Tumũkuru a, ise toexiryke. Imeĩpo Papa mã tyorõ enepõko mã ya senohne motye kuhse õsenurukatohkõme.


text:
emero porehme Imũkuru ime exiry enetupuhtohme, Jũ ime exiry roropa enetupuhtohme eya xine. Imũkuru ime exiry onenetupuhpynõ Jũ ime exiry onenetupuhpyra roropa toh mana.<pb/>


text:
—Zae rokẽ ase ynara karyhtao, jomiry etananõ mã jenehpohpõ enetupuhnõko mã toto. Orihpyra exĩko roropa mã toto jũme. Toto onemapopyra Ritonõpo mana apoto htaka. Pakero mã Ritonõpo a typoenõme tyrise toto. Orihpỹme tyrise toto eya, tykase Jezu eya xine.


text:
—Mame zae rokẽ ynara ãko ase oya xine, okynã pyra Ritonõpo mũkuru omiry etãko aorihtyã mana. Seromaroro aomiry etapitõko mã toto. Morarame aomiry etaryhtao tyya xine ẽsemãnõko ropa mã toto. Isene exĩko ropa mã toto.


text:
Ritonõpo mã isene exiketõ rihpõme. Isaaro ase Papa poe aorihtyã anỹpõko ropa ase isene aehtohkõme ropa.


text:
—Osenuruhkara ehtoko jomiry poko. Imeĩpo mã aorihtyã tõ ẽsemãnõko ropa mana emero porehme, jomiry totase exiryke eya xine.


text:
Tũtãko ropa mã toto okepỹpo tõ esae. Mokaro mã kurãkõ ekepyã isene exĩko ropa mana jũmãme. Orihpynõme exĩko ropa mã toto. Morarame pohnõ ẽsemãkapõko roropa mana. Yrome apoto konõto htaka toto emapõko mana, jũmãme roropa, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Jamoreme ase toto onypokõnohpyra. Ritonõpo omi poe rokẽ toto apiakãko ase. Morara exiryke zae rokẽ ase, jamoreme pyra jexiryke. Jenehpohpõ omi poe rokẽ morohne poko ase erohnõko.<pb/>


text:
—Jamoreme rokẽ ypoko otuarõtanohpyra xine ase. Jomi poe rokẽ otuarõtanopyrykohtao zae pyra jekarõko matose.


text:
Ynara kara ase imehnomo a, “Wekãtotatoko,” kara ase. Ynara kary se rokẽ ase, “João omihpyry zae ypoko,” kary se rokẽ ase oya xine, okurãkarykõ se jexiryke.<pb/>


text:
—Ozeiponekõme sã kynexine João, tororo ãko samo saereh kaneme, otuarõtanohnekõme. Axĩtao rokẽ João se mexiatose ozeiponekõme.


text:
Yrome otuarõtanohnekõ nae, João omiry motye. Ritonõpo poe yjamitunuru tonepose ya. Morohne eneryke oya xine Papa nenyokyhpyryme jenetupuhnõko matose.


text:
Ritonõpo roropa mã ypoko otuarõtanohtorỹko mana, jenehpohpono. Yrome aomiry onetapitopyra matose. Ẽmyty onenepitopyra roropa matose.


text:
Ritonõpo omi poe tarona tooehse ywy. Yrome jomipona pyra matose. Imepỹ tooehse tamoreme ahtao, mokyro omipona rokẽ matose.


text:
Opoko xine rokẽ, “Kure mase,” kary etary se matose imehnomo a. Yrome, “Kure mase,” kary etary se hkopyra matose Ritonõpo a. Morara exiryke Ritonõpo onenetupuhpyra matose.


text:
<sup>(45-46)</sup> “Moeze omihpyry enetupuhnõko ynanase,” ãko matose repe. Yrome Moeze omihpyry mã ypoko ro mana oturũko. Morara exiryke Moeze omihpyry omipona nymyry pyra matose. Opoko xine, “Popyra nase moxiamo,” kara ase Ritonõpo a. Yrome Moeze, “Iirypyryme matose,” ãko oya xine mana aomihpyry omipona pyra oexirykõke.


text:
Tokahmase roropa ynororo imoihmãkomo a ijamitunuru tonese tyya xine exiryke, kurãkõkara kurãkary ropa tonese tyya xine exiryke.


text:
<sup>(5-6)</sup> Mame tỹkakoxi tõsenuhmase Jezu. Tomyẽkõ tonese eya. Imoihmãkõ oepyry tonese roropa eya. Mame ynara tykase Jezu otarãme tyya rokene, “Taroino moxiã otuhmapõko ase. Otarãme yjamitunuru waro pyra Firipe. Ukuhxi pahne. Oturupoxi,” tykase Jezu tyya rokẽ otarãme. Mame ynara tykase ynororo Firipe a,—Otoko moxiã nykyryry epekahnõko exino nah? Imoihmãkõ napyry? tykase Jezu Firipe a.


text:
Ynara tykase Firipe Jezu a,<pb/>—Kũ. Tuhke tineru se mana moxiã napyry epekahtohme, tuhke toto exiryke, tykase Firipe Jezu a.<pb/>


text:
Imepỹ Jezu poetory moroto kynexine, Ximão Peturu akorony, esety Ãtare. Ynara tykase ynororo Jezu a,<pb/>


text:
—Poeto napyryme rokẽ enepyhpyry seny, 5me tiriiku panõ risẽ pisarara, kana roropa asakoro. Ise awahtao ekarõko ase oya. Moxiã ke, imoihmãkomo? Oty kehxo moxiã atautuhmãko nah? tykase Ãtare.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu,<pb/>—Imoihmãkõ iporohkapotoko, tykase typoetory tomo a. Mame onahpoty kurã pona typorohkapose toto. Typorohse toto emero porehme. 5.000me toto tuhke aexirykomo, orutua kõ rokene. Nohpo tõ roropa tuhke kynexine.


text:
Morarame tiriiku panõ risẽ tapoise Jezu a,<pb/>—Kure mase Papa, tykase ynororo. Mame tokamose iporohtyamo a. Tuhke tomãkapose eya. Morararo kana tomãkapose roropa eya. Tõtuhse toto emero porehme. Tuesapare toh toehse.


text:
Tõtuhkehse toto ahtao emero porehme, ynara tykase Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Moxiã napyry akoĩpyry anỹtoko ropa kana akoĩpyry maro, atahnikara aehtohme, tykase Jezu eya xine.


text:
Morarame Jezu jamitunuru eneryke tyya xine ynara tykase imoihmãkomo,<pb/>—Ajohpe pyra, urutõ nymyry mosero, Ritonõpo nenyokyhpyry sero nono pona. Kyneraximahpyrykõ mosero, tykase toto.


text:
Morarame orẽpyra tutuisarykõme tyriry se imoihmãkõ exiryke toesyryhmase ropa Jezu toiroro ypy pona.<pb/>


text:
Yrome tykohmãse ahtao, Jezu oehpyra ro kynexine. Morara exiryke kanawaka tõtyrise toto Kapanaũ pona toytotohkõme.


text:
Koeh tykase toto okynã repe, tyryrykane itamurume exiryke. Morarame ikuhpo rãnao toto ahtao Jezu tonese eya xine. Tuna poro ytoytõko kynexine. Tyya xine aepyry eneryke tõserehse toto itamurume.<pb/>


text:
—Otyriko, tykase toto eya. Mame tõtyrise ropa Jezu kanawaka, toto kãnary aka. Mame axĩ toeporehkase ropa toto pata pona, Kapanaũ pona.<pb/>


text:
Yrokokoro imoihmãkõ moroto ro toh kynexine, Jezu a tonahsẽ emãkapotopõpyry po ro. Tõtuhtopõpyrykõ po roropa toh kynexine. Toemynyhmase toto Jezu poko, aytory onenepyra tokurehse toexirykõke. Ipoetory tõ ytory rokẽ tonese eya xine.


text:
Mame tonese ropa Jezu ahtao, tõturupose toto,<pb/>—Otara ahtao hkoh moepyase ropa? tykase toto eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Zae rokẽ ourutorỹko ase. Tõtuhse oexirykõke sã rokẽ jupĩko mexiatose, tuesapare toehse oexirykõke sã rokene. Yrome Ritonõpo poe jexiry onenetupuhpyra matose.


text:
Torẽtyke pyra ehtoko tonahsẽ poko. Erohtoko Kapu ae Ayhtohpyry omipona oehtohkõme, orihpyra oehtohkõme jũme. Yjamitunuru enepõko mã Papa oya xine inymenekahpyryme jenetupuhtohme oya xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase toto, eya tõturupose,<pb/>—Oty poko erohnõko ynanahe Ritonõpo omipona yna ehtohme? tykase toto eya.<pb/>


text:
Mame Jezu a tozuhse toto,<pb/>—Ynara rokẽ Ritonõpo nyrohmanohpotoh mana oya xine, tynenehpohpyry rokẽ enetuputyry se mã oya xine, tykase eya xine Jezu.<pb/>


text:
Ynara tykase toto,<pb/>—Oty rĩko hmah yna neneryme Ritonõpo jamitunuru enetohme yna a, oenetupuhtohme yna a. Yna zuru ekaroko kokoro rokene, tykase toto eya.


text:
—Kytamurukomo a wyi panõ tonahse kapu ae enehpohpyry, ahno esao pyra toytoytorykohtao. Ritonõpo omiry ynara ãko moro poko, “Toto napyry tonehpose Moeze a kapu ae,” ãko, tykase toto Jezu a.<pb/>Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>


text:
—Ajohpe pyra ase ynara karyhtao, Moeze nekarohpyry kara kynexine. Papa kapuaõ nekarohpyry kynexine. Seromaroro ourukõ nymyry ekarory se Ritonõpo mana oya xine.


text:
Ourukõme nymyry mã mokyro Ritonõpo nenehpohpyry kapu ae. Orihpỹme mã oritorỹko jũme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Ourukõme nymyry ase, tykase Jezu eya xine. —Ya ooepyrykohtao omise pyra exikety sã exĩko matose. Tãkye rokẽ exĩko matose jenetuputyryhtao oya xine. Tuna se pyra exikety sã exĩko matose roropa tãkye rokene, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Ritonõpo nekaroryme awahtao xine ya jenetupuhnõko matose. Ya oehnõko roropa matose emero porehme. Mame ooepyrykohtao ya aaropopyra xine ropa ase jũme.


text:
Mame ynara se mã jenehpohpõ ya, jenetuputyhpõkõ ahpahpory se pyra mã ya. Imeĩpo toto ẽsemãkapory se ropa mã ya emero porehme, aorihtyã tõ ẽsemãkapotoh ropa po.


text:
Ynara se mã Ritonõpo. Tumũkuru enery se mã roropa imehnomo a enetupuhpotohme eya xine, orihpyra toto ehtohme jũme. Mame toto ẽsemãkãko ropa ase aorihtyã tõ ẽsemãkapotoh ropa po, tykase Jezu juteu tomo a.<pb/>


text:
Morarame moro etaryke tyya xine Jezu tykerekeremase eya xine, “Ywy ase ourukõme kapu ae aepyhpyry,” kary etaryke tyya xine.


text:
Morara exiryke ynara tykase toto,<pb/>—Jezu mosero, Joze mũkuru. Jũ waro sytatose. Jẽ waro roropa sytatose. Otara ãkohxo ke hnae? “Kapu ae aepyhpyry ase,” ãko. Epyrypãko rokẽ hnae, tykase toto.<pb/>


text:
Ritonõpo jenetupuhpopyra oya xine ahtao, ya oehpyra matose. Yrome ya ooepyrykohtao oẽsemãkapotorỹko ropa ase aorihtyã tõ ẽsemãkapotoh ropa po.


text:
“Emero ahno amorepãko Ritonõpo mana,” tykase urutõkõ pake. —Papa omiry etaryhtao tuaro exĩko toto. Mame ya oehnõko toto.


text:
Ourukõme nymyry ase, kapu ae aepyhpyryme jexiryke. Upũ enapyryhtao oya xine orihpyra exĩko matose jũme. Upũ nase wyi samo, ynekaroryme oya xine, emero porehme, orihpyra oehtohkõme jũme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tõsezusezuhse toto juteu tõ tuisary tomo,<pb/>—Otãtohxo ke tupũ ke kuopatorỹko hnae? tykase toto, oxime rokẽ tõturuse toto. (“Upũ tonahse oya xine ahtao,” kary, “Tonetupuhse oya xine jahtao,” katopo.) Yrome moro onenetupuhpyra tokurehse toto.<pb/>


text:
Morara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Ajohpe pyra kapu ae aytohpyry ase. Upũ onenahpyra awahtao xine orihketõme rokẽ matose. Umunuru roropa onẽpyra awahtao xine orihketõme matose.


text:
Upũ enapyryhtao oya xine orihpỹme exĩko matose. Umunuru tõse roropa oya xine ahtao oẽsemãkapotorỹko ropa ase aorihtyã tõ ẽsemãkapotoh ropa po.


text:
Upũ tonahse oya xine ahtao umunuru maro ymaro exĩko matose. Ywy roropa amaro xine exĩko ase okurohtao xine.


text:
Tamoreme Ritonõpo isene mana. Ijamitunuru poe isene exĩko ropa ase, jenehpohpõ jamitunuru poe. Moro saaro matose upũ tonahse oya xine ahtao ypoe isene exĩko ropa matose.


text:
Ywy ase ourukõ nymyry kapu ae aepyhpyryme jexiryke. Atamurukõ napyrỹpyry sã pyra ase, nono pona aepukahpyry sã pyra ase. Moro tonahse mokaro a repe. Imeĩpo toorihse toto emero porehme. Yrome upũ tonahse oya xine ahtao orihpyra exĩko matose jũme, moro sã pyra jexiryke, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morara tykase Jezu eya xine toto amoreparyme, juteu tõ atamorepatoh tao, Kapanaũ po. (“Upũ tonahse oya xine ahtao,” kary, “Tonetupuhse oya xine jahtao,” katopo. “Umunuru enyryhtao oya xine,” kary roropa, “Tonetupuhse oya xine jahtao,” katoh sero. Yrome juteu tõ esã onenetupuhpyra moro poko toh kynexine.)<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine ynara tykase ipoetory tomo,<pb/>—To! Tupimehxo reh mã kuamorepatohkõ eya. Onetarahme sã reh sytatohse, tykase toto oxime rokene.<pb/>


text:
Tõmiry poihtory waro Jezu kynexine, kara ro mokaro ahtao eya. Morara exiryke ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Poremãnõko matohu jomiry etaryke oya xine? Poremãpyra ehtoko.


text:
Ritonõpo zuzenu poe ipoenõme enurũko matose. Opũkõ poe exipyra matose. Ritonõpo zuzenu poe kuamorepatose isene oehtohkõme.


text:
Yrome toitoine ro matose jenetupuhpyra, tykase.<pb/>Apitoryme ro tonetupuhpynõ waro Jezu kynexine. Towokane waro roropa kynexine.<pb/>


text:
Naeroro ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Morara exiryke morara tykase ywy oya xine, “Papa nekarohpyryme awahtao xine jenetupuhnõko matose. Ya oehnõko roropa matose,” ase, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Amarokõ ke? tykase Jezu, tõturupose mokaro a, 12mãkomo a. —Urumekãko roropa hmatohu? tykase eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase Ximão Peturu,<pb/>—Omoro rokẽ yna esẽme mase. Onekarohpyry ke rokẽ orihpyra exĩko ynanase jũme, tykase eya Peturu.


text:
—Seromaroro oenetupuhnõko ynanase, awaro yna exiryke. Kure mase ipunaka. Ritonõpo poe mase, tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Tymenekase matose ya 12me. Yrome toiro joroko tamuru omipona exikety, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Juta poko morara tykase Jezu, Ximão Ixikariote mũkuru. 12mãkõ maro kynexine repe. Yrome mokyro towokaneme exiry waro kynexine Jezu.<pb/>


text:
Moromeĩpo Karirea poro Jezu toytoytose. Jutea poro toytory se pyra toehse juteu tõ esã moroto totaparyino.


text:
Ynara tykase Jezu akorõ tõ eya,<pb/>—Ytoko taroino Jutea pona. Opoetory tomo a ajamitunuru enepota, tykase toto.<pb/>


text:
—Oty katoh taro rokẽ otonẽnõko mahno kure oexiry ekãtopory se awahtao? tykase toto, typoihtose eya xine.


text:
Ritonõpo zehno exiketõ ozehno xine pyra exiryke. Yrome yzehno toh mana. “Iirypyryme matose popyra ipunaka,” karyke ya eya xine. Moro poko jotururuke mã yzehno toto.


text:
Morotoino zakorõ tõ toytose ahtao Jezu roropa toytose otuhtoh konõto pona, okomino. Tokare pyra toytose ynororo.


text:
Morarame otuhtoh konõto po tupise juteu tõ tuisary tomo a repe. Yrome osenepopyra toehse ynororo.<pb/>—Otoko nae? tykase toto, tokaropose.<pb/>


text:
Putiputime tõturuse toto itamurume Jezu poko imoihmãkõ rãtao.<pb/>—Kurã mokyro, tykase toto, emero pyra.<pb/>—Arypyra, tykase imehnomo. —Onekunohtõ rokẽ mokyro, tykase toto.


text:
Morarame otuhtoh konõto irãnaka toehse ahtao, Jezu toytose Ritonõpo maro oturutoh taka ahno amorepase.


text:
Aomiry etaryke tyya xine tõsenuruhkase juteu tõ tuisary,<pb/>—Otokoino mose amorepato toehse nae? Atamorepatoh taka ytopitopyra mana, tykase toto.<pb/>


text:
Tozuhse toto Jezu a,<pb/>—Jamoreme amorepato pyra ase. Ritonõpo poe rokẽ ãmorepatorỹko ase, eya tonehpose jexiryke.


text:
Ritonõpo omipona exiketõ rokẽ mã jomiry enetupuhnõko mã toto. Ritonõpo poe jomiry ehtoh enetupuhnõko roropa mã toto Ritonõpo omipona se toexirykõke.<pb/>


text:
—Tamoreme rokẽ oturukety ahtao tõmiry rokẽ eahmãko mana. Yrome tonehpohpõ poe oturukety tonehpohpõ omiry kure tyrĩko mana. Mokyro ajohpe pyra exikety ipunaka.


text:
Moeze omihpyry nae matose, Ritonõpo nymeropohpyry eya. Yrome aomipona pyra matose. Oty katoh jetapary kuhnõko matou? tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Toiro toerohse ywy oserematohae. Ritonõpo jamitunuru enepoase oya xine. Moro poko mosenuruhkatose.


text:
Yrome matose Moeze omi poe omũkurukõ aipotapihpyry sahkãko ro 8me aenurutopõpyry tõmehse ahtao. Oserematohae ro oseremara matose. Aipotapihpyry sahkãko matose Moeze omipona oehtohkõme repe. (Osemazuhme nymyry pyra Moeze a aipotapihpyry tysahkapose. Atamurukomo a osemazuhme tysahkapose.)


text:
Oty katohme oserematohae kurãkara kurãkatopõpyry poko ya yzetũ manymyatohse? Morara ahtao yzehno pyra ehtoko.


text:
“Popyra mase,” kara ehtoko imehnomo a zae aehtoh waro pyra awahtao xine. Ipũkõ enery poko rokẽ oya xine, “Iirypyryme mase,” kara ehtoko imehnomo a, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Enetoko ke totasẽme rokẽ oturũko mana. Yrome imehnõ mã onyhxiropyra. Ajohpe pyra hnah, tuisa tõ mosero enetupuhnõko nah Ritonõpo nymenekahpyryhme?


text:
Yrome Ritonõpo nymenekahpyry tooehse ahtao, ozeino oehnõko nae? Aehtoh waro pyra sytatose exĩko. Yrome mosero oehtopõpyry waro sytatose, tykase toto.<pb/>


text:
Morarame toto amoreparyhtao Ritonõpo maro oturutoh tao ynara tykase Jezu opore,<pb/>—Juaro nymyry hmatohu? Joehtopõpyry waro roropa hmatou ipunaka? Jamoreme oehpyra exine. Jenehpohpõ mã zae rokẽ exikety mokyro. Yrome zuaro pyra matose.


text:
Yrome tuhke tonetupuhse imoihmãkomo a. Ynara tykase toto,<pb/>—Ritonõpo nymenekahpyry imepỹ pyra mana. Orẽpyrahxo rukuh mosero nae Ritonõpo jamitunuru nae, tykase toto ipoko.<pb/>


text:
Morarame imehnõ putiputi kary totase parixeu tomo a Jezu enetuputyry poko. Morara kary etaryke tyya xine Ritonõpo maro oturutoh erase tõ taropose eya xine, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a roropa, taropose toto Jezu apoitohme repe.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Jezu imoihmãkomo a,<pb/>—Okynã pyra ase amaro xine. Esyryhmãko ropa ase Jenehpohpono a.


text:
Jupĩko matose. Yrome jenezomopyra matose, jesaka ytosaromepyra oexirykõke, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame oseya rokẽ tõturuse toto juteu tomo,<pb/>—Azahko ytõko na roropa osenezomopyra toehtohme? Otarãme juteutõkara esaka ytõko mana kuekyrykõ sapararahme exiketõ amorepase. Otarãme juteutõkara amoreparyme ytõko mana, tykase toto oxime rokene.


text:
—Ynara nase ynororo, “Jupĩko matose. Yrome jenezomopyra matose. Jesaka ytosaromepyra matose,” nykã kyya xine. Otara ãko hko hnae? tykase toto oseya rokene.<pb/>


text:
Toipe juteu tõ otuhtoh konõto etyhpyry yronymyryme. Moroto towõse Jezu xikihme toto zurutohme opore.<pb/>—Tuna se awahtao xine osehtoko. Tuna ẽtokose ya.


text:
Ynara tymerose pake sero poko Ritonõpo omiryme, “Jenetuputyryhtao oya xine iporiry sararakane sã exĩko mã okurohtao xine,” tykase Jezu eya xine. (“Tuna ẽtokose,” kary, “Wenetupuhtokose,” katopo. “Iporiry sararakane sã mã,” kary, “Ritonõpo zuzenu kure,” katopo.)


text:
Morara tykase Jezu Tuzenu ekarosasaka Ritonõpo exiryke tonetupuhnanomo a. Tuzenu onekaropitopyra ro Ritonõpo kynexine, Jezu ẽsemãpyra ro exiryke.<pb/>


text:
Morara kary etaryke imoihmãkomo a ynara tykase toto,<pb/>—Urutõ nymyry mosero Ritonõpo poe, tykase toto.<pb/>


text:
Imehnõ roropa ynara tykase,<pb/>—Ritonõpo nymenekahpyry mosero, kukurãkanekõme, tykase.<pb/>Yrome imehnõ roropa ynara tykase,<pb/>—Ritonõpo nymenekahpyry kara mosero. Ritonõpo nymenekahpyryme ahtao Karirea po pyra enururu. Berẽ po enururu.


text:
Ynara karyke Ritonõpo a, “Tawi paryme enurũko Ritonõpo nymenekahpyry. Berẽ po enurũko mana Jutea rãnao, Tawi esaryme Berẽ exiryke,” ãko Ritonõpo omiry, tykase toto.


text:
Morarame toytose ropa toto Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a ropa.<pb/>—Otoko na? Menehtou? tykase toto tõturupose eya xine.<pb/>


text:
—Arypyra. Kure rokẽ aomiry ynanetano. Morara kane onetapitopyra ynanase, tykase erase tomo tonyokyhpõkomo a.<pb/>


text:
—Oesẽkõme ynanase. Tuarohxo exiketõme ynanase. Mokyro Ritonõpo mũkurume onenetupuhpyra ynanase. Parixeu tõ roropa mã mokyro onenetupuhpyra toto Ritonõpo mũkurume.


text:
Yrome mokaro rokẽ mã Moeze nymerohpyry omipona pyra toto. Iirypyryme toto Ritonõpo a. Morara exiryke mã toto wãnohnõko Ritonõpo, tykase toto imoihmãkõ poko.<pb/>


text:
—Moeze omi poe, “Imehnõ popyra mana,” kara sehtone aomiry onetapitopyra kuahtao xine, iirypyrykõ waro pyra roropa kuahtao xine, tykase eya xine.<pb/>


text:
—To, omoro roropa tokoh mã Karireapono? Ritonõpo nymeropohpyry poko atamorepako, zuaro oehtohme. Karirea po mã Ritonõpo poe urutõ mã enurupyra sãtã mana moroto, tykase toto.


text:
Sã, yrokokoro toytose ropa ynororo Ritonõpo maro oturutoh taka. Imoihmãkõ tõximõse ahtao Jezu typorohse, toto amorepatohme.


text:
Morarame nohpo tonehse parixeu tomo a. Moeze omihpyry poko imehnõ amorepananomo a roropa takorehmase toto. Imepỹ orutua maro osenao ahtao tonese exiryke tonehse toto a Jezu ẽpataka.<pb/>


text:
Morara ahtao, “Nohpo etapatoko topu ke, aorihtohme,” me tymerose Moeze a kynenerykõme. Yrome otara ãko mahno? tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
Morara tykase toto Jezu tahkapotohme repe, Jezu hxirotohme. Yrome toto onezuhpyra Jezu kynexine aporo. Nono rokẽ tymerose aporo tomary ke.


text:
Mokaro otururuhtao ro towõse ropa Jezu. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Epona topu ematoko tyyrypyhpyke pyra ipunaka awahtao xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine toesyryhmase ropa toto atatakomino emero porehme. Tamuxime exiketõ osemazuhme toesyryhmase toto. Jezu rokẽ moroto, tynomose eya xine, nohpo maro xikihme.


text:
Towõse ropa Jezu. Ynara tykase ynororo nohpo a,<pb/>—Ohxironanõ pyra nexi? tykase Jezu nohpo a.<pb/>


text:
—Arypyra, tykase nohpo.<pb/>—Morara ahtao ohxiropyra roropa ase. Ytoko ropa. Oorypyry poko pyra ropa ke exiko, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Jezu imoihmãkomo a,<pb/>—Emero ezurume ase. Ymaro ytoketõ mã saeremae ytõko toto. Zae rokẽ toh exĩko isene roropa toh mana. Xinukutumã htaka ytopyra toh mana, tyyrypyrykõ poko pyra toexirykõke, tykase eya xine Jezu.<pb/>


text:
Ynara tykase parixeu tomo eya,<pb/>—Ãmoreme mase morara ãko opoko. Yna onutuarõtanohpopyra õmiry mana, tykase toto.<pb/>


text:
—Arypyra, tykase Jezu. —Ypoko jotururuhtao zaero jomiry, joehtopõpyry waro jexiryke, jytory ropa waro roropa jexiryke. Yrome joehtopõpyry waro pyra matose. Jytory ropa waro pyra roropa matose.


text:
Kurã enẽko matose popyrahme samo, popỹ enẽko matose kure samo ahnome rokẽ oexirykõke. Morara exiryke ywy ahno tõ pũ enery poko rokẽ toto anapiakara ase.


text:
Yrome imehnõ apiakaryhtao ya, zae rokẽ toto apiakary ya mana, jamoreme rokẽ pyra jexiryke, Papa jenehpohpõ ymaro exiryke.


text:
Ypoko otuarõtanohtorỹko ase. Papa jenehpohpõ roropa ypoko otuarõtanohtorỹko mana. Atae yna exiryke Papa maro zae rokẽ ynanase, tykase Jezu toto a.<pb/>


text:
—Otoko omy nae? tykase toto tõturupose eya.<pb/>—Juaro pyra matose. Papa waro pyra roropa matose. Juaro awahtao xine, Papa roropa waro oexirykõ mana, tykase Jezu eya xine, tozuhse toto eya.<pb/>


text:
Morara tykase Jezu toto amoreparyhtao Ritonõpo maro oturutoh tao, tineru ẽ esao, ahno nekarohpyry esao. Yrome Jezu anapoipyra tokurehse toto, apoitoh po pyra ro exiryke.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Ytõko ropa ase. Mame jupĩko matose. Yrome oorypyrykõ maro orihnõko matose. Ymaro ytosaromepyra matose, tykase eya xine.<pb/>


text:
Morara exiryke tõturuse toto oseya rokene,<pb/>—Ynara nykahro, “Ymaro ytosaromepyra matose.” Otarah koh exĩko nae? Oseatãkãko hnah? tykase toto.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Sero nonopõkõme matose, yrome ywy tarõkara ase. Tarõkõme amarokomo, nonopõkomo. Yrome ywy tarõkara ase, kapuaono.


text:
Morara exiryke morara yka oya xine, “Oorypyrykõ maro orihnõko matose,” ykano oya xine. Orihnõko matose oorypyrykõ maro jenetupuhpyra awahtao xine. Ywy ase Ritonõpo nymenekahpyry okurãkanekõme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Onoky keh ma roropa? tykase toto Jezu a.<pb/>—Ywy roro ase. Apitorymero aosekarohpyry oya xine, tykase Jezu eya xine.


text:
—Tuhke naero ase otuarõtanohtohkomo. Tuhke roropa ohxirorykõ se jahtao kyhxirotory, tuhke oorypyrykõ exiryke. Yrome ohxiropyra xine ase. Jenehpohpõ omiry ekarõko rokẽ ase oya xine. Zae ynororo, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morara exiryke ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Kapu ae Ayhtohpyry tanỹse oya xine ahtao wewe pokona jenetupuhnõko matose. Ywy ase Ritonõpo nenehpohpyry okurãkanekõme. Morara jahtao jamoreme pyra jerohtopõpyry exiry waro exĩko matose. Papa nekarohpyry rokẽ ekaroase oya xine. Moro waro exĩko matose, ynekarohpyry waro.


text:
Morarame ynara tykase Jezu tonetuputyhpõkomo a, juteu tomo a,<pb/>—Jomipona awahtao xine ypoetoryme nymyry matose.


text:
Zae ehtoh waro exĩko matose. Mame zae ehtoh waro awahtao xine õsanumanekõ poetoryme pyra exĩko matose. Yrome zae ehtoh waro pyra awahtao xine õsanumanekõ poetoryme ro matose. Onurumekasaromepyra matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Yrome Aparão pakõme ynanase. Osanumatõkõ poetoryme exipitopyra ynanase, tykase toto. —Oty kary moro, “Õsanumanekõ poetoryme pyra exĩko matose,” ãko? tykase toto Jezu a, tõturupose.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Oorypyrykõ poko awahtao xine tosẽke matose, oorypyrykõke rokene. Oorypyrykõ namotome sã matose toehse. Oorypyrykõ onurumekasaromepyra roropa matose.


text:
Toipe namoto. Axĩtao rokẽ tytapyikẽ poenõ maro mana, jũme pyra. Tapyi esẽ poenõ sã pyra mana. Mãpyra tapyi esẽ mũkurume ahtao jũme tumykõ maro mana.


text:
Ritonõpo mũkuru maro toehse awahtao xine, õsanumanekõ poetoryme pyra oripotorỹko ropa mana. Ajamihtanohtorỹko roropa mana oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme.


text:
Papa a jamorepatopõpyry ekarõko ase repe oya xine. Yrome atamurukõ omipona rokẽ matose. Joroko tamuru omipona rokẽ matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Aparão yna tamurume mana, tykase toto.<pb/>—Aparão paryme awahtao xine mypoenohtory. Isaaro mehtory.


text:
Zae ase Ritonõpo omiry ekarõko oya xine. Yrome aomiry se pyra matose. Jetapary se rokẽ matose. Aparão morara pyra ehse. Zae Ritonõpo omipona ynororo ehse, asã xine pyra.


text:
Yrome omykõ poenohnõko matose, joroko tamuru poenohnõko, tykase Jezu eya xine.<pb/>—Arypyra, anoryme pyra ynanase. Yna zũ mũkurume rokẽ ynanase, Ritonõpo mũkurume, tykase toto eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Ritonõpo poenõme nymyry awahtao xine ypyno mehtory, Ritonõpo wino tooehse jexiryke. Jamoreme pyra oepyase tarona aomipona jexiryke.


text:
Omykõ mũkurume matose, joroko tamuru mũkurume. Omykõ sã matose. Pake ro oatãkatonõpo mokyro omykomo. Zae pyra ynororo ipunaka, ajohpe rokẽ exiryke. Ajohpe ynororo ahtao, toipe, ajohpãme exiryke.


text:
Jyhxirosaromepyra matose tyyrypyhpyke pyra jexiryke. Zae rokẽ ourutorỹko ase repe. Yrome zae pyra otarãme jekarõko matose jenetupuhpyra oexirykõke.


text:
Ritonõpo poenõme awahtao xine aomiry metatory. Yrome aomiry onetara matose ipoenõme pyra oexirykõke, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase toto Jezu a,<pb/>—Ajohpe pyra ynanase opoko, “Samariapõ mase, azahkuru exikety. Joroko omi poe rokẽ urutõme mase,” karyhtao yna a ajohpe pyra ynanase, tykase toto Jezu a.<pb/>


text:
Kueahnohmatoko, kara ase oya xine repe. Yrome mokyro imepỹ jeahnohmapone. Mokyro zae jexiry enetupuhnõko mana.


text:
Zae rokẽ ase ynara karyhtao, “Jomipona awahtao xine orihpyra exĩko matose jũme,” karyhtao ya, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase juteu tõ eya,<pb/>—Seromaroro jorokohpe oexiry waro ynanase. Aparão toorihse. Urutõkõ toorihse. Yrome mase ynara ãko, “Jomipona awahtao xine orihpyra exĩko matose jũme,” ãko mase.


text:
Kytamurukõ Aparão toorihse. Aparão motyehxo reh mahse? Urutõkõ roropa toorihse. Onokyh koh mano? tykase toto tõturupose eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Jamoreme rokẽ ase ime jehtoh onekaropyra. Yrome Papa kapuaõ rokẽ mã ime jehtoh ekarõko ya. “Kyrihpõkõ mokyro,” ãko matose repe.


text:
Yrome mokyro waro pyra matose, onenetupuhpitopyra oexirykõke. Yrome zuaro ase. “Ritonõpo waro pyra ase,” karyhtao ya, ajohpe rokẽ jexiry mana, asã xine. Yrome ywy zuaro. Aomipona roropa ase.


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Aparão enurupyra ro ahtao, nae ro exine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame Jezu omiry etaryke tyya xine topu tanỹse juteu tomo a Jezu etapatohme. Ajohpe Jezu tokarose eya xine. Morara exiryke topu tanỹse eya xine. Yrome kynotonẽne rokẽ ynororo, imoihmãkõ rãnaka. Mame Ritonõpo maro oturutoh tae kunutũtane ropa Jezu.<pb/>


text:
Morarame ynara tykase Jezu poetory tomo,<pb/>—Onoky rypyry poe tonure pyra tonuruse nahe? Tyyrypyry poe roh morara tonuruse nahe? Tumy tõ rypyry poe morara tonuruse nahe? tykase toh Jezu a, tõturupose.<pb/>


text:
—Arypyra, tykase Jezu. —Iirypyrykõ poe pyra tonure pyra tonuruse mana. Tonurẽkara mosero Ritonõpo jamitunuru enepotohme ro aexihpyry mosero.


text:
<sup>(4-5)</sup> Xixi saereh karyke kuesemarykõ waro sytatose. Moro saaro Ritonõpo omiry poko imehnõ amorepãko ase zae ehtoh waro toto ehtohme. Toorihse jahtao mã ikohmamyhpyry sã exĩko tarõkomo, tamorepaneke pyra toehse toexirykõke, tykase Jezu toto a.


text:
Morara kaxĩpo ituh tykase Jezu nono pona. Orino pitiko tywyrywyrymase tomary ke totakuru maro. Morarame orino tyrise enuru pona.


text:
Ynara tykase eya,<pb/>—Ytoko. Osẽkurikata Xiroe kuaka, ariamã kuaka, tykase. (Aomiryae, “Xiroe,” kary, “Tonyohse,” katopo.) Morarame toytose ynororo. Mame tõsẽkurikase. Mame tooehse ropa ynororo kure osenuhmãko ropa rahkene.<pb/>


text:
Morarame mokyro waro exiketõ moroto kynexine. Tonure pyra ahtao ro tonese eya xine osema tao ro ahtao, tineru pitiko eraximaryhtao ro eya. Ynara tykase toto,<pb/>—Mosero puhko tonuremỹpo kara, tykase toto ipoko.<pb/>


text:
—Mokyro roh mosero kynenehpyrykõ ro, tykase imehnomo. Yrome imehnõ ynara tykase,<pb/>—Ynoro kara mosero. Ipanõ rokẽ mosero, tykase toto.<pb/>—Ynororo ase, tykase, tonuremỹpokara a tozuhse toto.<pb/>


text:
Ynara tykase ynororo,<pb/>—Orutua orino pitiko tyrise jenuru pona. Mame, “Ytoko, osẽkurikata Xiroe kuaka,” tykase exiryke ytono. Morarame tõsẽkurikase jahtao jenutã ropa rahkene, tykase toto a.<pb/>


text:
Moro ẽmepyryae oserematoh kynexine. Moro ẽmepyryae orino pitiko tyrise Jezu a tonurẽkara enuru kurãkatohme ropa.


text:
Morarame tonuremỹpokara a tõturupose parixeu tomo,<pb/>—Otãto puhkoke oenutã ropa puhko? tykase toto eya.<pb/>—Orino pitiko jenuru pokona tyrise mokyro a. Morara exiryke tõsẽkurikase ropa jahtao jenutã ropa samo mokyro poe, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase parixeu tomo,<pb/>—Mokyro Ritonõpo poe pyra mana, aomipona pyra exiryke. Oseremara mana oserematohae, tykase toto.<pb/>Yrome imehnõ ynara tykase,<pb/>—Iirypyrymãme ahtao kurãkõkara onukurãkara exiry, tykase toto. Atae pyra toto.<pb/>


text:
Morara exiryke tõturupose ropa parixeu tomo. Ynara tykase toto tonuremỹpokara a,<pb/>—Oenuru tukurãkase ropa na eya? Morara exiryke oty ãko ipoko mah? tykase toto tõturupose.<pb/>—Urutõ mokyro Ritonõpo poe, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Yrome tonure pyra aexihpyry ajohpe rokẽ tokarose juteu tomo a. Morara exiryke jũ tonehpose jẽ maro tyya xine tõturupotohkõme eya xine.


text:
Ynara tykase toto eya xine,<pb/>—Omũkuru mosehro? Ajohpe pyra moinoro tonure pyra tonuruse nahe? Ahtao otãto tonure ropa toehse nae? tykase toto tõturupose eya xine.<pb/>


text:
Yrome otãto toekurãkase ropa nahe? Onoky a tukurãkase ropa nahe? Kũ, zuaro pyra reh ynanahse. Eya ekaropotoko. Poetome pyra toehse ynororo nase. Oezukurukõ waro mana,


text:
tykase toto eya xine, juteu tõ esã zuno toexirykõke. Ynara tykase juteu tõ esã exiryke typoetory tomo a, “Jezu enetupuhnõko ase, Ritonõpo nymenekahpyryme kananõ sutũtanohpotone ropa atamorepatoh tae,” tykase toto, atae toexirykõke typoetory tõ maro.


text:
Morara exiryke, toto zuno toexirykõke, jũ tõ morara tykase, “Poetome pyra toehse mana. Eya ekaropotoko,” tykase toto.<pb/>


text:
Morarame tonuremỹpokara tykohmase ropa tyya xine. Ynara tykase toto eya,<pb/>—Zae rokẽ yna zuruko. Ritonõpo mã oetãko azahkuru awahtao. Morara exiryke zae rokẽ yna zuruko. Mokyro iirypyryme exiry waro sytatose, tykase toto tonuremỹpokara a.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase ynororo,<pb/>—Iirypyryme aexiry waro pyra ase. Ynara rokẽ zuaro ase, tonure pyra exiase. Yrome seromaroro ase osenuhmãko ropa ipoe, tykase tonuremỹpokara eya xine.<pb/>


text:
—Kuurutouhxo puhko seromaroro. Yrome jomiry onetara sã matokeh. Oty katoh jomiry etary se ropa hmatou? Otarãme amarokõ roropa ipoetoryme exĩko matose, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Ritonõpo tõturuse Moeze a. Moro waro sytatose. Yrome mokyro otokoino tooehse? Zuaro pyra ynanase, tykase toto.<pb/>


text:
Iirypyrymãkõ omiry onetara Ritonõpo mana. Moro waro sytatose. Yrome tuno exiketõ etãko mana. Tõmipona exiketõ etãko roropa mana, enara rokene.


text:
Moinoro sero panõ onenepitopyra sytatose. Tonure pyra aexihpyry kurãkary ropa onenepitopyra sytatose.


text:
Ritonõpo poe pyra tahtao tyjamitunuke pyra exiry, kurãkõkara onukurãkara exiry, tykase tonuremỹpokara eya xine.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase toto eya,<pb/>—To! Tyyrypyhpyke oenurune. Tuãtase mase iirypyryme ro. Yna anamorepara exiko, tykase toto eya. Morarame atamorepatoh tae tonuremỹpokara tupurohpurohmase toto a oehzomopyra aehtohme.<pb/>


text:
Mokyro tũtanohpory totase Jezu a ahtao toytose eya. Ynara tykase eya,<pb/>—Kapu ae Ayhtohpyry enetupuhnõko mah? tykase Jezu eya.<pb/>


text:
—Ỹ, enetupuhnõko ase, tykase. Tosekumuru po typorohse ynororo Jezu ẽpataka, tuisame imehxo enetuputyryke tyya. Morara exiryke tosekumuru po typorohse ynororo Jezu ẽpataka tonuremỹpokara.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Sero po tonurãkara panõkõ nae Ritonõpo omiry waro pyra toexirykõke. Yrome zuaro toexirykõ se toto. Morara exiryke toto kurãkãko ropa ase. Imehnõ nae roropa. Ritonõpo omiry waro ynanase emero porehme, kananõ nae. Yrome aomipona pyra toto. Tonure toh repe tyya xine rokene. Yrome Ritonõpo a tonurepyra sã toto. Morara exiryke toto se pyra mã Ritonõpo, tõmipona pyra toto exiryke, tykase Jezu.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine ynara tykase parixeu tomo Jezu a,<pb/>—Yna ke. Tonurẽkara sah ynanah? tykase toto tõturupose.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Ynara karyhtao oya xine, “Pitiko rokẽ Ritonõpo omiry waro ynanase. Yrome aomiry waro se ynanase aomipona yna ehtohme,” karyhtao oya xine, iirypyryme pyra oripotory repe. Mãpyra, “Ritonõpo omiry waro ynanase emero porehme,” karyke oya xine iirypyryme ro matose ipunaka Ritonõpo a, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu,<pb/>—Ajohpe pyra ase. Imepỹ mokyro kaneru omõtoh kuroko sã ytõko omato, imepỹ toro tõnuhtohme, moroaõkõ ematonanohtohme tyya.


text:
Ãpuruhpyry etapuruhmakãko mã erase, esẽ omõtohme. Tosẽkõ omiry etãko kaneru tõ mana, tosetykõ ae tykohmarykohtao tosẽkomo a. Morara exiryke tosẽkõ ekahmãko mã toto. Esẽkõ rokẽ mã toto tũtanohpõko ẽkõ ae tymaro toto ytotohme.


text:
Tutũtase toto ahtao, toto esemazupurume mã esẽkõ exĩko mana. Tosẽkõ ekahmãko mã toto, aomiry waro toexirykõke. Ĩkapo toh ytõko mana.


text:
Typoetory tõ poko morara tykase Jezu, kaneru tõ poko samo, toto amorepatohme. Yrome kaneru poko rokẽ autururu kynexine onenetupuhpyra toto exiryke.<pb/>


text:
Morara exiryke ynara tykase ropa Jezu,<pb/>—Ajohpe pyra ase. Kaneru omõtoh sã ase. Ypoetory tõ ewome ase. Kaneru tõ omato omiry onetara ehtoh sã ypoetory tõ omato omiry onetara mana.


text:
Kaneru omõtoh sã ase. Omõnõko mã toto, kaneru tomo. Toto onyryhmara mã imehnomo. Tũtãko roropa toto otuhse. Morara exiryke moro sã ase õmõtohkõme. Jenetuputyryhtao oya xine opynohtorỹko ase. Oewomatorỹko ase, enara.


text:
Omato oehnõko mana morotaõkõ ematonanohse, toto etapase roropa, toto enahkase roropa, enara. Yrome tooehse ywy tarona orihpyra ypoetory tõ ehtohme, isene nymyry toto ehtohme.<pb/>


text:
—Toto esẽ ase kurano. Morara exiryke ypoetory tõ pyno ase. Kaneru esẽ ke mana toky tõ pyno. Mokyro sã ase. Jorikyry se pyra ase repe, yrome ypoetory tõ pynuke jorikyry se ase, toto pyno jexiryke, orihpyra toto ehtohme.


text:
Yrome esẽ namoto mã kaneru esẽme nymyry pyra mana. Toto poko erohketyme rokẽ mana tineru apoitohme rokẽ tyya. Yrome kaikuxi oepyry eneryhtao mã epãko mana. Kaikuxi a toto esekapõko mana. Toto onewomara mana. Toto ahpahpõko rokẽ mana.


text:
Epãko mã mokyro, toto erasẽpyry, tineru poko rokẽ erohketyme toexiryke, toto pyno nymyry pyra toexiryke.


text:
<sup>(14-15)</sup> Yrome ypoetory tõ esẽ ase kaneru esẽ kurã samo. Papa waro ase. Juaro roropa Papa mana. Moro saaro ypoetory tõ waro ase. Juaro roropa toh mana, Papa waro jehtoh sã ya. Jorikyry se pyra ase repe, yrome ypoetory tõ pynuke jorikyry se ase toto ewome, orihpyra toto ehtohme.


text:
Kaneru esẽ imehnõ kaneru nae imepỹ po. Moro saaro imehnõ ypoetoryme roropa mana imepỹ po. Toto enehpory se ase ya, jomiry etatohme toto a, ypoetory tõ morohnõme ehtohme tosẽkõ maro, ymaro toto ehtohme.<pb/>


text:
Jorikyry se pyra jahtao jetapara mã toto. Yrome ynara tykase Ritonõpo ya, “Orihnõko mase. Moromeĩpo oẽsemãkapõko ropa ase,” nase ya. Morara tykase ya Ritonõpo exiryke aomipona ase, tykase Jezu.<pb/>


text:
—Jorokohpe nase mose. Otarãme rowohpe nase roropa. Oty katoh aomiry etãko matou? tykase toto, imoihmãkomo.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase imehnomo,<pb/>—Jorokohpã omiry mose omiry sã pyra exiry, tyoro. Jorokohpã tonurãkara onukurãkara ropa exiry. Morara pyra nase mosero. Tonurãkara enutanohpõko ropa nase, tykase toto mokaro a.<pb/>


text:
Morarame otuhtoh konõto tyrise ropa eya xine Jerusarẽ po, Ritonõpo maro oturutoh kurikatopõpyry poko wenikehpyra toehtohkõme.


text:
Ikonoporyae kynexine. Mame Jezu toytose tuisa Saromão namohpyry takuroko, Ritonõpo maro oturutoh tao.


text:
Juteu tõ esã tõximõse moro taka. Ynara tykase toto Jezu a,<pb/>—Oty katoh yna onurupyra mexiase? Morara exiryke zae yna zuruko rahkene. Kyrixtu nymyry mahno? Ritonõpo nymenekahpyry mahno? Ynaneraximahpyry mahno? tykase toto eya tõturupose.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Pake kuuruatose repe. Yrome jomiry onetara mexiatose jenetupuhpyra oexirykõke. Otuarõtanohpotohkõ nae ase yjamitunuru Papa poe.


text:
Jenetupuhponeme mã Papa ypoetory tomo a. Emero motye Papa mana. Imehnõ mã ypoetory tõ onupuxihkara Papa winoino.


