# verses

text:
Inyiing' ꞉nyēē 'kiikōōnoo kāāmuukēywēēk ām wōlēē mii ꞉biiko tukul sāākoochi biiko choo 'kiikōōnoo *soboontaab kibchuulyo.


text:
Soboontaab kibchuulyo nanyuun ku yoo inkētiing' ꞉biiko Yēyiin nyoo bo man ānkōōnkētoo nkanii Kāārārookiintoonoo kiiyooku.


text:
Kunyoo ii, Baaba, kany āchōō bokiibuurtē keey ꞉tukwaay kēēyēmtooy wōōyinto kuu kēny, kutoombo /keeyey kōōrēēt.


text:
Kyāāboorchi bichoo kiikōōnoo kāāmuukēywēēkuuk. Ki cheekuuk ꞉bichoo nteenee ikōōnoo. Kookunam ꞉bichooto ng'ālyoontēēng'uung' kuchō āwut.


text:
Kyāā-āmchi bichoo lōkōōywēchoo 'kiimwoowoo ankiikutaach. Inkēt nanyuun ꞉bichoo kule āchōōnēē man wōlēē imiitē ānkōōyēnchinē kule inyiing' nyēē kiiyookwoo.


text:
Āmiitē āchōōnii wōloo imiitē nyēē ‑mēētāābuurē ꞉anii kōōrēēt, nteenee tākumii ꞉bichooto. Wōōy, wēē, Baaba nyēē tiliil! Iriib bichoo ām kāāmuukēywēēk chēē wuu choo 'kiikōōnoo, sukung'eet kunoomnyo ꞉bichooto kuyēk akeenke kuu yoo āyēku akeenke āk inyiing'.


text:
Yoo kyāāboontē keey bichoo, kyāāriib ām kāāmuukēywēēkuuk nyēē mānāābootyo, nteenee kibot ꞉akeenke baateey, nto nyooto ku kāāmukuusiintēēt. Kiyityiin ꞉siruutēk ām kēēlooto.


text:
Baaba, āmiitē āchōōnii wōlēē imiitē. Nteenee āmwooyē ng'aleechu yoo tāāmiitē kōōrēēt sukunyōōr ꞉bichooto ng'erekweekyuu kuchurta.


text:
Kyāā-āmchi bichoo ng'ālyoontēēng'uung'. Kōōkuwēch ꞉biikaab kōōrooni kuuyu mēēbērē bo ꞉icheek kōōrooni, kuu yoo ‑māābooyē ꞉anii kōōrooni.


text:
‑Māāsooyiing' kule inēmu bichoo ām kōōrēēt nteenee āsooyiing' kule iriib bichoo kumaaraanta ꞉Kibrōkōsyoontēēt.


text:
Kuu yoo kiiyookwoo ꞉inyiing' āchōō kōōrēēt, +māāyooktē ꞉nkanii bichooto bokuyey yiisyēēng'uung' ām kōōrēēt.


text:
‑Māāsoochinē rubiik baateey, nteenee āsoochinē biiko choo mākōōyēnwoo kubununēē lōkōōywēkaab rubiichoo.


text:
Baaba āsooyē kule kuyēk ꞉icheek tukul akeenke ku yoo kēēyēku ꞉acheek tukwaay akeenke. Āsooyē mbo subak kule kuyēk ꞉nkicheek akeenke āk acheek, sukung'eet kōōyēnchi ꞉biiko tukul kule kiiyookwoo.


text:
Kyāākoochi bichoo lēbkēēyyoonoo 'kiikōōnoo sukuyēk ꞉icheek akeenke, kuu yoo āyēku akeenke āk inyiing'.


text:
Yoo āyēku ꞉anii akeenke āk icheek ānku inyiing' ku anii kuchurtooy ꞉kibakeenkeenyoo, sukōōnkēt ꞉biiko tukul kule 'kiiyookwoo ꞉inyiing' ānkiichāmē icheek kuu yoo 'kiichamaa anii.


text:
Baaba! Ābērē nto kākwoonii ꞉bichoo wōloo āchōōnii anii sukung'eet kukas kule ātōrōōroot tōrōōrinto nyoo 'kiikōōnoo, kuuyu kisimichamaa kutoombo /keeyey kōōrēēt.


text:
Baaba nyēē churtaat! Kimēēnkētiing' ꞉kōōrēēt, nteenee kyāānkētiing' ꞉anii. Kunyi kāākōōnkēt ꞉bichu kule 'kiiyookwoo.


text:
Kyaayey bichu kōōnkētiing', anku +maatas āyēyē kuu nyooto sukung'eet kunam ꞉nkicheek chamateet nyoo iboontēēnoo ānkāābuurtē keey ꞉nkanii icheek.”


text:
Yu keewaany ꞉Yēēsu kusaay, kwooyyo āk rubiikyii tuybēyēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Kiitrōōn ankuba ākoy mbareetaab *musēytuuniinēk nyēē kimii wōlooto.


text:
Kiinkēt ꞉nkinee Yuuta nyoo kichoomtooy Yēēsu mbaraanaa, kuuyu kikicham ꞉Yēēsu kōōmuunyēē wōlooto āk rubiikyii.


text:
Yooto, kuwēēto keey ꞉Yuuta biikaab lukēēt nyēē mining' nyēbo Rooma kutākyinē keey mbaraanaa. Kiboontootē keey mbo riibiikaab kaab *kibkōrōs nyēē wōō ākoo *Farisaayeek. Kikirat keey ꞉bichoo kuyem. Kinamaat kariikwaa, taariinek āk nōmōryēēk.


text:
Kiinkētē ꞉Yēēsu kiy ake tukul nyēē kimii wokuyēyāktōōs. Kuchō taay ankuteebee bichooto kule, “So, ōchēēng'ē ng'oo?”


text:
Kulē ꞉bichoo, “Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt.” Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Ntēē anii ꞉nyi.” Kimii ꞉Yuuta nyoo kichoomtooy Yēēsu kukēēyyo āk bichooto.


text:
Kuteebee ꞉Yēēsu subak bichoo kule, “So, ōchēēng'ē ng'oo?” Kuwāl ꞉bichoo kule, “Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt.”


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Nto yu kāāmwoowook kule anii ꞉nyooto. Yoo ākoo anii ꞉nyēē ōchēēng'ē, kany kubēēchi keey ꞉murēchu āboontē keey.”


text:
Kumwooyē ꞉Yēēsu kuu nyooto kuyityiin ꞉yoo kimwooyē kule māmii ꞉rubiintēēnyii mbo akeenke nyēē mākubot.


text:
Yooto, kung'us ꞉Bētērō chōōkiit nyēē kiboonto ankuchwen yiititaab taay nyēbo motwooriintēētaab kibkōrōs nyēē wōō. (/Kikēēkuurēē motwooriintoonoo Māālkō.)


text:
Nteenee kumwoochi ꞉Yēēsu Bētērō kule, “Ibērē ꞉inyiing' tōōs ‑māāchāmē ꞉anii nyalilta nyēē kaakuyeyta ꞉Baaba kule ānyōōru? Ikētyi chōōkiing'uung' kiraaru!”


text:
Kumwoochi ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt biikyii bo lukēēt āk riibiichoo kibo *Kōōtaab Yēyiin kule kunam Yēēsu ankurat.


text:
Yu kaakunam ꞉bichoo Yēēsu kōōmutyi kurook *Anaas nyoo ki boontēētaab biikooy bo Kayaafa. Kayaafa ꞉nyēē ki kibkōrōs nyēē wōō ām kēnyiinooto.


text:
Ki inee ꞉nyēē kiirwookyinē kāāntōōyikaab Yuutayeek kule kaykay kume ꞉chiito akeenke sukusobcho ꞉biiko.


text:
Yooto koonaamaat ꞉Simōōni Bētērō ākoo rubiintēēt ake, Yēēsu. /Kiinkētoot rubiintoonoo ake ām wōlēē kimii ꞉chiichoo wōō bo kōrōs. Kunyoo, kiiwut ꞉inee kayaata.


text:
Nteenee king'ētunēē ꞉Bētērō saang' yēbo oreetaab tuuytaab kayaata. Kiiyeey lēt ꞉rubiintoonoo ānkumwoochi chēēbto nyēē kiriibē oreet kule koomut Bētērō kuchō āriit.


text:
Kumwoochi ꞉chēēboo Bētērō ām yooto bo oraanaa kule, “Inyiing' oob ꞉rubiintēēt ake nyēbo chiichi?” Kulē ꞉Bētērō, “Ābēērē keey!”


text:
Kikaytit ꞉kwēēmowuunooto ānkimii ꞉riibiik alake ākoo motwoorik alak chēbo kayaata kuywēē āng'oong'tiit kukēēyyoong'iis. Kiwokōōyyoonyēē ꞉nkinee Bētērō yooto ānkuyu āng'oong'tiinoo.


text:
Yooto kulēēnchi *꞉kibkōrōs nyēē wōō Yēēsu, “Mwoowoo baa kurubta keey rubiikuuk āk kāānēētiisyēēng'uung'.”


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Kyāāmwoowu ng'aleechu kukas ꞉chii ake tukul. Māmii ꞉kiy nyēē kyaawuny ām kāānēētiisyēēnyuu. Kyaaneet biiko ām kooriikaab saayeet āk *Kōōtaab Yēyiin wōlēē kiiruruukyinē keey ꞉Yuutayeek tukul.


text:
Itēēbēēnoo nyēbo nee? Iteebee biiko choo kikāsē kiyēē kyāāmwooyē. Kubooyiit man, inkēt ꞉bichoo kiyēē kyaamwaay.”


text:
Kulēēnchi ꞉Yēēsu, “Yoo ākoo mii ꞉kiyēē kaamwaay nyēē miyaat imwoowu. Nto yoo ākoo bo man ii, irābookyoo nee?”


text:
Kumii ꞉Bētērō kuywēē mayaa, /keeteebee kule, “Inyiing' oob rubiintēēt ake nyēbo chiichiin?” Kutuuch keey ꞉Bētērō kule, “Ābēērē keey.”


text:
Kimii ꞉chiito ake nyēē ki motwooriintēētaab kibkōrōs nyēē wōō. Kibo ꞉chiichooto areetaab muroonoo kichwēnē ꞉Bētērō yiitit. Kuteebee ꞉motwooriintoonoo Bētērō kule, “So, mā inyiing' ꞉nyoo kēēboontē keey Yēēsu ām mbaraanaa?”


text:
Yu kāyyēēkunēē /kiimuustee Yēēsu kaab *Kayaafa, /ānkiirēkēērchi bāytooyiintēēt nyēbo kōōrēētaab Rooma. /Kikēēkuurēē bāytooyiintoonoo *Bilaato. Manaacham ꞉kāāntōōyichoo bo Yuutayeek kōōwut kaytaab bāytooyiintoonoo bo Rooma, kuriib tiliilinng'waa sukutas taay āk *Saakweetaab Keeytaayeet.


text:
Kunyoo, kuchuyta ꞉Bilaato saang' sukung'āloolchi kāāntōōyichoo. Kuteebee kule, “Nee ꞉nyēē koleel ꞉chiichi?”


text:
Kumwoochi ꞉Bilaato bichoo kule, “Bōōkuumu ꞉akweek nkityō kurubta keey kiruutēkwook.” Kulē, “Ntēē ‑/mākēēchāmwēēch kēētilchi chii meet.”


text:
Kuwālchi ꞉Bilaato Yēēsu kule, “Yoo 'keekas, āyēku ꞉anii Yuutāyiin sōō? Māku biikwook āk mbo kibkōrōs ꞉chēē kākwēruung' ichōō wōli āmiitē. Kiy nee nyēē 'kweeyey ꞉inyiing'?”


text:
Yooto, kumwooy ꞉Yēēsu kule, “Mābo ꞉bāytooyiisyēēnyuu kōōrooni. Nto kābo kōōrooni, nto kookwaam ꞉rubiikyuu booryēēt kuyeeta simanama ꞉kāāntōōyichoo bo Yuutayeek. Māchōōnēē ꞉bāytooyiisyēēnyuu kōōrooni!”


text:
Kuteebee ꞉Bilaato Yēēsu kule, “Kunyi ākoo iyēku sōō, bāytooyiin?” Kulēēnchi ꞉Yēēsu, “Inyiing' ꞉nyēē 'keemwaay. /Kikēēsicho kule chaaneet biiko ng'ālyoontēētaab man nyēbo Yēyiin. Kiyooto ꞉nyēē kiyeya sāāchōō kōōrooni. Chii nyēbo man kukāswoo.”


text:
Kuteeb ꞉Bilaato kule, “Manta ꞉nee?”<br/>Yooto, kung'eet ꞉Bilaato ānkuwo saang' subak wōlēē kimii ꞉Yuutayeechaa ānkumwoochi kule, “Lēyyē, ntēē ‑māākāsē lēēlis nyēē boonto ꞉chiichi!


text:
Nteenee kurubta keey ākoo ātēbuutēkwook, kwāātyooktoowook kwaak kibratyaa akeenke ām kēnyiit yoo ōmiitē saakweeng'woong' bo Keeytaayeet. Ara ōmāchē ātyooktoowook bāytooyiintooni bo Yuutayeek?”


text:
Kubōloobōlchi ꞉bichoo barak kule, “Ityaakte Baraaba.” /Kikikeenam Baraaba /ankeerat kuuyu ki ꞉chii nyēē ki kāwōōtyoo.


text:
Kitaay ꞉biikaab lukēēt nkwaatyeetaab kātook kookerkeeyee nyoo bo bāytooyiisyēēt ānkōōlookyi mētitaab Yēēsu. Kōōlookyi subak sireet nyēē arraa kookerkeeyee nyoo bo bāytooyiisyēēt.


text:
Yu kāākuyityo, kōōliichi keey ꞉bichoo bo lukēēt Yēēsu sukumwoochinē kule, “Kimkim, bāytooyiintēētaab Yuutayeek!” Kimwoochinē kuu nyooto ānkōōrāboochē.


text:
Kiwo ꞉Bilaato saang' subak wōloo kimii ꞉Yuutayeechaa ānkumwoochi kule, “+Māākwēryoonu chiichi kuchō saang', sōōnkēt kule māmii ꞉kiy nyēē miyaat nyēē ākāsē kule koyey.”


text:
/Kēēkwēryoon Yēēsu kuchō saang' wōlēē kimii ꞉bichoo. /Kikiilookyi nkwaatyaanaa bo kātook mēt āk siraanaa ki arraa. Kumwoochi ꞉Bilaato bichoo kule, “Ong'nyi chiing'woong'.”


text:
Yu kakas ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch āk riibiikaab *Kōōtaab Yēyiin Yēēsu, kubōloobōl kule, “Obakach! Ōkwērtoochi *murtooywoontēēt. Obakach.” Kutay ꞉Bilaato. Kimwoochi kule, “Obeete ꞉akweek nkit bōōkwērtoochi murtooywoontēēt. ‑Māākāsē ꞉anii kiy nyēē miyaat nyēē kookuyey ꞉chiichi.”


text:
Kōōkiimchi ꞉Yuutayeechaa kumwooyē kule, “Kikuur keey ꞉chiichi kule inee ku Lakwataab Yēyiin, ng'ālyoo nyēē mwooyē ꞉kiruutēkyoo kule nyoolchinē chii nyēē kayey kuu nyoo kume.”


text:
Kumwoochi ꞉Bilaato Yēēsu kule, “‑Mēēmāchē ing'āloolwoo? ‑Mēēnkētē kule āboontē kāāmuukēywēēk atyaaktiing' nto āmwoochi biikyuu bo lukēēt kubākākyiing' murtooywoontēēt?”


text:
Kuwālchi ꞉Yēēsu kule, “Kāmēēboontē kāāmuukēy ibakachaa nto kāmānāākōōning' ꞉Yēyiin. Kunyoo, chiito nyēē kēēyokoowoo āchōō wōlēē imiitē ꞉nyēē leelaat kusiiring'.”


text:
Yooto, kusyeem ꞉Bilaato kēēlto nyēē keetyaaktee Yēēsu nteenee kubōloobōl ꞉biiko kule, “Yoo 'keetyaakte chiichoo, kōōbooru kule ‑mēēkāsyiintōōsii āk bāytooyiintēēt nyēē wōō. Chii nyēē yēyē keey kule inee bāytooyiintēēt kukwiilē bāytooyiintoonoo.”


text:
Yu kakas ꞉Bilaato ng'aleechaa, kumwoochi biikyii bo lukēēt kukwēryoot Yēēsu saang' subak ānkōōbuurēē ng'echereenyii nyēē irwoochēē ām yēē /kikēēkuurēē Rwaanteet Komos. (Ām kuutiitaab Yuutayeek /kēēkuurē kule ‘Kabaata.’)


text:
Kimii ꞉taman āk āyēēng' nyēbo kōrrōōn. Ki bēsyēētaab chōbātēētaab Sabaato ꞉nyooto kutāsē taay *꞉Saakweetaab Keeytaayeet. Yooto kumwoochi ꞉Bilaato bichoo kule, “Ong'nyoo bāytooyiintēēng'woong'.”


text:
Nteenee kubōloobōl ꞉bichoo subak kumwooyē kule, “Owaang'te, obakach, obakach.” Kuteebee ꞉Bilaato bichooto kule, “Ākwērtoochi bāytooyiintēēng'woong' murtooywoontēēt?” Kulē ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch, “Bāytooyiintēēnyoo acheek ku nyoo bo Rooma nkit āmāmiitē ꞉ake!”


text:
Yooto nanyuun, /kēēriiboot Yēēsu. /Kikēēkērchi koong' Yēēsu kukalab murtooywoontēēt, /ankeebeeta ākoy yēēt ake yēē /kikēēkuurēē ‘Rōkyēētaab mēt’. (Ām kuutiitaab Yuutayeek /kikēēkuurē kule ‘Kolkoota’.)


text:
/Kibokēēkwērtoochi Yēēsu murtooywoontēēt. /Kikēēkwērtoochi nkicheek sāsiik alak āyēēng' murtooywōōsyēkwaa ānkiiyyoong'tēē ake āwutaab taay nyēbo Yēēsu nto nyiin ake kiiyyoong'tēē nyēbo kaataam.


text:
Kimwooy ꞉Bilaato kule /kēēsirchi ng'aleek baawuut /ānkēēkwērtoochi baawuunaa murtooywoontēētaab Yēēsu yoo bo barak. Kimwooyē kule: YĒĒSU ꞉NYĒBO NĀĀSĀRĒĒT BĀYTOOYIINTĒĒTAAB YUUTAYEEK.


text:
/Kikeesiree ng'aleechaa kuutuweek sōmōk. Kuutiit nyēbo Yuutayeek, nyēbo biikaab Rooma āk nyēbo Kirikiik. Kisuman ꞉biiko chēē chaang' ng'aleechaa kuuyu kilēēkitēē Yēērusālēēm ꞉yooto /kikēēkwērtoochinē Yēēsu.


text:
Kimwoochi ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch Bilaato kule, “‑/Makeesir kule ‘Bāytooyiintēētaab Yuutayeek’ nteenee /keesir kule ‘Chiichi nkit ꞉nyēē kikuur keey kule inee bāytooyiintēētaab Yuutayeek’.”


text:
Yu kāākukwērtoochi ꞉biikaab lukēēt Yēēsu murtooywoontēēt, kubchēchi keey sirookaab Yēēsu chuut ang'wan. Nteenee kibakaakta sireet nyoo kibo āriit nyēē ki ankeet akeenke.


text:
Nto yityo, kumwoochi keey kule, “‑Mookany keekereer siraani. Kaykay /keebar *sēkēēryēēt sukutook kule ng'oo ꞉nyēē mākuchurtoochi.” Kiyityiin ꞉yooto āk yoo /kikeesir ām siruutēk kule, “Kibchēchiin sirookyuu ānkubārchi kābuutiinyuu sēkēēryēēt sukōōnkēt chiito nyēē mākuyib.”<br/>Kumii ꞉bichoo bo lukēēt kumooytōōs siroochoo bo Yēēsu,


text:
kimii ꞉kaametiitaab Yēēsu kēēyyoonyēē yēē kilēēkitēē murtooywoontēēt ānkiboonto keey cheebkaamet. Kimii ꞉nkinee Maaryaa cheebyoosyeetaab Kilooba ākoo Maaryaa nyēbo *kiriinkēētaab Maktaala.


text:
Kuweech keey ꞉Yēēsu kukas kaamet ankukas subak rubiintēēnyii nyoo kichāmē ānkumwoochi kaamet kule, “Moomo, wēring'uung' ꞉nyoo.”


text:
Kumwoochi nkinee rubiintoonoo kule, “Murooni, koomēt ꞉nyoo.” Kung'eetee yooto kiwokōōbuurto keey ꞉rubiintoonoo cheebyoosyaanaa.


text:
Kōōnkēt ꞉Yēēsu kule kikiikoowaany kiy ake tukul nyoo kimākyinē ꞉Yēyiin kule chokuyey. Yooto, kumwooy kule, “Kaakwaama ꞉melelta.” Kiityiich ꞉yooto subak siruutyēēt ake.


text:
Kimii yooto ꞉kiy nyēē kimii *꞉tifaayiik chēē tāytāy. Kunyoo /keenam kiroonkuryēēt /ankiiluumta tifaayiichaa, nto yityo /kēēnoonkuchi kēētit ake /ānkiiyokooyto kutiiny kuutiinyii.


text:
Yu kachuuchun ꞉Yēēsu tifaayiichaa, kumwooy kule, “Kaawaany.” Yooto nanyuun, kurankach ꞉kaatit ankung'et.


text:
Ki bēsyēēt nyooto nyēē /kikēēyēytēē keey kubo bēsyēēt nyēē wōō bo *Sabaato. Kunyoo, kimāmāchē ꞉kāāntōōyikaab Yuutayeek kule kōōkārtootākiis ꞉bichoo ām murtooywōōsyēchoo ākoy bēsyēētaab Sabaato. Yooto kusoom ꞉kāāntōōyichoo Bilaato kumwaayta /kyiiri kērēēnkōōkaab bichoo sukubēk areet akeenke /ānkiirēēk ām murtooywōōsyēchoo.


text:
Yooto kuba ꞉biikaab lukēēt ānkwiiri kērēēnkōōkaab chiitaab taayta āk chēbo nyiin ake, choo /kikēēkwērtoochinē murtooywōōsyēk āk Yēēsu.


text:
Kunam ꞉chiito ake nyēbo lukēēt ng'otinyii ānkubusuyēē Yēēsu mooyēēt komos. Kikwaanee yooto ꞉korotiik āk bēēko.


text:
Chiito nyēē rāru ng'aleechu, ku ꞉nyēē kikāsē kuyēyāktōōs ānkōōnkētē kule bo man. Rāru ng'aleechu sukung'eet ochamte ꞉nkakweek.


text:
Kiyey ꞉yooto kuyityiin ꞉siruutyēēt nyoo mwooyē kule, “Māmii ꞉koowēēnyii mbo akeenke nyēē +/mākēē-iri.”


text:
Kimii ꞉chiito ake nyēē /kikēēkuurēē ꞉Yōōsēēf nyēbo Arimataaya. Ānkoo ki rubiintēētaab Yēēsu ꞉chiichoo, kiiyēēlē keey kōōywēyē kāāntōōyikaab Yuutayeek. Kiwokusoom ꞉chiichoo Bilaato kuchāmchi kuyib muustaab Yēēsu. Kuchāmchi ꞉Bilaato wokōōnēm muustaab Yēēsu.


text:
Kiwēēto keey Nikōtēēmō nyoo kichokukāsē Yēēsu kwēēmowuut ake. Kikinamaat ꞉Nikōtēēmō tukuuk chēē boong'u nyēē anyiny chēē kiyitē kiilōōnik sosom.


text:
Kibeeta ꞉bichoo āyēēnku ankeet ankuratee muustaab Yēēsu kumii ꞉tukuuchoo boong'u nyēē anyiny, kurub kuu wōloo kiyēytooy ꞉Yuutayeek yoo /kēēmuyē chiito.


text:
/Kikēēmuchi Yēēsu kochonkaanaata kuuyu kilēēkitēē yooto /kēēsārchinē simānyōōryo āk bēsyēētaab *Sabaato nyēē kimii kuyitu.


text:
Ām bēsyēētaab taayta, nyēē kirubē bēsyēētaab *Sabaato, kumusta ꞉Maaryaa nyēbo Maktaala kukēērir ꞉kōōrēēt ānkuwo ākoy kochonkaanaa. Bērē kulē, /kikiikēēwunukto rwaantaanaa /kikikeekeree kurkeetaab kochonkaanaa.


text:
Yu kakas kule kimāmii ꞉muustaab Yēēsu yooto, kooyeey areet akeenke. Kiwokunyōōr Simōōni Bētērō ākoo rubiintoonoo kichāmē ꞉Yēēsu ānkumwoochi kule, “Tōōbērē ꞉akweek, /kōōkēēyib muustaab Mokoryoontēēt ām kochong' āmākiinkētē wōlēē /kōkēēyib.”


text:
Yu kayit yooto kuyim, nto bērē kulē, kukāsyi kochong' ankaanaa /kikikeeratee Yēēsu, nteenee mānāākōōwut kochong'.


text:
Kikas mbo ankeet nyoo /kikikeeratee mētitaab Yēēsu kukakyaaruny ānkiikoochi komos yēē kimālēēkitēē ꞉nyiin ake.


text:
Kuwo kochong' ꞉nkinee rubiintoonoo kisimkuyitu yooto. Kukas ankoosyechaa ānkōōyēnchi kule ākoo man kaakung'eetee ꞉Yēēsu meet.


text:
Nteenee kikiikooyeey ꞉Maaryaa ākoy kochong' ānkimii kēēyyo saang' kuriirē ānkuyimē kōōkōōytooy kochong'.


text:
Nto bērē kulē, kukāsyi malayikaanik āyēēng' kochong' chēē kikiilaach sirook chēē kileelach kule mang'. Kikiibuurēē ꞉ake mētēw ām yoo kimii ꞉muustaab Yēēsu kōōbuurēē ꞉nyiin ake kāābkēēlyē.


text:
Yooto, kuteebee ꞉malayikaanichaa cheebyoosyaanaa kule, “Iriirchinē nee ōō, cheebyoos?” Kulē, “Kaakubeeta ꞉biiko alake Mokoryoontēēnyuu āmāānkētē wōlēē kābokōōkoochi!”


text:
Kuteebee ꞉Yēēsu kule, “Iriirchinē nee ōō, cheebyoos? Ānku ng'oo ꞉nyēē imiitē ichēēng'ē?” Kibērē ꞉cheebyoosyaanaa tōōs ki ꞉chiitaab mbareet ꞉nyooto. Yooto, kumwoochi kule, “Boontēēt, yoo ākoo inyiing' nyēē 'kēēnēmu, imwoowu wōlēē kāwēēkoochi siwāāyib.”


text:
Kulēēnchi ꞉Yēēsu, “Maaryaa.” Kiirōōtoot ꞉cheebyoosyaanaa Yēēsu ānkumwooy ām kuutiitaab Yuutayeek kule, “Rābōōni!” (Kerkeey ꞉yooto ākoo yoo /kakeemwa kule ‘Kāānēētiintēēt’.)


text:
Kimwoochi ꞉Yēēsu cheebyoosyaanaa kule, “Keekas ii, chēē, ‑mēēyēētyoo keey, kuuyu tāku toombo āwē Kaab Baaba. Kiyēē +meeyey ku iwē wōlēē mii ꞉rubiikyuu ānkiimwoochi kule, āmiitē āyēēyē wōlēē mii ꞉Baaba nyoo Kwaan nkicheek. Yēyiintēēnyuu ānku Yēyiintēēng'waa nkicheek.”


text:
Kuwo ꞉Maaryaa kuu yoo /kākēēmwoochinē ānkumwoochi rubiik kule, “!Kaakas ꞉anii Mokoryoontēēt!” Yooto kumwoochi icheek kiy ake tukul nyoo kāmwoochinē inee ꞉Mokoryoontēēt.


text:
Nto bēsyoonooto kosolēny, kōōruruuch keey ꞉rubiikaab Yēēsu ankukerta keey kō, kuuyu kitākunyōkōōrēch kāāntōōyikaab Yuutayeek. Kutookunēē ꞉Yēēsu areet akeenke yooto kimii ꞉icheek ānkulēēnchi, “Ōbuurtē kaalyeet.”


text:
Nto yityo, kōōboorchi bichoo āwunnyēk wōloo kichutē ꞉musumaariit ākoo mooyēēt komos wōloo /kikēēbusuyē. King'ērēkiis ꞉rubiik miisin yu kēēnkēt kule ākoo ki Yēēsu.


text:
Yoo kōōnyōōchi biiko kaat ām ng'ōōki nyēē kiikuyey, kunyōōchinē ꞉Yēyiin bichoo kaat, nto yoo kāmōōnyōōchi kaat, ‑/mākēēnyōōchinē kaat.”


text:
Kunyōōru ꞉Yēēsu rubiik chuut alak, kimāmii ꞉Toomaas, (nyēē /kikēēkuurē ām kaayneet ake kule Kibsārāmiin).


text:
Yu kāwokuchō ꞉Toomaas, kumwoochi ꞉rubiik chuut kule, “!Kaakeekas ꞉acheek Mokoryoontēēt.” Nteenee kimwoochi icheek kule, “Ākoy akas yoo /kikiilōōtunēē musumaariinechaa nto āchāmē. Nto subak, ākoy ātiinyēē āwut yoo bo mooyēēnyii komos saacham.”


text:
Yu kakeeyta ꞉bēsyōōsyēk sisiitu, kōōruruukyi keey ꞉rubiichoo kōyoo kikaayi kuboonto keey Toomaas. Ānkoo kikērootiin ꞉kurkootik /kibokiiyiinēē kāākōōyyoonyēē ꞉Yēēsu yooto. Kimwoochi kule, “Ōbuurtē kaalyeet.”


text:
Nto mii yoo kuwēēkyi keey Toomaas ānkumwoochi kule, “Toomaas, chēētiinyēē moorineeng'uung' āwunnyēk ānkiitiinyēē mooyēēnyuu komos āwung'uung'. ‑Mātēēwiiywiiy nteenee iyēnchi.”


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “So, Toomaas, ākoy ikasaa siikaaseenaa keey? Ibēruurootiin kule nee sōō ꞉biich choo ikoosēēnoo keey ānkoo manaakasa!”


text:
Kiyey ꞉Yēēsu ng'al alak chēē chaang' chēbo kwōng'uut kuboonto keey rubiikyii. Māsirootiin ꞉ng'aleechaata ām kitaabuuni.


text:
Nteenee /kikeesir ng'aleechu, soochamte kule *Kāārārookiintēēt ꞉Yēēsu anku Lakwataab Yēyiin, nyēē yoo kookaasee keey, +mōōnyōōru soboontaab kibchuulyo.


text:
Rubiichooto ku: Simōōni nyoo /kikēēkuurēē Bētērō, Toomaas Kibsārāmiin, Nāātānnyēēl nyoo bo Kaana ām Kalilaaya, wērikaab Sebetaayo āk rubiik alak āyēēng'.


text:
Kumwoochi ꞉Bētērō chuut kule, “Murēchu, +mawaatechaate ꞉anii burburiinēk.” Kulē ꞉chuut, “Keebeete keey tukul.” Yooto kulaany ꞉bichoo mwēēnkēēt ānkubokutēkiis. Nteenee manaanam kiy kwēēmowuunooto.


text:
Nto yu mākumwook ꞉asiista, kimii ꞉Yēēsu kēēyyoonyēē sakaramteet, nteenee kimēēnkētē ꞉rubiik kule ki inee ꞉nyooto.


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Ōwiirchi nēētiit kusyeb āwutaab taay nyēbo mwēēnkēēt. +Moonamee yooto burburiinēk.” Yooto kuwiirchi ꞉bichoo nēētiit tōōliil. Nto bērē kōōchuut, kimēētākōōmuuchē kuuyu kikiikunam burburiinēk chēē chaang' miisin.


text:
Yooto, kumwoochi ꞉rubiintoonoo kichāmē ꞉Yēēsu Bētērō kule, “Mokoryoontēēt ꞉nyooto!” Kusirinyē ꞉Bētērō sireenyii bakeenke ankumootee keey kābuutiit ānkōōroonchinē tōōliil sukuriiboot nēētiit. Kimā lōō ꞉yooto ām sakaramteet nteenee kimāchē kuyitē miitaanik bokol akeenke. /Kikiirēētoot mwēēnkēēt ākoy sakaramteet kōōchuutootē nēētiit nyēē kikinyiy ꞉burburiinēk.


text:
Yu kāng'ēētyēē ꞉bichoo tōōliil, kukas āng'oong'tiit nyēē king'āsyānē. Kimii ꞉mukaatiinek yooto ākoo burburyoontēēt nyēē kiwaatanaat.


text:
Kōōchuutoon ꞉Bētērō nēētiinoo kikiikunyiy ꞉burburiinēk chēē wōōyēch ākoy sakaramteet. Kiyitē ꞉burburiinēchoo bokol akeenke āk konom āk sōmōk. Ānkoo ki chaang' ꞉burburiinēchoo nyēē tyaa, mānāāng'ēti nēētiit.


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu rubiichoo kule, “Boochur kuut.” Kisēw ꞉rubiik kule ki Mokoryoontēēt. Kinyōkōriitu kuteebee kule inee ku ng'oo.


text:
Yu kāākwoomiis, kuwēēto ꞉Yēēsu Bētērō komos ankuteebee kule, “Simōōni araab Yoowaana, ichāmoo ꞉inyiing' man kusiir wōlēē chāmtoo ꞉chuut?” Kuwālchi ꞉Simōōni Yēēsu kule, “Inkēt ꞉inyiing' ōō, Mokoryoontēēt kule āchāmiing' ꞉anii.” Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Ikēēmē kuuchiikyuu.”


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu Bētērō nyēbo āyēēng' kule, “Simōōni araab Yoowaana, ichāmoo ꞉inyiing' man?” Kuwālchi ꞉Bētērō kule, “Inkēt ꞉inyiing' ōō, Mokoryoontēēt kule āchāmiing' ꞉anii.” Kumwoochi ꞉Yēēsu kule, “Iriib kēēchiirēkyuu.”


text:
Kumwoochi ꞉Yēēsu subak Bētērō nyēbo sōmōk kule, “Simōōni araab Yoowaana, ichāmoo ꞉inyiing'?” Yooto kung'woonchi ꞉Bētērō kuuyu kateeb ꞉Yēēsu areet sōmōk kule, “Ichāmoo ꞉inyiing'?” Kiwālchi ꞉Bētērō Yēēsu kule, “Mokoryoontēēt, nto yu inkētē ꞉inyiing' kiy ake tukul. Inkētē kule āchāmiing' ꞉anii.” Kuwālchi ꞉Yēēsu kule, “I-ake kēēchiirēkyuu.


text:
!Kāāmwoowuung', yoo kiimining', 'kiisirinyē sireeng'uung' ankiimoot keey ānkiiwē wōlēē 'keecham. Nteenee yoo 'keeyoosiitu, +/mākēēkērchiing' koong' itōrōōr āwunnyēk, kusiring'uung' ꞉chiito ake sireeng'uung' ānkumōōtuung', nto yityo kuyibing' wōlēē ‑mēēmāchē.”


text:
Kimwooy ꞉Yēēsu kuu nyooto kōōbooru meet nyēē kimākunyōōr ꞉Bētērō sukōōtōrōōrākoy ꞉Yēyiin. Nto mii yoo, kumwoochi ꞉Yēēsu Bētērō kule, “Irubwaa.”


text:
Nto bērē kulē ꞉Bētērō, kumii ꞉rubiintoonoo kichāmē ꞉Yēēsu kuwēētii wōlēē miitē ꞉icheek. Rubiintoonoo nyoo kitiing'tooy keey Yēēsu ām bēsyoonoo /kikyoomiisyē sukutēēbēē Yēēsu kule, “Mokoryoontēēt, ng'oo ꞉nyēē makuchaamtiing'?”


text:
Kuwālchi ꞉Yēēsu kule, “Yēētyēēchiing' nee nto kāālē ꞉anii kuminy ꞉murooniitēnyi ākoy bēsyēēt nyēē āchōōnēē ꞉anii? Irubwaa ꞉inyiing' kityō.”


text:
Lētuunoo kuyityi ꞉ng'aleek wōlēē kimii ꞉biikaab Kiriistō, kule ng'aleechaa kimwooyē ꞉Yēēsu kiibooru kule mēēbērē makume ꞉rubiintoonoo kichāmē ꞉Yēēsu. Nteenee mēēbērē kikimwooy ꞉Yēēsu kule māmēē ꞉chiichoo. Kimwooy buch kule, “Yēētyēēchiing' nee nto kāālē ꞉anii kuminy ꞉murooniitēnyi ākoy bēsyēēt nyēē āchōōnēē ꞉anii?”


text:
Rubiintooniitēnyi nyoo kimwoowu ng'aleechu, ānku inee ꞉nyi kisirē ng'aleechu. Kiinkētē ꞉acheek kule bo man ꞉kiyēē kimwooy.


text:
Lēyyē, chaang' ꞉ng'aleek miisin chēē kiyey ꞉Yēēsu. Nto /kikikeesir ng'aleechaa tukul, nto kiinyiitē ꞉kitaabuun kōōr kumukuul!


text:
Boontēēt Tēyōfiilō, ām kitaabuunyuu nyoo kibo taay, kyaasir ng'aleek tukul chēē rubtooy keey ākoo kiyēē kitoow ꞉Yēēsu kuyey ankooneet


text:
ākoy bēsyēēt nyoo /kikēēyibēē kuwo kibkōōnkōy. Kiirwookyinē *lēbkēēyikyii choo kikiikukwey ām kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin, yooto kumānāāwēētii kibkōōnkōy.


text:
Yu kāwokung'eetee meet, chokōōboorchi keey lēbkēēyikyii ānkōōbuur ām bēsyōōsyēk artam. Kiiboorchi tukuuk chēē chaang' chēē sukuyey lēbkēēyichoo kuchamta kule kisoboot ꞉inee. King'alaalee tukuuk chēē rubtooy keey ākoo bāytooyiisyēētaab Kaab Yēyiin.


text:
Nto mii bēsyēēt ake, kumii ꞉Yēēsu kwoomē lōkōōy ākoo lēbkēēyichoo, kōōkāloonchi icheek kule, “‑Moong'eetee Yēērusālēēm, nteenee okany ākoy /kēērōōbwook Tāmirmiryēētaab Yēyiin kuu yoo kikiikukuurto ꞉Baaba. Kikyāā-āmwook ng'ālyoontoonoo.


text:
Kiibātisāniisyēē ꞉Yoowaana bēēko, nteenee ām bēsyōōsyēk chēē ng'ēri +/makeebatisaneenaak akweek Tāmirmiryēētaab Yēyiin.”


text:
Kuboonto keey ꞉Yēēsu lēbkēēyichoo, kuteebee ꞉lēbkēēyik kule, “Mokoryoontēēt, ara imiitē sōō, ra wēētyooktēēch acheek biikaab *Isrāyēēl ankiibayteech?”


text:
Nteenee, +mōōnyōōru kāāmuukēywēēk yoo kāchōōnchook ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin. +Mōōmwoowu ng'aleek chēē rubtooy keey āk anii ām Yēērusālēēm, Yuuteeya, Samaaryaa ākoy komoswookik tukul chēbo kōōrēēt.”


text:
Yu keewaany ꞉Yēēsu kumwooy ng'aleechu, /kēēyib kuwo kibkōōnkōy kukāsē ꞉lēbkēēyik. Kiker ꞉boolteet Yēēsu kōōtōōchootē kut wokoong'irta.


text:
Kimii ꞉lēbkēēyichoo kōōnyālē barak kubērē nto kas Yēēsu, nto bērē kuweech keey kukas biiko alak āyēēng'. Kikiilaach ꞉bichoo sirook chēē leelach ānkēēyyoonyēē komos ām yoo kimii ꞉icheek.


text:
Kumwoochi ꞉bichoo lēbkēēyichoo kule, “Murēchu bo Kalilaaya, ntēē kōōyyoong'iisyē yu ōkāsē barak? Mākōōyēēw ꞉Yēēsu ām kēēlto nyēē wuu nyooto /kākēēyibēē.”


text:
Nto mii yoo, kung'eetee *꞉lēbkēēyichoo yēē kibo Lekemeetaab *Musēytuuniinēk ankooyeey ākoy Yēērusālēēm. Kitēē ꞉baani nyēē /kēēchāmu /keebeesyet ām bēsyēētaab *Sabaato.


text:
Yu kayit wōlooto, kuba koroofa wōloo kiibuurunēē. Lēbkēēyichooto ku: Bētērō, Yoowaana, Yāākōbō, Antereeya, Filibō, Toomaas, Baatolomaayo, Mataayo, Yāākōbō araab Alfaayo, Simōōni nyēē kāng'unoot ākoo Yuuta araab Yāākōbō.


text:
Kituuytōōs kibtaman ām wōlooto kusooyē ꞉tukul ku kiito akeenke. Kiboonto keey āk chēēbyōōsōōk alak āk Maaryaa kaametiitaab Yēēsu āk mbo ng'eetaabkaamet.


text:
ānkumwoochi kule, “Mbo ng'eetaabiya, ki ākoy kuyityiin ꞉siruutēchu bo Yēyiin kuu yoo kimwooyē ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kubununēē *Tāwuti, kurubta keey Yuuta nyoo kikwēryoonu biiko bokunam Yēēsu.


text:
/Kikeesir ām Kitaabuutaab Tyēēnwookik kule, ‘Kumuskēn ꞉kanyii ānkuyēk kiraatyaa!’” (Boontēēt Tēyōfiilō, kinyōōr ꞉Yuuta beesaanik ām rōkōsoo kiyēyē. /Kikyaalee beesaanichaa mbareet. Wōlooto bo mbaraanaata ꞉wōlēē kiryooktoochinē keey kuwēētēē mēt ānkōōtōl ꞉mooyēēt kuruuyo ꞉kosurēēkyii saang'. Kikas ꞉chii ake tukul ām Yēērusālēēm ng'aleechu. Kunyoo, /kikēēkuurēē mbaraanaa ‘Ākēl Taama’ nyēē ibooru kule ‘Mbaraab koroti’.) Kitas taay ꞉Bētērō kumwooy kule, “/Kikeesir mbo subak kule, ‘Kookeer ꞉chiito ake bārooyintaab chiichoo.’


text:
Kunyoo, māchāktōōs /keekwey nyēē keekeer inee. Nto nyooto ku nyoo kikēēboontootē keey tukul kēēmiitē āk Mokoryoontēēt Yēēsu,


text:
kutoowunēē yoo kibātisānē ꞉Yoowaana Yēēsu ākoy yoo /kibokēēyibē kuwo kibkōōnkōy. Mākuchutēēch ꞉chiichoo sikiiboorunootē ꞉tukul kule kookung'eetee ꞉Yēēsu meet.”


text:
Yooto, /keetwech biiko āyēēng': Yōōsēēf Barsaaba, nto kaayneenyii ake ku Yuustō. Nto nyiin ake ku Matyaa.


text:
Yooto /keesaay Yēyiin kule, “Mokoryoontēēt, 'inkētē inyiing' wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkaab biiko. Kunyoo, iboorwēēch ām bichu āyēēng' kule nkōnō ꞉nyēē !keekwey


text:
kuyey yiisyooni bo *lēbkēēyik nyi kibākooktooy ꞉Yuuta sukuwēētii wōloo kiyēmāktōōs kuwo kubo rōkōsnyii.”


text:
/Keebar *sēkēēryēēt. Yooto kunam Matyaa. Kung'eetee yooto kuwo taay, kutas keey āk lēbkēēyik chuut ki taman āk akeenke.


text:
/Kikiinyiityi chii ake tukul ām yooto Tāmirmiryēēt ānkutoow ꞉ake tukul kung'alaal ām kuutiit nyēē ‑mēēnkētē. Kibo ꞉kāāmuukēywēēchoo Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Kimii ꞉Yuutayeek Yēērusālēēm chēē kiikōōnēmchi keey Yēyiin. Kikwoonootēē yēēmōōsyēk chēē tēērchiin ām kōōrēēt.


text:
Yu kakas bōlātoonoo, kōōruruuch keey. Nto yu kakas ꞉chii ake tukul ām icheek /kēēng'āloolēē kuutiinyii kunam kuut.


text:
Kēēbooyē ꞉alake Baarti, Meetya āk Eelam. Nto alak kubo Meesobotaamnya, kōōrēētaab Yuutayeek, Kabatookya, Bōōntō ākoo Eesya.


text:
Bo ꞉alake Fruukya, Bamfulyaa, Miisir, rōōrōōkiisyēkaab Liibya chēē lēēkitēē Kurēēn nto alak kubo Rooma


text:
chēē Yuutayeek āk chēē /kiikeeweech kurub ātēbuutēkaab Yuutayeek. Kwoonēē ꞉alake Kērēētē ākoo Areebya. Ng'āloolē ꞉bichu kuutuweekyoo kōōbooru tukuuk chēbo kwōng'uut chēē rubtooy keey āk Yēyiin!”


text:
Nto mii yoo, kōōyyo ꞉Bētērō taay ānkung'āloolchi biiko choo kikiiruruukyi keey yooto. Kimii yooto ꞉nkicheek *lēbkēēyik chuut tamanu āk akeenke. Kikuurchi ꞉Bētērō barak kule, “Āmwoowook ii, kāābkōōnyoo āk akweek tukul choo ōminyē Yēērusālēēm, ōyēbchi yiit kāroomin kiyēē āmiitē wāāmwoowook.


text:
Ityiichē ꞉yuutēyu kiyēē kikiikumwooy *꞉wōōrkooyoontēētaab Yēyiin Chōōwēēl kule:<br/>Mwooyē ꞉Yēyiin kule,


text:
‘Ām bēsyōōsyēkaab lētuut<br/>+māāng'oobchi Tāmirmiryēēnyuu biiko tukul.<br/>Mākung'ōōrso yooto ꞉tibikwook āk wērikwook.<br/>Mākukāsē ꞉āybēērikwook kitōōntōyēēn ām ng'oong'uutēk<br/>ānkumākunyōōru ꞉booyikwook kiirwootik.


text:
+Māāng'oobchi mbo Tāmirmiryēēnyuu ām bēsyōōsyēchooto<br/>motwoorikyuu ānku murēn nto koor.<br/>Mākung'ālooltoowoo ām kāāmuukēywēēkyuu.


text:
+Maayey kutook tukuuk chēē ‑/mākyoomu<br/>ām wōliin bo barak āk wōlēēb ng'wēny.<br/>+/Makiitaata koroti,<br/>kuchō ꞉maata ānkutuskēn ꞉kōōrēēt.


text:
Mooyēētaab *Isrāyēēl, ōyēbchi yiit ng'aleechu: Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt ku chii nyēē kiiboorunēē ꞉Yēyiin ng'al chēbo kwōng'uut kuu wōloo ōnkētitooy ꞉akweek.


text:
/Kikiiyokoowook chiichi sooyeyee kiyēē ōmāchē ām kēēlto nyēē kikiikusat ꞉Yēyiin ām ng'oomnānēēnyii. Kyoong'eet ꞉akweek āk biikaab Rooma, obakach ōkwērtoochi murtooywoontēēt.


text:
Nteenee kiing'eetee ꞉Yēyiin meet kootyaakta ām nyalil ake tukul, kuuyu mēēbērē kiimuuchē ꞉meet kukiilchi inee.


text:
Kimwooy ꞉Tāwuti ng'al chēē wuu nyēē kiing'wēlyēēlē Mokoryoontēēt kule,<br/>‘Intōōwoo ꞉Yēyiin kibtaman.<br/>Miitē ꞉Yēyiin āwunyuu nyēbo taay,<br/>kunyoo, māmii ꞉kiy nyēē makutwaaya.


text:
kuuyu mēēbērē +mēēbākookyi bōōrnyuu *kāābkwoombiich,<br/>nto ibakaakte kunun ꞉chiing'uung' nyoo churtaat.


text:
Mbo ng'eetaabiya, okany āchuurtoowook: Kime *꞉Tāwuti /ankeemuy. Tākiinkētē mbo raat wōloo /kikēēmuchinē.


text:
Ki *wōōrkooyoontēētaab Yēyiin ꞉Tāwuti ānkiinkētē ꞉inee kiyēē kikiikukuurtoochi ꞉Yēyiin. Kiiwoolchi keey ꞉Yēyiin kule makutool chii nyēbo mooyēēnyii kuyēk bāytooyiintēēt.


text:
Kukāsē kiyēē kimii taay, king'āloolēē ng'eeteetaab meet nyēbo *Kāārārookiintēēt. Kimwooy kule mēēbērē +/mākēēbākookyi kāābkwoombiich, nto mbo kunun ꞉bōōrnyii.


text:
/Kōōkiikoochi kōōbuurunēē āwutaab taay nyēbo Yēyiin. Kōōkunyōōr Tāmirmiryēēt kuu yoo kikiikukuurto ꞉Yēyiin, ānku kāākurōōbwēēch Tāmirmiryoonoo. Kunyi, kookas ꞉akweek kuyēyāktōōs ꞉tukuuchoo bēsyooniitēnyi.


text:
Mānāāwo *꞉Tāwuti barak, nteenee kimwooy kule,<br/>‘Kimwoochi ꞉Yēyiin Mokoryoontēēnyuu kule:<br/>Ibuurunēē āwunyuu nyēbo taay


text:
Kunyoo, kukas ꞉biikaab *Isrāyēēl tukul ng'ālyoontooni: Kiyey ꞉Yēyiin Yēēsu nyiitēnyi kyōōkwērtoochi ꞉akweek murtooywoontēēt kuyēk Mokoryoontēēnyoo ānkuyēk mbo subak Kāārārookiintēēnyoo.”


text:
Yu kakas ꞉bichoo ng'aleechaa kimwooyē ꞉Bētērō, kung'woonchi miisin ām kiyēē kikiikuyeyakay. Kimwoochi ꞉bichoo Bētērō āk *lēbkēēyik chuut alak kule, “Mbo ng'eetaabiya, ara keeyey nee?”


text:
Kukētyi ꞉Bētērō bichoo kule, “Oweekse ām miyootyēēt /ankeebatisan chii ake tukul ām akweek ām kaayneetaab Yēēsu *Kiriistō sukung'eet /kēēnyōōwook kaat. Nto mii yoo, +/mākēērōōbwook Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Kiyooto ꞉nyēē kōōkukuurtoowook ꞉Yēyiin āk lōkōkwook ākoo mbo nkicheek alak choo lōōyēch chēē mākukuur ꞉Yēyiin.”