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Tuhke toerohse ywy. Yjamitunuru enepoase oya xine Papa omi poe. Oty pokoino jetapary se matou? tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase juteu tomo,<pb/>—Ajamitunuru enepory pokoino pyra oetapary se ynanase. Ritonõpo ime exiry ime oexiry sã pyra mana. Ahnome rokẽ mase. Yrome Ritonõpome osekarõko mase, epyrypãko rokẽ mase, tykase toto eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Sero nase Ritonõpo nymeropohpyry tõmiryme Moeze a, “Ynymenekatyã matose ypoe urutõme,” katoh sero ahno tomo a, Ritonõpo a tymenekase toto exiryke.


text:
Zae rokẽ Ritonõpo omiry, tyotyorõtara mana. Zae aexiry waro sytatose. Moroaero imehnõ tokarose Ritonõpo a tynymenekatyãme. “Ynymenekatyãme matose,” tykase tõmiry etananomo a.


text:
Ywy ase, Papa kapuaõ nymenekahpyry. Inenehpohpyry roropa ase sero nono pona. Morara exiryke, “Ritonõpo mũkurume ase,” karyhtao ya epyrypara ase Ritonõpo poko. Morara exiryke, “Ritonõpo poko epyrypãko mase,” kara ehtoko ya.


text:
Yrome aomipona ase. Jenetuputyry se pyra awahtao xine yjamitunuru rokẽ enetupuhtoko, ymaro Papa exiry waro oehtohkõme, Papa maro jexiry waro roropa oehtohkõme, otuarõtatohkõme ypoko, tykase Jezu toto a.<pb/>


text:
Morarame tuhke toh toytose eya. Ynara tykase toto,<pb/>—João kynexine tyjamitunuke pyra. Yrome aomiry kynexine zae mosero poko, tykase toto, juteu tomo, oxime rokene.


text:
Orutua kynexine, Petaniapono. Esety kynexine Razaru. Aoryxiry tõ roropa moroto kynexine. Maria, Maata, enara toh kynexine.


text:
Mokyro Maria Jezu pupuru kurikahpõ kynexine ixtaratu ke. Tũsety ke ikorokahpõ roropa kynexine. Mokyro piry kynexine kure pyra.


text:
Morara exiryke Jezu a tõmihpyry rokẽ taropose.<pb/>—Oepe reh mã takuruhtase, katoh taropose eya tõmiry.<pb/>


text:
Moro totase Jezu a ahtao ynara tykase ynororo typoetory tomo a,<pb/>—Mokyro mã takuruhtase toorihtohme pyra. Ritonõpo a tyjamitunuru enepotohme rokene, Tumũkuru jamitunuru enepotohme roropa, “Ritonõpo kure, Imũkuru kure,” katohme imehnomo a.<pb/>


text:
Maata pyno Jezu kynexine, zakorõ pyno roropa kynexine. Ipirykõ pyno roropa kynexine. Enara kynexine, toto pyno Jezu.


text:
Razaru kure pyra exiry poko turuse tahtao moroto ro tõmehse Jezu. Asakoro kynẽmehne moroto, teh rokene.


text:
Moromeĩpo ynara tykase ynororo typoetory tomo a,<pb/>—Ehmaropa Jutea rãnaka Petania pona ropa, tykase Jezu typoetory tomo a.<pb/>


text:
—Arypyra, pake hkopyra oetapary se nexiase morotõkomo, juteu tõ esamo. Ytopyra exiko morotona, tykase toh repe.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Ritonõpo omipona kuahtao xine, “Epo,” kara ro Ritonõpo ahtao orihpyra sytatose. Mãpyra, “Epo,” tykase Ritonõpo ahtao orihnõko sytatose. Morara exiryke ehmaropa jetapatohpo pyra ro mana.


text:
Xinukutumae sã oytorykohtao osetapãko matose saereme pyra exiryke, tozure pyra oexirykõke, tykase Jezu.


text:
Morarame ynara tykase ropa ynororo typoetory tomo a,<pb/>—Kuepekõ mã nyhnõko Razaru. Yrome ẽpakase ropa ytõko ase, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase ipoetory tõ eya,<pb/>—Inykyryhtao kure. Ekurãkãko ropa mana, tykase ipoetory tomo Jezu a.<pb/>


text:
Enese ytopyra exiase aporo. Yrome seromaroro enese ytõko ase rahkene. Seromaroro roropa Ritonõpo jamitunuru enẽko matose jenetupuhtohme yronymyryme oya xine. Morara ahtao tãkye exĩko ase opoko xine. Ehmaropa, senetatose, tykase Jezu tymarõkomo a.<pb/>


text:
Tome esety akorõ Kamaramanõpo wãtasemy. Ynara tykase ynororo imehnõ Jezu poetory tomo a,<pb/>—Tuisa maro ehmaropa imaro kuorihtohkõme, tykase ynororo.<pb/>


text:
Morarame morotona toeporehkase Jezu, Petania pona. Moroto asakoropane aorikyhpyry ẽmehtopõpyry waro toehse toto, tokarose exiryke imehnomo a.


text:
Morarame Jezu oepyry waro toexiryke, kỹtone Maata, ẽpatakãmase. Maria moroto rokẽ kynexine tytapyĩ tao.


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ywy ase ẽsemãkaponeme ropa. Ypoe rokẽ orihpỹme exĩko matose. Jenetuputyryhtao toorihse awahtao xine ro ẽsemãnõko ropa matose.


text:
—Ỹ, enetupuhnõko ase. Omoro mase Ritonõpo nymenekahpyry ynakurãkaneme. Omoro mase ynaneraximahpyry. Ritonõpo nenehpohpyryme mase sero nono pona, tykase Maata Jezu a.<pb/>


text:
Morarame morara kaxĩpo kỹtone ropa Maata takorõ kohmase tokare pyra.<pb/>—Tuisa kynako oya, tykase takorony a.<pb/>


text:
Morarame xitase aytotoh rokẽ tokarose toto a, juteu tomo a. Morara exiryke Maria tokahmase eya xine. Mokaro Maria emuhkehkananomo, ixity akorehmananõ roropa.<pb/>


text:
Morarame Jezu a toytose tahtao kỹporohne imyhtokoxi xitase,<pb/>—Taro awahtao ypiry orihpyra exiry, tykase eya.<pb/>


text:
Mokyro xitary eneryke tyya, samũ tykase Jezu tãtasamase tukurohtao. Juteu tõ xitary etaryke roropa tyya samũ tykase ynororo yronymyryme tukurohtao.<pb/>


text:
Yrome imehnõ ynara tykase,<pb/>—Otãtome tonurãkara tukurãkase ropa eya? Oty katoh mose onukurãkara ropa kynako orihpyra ro ahtao? tykase toto ipoko.<pb/>


text:
Samũ tykase Jezu tãtasamase yronymyryme. Morarame toytose ynororo aorikyhpyry ekepyry esaka. Ypy onuhtoh po kynexine okepy eny. Apuru kynexine topu risemy.<pb/>


text:
—Apuru isyryhmatoko, kynako Jezu.<pb/>Ynara tykase Maata, aorikyhpyry oryxiry,<pb/>—Otarãme tymotase mana. Asakoropane nẽmehno moroto, tykase eya aoryxiry.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—“Enetuputyryhtao oya, Ritonõpo jamitunuru enẽko mase,” ykã puh oya, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame apuru tysyryhmase toto a. Morarame kakoxi tõsenuhmase Jezu. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Kure mase Papa kapuaono. Tãkye ase jomiry etaryke oya.


text:
Kokoro rokẽ jomiry etãko mase. Moro waro ase. Yrome tarõkõ zuaro ehtohme oturũko ase oya toto netaryme, onenyokyhpyryme jenetupuhtohme toto a, tykase Jezu.<pb/>


text:
Morara kaxĩpo opore kynomitane Jezu,<pb/>—Razaru, osehko moro tae xiaro, tykase Jezu aorikyhpyry a.<pb/>


text:
Tutũtase ropa ynororo. Emary tyõtyke ro kynexine. Ipupuru roropa tyõtyke ro kynexine. Ẽmyty tyõtyke ro roropa kynexine.<pb/>—Imyhpokatoko ropa aytotohme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame Maria marõkõ moro eneryke tyya xine Jezu tonetupuhse eya xine, Razaru ẽsemãkapory ropa eneryke tyya xine.


text:
Morara exiryke tõximõse toto parixeu tomo te, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary maro. Juteu tõ tuisary tõ maro. Enara toh kynexine tõximõse.<pb/>—Otara ãkohxo sytatohu taroino Jezu poko? Orẽpyra kuhmahko, kurãkõkara kurãkãko kuhmahko.


text:
“Ah morara rokẽ nexino,” karyhtao kyya xine, imoihmãkõ mã Jezu enetupuhnõko tutuisarykõme. Morarame romano tuisary tõ mã soutatu tõ enehpõko mã kyya xine. Ritonõpo maro oturutoh kararahnõko toh mana. Kuaropotorỹko roropa toh mana taroino imehnõ poetoryme kuehtohkõme. Mame kytamurukõ omihpyry omipona pyra exĩko sytatose, enara, tykase toto.<pb/>


text:
Toiro esety Kaipa. Moro jeimamyryae tuisame kynexine Ritonõpo maro oturuketõ tuisaryme. Ynara tykase ynororo juteu tomo a,<pb/>—Tuaro pyra matose.


text:
Senetupuhtone. Kurehxo toiro orikyry kuewomanekõme, orihpyra kuehtohkõme emero porehme, tykase ynororo.


text:
(Yrome tõmi poe pyra morara tykase. Ritonõpo zuzenu poe rokẽ morara tykase ynororo Ritonõpo maro oturuketõ tuisaryme toexiryke moro jeimamyryae. Morara exiryke mokaro turuse eya Jezu orikyry poko, juteu tõ ewome aorikyry poko.


text:
Juteu tõ ewome rokẽ pyra emero Ritonõpo poetory enehpotohme, sapararahme exiketõ enehpotohme, oximõme toto ehtohme roropa, toiro tosẽke toto ehtohme.)<pb/>


text:
Morotoino osenetupuhkehpyra toh kynexine, juteu tuisary tomo, Jezu etapary poko tyya xine, etapary se toexirykõke.


text:
Morara exiryke tokare ytopyra ropa Jezu toehse juteu to htaka. Mame toytose ropa ynororo ahno htaka. Epyraĩ pona kỹtone typoetory tõ maro ehse.<pb/>


text:
Morarame juteu tõ otuhtoh konõto ameke pyra toehse. Paxikoa ameke pyra toehse. Morara exiryke Jerusarẽ zomyẽkõ toytopitose toto Jerusarẽ pona. Tyyrypyrykõ korokapose kỹtone toto otuhtoh konõto ritohto.


text:
Ritonõpo maro oturutoh taka tõximõse tahtao xine, Jezu tupise eya xine. Ynara tykase toto oseya rokene,<pb/>—Otara ãko matou Jezu poko? Oehnõkohxo hna reh otuhtoh konõto pona? tykase toto.


text:
Osemazuhme ynara tykase parixeu tõ exiryke Ritonõpo maro oturuketõ tuisary maro, “Jezu eneryhtao oya xine yna zurutoko,” tykase toto tõturuse Jezu apoitohme tyya xine.<pb/>


text:
Morarame tuhke hkopyra rokẽ ẽmepyry ise ro kynexine otuhtoh konõto ritohme, Paxikoa ritohme eya xine. Mame Jezu toytose Petania pona, Razaru esaka, tynẽsemãkapohpyry ropa esaka.


text:
Morara exiryke autuhtoh tyrise Maria tomo a Jezu otuhtohme. Tõsẽ aroarõko Maata kynexine. Razaru otuhnõko kynexine Jezu maro.


text:
Morarame Maria a ixtaratu tapoise typyne exikety, meju riturume exikety, naatu risemy. Jezu pupuru pona tukuãse eya. Ipupuru tykorokase ropa tũsety ke. Typoxine itamurume toehse tapyi tao.


text:
Juta Ixikariote moroto kynexine. Jezu poetoryme kynexine repe. Jezu ewokaneme roropa ynororo kynexine. Ynara tykase ynororo,<pb/>


text:
—Kurehxo moro ixtaratu tokamosẽme ahtao exiry. Tuhke tineru atapoiry tokamose ahtao, tymõkomokãkara a ekarotohme, tykase ynororo repe.


text:
Morara tykase ynororo ajoajohpe toexiryke. Tymõkomokãkara pyno nymyry pyra ynororo kynexine. Jezu poetory tinerũ eraseme kynexine repe. Yrome toitoine toto tinerũ touse tytinerũme.<pb/>


text:
Morarame, “Jezu Petania po mana,” kary totase toto a ahtao, tuhkãkõ toytose Jezu enese. Razaru enese roropa toytose toto, Jezu nẽsemãkapohpyry ropa enese.


text:
Razaru pokoino juteu tõ tuhke tosẽkõ rumekary se toehse, Jezu enetupuhtohme rokẽ tosẽkõme. Morara exiryke Razaru etapary se toehse toto juteu tõ tuisary tomo.<pb/>


text:
Morara exiryke marariary panõ tysahkase eya xine. Morarame toytose toto Jezu ẽpatakãmase. Ynara tykase toto,<pb/>—Kure Ritonõpo mana. Kure roropa inenehpohpyry mana. Ritonõpo kapuaono, kure rokẽ Izyraeu tõ tuisary tyriko, tykase toto, tõturuse toytorykõme.<pb/>


text:
Ynara tykase Ritonõpo pake,<br/><t>“Emynyhmara ehtoko, Jerusarẽpõkomo.</t><t>Okynãpyra oesẽkõ mã oehnõko.<br/><t>Jumẽtu pitiko po oehnõko mana,”<CL>me tymerose Ritonõpo omiryme pake.<pb/>


text:
Yrome Jezu poetory kynexine onenetupuhpyra aporo moro poko. Imeĩpo tonetupuhse toto a, tõsemãse ropa Jezu ahtao, tõnuhse ropa ynororo ahtao roropa kakoxi. Emene tutuarõtase ropa toto Ritonõpo omiry poko. Ritonõpo nekarotopõpyryae ro Jezu poko tutuarõtase toto.<pb/>


text:
Mame Razaru ẽsemãkatopõpyry ropa enehpõkomo a imehnõ turuse. Imoihmãkõ tutuarõtanohse eya xine. Razaru ẽsemãkatopõpyry ropa poko Jezu a.


text:
Morarame parixeu tõ oseya rokẽ tõturuse toto. Ynara tykase toto,<pb/>—Enẽko matose. Sekurehtou. Emero porehme Jezu marõme nexĩ toto, tykase toto imoihmãkõ poko.<pb/>


text:
Morarame Jerusarẽ pona ytoketõ maro kyreku tõ toytose Paxikoa pona. Jeimamyry punero ytosene toto, juteu tõ maro. Ritonõpo poko atãkyemase ytosene toto.


text:
Morarame Firipe a toytose toto. Petesaitapõ Firipe kynexine, Karirea rãnaõpono. Ynara tykase toto Firipe a,<pb/>—Pãna, Jezu enery se ynanase. Yna otururu se ynanase imaro, tykase toto Firipe a.<pb/>


text:
Firipe toytose Ãtare zuruse aporo. Mame asakororo toytose toto Jezu a,<pb/>—Kyreku tõ mã tõtururu se amaro, tykase toto Jezu a. Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>


text:
—Kapu ae Ayhtohpyry ase. Okynã pyra orihnõko ase. Mame toorihse jahtao ẽsemãnõko ropa ase. Morarame ime jehtoh enetupuhnõko imehnõ mana, tymyakãkõme toorihse jexiryke. Jẽsemãtopõpyry ropa eneryke tyya xine ime jehtoh enetupuhnõko toh mã rahkene.


text:
Zae rokẽ ynara ãko ase oya xine, oxinase puhturu ke mã arykara ahtao nono aka, ahtara mã ekurehnõko. Emãpyra roropa mana. Mãpyra tarykase ahtao nono aka ahtãko mana. Emãnõko roropa mana. (Morara tykase Jezu toorikyry poko, tõsemamyry ropa poko roropa, tonetuputyry poko tuhkãkomo a, enara.)


text:
—Ynara karyhtao kyya xine, “Osepyno ase. Jetuarimary se pyra ase. Jorikyry se pyra ase roropa. Penetãko ro ase. Morara exiryke jorikyry se pyra ase,” karyhtao kyya xine orihnõko rokẽ sytatose. Mãpyra ynara karyhtao kyya xine, “Utuarimary zuno pyra ase. Jorikyry zuno pyra ase. Ritonõpo omipona se rokẽ ase,” karyhtao kyya xine, orihpyra exĩko sytatose.


text:
Ypoetoryme se awahtao xine jomipona ehtoko ymaro oehtohkõme. Jomipona awahtao xine ãtãkyematohkõ ekarõko mã Papa oya xine.<pb/>


text:
—Seromaroro emynyhmãko ase yronymyryme. Otara ãko hano? “Papa, jorikyry se pyra ase,” kary se ase repe. Yrome moro poko tooehse ywy kapu ae orihse tarona.


text:
Papa kapuaono, ime oexiry enepoko imehnomo a, “Kure mase,” katohme toto a, tykase Jezu.<pb/>Mame kaino omi totase toto a,<pb/>—Imehxo jehtoh tonepose ya eya xine. Imeĩpo enezomopõko ropa ase eya xine, tykase omi kaino.<pb/>


text:
Moro omi etaryke tyya xine ynara tykase imoihmãkomo,<pb/>—Konomeru kynako, tykase toto.<pb/>Imehnõ ynara tykase,<pb/>—Ritonõpo nenyokyhpyry noturuno Jezu a, tykase toto.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Moro omi kynako ynetaryme rokẽ pyra. Sekere nykano onetarykõme roropa. Otuarõtatohkõme kynako, tykase eya xine.


text:
—Okynã pyra iirypyrymãkõ iirypyryme toto exiry enetupuhpõko ase. Okynã pyra Ritonõpo omipona pyra exiketõ esẽkõ poremãkapõko ase, joroko tamuru poremãkapõko.


text:
Mame ynara tykase imoihmãkomo Jezu a,<pb/>—Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a ynara ãko, “Ritonõpo nymenekahpyry orihpyra mana jũme,” ãko. Yrome omoro ynara ãko, “Kapu ae Ayhtohpyry orihnõko mana,” ãko mase. Onoky Kapu ae Ayhtohpyry na taro? tykase toto tõturupose eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Sero nonopõkõ ezurume sã ase. Otuarõtanohnekõme ase, Ritonõpo poko. Pohnõ apiakary poko roropa otuarõtanohtorỹko ase apotoimo htaka toto omomyry poko, enara. Okynã pyra ase amaro xine. Kuenetupuhtoko amaro xine ro jahtao omõpyra oehtohkõme apotoimo htaka. Xinukutumae ytoketõ tahnõko rokẽ toh mana, tosemarykõ waro pyra toexirykõke. Mokaro saaro jenetupuhpynõ mana, tuaro pyra samo. Apotoimo htaka toytorykõ onenetupuhpyra toto, jenetupuhpyra toexirykõke.


text:
Morara exiryke oezurukõme jexiry enetupuhtoko amaro xine ro jahtao. Ritonõpo poetoryme oehtohkõme, tykase Jezu eya xine.<pb/>Morara kaxĩpo toesyryhmase ropa. Tõtonẽse tonepyra mokaro ehtohme.


text:
Morara exiryke zae kynexine urutõ omihpyry pake, Izaja omihpyry. Ynara tykase ynororo,<br/><t>“Ritonõpo kapuaono, moxiã nase yna omiry onenetupuhpyra nase toto.<br/>Ajamitunuru roropa onenetupuhpyra nase toto,”<CL>tykase Izaja pake. Zae morara tykase. Zaero aomihpyry mã seromaroro.<pb/>


text:
Morara exiryke Izaja nekarotopõpyryae ro onenetupuhpyra toh toehse. Ynara tykase roropa Izaja pake,<br/>


text:
<t>“Tuaro pyra tyripose Ritonõpo a,</t><t>zupuhpyrykõ tyripose tũpore roropa Ritonõpo a.<br/><t>Morara exiryke Ritonõpo jamitunuru</t><t>eneryhtao ro onenetupuhpyra mã toto.<br/><t>Aomiry etaryhtao ro onenetupuhpyra mã toto.</t><t>Tyyrypyrykõ onurumekara roropa toto.<br/>Morarame rokẽ tyripose toto Ritonõpo a.<br/><t>Tyyrypyrykõ onurumekapỹme tyripose toto tõmipona pyra toto exihpyryme,”<CL>


text:
Morarame tuhke juteu tõ esamo a tonetupuhse. Yrome tynotao xine rokẽ tonetupuhse eya xine parixeu tõ zuno toexirykõke, atamorepatoh tae tutũtanohporykoino ropa eya xine.


text:
“Kure mase,” kary etary se toh kynexine typoko xine parixeu tomo a. Yrome, “Kure mase,” kary etary se hkopyra toh kynexine Ritonõpo a.<pb/>


text:
Morarame Jezu ynara tykase ropa opore,<pb/>—Jenetuputyryhtao oya xine, ywy ro rokẽ kara enetupuhnõko matose. Jenehpohpõ enetupuhnõko roropa matose.


text:
Oepyase xiaro sero nonopõkõ ezurume. Ãmorepatorỹko ase Ritonõpo omiry poko. Jenetuputyryhtao oya xine oorypyrykõ poko pyra exĩko matose. Ixinukuturu htoko ytoketõ sã pyra exĩko matose. Saeremae ytoketõ sã rokẽ exĩko matose.


text:
Jomiry etãko matose. Yrome jomipona pyra awahtao xine oemara xine ase. Ãpiakase xine pyra oepyase aporo. Okurãkase xine rokẽ oepyase.


text:
Yse pyra awahtao xine jomiry etary se pyra awahtao xine roropa, ãpiakatorỹko mã Ritonõpo aorihtyã tõ ẽsemãkatoh ropa po tyya, jomipona pyra toehse oexirykõke.


text:
Inekarohpyry omipona rokẽ awahtao xine orihpyra exĩko matose jũme. Moro waro ase. Morara exiryke Papa nekarohpyry rokẽ ekarõko ase oya xine, tykase Jezu imoihmãkomo a.<pb/>


text:
Morarame toiro tynyhse otuhtoh konõto pyra ro. Paxikoa otuhtoh konõto esety. Morarame toytotoh poko tõsenetupuhse Jezu, sero nono rumekary poko tyya. Tumy a toytotoh poko tõsenetupuhse. Moinoro typoetory pyno Jezu kynexine. Toto pyno exikehpyra kynexine, toorikyry ponãmero.<pb/>


text:
Morarame kokonie pukuro tõtuhse Jezu typoetory tõ maro. Morarame joroko tamuru nymenekahpyry Juta kynexine, Ximão Ixikariote mũkuru. Jezu ewokaneme tymenekase joroko tamuru a.


text:
Ritonõpo a tyjamitunuru tokarose Tumũkuru a emero porehme. Moro waro Jezu kynexine. Toehtopõpyry Ritonõpo poe waro roropa kynexine. Eya toytotoh ropa waro roropa kynexine.


text:
Morarame Jezu kynowõne ropa tõtuhkehxĩpo. Mame tupõ touse ropa ahtao kynosekunazõtone ropa tuaja ke.


text:
Mame eya tuna tarykase ahtao paxia aka, typoetory tõ pupuru tukurikase eya. Tuaja ke tykorokase ropa eya.


text:
Mame Ximão Peturu a Jezu toytose ahtao, ynara tykase Peturu eya,<pb/>—Upupuru kurikãko hma? tykase eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ynyriry onenetupuhpyra ro matose. Yrome imeĩpo zuaro exĩko matose, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Upupuru kurikary se pyra ase oya, yna esẽme oexiryke, tykase Peturu eya.<pb/>—Yrome opupuru onukurikara jahtao, ypoetoryme pyra mase, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Peturu,<pb/>—Upupuru rokẽ kara ikurikako jemary roropa, jupuhpyry roropa, ikurikako emero, tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Aepytyã sã oexirykõke õkokõ mã kure. Morara exiryke õkokõ kurikary se pyra ase. Opupurukõ rokẽ kurikãko ase. Amarokõ emero aepytyã samo. Toiro mose rokẽ tyyrypyry onurumekara tokurehse nase. Epypỹ saaro nase, tykase Jezu eya xine.


text:
Towokane waro toexiryke morara tykase Jezu, “Aepytyã sã matose. Toiro mose tyyrypyry onurumekara tokurehse nase. Epypỹ saaro nase,” tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame toto pupuru tukurikakehse ahtao tyya, tupõ tamuruse ropa eya. Meza pona typorohse ropa. Ynara tykase ynororo typoetory tomo a,<pb/>—Menetupuhtou ynyrihpyry poko?


text:
Ãmorepanekõme roropa jexiryke. Yrome anamotokõme sã opupurukõ ukurikano. Ysã ehtoko. Imehnõ pyno ehtoko. Imehnõ akorehmatoko roropa.


text:
Oesẽkõme ase yrome opupurukõ ukurikano, ysã imehnõ akorehmatohme oya xine. Morara ahtao tãkye exĩko matose moro poenopyryhtao oya xine.<pb/>


text:
—Emero opoko xine kara ywy repe. Ynymenekatyã waro ase. Yrome pake Ritonõpo nymeropohpyryae ro jewokaneme toehse, “Mose, ymaro otuhkety jewokaneme toehse,” tykase pake.


text:
Sero poko ourutorỹko ase jewokara ro ahtao. Morarame morara toehse ahtao jenetupuhnõko matose Ritonõpo nymenekahpyryme. Morara exiryke jomihpyry anamonohpyra ase.


text:
Zae rokẽ ase ynara karyhtao, ynenyokyhpyry pyno awahtao xine ypyno roropa matose. Morararo ypyno awahtao xine jenehpohpõ pyno roropa matose, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame tõturukehse tahtao samũ tykase ynororo tukurohtao. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Ajohpe pyra, toiro mose jewokãko nase, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Tomary ke mokyro tykohmase Peturu a. Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Ekaropoko eya, “Onoky ewokaneme nae?” tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Zupãko ase zuaro oehtohme. Mosero mã jewokãko, tykase Jezu eya.<pb/>Morarame wyi panõ tytohkase Jezu a. Tuhpase ahtao tokarose Juta a, Ximão Ixikariote mũkuru a.


text:
Moro wyi panõ tapoise eya ahtao, Jezu zetũ tanỹse eya. Joroko tamuru omipona toehse. Mame ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ehe axĩ ke ytoko oerẽtykyrỹpyry ekarota jũme rokene oerẽtykehtohme, tykase ynororo eya.


text:
Tytinerũkõ eraseme Juta exiryke, osepekahse rokẽ tonyohse tokarose eya xine. Tymõkomokãkara a tineru ekarose roropa tonyohse tokarose eya xine.<pb/>


text:
Morarame toytose Juta ahtao ynara tykase Jezu,<pb/>—Seromaroro Kapu ae Ayhtohpyry imehxo exiry enẽko matose. Ritonõpo imehxo exiry roropa enetupuhnõko matose jeneryke roropa oya xine.


text:
Morara exiryke ime jehtoh eneporyke oya xine Ritonõpo a, ime toehtoh roropa enepõko mã oya xine. Seromaroro ime jehtoh enepõko mã oya xine Papa.


text:
Poetohti, okynã pyra ase amaro xine. Jupĩko matose repe. Yrome ymaro ytosaromepyra matose. Oya xine rokẽ pyra morara ãko ase. Juteu tomo a roropa serara ase, “Ymaro ytosaromepyra matose,” ase eya xine. Morara katopõpyry saaro, morara yka oya xine.


text:
Mame jomiry kasenato nomõko ase amaro xine. Imehnõ pyno ehtoko. Opyno xine jexiry saaro imehnõ pyno ehtoko, yronymyryme.


text:
Imehnõ pyno awahtao xine ypoetoryme oexirykõ enetupuhnõko seropõkõ mana emero porehme, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
—Aza ytõko mah? tykase Ximão Peturu. Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ymaro ytosaromepyra matose seromaroro. Yrome imeĩpo matose ya ytõko, tykase Jezu.<pb/>


text:
—Oty katohme amaro ytopyra ahno? Orumekary se pyra ase. Jorikyry zuno pyra ase. Imehnõ ynara karyhtao, “Jezu poetoryme awahtao oetapãko ynanase,” karyhtao ya, “Jezu poetoryme ase,” ãko ase, orumekary se pyra jexiryke, tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Oorikyry zuno pyrahxo hmah? Jurumekarahxo mahno? Etako pahne, kuratiri onetara ro ahtao, “Jezu waro pyra ase. Ipoetory kara ase,” ãko mase oseruao, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase roropa Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Torẽtyke pyra ehtoko jytory poko. Emynyhmara ehtoko. Ritonõpo enetupuhnõko matose. Kuenetupuhtoko roropa.


text:
Ynara tykase Tome,<pb/>—Aza ytõko ma? Zuaro pyra ynanase. Oesemary waro pyra roropa ynanase, tykase.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ywy ase oytotohkõme nymyry. Ukuroko ytopyra matose Papa a. Ywy ase zae oriponekõ nymyry. Jenetuputyryhtao oya xine ajoajohpe pyra exĩko matose. Oẽsemãkaponekõme roropa ase. Jenetuputyryhtao oya xine orihpỹme exĩko matose.


text:
Seromaroro juaro toehse matose. Papa waro exĩko roropa matose. Taroino Papa waro matose, tonetupuhse oya xine exiryke, tykase Jezu toto a.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Pake ro ase amaro xine, mõtoino rokẽ pyra. Oty katoh juaro pyra ro mahno Firipe? Juaro awahtao xine Papa kapuaõ waro roropa matose. Oxisã ynanase Papa maro. Morara exiryke oty katoh, “Kumykõ enepoko yna a,” ãko matou?


text:
Onenetupuhpyra ro hma, Firipe? Papa maro ase, ymaro roropa Papa mana. Ywy jomi poe pyra kuuruatose. Yrome Papa poe kuuruatose. Ymaro mana erohnõko.


text:
Jomiry enetupuhtoko, ynara karyhtao ya, Papa maro ase, ymaro roropa Papa mana. Jomiry onenetupuhpyra awahtao xine ynyrihpyry enery poko kuenetupuhtoko.


text:
Zae ase ynara karyhtao, jenetuputyryhtao oya xine ynyriry sã tyrĩko roropa matose. Ynyrihpyry motye roropa tyrĩko matose toytose jahtao Papa esaka.


text:
Mame ekaroporyhtao Papa a, emero ekarõko ase oya xine, Papa omi poe ekaroporyhtao, Papa ime exiry enepory se jexiryke oya xine.


text:
Mame ynara karyhtao Ritonõpo a, “Onekarohpyry se rokẽ ase,” karyhtao oya xine onekaropohpyrykõ ekarõko ase oya xine.<pb/>


text:
Mame ekaroporyhtao ya Ãkorehmanekõ ekarõko mã Papa oya xine. Tuzenu kurã ekarõko oya xine mana jũme aehtohme amaro xine.


text:
Ritonõpo zuzenu anapoipyra jenetupuhpynomo, onenetupuhpyra toexirykõke, zuaro pyra roropa toexirykõke. Yrome matose Ritonõpo zuzenu waro amaro xine exiryke, isene ro okurohtao xine exiryke.<pb/>


text:
Okynã pyra jenetupuhpynõ jenekehnõko toh mana. Yrome matose jenẽko. Isene jexiryke, isene roropa exĩko matose.


text:
Morara ahtao Papa maro jexiry waro exĩko matose. Moro saaro ymaro matose, amaro xine jexiry saaro.<pb/>


text:
—Jomiry se nymyry awahtao xine, jomipona roropa awahtao xine ypyno matose. Morara ahtao opyno xine Papa exĩko mana ypyno oexirykõke. Ywy roropa opyno xine exĩko ase. Ypoko otuarõtanohtorỹko ase, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase Juta (imepỹ Juta, Ixikariote kara),<pb/>—Oty katoh yna rokẽ tuarõtanohnõko mah? Oty katoh oenetupuhpynõ onutuarõtanohpyra mah? tykase Juta.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Ypyno awahtao xine, jomipona exĩko matose. Opyno xine Papa exĩko roropa mana. Mame oehnõko ynanase Papa maro oya xine, jũme amaro xine yna ehtohme.


text:
Ypyno pyra exiketõ jomipona pyra mana. Yrome ywy jomi poe pyra kuuruatose. Papa poe rokẽ kuuruatose, jenehpohpõ omi poe.<pb/>


text:
Papa Tuzenu enehpõko mana ymyakãme Ãkorehmanekõme. Ãmorepatorỹko mana emero. Ynekarohpyry poko otuarõtanohtorỹko roropa mana.<pb/>


text:
—Torẽtyke pyra oripotorỹko ase. Torẽtyke pyra ypoe exĩko matose. Jenetupuhpynõ poe torẽtyke pyra exipyra matose. Ypoe rokẽ torẽtyke pyra exĩko matose. Torẽtyke pyra ehtoko. Emynyhmara roropa ehtoko. Oserehpyra roropa ehtoko.


text:
Jomiry metatou? “Ytõko ase. Yrome oehnõko ropa ase. Jũme orumekara xine ase,” kary metatou ya? Ypyno awahtao xine Papa a jytory poko tãkye exĩko matose, ymotye Papa exiryke.


text:
Moro poko kuurutou seromaroro ytopyra ro jahtao. Morarame toytose jahtao enetupuhnõko matose. “Sero poko kuuruatosene Jezu,” ãko matose.


text:
Okynã pyra oturukehnõko ase amaro xine, jenetupuhpynõ tuisary oepyryke. Yrome jesẽ kara mokyro. Ypoko pyra roropa mana tyyrypyhpyke pyra jexiryke.


text:
Yrome Papa pyno jexiry enetupuhtohme jenetupuhpynomo a, ipyno jexiryke roropa aomipona yronymyryme ase.<pb/>—Pa, ehmaropa taroino, tykase Jezu typoetory tomo a.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu typoetory tomo a,<pb/>—Uwa zoko sã ase. Uwa zoko esẽme sã Papa mana. Esẽme rokẽ pyra mana. Ikyryneme roropa mana.


text:
Amoriry pisarara sã ypoetory tõ mana. Eperytapỹ amoriry pisarara ahtao, amorihkãko esẽ mana, eperytara exiryke. Eperytakety amoriry ahtao epery tõ zomye amorisahkãko roropa esẽ mana kure aehtohme, itamurume eperytatohme. Mokyro sã mã Papa. Tõmipona se exiketõ amorepãko mana, tõmipona ipunaka toto ehtohme.


text:
Amarokõ tukurãkase matose eya jomiry totase oya xine exiryke. Uwa amoriry tapopohse ahtao tuhke eperytãko mana. Moro saaro okurãkatorỹko Papa mana, zae tõmipona oehtohkõme.


text:
Ymarõme ehtoko. Ywy roropa amaro xine exĩko ase. Ymarõme pyra awahtao xine zae jomipona exipyra matose. Uwa amorirỹpyry amorihkasẽ sã exĩko matose. Eperytapỹ sã exĩko matose roropa.<pb/>


text:
—Õkokõme sã ase. Jamoriryme sã matose. Ymaro awahtao xine zae jomipona exĩko matose. Eperytakety sã exĩko matose. Ymaro pyra awahtao xine Ritonõpo zamaro pyra matose. Aomipona pyra oexirykõke eperytapỹ sã exĩko matose.


text:
Uwa amorirỹpyry amorihkasẽ papyry sã ymaro pyra exiketõ pahnõko mã Papa. Tamorihkase ahtao amorirỹpyry orihnõko mana. Mame iwỹnãko toto apoto htaka ematohme jahkatohme.


text:
Ymaro awahtao xine, jomiry okurohtao xine ahtao roropa emero ekarõko mã Papa ekaroporyhtao oya xine.


text:
Morarame ypoetoryme nymyry awahtao xine eperytaketõ sã exĩko matose, orẽpyra jomipona exĩko matose. Mame jomipona awahtao xine ypoetoryme oenetupuhtorỹko imehnõ mana. “Kure Ritonõpo nase. Imehxo nase,” ãko mã toto jomipona oexirykõke.


text:
Jomipona awahtao xine opyno xine ase õsepynuporykõke. Moro saaro mã Papa. Tõmipona jexiryke ypyno mana.<pb/>


text:
Tope tõ pyno nymyry exikety tope tõ ewome mã orihnõko, orihpyra tope tõ ehtohme. Moro kure kuhse Papa a. Onymotyẽkara exino.


text:
Ynamotõme rokẽ pyra matose. Jepeme nymyry matose. Namoto tosẽ nyriry waro pyra mana. Yrome amarokõ jepeme matose. Papa nekarohpyry emero ekaroase oya xine.


text:
Onymenekahpyrykõ kara ase. Amarokõ matose ynymenekatyamo. Tymenekase matose ya eperytaketõ sã oehtohkõme, jũmanatome jomipona oehtohkõme. Morarame emero ekarõko mã Papa oya xine jomi poe ekaroporyhtao oya xine.


text:
Naeroro ynara ãko rokẽ ase oya xine, imehnõ pyno ehtoko, ãko ase oya xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Jenetupuhpyra awahtao xine ozehno xine pyra mã toto, topekõme oexirykõke. Yrome tymenekase ya oexirykõke jenetupuhpynõ epeme pyra toehse matose. Morara exiryke ozehno xine toh mana tysã xine pyra toehse oexirykõke.


text:
Jomiry poko wenikehpyra ehtoko, “Ymotye pyra matose ypoetoryme oexirykõke.” Yryhmaryhtao imehnomo a oryhmatorỹko roropa mã toto ysaaro. Mãpyra jomipona toto ahtao õmipona xine mã exĩko roropa toto.


text:
Oehpyra jahtao toto onyhxiropyra Ritonõpo exiry toto rypyry poko, iirypyrykõ poko toto onurupyra jexiryke roropa. Yrome tooehse jexiryke tutuarõtase toto tyyrypyrykõ poko. Morara exiryke toto hxirõko mã Papa.


text:
Mãpyra yjamitunuru onenepopitopyra jahtao toto onyhxiropyra Ritonõpo exiry iirypyrykõ poko. Mame yjamitunuru enepoase toto a repe tuhke. Yrome onenetupuhpyra toto. Naeroro toto hxirõko Ritonõpo mana. Yjamitunuru enease toto yrome yzehno ro toto. Papa zehno roropa toto.


text:
Morara toehse Ritonõpo nymeropohpyryae ro pake Moeze a. Ynara tykase ynororo, “Yzetũ tanỹse eya xine epokapỹme,” tykase ynororo.<pb/>


text:
—Ãkorehmanekõ mã oehnõko, Zuzenu. Zae Ritonõpo ehtoh poko ãmorepanekõme mã ynororo. Oehnõko mana Papa winoino. Mokyro enyohnõko ase Papa poe. Morarame ypoko otuarõtanohtorỹko mana.


text:
Tãtamorepatohkõ tae otũtanohpotorỹko ropa imehnõ mana. Morarame okynã pyra oetaparykohtao, “Ritonõpo akorehmãko sytatose. Aomi poe toto etapãko sytatose,” ãko toh mã repe oetaparykohtao.


text:
Yrome moro poko kuurutou oryhmara ro xine toto ahtao. Imeĩpo oryhmarykohtao tuarõtãko matose jomihpyry poko.<pb/>—Pake ourupyra xine exiase amaro xine ro jexiryke.


text:
Mame seromaroro jytoryke ropa ase otuarõtanohtorỹko ase. Jenehpohpono a ytõko ropa ase. “Aza ytõko ma?” kara matose ya.


text:
Yrome etatoko pahne. Kurehxo jytory. Ytopyra jahtao Ãkorehmanekõ oehpyra exiry. Yrome toytose jahtao enehpõko ase oya xine.


text:
Tooehse ahtao mã sero nonopõkõ rypyry zumakapõko mana. Ritonõpo rokẽ mã iirypyrymãkõ kurãkary waro. Moro poko toto amorepãko mana. Jenetupuhpynõ wãnopyry poko roropa toto tuarõmãko mana, enara.


text:
Jenetupuhpyra sero nonopõkõ mana. Morara exiryke toto rypyry zumakapõko mana, jenetupuhpyra toto exiryke.


text:
Papa a ytõko ase. Morara exiryke Ritonõpo zuzenu ãmorepatorỹko mana iirypyrymãkõ kurãkary poko Ritonõpo a.


text:
Pake joroko tamuru tapiakase Ritonõpo a ematohme apotoimo htaka. Morara exiryke Ritonõpo zuzenu otuarõmatorỹko mana pohnõ apiakary poko toto papyry poko roropa apotoimo htaka.<pb/>


text:
—Tuhke ourutohkõ nae ase repe. Yrome seromaroro pitiko rokẽ ãmorepatorỹko ase wenikehpyra oehtohkõme, oweniketyrykõino.


text:
Yrome Zae exikety zuzenu tooehse ahtao otuarõtanohtorỹko mana zae exiry poko emero. Ritonõpo zuzenu mã tamoreme oturupyra mana. Ritonõpo nekarohpyry rokẽ tyya ekarõko ropa oya xine mana. Ourutorỹko mã aporo morohne poko osemazuhme. Morarame inekarotopõpyryae ro exĩko mana.


text:
Imehxo jexiry enetupuhpõko mã oya xine. Jomiry etaryke tyya ekarõko ropa oya xine mana otuarõtatohkõme.


text:
Emero Papa zuaro exiry waro ase. Oxisã ynanase. Morara exiryke morara ykã oya xine, “Ritonõpo zuzenu ynekarohpyry ekarõko ropa mã oya xine,” ykano.<pb/>


text:
Ynara tykase ipoetory tõ oxime rokene,<pb/>—Otara exĩko na moromeĩpo? “Okynã pyra jenekehnõko matose. Moromeĩpo jenezomõko matose,” ãko nae? “Papa a jytoryke ropa,” ãko nae?


text:
Toto otururu waro Jezu kynexine. Morara exiryke ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ynekarory poko oturupõko matou? “Okynã pyra jenekehnõko matose aporo. Moromeĩpo okynã pyra roropa jenẽko ropa matose,” kary ya. Moro poko tokoh oturũko matou oxime rokene?


text:
Etatoko pahne, yhnamõko matose, yrome jenetupuhpynõ tãkye exĩko toh mana. Emynyhmãko matose aporo. Yrome imeĩpo tãkye exĩko ropa matose jenery ropahtao oya xine.


text:
Nohpo ke mana enurusasaka tahtao tãkye pyra mana aporo samũ karyke tyya. Yrome tonuruse poeto ahtao toetuarimatopõpyry poko axĩ wenikehnõko ropa mana. Tãkye rokẽ exĩko mana poeto eneryke tyya.


text:
Mokyro sã rokẽ matose. Emynyhmãko matose aporo. Yrome oenetorỹko ropa ase. Morarame tãkye exĩko ropa matose tõsenepose ropa oya xine jexiryke. Morara ahtao imehnõ mã omynyhmapopyra xine mana.<pb/>


text:
—Morarame Ritonõpo zuzenu tooehse ahtao, ya onekaropopyra matose. Etatoko pahne, topohme rokẽ ekaropõko matose Papa a. Morarame oya xine emero ekarõko mana jomi poe ekaroporyhtao oya xine.


text:
Ypoe onekaropopitopyra ro matose Papa a. Ekaropotoko eya, apoitohme oya xine, tãkye yronymyryme oehtohkõme.<pb/>


text:
—Osemazuhme tupimã ke kuamorepatose. Okynã pyra morohne ke ãmorepakehtorỹko ase. Tupimãkara ke ãmorepatorỹko ase Papa poko.


text:
Morara ahtao jomi poe ekaropõko matose Papa a. Morara exiryke, “Ekaropõko ase Papa a,” kara exĩko ase. Amarokõ rokẽ oturũko matose topohme Papa a,


text:
opyno xine Papa exiryke. Ypyno oexirykõke mã opyno xine roropa mã Papa, aepyhpyryme Papa poe tonetupuhse roropa oya xine jexiryke.


text:
Papa maro ehxĩpo tooehse ywy tarona. Seromaroro ytõko ropa ase taroino Papa a ropa, tykase Jezu typoetory tomo a.<pb/>


text:
Emero zuaro mase. Seromaroro oenetupuhnõko ynanase. Oturupono se pyra roropa mase, zae rokẽ tõturuse oexiryke. Morara exiryke Ritonõpo poe aepyhpyryme oenetupuhnõko ynanase, tykase toto eya.<pb/>


text:
Yrome okynã pyra matose epãko oesaka xine. Urumekãko matose oenaroxirykõke. Toiroro exĩko ase. Yrome toiroro nymyry pyra ase. Papa maro ase.


text:
Morara exiryke kuurutou moro poko, torẽtyke pyra oehtohkõme, ypoetoryme oexirykõke. Jenetupuhpynõ õsanumatorỹko repe. Orẽpyra ehtoko. Jenetupuhpynõ esẽ poremãkapõko ase.<pb/>


text:
Morarame tõturukehse tahtao, kakoxi Jezu tõsenuhmase. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Papa, seromaroro jorihtohpo toehse nase. Ime jexiry enepoko imehnomo a. Morarame kuakorehmako ime oexiry enepotohme imehnomo a.


text:
Ynara ahtao orihpyra exĩko toto, Ritonõpome nymyry oenetuputyryhtao toto a, onenehpohpyryme jenetuputyryhtao roropa eya xine.


text:
Papa, nono onyripyra ro awahtao ke amaro ehse ywy. Moro saaro kyriko ropa, amaro ime jehtopõpyry saaro.<pb/>


text:
—Seropõkõ jenetuputyhpõkõ tutuarõtanohpose ya opoko. Opoetoryme toh kynexine. Naeroro mokaro mekarone ya. Õmipona toh toehse.


text:
Naeroro tuaro toehse roropa toto onekarohpyry poko. Ya onekarohpyry enetupuhnõko toto onekarohpyryme exiryke.


text:
Onekarohpyry ya ekaroase eya xine. Totase toto a. Zae enetupuhnõko roropa toto. Amaroino joehtopõpyry waro toto. Onenyokyhpyryme jenetupuhnõko toto.<pb/>


text:
—Kure toh tyriko, ãko ase oya Papa. Emero jenetupuhpynõ poko kara ase. Jenetuputyhpõkõ poko rokẽ morara ãko ase, opoetoryme toehse toto exiryke.


text:
Ypoetory opoetoryme toh mana. Opoetory roropa ypoetoryme toh mana. Morara exiryke ime jexiry enẽko imehnõ mana, kypoetory tõ eneryke tyya xine.


text:
Seromaroro oya ytõko ase. Sero nono rumekãko ase. Yrome kypoetory tõ sero nono onurumekara toto. Papa kurano, ewomako toto ajamitunuru ke, ya onekarohpyry panõ ke. Opoenõ oximaro osepynotokõme tyriko, kysã toto ehtohme.


text:
Toto maro jahtao towomase toto ya ajamitunuru ke. Jamihme kyriase Papa, toto ewomaneme. Toto onyhtomapopyra exiasene. Mokyro a rokẽ tonetupuhkehse ywy toiro. Tymenekase ynororo apotoimo htaka omõketyme. Pake onekarotopõpyryae ro omõnõko mana apotoimo htaka.


text:
Seromaroro ytõko ase oya. Morara exiryke morara ãko ase taro ro jahtao, tãkye ypoe toto ehtohme yronymyryme.


text:
Onekarohpyry ekaroase eya xine. Morara exiryke mã toto zehno jenetupuhpynomo, tysã xine pyra toto exiryke, ysã toehse toto exiryke.


text:
Toto aropõko ase sero nono poro, zae imehnõ amorepatohme toto a, oya jenehpotopõpyry saaro nono pona.


text:
—Toto poko rokẽ pyra oturũko ase oya Papa. Imehnõ poko roropa, imeĩpo opoetoryme exiketõ poko oturũko ase. Kypoetory tõ omiry etaryhtao tyya xine jenetupuhnõko toh mana.


text:
Ynara ãko ase oya Papa, osepyno tyriko toto, osepyno kuehtoh samo, ypyno oexiry samo, opyno roropa jexiry samo, osepyno roropa toto ehtohme, onenehpohpyryme jenetupuhtohme imehnomo a roropa.


text:
Imehxo tyripose toto ya, ime jexiry tonepose oya exiryke eya xine osepyno toto ehtohme osepyno kuexiry samo.


text:
Toto maro ywy, ymaro omoro, oximaro yronymyryme toto ehtohme, onenyokyhpyryme jenetupuhtohme jenetupuhpynomo a, toto pyno oexiry enetupuhtohme roropa eya xine, ypyno oehtoh saaro.<pb/>


text:
—Papa, wenetupuhpoase eya xine. Naeroro toto arory se ase jesaka, imehxo jexiry enepotohme toto a. Ime jehtoh mekaroase ya ypyno oexiryke. Moinoro ypyno omoro, nono onyripitopyra ro kuahtao.


text:
Papa kurano, awaro pyra seropõkomo. Yrome awaro ase. Moxiã roropa awaro toehse. Jenehpotopõpyry waro toehse toh oya.


text:
Opoko tutuarõtanohpose toh ya. Toto tuarõtanohpõko ro ywy, ypyno oexiry waro toto ehtohme, asamo ypyno toto ehtohme roropa, jũme toto maro jehtohme, enara, tykase Jezu Tumy netaryme.<pb/>


text:
Morarame tõturukehse Jezu ahtao Tumy maro, toytose typoetory tõ maro. Keterõ iporiry mõpozakoxi toytose toto tupito pona.


text:
Morara exiryke morotona toytose Juta, tupito pona. Tymaro soutatu tõ tarose Ritonõpo maro oturutoh erase tõ maro. Ritonõpo maro oturuketõ tuisary naropotyã mokaro kynexine, parixeu tõ naropotyã roropa kynexine. Typyreke toytose toto. Tozure roropa toytose toto, koko exiryke.


text:
Morarame tuaro kynexine Jezu, towokary waro. Toorikyry waro roropa kynexine. Morara exiryke toto ẽpatakãmase toytose ynororo. Ynara tykase eya xine,<pb/>—Onoky zupĩko matou? tykase.<pb/>


text:
—Jezu Nazarepono, tykase toto.<pb/>—Ywy ha Jezu, tykase ynororo eya xine.<pb/>Juta mokaro maro kynexine, Jezu ewokane.


text:
Morarame, “Ywy ase,” kary etaryke tyya xine myaro ropa toeramase toto. Nono pona toepukase roropa toto.


text:
Tõturupose ropa Jezu eya xine,<pb/>—Onoky zupĩko keh matou? tykase ynororo.<pb/>—Jezu Nazarepono, tykase toto.<pb/>


text:
—Ywy ase Jezu, ykahxo puhko oya xine. Jupiryhtao oya xine, moxiã aropotoko ropa, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Pake Tumy maro tõtururuhtao ynara tykase Jezu, “Papa, onekarotyã ya poko ase tomeseke. Toto onyhtomapopyra exiasene,” tykase. (Morara exiryke ynara tykase ynororo Juta tomo a, “Jupiryhtao oya xine, moxiã aropotoko ropa,” tykase Jezu eya xine. Tõmihpyryae ro morara tykase Jezu eya xine.)<pb/>


text:
Ximão Peturu kynexine tytapemake. Moro tapema ke imepỹ akotyry se kynexine. Jezu ewomary se repe. Yrome Ritonõpo maro oturuketõ tuisary namoto rokẽ typanasahkase eya. Tapurose rokẽ eya. Mokyro ipanakahpyry esety kynexine Mauku.


text:
Ynara tykase Jezu,<pb/>—Atapemã tyriko ropa ẽ aka. Osepynoh wekaroh? Osepyno pyra reahse. Papa omipona ase jorikyry ponãmero, tykase Jezu Peturu a.<pb/>


text:
Tymyhse tarose eya xine Anasa ẽpataka. Anasa, Kaipa meretamuru kynexine. Kaipa Ritonõpo maro oturuketõ tuisary kynexine.


text:
Mokyro ynara kahpõ kynexine juteu tomo a pake Jezu orikyry poko, “Kurehxo toiro orikyry kuewokõme, orihpyra kuehtohkõme emero porehme,” kahpõ kynexine juteu tomo a.<pb/>


text:
Jezu tokahmase Ximão Peturu tomo a imepỹ Jezu poetory maro. Mokyro, Peturu marõ waro kynexine Ritonõpo maro oturuketõ tuisary. Morara exiryke tomõse ynororo Jezu maro jarakapyhpyry aka, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary esaka.


text:
Peturu omõpyra kynexine aporo. Jarakapyhpyry eutary myhto kynexine. Morarame mokyro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary zuaro ehtoh kỹtone mya roropa Peturu poko. Kynoturune aporo nohpo a, apuru eraximane a. Peturu tonehse tymaro moro taka rahkene.


text:
Ynara tykase nohpo Peturu a,<pb/>—Jezu poetoryme pyrah mah? tykase, tõturupose.<pb/>—Arypyra, tykase Peturu.<pb/>


text:
Morarame osũtoh tukase soutatu tomo a, kõxikene toexirykõke. Osũnõko toh kynexine apoto myhto. Morarame toto a toytose Peturu osũse roropa. Xikihme rokẽ kynexine ynororo.<pb/>


text:
Morarame Jezu a tõturupose Ritonõpo maro oturuketõ tuisary ipoetory poko, inamorepatopõpyry poko, enara.


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Jarao rokẽ uruase toto, atamorepatoh tao, Ritonõpo maro oturutoh tao amorepasene toto, juteu tõ oximõtoh tao, enara. Tonesẽme rokẽ amorepase toto.


text:
Morara exiryke oty katoh oturupõko mah ya. Jetahpõkomo a ekaropoko ynamorepatopõpyry poko. Jomihpyry waro mã toto, totase tyya xine exiryke, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame Jezu omiry etaryke tyya tõtãmase soutatu a.<pb/>—Ritonõpo maro oturuketõ tuisary onypoihtopyra exiko, tykase ynororo Jezu a.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Azahkuru jahtao, oty azahkuru kynahko? Azahkuru jehtoh ekaroko moxiamo a etatohme. Yrome zae rokẽ jomiry ahtao jẽtãmara exiko, tykase Jezu soutatu a.<pb/>


text:
Morarame Kaipa a Jezu aropone Anasa, tymyhse ro. (Kaipa roropa Ritonõpo maro oturuketõ tuisary kynexine.)<pb/>


text:
Peturu osũnõko ro kynexine. Ynara tykase imehnõ eya, tõturupose,<pb/>—Mokyro poetoryme pyra hma? tykase toto, tõturupose Peturu a.<pb/>—Ỹ, Ipoetoryme pyra ase, tykase, Peturu a tozuhse toto.<pb/>


text:
Ritonõpo maro oturuketõ tuisary namoto moroto kynexine. Peturu nypanakahpyry ekyry kynexine. Ynara tykase ynororo Peturu a,<pb/>—Omoro make tupito po? tykase.<pb/>


text:
Morarame Jezu tarose ropa toto a Kaipa tapyĩ tae kowenu tapyĩ taka. Emehsasaka kynexine. Kowenu tapyĩ taka omõpyra juteu tomo tyyrypyhpyke toexirykõino, Paxikoa pona tõtuhtohkõme.


text:
Morara exiryke tutũtase Pirato, tapyi tae, toto ẽpatakãmase. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Oty pokoino mose hxirõko matou? tykase.<pb/>


text:
Ynara tykase juteu tuisary tõ eya,<pb/>—Ajoajohpe pyra mosero ahtao, oya onenehpyra ynanexiry, tykase toto.<pb/>


text:
Ynara tykase Pirato,<pb/>—Amarokõ ikuhtoko atamurukõ nymerohpyry poe, tykase eya xine.<pb/>Yrome ynara tykase toto eya,<pb/>—Omoro ro ikuhko kowenu omi poe aorihmapotohme. Kowenu omi poe ahno anaorihmaposaromepyra ynanase, tykase toto eya.


text:
Morara tykase toto Jezu omihpyryae ro wewe pokona exixihmary poko. “Kapu ae Ayhtohpyry anỹnõko mã toto wewe pokona,” katopõpyryae ro eya. Morara tykase juteu tomo, aomihpyryae ro.<pb/>


text:
Tapyi taka toytose ropa Pirato. Ynara tykase ynororo Jezu a,<pb/>—Juteu tõ tuisaryme mahno? kynako kynoturupone Jezu a.<pb/>


text:
—Arypyra, ekaropõko rokẽ ase, juteume pyra jexiryke. Oekyry tõ kuh oekarõ ya hko. Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõ roropa oekarõ toh ya. Otyh mypokõnopyahse? tykase ynororo eya, tõturupose.<pb/>


text:
—Ywy, sero po tuisame pyra ase. Sero po tuisame jahtao ypoetory tõ jewomary, japoipopyra toh exiry juteu tomo a. Tuisame pyra ase taro, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Pirato,<pb/>—Tuisame nymyry mah? tykase.<pb/>Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Zae morara mykano, tuisame jexiry poko. Moromero tooehse ywy sero nono pona, zae rokẽ imehnõ zurutohme. Zae exiketõ jomiry etãko, emero porehme.<pb/>


text:
—Oty moro zae exiry? tykase Pirato eya.<pb/>Morarame mya roropa tutũtase ropa Pirato. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Kure rokẽ nase ynororo, orihpỹme.


text:
Yrome toipe matose Paxikoa riryhtao oya xine imenekãko toiro orihpỹme ehtohme. Itũtanohpõko ropa matose ya orihpyra aehtohme. Mosero se pyra hmatou otuisarykõme, kynako eya xine repe.<pb/>


text:
Yrome ise pyra toh kynexine ipunaka.<pb/>—Arypyra, ise pyra ynanase. Parapa se rokẽ ynanase, tykase toto Pirato a.<pb/>Mokyro Parapa kynexine karimotakehpyny.<pb/>


text:
Mame omoxino risẽ tyrise zuhpokoxi parimã sã tyrihpyry soutatu tomo a, “Tuisame mase,” katohme tyya xine. Eunohtohme rokẽ tyrise eya xine. Mame upo ke kurã ke tupohtose eya xine roropa.


text:
Morarame eya tooehse toto, imehnõ soutatu tõ tooehse.<pb/>—Tuisa konõto, juteu tõ tuisary, tykase toto Jezu a, ipoihtõko rokẽ toh kynexine. Morarame tõtãtãmase eya xine tomarykõ ke.<pb/>


text:
Morarame Pirato tutũtase ropa tapyi tae. Ynara tykase ynororo imoihmãkomo a,<pb/>—Mokyro enehse ropa ytõko ase onenerykõme. Aorihmapory se pyra ase. Oty pokoinohxo aorihmapõko ha, tykase Pirato eya xine.<pb/>


text:
Naeroro tutũtase Jezu tuhpõke, omoxino risẽ ke. Tupoke kurã ke roropa kynexine.<pb/>—Mosero ynoro. Enetoko ke, tykase Pirato eya xine.<pb/>


text:
Morarame Jezu eneryke tyya xine ynara tykase toto opore,<pb/>—Wewe pokona exixihmapoko aorihtohme. Wewe pokona exixihmapoko aorihtohme, tykase toto. Jamihme tõmitase toto.<pb/>Ynara tykase Pirato eya xine,<pb/>—Amarokõ arotatoko. Exixihmatatoko. Ywy aorikyry se pyra ase repe. Morara exiryke arotoko, tykase eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase juteu tomo,<pb/>—Yna tamuru omihpyry poe aorikyry se ynanase. Ritonõpo mũkurume tõsekarose exiryke aorihmapory se ynanase.<pb/>


text:
Kynomõne ropa tapyi taka Jezu a oturupose.<pb/>—Oze hmahno? kynako kynoturuzomopone ropa eya.<pb/>Yrome onezuhpyra kynexine Jezu.


text:
Ynara tykase Pirato eya tozuhzomopyra exiryke,<pb/>—Oty katoh jezuhzomopyra mah? Tuisame ase. Otũtanohpory se ropa jahtao otũtanohpõko ase. Yrome oexixihmapory se jahtao oexixihmapõko ase, tykase ynororo.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu Pirato a,<pb/>—Tuisame oehtoh onekaropyra Ritonõpo ahtao, tuisame pyra mexiry. Yrome tuisame oehtoh tokarose Ritonõpo a exiryke sã rokẽ tuisame mase toehse. Mokyro rokẽ hxirõkohxo mã Ritonõpo jekarohpõ oya. Ohxiropyrahko mana, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya Jezu tũtanohpory se ropa toehse ynororo ipunaka. Yrome juteu tõ sekere tykase opore,<pb/>—Mokyro tũtanohpory ropahtao oya Ĩperato epeme pyra mase exĩko. “Tuisame ase,” kahpõ mã Ĩperato epeme pyra mana, tykase toto Jezu poko.<pb/>


text:
Morara kary etaryke Jezu tarose ropa eya jarãnaka ropa. Morarame typorohse Pirato, terekatu porohtoh pona. Moro esety Topu risẽ zara (juteu tõ omiryae moro esety Kapata).


text:
Mame tõmehse. Moroae ro kokonie pukuro Paxikoa rĩko toh kynexine. Ynara tykase Pirato juteu tomo a,<pb/>—Mose otuisarykomo, tykase eya xine.<pb/>


text:
Mame ynara tykase toto eya,<pb/>—Etapapoko ty! Etapapoko ty! Wewe pokona exixihmapoko, tykase rokẽ toh Pirato a.<pb/>—Otuisarykõ exixihmapory se hmatou, wewe pokohna? tykase eya xine Pirato.<pb/>Mame ynara tykase toto eya,<pb/>—Toiro tutuisake ynanase. Ĩperato rokẽ mã yna tuisaryme, tykase Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo Pirato a.<pb/>


text:
Morarame soutatu tomo a Jezu tokarose rahkene, wewe pokona exixihmatohme eya xine.<pb/>Mame Jezu tarose soutatu tomo a rahkene.


text:
Toxixihmatoh tarose roropa eya. Toytose toto ypy pona. Ypy esety Upuhpõpo. (Epereu omiryae moro esety Koukota kynexine.)


text:
Moroto wewe pokona Jezu toxixihmase eya xine. Imehnõ roropa toxixihmase wewe pokona eya xine Jezu maro. Toiro Jezu apotunuru wino toiro ipoozery wino, enara.


text:
Morarame wewe tymerose Pirato a rahkene. Jezu apõ pokona tynymerohpyry tyrise eya emero tonesẽme. “Jezu Nazarepono juteu tõ tuisary,” me tymerose eya.


text:
Moro tonese juteu tomo a tuhke, atameke pyra pata exiryke exixihmatopõpyry a. Oseruao omi kynexine tymerose eya, epereu omiryae, ratina omiryae, kyreku omiryae. Enara kynexine tymerose eya.


text:
Ynara tykase Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo, juteu tõ tuisary tomo,<pb/>—Oty katoh juteu tõ tuisaryme tymerose oya? Ynara rokẽ imeroko, “Ywy ase juteu tõ tuisary, kahpõ mosero,” katoh rokẽ imeroko morotona, tykase toto eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Pirato eya xine,<pb/>—Ynymerohpyry onytyorõmara ase. Ah morara rokẽ nexino, tykase eya xine ynororo.<pb/>


text:
Morarame Jezu toxixihmase ahtao wewe pokona soutatu tomo a, zuponỹpyry tapiakase eya xine tupõkõme. Asakoropane soutatu tõ kynexine. Mame upo mosã tapoise roropa eya xine ixixĩpyny, tytororo exikety.


text:
Ynara tykase toto,<pb/>—Onyxihxihkara sehtone. Topu pisarara rokẽ sematone upo mosã apoitohme kyya xine, tykase toto. Morara kynako toto pake Ritonõpo nekarotopõpyryae ro,<br/><t>“Juponỹpyry apiakãko toh mana, tupõkõme.</t><t>Topu pisarara emãko toh mana juponỹpyry mosã apoitohme tyya xine,”<CL>katopõpyryae ro urutõkomo a. Morara tyrise soutatu tomo a rahkene.<pb/>


text:
Moroto kynexine Jezu eny. Exixihmatoh myhto kynexine ynororo typaxiry maro. (Imehnõ nohpo tõ maro kynexine, Maria maro. Kyropa pyty Maria kynexine.) Maria Matarena roropa, enara toh kynexine moroto.


text:
Morarame tyse enene Jezu. Tonuru zamaro exikety enene roropa. Ynara tykase ynororo tyse a,<pb/>—Aja omũkurume mose tyriko, tykase tyse a ynororo.<pb/>


text:
Morarame typoetory a ynara tykase roropa ynororo,<pb/>—Mose asame tyriko, tykase eya. Morara exiryke Jezu enỹpyry tarose tyya tytapyĩ taka tymarõme aehtohme.<pb/>


text:
Morarame toerohtopõpyry otyhkary waro toehse Jezu. Morara exiryke Ritonõpo omihpyryae ro,<pb/>—Tuna se hano, tykase ynororo.<pb/>


text:
Moroto kynexine kasana taõke ikataĩ exikety ke. Morarame mauru panõ tyrise wewe pokona, moro eukuru anỹtohme, Jezu ohpatohme.


text:
Ẽxĩpo,<pb/>—Epo. Notyhkano, kynako eya xine toerohtopõpyry poko.<pb/>Morarame morara kaxĩpo sã rokẽ toetywykase zupuhpyry. Kynorihne rahkene.<pb/>


text:
Morarame juteu tõ tõturuse Pirato maro. Ynara tykase toto,<pb/>—Wewe pokona exixihmatyã etapazomopoko. Jaximorykõ zehpyry etapapoko axĩ toto orihtohme, toto outohme ropa wewe poe. Morara se ynanase sextafeirame exiryke. Ahno ekepyry nomory se pyra ynanase wewe poko oserematohme exiryke. Paxikoame exiryke roropa, tykase toto.


text:
Morarame soutatu tõ toytose wewe pokona exixihmatyã etapazomose jaximorykõ pokona, axĩ toto orihtohme. Osemazuhme Jezu maro exixihmatyã jaximorykõ pokona totapazomose eya xine.


text:
Morarame Jezu tonese tyya xine ahtao aorikyry tonese eya xine. Morara exiryke jaxiry pokona onetapara toh tokurehse toorihse exiryke.


text:
Moro tonese ya. Morara exiryke moro poko ourutorỹko ase. Zae aehtoh waro yna exiryke, zae jexiry waro roropa ase. Morara exiryke zae rokẽ ynymerohpyry mã moro poko, enetupuhtohme oya xine.


text:
Morara kynexine, pake Ritonõpo nymeropohpyryae ro, “Jehpyry onuhmopyra mã toto,” katopõpyryae ro, urutõkomo a, onuhkohpyra toh kynexine.


text:
Moro roropa pake Ritonõpo nymeropohpyryae ro, “Tunuwohpyrykõ enẽko rokẽ mã toto,” katopõpyryae ro urutõkomo a tunuwohpyrykõ tonese rokẽ eya xine.<pb/>


text:
Morarame Joze moroto kynexine, Arimateapono. Toytose ynororo Pirato a. Ynara tykase,<pb/>—Jezu ekepyry se ase zonẽtohme, tykase ynororo Pirato a. (Joze Jezu poetoryme kynexine. Yrome juteu tõ tuisary zuno toexiryke tokare pyra rokẽ Jezu poetoryme ynororo kynexine.) Morarame,<pb/>—Aroko, tykase Pirato exiryke Jezu ekepyry arone rahkene zonẽtohme.


text:
Mame Joze maro Nikotemu kynexine. Jezu ekepyry arotozome kynexine. Nikotemu mokyro, pake orihpyra ro Jezu ahtao koko aytohpyry Jezu enese. Mokyro a tauku panõ tarose, 33 kirume. Ixtaratu esety mira, aroe, enara kynexine, inarotyamo.


text:
Jezu ekepyry zõtone toto kamisa kurã ke. Ixtaratu ke typomase. Typutoputohmase roropa toto a ixtaratu panõ ke jõtoryhtao. Toipe juteu tomo morara ehse tokepyrykõ zõtõko, ipomãko zonẽtohme.


text:
Mame moe pyra tupito kynexine Jezu exixihmatopõpyry a. Moroto kynexine zonẽtopo, topu tyrisenano, moro tupito po. Imepỹ ekepyry zonẽpitopyra kynexine moro aka.


text:
Morarame yrokokoro juteu tõ oserematohme exiryke, moe pyra otonẽtoh exiryke roropa, moro aka rokẽ tonẽse eya xine tãtaryporykõke.<pb/>


text:
Morarame pakeimo toytose Maria Matarena, xinuxinukutume ro ahtao, nomĩkoae, okepy esaka. Morarame okepy apuru tysyryhmase tonese nohpo a topu risemy.


text:
Morarame moro eneryke tyya toeramase ropa ynororo. Tururume toytose ropa ynororo Ximão Peturu tõ zuruse. Peturu maro Jezu zamaro exikety kynexine. Ynara tykase nohpo eya xine,<pb/>—Esae Jezu ekepyry tarose kynako imehnomo a. Aza tarose kynako otarãme? tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Asakoro toytose toto tururume. Yrome Peturu tymotyẽkase imarono a. Imarõ toeporehkase osemazuhme okepy esahpyry pona.


text:
Moroto tupueh tykase tahtao kamisa tonese eya, okepy zõtỹpyry, eutahpyry ao. Yrome omõpyra ynororo kynexine.


text:
Morarame ĩkapo Peturu tooehse. Tomõse ynororo okepy esahpyry aka. Eya tonese okepy zõtỹpyry moro ao.


text:
Morarame osemazuhme aepyhpyry tomõse roropa. Moro eneryke tyya Jezu ẽsemãtopõpyry tonetupuhse eya.<pb/>—To! Tõsemãse ropa nae, tykase tyya rokene.


text:
Morarame Maria xitãko kynexine okepy eutahpyry myhto. Morarame tupueh tykase tyxitaryhtao ro. Eutary aka tõsenuhmase.


text:
Morarame Ritonõpo nenyohtyã tonese eutary ao, asakoro, upo karimutumã ao toto. Moro tao typorohse toh kynexine, Jezu ekepyry esahpyry pona. Toiro zupuhpyry esahpyry wino, toiro ipupuru esahpyry wino roropa.<pb/>


text:
—Xihxi, oty katoh xitãko mah? tykase toto, tõturupose.<pb/>Ynara tykase Maria,<pb/>—Utuisary tarose imehnomo a. Otarãme aza tarose toto a? Zuaro pyra ase, tykase nohpo eya xine.<pb/>


text:
Morara kaxĩpo toeramase ropa ynororo. Jezu tonese tỹkae xikihme. Yrome imepỹme tokarose nohpo a.<pb/>


text:
—Oty katoh xitãko mahno? Onoky zupĩko mahno? tykase Jezu nohpo a.<pb/>Tupito eraseme tokarose nohpo a. Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Mokyro tarose oya ahtao kuuruko, zuaro jehtohme, ekepyry enehse ropa jytotohme, tykase nohpo eya.<pb/>


text:
—Maria, tykase Jezu eya.<pb/>Tõsenuhmase ynororo. Ynara tykase epereu omiryae,<pb/>—Raponi, tykase nohpo, (Amorepatono, kary.)<pb/>


text:
—Apoipoito pyra exiko. Onuhpyra ro ase Papa a. Morara exiryke ytoko. Jakorõ tõ zuruta ypoko. “Jezu eneno,” kaxita toto a. “Ytõko mã rahkene Tumy a, Kumykomo a, Ritonõpo a, Kyrihpõkomo a,” kaxita, tykase Jezu nohpo a.<pb/>


text:
Morarame Jezu poetory tomo a toytose.<pb/>—Jezu eneno, tykase nohpo toto a.<pb/>Morarame Jezu omihpyry tokarose nohpo a, kaxiko katopõpyry tokarose ropa eya xine.<pb/>


text:
Morarame tykohmãse ahtao nomĩkoae ro tõximõse Jezu poetory tomo tapyi tao. Tapyi eutary tapuruse toto a, juteu tuisary tõ zuno toexirykõke.<pb/>Morarame Jezu tooehse toto rãnaka. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Torẽtyke pyra ehtoko, tykase eya xine.


text:
Morara kaxĩpo tomary tonepose eya xine. Tuotopõpyry roropa tonepose eya xine warata eutahpyry tukumikyhny po tonepose eya xine. Tãtãkyemase toto Jezu eneryke tyya xine.


text:
Morarame ynara tykase ropa Jezu eya xine,<pb/>—Torẽtyke pyra ehtoko. Morara exiryke jenyohtopõpyry saaro Papa a oenyohtorỹko ase, tykase Jezu eya xine.


text:
Morara kaxĩpo pũ tykase ynororo toto pona. Ynara tykase eya xine,<pb/>—Ritonõpo zuzenu ekarõko ase oya xine. Aomipona ehtoko.


text:
Imehnõ rypyry tykorokapose oya xine ahtao, toto rypyry korokãko Ritonõpo mana. Yrome iirypyrykõ onykorokapopyra awahtao xine Ritonõpo a, iirypyryme ro toh mana, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Toiro Jezu poetory moroto pyra kynexine. Tome pyra kynexine. Kamaramanõpo wãtasẽ pyra kynexine, toto rãnaka Jezu tooehse ahtao.


text:
Morarame Tome tonese ropa tyya xine ahtao,<pb/>—Jezu ynaneneno, tykase toh eya repe.<pb/>Yrome ynara tykase ynororo,<pb/>—Perẽku eutahpyry enery se ase emary poko. Jemary onẽmara jahtao perẽku eutahpyry aka, warata eutahpyry aka roropa, “Ajohpe,” ãko ase. Onenetupuhpyra ase. Mãpyra jemary tõmase ya ahtao, “Ajohpe pyra ro,” ãko ase, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Toiro semana taropose ahtao tõximõse ropa Jezu poetory tomo, tapyi tao. Tome roropa toto maro kynexine rahkene. Tapyi tysorotohtose repe. Yrome Jezu tooehse toto rãnaka. Ynara tykase eya xine,<pb/>—Torẽtyke pyra ehtoko, tykase ropa eya xine Jezu.


text:
Morarame Tome a ynara tykase ynororo,<pb/>—Jemary eneko. Oemary tyriko sẽ aka, perẽku eutahpyry aka. Oemary tyriko ukumikyhny aka roropa warata eutahpyry aka. “Ajohpe”, kara exiko jẽsemãtopõpyry ropa poko. Wenetupuhko, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Wenetupuhnohxo rahke? Osenepõ puh oya rohke. Imeĩpo tãkye kuhse imehnõ exĩko mana jenepyra ro ahtao jenetuputyryke tyya xine, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Ynara rokẽ tymerose sero poko ya nase, Jezu enetupuhtohme oya xine Ritonõpo nymenekahpyryme kukurãkanekõme. Morarame Ritonõpo mũkurume enetuputyryhtao orihpyra exĩko matose jũme, katoh rokẽ tymerose ya.<pb/>


text:
Moromeĩpo tõsenepose ropa Jezu typoetory tomo a ikuhpo ehpio, Tiperiati ehpio. Ynara kynexine toto moroto,


text:
Ximão Peturu tõ oximõme kynexine Tome maro, Natanaeu maro, Zepeteu mũkuru tõ maro, imehnõ asakoro Jezu poetory tõ maro. (Natanaeu Kanaapõ kynexine. Karirea rãnaõpõ kynexine. Tome kamaramanõpo wãtasẽ kynexine). Enara toh kynexine moroto.


text:
Morarame ynara tykase Peturu eya xine,<pb/>—Urakanase ytõko ase, kana anỹse, tykase toto a.<pb/>—Amaro ytõko ynanase, tykase toto eya.<pb/>Morarame toytose toto. Kanawaka tõtyrise toto. Moromeĩpo toytose toh rahkene. Kana anỹse tõmehse toto. Yrome ananỹpyra tokurehse toto.


text:
Mame xixi poreh karyhtao Jezu tonese toto a tuna ehpio. Yrome zuaro pyra toh kynexine, ahnome rokẽ tokarose eya xine.


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Aimo tomo, onoky manỹtou? tykase toto a.<pb/>—Arypyra, kana ananỹpyra ynanekurehno. Toiparo rokẽ ynanẽmehno, tykase toto eya.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya xine,<pb/>—Tarãpa ematoko ropa moino akoxi ãpotunurukõ wino akoxi, kana anỹtohme oya xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>Morara exiryke tarãpa tomase ropa eya xine tapotunurukõ wino akoxi. Morarame anymyry se ropa toehse toh repe. “Somoky,” ykaxi, tykase toh repe. Tẽ omoxĩ toehse kana ke. Itamurume kana exiryke, omoxĩ toehse.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu zamaro exikety Peturu a,<pb/>—Kutuisarykõ mokyro, tykase. Morara kary etaryke tyya tupõ tamuruse ropa Ximão Peturu a, osemazuhme touse tyya exiryke toerohtohme. Morarame kuhparo tykase Peturu nakuaka, Jezu maro toytotohme.


text:
Mokaro imehnõ Jezu poetory tõ kanawae rokẽ ehpikoxi ropa toytose toto. Kuremỹme tarose tarãpa eya xine. Tuna ehpiry moe pyra kynexine, otarãme sẽ meturume rokene.


text:
Morarame toeporehkase toto ahtao apoto tonese eya xine kana purutopo. Kana tonese epo epurũko wyi maro.<pb/>


text:
Kanawaka toytose Ximão Peturu kana enehse. Kana moity tarose eya tarãpa ao, soororome, Jezu a ekarotohme. Moroto kana tuhke, 153me tuhke exiry. Yrome tarãpa ekororohpyra.<pb/>


text:
—Otuhtokose, tykase Jezu eya xine.<pb/>“Onokyh mahno?” kary se toh kynexine Jezu a repe. Ihxipỹke toexirykõke kara tokurehse toto, zuaro toexirykõke roropa.


text:
Morarame tõtuhkehxĩpo xine ynara tykase Jezu Ximão Peturu a, (João mũkuru Peturu kynexine).<pb/>—Ximão, moxiã motye ypyno mahno? tykase Jezu.<pb/>—Ỹ, opyno jexiry waro mase, tykase Peturu Jezu a.<pb/>—Ypyno awahtao ypoetory tõ pyno exiko. Kaneru esẽ toky tõ poenõ pyno ehtoh sã poetohti pyno exiko, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame tõturupose ropa Jezu,<pb/>—Ximão, ypyno mahno? tykase ropa eya.<pb/>—Ỹ, opyno jexiry waro mase, tykase ropa Peturu.<pb/>—Morara awahtao ypoetory tõ pyno exiko, kaneru esẽ toky tõ pyno ehtoh sã toto pyno exiko, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame Jezu tõturupose ropa oseruao,<pb/>—Ximão ypyno mahno? tykase ropa Jezu eya.<pb/>Morarame toemynyhmase Peturu, “Ypyno mahno?” katopõpyry oseruao Jezu a exiryke. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Jesẽ mase Jezu. Zuaro mase emero porehme. Opyno jexiry waro mase, tykase Peturu eya.<pb/>—Morara ahtao ypoetory tõ pyno exiko. Kaneru esẽ toky tõ pyno ehtoh sã ypoetory tõ pyno exiko, tykase ynororo Peturu a.


text:
Mame ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Poetome awahtao ãmoreme omety eary mykyry waro mexine, openetatoh pona oytotohme. Yrome tãhpome toehse awahtao oemary myhnõko imehnõ mana aarotohme oytory se pyra oehtoh pona, tykase Jezu eya.


text:
Moro poko Peturu turuse Jezu a aorikyry poko, kure Ritonõpo ehtoh enepory poko roropa imehnomo a. Mame ynara tykase ropa Jezu eya,<pb/>—Ymaro eropa. Jomiry ekarokose imehnomo a, tykase eya.<pb/>


text:
Morarame tỹkakoxi tõsenuhmase Peturu. Jezu enuru zamaro exikety tonese eya. Jezu orihpyra ro ahtao eponaro aexihpyry kynexine Jezu a otuhtoh po. Ynara kahpõ kynexine Jezu a, “Onoky mokyro owokatõme,” kahpõ kynexine, Jezu orihpyra ro ahtao.


text:
Mokyro eneryke tyya ynara tykase Peturu Jezu a,<pb/>—Mose ke? Otara mosero exĩko nae? tykase ynororo tõturupose.<pb/>


text:
Ynara tykase Jezu eya,<pb/>—Aorikyry se pyra jahtao joepyry ropa momohnõko mana. Oty katoh oturupõko ma ipohko? Eropa hkoty, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morara exiryke moro poko tõturuse toto, Jezu poetory tomo,<pb/>—Otarãme orihpyra mokyro mana Jezu oepyry ropa ponãmero, tykase toh repe ipoko. Yrome, “Orihpyra mokyro mana,” kara Jezu toehse. Ynara tykase rokene, “Aorikyry se pyra jahtao joepyry ropa momohnõko mana,” tykase rokẽ ynororo.<pb/>


text:
Ywy ase Jezu poetory. Morara exiryke moro poko ymerono onenerykõme. Ynymerohpyry waro matose, zae jexiry waro roropa matose.<pb/>


text:
Tuhke rokẽ Jezu nyrityamo. Tymerose emero ahtao pape pokona, tuhke pape exiry. Otarãme sero nono motye exiry emero aerohtopõpyry tymerose ahtao. Sero nono aerohtopõpyry merosẽ pune pyra exiry, emero Jezu nyrityã tymerose ahtao. Enara.<pb/>


text:
Ynymerohpyry moro oneneryme jepe Teopiro. Ywy ase Ruka. Apitoryme Jezu poko pape ymeroase oneneryme. Inyrihpyry poko ymeroase, kurãkõkara kurãkatopõpyry poko eya, imehnõ amorepatopõpyry poko eya roropa,


text:
aunuhtopõpyry pona rokene kakoxi, kapu aka, enara. Morohne poko ymeroase apitoryme. Mame onuhpyra ro tahtao tõmiry ekaroase typoetory tomo a, tynymenekatyamo a. Takorehmase roropa ynororo Ritonõpo zuzenu a typoetory rohmanohpory poko.


text:
Orihxĩpo tõsenepose ropa tuhke typoetory tomo a, orihpynỹpo samo. Tuhke tutuarõmatopõpyry tokarose roropa eya xine. 40me ẽmepyry taropose eya tõsenepory poko eya xine, Kuesẽkõme Ritonõpo ekarory poko roropa eya xine.


text:
Morarame tõximõse tahtao typoetory tõ maro, toto anaropopyra Jezu kynexine aporo. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ytoytopyra ehtoko aporo. Taro Jerusarẽ po Papa nekarory eraximatoko. Zuzenu oepyry eraximatoko. Moro poko kuuruatose,


text:
“João oẽpurihkatone tuna kuaka. Yrome tuhke pyra tynyhse awahtao xine, Tuzenu ekarõko mã Papa oya xine,” ase oya xine, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Pake ahtao Romapõkõ tuisary juteu tõ esẽme kynexine. Mokyro se pyra juteu tõ kynexine, Romapõkõ tuisary se pyra tutuisarykõme. Morara exiryke tõximõse tahtao xine Jezu a tõturupose. Ynara tykase toto eya,<pb/>—Otãto ahtao tuisa konõtome exĩko mahno yna tuisary myakãme? Seromaroro? tykase toto eya.<pb/>


text:
Jezu a tozuhse toto,<pb/>—Tamoreme rokẽ tuisame jyrĩko Papa mana, ise tahtao. Naeroro zuaro pyra matose onekaropyra oya xine exiryke.


text:
Yrome tyjamitunuru ekarõko mã Papa oya xine, Tuzenu ekarõko. Morarame ypoko imehnõ tuarõtanohnõko matose Jerusarẽ po te, Jutea po te, Samaria po te, emero pata to punero, tykase Jezu eya xine.<pb/>


text:
Morarame tõnuhse Jezu kapu aka typoetory tõ maro ehxĩpo. Morarame akuru htaka toehse ahtao tonekehse ipoetory tomo a.


text:
Morarame Jezu poetory tõ osenuhmaryhtao ro kakoxi asakoro orutua kõ toeporehkase toto rãnaka, tupoke karimutumã ke.<pb/>


text:
—Karireapõkomo, oty katohme kakoxi osenuhmãko ro matou, kapu enẽko? Mokyro Jezu taroino arohpyry, tysaaro oehnõko ropa mana, kapu aka tõnuhtopõpyry saaro, tykase toh aeporehkatyamo.<pb/>


text:
Morarame toytose ropa toto, Jezu poetory tomo, ypy poe, Oriwera poe, Jerusarẽ pona. Oriwera poe moe pyra moro toto esary kynexine Jerusarẽ.


text:
Morarame tapyi taka toytose ropa toto, Peturu tapyĩ taka. Tõnuhse toto zara taka. Moroto Peturu tytapyikemy. Peturu, Tiaku, João, Ãtare, Firipe, Tome, Patoromeu, Mateu, Tiaku Aupeu mũkuru te, Ximão juteu tõ esary pynoto te, Juta Tiaku mũkuru, enara toh tõnuhse zara taka.


text:
Mokaro tehme kynexine Ritonõpo omiry poko rokene. Ritonõpo maro oturũko roropa kynexine nohpo tõ maro, Jezu ẽ maro, Jezu akorõ tõ maro, enara.<pb/>


text:
Morarame Jezu poetory rãnao Peturu towõse tõturutohme. Mokaro oximõme 120mãkõ kynexine. Ynara tykase ynororo,<pb/>


text:
—Orutua komo, wekyry tomo, etatoko ke jotururu. Pake Ritonõpo a tymeropose Juta poko, Jezu ewokahpõ poko. Ritonõpo zuzenu omi poe Tawi a tymerose, zuaro Ritonõpo exiryke. Morara exiryke morara toehse Juta.


text:
(Yrome tineru tapoise eya tyyrypyry emetakãme, Jezu ewokatamitume. Moro tineru ke tupito topekahse eya. Morarame toepukase ynororo tõsesenãxĩpo. Zuakuru toehmose. Zuahxirirĩ tutũtase. Toorihse rahkene.


text:
Moro poko zuaro toh toehse Jerusarẽpõkomo. Morara exiryke tupito tosehpase Munuhpãme. “Akeutama,” ãko aomirykomo.)<pb/>


text:
—Ynara tymerose pake Ritonõpo papẽ pokona, Saumo pokona,<br/><t>“Ah esahpyry patãpome nexino,</t><t>imepỹ osesaripyra ehtohme morotona,”<CL>tykase.<pb/>—Ynara tymerose roropa,<br/><t>“Apo imepỹ aorikyhpyry myakãme nerohno,”<CL>me tymerose.<pb/>


text:
Jezu poko imehnõ amorepatohme kymaro xine. Jezu maro ytoytokety se sytatose ẽpurihkatopõpyry poe João a, kapu aka aunukuru ponãmero.<pb/>


text:
Morarame asakoro tymenekase aporo eya xine, Joze Juxitu, (Pasapame roropa tosehke ynororo), Matia maro.


text:
Morarame tõturuse toto Ritonõpo a,<pb/>—Papa, emero ahno kurohtao enẽko mase. Onoky mymenekano? Yna zuruko onymenekahpyry poko,


text:
Morarame emenekatoh tapoise toto a, Ritonõpo nymenekahpyry waro toehtohkõme. Morarame Matia a tapoise tymenekatopo, toerohtohme 11mãkõ maro, 12me toto ehtohme ropa.<pb/>


text:
Morarame oximõme toto ahtao ro juteu tõ otuhtoh konõto toehse, Pẽtekoxite toehse. Moroto tapyi tao Jezu poetory to kynexine.


text:
Morarame tyryrykane konõto panõ totase toto a topozakoxi xine. Tyhtose tapyi taka tyryrykane panono.


text:
Morarame morotõkõ aka Ritonõpo zuzenu tomõse. Tyotyorõkõ omiryae tõturupitose toto Ritonõpo zuzenu poe.<pb/>


text:
Moroto Jerusarẽ po juteu tõ kynexine, Ritonõpo omipona exiketõ tuhke. Juteu tõ otuhtoh konõto pokoino, tuhke tosae xine toh tooehse, imeimehnõ maro tuhke toh tooehse morotona.


text:
Taro ynanase, Paratiapõkomo, Metiapõkomo, Erãopõkomo, Mesopotamiapõkomo, Juteapõkomo, Kapatoxiapõkomo, Põtupõkomo, Aziapõkomo,


text:
Arapiapõkomo, enara. Toitoine Kereta poe aehtyã ynanase. Imehnõ Arapia poe aehtyã roropa ynanase. Toitoine juteu tõ ynanase. Toitoine juteu poenopuhpõkõ ynanase. Moxiaro etãko ynanase yna omiryae toto exiryke. Morararo nase moxiamo tõmirykõme exiryke etãko toto Ritonõpo kypyno xine exiry poko, tykase toto.


text:
Yrome imehnomo a tounohse toto,<pb/>—Moxiã aetỹtyã rokene, tykase toto. Toetỹse tokarose toto a.<pb/>


text:
Morarame Peturu tooehse 11mãkõ maro. Opore tõturuse imoihmãkomo a,<pb/>—Etatoko pahne Juteapõkomo, Jerusarẽpõkõ roropa.


text:
Oty katohme, “Toetỹse,” ãko matou yna poko? Etỹtoh zano pyra nase. Xixi onuhpyra ro nase. Etỹpyra ynanase.


text:
<t>“Nono atakurohkary moe pyra ahtao ynara tyrĩko ase, ãko Ritonõpo.</t><t>Juzenu ekarõko ase oya xine.<br/><t>Morarame omũkuru tõ oẽxiry tõ roropa jomiry ekarõko mana.</t><t>Nuasemãkomo a osenepõko ase.<br/>Tãhpomãkomo a oturũko ase aosenety xine.<br/>


text:
<t>Morarame jomiry ekarõko toh mã rahkene.<br/>Tyoro sã tyrĩko ywy kapu ao, nono po roropa, õsenuruhkatohkõme, munu te, apoto te, orexĩto konõto.<br/>


text:
<t>Xixi zarumãkapõko ase.</t><t>Nuno kamirarame exĩko mana munu samo.<br/><t>Morarame okynã pyra ynymenekahpyry oehnõko ropa mana, tuisamehxo, ẽmepyry kure moroto ahtao.<br/>


text:
<t>Morarame ‘Tuisa oenupunako ypoko,’ karyhtao oya xine ynymenekahpyry a,</t><t>enupunãko mã rahkẽ opoko xine, tykase Ritonõpo,”<CL>me tymerose Joeu a Ritonõpo omi poe.<pb/>


text:
—Etatoko pahne orutua komo, juteu tomo. Jarao nexiase Jezu Nazarepono. Ritonõpo zamaro ynororo kynexine. Morara exiryke tyjamihtanohpose eya kurãkõkara kurãkatohme ropa eya. Zuaro ro matohu?


text:
Pake Ritonõpo zuaro kynexine, Jezu exixihmapotoh waro. Toxixihmapose oya xine, zehnotokomo a. Moro waro Ritonõpo kynexine Jezu orihpyra ro ahtao. Yrome, “Ah nexixihmã toto,” tykase Ritonõpo.


text:
Mame tõsemãkapose ropa ynororo Ritonõpo a. Jũme orihpynỹpo sã toehse ropa ynororo typoremãkapory se pyra toexiryke toorihtopõpyry a.


text:
Ynara tymerose kytamurukomo a, Tawi a, Jezu omiryme, Ritonõpo omi poe,<br/><t>“Papa, kokoro rokẽ oenẽko ase ymaro.<br/>Torẽtyke pyra ase, yjamihtanohneme oexiryke.<br/>


text:
<t>Tãkye ase opoko. Kure mase Papa.</t><t>Oeahmãko ase ypyno oexiryke.<br/><t>Torẽtyke pyra ase, jorikyryhtao ro urumekara oexiryke.<br/>


text:
<t>Jẽsemãkapõko ropa mase, orihpỹme jehtohme.<br/>Tãkye rokẽ jyripõko mase oẽmyty eneryke ya,”<CL>me tymerose Tawi a Jezu omiryme.<pb/>


text:
—Wekyry tomo, topohme oturuxi amaro xine. Pake kytamurukõ Tawi toorihse. Ekepyry tonẽse. Ekepyry esary mõto mana seroae ro.


text:
Yrome Tawi urutõme kynexine Ritonõpo zuzenu omi poe. Zuaro ynororo Ritonõpo omi poe, Kyrixtu typaryme exiry waro. Tuisa konõtome Kyrixtu exiry poko tuaro roropa, tymyakãme aexiry waro.


text:
Ritonõpo omiry waro Tawi kynexine. Jezu ẽsemamyry ropa waro roropa kynexine. Morara exiryke morara tykase ynororo,<br/><t>“Zuzenu onynomopyra Ritonõpo mana aorihtyã esao.<br/>Ekepyry motara roropa mana,”<CL>tykase ynororo.


text:
Seromaroro Jezu tuisamehxo tyrise Ritonõpo a. Ritonõpo maro mana. Pake Ritonõpo tõturuse eya, “Juzenu ekarõko ase oya,” tykase Ritonõpo. Mame Tuzenu tokarose Jezu a rahkene. Morara exiryke senohne enẽko matose. Õmirykõae Ritonõpo omiry etãko matose.


text:
Kapu aka onuhpyra Tawi ekepyry kynexine. Jezu rokẽ tõnuhse. Ynara tymerose roropa Tawi a,<br/><t>“Ritonõpo tõturuse Kuesẽkomo a,</t><t>‘Oporohko seino, japotunuru wino, tuisame oexiryke,<br/>


text:
<t>oepetõkara ke anamotomatohto ya,’ tykase Ritonõpo Tumũkuru a.”<CL>Morara tymerose Tawi a pake.<pb/>


text:
Izyraeu tomo, tuaro ehtoko. Jezu mokyro onexixihmahpyrykomo. Tuisame tyrise ynororo Ritonõpo a Kuesẽkõme aehtohme, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morarame toemynyhmase toto Peturu omiry etaryke tyya xine,<pb/>—Morara ahtao oty rĩko ynanah? tykase toto Peturu tomo a, tõturupose.<pb/>


text:
Peturu a tozuhse toto,<pb/>—Oorypyrykõ irumekatoko Jezu omipona oehtohkõme. Osẽpurihkapotoko Jezu Kyrixtu omi poe, oorypyrykõ korokatohme Ritonõpo a. Mame Ritonõpo nekarory apoĩko matose. Zuzenu kurã apoĩko matose.


text:
Ritonõpo mã Tuzenu ekarory se oya xine, opoenomo a, moemoẽkõ patatõpõkomo a roropa, emero tyneahmatyamo a, tykase Peturu toto a.<pb/>


text:
Morarame Peturu toto zurune itamurume Jezu poko. Otuhparo turuse toto,<pb/>—Emero iirypyryme matose. Iirypyryme oexirykõ se pyra Ritonõpo mana. Naeroro oorypyrykõ irumekatoko awãnohpyra xine Ritonõpo ehtohme, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morarame mokaro a Jezu tonetupuhse Peturu omiry etaryke tyya xine. Tõpurihkase toto Peturu tomo a. Moro ẽmepyryae tuhke tomãse toto Jezu poetoryme, 3.000me.


text:
Morarame kokoro rokẽ tõximõse toto Jezu omiry etatohme, Peturu tomo a ekarory etatohme. Kure tõturuse toto. Oximõme tõtuhse toto. Kokoro rokẽ tõturuse roropa toto Ritonõpo maro.<pb/>


text:
Morarame emero Ritonõpo zuno toehse toto, Peturu to nukurãkatyã eneryke roropa tyya xine, kurãkõkara tukurãkase ropa exiryke Peturu tomo a.


text:
Morarame Jezu omipona exiketõ oximõme kynexine. Tymõkomorykõ tapiakase eya xine imehnõ Jezu poetory tomo a.


text:
Tymõkomorykõ tokarose roropa eya xine imehnomo a tineru apoitohme tyya xine, apiakatohme imehnõ Jezu poetory tomo a, etuarimara toehtohkõme.


text:
Kokoro rokẽ morohnome Ritonõpo tapyĩ tao toh kynexine aomiry poko. Morarame Ritonõpo tapyĩ tae xiaxiake tõtuhse toto. Tãkye rokẽ toh kynexine,<pb/>


text:
—Ritonõpo kure mana, tykase toto. Tãtãkyemase toto. Jerusarẽpõkomo a tyyrypyrykõ turumekase Jezu omipona toehtohkõme. Kokoro rokẽ Jezu poetory tomãkapose Ritonõpo a.<pb/>


text:
Morarame Peturu toytose João maro Ritonõpo maro oturutoh taka Ritonõpo maro tõturutohkõme. Xixi tywykahme toehse ahtao toytose toto.


text:
Mame toytorykohtao, ytoytopỹ tonese toto a. Moinoro morara tonuruse ynororo ytoytopỹmero. Kokoro rokẽ arosene toto onao Ritonõpo tapyĩ pota taka, tineru apoitohme eya. Moro omõtoh Kurãme tosehpase kynexine.


text:
—Tineru pyra ynanase. Yrome tyoro ekarõko ase oya. Owõko. Xikihme exiko. Jezu Kyrixtu okurãkãko ropa mana, Nazarepono, tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Pyhsekyh tykase ynororo. Xikihxikihme toytoytose ynororo toekurãkase ropa toexiryke.<pb/>—Kure Ritonõpo mana, tykase ynororo. Peturu tõ maro tomõse ynororo Ritonõpo maro oturutoh taka. Tãtãkyemase ynororo. Pyhsekyhsekyh tykase.


text:
<sup>(9-10)</sup> Morotaõkõ tutuarõtase kuranõpokara ytoytory eneryke tyya xine, “Kure Ritonõpo,” kary etaryke roropa tyya xine tutuarõtase toto.—Mose ytoytopynỹpo, tineru eraximahpõ sero pota tão toekurãkase ropa, tykase toto.


text:
Tõsenuruhkase toto mokyro eneryke tyya xine. Ritonõpo maro oturutoh taka omõtoh Saromão tapyĩme tosehpase. Moro tão Peturu kynexine João maro. Mokaro onurumekara aekurãkahpyry ropa toehse. Moro taka toytose toto emero, enese.<pb/>—To! Kure matose, tykase toh eya xine.<pb/>


text:
Morarame morohnome aepyrykõ eneryhtao tyya ynara tykase Peturu,<pb/>—Orutua komo, wekyry tomo, serara ekurãkano onenepitopyra hmatou? Jezu rokẽ mose kurãka ropa, yna kara, kypyno xine toexiryke.


text:
Ritonõpo kytamurukõ esemy, Aparão esemy, Izake te, Jako, enara. Emero Kuesẽkõme roropa mana. Mokyro a Tumũkuru kuesẽkõme tyrise, onurumekahpyrykomo, Jezu, onekarohpyrykomo Pirato a exixihmatohme. Exixihmapory se pyra Pirato repe.


text:
Yrome aomipona pyra oya xine toxixihmase Jezu, tyyrypyhpykẽ kara. Inetapatahpyry rokẽ mutũtanohpoatose ropa.


text:
Kyrihpõkõ mũkuru mexixihmatose repe. Yrome Jumy a tõsemãkase ropa. Moro poko otuarõtanohtorỹko ynanase tonese ropa yna a exiryke tõsemãse ropa ahtao.


text:
Mokyro poe mose nekurãka ropa. Mose enẽko matose, Jezu nukurãkahpyry ropa. Tonetupuhse toexiryke Jezu nukurãka ropa, tykase Peturu.<pb/>


text:
Pake Ritonõpo a tõmiry tymeropose urutõkomo a Jezu poko, aetuarimary poko, aorikyry poko, ẽsemãkapory ropa poko tyya. Ajohpe pyra ro Ritonõpo nexiase, tykase Peturu mokaro a.


text:
tãkye oehtohkõme ipoko. Imeĩpo Jezu Kyrixtu enehpõko ropa Ritonõpo mana tarona, Kuesẽkõme, tykase Peturu.