text:
Ām ng'aleechuutēchu āk alak chēē chaang', kiikāloonchi ꞉Bētērō biiko kumwoochinē kule, “Osatee keey wōlēē mii ꞉biich chēē moosootiin. Yoo kooyey kuu nyooto, kōōsāru soboonwēkwook.”


text:
/Kikeebatisan biiko choo kicham ng'aleekaab Bētērō. Kitāsyi keey bēsyoonooto ꞉biiko alake chēē kiyitē kisyēērōōk sōmōk.


text:
Kiinēmu keey ꞉bichoo /kikēēbātisānē kuriib kāānēētiisyēētaab *lēbkēēyik. Kiibuurchiintōōs ānkuyēētyēēchinē keey. Kyoomchiintōōs āmiik ānkusooyē ꞉tukul Yēyiin.


text:
Kibēētii ꞉bichoo kwaak bokutuuytōōs yēbo biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin. Kyoomchiintōōs ām bāybooyyēēt āmiik ām kooriikwaa.


text:
Kiikoostooy Yēyiin ānkung'ērēkyinē icheek ꞉biikaab kiriinkoonoo. Kitāsu ꞉Mokoryoontēēt biiko alak chēē kimii /kiirāroochē ām bēsyō ake tukul.


text:
Nto mii bēsyēēt ake, kuwo ꞉Bētērō ākoo Yoowaana *Kōōtaab Yēyiin yēē ki āsiiswēkaab saayeet. Kubēētii, kimii ꞉asiista sokool bēēt.


text:
Yu makuyit, kukas /kiimutu chiito ake nyēē kichunkutootiin ꞉kērēēnkōōk kung'eetee /kākēēsich, kuwo yēbo oreet nyēē /kikēēkuurē kule ‘Oreet nyēē karaaran’. /Kikiikoochinē chiichoo yooto bo oreet kwaak sukusoomē kōōkoochi kiy ꞉biiko choo iwutē biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin.


text:
Kumwoochi ꞉Bētērō chiichooto kule, “‑Māāboontē beesyaa nteenee mii ꞉kiyēē āboontē ānku +māākōōniing' nyooto. Āmwoowuung' ām kaayneetaab Yēēsu *Kiriistō nyēbo Nāāsārēēt, kule ing'eet ānkiiwēēsyēt!”


text:
Kunam ꞉Bētērō āwutaab chiichoo nyēbo taay ānkuyēētyēēchi kōōyyo. Kunyōōr ꞉kērēēnkōōkaab chiichoo nkuruuk areet akeenke.


text:
Kōōyyo ānkuwēēsyētoot! Kuwēēto keey ꞉chiichooto mbo Bētērō kōōroonchinootē ꞉inee barak kōōkoostooy Yēyiin ākoy biiy.


text:
kōōnkēt kule ki nyoo kiibuurē oraanaa komos. Kiilat ꞉bichoo ankunam kuut ꞉kiyēē kiyeyakay ām wōlēē mii ꞉chiichoo.


text:
Kumii ꞉chiichoo kāyēētyi keey wōlēē kimii ꞉Bētērō ākoo Yoowaana ām yēē /kikēēkuurēē Kēēltaab Sōlōmōōn nyēē kitinyē wuurwēēt. Koolat ꞉biiko ankulabat ākoy yooto.


text:
Yu kakas ꞉Bētērō kuu nyooto, kumwoochi biiko kule, “Biikaab *Isrāyēēl! Ām nee yu soolat ām kiyēē kayeyakay? Ōbērē akweek kakeeyey chiichi kuwēēsyēt ām kāāmuukēywēēkyoo nto kule kuuyu kēēchurtootiin?


text:
Acha! Yēyiintēētaab *Abraam, Isaka āk Yāākōbō, Yēyiintēētaab mbo kuuko ꞉nyēē kayey ng'aleechaa. Kāākōōtōrōōr ꞉Yēyiin motwooriintēēnyii Yēēsu nyoo kyōōtāyē ꞉akweek ām taayeetaab *Bilaato ānkōōrēkēērtē /bokeebakach, ānkoo kikiikumach kule kootyaakta.


text:
Kyootay chii nyēē kichōōnēē wōlēē mii ꞉Yēyiin nyēē churtaat ankoomach kule /kiityooktoowook chii nyēē sikoran.


text:
Kyoobakach chii nyēē kichokuyaat kēēltaab soboonto, nteenee kiing'eetee ꞉Yēyiin meet. Kikeekas ꞉acheek kuyēyāktōōs ꞉kiyi.


text:
Kānyōōr ꞉chiichi ōnkētē ꞉akweek nkuruuk kuwēēsyēt kubo kaakaaseet. Kāsob ꞉inee ām kāāmuukēywēēkaab Yēēsu.


text:
Nteenee kēēliitēnyi ꞉nyēē kaakuyey ꞉Yēyiin sukuyityiin kuu yoo kimwoowu kubununēē wōlēē mii *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin. Kimwooy ꞉Yēyiin kule makunyalil *꞉Kāārārookiintēēt.


text:
Oyey kuu nyooto, sukung'eet ōnyōōru tāloosyēēt kuchōōnēē wōlēē mii ꞉Yēyiin ānkumākōōyook subak Yēēsu nyoo kisimkutool kuyēk Kāārārookiintēēng'woong'.


text:
Yēmāktōōs kung'ētunēē ꞉Yēēsu kibkōōnkōy ākoy kut kuyit ꞉bēsyēēt nyēē kētyinēē ꞉Yēyiin kiy ake tukul kukaramiit kuu yoo kibo toowunēēt. Kikiikumwooy ꞉Yēyiin ng'aleechu kubununēē wōōrkooyikyii choo kibo kēny.


text:
Kimwooyē *꞉Muusa kule, ‘Mākukōōnook ꞉Yēyiintēēng'woong' wōōrkooyoontēēt ake kuchōōnēē wōlēē mii ꞉biikwook nyēē wuu anii. Māchāktōōs ōkāsyi kiy ake tukul nyēē mwoowook.


text:
Kubooyiit man, kiikung'ooraan *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin tukul bēsyōōsyēchu, kung'eetee Sāmwēēl ākoy alak choo kibo lētuunoo.


text:
Mii kuyityiintōōs ām wōlēē ōmiitē ꞉ng'aleekaab wōōrkooyichoo āk kiyoo kikuurtoochinē ꞉Yēyiin mbo kuukoong'. Kimwoochi Abraam kule, ‘Mākunyōōr ꞉biikaab kōōrōōsyēk tukul kāābēruurēētaab Yēyiin kubununēē chii nyēē mākuchōōnēē mooyēēng'uung'.’


text:
Yoo kikōōnu ꞉Yēyiin motwooriintēēnyii Yēēsu, kiiyook kurook simkuchō wōlēē ōmiitē ꞉akweek chokōōbēruurook, kuwēēchēē ake tukul ām akweek wōlēē mii ꞉miyootyēēng'woong'.”


text:
Kutākumii ꞉Bētērō āk Yoowaana tākung'āloolchinē biiko, kukwoonchi ꞉mbo kibkōrōs āk nyēē kiiyyoonkyinē riibiikaab *Kōōtaab Yēyiin āk *Satukaayeek.


text:
Manaakas ꞉bichu nyēē karaam, yu kimii *꞉lēbkēēyik kōōnēētiisyē ānkwoomchinē biiko kule imuuchē ꞉chii kung'eetee meet kubununēē Yēēsu.


text:
Ānkoo kuwuu nyooto, kichamta ꞉biiko chēē chaang' Yēēsu choo kikas ng'aleechaa kyoomu ꞉mbo Bētērō. Kitas taay ꞉biiko chēē kikiikōōyēnchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin kubās keey kut kimāchē kuriichē kisyēērōōk muut.


text:
Kāāntōōyichoo ku: *Anaas nyoo ki kibkōrōs nyēē wōō, *Kayaafa, Yoowaana, Alekisaanta āk biiko alak chēē kibo kōōtaab mbo kibkōrōs chēē wōōyēch.


text:
/Kikēēkwēryoot Bētērō āk Yoowaana kōōkwoonoo. Yooto, kutoow ꞉kāāntōōyichoo kuteebee mbo Bētērō kule, “Kākōōnook ꞉ng'oo kāāmuukēywēēk oyey ng'aleechu?”


text:
Kumwoochi ꞉Bētērō ām kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule, “Kāāntōōyik āk booyikaab yēēmēēt,


text:
yēē ākoo /kēēmiitē bēsyooni /kēētēēbēēnēēch ng'al chēē rubtooy keey ākoo ng'ālyoo nyēē karaam nyēē /kōōkēēyēchi chiichi kōchunkutoot ākoo wōlēē /kōkiisoobto,


text:
kumāchāktōōs kōōnkēt ꞉biikaab *Isrāyēēl tukul kule kōsob ꞉chiichi ām kāāmuukēywēēkaab *Kāārārookiintēēt Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt. Inee ꞉nyoo kyōōkwērtoochinē murtooywoontēēt, nteenee koong'eetee ꞉Yēyiin meet.


text:
Kiilat ꞉kōōkwoonoo bo Yuutayeek ām kāng'unātēēt nyēē kiboonto ꞉Bētērō āk Yoowaana ānkoo kut ki biich chēē kimāsumānootiin. Nteenee kisēw kule ki rubiikaab Yēēsu ꞉icheek.


text:
Kiteebee keey ꞉bichooto kule, “+Makeeyeyee nee bichu ēē? Ntēē kāākōōnkēt ꞉chii ake tukul ām Yēērusālēēm kule kaakuyey ꞉bichu ng'ālyoontooni ‑/mākyoomu. Kunyi, māmii ꞉wōlēē kēētuuktooy.


text:
Nteenee yēē simātākutistēē ꞉ng'ālyoontooni biiko, +makeeker koong' bichu kumātākwoomchinē biiko lōkōōywēk kuyēyiisyēē kaaynaani.”


text:
Kimāmii ꞉kiyēē kiimuuchē ꞉bichoo kuyeyee mbo Bētērō kuuyu kiikoostooy ꞉biiko tukul Yēyiin kubo chiichoo kiboonto kēnyiisyēk chēē kikēēytēē artam, nyoo /kikiisoobē ām kēēloo bo kwōng'uut. Nto subak, kiimuuchē ꞉bichooto koong'eet wōōrōōryēēt. Kunyoo, kibōlchi subak ankubakaakta kubēēchi keey.


text:
Yu /kabokiityaakta Bētērō ākoo Yoowaana, kooyeey wōloo kimii ꞉biikwaa ānkubokumwoochi ng'aleek chēē kimwooy ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch āk booyik.


text:
Yu kakas ꞉bichoo ng'aleechaa kusaay kukuurchinē barak kule, “Mokoryoontēēt Yēyiin nyoo 'kiiyēyē barak āk ng'wēny, bēēkaab araaray āk tukuuk tukul chēē mii kōōrēēt.


text:
King'āloolchinē ꞉Tāmirmiryēēng'uung' kuuko *Tāwuti, kule,<br/>‘Ām nee sukunyēkēriitu ꞉bōrōryōōsyēk alake,<br/>ānkōōbootyinē ꞉Isrāyēēl āsiiswēk ng'al chēē māyitē wuy?


text:
Chōbē keey ꞉bāytooyikwaa kuyey booryēēt<br/>ānkukāākōōruruuch keey ꞉nkicheek kāāntōōyik<br/>sukubooryēē Yēyiin āk chiinyii nyoo ng'aabaat.’


text:
Kubooyiit man, kituuyo yu bo kiriinkooni *꞉Ērōōtē āk Bōōntyō *Bilaato ākoo biiko choo mābo kōōrēētaab Isrāyēēl āk choo bo Isrāyēēl. Kiyēchi ruurumuut motwooriintēēng'uung' Yēēsu, nyoo 'kiing'aab kuyēk Kāārārookiintēēt.


text:
Kunyi ii, Mokoryoontēēt, ikas wōlēē kāākōōmuuytēēch ānkiikōōnēēch acheek motwoorikuuk nyikanateet kyaamte ng'ālyoontēēng'uung' nyēē māmii ꞉muyāt.


text:
Ikōōnu kāāmuukēywēēkuuk kōōsoobiis ankiiyey tukuuk chēē /kiilātē āk chēē ‑/mākyoomu ām kaayneetaab motwooriintēēng'uung' Yēēsu nyoo itabaanaat kubo yiisyēēng'uung'.”


text:
Yu keewaany ꞉bichoo kusaay, kōōtimtiimākoy ꞉kōyooto kāmiitē ꞉icheek kusooyēē /ānkiinyiityi icheek tukul Tāmirmiryēētaab Yēyiin. Yooto, kwaamtaat ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām nyikanateet nyēē māmii ꞉muyātēēt.


text:
Kikinoomnyo ꞉biiko choo kikiikuchamta ng'ālyoontēētaab Yēyiin kuyēk kiito akeenke. Māmii ꞉chii nyēē kiitukuulchinē keey tukuuk nteenee kibchēchiintōōs āk chuut.


text:
Kiiboor *꞉lēbkēēyik ām kāāmuukēywēēk kule king'eetee ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu meet. Kiibēruur ꞉Yēyiin lēbkēēyichoo tukul ām yiisyēēng'waa.


text:
/ānkubokiikoochi beesaanichaa kōōyyoong'unēē āwunnyēkaab lēbkēēyik sukung'eet /kēēyēētyēēchinēē choo boonto nyalilta.


text:
Kimii ꞉chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Yōōsēēf nyēbo kōōtaab Laawi ānkibo kōōrēētaab Kubrō, nyēē kitoochi ꞉lēbkēēyik kaayneet ake kule ‘Barnaaba’. (Ibooru ꞉kaaynaani kule murēn nyēē ikiimē chuut.)


text:
Ki inee ꞉akeenke ām choo kyaalta mbareenikwaa ānkōōkooyto beesaanik kōōyyoong'unēē āwunnyēkaab lēbkēēyik.


text:
Yu kaakwaalta, kukāsyiin āk cheebyoosyeenyii kung'aal beesaanik kereeryaa ankukonor. Nto yityo, kuyib ꞉Anannyaa beesaanik chuut bokōōyyoong'unēē āwunnyēkaab *lēbkēēyik.


text:
Yu kāyib, kumwoochi ꞉Bētērō Anannyaa kule, “Ntēē siicham kutōōrchiing' ꞉Kibrōkōsyoontēēt ng'ōōki kut neennyi 'keeberbeer Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule beesaanik tukul ꞉chuutēchu? Ām nee sii-am chuut alak?


text:
So, ki nyeeng'uung' oob ꞉mbareet kumanee-alte? Nto subak kāmātāku cheekuuk ꞉beesaanichu kwēē-āltēē mbareet? Kunyi, mā chii ꞉nyēē 'keeberbeer, nteenee Yēyiin!”


text:
Kukāsē ꞉Anannyaa ng'aleechaa, kōōryookyinē keey ng'wēny ānkumēē! Kimuuyo miisin ꞉biiko tukul chēē kikas kiyēē kiyeyakay.


text:
Yu kakeeyta ꞉āsiiswēk sōmōku, kuyitu ꞉cheebyoosyeetaab Anannyaa āmēēbērē kiinkētē kiyēē kikiikuyeyakay.


text:
Kuteebee ꞉Bētērō kule, “Cheebyoos, beesaanik tukul ꞉chuutēchu choo kōbo mbareet?” Kulē ꞉cheebyoosyeet, “Ēē, chooto.”


text:
Kumwoochi ꞉Bētērō kule, “Ntēē sōōkāsyiinē osyeem Tāmirmiryēētaab Yēyiin? 'Keekas, mii kuyitu ꞉biiko chēē kātākumuyē boontēēng'uung' ānkumii bokumuyiing' nkinyiing'.”


text:
Kōōryookyinē keey bakeenke ꞉cheebyoosyeet kērēēnkōōkaab Bētērō ānkumēē. Kuyitu ꞉bichoo kātākumuyē Anannyaa ankukalab cheebyoosyaanaa ānkubokumuchi kochonkeet nyoo kimii ꞉boontēēnyii.


text:
Kiituuyēēchinē keey *꞉lēbkēēyik tukul yoo bo Kēēloo bo Sōlōmōōn sukōōnēētē biiko lōkōōywēk kurubta keey Yēēsu. Kiyēyē mbo subak ng'al chēē chaang' chēē /kiilātē.


text:
Kinyōkōriitu ꞉rubiik chuut alake kulumchi lēbkēēyichoo kubo kāāntōōyikaab Yuutayeek. Ānkoo kuwuu nyooto, kitākōōkoostooy ꞉biiko lēbkēēyichoo.


text:
Kiyey ꞉ng'aleechaa /kiilātē /kiimut biiko chēē kimnyoontōōs ām tiirboosyek āk kisyēērōōk si yoo kātiiny ꞉kitōōntōyēētaab Bētērō, kusobtōōs.


text:
Kiiruruukoonunēē keey ꞉biiko kiriinkōōsyēk alak chēē kilēēkitēē Yēērusālēēm, kōōmutu biikwaa chēē kimnyoontōōs āk chēē kiiyiimē ꞉tāmirmirook chēē miyootēch. /Kikiisoob bichoo tukul.


text:
“Obe ākoy biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin ānkubōōmwoochi biiko ng'aleek tukul kurubta keey sobooni lēēl.”


text:
Yu kayyeech, kuba ꞉lēbkēēyichoo ākoy biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin kuu wōloo /kikēēmwooytoochinē ānkutoow kōōnēētiis.<br/>Kikuur ꞉kibkōrōs nyēē wōō āk biikyii *kōōkwēētaab Yuutayeek kumukuul. Yooto, kōōyookto /bokēēkwērunēē lēbkēēyichoo wōloo /kikēēkērtooy.


text:
Nto bērē kuyit ꞉riibiikaab *Kōōtaab Yēyiin wōlooto /kikēēkērtooy lēbkēēyichoo, mānāānyōōr chii. Kōōyēēyē bakeenke


text:
ānkubokumwooyē kule, “Ntēē kābokēēnyōōru tēmēloot ꞉kōōto ānkumii ꞉riibiik kuriibsē kurkat. Nto bērē keeyaat kurkootik, mii ānō ꞉chii kō!”


text:
Yu kakas ꞉kāāyyoong'iintēētaab riibiikaab Kōōtaab Yēyiin āk nkicheek mbo kibkōrōs chēē wōōyēch ng'aleechaa, kunam kuut miisin kule mii kuwēētii ānō ꞉kōōrēēt.


text:
Nto mii yoo, kuchō ꞉chiito ake ānkuchokumwooy kule, “Kookas, miitē kōōnēētiisyēē ꞉bichoo kwōōkērtooy kō biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin.”


text:
Kukāsē ꞉kāāyyoong'iintoonoo bo riibiik kuu nyooto, kuwēētooy biikyii ānkubokukwoontooy lēbkēēyik nyēē mānāākērchi koong', kuuyu kinyōkōriitu kule imuuchē kuwiirēē ꞉biiko rwoontōōk.


text:
kumwoochinē kule, “Kikiikāloonwook kule ‑mātōōnēētiisyootēē kaaynaani bo chiichi! Nteenee kookoolaambuuch ꞉kāānēētiisyēēng'woong' Yēērusālēēm kumukuul, ōmwooyē kule acheek ꞉chēē kikēēbākāchē chiichi.”


text:
Kōōkukwēryoot ꞉Yēyiin kuwo kibkōōnkōy ānkumii āwunyii nyēbo taay kubāytooyiisyē anku *Kāārārookiintēēt, sukung'eet kuwēēkiis ꞉biikaab Isrāyēēl /ānkēēnyōōchi kaat ām choolwookātēēng'waa.


text:
Kyoomtooy ꞉acheek ng'aleechu ānkwoomtooy mbo ꞉nkinee Tāmirmiryēētaab Yēyiin nyoo kiikōōkoochi ꞉Yēyiin biiko choo kāsyinē inee.”


text:
Nteenee kimii *꞉Fārisooyiintēēt ake ām kōōkwoonoo nyēē /kikēēkuurēē Kāmālyēēl. Ki kāānēētiintēētaab kiruutēk nyēē kikoonyitē ꞉biiko tukul. Kimwooy kule, “Ōkwēryootē, baa, bichu kuba saang' kisich.”


text:
Nto mii yoo, kōōrwookyi kōōkwoonoo kumwoochinē kule, “Kāābkōōnyoo, māchāktōōs ōrōōtootē kiyēē ōmāchē ōyēchi bichu.


text:
Ām kēnyiisyēk chēē ng'ēri choo kookukeeyta, kōchō ꞉ake nyēē /kikēēkuurēē Teewuuta nyēē kiyey keey kule inee ku chiito ake nyēē wōō. Kuroob inee ꞉biiko chēē kimāchē kuyitē bokolwookik ang'wan. Nteenee /keebakach /ankiisereet biikyii tukul ankung'etee yoo ꞉ng'aleekyii.


text:
Yooto subak, kookeer ꞉Yuuta nyēbo Kalilaaya ām bēsyōōsyēkaab kāāyiitiisyēēt nyēē wōō nyoo kibo biiko. Kiroob ꞉nkinee biiko chēē chaang', nteenee /kiiwaang'ta inee /ankiisereet biikyii.


text:
Kunyoo, ām ng'ālyoontooni, āmwoowook kule obakaakte rubiichu bo Yēēsu kubēēchi keey kuuyu yēē ākoo chōōnēē ꞉kiyēē mwooyē ꞉bichu wōlēē mii ꞉biiko, kumāyēyē kiy.


text:
Nto yēē ākoo chōōnēē wōlēē miitē ꞉Yēyiin, ‑mōōmuuchē kut okerekte bichu, nteenee, imuuchē bōōyiinēē ōmiitē ōbooryēē Yēyiin.”<br/>Kiyis ꞉ng'aleechaa kāāsōōtēywēēkaab bichooto.


text:
Yooto, /kēēkuur lēbkēēyichoo kuba kō /ankeebas. Nto mii yoo, /kēēmwoochi bokusaanee keey kung'āloolootēē kaayneetaab Yēēsu. Yooto, /keebakaakta kubēēchi keey.


text:
King'ēētyēē ꞉lēbkēēyichoo yooto kibo kōōkwoonooto nyēē ng'ērēkootiin, kuuyu ki ng'ālyoo ꞉nyoo nyēbo koonyit miisin kuchamta icheek ꞉Yēyiin kule kunyāliil ām kaayneetaab Yēēsu.


text:
Kitas taay ꞉lēbkēēyichoo kutēē yēē tēē ꞉bēsyōōsyēk kōōnēētiisyē ānkwoomtootē lōkōōywēk chēē kāroomēch ām biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin āk mbo kung'eetee kōōto ake ākoy ake, kumwooyootē kule *Kāārārookiintēēt ꞉Yēēsu nyoo kimākōōyook ꞉Yēyiin.


text:
Ām bēsyōōsyēchooto yu kimii kuwōōyiitu ꞉laatitaab biikaab Kiriistō, kooteeyee keey ꞉Yuutayeek chēē king'āloolē kuutiitaab Kirikiik kule /kikēēbulbulē chēēbyōōsōōk choo ki Iburaneek /ānkēēsāsē chēēbyōōsōōkwaa chēē ki musuk ām wōlēē /kikēēbchēwuntooy āmiik.


text:
Yooto, kōōruruuch *꞉lēbkēēyichoo ki taman āk āyēēng' bichooto tukul ānkumwooy kule, “Mēēbērē ng'ālyoo nyēbo man, yoo kakeebakaakte kyaamte ng'ālyoontēētaab Yēyiin ānkēēswēē ng'aleekaab āmit kityō.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, okwey biiko tisab chēē tookunootiin kule /kiikiinyiityi Tāmirmiryēētaab Yēyiin ānkung'oomēch. Mākuwuulyēē ꞉bichooto ng'aleechuutēchu.


text:
King'ērēkyi ꞉biiko tukul ng'aleechaa. Yooto, /keekwey Steefaan (kiikoosēē keey ꞉inee Yēyiin miisin anku /kikiinyiityi Tāmirmiryēēt), Filibō, Burokooro, Nikanoor, Timoon, Barmeena ākoo Nikolaawo (nyēē kibo *kiriinkēētaab Antyookya nyēē kikiikuweech keey kusaay Yēyiintēētaab Yuutayeek).


text:
/Kikyaamtaat ng'ālyoontēētaab Yēyiin kuyēstoochi kōōrēēt. Kitas taay ꞉laatitaab biikaab Kiriistō kuwōōyiit ām Yēērusālēēm ankuchamta ꞉mbo *kibkōrōs wōlēē wōō Yēēsu.


text:
Kiibēruuroot ꞉Steefaan ānkiboonto kāāmuukēywēēk miisin. Kiyey ꞉chiichoo ng'al chēbo kwōng'uut ānkōōboor tukuuk chēē /kiilātē ām wōlēē mii ꞉biiko.


text:
Kimii ꞉Yuutayeek alake chēē kikuurē keey kule ‘Biikaab *kōōtaab saayeet chēē /kiikiityaakta’ ānkibo kōōrēētaab Kurēēn āk Alekisaantrya āk mbo yēēmōōsyēkaab Kiliikya āk Eesya. Kikwiil ꞉bichoo Steefaan.


text:
Nteenee kimēēmuuchē kuyityi ng'oomnānēētaab Steefaan āk mbo Tāmirmiryēēt nyēē kiikoochinē kāāmuukēywēēk ām wōlēē king'ālooltooy.


text:
Yooto, kumwoochi ꞉bichoo biiko chuut alak kumwaayaat kule kiikukas Steefaan kung'āloolēē *Muusa āk Yēyiin nyēē miyaat.


text:
Kiiwuruur ꞉bichooto biiko chuut kunam wōlēē mii ꞉booyik āk kāānēētikaab kiruutēk. Yooto, /keenam Steefaan /ānkēēkwēryoot ākoy kōōk,


text:
/ānkubokēēmōlōlchi ng'al chēē manaayey. Kimwooy ꞉bichooto kule, “‑Mākustēē ꞉chiichi kung'āloolēē *Kōōtaab Yēyiin nyēē miyaat āk mbo nkicheek kiruutēk.


text:
Kookeekas kumwooyē kule makooburyeet ꞉chiichi /kēēbērē Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt kōyi bo Yēyiin ankuweech ātēbuutēk choo kirōōbwēēch *꞉Muusa.”


text:
Nto mii yoo, kuteebee *꞉kibkōrōs nyēē wōō Steefaan kule, “Man ꞉ng'aleechu /kēēmwooyē kurubta keey āk inyiing'?”


text:
Yooto, kukēt ꞉Steefaan kule, “Mbo araaba āk mbo baaba. Ōyēbchi yiit baa kiyēē āmiitē wāāmwoowook. Kichōōnchi ꞉Yēyiin nyoo tōrōōr baaba Abraam, yoo kitākumiitē Meesobotaamnya kutākutoombo wokuminyē Araan.


text:
Kimwoochi ꞉Yēyiin Abraam kule, ‘Ibakaakte biikwook āk kōōrēēng'uung' 'ānkiiwē ākoy kōōrēēt nyēē +māābooruung'.’


text:
Kunyoo, kung'eetee ꞉Abraam kōōrēētaab Kaltaayeek ānkuwuuchi *kiriinkēētaab Araan. Yu kāwokume ꞉kwaan, kung'eetee ꞉Abraam kiriinkoonoo bo Araan ānkōōwuuw ꞉Yēyiin kuchō kōōrooniitēnyi ōminyē ꞉akweek.


text:
Mēēbērē kirōōbchi ꞉Yēyiin Abraam kiy mbo akeenke ām kōōrooniitēnyi kule kuyēk nyeenyii ānkoo mbo kētiin nyēbo mbar. Nteenee kikuurtoochi ꞉Yēyiin Abraam āk biikyii chēē makookeer inee kule mākuyēk nyeeng'waa ꞉kōōroonooto ānkoo kimānāānyōōr ꞉Abraam leekwa yooto.


text:
Kimwoochi ꞉Yēyiin Abraam kule, ‘Makuba ꞉biikaab mooyēēng'uung' bokuminyoot kōōrēētaab biiko alak ānkuyēkunoot motwoor. Mākunyāliil kēnyiisyēk bokolwookik ang'wan.


text:
Nteenee +māāng'woonchi biiko chēē kayey icheek kuyēk motwoor. Nto yityo, mākuwuuwunēē kōōroonooto ānkubokukutung'woo ām yuutēyu.’


text:
Nto mii yoo, kōōkoochi ꞉Yēyiin Abraam kiirootyeetaab *kāāmurootāniisyēēt. Yooto kunyōōr Abraam wērinyii Isaka. /Kiimuraatan wēēroo kutinyē bēsyōōsyēk sisiit kuchakee /kākēēsich. Nto mii yoo, chokunyōōr ꞉Isaka Yāākōbō. Kichokusich ꞉nkinee Yāākōbō mbo kuuko taman āk āyēēng'.


text:
Kiituuyiityi mbo ꞉kuuko chuut Yōōsēēf moo. Yooto, kwooltoochi kōōrēētaab Miisir wokuyēk motwooriin. Nteenee kiyēētyēēchi ꞉Yēyiin Yōōsēēf kumii wōlooto


text:
ām wuuyin ake tukul nyēē kinyōōr. Kiikoochi mbo subak ng'oomnānēēt ankuyey bāytooyiintēētaab Miisir kung'ērēkyi Yōōsēēf kut kuyey inee kubayta kōōroonooto ānkōōyyoonkyi kiy ake tukul ām kanyii.


text:
Nto mii yoo nanyuun, kuchō ꞉kēmēwuut Miisir kumukuul nyēē wōō miisin ākoy mbo kwoochi kōōrēētaab Kanaan. Kilal ꞉kēmēwuunoo biiko nyēē ‑/mākyoomu. Kimāmii wōlēē kiimuuchē kunyoorta mbo kuuko kiyēē kaam.


text:
Yu kawokukas ꞉Yāākōbō kule kimiitē ꞉āmiik Miisir kōōyookto kāābkōōnyoo chuut kuba wōlooto nyēbo taay.


text:
Ām baanta nyēbo āyēēng', kōōboorchi keey ꞉Yōōsēēf murēchuutēchu. Yooto, kōōnkēt *꞉Faraawo biikaab mbo Yōōsēēf.


text:
Yu kāākuyēyākiis ꞉ng'aleechu, kōōyookto ꞉Yōōsēēf /bokēēkuurchi kwaan āk biikaab kōōng'waa tukul. Kiyitē ꞉kayaa tukul biiko tāmānwookik tisab āk muut.


text:
Yooto, kuwēēto ꞉Yāākōbō kāābkōōnyoo tukul Miisir. Kiminy ꞉icheek wōlooto ākoy kubēk ꞉biiko tukul choo kibo taay.


text:
Ānkoo kuwuu nyooto, /kikeeketita bōōrwēkwaa ām lētuunoo /ānkubokiitōōr wōlēē bo kochonkeet nyēē kikiikusimkwaalee ꞉Abraam wērikaab Amoor ām Syēkēm ām laatitaab beesaanik.


text:
Yu kimii kuriiku ꞉bēsyōōsyēk, kootyiich ꞉Yēyiin kuu yoo kikiikukuurtoochi Abraam, kuyēk ꞉biikyoo sērē ām Miisir.


text:
Kwoowēsyi ꞉bāytooyiintoonoo biikyoo ankoonyaliil. Kimāchē kule kumētooy ꞉biiko lēēkōōk chēē /kātākiibuutu sukubēk.


text:
/Kikēēsichē *Muusa ām bēsyōōsyēchooto ānkiibēruuroot ām wōlēē mii ꞉Yēyiin. /Kikeebayee kang'waa kō ām ārook sōmōk.


text:
Yu /kabokiichuuw kuchō saang' /kēēmāchē /kēēmēto, kunam ꞉chēēbtaab Faraawo Muusa ankuyey kuyēk lakwanyii.


text:
/Kikiineet Muusa ng'oomnān ake tukul ām Miisir kuyem. Kikōrōōm ꞉Muusa ām wōlēē king'ālooltooy āk wōlēē kiyēytooy yiisyēēnyii.


text:
Yooto, kukas chiinyii ake nyēē kimii kōōnyāliilē ꞉chiitaab Miisir. Kuwo ꞉Muusa bakeenke ankubakach chiichoo kibo Miisir kusār chiinyii.


text:
Kiisōōtē ꞉Muusa kule tōōs kiimuuchē kōōnkēt ꞉biikwaa kule kimii ꞉Yēyiin kuyēyiisyēē inee kootyaakta icheek, nteenee kimēēnkētē ꞉biikyii.


text:
Yu kāyyēēkunēē, kukas ꞉Muusa biikaab Isrāyēēl alak āyēēng' chēē kimii kuboortōōs. Kusyeem kumwoochi kule, ‘Murēchu, nto yu koo-am keey nkosyur ānkōōbooyē mooyēēt akeenke!’


text:
Nteenee kuwunukto Muusa ꞉chiito nyēē kikiikulālchi nyiin ānkumwoochi kule, ‘Ng'oo ꞉nyēē katooling' ibayteech? Inyiing' ꞉kētiintēēt?


text:
Yu kakas ꞉Muusa ng'aleechaa, kumwēy. Kimwēchi kōōrēētaab Miityaan. Kiibuur wōlooto kut kunyōōr wērikyii āyēēng'.


text:
Yu kāwokukeeyta ꞉kēnyiisyēk artamu, kuchōōnchi *꞉Malayikeetaab Yēyiin Muusa ām suurkwēēnēēt yēē kōōrikitiitēē ꞉maata ām sōntiit ake. Kilēēkitēē ꞉yooto Tulwēētaab Sinaay.


text:
Nto bērē kukas ꞉Muusa kiyooto, kwaam mēt. Kōōnookyi kule kukas nyēē karaam. Yooto, kukas kuutiitaab Yēyiin nyēē kimii kukuuru


text:
kule, ‘Anii ꞉Yēyiintēētaab mbo kuukoong', Yēyiintēētaab Abraam, Isaka ākoo Yāākōbō.’ Kibootan ꞉Muusa ām muyātēēt kut manaamach takukas yooto subak.


text:
Kaakas kubooyiit man wōlēē /kēēmii /kiitiing'tooy biikyuu ām Miisir āk wōlēē mii kōōtēēytooy. Kāārēku ꞉anii chaatyaakte kunyi, āmiitē wāāyooktiing' ākoy Miisir.’


text:
Ki Muusa nyiitēnyi ꞉nyooto /kikēētāyē /kēēmwoochinē kule, ‘Ng'oo nyēē kākōōning' kāāmuukēywēēkaab bāytooyiisyēēt āk chēbo kētiisyēēt?’ Inee mbo subak ꞉nyooto kiiyooktooy ꞉Yēyiin wokubayta ānkusār biikaab Isrāyēēl. Kikwēryootē Muusa ꞉Malayikeetaab Yēyiin nyoo kichōōnchinē ām yoo kibo sōntiinoo.


text:
Kikwēryoon ꞉Muusa bichoo kung'ēētyēē Miisir kukaakuyey ng'al chēbo kwōng'uut ām wōlooto āk yoo kibo Araarayta nyēē Arraa āk mbo ām kēnyiisyēk artam choo kimii ꞉biikyoo suurkwēēn.


text:
Ki Muusa ꞉nyiitēnyi nyoo kimwoochinē biikaab Isrāyēēl kule, ‘Mākukōōnook ꞉Yēyiin *wōōrkooyoontēēt nyēē wuu anii kuchōōnēē wōlēē miitē ꞉biikwook.’


text:
Kiboonto keey ꞉Muusa āk biikyoo ām wōlooto bo kōōr nyēē suurkwēēn. Kiboonto keey mbo kuuko ākoo mbo Malayikeetaab Yēyiin nyoo king'āloolchinē inee ām yoo kibo Tulwēētaab Sinaay. Kinyōōr yooto ꞉Muusa ng'al chēbo soboon chēē kirōōbwēēch.


text:
ānkumwoochi *Āārōn kule, ‘So, kāwokwaam ꞉nee Muusa nyi kiirēētoonunēēnēēch Miisir? Kunyoo, chēēyēwēēch āynātēēt nyēē sukōōrēētootēēch.’


text:
Yooto yēē sukuyey ꞉bichooto kiito nyēē kerkeey mooyta. Kiyibu tukuuk chēē /kibokēēsooytooy ānkuyēyē sookwoonuutēk ānkung'ērēkyinē kiyēē kiyēyēē āwunnyēkwaa.


text:
Yooto, kōōtuukyi ꞉Yēyiin batay kukutunkyinē icheek asiista, araaweet ākoo kookeelik. Tooku ꞉yuutēyu ām yoo /kikeesir ām kitaabuutaab *wōōrkooyik kule,<br/>‘Kāālē ii, kōōtaab Isrāyēēl,<br/>ara kyōōkwērwoo tyoony bo kōrōs āk tuwēnuutēk<br/>ām kēnyiisyēk artam choo kyōōmiitē suurkwēēn?


text:
Acha! Kyoong'eet, okalab kēryēētaab *Moolek<br/>āk kookeelyeetaab āynātēēt Reefaan<br/>tukuuchoo kyōōyēyē kule sōōkutunkyinē.<br/>Kunyoo, +maakwetaak bookeeytee kiriinkēētaab Bābulōōn<br/>kut booyit kōōr nyēē mā nyēēng'woong'.’


text:
Kiboonto mbo ꞉kuuko *Kēryēētaab Yēyiin ām wōlooto bo suurkwēēn. Kikiyey ꞉Muusa kēryoonoo kuu wōlēē kimwooytoochi ꞉Yēyiin āk wōlēē kikiikōōboorchinto.


text:
Yu kābokunyōōr mbo ꞉kuuko kēryoonoo, kukwaanta kōōntōōchinē ꞉Chooswa. Kikwaanta kēryoonooto yu kibokunāmē kōōrēētaab biiko choo kikwētē ꞉Yēyiin kukāsē mbo ꞉kuuko. Kiibuur ꞉kēryoonoo kuu nyooto ākoy bēsyōōsyēk choo kichokubāytooyiisyē *꞉Tāwuti


text:
nyoo king'ērēkyi ꞉Yēyiin. Kimwooy ꞉Tāwuti kule mākuyēytoochi ꞉inee Yēyiintēētaab Yāākōbō wōlēē mākuminy.


text:
Ānkoo kuwuu nyooto, mēēbērē minyē ꞉Yēyiin koorin chēē tēēchē ꞉biiko. Kuu yoo mwooyē *꞉wōōrkooyoontēētaab Yēyiin kule,


text:
‘Mwooyē ꞉Yēyiin kule:<br/>Ābāytooyiisyoowunēē barak<br/>ānkuyitu ꞉kērēēnkōōkyuu ng'wēny.<br/>Kunyoo, kō nyēē wuu nee ꞉nyēē ōmāchē ōtēēkwoo?<br/>Nto ānō ꞉wōlēē ōmwooyē kule āmuunyēē?


text:
Kunyoo ii, wuuyēch sōō mētēwookwook nyēē tyaa nyēē ‑mōōkāsē ng'al! Okerkeeye mbo kuukoong' ꞉akweek chu ōkwiilē Tāmirmiryēētaab Yēyiin kwaak.


text:
Mii *꞉wōōrkooyoontēētaab Yēyiin nyēē mānāāwus mbo ꞉kuukoong'? Kibakach mbo choo king'ōōrē kule mākuchō ꞉Chii nyēē Churtaat. Ānkoo mbo raat kuu nyiitēnyi koochaamte ankoobakach ꞉akweek Nyooto Churtaat.


text:
Yu kabokukas ꞉bichoo ng'aleechaa kimwoochinē ꞉Steefaan, kunyēērchi ankunyiy mooriik nyēē kāng'woonchi.


text:
/Kiinyiityi Steefaan Tāmirmiryēētaab Yēyiin ankukas barak. Kukas lēbkēēyyēētaab Yēyiin ankukas Yēēsu nyēē kimii kēēyyoonyēē āwutaab taay nyēbo Yēyiin.


text:
Kumwooy ꞉Steefaan kule, “Okas baa, kaakuyaatakay ꞉wōliin bo barak. Miitē *꞉Wēritaab Chii kēēyyoonyēē āwutaab taay nyēbo Yēyiin.”


text:
Yooto, kuker ꞉bichoo yiitiikwaa kukatay ng'aleekaab Steefaan ānkubōlchi barak miisin. Kutuchinē ꞉bichooto tukul Steefaan


text:
/ānkiichuutootē ākoy kiriing' saang'. Kiirēēk ꞉bichoo kāāliikoonikwaa ānkōōtōōrchi āybēēryoontēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Sāwulō kuriib. Nto yityo, kutoow kuwiiree Steefaan rwoontōōk.


text:
Kitas taay ꞉bichoo kuwiir Steefaan nto yityo, kusaay ꞉Steefaan kule, “Mokoryoontēēt Yēēsu, itaach tāmirmiryēēnyuu.”


text:
Kikutuny ānkukuurchi barak kule, “Mokoryoontēēt, ‑'meenaamte bichu ng'ōōki!” Kubēkunēē ꞉ng'aleechaa kuutiinyii kung'ētē.


text:
Kichamta ꞉Sāwulō meetaab Steefaan.<br/>Ām bēsyoonooto, /kēēwus kaniseetaab Yēērusālēēm nyēē ‑/mākyoomu. Kisērētyi ꞉biiko chēē chaang' yēēmēētaab Yuuteeya āk nyēbo Samaaryaa. Nteenee king'ētunēē *꞉lēbkēēyik Yēērusālēēm.


text:
Yooto, kutoow ꞉Sāwulō kwaaraantaat biikaab Kiriistō nyēē ‑/mākyoomu. Kiwēētootēē kō ake tukul kunāmootē murēnik āk chēēbyōōsōōk wokukērtooy kō.


text:
Kiwo ꞉nkinee Filibō ākoy *Samaaryaa ankuwokwaamtee wōlooto lōkōōywēk chēē rubtooy keey āk *Kāārārookiintēēt.


text:
Yu kawokukas ꞉biiko ng'aleek chēē kyoom ꞉Filibō āk tukuuk chēē /kiilātē chēē kiyey, kuyēbchi yiit ām kēēlto nyēē karaam.


text:
/Kikiibēbēēto tāmirmirook chēē miyootēch kung'ēētyēē biiko wōlēē wōō. Kiwookyinē barak yu ng'ēētyēē bichoo. /Kikiisoob mbo chēē kisōnkōchootiin āk chēē kiing'wooltōōs.


text:
Kimii ꞉chēēbsookēyoontēēt ake kiriinkoonooto nyēē /kikēēkuurēē Simōōni nyēē kiyēyē mosoonkoyeenikyii. Kiyey ꞉chiichoo kuu nyooto kut kikiikoolat ꞉biiko miisin ām *Samaaryaa. King'āsē keey kule inee ku chii nyēē wōō miisin.


text:
Kunyoo, kiiywēyē ꞉biiko tukul chiichi kunam wōlēē mii ꞉chēē wōōyēch ām komostaab bāytooyiisyēēt āk mbo chēē minkēēch. Kiyēbchi yiit kāroomin ānkumwooy kule, “Boonto ꞉chiichi kāāmuukēywēēk kukwaanee wōlēē mii ꞉Yēyiin.”


text:
/Kikēērubootē chiichooto, kuuyu kikiikuyey ng'al chēbo kwōng'uut kunyil chēē chaang' ām mosoonkoyeenikyii.


text:
Nto yu koom ꞉Filibō lōkōōywēk chēē kāroomēch chēē rubtooy keey āk bāytooyiisyēētaab Yēyiin āk chēbo Yēēsu *Kiriistō, kōōyēnchi ꞉bichoo lōkōōywēchoo /ankeebatisan. /Kikeebatisan bichoo tukul kunam wōlēē miitē ꞉booyik āk chēēbyōōsōōk.


text:
Kiiyēnchi ꞉nkinee Simōōni Yēēsu /ankeebatisan. Yooto, kurubaat ꞉Simōōni Filibō ām wōlto ake tukul. Kiimuuy miisin ꞉tukuuk chēē kikas kuyēyāktōōs.


text:
Yu kabokukas *꞉lēbkēēyik ām Yēērusālēēm kule kaakuchamta ꞉biikaab *Samaaryaa ng'ālyoontēētaab Yēyiin, kōōyookto Bētērō ākoo Yoowaana kuba wōlooto.


text:
kuuyu kitākutoombo kut kurārākyi bichooto ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin. /Kikiikeebatisan baateey ām kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu.


text:
Nto yu kawokukas ꞉Simōōni kule kinyōōru ꞉biiko Tāmirmiryēēt yoo kātiinyēē ꞉lēbkēēyichoo āwunnyēk, kumwoochi kule,


text:
“+Māākwēwook beesaanik, yoo kōōkōōnoo kāāmuukēywēēchu sukung'eet yoo kāātiinyēē ꞉nkanii chii ake tukul āwunnyēkyuu, kunyōōr Tāmirmiryēētaab Yēyiin.”


text:
Kukētyi ꞉Bētērō ꞉chiichooto kule, “Iwē kut wee-aran āk beesaanichaakuuk! Isōōtē kule /kiimuuchē /kyaalee rōōbtooywoontēētaab Yēyiin beesaan?


text:
Kunyi, iweekse ām miyootyooni ankiisaay Yēyiin. Imuuchē kunyōōwuung' ꞉Yēyiin kaat ām kāāsōōtēywēēkuuk choo miyootēch.


text:
Kumwooy ꞉Simōōni kule, “Lēyyē, ānkōōsoowoo sukung'eet māyēyākiis ꞉ng'aleechaa kōōmwooyē ām wōlēē āmiitē.”


text:
Yu kāākōōrwookyi ꞉Bētērō āk Yoowaana biiko ām *kiriinkēētaab Samaaryaa, kwoomchinē ng'ālyoontēētaab Yēyiin, kooyeey Yēērusālēēm. Kyaamtaatee lōkōōywēchu kāroomēch soong'wēk chēē chaang' ām yēēmēētaab Samaaryaa.


text:
Nto mii yoo, kumwoochi *꞉malayikeet Filibō kule, “Iwē komostaab cheeronko kut inyōōru kēēlto nyēē baraay ām suurkwēēnēēt, nyēē rēktēē Yēērusālēēm ākoy *kiriinkēētaab Kaasa.”


text:
Kunam ꞉Filibō baanta nto kēchinē kēēloo baraay, kukas chiito ake nyēbo kōōrēētaab Etyoobya kumii kōrōkōchēēnyii kuchōōnēē kusooyē Yēyiin ām Yēērusālēēm. Ki chii nyēē wōō ām kōōrēēng'waa /ānkikiikoosēē keey. Kiiyyoonkyinē lēnkuutaab beesaanik chēbo cheebyoosyeet ake nyēē /kikēēkuurēē Kantaake nyēē ki bāytooyiintēētaab kōōroonooto.