text:
—Kapu ao eraximãko mana tonehpory ropa Tumy a. Tooehse ropa tahtao, kukurãkatorỹko ropa mana. Moro poko tymerose pake Ritonõpo poe urutõkomo a.


text:
Moeze a ynara tymerose,<br/><t>“Kuekyrykõ enehpõko mã Ritonõpo, ysamo, ourunekõme.</t><t>Aomipona ke ehtoko.<br/>


text:
Samueu tõ ekepyã pakomotyã matose. Opoko xine kynoturune Ritonõpo atamurukomo a. Ynara tykase ynororo eya xine, “Apary rĩko ase sero nonopõkõ kurãkaneme,” tykase Ritonõpo Aparão a.<pb/>


text:
—Naeroro Tumũkuru enyohne kyya xine Kuesẽkõme, kuatãkyematohkõme kyyrypyrykõ korokaryhtao eya, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morarame Peturu tõ otururuhtao imoihmãkõ maro, Ritonõpo maro oturuketõ tooehse eya xine, Ritonõpo tapyi esẽ maro, satuseu tõ roropa, enara. Satuseu tomo ahno ẽsemamyry ropa warõkõkara kynexine.


text:
Peturu tõ tyenonohse eya xine imoihmãkõ amoreparyke eya xine, “Jezu tõsemãse ropa mana toorihxĩpo,” karyke eya xine.


text:
Morarame Peturu tõ tapoise toto a. Ãpuruhpyry taka tarose eya xine, moro tao toto ẽmehtohme, tykohmãse exiryke.


text:
Mame Peturu tõ otururu totase tyya xine exiryke Jezu tonetupuhse imoihmãkomo a tosẽkõme. Tuhke Jezu poetoryme toehse toto, 5.000me.<pb/>


text:
Anasa Ritonõpo maro oturukety kynexine. Imaro tõximõse toto jekyry tõ maro, Kaipa, João, Arexãtere, enara.


text:
Mokaro ẽpataka Peturu tõ tarose toto a.<pb/>—Onoky poe ahno kurãkãko ropa matou? tykase mokaro eya xine.<pb/>


text:
Jomiry etatoko Izyraeu tomo. Mokyro ynanukurãkase ropa Jezu poe. Jezu mokyro Nazarepono, Ritonõpo mũkuru. Onexixihmahpyrykõ mokyro. Yrome tõsemãkase ropa mana Ritonõpo a. Jezu poe mokyro toekurãkase ropa mana.


text:
Jezu Kyrixtu poko pake tymerose Ritonõpo omiryme. Ynara tymerose urutõkomo a,<br/><t>“Tapyi rinanomo a wewe turumekase repe.</t><t>‘Popyra nase,’ tykase toh repe.<br/><t>Yrome tapyi nikapuru apoihtyme tyrise ropa,</t><t>imepỹ pyra exiryke, jamihme tapyi ehtohme,”<CL>tykase.


text:
Jezu rokẽ kyyrypyrykõ korokaneme mana, toiro. Imepỹ kyyrypyrykõ korokane pyra, Jezu rokene, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morarame Peturu tõ otururu totase tyya xine ahtao, tõturuse toto oxime rokene,<pb/>—Otokoino moxiã enaromyra toehse nae? Atamorepara toh nase repe. Yrome Jezu maro monexiã toto atamorepãko. Otarãme morara exiryke zuaro toehse toh mana, Jezu maronõpotõme toexirykõke, tykase toto. Oxime tõturuse toto.


text:
—Otara ãko sytatou mokaro a Jezu poko toto oturukehtohme? tykase toto, tõturuse oxime rokene. —Kurãkara kurãkahpõ mokaro. Tarõkõ emero zuaro mana, Jerusarẽpõkomo. “Ajohpe,” kara sytatose ipoko xine.


text:
Jezu poko oturupyra rokẽ syripotone toto. Senaroximatone toto imehnõ onurupyra Jezu poko toto ehtohme, tykase toto.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase Peturu tomo,<pb/>—Oty Ritonõpo a kure nae? Õmipona xine yna exiry, tõmipona yna exiry?


text:
Morarame Peturu tõ enaroximary se toh kynexine repe,<pb/>—Ytotoko ropa. Awãnohtorỹko ynanase imehnõ zururuhtao Jezu poko oya xine, tykase aroporykõme ropa toto. Peturu tõ wãnopyry se toh kynexine repe. Yrome onuãnohpyra tokurehse toto, tuhkãkõ Peturu tõ pyno exiryke.<pb/>—Kure Ritonõpo mana, ãko rokẽ toh kynexine.


text:
Morarame tonyohse ropa toexirykõke Peturu tõ toytose ropa João maro, imehnõ Jezu poetory tomo a. Juteu tõ esã omihpyry tokarose eya xine.


text:
Morarame toto omiry etaryke tyya xine tõturuse toto Ritonõpo maro, Jezu poetory tõ oximõme. Ynara tykase toto,<pb/>—Yna esẽme mase Ritonõpo. Kapu rihpõ mase, kapu, nono, tuna, tunakuaõkomo, nonopõkomo, emero tyrise oya.


text:
Pake moturune yna tamuru a, Tawi a. Ynara tymerose eya õmiryme Ouzenu poe,<br/><t>“Oty katoh Izyraeu tõ maro imehnõ maro yzehno toh nae?<br/>


text:
—Morararo taro nase Jerusarẽ po seromaroro, tykase Peturu Ritonõpo a. —Erote tuisame nase. Põtiu Pirato kowenatume roropa nase. Mokaro oximõme Romapõkõ maro Izyraeu tõ maro Omũkuru zehno.


text:
Zehnotokõ moxiaro Omũkuru exixihmahpõkomo. Morara tyrise eya xine onekarotopõpyryae ro, tuarohxo oexiryke, orẽpyrahxo roropa oexiryke.


text:
Seromaroro mokaro eneko Papa kapuaono, yna enaroximary se aehtyamo. Yna akorehmako enaromyra yna ehtohme, õmiry ekarotohme yna a.


text:
Kurãkõkara ikurãkako ropa. Ajamitunuru enepoko ropa Omũkuru kurã pokoino, Jezu pokoino, tykase Peturu Ritonõpo a.<pb/>


text:
Morarame tõturukehse toto ahtao, moro tapyi kywyhkywyh tykase. Ritonõpo zuzenu tomõse toto aka. Orẽpyra Ritonõpo omiry tokarose eya xine imehnomo a.<pb/>


text:
Orẽpyra imehnõ turuse eya xine Jezu ẽsemamyhpyry ropa poko. Kure rokẽ toh kynexine oximõme, tãkye rokene. Imehnõ roropa ipyno xine.


text:
Morara exiryke etuarimara toh kynexine emero. Tutupikamo a tutupikõ tokarose eya xine Peturu tomo a. Tytapyikamo a roropa tytapyĩkõ tokarose tineru apoitohme tyya xine,


text:
Morarame Joze kynexine, Xiperepono, Rewi pary. Mokyro tosehpase Panapeme, oxiehnotokõ kurãkaneme ropa aexiryke.


text:
Ipyty esety Safira. Emero pyra tytinerũkõ tokarose eya xine,<pb/>—Seny, yna tupi epehpyry emero, tykase toh ajohpe. Typyty maro tõturuse toto. “Senekunohne,” tykase toto.


text:
Morarame Peturu tõturuse Anania maro,<pb/>—Jepe, oty katoh joroko tamuru omipona mahno? Yna enekunopyry se hma repe? Yrome Ritonõpo zuzenu zuaro mana. Otupi epehpyry emero pyra mekaro yna a. Makoinohno otinerũkõme.


text:
Otupi onekaropyra awahtao xine otupime ro exiry. Tupito epehpyry morararo, otinerũkõme ro exiry. Oty katoh popyra oexirykõ se hmatou, yna enekunopyry se? Ajohpe mase Ritonõpo a yna a rokẽ pyra, tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya nono pona toepukase Anania. Toorihse. Morarame, “Mokyro norihno Ritonõpo poe,” kary etaryke tyya xine tõserehse toto itamurume.


text:
Mame Peturu tõturupose nohpo a,<pb/>—Moro rokẽ kynako otupi epehpyry?<pb/>—Ỹ moro rokẽ kynako, tykase nohpo.<pb/>


text:
Morarame Peturu a tozuhse. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Oty katoh moturutou onio maro, “Senekunohne,” mykã onio a? Yrome Ritonõpo zuzenu oenetou. Eneko pahne moxiã, onio ekepyry zonemyhpõkõ noehno ropa toto tapyi eutary pota taka. Oekepyry arõko roropa toh mana zonẽtohme, tykase Peturu eya.<pb/>


text:
Axĩ toepukase nohpo nono pona. Toorihse. Morarame nuasemãkõ tooehse ropa ahtao tapyi taka, nohpo orihsẽ tonese eya xine. Tarose toto a zonẽtohme inio ekepyry myhtokoxi.


text:
Kokoro rokẽ tõximõse toh rahkene Peturu tõ maro, Ritonõpo maro oturutoh taka, Saromão nyrihpyry taka. Mame jamihme tyrise toto Ritonõpo a kurãkõkara kurãkatohme ropa eya xine.


text:
Mame imehnõ mokaro maro oximõpyra toehse toto, zuno toexirykõke. Yrome kure tõturuse toto ipoko xine.


text:
Morarame kurãkõkara kurãkary ropa eneryke tyya xine tuhke kurãkõkara tonehse eya xine etuehkõ tapo, osema taka Peturu zuzenu rokẽ ytotohme epozakuroko, osemae Peturu ytoryhtao.


text:
Tuhke roropa imeimepỹ pata tõ poe tooehse toto Jerusarẽ pona. Kurãkõkara tonehse roropa toto a, jorokohpãkõ roropa tonehse eya xine. Emero toh tukurãkase ropa eya xine.<pb/>


text:
Yrome Jezu nenyokyhpyry toytose koko ãpuruhpyry apuruhmakase ropa. Mokaro tutũtanohpose ropa eya.<pb/>


text:
—Ytotoko Ritonõpo maro oturutoh taka. Oturutatoko mokamo a Jezu poko, Jezu poetoryme toto ehtohme, orihpyra toto ehtohme jũme, tykase Jezu nenyokyhpyry eya xine.


text:
Morara tykase exiryke toytose toto pakeimo Ritonõpo maro oturutoh taka imehnõ amorepase.<pb/>Yrome mokaro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tymarõkõ maro juteu tõ tuisary tykohmase tyya xine. Peturu tõ enehnanõ taropose eya xine ãpuruhpyry taka.


text:
Morarame toytose toto ãpuruhpyry taka. Yrome tynẽmatyãkõ onenepyra tokurehse toto. Naeroro toytose ropa toto kõseriu a oturuse. Ynara tykase toto eya xine,<pb/>


text:
—Ãpuruhpyry tapuruse kynako. Erase tõ rokẽ moroto kynako. Ynanetapuruhmaka repe. Yrome arypyra toh kynako, tykase toto.


text:
Morara kary etaryke tyya xine tõserehse toto, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo, oturutoh erase tõ maro.<pb/>—Otara toehse toh nae?<pb/>—Kũ. Aza rokẽ nytõ toto? tykase toto.


text:
Morarame imepỹ tooehse oturuse. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Mokã mõto, onẽmatyãkomo. Oturũko toto Ritonõpo maro oturutoh tao. Imehnõ amorepãko mã toto, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morarame soutatu tõ esẽ toytose, typoetory tõ maro, Peturu tõ apoise ropa. Opore pyra tõturuse toto eya xine sekerereme, imehnõ kurũke, totaparykõ se pyra toexirykõke.<pb/>


text:
—Oty katoh imehnõ amorepãko matou mokyro poko? Toto anamorepapopyra ynanexiase ipoko oya xine. Seromaroro emero Jerusarẽpõkõ tamorepase oya xine. Ynahxirõko roropa matose mokyro exixihmatopõpyry poko, tykase mokyro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary.<pb/>


text:
Morarame Peturu tomo a tozuhse,<pb/>—Ritonõpo omipona se ynanase. Õmirykõ omipona se hkopyra ynanase.


text:
Mame tuisa konõtome tyrise ropa ynororo Ritonõpo a, emero Kuesẽkõme aehtohme. Kypynanohnekõ mokyro. Kyyrypyrykõ korokary se ynororo. Kyyrypyrykõ rumekary se kuahtao xine ikorokãko mana.


text:
Naeroro imehnõ tuarõmãko ynanase morohne poko. Yna maro Ritonõpo zuzenu mana yna akorehmãko. Tõmipona exiketomo a Tuzenu ekarõko Ritonõpo mana, tykase Peturu.<pb/>


text:
Yrome toiro towõse tõturutohme. Parixeume ynororo, esety Kamarieu. Moeze omihpyry poko amorepatõme ynororo. Emero ise roropa toh kynexine. Mokyro a Peturu tõ jarãnaka taropose aporo. Mame ynara tykase ynororo,<pb/>


text:
Pake imepỹ tamuxime toehse, Teuta. Tuhke auturuhpyry ynororo tuisame toexiry poko. Imehnõ roropa toytose imaro, 400mãkomo. Yrome totapase ynororo ahtao, tãtahpahse toh emero, aomipona aehtyamo. “Tuisa konõto mokyro,” kara toehse toto.


text:
Okomino tyoro, Juta, Karireapono kowenu tineru apoiryhtao ahno a. Tuhke roropa imaro tãtãnonohse toh repe. Yrome toorihse ynororo ahtao ipoetohpyã toytose ropa toto tosaka xine.


text:
Naeroro ourutorỹko ase mokã poko pyra oehtohkõme. Ah nytõ toto. Ahno omi poe rokẽ toto ahtao toto namorepatary enahnõko rokẽ mana. Yrome Ritonõpo omi poe toto ahtao enahpyra mana imehnõ amorepary eya xine.


text:
Morara exiryke tomeseke ehtoko. Typoetory ryhmaryhtao ozehno xine exĩko Ritonõpo mana, tykase Kamarieu eya xine.<pb/>


text:
—Ỹ, tykase toh repe. Yrome Peturu tõ tonehse ropa tyya xine ahtao typipohse toto a.<pb/>—Oturupyra ke ehtoko Jezu poko, tykase toh eya xine. Mame tonyohse ropa toto ipipohxĩpo xine.


text:
Morarame toytorykõ ropahtao kõseriu wino tãtãkyemase toto.<pb/>—Jezu poetoryme kuexiryke kypipohno toto. Morara exiryke tãkye sytase, tykase toto.


text:
Mame kokoro rokẽ Ritonõpo maro oturutoh tao tõturuse toto Jezu Kyrixtu poko. Imehnõ tapyĩ tao roropa oturukehpyra toh kynexine.<pb/>


text:
Morarame Jezu poetory tõ tuhke tomãse ahtao kyreku tomo a juteu tõ tykerekeremase.<pb/>—Oty katoh juteu tõ pyxiamõpyamo a rokẽ tõsẽ ekarõko toh nae? Kyya xine onekaropyra mã toto, tykase toto.


text:
Morarame Jezu poetory tõ tonehpose 12mãkomo a tõturutohkõme imaro xine. Ynara tykase Peturu tõ eya xine,<pb/>—Popyra Ritonõpo omiry rumekary yna a nase õkyrynehtotohkõme rokene.


text:
Morara exiryke imehnõ Jezu poetory tõ akorehmananõ menekãko ynanase, 7me ajoajohpãkõkara rokene, Ritonõpo zuzenu omipona yronymyryme exiketomo, toerokurukõ warõkõ roropa.


text:
Yrome yna kokoro rokẽ Ritonõpo maro oturũko ynanase. Imehnõ amorepãko roropa ynanase aomiry poko, tykase toto.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tãtãkyemase toto. Ynara tyrise toto a Jezu poetory tõ akorehmananõme, Exitewão. Ritonõpo zuzenu imaro kynexine. Aomipona yronymyryme exikety ynororo. Ynororo, Firipe, Pyrokoru, Nikanoa, Timão, Parymena, Nikorau, enara. Nikorau juteume aeramahpyry kynexine. Ãtiokiapõkõme roropa kynexine.


text:
Mokaro tooehse Peturu tõ ẽpataka. Morarame tõtururukohtao Ritonõpo a tomarykõ tyrise zuhpokoxi xine.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo omiry totase tuhkãkomo a Jerusarẽpõkomo a. Jezu poetory tomãse Jerusarẽ po. Tuhke Ritonõpo maro oturuketõ roropa Jezu omipona toehse toto.<pb/>


text:
Morarame Exitewão Ritonõpo omipona kynexine. Kure kynexine orẽpyra roropa Ritonõpo poe. Kurãkõkara kurãkary waro roropa ynororo kynexine.


text:
Yrome imehnõ moroto kynexine, aomipona se pyra exiketomo. Moino aehtyã mokaro kynexine. Xirene poe, Arexãtyria poe, Xirixia poe, Azia poe, enara tooehse toh kynexine morotona. Tyorõ tao tãtamorepase ynaroro. Tõsezusezukurukõ se toh kynexine repe Exitewão maro.


text:
Morarame imehnõ taomipohtomase eya xine.<pb/>—Mose ynanetase Moeze kerekeremãko, Ritonõpo kerekeremãko roropa, tykase toto imehnomo a Exitewão poko ajohpe.


text:
Morara kary etaryke tyya xine juteu tõ tyekĩtapãse. Typatakã maro toytose toto Moeze omihpyry warõkõ maro Exitewão apoise kõseriu a arotohme.


text:
Morarame tokarose eya xine rahkene.<pb/>—Mose sẽ tapyi poihtoase, Ritonõpo maro oturutopo. Moeze omihpyry poihtoase roropa.


text:
Ynara nase mose, “Sẽ tapyi kararahnõko Jezu Nazarepõ mana. Moeze namorepatyã myakãmãko roropa mana,” nase mose, tykase toto Exitewão poko ajohpe rokene.


text:
Morarame mokaro a emero terekatu tõ maro iporohtyamo a Exitewão ẽmyty tonese, kapu ae Ritonõpo nenyokyhpyry ẽmyty samo.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a tõturupose,<pb/>—Ajohpe pyra moxiã na? tykase ynororo Exitewão a.<pb/>


text:
Ynara tykase Exitewão eya xine,<pb/>—Wekyry tomo, kuetatoko, orutua kõ roropa. Pake Aparão a Ritonõpo tõsenepose saerehkane panõ ezure, Mesopotamia po Aparão ahtao ro Xarã pona ytopyra ro ahtao.


text:
Ynara tykase Ritonõpo eya, “Oesary irumekako, oekyry tõ roropa. Ymaro eropa. Imepỹ pata enepõko ase oya,” tykase Ritonõpo eya.


text:
Morarame Kautea turumekase Aparão a Xarã pona toytotohme. Morarame tumy orihxĩpo tosary turumekase eya. Tarona tooehse kuesaka xine.


text:
Ritonõpo onesaripopyra repe. Yrome ynara tykase ynororo eya, “Sero imeĩpo ekarõko ase oya oesaryme, oesahpyo apakõ esaryme roropa toorihse awahtao,” tykase Ritonõpo Aparão a tumũkue pyra ro ahtao.


text:
Mame ynara tykase roropa ynororo, “Apakõ mã imehnõ esaka ytõko osesarise. Moroto 400me zeimãnõko mã toto imehnõ esao.<pb/>


text:
—Morarame apakõ tuarimahpõkõ wãnohnõko ase,” tykase Ritonõpo Aparão a. “Morotoino xiaro oehnõko ropa toh mana jeahmatohme kure,” tykase Ritonõpo Aparão a.


text:
Morarame Aparão tamorepase Ritonõpo a aipotapihpyry sahkary poko. Ynara tykase ynororo, “Kure rokẽ oritorỹko ase. Morara exiryke aĩkõpotapihpyry sahkapõko ase oya xine,” tykase Ritonõpo eya. Morarame Aparão toemũkuase, Izakeme. Mame oma etato irãnao ae aenurutopõpyry ahtao, tumũkuru aĩpotapihpyry tysahkase eya. Mame tuãtase Izake ahtao toemũkuase ynororo Jakome. Mame Jako toemũkuase 12me, kytamurukõme.<pb/>


text:
—Morarame kytamurukomo a takorõkõ tokarose imehnomo a jehno toexirykõke. Ejitu pona tarose ynororo. Yrome Ritonõpo imaro kynexine.


text:
Toenupunase ipoko. Tutuarimakehpose eya. Morarame Ejitu esẽ Joze se toehse, tuaro aexiryke. Esety Parao kynexine. Joze kowenatume tyrise eya tytapyĩ esẽme roropa.


text:
Kytamurukõ nykyryry tonahse. Yrome Ejitupõkõ nykyryry nae ro kynexine. Morara kary etaryke tyya tumũkuru tõ tonyohse Jako a tỹkyryrykõ epekahse.


text:
Morarame, “Kumykõ enehtoko xiaro,” tykase Joze turui tomo a. Mame emero morotona toytose toto, 75me.


text:
Jako, imũkuru tõ, enara. Yrome toto ekepyry tarose Xikẽ patahpyry pona zonẽtohme, Aparão nepekatyhpyry aka. Emo poenomo a topekahse eya orihpyra ro toto ahtao. Xikẽ zũ Emo kynexine.<pb/>


text:
—Morarame Aparão pakõ toemũkuase Ejitu po. Tuhke toehse toto moroto. Morarame tynekarotopõpyryae ro toto arory se ropa Ritonõpo kynexine esaka xine.


text:
Kytamurukõ tonekunohse eya. Tyyryhmase toto eya. Toto zehno toehse ynororo toto emamyryke. Imũkurukõ typahpose eya nakuaka.


text:
Mame tapyi tae jeny a tarose ynororo nakuataka. Mame Parao ẽxiry a tanỹse ropa tunuãtanopyryme tumũkurume.


text:
Ejitupõkomo a tamorepase ynororo itamurume. Tõtururu waro toehse. Emese kure toehse roropa ynororo otyro riry poko.<pb/>


text:
—Morarame Moeze tykaripãse ahtao, 40me jeimamyry taropose ahtao tyekyry tõ enese toytose ynororo, Izyraeu tõ enese.


text:
“Wekyry tõ pynohneme jenetupuhnõko toh mana. Ritonõpo nenyokyhpyryme jekarõko toh mana,” tykase Moeze tukurohtao repe. Yrome onenetupuhpyra toh kynexine.


text:
Yrokokoro tyekyry enese toytory ropahtao, atatapoiketõ tonese eya. Toto zupokary se kynexine repe. “Aimo, ãkorõ ananapoipyra exiko. Oxiehno pyra ehtoko,” tykase ynororo eya xine repe.<pb/>


text:
—Morarame 40me tyeimãse ahtao moroto, Ritonõpo nenyokyhpyry tõsenepose Moeze a ona po, Xinai zopino. Xinai moro ypy esety.


text:
Moroto pika zatyry tonese Moeze a tororo ãko. Moro eneryke tyya toemynyhmase ynororo. “Otãto puhkoke pika ezehpyra nae? Eneta aporo,” tykase ynororo tukurohtao.<pb/>—Morarame enese toytose tahtao Ritonõpo omiry totase eya, ameke pyra toehse tahtao. Ynara tykase Ritonõpo eya,


text:
“Ritonõpo ase, atamurukõ esemy, Aparão, Izake, Jako. Emero oesẽkõme roropa ase,” tykase ynororo eya.<pb/>—Morara kary etaryke tyya tykytyky tykase Moeze. Osenuhmara toehse ynororo tõserepyryke.


text:
Morarame ynara tykase Ritonõpo eya, “Asapatũ touko jẽpataka oehtohme. Onoupyra awahtao orihnõko mase,” tykase ynororo eya.<pb/>—Mame morara kary etaryke tyya tysapatũ touse eya. Mame ynara tykase Ritonõpo eya,


text:
“Ypoetory tõ tuarimary enẽko ase Ejitupõkomo a. Morara exiryke oehno toto pynohse. Seromaroro aaropõko ase Ejitu pona,” tykase Ritonõpo Moeze a.<pb/>


text:
—Moeze mokyro ro. Apitoryme ise pyra toh kynexine repe tutuisarykõme. “Onoky omi poe upokato mano tuisame awahtao samo?” tykase toto eya. Yrome mokyro ro tyrise Ritonõpo a toto tuisaryme. Juteu tõ pynohneme tyrise ynororo Apotohtaonõpo a.


text:
Morarame tarose ropa toto eya Ejitu poe. Tyjamitunuru tonepose roropa eya moroto Ejitu po, typoetory anaropopyra ropa Ejitupõkõ exiryke. Tuna purohpokuroko tarose toto eya. Moro tuna esety Tahpiremy. Mame ahno esao pyra 40me ikonopory taropose toto a, Ritonõpo jamitunuru enery poko roropa tyya xine. Tỹkyryneke pyra toto ahtao tỹkyrynehtose toto Ritonõpo a.


text:
Mame Moeze ynara tykase Izyraeu tomo a, “Urutõ enehpõko Ritonõpo mana, kuekyrykomo, ysã exikety,” tykase Moeze pake tyekyry tomo a.


text:
Moeze mokyro Ritonõpo poetory amorepahpono ahno esao pyra. Ritonõpo nenyokyhpyry maro roropa kynexine ypy po, Xinai po. Imaro tõturuse ynororo moro ypy po kytamurukõ netaryme. Eya Ritonõpo omiry tymerose, kyya xine ekarotohme roropa.<pb/>


text:
—Yrome aomipona se pyra kytamurukõ kynexine. Tymaro xine ise pyra toh kynexine ipunaka. Ejitu pona ropa toeramarykõ se ropa toh kynexine tukurohtao xine.


text:
Arão a ynara tykase toto, “Ritõ tyriko Ritonõpo myakãme, kuesemazupurukõme aytotohme. Aza rokẽ nytoase Moeze, kuenepyhpõkomo Ejitu poe? Zuaro pyra sytatose,” tykase toto.


text:
Moroto tahtao xine pui mũkuru panõ tyrise toto a. Morarame kaneru tõ totapase eya xine uuru risẽ ẽpataka, “Kure mase,” katohme tyya xine. “Kuesẽkõme mosero nase,” tykase toto. Tãtãkyemase toto tynyrihpyrykõ poko.


text:
Morarame mokaro turumekase Ritonõpo a, “Kuesẽkõme sero nase,” kary etaryke tyya. Mame xirikuato tõkehko roropa tyrise eya xine tosẽkõme. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme pake urutõkomo a,<br/><t>“Izyraeu tomo, oekykõ mekarotone ya.</t><t>Onekarorykõme oekykõ metapatone repe.<br/><t>Yrome ya pyra mekarotone.</t><t>40me ikonopory taropose oya xine oyoytorykohtao ahno hnakuroko.<br/>


text:
<t>Tapyi pitiko maromarotone kamisa risemy,</t><t>ymyakãme onyrihpyrykõ tapyĩme,<br/>onohpetu tapyĩme Moroke tapyĩme.<br/><t>‘Kuesẽkõme sero nase,’ matokene mokyro poko.</t><t>Rẽpã roropa onyrihpyrykõ xirikuato panõ esẽme repe.<br/>Morara oexirykõke aarotorỹko ase mya Papironia pona,”<CL>tykase Ritonõpo eya xine.<pb/>


text:
—Kytamurukõ maro Ritonõpo tapyĩ kynexine, okyno pihpyry risemy, ahno esao pyra, typoko toto amorepatohme. Moeze a moro tapyi tyrise Ritonõpo omi poe, imaro tõturuse exiryke.


text:
Moro tonehse kytamurukomo a xiaro pake tooepyrykohtao. Mame Jozue tõ tõsesarise ropa imehnõ esahpyry po, taropose morotõkõ exiryke Ritonõpo a. Morarame Tawi Izyraeu to tuisaryme toehse.


text:
—Yrome imehxo Ritonõpo kapuaono. Tapyi tao nyhpyra mana, ahno nyrihpyry tao, tykase Exitewão. —Ynara Ritonõpo nekarohpyry sero poko pake urutonõpo a,<br/>


text:
<t>“Kapu esẽ ase, nono esẽ roropa.<br/>Otãto tapyi amõko matou ytapyĩme?<br/>Tapyi amõko matose repe, yrome upune pyra mana.<br/>


text:
<t>Ywy rokẽ Ritõme ase emero,”<CL>tykase Ritonõpo pake urutono a, tykase Exitewão mokaro a.<pb/>Mame ynara tykase roropa eya xine,<pb/>


text:
—Otato pyra matose, Ritonõpo omipona pyra. Zuzenu okorokarykõ se mã repe. Yrome ise pyra matose. Atamurukõ saaro matose.


text:
Urutõkõ tyyryhmase atamurukomo a emero. “Ritonõpo mũkuru oehnõko mana,” kananõ totapase toto a. Mokaro saaro matose. Mokyro mexixihmatose tooehse ahtao.


text:
Ritonõpo a tõmiry tokarose oya xine inenyokyhpyry tomo a repe. Yrome aomipona pyra matose, tykase Exitewão eya xine.<pb/>


text:
Yrome Ritonõpo zuzenu Exitewão maro kynexine. Kakoxi tõsenuhmase tahtao Jezu tonese kapu ao xikihme, Ritonõpo maro. Saerehkane konõto tonese roropa eya Ritonõpo ezurume.


text:
Morarame ynara tykase ynororo,<pb/>—Enetoko ke! Kapu enẽko ase tãtapiakase. Jezu Kyrixtu enẽko ase. Ahnome aexihpyry enẽko xikihme, Ritonõpo maro, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Pata ehpikoxi tarose toto a topu ke etapatohme. Morarame etapatohme tupõkõ tapoipose nuasemano a. Toto zupõ apoihpõ Sauru kynexine.


text:
Mame topu ke totaparyhtao ro ynara tykase Exitewão,<pb/>—Tuisa Jezu, kuaroko oesaka, tykase rokẽ ynororo.


text:
Morarame tosekumuru po toepukase tahtao opore tõmitase rahkene,<pb/>—Jezu kapuaono moxiã onyhxiropyra exiko jetapary poko, tykase ynororo toorihtohto. Morara kaxĩpo sã rokẽ toorihse ynororo rahkene.<pb/>


text:
Morarame Exitewão tomĩnose Sauru a jehno toexiryke. Morarame Exitewão etapaxĩpo Jezu poetory tõ totapazomose moroto ro zehnotokomo a. Morara exiryke tãtahpahse toh emero Jutea pona, Samaria pona, enara. Peturu tõ rokẽ epara kynexine.


text:
Morarame Ritonõpo omipona exiketomo a Exitewão tyhnamose. Tãtarerekase toto. Ekepyry tarose eya xine zonẽtohme.<pb/>


text:
Mame Sauru toytose Jezu poetory zupise, toto zehno toexiryke. Emero rokẽ tapyĩ taka toytose ynororo toto apoise. Orutua kõ tapoise aporykõ poko, nohpo tõ maro ãpuruhpyry taka ẽmatohme.<pb/>


text:
Morara exiryke toepase toto. Emero pata tõ poro toytose toto imehnõ zuruse Ritonõpo omiry poko.<pb/>


text:
Kure Firipe omiry totase imoihmãkomo a. Otato toehse toto kurãkõkara kurãkary ropa eneryke tyya xine.


text:
Joroko tõ tutũtanohpose ropa eya ahno ae. Joroko tõ tũtary ropahtao toto kurohtae kui tykase toto. Tuhke ytoytopynỹpotõ roropa tukurãkase ropa eya.


text:
Moroto pyaxi kynexine, esety Ximão. Pake tunuhnatase itamurume ynororo Samaria po.<pb/>—Pyaxime ase, tykase ynororo repe.


text:
Mokyro omipona toehse toto poetohtimãkomo, ikaripãtyamo, enara.<pb/>—Mokyro jamihme mana Ritonõpo poe, tykase toh repe.


text:
Yrome joroko poe uhnato ynororo kynexine, Ritonõpo poe pyra. Pake aepyaximahpyryme aexiryke toytose toto eya enetao.


text:
Yrome Firipe tõturuse eya xine Ritonõpo kuesẽkõme exiry poko. Morarame zae aomiry tonetupuhse toto a. Jezu Kyrixtu poetoryme toehse toto. Tõpurihkase roropa toto Jezu omi poe, orutua komo, nohpo tomo, enara.


text:
Morarame Ximão a roropa Jezu tonetupuhse. Morarame Firipe a tõpurihkase tahtao tõpurihkahpõ onurumekara toehse ynororo. Kurãkõkara kurãkary ropa tonese eya. Tõsenuruhkase ynororo pitiko rokẽ pyra.<pb/>


text:
Morarame, “Samariapõkomo a Ritonõpo omiry tapoise mana,” kary totase Jezu poetory tomo a, Jerusarẽpõkomo a. Naeroro asakoro orutua tonyohse toto morotõkomo a, Peturu, João, enara tonyohse toto.


text:
Morarame Samaria pona tooehse tahtao xine tõturuse toto Ritonõpo a,<pb/>—Ouzenu ekaroko moxiamo a õmiry apoihpõkomo a, tykase toto Ritonõpo a,


text:
Morarame tomarykõ tyrise ahtao eya xine morotõkõ zuhpokoxi, Tuzenu tokarose Ritonõpo a eya xine rahkene.<pb/>


text:
Morarame moro eneryke tyya tytinerũ ekarory se Ximão toehse Peturu tomo a, toto sã Ritonõpo zuzenu ekaroneme toehtohme repe.


text:
Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ritonõpo zuzenu ekaroneme kyritoko, imehnõ zuhpokoxi jemary riryhtao ya moxiã aka Ritonõpo zuzenu omõtohme, tykase ynororo Peturu tomo a.<pb/>


text:
Yrome Peturu a tozuhse ynororo. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Ritonõpo oenyohsasaka mana apotoimo htaka otinerũ maro, inekarohpyry epekatyry se oexiryke tineru poko.


text:
Iirypyryme mase okurohtao Ritonõpo a. Moro oorypyry irumekako! Ekorokapoko Ritonõpo a. Otarãme oorypyry korokãko ropa mana, tykase ynororo eya.


text:
—Iirypyryme oexiry waro ase. Itũ sã okurohtao mana zumoxike oexiryke. Tymyhse sã roropa mase oorypyry a, tykase Peturu, Ximão tyenonohse.<pb/>


text:
Mame ynara tykase Ximão eya xine,<pb/>—Ajohpãme sã kaxitoko amarokõ ypoko. Oturutoko Ritonõpo a kure rokẽ jehtohme, juãnohpyra Ritonõpo ehtohme, tykase ynororo Peturu tomo a.<pb/>


text:
Morarame imehnõ tamorepase Peturu tomo a João maro Ritonõpo omiry poko. Kure rokẽ turuse toto Jezu poko. Morarame axĩ pyra toytose ropa toto imehnõ amoreparyme pata tõ poro, tosaka xine, Jerusarẽ pona.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo nenyokyhpyry kapu ae tõturuse Firipe a,<pb/>—Ytokose osemae Jerusarẽ esema taka, eporehkakety ae oytotohme ona pona, Kaza pona.


text:
Mame Firipe toytose moro ae. Moroto orutua tonese eya Etiopiapono. Mokyro Kãtase mõkomory esẽ kynexine. Kãtase Etiopiapõkõ esẽ kynexine. Mokyro ipoetory ytõko ropa kynexine Jerusarẽ poe Ritonõpo omiry poko tãtamorepaxĩpo. Ritonõpo omipona toehtohme toytose ynororo Jerusarẽ pona.


text:
Morarame Firipe taropose Ritonõpo zuzenu a,<pb/>—Kahosa aka ytoko mose maro oytotohme, tykase ynororo eya.


text:
Tururume toytose Firipe kahosa aka. Morarame Izaja nymerohpyry sekeremary totase eya.<pb/>—Onysekeremary enetupuhnõko hma? tykase ynororo Etiopiapono a.<pb/>


text:
—Arypyra, onenetupuhpyra reahse. Tamorepane ke jahtao enetuputyry. Otyriko. Ymaro eropa, tykase ynororo Firipe a.


text:
Ynara Ritonõpo omiry sekeremãko kynexine,<br/><t>“Mokyro tarose kaneru samo, etapatohme.</t><t>Kaneru mũkuru tuhpoty sahkaryhtao oty kara.<br/><t>Mokyro sã oty kara toehse ynororo tyyryhmaryhtao.<br/>


text:
<t>Mokyro tutuarimanohpose toto a.</t><t>Pohnomo a tyhtomase.<br/><t>Tumũkue pyra ro ahtao taorihmapose eya xine,”<CL>tykase, tysekeremase Firipe ytotozõpyry a.<pb/>


text:
Morarame Etiopiapõ tõturupose Firipe a,<pb/>—Onoky poko Izaja nymerohpyry sero? Typoko, imepỹ poko? tykase ynororo Firipe a.<pb/>


text:
Morarame toytorykohtao tuna pona toeporehkase toto.<pb/>—Tunahxo mony. Jẽpurihkary se pyra hma? tykase mokyro Etiopiapõ Firipe a.<pb/>


text:
—Arypyra, Jezu enetuputyryhtao oya oesẽme oẽpurihkãko ase, tykase Firipe eya.<pb/>—Ỹ, Jezu Kyrixtu enetupuhnõko ase, Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro, jesemy, tykase ynororo Firipe a.<pb/>


text:
Mame kahosa totypohkapose eya. Toytose toto nakuaka, Firipe maro. Mokyro Etiopiapõ tõpurihkase eya Jezu omi poe.


text:
Morarame towõse ropa nakuae toto ahtao, Firipe tarose ropa Ritonõpo zuzenu a. Onenepyra ropa toehse Etiopiapono. Mame toytoryme ropa tãtãkyemase ynororo.


text:
Morarame Firipe tonese ropa imehnomo a rokene, Azotu po ahtao. Mame imeimepỹ pata tõ poro toytoryhtao Ritonõpo omiry poko tõturuse ynororo morotõkõ netaryme, Sezarea pona toytoryme.<pb/>


text:
Morarame Jezu poetory tõ zehno ro Sauru kynexine. Toto ryhmary se ro kynexine. Toto etapary se roropa toehse ynororo.


text:
Naeroro Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a toytose ynororo pape meropose. Pape arory se kynexine Tamaxikupõkõ neneryme toto atamorepatoh tao. Moro pape se kynexine Jezu poetory tõ moero ahtao enehtohme ropa tyya, tymyhse, Jerusarẽ pona, orutua komo, nohpo tomo, enara.<pb/>


text:
Yrome aytory rohtao, moe hkopyra Tamaxiku toehse ahtao, mõtoino rokẽ etonie saereh tykase itamurume, kaino kapu ae.


text:
Nono pona toepukase ynororo. Omi totase roropa eya. Ynara tykase,<pb/>—Sauru, Sauru, oty katoh ypoetory tõ ryhmãko mah? Samũ kamexipõko mase ya, tykase.<pb/>


text:
—Onoky hma? tykase Sauru tõserehse toexiryke.<pb/>—Ywy ase, Jezu, tykase. —Oty katoh yryhmãko mah? ypoetory ryhmãko?


text:
Owõko ropa hkoty. Ytokose pata pona. Morotona toytose awahtao ypoetory enyohnõko ase oenese. Jomiry ekarõko oya mana, tykase Jezu Sauru a.<pb/>


text:
Morarame Sauru marõkõ mynyhme toehse. Omi totase eya xine repe. Yrome oturukety onenepyra toh kynexine.


text:
Mame Sauru towõse ropa. Yrome pĩpokah tykase ropa tahtao onetopyra toehse. Emary poko rokẽ tarose imehnomo a Tamaxiku pona.


text:
Mame Jezu poetory moroto kynexine Tamaxiku po, esety Anania. Mokyro a tõsenepose Jezu aosenety. Ynara tykase sã ynororo,<pb/>—Anania, tykase.<pb/>—Otara ãko ma Tuisa? tykase ynororo.<pb/>


text:
Mokyro mã Ritonõpo maro oturũko. Oenẽko roropa mana tõsenety. Oytory enẽko oemary rise epona aosenuhmatohme ropa, tykase sã Jezu eya.<pb/>


text:
Yrome Anania a tozuhse,<pb/>—Tuhke tokare mokyro mana. Opoetory tõ zehnoto mokyro Jerusarẽ po. Toto tyyryhmase eya itamurume.


text:
Yrome Jezu ynara tykase sã eya,<pb/>—Ytoko jomi poe. Sauru ynymenekahpyry mokyro ypoetoryme. Imeimehnõ pataka ynenyokyryme roropa exĩko mana, juteu tõ pataka, juteutõkara pataka, enara, pata esã maro auturutohme ypoko.


text:
Sauru osanumãko toh mana itamurume jomiry poko tamoreparykohtao, jomipona aexiryke. Moro ekarõko ase eya, tykase.<pb/>


text:
Morarame Anania toytose Juta tapyĩ taka, Sauru enese. Epona tomary tyrise eya.<pb/>—Jepe Sauru, Jezu nosenepoase oya osemae ooepyryhtao. Mokyro jenehpo oya õsenuhmatohme ropa, Ritonõpo zuzenu ekarotohme oya, tykase Anania.<pb/>


text:
Axĩ toepukase kana puhturu panõ enuru ae. Moro esahpyo kure ropa toehse ynororo. Tõsenuhmase ropa. Morarame tõpurihkase ynororo rahkene.


text:
Mame tõtuhxĩpo tyjamihtase ropa ynororo.<pb/>Moroto tuhke pyra tõmehse Sauru Jezu poetory tõ maro, Tamaxikupõkõ maro.


text:
Morarame juteu tõ oturutoh taka toytose ynororo morotaõkõ amorepase Jezu poko.<pb/>—Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro, tykase ynororo.<pb/>


text:
Mame Sauru etaryke tyya xine toemynyhmase toto.<pb/>—Ajohpe pyra mosero Jezu poetory ryhmahpõ Jerusarẽ po? Xiaro noepyase roropa Jezu poetory poko, tymyhse toto arotohme tyya Ritonõpo maro oturukety a ekarotohme, tykase toto, tõturuse oxime rokene.<pb/>


text:
Mame orẽpyra tõturuse ynororo Jezu Kyrixtu poko,<pb/>—Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro, tykase ynororo toto amoreparyme. Mame orẽpyra Sauru exiryke tõtururukõ tupise toto a, juteu tomo a, Tamaxikupõkomo a.<pb/>


text:
Yrome Sauru tuaro. Totapary se exiketõ poko tuaro ynororo. Osema apuru pũto eraximãko toh kynexine, kokoro rokene, koko, saereme, enara, Sauru tũtary eraximãko, apoitohme tyya xine repe.


text:
Morara exiryke Jezu poetory tomo a tarose ynororo koko. Tonyhtose eya xine ruto ao, pata apuru poe.<pb/>


text:
Morarame Jerusarẽ pona Sauru toytose ropa ahtao tõtururu se ynororo Jezu poetory tõ maro. Yrome zuno toh kynexine.<pb/>—Otarãme Jezu poetory kara mokyro, tykase toto Sauru poko.


text:
Mame Sauru tarose Panape a, Peturu tomo a ekarotohme.<pb/>—Mose Jezu poetoryme nase. Kuesẽkõ tonese eya Tamaxiku pona toytoryhtao. Imaro tõturuse roropa ynororo. Moromeĩpo Jezu poko tõturuse ynororo orẽpyra samo Tamaxikupõkõ netaryme, tykase Panape toto a.


text:
Orẽpyra tõturuse ynororo Jezu poko mokaro a, kyreku omiryae exiketomo a. Yrome Sauru zehno toh kynexine. Etapary se toehse toto.


text:
Yrome moro etaryke tyya xine Sauru arone toto Jezu poetory tomo Sezarea pona, aropotohme Tasu pona.<pb/>


text:
Morarame Jezu poetory tõ onyryhmara toehse imehnõ mana, Jutea po, Karirea po, Samaria po, enara. Eanokõ jamihme toehse ropa Ritonõpo omiry etaryke tyya xine. Tomãse roropa toto. Tuhke toehse toto. Ritonõpo zuzenu ke tãkye toehse toto.<pb/>


text:
Moroto pakaihkapỹ tonese eya, esety Eneja. Mokyro ytoytopyra roropa kynexine. 8me ikonopory taropose eya tohrame rokene.


text:
Morarame Peturu tõturuse eya,<pb/>—Eneja, Jezu Kyrixtu okurãkãko ropa mana. Owõko ropa oetueh tapoe, tykase ynororo eya. Axĩ toekurãkase ropa ynororo.


text:
Morarame mokyro kurãkary ropa enexĩpo tyya xine, Jezu poetoryme toehse toto, Ritapõkomo. Morararo Saronapõkõ roropa Jezu poetoryme toehse toto.<pb/>


text:
Morarame Jope po Jezu poetory kynexine roropa, nohpo, esety Tapita, esety akorõ Toaka. Mokyro kure kynexine. Tymõkomokãkara poko enupunakety kynexine.


text:
Mame takuruhtase ynororo. Toorihse rahkene. Mame aorikyhpyry ekepyry typyse eya xine ahtao otuato tapona tyrise. Zara taka tarose eya xine.


text:
Morarame Rita pona Peturu oehtopõpyry waro Jopepõkõ kynexine oseponaro moro pata tõ exiryke. Mame asakoro tymarõkõ taropose Jezu poetory tomo a, Rita pona, Peturu poko, axĩ aehtohme.


text:
Mame Peturu toytose toto maro Jope pona. Zara taka tarose ynororo toto a. Moro tao pytỹpo tõ kynexine xitãko. Tupõkõ tonepose toto a Peturu a, Toaka nyxixĩtyãmo, orihpyra ro ahtao.<pb/>


text:
—Ytotoko ropa sero tae mõ taka, tykase Peturu pytỹpo tomo a. Mame tosekumuru po typorohse ynororo tõturutohme Ritonõpo a. Okepy ẽpataka toeramase Peturu. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Tapita owõko, tykase ynororo. Tõsemãse ropa aorikyhpyry. Pĩpokah tykase ropa ynororo. Mame Peturu eneryke tyya sẽpe towõse ropa.


text:
Mame tomary tapoipose mokyro a tanỹtohme ropa. Morarame Jezu poetory tõ tykohmase Peturu a pytỹpo tõ maro, aẽsemãse ropa enetohme.


text:
Morarame aẽsemãtopõpyry ropa poko tokãtose toto morotõkomo a emero pata tõ po. Mame tuhke Jezu omipona toehse toto.


text:
Morarame Romano kynexine Sezarea po, esety Koneriu. Soutatu esẽ kynexine ynororo. 100me ipoetory tõ kynexine, soutatu tomo. Itariapõkõme toto esety.


text:
Mokyro Ritonõpo waro exikety kynexine. Aomipona roropa kynexine tytapyĩtaõkõ maro. Tuhke tytinerũ tokarose eya juteu tomo a, tymõkomokãkara a. Kokoro rokẽ Ritonõpo maro tõturuse ynororo.


text:
Morarame Koneriu a Ritonõpo nenyokyhpyry tonese tõsenety, xixi tywykahme ahtao. Morarame ynara tykase sã ynororo eya,<pb/>—Koneriu, tykase.<pb/>


text:
—Otara myka? tykase Koneriu Ritonõpo nenyokyhpyry a, tõserehse.<pb/>—Õtururu Ritonõpo a totase eya mana. Tymõkomokãkara pyno oexiry tonese roropa eya.


text:
Wenikehpyra ynororo kure oexiry poko. Naeroro opoetory aropoko Jope pona Ximão enehtohme xiaro. Esety akorõ Peturu.


text:
Tosetyae exikety maro reh mahna, okyno pihpyry rine mahro. Itapyĩ mã tuna ehpio. Ãmorepãko mã mokyro Ritonõpo omiry poko zuaro oehtohme, tykase Ritonõpo nenyokyhpyry Koneriu a.


text:
Morarame tymaro auturuhpyry toytose ropa ahtao, tynamoto tonehpose tyya, oseruao soutatu maro, toto a tõturutohme.


text:
Yrokokoro Koneriu poetory moe pyra Jope poko toehse toto ahtao, Peturu tõnuhse tapyi mypatarãnaka, tõturutohme Ritonõpo a, tãxiahtao toehse ahtao.


text:
Morarame Peturu tomitapãse. Tõtukuru se repe. Yrome tõsẽ atahnopyra ro ahtao tõsenehse ynororo Ritonõpo poko.


text:
Morarame sekere tykazomose inetaryme,<pb/>—Õtyme ynekarohpyry poko, “Tõsẽ rypyryme nase,” kara exiko, tykase.


text:
Mame tõnuhse ropa otuato panono. Morarame tyhtozomose osemazuhme ayhtohpyry saaro. Mame tõnuhse ropa rahkene, jũme, kapu aka.<pb/>


text:
Morarame Peturu toepohnohse tynenehpyry poko. Aemynyhmary rohtao Koneriu nenyohtyã toeporehkase toto.<pb/>—Otokohko Ximão tapyĩ nae? tykase toto osemataõkomo a.<pb/>—Seny, tykase toto.<pb/>


text:
Morarame toepohnopyryhtao ro Ritonõpo zuzenu omiry totase Peturu a,<pb/>—Etako pahne, ahno mokaro oupĩko.