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin Filibō kule, “Iwē baa, yuun mii ꞉kōrōkōchooniin bo chiichiin.”


text:
Kulabat ꞉Filibō ākoy yooto ankukas chiichoo kusumānē lōkōōywēk chēbo kitaabuutaab Isaaya. Kuteebee ꞉Filibō kule, “Ikāsē man kiyēē āmu ꞉lōkōōywēchoo?”


text:
Kukēt ꞉chiichoo kule, “Ānkētēē nee yēē māmii ꞉chii nyēē kēēbāng'boong'woo? Ānkiichōō naas ōō, murooni chēēbuurēē yu.”


text:
Kimiitē ꞉chiichooto kusumānē yēē mwooyē kule,<br/>“/Kikēēkwēryoot kuu kēēchiir ākoy yēē /bokēētilēē,<br/>kuu kuuchoo nyēē ‑mēēyitē yoo /kēētilchinē sabureekyii,<br/>mēēbērē king'aany kuutiinyii.


text:
/Kikeemoonta /ānkēētāchi manta.<br/>Mātinyē biich chēbo siintaaryeenyii,<br/>kuuyu /kikiinēm soboonnyii ām kōōrooni.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉chiichooto kibo Etyoobya Filibō kule, “Murooni, mwoowoo baa, ꞉inyiing', mii kung'āloolēē keey *꞉wōōrkooyoontooni nto ng'āloolēē chiito ake?”


text:
Koonaamee ꞉Filibō yooto bakeenke ānkwoomchi chiichooto lōkōōywēk chēē kāroomēch chēē rubtooy keey āk Yēēsu.


text:
Kumii ꞉tukwaay kubēētii ām kēēltaab too, kuyit yēē kimii ꞉bēēko. Yooto, kumwoochi ꞉chiichooto Filibō kule, “Kas, nto yu bēēko ꞉chu. Nee ake ꞉nyēē tākumāchāktōōs /sikeebatisanaa?”


text:
Yooto bakeenke, kōōyyoong'to ꞉chiichooto kōrōkōchoonoo. Kurēk ꞉tukwaay ānkurēkto āyno ankubatisan ꞉Filibō.


text:
Yu kābokuloong'unēē āyno, kusar ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin Filibō areet akeenke ānkuwēēto. Manaawokukas ꞉chiichoo Filibō subak, nteenee kitas taay āk baannyii ām ng'erekweek.


text:
/Kibokēēkāsyi Filibō *kiriinkēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Asooto. Kiwēēsyētootēē kiriinkōōsyēk tukul ām yēēmoonoo kwoomtootē lōkōōywēk chēē kāroomēch ākoy wokuyit *kiriinkēētaab Kayisareeya.


text:
Kitākumii ꞉Sāwulō kwoorēētānē kumāchē koonyokoorta ankubakach rubiikaab Yēēsu. Kuwo ākoy kaab kibkōrōs nyēē wōō


text:
ānkuwokusoom kōōkoochi bārōōnōōk chēē /kikēēsirchi kāāyyoong'ikaab kooriikaab saayeet ām Tamaasko. Kimāchē bārōōnōōchoo sukuchāmchi kunam chii ake tukul nyēē kiikurub kēēltaab Yēēsu, anku murēn nto koorko sukukwēryoot Yēērusālēēm.


text:
Kulē ꞉Sāwulō, “Inyiing' ku ng'oo ōō, mokoryoontēēt?” /Kēēmwoochi kule, “Anii ku Yēēsu nyooto imiitē ibārē.


text:
Kiboontootē keey ꞉Sāwulō biiko alak ām baanaa. Kinam kuut baateey bichoo ꞉kiyēē kiyeyakay. Kikāsē ꞉bichoo baateey /kēēkuuru ng'aleechaa, āmēēbērē kiinkētē kule kikwoonēē wōlēē mii ꞉ng'oo ānkimwooyē nee.


text:
Yooto, kung'eet ꞉Sāwulō. Nto bērē kung'aany koonyek, kumākāstooy. /Keenamaat āwut /ānkiirēētoot ākoy Tamaasko.


text:
Kimii ꞉rubiintēēt ake nyēbo Yēēsu wōlooto bo Tamaasko nyēē /kikēēkuurēē Anannyaa. Kukuurchi ꞉Mokoryoontēēt ām ng'oong'uutyēēt kule, “Anannyaa!” Kōōyēn kule, “Wōōy, Mokoryoontēēt!”


text:
Kumwoochi ꞉Mokoryoontēēt kule, “Iwē ākoy kaytaab chiito ake nyēē /kēēkuurēē Yuuta ām yēbo kēēloo /kēēkuurē kule ‘Nyēē Rootaat’. Yoo keeyit kayaata, iteeb chiito ake nyēē /kēēkuurēē Sāwulō nyoo bo Taarso. Miitē ꞉chiichi kusooyē ām wōlooto.


text:
Kāāboorchi ām ng'oong'uutyēēt kule mii kuchōōnii ꞉chiito ake nyēē /kēēkuurēē Anannyaa nyēē mii wokutiinyēē inee āwunnyēk sukukasta subak.”


text:
Kukēt ꞉Anannyaa kule, “Mokoryoontēēt! Nto yu kyaakas ng'aleek chēē chaang' chēē rubtooy keey āk chiichi. Kyaakas mbo tāng'āng'uutēk chēē kiikuyibchi ꞉chiichi biikuuk ām Yēērusālēēm.


text:
Kwēēkoochi ꞉mbo *kibkōrōs chēē wōōyēch kāāmuukēywēēk kuchō wōli chokunam chii ake tukul nyēē kiikōōyēnuung' ām wōliitēnyi bo Tamaasko.”


text:
Nteenee kimwoochi ꞉Mokoryoontēēt Anannyaa kule, “Iwē ankuweeyey kuu wōloo āmwooytoowuung'. Kāākuyēk ꞉chiichi kēēlnyuu nyēē /kaakeekwey sukuyityinēē ꞉lōkōōywēk biiko chēbo kōōrōōsyēk alak āk mbo nkicheek bāytooyikwaa āk biikaab Isrāyēēl.


text:
Nto mii yoo, kuwo ꞉Anannyaa ānkuwokōōwut kōyooto. Kitiinyēē Sāwulō āwunnyēk kumwoochinē kule, “Araaba Sāwulō, kāākōōyookwoo ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu nyoo kichōōnchiing' imiitē ichōōnii wōliitēnyi. Kēēyookwoo sukung'eet ikaste kuu kwaak /ānkiinyiituung' Tāmirmiryēētaab Yēyiin.”


text:
Ām areet akeenke, kōōsuuwunēē ꞉tukuuk alake koonyekaab Sāwulō chēē wuu kebeemberik ankukasta. /Kikeebatisan,


text:
nto mii yoo, /keebay. Yooto, kukēt keey ꞉nkuruukyii.<br/>Kiibuur ꞉Sāwulō Tamaasko āk rubiik chuut ām bēsyōōsyēk chēē ng'ēri.


text:
Nyēē mā tyaa, kutoow kwaamtaat lōkōōywēk ām kooriikaab saayeet kumwoochinootē biiko kule, “Lakwataab Yēyiin ꞉Yēēsu.”


text:
Kiilat ꞉biiko tukul chēē kikas ng'aleechaa /ankeeteebee keey kule, “So! Mā chiichi ꞉nyoo kimāchē koowaang'ta biiko choo kikiikōōyēnchi Yēēsu ām Yēērusālēēm? Mēēbērē kāmii kuchōōnii wōli chokunāmē bichooto sukukwēryoot kurātootiin ākoy wōlēē mii ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch?”


text:
Kyaamta ꞉Sāwulō ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām kiirnātēēt miisin nyēē māmii ꞉kiyēē kiimuuchē ꞉icheek kuwāl. Kimwoochinē Yuutayeek chēē kiminyē Tamaasko ām kēēlto nyēē yemaat kule *Kāārārookiintēēt ꞉Yēēsu nyēē chōōnēē wōlēē mii ꞉Yēyiin.


text:
Yu kabokukeeyta ꞉bēsyōōsyēk chēē chaang', kōōruruuch keey ꞉Yuutayeek ankubokusat wōlēē makubakakta Sāwulō.


text:
Nteenee kiinkēt ꞉Sāwulō kiyēē kimii ꞉bichooto kuchōbē. Kikēēyānootē ꞉bichoo Sāwulō bēēt āk kwēēmooy kukāsē ōrootunwēēk tukul chēbo kiriinkoonooto, kumāchē kule nto kas wōlēē kachuwunee sukunam ankubakach.


text:
Nto mii bēsyēēt ake kwēēmooy, kunam ꞉biikyii kumii mōōnti ānkōōyokooytēē tiriisyeet nyēē kimii tōōtēētaab kiriinkoonoo.


text:
Yu kāwokuyit ꞉Sāwulō Yēērusālēēm, kusyeem kule kōōyoomo keey ākoo rubiikaab Yēēsu. Nteenee kiing'ōōyēnēē keey ꞉rubiik inee kuuyu kimanaachamta kule kikiikuyēk ꞉Sāwulō rubiintēēt.


text:
Kinam ꞉Barnaaba Sāwulō ānkukwēryoot ākoy wōlēē kimiitē *꞉lēbkēēyik. Kirārchi ꞉Barnaaba lēbkēēyichoo wōlēē kikasta ꞉Sāwulō Mokoryoontēēt kumii kēēltaab too kuwēētii Tamaasko. Kimwooy mbo subak kule king'āloolchi ꞉Mokoryoontēēt Sāwulō. Kiiboorchi wōlēē kyoomtoochintooy ꞉Sāwulō biiko lōkōōywēk ām Tamaasko kuyēyiisyēē kaayneetaab Yēēsu nyēē kimā nyokoor.


text:
Kunyoo, kōōbuurto keey ꞉Sāwulō lēbkēēyichoo kubēēsyētootē ꞉tukul nyēē kimēēng'ōōyēnē keey. Kiwēēsyētootēē Yēērusālēēm kwoomtootē lōkōōywēk ām nkuruuk tukul kuyēyiisyēē kaayneetaab Mokoryoontēēt.


text:
Yooto, kukwiil keey ꞉Sāwulō āk Yuutayeek chēē king'āloolē kuutiitaab Kirikiik. Kimii ꞉bichoo kuchōbē kule kubakach Sāwulō.


text:
Yu kēēnkēt ꞉rubiik chuut kuu nyooto, kuwaayta Sāwulō kurēkto Kayisareeya ānkumwoochi kuwo kang'waa Taarso.


text:
Kunyoo, kikoolyoon kisich ꞉kanisoosyek tukul chēbo Yuuteeya, Kalilaaya āk Samaaryaa. Kumii ꞉icheek kōōywēyē Yēyiin, kuyēētyēēchinē ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kukiiltōōs ānkutāsyinē keey kuchoong'ēkiitu.


text:
Kiwēēsyētootēē ꞉Bētērō wōlooto tukul. Kiimuuch chokunyōōryo āk biikaab Kiriistō chēē kiminyē *kiriinkēētaab Luuta.


text:
Kimii wōlooto ꞉chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Ayineeya nyēē kichunkutoot ānkikiikuru kitiintiri kēnyiisyēk sisiit.


text:
Yooto, kukuur ꞉Bētērō chiichoo kule, “Ayineeya, kāākōōsoobiing' ꞉Yēēsu *Kiriistō. Kunyoo, ing'eet ankiiriiny tukuukuuk.” Kung'eet ꞉Ayineeya areet akeenke.


text:
Kimii ꞉rubiintēēt ake nyēē ki cheebyoosya nyēē kibo *kiriinkēētaab Yooba. /Kikēēkuurēē cheebyoosyaanaa Tabiita (Nto ām kuutiitaab Kirikiik ku Toorkaas.) Kilēēl ꞉moo cheebyoosyaani ānkiyēētyēēchinē mbo biich chēē bānoon.


text:
Kilēēkityiin ꞉kiriinkoonoo bo Luuta āk nyoo kibo Yooba. Kunyoo, yu kabokukas ꞉rubiik chuut kule mii ꞉Bētērō Luuta, /kiiyookto biiko alak āyēēng' bokumwoochi Bētērō kule, “Boontēēt, /kēēmākyiing' wōliin areet akeenke.”


text:
Kuwēēto keey ꞉Bētērō bichooto. Yu kabokuyit, /kēēkwēryoot koroofa. Kiiruruukyi keey Bētērō, ꞉chēēbyōōsōōk chēē chaang' chēē ki musuuk chēē kimii kuriirēē Tabiita. Kiiboorchi ꞉chēēbyōōsōōchoo Bētērō sirook chēē chaang' chēē kinābē ꞉Tabiita yoo kitākusobē.


text:
Kumwoochi ꞉Bētērō chēēbyōōsōōchoo kuba saang'. Nto mii yoo, kukutuny ankusaay. Yu keewaany saayeet, kuwo yoo kimii ꞉muusyoontēēt ānkulēēnchi, “Tabiita, ng'eet baa ōō, chēē!” Yooto, kung'aany ꞉Tabiita koonyek. Nto bērē kukasta, kukas Bētērō. Kōōbuur ng'wēny.


text:
Kunam ꞉Bētērō āwut ānkuyēētyēēchi kōōyyo. Nto mii yoo, kukuur biikaab Kiriistō āk chēēbyōōsōōchoo ki musuuk ānkōōboorchi cheebyoosyaanaa kukāākusob.


text:
/Kikeekasee ng'ālyoontooni kiriinkoonooto bo Yooba kumukuul. Kunyoo, kiiyēnchi ꞉biiko chēē chaang' Mokoryoontēēt.


text:
Kimii ꞉chiito ake *kiriinkēētaab Kayisareeya nyēē /kikēēkuurēē Kōrnēēlyō. Ki kāāntōōyiintēētaab lukēētaab booryēēt ꞉chiichi nyēbo lukēēt nyēē /kikēēkuurē kule Itaalya.


text:
Kikiikōōnēmchi keey ꞉Kōrnēēlyō āk biikaab kanyii tukul Yēyiin kuchurta. Kiikooytooy tukuuk ām mooyēēt nyēē lēēl, kōōkoochinē Yuutayeek choo kiyēmē /kēēyēētyēēchi. Kisooyē Yēyiin kibtaman.


text:
Nto mii bēsyēēt ake, yēē ki asiistaab sokool nyēbo bēēt, kuchōōnchi ꞉ng'oong'uutyēēt Kōrnēēlyō. Kikas *malayikeet ake nyēē kikuurchi inee kule, “Kōrnēēlyō!”


text:
Kiirōōtoot ꞉Kōrnēēlyō malayikaanaa nyēē kāmuy, nto mii yoo, kōōyēn kule, “Wōōy.” Kumwoochi ꞉malayikaanaa kule, “Kookuchamta ꞉Yēyiin wōlēē isooytooy āk wōlēē imiitē iyēētyēēchintooy bānoonik ām tukuuk choo ikoochinē.


text:
Kunyi, iyooktē biiko kuba ākoy Yooba bokukwēryoon chiito ake nyēē /kēēkuurēē Simōōni nto kaayneet ake ku Bētērō.


text:
Mii kaab chiito ake nyēē /kēēkuurēē Simōōni nyēē yēytooy mwēēnik ānkuminyē yēbo tabantaab araarayta.”


text:
Yu kāākuwēēchi keey ꞉malayikaanaa, kukuur ꞉Kōrnēēlyō motwoorikyii alak āyēēng' āk chiinyii ake nyēbo komostaab lukēēt nyēē kikiikōōnēmchi keey ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Yu kāyyēēkunēē, kumakuyit asiistaab lo nyēbo bēēt, kikiikuriik kuyit ꞉bichooto Yooba. Kimii yooto ꞉Bētērō kuloong'tēē nkaasiit kuwēētii kōōto barak wokusooyē.


text:
Kyaam ꞉kēmēwuut kut kumach kwaam kiy. Nto /tākēēmii /kēēyēyē āmiik, kuchōōnchi ꞉ng'oong'uutyēēt ānkubootyo ꞉kāāsōōtēywēēk.


text:
Kikas wōliin bo barak kuyootāktōōs /ānkiirēēk ankeet ake nyēē tebees /kukakeenamaan kotootook tukul ang'wan.


text:
Kimii ankaanaa ꞉tyoong'iik tukul choo bēēsyētēē kērēēnkōōk ang'wan āk tukul choo ichuutootēē keey ng'wēny āk mbo nkicheek tāriitēk.


text:
Kukētyi ꞉Bētērō kule, “Mokoryoontēēt, kubooyiit man, acha. Ntēē manaa-am bēsyēēt ake kiy nto tukuuk chēē mā *lubkoobēch.”


text:
Kumii ꞉Bētērō tākōōlātē kiyēē kiibooru ꞉ng'oong'uutyoonoo, kunyōōr ꞉bichoo /kikiiyooku kaytaab chiichoo /kikēēkuurēē Simōōni. Kiiyyoong'iis yēbo oreetaab tuuyta


text:
Kutākumiitē ꞉Bētērō kōōsōōtyēēchinē kiyēē kichōōnchi, kumwoochi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule, “Simōōni, mii ꞉biiko alake sōmōku kuchēēng'iing'.


text:
Kunyoo, ing'eetee yuutēyu bo kōōto barak ānkiirēktē ng'wēny. ‑Mēētōmōch, nteenee iwēētē keey bichoo kuuyu anii ꞉nyēē kāāyooku icheek.”


text:
Yooto, kurēkto ꞉Bētērō ānkuwokumwoochi bichooto kule, “Anii ꞉nyooto ōmiitē ōchēēng'ē. Kunyi, ōmāchē nee?”


text:
Kukētyi ꞉bichooto kule, “Kwēēyookwēēch ꞉Kōrnēēlyō nyoo kāāntōōyiintēētaab lukēētaab booryēēt. Churtaat ꞉chiichoo ānkōōywēyē Yēyiin. Koonyitē ꞉Yuutayeek tukul chiichi. Kōchōōnchi *꞉malayikeet ake ānkumwoochi kule iwē ꞉inyiing' kanyii sukung'eet kukas kiyēē +meemwaay.”


text:
Yooto, kutaach ꞉Bētērō bichoo kuyēk tāyēēkyii.<br/>Yu kāyyēēkunēē, kuwēēto keey ꞉Bētērō bichooto. Kitas ꞉biikaab Kiriistō alake ām Yooba ankubeeta keey.


text:
Nto mii bēsyēēt nyēē kiikēērē, kuyit ꞉inee āk bichoo Kayisareeya. Kimii ꞉Kōrnēēlyō kukānyiisyē kaa ānkikiikukuur tilyōōnuutēk āk chōōrōōnuutēk choo kyoomchiintōōs ꞉tukul.


text:
Kyaamaat ꞉Bētērō āk Kōrnēēlyō lōkōōy kumii kubēētii tukwaay kō. Yu kayit kō, kunyōōr biiko chēē chaang'.


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Bētērō bichooto kule, “Ābērē ōnkētē ꞉akweek kule ‑/mākēēchāmu ām kiruutēkyoo kule kuyēmo ꞉Yuutāyiintō āk biiko chēē mā Yuutayeek. Nteenee kāākōōboorwoo ꞉Yēyiin kule māyēmāktōōs ākuur chii ake tukul kule mā tiliil.


text:
Kukētyi ꞉Kōrnēēlyō Bētērō kule, “Ām bēsyōōsyēk ang'wan choo kookukeeyta, āmiitē āsooyē ām kanyuu ām āsiiswēk chēē wuu chuutēchu, ku asiistaab sokool nyēbo bēēt, chokōōyyoonyēē ꞉chiito ake taayeenyuu nyēē boonto sirooy chēē ilēkēchēēchtōōs.


text:
Kikuuro ꞉chiichoo kule, ‘Kōrnēēlyō, kaakukas ꞉Yēyiin wōlēē isooytooy ankaakukas wōlēē iyēētyēēchintooy choo bānoon.


text:
Kunyoo, iyooktē biiko alak kuba Yooba bokukuur chiito ake nyēē /kēēkuurēē Simōōni, nto Bētērō ām kaayneet ake. Kōruutoochi ꞉inee chiito ake nyēē /kēēkuurē kule Simōōni nyēē yēytooy mwēēnik. Minyē ꞉chiichoo tabantaab araarayta.’


text:
Kwāāyooku /kēēkuuriing' areet akeenke. Kunyi, karaam yu kēēchōō. Kēēmiitē ꞉tukul yu ām taayeetaab Yēyiin kēēmāchē kēēyēbchi yiit kiy ake tukul nyēē kōōkumwoowuung' ꞉Yēyiin kule i-āmwēēch.”


text:
Yooto, kutoow ꞉Bētērō kumwooy kule, “Kāānkēt ra kule ākoo ‑mēēnkwēlē ꞉Yēyiin chii ake tukul. Māchāmē alak kusiir alak.


text:
Kiiyookyi ꞉Yēyiin biikaab Isrāyēēl lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey āk kaalyeet kubununēē Yēēsu *Kiriistō nyoo bāwu kiy ake tukul.


text:
Ābērē ōnkētē kiyēē kiikuyeyakay ām kōōrēētaab Yuutayeek kutoowunēē Kalilaaya, yu kātoow ꞉Yoowaana kwaamta ng'aleekaab batisaneet.


text:
Ānkāābērē kyookas kule king'oobchi ꞉Yēyiin Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt Tāmirmiryēēnyii āk kāāmuukēywēēk. Kyōōnkēt oob kule kiwēēsyētootēē yēēmōōsyēk kuyēyootē tukuuk chēē kāroomēch? Kiityooktooy mbo chēē kikiikōōtiiny ꞉Kibrōkōsyoontēēt. Kiyēyē chooto tukul, kuuyu kiboonto kāāmuukēy kukwaanee wōlēē mii ꞉Yēyiin.


text:
Kikeekasee ꞉acheek koonyekyoo kiy ake tukul nyēē kiyēyē ꞉Yēēsu ām kōōrēētaab Yuutayeek āk mbo ām Yēērusālēēm. /Kikēēwuuytoochi Yēēsu kēētit /ankeebakach.


text:
Mēēbērē kikas ꞉biiko tukul, nteenee kikeekas ꞉acheek choo kikiisimkukweyeech ꞉Yēyiin choo kikyoomiisyootē āk inee yooto kikiikung'eetee meet.


text:
Kiikāloonwēēch kule kyoomchinootē biiko ānkiiboorchinootē kule inee ꞉nyooto kiikukwey ꞉Yēyiin nyēē mākōōtiilchi choo sobtōōs āk choo kiikubēk ng'aleek.


text:
Yēēsu nyiitēnyi ꞉nyooto ng'āloolēē *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin tukul, yoo mwooyē kule chii ake tukul nyoo kēēyēnchi +/mākēēnyōōchi kaat ām choolwookātēēnyii.”


text:
Kutākumii ꞉Bētērō kōōrwoochē, kōōsuuchi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin chii ake tukul nyēē kiyēbchi yiit ng'aleechaa.


text:
Kutoow ꞉bichoo kung'alaal kuutuweek chēē kimēēnkētē kōōkoostooy Yēyiin. Yu kakas ꞉Yuutayeek choo kikwoontooy keey Bētērō chēē kikiikōōyēnchi Yēyiin kule /kikēēng'oobchi Tāmirmiryēētaab Yēyiin mbo biiko chēē mā Yuutayeek, koolat.<br/>Yooto, kumwoochi ꞉Bētērō kule,


text:
“Nee ꞉nyēē tākukērēktooy bichu /keebatisanee bēēko? Ntēē kāākunyōōr ꞉nkicheek Tāmirmiryēētaab Yēyiin kuu yoo kikēēnyōōru ꞉acheek!”


text:
Yooto, kumwooy ꞉Bētērō kule /keebatisan bichoo ām kaayneetaab Yēēsu *Kiriistō. Kisaaysaay ꞉bichoo Bētērō kule tākōōbuurto keey icheek ām bēsyōōsyēk chēē ng'ēri.


text:
Nto mii yoo, kukas *꞉lēbkēēyik āk biikaab Kiriistō ām yēēmēētaab Yuuteeya kumukuul kule kookutorooch mbo ꞉biiko choo mā Yuutayeek ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
kule, “Kimii yēē kyāāsooyē ām Yooba nto tāābērē, kuchōōnchoo ꞉ng'oong'uutyēēt. Kyaakas ankeet nyēē tebees nyēē /kikiirēēk kuchōōnēē barak /kukakeenamaan kotootook tukul ang'wan, ākoy yēē kyāāmiitē.


text:
Nto bērē ārōōtootē, akas tyoong'in choo /kēēbāyē, tyoong'iikaab wuuyēēt, choo ichuutēē keey ng'wēny āk tāriitēk.


text:
Yooto, āwālu kule, ‘Kubooyiit man ii, Mokoryoontēēt, acha! Manaa-am bēsyēēt ake kiy nyēē mā *lubkoob.’


text:
Yooto bakeenke, kukwa ꞉biiko alake sōmōku chēē /kikiiyookunēē Kayisareeya ānkubokōōyyoong'iis saang' ām kayaata kyāāmiitē.


text:
Kumwoowoo ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule ‑māātōmōch āwēētē keey bichooto. Kikeebeete keey mbo ng'eetaabiya lo chu kēēboontē keey ām yu ākoy kaytaab chiichoo.


text:
Kimwoowēēch ꞉chiichooto wōlēē kichōōnchinto ꞉malayikeet ām kanyii ānkumwoochi kule, ‘Iyooktē biiko kuba ākoy Yooba bokukuur chiito ake nyēē /kēēkuurēē Simōōni,


text:
nto kule Bētērō ām kaayneet ake. Mākuyibuung' ꞉chiichoo lōkōōywēk chēē makooraraachiing' ankooraraach mbo nkicheek biiko tukul ām kang'uung'.’


text:
Nto baanta nyooto kāātoowu ang'alaal, kōōsuuchi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin bichooto kuu wōloo kiisuuchintēēch nkacheek ām taay.


text:
Yooto, asoot kiyēē kikiikumwoowēēch ꞉Mokoryoontēēt kule, ‘Kiibātisāniisyēē ꞉Yoowaana bēēko, nteenee +/makeebatisaneenaak akweek Tāmirmiryēētaab Yēyiin.’


text:
Kunyoo ii, yēē ākoo kiimuuchē ꞉Yēyiin kung'oobchi bichooto Tāmirmiryēēt kuu wōloo king'oobtēēch acheek yoo kikiiyēnchinē Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō ii, ku anii ng'oo saasoot akwiil Yēyiin?”


text:
Yu kabokukas ꞉bichoo ām Yēērusālēēm ng'aleechaa, manaatakukwiil ng'ālyoo ake tukul. Kunyoo, kisilto Yēēsu kumwooyē kule, “Ākoo kāākōōkoochi ꞉Yēyiin nkicheek biiko choo mā Yuutayeek bārooyinto nyēē imuuchē kuweeksee choolwookātēēng'waa sukunyōōr soboonto.”


text:
Kiba ꞉biiko choo kiisereet ꞉wusiisyēēt kubo ng'aleekaab Steefaan ākoy Fōyinikē, Kubrō ākoo Antyookya. Kyoomchinootē lōkōōywēk Yuutayeek nkit.


text:
Kikwa Antyookya ꞉Yuutayeek chēē kibo Kubrō āk Kurēēn ānking'āloolē kuutiitaab Kirikiik. Kitoow ꞉bichu kwoomchi Kirikiik lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey Mokoryoontēēt Yēēsu.


text:
Kiboonto ꞉bichoo kāāmuukēywēēk kukwaanee wōlēē mii ꞉Yēyiin. Yooto, kuweek ꞉biiko chēē chaang' kōōyēnchi Yēēsu.


text:
Yu kāwokuyit wōlooto, ankukas kiyēē kikiikuyey ꞉Yēyiin ām kāāmuukēywēēkyii, kung'ērēkyi. Yooto kōōkiim bichooto tukul kōōbuurto Mokoryoontēēt ām mooyēēt akeenke.


text:
Kilēēl ꞉moo chiichi. Kiboonto ꞉chiichoo Tāmirmiryēēt kuyem ānkōōkoosēē keey Yēyiin miisin. Kiyis keey yooto ꞉biiko chēē chaang' kukwa komostaab Mokoryoontēēt.


text:
Yu kāwokunyōōr kuwēēto keey ākoy Antyookya. Kunyoo, ām kēnyiit akeenke, kiinēētē ꞉Barnaaba āk Sāwulō biikaab Kiriistō chēē chaang'. Antyookya ꞉wōlēē /kikēēkuurē rubiik nyēbo taay kule ‘Biikaab Kiriistō’.


text:
Kimii ām bēsyōōsyēchooto yēē king'ēētyēē *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin alake Yēērusālēēm kurēkto Antyookya.


text:
Ake ām wōōrkooyichoo ku nyēē /kikēēkuurēē Akaabo. King'oor ām Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule mākuchō ꞉kēmēwuut nyēē ng'waa miisin kōōrēētaab Rooma kumukuul. (Kichōōnii ꞉kēmēwuuni yu kibāytooyiisyēē ꞉Kilaawutiyo.)


text:
Kunyoo, kisyeem ꞉rubiintēēt ake tukul wōlēē kiimuuktooy kōōruruuch beesaanik kuyēētyēēchi mbo ng'eetaabkaamet ām Yuuteeya.


text:
/Kikiiyookto Barnaaba āk Sāwulō kuyib tukuuchoo bokutēbunēē āwunnyēkaab booyik chēbo kaniseetaab Yēērusālēēm.


text:
Nto mii yoo, kunam ꞉bāytooyiintēēt *Ērōōtē nyoo /kikēēkuurē kule Akiriiba, biikaab Kiriistō alak ankoonyaliil.


text:
Yu kawokukas ꞉Ērōōtē kule kiing'ereech ꞉ng'ālyoontoonoo Yuutayeek, kutas taay ankunam nkinee Bētērō. Kiyēyāksē ꞉ng'ālyoontoonoo /kyoomē Saakweetaab mukaatiin chēē mākuutunootiin.


text:
Yu /kabokeenam Bētērō, /keekerta kāābēērit. /Kikiikoochi bokuriib ꞉lukēēt nyēbo biiko taman āk lo chēē kibēētootēē ang'wan ang'wan kubārchinē keey bēsyō. Kimāchē ꞉Ērōōtē kule yoo kāākubēk ꞉āsiiswēkaab *Saakweetaab Keeytaayeet, /kēēkwēryoot Bētērō /bokiikuum kukāsē ꞉biiko tukul.


text:
Nto ām kwēēmowuut nyi kimāchē ꞉Ērōōtē kule /sikēēkwēryoot Bētērō yoo kayyeech /bokiikuum, kimii ꞉Bētērō kāru kwēēnuutaab riibiik āyēēng' ankirataat nyōrōōrōōnik āyēēng'. Kimiitē ꞉riibiik alake āyēēnku kuriibsē kurkat saang'.


text:
Yooto, kutook ꞉malayikeet ake areet akeenke kulebkeyiit ꞉kōyooto kimiitē ꞉Bētērō. Kooluchluuch ꞉malayikaanaa Bētērō kumwoochinē kule, “Ng'eet areet akeenke.” Kōōtyookiis ꞉nyōrōōrōōnik ām āwunnyēkaab Bētērō.


text:
Kōōtyooktōōs, kumwoochinē ꞉malayikeet Bētērō kule, “Siriny kaansuung'uung' ankiimoot nto yityo ilaach kwēyōōnik.” Kuyey ꞉Bētērō kuu nyooto. Nto mii yoo kumwoochi kule, “Ilaach kābuutiing'uung' ankiirubwaa.”


text:
Kirub ꞉Bētērō malayikaanaa kut kuchuyta saang' ām wōloo /kikēērātyinē. Yooto tukul, kibērē ꞉Bētērō ki kiirwoot ꞉kiyēē kimii ꞉malayikeet kuyēyē.


text:
Kikeeytee ꞉tukwaay riibiik chēbo taayta āk chēbo āyēēng'. Nto kuyitē oreet nyēbo karneet nyēē /kēēchuchinēē kiriinkēēt, kuyootāktōōs ꞉nyoo nkityō. Kuchuyta ꞉icheek ankutas taay āk baanng'waa. Nto kumānāāyitē wuy, kubot ꞉malayikeet.


text:
Kusēw ꞉Bētērō ankumwaayee mooyēēnyii kule, “Kāānkēt man kule ākoo kā Yēyiin ꞉nyēē kēēyooku malayikaani kule chokootyaakteenaa āwunnyēkaab Ērōōtē āk kiyēē kimāchē ꞉Yuutayeek kuyeyeenaa.”


text:
Yooto, kuwo ꞉Bētērō kōōtaab cheebyoosyeet ake nyēē /kikēēkuurēē Maaryaa, kaametiitaab Yoowaana nyēē /kikēēkuurē ām kaayneet ake kule Māārkō. Kikiikōōruruukyi keey ꞉biiko chēē chaang' kōyooto chēē kimii kusooyē.


text:
Kukuurso ꞉Bētērō ām oreetaab tuuyta. Kiwokukas ꞉chēēbto ake nyēē ki motwooriin nyēē /kikēēkuurēē Roota kule ki ng'oo ꞉nyoo kikuursē.


text:
Yu kēēnkēt kule bo ꞉kuutiit Bētērō, kung'erech nyēē ‑/mākyoomu. Kumānāāyootyinē oreet, kuweech keey kulabat ānkuwokumwoochi chuut kule, “Kookas, ntēē kāākuchō ꞉Bētērō!”


text:
Kēēlēēnchi, “Karaam ꞉mēting'uung' man ēē?” Kulē ꞉chēēboo, “Biikyoo, ankookas ng'aleekyuu!” Kiyey kuu nyooto kut /kēēmwooy kule, “Ākoy ku malayikeetaab Bētērō ꞉nyooto.”


text:
Yooto tukul, kimii ꞉Bētērō kutāsē taay kukuursē ām yooto bo oreet. Yu /kakeeyaat oreet, /kēēlē, “Māku Bētērō ꞉nyi!” Kinam kuut biiko miisin.


text:
Yooto, kumwechee ꞉Bētērō biiko āwut kule kusiisyo ānkurārchi wōlēē kiityaakta inee ꞉Yēyiin. Kimwooy mbo subak kule, “Bōōmwoochi Yāākōbō ākoo mbo ng'eetaabiya alak ng'ālyoontooni.” Yu kāmwooy kuu nyooto, kuwo yēēt ake.


text:
Yu kayyeech ꞉kōōrēēt, kwoorookēniis ꞉riibiik yu kakas kule māmii ꞉Bētērō kuuyu kimēēnkētē kiyēē koyeyakay.


text:
Yu kamach *꞉Ērōōtē Bētērō āmēēbērē kimii wōloo /kikēēkērtooy, kukuur riibiichoo /bokiikuum. Nto kuuyu kimēēmuuchē ꞉riibiichoo kurār wōlēē kibeeta ꞉ng'aleek, /keebakach. Nto mii yoo, kung'eetee ꞉Ērōōtē Yuuteeya ānkuwo ākoy Kayisareeya ānkōōbuur wōlooto.


text:
Kikiikuchuunchuun *꞉Ērōōtē āk biikaab Tiirō āk chēbo Sitōōn. Kuuyu kiikoosēē keey ꞉kōōrōōsyēchooto kōōrēētaab Ērōōtē kubo āmiik, /keekwey alamaalyeet nyēē kiruutoochi Ērōōtē. Kisimbokung'āloolchi chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Blaasto nyēē kiiyyoonkyinē kaytaab bāytooyiintoonoo. Kibokusoomē ꞉bichoo bāytooyiintēēt Ērōōtē kule kuchō ꞉kaalyeet.


text:
Nto yu kayit ꞉bēsyēēt nyēē /kikiikeekwey kubooyiit tuuyēēt, koolaach ꞉Ērōōtē sirookyii chēbo bāytooyiisyēēt. Kiibuurēē ng'echereenyii bo bāytooyiisyēēt ānkung'āloolchi biiko chēē kikiiruruukyi keey yooto.


text:
Kuuyu king'ērēkyi ꞉Ērōōtē kiyēē kimwooy ꞉biiko āmēēbērē kiiywey Yēyiin, kuchō *꞉malayikeetaab Yēyiin areet akeenke ānkukwēr Ērōōtē kumilta! Kyaam ꞉kuutyek kut chokume lētuunoo.


text:
Yu kaakoowaany ꞉Barnaaba āk Sāwulō yiisyoonoo kibēēchinē Yēērusālēēm, kooyeey Antyookya. Kibeeta Yoowaana nyoo /kikēēkuurē ām kaayneet ake kule Māārkō.


text:
Kimii ām kaniseetaab Antyookya ꞉biiko chēē *wōōrkooyik āk kāānēētik. Bichooto ku: Barnaaba, Simiyōōn nyēē /kikēēkuurē ām kaayneet ake kule Kibtuuy, Lukiiyō nyēbo kōōrēētaab Kurēēn, Māānāyēēn nyoo kinērē ākoo *Ērōōtē Antibaas, nto ake ku Sāwulō.


text:
Nto mii bēsyēēt ake, kumii ꞉bichooto tukul kusiltooy Yēyiin ānkukirē kwoomiis, kumwooy ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kubununēē wōōrkooyoontēēt ake kule, “Ōtāboonwoo Barnaaba āk Sāwulō kubo yiisyēēt nyēē !kāākwēchi icheek.”


text:
Yu kāākōōyookto ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin mbo Barnaaba, kuba ākoy Selewukyaa. Kibeetee mwēēnkēēt ām wōlooto ākoy kuyit Kubrō.


text:
Yu kayit *kiriinkēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Salaami ām Kubrō, kwaamtaat ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām kooriikaab saayeet bo Yuutayeek. Kiboontootē keey Yoowaana nyoo kiyēētyēēchinootē icheek.


text:
Kibeesyetaatee ꞉icheek komosaata bo Kubrō tukul ākoy yēēt ake yēē /kikēēkuurēē Bāāfō. Kinyoorta wōlooto chēēbsookēyoontēēt ake nyēē ki Yuutāyiin nyēē /kikēēkuurēē Araab Yēēsu. Kiyibē keey ꞉chiichoo kule *wōōrkooyoo.


text:
Kiyēētyēēchinē ꞉chiichi bāytooyiintēētaab yēēmoonooto nyēē /kikēēkuurēē Sērkiiyō Bāwulō. Ki ng'oom ꞉bāytooyiintoonoo miisin. Kimwaayta /bokēēkuurchi Barnaaba āk Sāwulō kuuyu kimāchē kule kuyēbchi yiit ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Kaayneetaab chēēbsookēyoontoonoo nyēbo Kirikiik ku Elimaas. Kikwiil ꞉Elimaas Barnaaba āk Sāwulō ankusyeem kumaas kāāsōōtēywēēkaab bāytooyiintoonoo simēēyēnchi ng'aleekwaa.


text:
/Kikiinyiityi Sāwulō (nyoo /kibokēēkuur lētuunoo kule Bāwulō) Tāmirmiryēētaab Yēyiin, ānkōōrōōtoot Elimaas.


text:
Yooto, kumwoochi kule, “Ibooyē ꞉inyiing' Kibrōkōsyoontēēt! Iyēku buunyoo ām wōlēē mii ꞉kiy ake tukul nyēbo manta! Ibērbēēriisyē 'ankiicham imoosē biiko. Ām nee yu 'kiicham i-ābuchē ng'ālyoontēētaab Yēyiin?


text:
Makoorabaachiing' ꞉kāāmuukēywēēkaab Yēyiin ikor.” Ām areet akeenke, kuker chiichoo ꞉chēēbkēēruut āk mēēnānēēt. Kutorobēnoot kule nto nyōōr chii nyēē kanam āwut sukōōrēētoot.


text:
Yooto, kōōyēnchi ꞉bāytooyiintoonoo Yēyiin, yu kawokukas kiyēē kiyeyakay ām wōlēē mii ꞉chēēbsookēyoontēēt. Kiilat miisin ām kāāmuukēywēēk kurubta keey āk Mokoryoontēēt.


text:
Nto mii yoo, kuwēētēē ꞉Bāwulō mwēēnkēēt kung'eetee Bāāfō kuboontootē keey chōōrōōnuutēkyii ankuba ākoy Beerka ām yēēmēētaab Bamfulyaa. Kibakaaktee icheek ꞉Yoowaana yooto ankooyeey Yēērusālēēm.


text:
Yu kāng'ēētyēē ꞉icheek Beerka, kuba ākoy Antyookya ām yēēmēētaab Bisiitya. Nto mii yēē ki bēsyēētaab *Sabaato, kōōwut ꞉icheek *kōōtaab saayeet nyēbo Yuutayeek ānkōōbuur ng'wēny.


text:
Yooto, /keesuman ng'aleek kukwaanee ꞉kitaabuunekaab Muusa āk chēbo *wōōrkooyikaab Yēyiin. Nto mii yoo, kumwoochi ꞉biiko chēē kiiyyoonkyinē kōyooto bo saayeet chiito ake wokuteebee Bāwulō āk Barnaaba, yoo mii ꞉ng'ālyoo nyēē māchē ꞉icheek kōōkiimēē biiko.


text:
Yooto, kung'eet ꞉Bāwulō ānkōōtōrōōr āwut. Nto yityo, kumwoochi kule, “Biikyoo bo *Isrāyēēl āk akweek Kirikiik choo ōyēnchinē Yēyiin, oyeb yiit.


text:
Kikwey ꞉Yēyiintēētaab Isrāyēēl mbo kuuko ankuyey kuyēk sērē yoo kitākumii Miisir ankoong'eetee wōlooto ām kāāmuukēywēēkyii.


text:
Kiyib ꞉ng'aleechaa tukul kēnyiisyēk chēē yitē bokolwookik ang'wan āk konom. Yu kāwokukeeyta ꞉yoo, kukōōn ꞉Yēyiin kubāytooyiis ꞉kiirwookik. Kibāytooyiis ꞉ake kōōkēērē ꞉ake ākoy bēsyēēt nyēē kichokubāytooyiisyē *꞉wōōrkooyoontēēt Sāmwēēl.


text:
Kimākyi keey ꞉biiko bāytooyiintēēt nyēē nyeeng'waa. Yooto, /kiikoochi bichooto Sāwulō araab Kiis nyoo kichōōnēē kōōtaab Beenchamiin. Kibāytooyiis ꞉Sāwulō kēnyiisyēk artam.


text:
Yu /kābokiinēm Sāwulō ām bāytooyiisyēēt, kookeeree ꞉Yēyiin *Tāwuti. King'alaalee ꞉Yēyiin Tāwuti nyēē karaam kumwooyē kule, ‘Kaakwey Tāwuti araab Yēēsē, kuuyu chii nyēē chāmē ꞉mooyēēnyuu. Makuyey kiy ake tukul kuu wōlēē āmāktooy.’


text:
Kiyey ꞉Yēyiin kurutunēē *꞉Kāārārookiintēēt kōōtaab Tāwuti sukooraraach Isrāyēēl kuu yoo kikiikukuurtoowēēch. Nyooto ku Yēēsu.


text:
Kisimkwoomchi ꞉Yoowaana biikaab Isrāyēēl kutēē yēē tēē, kumānāāchō ꞉Yēēsu, kule kuweek ꞉tukul ām miyootyēēt /ankeebatisan.


text:
Nto kumiitē ꞉Yoowaana kōōwoong'tooy yiisyēēnyii, kumwoochi biiko kule, ‘Ōsōōtē ꞉akweek kule anii ku ng'oo? Mā ꞉anii Kāārārookiintoonoo, nteenee, mii kuchōōnii ꞉nyēē ‑māāyēmē mbo ārēēkyi kwēyōōnik.’


text:
Mbo ng'eetaabiya, kēēyibwook ꞉acheek lōkōōywēchu bo kaararaacheet akweek keseniisyekaab Abraam āk choo mā Yuutayeek choo ōywēyē Yēyiin.


text:
Manaachamta ꞉biikaab Yēērusālēēm āk bāytooyikwaa kule *Kāārārookiintēēt ꞉Yēēsu, yooto kōōtiilchi meet. Nteenee kiityiich ꞉yuutēyu ng'aleekaab *wōōrkooyikaab Yēyiin choo /kikēēsumānē *Sabaato ake tukul.


text:
Ānkoo kimāmii ꞉lēēlis nyēē kiimuuchē kuyey /kiitiilchi Yēēsu meet, kiikiimchi ꞉bichoo *Bilaato kule kubakach Yēēsu.


text:
Yu keewaany ꞉icheek kuyeyee Yēēsu kiy ake tukul kuu wōloo kimwooytooy ꞉siruutēk, /bokiirēēkunēē kēētoo /kikēēwuuytoochinē /ānkubokiitōōr kochong'.


text:
Kikas ꞉biiko ām bēsyōōsyēk chēē chaang' ꞉choo kibēēsyētootē tukul kung'eetee Kalilaaya ākoy Yēērusālēēm. Bichooto ꞉chēē mii kumwoochinē biiko kurubta keey āk inee.


text:
Kiyēē kēēmiitē kyoomwook ku lōkōōywēk chēē kāroomēch kule kaakootyiich ꞉Yēyiin ām wōlēē kēēmiitē ꞉acheek keseniisyek, kiyēē kikiikukuurtoochi mbo kuuko kule mākōōyook wōōrkooyoontēēt nyēē wuu Muusa. Nto nyooto ku Yēēsu. /Kēēng'āloolēē mbo yuutēyu ām kitaabuutaab Tyēēnwookik kurkeetaab āyēēng' yoo mwooyē kule,<br/>‘Inyiing' lakwanyuu.<br/>Kāāyēku ꞉anii kōōn ra.’


text:
Nto kurubta keey āk ng'eeteetaab meet bo Yēēsu nyēē mākoy kunun ꞉bōōrnyii, mwooyē ꞉Yēyiin kule,<br/>‘+Maayey kuyityiin ꞉ng'aleechaa /kiikoosēē keey<br/>choo kyāākuurtoochinē *Tāwuti.’


text:
Kunyoo, yu keewaany ꞉Tāwuti kuyey kiyēē kimākyinē ꞉Yēyiin ām bēsyōōsyēkyii, kume. Yooto /kēēmuchi wōloo /kikēēmuchi mbo kuukaanyii. Kinunchi ꞉bōōrnyii wōlooto.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, āmāchē āboorwook kule /kēēnyōōwook kaat ām choolwookātēēng'woong' kubununēē Yēēsu. Yoo kēēyēnchi ꞉chii ake tukul Yēēsu, kuchurtooy ām taayeetaab Yēyiin, ng'ālyoo nyēē mēēmuuchāktōōs /keeyey kubununēē kiruutēkaab Muusa.


text:
Ōriib keey ām kiyēē kiikung'oor *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin sukung'eet māyēyākiis ꞉ng'aleechaa ām wōlēē ōmiitē. /Kikēēmwooy kule,


text:
‘Okaste baa, ꞉akweek choo ōmōōntooyiisyē.<br/>Kookas ng'aleechu ankoolat, ānku +mōōbootyē,<br/>kuuyu ‑mōōchāmtooy kiyēē āyēyē kutōōmiitē kōōrēēt<br/>ānkoo /kākēērārwook.’”


text:
Yu kimii ꞉Bāwulō ākoo Barnaaba kung'ēētyēē *kōōtaab saayeet, /kēēmwoochi kule, “Tookwaa *Sabaato nyi chōōnii, bōō-āmwēēch ng'aleechu.”


text:
Kiiyēnchi ꞉Yuutayeek chēē chaang' āk Kirikiik Yēēsu ankurub mbo Bāwulō. Kiirwookyinoot ꞉Bāwulō āk Barnaaba bichoo kōōkiimchinē kōōkēnēē keey chamateetaab Yēyiin.


text:
Nto yitu ꞉Sabaato nyoo kiikēērē, kōōruruuch keey ꞉biikaab *kiriinkēēt tukul bokuyēbchi yiit ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Yu kakas ꞉kāāntōōyikaab Yuutayeek kuu nyooto, kōōtuuyiityi moo. Kikwiil kiyēē kimii ꞉Bāwulō kumwooyē.


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Bāwulō ākoo Barnaaba bichooto ām nyikanateet kule, “Ki nyēēng'woong' akweek ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Nteenee kuuyu kootay ꞉akweek ra ānkōōyibē keey kule mānyoolchook *꞉soboontaab kibchuulyo, kēēwēēkyi kāāsōōtēywēēkyoo wōlēē mii ꞉bichu mā Yuutayeek.


text:
Kimwooy ꞉Yēyiin kule,<br/>‘Kaayeyiing' iyibchi biiko choo mā Yuutayeek lēbkēēyyēēt<br/>sukung'eet /kiimuuch /kiiraraach biiko ām komoswookik tukul chēbo kōōrēēt.’”


text:
Nto bērē kukas ꞉biiko choo kimā Yuutayeek ng'aleechaa kibo Bāwulō, kung'ērēkiis miisin. Kikoonyit ng'ālyoontēētaab Yēyiin ankookaasee keey Yēēsu ꞉tukul choo /kikiikeetool kunyōōr soboontaab kibchuulyo.


text:
Nteenee kiiwuruur ꞉Yuutayeek chēēbyōōsōōkaab Kirikiik chēē kitookunootiin chēē kikiikurub ng'aleekaab Yuutayeek āk booyik chēē kitookunootiin ām kiriinkoonoo. Kiyey ꞉bichoo wōōrōōryēēt kut /keekwetee Bāwulō ākoo Barnaaba yēēmoonooto.


text:
Kiitaarta ꞉icheek tēērtit ām kērēēnkōōkwaa sukōōsōōtēē keey ꞉bichoo ānkutākyi keey *kiriinkēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Ikonnyaa.


text:
Yu kimii ꞉Bāwulō āk Barnaaba Ikonnyaa, kuba *kōōtaab saayeet nyēbo Yuutayeek kuu kwaak. Kyaamta ng'ālyoontēētaab Yēyiin nyēē kōrōōm miisin kut kōōyēnchi ꞉Yuutayeek āk Kirikiik chēē chaang' Yēēsu.


text:
Kiiwoonkyi ꞉Bāwulō āk Barnaaba bēsyōōs chēē chaang' wōlooto kung'āloolē nyēē kimānyōkōōrēch mbo kisich, kurubta keey chamateetaab Yēēsu. Kiiboor ꞉Mokoryoontēēt kule kibo man ꞉lōkōōywēchoo yoo kiikoochinē icheek kāāmuukēywēēk kuyeyee ng'al chēbo kwōng'uut.


text:
Kichuunchuunootiin ꞉biikaab kiriinkoonoo. Kichoomtōōs ꞉alake āk kāāntōōyikaab Yuutayeek kuchoomtōōs ꞉alake ākoo lēbkēēyik.


text:
Nteenee kinoomnyo ꞉Yuutayeek āk Kirikiik kuboonto keey kāāntōōyikwaa ānkuchōb koonyaliil lēbkēēyik ankuwiiree rwoontōōk kubakach.


text:
Kisimkōōnkēt mbo ꞉Bāwulō ng'aleechaa. Kumwēy kutākyi keey yēēmēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Lukawoonnya wōlēē kimii ꞉kiriinkēēt nyēē /kikēēkuurēē Luustra āk Tēērbē āk mbo soong'wēk alak chēē kilēēkitēē yooto.


text:
Kimiitē ꞉chiito ake kiriinkoonoo bo Luustra nyēē kikiikuchunkuut ꞉kērēēnkōōk kung'eetee leekwaanti āmānāāwēēsyēt bēsyēēt ake. Kimii ꞉chiichoo kukēēbuur ng'wēny


text:
kuyēbchinē yiit wōlēē kimii kung'ālooltooy ꞉Bāwulō. Yooto, kōōrōōtoot ꞉Bāwulō chiichooto ānkōōnkēt kule kiikoosēē keey ꞉chiichoo Yēyiin nyēē yēmāktōōs /kiisoob.


text:
Kukuurchi ꞉Bāwulō chiichoo kule, “Ing'eet ānkiiyyoony.” Kung'eet ꞉chiichoo areet akeenke ānkuwēēsyētoot.


text:
Yu kakas ꞉biiko ng'aleechaa, kumwooy ām kuutiing'waa kule, “Nto yu kāākurārākyēēch ra āynātōōs chēē wuu biich.”


text:
Kikuurēē ꞉bichooto Barnaaba *Sēēwus, kukuurēē Bāwulō *Ēērmē, kuuyu ki inee nyēē ki ng'ālooliintēēt nyēē wōō.


text:
Kimii ꞉kōōto ake nyēē /kikēēsooyēē Sēēwus nyēē kilēēkitēē yēē kibo oreet nyēē iwutē kiriing'. Yooto kukwēryoon ꞉kibkōrōs nyēē kiiyyoonkyinē kōyooto wuunōōk āk toobtōōk ākoy oreetaab kiriinkoonoo. Kimāchē ꞉inee āk biiko chuut kule kuyēchi mbo Bāwulō kōrōsēēk.


text:
Nteenee yu kakas ꞉Barnaaba āk Bāwulō ng'aleechaa, kukereer sirookwaa kōōboor kule katay ng'aleechaa. Kulabat wōlēē kikiiruruukyi keey ꞉biiko ānkubōlchi kule,


text:
“Murēchu! Ām nee yu sooyey ng'al chēē tēē chu? Ntēē keekerkeeye acheek āk akweek. Kēēmiitē kēēyibwook lōkōōywēk chēē kāroomēch. Oweeksee mosoonkoyeenichu māsāru kiy ānkōōyēnchi Yēyiintēētaab manta, nyoo kiyēyē barak āk ng'wēny, araarayta āk tukuuk tukul choo mii wōlto.


text:
Nteenee tukuuk chēē kāroomēch choo kikōōnook ꞉Yēyiin kōōbooru ꞉yooto wōlēē wuu ꞉inee. Kikōōnook roobta ānkuyēyē kubiityo ꞉āmiik ām bēsyōōsyēk chēē kiikuchōbchi. Kōōnook āmiik chēē chaang' ānkuyēyook ong'erech.”


text:
Nto mii yoo, kukwaanee ꞉Yuutayeek alake Antyookya ākoo Ikonnyaa ānkubokutēwēch biiko kutayee keey mbo Bāwulō ānkōōyēnchi ng'aleekwaa icheek. Kuwiiree ꞉bichooto Bāwulō rwoontōōk ānkōōng'irtiitoot kuwo kiriinkoonooto saang' kubērē tōōs kaakume.


text:
Nteenee kukwa ꞉biikaab Kiriistō ānkōōruruukyi keey Bāwulō. Kung'eet ꞉Bāwulō ankooyeey ākoy kiriinkoonoo. Nto yu kāyyēēkunēē, kung'eetee Luustra ākoo Barnaaba ānkutākyi keey Tēērbē.


text:
Yu kabokuyit ꞉icheek Tēērbē, kwaamta lōkōōywēk chēē kāroomēch ām wōlooto ānkōōyēnchi ꞉biiko chēē chaang'. Nto mii lētuunoo, kooyeey kaa. Kibuntēē Luustra, Ikonnyaa ākoo Antyookya nyēbo Bisiitya.


text:
Kiititiirootē biikaab Kiriistō kutēē yooto tukul kutas taay kukiilchi ng'ālyoontēētaab manta. Kimwoochinootē biiko kule, “Ākoy kēēbuntēē nyāliluutēk chēē chaang' ām baani bo Kaab Yēyiin.”


text:
Kiyēētyēēchi ꞉Bāwulō ākoo Barnaaba kanisoosyek ām wōlto ake tukul kukwey booyik. Kikir ꞉icheek kwoomiis ānkusoochi booyichoo. Nto mii yoo, kōōyokoochi bichooto Mokoryoontēēt nyoo kikiikookaasee keey.


text:
ankwaamta ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām kiriinkēētaab Beerka. Nto yityo, kurēkto ākoy kiriinkēēt nyēbo Atalyaa.


text:
Nto mii yoo, kubeetee mwēēnkēēt kung'eetee Atalyaa kooyeey Antyookya wōloo /kikiikiiyiilchi icheek ām chamateetaab Yēyiin kubo yiisyēēt nyooto kikiikoowaany.


text:
Yu kabokuyit Antyookya, kukuur biikaab Kiriistō. Kirārchi bichooto kiy ake tukul nyēē kikiikuyey ꞉Yēyiin kubuntēē icheek āk wōlēē /kikeeyaatita kēēlto kookaasee keey ꞉biiko choo mā Yuutayeek Yēyiin.


text:
Nto yēē kitākumiitē ꞉Bāwulō ākoo Barnaaba Antyookya, kukwaanee ꞉biiko alake Yuuteeya ankuba wōlooto. Kibokooneet ꞉bichoo mbo ng'eetaabiya. Kimwooyē kule, “‑/Mākiirāroochook, yoo /kamakiimuraatanaak kuu wōloo mwooytooy ꞉siruutēkaab *Muusa.”


text:
Kiyey ꞉ng'ālyoontoonoo Bāwulō ākoo Barnaaba kukwiil keey āk bichooto kut kuchuunchuun. Nto mii yoo, /kēēmwooy kule kuwo ꞉Bāwulō ākoo Barnaaba kuboonto keey āk mbo ng'eetaabiya alak Yēērusālēēm. /Kikēēmākyinē bokunyōōryo ākoo *lēbkēēyik chuut āk booyik kurubta keey āk ng'ālyoontooni.


text:
Yooto, kōō-āmiisoot icheek ꞉kaniseet. Nto yu kimii kumurē Fōyinikē āk Samaaryaa kumwoochi ꞉icheek mbo ng'eetaabiya ām wōlooto kule kiikōōyēnchi ꞉biiko choo mā Yuutayeek Yēēsu. Kiing'ereech ꞉lōkōōywēchoo mbo ng'eetaabiya miisin.


text:
Yu kabokuyit mbo ꞉Bāwulō Yēērusālēēm, kutorooch icheek ꞉lēbkēēyik, booyik āk biikaab Kiriistō chuut alak. Kiiboorchi bichooto kiyēē kiikuyey ꞉Yēyiin kubuntēē icheek.


text:
Nteenee king'ēētyo *꞉Farisaayeek alake chēē kikiikuchamta Yēēsu ānkumwooy kule, “Māchāktōōs */kiimuraatan biiko choo mā Yuutayeek ānkumākyinē mbo kooywey kiruutēkaab *Muusa.”


text:
Yu kabokung'alaalee ām kōōyinto, kung'eet ꞉Bētērō ānkumwooy kule, “Mbo ng'eetaabiya, ābērē ōnkēt kule kisimkutoola ꞉Yēyiin kēny ām wōlēē ōmiitē ꞉akweek, ā-āmchi biiko choo mā Yuutayeek lōkōōywēk chēē kāroomēch kukas ānkōōyēnchi.


text:
Kiiboorunēē ꞉Yēyiin nyoo inkētē wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkaab biiko kule kichāmē biiko choo mā Yuutayeek yoo kiikoochinē icheek Tāmirmiryēēt kuu yoo kikōōnēēch acheek.


text:
Kunyoo ii, ām nee yu ōmāchē okwiil Yēyiin ōkoochinē mbo ng'eetaabiya kukalab muchōōkiit nyēē ‑mākiimuuchē ꞉acheek keekalab, āmēēbērē kiimuuch ꞉mbo kuuko?


text:
Mēērook oyey kuu nyooto. /Kikiiraraacheech acheek, yu kāwokunyōōwēēch ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu kaat, ānkuwuu nyooto ām wōlēē miitē ꞉nkicheek.”


text:
Kisiisyo ꞉biiko tukul kule much! Kiyēbchi yiit nkinee Barnaaba ākoo Bāwulō kumii kōōbooru tukuuk chēē /kiilātē chēē kikiikuyey ꞉Yēyiin ām wōlēē mii ꞉Kirikiik kubuntēē icheek.


text:
‘Yoo kāākubēk ꞉ng'aleechu, +māāyēēwu<br/>ānkuchāāyyoong'tē subak kōōtaab *Tāwuti nyoo kikiikuluul.<br/>+Maateech subak wōloo kikiikuburyet<br/>kut ākētyi kōōbuur kuu yoo kiwuu,


text:
sukung'eet kucheeng'aat ꞉biiko choo kiikung'ēt Mokoryoontēēt<br/>āk choo mā Yuutayeek choo kyaakwey kule kuyēk cheechuu.<br/>Yēyiin ꞉nyēē kiiboor ng'aleechu ānku inee ꞉nyēē makuyey.’


text:
Kunyoo, kaatiil ꞉anii kule ‑mookany keeyey kunyikisyi choo mā Yuutayeek yoo mii kuyisu keey kukwoonii wōlēē mii ꞉Yēyiin.


text:
Yoo kātāwuu nyoo, okany kēēsirchi barweet kēēmwoochinē kule kutayee keey kwoomē āmit choo /kākēēsooytoochi āynātōōs ankusaan martaayeet. Kutayee keey mbo subak kwoomē bany chēbo tyoong'in chēē /kakeekul ankutayee keey kwoomē kiisēēnik.


text:
Nteenee yoo māchē ꞉chii kuyēk Yuutāyiin, kōōnkētē kiyēē /kēēmākyinē kule kuyey, kuuyu /kiikeesumanaan kiruutēkaab *Muusa ām kiriing' ake tukul ām bēsyōōsyēk choo kibo taay /ānkutākēēsumānē mbo lōkōōywēchoo ām kooriikaab saayeet ām bēsyēēt ake tukul nyēbo *Sabaato.”


text:
Nto mii yoo, kootiil *꞉lēbkēēyik āk booyik kuboonto keey āk biikaab Kiriistō chuut alak kukwey biiko alak ām biikwaa /sikiiyookto kubeeta keey Bāwulō āk Barnaaba Antyookya. /Kikeekwey Yuuta nyoo /kikēēkuurē ām kaayneet ake kule Barsaaba ākoo Siila. Kitookunootiin ꞉bichoo ām wōlēē mii mbo ng'eetaabiya.


text:
Kibeeta ꞉bichuutēchu barweet nyēē mwooyē kule:<br/>Kiisubooyook ꞉acheek lēbkēēyik ākoo booyik.<br/>Kēēmāchē kuyityi ꞉lōkōōywēchu biiko choo mā Yuutayeek choo mii Antyookya, Siirya ākoo Kiliikya choo kiikuchamta Yēēsu.


text:
Kookeekas kule kookukwa wōloo ōmiitē ꞉biiko alake chēē mānāākēēchāmchi ꞉acheek ankubokooyiimaak mētēwoy ām ng'al chēē kyoomwook ꞉acheek.


text:
Kunyoo, kookiisoot ꞉acheek tukul kule keekwey biiko ānkiiyooku kukwa wōloo ōmiitē. Makukwaanta keey Barnaaba ākoo Bāwulō, choo chamanikyoo,


text:
Kookootiil ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin ankiitiil ꞉nkacheek kule ‑/makiing'ireenaak kiruut chēē chaang'. Nteenee


text:
osaanee keey āmit choo /kākēēsooytoochi āynātōōs ankootayee keey bany bo tyoong'in chēē /kēēkulē, kiisēēn āk martaayeet. Karaam yoo kooyey kuu nyooto. Chameetaab keey.


text:
Yu kāākubēēni ꞉bichoo /kikiiyooktooy wōlooto bēsyōōsyēk chēē ng'ēri, kung'ēētyo kumāchē kooyeey wōloo /kikiiyookunēē. Kii-āmiis ꞉mbo ng'eetaabiya kule kubeeta tāloosyēēt.


text:
Kunyoo, kiibuur ꞉Bāwulō ākoo Barnaaba Antyookya, kōōnēētē ānkwoomtooy ng'ālyoontēētaab Yēyiin kuboonto keey āk biiko alak chēē chaang'.


text:
Yu kaakukeeyta ꞉bēsyōōs, kumwoochi ꞉Bāwulō Barnaaba kule, “Murooni, ikany baa, kēēruutoochinootē mbo ng'eetaabiya ām kiriinkōōsyēk tukul choo kiikyaamtaatee ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Māchāktōōs kiinkēt wōlēē wuu ꞉soboonwēkwaa.”


text:
Nteenee kiisoot ꞉Bāwulō kule kimayemaat kubeeta Yoowaana, kuuyu kibetyenyee Bamfulyaa koochuchuuyee keey yiisyoonoo.


text:
Kichuunchuun ꞉Bāwulō āk Barnaaba nyēē kōrōōm kut kubchey keey. Kiwēēto ꞉Barnaaba Māārkō ām mwēēnkēēt kutākyi keey Kubrō.


text:
Nteenee kikwey ꞉Bāwulō Siila kule kuwēēto keey. Kisaay ꞉mbo ng'eetaabiya kōōbēruur icheek ꞉Yēyiin, nto mii yoo, kuba.


text:
Nto mii yoo, kuyit ꞉Bāwulō ākoo Siila Tēērbē ankukeeyta ākoy Luustra wōlēē kiminyē ꞉chiitaab Kiriistō nyēē /kikēēkuurēē Tēmētēēwō. Ki lakwataab cheebyoosya nyēē ki Cheebyuutayaa nyēē kikiikōōyēnchi Yēēsu. Nto kwaan ku Kirikiin.


text:
Yooto, kumach ꞉Bāwulō kule kuwēēto keey Tēmētēēwō. Kunyoo, /kikiimuraatan kubo Yuutayeek chēē kiminyē wōlooto, kuuyu kiinkētē ꞉biiko tukul kule ki Kirikiin ꞉kwaan.


text:
Kibuntootēē kiriinkōōsyēk kwoomtootē ng'aleek kutēē yooto tukul. Kikiikootiil *꞉lēbkēēyik āk booyik ām Yēērusālēēm kule kooywey ꞉biiko ng'aleechaata.


text:
Kunyoo, kikimkimiitu ꞉kanisoosyek ām kiriinkōōsyēchooto ankookaasee keey Yēēsu miisin. Kitāsyinē keey ꞉laating'waa bēsyō ake tukul.


text:
Kiwēēto keey ꞉Bāwulō bichoo āyēēng' kuwēēsyētootēē yēēmēētaab Fruukya āk nyēbo Kalatyaa, kuuyu kimānāāchāmchi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kwaamta ng'ālyoontēēt ām yēēmēētaab Eesya.


text:
Yu kabokuyit kiyōōtēētaab Misiiya, kusyeem kule kuba yēēmēētaab Biituunnya, nteenee mānāāchāmchi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēēsu.


text:
Yu kayit kwēēmooy, kuchōōnchi ꞉ng'oong'uutyēēt Bāwulō. Kikas chiito ake nyēbo Maketoonnya kukēēyyo ānkumii kusoomē inee kule, “Bāwulō, ānkiichōō Maketoonnya chēēyēētyēēchēēch.”


text:
Yu kēēnkēt ꞉Bāwulō ng'oong'uutyoonoo, keeyeyte keey areet akeenke keebe Maketoonnya, kiiwoonkyinē kule kāākukuurēēch ꞉Yēyiin bokyoomchi bichoo lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Yooto, kēēng'ēētyēē Turoowa ankeebeetee mwēēnkēēt ākoy Samooturake. Nto mii bēsyēēt nyēē kirubē keeyit Neeyabooli.


text:
Nto yityo kēēng'ēētyēē yooto ankeebeetee kērēēnkōōk ākoy Filiibi. Ki wōō *꞉kiriinkooni ām yēēmēētaab Maketoonnya ankikiikunam ꞉kōōrēētaab Rooma ānkubāw. Kikēēbēēnii wōlooto.


text:
Nto mii yēē ki bēsyēētaab *Sabaato, keechuyte kiriing' saang' ankeebe ākoy yēē kibo āynēēt wōlēē kikeenyoorte yēē kisooyēē ꞉Yuutayeek. Kiibuur ng'wēny ānkēētoowu kēēng'āloolchi chēēbyōōsōōk chēē kikiiruruukyi keey yooto.


text:
Kimii ꞉cheebyoosyeet ake yooto nyēē /kikēēkuurēē Liitya nyēē kyooltootē sirooy chēē ki ārroonēch chēbo āliisyēēt nyēbo barak miisin. Kichōōnēē ꞉cheebyoosyaanaa kiriinkēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Tyaatiira ānkikutunkyinē Yēyiin. Kiyey ꞉Yēyiin cheebyoosyaanaa kōōyēnchi ng'aleekaab Bāwulō.


text:
Yu /kabokeebatisan āk biikyii, kumwoowēēch kule, “Yoo ōchāmē kule āyēnchinē ꞉anii Mokoryoontēēt, okwaa bōōbēēnii kōōnyuu.” Yooto, keecham keebe.


text:
Nto mii bēsyēēt ake, yēē kikēēmiitē kēēbēētii yēē /kikēēsooyēē, kutuuyēēnēēch ꞉chēēbto ake nyēē ki motwooriin ānkiboonto *tāmirmiryēēt nyēē miyaat nyēē kiyēyē chēēbooto kuyey sookēyēēk. Kiyibchinē ꞉chēēbi biikyii choo kiyēchinē yiisyēēt beesaanik chēē chaang' chēē kinyōōrtooy sookēyēēchoo.


text:
Kiinoomootēēch ꞉chēēboo kukuurchinootē barak kule, “Yēchinē ꞉bichu yiisyēēt Yēyiin nyoo mii kibkōōnkōy ānkumii bokōōboorwook wōlēē +/makiiraraaktaak.”


text:
Kimwaayaat kuu nyooto ām bēsyōōsyēk chēē chaang' kut kooyiim Bāwulō ꞉ng'aleekyii. Yooto, kuweech keey ꞉Bāwulō ānkōōburyoong'to tāmirmiryoonoo kule, “Āmwoowuung' ām kaayneetaab Yēēsu *Kiriistō kule ichuwunee chēēbi.” Kuchuwunee ꞉tāmirmiryoonoo chēēboo areet akeenke.


text:
Yu kakas ꞉biiko choo kiyēchinē ꞉chēēboo yiisyēēt kule kāākubot ꞉kēēlng'waa nyēē kōnyōōrunēē beesaanik, kunam Bāwulō āk Siila ānkukwēryoot ākoy kōōk wōlēē /kibokiikuum.


text:
Yu kākēēmwooy kuu nyooto, kōōrōōbēr ꞉biiko chēē kikiiruruukyi keey yooto. Kumwooy ꞉kiirwookichoo kule, “Ōbuutēē sirook ānkōōbir!”


text:
Kiwēēto ꞉riibiintoonoo Bāwulō āk Siila ankuwokukerta kisēēnkēēt nyēē kibo āriit /ankiikiichee kērēēnkōōkwaa musukook /ankeekwiiliilee musukoochoo nyōrōōrōōnik.


text:
Nto yu makuyit kwēēmooy kwēēn, kumii ꞉Bāwulō ākoo Siila kusooyē ānkutyēēnchinē Yēyiin kōōkoostooy, kimii ꞉kibratiisyek chuut alake kuyēbchinē yiit.


text:
Nto nyēē mā tyaa, kuchō ꞉kibring'ring'nyēēt ankooluchluuch kōōto ng'wēny kut kuyootākiis ꞉kurkootik tukul kule bōt! Kōōtyookiis ꞉nyōrōōrōōnik choo /kikikeeratee chii ake tukul.


text:
Yooto, kukās ꞉chiito nyoo kiriibsē. Nto bērē kukas kuyootootiin ꞉kurkootik, kung'us chōōkiinyii kumāchē kule kubusuy keey kubērē tōōs kāākumwēy ꞉kibratiisyek.


text:
Kumwooy ꞉riibiintoonoo kule, “Ōkwēng'woo, baa, maata!” Kuryaakta ām bōōtoonik ānkuwokōōbutyi kērēēnkōōkaab Bāwulō ākoo Siila.


text:
Yooto, koomut ꞉chiichooto mbo Bāwulō kukwa saang' ānkumwoochi kule, “Murēchu, +maayey ꞉anii kule nee /sikiiraraachaa?”


text:
/Kēēkētyi kule, “Māchāktōōs iyēnchi Mokoryoontēēt Yēēsu. Yoo !keeyey kuu nyooto, +/makiiraraachiing' āk kang'uung' kumukuul.”


text:
Kiwēēto ꞉chiichooto icheek kwēēmowuunooto ākoy kanyii ānkōōnyoochi ng'woowōōk. Yooto /keebatisan chiichoo āk biikaab kanyii tukul.


text:
Kikwēryoot Bāwulō āk Siila kō ankubay. King'ērēkiis ꞉biikyii kutēē yēē tēē, kuuyu kikiikōōyēnchi ꞉icheek Yēyiin.


text:
Yu kayyeech, kōōyookto ꞉kiirwookichoo biiko kuba kaab riibiintoonoo. Nto yitē, kumwoochinē kule, “/Kākēēmwooy kule ityaakte bichoo.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉riibiintoonoo Bāwulō kule, “Kāākumwooy ꞉kiirwookichoo kule /kiityaaktaak. Kunyoo, obeete kaalyeet.”


text:
Nteenee kumwoochi ꞉Bāwulō bichoo /kikiiyooku kule, “Kōbirēēnēēch ꞉kiirwookichoo wōlēē chaang' ꞉biich āmānyōōr kiy nyēē kikeeleel ānkēēyēku sinee ꞉nkacheek biikaab Rooma. Kokerteech mbo subak kāābēērit. Kunyoo ii, ām nee yu māchē ꞉icheek kootyaakteech kibchamumu? ‑Māwuu nyoo mbo kisich! Bōōmwoochi kukwa ꞉icheek nkit bokōō-āmiisootēēch keechuyte.”


text:
Kibokumwaayta ꞉bichoo ng'aleechaa. Nto yu kēēnkēt ꞉kiirwookichoo kule kibo ꞉Bāwulō ākoo Siila kōōrēētaab Rooma, kunam kuut.


text:
Kukwa ānkusoom mbo Bāwulō nyooyeetaab kaat. Nto mii yoo, kuyoot ānkōō-āmiisoot kung'ēētyēē kōyooto ankusaaysaay kule kung'ēētyēē ꞉icheek kiriinkoonooto.


text:
Yu /kābokēēyoot Bāwulō ākoo Siila, kuba ākoy kōōtaab Liitya. Kinyoorta mbo ng'eetaabiya wōlooto. Kiititiir icheek, nto mii yoo, kubēēchi keey.


text:
Nto mii yoo kumur ꞉mbo Bāwulō *kiriinkēētaab Āmfibōōli āk nyēbo Aboloonnya nto yityo, kuyit *kiriinkēētaab Tēēsālōōnikē. Kimii wōlooto *꞉kōōtaab saayeet nyēbo Yuutayeek.


text:
Kwoomchi ꞉icheek Yuutayeek chēē kimii wōlooto ng'ālyoontēētaab Yēyiin kuu wōloo kwōōyēytooy kwaak. Kiirwookyinēē biiko *kōōtaab saayeet ām bēsyōōsyēkaab *Sabaato sōmōk, kurubta keey āk siruutēkaab Yēyiin.


text:
Kirārchi ꞉Bāwulō biiko ng'aleek kōōboorchinē kule kiyēmāktōōs kunyalil *꞉Kāārārookiintēēt ankung'eetee meet. Kimwooy kule, “Yēēsu nyiitēnyi āmiitē ā-āmwook ꞉nyēē Kāārārookiintēēt nyoo kikēēkānyoonu.”


text:
Kichāmchiin ꞉Yuutayeek kereeryaanto ng'aleekaab Bāwulō ānkuris icheek. Kiiyēnchi nkicheek ꞉Kirikiik wōlēē wōō Yēyiin ākoo chēēbyōōsōōy chēē chaang' chēē kitookunootiin.


text:
Nteenee kimēēchi ꞉moo Yuutayeek alak. Kibokōōruruukootēē biich chēē kāwōōt wōlēē chaang' ꞉biiko ānkutoow wōōrōōryēēt ām kiriinkoonooto. Kiba ꞉bichoo areet akeenke ākoy kaab chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Chāāsōōn bokucheeng'ee Bāwulō ākoo Siila wōlooto, sukukwēryoot ākoy kōōk.


text:
Nto yu kimānāānyōōr, kunam Chāāsōōn āk mbo ng'eetaabiya alak ankoobarbaartaat ākoy taayeetaab kāāntōōyikaab kiriinkoonooto. Kibōloobōl ꞉bichoo kule, “Kookutankwar ꞉bichu kōōrēēt kumukuul neennyi kookukwa ākoy wōli.


text:
Yu kabokukwa wōli, kutaach ꞉Chāāsōōn ām kanyii. Chwēēsē ꞉bichu mākuutēk tukul chēbo *Kayisaar kumwooyē kule mii ꞉bāytooyiintēēt nkinee ake nyēē kālē /kēēkuurē kule Yēēsu.”


text:
Nto mii yoo, /kēēmwoochi Chāāsōōn āk alak kule kukwey beesaanik chēē keetyaaktee keey /ankeebakaakta kuba.


text:
Yu katuuyiit ꞉kōōrēēt, kumwoochi ꞉mbo ng'eetaabiya Bāwulō ākoo Siila kule kuba ākoy Bereeya. Kumii ꞉icheek wōlooto, kōōwut *kōōtaab saayeet nyēbo Yuutayeek.


text:
Ki kāroomēch ꞉ātēbuutēkaab Yuutayeekaab Bereeya kusiir chēbo choo bo Tēēsālōōnikē. Kiityookootiin ꞉moonikwaa kumāchē kule kuyēbchi yiit ng'ālyoontēēt. Kiirōōtootē siruutēk ām bēsyō ake tukul kukas kule ki man ꞉kiyēē kimwooyē ꞉Bāwulō.


text:
Kiiyēnchi ꞉Yuutayeek ku chaang'. Kiiyēnchi ꞉nkicheek Kirikiik chēē kitookunootiin chēē chaang', booyik āk chēēbyōōsōōk.


text:
Nto yu kēēnkēt ꞉Yuutayeek choo kimiitē Tēēsālōōnikē kule kimii ꞉Bāwulō kwoomtēē ng'ālyoontēēt Bereeya, kuba wōlooto bokōōwuruur biiko.


text:
Yooto, kukwēryoot ꞉mbo ng'eetaabiya alake Bāwulō kuwo komosta nyēē kibo tabantaab araarayta. Nteenee kung'ētunēē ꞉Siila ākoo Tēmētēēwō Bereeya.


text:
Kii-āmiisoot Bāwulō ākoy *kiriinkēētaab Aaten. Nto mii yoo, kooyeey āk ng'ālyoo nyēē kiyibchi Siila āk Tēmētēēwō kule kimāchāktōōs ꞉icheek kusarta keey areet akeenke bokutuuyo āk Bāwulō.


text:
Nto kutākumiitē ꞉Bāwulō kukānyiisyē ām Aaten, kung'woonchi yu kawokukas kule kiboontootē ꞉biikaab kiriinkoonooto āynātōōs chēē chaang' chēē /kēēkutunkyinē.


text:
Yooto, kōōrwookyi ꞉inee Yuutayeek ām *kōōtaab saayeet yēē ki Sabaato kunam wōlēē miitē ꞉Kirikiik chēē kiiywēyē Yēyiin. Kiirwoochē mbo subak bēsyō ake tukul ām wōloo chaang' ꞉biiko āk Kirikiik chēē kanyoorta wōlooto.


text:
Kikwiil ꞉biiko alake Bāwulō chēē kimwooyē kule ibēliisyē ꞉ng'erekweek ām kōōrēēt tukul, ankukwiil mbo ꞉alake chēē kiikoosēē keey kiirnātēēng'waa /ānkimākēēwēēchē. Kiteebee keey ꞉alake kule, “Chokwooltumoonchinē ng'oo ꞉nyi ēē?” Kimwooy ꞉nkicheek alake ām yooto kule, “Nto yu wuu nyēē māchē kule kōōrērēēchēēch kule kēēkutunkyi āynāt nyēē mā nyēēnyoo.” Kimwooy ꞉bichooto kuu nyooto, kuuyu kimii ꞉Bāwulō kwoomchinē biiko kurubta keey āk Yēēsu āk ng'eeteetaab meet.


text:
Nto mii yoo, /kēēkwēryoot Bāwulō ākoy yēē kibo lekemeet ake nyēē /kikēēkuurēē Areeyobaako yēē kibo kāābkiirwook. Nto yityo /keeteebee kule, “Mwoowēēch, baa, inēētē nee ꞉ng'aleechu imwooyē?


text:
Kikicham ꞉biikaab Aaten ākoo biiko alak kōōwoonkyinē āsiiswēkwaa kuyēbchinē yiit ng'al chēē leelach.


text:
Yooto, kōōyyo ꞉Bāwulō ām kōōkwoonoo bo Areeyobaako ānkumwooy kule, “Lēyyē, biikaab Aaten! Ānkētē sinee kule ām kēēlto ake tukul kyoocham ōsooyē.


text:
Kāānkāābērē āwēēsyētootēē wōlto ake tukul, ānyōōru tukuukwook chēē ōkutunkyinē. !Kaakas mbo yēēt ake yēē /kikeesir kule: YĒYIIN NYĒĒ ‑/MĀKIINKĒTĒ. Kunyi, nee ꞉kiyoo kyōōkutunkyinē āmēēbērē kyōōnkētē? Kiyooto nanyuun nyi āmiitē wāā-āmwook.


text:
Yēyiin nyoo kiyēyē kōōrēēt āk kiy ake tukul nyoo mii āriit, ku Mokoryoontēētaab barak āk ng'wēny nyēē mēēbērē minyootē koorin chēē tēēkyinootē ꞉biich.


text:
Māmāchē kiy ake tukul nyēē imuuchē ꞉biiko kōōkoochi, kuuyu inee ꞉nyēē ikoochinē chii ake tukul soboonto ākoo kiy ake tukul.


text:
Kiyey ꞉Yēyiin chiito akeenke kurook. Nto mii yoo, chokurōōbunēē keey ꞉biiko mooyēētaab chiichoo sukung'eet kuminy kōōrēēt. Kisat mbo subak ꞉Yēyiin bēsyōōsyēk chēē mākuminyēē ꞉bōrōryōōsyēk kōōrēēt āk wōlēē mābokuminyoot.


text:
Kiyey kuu nyooto sukung'eet kutorobēnoot ꞉biiko nto anyuun kunyōōr inee, ānkoo sinee mēēbērē kiilōōyiityi keey chii ake tukul ām acheek.


text:
Nto kimāmiitē ꞉inee, nto ‑mākēētinyē soboonto. Kuu yoo kisirē ꞉siriikwook alake kule, ‘Kēēyēku ꞉nkacheek cheechii.’


text:
Kunyoo, kuuyu kēēbooyē Yēyiin, keekerkeeye āk inee. Māmāchāktōōs kiisōōtē kule kerkeey ꞉Yēyiin āk tukuuk chēē kiyēyiisyēē ꞉biiko ng'oomnānēēt ankung'ulunee *ta-aabuut, *feeteet nto rwaanteet.


text:
Ām taay, kikiimiiny ꞉Yēyiin mēt ām bēērbēēryo nyēē wuu nyoo, nteenee mwoochinē ra chii ake tukul kule māchāktōōs ꞉chii kureeny keey.


text:
Kiikuchōb ꞉Yēyiin bēsyēēt nyēē ikuumunēē biich ām kēēlto nyēē rootaat kubununēē chii nyēē kiikutool. Kiikōōboorchinēē ꞉Yēyiin biiko tukul ng'ālyoontoonoo, yoo kiing'ēētēē chiichooto meet.”


text:
Yu kabokukas ꞉bichoo ng'aleek chēbo ng'eeteetaab meet, kuroorchi ꞉alake Bāwulō, nto alak kumwooy ꞉choo kule, “Tēēchōō subak tāchēē-āmwēēch ng'aleechaa ēē, wē.”


text:
Nteenee kikiilchi ꞉alake Bāwulō ānkōōyēnchi ng'ālyoontēēt. Ām bichooto kiiyēnchinē, kimii ꞉akeenke nyēē /kikēēkuurēē Tyoonisyō nyēē ki akeenke nyēē kibo kōōkwēētaab Areeyobaako ākoo mbo nkinee cheebyoosya nyēē /kikēēkuurēē Tamaari āk nkicheek biiko alak.


text:
Kinyoorta wōlooto Yuutāyiintēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Akiila. Kibo ꞉chiichi kōōrēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Bōōntō. Kitākuchōōnēē ꞉chiichooto kōōrēētaab Itaalya kuboontoonu keey cheebyoosyeenyii nyēē /kikēēkuurēē Brisiila. King'ēētyēē ꞉bichoo Itaalya, kuuyu kimwooy ꞉Kilaawutiyo nyēē ki bāytooyiintēētaab wōlooto kule kung'ēētyēē ꞉Yuutayeek tukul Rooma.


text:
Nto kuuyu kiyēytooy ꞉Bāwulō kēryōōsyēk kuyēwunēē mwēēnik, yiisyēēt nyēē kiyēyē ꞉nkicheek chuut, kuwo wokutēbto keey sukuyēyiisyē ꞉tukul.


text:
Kiwēētii ꞉Bāwulō wokōōrwoochē āk biiko ām *kōōtaab saayeet bēsyō ake tukul nyēbo *Sabaato. Kisyēēmē ꞉Bāwulō kule nto yis Yuutayeek āk Kirikiik.


text:
Yooto, kuchōōnēē ꞉Siila ākoo Tēmētēēwō Maketoonnya, kunyōōru Bāwulō kōōkiilchinē keey amtaayeetaab ng'ālyoontēēt kumwoochinē Yuutayeek kule Yēēsu ku *Kāārārookiintēēt nyoo /kikēēkānyoonu.


text:
Nteenee kikwiil ꞉Yuutayeechaa Bāwulō ānkuchubsēēt. Nto mii yoo, kōōrēēk ꞉Bāwulō kābuutiinyii ānkubirto kulēlēkyi keey ꞉tēērtit bichooto kukatay ng'aleekwaa, ānkumwoochi kule, “Kwaamaak ꞉korotiikwook nkityō. Ābēērē keey ꞉anii. Kunyi, kung'eetee raat ānkuwo taay, +māāwēētii wōlēē mii ꞉biiko choo mā Yuutayeek.”


text:
Yooto, kung'eetee ꞉Bāwulō kōyoo bo saayeet ānkuwo kayta ake nyēē kilēēkitēē yooto nyēbo chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Tiitō Yuustō nyēē kikutunkyinē Yēyiin.


text:
Kimii ꞉chiito ake nyēē kiiyyoonkyinē kōyooto bo saayeet nyēē /kikēēkuurēē Kiriisbō. Yooto kuchamta ꞉chiichoo āk biikaab kanyii Yēēsu. Kiiyēnchi mbo nkicheek ꞉biiko alake chēē kibo Kōōriintō Mokoryoontēēt /ankeebatisan.


text:
Nto mii kwēēmowuut ake, kukuurchi ꞉Yēyiin Bāwulō ām ng'oong'uutyēēt kule, “Bāwulō, ‑mēēmuy. Itas taay i-amte lōkōōywēk,


text:
kuuyu kēēboontē keey ꞉tukwaay nyēē mākoy kuyeyeeniing' ꞉chii kiy. Āboontē biikyuu chēē chaang' ām kiriinkooni.”


text:
Kunyoo, kiibuur ꞉Bāwulō wōlooto ām kēnyiit akeenke āk ārook lo kōōnēētē biiko ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Yu kitākōōyyoonkyinē ꞉chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Kāliiyō yēēmēētaab Akaaya, kōōyoomo keey ꞉Yuutayeek ānkubooryēē Bāwulō ānkukwēryoot ākoy kōōk.


text:
Yu /kakiiyiitita, kumwooy ꞉bichooto kule, “Mii ꞉chiichi kuwēēchē biiko kule kukutunkyi Yēyiin ām kēēlto nyēē mānāmē keey āk wōlēē mwooytooy ꞉kiruutēkyoo.”


text:
Nto baanta nyooto māchē kutwēk ꞉Bāwulō, kumwoochi ꞉Kāliiyō Yuutayeek kule, “Nto kōōng'unyng'uunkyinē ꞉akweek ng'ālyoo nyēē miyaat nto nyēbo ng'ōōki nyēē /kakeeyey, nto kāāyēbchinē yiit.


text:
Kukwaaneenaak wōlēē +moosatite, kuuyu rubtooy keey ꞉riirikwook āk ng'al, kooynōōk āk kiruutēkwook. Māmii ꞉kiyēē ātiilē ꞉anii kurubta keey āk ng'al chēē wuu choo.”


text:
Yooto, kuwēēkyi keey ꞉bichooto Sōōstēēn chiichoo kiiyyoonkyinē *kōōtaab saayeet. /Kēēbir kukāsē ꞉biiko ām kōōk, nteenee manaakas ꞉Kāliiyō yēēt kiy.


text:
Kibēēni ꞉Bāwulō Kōōriintō bēsyōōs chēē mā tyaa. Nto mii yoo, kubakaakta mbo ng'eetaabiya kumāchē kule kuwēētēē mwēēnkēēt kutākyi keey Siirya. Kiboonto keey Brisiila ākoo Akiila. Nto kumii yēēt ake yēē /kikēēkuurēē Keenkereeya kutākukānyē kuwo, /kēērwookyi buutēēk kuuyu kikiikoowaal keey kōōtāboonchi keey Yēyiin.


text:
Yu /kaakeerwaach, kunam baanta. Nto yu kabokuyit wōlēē /kikēēkuurēē Ēfēēsō, kubakaakta ꞉Bāwulō Brisiila ākoo Akiila. Kiwo ku inee keey ānkōōwut *kōōtaab saayeet ānkutoow kōōrwooch āk Yuutayeek.


text:
Nto yu kimii kung'ēētēē yooto kumāchē kuwēēchi keey, kukuurtoochi kule, “Yoo kacham ꞉Yēyiin, +māāyēēwu.” Yooto, kung'eetee Ēfēēsō.


text:
Yu kāwokuyit ꞉Bāwulō Kayisareeya, kutas taay āk baannyii wokoosubaay kaniseetaab Yēērusālēēm. Yu kābēk ꞉bēsyōōs chēē ng'ēri, kurēkto Antyookya.


text:
Kibēēni nkinee wōlooto bēsyōōsyēk chēē mā tyaa. Nto yityo, kuwēēsyētootēē komoswookik chēē chaang' chēbo yēēmēētaab Kalatyaa āk nyēbo Fruukya kōōtitiirootē biikaab Kiriistō kutēē yooto tukul.


text:
Kimii ꞉Yuutāyiintēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Ābōōlō nyēē kibo *kiriinkēētaab Alekisaantrya. Ki chii nyēē ki kibsumannyaa ānkiboonto kiirnātēēt nyēē wōō miisin ām komostaab siruutēkaab Yēyiin. Kiwo ꞉chiichoo Ēfēēsō.


text:
/Kikiikiineet kunam kēēltaab Mokoryoontēēt ānking'āloolēē Yēēsu ām mooyēēt akeenke, kōōnēētē ām kēēlto nyēē karaam kurubta keey āk Yēēsu, nteenee, kiinkētē baateey kurubta keey āk bātisāniisyēētaab Yoowaana.


text:
Kitoow ꞉chiichooto kung'alaal nyēbo nyikanat ām *kōōtaab saayeet. Yu kāwokuyēbchi yiit ꞉Brisiila āk Akiila ng'aleekaab Ābōōlō, kukuur kuwo kōōng'waa ānkubokurārchi ām kēēlto nyēē yemaat kurubta keey āk kēēltaab Yēyiin.


text:
Yu kimāchē ꞉Ābōōlō kuwo Akaaya, kōōkimkiim inee ꞉mbo ng'eetaabiya /ānkēēsirchi biikaab Kiriistō chēē kimii yēēmēētaab Akaaya kule kutaach inee. Nto kuyitē, kuyēētyēēchi ꞉Yēyiin kōōtitiir biiko choo kikiikōōyēnchi Yēēsu kubununēē chamateetaab Yēyiin.


text:
Wuu nyooto, kuuyu kiibēl ꞉inee kwiilateetaab Yuutayeek ām nkuruuk tukul kukāsē ꞉biiko. Kōōboorunēē siruutēk kule *Kāārārookiintēēt ꞉Yēēsu.


text:
Nto yu kitākumiitē ꞉Ābōōlō Kōōriintō, kunam ꞉Bāwulō baanta kumur kēēltaab rōōrōōk ākoy Ēfēēsō. Kiwokunyoorta wōlooto rubiik alak.


text:
Yooto, kuteebee ꞉inee bichooto kule, “Ara kyōōnyōōru Tāmirmiryēētaab Yēyiin, yu kābōōyēnchi, nto nee?” /Kēēkētyi Bāwulō kule, “Acha, ntēē manaakeekas mbo kule ākoo mii ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin.”


text:
Kuteebee subak ꞉Bāwulō icheek kule, “Nto ii, bātisāniisyēēt nyēē wuu nee nyēē kyōōnyōōru akweek?” /Kēēkētyi kule, “Kikēēnyōōru nyoo kibo Yoowaana.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Bāwulō kule, “Kibo ꞉bātisāniisyēētaab Yoowaana kule kuweek ꞉biiko. Kimwoochinē ꞉Yoowaana biiko kule kōōyēnchi chiito nyēē kimākuchō ām lētuunyii. Nto chiichooto ku Yēēsu.”


text:
Yu kātiinyēē ꞉Bāwulō bichooto āwunnyēk, kōōsuuchi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin. Yooto, kung'alaal ꞉alake kuutuweek chēē kimēēnkētē ankwaamta ꞉alake kiyēē kiiboorchi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin ām kuutiit nyēē kiinkētē.


text:
Kiiwutē ꞉Bāwulō *kōōtaab saayeet ānkwoomtooy lōkōōywēk ām nyikanateet. Kyaamta lōkōōywēchoo ārook sōmōk kōōrwoochē āk biiko kumāchē kule nto yis kurubta keey āk wōlēē wuu ꞉bāytooyiisyēētaab Yēyiin.


text:
Nteenee kiiyaam ꞉biiko alake mētēwoy. Kimwooy mbo ām taayeetaab biiko ng'al chēbo rōkōs kurubta keey āk ‘kēēltaab Yēēsu.’ Kunyoo, kubakaakta ꞉Bāwulō bichoo ānkuwēēto keey biiko choo kikiikuchamta Yēēsu. Kiirwookyinēē kaniseetaab bēsyō ake tukul kōōtaab kāānēētiisyēēt nyēē kiiyyoonkyinē ꞉chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Turaano.


text:
Kitas taay ꞉inee kuu nyooto kēnyiisyēk āyēēng' kut koomuuch kukas ꞉biiko tukul chēē kiminyē yēēmēētaab Eesya ng'ālyoontēētaab Yēyiin, kunam wōlēē mii ꞉Yuutayeek ākoo Kirikiik.


text:
/Kyāānkēēyib mbo ankoosyek āk sirook chēē kikiikutiiny ꞉Bāwulō kuba wōlēē mii ꞉biiko chēē kimnyoontōōs kusobtōōs ānkuchuwunēē ꞉tāmirmirook chēē miyootēch.


text:
Kimii ꞉Yuutayeek alake chēē kibērē nto ibēbēēto tāmirmirook chēē miyootēch kung'ēētyēē biiko. Kisyēēmē kule nto yēyiisyēē kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu ām choo kikiikunam ꞉tāmirmirook chēē miyootēch. Kiimuuchē kumwooy kule, “Āmwoowook ām kaayneetaab Yēēsu nyoo āmtootē ꞉Bāwulō kule ochuwu!”


text:
Biiko alak ām chooto ku wēērin tisab chēbo boontēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Sikeefa nyēē ki kibkōrōs nyēē wōō. Yu kāmwoochi ꞉bichooto *tāmirmiryēēt nyēē miyaat kuu nyooto,


text:
kukētyi ꞉tāmirmiryoonoo kule, “Ānkēt ꞉anii Yēēsu ānkāānkētē ng'ālyoo kurubta keey āk Bāwulō, nto akweek ku ng'oo?”


text:
Kutēryēkyi ꞉chiichoo kiboonto tāmirmiryoonoo miyaat bichoo ankooluukset nyēē ‑/mākyoomu kut kunyulee ng'wēny. Kiryaakta ꞉bichooto kuba saang' kōōbēēnootē /ankaakeesaksakanee sirook kule tōng'!


text:
Yu kābokuyityi ꞉ng'aleechaa Yuutayeek ākoo Kirikiik chēē kiminyē Ēfēēsō, kumuuyo ꞉tukul. /Kikiikaasta kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu miisin.


text:
Kukwa mbo ꞉nkicheek alake chēē kiyēyootē mosoonkoyeenik ankubokubeel kitaabuunekwaa kukāsē ꞉biiko. Nto bērē kōōyiit ꞉bichooto tukuuk chēē kyooroon, kiyitē beesaan chēē mātēē chu.


text:
Ām kēēliitēnyi kuchamta ꞉biiko chēē chaang' Yēēsu. Kiyesta ꞉ng'ālyoontēētaab Yēyiin ānkunyōōr nkuruuk.


text:
Yu kāākuyēyākiis ꞉ng'aleechu tukul, koosoot ꞉Bāwulō kule kuwo Yēērusālēēm kumāchē kule kubuntēē Maketoonnya āk Akaaya. Kimwooy kule, “Yoo kāābuur wōlooto, +māāruutoochi Rooma nkinee.”


text:
Yooto, kōōyookto Tēmētēēwō ākoo Eraasto chēē kiyēētyēēchinootē kuba Maketoonnya, nteenee king'ētunēē ꞉inee yēēmēētaab Eesya bēsyōōsyēk chēē ng'ēri.


text:
Kimii ꞉kiitoong'iintēēt ake nyēbo karin nyēē /kikēēkuurēē Tēmētēēryō. Kiitoonyē ꞉chiichi kiy nyēē kiikerkeeyee kōōtaab *Ārtēmiis nyēē āynāt koorko kung'ulunēē *feeteet. Kiboor ꞉biiko miisin chēē kiyēyē yiisyoonoo.


text:
Yooto, kukuur ꞉Tēmētēēryō bichooto āk alak chēē kiyēyē yiisyēēt nyēē wuu nyooto ānkumwoochi tukul kule, “Murēchu, ōnkētē kule kēēboorē ꞉acheek miisin ām yiisyooni.


text:
Kookasee mbo koonyekwook āk yiitiik kule kookuweech ꞉chiichi /kēēbērē Bāwulō biiko ku chaang' ām wōli bo Ēfēēsō āk yēēmēētaab Eesya kumukuul. Mwooyē ꞉chiichi kule ng'al chēbo bēērbēēryo /kēēkutunkyinootē tukuuk chēē yēyootē ꞉biich ām āwunnyēkwaa.


text:
Mii ꞉miyootyēēt nyēē mākutook āmēēbērē baateey kule +/makeenyiil yiisyooninyoo, nteenee makuchwees ꞉biiko kōōtaab Ārtēmiis. Inee ꞉nyoo /kēēkutunkyinē ām yēēmēētaab Eesya tukul āk kōōrēēt kumukuul. Yoo karubta yuutēyu, mākubot ꞉wōōyinto nyoo boonto.”


text:
Kuchēy ꞉taariiryeet ām *kiriinkēēt kumukuul. Kunam ꞉biiko chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Kāyō ākoo ake nyēē /kikēēkuurēē Aristaarko chēē kibo ꞉tukwaay Maketoonnya ānkiboontootē keey Bāwulō ām baannyii. /Kikeesar bichooto ākoy yēēt ake yēē /kikēēkāsēē ārēērōōsyēk.


text:
Kichuunchuun ꞉biiko tukul ām yooto. Kimwooyē ꞉alake chu, kumwooyē ꞉alake choo. Kimēēnkētē mbo ꞉biiko chēē chaang' kiyēē kibēēchinē wōlooto.


text:
Yooto, kuwunukto ꞉Yuutayeek Alekisaanta kuwo taay /ānkēēbōloobōlchi kung'alaal. Kumwechee biiko āwunnyēk kule kusiisyo sukung'eet kumwooy ām taayeetaab biiko ng'ālyoo nyēē tuuchēē ng'aleechaa.


text:
Nto yu kābokōōnkēt ꞉biiko kule ākoo ki Yuutāyiin ꞉Alekisaanta, kōōchuulyo ām āsiiswēk āyēēng' kukuurchinē barak kumwooyē kule, “Wōō ꞉Ārtēmiis nyoo bo biikaab Ēfēēsō.”


text:
Yooto, koosiis icheek ꞉chiito nyēē wōō nyēbo kiriinkoonooto, nto mii yoo, kumwoochi kule, “Murēchu bo Ēfēēsō! ‑/Mākiinkētē ām kōōrēēt kumukuul kule *kiriinkēētaab Ēfēēsō nyēē riibē kōōtaab Ārtēmiis nyoo wōō āk mbo kitōōntōyēēnyii nyoo /kikiirārooku kuchōōnēē barak?


text:
Kōōkwēru bichu kukwa yu, āmēēbērē kang'alaalee Ārtēmiis nyēē miyaat, nto mēēbērē mbo kābut kōōnyii kuchoor kiy.


text:
Yoo ākoo boonto ꞉Tēmētēēryō āk biikyii choo yēchinē inee yiisyēēt ng'ālyoo nyēē ng'woonchinē ām wōlēē mii ꞉chii, kuyootootiin ꞉kōōkwōōsyēk ānkumii ꞉booyikaab yēēmēēt chēē wōōyēch. Imuuchē ꞉icheek kuyib riirikwaa wōlooto.


text:
Kuu wōloo wuu kuu nyiitēnyi, kēēmiitē ꞉acheek yēē mii ꞉chii, kuuyu /kiimuuchē /kēēmwooy kule acheek ꞉chēē kākēēyibu wōōrōōryooni ām ng'aleechu kāyēyākiis. Māmii ꞉wōlēē kēētuuktooy keey ām ng'aleechu.”


text:
Yu kikiikubēk ꞉taariiryaanaa, kōōyookto ꞉Bāwulō /bokēēkuurchi rubiik. Nto yu kikiikōōkimkiim, kubirchi chameetaab keey ānkuwēēchi keey ꞉inee Maketoonnya.


text:
Kiwēēsyētootēē komosaata kōōkiimootēē biiko ng'aleek chēē chaang'. Nto mii yoo, kuyit yēēmēētaab Kiriki.


text:
Kibēēni wōlooto ārook sōmōk.<br/>Kumii kuyēytooy keey kumāchē kuwēētēē mwēēnkēēt ākoy Siirya, kusēw kule kikiikuyey ꞉Yuutayeek ruurumuut kule /keebakach inee. Kunyoo, koosoot kule kooyeey kumur Maketoonnya.


text:
Kiwēēto keey chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Sobaatiro araab Biirō nyēbo *kiriinkēētaab Bereeya, Aristaarko āk Sēkuuntō chēē kibo ꞉tukwaay Tēēsālōōnikē, Kāyō nyēē kibo Tēērbē, Tēmētēēwō, Tukiikō ākoo Turōfiimō chēē kibo ꞉tukwaay yēēmēētaab Eesya.


text:
Yu kāākubēk ꞉Saakweetaab mukaatiin chēē mākuutunootiin, kēēng'ēētyēē ꞉acheek Filiibi keebeetee mwēēnkēēt. Yu kakeeyta ꞉bēsyōōsyēk muutu, kiiyoomē keey āk biiko chuut ām Turoowa ānkēēbēēnii wōlooto bēsyōōsyēk tisab.


text:
Ām bēsyēētaab taayta nyēbo wiikiit, keekwaa ꞉tukul yēēt akeenke sikyoomchiinē āmiik. Kyoomchi ꞉Bāwulō biiko ng'ālyoontēēt ākoy kwēēmooy kwēēn kuuyu kimāchē sukuwo yu kāyyēēkunēē.


text:
Kimii ꞉āybēēryoontēēt ake nyēē /kikēēkuurēē Ēwutukō nyēē kimii kukēēbuur yēē kibo tiriisya. Kinam āybēēryoontoonoo ꞉rwoonik chēē nyikiisēch kumii ꞉Bāwulō kutāsē taay kwoomu lōkōōywēk. Yu kikiikōōnuuch kutukul, kōōsuuwunēē koroofeet nyēē kibo sōmōk ānkukwēr ng'wēny kule mbum. Nto bērē /bokeenam, kukaakume.


text:
Yooto kurēkto ꞉Bāwulō ankuwokwaamut chiichooto ānkumwoochi biiko kule, “‑Mōōmuuyē, nto yu tākusoboot.”


text:
Kooyeey ꞉tukul koroofa. Kubetes ꞉Bāwulō mukaatiit kwoomiis ꞉tukul ankutas taay kung'alaal kuyyeech. Nto yu kayyeech, kuwēēchi keey.


text:
King'artam ꞉Bāwulō kēēlto kutākyi keey kiriinkēētaab Aaso nteenee kikeebeetee acheek mwēēnkēēt ākoy wōlooto.


text:
Nto mii yu kāyyēēkunēē, kēēng'ēētyēē yooto ām mwēēnkēēt ankeebe ākoy Kiiyoos. Nto bēsyēēt nyēē kiikēērē, kyaay ākoy yēēt ake yēē /kikēēkuurēē Sāāmō. Nto yu kāyyēēkunēē, keeyit kiriinkēētaab Milēētō.