text:
Morara kary etaryke tyya Peturu tyhtose ropa zara tae Koneriu nenyohtyã omikase.<pb/>—Taro ase. Oty kase moehtou? tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morarame tõturuse toh eya. Ynara tykase toto,<pb/>—Koneriu yna enehpoase tarona, tykase toto. —Kure ynororo, Ritonõpo omipona exikety. Emero juteu tõ, “Kure mana,” ãko roropa ipoko toh mana. Ritonõpo nenyokyhpyry kapu ae imaro tõturuse, itapyĩ taka oytotohme, imaro õturutohme, tykase toto Peturu a.<pb/>


text:
—Omõtoko tapyi taka, tykase Peturu eya xine. Mame moro tao tynyhse toto.<pb/>Yrokokoro toto maro Peturu toytose imehnõ Jezu poetory tõ maro, Jopepõkõ maro.


text:
Sã aeporehkatohkomo Sezarea pona. Moroto Koneriu kynexine toto eraximãko, tyekyry tõ maro, tope tõ maro, Peturu otururu etatohme.


text:
Morarame Peturu omomyryhtao tapyi taka, Koneriu tooehse aomikase. Tosekumuru po typorohse ynororo Peturu ẽpataka.<pb/>—Kure mase. Ritonõpo nenyokyhpyryme mase, tykase ynororo eya.


text:
Yrome Peturu a tanỹse ropa ynororo.<pb/>—Owõko ropa. Xikihme rokẽ exiko. Ritonõpo kara ase, ahno rokẽ ase, apano ro, tykase Peturu eya.


text:
Mame tõturuse ynororo eya xine. Ynara tykase,<pb/>—Juaro matose. Juteume ase. Imehnõ maro juteutõkara maro yna ahtao popyra mana yna a. Itapyĩkõ taka roropa yna omomyryhtao popyra mana yna tamuru tõ omi poe. Yrome Ritonõpo utuarõmase imehnõ poko, “Nuriame mose nase,” kara jehtohme.


text:
Morara exiryke tykohmase jahtao oya xine kure rokẽ ezukuase anaropotyamo. Oehno oturuse oya xine. Oty katohme kuenehpoase tarohna? tykase Peturu, tõturupose.<pb/>


text:
Morarame Koneriu a tozuhse,<pb/>—Mokokonie otuhpyra exiase jotururuke Ritonõpo maro. Tapyi tao exiase. Morarame xixi tywykahme toehse ahtao orutua enease jẽpataka, tupoke saerehkane ke.


text:
Ynara nase sã ya, “Koneriu, õtururu totase mã Ritonõpo a. Tymõkomokãkara pyno oexiry roropa tonese eya mana. Wenikehpyra ynororo kure oexiry poko.


text:
Naeroro opoetory aropoko Jope pona Ximão enehtohme xiaro. Esety akorõ Peturu. Tosety ae exikety tapyĩ tao mana, okyno pihpyry rine tapyĩ tao. Tuna ehpio mã itapyĩkomo. Tooehse ynororo ahtao oturũko oya xine mana,” nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya.


text:
Morara kary etaryke ya ypoetory tõ aropoase axĩ oehtohme. Tãkye ase tooehse oexiryke. Seromaroro taro ynanase Ritonõpo poko. Õtururu etase moxiã noehno, tykase Koneriu eya.<pb/>


text:
Morarame Peturu tõturuse eya xine. Ynara tykase,<pb/>—Seromaroro zuaro ase. Emero kypyno xine Ritonõpo exiry waro ase, yna rokẽ kara pyno Ritonõpo mana, tykase Peturu eya xine.


text:
—Emero tõmipona exiketõ kure Ritonõpo a mana, ajoajohpe pyra toto exiryke, juteu tomo, juteutõkara, enara, tykase Peturu.


text:
—Ritonõpo a Izyraeu tõ tamorepapose urutõkomo a, Jezu Kyrixtu waro toto ehtohme, zehzehno pyra toto ehtohme. Emero Kuesẽkõme Jezu Kyrixtu mana. Moro waro matose.


text:
Kuesẽkõme aexiry poko João tõturuse ahno ẽpurihkaryhtao tyya. Morotoino Jezu poko tutuarõtase toto Karireapõkomo. Juteapõkõ roropa tutuarõtase toto. Zuaro matose.


text:
Seromaroro amarokõ roropa Jezu waro exĩko matose, tykase Peturu eya xine. —Ritonõpo a Tuzenu tokarose eya emero zuaro ehtohme. Morarame toytoytose ynororo. Ahno poko toenupunase. Joroko nyryhmatyã tukurãkase ropa eya, kurãkõkara roropa, Ritonõpo imaro exiryke.


text:
Jezu waro ynanase, imaro toytose yna exiryke yna patary poro, Jerusarẽ poro, enara. Toxixihmase ynororo juteu tomo a wewe pokona, aorihtohme.<pb/>


text:
—Ynanotukuase imaro tõsemãse ropa ynororo ahtao. Mame yna enyokyase ãmorepatohkõme typoko, tykase Peturu. —Imeĩpo typoetory tõ apiakase oehnõko ropa mana iirypyrymãkõ aropotohme apotoimo htaka. Aorihtyã roropa apiakase oehnõko mana Ritonõpo omi poe. Moro poko ourutohkõme yna enehpoase Jezu xiaro.


text:
Mokyro poko tymerose Ritonõpo poe urutõkomo a. Enetuputyryhtao oya xine oorypyrykõ korokãko mana, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Moroto juteu tõ kynexine roropa Peturu marõkomo.<pb/>—To! tykase toto. Tõsenuruhkase toto, juteutõkara aka roropa Ritonõpo zuzenu tomõse exiryke.


text:
Toto aka Ritonõpo zuzenu omomyry tonetupuhse eya xine, imeimehnõ omiryae toto otururuke, “Imehxo Ritonõpo mana,” kary etaryke roropa tyya xine. Morarame Peturu tõturuse tymarõkomo a,<pb/>


text:
—Sẽpurihkatone toto tuna kuaka, kysã xine moxiã aka Ritonõpo zuzenu tomõse exiryke, tykase Peturu eya xine.


text:
Morarame tõpurihkase toto eya xine Jezu poetoryme toehse toto exiryke.<pb/>Morarame,<pb/>—Taro exiko aporo yna maro. Oytory se pyra ynanase aporo, tykase toto Peturu a.<pb/>


text:
Morarame, “Juteutõkara a Ritonõpo omiry tapoise mana,” kary totase Jezu poetory tomo a, Juteapõkomo a.


text:
Morarame Jerusarẽ pona Peturu toytose ropa ahtao, imaro tõsezusezuhse toto oxime jekyry tomo, juteu tomo.<pb/>


text:
—Oty katoh juteutõkara maro mexiase? Oty katoh roropa imaro xine motukuase? tykase toto Peturu a.<pb/>


text:
—Jope po exiase oturũko Ritonõpo maro. Morarame otuato panõ enease josenety. Nyhtoase sã kapu ae yneneryme. Mame typorohse ymyhtokoxi.


text:
Moro ao onokyro panõ enease eeryhpo, kapau, pakira, mũpo, rere, okoi, torõ tõ panono, enara sã tonese ya.


text:
Yrome ezukuase, “Onetapara ase. Jotỹtory tõ moxiaro. Moinoro ase toto onõpyra, ypoetoae ro,” ase eya.


text:
Morarame nonukuase ropa sã repe, otuato panono. Morarame nyhtoase ropa samo osemazuhme ayhtohpyry panono. Oseruao nyhtoase ropa sã moro. Morarame nonukuase ropa rahkene jũme kapu aka.


text:
Morarame ynara tykase Ritonõpo zuzenu ya, “Moxiã maro ytoko. Enaromyra exiko,” nase ya. Morara exiryke toto maro ytoase rahkene. Moxiã roropa wekyry aroase ymaro 6me Jopepõkomo Koneriu tapyĩ taka.


text:
Morarame tytapyĩ tao noturuase yna a. Ynara tykase ynororo, “Taro Ritonõpo nenyokyhpyry nosenepoase ya. Ynara tykase ynororo ya, ‘Opoetory aropoko Jope pona, Ximão enehtohme. Esety akorõ Peturu.


text:
Mokyro oturũko oya xine mana oorypyrykõ korokary poko Ritonõpo a opynanohtohkõme,’ nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya,” nase Koneriu ya, tykase Peturu eya xine.


text:
—Morarame jotururuhtao ro eya xine Ritonõpo zuzenu tyhtose. Tomõse toto kurohtaka kukurohtaka xine aomõtopõpyry saaro.


text:
Morarame Jezu a yna zurutopõpyry enetuputyase ropa, ynara katopõpyry eya, “João a imehnõ tõpurihkasẽpo rokẽ mana. Yrome ywy Ritonõpo zuzenu ekaroneme exĩko ase oya xine,” katopõpyry Jezu a yna a.


text:
Juteutõkara a roropa Tuzenu tokarose Ritonõpo a, kyya xine Tuzenu ekarotopõpyry saaro. Morara exiryke zae se rokẽ exiase Ritonõpo a, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine sekere tykakehse toto. Kure rokẽ tõturuse ropa toto Ritonõpo poko. Ynara tykase toto,<pb/>—Kure Ritonõpo mana. Emero kypyno xine mana. Juteutõkara rypyry korokary se roropa mana, orihpyra toto ehtohme, toorihse toto ahtao toto ẽsemãkatohme ropa, tykase toto.<pb/>


text:
Morarame Exitewão totapase ahtao Jezu poetory tõ atapiaka toepase toto totaparykõke. Mame Ritonõpo omiry ekaroryme toytose toto. Penixia pona toytose toto, Xipere pona, Ãtiokia pona, enara. Tyekyry tomo a rokẽ Ritonõpo omiry tokarose eya xine.


text:
Mame imehnõ Jezu poetory tõ kynexine Xiperepõkomo, Xirenepõkõ roropa. Tosae xine toytose toto Ãtiokia pona. Moroto tõturuse toto juteutõkara a Ritonõpo omiry kurã poko Jezu Kyrixtu poko.


text:
Morarame Ritonõpo zuzenu toto jamihtanohnõko kynexine imehnõ zururuhtao. Tyyrypyrykõ turumekase eya xine Jezu omipona toehtohkõme.<pb/>


text:
Morarame, “Tuhke Jezu poetoryme toehse,” kary totase Jezu poetory tomo a, Jerusarẽpõkomo a. Naeroro Panape taropose eya xine Ãtiokia pona.


text:
Mame toeporehkase tahtao tãkye toehse ynororo mokaro eneryke tyya kure rokẽ tyrise toto exiryke Ritonõpo a. Morarame tõturuse imaro xine ynororo,<pb/>—Mãsa rokẽ pyra Ritonõpo enetupuhtoko. Yronymyryme aomipona ehtoko, tykase ynororo eya xine.


text:
Panape kurã kynexine, Ritonõpo zuzenu nae. Orẽpyra aomipona roropa kynexine. Naeroro tuhke morotõkõ Jezu poetoryme toehse.<pb/>


text:
Takorehmaneme tonehse eya Ãtiokia pona. Morarame moroto toiro tyeimãse ynaroro morotõkõ amorepary poko. Mame moroto Ãtiokia po Jezu poetory tõ Kyrixtujaname tosehpase osemazuhme morotõkomo a.<pb/>


text:
Tõximõse toto ahtao, Akapu towõse oturuse. Ynara tykase ynororo eya xine Ritonõpo zuzenu poe,<pb/>—Okynã pyra konopo oehpyra exĩko mana. Tykyrysã ahtara exĩko roropa mana emero pata tõ punero. Tomirykõ ke roropa apotũkehnõko mã toto. Etuarimãko roropa toh mana, tykase Akapu toto a.<pb/>Morarame Kyrautiu Seza kowenu tuisaryme toehse ahtao konopo toehkehse rahkene.


text:
Morarame Jezu poetory tomo a tytinerũkõ taropose tope tomo a, Juteapõkomo a, toto a tynapyrykõ epekahtohme.


text:
Mame Ãtiokiapõkomo a roropa tytinerũkõ taropose, nae toexirykõke. Panape tõ taropose eya xine tineru aronanõme, Ritonõpo poko urutõkomo a ekarotohme Jutea po. Mame Panape tõ toytose Sauru maro.<pb/>


text:
Morarame Erote juteu tõ tuisary kynexine. Jezu poetory tõ zehno toehse ynororo. Tyyryhmase toto eya.


text:
Mame juteu tõ tãkye toehse. Moro eneryke tyya Peturu roropa tapoipose eya Paxikoae, wyi pipahmã ohtohae.


text:
Morarame Peturu apoixĩpo ãpuruhpyry taka tarose eya. Soutatu tõ tyrise roropa eya Peturu eraximaneme. 16me soutatu tõ tyrise eya morotona. Peturu arory se kynexine otuhtoh konõto tõtyhkase ahtao, ãpuruhpyry tae, imoihmãkomo a enepotohme repe.


text:
Moroto Peturu kynexine tapuruse ãpuruhpyry tao. Mame orẽpyra Jezu poetory tõ tõturuse Ritonõpo a, Peturu tũtatohme ropa.<pb/>


text:
Morarame Peturu enehpory se ropa Erote toehse.<pb/>—Kokoro Peturu enehpõko ropa ase soutatu tomo a, tykase ynororo repe. Mame koko Peturu nyhnõko kynexine. Emekũ poko osetato ro soutatu tomo a tymyhse kynexine keti ke. Imehnõ soutatu tõ roropa tapyi eutary pota tao kynexine eraximãko.


text:
Morarame Peturu tuaro pyra ahtao Ritonõpo nenyokyhpyry toytose eya. Mõtoino rokẽ saereh tykase ãpuruhpyry tao. Peturu tõpakase eya. Tymotatemuhmase eya.<pb/>—Owõko axiny, tykase ynororo eya. Mame imyhtopõpyry toemyhpokase ropa.<pb/>


text:
—Omety eary imyhzomoko. Asãtajã roropa amuruko, tykase ynororo Peturu a. Mame tõtupohtose ropa ynororo rahkene. —Ymaro eropa, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
Morarame tutũtase ropa Peturu Ritonõpo nenyokyhpyry maro. Yrome tuaro pyra rokẽ kynexine. Tuamekaro rokene.


text:
Morarame soutatu tõ kuroko toytose tahtao xine tapyi apuru myhtokoxi toytose, kurimene konõto myhtokoxi, pata pona toytotohkõme. Morarame moro tamoreme tãtapuruhmakase, itũtatohkõme ropa. Mame toytose toto osema atapiakatoh pona. Moroto Peturu turumekase Ritonõpo nenyokyhpyry a.<pb/>


text:
Morarame Peturu tutuarõtase ropa,<pb/>—Ritonõpo nenyokyhpyry tokoh jutũtanohno ropa. Ohkato! Erote tomo a jetaparyino, tykase Peturu tukurohtao.<pb/>


text:
Morarame toepohnohse tahtao, Peturu toytose Maria tapyĩ taka, João ẽ tapyĩ taka. João esety akorõ Maku. Moro tao tuhke ahno oturũko toh kynexine Ritonõpo maro.


text:
Morarame Peturu tomary ke tahtah tykase ahtao oryximã tooehse tapyi pota taka Peturu enese. Mokyro esety Rote kynexine.


text:
Mame Peturu omiry totase eya repe. Yrome tapyi anapuruhmakara aporo, tãkye toehse toexiryke. Toeramase ropa rokẽ aporo imehnõ zuruse,<pb/>—Peturu noehno ropa. Tapyi pota tao mana, tykase ynororo.<pb/>


text:
—Ajohpe, tykase toh repe.<pb/>—Ajohpe pyra, moky tapyi pota tao, tykase ynororo.<pb/>—Otarãme akuaryhpyry rokẽ mokyro, tykase toh repe.<pb/>


text:
Yrome Peturu tahtah tykase ropa. Morotoino tapyi totapuruhmakase tyya xine ahtao, tonese eya xine.<pb/>—To! tykase toto tõsenuruhkase.<pb/>


text:
—Mynyhme ehtoko, tykase Peturu eya xine. Mame turuse toto eya tutũtanohpotopõpyry ropa poko Ritonõpo a. Morarame morotaõkõ tonyohse Peturu a Tiaku tõ zuruse tutũtatopõpyry ropa poko. Mame Peturu toytose imepỹ pona.<pb/>


text:
Morarame tõmehse ahtao torẽtyke soutatu tõ toehse, zuaro pyra toexirykõke.<pb/>—Otãto puhko ke Peturu nutũta ropa? tykase toto.


text:
Peturu tupipose Erote a repe. Yrome onenepyra ropa tokurehse toto. Morara exiryke Erote a Peturu tokaropose soutatu tomo a repe. Mame onekaropyra tokurehse toto ahtao totapapose toh emero Erote a, Peturu eraximahpõkomo.<pb/>Moromeĩpo Jutea poe toytose ropa Erote Sezarea pona. Moroto tõsesarise ynororo.<pb/>


text:
Morarame Xitõpõkõ poko tyekĩtapãse Erote kynexine, Tiropõkõ poko roropa. Morara exiryke tỹkyryry taropokehse eya Xitõpõkomo a, Tiropõkomo a, enara. Morarame topeme Paraxitu tyrise toto a, Erote tapyĩ esemy. Mame ynara tykase toto eya,<pb/>—Kaxiko Erote a, “Tyzehno xine oexiry se pyra Tiropõkõ mana Xitõpõkõ maro,” kaxiko Erote a, tykase toto Paraxitu a. Tỹkyryrykõ se rokẽ toh kynexine Erote a. Mame tõturuse roropa toto Erote a.<pb/>


text:
Morarame imoihmãkõ tãtãnonohse Erote otururu etase. Mame tupõ kurã amuruxĩpo tapõ pona typorohse ynororo tõturutohme mokaro netaryme. Tõturuse rahkene.


text:
Mame aomiry etaryke tyya xine tõmitase toto opore,<pb/>—Ritonõpome nase, ahnome rokẽ pyra, tykase toto Erote poko repe.


text:
Morarame mokaro omiry etaryke tyya Erote zehno toehse Ritonõpo. “Arypyra ase Ritonõpo rokẽ imehxo mana,” kara exiryke. Naeroro Erote totapase rahkẽ Ritonõpo nenyokyhpyry a. Moromoro a tuhmokapose. Toorihse.<pb/>


text:
Morotoino tineru tokamokehse tyya xine ahtao toytose ropa toto Jerusarẽ poe tosaka xine, Panape tomo Sauru maro. João roropa tymaro xine tarose morotoino. Esety akorõ Maku kynexine.<pb/>


text:
Mame moroto Ãtiokia po Jezu poetory tõ maro Ritonõpo omiry poko urutõkõ kynexine, amorepatõkomo. Mokaro esety Panape, Ximeão Xinukutumano, Ruxiu, Manaẽ, Sauru, enara toh kynexine moroto. Ruxiu Xirenepõ kynexine. Manaẽ Erote akorõmane kynexine roropa.


text:
Morarame oximõme toehse toto. Otuhpyra toh kynexine Ritonõpo maro tõtururukõke. Morarame Ritonõpo zuzenu tõturuse eya xine. Ynara tykase,<pb/>—Orutua kõ asakoro se ase, Panape, Sauru, enara, ymaro aerohtohkõme, tykase eya xine.<pb/>


text:
Morarame tõtururukohtao ro Ritonõpo maro tomarykõ tyrise Sauru tõ zuhpokoxi, Panape maro, kure Ritonõpo maro toto ytotohme.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo zuzenu a tonyohse tahtao xine, toytose toto Sereuxia pona. Morotoino toytose toto Xipere ahmõtary pona.


text:
Morotoino toytose toto owõse Saramina pona. Moroto Ritonõpo omiry poko tõturuse toto juteu tõ atamorepatoh tao. João Maku roropa imaro xine toytose, toto akorehmaneme imehnõ amorepary poko.<pb/>


text:
Morarame moro ahmõta poro toytose toto, Papo pona. Moroto pyaxi tonese eya xine, Papo po. Juteu kynexine esety Pajezu. Mokyro popyra sã amorepatõ kynexine ajohpe rokene. “Ritonõpo omiry waro ase,” kane ynororo ajohpano.


text:
Mokyro ahmõta esẽ epeme kynexine, Sexiu Pauru epeme. Mokyro ahmõta esẽ tuaro kuhsehxo kynexine. Panape tõ tonehpose tyya, Sauru maro, Ritonõpo omiry etary se toexiryke.


text:
Yrome typanaikase tõmiry ke pyaxi a Ritonõpo omiry onetara aehtohme. Mokyro pyaxi esety akorõ Erima.


text:
Mame Sauru Ritonõpo zuzenu nae kynexine. Sauru esety akorõ Pauru. Mame mokyro pyaxi tonese eya akye pyra.<pb/>


text:
—Oty katoh onekunohto mano? Joroko mũkurume mase. Emero kurãkõ zehno mase. Popyra oexiry se rokẽ mase. Oty katoh, “Ritonõpo omiry popyra,” kakehpyra mahno?


text:
Seromaroro awãnohnõko Ritonõpo mana. Oenukehkapõko mana jũme pyra repe, saereme osenuhmara oehtohme, tykase Sauru eya.<pb/>Morara kaxĩpo Sauru a axĩ tonukehse ynororo. Toytoytose. Tarotarone tupise eya, tãtarypose ynororo.


text:
Morarame mokyro aenukepyhpyry eneryke tyya tosẽme Ritonõpo tonetupuhse eya, ahmõta esemy a.<pb/>—To! Ajohpe pyra, tykase ynororo tutuarõtase. Toemynyhmase roropa ynororo Jezu omiry etaryke tyya.<pb/>


text:
Morotoino Pauru tõ toytose wapu ae Papo poe Peje pona, Pãpiria pona, enara. Moroto João Maku a toytotozõpyã turumekase. Jerusarẽ pona toeramase ropa ynororo.


text:
Yrome Pauru tõ toytose Peje poe Ãtiokia pona, Pizitiapõ pona. Morarame juteu tõ atamorepatoh taka toytose toto oserematohae. Typorohse toto.


text:
Morarame Moeze nymerohpyry tysekeremase morotõkomo a. Urutõkõ nymerohpyry roropa tysekeremase eya xine. Morarame Pauru tõ tykohmase morotõkõ amorepananomo a. Ynara tykase toto Pauru a,<pb/>—Õtururukõ se awahtao xine oturutokose yna atãkyematohme, tykase toto.


text:
Morarame Pauru towõse xikihme. Tõsemahxirarahmase ynororo tõturutohme toto netaryme. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Wekyry tomo, Ritonõpo omipona exiketomo, kuetatoko ke.


text:
Izyraeu tõ sytatose. Kuesẽkõme Ritonõpo mana. Eya kytamurukõ tymenekase typoetoryme. Toenupunase ynororo kytamurukõ poko imehnõ patao toto ahtao, katonõme Ejitu po toto ahtao, tykase Pauru eya xine. —Morarame Ejitu poe tonehpose toto Ritonõpo a tyjamitunuru enepotohme eya xine.


text:
40me ikonopory taropose kytamurukomo a Ritonõpo kerekeremary poko ona po, ahno esao pyra, tykase Pauru eya xine. —Mame tõseanahtose rokẽ ynororo tykerekeremary poko kytamurukomo a.


text:
Morarame tuhke pata tamurupõkõ typoremãkapose Ritonõpo a. 7me pata tamuru kynexine Kanaã po. Morarame toto patahpyry tapiakase kytamurukomo a tosarykõme.<pb/>


text:
—Morarame terekatu tõ tokarose Ritonõpo a kytamurukõ tuisaryme. Tuhke ikonopory taropose eya xine 450me, Samueu enurutãne rokene.


text:
Morarame imepỹ tutuisarykõ konõto se toto exiryke, Sauru tokarose Ritonõpo a toto tuisaryme. Kixi mũkuru mokyro, Pẽxamĩ pary. (Mokyro tuisame kynexine okynano. 40me ikonopory taropose eya.)


text:
Morotoino mokyro tymyakãmase Ritonõpo a Tawi ke. Ynara tykase Ritonõpo Tawi poko, “Tawi kure mana, Jese mũkuru. Yzamaro mana jomipona exiryke,” tykase Ritonõpo Tawi poko. Mame ynara tykase roropa ynororo Tawi a,


text:
“Izyraeu tõ poko enupunaketyme apary rĩko ase. Iirypyrykõ poe toto anỹneme,” tykase Ritonõpo Tawi a. Morotoino Tawi paryme Jezu tonuruse rahkene. Izyraeu tõ pynanohneme tyrise ynororo rahkene tõmihpyryae ro.


text:
Yrome Jezu oehsasaka ahtao, João ahno ẽpurihkane osemazuhme tooehse Izyraeu tõ zuruse, “Oorypyrykõ irumekatoko Ritonõpo omipona oehtohkõme. Oorypyrykõ rumekary se awahtao xine oẽpurihkatorỹko ase,” tykase João eya xine.


text:
Morarame tõturukepyry aka ynara tykase ynororo eya xine, “Ritonõpo mũkurume jekarõko matohu? Ynoro kara ase. Okomino oehnõko mã oneraximarykomo, Ritonõpo mũkuru nymyry, Kuesẽkõ kurano. Imyhtokoxi typorohse jahtao ihxitapãnõko ase tuisa konõtome exiryke, Kuesẽkõme exiryke,” tykase João eya xine, tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
—Wekyry tomo, Aparão pakomo, oya xine mã Ritonõpo a tõmiry tonehpose, opynanopyrykõ se toexiry poko. Oya xine rokẽ pyra imehnomo a roropa tõmipona exiketomo a tõmiry tonehpose, tykase Pauru toto a.


text:
—Yrome Jerusarẽpõkõ Jezu onenetupuhpyra. Tosẽkõ onenetupuhpyra toto Ritonõpo omiry waro pyra toexirykõke. Oserematohae rokẽ Ritonõpo omiry sekeremãko toh repe. Yrome Jezu exixihmary se toehse toto. Tosẽkõme pyra tokarose eya xine. Moro poko Ritonõpo poe urutõkomo a tymerose Jezu orihmapory poko. Yrome onenetupuhpyra toto.


text:
Kure Jezu exiry waro toh kynexine repe. Yrome tõturuse toto Pirato maro, “Jezu exixihmapoko ajohpãme samo,” tykase toto.


text:
Morarame Ritonõpo nekarohpyryae ro toxixihmase Jezu eya xine. Morotoino ekepyry touse ropa wewe pokoino, zonẽtohme topu aka.


text:
Tuhke tõmehse Jezu tõsenepory poko tymaro aytotyamo a Jerusarẽ pona Karirea poe. Mame imehnõ tutuarõtanohse roropa mokaro a Jezu poko.<pb/>


text:
Ritonõpo nekarohpyryae ro kytamurukomo a, Jezu ẽsemãse ropa tonepose yna a, tykase Pauru morotõkomo a. —Ynara Saumo poko tymerose Tawi a pake Ritonõpo omiryme,<br/><t>“Umũkuru nymyry mase. Seroae omyme exino,”<CL>tykase ynororo. Morara tymerose Tawi a Ritonõpo omiryme Jezu ẽsemamyry ropa poko.<pb/>


text:
—Ynara mã tymerose ropa Ritonõpo omiryme Jezu ẽsemãkary ropa poko orihzomopyra aehtohme,<br/><t>“‘Apary rĩko ase tuisame,’</t><t>katopõpyryae ro Tawi a,<br/>ahno esẽme orĩko ase jũmanatome,”<CL>tykase Ritonõpo Tumũkuru a.


text:
—Tawi orihpyra ro tahtao Ritonõpo omipona kynexine. Toorihse ahtao ekepyry tonẽse. Ẽsemãpyra ropa tokurehse. Ekepyry tymotase.


text:
Jezu enetuputyryhtao oya xine oesẽkõme okurãkatorỹko Ritonõpo mana. Oorypyrykõ korokãko mana. Moeze nymerohpyry omipona kukuruhtao oya xine oorypyrykõ onykorokara mana.


text:
Pake Ritonõpo omipona pyra exiketõ toorihse. Naeroro tomeseke ehtoko mokaro sã pyra oehtohkõme. Toto poko ynara tymerose pake Ritonõpo omiry ekaronanomo a,<br/>


text:
<t>“Enetoko ke Ritonõpo kerekeremary se exiketomo.</t><t>Emynyhmatoko. Orihtoko roropa.<br/><t>Yjamitunuru enepõko ase oya xine.</t><t>Yrome onenetupuhpyra matose.<br/>Yjamitunuru poko ourutorỹko imehnõ mã repe.<br/><t>Yrome onenetupuhpyra matose,”<CL>me tymerose Ritonõpo omiryme, tykase Pauru juteu tomo a, toto amorepatoh tao.<pb/>


text:
Morarame tutũtase ropa ahtao oturutoh tae toahmase ynororo eya xine zomory auturutohme ropa,<pb/>—Mo oserematohae yna amorepako ropa onurutopõpyry samo, tykase toto Pauru a.


text:
Mame aytorykõ ropahtao, Pauru tõ tokahmase jekyry tomo a, imehnomo a roropa juteu tõme aehtyamo a. Mokaro turuse Pauru tomo a Panape maro, jũme Ritonõpo omipona toto ehtohme. Tãkye tyripose toto eya xine.<pb/>


text:
Mokaro oepyry eneryke tyya xine Pauru zumoxike juteu tõ toehse. Tykerekeremase ynororo eya xine, typoihtose roropa eya xine imoihmãkõ zururuke eya Ritonõpo poko.<pb/>—Oenekunohtorỹko rokẽ mana, tykase toto.


text:
Mame Pauru orẽpyra toehse Panape maro. Ynara tykase ynororo juteu tomo a,<pb/>—Osemazuhme Ritonõpo omiry ynanekaroase oya xine repe. Yrome aomiry se pyra matose, esaka oytorykõ se pyra oexirykõke. Morara exiryke juteutõkara a aomiry ekarõko ynanase, tykase Pauru eya xine.


text:
—Ritonõpo yna enehpoase tarona moxiaro amorepase. Ynara nase ynororo yna a,<br/><t>“Aaropotorỹko ase moinõkõ pataka</t><t>juteutõkara kurãkaneme oehtohkõme ypoetoryme toto ehtohme,”<CL>nase Ritonõpo yna a, tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tãkye toehse toto, juteutõkara.<pb/>—Kure mã Ritonõpo omiry yna a, tykase toto. Mame Ritonõpo napoihpyry tomo a Jezu tonetupuhse tosẽkõme. Ipoetoryme toehse toto.<pb/>


text:
Yrome Pauru tykerekeremase juteu tomo a typatakã pyxiã netaryme. Morara exiryke typatakamo a Pauru tõ tonyohse ropa moro pata poe Panape maro jetũ ke.


text:
Mame tupupurukõ tysasakase eya xine toytotohkõme ropa, Ritonõpo omiry se pyra morotõkõ exiryke. Mame toytose ropa toto Ikoniu pona.


text:
Morarame morara toehse Ikoniu po roropa Ãtiokia po Pauru ehtopõpyry saaro. Pauru tõ toytose aporo juteu tõ atamorepatoh taka. Morotaõkõ tamorepase eya xine. Mame tuhke Jezu tonetupuhse eya xine tosẽkõme juteu tomo a, juteutõkara a, enara.


text:
Yrome imehnõ Pauru tõ zehno toehse, turuse toexirykõke mokaro a juteu tomo a, Jezu onenetupuhpynomo a.


text:
Mame Pauru tõ okynã kynexine Ikoniu po orẽpyra toto zurũko Jezu poko. Mame typoetory tõ tyjamihtanohse Jezu a kurãkõkara kurãkatohme eya xine. Tõmiry etananõ, “Ajohpe,” kara toto ehtohme.


text:
Mame morotõkõ tãtapiakase osepune. Tuhke patapõkõ juteu tõ maro kynexine. Imehnõ roropa tuhke Pauru tõ maro kynexine, enara.<pb/>


text:
Morarame morohnome tooehse toto Pauru ryhmary se exiketomo, juteutõkara, juteu tomo, pata esamo, enara.


text:
Zae tonetupuhse eya rahkene. Mame Ritonõpo omiry enetuputyry eya eneryke tyya ynara tykase Pauru eya,<pb/>—Owõko xikihme, tykase eya.<pb/>Morarame pyhsekyh tykase ynororo xikihxikihme toytose.


text:
Mokyro ekurãkasẽ eneryke tyya xine tõturuse toto oxime tõmirykõae imoihmãkomo. Ynara tykase toto,<pb/>—Ritõ kõ noehno kyya xine ahnome, tykase toh repe, Pauru tõ poko.<pb/>


text:
Morarame Panape tosehpase Jupiteme toto a. Pauru roropa tosehpase Mekuriome, ynororo rokẽ oturuketyme exiryke.


text:
Morarame pyaxi tooehse Jupite pyaxiry. Pui tonehpose eya jahkatohme pata ehpikoxi tynekarorykõme Pauru tomo a repe. Otyro ekuru roropa tonehse eya xine ekarotohme Pauru tomo a.<pb/>


text:
Yrome moro eneryke tyya xine tururume toytose ynaroro toto htoko. Tupõkõ tyxihxihkase eya xine. Tõmitase ynaroro eya xine,<pb/>


text:
—Oty katoh pui zahkãko matou? Ahno rokẽ ynanase, ritõ kara. Ritonõpo omiry ekarose ynanoehno oya xine, oorypyrykõ rumekatohme oya xine, tykase Pauru tõ eya xine. —Ritonõpo omipona rokẽ oexirykõ se ynanase. Ritonõpo mokyro kapu rihpono, nono roropa, tuna roropa, kapuaõkõ roropa, nonopõkõ roropa, nakuaõkomo, enara. Emero tyrise Ritonõpo a, tykase Pauru eya xine.


text:
—Pake Ritonõpo tõturuse tyya rokene seropõkõ poko emero porehme. Ynara tykase ynororo, “Ah tamoreme nexĩ toto,” tykase Ritonõpo.


text:
Yrome tahxime kynosenepone samo. Tynyrihpyry kurã enepone roropa. Ynororo rokẽ konopo enehpõko mana kỹkyryrykõ ahtatohme, eperytatohme roropa. Kuohkõ ekarõko roropa mana tãkye kuehtohkõme kutuarõtatohkõme typoko, tykase Pauru Rixityrapõkomo a.


text:
Morarame juteu tõ tooehse Ãtiokia poe Ikoniu poe roropa. Tuhkãkõ maro tãtaomihtose toto Pauru etapatohme. Mame topu ke totapase eya xine rahkene. Ekepyry tarose eya xine soororome pata ehpikoxi etapahpõkomo a.<pb/>—Toorihse nase, tykase toto.


text:
Yrome topoe xikihxikihme Jezu poetory tõ ahtao, towõse ropa Pauru. Mame pata pona toytose ropa toto. Mame yrokokoro toytose ropa Pauru, Panape maro Terepe pona.<pb/>


text:
Morarame Ritonõpo omihpyry kurã tokarose moro patapõkomo a Terepepõkomo a. Turuse toto ahtao Pauru a Jezu poetoryme toehse toto tuhkãkomo. Moromeĩpo toto tamorepakehse tyya xine ahtao toytose ropa toto Rixityra pona. Morotoino toytose toto Ikoniu pona. Morotoino Ikoniu poe toytose ropa toto Ãtiokia pona, Pizitiapõ pona.


text:
Moroto Jezu poetory tõ tyjamihtanohse ropa Pauru tomo a. Turuse roropa toto eya xine jũme Ritonõpo omipona toto ehtohme.<pb/>—Jetujetũ kuahtao xine Jezu maro ytõko sytatose Ritonõpo esaka, tykase toto Jezu poetory tomo a.


text:
Morarame Jezu poetory tõ oximõtoh punero Ritonõpo omiry poko amorepatõkõ tymenekase Pauru tomo a. Mame tõturuse toto Ritonõpo maro. Tõtururukõke Ritonõpo maro otuhpyra toto, amotyryae rokẽ tõtuhse toto.<pb/>—Onymenekatyã ewomako Papa, oenetuputyryke eya xine tosẽkõme, tykase toto Ritonõpo a.<pb/>


text:
Morotoino Pizitia enatyry tymakuohse Pauru tomo a Panape maro. Etypohpyra toytose toto Pãpiria pona.


text:
Moroto tõtyrise toto wapu aka tosaka xine toytotohkõme ropa Ãtiokia pona, Xiriapõ pona. Moroto ro Pauru ahtao pake, Jezu poetory tõ tõturuse Ritonõpo a toto ewomatohme, aomiry poko imehnõ amorepase toto ytoryhtao. Morarame aomiry poko toto amorepakehxĩpo toeramase ropa toto.<pb/>


text:
Morarame tooehse ropa toto ahtao Jezu poetory tõ tãnonohpose toto, tõtururukõ etatohme eya xine, Ritonõpo zuzenu maro toerohtopõpyrykõ poko.<pb/>—Tuhke juteutõkara a Jezu tonetupuhse tosẽkõme Ritonõpo poe, tykase mokaro Pauru tomo.


text:
Morarame imehnõ orutua kõ toytose Jutea poe Ãtiokia pona, Jezu poetory tõ amorepase Moeze namorepatopõpyry poko. Ynara tykase toto,<pb/>—Jezu poetoryme exisaromepyra matose Moeze omihpyry omipona pyra awahtao xine, onysahkara roropa awahtao xine, tykase toh repe.


text:
Morarame moro poko tõsezusezuhse Pauru tomo itamurume mokaro maro. Mame Pauru tõ taropose morotõkomo a Panape maro Jerusarẽ pona, Peturu tõ maro auturutohkõme imehnõ Jezu poetory tõ amorepananõ maro.<pb/>


text:
Morotoino Jezu poetory tomo a Ãtiokiapõkomo a Pauru tõ tonyohse. Mame toytose toto pata tõ poro, Penixiapõ pata poro, Samariapõ pata poro roropa, Jezu poetory tõ zuruse. Ynara tykase toto eya xine,<pb/>—Juteutõkara a Ritonõpo tonetupuhse, tuhkãkomo a, tykase toto. Mame morara kary etaryke tyya xine tãtãkyemase toto.


text:
Morarame Jerusarẽ pona toeporehkase toto ahtao, taomikase toto, Peturu tomo a. Mame Peturu tõ turuse rahkene Ritonõpo zuzenu maro tynyrihpyrykõ poko emero.


text:
Morarame parixeu tõ moroto kynexine, Jezu poetoryme aehtyamo. Pauru otururu etaryhtao tyya xine towõse xikihme toto oturuse. Mame ynara tykase toto,<pb/>—Juteutõkara aĩpotapihpyry sahkapõko naryh matou?<pb/>—Arypyra, tykase toto.<pb/>—Oty katohme? Tysahkase ahtao rokẽ Jezu poetoryme exĩko mã toto, Moeze nymerohpyry omipona toto ahtao roropa, tykase toto Pauru tomo a.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tõximõse toto Peturu tõ maro, imehnõ Jezu poetory tõ amorepananõ maro, moro poko tõturutohkõme.


text:
Morarame tõtururukohtao ro towõse Peturu xikihme tõturutohme ropa toto netaryme. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Wekyry tomo, pake pitiko Ritonõpo jenyokyase juteutõkara amorepatohme Jezu poko, ipoetoryme toto ehtohme.


text:
Ritonõpo emero kuosenetupuhtohkõ enẽko mana. Naeroro mokaro juteutõkara tonetuputyryke eya xine Tuzenu tokarose eya xine, kyya xine Tuzenu ekarotopõpyry saaro. Toenupunase toto poko kypoko xine toenupunatopõpyry saaro.


text:
Emero oxisã Ritonõpo kuenetorỹko mana juteu tomo, juteutõkara, enara, tykase Peturu eya xine. —Emero kyyrypyrykõ korokãko mana, Tumũkuru enetuputyryhtao kyya xine.


text:
Naeroro oty katoh Moeze omihpyry omipona Jezu poetory tõ rĩko matohu? Pakatokõ Moeze omihpyry omipona pyra toh kynexine. Kymarokõ roropa aomihpyry omipona ehsaromepyra sytatose, tykase Peturu eya xine.


text:
—Ynara rokẽ enetupuhnõko ase, Jezu enetuputyryhtao kyya xine kuesẽkõme typoetoryme kyritorỹko mana. Morararo juteutõkara, Jezu enetuputyryhtao eya xine ipoetoryme exĩko toh mana, Ritonõpo kure kyya xine exiryke, tykase Peturu eya xine.<pb/>


text:
Morarame Panape tõ otururu etatohme emero tymynyhpãse toto. Mame Pauru tõturuse toto netaryme Ritonõpo zuzenu nyrihpyry kurã poko, kurãkõkara kurãkatopõpyry poko roropa juteutõkara maro.


text:
Ximão ourutou seromaroro Ritonõpo poe juteutõkara amorepatopõpyry poko tyya. Mokaro poe tymenekase toto Ritonõpo a typoetoryme toto ehtohme.


text:
<t>“Ritonõpo ase. Tuisame Tawi tyrise ya.</t><t>Yrome ipakomotyã tutuisake pyra toehse toto.<br/><t>Tãtahpahse toto. Imeĩpo toto eahmãko ropa ase</t><t>Tawi parỹpyry poetoryme toto ehtohme.<br/><t>Patãpo kurãkary ropa sã toto kurãkãko ropa ase.<br/>


text:
<t>Morarame imehnõ jenese oehnõko emero pata tõ poe,</t><t>juteutõkara roropa, jomipona toto ehtohme,<br/>Umũkuru poetoryme toto ehtohme.<br/><t>Morara ãko Kuesẽkõ mana,<br/>


text:
Pape rokẽ saropotone inenerykõme tuaro toto ehtohme. Ynara symerotone, “Ahno nyrihpyry Ritonõpo myakãme mokyro zotỹpyry onõpyra ehtoko. Oorypyrykõ poko pyra roropa ehtoko. Imehnõ nohpo tõ poko pyra ehtoko. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko. Esenãtyã onõpyra ehtoko, munu onenahpyra roropa ehtoko, enara.” Morara rokẽ symerotone mokaro neneryme, tykase Tiaku eya xine.


text:
—Ynara exiryke Moeze omihpyry poko amorepatõkõ nae emero pata tõ punero. Oserematohae rokẽ Moeze nymerohpyry sekeremãko mã toto juteu tõ atamorepatoh tao, tykase Tiaku eya xine.<pb/>


text:
Morarame Jezu poetory tõ maro Peturu tõ tõximõse tahtao xine orutua kõ tymenekase eya xine tynenyokyrykõme Ãtiokia pona Pauru tõ maro. Juta te, Xira te, enara. Juta esety akorõ Pasapa. Mokaro imehxo kynexine tunomamehxo Jezu poetory tõ rãnao.


text:
Ynara tymerose toto a Ãtiokia pona tynaroporykõme,<pb/>“Yna nymerohpyry moro. Ynanase Jezu poetory tomo, Jerusarẽpõkomo. Ritonõpo omiry poko amorepatõkõ ynanase. ‘Kure pãna matou,’ kary se ynanase oya xine, Jezu poetory tomo a, juteutõkara a Ãtiokiapõkomo a Xiriapõkomo a, Xirixiapõkomo a, enara.<pb/>


text:
Imehnõ orutua kõ ytotopõpyry taroino oerekohmase xine totase yna a. Ynara kary ynanetase, ‘Juteutõkara aĩkõpotapihpyry sahkapõko monexiã toto,’ kary ynanetase. Moeze omipona orirykõ se toto exiry ynanetase roropa. Mokaro anaropopyra ynanexiase. Tamoreme xine rokẽ nytoase toto.


text:
Morara exiryke oximõme ynanase ourunanõkõ aropotohme myaro yna ekyry kurã maro Panape tõ maro oya xine.


text:
Morara exiryke Juta tõ aropõko ynanase Xira maro ouruse xine senohne poko, ynanymerohpyry poko, zuaro oehtohkõme.


text:
Joroko tõ zotỹpyry onõpyra ke ehtoko. Munu onenahpyra ehtoko. Esenamyhpyry onõpyra roropa ehtoko. Nohpo tõ poko pyra ehtoko roropa. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko. Morara awahtao xine iirypyryme pyra matose. Enara.”<CL>Morara tymerose Jerusarẽpõkomo a.<pb/>


text:
Mame tonyohse toh rahkene Xira tomo Ãtiokia pona, pape arose. Mame moroto Ãtiokiapõkõ tõximõse ahtao pape tokarose eya xine, Jerusarẽpõkõ naropohpyry toto neneryme.


text:
Mame Juta tõ tõturuse Jezu poetory tõ maro, urutõkõme toexirykõke Ritonõpo poe. Toto omiry etaryke eanokõ tyjamihtase.


text:
Morotoino tuhkehxo tynyhse tahtao xine,<pb/>—Ytõko ropa ynanase, tykase Juta tomo tõsekazumase ropa toto a morotõkomo a.<pb/>—Ytõko ropa matou? tykase morotõkomo. —Kure rokẽ ytotoko ropa, tykase toto, toto eramary ropahtao.


text:
Yrome Pauru tõ tõxinomose moroto Ãtiokia po imehnõ amorepãko, Ritonõpo omiry poko. Imaro xine tuhke moroto amorepatõ kynexine Ritonõpo omiry poko imehnõ amorepananomo.<pb/>


text:
Mame tuhkehxo tynyhse moroto tahtao xine, ynara tykase Pauru Panape a,<pb/>—Eropa ropa, tykase. —Kuekyry tõ senetase ropa pata tõ poro, Ritonõpo omiry ekarotopõpyry punero kyya, tykase.<pb/>


text:
Yrome Pauru mokyro arory se pyra Pãpiria poe toeramase ropa aexiryke, imaro xine toytoxĩpo zokonaka rokẽ toeramase ropa exiryke.


text:
Morarame Xira tymenekase Pauru a toytotozome. Mame tõturuxĩpo xine Ritonõpo a, Pauru tõ Xira maro tonyohse Jezu poetory tomo a.


text:
Morarame toytose toto Xiria poro, Xirixia poro, enara. Jezu poetory tõ eanokõ kynyjamihtane Ritonõpo omiry ekaroryke Pauru a inetarykõme.<pb/>


text:
Morotoino Terepe pona toeporehkase toto, Rixityra pona roropa. Moroto Jezu poetory tonese eya xine esety Timoteu. Jeny juteu kynexine. Jumy juteukara kynexine.


text:
Mame Timoteu arory se Pauru kynexine tymaro juteu tõ rãnakuroko. Naeroro tysahkapose ynororo eya, tymaro aytotohme, “Juteukara mose,” karyino ipoko juteu tomo a, jũ waro toto exiryke.


text:
Morarame pata tõ poro toytorykohtao, Peturu tõ omihpyry tokarose eya xine juteutõkara netaryme aomipona toto ehtohme.


text:
Mame morara kary etaryke tyya xine Jezu poetory tõ tyjamihtase Ritonõpo omiry enetuputyry poko tyya xine. Tomãse roropa toto ẽmepyry punero.<pb/>


text:
Morarame Piritia poro toytose toto, Karaxia poro, enara, morotõkõ amorepase Ritonõpo omiry poko. Yrome Azia pona toto anaropopyra Ritonõpo zuzenu kynexine.


text:
Morotoino Mixia po tõtyryhkarykõ se toh kynexine repe Pitinia pona toytotohkõme. Yrome morotona Ritonõpo zuzenu toto anaropopyra kynexine.


text:
Morarame Masetoniapõ tonese Pauru a tõsenety. “Osehko xiaro Masetonia pona. Yna akorehmakose,” tykase sã ynororo, Pauru osenety.


text:
Tõsenehxĩpo yna aroase Pauru Masetonia pona, Jezu poe tõsenehse toexiryke. Ritonõpo omiry poko toto amorepase yna enyokyase Jezu.<pb/>


text:
Morotoino wapu ae ynanytoase Tyroa poe topohme Samotaraxia pona. Yrokokoro Neapori nakuataka ynanotyryhkase.


text:
Morotoino Piripo pona ynanytoase pata konõto pona, Masetoniapõ pona. Moro pata tyrise romano tomo a. Moroto okynahxo ynanexine.


text:
Morarame oserematohae ynanytoase tuna ehpikoxi. “Otarãme Ritonõpo maro oturutoh nae mã moroto juteu tõ atamorepatopo,” ynanase. Mame ynanyporotyase rahkene oturuse morotõkõ maro nohpo tõ maro.


text:
Moroto kamisa kurã ekamone kynexine nohpo, esety Ritia, Tiatirapono. Ritonõpo omipona exikety ynororo kynexine. Mokyro a Pauru omiry totase, Ritonõpo omiry ekaroryhtao. Jezu tonetupuhse eya tukurohtao.


text:
Morarame tõpurihkase ahtao tyekyry tõ maro yna eahmase tytapyĩ taka yna ytotohme. Ynara tykase ynororo yna a,<pb/>—Ritonõpo omipona ajohpe pyra jenetuputyryhtao oya xine ytotoko ytapyĩ taka, kynako yna a, taro oehtohkõme. Morara karyke ynanytone itapyĩ taka.<pb/>


text:
Morarame tuhke pyra tynyhse ahtao, yna ytoryhtao Ritonõpo maro oturutoh pona tõsẽpatakãmase yna jorokohpã maro, nohpo. Joroko poe oturukety kynexine. Oremime roropa kynexine. Mokyro otyro waro kynexine joroko omi poe. Ipoko tuhke tineru tapoise esamo a ijajohpanory poko.