text:
Kikiikootiil ꞉Bāwulō kule kukeeyta kumur Ēfēēsō simēēboot āsiiswēk ām yēēmēētaab Eesya. Kimii kusārtooy keey kumāchē kule yoo keemuuk, kuyit Yēērusālēēm yēē bēsyēētaab *Bēēntēkōōst.


text:
Yu kayit ꞉booyichooto, kumwoochi kule, “Ōnkētē wōlēē kyāābuurtooy āk akweek kuchakee kēēboontē keey bēsyēētaab taayta nyoo kyāāyitunēē yēēmēētaab Eesya.


text:
Kyāāyibē keey ng'wēny ānkāāmuytooy āyēchinē Mokoryoontēēt yiisyēēt ānkāāmāsē lōōkik kutēē yooto tukul ānkumii ꞉Yuutayeek kuyēwoo ruurumuunēk.


text:
Ōnkētē mbo subak kule mēēbērē kyāāyēēyē lēt ā-āmwook kiy nyēē mākuyēētyēēchook, ntēē kyāānēētē biiko tukul ām yēēt akeenke nto subak aneetaate ām koorin.


text:
Kyāāboorchi Yuutayeek āk Kirikiik kule māchāktōōs ꞉icheek kuweek ām choolwookātēēng'waa ānkuyēēlchi komostaab Yēyiin ankookaasee keey Mokoryoontēēt Yēēsu.


text:
Ām yu raat, kāākukērchoo koong' ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule āwē Yēērusālēēm āmāānkētē kiyēē mawokuyeyakay ām wōlēē āmiitē yoo kaayit.


text:
Ānkētē kityō kule ām kiriing' ake tukul, mwoowoo ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule kānyoonwoo ꞉rātiisyēēt āk nyāliluutēk.


text:
Nteenee buch ꞉soboonnyuu yoo kamaawaany labateetaab yiisyēēt nyoo kōōkukōōno ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu. Yiisyooni, ku ābooru lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo chamateetaab Yēyiin.


text:
Ānkētē mbo raat kule māmii ꞉chii ām akweek choo kookeebeetaate ꞉tukul kyoomtootē lōkōōywēk kurubta keey āk bāytooyiisyēētaab Yēyiin, ꞉nyēē mawokukasa subak.


text:
Ōriib keey ānkōōriib mbo nkicheek biiko choo kiikukwēchook ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule ōriibē. Akweek chēē ō-ākooy biikaab Kiriistō choo kiwālāng'unēē korotiikyii.


text:
Ānkētē kule yoo kāāwēēchi keey ꞉anii, makukwa ꞉suuyiik chēē kōrōōmēch miisin chēē makusankatan kēēchiirēk nyēē māsooyēē.


text:
Makoobetyeenyee keey ꞉alake wōlēē ōmiitē ānkōōbotboot ng'aleekaab man sukung'eet kōōsōrto biiko kurub icheek.


text:
Kunyoo, ōriib keey, wē, murēchu. Māchē mbo ōsōōtē kule ām kēnyiisyēk sōmōk choo kookukeeyta, kyāātāsē taay ānēētē chii ake tukul ām akweek bēēt āk kwēēmooy kut kutēwu ꞉lōōkik.


text:
Kunyoo, kāātōōrook āwunnyēkaab Yēyiin āk mbo wōlēē mii ꞉ng'ālyoontēēt nyēbo chamateenyii. Mākōōtitiirook ꞉ng'ālyoontoonoo ānkōōbēruurook tukul choo kiikootabaanaak ōyēku cheechii.


text:
Ōnkētē ꞉akweek kubooyiit man kule kyāāyēyēē āwunnyēkyuu kiy ake tukul nyēē kyāāmāchē āk mbo chēē kimāchē ꞉chōōrōōnuutēkyuu.


text:
Ām kiy ake tukul nyēē kyāāyēyē, kyāāboorwook kule ām yiisyō nyēē kyāātitirchinē ām kēēliitēnyi, mākwēēch kēēyēētyēēchinē choo kuskusēch kiisōōtē ng'aleekaab Mokoryoontēēt Yēēsu choo kimwooyē kule, ‘Ibēruuroot ꞉nyoo ikooytooy kusiir nyoo /kiikoochinē.’ ”


text:
Kiyēē king'woonchi bichooto miisin ku yu kimwooyē ꞉Bāwulō kule mēēbērē tābokukāsē ꞉icheek inee subak. Yooto, kōō-āmiis ākoy yēē kimii ꞉mwēēnkēēt.


text:
Yu kikiikeebchey keey āk bichoo, keebe ankubokeelaany mwēēnkēēt ankeechuul ākoy Kōōs. Nto mii yu kāyyēēkunēē, keenam baanta ākoy Rōōtō. Yu kākēēng'ēētyēē yooto keeyit Bataara.


text:
Kikeebe, nto yu kābokēētoobēn Kubrō, kēēmur komostaab cheeronko kēētākyi keey Siirya. Yooto, wokōōyyoonyēē ꞉mwēēnkēēt Tiirō, kuuyu kimāchāktōōs /kiinēm tērēkōōk chēē kimii mwēēnkoonooto.


text:
Kikēēnyōōru biikaab Kiriistō ām wōlooto ānkiibuurtē keey bēsyōōsyēk tisab. Kimwoochi ꞉bichoo Bāwulō kubununēē Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule māwo Yēērusālēēm.


text:
Yu kikiikubēk ꞉bēsyōōsyēkyoo ām wōlooto, kēēng'ēētyē ankeetas taay āk baannyoo. Kitaseech ꞉mbo ng'eetaabiya tukul kuboonto keey kooruukwaa āk lēēkōōk. Kikeebe ānkubokēēkutunyēē yēbo sakaramteetaab araarayta ankeesaay.


text:
Yu kāākēēbirchi keey chameetaab keey, kēēsērēētyē ankubokeelaany ꞉acheek mwēēnkēētkēynyoo ankooyeey ꞉chuut tukul kēēstoonikwaa.


text:
Kikeetas taay ꞉acheek āk baannyoo, kung'eetee Tiirō kut bokeeyit Tolemay. Kikiisubaay mbo ng'eetaabiya ām wōlooto ānkēēbēēnii bēsyēēt akeenke.


text:
Nto yu kāyyēēkunēē, keenam baanta ākoy Kayisareeya. Kitaacheech ꞉āmtooyiintēēt Filibō nyoo ki akeenke ām choo ki tisab choo /kikēēkwēyē ām Yēērusālēēm.


text:
Kiboonto ꞉chiichoo tibikyii ang'wan chēē kimanaaba koorin. King'āloolē ng'al chēē kiiboorchinē ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Yu kābokēēbēēnii wōlooto bēsyōōsyēk chēē mā tyaa, kuchōōnēē *꞉wōōrkooyoontēēt ake Yuuteeya nyēē /kikēēkuurēē Akaabo.


text:
Kinam anweetaab suwe nyēbo Bāwulō ankuratee keey bakeenke āwunnyēk āk kērēēnkōōk ānkumwooy kule, “Mwooyē ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule, ‘Makurat ꞉Yuutayeekaab Yēērusālēēm chiitaab ꞉anwaani ām kēēliitēnyi, nto mii yoo kiiyokoochi biiko choo mā Yuutayeek.’ ”


text:
Kēēkāsē ng'aleechaa kibo chiichoo, keesaaysaay ꞉acheek Bāwulō kēēboontē keey āk biiko chēē kimii yooto, kule māwo Yēērusālēēm.


text:
Yooto, kukētwēēch ꞉Bāwulō kule, “Ām nee yu ōriirēēnoo ānkōōyēyē mooyēēnyuu kunwaakan? Mēēbērē ayeytaat /keerata baateey, nteenee achamaat mbo kule āmēēchi Yēērusālēēm kubo kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu.”


text:
Kitaseech ꞉rubiik alake ām Kayisareeya ānkukwērēēch ākoy kaytaab chiito nyēē /kikēēkuurēē Munāāsōōn wōlēē kikēēruuyē kwēēmowuunooto. Kibo ꞉chiichi Kubrō ānku inee akeenke ām choo kisimkōōyēnchi Yēēsu.


text:
Yooto koosubaay ꞉Bāwulō booyichoo ānkurārchi ng'ālyoo ake tukul nyēē kiikuyēchi ꞉Yēēsu biiko choo mā Yuutayeek kubuntēē inee.


text:
Yu kakas ꞉bichooto ng'aleechaa, kookaasta Yēyiin. Nto mii yoo, kumwoochi Bāwulō kule, “Ng'eetaabiya, miitē ꞉Yuutayeek Yēērusālēēm chēē yitē kisyēērōōk chēē chaang' chēē kiikuchamta Yēēsu nteenee tākuriibē kiruutēkwaa nyēē kōrōōm miisin.


text:
/Kōōkēēmwoochi kule 'kwēēnēētē Yuutayeek tukul choo kiikuburuch keey āk choo mā Yuutayeek kule kuweeksee ng'aleekaab *Muusa ameemuraatan lēēkōōk amarub ātēbuutēkaab Yuutayeek.


text:
Kiito nyēē miitē, ku iyey kuu wōlēē +mākēēmwooytoowuung' ꞉acheek. Kēēboontē biiko alak ang'wan chēē kiikōōtāboonchi keey Yēyiin āmārwoochē buutēēk.


text:
Iwēētē keey bichu ānkiitiliil keey ꞉nkinyiing' nto iwutē *Kōōtaab Yēyiin. Nto yityo, ikweyte kiy ake tukul nyēē rubtooy keey āk ntasimnyaanaa sukung'eet /kiirēr mētēwookaab bichooto. Mākōōnkētēē ꞉chii ake tukul yooto kule māmii ꞉manta ām tukuuk chēē /kōōkēēmwoochi kurubta keey āk kiyēē iyēyē, nteenee kule imiitē irubē ātēbuutēkyoo.


text:
Nto kurubta keey āk choo mā Yuutayeek choo kiikuchamta Yēēsu, kōōkēēsirchi choo barweet kurubta keey āk kiyēē /kookiitiil kule kutayee keey ꞉icheek kwoomē āmit choo /kākēēsooytoochi āynātōōs. Kutayee keey martaayeet, bany chēbo tyoong'in chēē /kakeekul āk kiisēēn.”


text:
Yu kāyyēēkunēē, kuwēēto keey ꞉Bāwulō bichoo, nto yu kābokōōtiliil keey, kuba *Kōōtaab Yēyiin. Kiiboor bēsyēēt nyēē bēkunēē ꞉bēsyōōsyēk tisabu choo /kiitiliilēē keey āk yēē /kēēbēēlchinēē chii ake tukul kōrōsēēk.


text:
Yu kikiikuriik kubēk ꞉bēsyōōsyēchoo tisabu, kukas ꞉Yuutayeek alake chēē kibo yēēmēētaab Eesya kumii ꞉Bāwulō Kōōtaab Yēyiin. Kiiwuruur ꞉Yuutayeechaa biiko kunam Bāwulō


text:
ānkubōloobōl kule, “Biikyoo bo Isrāyēēl, ānkōōyēētyēēchēēch! Inēētootē ꞉chiichiitēnyi biiko tukul ām wōlto ake tukul kung'āloolootēē biikyoo nyēē miyaat, ātēbuutēkyoo āk mbo Kōyiitēnyi. Mā chooto baateey, kāākukwēr mbo subak Kirikiik kukwa biiwuutaab Kōōtaab Yēyiin, kōōntosuur mbo yuutēyu churtaat.”


text:
(Kikisimkukas ꞉icheek chiichoo kibo kōōrēētaab Ēfēēsō nyoo /kikēēkuurēē Turōfiimō kuboontootē keey Bāwulō ām kiriing'. Kibērē ꞉icheek tōōs kikiikukwēryoot ꞉Bāwulō chiichoo kuwo Kōōtaab Yēyiin.)


text:
Kuchēyē ꞉taariiryeet ām *kiriinkēēt kumukuul, kulābātunēē ꞉biiko komoswookik tukul chēbo kiriinkoonoo /ānkēēnāmē Bāwulō /ānkiichuutootē kung'eetee Kōyooto bo Yēyiin /ānkēēkērē ōrootunwēkaab biiwuut areet akeenke.


text:
Kumii ꞉bichoo kusyēēmē kule kubakach Bāwulō, kuyityinē ꞉ng'aleechaa nyēē wōō nyēbo lukēētaab Rooma kule kimā mining' ꞉wōōrōōryēēt *kiriinkēētaab Yēērusālēēm tukul.


text:
Yooto kuwēētooy ꞉kāāntōōyiintoonoo bo lukēēt areet akeenke biiko alak chēbo lukēēt chēē wōōyēch āk chēē minkēēch ākoy wōlooto kimii ꞉wōōrōōryēēt. Nto kukāsē ꞉bichoo kiyēyē wōōrōōryēēt chiichoo bo lukēēt āk biikyii, mānāātākubirsēēt Bāwulō.


text:
Kinam ꞉kāāntōōyiintoonoo kibo lukēēt Bāwulō ankumwaayta /keeratee nyōrōōrōōnik āyēēng'. Nto mii yoo, kuteebee biiko kule, “Ng'oo ꞉chiichi nto subak kayey nee?”


text:
Kiwiirunaat ꞉bichoo ng'al. Kimwooyē ꞉chuut chu, kumwooyē ꞉alake alak. Kunyi, maneemuuch ꞉kāāyyoong'iintoonoo kunyōōr ng'ālyoontēētaab manta. Kuuyu kibōltōōs ꞉bichoo miisin, kumwooy ꞉chiichoo bo lukēēt kule /kēēkwēryoot Bāwulō kuwo kiyēnkuutaab lukēētaab booryēēt.


text:
Yu makuyit ꞉Bāwulō yēē /kikēēloong'tēē, kukōrōmiit ꞉wōōrōōryēēt miisin kut kukalabaat ꞉biikaab lukēēt.


text:
Yu kikiikuriik kooyiitita ꞉bichoo kibo lukēēt Bāwulō kiyēnkuung'waa, kumwoochi ꞉Bāwulō kāāntōōyiintoonoo bo lukēēt kule, “Ara imuuchāktōōs āmwoowuung' ng'ālyoo?” Kuteebee ꞉chiichooto kule, “Ing'āloolē kuutiitaab Kirikiik?


text:
Ibooyē ꞉inyiing' oob Miisir ānku inyiing' ꞉nyoo kiwēēkyēēch keey intōōchi kāwōōtik kisyēērōōk ang'wan kuba suurkwēēn ām bēsyōōsyēk chēē ng'ēri choo kookukeeyta?”


text:
Kukētyi ꞉Bāwulō kule, “Āyēku anii Yuutāyiin nyēbo Taarso ām Kiliikya, chiitaab ꞉kōōrēēt nyēē mābo kiriing' nyēē mātookunoot. Lēyyē, kany baa, āng'āloolchi biiko.”


text:
Yu /kākēēchāmchi, kōōyyoonyēē barak yēē /kikēēloong'tēē ankumwechee biiko āwunnyēk kusiisyo. Yu kāākusiisyo ꞉bichoo, kumwoochi ꞉Bāwulō Yuutayeek ām kuutiing'waa kule,


text:
Yu kakas ꞉bichoo kung'āloolchinē icheek ꞉Bāwulō ām kuutiitaab Iburaneek, kusiisyo. Yooto kumwooy ꞉Bāwulō kule,


text:
“Anii Yuutāyiin. /Kikēēsikyoo Taarso ām Kiliikya, nteenee kyāānērēē kiriinkooni bo Yēērusālēēm. Kiineetaa ꞉Kāmālyēēl ātēbuutēkaab mbo kuuko, ānkyāākiilchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin kuu wōloo ōwuuyē ꞉akweek bēsyōōsyēchu.


text:
Kyāāwusē biiko chēē kirubē kēēltaab Yēēsu kut āmāchē ābākāchē. Kyāānāmootē murēnik āk kooruuk ānkāārātē ākērtooy kō.


text:
Imuuchē mbo kōōboorwook *꞉kibkōrōs nyēē wōō āk booyikaab kōōk tukul kule man ꞉ng'aleechu āmwoowook. Kikōōno mbo ꞉kāāntōōyichoo bārōōnōōk āyibchi mbo ng'eetaabkaamet ām Tamaasko. Kunyoo, kyāāwē wōlooto āmāchē anam biiko sāākwēryoonu kukwa Yēērusālēēm /bokiing'woonchi.


text:
Yu kikiikuriik kuyit ꞉asiista lo nyēbo bēēt, kukariik ayit Tamaasko, kuchō ꞉lēbkēēyyēētaab Yēyiin ām barak ankoolaambuuchaa.


text:
Āryookyi keey ng'wēny. Nto mii yoo, akas kuutiit nyēē kikuurwoo kule, ‘Sāwulō, wē, Sāwulō, 'kēē-āmchoo nee?’


text:
Ākētyi kule, ‘Inyiing' ng'oo ōō, mokoryoontēēt?’ Kukētwoo kule, ‘Anii Yēēsu nyēbo Nāāsārēēt, nyooto imiitē ibārē.’


text:
Kikas ꞉chōōrōōnuutēkyuu chēē kikēēboontootē keey lēbkēēyyēēt, āmēēbērē kiinkētē kiyēē /kikēēmii /kēēmwoowoo.


text:
Yooto, ateeb kule, ‘Ara ayey nee ōō, mokoryoontēēt?’ Kuwālwoo kule, ‘Ng'eet ānkiiwē ākoy Tamaasko. +/Mākiibooruung' ām wōlooto kiyēē +meeyey.’


text:
Kinama ꞉chōōrōōnuutēchooto āwut ānkōōrēētootoo ākoy Tamaasko, kuuyu kikiikutoora ꞉lēbkēēyyoonoo koonyek akor.


text:
Yooto, kuchō ꞉chiito ake ām wōlooto nyēē /kēēkuurēē Anannyaa chokukasa. Kirubē ꞉chiichooto mākuutēkaab Yēyiin miisin ānkikoonyitē inee ꞉Yuutayeek tukul chēē kimiitē wōlooto.


text:
Kuchō ꞉chiichoo ānkuchokōōyyoonyēēnoo komos ānkumwoowoo kule, ‘Ng'eetaabiya Sāwulō, ikaste!’ Akaste yooto bakeenke ankaakas inee.


text:
Nto mii yoo, kumwoowoo ꞉chiichooto kule, ‘Kookukweying' ꞉Yēyiintēētaab mbo kuuko kule 'inkēt kiyēē māchē ꞉Yēyiin kuyey 'ankiikas Nyoo Karaam Kuchurta 'ankiikas mbo ng'aleek chēē kwoonēē kuutiinyii.


text:
Kyaakas Mokoryoontēēt kung'āloolwoo. Kimwoowoo kule, ‘Ng'eetee Yēērusālēēm areet akeenke, kuuyu mēēbērē makucham ꞉bichu kiyēē imwooyē kurubta keey āk anii.’


text:
Yooto, ākētyi kule, ‘Mokoryoontēēt, ntēē inkētē ꞉bichuutēchu kule kyāāwēētootē ꞉anii kung'eetee *kōōtaab saayeet ake ākoy ake ābirootē biiko choo kiiyēnuung' ānkāārātē alak ākērtooy kō.


text:
Nto mbo bēsyoonoo /kikēēbākāchē Steefaan sāāyyoonyēē ꞉anii yooto āriibē sirookaab biiko choo kimii kurumiisyē ārōōbē icheek kule kikaraam ꞉kiyēē kimii kuyēyē.’


text:
Kiyēbchi yiit ꞉biiko Bāwulō, nto yu kāmwooy ng'aleechu, kubōloobōl ꞉biikēy kumwooyē kule, “Obakach chiichi, māyēmāktōōs /tākēēkāsē.”


text:
kumwooy ꞉kāāntōōyiintoonoo kibo lukēēt /kēēkwēryoot Bāwulō kuwo kiyēnkuutaab bichoo bo lukēēt. Kimwooy mbo subak kule /bokeebas /ānkiikuum sukung'eet /kiinkēt kule kiy nee nyēē kibōlchinē ꞉biiko kurubta keey āk inee.


text:
Yu kimiitē kiimukuunkēnē kule /sikeebas, kumwoochi ꞉Bāwulō kāāyyoong'iintēēt ake nyēbo lukēēt nyēē kimii kēēyyo yooto kule, “So, bo man ām wōlēē ōmiitē ꞉akweek /keebas chii nyēbo kōōrēētaab Rooma ānku nyēē /mānāākiinkēt mbo kule boonto lēēlis nto buryo?”


text:
Kukāsē ꞉chiichoo kibo lukēēt kuu nyooto, wokumwoochinē nyēē wōō nyēbo lukēēt kule, “Imiitē wēēyēyē nee? Nto yu ākoo bo ꞉chiichi kōōrēētaab Rooma!”


text:
Yooto, kuwo ꞉kāāntōōyiintoonoo bo lukēēt wōloo kimii ꞉Bāwulō. Nto yitē, kuteebee kule, “Mwoowu, baa, kālē ibooyē kōōrēētaab Rooma?” Kulē ꞉Bāwulō, “Ēē, ābooyē wōlooto.”


text:
Kumwooy ꞉kāāntōōyiintoonoo kibo lukēēt kule, “Ntēē kyaakweyte ꞉anii beesaan chēē chaang' sāāyēku chiitaab Rooma.” Kumwooy ꞉Bāwulō kule, “/Kikēēsichoo āyēku chiitaab Rooma.”


text:
Kiichuchuuy keey areet akeenke ꞉chēē kimāchē kule kōōkuum Bāwulō. Yooto, kunam kuut kāāntōōyiintoonoo, yu kēēnkēt kule ākoo kikiikuratee chii nyēbo kōōrēētaab Rooma nyōrōōrōōnik.


text:
Nto yu kāyyēēkunēē, kimāchē ꞉kāāntōōyiintoonoo bo lukēēt kōōnkēt kiyēē kiitēēchinē ꞉Yuutayeek kurubta keey āk Bāwulō. Yooto, kootyaakta Bāwulō ānkumwoochi kōōkwēētaab Yuutayeek kōōruruuch keey kumiitē ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch. Nto tēē yoo, /kēēkwēryoon Bāwulō kuchō taayeetaab kōōkwoonoo.


text:
Yooto, kōōrōōtoot ꞉Bāwulō booyichooto ānkumwoochi kule, “Mbo ng'eetaabiya, ānkētē kule kyaayey ꞉anii ākoy kura yiisyēēnyuu kuyitita kuu wōlēē māktooy ꞉Yēyiin.”


text:
Yu kāmwooy ꞉Bāwulō kuu nyooto, kumwoochi ꞉Anannyaa nyoo *kibkōrōs nyēē wōō, biiko chēē kilēēkitēē Bāwulō kule, “Orabaach kuutiit.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉nkinee Bāwulō kule, “Makoorabaachiing' ꞉Yēyiin inyiing' nyoo iyibē keey kule itiliil ām wōlēēb saang'. Itiilchoo ng'al kurubta keey āk wōlēē wuu ꞉kiruutēkaab Yēyiin ānkiimiitē i-iryēē kiruutēchoo yoo imwooyē kule /kiirabaachaa.”


text:
Kumwoochi ꞉biiko chēē kimii yooto Bāwulō kule, “‑Mēētinyē koonyit? Kaaming' ꞉nee yu kēēntosuur kibkōrōs nyēē wōō bo Yēyiin?”


text:
Kukētyi ꞉Bāwulō kule, “Mbo ng'eetaabiya, ‑māānkētē mbo kule ākoo kā kibkōrōs nyēē wōō kuu yoo mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, ‘‑Meeng'alaal ng'ālyoo nyēē miyaat ām wōlēē mii ꞉bāytooyikaab biikwook.’”


text:
Kiinkētē ꞉Bāwulō kule kiiliinyootiin ꞉bichoo. Ki *Satukaayeek ꞉alake, nto alak ku *Farisaayeek. Yooto, kukuur ām kōōk kule, “Mbo ng'eetaabiya, anii Fārisooyiin ānkāāsālu Farisaayeek. Āmiitē raat yu /kiikuumwoo, kuuyu ātinyē mooyēēt kule ng'ēētyēē ꞉biiko meet choo kiikubēk.”


text:
Yu kāmwooy ꞉Bāwulō kuu nyooto, kuchuunchuun ꞉Farisaayeechaa āk *Satukaayeek. Yooto mbo subak kubuntēē keey ꞉kōōkwēēt.


text:
Mwooyē *꞉Satukaayeek kule māng'ēētēē ꞉chii meet, māmii ꞉malayikaan āk tāmirmiroy. Nteenee iyēnchinē ꞉Farisaayeek ng'aleechaa tukul.


text:
Kichēy ꞉taariiryeet nyēē wōō kut kung'ēētyo ꞉kāānēētikaab kiruutēk alake chēē ki Farisaayeek ānkumwooy kule, “Nto yu ākoo māboonto ꞉chiichi lēēlis. Inkētē ꞉ng'oo, nto nyuun kāng'āloolchi inee ꞉tāmirmiryēēt nto ku *malayikeet.”


text:
Kikōrōmiit ꞉wōōrōōryēēt kut koosoot ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt kule imuuchē ꞉bichoo kusankatan Bāwulō kule tōng'! Yooto kōōyookto biikyii alak chēbo lukēēt kurēkto bokōōsōrunēē Bāwulō kwēēnuutaab bichoo ānkukwēryoot kuwo kiyēnkuung'waa.


text:
Nto mii kwēēmooy, kōōnookyi ꞉Mokoryoontēēt Bāwulō ānkulēēnchi, “Bāwulō, ‑mēēmuy, ikiil. Kuu yoo 'kwēē-āmchi biiko ām Yēērusālēēm kurubta keey āk anii, +maweeyey kuu nyooto ām Rooma.”


text:
Nto mii bēsyēēt nyēē kiikēērē, kōōruruuch keey ꞉Yuutayeek ankuyey ruurumuut. Kyaam muumeek kule mākoy kwaam nto kuyye kiy kut kukas kurook kule kaakume ꞉Bāwulō.


text:
Kiba ākoy wōlēē kimii ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch āk booyikaab kōōk ānkubokumwooy kule, “Kaakyaam ꞉acheek muumeek nyēē ‑mākiiyēēyē lēt kule ‑mākyoomē āmnyoo ake tukul nto keeyyee kiy ake tukul ākoy kut keekas kule kaakeebakach Bāwulō.


text:
Koong'eet ꞉akweek āk booyikaab kōōk ōyookyi nyēē wōō nyēbo lukēēt kuutiit kule /kēēkwēryoon chiichi kuchō taayeeng'woong' ōmāchē kule tōōnyōōru ng'aleek chēē yēmootiin kurubta keey āk chiichi. Kēēchōbootiin ꞉acheek keebakach chiichi kumanaayit yuutēyu!”


text:
Nteenee yu kawokukas ꞉wēritaab chēēbto nyēbo Bāwulō ruurumuunoo, kuwo ākoy kiyēnkuutaab lukēētaab booryēēt ānkuwokuchiilchi Bāwulō ng'aleechaa.


text:
Kukuur ꞉Bāwulō kāāyyoong'iintēēt ake nyēbo lukēēt ānkumwoochi kule, “Kwēryootē, baa, wēēri kuwo wōlēē mii ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt. Ākāsē kule boonto ng'ālyoo nyēē māchē kumwoochi.”


text:
Yooto, /kēēkwēryoot wēritkēy ākoy wōlēē mii ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt. Yu kayit, kumwoochi ꞉chiichoo kibo lukēēt nyiin ki wōō kule, “Kēēyookwoo ꞉kibratyaantaanaa /kēēbērē Bāwulō kuut. Nto āyitē yēē kāmii, kusoomo kule amutu wēēri kuchō wōlēē imiitē, kuuyu boonto ng'ālyoo nyēē māchē kumwoowuung'.”


text:
Kunam ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt wēēroo āwut ānkuwēēto komos sukwaamee lōkōōy. Kiteebee kule, “'Kēēbērē nee?”


text:
Kumwoochi ꞉wēritkēy kule, “Kāākuchāmchiin ꞉Yuutayeek kule ikwēryootē Bāwulō tuun /bokiiyyoong'tēē taayeetaab kōōkwēēt /sitākēēbēēr ng'aleek chēē yēmootiin kurubta keey āk inee.


text:
Kunyi ii, boontēēt, ‑mēē-āsyi keey bichoo, kuuyu mii ꞉alake chēē kēēytēē artam chēē māchē kule kuriibchi Bāwulō kēēlto sukubakach. Kaakwaam ꞉bichoo muumeek kule mākoy kwaam āmnyoo nto kuyye kiy mbo kisich, nteenee ākoy kukas kurook kule kaakubakach Bāwulō. Chōbootiin mbo kuu nyiitēnyi kumāchē kukas kuutiing'uung' ām ng'ālyoontoonoo māchē kusoomiing'.”


text:
Yu keewaany ꞉wēēroo ng'aleechaa, kumwoochi ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt kule kuwēēchi keey, nteenee kiikāloonchi kule ‑māwokumwoochi chii ake tukul kule kāākumwoochi inee ng'aleechaa.


text:
Nto mii yoo, kukuur ꞉nyēē wōō nyēbo lukēēt kāāyyoong'ikyii āyēēng' chēbo lukēēt ānkumwoochi kule, “Obchey lukēēt nyēbo biiko chēē yitē bokolwookik āyēēng' kuyeyta keey kuba Kayisareeya. Nto yityo, oyeyte lukēēt nyēē bēētēē faraasiinek nyēbo biiko chēē yitē tāmānwookik tisab āk lukēēt nyēbo ng'otwēēk nyēbo biiko chēē yitē bokolwookik āyēēng' kuba ꞉tukul Kayisareeya kwēēmowuuni ku asiistaab sōmōk.


text:
Ōyēytoochi nkinee Bāwulō faraasiinek cheechii sukuyitita nyēē karaam wōlēē mii ꞉kāāntōōyiintēēt Fēēliikis nyoo iyyoonkyinē yēēmoonooto.”


text:
Āmāchē ābooruung' kule kinam ꞉Yuutayeek chiichoo, nto yu kikiikuriik kubakach, waararaach ꞉anii āk biikyuu kuuyu kyaakas kule ki chii nyēbo kōōrēētaab Rooma.


text:
Nto kuuyu kyāāmāchē ānkēt kule ām nee sukōōtēēyiis ꞉bichoo miisin kurubta keey āk chiichoo, ākwēryootē ākoy kōōkwēētaab booyikwaa.


text:
Yooto ānkēt kule ākoo kirubtooy keey ꞉riirikwaa āk ng'ālyoo nyēē nāmē keey āk kiruutēkwaa, nteenee kimāmii mbo ꞉lēēlis nyēē kiyemaat /kiitiilchi kume nto mbo /keerat.


text:
Yu /kābokēēmwoowoo kule /kēēmiitē /kēēyēchinē ruurumuut kule /keebakach, atiil kule āyokoowu kuchō wōlooto imiitē. +Māāmwoochi biiko choo ing'unyng'uung'tōōs kubo inee kule kuyibuung' riirikwaa.<br/>Anii nyoo Kilaawutiyo Lusiiya.


text:
Kikoonyit ꞉lukoonoo bo booryēēt ng'aleekaab nyēē wōō. Kibeeta Bāwulō kwēēmowuunooto ākoy wōlēē /kikēēkuurēē Antibaatri.


text:
Yu kāyyēēkunēē, /kēēmwoochi lukēēt nyoo kibo faraasiinek kule kutas taay āk Bāwulō ankooyeey ꞉chuut kiyēnkuung'waa.


text:
Nto yu kabokuyit ꞉choo Kayisareeya, kōōkoochi kāāntōōyiintoonoo kibo wōlooto barwaanaa ānkōōyokoochi nkinee Bāwulō.


text:
Kisuman ꞉bāytooyiintoonoo barwaanaa ankuteeb kule, “Bo ꞉Bāwulō yēēmēēt nkōnō?” Yu kakas kule ākoo kibo Kiliikya,


text:
kumwoochi kule, “+Maakas ng'aleekuuk, yoo kaakuyit ꞉biiko choo ing'unyng'uung'tōōs kubo inyiing'.” Nto mii yoo, kumwaayta ꞉bāytooyiintoonoo /kēēkwēryoot Bāwulō /bokiimiiny kaab *Ērōōtē /ānkēēriib.


text:
Nto mii yoo, yu kaakukeeyta ꞉bēsyōōsyēk muutu kuchakee /kākēēkwēryoot Bāwulō, kuwo ꞉kibkōrōs nyoo wōō ākoy Kayisareeya. Kiwēēto keey booyik alak āk chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Tērtuulō nyēē kikōrōōm ng'alaaleet. Kiyib riirikwaa kuba wōlēē mii ꞉bāytooyiintēētaab yēēmoonooto.


text:
Yu /kābokēēkuur Bāwulō kuwo kō, kōōyyo ꞉Tērtuulō ānkumwoochi Fēēliikis kule, “Boontēēt nyēbo koonyit, kōōkēēng'ērēkyi ꞉acheek bāytooyiisyēēng'uung' nyēbo tāloosyēēt ām bēsyōōsyēk chēē chaang'. !Kweeyey nyēē karaam simikas taay ankiiweechweech ng'aleek alak sukung'eet kutas taay ꞉kōōrēēnyoo.


text:
Boontēēt nyēē koonyitoot, Fēēliikis, karaam ꞉bāytooyiisyēēng'uung' ām wōlto ake tukul ānkēēng'ērēkyinē ām kēēlto ake tukul kuyitita.


text:
Nteenee ii, nyēē wōō, āsoomiing' kule ‑meechaas iyēbchi yiit kiyēē kēēmāchē kēēmwoowuung' ām nwookinto.


text:
Boontēēt, mii ꞉chiichi kuyibu nyalilta kōōrooni. Iwuruurootē Yuutayeek ām kōōrēēt kumukuul kuyey wōōrōōryēēt. Inee mbo ꞉nyēē intōōchinē biiko choo kiikoobetyeeny keey ankurub nyoo bo Nāāsārēēt.


text:
Kunyi, yoo 'kēēkuumu nkit, +meekas kule ākoo man ꞉kiyēē kēēmwooyē ꞉acheek kurubta keey ākoo chiichi.”


text:
Yu kānyōōr ꞉Bāwulō bārooyinto kung'alaal, kulē, “Ānkētē kule ām kēnyiisyēk chēē chaang' choo kookukeeyta, inyiing' ꞉nyēē kwēētiilchinē biiko ng'aleek ām yēēmooniitēnyi. Kunyoo, ang'erechaat ayeet keey ām taayeeng'uung'.


text:
Imuuchē chēēbēēru kule manaakeeyta ꞉bēsyōōsyēk tamanu āk āyēēng' kuchakee kyāāwē ꞉anii Yēērusālēēm wāākutunkyi Yēyiin.


text:
Mānāānyōōrwoo mbo ꞉murēchu iyyoong'tēēnoo kōōk ākwiilē keey āk chii ake tukul ām *Kōōtaab Yēyiin nto, mbo āwuruurootē biiko ām kooriikaab saayeet nto, mbo ām wōlto ake tukul ām Yēērusālēēm.


text:
Ānkoo kuwuu nyooto, āchāmchiintōōsii kule ākutunkyinē Yēyiintēētaab mbo kuuko kuu chii nyēē rubē kēēlooto /kēēmwooyē kule machurtaat. Āyēnchinē kiy ake tukul nyoo chāmchiintōōs āk wōlēē wuu ꞉kitaabuutaab kiruutēk ānku nyoo /kikeesir ām kitaabuutaab *wōōrkooyik.


text:
Āboontēē Yēyiin mooyēēt kuu wōloo wuu ꞉murēchuutēchu kule mākung'ēētyēē meet ꞉biiko choo churtootiin ākoo choo bo ng'ōōki.


text:
Kikyaang'eetee Yēērusālēēm ānkāāminy saang' ām kēnyiisyēk chēē chaang'. Nto yityo, āchōō Yēērusālēēm āyibchi biikyuu chēē bānoon tukuuk chēē kāchāāyēētyēēchinēē ankuchaabeel kōrōsēēk.


text:
Kyāātiliil yu kinyōōrwoo ꞉murēchooto ām biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin. Kimāāboontē keey biich chēē chaang' ām wōlooto, āmēēbērē mbo kyāāmiitē āyēyē wōōrōōr ake tukul.


text:
Nteenee kimii ꞉Yuutayeek alake chēbo yēēmēētaab Eesya wōlooto. Yoo icheek chēē kimwooyē, kumāchāktōōs kumii taayeeng'uung' raat bokumwooy kiy nyēē boonto kurubta keey āk anii.


text:
Nto yoo māwuu nyoo, kumwooy ꞉murēchuutēchu mii yuutēyu lēēlisto nyēē kinama, yoo kyāāmiitē taayeetaab booyikaab kōōk.


text:
Tōōs kiito akeenke baateey nyēē miyaat nyēē kyaayey ku yoo kyāāmwooyē kule, ‘Kōōyyoong'tēēnoo sōō, kōōk, kuuyu āboontēē mooyēēt kule ng'ēētyēē meet ꞉biiko choo kiikubēk.’ ”


text:
Nto mii yoo, kumwooy ꞉Fēēliikis nyoo inkētē kēēliitēnyēēb Yēēsu nyēē karaam kule, “Kāāyyoong'tē ng'aleechu ākoy kut kuchō ꞉Lusiiya nyoo ꞉inee nyēē wōō nyēbo lukēētaab booryēēt.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Fēēliikis kāāyyoong'iintēēt ake nyēbo lukēēt nyēē kimii yooto kule, “Riib Bāwulō āmēēbērē miisin. Ibākookyinē bārooyinto kisich nyēē kakasee keey āk chōōrōōnuutēkyii /sikēēyibchinē mbo kiyēē māchē.”


text:
Yu kakeeyta ꞉bēsyōōsyēk chēē ng'ēri, kuchōōnto keey ꞉Fēēliikis cheebyoosyeenyii Turusiila nyēē ki Cheebyuutayaa. Yooto, kōōyookto /bokēēkuurchi Bāwulō kuchō yēē kimiitē ꞉inee kumāchē kuyēbchi yiit ng'aleekyii. Nto yitu ꞉Bāwulō, kung'alaalee kule māchē kōōkoosēē keey ꞉biiko *Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Nto yu kāwokumwooy ꞉Bāwulō kule māchāktōōs kuchurtootiin ꞉biiko, kuriibē keey, anku +/mākiitiilchi ng'al ām bēsyēēt nyēē mākuchō, kumuy ꞉Fēēliikis. Yooto, kumwoochi Bāwulō kule, “Kutēēniit chooto ra ēē, wē. Imuuchē iwēēchi keey ākoy ākuuriing' subak.”


text:
Kiiyooktooy /kibokēēkuurchinē Bāwulō kibtaman chokwoomēē lōkōōy ānkumāchē kule kuyibchi inee ꞉Bāwulō chēēbkiisyoong'.


text:
Yu kakeeyta ꞉kēnyiisyēk āyēēnku, kookeer ꞉ake nyēē /kikēēkuurēē Bōrkiiyō Fēēstō bāytooyiisyēētaab yēēmoonoo. Nto kuuyu kimāchē ꞉Fēēliikis kule koong'ereech Yuutayeek kubakaakta Bāwulō kurataat.


text:
Yu kakeeyta ꞉bēsyōōsyēk sōmōku kuchakee /kakeetool Fēēstō kōōntōōchi yēēmoonooto bo Yuuteeya, kuwo Yēērusālēēm.


text:
Nto yu kayit, kukwoonchi ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch āk kāāntōōyikaab Yuutayeek ānkumwoochi riirikwaa kurubta keey āk Bāwulō. Kisoom mbo kule kōōwu Bāwulō kuwo Yēērusālēēm sukuriibchi kēēlto ankubakach.


text:
Yooto, kukētyi ꞉Fēēstō kule, “Rataat ꞉Bāwulō ām Kayisareeya ānkāāmiitē ꞉anii āwēētii wōlooto ām lēēkitō.


text:
Yoo ākoo mii ꞉ng'ālyoo nyēē miyaat nyēē kiikuyey, ōmwoochi biikwook alak kukwa wōlooto bokumwooy riirikwaa kurubta keey āk inee.”


text:
Yu kāākōōbuur ꞉Fēēstō Yēērusālēēm bēsyōōsyēk sisiit nto taman, kurēkto Kayisareeya. Nto yu kāyyēēkunēē, kukuur kōōkwēēt ankumwaayta /kēēkwēryoon Bāwulō kuchō kōōk.


text:
Yu /kakiiyiitita Bāwulō, kōōmuutmuut ꞉Yuutayeek chēē kikiikukwaanee Yēērusālēēm ānkumwooy ng'al chēē chaang' chēē kimāyēētyēēchinē kiy.


text:
Yooto, kutuuch keey ꞉Bāwulō kule, “Manaayey kiy ake tukul nyēē māchāmē ꞉kiruutēkaab Yuutayeek, nto anyeeree *Kōōtaab Yēyiin, nto mbo āntosuur *Kayisaar.”


text:
Kuuyu kimāchē ꞉Fēēstō kule koong'ereech Yuutayeek, kuteebee Bāwulō kule, “Ara iyeytaat keey iwē Yēērusālēēm suwāāyyoong'tēēniing' kōōk ām wōlooto kurubta keey āk ng'aleechu?”


text:
Kukētyi ꞉Bāwulō kule, “Āmiitē ꞉anii raat taayeetaab kōōkwēētaab biikaab Rooma yēē yēmāktōōs kule /kiikuumunēēnoo. Mānāāyēchi Yuutayeek kiy ake tukul nyēē miyaat kuu wōloo inkētitooy ꞉nkinyiing'.


text:
Nto yoo ākoo kāmii ꞉kiyēē miyaat nyēē kyaayey nyēē nyoolchoo /keebakachaa, ku ‑maanyokoor meet. Nto yoo ākoo mwooyē ꞉Yuutayeechu ng'aleek chēē mātinyē manta kurubta keey āk anii, kumāmii ꞉chii nyēē boonto kāāmuukēywēēk kōōyokoochoo icheek. Āmāchē /kiiyokoochoo *Kayisaar.”


text:
Yooto kōōrwooch ꞉Fēēstō āk kiirwookikyii, nto mii yoo, kumwoochi Bāwulō kule, “Keemwaay kule imāchē /kiiyokoochiing' Kayisaar, +mēēwē wōlooto.”


text:
Yu kabokukeeyta ꞉bēsyōōsyēk chēē ng'ēri, kuwo ꞉bāytooyiintēēt Akiriiba āk cheebyoosyeet ake nyēē /kikēēkuurēē Bēērnikē bokoosubaay Fēēstō.


text:
Nto kuuyu kibēēnnyēē wōlooto bēsyōōsyēk ku chaang', kwaam ꞉Fēēstō lōkōōy āk bāytooyiintoonoo kurubta keey āk ng'aleekaab Bāwulō. Kimwoochi nyiin kule, “Miitē, naas, ꞉chiito ake nyēē kibakaakta ꞉Fēēliikis kurataat.


text:
Yu kāwāāwē Yēērusālēēm, kukwoonchoo ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch āk booyik chēbo Yuutayeek ānkubokumwoowoo ng'al chēē itēēyēē keey kurubta keey āk chiichi kumāchē kule /kiitiilchi ng'al.


text:
Yooto, āmwoochi bichoo kule mā ātēbuutēkaab biikaab Rooma /kiiruusta chii kumātuuyo āk nyoo riirēē keey kubo inee ānkunyōōr bārooyinto nyēē kayeetee keey.


text:
Nto yu kabokeekwaante keey ākoy wōli, manaakaay keey mbo kisich, nteenee kyāākuur kōōkwēēt kutuuyo ām bēsyēēt nyēē kiikēērē ankaamwaayte /kēēkwēryoon chiichoo kuchō kōōk.


text:
Nto yu kāwokung'alaal ꞉biiko choo kiyibu riirik, kumāmii mbo ꞉ng'ālyoo nyēē kimwooy kule kiyey ꞉chiichoo kuu wōlēē kyāāsōōtitooy.


text:
Nteenee kimwoowoo ng'al chēē kichuunchuunootiin kurubta keey āk wōlēē kisooytooy ꞉icheek āk subak kurubta keey āk chii nyēē kiikume nyēē /kēēbērē Yēēsu nyēē kimwooy ꞉Bāwulō kule soboot.


text:
Kimāātinyē wōlēē +maakuuyte ng'aleechaa. Kunyoo, ateebee inee yoo chāmē /kēēkwēryoot kuwo Yēērusālēēm /bokiikuumunēē wōlooto kurubta keey āk ng'aleechaa.


text:
Yu kāwokumwooy ꞉Bāwulō kule /takeekanyee ng'aleechaa *Kayisaar, amwaayte /tākēēriib ākoy /kēēkwēryoot kuwo wōlooto.”


text:
Yooto, kukētyi ꞉Akiriiba Fēēstō kule, “Āmāchē ꞉anii āyēbchi yiit chiichi.” Kumwoochi ꞉Fēēstō kule, “+Mēēyēbchi yiit tuun.”


text:
Nto yu kāyyēēkunēē, kuwo ꞉Akiriiba āk Bēērnikē kuboonto keey biiko alak chēē ki wōōyēch āk chēē kitookunootiin ām kiriinkoonooto ankootenteen ꞉tukul ākoy kōōk. Kōōyookto ꞉Fēēstō kuut kule /kēēkwēryoon Bāwulō.


text:
Yooto, kumwooy ꞉Fēēstō kule, “Bāytooyiintēēt Akiriiba āk biiko tukul choo ōboontē keey, okas chiichi. Kōōkukwoonchoo ꞉Yuutayeek kutēē yēē tēē ām Yēērusālēēm āk mbo ām wōli bo Kayisareeya kubōlē kule māyēmāktōōs /tākēēkāsē kusoboot.


text:
Nto ābērē ārōōtootē, kumāmii ꞉kiy mbo nyēē kiikuyey ꞉chiichi nyēē misyinē /keebakach. Nteenee kuuyu kimāchē ꞉chiichi /kiiyyoong'tēē taayeetaab bāytooyiintēēt nyēē wōō, amwaayte /kēēkwēryoot kuwo Rooma.


text:
Nto ābērē ālē, kumāmii mbo ꞉kiy nyēē āmuuchē asir kurubta keey āk chiichi nyēē +/mākēēyibchi nyēē wōō. Ākāsē kule mā karaam /kēēkwēryoot chii nyēē rataat /āmākiiboor lēēluutyēēt nyēē boonto. Kunyoo ii, boontēēt, kāākwēru kuchō taayeeng'woong' akweek tukul nto miisin kuchō taayeeng'uung' inyiing' Akiriiba, sukung'eet yoo kātook ꞉kiy ām wōlēē +/makeekuuyta, +māānyōōru kiyēē +maasir.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Akiriiba Bāwulō kule, “/Kāākēēyootuung' iyeet keey.”<br/>Kōōtōrōōr Bāwulō āwut, ānkumwooy kule,


text:
“Bāytooyiintēēt Akiriiba, ang'erechaat ra āyyoonyēē taayeeng'uung' āmwooyē ng'aleek chēē āyēētēē keey kurubta keey āk ng'aleek tukul choo mwooyē ꞉Yuutayeek kurubta keey āk anii.


text:
Ang'erechaat kuuyu inkētē ꞉inyiing' nyēē karaam ātēbuutēkaab Yuutayeek āk mbo kiyēē kēēchuunchuunnyēē. Kunyoo ii, boontēēt, āsooyiing' kule imuyte ānkiiyēbchi yiit kiyēē āmiitē wāāmwooyē.


text:
Kiikōōnkētoo bēsyōōsyēk chēē chaang' ānkōōmuuchē mbo kōōboor, yoo chāmē, kule kyāābooyē *Farisaayeek choo kikōrōōmēch miisin ām riibsēētaab kiruutēk.


text:
Neennyi /kākiiyyoong'tēēnoo kōōk /kiikuumwoo, kuuyu ākēnēē keey kiyēē kikuurtoochi ꞉Yēyiin mbo kuuko.


text:
Kumii ꞉Yuutayeek tukul kuyēyē yiisyēētaab Yēyiin bēēt āk kwēēmooy, kōōkēnēē keey kukas kule makuyeyakay kuu yoo /kikēēkuurtoochinē. Boontēēt nyēē wōō, ng'ālyoontooni /kiikēnēē keey ꞉nyēē kayey ꞉Yuutayeek kōōyyoong'tēēnoo kōōk.


text:
Kyaayey kuu nyooto ām Yēērusālēēm. Ām kāāmuukēywēēk chēē kikōōno ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch, kyāānāmootē biikaab Yēēsu wōlēē wōō ānkāākērtooy kō. Nto yoo /kābokiitiilchi kule /keebakach, ku anii akeenke nyēē kyāāyibē āwut barak āchāmchiintōōsii.


text:
Kyāāwēēsyētootēē kooriikaab saayeet chēē chaang' āng'woonchinootē biiko ānkāāsyēēmē ākērchi koong' kutayee keey ng'aleekaab Yēēsu. Kyāākōrōmiitu miisin kut ā-āchinē mbo kiriinkōōsyēk chēbo saang' wāāwusē alak chēē kimii wōlooto.


text:
Nto mii bēsyēēt ake ām booniinēk chēē wuu chooto, kyāāmiitē āwēētii Tamaasko kukāākukōōno ꞉mbo kibkōrōs chēē wōōyēch kāāmuukēywēēk kule anam bichu.


text:
Nto makuriik kuyit āsiiswēkaab bēēt, kutāāmiitē kēēltaab too āwēētii ii, mokoryoontēēt, kuchōōnēē ꞉lēbkēēyyēēt barak nyēē kiilēkēchēēchē kusiir asiista. Kiikweny yooto kyāāmiitē āk chōōrōōnuutēkyuu.


text:
Kikiiryaakte keey ꞉tukul, nto mii yoo akas ꞉anii /kēēkuuru ām kuutiinyuu kule, ‘Sāwulō, wē, Sāwulō, 'kēē-āmchoo nee? Nto yu 'kēēlityi keey ng'ot, yoo imiitē iwēēkyoo keey kuu nyooto.’


text:
Yooto, ateeb kule, ‘Inyiing' ng'oo ōō, mokoryoontēēt?’ /Kēēkētwoo kule, ‘Anii Yēēsu, nyooto imiitē ibārē.


text:
Kunyi, ng'eet. Kāābooruung' keey saakweying' iyēku motwooriintēēnyuu ankiimwaaytaate kiyēē 'keekas kurubta keey āk anii āk mbo kiyēē +māābooruung'.