text:
Pauru tõ tokahmase eya. Ynara tykase ynororo opore,<pb/>—Moxiã nase Ritonõpo poetoryme, imehxo exikety poetoryme. Kuamorepatorỹko toto Ritonõpo omipona kuehtohkõme, tykase joroko poe ynororo.


text:
Morara kary poko tuhke tõmehse ynororo. Morarame toemynyhmaryke ynara tykase Pauru joroko a,<pb/>—Jezu Kyrixtu omi poe aaropõko ropa ase. Zae otũtako ropa, tykase joroko a Pauru. Morara kary etaryke tyya joroko tutũtase ropa zae nohpo ae.


text:
Morara kaxĩpo Pauru a, Pauru zehno toehse jorokohpanõpo esamõpyamo, tineru anapoipyra toehse toexirykõke. Mame Pauru tapoise eya xine Xira maro porohtoh taka toto arotohme, typatakamo a ekarotohme.


text:
Romano kowenu terekatu tomo a tarose toto eya xine.<pb/>—Moxiã juteu tomo. Kuerekohmatorỹko toh nase itamurume.


text:
Tyoro amorepato toh nase. Aomipona exisaromepyra sytatose, romanome kuexirykõke. Aomipona xine ahtao romano tuisary omipona pyra exĩko sytatose, tykase toto.


text:
Morara kary etaryke tyya xine imoihmãkõ Pauru tõ zehno toehse. Toto ryhmary se toehse toto. Mame zupõkõ tyxihxihkase terekatu tomo a. Soutatu tomo a toto typipohpose eya xine.


text:
Mame typipohkehse ahtao ãpuruhpyry taka tõmase toto a. Ynara tykase toto ãpuruhpyry erase a,<pb/>—Tuaro exiko moxiã tũtary ropa ino, tykase toto ãpuruhpyry erase a.


text:
Morara tykase tyya exiryke mya tarose toto ãpuruhpyrytaõ taka. Ipupurukõ roropa tytamunuhpose wewe ke.<pb/>


text:
Mame onoa Pauru tõ Xira maro tõturuse toto Ritonõpo maro. Toremiase toto kure rokẽ Ritonõpo exiry poko. Moro totase imehnomo a, ãpuruhpyrytaõkomo a.


text:
Mame tuaro pyra toto ahtao nono kywyhkywyh tykase itamurume. Tapyi ãpuruhpyry apõ kywyh tykase. Tapyi apuru tãtapuruhmakase kywyh karyke. Itaõkõ toemyhpokase ropa emero.


text:
Moro ãpuruhpyry erase typakase roropa. Tapyi apuru tãtapuruhmakase exiryke punião tapoise eya tõtuotohme repe. Ãpuruhpyrytaõkõ tutũtase ropa tokarose eya.


text:
—Saerehkatoh enehko, tykase tapyi erase. Mame tururume toytose ynororo ãpuruhpyry taka. Tykytyky tykase, tõserehse. Tosekumuru po typorohse Pauru tõ ẽpataka ynororo.


text:
Jarãnaka Pauru tõ tarose eya, tõturutohme.<pb/>—Oty rĩko ha yyrypyry rumekatohme, juãnohpyra Ritonõpo ehtohme? tykase ynororo Pauru tomo a.<pb/>


text:
—Jezu Kyrixtu rokẽ enetupuhko, oorypyrykõ korokatohme, ipoetoryme oehtohkõme oekyry tõ maro, tykase Pauru eya.<pb/>


text:
Morarame koko Pauru tõ pipohtopõpyry tukurikase ãpuruhpyry erase a. Mame, “Kuẽpurihkako,” tykase exiryke, tõpurihkase ynororo eya xine itapyĩtaõkõ maro.


text:
Mame tytapyĩ taka tarose toto ahtao tautuhmase toto eya. Tãkye toehse ynororo Ritonõpo enetuputyryke tyya tytapyĩtaõkõ maro.<pb/>


text:
Morarame xixi tõnuhse pitiko ahtao soutatu tõ taropose terekatu tomo a Pauru tõ tũtanohpose ropa repe.<pb/>


text:
Mame ynara tykase ãpuruhpyry erase Pauru a,<pb/>—Terekatu otũtanohpotorỹko ropa mana, soutatu tomo a. Naeroro otũtatoko ropa. Enaromyra ehtoko, tykase ynororo eya xine repe.<pb/>


text:
Yrome Pauru ynara tykase eya xine,<pb/>—Jarãnao yna pipohno toto kokonie. Karimotaxĩpo pyra yna ahtao ãpuruhpyry taka yna ẽmapõ toto. Romanome ynanase. Oty katoh tokare pyra yna tũtanohpõko ropa toh nae? Tũtara ropa sãtã ynanase. Tooehse terekatu tõ ahtao rokẽ tũtãko ropa ynanase, tykase toto ãpuruhpyry erase a.<pb/>


text:
Morarame soutatu tõ toeramase ropa terekatu tomo a, Pauru tõ omihpyry ekarose ropa. Pauru tõ romanome exiry waro toexirykõke tõserehse toto.


text:
Ãpuruhpyry taka toytose toto Pauru tõ tũtanohpose ropa.<pb/>—Oenetupuhpyra xine ynanexiase. Romanome pyra kuekaroatose. Otũtatoko ropa. Ytotoko ropa oesaka xine, tykase toto, tynẽmapohpyrykõ tũtanohporyme ropa.


text:
Morarame ãpuruhpyry tae Ritia tapyĩ taka toytose ropa toto. Jezu poetory tõ tyjamihtase ropa Pauru tõ omiry etaryke tyya xine. Morotoino moro pata poe toytose ropa toto.<pb/>


text:
Morarame Ãpipori pata poro toytose toto, Aporonia pata poro roropa Tesaronika pona. Moroto juteu tõ atamorepatoh enene, tapyi.


text:
Toipe ehse Pauru, oserematohae rokẽ ytose atamorepatoh taka. Mame oseruao oserematohae toytose ynororo juteu tõ maro oturuse Ritonõpo omiry poko.


text:
Morotaõkõ tamorepase eya Jezu poko. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Pake tymeropose Kyrixtu poko Ritonõpo a. Ynara tykase ynororo, “Etuarimãko mana. Orihnõko roropa mana. Mame ẽsemãkãko ropa ase,” tykase Ritonõpo, tymeropose Tumũkuru poko. Jezu Kyrixtu Ritonõpo mũkuru nymyry mokyro. Mokyro ekarõko ase oya xine, tykase Pauru toto a.


text:
Mame Jezu tonetupuhse toitoine eya xine, kyreku tomo a roropa tuhke, Ritonõpo omipona se exiketomo a. Typatakã pyxiamo a roropa tuhke tonetupuhse eya xine. Pauru tõ maro tõximõse toto.<pb/>


text:
Yrome imehnõ juteu tõ Pauru tõ zumoxike kynexine. Zehnotokõ tykohmase eya xine osemataõkomo Pauru tõ ryhmatohme. Mame Jasão tapyĩ taka toytose toto, Pauru tõ apoise repe, imoihmãkõ rãnakuroko toto arotohme.


text:
Yrome Pauru tõ onenepyra tokurehse toto. Naeroro Jasão tapoise eya xine imehnõ Jezu poetory tõ maro. Tarose toto eya xine pata esamo a toto hxirotohme inetarykõme. Ynara tykase toto,<pb/>—Moxiã emero ahno erekohmãko mã toto emero pata tõ poro. Seromaroro tooehse toto kuerekohmase xine roropa, tykase toto, Pauru tõ zehnotokomo.


text:
Jasão nenehtyã mokaro tytapyĩ taka. Emero tuisa omipona pyra exiketõ mokaro, “Imepỹ mokyro tuisa konõto, Jezu,” kananõ mokaro, tykase toto ajoahjohpãkomo, ipoko xine.


text:
Jasão tomo a tõsepehmapose toto ãpuruhpyry taka ytopyra toto ehtohme.<pb/>—Otinerũkõ ekarõko ropa ynanase, Pauru tõ tonyohse ropa oya xine ahtao, tykase toto typatakamo, Jasão tomo a.<pb/>


text:
Morarame tykohmãse ahtao, Pauru tõ Xira maro tonyohse Jezu poetory tomo a, Perea pona toto ytotohme. Morotona tooehse tahtao xine, juteu tõ atamorepatoh taka toytose toto.


text:
Morotõkõ imehnõ otururu etary zuno pyra toh kynexine, Tesaronikapõkõ sã pyra. Ritonõpo omiry totase eya xine yronymyryme. Kokoro rokẽ aomiry poko tãtamorepase toto zae Pauru omiry ehtoh waro toehtohkõme.


text:
Morarame, “Ritonõpo omiry poko Pereapõkõ amorepãko Pauru tomo,” kary etaryke tyya xine juteu tõ toytose Tesaronika poe, Pereapõkõ omipohtomase, Pauru tõ zehno toto ehtohme.


text:
Morara exiryke Pauru tonyohse axiny Jezu poetory tomo a, tuna konõto ena. Xira tõ rokẽ moroto tõxinomose Perea po Timoteu maro.


text:
Mame Atena pona toytose Pauru tope tõ maro towomananõ maro. Morotoino toeramase ropa epe tõ ahtao Perea pona ropa, Pauru omihpyry tarose eya xine Xira tomo a Timoteu maro axĩ toto ytotohme tyya Atena pona.<pb/>


text:
Moroto Pauru kynexine Atena po toto eraximãko. Emynyhmãko sã kynexine Atenapõkõ nyrityã eneryke tyya Ritonõpo myakãme. Ritonõpo waro pyra toexirykõke ahno panõ tyrise eya xine ritõme repe.


text:
Morara exiryke juteu tõ zurune Pauru, toto atamorepatoh tao. Juteutõkara roropa zurune, Ritonõpo waro se exiketomo. Mame kokoro rokẽ osepekahtoh tao morotõkõ zurune roropa.


text:
Mame toitoine Pauru a tooehse toto, tãtamorepary sato komo. Mokaro Epikureu tomo, Zeno tõ roropa. Ynara tykase toto,<pb/>—Otara ãkohxo ke mose nae oturuno warõkara? tykase toto Pauru poko.<pb/>Imehnõ ynara tykase roropa ipoko,<pb/>—Otarãme tyorõ ritõ poko urutõ mosero, tykase toto, Jezu ẽsemamyry ropa poko autururu etaryke tyya xine.


text:
Mame Pauru tarose toto a Areopaku pona, pata esã porohtoh notaka. Morarame ynara tykase toto eya,<pb/>—Yna zuruko, õtururu waro yna ehtohme, tykase toto.


text:
Morotõkõ, Atenapõkõ, tykatonomory maro erohpyra sã toh kynexine. Kokoro rokẽ imeimehnõ namorepatopõpyry poko oturũko toh kynexine.<pb/>


text:
Morarame Pauru xikihme toehse Areopaku po, tõturutohme inetarykõme. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Atenapõkomo, tuhke ahno panõ tyrise oya xine Ritonõpo kuhtohme oya xine repe.


text:
Ritonõpo maro oturutoh zupiryhtao ya, zohme onekarorykõ zahkatoh enease. Ynara enease tymerose ipoko, “Onoky Ritonõpo waro nae?” katoh tymerose ipoko. Ritonõpo eahmãko matose zuaro awahtao xine samo. Mokyro onenetupuhpyra oexirykõke ipoko ourutorỹko ase.


text:
Ritonõpo mokyro Kyrihpõkomo, nono rihpõ roropa. Mokyro kapu esemy. Emero kuesẽkõme roropa mana. Naeroro tapyi tao nyhpyra mana, ahno nyrihpyry tao, tykase Pauru toto a.


text:
—Kỹkyryrykõ se pyra mã Ritonõpo kuepekõme toehtohme emero nae toexiryke. Emero oseremãko Ritonõpo poe sytatose. Ipoe orihpyra sytatose, otuhnõko, ytoytõko, enara.


text:
Toiro orutua wino kymarokõ emero tyrise eya ahnome, nono po kuehtohkõme. Kuenurutopõpyrykõ waro Ritonõpo mana, kuesarykomo, kuorikyrykomo. Emero zuaro mã Ritonõpo, tykase Pauru toto a.


text:
“Ritonõpo poe rokẽ orihpyra sytatose, ytoytõko, oseremãko, enara.” Morara tykase roropa oya xine ãmorepananõkomo. Ynara tykase toto, “Ritonõpo poenõme sytatose, eya tyrise kuexirykõke,” tykase toto oya xine.


text:
Naeroro Ritonõpo poenõme kuahtao xine, kynyrihpyrykõ sã pyra Ritonõpo mana. Uuru risẽ sã pyra, parata risẽ sã pyra, topu risẽ sã pyra, enara.


text:
Pake tuaro pyra oexirykõke ohxiropyra xine Ritonõpo kynexine oorypyrykõ poko. Seromaroro emero oorypyrykõ rumekapõko mana emero patapõkõ punero.


text:
Ritonõpo rokẽ tooepyry ropa waro mana. Tooehse ropa tahtao ahno apiakapõko mana emero tynymenekahpyry a, kurãkomo, popyra exiketomo, enara. Tyyrypyhpyke pyra Tumũkuru exiryke ahno apiakaneme tyrise eya, ajoajohpe pyra tõmipona exiryke. Mokyro tõsemãkase ropa Jumy a toorihse ahtao, ajohpe pyra tõmiry enetupuhpotohme kyya xine, tykase Pauru Atenapõkomo a.<pb/>


text:
Yrome ẽsemãkatopõpyry ropa poko tururukohtao Pauru a, tounohse toto a. Yrome imehnõ ynara tykase eya,<pb/>—Zomory oetary se ynanase moro poko, tykase toto turunanõkomo a.<pb/>


text:
Aomiry etaryke tyya xine Jezu tonetupuhse orutua komo a tosẽkõme. Toiro Areopakupõ kynexine, esety Tionixiu. Nohpo roropa kynexine esety Tamari. Imehnõ roropa toytose Pauru maro.<pb/>


text:
Moroto juteu kynexine Põtupono, esety Akira. Moroto oehsenãkõ kynexine typyty maro, Itaria poe. Ipyty esety Pirixira. Moro pata poe toesyryhmase toto tonyohse ropa juteu tõ exiryke Roma poe tuisa a, Kyrautiu a. Mame Akira tõ tapyĩ taka toytose Pauru, toto enese.


text:
Mame okynã kynexine moroto toto maro. Mokaro maro toerohse roropa ynororo serãtu riry poko, zuaro toexiryke.


text:
Mame oserematohae rokẽ juteu tõ amorepase ytosene atamorepatoh taka, kyreku tõ maro, toto tuarõtanohpõko Jezu poko.<pb/>


text:
Morarame Masetonia poe Xira tõ tooehse ahtao Timoteu maro, toerohkehse Pauru serãtu riry poko kokoro rokẽ juteu tõ amorepatohme.<pb/>—Jezu mokyro Kyrixtu, Ritonõpo mũkuru nymyry, tykase ynororo.


text:
Mame Pauru zehno toehse juteu tomo. Azahkuru tozuhse eya xine. Naeroro tupõ tytohtohmase Pauru a turumekary waro mokaro ehtohme.<pb/>—Awãnohporykohtao Ritonõpo a, “Oya roro xine,” ãko ase, Jezu poko ãmoreparykõ se jexihpyryme. Taroino juteutõkara a ytõko ase, tykase Pauru eya xine.


text:
Morara kaxĩpo toytose ynororo Tixiu Juxitu tapyĩ taka. Juteukara mokyro, Ritonõpo omipona exikety. Itapyiny osepona ro kynexine juteu tõ atamorepatoh maro.


text:
Mame Kyrixpu juteu tõ atamorepatoh esẽ kynexine. Jezu tonetupuhse eya tosẽme, itapyĩtaõkõ maro. Tuhke morotõkomo a Pauru omiry etaryke tyya xine Jezu tonetupuhse. Mame tõpurihkase toto.<pb/>


text:
Morarame Pauru koko tõsenehse. Ynara tykase sã Jezu Pauru osenety,<pb/>—Enaromyra exiko. Ypoko oturukehpyra exiko. Poremãpyra exiko.


text:
Amaro jexiryke opoko pyra imehnõ mana. Oryhmara mã toto. Tuhke tarõkõ ypoetoryme exĩko mana, tykase Jezu Pauru osenety.


text:
Moroto Pauru okynahxo kynexine toiro jeimamyry zokonaka morotõkõ amorepary poko Ritonõpo omiry poko.<pb/>


text:
Morarame terekatume toehse Kario ahtao Kyrexia po, tõximõse toto juteu tomo Pauru apoise, arotohme terekatu a.


text:
Ynara tykase toto,<pb/>—Mose Ritonõpo poko tyoro sã amorepato, kuesẽkõ omipona pyra kuehtohkõme, tykase toh repe.<pb/>


text:
Tõtururu se Pauru kynexine repe. Yrome Kario ynara tykase juteu tomo a,<pb/>—Etatoko pahne juteu tomo, imepỹ totapase ahtao eya ẽmary ãpuruhpyry taka, õmipona xine exiry.


text:
Yrome atamurukõ omihpyry omipona pyra ahtao oty kara, anapoipyra ase. Morohne poko kary etary se pyra ase, tykase mokyro Kario.<pb/>


text:
Morarame Soxitene tapoise kyreku tomo a. Mokyro juteu tõ atamorepatoh esẽ roropa kynexine. Typipohse eya xine terekatu ẽpataka, yrome Kario oty kara kynexine.<pb/>


text:
Moroto ro Pauru tuhke tynyhse. Morotoino tõsekazumaxĩpo Jezu poetory tomo a toytose ropa Pauru, wapu ae, Xiria pona. Imaro toytose Pirixira, Akira, enara. (Moroto tũsety tysahkapose ropa Pauru a Sẽkerea po. Ajohpe pyra tonetupuhtohme imehnomo a tõturutopõpyry poko Ritonõpo a.)


text:
Morotoino Epezu pona toytose toto. Moroto tymarõkõ tynomose eya Pirixira, Akira, enara. Mame juteu tõ atamorepatoh taka Pauru toytose, morotaõkõ maro oturuse.<pb/>


text:
Tõsekazumase ropa ynororo.<pb/>—Oehnõko ropa ase oya xine, Ritonõpo a jenyokyry ropahtao, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morotoino toytose ynororo wapu ae Sezarea pona. Morotoino Jerusarẽ pona toytose. Moroto Jezu poetory tõ maro tõturuxĩpo Ãtiokia pona toytose Xiriapõ pona.


text:
Moroto tuhke tynyhse ynororo. Morotoino toytose ropa Karaxia poro, Piritia poro roropa, Jezu poetory tõ ãkyemaporyme.<pb/>


text:
Morarame juteu toytose Epezu pona, esety Aporu. Arexãtyria pata po aenuruhpyry kynexine. Kure urutõme exikety ynororo, orẽpyra amorepatono Ritonõpo omiry poko.


text:
Mokyro tamorepase kure kynexine Ritonõpo omiry poko. Imehnõ amorepaneme kynexine tãkye samo. João ahno ẽpurihkane namorepatopõpyry poe rokẽ ahno ẽpurihkary waro ynororo kynexine. Yrome Ritonõpo zuzenu omomyry waro pyra ro, Jezu poetory aka kynexine.


text:
Mokyro tãkye sã tõturuse juteu tõ atamorepatoh tao. Autururu totase Pirixira tomo a. Morarame tõturukehse ahtao, tarose ynororo eya xine tytapyĩkõ taka kurehxo amorepatohme tyya xine.


text:
Morotoino Aporu toytory se toehse ahtao Kyrexia pona, takorehmase ynororo Jezu poetory tomo a, Epezupõkomo a. Pape tymerose eya xine, Jezu poetory tõ Kyrexiapõkõ neneryme. Ynara tykase toto,<pb/>—Ah mose amaro xine nexino, oepekõme, tykase toto. Mame toeporehkase ynororo ahtao, Jezu poetory tõ takorehmase eya itamurume. Typynanohse toexirykõke Ritonõpo a Jezu tonetupuhse eya xine.


text:
Toto takorehmase Aporu a juteu tõ poremãkaporyke eya toto zururuhtao orẽpyra samo. Tutuarõtanohpose toto eya Ritonõpo omiry ekaroryke eya imoihmãkõ neneryme.<pb/>—Jezu mokyro Ritonõpo mũkuru nymyry, Kypynanohnekomo, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morarame Aporu Korĩto po ahtao, Pauru toytose osemae pata tõ poro Epezu pona. Moroto Jezu poetory tõ tonese eya.


text:
Mame mokaro a tõturupose Pauru. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Ritonõpo a Tuzenu tokarose oya xihne, Jezu enetuputyryhtao oya xihne? tykase Pauru toto a tõturupose.<pb/>—Kũ. Tuaro pyra reh ynanahse Ritonõpo zuzenu poko, tykase toto tozuhse Pauru.<pb/>


text:
—Onoky omi poe tõpurihkase matou? tykase Pauru eya xine.<pb/>—João namorepatopõpyry poe rokẽ tõpurihkase yna, tykase toto.<pb/>


text:
Ynara tykase Pauru eya xine,<pb/>—João omi poe tõpurihkase awahtao xine kure repe, oorypyrykõ turumekase oya xine ahtao. Yrome ynara tykase João tuhkãkomo a, “Okomino imepỹ oehnõko mana Ritonõpo mũkuru. Mokyro enetupuhtoko oesẽkõme,” tykase João, Jezu poko, tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
Morarame morara etaryke tyya xine tõsẽpurihkapose ropa toto eya, Jezu Kyrixtu enetuputyryke tyya xine.


text:
Morarame toto zupuhpyry pona Pauru a tomary tyrise ahtao, tomõse Ritonõpo zuzenu toto kurohtaka. Tyotyorõkõ omiryae tõturuse toto Ritonõpo zuzenu poe. Ritonõpo omiry poko roropa tõturuse toto.


text:
Mame juteu tõ atamorepatoh taka Pauru toytose. Orẽpyra tõturuse toto a. Oseruao nuno taropose eya toto amorepary poko Ritonõpo tuisame exiry poko.


text:
Yrome imehnõ Pauru omipona pyra kynexine, Jezu enetuputyry se pyra toh kynexine tosẽkõme. Pauru namorepatopõpyry Jezu poko typoihtose eya xine tuhkãkõ netaryme. Morara exiryke mokaro turumekase Pauru a, Jezu poetory tõ maro tõturutohme. Mame kokoro rokẽ tamorepapitose toto Pauru a Tiranu namorepatoh tao.


text:
Moroto asakoro ikonopory taropose Pauru a toto amorepary poko rokene. Emero morotõkõ Aziapõkõ tutuarõtase Ritonõpo omiry poko, juteu tomo, juteutõkara, enara.<pb/>


text:
Morarame Pauru wino kamisa pitiko tarose toto a, upo roropa tarose kurãkõkara apotohme, toto kurãkatohme ropa. Moro a tukurãkase ropa toto Ritonõpo poe. Joroko tõ roropa tutũtase ropa zae xine.<pb/>


text:
Mame juteu tõ kynexine pata tõ poro ytoketomo. Pyaxime toh kynexine. Joroko tõ tũtanohpory ropa waro sã toh kynexine. Mokaro Pauru poenopyry se kynexine repe. Yrome Jezu waro pyra toh kynexine.<pb/>—Joroko tõ tũtanohpory waro ynanase ahno ae, tykase toh repe. Mame ynara tykase toto jorokohpano a,<pb/>—Joroko, otũtako ropa mokyro ae Jezu omi poe, Pauru nekarohpyry omi poe, tykase toh repe.


text:
Morara tykase Xikiwa poenomo 7mãkomo. Jũkõ juteu. Ritonõpo maro oturuketyme kynexine, tamuximehxo exikety.<pb/>


text:
Yrome joroko a tozuhse toto,<pb/>—Jezu waro ase, Pauru roropa. Yrome awaro xine pyra ase, tykase joroko eya xine.<pb/>


text:
Mokaro pona tarĩnase jorokohpã orẽpyra. Tyyryhmase roropa toto itamurume eya. Toepase toto ikurũke tupoke pyra, typitypipokurukõke.


text:
Mame mokaro ryhmatopõpyry poko jorokohpano a tutuarõtase toto, morotõkomo, juteu tomo, kyreku tomo, enara. Tõserehse toto porehme.<pb/>—Imehxo Jezu mana, tykase toto. Ajoajohpe Jezu onekaropyra toehse toh rahkene.


text:
Tuhke pyaxiamo a roropa tykyryrykõ tonehse, typapẽkõ maro, jahkatohme, imoihmãkõ ahno ẽpataka. Atapona pape epehpyrỹpyry 5 mirião motye tyahkase eya xine.


text:
Morarame pata tõ poro Pauru toytory se toehse, Masetonia poro, Kyrexia poro roropa Jerusarẽ pona ropa. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Jerusarẽ poe Roma pona jytory se ase ipunaka, tykase.


text:
Morarame asakoro takorehmananõ taropose eya Masetonia pona Timoteu, Eraxitu, enara. Yrome Pauru moroto kynexine, Azia po, okynã samo.<pb/>


text:
Moroto orutua kynexine esety Temetyriu. Parata tyrise eya Tiana kuhtohme, “Ritõ mosero,” katohme tyya repe. Moro poko rokẽ tinerutãko toh kynexine, imehnõ parata rinanõ maro.


text:
Mokaro tykohmase tyya tõturutohme. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Jepe tomo, sero poko rokẽ tinerutãko sytatose.


text:
Yrome mokyro kahpyry omiry etãko matose. Enẽko roropa matose. Kynyrihpyrykõ rumekapõko mana imoihmãkomo a Epezupõkomo a rokẽ pyra, Aziapõkomo a roropa kynyrihpyrykõ rumekapõko mana, “Ritonõpo kara moxiamo, ahno nyrityã rokene,” ãko mana kynyrihpyrykõ poko.


text:
Morara exiryke tyripokehnõko kyya xine toh mana myhene. Kuesẽkõ tapyĩ, Tiana tapyĩ kurã rumekapõko mana. Ise pyra exĩko mã toto porehme. Mame Tiana imehxo exikety orẽnõko mana. Azia patapõkõ ritõkõ pyra exĩko mã toto emero, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tyekĩtapãse toto. Tõmitase toto. Ynara tykase toto,<pb/>—Tiana imehxo mana, Epezupõkõ nohpory. Kuesẽkõ mosero, tykase toto.


text:
Morarame patapõkõ emero kui kui tykase toto. Imoity ajoajohpe toehse. Kaju tõ tapoise eya xine Arixtaku maro amopỹ taka toto arotohme axiny. Kaju tõ Masetoniapõkõ kynexine, Pauru maro aehtyamo.


text:
Aziapõkõ tuisary Pauru epe tõ kynexine. Tynymerohpyrykõ taropose eya xine Pauru neneryme, “Ytopyra exiko imoity htaka,” katopo.


text:
Morotaõkõ opore oturũko toh kynexine. Toitoine Pauru tõ kerekeremãko kynexine. Imehnõ oturũko roropa tyoro, ajoajohpe sã toexirykõke. Tuhke zuarõkõ kara tooehse roropa morotona.


text:
Morarame Arexãtere tupurohmase juteu tomo a mokaro ẽpataka. Toto mynyhpãkapory se kynexine tomary ke tõturutohme repe.


text:
Yrome juteume aexiryke autururu etary se pyra toh kynexine. Toepanaikase toto. Opore tõturuse okynano.<pb/>—Tiana imehxo mana, Epezupõkõ nohpory. Ritõme mana, tykase toto.<pb/>


text:
Morarame pata esẽ omiry merone tooehse. Imoity tymynyhpãkapose tyya ahtao ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Orutua komo, Epezupõkomo, kuetatoko. Tiana tapyĩ pyno sytatose tarõkõme kuexirykõke. Topu roropa kapu ae aepukahpyry pyno sytatose. Moro waro sytatose porehme, tykase ynororo toto a.


text:
—Moro poko, “Ajohpe,” kasaromepyra imehnõ mana. Morara exiryke mynyhme ehtoko. Ajoajohpe pyra ehtoko.


text:
Naeroro moxiaro hxirory se Temetyriu tõ ahtao, parata rinanõ maro, ah ynaroro narõ toto terekatu ẽpataka. Tuisa konõto omihpyry omipona pyra toehse toto ahtao ihxirõko mã toto.


text:
Yrome õturuporykõ se awahtao xine, tuisa omihpyry poko, oturupotoko terekatu tomo a, oximõme toehse toto ahtao.


text:
Otarãme sero pokoino, ajoajohpe oexirykõ pokoino kykerekerematorỹko mã toto tuisa netaryme. Morarame otara ãko sytatou, tuisa konõto ezuhnõko? tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morarame imoihmãkõ toytose ropa ahtao, tytapyĩkõ taka, Jezu poetory tõ tykohmase Pauru a toto ãkyematohme, tõsekazumatohme roropa. Mame tõsekazumaxĩpo toytose ynororo Masetonia pona.


text:
Masetonia poro toytoryhtao morotõkõ Jezu poetory tõ tãkyemapose eya. Tamorepase roropa toto eya zae ehtoh poko. Morotoino Kyrexia pona toytose ynororo.


text:
Moroto oseruao nuno tonahkapose eya. Morotoino Xiria pona toytory se toehse repe. Yrome tapoiry se juteu tõ exiryke toeramase ropa ynororo Masetonia pona ropa.


text:
Imaro toytose toto Sopatoro, (Piro mũkuru kynexine Pereapõ mũkuru), Tesaronikapõkõ roropa Arixtaku, Sekũtu, enara te, Kaju roropa Terepepono, Timoteu roropa, Aziapõkõ roropa Tikiku, Tyropimu, enara.


text:
Mame wyi porutapỹ otyhkaxĩpo ynanytoase Piripo poe. 5me tynyhse yna wapu ae yna ytory poko Tyroa pona. Mame moroto 7me ynanynykyase.<pb/>


text:
Morarame oserematoh kohmamyryae, tõximõse yna imehnõ Jezu poetory tõ maro, Jezu orihtopõpyry poko wenikehpyra ehtoh enahse. Yrokokoro toytotohto oturuse tõmehse Pauru toto maro.


text:
Moro tao Pauru etananõ kynexine. Tapyi eutary pota tao nuasemã kynexine sokohme. Esety Eutiku. Pauru otururu etaryhtao tyya tynyhse ynororo. Mame zara tae toepukase ynororo nono pona. Toorihse.


text:
Yrome Pauru tyhtose tapyi tae. Tosekumuru po typorohse ynororo aepukahpyry anỹtohme ropa tapory pona.<pb/>—Oserehpyra ehtoko. Oseremãko ropa nase, tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
Morarame tõnuhse ropa zara taka ahtao, Jezu orihtopõpyry poko wenikehpyra ehtoh tonahse eya xine rahkene. Morarame tõtuhkehse tahtao xine tõturuse ropa Pauru toto netaryme. Mame tõmehse ahtao toytose ynororo rahkene.


text:
Yrokokoro ynanytoase Kioso ahmõtary kuroko topohme. Morotoino yrokokoro Samoso pona ynanytone. Yrokokoro Miretu nakuataka ynanotyryhkase.


text:
Totypotyry se pyra Pauru kynexine Epezu po, okynã se pyra toexiryke moro pata po Azia po. Axĩ toytory se kynexine ynororo Jerusarẽ pona, Pẽtekoxite otuhtoh konõto enery se toexiryke.<pb/>


text:
Morarame Miretu po Pauru ahtao imehnõ tonyohse eya Epezu pona, Jezu poetory tõ tuisary eahmase, tyya toto ytotohme.


text:
Mame mokaro tooehse ahtao imaro xine tõturuse ynororo tynenehpotyã maro. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Juaro matose. Pake tarona oehne oya xine Jezu poko ãmorepase xine.


text:
Oesẽkõme jexiry se pyra exiase, ynoro rokẽ Kuesẽkõme exiryke. Jezu omipona pyra oexirykõke roropa yxitase. Itamurume eanahtoase jorihmapory se juteu tõ exiryke.


text:
Ãkorehmarykõ se jexiryke yronymyryme erokuase Ritonõpo omiry ekarory poko oya xine, aomipona oehtohkõme. Oximõme awahtao xine kuamorepatose, atapyĩkõ taka ytokehpyra roropa exiase.


text:
Oturuase juteu tõ maro, juteutõkara maro roropa, tyyrypyrykõ rumekatohme eya xine Jezu Kyrixtu enetupuhtohme eya xine tosẽkõme.


text:
Seromaroro Jerusarẽ pona ytõko ase, Ritonõpo zuzenu a jaroporyke. Yrome zuaro pyra ase, otara jyrĩko toh mã otarãme, tykase Pauru toto a.


text:
—Jẽmapõko toh mana ãpuruhpyry taka. Utuarimapõko roropa toh mana. Moro rokẽ waro ase Ritonõpo zuzenu poe. Morara jurũko toh mã emero pata tõ punero.


text:
Yrome oserehpyra sã rokẽ ase. Osepyno pyra ase, jorikyry zuno pyra. Toiro, jerohtoh otyhkary se rokẽ ase. Jezu Kyrixtu nyrohmanohpotopõpyry otyhkary se ase. Morara exiryke oturũko ase imehnõ maro Ritonõpo omiry poko, mokaro kurãkatohme Ritonõpo a, tyyrypyrykõ rumekaryhtao eya xine, Jezu enetuputyryhtao roropa eya xine.<pb/>


text:
—Toytoytose ywy Ritonõpo omiry ekarose oya xine, oesẽkõme aexiry poko. Taroino jũme jenezomopyra matose sero nono po, tykase Pauru toto a.


text:
Osepyno ehtoko. Jezu enetupuhnanõ roropa pyno ehtoko emero, toto esãme oexirykõke Ritonõpo zuzenu poe. Mokaro mã topekahse Jezu a toorikyry ke.


text:
Amaro xine exĩko mã ajoajohpãkomo owinoino xine roropa. Ãmorepatorỹko mã toto tyoro, tymaro xine oytotohkõme.


text:
Naeroro, tomeseke ehtoko, osenekunohpopyra oehtohkõme. Wenikehpyra ehtoko roropa ãmorepatopõpyrykõ poko ya. Oseruao jeimamyry kuamorepatose kokoro rokene. Oxixikariase opoko xine.<pb/>


text:
—Seromaroro orumekatorỹko sã ase rahkene. Yrome Ritonõpo opyno xine ro mana, tykase Pauru toto a. —Ritonõpo omiry ouzenutanohpotorỹko mana, aomipona oehtohkõme. Mame Jezu oepyry ropahtao imaro ytõko matose, emero ipoetory tõ maro.


text:
Erokuase onenerykõme, ysã oerohtohkõme jamihmãkõkara akorehmatohme, rupomãkõ zuzenutanohtohme. Jezu omihpyry a ke wenikehpyra ehtoko. Ynara tykase ynororo, “Kurehxo imehnõ akorehmaryhtao oya xine, ãkorehmarykohtao imehnomo a kure roropa,” tykase ynororo, tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
Emynyhmãko toto itamurume Pauru omiry etaryke tyya xine. “Taroino jenezomopyra matose sero nono po,” karyke roropa eya. Morarame Pauru maro toytose toto, aytory enese wapu ae.<pb/>


text:
Morotoino mokaro rumekaxĩpo ynanytoase topohme yna ytotohme Koso pona. Yrokokoro Rote pona roropa. Morotoino Patara pona.


text:
Morotoino toytose yna. Ahmõta Xipere ynanenease yna poozery wino. Ikuroko ynanytoase Xiria pona. Tiro pona ynanotyryhkase mõkomo nomotohme.


text:
Jezu poetory tõ eneryke yna a moroto ynanynykyase omazũmykaponatoae. Mame mokaro Ritonõpo zuzenu poe ynara kynako toto,<pb/>—Ytopyra exiko Jerusarẽ pona, kynako toto Pauru a.


text:
Morotoino ynanytoase ropa. Yna maro nytoase toto pata hnaka typyxiãkõ maro, typoenõkõ maro roropa, enara. Mame tuna ehpio yna esekumuru po ynanyporotyase oturutohme Ritonõpo maro.


text:
Yrokokoro ynanytoase Pauru maro Sezarea pona, Firipe tapyĩ taka. Jezu poko urutõ ynororo kynexine. Mokyro kynexine pake Peturu tõ nymenekahpyry 7mãkõ maro Jezu poetory tõ Jerusarẽpõkõ akorehmaneme.


text:
Mokyro tooehse ahtao tomary tymyhse tyya tupupuru maro Pauru mety eary ke. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Ynara ãko Ritonõpo zuzenu, “Sẽ sã mã Pauru myhnõko toto, Jerusarẽpõkomo, ekarotohme juteutõkara a,” ãko, tykase.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase ynororo,<pb/>—Oty katoh xitãko matou? Jesenakunuhkapõko matose. Ymykyry zuno pyra ase. Jorikyry zuno pyra roropa ase. Jerusarẽ pona ytõko ase. Jyhtomaryhtao eya xine Jezu omiry pokoino oty kara ase jesẽme aexiryke, tykase ynororo yna a.<pb/>


text:
Morarame yna omiry etary se pyra Pauru exiryke, ynanurukepyase ynororo.<pb/>—Ah nytono Ritonõpo maro, ynanase ipoko.<pb/>


text:
Yna maro Jezu poetory tõ Sezareapõkõ nytoase Jerusarẽ pona. Yna aroase toto tapyi taka, Menasõ tapyĩ taka nyhse. Menasõ Xiperepõ kynexine. Pake Jezu poetoryme ynororo.<pb/>


text:
Taomikase tahtao Pauru tõturuse toto maro, Ritonõpo zuzenu maro toerohtopõpyry poko juteutõkara maro.


text:
Mame Pauru omiry etaryke tyya xine tãkye toehse toto.<pb/>—Kure mase, tykase toto Ritonõpo a. Mame Pauru a ynara tykase toto,<pb/>—Etako pahne jepe, tuhke juteu tõ roropa Jezu poetoryme toehse. Mokaro emero Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona exiketomo.


text:
Ynara kary totase eya xine opoko, “Pauru ynara juteu tõ amorepãko juteutõkara rãnao, ‘Moeze omihpyry irumekatoko. Opoenõkõ aĩpotapihpyry onysahkara ehtoko. Atamurukõ namorepatopõpyry irumekatoko,’ ãko mana,” katopõpyry totase eya xine opoko.


text:
Morara exiryke otara ãko sytatou Jezu poetory tomo a oximõme toto oepyryhtao? Ooehtopõpyry ropa waro toehse tahtao xine oehnõko toh mana tarona.


text:
Naeroro ynara kary se ynanase oya. Asakoropane Jezu poetory tõ taro mana. Tynekarorykõ arõko mã toto Ritonõpo maro oturutoh taka tyyrypyrykõ korokatopõpyry waro imehnõ ehtohme.


text:
Mokaro maro ytoko tyyrypyrykõ korokaponanõ maro. Oximerehkapoko roropa imehnõ emero awaro ehtohme, opoko, “Ajohpe,” kara toto ehtohme, Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona oexiry waro toto ehtohme.


text:
Yrome juteutõkara Jezu poetoryme toehse ahtao, “Moeze omihpyry omipona ehtoko roropa,” kara ynanase eya xine. Ynara rokẽ ynanymeroase inenerykõme, “Joroko tõ zotỹpyry poko pyra ke ehtoko. Munu onenahpyra ke ehtoko roropa. Esenamyhpyry roropa onõpyra ehtoko. Imehnõ nohpo tõ poko pyra roropa ke ehtoko. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko, enara rokene,” me ynanymeroase, tykase Tiaku eya.<pb/>


text:
Morarame mokaro maro asakoropane exiketõ maro tõturuse Pauru. Yrokokoro toto maro toytose ynororo tyyrypyrykõ korokatopõpyry ekarotohme. Ritonõpo maro oturutoh taka tomõse ynororo toto maro, Moeze omihpyry omipona toexiry waro imehnõ ehtohme. Imeĩpo tuhke pyra tõmehse ahtao tynekarorykõ ekarory se Ritonõpo a toto.<pb/>


text:
Morarame oma zũ mykaponato kohmãsasaka ahtao, Pauru tonese Ritonõpo maro oturutoh tao juteu tomo a, Aziapõkomo a. Imoihmãkõ taomipohtomase eya xine, Pauru zetũtanỹpose eya xine Pauru apoitohme toto a.


text:
Ynara tykase toto tõmitase opore,<pb/>—Orutua komo, Izyraeu tomo, yna akorehmatoko! Mose imehnõ amorepãko popyra pata tõ poro, tykase toto Pauru poko. —Kypoihtotorỹko mana. Moeze omihpyry kerekeremãko roropa mana, sero pata kurã poihtõko roropa mana. Seromaroro kyreku tõ tonehse eya Ritonõpo maro oturutoh taka, sero tapyi kurã rypyhpyhtose, tykase toh repe.


text:
Moro tao Pauru juteukara maro enehpyryme tuaro toh repe. Mokyro esety Tyropimu. Mokyro tonese eya xine pata po Pauru maro. “Mokyro tonehse Pauru a Ritonõpo tapyĩ taka,” tokarose eya xine repe, tõsenekunohse toto.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine patapõkõ emero tyekĩtapãse. Oximõme tooehse toto tururume Pauru apoise. Mame Pauru tutũtanohse soororome apory poko Ritonõpo maro oturutoh tae. Tapyi tysorotohtose roropa eya xine.


text:
Pitiko Pauru etapãko toh kynexine repe. Yrome imehnõ toytose koroneu zuruse. Ynara tykase toto,<pb/>—Jerusarẽpõkõ ahno etapãko mã toto emero, tykase toto.


text:
Morara kary etaryke tyya, axĩ toytose ynororo soutatu tõ maro sajẽtu tõ maro ahno moity htaka. Mame koroneu tonese tyya xine ahtao soutatu tõ maro Pauru turumekase eya xine.


text:
Mame koroneu a Pauru tymyhpose asakoro keti ke.<pb/>—Onoky mosero esety? Oty pokoino jehno matou? Oty tykase ynororo? tykase koroneu mokaro a.<pb/>


text:
Yrome azaazahkuru tõturuse toto eya. Morara exiryke zuaro pyra ynororo kynexine, Pauru ryhmatopõpyry waro pyra. Morara exiryke tytapyĩkõ taka Pauru tarose soutatu tomo a.


text:
Mame tapyi eutary pota tao tahtao, ynara tykase Pauru koroneu a,<pb/>—Amaro oturuxi aporo ajohpãme samo, tykase ynororo eya.<pb/>—To! Kyreku omiry waro hmahno? tykase koroneu.


text:
—Ejitupõ kara hmahno? Mokyro a tarõkõ oxietũ tanỹpose pake hkopyra. Mame tuhke typyreke exiketõ tarose ahno esaka pyra eya, tykase.<pb/>


text:
Yrome ynara tykase, Pauru a tozuhse,<pb/>—Arypyra, juteu ase, Tasu po aenuruhpyry, Xirixiapõ po. Ypatary pitiko pyra mana. Morara exiryke moxiã maro jotururu se ase, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
—Oturuko, tykase koroneu.<pb/>Morarame opyi po Pauru xikihme toehse. Tõsemahxirarahmase toto ẽpataka ynororo. Tymynyhpãse toto ahtao tõturupitose Pauru toto netaryme juteu omiryae. Ynara tykase ynororo,<pb/>


text:
Mame juteu omiryae Pauru otururu etaryke tyya xine tymynyhpãse toh emero. Mame Pauru tõturuse ropa.<pb/>


text:
—Juteu ase, tonuruse ywy Tasu po, Xirixiapõ po. Yrome tuãtanohse ywy sero pata po Jerusarẽ po. Tamorepase ywy Kamarieu a. Zae jamorepane kytamurukõ omihpyry poko. Orẽpyra Ritonõpo omipona jexiry se exiase asã xine.


text:
Jezu poetory zehno exiase roropa. Itapyĩkõ taka ytoase toto apoise, arotohme ãpuruhpyry taka, orutua komo, nohpo tomo, enara. Aorihmaporykõ se exiase.


text:
Ritonõpo maro oturuketõ tuisary zuaro mana, ajohpe pyra jexiry waro. Mokaro roropa tamuxi tõ ajohpe pyra jexiry waro mã toto. Tynymerohpyrykõ tokarose ya arotohme Tamaxikupõkomo a, Jezu poetory enehtohme ropa ya tymyhse, Jerusarẽ pona, toto ẽmapotohme ãpuruhpyry taka.<pb/>


text:
Nono pona epukase. Omi etase. Ynara nase, “Sauru, Sauru, oty katoh ypoetory tõ ryhmãko mah? Samũ kamexipõko mase ya,” nase.<pb/>


text:
—“Onoky hma?” ase eya, oserepyase.<pb/>—“Ywy ase Jezu Nazarepono. Oty katoh ypoetory ryhmãko mah?” nase ynororo ya.<pb/>


text:
Mame ynara ase, “Oty poko ha?” ase eya.<pb/>—“Owõko ropa xikihme,” nase ynororo. “Ytoko Tamaxiku pona. Moero awahtao ypoetory enyohnõko ase ãmorepase jomiry poko,” nase ya Jezu.<pb/>


text:
Moroto jahtao Anania noepyase ya. Mokyro, Moeze nymerohpyry omipona exikety. Mokyro poko, “Kure,” ãko juteu tõ emero.


text:
Mokyro tooehse ahtao ya ynara nase, “Sauru jakorony, oenutako ropa,” nase ya.<pb/>—Morara tykase exiryke osenuhmase ropa. Anania enease.


text:
Ynara nase ropa Anania ya, “Ritonõpo, kytamurukõ esẽ, omenekase typoetoryme oehtohme, tõmipona roropa oehtohme, Tumũkuru kurã enepotohme oya, aomiry etapotohme roropa oya.


text:
Seromaroro oty eraximãko hma osẽpurihkapopyra, Ritonõpo a oorypyry korokatohme, Jezu Kyrixtu oesẽme ehtohme,” nase Anania ya.<pb/>


text:
<sup>(17-18)</sup> —Morarame tarona tooehse ropa jahtao, jotururuhtao Ritonõpo maro, imaro oturutoh tao, juaroro Jezu enease. Ymaro noturuase. Ynara nase ya, “Axĩ ke mya ytoko Jerusarẽ poe. Tarõkõ õmiry etary se pyra exĩko toh mana, ypoko õtururuhtao,” nase Jezu ya.


text:
—Yrome ynara ase eya, “Tarõkõ juaro nase toto. Opoetory zehnotonõpo ase. Atamorepatoh tae aroase toto ãpuruhpyry taka. Zuaro nase tarõkomo.


text:
Exitewão etaparyhtao etapananõ maro exiase, zupõkõ apoĩko. Imehnõ tuarõtanopyhpõ opoko ynororo kynexine. Tãkye exiase mokyro etaparyhtao eya xine,” ase eya.<pb/>


text:
—Yrome ynara nase ropa ynororo ya, “Ytoko. Aaropõko ase mya juteutõkara a,” nase Jezu ya, tykase Pauru juteu tomo a.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine Pauru zehno toehse ropa toto, “Juteutõkara a aaropõko ase,” kary etaryke tyya xine.<pb/>—Mose etapatoko! Popyra nase, tykase juteu tomo soutatu tomo a.<pb/>


text:
Morara exiryke Pauru taropose koroneu a soutatu tõ tapyĩ taka.<pb/>—Mose ipipohtoko, tykase ynororo soutatu tomo a repe, orẽpyra juteu tõ sekere karyke Pauru poko.


text:
Yrome tymykyryhtao ynara tykase Pauru sajẽtu a,<pb/>—Romanome jexiryke ypipohpyra exiko kowenu omipona, jyhxiropyra imehnõ exiryke terekatu ẽpataka, tykase ynororo.<pb/>


text:
Morara tykase exiryke sajẽtu toytose koroneu a oturuse.<pb/>—Onypipohpopyra exiko. Romanome mokyro, tykase ynororo koroneu a.<pb/>


text:
Morarame koroneu toytose Pauru a oturuse.<pb/>—Etako pahne, ajohpe pyra romanome mahno? tykase.<pb/>—Ỹ, romano ase, tykase Pauru eya.<pb/>


text:
Mame koroneu ynara tykase Pauru a,<pb/>—Tuhke tineru ekaroase kowenu a romanome jehtohme, tykase ynororo.<pb/>—Yrome ywy romanome jenurune, papa romanome exiryke, tykase Pauru eya.<pb/>


text:
Morarame Pauru turumekase toto a. Onypipohpyra tokurehse toto. Mokyro koroneu tõserehse, romano tymyhse typoetory a exiryke, ipipohpory se toehse toexiryke roropa. Romano kowenu omiry ynara ãko, “Romano onypipohpyra ehtoko,” ãko.<pb/>


text:
Yrokokoro Pauru tymyhpokapose ropa eya. Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tonehpose tamuximãkõ maro tõturupotohme eya xine. “Oty pokoino juteu tõ mose zehno nae?” katohme eya xine. Mame toto ẽpataka Pauru tonehse eya auturutohme.<pb/>


text:
Morarame Pauru a mokaro tỹme tonese aporo tõturutohto xine eya. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Wekyry tomo, ajohpe pyra ase. Kokoro rokẽ Ritonõpo omipona ase, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Ynara tykase Pauru eya,<pb/>—Onekunohto! Ritonõpo awãnohnõko mana morara karyke oya. Ya oturupose oporohno Moeze omihpyry waro oexiryke. Yrome aomihpyry omipona pyra mase, jẽpatapihmoporyhtao oya, tykase Pauru eya.<pb/>


text:
Mame imarõkomo a Pauru tozuhse roropa. Ynara tykase toto eya,<pb/>—Oty katoh morara ãko mah Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a? Ipoihtõko sã mase, tykase toto.<pb/>


text:
—Wekyry tomo, zuaro pyra akene. Ritonõpo maro oturuketõ tuisaryme pyra ekarono, tykase Pauru. —Ynara tymerose exiryke Ritonõpo omiryme, “Oesẽkõ kure rokẽ tyritoko,” ãko sero poko nase Ritonõpo omiry, tykase Pauru.<pb/>


text:
Mame Pauru tuhkãkõ waro toehse. Tuhke satuseu tomo, tuhke roropa parixeu tomo. Naeroro ynara tykase ynororo eya xine opore,<pb/>—Wekyry tomo, parixeu ase. Papa roropa parixeu kynexine. Seroae terekatu a azahkuru jekarõko matose aorihtyã ẽsemãkapory ropa enetuputyryke ya, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya xine tõsezusezuhse toto, parixeu tomo satuseu tõ maro. Parixeu tõ Pauru marõkõme toehse.