text:
isōōwunootē icheek kuweeksee wōlēē mii ꞉mēēnānēēt kukwa wōlēē mii ꞉lēbkēēyyēēt ankung'eetee ꞉rātiisyēētaab Kibrōkōsyoontēēt kukwa wōlēē mii ꞉Yēyiin. Yoo keekaaseenaa keey ꞉bichoo, +māānyōōchi kaat /ānkiiyiityi wōlēē mii ꞉choo kyāātiliil.’


text:
Kyāā-āmchi kurook biiko chēē kimii Tamaasko kule kuweeksee choolwookātēēng'waa ankucham Yēyiin ānkōōboorunēē yēyuutēk kule kiikuweek. Nto yityo, chāā-āmchi nkicheek chēbo Yēērusālēēm āk chēbo Yuuteeya kumukuul āk mbo bōrōryōōsyēk tukul choo kimā Yuutayeek.


text:
Ng'ālyoontoonooto ꞉nyēē kiyey Yuutayeechu kunama āmiitē biiwuutaab *Kōōtaab Yēyiin ankusyeem kule kubakachaa.


text:
Nteenee kiyēētyēēchinoonwoo ꞉Yēyiin ākoy kura. Kunyoo, āmiitē ra kāāyyoony yuutēyu ā-āmchinē lōkōōywēchu biiko chēē minkēēch āk chēē wōōyēch. Mēēbērē āmiitē āmwooyē chēē kaatasee kusiir choo kimwooyē *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin āk *Muusa kule makuyeyakay.


text:
Kimwooy kule makunyalil *꞉Kāārārookiintēēt anku inee ꞉nyēē mākuyēk nyēbo taayta /kiing'eetee meet kwoorōōrchi Yuutayeek āk mbo choo mā Yuutayeek lēbkēēyyēēt.”


text:
Yu kāmwooy ꞉Bāwulō ng'aleechaa, kunam kuut ꞉Fēēstō ānkulēēnchi, “Kāākubunuung' mēt, wē, Bāwulō! Kaakuyeying' ꞉sumanaanaang'uung' kooraan ꞉mētit.”


text:
Kukētyi ꞉Bāwulō kule, “Fēēstō, boontēēt nyēē wōō, mānāābunwoo ꞉mēt mbo kisich. Kiyēē āmiitē āmwooyē ku kiy nyēē yemaat anku bo manta.


text:
Inkētē mbo ꞉nkinee bāytooyiintēēt kubooyiit man ng'aleechaa kuuyu mēēbērē kiyēyāksēē wōlēē kimābo laat. Kunyoo, āmuuchē mbo āmwoochi nkinee nyēē māmii ꞉muyātēēt.


text:
Boontēēt, bāytooyiintēēt Akiriiba, iyēnchiintōōsii ꞉inyiing' āk ng'aleekaab *wōōrkooyik? Ābērē iyēnchiintōōsii.”


text:
Kuwālchi ꞉Bāwulō kule, “Yoo kā lēēkit, nto ku lōō, āsooyē Yēyiin kule māyēk inyiing' baateey ꞉nyēē kaweek, nteenee chii ake tukul nyēē mii kuyēbchinē yiit kiyēē āmwooyē sookerkeyiitu anii, nteenee baateey kēētēērchiinē kubo nyōrōōrōōnichu.”


text:
Kibokumwoochiin kule, “Ntēē māmii ꞉chiichi kuyēyē ng'al chēē yēmāktōōs /keebakach, nto mbo kule /keekerta kō.”


text:
Yooto, kumwoochi ꞉Akiriiba Fēēstō kule, “Nto kāmānāāmwooy ꞉chiichi kule /bokiiyyoong'tēē taayeetaab *Kayisaar, nto /kaakiityaakta.”


text:
Nto mii yu /kikiikiitiil kule keebe kōōrēētaab Itaalya, /kiiyokoochi Bāwulō āk kibratiisyek alak chiito ake nyēē /kikēēkuurēē Yuulyō nyēē ki nyēē wōō nyēbo lukēētaab kaab *Kayisaar.


text:
Yooto, keelaany mwēēnkēēt nyēē kitākyinē keey Atiramiito nyēē kimii wokumurē kiriinkōōsyēk chēē kimii sakaramteet nyēbo yēēmēētaab Eesya. Kikēēboontootē keey Aristaarko, chiitaab Maketoonnya nyēē kichōōnēē Tēēsālōōnikē.


text:
Yu kāyyēēkunēē, keeyit Sitōōn kosolēny. Yooto, kuyēchi ꞉Yuulyō Bāwulō nyēē karaam kuchāmchi kuwo wōlēē mii ꞉chōōrōōnuutēkyii /sikiikoochi kiy nyēē kāyēētyēēchinēē keey.


text:
Nto mii bēsyēēt nyēē kiikēērē, kēēng'ēētyēē yooto subak ankeenam baanta ām mwēēng', nto kuuyu kitākyēēch keey ꞉wusōōnēēt nyēē nyikiis, keesyeb komosta nyēē kiiyeelaat nyēbo Kubrō ānkēētākyi keey tō.


text:
Nto yu kikiikeebeetee mwēēnkēēt keekeeytee sakaramteetaab yēēmēētaab Kiliikya āk nyēbo Bamfulyaa, keeyit Muura, *kiriinkēēt nyēē kimii yēēmēētaab Lukiiya.


text:
Kinyoorta yooto ꞉chiichoo ki wōō nyēbo lukēēt mwēēnkēēt ake nyēbo *kiriinkēētaab Alekisaantrya nyēē kimii kuwēētii Itaalya. Yooto, kumwoowēēch kule keelaany mwēēnkoonoo.


text:
Kiwuuyiityēēch ꞉baanta miisin nto bokēēyitē Niitō. Nto kuuyu kiitaayeeneech ꞉wusōōnēēt keetas taay āk kēēloo, keeweech keey kēētākyi keey cheeronko ankeerub wōlēē kimāwusunēē ꞉yoomeet ām Kērēētē. Kikēēmur yēēt ake yēē /kikēēkuurēē Salmoone.


text:
Kinyikisyēēch ꞉wusōōnēēt miisin yu kākēētākyi keey tinkeey. Kikeebe ām wuuyinto kut bokeeyit yēēt ake yēē /kikēēkuurēē ‘Sakaramteet nyēē Yimu’ nyēē kilēēkitēē *kiriinkēētaab Laseeya.


text:
Kikiikiiboot āsiiswēk chēē chaang' kubo wusōōnoonoo ānkimii wokumiyātiitu ꞉baanta kuuyu kimii kuriiku ꞉bēsyōōsyēk chēē kōrōōm ꞉wusōōnēēt. Yooto, kumwooy ꞉Bāwulō kule,


text:
“Murēchu, nto yu ākāsē kule mii wokumiyātiitu ꞉baani. Yoo katakeetas taay makunyeerakay ꞉mwēēnkēēt ānkubootyo ꞉tukuuchu mii mwēēng' ānkiiboot mbo soboonwēkyoo.”


text:
Kitay ꞉Yuulyō kiyēē kimwooy ꞉Bāwulō ankucham ng'aleekaab chiitaab ꞉mwēēnkēēt āk chēbo nyēē kiiyyoonkyinē mwēēnkēēt.


text:
Nto kuuyu kimāyēmāksē kōōbuur yooto bo sakaramtaanaa kut kukeeyta ꞉bēsyōōsyēkaab wusōōnēēt, kookaykaay ꞉biiko wōlēē wōō kule keetas taay ākoy Fōyinikē. Ki sakaramteet ꞉nyiitēnyi ām Kērēētē nyēē kikaraam bokiimuunyēē ānkiimuuchē ꞉chii kuyityi kubununēē tinkēēywōōsyēkaab cheeronko nto nyēbo tō.


text:
Nto yu kāwus ꞉yoomeet muut nyēbo komostaab cheeronko, koosoot ꞉icheek kule kāākuyityiin ꞉kiyēē kiisōōtē. Kunyoo, kootyaach mwēēnkēēt ankutas āk baanng'waa kung'oosng'oosyootēē sakaramteetaab Kērēētē.


text:
Nyēē mā tyaa, kuchō ꞉wusōōnēēt nyēē nyikiis nyoo /kikēēkuurēē ‘Tō-koong'asiis’ nyēē kiwusunēē Kērēētē.


text:
Yu kābokēēmur sakaramteetaab kōōr kisich nyēē kiikwēēn ꞉bēy nyēē /kikēēkuurēē Kawuuta, kyaam booryēēt kut kiichuutu mwēēnkēēt nyēē mining' nyoo kiichuutootē ꞉nyoo wōō kuchō nyiin āriit.


text:
Yu /kikiikiichuut kuchō āriit, /keekwiiliil mwēēnkoonoo ki wōō kuyaam kule tetete. Kuuyu kinyōkōriitu ꞉bichoo kule imuuchē koonach ꞉mwēēnkēēt ng'aayneet nyēbo sakaramteetaab Liibya, kuwiirchi araaray kiito ake nyēē kiichuchuuyē baantaab mwēēnkēēt ānkubākookyi yoomeet kōōrēētoot mwēēnkēēt.


text:
Kitas taay ꞉wusōōnoonoo nyikiis kuwus. Nto yu kāyyēēkunēē, /kēēmēto tukuuk ām mwēēng' kule sukukuskusiit ꞉mwēēnkēēt.


text:
Nto bēsyēēt nyēē kiikēērē, /keewiirta mbo tukuuk choo /kikēēkwoonyēē mwēēnkēēt āk tukuuk chuut alak tukul.


text:
Kituuluunkēnoot ꞉wōliin bo barak ām bēsyōōsyēk chēē chaang' nyēē /kimākēēkāsē asiista nto mbo kookeelik. Kitas taay yooto tukul ꞉wusōōnēēt kwaawesiit, nto yityo, kubēk ꞉moonikyoo kule ākoo ‑mēētākōōmuuchāktōōs /kiiraraacheech.


text:
Yu kikiikumisyo ꞉moonik nyēē kimēēmāchē ꞉chii kwoomiis, kōōyyo ꞉Bāwulō ānkulē, “Murēchu, nto kōōkāswoo yoo kāāmwoowook kule ‑mōōng'ēētyēē Kērēētē, nto kāmāāmook ꞉kiy nto kāmōōbootē kiy.


text:
‘Bāwulō, ‑mēēmuy, +/mākiiyyoong'tēēniing' taayeetaab *Kayisaar ankaakuriiree ꞉Yēyiin biiko choo ōboontootē keey ām mwēēng' nyēē mākoy kubēk.’


text:
Kitas taay ꞉wusōōnēēt kutwaareech ām Araaraytaab Metitereennya. Nto mii yu makuriich kwēēmooy kwēēn ām kwēēmowuutaab taman āk ang'wan kukeeyiimeech ꞉wusōōnēēt, kumach kōōnkēt ꞉biiko choo kimii mwēēng' kule kikiikuriik keeyit kōōrēēt.


text:
Yooto, kuwiirta kiito ake nyēē nyikiis nyēē /kikiikēērātyi bōrōōwēēt sukukasee wōlēē tēē ꞉bēēko. Nto bērē kulē, kiyitē fuutiinēk bokol āk tibtēm kuwo ng'wēny. Nyēē mā tyaa /kiiyokooyto subak bōrōōwoonoo. Nto bērē /kēēlē, ku fuutiinēk sokool.


text:
Kikēēmuuyē kule imuuchē ꞉mwēēnkēēt kuryaach rwoontōōk choo lēēkitēē sakaramteet. Yooto, kiiyokooytē karnaak ang'wan /kiiyyoong'tēē mwēēnkēēt ankeesaay kule kuyyēēkyēēch.


text:
Kisyeem ꞉biiko choo kimii kōōrēētootē mwēēnkēēt kule kumwēy. Kinam mwēēnkoonoo ki mining' nyoo kimii nyiin āriit ankuyey keey kule kimii kōōyokooytooy karnaak alak choo /kiiyyoong'tēē mwēēnkēēt, nteenee ākoo kimāchē kule kumwēyēē kiyooto.


text:
Nto mii yoo, kumwoochi ꞉Bāwulō Yuulyō āk biikyii bo lukēēt kule, “Yoo kāmēēbuur ꞉bichu wōlēēb mwēēnkooni, ku ‑mōōsobtōōsii.”


text:
Nto yu mākōōrir ꞉kōōrēēt, kumwoochi ꞉Bāwulō biiko kule, “Ām bēsyōōsyēk chēē yitē taman āk ang'wan choo kookukeeyta, kwoobeetee kuut ānkōōruuyē kuut.


text:
Kunyi, āmwoowook kule ō-āmiisyē sōōnyōōru nkuruuk sōōsobchē kuuyu māmii ꞉chii mbo akeenke ām akweek nyēē makume.”


text:
Yu kēēwoong' ꞉Bāwulō ng'aleechu, kunam mukaatiit ānkubirchi Yēyiin kōōnkōy ām taayeetaab bichooto. Nto mii yoo, kubetes ānkutoow kwaam.


text:
Yu kikiikwoomiis ꞉bichooto tukul kut kubiyoong'iis, kumētyi nkoonuuk araaray sukukuskusiit ꞉mwēēnkēēt.


text:
Kuyyēēchē ꞉kōōrēēt, maneemuuch ꞉icheek kōōnkēt kōōrēēt nyēē kikas, nteenee kikas yēēt ake yēē kiiwulta keey ꞉bēēko yēē kitinyē ng'aayneet yēē /kikiitiil kule bokōōyyoong'tēē mwēēnkēēt yoo keemuuchakay.


text:
Yooto, kootichtiich karnaak choo /kiiyyoong'tēē mwēēnkēēt ankootyaach tukuuk chēē /kēēwēēchwēēchēē mwēēnkēēt. Nto mii yoo, kōōtōrōōr tukuuk chēē toochē yoomeet sukung'eet kuwusto ꞉yoomeet mwēēnkēēt wokōōyyoonyēē sakaramteetaab araarayta.


text:
Kitākyi mwēēnkēēt koonach ng'aayneet nyēē kikiituulākoy kukiilchi ꞉sēruutaab mwēēnkēēt yooto ānkutōōr ꞉wusōōnēēt bēēko kwiiri komostaab saaruuryeet.


text:
Nto kuuyu kimāchē ꞉Yuulyō kule kōōsoob Bāwulō, kuyeetee bichoo kuyey kuu wōloo kākāākuchōbto. Yooto, kumwoochi chēē kiimuuchē kubir bēēko kule koonto kubiroot bēēko ākoy taban.


text:
Nto choo king'ēt, kimāchāktōōs ꞉choo kubeetee keetiik choo kibētēkunēē keey mwēēnkēēt. Kiyit ꞉biiko tukul taban ām kēēlwookichooto tukwaay nyēē manaam ꞉kiy ake tukul.


text:
Kitoroocheech ꞉biikaab kōōroonoo nyēē karaam. Nto kuuyu kimii ꞉roobta ānku kaytit ꞉kōōrēēt, kōōloowēēch maata.


text:
Kiwokukweyaat ꞉Bāwulō kweenik alak, nto yu kēēkoochi ma, kusiikunee ꞉eereeneet kweenichaa yu kasyool ꞉maata ānkunooynoochi keey āwutaab Bāwulō.


text:
Yu kakas ꞉biikaab kōōroonoo kuu nyooto, koosoot kule, “Ākoy ku rumiin ꞉chiichi. Ānkoo kaakoomuuch kuchililee meet nyoo kātānyōōru ām araaray, tākurubē ꞉mnyaat.”


text:
Kiisōōtē ꞉biiko kule makookwa ꞉āwut nto kule makooryaakta keey ankume. Kikānyiis ꞉bichooto kulōōyiit kumāchē kukas kiyēē makuyeyakay. Yu kukas kule māmii ꞉kiyēē kaam Bāwulō kulē, “Tōōs āynāt ꞉chiichi.”


text:
Kimiitē yooto ꞉mbareetaab chiitaab kōōroonooto. Kitookunoot ꞉chiichoo /ānkikēēkuurēē Bubliiyō. Kitaacheech ꞉chiichoo ām mooyēēt nyēē lēēl kebe kanyii ānkuriibēēch nyēē karaam bēsyōōsyēk sōmōk.


text:
Kimnyoonē ꞉kwaaniitaab chiichooto ām kō ānkimii kāru kitiintiri. Kilāyēē ꞉maat ānkōōbuuntooy ꞉mooyēēt. Wokoorwaam ꞉Bāwulō ānkutiinyēē āwunnyēk ānkusoochi. Yooto, kusob ꞉boontoonoo.


text:
/Kikēēkoonyitēēch ām kēēlwookik chēē chaang'. Nto yu kikēēmiitē kēēchōbē keey sikeebe, kukōōnootēēch ꞉bichoo tukun chēē chaang'.


text:
Yu kābēk ꞉ārook sōmōku, kēētoowu baanta subak. Kikeelaany mwēēnkēēt ake nyēbo *kiriinkēētaab Alekisaantrya nyēē kikiimuunyēē kōōroonooto kule kukeeyta ꞉wusōōnēēt. /Kikēēkuurēē mwēēnkoonoo “Āynātōōs saram Kastoor āk Bolukis.”


text:
Nto bēsyēēt nyēē kiikēērē, keebe ākoy Rēkiyō. Nto yu kāyyēēkunēē, kuwusunēē ꞉yoomeet komostaab sōōy kuchaakteeneech ākoy *kiriinkēētaab Bōtyōōli.


text:
Kikeenyoorte wōlooto bo kiriinkoonoo mbo ng'eetaabiya alak chēē kitaacheech kiibuurtē keey ām bēsyōōsyēk tisab. Nto mii yoo nanyuun, keebeetee kērēēnkōōk kēētākyi keey Rooma.


text:
Yu kāwokukas mbo ꞉ng'eetaabiya ām wōlooto bo Rooma kule kikēēmiitē kēēkwoonii, kutōrōōkwēēch. Kikānyiis ꞉alake yēē /kēēkuurē kule “Kooriik sōmōk chēē /kiimuunyēē,” nteenee kikēēw ꞉chuut ākoy yēē /kēēkuurē kule “Sōkōōniitaab Ābiiyō.” Yu kāwokōōbuurto keey ꞉Bāwulō bichoo, kubirchi Yēyiin kōōnkōy. Kiyey ꞉yooto inee kukich.


text:
Yu kakeeyta ꞉bēsyōōsyēk sōmōku kukakeeyit Rooma, kukuur ꞉Bāwulō kāāntōōyikaab Yuutayeek. Nto yu kikiikōōruruuch keey, kumwoochi ꞉Bāwulō icheek kule, “Mbo ng'eetaabiya, mānāākōchōnkyi biikyoo nto mbo ātēbuutēkaab mbo kuuko. Nteenee /kikeenama ām Yēērusālēēm /ānkiiyokoochoo biikaab Rooma.


text:
Kōōkuumwoo ꞉bichoo ankumach kule kootyaaktaa kuuyu kimāmii ꞉lēēlis ake tukul nyēē kinyoolchoo /keebakachaa.


text:
Nto yu kabokukwiil ꞉Yuutayeek /kiityaaktaa, akas kule kaykay /kiiyyoong'tēēnoo taayeetaab *Kayisaar, ānkoo kimāmii ꞉kiy nyēē miyaat nyēē chāāmwooyē kule kiyēwoo ꞉biikyuu.


text:
Ng'ālyoontooniitēnyi ꞉nyēē kayeya amach kule akasaak ōō, booyichu. /Kakeerateenaa nyōrōōrōōnichu kubo nyoo ikēnēē keey ꞉mooyēētaab Isrāyēēl kumukuul.”


text:
Yooto, kukētyi ꞉bichoo Bāwulō kule, “Nto yu mānāākēēnyōōru ꞉acheek ng'ālyoo ake tukul nyēē chōōnēē Yuuteeya nyēē rubtooy keey āk inyiing'. Mānāāmwoowēēch ꞉mbo ng'eetaabiya chēē kwoonēē wōlooto kiy ake tukul nyēē miyaat nyēē rubtooy keey āk inyiing'.


text:
Nteenee kēēmāchē keekas kule imwooyē nee ꞉inyiing', kuuyu mii ꞉biiko wōlēē wōō kung'āloolē nyēē miyaat kurubta keey āk bichēēb Kiriistō.”


text:
Kunyoo, kichōb ꞉bichooto āk Bāwulō bēsyēēt nyēē mākutuuyo.<br/>Yu kayit ꞉bēsyoonoo, kukwa ꞉biiko chēē chaang' wōlēē kitēbunēē ꞉Bāwulō. Kiirwookyi ꞉Bāwulō kwiimēn. Kiiboorchi ng'ālyoo kurubta keey āk bāytooyiisyēētaab Yēyiin ānkuyēyiisyēē siruutēkaab *Muusa āk chēbo *wōōrkooyikaab Yēyiin kōōboorchinēē biiko kule ki *Kāārārookiintēēt ꞉Yēēsu.


text:
Kibēētii ꞉bichoo kukwiilootē keey kubo ng'aleechaa kikiikukas āk yu kāwokumwoochi ꞉Bāwulō kule, “Kimwoochi ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin mbo kuukoong' manta, yoo kimwooyē kubununēē wōōrkooyoontēēt *Isaaya kule,


text:
‘Iwē wōlēē mii ꞉bichu ānkuwēēmwoochi kule:<br/>Yoo kōōyēbchi yiit,<br/>‑mōōkāsē kiy.<br/>Nto yoo kookasee koonyek,<br/>‑mōōkāsē kiy kubooyiit man.


text:
Kuuyu wuuyēch bichu ꞉mētēwoy,<br/>ānkumoolootiin ꞉yiitin,<br/>ānkināmākiis koonyay.<br/>Nto kiimuuchē ꞉koonyek kukasta,<br/>ānkuyootootiin ꞉yiitiik,<br/>ānkōōnkēt ꞉icheek,<br/>nto kiikuweek kuchama,<br/>saang'eet ꞉anii,<br/>āsoob icheek.’


text:
Kunyi, āmāchē āboorwook kule kookucham ꞉Yēyiin kooraraach biiko choo mā Yuutayeek ānkumākuyēbchi yiit ꞉icheek ng'aleechaa.”


text:
Kiibuur ꞉Bāwulō wōlooto kēnyiisyēk āyēēng' kutēbunēē kōōnyii nyēē kikwēytooy kiy. Kitoochē biiko tukul choo kāruutoon


text:
ānkwoomchinē ng'ālyoontēēt nyēē māmuyē kurubta keey āk bāytooyiisyēētaab Yēyiin, ankooneet mbo kurubta keey āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Anii ku Bāwulō nyoo āyēchinē *Kāārārookiintēēt Yēēsu yiisyēēt. Kitoola ꞉Yēyiin ankootabaanaa āyēku lēbkēēyiintēēt saa-amte lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Rubtooy keey ꞉lōkōōywēchu āk lakwanyii Yēēsu Kiriistō Mokoryoontēēnyoo nyoo /kikēēsich kuu chii kuchōōnēē kōōtaab bāytooyiintēēt *Tāwuti. Nteenee /kikiiboor ām kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule Lakwataab Yēyiin ꞉inee yoo /kiikiing'ēētēē meet.


text:
Chāmēēch ꞉Yēyiin kubununēē Kiriistō. Kiikukōōnēēch keeyey yiisyēētaab *lēbkēēyik kyoomchinootē biiko choo mā Yuutayeek wōlēē wuu ꞉inee āk kule kōōyēnchinē ꞉icheek Yēyiin ānkōōywēyē.


text:
Āsubooyook akweek tukul ām Rooma choo chāmook ꞉Yēyiin ankiikootabaanaak ōyēku biikyii chēē tiliilēch. Kōōbēruurook ꞉Baaba āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō ānkukōōnook kaalyeet.


text:
Ābirchinē kurook Yēyiintēēnyuu kōōnkōy kubununēē Yēēsu Kiriistō kubo akweek tukul kuuyu /kyoomunēē kōōrōōsyēk chēē chaang' kule ōkoosēē keey Yēyiin miisin.


text:
Inkētē ꞉Yēyiin kule ātāsē taay bēsyēēt ake tukul āsoowook ākookoy. Āyēchinē inee yiisyēēt ām mooyēēt akeenke ā-āmtooy lōkōōywēk kurubta keey āk lakwanyii.


text:
Mbo ng'eetaabiya, māchāktōōs ōnkēt kule kwāāchōboonu keey nyi kooy kule āruutoochook nteenee kookukerektaanwaa ꞉ng'ala. Āmāchē kule nto chāātitiirook kuu yoo kyāātitiiroonu biikaab Kiriistō ām bōrōryōōsyēk alak.


text:
Mākwoo ā-āmchi biiko tukul lōkōōywēchu kāroomēch nyēē mātiny kule Kirikiik nto mā Kirikiik, sumānootiin nto māsumānootiin.


text:
‑Māāmuyoot a-amte lōkōōywēk chēē kāroomēch kuuyu mii āriit ꞉kāāmuukēywēēkaab Yēyiin chēē yēyē kooraraachakay ꞉chii ake tukul nyoo kēēyēnchi. Māchāktōōs /kyoomchi Yuutayeek kurook nto yityo, kookeer ꞉choo mā Yuutayeek.


text:
Iboorunēē ꞉Yēyiin lōkōōywēchoo kule churtooy ꞉chiito yoo keekaasee keey inee baateey. Kuu yoo /kikeesir kule, “Nyōōru soboonto ꞉chiito nyoo churtooy kubo kaakaaseenyii.”


text:
Kōōkutākyi ꞉Yēyiin ng'wooninto biiko choo ‑mēēywēyē inee āk kibrōkōsiis choo kiikutubēē rōkōsng'waa ng'ālyoontēētaab manta.


text:
Kiiboorunēē kāāmuukēywēēkyii bo kibchuulyo tukuuk choo kiikuyey ānkōōboorunēē tukuuchooto wōlēē wuu ꞉inee, ānkoo ‑/mākēēkāsēē inee koonyay āk nkicheek kāāmuukēywēēkyii. Kunyoo, māmii ꞉wōlēē tuuktooy keey ꞉chii.


text:
Ānkoo kiinkēt ꞉icheek Yēyiin, mānēētōrōōr nto kubirchi mbo kōōnkōy, nteenee kiyēk buch ꞉ng'oomnātēēng'waa ānkutubākiis ꞉kāāsōōtēywēēkwaa kukabar ꞉bēērbēēryēēng'waa.


text:
Kikutunkyinē ꞉bichoo āynātōōs chēē /kikeekus /kiiwuuytēē biiko nto tāriitēk, tyoong'iik choo bēēsyētē āk choo ichuutēē keey ng'wēny kusiir yoo kātākutunkyinē Yēyiin nyoo bo lēbkēēyyēēt ākookoy.


text:
Kiyooto ꞉nyēē kiyey Yēyiin kwoosyi bichoo kutwaar ꞉muchastaab bōōrwoonikwaa sukuyēyē sikornateet ankunyeeree bōōrwoonikwaa.


text:
Kōōkuchuunnyēē ꞉bichoo manta nyēbo Yēyiin ānkuwēēkyi keey ng'wiiynaneet kukutunkyinē tukuuk chēē kiyēyē ꞉Yēyiin yoo kātākutunkyinē Yēyiin nkit nyoo itōrōōroot ākookoy.


text:
Kookwaasta ꞉Yēyiin bichoo kubo ng'aleechu tukul kurub muchas nyēē samis nyēē kookubakaakta mbo ꞉kooruuk saanikwaa ankoomut keey nkit.


text:
Kookutay ꞉nkicheek murēnik kooruukwaa ānkwoobukyi keey murēnik alak kusikoraat keey kut neennyi /kōōkiitiilchi kule +/mākiing'woonchi kurubta keey āk rōkōsooto.


text:
Kuu yoo manaacham ꞉biiko kōōnkēt Yēyiin, kōōtuukyi ꞉inee icheek batay kutas taay āk rōkōsng'waa kuyēyootē ng'al chēē māyēmāksē /kēēyēyē.


text:
Kiikoolaambuuch bichu ꞉choolwookātēēt, muchas āk rōkōs, tuuyintaab moo, rumiisyēēt, wōōrōōryēēt, ng'wiiynaneet, kāwōōtyoontiit, seemseemnyeet.


text:
Ng'āloolootēē alak nyēē miyaat, tāyē Yēyiin, āwēēsēch, āng'oonyēch ānkung'āsē keey. Sākāyootē kēēlwookik chēē kayeyee rōkōs, kōchōnkyinē sikiikwaa,


text:
Ānkoo kōōnkētē ꞉icheek kule kiikōōtiilchi ꞉Yēyiin meet chii nyoo yēyē ng'al chēē wuu choo, tākutāsē taay kuyēyē ng'aleechu ānkōōkoostooy mbo alak choo yēyē kuu nyooto.


text:
Yoo itiilchinē ꞉chii alak ng'al, kumiitē kōōruustooy keey nkit nyēē māmii ꞉wōlēē tuuktooy keey kuuyu yēyē ꞉nkinee rōkōs.


text:
Ibērē tōōs +meechililee kiyēē itiilchinē ꞉Yēyiin biiko alak yoo 'kēētiilchi chiito ake ng'al ānkiiyēyē ꞉inyiing' ng'aleechaata?


text:
‑Mēēru rwoonik ibērbēērē keey kule lēēl ꞉moo Yēyiin ānkumuytoochinē ng'al. Māchāktōōs inkēt kule māchāksē ꞉ātēboo bo Yēyiin kukōōniing' bārooyinto nyēē keereeny keey iweeksee choolwookātēēng'uung'.


text:
Yoo iwuuyiitē mēting'uung' itāyē iweeksee choolwookātēēng'uung', imiitē ituulchinē keey ng'al nyēē ākoy kōōng'woonchiing' ꞉Yēyiin bēsyoonoo ing'woonchinē biiko.


text:
Mākōōkoochi *soboontaab kibchuulyo biiko choo yēyē tukuuk chēē kāroomēch, choo chēēng'ē lēbkēēyyēētaab Yēyiin ākoo koonyit ānkumāchē kunyōōr soboonooto bo kibchuulyo.


text:
Nto choo isōōtē keey nkit ānkurubē kēēlwookikaab rōkōs ānkutāyē ng'ālyoontēētaab manta, mākōōng'woonchi ꞉Yēyiin.


text:
Makunyalil ꞉chii ake tukul nyoo yēyē rōkōs kutoowunēē Yuutayeek nto yityo kukēchi choo mā Yuutayeek.


text:
Nteenee +/mākiitōrōōr chii ake tukul nyoo yēyē tukuuk chēē kāroomēch, mākukoonyitākoy ānkunyōōr kaalyeet. Inoomēē kurook Yuutayeek nto yityo kookeer choo mā Yuutayeek.


text:
Yoo kāchoolwookēn ꞉chii nyoo mānēēnkēt kiruutēkaab Yēyiin, +/makiiruusta nyēē ‑/mākiiyyoong'unēē kiruutēchoo. Nto yoo kāchoolwookēn ꞉chii nyoo inkētē kiruutēk, +/makiiruusta /kiiyyoong'unēē kiruutēchooto.


text:
Mēēbērē biiko choo kāsē kiyēē mwooyē ꞉kiruutēk chēē /kiitiilchinē kule churtootiin ām taayeetaab Yēyiin, nteenee chēē /kiitiilchinē kule churtootiin ku choo rubē kiyēē mwooyē ꞉kiruutēk.


text:
‑Mēēnkētē biiko choo mā Yuutayeek kiruutēkaab Yēyiin. Ānkoo wuu nyooto, yoo yēyē tukuuk chēē miitē kiruutēchoo, kōōbooru kule inkētēē mētēwookwaa kiyēē mākyinē ꞉Yēyiin kule kuyey. Inkētē kule karaam ꞉nyi ku miyaat ꞉nyoo.


text:
Yoo itiilchinē ꞉Yēyiin biiko ng'al bēsyoonoo bo tabanta kubununēē Yēēsu Kiriistō kuu wōloo mwooytooy ꞉lōkōōywēchu ā-āmtooy, mākōōboor keey ꞉tukuuk chēē wunyootiin.


text:
'Isōōtē kule itinyē man kule inyiing' nyēē i-ārōōrchinē kēēlto biiko choo kōryootiin ānkiikoochinē mbo subak lēbkēēyyēēt biiko choo mii mēēnān.


text:
Inēētē ꞉inyiing' mbo subak choo ‑mēēnkētē kiy nto maanayiisyek 'isōōtē kule 'inkētē ng'aleek tukul āk manta nyēbo kiruutēk.


text:
Kunyoo ii, yoo 'inēētē ꞉inyiing' alak ‑'mēēnēētē keey nkinyiing'? Nto yoo imwoochinē biiko alak kule kutayee keey chōōrsēēt, kwaaming' ꞉nee ‑mēēmētē chōōrsēēt?


text:
Imwooyē kule māchāktōōs kutayee keey ꞉chii martaayeet, kwaaming' ꞉nee siimārtooy? ‑Mēēmāchē kule nto iriikyi tukuuchoo /kēēkusē choo /kēēkutunkyinē, nteenee kubērē ꞉mooyēēt nto ichoor kuuyu bo ta-aabuut nto ku syaabeet.


text:
Ōyēyē kuyityiin ꞉yoo /kikeesir kule, “Kyōōsākyi Yēyiin kōōntosuurākoy ām wōlēē mii ꞉biiko choo mā Yuutayeek.”


text:
Yoo iyēku Yuutāyiin ānkiinkētē kiruutēk, kukaraam yoo irubē kiruutēchooto. Nto yoo i-iryēē kiruutēchoo, ikerkeeye choo ‑mēēnkētē kiruutēchooto.


text:
Nto yoo karub ꞉choo mā Yuutayeek kiyēē irābchinē ꞉kiruutēk, kukāsē oob ꞉Yēyiin bichoo kule churtootiin?


text:
Māyēku ꞉chii Yuutāyiin baateey kubuntēē ntāsimuut, nto kuuyu /kikeeyaatitee *kāāmurootāniisyēētaab Yuutayeek, kusyēēmē kurub kiyēē mwooyē ꞉kiruutēk choo sirootiin.


text:
Nteenee Yuutāyiin nyēbo man ku nyoo boonto Yēyiin ām soboonnyii. Nyōōru ꞉chiito kāāmurootāniisyēētaab man kubuntēē Tāmirmiryēētaab Yēyiin. Chēēng'ē ꞉chii nyēē wuu nyoo kusilto ꞉Yēyiin āmēēbērē kusilto ꞉biiko.


text:
Man, miitē ꞉karaamateet ām kēēlwookik chēē chaang'. Nyēbo taayta, /kiikiitōōrchi Yuutayeek ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Ānkoo kuwuu nyooto, kichuunnyēē ꞉biiko wōlēē wōō. Ara, ibooru ꞉yooto sōō kule wēēchwēēchē keey ꞉Yēyiin?


text:
Achicha! Māwuu nyoo. Iyyoong'unēē ꞉Yēyiin manta ākookoy ānkoo kicham ꞉biiko ng'wiiynan, kuu yoo mwooyē ꞉siruutēk kule, “Ichurtaat nyēē yoo itiilchinē chii ng'al itinyē manta.”


text:
Imuuchē ꞉chii kumwooy kule, “Yēyē ꞉miyootyēēnyoo kutook kule churtaat ꞉Yēyiin miisin. Yēē ākoo wuu yooto ii, kōōng'woonchēēch nyēbo nee?” Wuu nyooto ꞉wōlēē ng'ālooltooy ꞉biiko.


text:
Imuuchē ꞉chiito ake kumwooy kule, “Yoo ākoo itōrōōrē ꞉ng'wiiynaneenyuu Yēyiin ānkōōboor kule tinyē manta ii, kubo nee /kēēmwooy kule āyēku anii kibng'ōōkisyoo?”


text:
Imuuchē /kēēlē, “Keeyey rōkōs sukutook ꞉kāroomnyēēt.” Mii mbo ꞉biiko alake chēē kōōkōōyinkyoo kule āmwooyē ng'aleechaa. Nteenee nyoolchinē /kiiruusta bichoo.


text:
Ara keemwaay nee? Kēēkāroomēch ꞉acheek Yuutayeek kusiir biiko alak? Achicha! Kasimkeemwaay kule kiikuchoolwookēn ꞉chii ake tukul, ānkā Yuutāyiin ee, nto nyēē mā Yuutāyiin.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk subak kule, “Kiyootākiis ꞉kuutuweekwaa kuu mbēērōōs ānkōōbērbēēriisyē ꞉ng'ēlyēēbikwaa.” Tāsē taay ꞉siruutēk kumwooyē kule, “Ng'woonēch ꞉kuutuway kuu ng'woonoob eereen.”


text:
Kāākiinkēt kule kiy ake tukul nyoo siraat, kutiinyē chiito nyoo bāwu ꞉kiruutēchu simāmii ꞉wōlēē chililtooy ꞉chii yoo itiilchinē ꞉Yēyiin biiko ng'aleek.


text:
Kunyoo, ‑/mākiitiilchinē chii kule churtaat kuuyu syēēmē wōlēē imuuktooy kurub kiruutēk. I-ārōōrwēēch baateey ꞉kiruutēk kule kāākēēchoolwookēn.


text:
/Kākiiboorwēēch raat kēēlto nyēē teer āk kiruutēkaab *Muusa, nyēē churtēē ꞉chii. /Kisimkyoorōōrunēē kēēli siruutēkaab Muusa āk chēbo *wōōrkooyikaab Yēyiin.


text:
Chāmtooy ꞉Yēyiin kule churtaat ꞉chii ake tukul yoo ikoosēē keey Yēēsu Kiriistō nyēē māmii kule ng'oo ꞉ng'oo,


text:
Churtooy ꞉biiko kubo chamateetaab ꞉Yēyiin kubununēē *Kāārārookiintēēt Yēēsu nyoo kiwālāng'unēēnēēch soboonnyii kootyaakteech.


text:
Kikōōn ꞉Yēyiin Yēēsu /keeyeyee kōrōsēēk sukung'eet kōōchoomnyo inee āk biiko yoo kēēyēnchi ꞉chii kule kiwasta ꞉Yēēsu korotiikyii kubo inee. Kumanaame ꞉Yēēsu, mānēēng'woonchi ꞉Yēyiin kōōrēēt kubo ng'ōōkiswookik choo /kikiikeeyey kuuyu kitinyē kiisayta. Nto raat, /kiitiilchinē chiito kule churtaat yoo kēēyēnchi Yēēsu. Kunyoo, tinyē ꞉Yēyiin manta kuyey kuu nyooto kuuyu kiikooyto ꞉Yēēsu soboonnyii kubo biiko tukul.


text:
Ara, kēēng'āsyinē keey nee naas? Māmii ꞉kiy mbo kisich kuuyu chāmtēēch ꞉Yēyiin kule kēēchurtootiin kubo kule kiiyēnchinē inee ānkiikoosēē keey Yēēsu āmēēbērē kuuyu kēērubē kiruutēk.


text:
kuuyu akeenke ꞉Yēyiin ānku inee ꞉nyēē mākōōtiilchi Yuutayeek āk choo mā Yuutayeek kule churtootiin yoo keekaasee keey Yēēsu.


text:
Ara yoo kakeeyey kuu nyooto kukākēēmētē siruutēkaab Muusa, kuuyu kiikoosēē keey Kiriistō? Achicha! Māwuu nyoo, nteenee kēēmiitē kēēyēyē kuyityiin ꞉siruutēchoo.


text:
Nto /kikeechamta kule churtaat kubo ng'aleek chēē kiyey, nto kimii ꞉kiyēē king'āsēē keey inee nkit, āmēēbērē ām taayeetaab Yēyiin.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Kiiyēnchi ꞉Abraam kiyēē kimwooyē ꞉Yēyiin. Yooto nanyuun kuchamta ꞉Yēyiin kule churtaat.”


text:
Yoo kābirto ꞉chii nkuruukyii kuyemaat /kiikoochi kiyēē kāākuchoosyi, nto yooto, mēēbērē kule /kākēērōōbchi.


text:
Māyēchinē ꞉chii Yēyiin yiisyō /sikiitiilchi kule churtaat nteenee mākyinē baateey kule /kiiyēnchi inee kuuyu kēēchoolwookēnootiin ꞉tukul ānkēēmāchē nyooyeetaab kaat.


text:
Kiiboor mbo *꞉Tāwuti kule ibēruuroot ꞉chiito nyoo chāmtooy ꞉Yēyiin kule churtaat kubo kāāyēnchinooyēēt āmēēbērē kubo kiyēē kayey ꞉chiichooto.


text:
Mwooyē kule,<br/>“Ibēruurootiin ꞉biiko choo /kōōkēēnyōōchi kaat ām miyootyēēt nyoo kōboonto<br/>/ānkēēmētoochi ng'ōōkisto nyoo kikiikuyey.


text:
Ara mākōōbēruur ꞉Yēyiin Yuutayeek nkityō choo imurootānootiin āmēēbēruur choo mā Yuutayeek? Kātākēēmwooyē oob kule /kikeechamta Abraam kule churtaat kuuyu kiikoosēē keey Yēyiin?


text:
/Kikēēchāmtooy āyu Abraam kule churtaat? Ara yoo kitākutoombo */kiimuraatan nto yoo /kikiikiimuraatan? Kubooyiit man ki yoo kitoombo /kiimuraatan.


text:
/Kikiimuraatan baateey kuyēk kiy nyēē /kākiikiimēē churtaayeet nyoo kikiikusimkunyōōr. Kunyoo, Abraam ꞉nyēē kiyootu biiko tukul choo ikoosēē keey Yēyiin ānkoo choo /manaakiimuraatan sukung'eet /keechamta nkicheek kule churtootiin.


text:
Inee mbo subak ꞉nyēē kwaaniitaab choo /kiimurootānē kātikoo baateey kutinyē ꞉icheek kaakaaseet nyēē wuu nyoo kibo kuuko Abraam /kumanaakiimuraatan.


text:
Kikuurtoochi ꞉Yēyiin Abraam āk muchōkōrōōnikyii kule mākurōōbchi kōōrēēt. Mēēbērē kikuurtoochinē ng'aleechaa kuuyu kirubē kiruutēk nteenee kikuurtoochi kuuyu kiikoosēē keey inee ankuchurtaat.


text:
Nto /kikiikoochinē chii kiy kuuyu rubē kiruutēk, nto ki buch kookaasee keey Yēyiin ānku nto kimāmii ꞉kiy nyēē kikuurtooy ꞉Yēyiin.


text:
Yēyē ꞉kiruutēk kōōng'woonchi ꞉Yēyiin biiko. Nto kimāmii ꞉kiruutēk nto māmii kiyēē /kēēmwooyē kule kā-iri ꞉chii kiruutyo.


text:
Kuurtoochinē ꞉Yēyiin chii nyoo ikoosēē keey inee kule mākōōbēruur kuuyu chāmē chiichoo, āmēēbērē kuuyu rubē kiruutēk. Kunyoo, nyōōru ꞉biiko tukul choo rōōbunēē keey kaakaaseetaab Abraam bēruroo, āmēēbērē choo bāwu ꞉kiruutēk baateey, nteenee āk nkicheek choo ikoosēē keey Yēyiin kuu Abraam nyoo baaba ꞉acheek tukul.


text:
Yoo kimwoochinē ꞉Yēyiin Abraam kule, “Kaayeyiing' iyēku kwaaniitaab bōrōryōōsyēk chēē chaang',” kiiyēnchi ꞉Abraam ng'aleechaa ām taayeetaab Yēyiin nyoo kōōnu soboonto nyēē kimāmii ānkung'āloolēē tukuuk chēē māmii wuu nyēē miitē.


text:
Kiikēnēē keey ꞉Abraam Yēyiin ānkoo kiwuu nyēē kimēētākōōmuuchāktōōs ꞉kiyēē /kikēēkuurtoochinē. Kunyoo, kichokuyēk ꞉inee kwaaniitaab bōrōryōōsyēk chēē chaang' kuu yoo kimwoochinē ꞉Yēyiin kule, “Tēē chooto ꞉lēēkōōk chēē +mēēnyōōru.”


text:
Ānkoo kut kikiikuyoosiit nyēē /kimēētākiisōōtyinē kule imuuchē kunyōōr leekwa kuuyu, kimāchē kuriichē kēnyiisyēk bokol ānki sōōn ꞉Saara, manaame ꞉moo Abraam, nteenee kitas taay kookaasee keey Yēyiin.


text:
Mānēēwiywiiy ꞉Abraam yooto tukul ām kiyēē kikiikukuurtoochi ꞉Yēyiin nteenee kititir kookaasee keey Yēyiin ānkōōtōrōōrē.


text:
nteenee chāmtēēch nkacheek ꞉Yēyiin kule kēēchurtootiin yoo kakiikaasee keey inee nyoo kiing'ēētēē Mokoryoontēēnyoo Yēēsu meet.


text:
Inee ꞉nyoo /kikiikooytooy kume kubo ng'ōōkiswookikyoo /ankiing'eetee meet sikeechurte ām taayeetaab Yēyiin.


text:
Kunyoo, kuu yoo /kookeechamteech kule kēēchurtootiin kubuntēē kaakaaseet, /kōōkiichoomnyēēch nanyuun āk Yēyiin ām Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
Yēēsu ꞉nyēē yēyēēch kuchameech ꞉Yēyiin ām chamateenyii nkit kuuyu kiikoosēē keey inee. Kēēng'ērēkootiin kuuyu kiikēnēē keey kule mākōōtōrōōrēēch ꞉Yēyiin ānkiibuurtē keey inee ākookoy.


text:
Kēēng'ērēkootiin mbo subak kubo nyāliluutēchu kēēbuntēē, kuuyu kiinkētē kule kōōnēēch ꞉nyāliluutēchoo muytaayeet.


text:
nyēē mākoy kēēchusyē kuuyu /kikēēng'oobwēēch Tāmirmiryēētaab Yēyiin nyēē yēyēēch kiinkēt wōlēē chāmtēēch ꞉Yēyiin.


text:
Yoo kimākiimuuchē keey, kume *꞉Kāārārookiintēēt ām bārooyinto nyēē kikiikuchōb ꞉Yēyiin kubo acheek choo kimākēēchurtootiin.


text:
Matyaa kuchāmtooy keey ꞉chii kume kubo chiito ake nto sinee imuuchē ꞉chii kuchamta keey kume kubo chii nyēē lēēl ꞉moo.


text:
Nteenee kiiboorwēēch ꞉Yēyiin kule chāmēēch, yoo kimēēwēēch ꞉Kāārārookiintēēt ānkoo kikēēchoolwookēnootiin.


text:
Kunyoo, kuu yoo /kookeechamteech kule kēēchurtootiin kuuyu kiwasta keey ꞉korotiikaab Yēēsu, sārwēēch sōō ꞉Yēyiin nyēē tyaa kubununēē lakwanyii kōōyyiin yoo /kiing'woonchinē biiko!


text:
Ānkoo kikēēyēku buunikaab Yēyiin, /kikiichoomnyēēch āk inee kubuntēē meetaab lakwanyii. Kunyi, kuu yoo /kōōkiichoomnyēēch āk inee kēētinyē man kule kēēnyōōru soboontaab kibchuulyo kuuyu kōōnu ꞉inee soboon!


text:
Kunyoo, kēēng'ērēkootiin miisin kuuyu /kiikiichoomnyēēch āk Yēyiin kubununēē Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
Kiyib ꞉chiito akeenke ng'ōōkisto kōōrēēt nyēē kiisach kuchō ꞉meet. Kunyoo, kirub ꞉meet biiko kuuyu choolwookēnootiin ꞉tukul.


text:
Kimii ꞉ng'ōōkisto kōōrēēt /kumānāākēēkōōn kiruutēkaab *Muusa. Nto kimāmii ꞉kiruutēk nto kimāmii ꞉wōlēē /kēēmwooytooy kule kā-iri ꞉chii kiruut.


text:
Kiinaam ꞉meet chiito kuchakee Aatam ākoy Muusa ānkoo kimāwuu ꞉choolwookātēēng'waa nyoo kibo Aatam.<br/>Kerkeey ꞉kiyēē kiyey ꞉Aatam āk nyēē kiyey ꞉Yēēsu.


text:
Āmwooyē kuu nyooto kubo ng'al chēē kiyey ꞉bichu tukwaay. Kitōōrchi ꞉kēwēynātēētaab ake /kiitiilchi biiko meet, nteenee kiyibchi ꞉koonyitēētaab ake biiko chamateetaab Yēyiin!


text:
Kiyey ꞉ng'ōōkistaab akeenke /kiitiilchi biiko ng'aleek /ankiiruusta. Nteenee kikōōn ꞉Yēyiin lakwanyii ānkoo kikiikuchoolwookēn ꞉biiko chēē chaang' /sikiitiilwēēch kule kēēchurtootiin.


text:
Yoo kiimuuchē ꞉ng'ōōkistaab chiito akeenke kuyibchi biiko tukul meet, kumākunyōōr ꞉biiko tukul soboonto nyoo rōōbchinē ꞉Yēyiin kubununēē chiito akeenke!


text:
Kunyoo, kuu yoo kiyēyē ꞉ng'ōōkistaab chiito akeenke /kiiruusta biiko tukul, kuyēyē ꞉kāroomnyēētaab chiito akeenke nyēē churtaat /keechamta biiko tukul kule churtootiin ānkunyōōr soboonto.


text:
Yoo kitāyē ꞉chiito akeenke kukāsyi Yēyiin, kōōsākyi biiko chēē chaang' kuchoolwookēn. Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, kikāsyi ꞉chiito akeenke Yēyiin ankuyey biiko chēē chaang' kukāsyi Yēyiin.


text:
Yoo /kikēēkōōnu kiruutēk, kuwōōyiit ꞉choolwookātēēt. Kuwōōyiitu ꞉choolwookātēēt, kutāsyinē keey ꞉chamateetaab Yēyiin.


text:
Kuu yoo kikiikutēbēē biich ꞉ng'ōōkisto ānkuyibu meet, kubāwu biich ra ꞉chamateetaab Yēyiin ānkuyibu churtaayeet sikēēnyōōru *soboontaab kibchuulyo kubununēē Yēēsu Kiriistō Mokoryoontēēnyoo.


text:
Achicha, māwuu nyoo mbo kisich. Kuu yoo kōmēēkutēbēēnēēch ꞉ng'ōōkisto, kubo nee keetas taay kēēchoolwookēnē?


text:
‑Mōōnkētē ꞉akweek sōō nee kule wuu nyēē kikēēbēku āk Yēēsu Kiriistō yoo /kikēēbātisānēēch kēēyēku akeenke āk inee?


text:
Kunyi, kerkeey nyēē kikēēbēku /ankeemuy soboonnyoo nyoo kibo taay yoo /kikēēbātisānēēch sukung'eet yoo /kikiing'ēētēē Yēēsu meet ām kāāmuukēywēēkaab Yēyiin, kēēnyōōru ꞉nkacheek soboonto nyēē lēēl.


text:
Kuu yoo kikēēyēku akeenke āk Yēēsu ām meenyii, ku man kule kēēyēku akeenke āk inee ām ng'eeteenyii bo meet.


text:
Kiinkētē kule /kikēēkwērtoochi soboonwēchoo kibo taay murtooywoontēēt āk *Kāārārookiintēēt simēēkubāwēēch ꞉ng'ōōkisto.


text:
Yoo kimēē *꞉Kāārārookiintēēt, kiiwaang'ta kāāmuukēywēēkaab ng'ōōkisto kutukul ānkuminyē raat kōōng'ērēēchē Yēyiin.


text:
Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, māchāktōōs ōyib keey ꞉nkakweek kule /kiikiisyēēnto kāāmuukēywēēkaab ng'ōōkiswookikwook ānkōōminyē ōng'ērēēchē Yēyiin kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
‑Mookany kuyey ꞉komosta ake tukul nyēbo bōōrng'woong' ng'ōōki, nteenee okany kubāwook ꞉Yēyiin kuuyu, /kikeeweecheenaak wōlēē mii ꞉meet ōnyōōru soboonto. Ōyēyiisyēē komosta ake tukul nyēbo bōōrng'woong' kubo tukuuk chēē churtootiin.


text:
Māmāchāktōōs kubaytaak ꞉ng'ōōki, kuuyu ‑mēētākōōtiinyook ꞉kiruutēk, nteenee bāwook ꞉chamateetaab Yēyiin.


text:
Ara nee nanyuun? Keetas taay sōō kēēyēyē ng'ōōki, kuuyu ‑mēēkubāwēēch ꞉kiruutēk nto kule bāwēēch ꞉chamateetaab Yēyiin? Achicha!


text:
Tookunoot oob kule yoo !keecham iyēku motwooriintēētaab chii, kumāchāktōōs irubē kiyēē mwooyē? Yoo keecham kubāwuung' ꞉ng'ōōkisto inyōōru meet. Nteenee yoo 'keeywey Yēyiin, +/makeechamtiing' kule ichurtaat.


text:
/Kēēbirchinē raat Yēyiin kōōnkōy, kuuyu ānkoo kikiikuyeyaak ꞉ng'ōōki ōyēku motwoor, kyoocham ām mooyēēt akeenke kiyēē /kikiineetaak.


text:
Kāāyēyiisyēē kitōōntōyooni nāmē keey āk soboontaab biiko, kuuyu mānōōkich ām soboontaab Kiriistō. Kikyōō-āsyi taay komosta ake tukul nyēbo bōōrng'woong' kutwaar ꞉ng'ala chēē mātiliilēch kutōōrchook ng'ōōki. Nteenee mākyook raat kubāwook ꞉ng'aleekaab churtaayeet āk tiliilinto.


text:
Ara soboon nyēē kiyibwook ꞉ng'aleechaa? Kitōōrchook tukun chēē yibwook raat muyāt chēē lētuunoo kuyib meet.


text:
Nteenee kuuyu /kookiityaaktaak ra ōng'ēētyēē bāwunātēētaab ng'ōōki ankookubaytaak ꞉Yēyiin, kōōtililiitu ānkōōnyōōru *soboontaab kibchuulyo.


text:
Kunyoo, kiyēē yibu ꞉ng'ōōki ku meet nto kiyēē rōōbu ꞉Yēyiin ku soboontaab kibchuulyo kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu Mokoryoontēēnyoo.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ōnkētē oob kule bāwu ꞉kiruutēk chii baateey yoo tākusobē? (Āmiitē āng'āloolchinē choo inkētē kiruutēkaab *Muusa.)


text:
Mwooyē ꞉kiruutēk kule māchāktōōs ꞉koorko nyoo imutaat kunoomnyo āk saanteenyii kātikoo tākusoboot saanteet. Nteenee yoo kame ꞉saanteet, kootyaakaat /kiimut subak.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ām kēēlto nyēē wuu nyooto, yoo kimēē ꞉Yēēsu /kiityaaktaak ām kiruutēkaab Muusa, sōōbooyiitu nyoo /kikiing'ēētēē meet ānkōōminy ām soboonto nyēē ing'ērēēchē Yēyiin.


text:
Yoo kitākubāwēēch ꞉ātēbuutēkyoo choo bo kēny, kiiwuruurēēch ꞉kiruutēk kiisuuchi ng'al chēē yibu meet.


text:
Nto kuuyu /kookiityaakteeneech raat wōlēē mii ꞉kiruutēchoo, kiimuuchē kēēyēchi Yēyiin yiisyēēt ām kēēlto nyēē lēēl nyēbo Tāmirmiryēēt, kusiir wōloo kikēēwuuntē kēny yoo kitākēērubē kiruutēk choo sirootiin.


text:
Ara nee nanyuun, miyootēch ꞉kiruutēk? Achicha, māwuu nyoo mbo kisich. Nto kimā kiruutēk, nto mānāānkēt kule choolwook ku kiy nee. Nto kimāmwooyē ꞉kiruutēchoo kule, “‑Mēēchōrōkyi tukuukaab chii”, nto kimānāānkēt kule chōrōkyinooyēēt ꞉nee.


text:
Kinyākyi ng'ōōki ꞉kiruutēk sukoolaambuuchaa kutōōrchoo ng'aleekaab muchas. Nto kimāmii ꞉kiruutēk, nto kimāboonto ꞉ng'ōōki kāāmuukēy.


text:
Nto yēē ākoo ki kāroomēch ꞉kiruutēchooto ii, kwaam ꞉nee sukuyibchoo nyalil nyēē tēē nyi? Bēērē keey ꞉kiruutēk nteenee ng'ōōki ꞉nyēē kiyibchoo nyalili. Nto kuu yoo kiimuuch ꞉ng'ōōkisto kuyēyiisyēē kiyēē karaam kuyib ng'ālyoo nyēē miyaat, kutook kule miyaat ꞉ng'ōōkisto nyēē ‑/mākyoomu.


text:
Kwoonēē ꞉kiruutēk wōlēē mii ꞉Yēyiin nteenee yoo taarataat ām ātēbuutēkyuu choo kibo kēny arataat ām ng'ōōkisto.


text:
Kunyi, kaakunama ꞉tonkoy, kuuyu kiyēē ābērē nto ayey, ‑māāmuuchē kut ayey, nto kiyoo ‑māāmāchē, āyēyē nyooto.


text:
Kuu wōloo wuunto, kimēētāku ꞉anii nyēē āmiitē āyēyē kiy nyēē miyaat, nteenee ng'ōōkisto nyoo bāwoo ꞉nyēē miitē kuyēyē.


text:
Ānkētē kule yoo taarataat ām ātēbuutēkyuu choo kibo kēny, ‑māāmuuchē ayey kiy nyēē karaam, kuuyu ābērē nto ayey kiyēē karaam, nteenee ‑māāmuuchē ayey.


text:
Kiyēē āyēyē kumā nyoo karaam nyoo āmāchē ayey, nto mbo tukuuk chēbo rōkōs choo ‑māāmāchē ayey, ātāsē taay āyēyē.


text:
Nto yoo āyēyē kiyēē ‑māāmāchē ayey, mēētāku ꞉anii nyēē āyēyē, nteenee ng'ōōkisto nyoo bāwoo ꞉nyēē yēyē ng'aleechu.


text:
nteenee ākāsē kuyēyiisyē ꞉kāāmuukēywēēk alake ām bōōrnyuu kubooryēē kāāsōōtēywēēkyuu. Yēyoo ꞉yooto aratakse ām choolwookātēēt nyoo mii kuyēyiisyēē bōōrnyuu.


text:
Kunyoo, yoo kaarub kāāsōōtēywēēkyuu, kubāwoo ꞉kiruutēkaab Yēyiin, nto yoo kaarub ātēbuutēchu miyootēch chu āyēyē, kubāwoo ꞉ng'ōōkisto. Ābotoot sōō nyēē tyaa! Ng'oo ꞉nyēē sukusārunēēnoo taankooyi? Nteenee, ābirchinē Yēyiin kōōnkōy kubo Yēēsu Kiriistō Mokoryoontēēnyoo.


text:
Kookootyaakteeneech ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin wōlēē mii ꞉ng'ōōkisto nyoo kibāytēēch ānkuyibu meet. Kunyoo, kōōkēēnyōōru soboonto nyēē lēēl kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Kimēēmuuchē ꞉kiruutēkaab *Muusa kukōōn soboonto, kuuyu kiikuskuus ꞉ng'ōōkisto nyoo kibāwēēch. Nteenee kikōōn ꞉Yēyiin soboonooto, yu kiiyooku lakwanyii kuu chii kuchō kōōroonēēb ng'ōōki /keeyeyee kōrōsēēk sukōōbuukto ng'ōōkisto kutukul.


text:
Kiyey kuu nyooto sikiimuuch keeyey man kuu wōlēē māktooy ꞉kiruutēkaab Muusa, kātikoo kakeerub Tāmirmiryēētaab Yēyiin amakeerub ātēbuutēkaab choolwook.


text:
Nto biiko choo tākurubē ātēbuutēk chēbo choolwook, kubāwu ꞉ātēbuutēchooto kāāsōōtēywēēkwaa. Nto choo rubē Tāmirmiryēēt, kubāwu ꞉Tāmirmiryēēt kāāsōōtēywēēkwaa.


text:
Chiito nyoo bāwu ꞉choolwookātēēt, kuchōōnchinē ꞉meet, nto nyoo bāwu ꞉Tāmirmiryēēt, kunyōōru soboonto āk kaalyeet.


text:
Kunyi yoo bāwu ꞉ng'ōōkisto chiito, ku buunyoontēētaab Yēyiin ꞉chiichoo. Māchāmchiintōōs ꞉chii nyēē wuu nyoo āk kiyēē māchē ꞉Yēyiin.


text:
Nteenee yoo ōboontē Tāmirmiryēēt, kubāwook ꞉Tāmirmiryoonoo mēēbērē ng'ōōki. Nto yoo mātinyē ꞉chii ām akweek Tāmirmiryēētaab Kiriistō, mābo ꞉chiichoo Kiriistō.


text:
Yoo boonto ꞉chii Kiriistō ām soboonnyii ankume ꞉bōōrto kubo ng'ōōkisto, kuwēētii ꞉tāmirmiryēēnyii ākookoy kuuyu kiikuchamta ꞉Yēyiin kule churtaat.


text:
Nto yoo tinyē ꞉chii Tāmirmiryēētaab Yēyiin nyoo inee ꞉nyēē kiing'ēētēē Yēēsu meet, makoong'eetee chiichoo meet ānkōōkoochi soboonto nyēē lēēl.


text:
Yoo keeruub keey ꞉chii ātēbuutēchoo, kuchōōnchinē ꞉meet. Nto yoo kāyēētyēēchook ꞉Tāmirmiryēēt obakaakte ātēbuutēk chēē miyootēch, ōnyōōru soboon.


text:
Mēēbērē kyōōnyōōru Tāmirmiryēēt nyēē kiketitaak ōyēku motwoor ānkōōmuuyē, nteenee kyōōnyōōru nyēē kiyeyaak ōyēku lōkōkaab Yēyiin. Tāmirmiryoonoo ꞉nyēē yēyēēch kēēkuur Yēyiin kule ‘Baaba’.


text:
Kuu yoo kēēyēku lōkōkaab Yēyiin, kēēyēmtooy āk Kiriistō tukuuk choo boonto ꞉Baaba. Yoo kākēēnyāliilchē kuu Kiriistō, +mākēēnyōōru wōōyinto kuu inee.


text:
Mii kukānyē ꞉kiy ake tukul nyēē kiikuyey ꞉Yēyiin ām kōōrēēt, kunyōōr rōōbēywoontēēnyii ām bēsyēēt nyoo itōrōōrē ꞉Yēyiin lōkōkyii.


text:
Minyē ꞉kiy ake tukul ām kōōrēēt nyēē māmii ꞉kiyēē ikēnēē keey āmēēbērē kule kicham kōōbuur kuu nyooto, nteenee kubo chiichēē kikōchōng'iit sukōōng'woonchi biich ꞉Yēyiin. Nteenee /tākiikēnēē keey kule


text:
Kiinkētē kule kiikung'woonchinoon kiy ake tukul nyoo miitē kōōrēēt kuchakee kēny ākoy kura kuu yoo ng'woonchinē ꞉cheebyoosya yoo sichē leekwa.


text:
Māwuu nyoo baateey, nteenee mii kung'woonchēēch nkacheek ām āriit, choo /kōōkēēkōōnēēch Tāmirmiryēēt kuu rōōbēywoontēētaab taayta. Yooto tukul kēēmiitē kēēkānyoonu miisin /kēēkōōnēēch bōōrwoonik chēē leelach /ankeeyeyeech kēēyēku lōkōkaab Yēyiin kuchurta.


text:
Yoo /kiikiiraraacheech, kikiikēnēē keey ng'ālyoontoonoo. Nto yoo ikēnēē keey ꞉chii kiyēē boonto ku buch. ‑Mēēkēnēē keey ꞉chii kiyēē kāākunyōōr.


text:
Yēētyēēchēēch ꞉Tāmirmiryēēt yoo kēētinyē kuskuusyēēt. Kuu yoo ‑mākiinkētē wōlēē makeesaayte Yēyiin, kung'ālooltoowēēch ꞉Tāmirmiryēēt kōōtēēyēē keey miisin nyēē māmii ꞉wōlēē /kēēmwooytooy.


text:
Nteenee inkētē ꞉Yēyiin nyoo isyoochē soboonwēkyoo kiyēē isōōtē ꞉Tāmirmiryēēt, kuuyu ng'ālooltoochinē ꞉Tāmirmiryēēt biikaab Kiriistō kōōrābchinē kiyēē māchē ꞉Yēyiin.


text:
Kiinkētē kule ām kiy ake tukul, yēyē ꞉Yēyiin ng'aleek chēē kāroomēch ām wōlēē mii ꞉choo chāmē inee ānku choo kiikukwey.


text:
Nto choo kisimkōōnkēt ꞉Yēyiin, kukiikootabaan sukukerkeyiitu lakwanyii. Yooto, mākuyēk ꞉lakwanaanyii kaabooreet nyēbo chuut chaang'.


text:
Chooto kisimkootabaan, kukuur. Nto chooto kikuurē, kuyey kuchurta, nto chooto kichurtooy, kōōtōrōōr.


text:
Yoo kirātēē moo lakwanyii ānkukōōn kubo acheek ii, kōōmuuchē kule nee kumākōōnēēch kiy ake tukul ām chamateenyii?


text:
Ng'oo ꞉nyēē imuuchē kumwooy kule miyootēch ꞉biiko choo kiikukwey ꞉Yēyiin? Yēyiin nkityōōniin ꞉nyēē itiilē kule churtaat ꞉chiito.


text:
Kunyoo ii, ng'oo ꞉nyēē imuuchē kooruusteech? Māmii ꞉chii, kuuyu kimēēwēēch ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu, nto subak /kikiing'eetee meet ānkutēbunēē raat āwutaab taay nyēbo Yēyiin kung'ālooltoowēēch.


text:
Ara, mii ꞉chii nyēē imuuchē kōōbēēsyēēnēēch chamateet nyēē boontēēnēēch ꞉Kiriistō? Ara nyalilta, ara wuuyinwēēk, ara wusiisyēēt, ara kēmēy, ara yoo kakeebe kibchuraat ara kēwēēlyo, ara mnyaat?


text:
Mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule,<br/>“Kēēmiitē yēē mii ꞉chii kwiimēn kubo inyiing'<br/>keekerkeeye kēēchiir chēē māchē /bokeetil.”


text:
Ānkētē kubooyiit man kule yoo ka meet nto kā soboon, nto ku malayikaan nto tāmirmiroy chēē miyootēch, nto tukuuk chēbo ra nto chēbo kōōyyiin nto ku kāāmuukēy alak tukul,


text:
yoo kā kiy nyēē mii barak nto nyēē mii ng'wēny nto kā kiy ake tukul ām choo kiyēyē ꞉Yēyiin, kumēēmuuchē ꞉tukul kōōbēēsyēēnēēch chamateetaab Yēyiin kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu nyoo Mokoryoontēēnyoo.


text:
Ng'ētē ꞉mooyēēnyuu ānkōōyiimoo mēt nyēē wuu nyēē mābēku ꞉ng'wooninoo, akas kule /manaakiiraraach mbo ng'eetaabiya, biikyuu bo Isrāyēēl. Ābērē nto kiimuuchāktōōs, nto /kabokiiruustaa āng'ētitēē wōlēē mii ꞉Kiriistō sukuyēētyēēchi icheek. Man ām kāāmuukēywēēkaab Kiriistō kule ‑māāng'wiiynānē ānkōōnkētē mbo ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Kiyey ꞉Yēyiin biikaab Isrāyēēl kuyēk biikyii anku icheek ꞉chēē kikas kāāmuukēywēēkaab Yēyiin. Kiyēchiin *kiirootyeet āk icheek kunyil, kōōkoochi kiruutēk āk mākuutēk kurubta keey *Kōōtaab Yēyiin ānkukuurtoochi icheek kule mākōōbēruur.


text:
Inkētē ꞉icheek kiyēē kiyēchi ꞉Yēyiin mbo kuukaanyii, ānku kōyiitēnyi ꞉nyēē chōōnēē *꞉Kāārārookiintēēt nyoo bo kāāmuukēy. Kusilākoy ꞉Yēyiin ākookoy, kuwuuyiit nyooto.


text:
Mānāānyōōr ꞉Yuutayeek wōlēē wōō bērurto nyoo kikiikukuurtoochi ꞉Yēyiin kōōtaab Abraam. Ara ibooru ꞉yooto kule mānāāyityiin ꞉kiyoo kikuurtooy ꞉Yēyiin? Acha, māwuu nyoo kuuyu mānāāyēēlchi ꞉Yuutayeek tukul komostaab Yēyiin.


text:
Ānkoo kukwoonēē ꞉Yuutayeek kōōtaab Abraam, manaarub inee kubooyiit man. Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Isaka nyēē makuroobta siintaaryeeng'uung'.”


text:
Ibooru ꞉yooto kule mēēbērē biiko choo kwoonēē siintaaryeetaab Abraam ꞉chēē lōkōkaab Yēyiin, nteenee choo iyēnchinē kiyēē kiikukuurtoochi ꞉Yēyiin ꞉chēē /kiiyiitē kuu lōkōkaab Abraam chēbo man.


text:
Kikuurto ꞉Yēyiin kule, “+Māāyēēwu ām bēsyēēt nyēē wuu nyi kēnyiinoo, nto yooto kuboonto ꞉Saara wēēriit.”


text:
Kimwoochi ꞉Yēyiin Rebeeka kutoombo kusich lōkōkyii ānkitoombo kuyey kiy nyēē karaam nto ku nyēē miyaat kule, “Makubayta ꞉nyēē mining' nyēē wōō.” Kunyi, kiiyyoong'unēē ꞉kwēyiisyēētaab Yēyiin wōlēē kimāktooy ꞉inee, mēēbērē kiyēē kiyey ꞉lōkōchoo.


text:
Kimwoochi ꞉Yēyiin bāytooyiintēētaab Miisir kule, “Kyāāmutuung' ākoy yu sāāboorunēē kāāmuukēywēēkyuu wōlēē imiitē sukung'eet /kyaamtaat kaayneenyuu ām kōōrēēt kumukuul.”


text:
Imuuchē kuteebeenaa ꞉akeenke ām akweek kule, “Ām nee naas sukubērē ꞉Yēyiin kakusta ꞉chii? Ara, ng'oo ꞉nyēē imuuchē kukwiil Yēyiin ām kiyēē māchē?”


text:
Inyiing' ku ng'oo siikētyi Yēyiin ng'ālyoo? ‑Mēēmuuchē ꞉kiy nyēē /kikēēyēyē kuteebee chiito nyoo kiyēyē kule, “Ntēē siiyeyaa kuu nyi?”


text:
Ānkoo kiimuuchē ꞉Yēyiin kōōboor kāāmuukēywēēkyii kōōng'woonchi biiko choo kiikuchoolwookēn choo misyinē /kiikarbuus, kiiruruuny mooyēēnyii kubo bichooto.


text:
Mwooyē ꞉Yēyiin ām siruutēkaab Oseeya kule, “+Maariiree ‘‑/Mākēēriirēē’ ānkāākuur ‘Mā biikyuu’ kule ‘Biikyuu’.”


text:
Mwooyē ꞉siruutēchoo bo Oseeya mbo subak kule, “Wōloo /kikēēmwoochinēē kule, ‘‑Mōōyēku biikyuu’ +/mākēēkuur ām wōlooto kule, ‘Akweek lōkōkaab Yēyiin’.”


text:
Mwooyē ꞉siruutēkaab *Isaaya kurubta keey āk Isrāyēēl kule, “Ānkoo makuchaang'iit ꞉Isrāyēēliik kuu ng'aayna ām araarayta, +/makiiraraach chēē ng'ēri, kuuyu


text:
Kerkeey yoo kisimkumwooyē ꞉Isaaya kule, “Nto kimānāābākooktoowēēch ꞉Yēyiintēētaab kāāmuukēy kaabkuutek, nto kikērkēyiitu biikaab Sōtōm āk chēbo Komoora chēē /kikiikarbuus.”


text:
Ara, keemwaay nee naas? /Kookeechamta kule churtootiin ꞉biiko choo mā Yuutayeek kuuyu kiikoosēē keey Mokoryoontēēt, ānkoo kimanaacheeng' churtaayeet.


text:
Kiy nee ꞉nyēē kibur? Kibur nyi manaakookaasee keey Kāārārookiintēēt nteenee kimoong'tēē keey kiyēē yēyē ꞉icheek. Kiinach ‘꞉rwaantaanaa ināchē biich’


text:
kuu yoo /kikeesir kule, “Okas baa, kyāākoochi rwaanteet nyēē kāānākuut wōliin bo *Sāāyōōn ānku rwaa nyēē ināchē biich, nteenee chiito nyoo keekaasee keey, mēēbērē mākuchus.”


text:
Kuu yoo ‑mēēnkētē wōlēē yēytooy ꞉Yēyiin chiito kuchurta ānkusyēēmē kuchēēnkyi keey churtaayeet ām kēēlwookikwaa nkit, manaacham kurub kēēltaab Yēyiin.


text:
Kibēk ꞉kāāmuukēywēēkaab kiruutēkaab *Muusa ām chōōnēētaab *Kāārārookiintēēt sukuchurta ꞉chii ake tukul nyoo iyēnchinē inee.


text:
Kimwooy ꞉Muusa kurubta keey churtaayeet nyēē chōōnēē wōlēē miitē ꞉kiruutēk kule, “Chiito nyēē rubē kiruutēk, mākuminyēē kiruutēchoo.”


text:
Keemwaay nee kurubta keey churtaayeet nyoo nyōōru ꞉chiito nyoo ikoosēē keey Kāārārookiintēēt? Mēērook /kēēmwooy kule, “Mākuwo ꞉ng'oo kibkōōnkōy?” (sukoomut Kāārārookiintēēt kuchō ng'wēny),


text:
Ara, māchāktōōs /kēēmwooy nee? /Kēēmwooyē kule, “Iboontē keey ng'ālyoontēēt, miitē mēting'uung' ānkumēēng'āloolēē kibtaman.” Ng'ālyoontoonooto ku nyoo kyoomtooy kule māchāksē /kiikaasee keey Kāārārookiintēēt.


text:
Yoo imwoowunēē kuutiing'uung' kule, “Mokoryoontēēnyuu ꞉Yēēsu” ānkiiyēnchinēē mooyēēng'uung' kule kiing'eetee ꞉Yēyiin meet, +/makiiraraachiing'.


text:
+/Makeechamtiing' kule ichurtaat yoo 'kēēyēnchinēē mooyēēng'uung', /ankiiraraachiing' yoo imwoowunēē kuutiing'uung' kiyēē 'iyēnchinē.


text:
Mātiny kule ng'oo ꞉ng'oo. Yēē kā Yuutāyiin nto nyoo mā Yuutāyiin, kuuyu bo biiko tukul ꞉Mokoryoontēēt. Ibēruurē kuyem, biiko tukul choo riirchinē inee,


text:
Ara ii, imuuchāksē kule nee /kēēriirchi inee yoo /mānāākiiyēnchi? Imuuchē kule nee /kiiyēnchi yoo /manaakeekas ng'aleek kurubta keey ākoo inee? Nto /kēēkāsēē nee ng'aleek yoo māmii ꞉chiichēē koomchi biich?


text:
/Ānkiimuuchē /bokyaamtaat kule nee yoo mēēbērē /kākiiyookto chii? Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Kāroomēch sōō nyēē tyaa ꞉kērēēnkōōy choo yibu lōkōōy chēē kāroomēch!”


text:
Nteenee mānēēyēnchi ꞉biiko tukul lōkōōywēchooto kāroomēch. Mwooyē *꞉Isaaya kule, “Mokoryoontēēt, ng'oo ꞉nyēē kiiyēnchi lōkōōywēkyoo?”


text:
Māchāksē /kyaamta lōkōōywēkaab *Kāārārookiintēēt sukukas ꞉biiko, kunyi māchāktōōs ꞉biiko kuyēbchi yiit ng'aleechaata sukōōyēnchi.


text:
Nteenee ātēēbē kule ii, ara manaakas ꞉biikaab Isrāyēēl lōkōōywēchu? Kubooyiit man, mwooyē ꞉siruutēk kule, “Kiikukas /kyoomtootēē ng'aleechaa komoswookik tukul chēbo kōōrēēt.”


text:
Ātēēbē subak kule, “Kiinkēt oob ꞉bichēēb Isrāyēēl kiyēē mwooyē lōkōōywēchu?” Kimwooy *Muusa kule, “+Maayey kumēēchook ꞉moo kubo biiko choo mā Yuutayeek. +Maayeyaak ōnyēēru kubo choo ‑mēēnkētē ng'al.”


text:
Mwooyē mbo subak *꞉Isaaya kukāng'unoot kule, “Kinyōōrwoo ꞉choo mēēbērē kicheeng'aataa ānkāāboorchi keey choo mēēbērē kiteebaataa.”


text:
Nto kurubta keey āk Isrāyēēliik kumwooy kule, “Ākuurē icheek kwaak ānkoo ku biich chēē ‑mēēywēyoo ānku cheemakwiiliis.”


text:
Kunyoo ātēēbē kule ii, ara kitay ꞉Yēyiin biikyii nkit? Achicha! Āyēku ꞉anii Isrāyēēliintēēt nyēbo kōōtaab Abraam ānkāābooyē areetaab Beenchamiin.


text:
Mātāyē ꞉Yēyiin biikyii chēē kisimkukwey. Osootee keey baa siruutēk choo ibooru kiyoo kimwooy *꞉Eliiya yoo kiriirchinē Yēyiin kung'āloolēē biikaab Isrāyēēl nyēē miyaat.


text:
Kimwooy kule, “Mokoryoontēēt, kiikubakach ꞉bichu *wōōrkooyikuuk ankooburyeet kāābkōrōs. Kwāāng'ētu ꞉anii nkit ānkumii kusyēēmē kule kubakachaa nkanii.”


text:
Yooto kukētyi ꞉Yēyiin Eliiya kule, “Kwaatuuch kaabkuutekyuu chēē yitē kisyēērōōk tisab choo mānāākutunkyi *Baal.”


text:
Yu kikwēyē ꞉Yēyiin bichoo ām chamateenyii, ku kiy ꞉nyoo nyēē kirōōbchinē ꞉Yēyiin icheek buch, mēēbērē kituwēnēē kubo kiyēē kiyey. Nto /kikēētuwēnēē, nto mēēbērē ki rōōbēywoo.


text:
Kunyi, mānāānyōōr ꞉biikaab Isrāyēēl kiyēē kichēēng'ē. Chēē kinyōōr churtaayeet ku choo kikwēyootiin, nto chuut alak /keeyey kukōryo


text:
kuu yoo mwooyē ꞉siruutēk kule, “Kiyey ꞉Yēyiin kuyoomcho ꞉mētēwoy. Tinyē koonyek āmākāstēē, kutinyē yiitiik āmākāsē ng'al ākoy kura.”


text:
Ātēēbēēnook subak kule ii, ara kinyōōr ꞉Isrāyēēliik kāānākuut nyēē mākoy tābokusyoong'? Achicha! Nteenee kuuyu kiikuyey ꞉icheek lēēluut, +/makiiraraach choo mā Yuutayeek sukuchōlyo ꞉Yuutayeek.


text:
Yoo kiyēyē ꞉Yuutayeek lēēlisto, /kiibēruur choo mā Yuutayeek. Kunyi, tyaa nanyuun ꞉bērur nyēē mākunyōōr ꞉biiko yoo kēēyēnchi ꞉Yuutayeek Yēēsu kuyēk Kāārārookiintēēng'waa!


text:
Āmiitē āng'āloolwook akweek choo mā Yuutayeek. /Kiikeeyeya āyēku *lēbkēēyiintēētaab choo mā Yuutayeek. Kunyi, ābirchinē Yēyiin kōōnkōy kubo yiisyoonootonyuu,


text:
Yoo kitāyiisyē ꞉icheek, /kiichoomnyo kōōrēēt āk Yēyiin. Nto yoo kāchāmiis ꞉icheek, kukērkēyiitu yoo /kakiing'eetee meet biiko.


text:
Yoo /kiikiitāboonchi mbo kuuko Yēyiin, kōōtāboonootiin ꞉nkicheek keseniisyek. Yoo /kakiitabaan tiikiitēk, kōōtāboonootiin ꞉nkicheek sokonaak.


text:
Man, /kikeebetech sokonaak alak chēbo *musēytuuniit /ankeeroobtaak akweek kēētooto ānkoo kyōō-ābu kēētitaab wōōk. Neennyi ōmiitē ōchuutē ānyiinyēēt nyēē chōōnēē tiikiitēkaab kēētooto.


text:
Ānkoo /kikeebetekta sokonaachaa, mēērook ōmōōntooy. Māchē ōnkētē kule mābiitēēnook akweek ꞉tiikiitēk, nteenee akweek chēē ōbiitēē tiikiitēk.


text:
Man, /kikeechwenta kuuyu kimēēkoosēē keey *Kāārārookiintēēt. Nteenee /kikeechamaak kuuyu kyōōkoosēē keey inee. Kunyoo, ‑mōōyib keey barak nteenee māchāktōōs ōriibē keey,


text:
kuuyu yoo ‑kimēēmuuchē ꞉Yēyiin kootuuch sokonaak choo kibiititooy ꞉kēētit ii, /bokeemwa nee akweek choo /kikēērōōbtook, māchwēntook nkakweek?


text:
Kunyi, ōrōōtootē wōlēē kirurto Yēyiin ꞉moo āk kōrōōmātēēt nyēē boonto. Kōrōōm ām wōlēē miitē ꞉choo kiikuchuunnyēē ng'aleekyii nteenee ruroot ꞉moo ām wōlēē ōmiitē ꞉akweek kātikoo baateey ōtāsē taay ōkoosēē keey inee, nto buch, +/makeechwentaak nkakweek.


text:
Nto nkicheek Yuutayeek, yoo kātēbi kut kumēto ng'aleekwaa ānkōōyēnchi Yēyiin, +/mākēēkētyi yoo /kākēēchwēntēē kuuyu tinyē ꞉Yēyiin kāāmuukēywēēk kukētyi yooto.


text:
Ara yoo kichāmē ꞉Yēyiin kutaachaak ꞉akweek choo mā Yuutayeek ii, kutoochē oob areet akeenke Yuutayeek kuuyu /kisimkiitāboonchi inee?


text:
Mbo ng'eetaabiya, māmāchē ōsōōtē kule ōkāroomēch kusiir Yuutayeek. Kunyi āmwoowook ng'ālyoontooni /kikiiboorwoo. /Kikeeyey kuyoomcho ꞉mētēwookaab Yuutayeek alak kut /kokiiraraach biiko choo mā Yuutayeek kuyem chēē māchē ꞉Yēyiin.


text:
Yooto +/makiiraraach biikaab Isrāyēēl kutēē yēē tēē, kuu yoo /kikeesir kule, “Mākuchōōnēē *꞉Kāārārookiintēēt *Sāāyōōn, ankuyey matakutay ꞉kōōtaab Yāākōbō Yēyiin.


text:
Kurubta keey āk lōkōōywēk chēē kāroomēch, buun ꞉Yuutayeek ām wōlēē mii ꞉Yēyiin. Yooto, /kēēkōōnook akweek lōkōōywēchoo. Nto kurubta keey āk kwēyiisyēēt, tākuchāmē ꞉Yēyiin bichoo, kuuyu kisimkukwey ꞉inee mbo kuukaanyii.


text:
Kikyōōchuunnyēē ꞉akweek Yēyiin yu kibo taay nteenee yoo kitāyē ꞉Yuutayeek Yēēsu, ōnyōōru ꞉akweek kiisaytaab Yēyiin.


text:
Wōō ꞉Yēyiin lēyyē! Tyaa sōō ꞉bērurnyii anku baraay ꞉mēt nyēē tyaa! Mākoy kusabsab ꞉chii kāātiilēywēēkyii! Māmii ꞉chii nyēē imuuchē kut kōōnkēt kēēlwookikyii!


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Ng'oo ꞉nyēē kiikōōnkēt kiyēē isōōtē ꞉Yēyiin? Nto kule ng'oo ꞉nyēē kiikōōrwookyi Yēyiin?”


text:
Kwoonēē ꞉tukuuk tukul wōlēē miitē ꞉Yēyiin, kiyēyē kiy ake tukul nyoo miitē kōōrēēt ānku cheechii ꞉tukuuchooto tukul. Kunyoo, kutōrōriit ꞉Yēyiin ākookoy. Kuwuuyiit nyooto!


text:
Kunyi ii, mbo ng'eetaabiya, kuuyu kiriireenaak ꞉Yēyiin, āsooyook kule ōkooytē keey /keeyeyeenaak kōrōsēēk ōsobchootiin. Māchāktōōs ōtiliilēch ānkōōng'ērēēchē Yēyiin. Yooto, ōmiitē ōyēchinē Yēyiin yiisyēēt ām kēēlto nyēbo manta.


text:
Matoorub tukuuk chēbo soboontaab kōōrooni, nteenee oweech keey ankoosoot tukuuk chēē leelach. Yoo kooyey kuu nyooto, +mōōbēēru kiyēē māchē ꞉Yēyiin: kiyēē karaam, kiyēē chamtaat āk nyēē churtaat.


text:
Kuu yoo ōnkētē ꞉akweek kule kikōōno ꞉Yēyiin ām chamateenyii āyēchi yiisyēēnyii, āmwoochinē ake tukul ām akweek kule ‑mēēyib keey barak nteenee iyemakse ām wōloo iwuuyē. Kikōōkoochi ꞉Yēyiin chii ake tukul yiisyēēt nyēē yēchinē kōōkoosēē keey inee.


text:
kuwuu nyooto ām wōlēē kēēmiitē ꞉acheek biikaab Kiriistō. Ānkoo kēēchoong'ēch, kēēyēku ꞉tukul akeenke ām Kiriistō kēēyēētyēēchinē keey.


text:
Boonto ꞉chii rōōbēywoontēēt nyēē teer ām wōlēē miitē ꞉ake kurubta keey āk bērur nyēē kiikurōōbwēēch ꞉Yēyiin. Yoo /kikēērōōbchi ake kuyēk *wōōrkooyoontēētaab Yēyiin, kumāchāktōōs kuyēyiisyēē kurubta keey āk wōlēē tēēnto ꞉kāāyēnchinooyēēnyii.


text:
Nto yoo /kikēērōōbchi kule kuyēētyēēchinē biiko, kuyēētyēēchi, nto yoo /kikēērōōbchi kooneet biiko, kōōnēētiis.


text:
Nto yoo /kikēērōōbchi kōōtitiirootē biiko, kōōtitiiriis. Nto yoo /kikēērōōbchi mooyēēt nyēē lēēl, kuyēētyēēchinē chuut. Nto yoo /kikēērōōbchi kōōntōōchi biiko, kuyey ām mooyēēt akeenke. Nto yoo /kikēērōōbchi kiisayta, kōōboor ām ng'erekweek.


text:
Ōchoomtōōsii kuu biich chēē tuubcho ānkōōkoonyitē biiko alak kusiir wōloo ōkoonyititooy keey nkityō.


text:
Ōyēchinē Mokoryoontēēt yiisyēēt ām mooyēēt akeenke nyēē ‑mōōchoostōōsii ānkōōnēmchinē keey Yēyiin kutukul.


text:
Ōng'ērēchē, kuuyu ōkēnēē keey Mokoryoontēēt. Ōmuytoochinē yoo kākwoonchook ꞉nyāliluutēk ankootas taay ōsooyē Yēyiin.


text:
Ōminyē ām kaalyeet āmōōng'āsē keey, nteenee ōchāmē ōtēbchēē āk mbo biiko choo bo ng'wēny ‑āmōōyibē keey kule ōng'oomēch.


text:
Yoo kāyēwook ꞉chiito ake ng'al chēē miyootēch, ‑mōōyēchi nkinee chēē miyootēch. Ōriibē keey okas kule kooyey ng'al chēē chāmē ꞉biiko tukul.


text:
Chōōrōōnuutēkyuu, yoo kāyēwook ꞉chii ng'al chēē miyootēch, ‑mōōyookyinēē miyootyo, nteenee ōbākookyi Yēyiin kuyook, kuuyu mwooyē ꞉Yēyiin ām siruutēk kule, “Anii ꞉nyēē āyooku.”


text:
Nteenee “Yoo amaat ꞉kēmēy chii nyoo wēchiing', ibay, nto yoo amaat ꞉melel, irāmchi bēēko. Yoo 'keeyey kuu nyooto, mākwoomunēē chiichoo ꞉ng'aleekyii.”


text:
Māchāksē ꞉chii ake tukul kōōywēyē kāāmuukēywēēk kuuyu māmii ꞉kāāmuukēywoo nyēē kimākōōnu ꞉Yēyiin. Kāāmuukēywēēk alak tukul choo miitē kōōrēēt kukwoonēē wōlēē mii ꞉Yēyiin.


text:
Nto chii ake tukul nyoo kwiilē kāāmuukēywēēk kumiitē kukwiilē kiyēē kiikōōtōōrto ꞉Yēyiin +/ānkumākiitiilchi ng'al.


text:
‑Mēēng'woonchinē ꞉bāytooyik chii nyoo yēyē kiyēē karaam, nteenee ing'woonchinē nyoo yēyē kiyēē miyaat. Yoo imāchē simēēmuyēē biiko choo boonto kāāmuukēywēēk, kumāchāksē iyēyē ng'al chēbo man sukuchaming'.


text:
Yēchinē ꞉bichoo Yēyiin yiisyēēt kubo kiyēē karaam ām wōlēē imiitē inyiing'. Nto yoo 'keeyey ng'al chēē miyootēch kumāchāktōōs imuy, kuuyu boonto ꞉icheek kāāmuukēywēēk kōōng'woonchiing'. Yēchinē Yēyiin yiisyēēt nyēbo man sukōōng'woonchinē chii nyoo yēyē ng'al chēē miyootēch.


text:
Kunyoo, māchāktōōs kēērubē kiyēē mākwēēch ꞉kāāmuukēywēēk āmēēbērē sōō baateey kuuyu imuuchē /kiing'woonchēēch nteenee kuuyu kiinkētē kule karaam kēēyēyē kuu nyooto.


text:
Kiyooto mbo subak ꞉nyēē yēyook ōkwēchinē *syuuruut choo bo kāāmuukēywēēk, kuuyu yēchinē Yēyiin yiisyēēt kuwuulyēē yiisyēētaab bāytooyiisyēēt.


text:
Yoo boonto ꞉chii ām akweek bēsēntaab ake, kuyookyi. Yoo syuuruut, kukweyta, nto yoo syuuruut nyēbo tukuuk chēē boonto chii, kukweyta nkinee. Ōkoonyitē chii ake tukul nyoo māchāktōōs /kēēkoonyit, ānkōōywēyē nyoo māchāktōōs /kiiywēyē.


text:
‑Mōōyēku kibēsēniis chēbo tukun, nteenee mākyook ōtinyē chamateet ānkōōchoomtōōsii, kuuyu chii ake tukul nyoo chāmē chiito ake kuyēyē kiyēē mwooyē ꞉kiruutēk.


text:
Okas baa kiruutēk: “‑Meemarte,” “‑Mēērumiisyē,” “‑Mēēchōōrsē,” “‑Mēēchōrōkyi kaab chii” āk kiruutēk alak tukul chēē miitē. Iyumē ꞉kiruutyēēt akeenke chuutēchu tukul, nto kiruutyoonoo ku nyoo mwooyē kule, “Icham laatyeeng'uung' kuu wōloo ichāmtooy keey.”


text:
Ōyēyē ng'aleechaa ōnkētē wōlēē wuu ꞉bēsyōōsyēchu, kuuyu kaakuyit ꞉bēsyēēt nyēē ōsēwunēē. Kaakuriik kuyityiin /kiiraraacheech.


text:
Mii wokubēku ꞉kwēēmowuut ānkumii wokuyitu ꞉bēētuut. Kunyi keesatee keey tukuuk choo bo mēēnānēēt ankiiluumee keey lēbkēēyyēēt.


text:
Okany kēēminyē ām soboonto nyēē lebkeey kuu wōloo wuunto ꞉bēētuut. Otayee keey sookwoonuut choo ō-āmē kut ōbēēnichi, bōōkitēēt, martaayeet āk sikornateet. ‑Mōōwookuutōōsii nto ōtuuyiityinē keey moon.


text:
Mii ꞉choo mākāsē yēēt kiy yoo kaam āmnyoo ake tukul, ānku mii ꞉choo kuskusēch ām kāāyēnchinooyēēt chēē āmē nkwēēk baateey.


text:
Māmāchāktōōs ꞉chii nyoo āmē āmnyoo ake tukul kumōōntooy nyoo moomē āmiichoo tukul, āmāmāchāktōōs mbo kōōtiilchi ꞉nkinee nyoo moomē āmiichoo tukul nyiin ake ng'al kuuyu kookucham ꞉Yēyiin chiichoo.


text:
Inyiing' ku ng'oo siitiilchi chiito ake ng'al. Yēyiin ꞉nyēē itiilē kule ng'oo ꞉nyēē tinyē manta ku ng'oo ꞉nyēē kustaayaat. Yēētyēēchinē ꞉Yēyiin nyoo kuskus kunyōōr biirtooyiisyēēt.


text:
Kāsē ꞉chiito ake bēsyēēt ake kule wōō kusiir ake, nto ām chiito ake, kukerkeey ꞉bēsyōōs tukul. Kunyi, māchāktōōs ꞉chii kurubē wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkyii.


text:
Chiito nyoo kālē wōō ꞉bēsyēēt ake kusiir ake, kuyēyē kuu nyooto kubo Mokoryoontēēt. Nto nkinee nyoo āmē āmnyoo ake tukul kwoomē kubo Mokoryoontēēt kuuyu yoo yēyē kuu nyooto kubirchinē Yēyiin kōōnkōy. Nto nyoo moomē āmiichoo tukul kukayey kuu nyooto kubo Mokoryoontēēt kubirchinē Yēyiin kōōnkōy.


text:
Ām nee yu iruustooy ng'eetaabiya ake nto imōōntoochinē nee? ‑'Mēēnkētē kule +/mābokiiyyoong'tēēnēēch tukul taayeetaab Yēyiin /ānkiitiilwēēch ng'al?


text:
Kimwooy ꞉Yēyiin kule, “Kubooyiit man, mākukutung'woo ꞉chii ake tukul ānkumwooy ꞉chii ake tukul kule anii ku Yēyiin.”


text:
‑Mookany kiiruustooy alak nteenee okany keekas kule ‑makeeyey kiy nyēē imuuchē koonach tuubchēēnyoo kōōsuuchi choolwook.


text:
Kuu yoo kiikōōboorwoo anii ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu, ānkētē kubooyiit man kule māmii ꞉āmnyoo ake tukul nyēē mātiliil. Nteenee yoo kāsē ꞉chii kule mātiliil ꞉kiy, kumātiliil ꞉kiyoo ām wōlēē mii ꞉chiichooto nkit.


text:
Nto yoo itāsē taay i-āmē āmiik chēē māng'ērēkyinē ꞉ng'eetaabkoomēt, ‑mēēmiitē iboorchinē chamateet. ‑Mee-araante ng'eetaabkoomēt nyoo kimēēchinē *꞉Kāārārookiintēēt, kubo āmit.


text:
Mārubtooy keey ꞉Bāytooyiisyēētaab Yēyiin āk āmit nto tukun chēē /kēēyyēē nteenee rubtooy keey churtaayeet, kaalyeet āk ng'erekweek ām Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Chii ake tukul nyoo yēchinē Kiriistō yiisyēēt ām kēēli, kōōng'ērēēchē Yēyiin ānkuchāmtooy nkicheek ꞉biiko.


text:
‑'Mēēboot yiisyēētaab Yēyiin kubo āmit. Tiliilēch ꞉āmiik tukul, nteenee yoo kaam ꞉chii āmnyoo nyēē imuuchē kuyey kunyōōr kāānākuut, kumā karaam.


text:
Mā karaam i-am bēēny nto iyyee tukun nto iyey kiy ake tukul nyēē imuuchē kuyey ng'eetaabkoomēt kunyōōr kāānākuut.


text:
Kunyi, yoo ‑'mēēkāsē yēēt kiy kubo tukuuchu, kany kuyēk inyiing' āk Yēyiin. Ibēruuroot ꞉chiito nyoo inkētē kule karaam ꞉kiyēē miitē kuyēyē.


text:
Nto chiito nyoo āmē āmnyoo kōōsōōtē kule mēērook kwaam, kukaakooruusta keey nkit. Kiy ake tukul nyoo /kēēyēyē /kiisōōtē kule makaraam, ku ng'ōōki ꞉kiyoo.


text:
Māchāktōōs acheek choo kēēkichootiin kēēmuytoochinē biiko choo kuskusēch, māmāchāktōōs kiisōōtē keey nkit.


text:
Kimēēsōōtē keey ꞉Kiriistō nkit kuu yoo mwooyē ꞉siruutēk kule, “Ānchuruuroot ꞉nkanii kuu yoo /kiinchuruuriing' nkinyiing'.”


text:
/Kikēēsirē siruutēk tukul chēbo kēny kooneeteech ānkuyēētyēēchēēch kēēmuytoochi ānkōōtitiirēēch, yoo kiikēnēē keey Yēyiin.


text:
Yēyiin ꞉nyēē yēyē biich /kēēmuytoochi ng'al /ānkēēkimkimiitu. Kunyi, āsoomē inee kule kukōōnook mooyēēt nyēē kōōnoomnyē, yoo ōrubē Yēēsu Kiriistō,


text:
Āmwoowook kule kichō ꞉Kiriistō kuu Yuutāyiin kōōboor kule man ꞉kiyēē kikuurtoochinē ꞉Yēyiin mbo kuuko,


text:
ānkusilto ꞉biiko choo mā Yuutayeek Yēyiin kubo kiisaynyii. Kuu yoo /kikeesir kule, “Kunyi, +māāsiltiing' kēēboontē keey biiko choo mā Yuutayeek. +Māātyēēn tyēēnwookik āsilēēniing'.”


text:
Tāsē taay kumwooyē kule, “Ōtōrōōr Yēyiin ꞉akweek tukul choo mā Yuutayeek, ānkōōsil Yēyiin ꞉biiko tukul.”


text:
Mwooyē subak *꞉Isaaya kule, “Mākutook ꞉chii nyēē chōōnēē kōōtaab Yēēsē. Nyooto ꞉nyēē machokubayta kōōrōōsyēk ānku inee ꞉nyēē mākōōkēnēē keey ꞉biiko tukul.”


text:
Lēyyē, kukōōnook ꞉Yēyiin nyoo kiikēnēē keey ng'erekweek kuyem āk kaalyeet yoo ōtāsē taay ōkoosēē keey inee, sukung'eet ōkēnēē keey inee miisin kubununēē kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēēnyii.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ānkētē kule ōkāroomēch ꞉akweek. Ōnkētē ng'aleekaab Yēyiin ānkōōmuuchē ꞉ake kuyis ake.


text:
āyēchinē inee yiisyēēt saayey biiko choo mā Yuutayeek kōōnkēt *Kāārārookiintēēt Yēēsu. Māchāktōōs a-amte lōkōōywēkaab Yēyiin /sikiitabaan biiko choo mā Yuutayeek kuyēk kōrōsēēk chēē chāmē ꞉Yēyiin chēē kikōōtiliil ꞉Tāmirmiryēēnyii.


text:
Māmii ꞉kiyēē +maang'asee keey nteenee baateey kiyēē kiikoowaang'ta ꞉Kiriistō kubununēēnoo, yoo kiyēyē biiko choo mā Yuutayeek kooywey Yēyiin ām kiyēē kyāāmwoochi ānkāāyēchi.


text:
Kyaayey kuu nyooto kubununēē kāāmuukēywēēkaab tukuuk chēbo kwōng'uut āk chēbo Tāmirmiryēētaab Yēyiin saa-amtaate lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Kiriistō kuchurta, kuchakee Yēērusālēēm ākoy Iluriko.


text:
Kyāāwuulyoonunēē ā-āmchinē lōkōōywēk chēē kāroomēch biiko choo kimānāāyityi ꞉ng'ālyoontoonoo, kuuyu kimāāmāchē ātēēkyi kōōto yēē kiikusisin ꞉chiito ake,


text:
kuu yoo /kikeesir kule, “Makukas ꞉choo /kimānāākēēmwoochi ānkumākōōnkēt ꞉choo kimanaakasee yiitiikwaa.”


text:
Nteenee kuuyu ‑mēēkumiitē ꞉wōlēē tāāmuuchē āyēyiisyēē ām yēēmōōsyēchu āk subak kuu yoo kwaamach nyi kooy kule akasaak, kāāchōb kule chaakasaak


text:
King'ērēkootiin ꞉biikaab Maketoonnya āk chēbo Akaaya kōōruruuch beesaanik /kēēyibchi biikaab Kiriistō choo kabar ꞉kuskuusyēēt ām Yēērusālēēm.