text:
Satuseu tõ aorihtyã ẽsemamyry ropa onenetupuhpynomo, Ritonõpo nenyohtyã kapu ae te, zuzenu roropa onenetupuhpynõ kynexine. Yrome parixeu tõ morohne enetupuhnõko.


text:
Morarame toepanaikase toto tõtururukohtao imoihmãkomo. Mame Moeze omihpyry warõkõ towõse xikihme tõturutohme. Parixeu tõ kynexine. Ynara tykase toto,<pb/>—Mose azahkuru pyra nase. Otarãme Ritonõpo nenyokyhpyry tõturuse mã imaro. Morara exiryke jehno pyra sehtone, Ritonõpo poetory zehno pyra, tykase toto.<pb/>


text:
Mame morotaõkõ tõxienonohse itamurume. Mame Pauru tywyhtywyhmaryhtao eya xine soutatu tõ tonyohse koroneu a Pauru arotohme ropa tytapyĩkõ taka.<pb/>


text:
Morarame koko Jezu tõturuse Pauru maro. Ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Tãkye exiko Pauru. Jerusarẽpõkõ mutuarõtanopyase toh ypoko. Moro saaro Romapõkõ roropa tuarõtanohnõko mase ypoko, tykase Jezu eya.<pb/>


text:
Morarame yrokokoro juteu tõ oximõme toehse Pauru etapary se exiketomo.<pb/>—Otuhpyra sehtone, eukuru onẽpyra roropa sehtone Pauru etapatoh ponãmero kyya xine, tykase toto.


text:
Mame toytose toto tytamuxirykomo a, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a roropa oturuse. Ynara tykase toto eya xine,<pb/>—Otuhpyra ynanase, eukuru onẽpyra roropa ynanase Pauru etapatoh ponãmero yna a.


text:
Naeroro kokoro koroneu a Pauru enehpoko oya, õturupotohme samo. Ynanase eraximãko etapatohme, tykase toto eya xine, tytamuxirykomo a.<pb/>


text:
Morarame Pauru a sajẽtu tykohmase tyya.<pb/>—Mose nuasemã arota auturutohme koroneu a, tykase ynororo.<pb/>


text:
Mame tarose eya. Ynara tykase ynororo koroneu a,<pb/>—Mose Pauru nenehpohpyry oturuse amaro, tykase.<pb/>


text:
Mame emary poko mokyro tarose koroneu a mya, tõtururukõ onetara imehnõ ehtohme.<pb/>—Aimo, oty kary se hma ya? tykase ynororo eya.<pb/>


text:
Ynara tykase ynororo,<pb/>—Juteu tõ otururu etano. Oya Pauru aropõko toh mana kokoro, kõseriu tomo a, imaro tõturutohkõme ropa.


text:
Yrome anaropyra exiko. 40me motye etapary se exiketõ mana Pauru eraximãko, etapatohme. Otuhpyra, eukuru onẽpyra, enara toh mana Pauru etapary se toexirykõke. Seromaroro oehnõko toh mana oturuse amaro, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
Mame koroneu a nuasemã taropose ropa,<pb/>—Sero onekaropyra ropa exiko imehnomo a, tykase ynororo eya.<pb/>


text:
Morarame koroneu a asakoro kapitão tykohmase tyya. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—200me soutatu eahmako, Sezarea pona oytotohkõme, 70me kawaru aronanõ maro, 200me roropa warata ekomananõ maro, tykohmãsehxo ahtao oytotohkõme.


text:
Kawaru tõ enehpoko Pauru ytotohme epo. Tomeseke arotatoko kowenu terekatu a, Perixi a, ewomatohme eya, tykase.<pb/>


text:
“Ynymerohpyry moro oneneryme. Jepe nymyry mase Perixi. Ywy ase Kyrautiu Rixia. Kure pãna mã repe?<pb/>


text:
Mokyro Pauru tapoise juteu tomo a, etapatohme repe. Yrome soutatu tomo a towomase, romanome exiryke.


text:
Yrome axĩ zuaro toehse ywy. Romano kowenu omihpyry poko mose onyhxiropyra toh nexiase, tytamuxiry tõ omihpyry poko rokene. Morara exiryke ẽmapory se pyra exiase ãpuruhpyry taka. Etapapory se pyra roropa exiase.


text:
Mame, ‘Juteu tõ mokyro etapary se,’ kary totase ya. Morara exiryke aropoase myaro. Pauru zehnotokõ roropa aropõko ase oya, ihxirotohme onetaryme. Enara rokẽ ynymerohpyry moro oneneryme.<pb/>Ywy ase Kyrautiu Rixia.”<pb/>


text:
Yrokokoro pupu po rokẽ ytoketõ toeramase ropa tytapyĩkõ taka. Kawaru po ytoketõ rokẽ Pauru maro toytose.


text:
Mame Sezarea pona toeporehkase toto ahtao pape tokarose eya xine kowenu tuisary a. Pauru roropa tokarose eya xine.


text:
Mame pape tonese ahtao kowenu tuisary a Pauru a tõturupose,<pb/>—Otypõ mahno? tykase.<pb/>—Xirixiapõ ase, tykase Pauru. Moro waro toehse tahtao


text:
ynara tykase ynororo eya,<pb/>—Imeĩpo okohmãko ase ohxironanõ tooehse ahtao, tykase ynororo eya.<pb/>Mame tõmapose Pauru eya, Erote tapyinỹpyry kurã taka.<pb/>


text:
Morarame omame etone tynyhse ahtao, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tooehse, esety Anania, imehnõ juteu tõ tuisary maro. Kowenu omiry waro exikety tooehse imaro xine Pauru hxirose tuisa konõto netaryme, Perixi netaryme. Mokyro esety Tereturu.


text:
Morarame Tereturu tykohmase eya xine. Mame Pauru tyhxiropitose eya. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Tuisamehxo mase kowenatu Perixi. Opoko tãkye ynanase, kure oexiryke. Yna pyno oexiryke eryhmara toto, sero patapõkomo.


text:
Mose Pauru ajoajohpano. Imehnõ pata tõ poro ytoytokety mosero. Tyoro amorepatõ mosero, kowenu omipona pyra juteu tõ ehtohme. Nazarepõ poetory esẽ mosero.


text:
Ritonõpo tapyi ryhmary se monexiano. Morara exiryke ynanapoiase zuãnohtohme repe, yna tamuru Moeze omihpyry omi poe.


text:
Morarame yna enehpoase ynororo tarona, õturutohme imaro. Oturupoko pahne eya tuaro oehtohme ihxirotopõpyry poko yna a, tykase Tereturu terekatu a.<pb/>


text:
Morarame,<pb/>—Oturuko Pauru, tykase tomary ke kowenatu Pauru a. Mame ynara tykase Pauru,<pb/>—Tuhke tyeimãse yna tuisaryme oexiryke tãkye rokẽ ase jotururu etaryke oya.


text:
Ekaroporyhtao zuaro exĩko mase. 12me rokẽ jynykyase Jerusarẽ pona joepyryme. Kure Ritonõpo rise oepyase. Tarõkõ mã joehtopõpyry waro.


text:
Ritonõpo maro oturutoh tao imehnõ oneonezuhpyra exiase. Juteu tõ atamorepatohtaõkõ onerekohmara exiase. Osemataõkõ roropa onerekohmara exiase.


text:
Jyhxirõko toh mã repe. Yrome ehxiropyra ase, azahkuru pyra jexiryke, ajoajohpe pyra jexiryke roropa.


text:
Ynara rokẽ kary se ase oya ypoko. Ritonõpo omiry seromato pona ase. Sero popyra moxiamo a. “Tyoro,” ãko toto sero poko. Yrome yroro. Ritonõpo enetupuhnõko ase. Aomiry roropa enetupuhnõko ase. Urutõkomo a inymeropohpyry sero, Moeze a inymeropohpyry roropa sero.


text:
Aorihtyã ẽsemãkary ropa poko enetupuhnõko ase, moxiã samo. Kurãkomo, iirypyrymãkõ roropa ẽsemãkapõko ropa Ritonõpo mana.


text:
Ritonõpo jenẽko mana. Ahno roropa jenẽko. Kokoro rokẽ erohnõko ase iirypyryme pyra jehtohme, tykase ynororo.<pb/>


text:
—Tuhke jeimamyry imehnõ pata tõ poro ytoase. Mame jesaka oepyase ropa, tineru ekarose tytinerukãkara a. Ritonõpo a ynekarory ekaroase roropa.


text:
Naeroro Ritonõpo maro oturutoh tao jenease toto. Yyrypyry ykorokapoase Ritonõpo a. Imoity maro pyra exiase toiroro, tehme rokene.


text:
Yrome moroto juteu tõ nexiase, Aziapõkomo. Kurehxo exiry mokaro taro exiryhtao, Ritonõpo maro oturutoh tao jenehpõkomo, jyhxirory se tahtao xine.


text:
Toiro rokẽ opore oturuase eya xine. Ynara ase, “Seroae terekatu a azahkuru jekarõko matose aorihtyã ẽsemamyry ropa enetuputyryke ya,” ase eya xine. Opore jotururu azahkuru nexiase otarãme, tykase Pauru.<pb/>


text:
Morara kary etaryke tyya Perixi ynara tykase,<pb/>—Zomory oetãko ropa ase, koroneu Rixia tooehse ahtao. Morara ahtao zuaro exĩko ase, tykase ynororo eya xine. Perixi Jezu poetory otururu etahpyryme kynexine.


text:
Morarame sajẽtu tyrise eya Pauru eraseme.<pb/>—Apo epe tõ imaro nexino, akorehmatohme ise tahtao xine, tykase mokyro terekatu.<pb/>


text:
Mame tuhke pyra tynyhse ahtao Perixi tooehse ropa, typyty maro, Turuxira maro. Juteu nohpory ynororo kynexine. Mame Pauru tonehpose tyya autururu etatohme, Jezu Kyrixtu enetuputyry poko.


text:
Morarame Pauru tõturupitose toto netaryme. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Kure Ritonõpo omipona kuahtao xine, iirypyryme pyra kuahtao xine roropa. Imeĩpo kurãkõ apiakãko Ritonõpo mana. Kuãnohtorỹko roropa mana iirypyryme kuahtao xine, tykase Pauru.<pb/>—Epo õtururu ya. Zomory ropa tỹpokõke pyra jahtao okohmãko ropa ase, tykase Perixi. Tõserehse ynororo Pauru omiry etaryke tyya.<pb/>


text:
Tineru se roropa Pauru a ynororo, imyhpokatohme ropa repe. Morara exiryke tahxime Pauru tykohmase tõturutohme imaro.<pb/>


text:
Morarame asakoro tyeimãse ahtao Poroxiu Pexitu tooehse, Perixi myakãme, kowenu tuisaryme. Mame tyse juteu tõ ehtohme, Pauru onymyhpokara ropa Perixi tokurehse.<pb/>


text:
Morarame Pexitu Sezarea pata pona tooehse tahtao, oseruao rokẽ tynyhse moroto. Morotoino Jerusarẽ pona toytose ynororo.


text:
Moroto Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tõturuse eya, imehnõ juteu tõ tuisary maro Pauru kerekeremãko. Ynara tykase toto Pexitu a,<pb/>


text:
—Ajohpãme sã Pauru enehpoko xiaro Jerusarẽ pona, yna maro auturutohme, tykase toh repe, etapary se toexirykõke osema tao.


text:
Yrome Pexitu ynara tykase eya xine,<pb/>—Pauru moroto rokẽ mana, Sezarea po. Okynã pyra morotona ytõko ropa ase.


text:
Ehmaropa oytorykõ se awahtao xine mokyro hxirose azahkuru aexiry poko, tykase ynororo eya xine.<pb/>


text:
Morarame 10me tynyhse ahtao toytose ropa ynororo Sezarea pona. Yrokokoro porohtoh taka typorohse tahtao, Pauru tonehpose tyya.


text:
Mame Pauru tooehse ahtao Jerusarẽ poe aehtyã xikihme toehse toto. Itamurume Pauru hxirory se toh repe azahkuru aexiry poko.


text:
Yrome ynara tykase Pauru eya xine,<pb/>—Ehxiropyra ase azahkuru pyra jexiryke. Moeze omihpyry omipona ase ipunaka. Ritonõpo tapyĩ onyjorokopara ase. Kowenu omipona roropa ase, tykase Pauru.<pb/>


text:
Yrome topeme juteu tõ se Pexitu kynexine. Naeroro ynara tykase ynororo Pauru a,<pb/>—Oytory se pyra Jerusarẽ pona mah, moero moxiã oturupotohme ya opoko? tykase.<pb/>


text:
Yrome Pauru a tozuhse, ynara tykase ynororo,<pb/>—Jytory se pyra ase. Taro ase amaro, kowenu terekatume oexiryke. Taro kure jekaropotohme kowenu tapyĩ tao. Juteu tõ onyryhmara exiase, zuaro ro mase.


text:
Kowenu omipona pyra jahtao, imepỹ totapase ya ahtao jetapary se roropa exiry oya xine. Yrome imehnõ onyryhmara jahtao, jekarory se pyra ase eya xine, kowenu omipona jexiryke. Ĩperatu a kuaropoko, Seza a. Imaro rokẽ oturuse jytory se ase, tykase Pauru terekatu a.<pb/>


text:
Mame tõturuxĩpo kõseriu tõ maro ynara tykase Pexitu Pauru a,<pb/>—Seza a oytory se awahtao eya aaropõko ase, tykase.<pb/>


text:
Morarame tuhke pyra tynyhse ahtao tuisa Akyripa tõ tooehse Sezarea pona, typyty maro, Pexitu maro oturuse. Ipyty esety Perenixi.


text:
Moroto tuhke tynyhse ahtao Pauru tokarose eya. Ynara tykase ynororo eya Pauru poko,<pb/>—Orutua mã ãpuruhpyry tao, Perixi nynomohpyry.


text:
Jerusarẽ po jahtao Ritonõpo maro oturuketõ tuisary ipoko noturuase ya, juteu tõ tamuxiry maro etapapotohme repe.


text:
Yrome ezukuase toto, “Romanome ahtao onetapara ase, oturupyra ro awahtao xine imaro ynetaryme, aosepynohtohme. Imaro soturutatose aporo zuaro jehtohme,” ase eya xine.


text:
Tytamurukõ namorepatopõpyry poko rokẽ noturuase toto. Imepỹ poko roropa, Jezu poko. “Aorikyhpyry mokyro,” nase rokẽ toto. Yrome, “Orihpyra, tõsemãse ropa mana,” ãko Pauru.


text:
Zuaro pyra jexiryke ynara ase Pauru a, “Oytory se pyra hma Jerusarẽ pona, moroto oturupotohme ropa ynetaryme, ohxirohpõkõ maro?” ase eya.


text:
Yrome, “Seza maro rokẽ jotururu se ase,” karyke ẽmapoase ropa Roma pona aropotohto Aukuxtu Seza pataka, tykase Pexitu.<pb/>


text:
Morarame Akyripa ynara tykase Pexitu a,<pb/>—Mokyro otururu etary se ase, tykase Akyripa.<pb/>—Kokoro etãko mase, tykase Pexitu eya.<pb/>


text:
Mame yrokokoro Akyripa tooehse kowenu tapyĩ taka Perenixi maro, kurã ke tupoke, typoetory tõ maro, soutatu tuisary tõ maro, pata esã roropa maro. Mame Pauru tonehpose Pexitu a.


text:
Tooehse ahtao Pexitu tõturuse aporo. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Tuisa Akyripa, amarokõ roropa emero, mose orutua enetoko. Juteu tõ nyetunu Jerusarẽ po jahtao, taro roropa etapary se toh nexiase.


text:
Mose kure rokẽ ya, yrome jehno juteu tõ exiryke aropõko ase Roma pona, Aukuxtu Seza maro auturutohme, imaro tõtururu se aexiryke.


text:
Yrome otara ãko ha, pape poko imerõko, aropotohme Seza neneryme? Naeroro mose enehpono tarona ourutohkõme. Omoro nymyry oturuko imaro, tuisa Akyripa, zuaro jehtohme, pape merotohme ya.


text:
Pauru aropory se ase repe, yrome azahkuru aexiry onenetupuhpyra jexiryke anaropopyra ro ase, tykase Pexitu.<pb/>


text:
Morarame Akyripa tõturuse Pauru a,<pb/>—Õtururu se awahtao oturuko, tykase. Mame Pauru tãtaporamase. Ynara tykase ynororo,<pb/>


text:
Tuaro mase juteu tõ poko. Kytamurukõ namorepatopõpyry waro roropa mase. Naeroro ajohpãme sã penekehpyra exiko jomiry etary poko aporo.<pb/>


text:
Juaro exiketõ jekarory se ahtao jekarõko mã toto. Parixeu ase, orẽpyra Ritonõpo omipona exikety. Kytamurukõ omihpyry omipona roropa ase.


text:
Tarona tonehse ywy jyhxirotohme, Ritonõpo mũkuru enetupuhneme jexiryke. Pake Ritonõpo nekarohpyry enetupuhneme jexiryke roropa. “Umũkuru eraximako,” tykase Ritonõpo pake kytamurukomo a.


text:
Wekyry tõ roropa morararo Ritonõpo nekarory momohnõko toh repe, orihpyra toehtohkõme. Yrome aorihtyã ẽsemãkapory ropa enetuputyryke ya jyhxirory se mã juteu tomo.


text:
Oty katoh amarokõ juteu tõ aorihtyã ẽsemãkapory ropa Ritonõpo a onenetupuhpyra? tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
Morara exiase Jerusarẽ po. Tuhke Jezu poetory ẽmase ãpuruhpyry taka, Ritonõpo maro oturuketõ tuisary omi poe. Etaparykohtao, “Mose etapako. Kure etapary oya xine,” akẽ etapananomo a.


text:
Jezu poetory tõ ryhmahpõ ase atamorepatoh tao, enetupuhkehpory se jexiryke. Imehnõ pata tõ pona Jezu poetory ryhmase aytohpyry ase, zehno jexiryke, tykase Pauru.<pb/>


text:
Osema tao yna ahtao, tãxiahtao saereh nase yna etonie, xixi motye kaino, ypona, ymaro ytoketõ pona roropa.


text:
Nono pona toepukase yna porehme. Mame omi etase. Ynara nase ya juteu tõ omiryae, “Sauru, Sauru, oty katoh ypoetory ryhmãko mah? Samũ kamexipõko mase ya ypoetory ryhmaryke oya. Eryhmãko mase pui samo tupupuru ryhmane samo, tamoreme suimã pona otuotuokety sã mase,” nase ya.


text:
Owõko ropa. Osenepo oya, otuarõtatohme ypoko, ypoetoryme oehtohme. Imehnõ tuarõtanohpõko mase jenetopõpyry poko oya, imeĩpo enepotoh poko roropa oya.


text:
Oewomãko ase oetapary se imehnõ ahtao. Imeĩpo juteutõkara pataka aaropõko ase. Moroto awahtao roropa oewomãko ase.


text:
Toto amorepase ytoko ajoajohpe pyra aehtohkõme, joroko tamuru rumekatohme eya xine, Ritonõpo omipona rokẽ toto ehtohme. Iirypyrykõ korokãko ase tosẽkõme jenetuputyryhtao eya xine. Esarykõ ekarõko ase eya xine ypoetory tõ maro,” tykase Jezu ya.<pb/>


text:
Osemazuhme aporo oturuase Tamaxikupõkomo a, Jerusarẽpõkomo a roropa. Mame Juteapõkomo a oturuase. Morotoino ytoase juteutõkara amorepase, iirypyrykõ rumekatohme eya xine, Ritonõpo omipona aehtohkõme roropa.


text:
Yrome Ritonõpo a jewomaryke jetapara ro toh mana. Imehnõ amorepãko ro ase Jezu poko, toto tuarõtatohme. Tuisa tõ zurũko ase, tuisa tõ kara roropa zurũko. Ritonõpo omiry poko toto tuarõtanohnõko ase, pake Ritonõpo poe urutõkõ nekarohpyry saaro. Moeze nekarohpyry saaro roropa. Ynara tykase Moeze tõ pake,


text:
“Kyrixtu osanumãko toh mana, exixihmãko. Yrome mã ẽsemãnõko ropa toorihxĩpo, kypyno xine Ritonõpo exiry ekarotohme juteu tomo a, juteutõkara a, enara.”<pb/>


text:
Morara karyke Pauru a, ynara tykase Pexitu opore Pauru a,<pb/>—Pauru, rowohpe mase. Tuhke tãtamorepase oexiryke, tykase Pexitu eya.<pb/>


text:
Akyripa a ynara tykase Pauru,<pb/>—Tuisa Akyripa, jomiry metano? Sero poko tuaro mase tokare Jezu exiryke. Morara exiryke ihximyra oturuno oya.


text:
Tuisa Akyripa, Ritonõpo poe urutõkõ omihpyry enetupuhnõko mah? Zuaro ase. Enetupuhnõko mase, tykase Pauru Akyripa a.<pb/>


text:
Morarame Pauru tozuhse eya. Ynara tykase ynororo,<pb/>—Otarãme Jezu poetoryme exĩko ase õmiry etahpyryme, tykase.<pb/>


text:
Morarame Pauru ynara tykase ropa eya,<pb/>—Kure ya Jezu Kyrixtu poetoryme awahtao. Emero tarõkõ roropa Jezu poetoryme se ase ysã oehtohkõme, yrome imyhpyra rokene, tykase.<pb/>


text:
Tutũtase toto oturuse oxime,<pb/>—Kure rokẽ mana. Tõmipona aexiryke kowenu onetapapopyra mana. Onẽmara roropa mana ãpuruhpyry taka, tykase toto ipoko.


text:
Morarame Akyripa ynara tykase Pexitu a,<pb/>—Mokyro myhpokary ropa, “Seza a kuaropoko,” kara ahtao, tykase ynororo.<pb/>


text:
Morarame toepohnohse tahtao xine,<pb/>—Saropotone Itaria pona, tykase toto. Mame Pauru tokarose Juriu a, imehnõ ãpuruhpyrytaõkõ maro, wapu ae toto arotohme Itaria pona. Juriu sajẽtu, Aukuxtu poetory. Pauru maro ynanytoase.


text:
Morarame moroto Sezarea po ynanotyriase Ataramitiu poe aepyhpyry wapu aka, Azia pona yna ytotohme, Arixtaku maro. Mokyro Tesaronikapono, Masetoniapõpono.


text:
Yrokokoro Xitõ pona ynanytoase. Juriu noturuase Pauru a,<pb/>—Oepe tõ maro oexiry se awahtao ytoko, nase, Pauru zuno pyra toexiryke.


text:
Morotoino tuna konõto takuohse yna. Xirixia ehpikuroko toytose yna, Pãpiria ehpikuroko roropa Mira pona, Rixiapõ pona.


text:
Moro ae axĩ pyra ynanytoase Synitu pona tyryrykane popyra exiryke. Saumona kuroko ynanytoase Kereta zomye.


text:
Morarame ynanytoase wapu ae ehpikuroko, kuremỹme samo, pata pona, kure otyryhkatoh pona. Moro Rasea maro atameke pyra.<pb/>


text:
—Ytotoh pyra nase. Kuytorykohtao seromaroro, wapu nerỹko mana. Itamurume mõkomo nerỹko. Ahno roropa orihnõko otarãme, tykase Pauru repe.<pb/>


text:
Otyryhkatoh moroto popyra exiryke toytorykõ se toh kynexine Penixi pona, moroto toehtohkõme konopo ae, kure moroto exiryke. Tyryry karahko Penixi po, Kereta ahmõta po.<pb/>


text:
Naeroro tyryry tykase ropa ahtao,<pb/>—Ehmaropa, tykase toto. Etypohkatoh tanỹse ropa toto a wapu ytotohme ahmõta Kereta ehpikuroko.


text:
Ahmõta pitiko kuroko yna ytoryhtao tyryry karahko nexiase. Naeroro ynanerokuase itamurume kanawa anymyry poko wapu aka.


text:
Kanawa tanỹkehse ahtao wapu ynanuahmykyase ehmopyra aehtohme. Yna aroryke tyryrykane a Ripia ehpikoxi isawã zuno toehse yna. Morara exiryke wera touse yna a, tywerake pyra rokẽ ytotohme tyryrykane po.


text:
Yrokokoro pohkane a anyanymyryhtao mõkomo ynanypapyase nakuaka yna oserepyryke, wapu tẽme hkopyra ehtohme.


text:
Tuhke xixi onenepyra ynanexiase, xirikuato onenepyra roropa, konopo itamurume exiryke tyryrykane maro,<pb/>—Orihnõko sytatose, ynanase. Ynanoserepyase.<pb/>


text:
Tuhke otuhpyra ynanẽmepyase. Naeroro Pauru ynara nase yna a,<pb/>—Jepe tomo, jomipona awahtao xine Kereta po ro sehtory, mõkomo onypahpyra exiry, wapu kure ro roropa exiry.


text:
Ynara nykã ya, “Pauru, torẽtyke pyra exiko. Seza a ytõko mase, Roma tuisary a. Oewomãko mã Ritonõpo. Mokaro roropa ewomãko mana opokoino,” nykã inenyokyhpyry ya josenety.


text:
Naeroro sekese ehtoko ropa. Ritonõpo enetupuhnõko ase. Ajohpe pyra mana. Kuewomatorỹko mã inenyokyhpyry nekarohpyryae ro.


text:
Morarame 14me tynyhse ahtao tyryrykane jamihme ro nexiase. Xiaxiake wapu tarotarose, Metiteraneu tuna ena. Mame onoa wapu poko erohketõ ynara nase,<pb/>—Otarãme nono moe pyra mana, nase toto.


text:
Tuna tukuhse toto a, zueme aexiry waro toehtohkõme. Zueme ro tukuhse eya xine. Moino akoxi pitiko tukuhse ropa toto a, zueme hkopyra.


text:
Mame topu a wapu etapary zuno toexirykõke 4me etypohkatoh tomapose toto a, wapu ãtykyry wino. Tõturuse toto Ritonõpo a axĩ aẽmehtoh poko.


text:
Morarame wapu pokõkõ irumekary se toehse. Kanawae toytorykõ se toh repe. Kanawa tomapose tuna kuaka toto a, etypohkatoh wapu potyry pokona tyritohme sã repe. Yna enekunopyry se rokẽ toh kynexine.


text:
Mame Pauru tõturuse sajẽtu tomo a, soutatu tõ maro,<pb/>—Wapu rumekaryhtao moxiamo a nerỹko sytatose, tykase ynororo.<pb/>


text:
Morara exiryke otuhtoko, jamihme oehtohkõme ropa. Torẽtyke pyra ehtoko. Orihpyra matose, tykase eya xine.<pb/>


text:
Morara kaxĩpo wyi apoiase ekamotohme. Noturuase Ritonõpo a mokaro netaryme, wyi ekarotohto. Notukuase ynororo yna maro.


text:
Mame tõmehse ahtao nono waro pyra toh kynexine, wapu poko erohketomo. Iporiry tonese ahtao eya xine moro taka wapu arory se toehse toto, isawãme tuna ehpiry exiryke.


text:
Naeroro etypohkatoh eary tysahkase eya xine emapotohme nakuaka. Mame ãpuitoh myhty tymyhpokase eya xine. Moromeĩpo wera konõto taunuhmase ropa eya xine apõ pokona, ipotyry wino, tyryrykane a wapu arotohme isawã ehpikoxi repe.


text:
Yrome isawã pona tyryhse ipotyry wino wapu. Tũpore tyryhse isawã pona. Pohkane konõto a tãtohkase wapu.<pb/>


text:
Yrome Pauru pyno toexiryke onetapapopyra sajẽtu kynexine. Nakuae tãtakuotyry warõkõ taropose eya osemazuhme, ahmõta pona toto ytotohme.


text:
Imehnõ taropose roropa eya wewe po wapu epokahkasẽ po. Emero morara rokẽ tãtakuohse ropa toto iratyhpyry po.<pb/>


text:
Kure rokẽ toh nexiase yna maro. Yna aroase toto tytapyĩkõ taka. Apoto tukase eya xine yna osũtohme. Konopome exiryke kõxikene ynanexiase.


text:
Morarame apotopokõ tupuimase Pauru a. Apoto htaka tyriryhtao eya okoi nesekase emary pokona ynaneneryme.


text:
Morara exiryke ynara tykase morotõkomo,<pb/>—Otapatõ mosero otarãme. Morara exiryke okoi nesekano. Nerypyra kynako repe. Yrome okoi naryme orihnõko mana, nase toto Pauru poko.<pb/>


text:
Mame Pauru tonese eya xine. Emary zaory eraximãko toh kynexine. Axĩ aorikyry eraximãko toh repe. Yrome okyna ahtao kure ro Pauru eneryke tyya xine, ynara tykase toto,<pb/>—To! Otarãme ritõ mosero, tykase toh ipoko.<pb/>


text:
Moro ahmõta esẽ esety Pupuriu. Mokyro tapyĩ moe pyra kynexine. Tytapyĩ taka yna aroase kure yna ritohme. Moroto ynanynykyase oseruao.


text:
Mokyro zũ kure pyra nexiase, oxirohnõko, pixihtãko, enara. Mokyro enese Pauru nomomyase inyhtoh taka. Mame Ritonõpo a noturuase. Zuhpokoxi tomary riase. Axĩ nekurãkase ropa.


text:
Moromeĩpo moro ahmõtapõkõ kurãkõkara emero noepyase Pauru a toto tukurãkatohkõme ropa. Tukurãkase ropa toto eya.


text:
Morarame moroto wapu kynexine, Arexãtyria poe aepyhpyry, ikonopory enatyry eraximãko, ytoytopyra konopo ae exiryke. Kamaramanõpo tõ esety ae moro wapu esety, Kaxito Poruxime. Morarame ikonopory tonahse ahtao, moro ae ynanytoase.


text:
Morotoino ynanytoase ropa tuna konõto ehpikuroko Reziu pona. Moroto yna ahtao kure tyryrykane. Yrokokoro ynanytoase Pozuori pona.


text:
Moroto Jezu poetory tõ kynexine. Toto maro ynanynykyase oma zũ mykaponatoae, toahmase yna exiryke eya xine. Morotoino osema konõto ae ynanytoase ropa Roma pona.


text:
Yna ekary etahpyryme Jezu poetory tomo a, tooehse toto yna enese, moino Roma poe, Apiu oturutoh pona, oseruao osepekahtoh pona roropa. Mokaro eneryhtao Pauru a eano tyjamihtase. Tãkye toehse ynororo. Kure tõturuse Ritonõpo poko toto maro.<pb/>


text:
Morarame Roma pona toeporehkase yna ahtao, ãpuruhpyrytaõkõ ekaroase sajẽtu tutuisary a. Pauru rokẽ imepỹ tapyi taka toytose, soutatu maro.<pb/>


text:
Mame oseruao tynyhse ahtao juteu tamuxiry tõ tonehpose Pauru a oximõme imaro xine tõturutohkõme. Ynara tykase ynororo eya xine,<pb/>—Orutua komo, wekyry tomo, kuetatoko. Kuekyrykõ onyenonohpyra exiase Jerusarẽ po. Kytamurukõ omihpyry omipona ase. Yrome ynaroro rokẽ romano tomo a jekaroase toto jetapatohme repe.


text:
Morarame tõturupose jahtao romano tuisary a jutũtanohpory se ropa nexiase repe, kowenu jetapapopyra exiryke.


text:
Yrome ymyhpokapory se pyra juteu tõ nexiase. Naeroro, “Seza ẽpataka jytory se ase,” ase terekatu a. Wekyry tõ hxirory se pyra exiase.


text:
Morara exiryke kuenehpotou xiaro joturutohme amaro xine. Ritonõpo mã kypyno xine. Kyyrypyrykõ korokary se kurã rokẽ ekarotohme kyya xine. Moro eraximãko Izyraeu tõ poetory mana. Moro enetuputyryke ya tymyhse ase keti ke, tykase Pauru eya xine.<pb/>


text:
Ynara tozuhse toto a,<pb/>—Pape oehpyra mana, Jerusarẽpõkõ nymerohpyry opoko yna neneryme. Moinõ oehsenãkõ mã, “Popyra,” kara roropa opoko.


text:
Õtururu etary se ynanase. Tuhke ahno imehnõ patapõkõ Jezu poetory poihtõko toto, nase toto Pauru a.<pb/>


text:
—Mokokoro osehtoko, tykase exiryke, tuhke toytose toto itapyĩ taka. Mokaro a noturuase Pauru, Ritonõpo ahno esẽme exiry poko, Jezu poko roropa, Moeze tõ nymerohpyry poko, imehnõ urutõkõ nymerohpyry poko roropa. Mokaro zuruse nykohmamyase Pauru.


text:
Aomiry etaryke tyya xine, “Ajohpe pyra,” tykase toto emero pyra, tonetupuhse eya xine exiryke. Yrome imehnõ onenetupuhpyra toh tokurehse.


text:
Mame toto ytotohto ropa itapyĩkõ taka Pauru ynara tykase eya xine,<pb/>—Ajohpe pyra Izaja tõturuse kytamurukomo a Ritonõpo zuzenu poe.


text:
Ynara tykase ynororo,<br/><t>“Tarõkomo a ytotoko. Ynara kahtoko eya xine,<br/>‘Ritonõpo omiry etãko matose repe, yrome zuaro pyra matose.<br/>Enẽko roropa amarokõ repe, yrome onenetupuhpyra matose.<br/>


text:
<t>Enetuputyry se pyra oexirykõke onenetupuhpyra matose.</t><t>Etary se pyra oexirykõke roropa onetara matose.<br/>Enery se pyra oexirykõke onenepyra matose.<br/><t>Mãpyra oorypyrykõ rumekary se awahtao xine,</t><t>otato apanarykõ exiry, jomiry menetupuhtory roropa.<br/><t>Morarame meramatory ya, kukurãkatory roropa,’ ãko Ritonõpo mana opoko xine,”<CL>tykase Izaja kytamurukomo a.<pb/>


text:
—Morara exiryke etatoko pahne, tõmihpyry aropõko Ritonõpo mã juteutõkara a, toto pynanopyry se toexiry poko toto tuarõtatohme roropa.


text:
Tõturuse ynororo toto a Ritonõpo ahno esẽme exiry poko. Enaromyra tamorepase toto eya Jezu Kyrixtu poko, “Mokyro poko oturupyra exiko”, kara morotõkõ exiryke.<pb/>


text:
Ynymerohpyry moro onenerykõme Romapõkomo. Ywy ase Pauru. Kyrixtu Jezu poetoryme ase. Ritonõpo nymenekahpyryme ase roropa. Toahmase ywy Ritonõpo a omi kurã poko imehnõ amorepatohme Jezu Kyrixtu poko.<pb/>


text:
Ynara tykase Ritonõpo pake urutõkomo a, “Omi kurã ekarõko ase oya xine imeĩpo,” tykase Ritonõpo pake urutõkomo a. Moro poko tymerose eya xine Ritonõpo omiryme,


text:
Ritonõpome roropa kynexine tyyrypyhpyke pyra ipunaka. Tumũkurume Jezu Kyrixtu exiry poko kutuarõtanohpotone tyjamitunuru ke. Tumũkuru ẽsemãkapone ropa Ritonõpo aorihxĩpo.


text:
Tumũkuru a typynanohse jexiryke jerohtoh kurã tokarose Ritonõpo a. Tymenekase ywy eya imehnõ amorepatohme typoko. Kyrixtu akorehmaneme tymenekase ywy, imehnõ patapõkõ eahmatohme ya, Jezu enetupuhtohme toto a, Jezu omipona roropa toto ehtohme.


text:
Amarokõ roropa Romapõkomo, toahmase matose Ritonõpo a roropa Jezu Kyrixtu poetoryme oehtohkõme.<pb/>


text:
Naeroro sero merõko ase onenerykõme Romapõkomo. Ritonõpo opyno xine ipunaka mana. Morara exiryke toahmase matose ipoetoryme oehtohkõme. Ynara ãko ase Ritonõpo a opoko xine, “Romapõkõ kure tyriko Papa. Torẽtyke pyra tyriko toto,” ãko ase. Morara ãko roropa ase Kuesẽkomo a, Jezu Kyrixtu a.<pb/>


text:
Jezu Kyrixtu toorihse exiryke kyyrypyrykõ epehpyryme, Ritonõpo ẽpataka oturũko ase opoko xine. Tãkye ase opoko xine, “Jezu tonetupuhse Romapõkomo a,” kary etaryke ya. Morara kary etaryke imehnomo a roropa, tuhkãkomo a tãkye ase. “Kure mase Papa. Tãkye ase Romapõkõ poko,” ãko ase opoko xine.


text:
Aomipona se ase yronymyryme. Naeroro aomiry kurã ekarõko ase imehnomo a Imũkuru poko. Wenikehpyra ase opoko xine. Wenikehpyra opoko xine jexiry waro Ritonõpo mana.


text:
Imaro jotururuhtao, ynara ãko ase, “Papa kapuaono, Romapõkõ enese jytory se ase repe, ajohpãme samo, jaropory se awahtao,” ãko ase Ritonõpo a.


text:
Yronymyryme jytory se ase oenese xine. Oururukõ se ase Ritonõpo nekarory kurã poko kyya xine Tuzenu maro, orẽpyrahxo oehtohkõme.


text:
Satakorehmatone orẽpyra kuehtohkõme. Jakorehmãko matose Jezu enetuputyryke oya xine. Ãkorehmatorỹko roropa ase Jezu enetuputyryke ya.<pb/>


text:
Wekyry tomo, otuarõtanohporykõ se ase. Tuhke rokẽ jytory se exiase oenese xine repe. Yrome tuhke takorekehkase roropa ywy jytohtome myaro. Imehnõ eahmary se exiase Kuesẽkõ enetupuhtohme eya xine, moero amaro xine, imehnõ juteutõkara amorepatopõpyry saaro ya Jezu poetoryme toto ehtohme imepỹ pata tõ poro. Moro saaro imehnõ amorepary se ase amaro xine.


text:
Ynara tykase Jezu ya, “Ypoko emero patapõkõ zuruta,” tykase. Morara exiryke emero zurũko ase. Ituakyry tõ zurũko ase, imehnõ roropa zurũko ase. Ãtamorepatyã zurũko ase, atamorepahnõ roropa zurũko ase. Emero toto zurũko ase. “Zuruta toto,” tykase Jezu exiryke ya.


text:
Morara exiryke jytory se ase oya xine Roma pona omi kurã poko Jezu Kyrixtu poko ãmorepase xine.<pb/>


text:
Kyrixtu omiry poko ihximyra ase. Kyrixtu omiry enetupuhnanõ kurãkary waro Ritonõpo mana emero porehme. Juteu tõ mã tukurãkase osemazuhme tonetupuhse toexiryke eya xine. Seromaroro emero eahmãko Ritonõpo mana ikurãkatohme tyya, tonetuputyryke eya xine.


text:
Kyrixtu omiry kutuarõtanohtorỹko mana iirypyrymãkõ kurãkary poko Ritonõpo a, osepune toto ehtohme Ritonõpo kure exiry maro. Jezu enetuputyryhtao kyya xine kukurãkatorỹko mana. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Iirypyrymãkõ kurãkaryhtao Ritonõpo a, orihpỹme exĩko mã toto, tonetupuhse exiryke eya xine.”<pb/>


text:
Yrome kyyrypyrykõ zehno toexiry poko kutuarõtanohtorỹko Ritonõpo mana. Iirypyrymãkõ wãnohnõko Ritonõpo mana iirypyryme toto exiryke. (Iirypyrykomo a Ritonõpo omiry tapuruse exiryke sã roropa onetara imehnõ ehtohme.) Morara exiryke toto wãnohnõko Ritonõpo mana.


text:
Toehtoh poko ahno tamorepase Ritonõpo a. Morara exiryke Ritonõpo waro se toexirykõ se tahtao xine tuaro exiry toto. Yrome tuaro se pyra toto ipunaka. Morara exiryke toto wãnohnõko Ritonõpo mana.


text:
Sero nono ritopõpyry poero Ritonõpo jamitunuru enahpyra ehtoh waro toh mana. Ritonõpome nymyry aexiry enetupuhnõko toto. Morara Ritonõpo exiry onenepyra toh mã repe yrome tuaro toto. Ritonõpo poko tuaro mã toto inyrityã eneryke tyya xine. Morara exiryke, “Ritonõpo poko zuaro pyra exiase,” kasaromepyra mã toto tuaro toehse toexirykõke.


text:
Ritonõpo waro toh kynexine repe. Yrome kure Kyrihpõkõ onyripyra toto. “Kure mase Ritonõpo,” kara roropa toh kynexine. Naeroro aosenetupuhtohkõ toiparo rokẽ toehse roropa. Tuaro pyra toehse ropa toto ipunaka.


text:
Orihpỹme Ritonõpo mana. Yrome tosẽkõme Ritonõpo onyripyra toto. Okyno tõ kuhtopõpyry rokẽ eahmãko mã toto tosẽkõme Ritonõpo myakãme. Orihketõ kuhtopõpyry eahmãko rokẽ mã toto. Ahno sã tyrityã te, torõ tõ sã tyrityamo, zakare tõkehko sã tyrityã roropa. Mokarohne kuhtopõpyry rokẽ eahmãko mã toto, tosẽkõme.<pb/>


text:
Morara exiryke tuaro pyra toto exiryke turumekase toto Ritonõpo a, toto atapotohme rokene, tyyrypyrykõ poko rokẽ toto ehtohme rahkene, typenetatohkõ poko roropa, enara. Ihximyra toto tyyrypyrykõ xihpyry poko. Oxirumekara. Tyyrypyrykõ poko ehse rokẽ oximõnõko toto.


text:
Zae mã Ritonõpo omiry typoko. Yrome ise pyra mã toto. Ajohpe ehtoh ke imyakãmary se rokẽ mã toto. Ritonõpo Kuesẽkõ oneahmara mã toto. Ritonõpo omipona pyra mã toto. Inyrityã rokẽ eahmãko mã toto. Ritonõpo eahmary kyya xine kure mana, mosa rokene.<pb/>


text:
Yrome tyyrypyrykõ poko rokẽ mã toto. Morara exiryke turumekase toto Ritonõpo a, tyyrypyrykõ poko rokẽ toto ehtohme. Nohpo tõ roropa musurehpe exĩko mã toto, ipenetatohkõ tytyorõmase exiryke. Oxipoko rokẽ exĩko mã toto.


text:
Morararo orutua komo, typyxiãkõ maro se pyra mã toto. Tyoro sã imehnõ poko penetãko toto, orutua kõ oxipoko xihpyryme exĩko roropa toto, nohpo tõ poko toehtohkõ sã oximaro toto imepỹ orutua maro. Naeroro mokaro wãnohnõko Ritonõpo mana, iirypyrykõ epehpyryme.<pb/>


text:
Ritonõpo poko tuaro toehtopõpyrykõ rumekary se toh kynexine. Morara exiryke turumekase ropa toto Ritonõpo a, kurã poko osenetupuhpyra toto ehtohme, tyyrypyrykõ poko rokẽ toto ehtohme.


text:
Pehme toh mana tyyrypyrykõ ke. Popyra mã toto te, emero otyro se tykyryrykõme rokene, popyra imehnõ rĩko toto, imehnõ zumoxike toto. Imehnõ etapãko toto. Imehnõ wõko roropa toto. Atatapoĩko toto. Imehnõ enekunohnõko toto. Oxiehno roropa toto. Iirypyryme toehtohkõ poko rokẽ osekãtopõko toto imehnomo a.


text:
Imehnõ kerekeremãko toto. Ritonõpo zehno toto. Imehnõ roropa rĩko toto popyra. Epyrypãko toto typoko xine. Orẽpyra toexirykõ poko osekãtopõko toto. Osenetupuhkehpyra toto tyyrypyrykõ poko. Tumykõ omipona pyra toto.


text:
Zae ehtoh waro pyra mã toto. Opehmato pyra mã roropa toto. Imehnõ pyno pyra toto. Imehnõ poko enupunara mã toto.


text:
Ritonõpo omihpyry waro toh repe. Ynara ãko Ritonõpo omiry, “Iirypyrymãkõ apotoimo htaka ytõko toh mana, tyyrypyry poko exiketomo,” ãko. Moro waro toh mã repe. Yrome tyyrypyrykõ poko ro toto. Onurumekara toto. Popyra kuhse toto. Imehnomo a tyyrypyrykõ poko exiketomo a, “Kure mase,” ãko roropa mã toto.<pb/>


text:
Jepe tomo, imehnõ popyra exiry enetupuhnõko matohu? Imepỹ ekaroryhtao popyra oya xine, popyra roropa matose, isaaro oexirykõke. Imepỹ rypyry enetuputyryhtao oya xine, mokyro sã tyyrypyhpyke awahtao xine, popyra oehtohkõ waro roropa matose.


text:
Zae Ritonõpo exiry waro sytatose, iirypyrymãkõ apiakaryhtao eya. Tyyrypyry poko exiketõ apiakãko Ritonõpo mana.


text:
Yrome amarokõ ke? Imehnõ iirypyrymãkõ sã matose. “Mokaro popyra,” ãko matose repe. Yrome mokaro sã matose, popyra. Naeroro awãnohtorỹko roropa Ritonõpo mana.


text:
Tuhke kuãnohpopyra xine mana kyyrypyrykõ poko. Axĩ pyra iirypyrymãkõ wãnohpõko roropa mana, oorypyrykõ rumekary se exiryke oya xine. Opyno xine Ritonõpo mana. Zuaro matose repe. Yrome ynara ãko matose, “Kuãnohpyra xine Ritonõpo mana. Naeroro kyyrypyrykõ poko sehtone,” ãko matose.


text:
Yrome onetarahko sã matose, aomipona se pyra oexirykõke. Naeroro awãnohpotorỹkohxo Ritonõpo mana, kurãkõ apiakatoh po. Morara ahtao kyyrypyrykõ zehno Ritonõpo ehtoh enẽko sytatose. Zae kuapiakarykõ enẽko roropa sytatose.


text:
Kuepehmatorỹko Ritonõpo mana, emero porehme, kyyrypyrykõ epehpyryme. Kurãkõ epehmãko kurã ke. Iirypyrymãkõ epehmãko popỹ ke.


text:
Toitoine matose kure imehnõ riry poko penekehpyra. Morara awahtao xine kure oexirykõ se matose. “Kure mase. Tuisamehxo roropa mase,” kary etary se matose Ritonõpo a. Orihpỹme oexirykõ se roropa matose jũme. Amarokõ rĩko orihpỹme Ritonõpo mana.


text:
Mãpyra imehnõ mã typenetatohkõ se rokẽ toto. Zae ehtoh rumekãko toto, azahkuru rokẽ toehtohkõme. Mokaro zehno Ritonõpo exĩko mana. Toto wãnohnõko roropa mana.


text:
Mame iirypyrymãkõ etuarimãko, tuãnohse toexirykõke. Jetũ exĩko mã toto, juteu tõ osemazuhme. Mame juteutõkara roropa.


text:
Yrome kure imehnõ rihpõkomo a, “Kure mase,” ãko eya xine mana. Kure toto rĩko Ritonõpo mana. Torẽtyke pyra toto rĩko roropa mana, juteu tõ osemazuhme. Mame juteutõkara roropa.


text:
Juteutõkara typapeke pyra, Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a, moro pyra mã toto. Naeroro Ritonõpo omipona pyra mã toto. Orihnõko rokẽ toto, jũme, tyyrypyrykõ epehpyryme. Ritonõpo nymeropohpyry waro pyra ro tahtao xine orihnõko mã toto. Mame juteu tõ mã Ritonõpo nymeropohpyry nae. Yrome aomipona pyra roropa toh mana. Naeroro iirypyrykõ epehmapõko Ritonõpo mana tynymeropohpyryae ro eya xine.


text:
Ynara exiryke, Ritonõpo nymeropohpyry etaryhtao rokẽ, etananõ iirypyryme ro mã toto, aomipona pyra toto ahtao. Yrome aomipona toehse toto ahtao, kure toto rĩko Ritonõpo mana.


text:
Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a, moro waro pyra mã juteutõkara. Yrome tõsenetupuhtopõpyrykõ poe rokẽ Ritonõpo omipona toehse mã toto. Tamoreme xine tyyrypyrykõ poko osenetupuhnõko mã toto, Ritonõpo nymeropohpyry waro pyra ro toto ahtao.


text:
Mame toto nyrityã eneryke kyya xine zuaro sytatose, Ritonõpo nymeropohpyry tymerose sã mã ikurohtao xine. Moro waro sytatose, kure toto ehtoh eneryke kyya xine. Morararo zae ehtoh waro toexirykõke tyyrypyrykõ poko toehse toto ahtao ehxirõko mã toto. Kure toto ahtao ehxiropyra mã toto Ritonõpo nymeropohpyry tymerose exiryke sã toto kurohtao.


text:
Morohne poko imehnõ amorepãko ase omi kurã poko toto amoreparyhtao ya. Imeĩpo Jezu Kyrixtu kuapiakatorỹko mana Ritonõpo omi poe. Kuosenetupuhtopõpyrykõ enẽko roropa mana tokare pyra kuosenetupuhtohkõ ahtao ro.<pb/>


text:
Amarokõ ke, juteu tomo? Moeze nymerohpyry enetuputyryke oya xine, “Ritonõpo nymenekahpyryme ase, typoetoryme,” ãko matose. Epyrypãko matose Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a waro oexirykõke. Kure matose osekarõko repe.


text:
Tõmipona kuexirykõ se Ritonõpo mana. Moro waro matose repe. Inymeropohpyry poko tamorepase oexirykõke zae ehtoh waro matose repe.


text:
<sup>(19-20)</sup> “Zuaro pyra exiketõ amorepaneme ase,” ãko matose repe. “Atamorepahnõ amorepaneme ase te, putupyra exiketõ amorepaneme te, zuaro pyra exiketõ amorepaneme te, zae ehtoh waro ase emero,” ãko matose, Ritonõpo nymeropohpyry nae oexirykõke repe.


text:
Yrome imehnõ amoreparyhtao ro oya xine, oorypyrykõ poko ro matose. Imehnomo a ynara ãko matose, “Imehnõ mõkomory osematonanohtou,” ãko matose repe. Yrome ematonanohnõko roropa matose.


text:
“Imehnõ nohpo poko pyra ehtoko,” ãko matose. “Imehnõ orutua poko pyra ehtoko,” ãko roropa matose nohpo tomo a. Yrome nohpo tõ poko matou? Mame Ritonõpo myakãme ahno nyrityã se pyra matose repe. Yrome itapyĩ tae inyrityã arõko matose, imaro oturutoh tae.


text:
Ritonõpo nymeropohpyry waro oexirykõ poko epyrypãko matose repe, yrome Ritonõpo hxirõko sã matose aomipona pyra awahtao xine.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Iirypyryme oexirykõke juteu tomo, Ritonõpo kerekeremãko juteutõkara mana,” me tymerose.<pb/>


text:
Ritonõpo nymeropohpyry omipona awahtao xine, juteume oehtohkõ kure mana. Yrome Ritonõpo nymeropohpyry omipona pyra awahtao xine, oty kure juteume oehtohkõ nae? Arypyra, popyra rokẽ mana.


text:
Imehnõ juteutõkara repe. Yrome Ritonõpo nymeropohpyry omipona toehse ahtao, typoetoryme mokaro rĩko Ritonõpo mana. Juteume exiketõ sã exĩko mã toto.


text:
Naeroro, juteu tõme matose repe, yrome ohxirotorỹko mã juteutõkara, Ritonõpo nymeropohpyry omipona pyra oexirykõke. Ritonõpo omiry nae matose, tymerose exiryke. Juteume roropa matose. Yrome aomipona pyra matose. Mãpyra mokaro juteutõkara Ritonõpo omipona exĩko mã toto, juteume pyra tahtao xine.


text:
Onokãkõ juteume nymyry nae? Onokãkõ Ritonõpo poetoryme nymyry nae? Ritonõpo poetoryme nymyry pyra mã mokaro juteu pũ ke rokẽ exiketomo, jaĩpotapihpyry isahkatyamo.


text:
Yrome juteu tõ nymyry mokaro, Ritonõpo poetoryme nymyry exiketomo tukurohtao xine. Tytyorõmase mokaro kurohtao Ritonõpo zuzenu a mana, Moeze nymerohpyry omipona toexirykõke pyra. Mokaro Ritonõpo zamaro mã toto. “Kure mase,” ãko Ritonõpo eya xine mana, morara kara ahno ahtao ro.<CL><pb/>


text:
“Morara ahtao otyme kure juteume exiry? Otyme kure roropa aipotapihpyry sahkary?” ãko matose otarãme.


text:
Toitoine juteu tõ onenetupuhpyra toehse repe. Yrome mokaro sã pyra Ritonõpo mana. Zae exikehpyra mana ipunaka.


text:
Ritonõpo zae exikehpyra mana. Imehnõ ajohpe ahtao ro emero porehme zae ro mana. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme sero poko,<br/><t>“Zae oexiry poko utuarõtanohpõko mase õtururuhtao.</t><t>Kure rokẽ oehtoh poko zuaro kamexipõko mase imehnomo a ohxiroryhtao,”<CL>me tymerose pake.<pb/>


text:
Otarãme kyyrypyrykõ poko kuahtao xine ro Ritonõpo kure ehtoh enetupuhnõko imehnõ mana. Otara ãko sytatou morara ahtao? Morara ahtao, “Ritonõpo zae pyra mana kuãnopyrykohtao,” ãko imepỹ mã otarãme repe. Morara katopõpyry totase ya imehnomo a repe.


text:
“Yrome yyrypyry poko jahtao imehnõ tuarõtanohpõko ase emero motye kuhse Ritonõpo zae ehtoh poko. Morara ahtao oty katohme juãnohnõko nae yyrypyry poko?


text:
Naeroro kyyrypyrykõ poko sehtone Ritonõpo rokẽ kure exiry enetohme imehnomo a,” ãko otarãme repe. “Ỹ, morara ãko Pauru,” ãko imehnõ mã repe, ykerekeremananomo, yhxirotohme repe. Mokaro wãnohnõko Ritonõpo mana, zae rokene, toto rypyry epehpyryme.<pb/>


text:
Morarame otarãme ynara ãko matose, “Juteume kuexirykõke kurehxo sytatose, juteutõkara kure hkopyra toh mana,” ãko otarãme matose repe. Arypyra, pake kuuruatose moro poko. Juteu tõ sã juteutõkara mana. Tyyrypyhpyke sytatose oxisamo. Kyyrypyrykõ rumekary waro pyra sytatose.


text:
Ynara ãko Ritonõpo omiry moro poko,<br/><t>“Sero nono po kurãkõ pyra mã ipunaka.</t><t>Emero porehme tyyrypyhpyke toehse.<br/>


text:
<t>Zae ehtoh waro exiketõ pyra roropa mã ipunaka.</t><t>Ritonõpo omipona se exiketõ pyra mã ipunaka roropa.<br/>


text:
<t>Toeramase ropa toto Ritonõpo winoino.</t><t>Ritonõpo waro ehxĩpo tyyrypyrykõ poko toehse ropa toto, emero porehme.<br/>Kure toehtohkõ poko pyra toto, emero porehme.<br/>


text:
<t>Aomirykõ onekunohto mana.</t><t>Ajohpe xihpyry aomirykõ mana, opi orihmatõ samo.<br/>Okoi epity sã aomirykõ mana.<br/>


text:
<t>‘Ritonõpo, tuisa imehxo mase, yna esemy,’ kara mã toto,”<CL>me tymerose pake Ritonõpo omiryme.<pb/>


text:
Ritonõpo nymeropohpyry omipona se exikety ahtao, mame toiro tyyrypyry poko toehse ropa ahtao, Ritonõpo omipona pyra toehse. Popyra mã ipunaka Ritonõpo a, imehnõ iirypyrymãkõ samo. Ritonõpo ezukuru waro pyra toehse ynororo, tyyrypyhpyke toehse toexiryke.


text:
Ekurãkasaromepyra sytatose Ritonõpo nymeropohpyry omipona kuehtohkõme. Ritonõpo nymeropohpyry kutuarõtanohtorỹko rokẽ mana kyyrypyrykõ poko.<pb/>


text:
Yrome seromaroro Ritonõpo a tõsenetupuhtopõpyry tonepose kyya xine iirypyrymãkõ kurãkary poko tyya. Tynymeropohpyry omipona kuexirykõke kukurãkatorỹko Ritonõpo nae? Arypyra ipunaka. Ynara kutuarõtanohtorỹko Moeze nymerohpyry mana, imehnõ urutõkõ nymerotyã roropa,


text:
iirypyrymãkõ kurãkãko Ritonõpo mana Jezu Kyrixtu enetuputyryke eya xine. Emero Kyrixtu enetupuhnanõ kurãkãko Ritonõpo mana, oxisã tyyrypyhpyke kuexirykõke emero porehme.


text:
Yrome Ritonõpo kypyno xine ipunaka. Morara exiryke enetuputyryhtao kyya xine kukurãkatorỹko ropa mana, Jezu Kyrixtu orihtopõpyry ke. Aorikyry ke topekahse sytatose kyhxiropyra xine joroko tamuru ehtohme.


text:
Ritonõpo Tumũkuru ekarone aorihtohme, iirypyrymãkõ kurãkatohme tyya, enetuputyryhtao eya xine. Tumũkuru tokarose kure toehtoh poko imehnõ tuarõtanohtohme iirypyrymãkõ kurãkaryhtao eya. Osemazuhme aporo kuãnohpopyra xine aporo Ritonõpo kynexine kyyrypyrykõ poko.


text:
Yrome seromaroro kyyrypyrykõ epehmapõko Ritonõpo mana. Emỹpõko mana, zae aehtoh waro imehnõ ehtohme, iirypyrymãkõ kurãkaryhtao eya. Morarame Tumũkuru ekaroryke zae toehtoh poko kutuarõtanohtorỹko Ritonõpo mana. Iirypyrymãkõ kurãkary poko roropa kutuarõtanohtorỹko mana, Jezu enetuputyryke eya xine.<pb/>


text:
Morara ahtao oty poko epyrypãko sytatou? “Ypoe rokẽ kure jenẽko Ritonõpo mana,” ãko sytatou? Arypyra. “Ritonõpo nymeropohpyry omipona jehtopõpyryke kure jenẽko Ritonõpo mana,” ãko roropa sytatou? Arypyra roropa. Aomipona pyra sytatose ipunaka. Enetuputyryke rokẽ kyya xine tukurãkase sytatose.


text:
Seromaroro zuaro sytatose. Kukurãkatorỹko Ritonõpo mana Kyrixtu enetuputyryke rokẽ kyya xine, inymeropohpyry omipona kuexirykõke pyra.


text:
Juteu tõ rokẽ esẽme Ritonõpo nae? Arypyra, juteu tõ esẽme mana, juteutõkara esẽme. Emero esẽme mana, enara.


text:
Toiro Ritonõpo mana. Juteu tõ kurãkãko mana Jezu enetuputyryke eya xine. Morararo juteutõkara kurãkãko Ritonõpo mana tonetuputyryke eya xine roropa.


text:
Morara ahtao Kyrixtu enetuputyryke kyya xine Ritonõpo nymeropohpyry rumekãko sytatou? Arypyra, onurumekara sytatose. Jezu enetuputyryhtao kyya xine, inymeropohpyry omipona kuhse sytatose exĩko.<pb/>


text:
Mame otarãme imepỹ juteu ynara ãko, “Morara ahtao otara ãko sytatou kytamurukõ Aparão poko? Oty pokoino Aparão tukurãkase Ritonõpo a?” ãko, ekaropõko otarãme.


text:
Etatoko pahne, tamoreme kure Aparão toehse ahtao, Ritonõpo nymeropohpyry omipona toexiryke, otarãme kure toexiry poko epyrypary repe. Yrome Ritonõpo netaryme kure toexiry poko epyrypasaromepyra kynexine.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Ritonõpo tonetupuhse Aparão a. Naeroro enetuputyryke eya iirypyry korokane Ritonõpo. Mame kure tonese Ritonõpo a,” ãko Ritonõpo omiry.


text:
Erohketõ erohnõko mana. Mame epehpyry apoĩko mã toto, toerohtamitukõme. Moro epehpyry perezẽtime rokẽ pyra mana, aerohtamitukõme tokarose.


text:
Yrome iirypyrymãkõ kurãkary ropa Ritonõpo a moro sã pyra mana. Tonetupuhnanomo a, “Kure mase, tukurãkase ropa ya,” ãko Ritonõpo mana. Yrome morara kara mana tamoreme kure toehtoh kuhnanomo a.


text:
Sero poko tymerose Tawi a pake, tãkye exiketõ poko iirypyrykõ kurãkary ke Ritonõpo a, tamoreme kure toehtoh onukuhpyra toto ahtao.


text:
Ynara tymerose Tawi a,<br/><t>“Tãkye kuhse mokaro mana tyyrypyrykõ tykorokase exiryke Ritonõpo a.</t><t>Iirypyrykõ onenepyra toehse roropa Ritonõpo mana.<br/>


text:
<t>Morararo tãkye kuhse iirypyrymanõpo mana,</t><t>tyyrypyry tykorokase exiryke Kuesẽkomo a,”<CL>tykase. Moro tymerose pake Tawi a.<pb/>


text:
“Tãkye kuhse mokaro,” tykase Tawi juteu tõ poko rokẽ pyra. Juteutõkara roropa morararo mana. Ynara ãko ase Ritonõpo omi poe, “Ritonõpo tonetupuhse Aparão a. Naeroro Ritonõpo enetuputyryke eya, tukurãkase Ritonõpo a,” ãko.


text:
Otara ahtao Aparão tukurãkase nae? Aĩpotapihpyry sahkaxĩpo tukurãkase nae Ritonõpo a? Arypyra, onysahkara ro ahtao tukurãkase Ritonõpo a.


text:
Imeĩpo tyaĩpotapihpyry tysahkapose Aparão a, imehnõ tuarõtatohme ikurãkatopõpyry poko Ritonõpo a. Ritonõpo enetuputyryke eya, tukurãkase ynororo onysahkara ro ahtao. Naeroro emero Ritonõpo enetupuhnanõ tamurume Aparão mana. Juteutõkara roropa tukurãkase mã toto Ritonõpo a tyaĩkõ potapihpyry onysahkara ahtao ro, Aparão kurãkatopõpyry saaro.


text:
Morararo juteu tomo, Aparão paryme mã toto, jaĩkõ potapihpyry tysahkase exiryke rokẽ pyra. Aparão paryme mã toto Ritonõpo enetuputyryke tyya xine, enetupuhtopõpyry saaro Aparão a. Tyaĩkõ potapihpyry onysahkara ahtao ro tukurãkase toto Ritonõpo a Aparão kurãkatopõpyry saaro.<pb/>


text:
Ynara tykase Ritonõpo Aparão a, “Seropõkõ esẽme orĩko ase apakõ maro, enara,” tykase Ritonõpo Aparão a. Morara tykase Ritonõpo tynymeropohpyry omipona exipitopyra Aparão ahtao. Tosẽme Ritonõpo tonetupuhse Aparão a exiryke tukurãkase exiryke roropa eya, morara tykase Ritonõpo eya.


text:
Kurãkõ ekarõko Ritonõpo mana tynymeropohpyry omipona exiketomo a rokẽ pyra. Tynymeropohpyry omipona exiketomo a rokẽ kurãkõ ekaroryhtao toiparo rokẽ Jezu senetupuhtory. Toiparo rokẽ roropa, “Kurãkõ ekarõko ase oya xine,” tykase Ritonõpo exiry kyya xine.


text:
Tynymeropohpyry omipona pyra exiketõ wãnohnõko Ritonõpo mana. “Jomipona pyra matose,” kara Ritonõpo mana tynymeropohpyry onetapỹnỹpo tomo a, aomiry waro pyra toto exiryke.<pb/>


text:
Naeroro omomỹke pyra Ritonõpo mana, “Kurãkõ ekarõko ase oya jenetuputyryke oya,” tykase ynororo Aparão a. Toipe Ritonõpo mana, tõmihpyryae ro mana. Naeroro kurãkõ ekarõko kyya xine mana emero tonetupuhnanomo a, Aparão a ekarotopõpyry saaro. “Ynymeropohpyry omipona exiketomo a rokẽ kurãkõ ekarõko ase,” kara Ritonõpo kynexine. Yrome ynara tykase ynororo, “Jenetupuhnanomo a kurãkõ ekarõko ase emero,” tykase ynororo. Naeroro Ritonõpo a kytamurukõme Aparão mana, Ritonõpo enetuputyryke kyya xine, enetupuhtopõpyry saaro Aparão a.


text:
Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Jomi poe tuhke patapõkõ ynara ãko, ‘Kytamurukõme Aparão mana isaaro Ritonõpo enetuputyryke kyya xine,’ ãko,” tykase Ritonõpo Aparão a. Ritonõpo tonetupuhse Aparão a, aorihtyã ẽsemãkaponeme ropa kynenetupuhne. Tõmiry ke emero tyriry waro exiketyme roropa, kynenetupuhne.


text:
“Apakõ tuhke emãnõko mana, ekuhpỹme exĩko mã toto,” tykase Ritonõpo Aparão a. “Ypoe tuhke patapõkõ tamurume exĩko mase,” tykase. Mame zae Ritonõpo omiry ehtoh tonetupuhse Aparão a. “Tõmihpyryae ro kure jyrĩko Ritonõpo mana,” tykase Aparão tyya rokene. Yronymyryme tonetupuhse eya. Emũkuasaromepyra tahtao, tãhpome toexiryke, toraximase ynororo. “Umũkuru ekarõko ya Ritonõpo mana,” tykase.


text:
Tãhpome toehse Aparão, 100me exisasaka jeimamyry taropose eya. “Emũkuasaromepyra ase orihsasaka jexiryke,” tykase Aparão tyya rokene. “Ypyty Sara roropa kunumixime mana, emũkuasaromepyra ynororo roropa,” tykase tyya rokene. Yrome Ritonõpo omiry zae ehtoh onenetupuhkehpyra kynexine, emũkuara tahtao ro.


text:
Ritonõpo onenetupuhkehpyra kynexine. “Nary rokene,” kara roropa kynexine. “Seropõkõ esẽme orĩko ase, apakõ roropa,” katopõpyry poko Ritonõpo a wenikehpyra kynexine. Ritonõpo enetuputyryke, tyjamihtase Aparão. Mame, “Kure mase,” tykase ynororo Ritonõpo a.


text:
Moro tymerose Ritonõpo omiryme, “Kunukurãkane Ritonõpo. Kurãme tyrise ynororo,” tykase. Moro tymerose Aparão poko rokẽ pyra.


text:
Kypoko xine moro tymerose roropa, tukurãkase kuexirykõke Ritonõpo a. Kurãkõme tyrise sytatose roropa, Kuesẽkõ Jezu ẽsemãkapohpõ enetuputyryke kyya xine.


text:
Tumũkuru tokarose Ritonõpo a aorihtohme kyyrypyrykõ pokoino. Mame tõsemãkapose ropa ynororo kukurãkatohkõme.<pb/>


text:
Mame tukurãkase kuexirykõke Ritonõpo a, Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu enetuputyryke kyya xine, Ritonõpo epeme sytatose toehse.


text:
Ipokoino toenupunase kypoko xine Ritonõpo, tonetupuhse kyya xine exiryke. Ritonõpo maro tuisame kuehtohkõ eraximãko sytatose. Naeroro atãkyemãko sytatose.


text:
Kuetuarimarykohtao roropa atãkyemãko sytatose. Ynara exiryke, kuetuarimarykõke kuoseanahtorykõ waro exĩko sytatose.


text:
Mame kuoseanahtorykohtao, “Kure mase,” ãko Ritonõpo mã kyya xine. “Kure mase,” kary Ritonõpo a eraximaryke kyya xine, penekehpyra sytatose Ritonõpo maro kuehtohkõ eraximary poko kyya xine.


text:
Ritonõpo maro kuehtohkõ eraximaryhtao kyya xine atasamara sytatose, toiparo rokẽ pyra eraximaryke kyya xine. Ritonõpo imehnõ pyno ipunaka. Kypyno xine roropa mana. Naeroro Tuzenu kurã ekaroase kyya xine, kukurohtaka xine aomõtohme, imehnõ pyno roropa kuehtohkõme.<pb/>


text:
Kuatakorehmarykõ waro pyra ro kuahtao xine, Kyrixtu kynorihne, aorihtohpo toehse ahtao. Tumy omi poe kynorihne iirypyryme kuahtao xine ro.


text:
Tupime sã kuorikyrykõ kyya xine mana imepỹ kurã orihpyra ehtohme. Otarãme toitoine toorikyry zuno pyra exikety osekarõko mana orihtohme tope kurã orihpyra ehtohme.


text:
Yrome moro motye kuhse kypyno xine Ritonõpo ehtoh mana. Iirypyryme ro kuahtao xine Kyrixtu kynorihne kymyakãkõme, orihpyra kuehtohkõme.


text:
Toorikyry ke kure kyriatose Ritonõpo neneryme. Naeroro kypyno xinehxo toexiryke jũme kypoko xine enupunãko mana, kyzehno xine pyra Ritonõpo ehtohme.


text:
Pake Ritonõpo zehno ehse kymarokõ repe. Yrome tope tome kyriatose Tumũkuru orikyry ke. Seromaroro Kyrixtu tõsemãse ropa exiryke kyjamihtanohtorỹko mana, tõmipona kuehtohkõme, jũme orihpỹme toexiryke.


text:
“Jepe tõ matose,” tykase Ritonõpo kyya xine. Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu Ritonõpo epeme kyriatose, kypyno xine toexiryke, toorihse toexiryke roropa kymyakãkõme. Naeroro atãkyemãko sytatose Ritonõpo epeme toehse kuexirykõke.<pb/>


text:
Pake, toirõ Atão iirypyryme toehse. Mame mokyro poe tonuruse seropõkõ emero porehme. Ipoenõ emero iirypyryme toehse Ritonõpo a tyyrypyhpyke Atão exiryke. “Orihnõko mã iirypyrymãkomo,” tykase Ritonõpo. Naeroro ahno emero orihketõme toehse roropa, tyyrypyhpyke toexirykõke, emero porehme.


text:
Seropõkõ iirypyryme toh kynexine tynymeropohpyry onymeropopyra ro Ritonõpo ahtao Moeze a. Yrome, “Iirypyryme matose,” kara Ritonõpo kynexine aporo eya xine, tynymeropory onymeropopyra ahtao ro Moeze a.


text:
Mame Atão ehtopõpyry poe Moeze ehtopõpyry pona orihnõko emero seropõkomo. Atão rypyry sã pyra imehnõ rypyry kynexine otarãme, Atão ehtopõpyry sã pyra toexirykõke, Ritonõpo omipona pyra Atão exiryke. Yrome isaaro toorihse roropa toto.<pb/>Mame Atão ehtopõpyry kynexine imepỹ poko enetupuhtohme, kapu ae aepyry enetupuhtohme, oehpyra ro ynororo ahtao.


text:
Tuhkãkõ toorihse Atão rypyry pokoino. Mãpyra Ritonõpo nyrihpyry kure kuhse mana. Kypyno xine kuhse mana. Jamihme roropa mana. Iirypyrymãkõ kurãkãko tuhke, Jezu Kyrixtu pokoino, toorihse exiryke kyyrypyrykõ epehpyryme.


text:
Atão toiro kynexine repe. Yrome ipoenõ, ipakõ roropa emero iirypyryme toehse Ritonõpo a Atão rypyry pokoino. “Iirypyryme matose ya,” tykase Ritonõpo eya xine. Mãpyra Jezu Kyrixtu a tukurãkase ropa mã toto. Seromaroro, “Zae mase ya,” ãko Ritonõpo mana Atão pakomo a Jezu enetuputyryhtao eya xine. Atão rypyry toiro repe. Yrome moro pokoino popyra toehse tuhkãkomo. Mãpyra Ritonõpo nekarohpyry ke rokẽ tuhkãkõ tyyrypyry poko exiketõ kurãkõme exĩko ropa mana. Orihpỹme exĩko roropa mana.


text:
Ajohpe pyra mana. Toiro rypyry pokoino orihketõme seropõkõ toehse toirõ poe. Yrome Atão nyrihpyry motye kuhse imepỹ nyrihpyry mana, Jezu Kyrixtu nyrihpyry. Ritonõpo nekarohpyry tapoise kyya xine ahtao, kukurãkatone ropa. Kure kyritorỹko ropa mana. Mame tuisame exĩko sytatose, Jezu Kyrixtu pokoino.<pb/>


text:
Naeroro Atão Ritonõpo omipona pyra kynexine. Iirypyry pokoino isaaro seropõkõ toehse popyra, emero porehme. Mãpyra Kyrixtu Tumy omipona toexiryke ipunaka toorihtopõpyry ke kukurãkatone ropa kyhxiropyra xine joroko tamuru ehtohme, kyyrypyrykõ xihpyry poko pyra kuehtohkõme, orihpỹme kuehtohkõme roropa, enara.


text:
Tuhkãkõ iirypyryme toehse kynexine toiro orutua pokoino, Ritonõpo omipona pyra aehtopõpyry pokoino. Mãpyra Ritonõpo omipona Kyrixtu ehtopõpyryke, toorikyry ke tuhkãkõ tukurãkase ropa eya.<pb/>


text:
Ritonõpo a tynymeropohpyry tokarose Atão pakõ amorepatohme, iirypyryme toehtohkõ waro toto ehtohme. Yrome tyyrypyrykõ poko itamurumehxo toehse toto seropõkomo. Orihnõko mã toto emero, iirypyryme toexirykõke. Ritonõpo maro pyra exĩko mã toto. Yrome Ritonõpo itamurumehxo seropõkõ pyno mana.


text:
Naeroro kyyrypyrykõ pokoino orihketõme toehse sytatose. Morara exiryke Tumũkuru Kyrixtu tonehpose aorihtohme kymyakãkõme. Kypyno xine toexiryke kukurãkatorỹko mana, orihpỹme kuehtohkõme, jũme Jezu Kyrixtu kuesẽkõ maro kuehtohkõme.<pb/>


text:
Kurãkõ onekarokehpyra Ritonõpo mana kyya xine iirypyryme kuahtao xine ro. Naeroro otarãme ynara ãko imepỹ mana, “Morara ahtao kyyrypyrykõ poko ro sehtone, itamurumehxo kypyno xine Ritonõpo ehtoh waro imehnõ ehtohme.”


text:
Arypyra. Morara kara ehtoko. Aorihtyã ekepyry oseremara mana. Mokyro saaro sytatose, kyyrypyrykõ poko pyra, Kyrixtu enetuputyryhtao kyya xine kuesẽkõme.


text:
Tõpurihkase kuahtao xine, Jezu Kyrixtu poetoryme kuexirykõ waro imehnõ ehtohme, kyyrypyrykõ turumekase kyya xine, aorihtyã ekepyry oseremara exiry samo. Moro poko osenetupuhtoko.


text:
Morarame ipoetoryme tõpurihkase kuahtao xine imaro toorihse sã sytatose. Imaro tonẽse sã roropa sytatose. Kyrixtu kynorihne Tumy omi poe. Moro saaro taroino Jezu Kyrixtu omipona ytoytõko sytatose. Tyjamitunuru poe Tumũkuru ẽsemãkapone ropa Ritonõpo. Emero motye kuhse Ritonõpo jamihme mana. Naeroro tyrisenã sã osenetupuhnõko sytatose, Jezu jamitunuru nae kuexirykõke.<pb/>


text:
Typoe kynorihne Kyrixtu wewe pokona. Moro saaro kypoe xine ro kyyrypyrykõ poko pyra sytatose. Mame tyjamitunuru tokarose Ritonõpo a Tumũkuru a tõsemãkapose ropa ahtao eya. Moro saaro Kyrixtu jamitunuru nae sytatose. Kyyrypyrykõ turumekase kyya xine. Kuesẽkõ omipona rokẽ sytatose ijamitunuru nae kuexirykõke.


text:
Osemazuhme kyyrypyrykõ poko rokẽ sexiatose. Ipoko exikehpyra sexiatose. Etuarimãko sexiatose. Ahno namoto tosẽ onurumekara. Moro sã kyyrypyrykõ onurumekara sexiatose. Irumekary waro pyra sexiatose. Yrome taroino kyyrypyrykõ poko pyra rokẽ sytatose. Kumykõ omi poe Kyrixtu kynorihne tyjamitunuru ritohme kukurohtaka xine, kyyrypyrykõ poko pyra kuehtohkõme. Naeroro pake kuehtopõpyrykõ sã pyra sytatose, kyyrypyrykõ poko pyra sytatose toehse.


text:
Toorihse kuahtao xine oseremara sytatose. Moro sã kyyrypyrykõ poko pyra sehtone, aorikyhpyry samo. Morara kuahtao xine etuarimara sytatose. Mame, “Zae mase ya,” ãko Ritonõpo kyya xine mana.


text:
Mame jũme orihpỹme exĩko sytatose Jezu maro. Typoe ro kynorihne Jezu. Isaaro kypoe xine ro kyyrypyrykõ turumekase kyya xine. Naeroro ynara enetupuhnõko sytatose, jũme orihpỹme exĩko sytatose Jezu maro.


text:
Kyrixtu tõsemãkapose ropa mana, orihzomopyra aehtohme jũme. Moro waro sytatose. Aorihmaposaromepyra imehnõ mana jũme.


text:
Kynorihne Jezu kyyrypyrykõ epehpyryme. Toiro kynorihne orihzomopyra ehtohme jũmãme. Seromaroro orihpỹme ropa mana kure rokẽ Ritonõpo maro.


text:
Mame wenikehpyra ehtoko. Kyyrypyrykõ turumekase kyya xine. Ipoko pyra toehse sytatose. Taroino Ritonõpo omipona rokẽ ytoytõko sytatose tyrisenã sã kuosenetupuhtohkõ toehse exiryke. Kure rokẽ Jezu Kyrixtu maro sytatose.<pb/>


text:
Epohnohpyra ehtoko oorypyrykõ poko, oexirykõ poko. “Yyrypyry poko ehxi,” kara ehtoko. Iirypyryme oehtohkõ poko penetara ehtoko. Oorypyrykõ poko pyra ehtoko ipunaka.


text:
Tyyrypyrykõ poko exiketõ wãnohnõko Ritonõpo mana. Yrome Ritonõpo omipona exiketõ kapu aka ytõko mã toto. Osemazuhme aporo oorypyrykõ poko mexiatose. Yrome seromaroro Ritonõpo omipona rokẽ ytoytõko matose. Morara exiryke, “Jesẽme mase,” kara ehtoko ipunaka joroko tamuru a. “Õmi poe yyrypyry poko ase,” kara roropa ipunaka eya. Yrome Ritonõpo a rokẽ, “Yna esẽme mase,” kahtoko. “Ajamitunuru ekaroko yna a, zae yna ehtohme, õmipona,” kahtoko eya.


text:
Oorypyrykõ poko pyra ehtoko, Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a ohxiropyra xine ehtohme. Ritonõpo namotome rokẽ toehse matose, eya tukurãkase oexirykõke.<pb/>


text:
Seromaroro tukurãkase sytatose Ritonõpo a inymeropohpyry omipona kuexirykõke pyra. Imũkuru orikyry enetuputyryke kyya xine tukurãkase sytatose. Yrome ynara kara ehtoko, “Ritonõpo nymeropohpyry omipona pyra kuahtao xine ro tukurãkase sytatose. Naeroro kyyrypyrykõ poko ro sehtone,” kara ehtoko.


text:
Imepỹ poetoryme oexirykohtao aomipona oehtohkõme, inamotome exĩko matose. Mame oesẽkõ onurumekara matose, ipyno oexirykõke. Moro saaro tyyrypyrykõ poko exiketõ tyyrypyrykõ onurumekara mã toto. Yrome matose Ritonõpo omipona se toehse. Zae exĩko roropa matose Ritonõpo maro jũme. Moro poko wenikehpyra ehtoko.


text:
Osemazuhme oorypyrykõ poko mexiatose. Yrome Ritonõpo omiry etaryke oya xine, tonetupuhse oya xine. Ãtamorepatopõpyrykõ omipona toehse matose yronymyryme. Moro poko, “Kure mase Papa kapuaono,” ãko ase Ritonõpo a.


text:
Tyyrypyry poko exiketõ tymyhse sã mã toto. Yrome Ritonõpo jamitunuru tomõse okurohtaka xine, oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme. Seromaroro joroko tamuru omipona pyra matose. Ritonõpo omipona rokẽ matose.


text:
Oya xine oturũko ase tarõkõ oturutoh saaro oorypyrykõ rumekary waro pyra oexirykõke, Ritonõpo omipona exiry waro pyra roropa oexirykõke. Osemazuhme oorypyrykõ poko se mexiatose. Zae pyra oehtohkõ poko mexiatose. Popyra oehtohkõ poko mexiatose roropa. Mãpyra seromaroro osekarotoko ipunaka Ritonõpo a zae rokẽ oehtohkõme, kure ehtoh poko rokẽ oehtohkõme ineneryme.<pb/>


text:
Morara exiryke otyme kure oya xine oorypyrykõ poko oehtopõpyrykõ nae? Arypyra. Oorypyrykõ poko oehtopõpyrykõ poko ehxirõko matose seromaroro. Tyyrypyry poko exiketõ toorihse ahtao, ameke rokẽ exĩko mã toto Ritonõpo a jũme, tyyrypyrykõ epehpyryme.


text:
Yrome seromaroro oorypyrykõ poko pyra oehtohkõme tymyhpokase ropa sã matose, Ritonõpo namotome rokẽ oehtohkõme. Naeroro tõmipona oritorỹko Ritonõpo mana. Mame imeĩpo orihpỹme oritorỹko roropa mana jũme.


text:
Ynara exiryke, kyyrypyrykõ epehpyryme orihnõko sytatose. Yrome Ritonõpo nekarohpyry ke orihpyra sytatose jũme. Jezu Kyrixtu kuesẽkõ marõme exĩko sytatose, toorihse exiryke kymyakãkõme.<pb/>


text:
Moeze nymerohpyry mã kuamorepara xine toehse, Jezu Kyrixtu omipona kuexirykõke. Wekyry tomo, ynara waro matose, kowenu omiry sã Ritonõpo nymeropohpyry mana. Aomipona sytatose orihpyra kuahtao xine rokene. Toorihse kuahtao xine aomipona exikehnõko sytatose.


text:
Niotakety morararo mana. Niotakety tynio maro exĩko mana toorihtoh ponãmero. Ritonõpo nymeropohpyry poe ipytyme exĩko mana tynio orikyry ponãmero. Yrome toorihse inio ahtao tynioke pyra ropa nohpo exĩko mana. Toorihse inio exiryke pytỹpome toehse ynororo.


text:
Naeroro imepỹ orutua maro mokyro toehse ahtao, orihpyra ro inio ahtao popyra mana. Iirypyryme mana. Yrome toorihse inio ahtao, tynioke pyra toehse ropa mana. Kowenu omihpyryae ro iniotary ropa kure mana. Morararo Ritonõpo nymeropohpyryae ro mana. Iirypyryme pyra mana imepỹ maro iniotary ropahtao, inio toorihse exiryke.


text:
Wekyry tomo, osemazuhme azahkuru sexiatose. Ynara sosenetuputyatose, “Kure sytatose Ritonõpo a inymeropohpyry omipona kuexirykõke,” sytatose repe. Yrome seromaroro azahkuru kuosenetupuhtohkõ turumekase kyya xine, tynio ekepyry rumekatopõpyry sã nohpo a. Ynara enetupuhnõko sytatose, Ritonõpo a tukurãkase sytatose inymeropohpyry omipona kuexirykõke pyra. Yrome Jezu orihtopõpyry enetuputyryke kyya xine tukurãkase sytatose. Seromaroro aẽsemamyhpyry ropa poetoryme toehse sytatose. Naeroro Jezu omipona ytoytõko sytatose.


text:
Kypenetatopõpyrykõ xihpyry poko kuahtao xine, kyyrypyrykõ poko ehse kymarokomo. Mame, “Morohne poko pyra ehtoko,” karyke Ritonõpo a, tynymeropohpyryae, itamurumehxo kyyrypyrykõ poko se sexiatose. Yrome kyyrypyrykõ onurumekara kuahtao xine ameke rokẽ exĩko sytatose Ritonõpo a toorihse kuahtao xine.


text:
Moeze nymerohpyry omipona se kuehtopõpyrykõ kymykyrykõ sã kynexine. Yrome Jezu kynorihne kymyakãkõme. Morara exiryke seromaroro Ritonõpo omipona kuexirykõ waro sytatose. Aomipona ytoytõko sytatose Moeze nymerohpyry omipona kuexirykõke pyra. Yrome Ritonõpo zuzenu a kuosenetupuhtohkõ kurãkaryke aomipona ytoytõko sytatose.<pb/>


text:
Morara ahtao otara ãko sytatou Moeze nymerohpyry poko? Popyra Moeze nymerohpyry nae? Arypyra. Yrome Moeze nymerohpyry eneryhtao ya yyrypyry poko zuaro toehse ywy. Ynara tymerose exiryke, “Imehnõ mõkomory poko penetara ehtoko, ipyty poko roropa penetara ehtoko,” karyke Moeze nymerohpyry a morohne poko ypenetary poko zuaro toehse ywy.


text:
Mame Ritonõpo nymeropohpyry etaryhtao kyya xine zuaro exĩko sytatose. Popyra Ritonõpo a kyyrypyrykõ poko kypenetarykõ mana. Moro waro toehse sytatose repe. Yrome itamurumehxo imehnõ mõkomory poko penetãko sytatose, ipyxiãkõ poko penetãko roropa sytatose Ritonõpo nymeropohpyry eneryhtao kyya xine. Inymeropohpyry waro pyra kuahtao xine rokẽ iirypyryme ehtoh waro pyra exiry.


text:
Osemazuhme Ritonõpo nymeropohpyry waro pyra exiase. “Ywy ase kure Ritonõpo a,” tykase ywy repe. Yrome Ritonõpo nymeropohpyry waro toehse jahtao, ynara ase, “Itamurume tyyrypyhpyke ase Ritonõpo a,” ase ya rokene.


text:
Mame zuaro toehse ywy juãnohtoh poko, yyrypyry epehpyryme ameke rokẽ Ritonõpo a jexiry poko toorihse jahtao. Moro waro toehse ywy. Ritonõpo a tynymeropohpyry tonehpose orihpỹme kuehtohkõme repe tymaro. Yrome juãnopyry poko rokẽ jamorepase.


text:
Azahkuru exiase, “Kure ase Ritonõpo a,” karyhtao ya. Yrome toipe exiase yyrypyry poko. Naeroro osenekunohnõko rokẽ exiase. Mame Ritonõpo nymeropohpyry waro toehse jahtao, “Iirypyryme ase Ritonõpo a,” ase ya rokene. “Jũme ameke exĩko ase Ritonõpo a toorihse jahtao,” ase ya rokene.<pb/>


text:
Yrome oty katohme Ritonõpo nymeropohpyry kurã jorihmãko nae? Arypyra. Yyrypyry a rokẽ taorihmapose ywy. Ritonõpo nymeropohpyry pokoino kyyrypyrykõ popyrahxo exĩko ipunaka.<pb/>


text:
Ritonõpo nymeropohpyry kure ehtoh waro sytatose, Tuzenu poe tymeropose exiryke. Yrome yyrypyry poko ro ase. Tymyhse sã ase yyrypyry a.


text:
Kure onyripyra jahtao ynara ãko ase ya rokene, “Oty katoh ypenetatoh poko pyra hano?” ãko ase. Yrome yyrypyry poko jahtao ynara ãko ase, “Oty katoh moro xihpyry poko hano? Ipoko se pyra ase repe yrome ipoko ro ase,” ãko ase ya rokene.


text:
Naeroro yyrypyry poko se pyra ase repe. Yrome yyrypyry ukurohtao mana. Naeroro popyra jexiryke ukurohtao, yyrypyry poko ase.


text:
Kure jexiry poko se ase repe, yrome kure jexiry waro pyra ase. Naeroro ynara enetupuhnõko ase kure nymyry pyra ase ukurohtao.


text:
Kure jexiry se ase repe, yrome ipoko pyra sã ase. Mãpyra popyra jexiry se pyra roropa ase repe yrome ipoko ro ase.


text:
Naeroro ise pyra jehtoh poko ro jahtao, ypoe pyra ase yyrypyry poko. Yyrypyry poko ase iirypyryme jexiryke ukurohtao.<pb/>


text:
Naeroro ynara enetupuhnõko ase, kure jehtoh poko se jahtao ipoko waro pyra ase iirypyryme jexiryke ukurohtao.


text:
Yrome ynara enetupuhnõko ase, kure jehtoh poko se jahtao ro yyrypyry poko ase, iirypyryme jexiryke ukurohtao. Ãpuruhpyrytaõ sã ase. Ãpuruhpyrytaono tũtara mana tapuruse exiryke ãpuruhpyry tao. Moro saaro kure jexiry poko pyra ase jamihme pyra jexiryke.


text:
Emynyhmãko ase yronymyryme. Onoky yjamihtanohnõko nah yyrypyry poko pyra jehtohme, etuarimaketõ esaka ytopyra jehtohme toorihse jahtao?


text:
Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu kypynanohnekõme mana. Emero motye kuhse jamihme mana. Yjamihtanohnõko mana. Naeroro, “Kure mase, Ritonõpo,” ãko ase Ritonõpo a.<pb/>Taroino Ritonõpo omipona ase yronymyryme. Yrome jamoreme rokẽ jahtao yyrypyry poko exiry, Jezu Kyrixtu jamitunuru pyra jahtao.<pb/>


text:
Morara exiryke seromaroro, “Popyra mase ya,” kara Ritonõpo kyya xine mana ipunaka Jezu Kyrixtu maro kuexirykõke. Ipoetoryme kuexirykõke kuaropopyra xine mana etuarimaketõ esaka.


text:
Ritonõpo a Tuzenu jamitunuru tokarose kyya xine kyyrypyrykõ poko pyra kuehtohkõme. Morara exiryke Zuzenu kuosenetupuhtohkõ kurãkãko mana Jezu Kyrixtu maro nymyry kuexirykõke. Naeroro etuarimaketõ esaka ytopyra sytatose.


text:
Ekurãkasaromepyra sexiatose kuamoreme xine Ritonõpo nymeropohpyry omipona pyra kuexirykõke. Zae pyra sexiatose Ritonõpo a emero porehme. Yrome Tumũkuru tonehpose Ritonõpo a sero pona, ahnome ehtohme. Mame kysã xine toehse Imũkuru iirypyrymãkõ samo. Yrome iirypyryme pyra kynexine. Mame toorikyry ke kyyrypyrykõ topehmase eya. Tukurikase roropa kymarokõ eya tyjamitunuru ekarotohme kyya xine, kyyrypyrykõ poko pyra kuehtohkõme.


text:
Tumũkuru tonehpose Ritonõpo a tynymeropohpyry omipona kuehtohkõme. Seromaroro kuamoreme xine pyra ytoytõko sytatose, Ritonõpo jamitunuru nae kuexirykõke. Morara exiryke aomipona sytatose.


text:
Mame typenetatohkõ xihpyry poko exiketõ typenetatohkõ poko rokẽ osenetupuhnõko mã toto. Yrome Ritonõpo zuzenu omipona exiketõ Ritonõpo zuzenu omiry poko osenetupuhnõko mã toto.


text:
Morararo openetatohkõ poko rokẽ õsenetuputyrykohtao jũme etuarimãko matose. Ameke exĩko matose Ritonõpo a toorihse awahtao xine. Mãpyra kokoro rokẽ Ritonõpo zuzenu omipona awahtao xine tyrisenã sã õsenetupuhtohkõ exĩko. Torẽtyke pyra roropa matose exĩko. Mame jũme Ritonõpo maro exĩko matose toorihse awahtao xine.


text:
Naeroro Ritonõpo zehno exĩko mã toto, typenetatoh xihpyry poko osenetupuhketomo. Ritonõpo nymeropohpyry omipona pyra mã toto. Aomipona exisaromepyra mã toto.


text:
Yrome openetatohkõ xihpyry poko pyra matose. Ritonõpo zuzenu omipona matose, ajohpe pyra okurohtao xine Ritonõpo zuzenu nae ahtao. Kyrixtu zuzenu pyra exiketõ ipoetoryme pyra mã toto.


text:
Yrome Kyrixtu nekarohpyry nae awahtao xine okurohtao xine, Kyrixtu ro okurohtao xine mana. Orihnõko ro õkokõ mã repe, oorypyrykõ poko toehse oexirykõke. Yrome Ritonõpo zuzenu oẽsemãkapotorỹko ropa mana Ritonõpo maro jũme oehtohkõme toorihse õkokõ ahtao. Oẽsemãkapotorỹko Ritonõpo mana, “Tukurãkase mase ya,” tykase oya xine exiryke.


text:
Ritonõpo zuzenu a Jezu tõsemãkapose ropa toorihse ahtao. Naeroro okurohtao xine Ritonõpo zuzenu ahtao, õkokõ rĩko roropa orihpỹme mana, Tuzenu okurohtao xine exiryke.<pb/>


text:
Wekyry tomo, kure kyritorỹko Ritonõpo mana. Morara exiryke kyyrypyrykõ poko pyra sehtone. Kypenetatohkõ xihpyry poko pyra sehtone.


text:
Ynara exiryke, openetatohkõ xihpyry poko awahtao xine nuriame exĩko matose Ritonõpo a. Yrome ynara karyhtao oya xine, “Ritonõpo zuzenu jakorehmaryke, yyrypyry poko pyra ase. Kure rokẽ tyrĩko ase,” karyhtao oya xine jũme Ritonõpo maro exĩko matose, toorihse õkokõ ahtao.


text:
Tuzenu tonehpose Ritonõpo a kukurohtaka xine. Ritonõpo zuzenu kuenaroximara xine mana. Typoenõme kyritorỹko mana. Naeroro Ritonõpo zuzenu poe ynara ãko sytatose Ritonõpo a, “Papa, Papa,” ãko sytatose.


text:
“Papa,” ãko sytatose Ritonõpo a ipoenõme kuexirykõ waro kuexirykõke. “Ritonõpo poenõme matose,” ãko roropa Ritonõpo zuzenu kyya xine mana kukurohtao xine.


text:
Mame Ritonõpo poenõme kuexirykõke, ipoetory tomo a inekarotyã kurã apoĩko roropa sytatose. Tumũkuru Kyrixtu a inekarotyã apoĩko roropa sytatose Kyrixtu maro kuexirykõke. (Mame Ritonõpo se pyra exiketõ mã kutuarimapotorỹko toto Ritonõpo omipona kuexirykõke.) Mame emero esẽme Kyrixtu toehse ahtao tuisame exĩko roropa sytatose imaro, kuetuarimarykohtao taro Kyrixtu etuarimatopõpyry samo.<pb/>


text:
Taro kuahtao xine etuarimãko sytatose. Yrome imeĩpo kure kuhse exĩko sytatose. Ritonõpo nekarotyã kyya xine emero motye kuhse kure mana. Naeroro torẽtyke pyra sehtone kuetuarimarykohtao.


text:
Ritonõpo nyrityã emero eraximãko toh mana. “Ypoenõ moxiamo,” katoh Ritonõpo a eraximãko mã toto. “Umũkuru sã ipunaka toehse mã toto,” katoh Ritonõpo a eraximãko roropa mã toto.


text:
Ritonõpo nyrityã emero orihnõko mana. Emero tãtahnikase. Toorikyrykõ se pyra repe. Yrome pake Ritonõpo a tahnikapose toto, iirypyryme toehse Atão exiryke. “Toiparo rokẽ ytoytõko mã toto ynyrityamo,” tykase Ritonõpo. Naeroro kukurãkarykõ ropa, eraximãko sytatose. Emero Ritonõpo nyrityã kurãkary ropa eraximãko roropa sytatose.


text:
Imeĩpo ipoenõ Jezu Kyrixtu panõ toehse ahtao ipunaka, tynyrityã emero kurãkãko ropa Ritonõpo mana. Mame tyrisenã toehse emero ahtao orihpỹme exĩko mana.


text:
Ynara enetupuhnõko sytatose, Ritonõpo nyrityã etuarimãko ro mã toto seromaroro ekurãkara ro toexirykõke. Enurusasaka nohpo ehtoh sã, samũ ãko mã toto.


text:
Omise sytatose, tuna se roropa. Kure pyra exĩko sytatose. Etuarimãko. Naeroro samũ ãko sytatose. Yrome tuzenu tõmapose Ritonõpo a kukurohtaka xine kuamorepatohkõme. “Imeĩpo Jezu Kyrixtu sã exĩko sytatose ipunaka,” ãko kukurohtao xine mana. Naeroro ynara katoh eraximãko sytatose, “Umũkuru sã matose toehse ipunaka,” katoh eraximãko sytatose. Kuokokõ kurãkary eraximary poko kyya xine samũ ãko sytatose kukurohtao xine.


text:
Kukurãkarykõ eraximaryke kyya xine typynanohse sytatose. Imeĩpo kukurãkarykõ Ritonõpo a enẽko sytatose rahkene. Tukurãkase kuahtao xine oneraximara exĩko sytatose, kurãme toehse kuexirykõke.