text:
Nteenee ii, mbo ng'eetaabiya, āsoomook ōsoowoo Yēyiin sikyaam booryēēt ꞉tukul ām Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō āk chamateetaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Ōsoowoo kule /kēēsārunēēnoo Yuutayeek choo mānēēyēnchi Yēyiin ām Yuuteeya. Ōsoowoo subak kule makucham ꞉biikaab Kiriistō ām Yēērusālēēm kiyēē +māāyibchi.


text:
Yoo kāyēyākiis ꞉ng'aleechaa, āmuuchē āchōō wōloo ōmiitē ām ng'erekweek, nto yoo kacham ꞉Yēyiin /ankiibaybaayaa, kēēboontē keey akweek.


text:
Yoo kayit, otaach ām chamateetaab Mokoryoontēēt ānkōōyēētyēēchi ām keel ake tukul nyēē māchē. Kōōkuyēētyēēchi ꞉inee miisin biiko wōlēē wōō ānkōōkuyēētyēēchoo nkanii.


text:
Kyaasanta ꞉bichoo soboonwēkwaa kubo anii. Ābirchinē Yēyiin kōōnkōy kubo bichoo. Mā anii nkit nteenee birchinē kōōnkōy ꞉nkicheek biikaab Kiriistō tukul choo mā Yuutayeek.


text:
Osubaay nkinee kaniseet nyoo sooyēē kōōng'waa ānkōōsuboowoo nkinee Bāyniitō, choorweenyuu nyoo āchāmē. Inee ꞉nyēbo taayta kōōyēnchi Kiriistō ām yēēmēētaab Eesya.


text:
ānkōōsuboowoo tilyeenyuu Āntirōniikō ākoo Yuunnya choo /kiikēērātēēch tukul. Icheek ꞉chēē tookunootiin ām wōlēē mii *꞉lēbkēēyik ānkisimkōōyēnchi ꞉icheek Kiriistō kutāāmiitē ꞉anii mēēnān.


text:
Urbaano nyoo kēēyēētyēēchinē keey ꞉tukul ām yiisyēētaab Kiriistō āk nkinee choorweenyuu Sutaaku nyoo āchāmē.


text:
Osubaay nkinee Ābēēlē nyoo /kikeetyem miisin /ankeechamta ām Kiriistō ankoosubaay nkicheek biikaab kaab Āriistōbuulō.


text:
Otaakwees Turufeena āk Turufoosa choo yēyē yiisyēētaab Mokoryoontēēt miisin āk Bēērsi, choorwaanaa kiikuyēchinoon Mokoryoontēēt yiisyēēt miisin.


text:
Osubaay Ruufō, muroonoo tookunoot ām biikaab Mokoryoontēēt ānkōōtookwēēsē nkinee kaamet nyoo kicham kuyibo nkanii kuu wērinyii.


text:
Osubaay Filolooko, Yuulya, Nereeya kuboonto keey cheebkaamet ākoo Oluumba āk biikaab Kiriistō tukul choo boonto keey.


text:
!Kāāmwoowook, lēyyē akweek mbo ng'eetaabiya, ōrōōtootē bichoo bchēyootē biich ānkukērēktooy kēēltaab kaakaaseeng'woong', bichoo kwiilootē kāānēētēywēēk choo kyōōnyōōru. Osatee keey bichoo.


text:
Biiko choo yēyē kuu nyooto mēēbērē yēchinē yiisyēēt Mokoryoontēēnyoo Kiriistō, nteenee tōōrtootē bichoo ꞉moonik. Ng'āloolē ng'al chēē kāroomēch ānku ānyinyēch kōōbērbēērē kāāsōōtēywēēkaab biiko choo ‑mēēnkētē ng'al chēē chaang'.


text:
Ang'erechaat, kuuyu kiikukas ꞉biiko tukul wōlēē kyōōrubtooy lōkōōywēchoo kāroomēch. Kunyi, āmāchē ōboontē kiirnān kurubta keey kiyēē karaam amoonaamte keey rōkōs.


text:
Mākōōturbuub ꞉Yēyiintēētaab kaalyeet Kibrōkōsyoontēēt ankootartaar ꞉akweek. Kōōbēruurook ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Isubooyook ꞉Tēmētēēwō muroonoo kēēyēyiisyēē tukwaay ānkōōsubooyook ꞉nkicheek tilyōōnuutēkyuu mbo Lukiiyō, Chāāsōōn ākoo Sosibaatiro.


text:
Isubooyook ꞉nkinee Kāyō nyoo ātēbunēē kanyii wōloo sooyēē ꞉kaniseet. Isubooyook ꞉nkinee Eraasto nyoo kōnōriintēētaab lēnkuutaab *kiriinkēēt ānkōōsubooyook ꞉nkinee ng'eetaabiya Kwaarto.


text:
Okany kiikaaste Yēyiin nyoo inee ꞉nyēē yēyook ōkiilchē ām lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Yēēsu Kiriistō choo ā-āmtooy. Kiwunyootiin ꞉lōkōōywēchooto ām kēnyiisyēk chēē chaang' choo kiikukeeyta


text:
ānkoo kikiikung'alaalee ꞉siruutēkaab *wōōrkooyik. Nteenee /kōōkēēng'oong' ra. Kimwooy ꞉Yēyiin nyoo bo ākookoy kule /kōōkiiboorchi lōkōōywēchu biiko tukul sukookaasee keey inee ānkukoonyit.


text:
Kutōrōriit ꞉Yēyiin ākookoy kubununēē Yēēsu Kiriistō. Yēyiin nkit ꞉nyēē ng'oom kuchurta! Kuwuuyiit nyooto.


text:
Anii ku Bāwulō nyoo kitōōloo ꞉Yēyiin ām chamateenyii āyēku *lēbkēēyiintēēt āyēchi Kāārārookiintēēt Yēēsu yiisyēēt. Āboontē keey āk ng'eetaabiya Sōōstēēn.


text:
Kiisubooyook akweek biikaab Kiriistō ām *kiriinkēētaab Kōōriintō choo /kikiitabaanaak kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu ōbooyiitu Yēyiin. /Kēēmākwook ōtililiitu āk nkicheek biiko tukul choo miitē wōlto ake tukul choo ikēnēē keey Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō, nyoo Mokoryoontēēng'waa nkicheek.


text:
Ābirchinē Yēyiin kōōnkōy kibtaman, kuuyu kichamaak ānkukōōnook tukuuk chēē chaang' kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Kyoonam ng'aleek choo kikiiboorwook kurubta keey āk *Kāārārookiintēēt ānkiikukiilchook ꞉ng'aleechaa kutukul.


text:
Kunyoo, manookuste rōōbēywoontēēt ake tukul nyoo kōōnu ꞉Tāmirmiryēēt yoo ōmiitē ōkānyoonu miisin bēsyēēt nyoo iyēēwunēē ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
Mākōōtitiirook ākoy tabanta nyēē ‑mōōtinyē miyootyo ake tukul bēsyoonoo mākōōtiilchi ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō biiko ng'aleek.


text:
Nto ii, mbo ng'eetaabiya, ākāloonwook ām kaayneetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō kule ōkāsyiintōōsii ꞉tukul. ‑Mōōchuunchuunnyē nteenee, māchāktōōs ōbuurē ām kēēlto nyēē churtaat nyēē kyōōkāsyiinē ām kāāsōōtēywēēkwook.


text:
Mbo ng'eetaabiya, kurubta keey āk ng'aleek chēē kwaakasee biiko alak kukwaanee kōōtaab Kilōōwē, tookunoot kule !kyoobchey keey.


text:
Mwooyē ꞉ake kule, “Ārubē ꞉anii ng'aleekaab Bāwulō,” kumwooyē ꞉ake kule, “Ārubē ꞉anii chēbo Ābōōlō” nto ake kulē ꞉nyoo, “Ārubē chēbo Bētērō.” Nto ake kumwooyē nyoo ꞉nkinee kule, “Ārubē chēbo Kiriistō.”


text:
So! Ara bcheyaat ꞉Kiriistō? Ara Bāwulō nyoo /kikēēkwērtoochinē murtooywoontēēt kubo akweek? Nto /kikeebatisanaak ām kaayneetaab Bāwulō ōō?


text:
Man sinee, kyaabatisan nkicheek biikaab kaab Steefaan, nteenee yoo ābērē akas kumāmii subak ꞉chii nyēē kyaabatisan.


text:
Mēēbērē kiiyookwoo *꞉Kāārārookiintēēt chaabatisan biiko. Nteenee chaa-amte lōkōōywēk chēē kāroomēch, āmēēbērē ām ng'oomnānēētaab chii simāyēk buch ꞉meetaab Kāārārookiintēēt ām murtooywoontēēt.


text:
Yoo /kākyoomchi biiko choo mii kubootōōs ng'aleekaab murtooywoontēēt, kukāsē yēēt ku bēērbēēryo. Nteenee yoo /kākyoomwēēch acheek choo /kēēmiitē /kiirāroochēēch, kōōbooru kāāmuukēywēēkaab Yēyiin.


text:
Mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, “+Māāboot ng'oomnātēētaab choo yibē keey kule ng'oomēch ānkāātub kiirnātēētaab choo bērē tinyē kiirnātēēt.”


text:
Mii ānō ꞉ng'oomōōtik? Mii ānō ꞉kibsumaniis? Ānkumiitē ānō ꞉choo tinyē kiirnātēētaab kiirwookēēt? Okany āmwoowook, mwooyē ꞉Yēyiin kule bēērbēēryo ꞉ng'oomnān nyoo bo kōōrēēt.


text:
Kiyey ꞉Yēyiin ām kiirnātēēnyii simēēnkēt inee ꞉biiko kubo kule ng'oomēch ꞉icheek. Nteenee kiitiil ꞉Yēyiin kooraraach biiko choo iyēnchinē inee. Kiiraraach kubununēē lōkōōywēk choo yibē ꞉biiko alake kule bēērbēēryo. Lōkōōywēchooto ku choo kyoomtooy ꞉acheek.


text:
Bērē ꞉Yuutayeek nto /kiiboorchinē ng'al chēē /kiilātē, nto choo mā Yuutayeek kubērē ꞉choo nto /kiiboorchinēē keel nyēbo ng'oomnān sukuchāmchiin.


text:
Nteenee, kyoomtooy ꞉acheek kule kimēēchi ꞉Yēēsu murtooywoontēēt, ng'ālyoo nyēē iyiimē Yuutayeek mētēwoy ānkuwuu nyēē bēērbēēryo ām wōlēē miitē ꞉choo mā Yuutayeek.


text:
Nteenee, inkētē ꞉choo kiikooraraach ꞉Yēyiin kule Kiriistō ꞉nyēē ibooru kāāmuukēywēēk āk kiirnātēētaab Yēyiin, ānku Yuutayeek nto choo mā Yuutayeek.


text:
Ānkoo kōōsōōtē ꞉biiko alake kule bēērbēēryo ꞉ng'aleekaab Yēyiin, nteenee miitē barak ꞉ng'oomnānēētaab Yēyiin kusiir nyoo bo biiko. Nto yoo /kēēbērē kuskusēch ꞉ng'aleekaab Yēyiin, ku nyikiisēch kusiir nkuruukaab biiko.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ōsōōtyēēchi yoo /kimanaakiiraraachaak. Mēēbērē kyoochaang' ꞉chēē kyōōng'oomēch ām wōlēē kāstooy ꞉biiko āmēēbērē kyōōtookunootiin mbo ꞉wōlēē wōō. Kimākwoonēē ꞉chēē chaang' ām akweek kooriik choo bo bāytooyiisyēēt.


text:
Nteenee kiiraraach ꞉Yēyiin biiko choo /kiisōōtē kule bērbērēch ām kōōrooni, sukōōntosuur choo kuurē keey kule ng'oomēch. Kiiraraach choo kuskusēch sukōōntosuur nkicheek choo kuurē keey kule bo nkuruuk.


text:
Kiiraraach choo mōōntooy ꞉biiko alake ām kōōrooni kule mābo laat, sukuyēk buch ꞉kāāsōōtēywēēkaab biiko choo yibē keey ām kōōrēēt kule bo barak miisin.


text:
Nteenee, kiikuyeyaak akweek ꞉Yēyiin ōbooyiitu Kāārārookiintēēt Yēēsu, nyoo kiikuyootwēēch kiirnātēētaab Yēyiin. Kiikootyaakteech ankuyeyeech keechurte ām taayeetaab Yēyiin ānkēētililiitu.


text:
Kunyoo, kookootyiich yoo mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, “Nyoo māchē kung'as keey, kung'as keey kubo Yēyiin.”


text:
Mbo ng'eetaabiya, yoo kyāāchōōnii wōloo ōmiitē sichāā-āmwook lōkōōywēk chēē rubtooy keey āk manta nyēbo Yēyiin, kimāāyibē keey kule ākōrōōm ang'alaal, nto kule āng'oom.


text:
Kyāānkāā-āmu lōkōōywēk, mēēbērē kyāāyēyiisyēē ng'oomnātēēnyuu kule āchuutwook mētēwoy nteenee, kyāāboorunēē yēyuutēk wōlēē wuu ꞉kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Kyaayey kuu nyooto simātiiyēē keey ꞉kaakaaseeng'woong' wōlēē mii ꞉kiirnātēētaab biiko nteenee, kōōyyoong'unēē kāāmuukēywēēkaab Yēyiin.


text:
Kēēng'āloolē ꞉acheek lōkōōy chēbo kiirnān ām wōlēē mii ꞉choo kichootiin. Mēēbērē kiirnātēēt nyēbo biikaab kōōrooni nto nyēbo bāytooyikaab bēsyōōsyēchu choo mii bokubootōōs,


text:
nteenee kēēng'āloolēē chōbuutēkaab Yēyiin choo kiiyēēlootiin. Kiiyēēlootiin ꞉chōbuutēchoo /kumānāākēētoow kōōrēēt, nteenee /kōōkēēng'oong'wēēch raat chōbuutēchooto sukōōtōrōōrēēch.


text:
Māmii ꞉chii ām kāāntōōyikaab kōōrooni nyēē kiinkētē kiirnātoonēēb Yēyiin. Nto kiinkētē, nto kimākwērtoochinē Mokoryoontēēt nyoo bo lēbkēēyyēēt murtooywoontēēt.


text:
Nteenee kiyēyākiis ꞉ng'aleechu kurubta keey āk kiyēē mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule,<br/>“Māmii ꞉koong' nyēē kiikukas,<br/>māmii ꞉yiit nyēē kiikukas,<br/>māmii ꞉mēt nyēē kiinkēt<br/>kiyēē kiikuchōbchi ꞉Yēyiin bichoo chāmē inee.”


text:
Nteenee, kōōkōōboorwēēch acheek ꞉Yēyiin ām Tāmirmiryēēnyii ng'aleechaata kiiyēēlootiin. Inkētē ꞉Tāmirmiryēēt kiy ake tukul ānkoo ku tukuuk chēbo Yēyiin chēē iyēēlootiin nyēē tyaa.


text:
Māmii ꞉chii ake tukul nyēē inkētē wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkaab ake nteenee nyēē inkētē ku tāmirmiryēētaab chiichooto nkit. Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, māmii ꞉chii ake tukul nyēē inkētē wōlēē wuu ꞉Yēyiin nteenee Tāmirmiryēēnyii nkit nyēē inkētē.


text:
Mēēbērē tāmirmiryēētaab kōōrooni ꞉nyēē kōkēēnyōōru, nteenee nyēē kōōkēēnyōōru, ku nyēē chōōnēē wōlēē miitē ꞉Yēyiin sukung'eet kiinkēt kiyēē kiikukōōnēēch ꞉inee ām chamateenyii.


text:
Ng'aleechuutēchu kēēmwooyē mēēbērē chēē inēētēēch ꞉biiko alake ām ng'oomnātēēng'waa. Nteenee ng'al chēē rubtooy keey āk soboontaab tāmirmiryēēt, chēē inēētēēch ꞉Tāmirmiryēēt kiiboorchi choo boonto Tāmirmiryēēt.


text:
Chiito nyoo mātinyē Tāmirmiryēēt kumāchāmchiintōōs āk tukuuk choo kwoonēē wōlēē mii ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin. Kāsē ng'aleechaa wuu nyēē bēērbēēryo āmēēnkētē kiyēē mwooyē, kuuyu Tāmirmiryēēt ꞉nyēē yēyē /sikiinkēt.


text:
Imuuchē ꞉chiito nyoo boonto Tāmirmiryēētaab Yēyiin kōōrōōtoot ānkōōnkēt wōlēē wuu ꞉kiy ake tukul. Nteenee, ‑mēēmuuchē ꞉chii nyēē mātinyē Tāmirmiryēēt kōōrōōtoot ānkōōnkēt wōlēē wuu ꞉chiichooto,


text:
kuu yoo mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule,<br/>“Ng'oo ꞉nyēē inkētē wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkaab Yēyiin?<br/>Ng'oo ꞉nyēē imuuchē kōōrwookyi inee?”<br/>Nteenee, kēēsōōchiintōōsii ꞉acheek āk Kiriistō.


text:
Mbo ng'eetaabiya, mēēbērē kyāāng'āloolwook kuu biich chēē kyoonam soboontaab Tāmirmiryēēt, nteenee, kyāāng'āloolwook kuu biich chēē tākōōyiimē ꞉ātēbuutēk choo kibo taay āmānāākich ām Kāārārookiintēēt.


text:
Kiyēē kyaabayeenaak ku chēēko āmēēbērē āmit chēē wuuyēch, kuuyu kimanooyem o-am āmiichu. Nto kubooyiit man, manooyem,


text:
kuuyu, tōōrubē ātēbuutēkaab kōōrooni. Yoo tōōtuuyiityinē keey moon ānkōōwookuutōōsii, tōōrubē ātēbuutēkaab kōōrooni kuu biich chēē ‑mēēnkētē kiy kurubta keey āk Yēyiin.


text:
Yoo kāmwooy ꞉chii kule, “Ārubē ng'aleekaab Bāwulō” ānkumwooy ꞉ake kule, “Ārubē chēbo Ābōōlō,” ōyēku biich chēē ‑mōōnkētē kiy kurubta keey āk Yēyiin.


text:
Kāālē ii, ng'oo ꞉Ābōōlō ku ng'oo ꞉Bāwulō? Yēchinē ꞉bichu Yēyiin yiisyēēt. Icheek ꞉chēē kiyeyaak sōōyēnchi *Kāārārookiintēēt kuu yoo kikiikuchōbchi ꞉Mokoryoontēēt chii yiisyēēnyii.


text:
Kunyoo, mā kiy ꞉chii nyoo choonsē nto ku nyoo ibisiisyē nteenee nyēbo ꞉ng'aleek tukul ku Yēyiin nyoo yēyē kubiit.


text:
Yēchiintōōs ꞉chiito nyoo choonsē āk nyoo ibisiisyē yiisyēēt /ānkumākēētuwēn chii kurubta keey āk wōlēē kayeyta yiisyēēnyii.


text:
Kēēyēchiintōōsii yiisyēēt āk Yēyiin, nto akweek ku mbareetaab Yēyiin.<br/>Ōyēku mbo subak kō nyēē tēēchē ꞉Yēyiin.


text:
Kiyēētyēēchoo ꞉Yēyiin āyēku tēēkiin nyēbo kiirnātēētaab barak ānkāāsisin yēē +/makeeteech kōōto. Kunyi, miitē raat ꞉biiko alake kutēēkyinē yooto kōōto. Nteenee, māchāktōōs ꞉chii ake tukul kuriib keey ām wōlēē tēēktooy kōyoo.


text:
Yēēsu Kiriistō ꞉yēē sisinoot yēē yēmāksē /kēētēēkyi kōōto. Kunyoo, māmii ꞉chii nyēē imuuchē kusisin yēēt ake nto kookeeree nyeenyii.


text:
Makuteechee ꞉alake kōyoo tuukuuk chēē wuuyēch chēbo āliisyēēt nyēbo barak miisin nto alak kuteechee tukuuk chēē ng'āsng'āsēch chēbo āliisyēēt nyēbo ng'wēny.


text:
Nteenee ām bēsyoonooto itiilchinēē Yēyiin biiko ng'aleek, mākutook ꞉wōlēē kiteekta ꞉chii nyeenyii. Mākuchō ꞉maat nyēē mākōōboor wōlēē wuunto ꞉yiisyēētaab chii ake tukul.


text:
Nto yoo kāmukus ꞉kiyoo, ‑/mākēētuwēnē nteenee, +/makiiraraach kuu chii nyēē /kākiisōrunēē kō nyēē lāyē.


text:
‑Mooberbeer keey! Yoo isōōtē ꞉chii kule boonto kiirnān ām kōōrooni, kumāchāktōōs kusatee keey kiirnātoonoo sukunyōōr kiirnātēētaab Yēyiin.


text:
Buch ꞉kiirnātēētaab kōōrooni ām wōlēē miitē ꞉Yēyiin. Kuu yoo mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, “Tēchēē ꞉Yēyiin ng'oomng'ookik mastiinekwaa.”


text:
/Kikeesir mbo subak kule, “Inkētē ꞉Yēyiin kule buch ꞉kāāsōōtēywēēkaab choo yibē keey kule ng'oomēch.”


text:
yēē kā Bāwulō nto ku Ābōōlō nto ku Bētērō. Ōnkētē kurubta keey wōlēē wuu ꞉kōōrēēt, soboonto, meet, bēsyōōsyēchu āk choo kwoonii.


text:
Kunyoo, māchāktōōs ꞉biiko kuyibēēch kule kēēyēchinē Kāārārookiintēēt yiisyēēt /ānkiikiitōōrwēēch ng'aleekaab Yēyiin choo kiiyēēlootiin.


text:
‑Māāsōōtē ꞉anii kule kiy nyēē wōō yoo akweek nto biiko chēē kāmwooy wōlēē kookaste yiisyēēnyuu nto mbo kule, amwaay ꞉anii ng'ālyoo.


text:
Ānkoo ‑māānkētē kule kaaleel kiy, mēēbērē ibooru ꞉yooto kule ‑maaleelaat, nteenee Mokoryoontēēt nkityōōniin ꞉nyēē inkētē yoo aleelaat nto ‑maaleelaat.


text:
Kunyi, ‑mēētiilchi ꞉chii chiito ake ng'al ākoy ꞉bēsyēēt nyoo iyēēwunēē ꞉Mokoryoontēēt. Inee ꞉nyēē +māchokung'oong' kiyēē kikiker ꞉mēēnānēēt ānkusyoor wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkaab biiko. Yooto, mākusilto ꞉Yēyiin chii kurubta keey āk yēyuutēkyii.


text:
Kwaarub ꞉anii āk Ābōōlō ng'aleechu kātāāmwoowook sukung'eet okaseeneech acheek kule yoo /kēērubē siruutēk ku kiy nee. Kunyi, ōnkēt kule mēērook kōōtōrōōr ꞉chii chiito ake kusiir ake.


text:
Ng'oo ꞉nyēē mwooyē kule karaam ꞉chiito ake kusiir ake? Mēēbērē kikōōniing' ꞉Yēyiin rōōbēywoontooni iboontē? Nto yoo ākoo /kikēēkōōniing' ii, kwaaming' ꞉nee siing'as keey wuu nyēē ki nyeeng'uung'?


text:
Ōbērē tōōs kyōōnyōōru kiyēē kyōōmāchē. Nto, ōbērē kyōōmokornoon ānkōōbērē kyōōyēku bāytooyik kumāmii ꞉toorētēēt ake tukul. Nto kikyōōyēku man bāytooyik, nto kēēbāytooyiisyē ꞉tukul.


text:
Ākāsē kule wuu nyēē kookoochuchuukweech ꞉Yēyiin acheek lēbkēēyik keekerkeyiitu kibratiis chēē /kiikiitiilchi meet. /Kikiibarbaartaateeneech taayeetaab malayikaanik āk biiko.


text:
Kēēbērbērēch ꞉acheek kubo *Kāārārookiintēēt nto akweek ōng'oomēch. Kēēkuskusēch sinee ꞉acheek nto akweek ōtinyē nkuruuk. /Kēēkoonyitook akweek nteenee ‑/mākēēkoonyitēēch acheek.


text:
Kookeebeetee kuut ankwaamaateech ꞉melel āmākēētinyē sirooy chēē yēmēēch. /Kēēmii /kiinyāliilēēch ām kēēlto nyēē miyaat āmēēkēētinyē kēēstoon.


text:
Kyoomē booryēēt miisin kēēyēyiisyēē āwunnyēkyoo, nto yoo /kākēēchubēēch, kēēsooyē Yēyiin kōōbēruur nyoo kāchubēēch, nto yoo /kākēēwusēēch, kēēmuytoochinē.


text:
Nto yoo kēēnchuruurēēch ꞉chii, kēēng'āloolchinē nyēē karaam. Kōōkēēyēku ꞉acheek kāābsikoonwēētaab biikaab kōōrooni.


text:
Ōmuuchē sinee ōnyōōru kāānēētik chēē chaang' miisin chēē inēētook kurubta keey āk *Kāārārookiintēēt, nteenee ‑mēēmuuchē ꞉tukul kuriibook kuu kōōn. Kyāā-āmwook lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey āk Kāārārookiintēēt Yēēsu, yooto akerkeyiitu kōōn.


text:
Kayeya ꞉ng'ālyoontooni āyooku Tēmētēēwō kuchō wōloo ōmiitē. Kiikuyēk ꞉inee lakwanyuu nyēē āchāmē ānkuyēchinē ꞉inee Mokoryoontēēt yiisyēēt ām mooyēēt akeenke. Māchokōōsōōtwook wōlēē wuu ꞉soboonnyuu ām Kāārārookiintēēt Yēēsu nyēē rubē keey āk kiyēē ānēētē kanisoosyek tukul ām wōlto ake tukul.


text:
Nteenee, yoo kacham ꞉Mokoryoontēēt āmiitē wāāchōōnii wōlooto ām lēēkitō, si nto yityo, mēēbērē +māābēēru baateey wōlēē mii ꞉icheek kung'āstooy keey, nteenee, +maakas wōlēē tēē ꞉kāāmuukēywēēkwaa.


text:
Kunyoo ii, ōchāmē nkōnō, āyibwook ng'wooninto, nto āchōōntē chamateet āk tāmirmiryēēt nyēē intusoot?


text:
Ākāsē kule wōō ꞉martaayeet ām wōlēē ōmiitē ānku miyaat ꞉martaayaanaa miisin kusiir mbo nyoo yēyē ꞉choo ‑mēēnkētē Yēyiin. Ākāsē mbo kule miitē ꞉chiito nyēē kiikoomut koorkēētaab kwaan.


text:
Ānkoo sinee ‑mākēēboontē keey ām yēēt akeenke, nteenee, kēēboontē keey ām Tāmirmiryēēt. Kaamwaay kēny kule leelaat ꞉chiichoo ānkoo ‑mākēēboontē keey.


text:
Ōruruukyi keey yēēt akeenke ām kāāmuukēywēēkaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu ānku +māātinyē keey āk akweek ām Tāmirmiryēēt.


text:
Māchāktōōs yooto nanyuun, ōtēērchi chiichoo Kibrōkōsyoontēēt /sikiing'woonchi bōōrnyii /ankiiraraach tāmirmiryēēnyii bēsyēēt nyoo itiilē ꞉Mokoryoontēēt ng'aleek.


text:
Ōng'āsyinē keey nee ām ng'ālyoo nyēē tēē nyi? ‑Mōōnkētē ꞉akweek kule tistooy mbo ꞉miyootyo nyēē mining' kut koolaambuuch biiko tukul?


text:
Otayee keey ātēbuutēchookwook bo kēny, sōōminy ām soboonto nyēē lēēl nyoo kyōōnyōōru kuuyu kime *Kāārārookiintēēt kubo acheek. Inee ku mēēnkitaab kōrōsēēk nyēbo *Saakweetaab Keeytaayeet.


text:
Kunyoo, okany kyaam saakwaani ām kēēlto nyēē tiliil āk manta kusiir yoo /kātākēēburuchē āk kēēlwookichoo bo kēny choo bo miyootyo āk rōkōs.


text:
Kimāāmiitē āng'āloolēē biiko choo mānēēnkēt Yēyiin choo mārtootē, chēēmooyēētiis, chōōriik nto choo kutunkyinē āynātōōs. Nto kyāāmwoowook kuu nyooto nto kimākwook kule ong'eetee kōōrēēt kutukul.


text:
Nteenee kiyēē āmiitē āmwooyē ku kule, osatee keey wōlēē mii ꞉alake choo kuurē keey kule icheek ku mbo ng'eetaabiya, nteenee mārtooy nto ku chēēmooyēētiis nto kukutunkyinē āynātōōs nto choo chubiisyootē nto ku kibōōkitiis nto ku chōōr. ‑Mōō-āmchiinē mbo āmit āk biich chēē wuu choo.


text:
Mābootoo āburyoong'tē biiko choo mēēbērē kookunam ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Yēyiin nkit ꞉nyēē itiilchinē choo ng'al. Nteenee māchāktōōs akweek ōburyoong'tē biiko choo mwooyē kule bo kanisa, kuu yoo mwooyē ꞉siruutēk kule, “Ōnēmtē chiito nyoo tinyē rōkōsto.”


text:
Yoo kāchuunchuun ꞉chii āk ake ām akweek, kumāmāchāktōōs kuyibchi ng'aleechaa biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin kōōwōōyo. Nteenee, māchāktōōs kuyibchinē kāāntōōyikaab biikaab Kiriistō kuchuul ng'aleechaa.


text:
‑Mōōnkēt kule biikaab Kiriistō ꞉chēē mākōōtiilchi bēsyēēt ake biikaab kōōrooni ng'aleek? Yoo akweek ꞉chēē +mōōtiilchi biikaab kōōrooni ng'aleek ii, kubiirook osat ng'al chēē mābo laat?


text:
‑Mōōnkētē kule +mākiitiilchi ꞉acheek malayikaanik ng'aleek? Kubooyiit man kiimuuchē keechuul ng'al choo mābo laat yoo kāchuunchuun ꞉biich.


text:
Kunyoo, yoo kātook ꞉ng'ala chēē wuu chooto ii, ara ōyibchinē biiko choo kāsē ꞉biikaab Kiriistō kule māchuulootiin sukusātwook ng'aleechaa?


text:
Āmiitē āchuurook. Ōmāchē ōmwoowu kule māmii ꞉chii mbo akeenke ām akweek nyēē boonto kiirnātēēt kōōwōōyo biikaab Kiriistō chēē kāmākāsyiin?


text:
Yoo kākwēryoot ꞉chii ām akweek choo ōbooyē Kiriistō ake kuwo kōōk, kukāākōōboor keey kēny kule ‑mōōmuuchē kiy. Kaykay ōmuytoochinē keey ku akweek keey kusiir bōōyyoong'tēē keey kōōk.


text:
Nteenee, māmāchāktōōs ꞉chii ām akweek kuyēyē kiy nyēē miyaat nto miisin ‑'mēēkustoochi ng'eetaabkoomēt.


text:
Ōnkētē oob kule ‑mēēwutē ꞉kibrōkōsiis Kaab Yēyiin? ‑Mookany /kiiberbeeraak. ‑Mēēwutē Kaab Yēyiin ꞉murēn āk koor choo kicham kurwootootē keey, biiko choo kutunkyinē āynātōōs, choo mārtooy nto choo sikōrē murēnik chuut,


text:
Kyōōwuuyē ꞉nkakweek chooto. Nteenee /kiikiiwuunook ōtililiitu /ankeechamta kule ōchurtootiin ām kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō āk Tāmirmiryēētaab Yēyiintēēnyoo.


text:
Mwooyē ꞉alake ām akweek kule, “/Kēēchāmwoo kiy ake tukul.” Nteenee āmwoowook kule mā karaam ꞉kiy ake tukul. Ānkoo /kēēchāmwoo ayey kiy ake tukul, mēērook ā-āsyi keey kubaytaa ꞉tukuuchoo.


text:
Nto imuuchē ꞉chii kumwooy kule, “Bo ꞉āmiik mooyēēt ānku bo ꞉mooyēēt āmiik.” Ānkoo ōmwooyē kuu nyooto, miitē ꞉soboontaab āriit nyēē siirē muchastaab bōōrto. Kāāmwoowook, mēēbērē /kikeeyey bōōrtaab chii kubooyiit ng'ōōkistaab martaayeet. Nteenee, /kikeeyey bōōrto kubo Mokoryoontēēt ānkubāwu ꞉Mokoryoontēēt bōōrto.


text:
Kiing'eetee ꞉Yēyiin bōōrtaab Mokoryoontēēt meet, ankumakoong'eetee bōōrwoonikyoo nkacheek meet ām kāāmuukēywēēkyii.


text:
‑Mōōnkētē kule bo ꞉bōōrwoonikwook Kiriistō? Kōōmuuchē kule nee /kiinoomnyo ꞉kiyēē bo Kiriistō āk chēēmurēniis?


text:
‑Mōōnkētē kule chiito nyoo kātuuyo āk chēēmurēnnyoo, kukāākuyēk kiito akeenke āk koorkoonoo? Mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, “Mākuyēk ꞉bichoo tukwaay kiy akeenke.”


text:
Lēyyē, osatee keey ng'aleekaab martaayeet. Ōmwooyē kule kiy ake tukul nyoo yēyē ꞉chiito ām bōōrnyii mā ng'ōōki, nteenee āmwooyē ꞉anii kule chiito nyoo kamarta ku ng'ōōki ankaakunyeernyeeree bōōrnyii.


text:
Nto ‑mōōnkētē kule bōōrtaab chiitaab Kiriistō ku kōōtaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin? Yēyiin nyēē kikōōnook Tāmirmiryoonoo miitē bōōrwoonikwook kunyoo ‑mēēbāwu keey.


text:
Nteenee kuuyu wōō ꞉martaayeet kōōrēēt, kumāchāktōōs kuboonto ꞉murēno koorkēēnyii ānkuboonto ꞉koorko saanteenyii.


text:
Māchāktōōs ꞉saanteet kuchāmchiintōōs āk wōlēē māktooy ꞉koorkēēnyii ānkumāchāktōōs kuchāmchiin ꞉nkinee koorkēēt āk wōlēē māktooy ꞉saanteenyii.


text:
Mābāwu ꞉koorkēēt bōōrnyii nteenee saanteet ꞉nyēē bāwu, āmābāwu ꞉nkinee ꞉saanteet bōōrnyii nteenee koorkēēt ꞉nyēē bāwu.


text:
Kunyoo, māsooynēn ꞉chii ām wōlēē mii ꞉ake tōōs baateey yoo kōōkāsyiinē ꞉tukwaay ām bārooyinto nyēē māchē osaay. Nto mii yoo, otas taay ōbuur kuu wōlēē wuu ꞉biich chēē kiikoomut keey sukung'eet ‑mōō-āsyi keey kukentaak ꞉Kibrōkōsyoontēēt, yoo ‑mōōmuuchē ōriib keey.


text:
Ābērē nto kiwuu ꞉biiko tukul anii. Nteenee, tinyē ꞉chii ake tukul rōōbēywoontēēnyii kuchōōnēē wōlēē miitē ꞉Yēyiin nyēē teer ām wōlēē mii nyēbo ake.


text:
Nto kurubta keey āk murēnik choo kiikubēkunēē ꞉kooruuk nto koor choo musuuk, āmwooyē kule kaykay kōōbuur ꞉chii kuu anii, kumacheeng' koorko nto saannyaa.


text:
Nteenee yoo ‑mēēmuuchē ꞉chii kuriib keey, kukaykay kōōmutiis nto /kiimut kusiir yoo kātēēyiimē ꞉bōōrto.


text:
Nto kurubta keey āk biikaab Kiriistō choo kēēsyootiin, āmwoowook (āmēēbērē sōō, kule anii ꞉nyēē āmwooyē, nteenee Mokoryoontēēt) kule māmāchāktōōs ꞉koorko kubakaakta keey āk saanteenyii nto kukwet ꞉saanteet koorkēēnyii. Nto yoo kabakaakta keey, kumāmākyiintōōs /bokiimut koorkoonoo subak. Nto yoo māwuu nyoo, /kiichoomnyo āk saanteenyii kōōyēēchiin kuu kēny.


text:
Nto ām kēēlto ake, āmwooyē (anii nyooto āmwooyē, mēēbērē Mokoryoontēēt) kule yoo boonto ꞉chiitaab Kiriistō koorkēēnyii nyēē mānēēyēnchi Kiriistō, ānkuchāmē ꞉koorkoonoo kuming'to keey saanteenyii, kumāmāchāktōōs kukwet.


text:
Nto yoo boonto ꞉cheebiya ake tukul saanteet nyēē mānēēyēnchi Kiriistō ānkuchāmē ꞉saanteenyii, kumāmāchāktōōs kubakaakta saantaanaa.


text:
/Kiikiitiliil saantaanaa kubununēē soboontaab koorkēēnyii nyoo kiikōōyēnchi Kiriistō /ānkiikiitiliil nkinee koorkēēt kubununēē soboontaab saanteenyii nyoo kiikōōyēnchi Kiriistō. Nto kimāwuu nyooto, nto kimātiliilēch ꞉lōkōkwook, nteenee tiliilēch.


text:
Nteenee yoo māchē ꞉chii nyoo mānēēyēnchi Kiriistō kukwet koorkēēnyii, kootyaakaat ꞉koorkoonoo kuwēēchi keey. Nto yoo māchē ꞉koorko nyoo mānēēyēnchi Kiriistō kule kubakaakta saanteenyii, kuchāmchi ꞉saanteet kuwēēchi keey. Mārātē koorko nto murēn nyoo kiikōōyēnchi Kiriistō ꞉ng'ala chēē wuu chooto, kuuyu kiikukuurēēch ꞉Yēyiin kēēminy ām kaalyeet.


text:
Inkētēē nee ꞉inyiing' koorko nyoo 'kiiyēnchi Kiriistō yoo 'imuuchē iyey saanteeng'uung' /kiiraraach, nto acha? Nto, inkētēē nee ꞉inyiing' saannyaa nyoo 'kiiyēnchi Kiriistō yoo 'imuuchē iyey /kiiraraach koorkēēng'uung', nto acha?


text:
Māchāktōōs kurubē ꞉chii kāāburnyii kuu wōloo kikiikuchōbtoochi ꞉Mokoryoontēēt yoo kikuurē ꞉Yēyiin. Mākuutyēēt ꞉nyiitēnyi nyēē ātōōrchinē kanisoosyek tukul.


text:
Yoo kikuurē ꞉Yēyiin chii koomuraatanaat, ku Yuutāyiin, kumāmāchāktōōs kusyeem kuyēk chii nyēē /manaakiimuraatan. Nto yoo kimeemuraatanaat ꞉chii yu kikuurē ꞉Yēyiin, kuuyu kimā Yuutāyiin, kumāmākyinē /kiimuraatan.


text:
Yoo imuraatanaat ꞉chii nto kumeemuraatanaat, kumāmii yēēt ꞉kiy. Nteenee ng'ālyoo nyēbo koomānuut, ku kule /kēēriib mākuutēkaab Yēyiin.


text:
Yoo kiiyēku motwooriin, ‑meekany kooyiimiing' mēt, nteenee yoo 'kēēnyōōru bārooyinto /kiityaaktiing', icham.


text:
Yoo /kikēēkuuriing' iyēku motwooriintēēt ing'erech kule ‑mēēmiitē motwoornātēētaab ng'ōōki, nteenee kwēēbooyiitu Mokoryoontēēt. Nto yoo kiibāwu keey kukuuriing' ꞉Yēyiin, inkēt kule iyēku motwooriintēētaab Kiriistō.


text:
Nto kurubta keey āk choo mākēēsyootiin, ‑māātinyē mākuutyēētaab Mokoryoontēēt nyēē nāmē keey āk icheek. Nteenee ārwookwook kuu chii nyēē /kiikoosēē keey kubo kiyēē kiikōōbēruurēēnoo ꞉Mokoryoontēēt.


text:
Yoo kēēmutiis ꞉chii, mēēbērē kāchoolwookēn, āmēēbērē kāchoolwookēn ꞉nkinee nyoo /kakiimut. Nteenee, mākunyōōr ꞉nyoo kēēmutiis nyāliluutēk chēē chaang' ām ming'ātēēnyii, ‑āmāāmākyook ꞉anii nyāliluutēchooto.


text:
Mbo ng'eetaabiya, kiyēē āmiitē ābooru ām yuutēyu ku nyi: lēēkit ꞉mēēyintaab kōōrēēt. Kunyi, māchāktōōs ꞉murēnik choo kiikōōmutiis kumāswēē ng'aleekaab kēēstoonikwaa.


text:
Nto choo mii kuriirtōōs kumāchāktōōs kōōbuurē wuu nyēē mātinyē ng'woonin. Nto choo mii kung'ērēchē kumāchāktōōs kōōbuurē wuu nyēē māng'ērēkootiin. Nto choo āliisyē, kōōbuur wuu nyēē mā cheekwaa ꞉tukuuchoo koolē.


text:
Nto choo yēyiisyēē tukuukaab kōōrooni kumāchāktōōs kōōbuur wuu nyēē māng'ērēkyinē tukuuchoo. Mii wokubotē ꞉kōōrooni ām lēēkitō.


text:
Āmāchē ōbuur nyēē māmii ꞉kiyēē iyiimook mētēwoy. Āmē mēt chiito nyoo mānēēmutiis ꞉wōlēē makoong'ereekta Mokoryoontēēt.


text:
Yooto mākusāch ꞉kāāsōōtēywēēkyii. Isōōtē *꞉ārung'oonyoontēēt nto ku koorko nyēē musuk ng'aleekaab Mokoryoontēēt ānkōōnēmchinē keey kutukul. Nteenee isōōtē ꞉koorko nyoo imutaat wōlēē makoong'ereekta saanteenyii.


text:
Āmwooyē ng'ālyoontooni sukuyēētyēēchook āmēēbērē kule kaakiichaak. Āmāchē ōbuur ām kēēlto nyēē rootaat nyēē kyōōnēmchi keey Yēyiin kutukul.


text:
Yoo isōōtē ꞉booyoo kule keekaay chēēbnyii nyēē kōōkōōnnyoo kut kumii wokukēēytēē ꞉bēsyōōsyēk chēē yēmē /kiimut ānkōōsōōtē ꞉chiichoo kule nyoolchinē kuwo kōōto, kōōrook kooyiilta kuu wōloo māktooy. Māmii ꞉kiy nyēē miyaat yoo kamakta chēēbnyii /kiimut.


text:
Nteenee yoo keesootee mooyēēnyii ankootiil kule kōōbuur ꞉kōōkoonoo nyēē mēēbērē /kiimutē, kumii ꞉boontoonoo kuyēyē nyēē karaam.


text:
Kunyoo, boontēēt nyoo kamakta chēēbnyii /kiimut, kukayey nyēē karaam, nto nyoo kamamakta chēēbnyii /kiimut, kukayey ꞉nyoo nyēē karaam miisin.


text:
Māchāktōōs ꞉koorko kutāsē taay kōōbuurtooy keey saanteenyii yoo tākusoboot ꞉saanteet. Nteenee yoo kame ꞉saanteet, /kēēchāmchinē koomut keey āk chiito ake tukul nyoo kacham ꞉inee, kātikoo kiikōōyēnchi ꞉chiichooto Mokoryoontēēt.


text:
Nteenee ām wōlēē ākāstooy ꞉anii, ibēruuroot ꞉koorkoonoo yoo /kamakiimut subak. Āsōōtē kule mii kōōntōōwoo ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin yoo āmwooyē ng'aleechu.


text:
Kany, baa, āmwoowook ng'ālyoo kurubta keey banyeechaa /kēēsooytoochinē āynātōōs. Kubooyiit man, kiinkētē sinee kule kēētinyē ꞉tukul kiirnān. Ng'āsēē keey ꞉ake kiirnān, kuchāmē ꞉ake biiko alak ānkōōtitiirē.


text:
Nto chiito nyoo yibē keey kule inkētē kiito ake, kumēēnkētē kiyoo kuu wōloo kātāmāchāktōōs kōōnkētito.


text:
Kunyi, kurubta keey āk banyeechaa /kēēsooytoochinē āynātōōs, āmwooyē kule buch ꞉āynātōōsyēchoo. Māmii ꞉Yēyiin ake, nteenee akeenke ꞉Yēyiin nkit!


text:
Ānkoo ku chaang' ꞉tukuuk barak nto wōlēēb ng'wēny chēē kutunkyinē ꞉biiko alake kuu āynātōōsyēkwaa nto mokorēēnikwaa,


text:
kiinkētē ꞉acheek kule akeenke ꞉Nyēē /kēēkutunkyinē. Nyooto ku Yēyiin nyoo Baaba ānkitoowu kiy ake tukul ānkēēminyē kēēkoonyitē inee. Akeenke ꞉Mokoryoontēēt. Nyooto ku Yēēsu Kiriistō nyoo yēchiintōōs kiy ake tukul āk Yēyiin ānkukōōnēēch soboonto.


text:
Mēēbērē inkētē ꞉biiko tukul ng'aleechēēb manta. Tākōōyiimē biikaab Kiriistō alak yoo kaam bany chēē /kākēēsooytoochi āynātōōs. Nto kuuyu tākukuskusēch ꞉bichooto, kōōsōōtē kule tōōs ng'ōōki yoo kaam banyeechaata.


text:
Ōriib keey! Ānkoo ōtyookootiin o-am banyeechaa, ‑mookany kōōsākyi biiko choo mānāākich ꞉kaakaaseeng'waa kunyōōr kāānākuut /ānkiiboot.


text:
Yoo kāsook akweek choo ōng'oomēch ꞉chiito nyoo kuskus ꞉kaakaaseenyii ō-āmē banyeechaa /kākēēsooytooy ii, ōmiitē oob ō-āsānchinē nkinee kwaam banyeechaata?


text:
Yoo kōōchoolwookēnchi mbo ng'eetaabkoomēt ām kēēli ōsuusyoonē kāāyēnchinooyēēng'waa nyoo kuskus, kōōchoolwookēnchi Kiriistō.


text:
Maatyaaktaat ꞉anii? Mā anii *lēbkēēyiin? Kyaakas Yēēsu Mokoryoontēēnyoo ānkyōōtooku ꞉akweek kubo yiisyēēt nyēē āyēchinē Mokoryoontēēt.


text:
Mānāākoochi biiko tukul lēbkēēyyēēt, nteenee, kubooyiit man, kyāākōōnook akweek. Wōlēē ōrubtooy ꞉akweek Mokoryoontēēt, kōōbooru man kule anii ꞉lēbkēēyiintēēng'woong'.


text:
ānkāātinyē man amut koorko nyēē kiikōōyēnchi Yēyiin sikēēbēētooy keey tukwaay kuu wōlēē yēytooy *꞉lēbkēēyik alake, mbo ꞉ng'eetaabkaametiitaab Mokoryoontēēt āk Bētērō.


text:
Mii ꞉chii nyēbo lukēēt nyēē imuuchē kukwēchi keey nkit beesaanikaab yiisyēēt? Nto mii mbo ꞉chii nyēē choonē āmit, amaam āmiichoo? Nto mii ꞉chii nyēē imuuchē kuriib tany āmāluusyo ōō?


text:
Mēēbērē āmiitē āmwooyē ng'aleechu āyyoong'unēē komostaab biich buch, nteenee siruutēkaab Yēyiin ꞉chēē mwooyē kuu nyooto.


text:
Mwooyē ꞉siruutēkaab *Muusa kule, “‑/Mākēērātē yēēyto kuutiit yoo /kēēbooksē.” Māmiitē ꞉Yēyiin kung'āloolēē yēēyto baateey


text:
nteenee mii kung'āloolēēnēēch nkacheek si yoo miitē ꞉chiito kutēbēnē mōkōōnkēētaab yeeyiik nto kumii kuwōōrsē, kutinyēē mooyēēt kule +/mākiikoochi kiy.


text:
Kookeechaan ꞉acheek ng'aleekaab Tāmirmiryēēt soboonwēkwook, ara nyikisyook yoo kōōkōōnēēch kiy nyēē kākēēyēētyēēchinēē keey?


text:
Nto yoo ākoo tinyē ꞉alake manta ōtoorēt ꞉akweek ii, kwaam ꞉nee +mōōtoorētēēch nkacheek? Manaakeeyaach ꞉acheek /kēēyēwēēch kuu nyooto. Nteenee, kikeecham keemuyte kiy ake tukul kusiir yoo kātākēēkērēktooy biiko kukas lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Kiriistō.


text:
Ōnkētē oob kule nyōōrtooy ꞉biiko choo yēyiisyē *Kōōtaab Yēyiin āmiik wōlooto? Nto ‑mōōnkētē kule āmē ꞉choo bēēlē kōrōsēēk ām *kāābkōrōs kereeryaanteetaab āmiichoo bēēlē?


text:
Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, kimwooy ꞉nkinee Mokoryoontēēt kule māchāktōōs ꞉biiko choo āmtootē lōkōōywēk chēē kāroomēch /kēēbāyē kubo yiisyoonoo.


text:
Manaayaach ꞉anii /kēēyēwoo kuu nyooto āmāāmiitē āsirwook ng'aleechu kule sōōkōōnoo kiy. Ākāykooyē ameey kusiir kubuutēēnoo ꞉chii kiyi āntumēērēē.


text:
‑Māāng'āsē keey yoo ā-āmtooy lōkōōywēk chēē kāroomēch, kuuyu mākyoo kule a-amte. Āmiitē nyēē miyaat nyēē tyaa yoo kamaa-amte lōkōōywēchu.


text:
Nto kyāāchēēnkyi keey kule a-amte, nto yēmāksē /kēētuwēnoo. Nteenee kuuyu /kiikiitōōrwoo, kumāchāktōōs a-amte.


text:
Ābāwu keey āmābāwoo ꞉chii ake tukul, nteenee āchāmē āyēētyēēchi chii ake tukul saaweech biiko chēē chaang' kucham Kiriistō.


text:
Kyāānkāā-āmchinē Yuutayeek, kyāābuurē kuu wōlēē wuu ꞉icheek sāāyisu. Kyāābuurē āk Yuutayeechaa bāwu ꞉kiruutēk wuu nyēē bāwoo nkanii ꞉kiruutēk, ānkoo sinee ‑mābāwoo anii ꞉kiruutēkaab *Muusa, sāāyisu icheek.


text:
Kyāābuurē wuu nyēē ‑māāwuuyē Yuutāyiin yoo āboontē keey choo mā Yuutayeek, sāāyisu icheek. Ānkoo wuu nyooto, āboontē mākuutēkaab Yēyiin, kuuyu bāwoo ꞉Kiriistō.


text:
Nto ām wōlēē miitē ꞉choo kuskusēch, āyibē keey ꞉nkanii kule akuskus sukung'eet āyisu. Kunyoo, kwaayey keey akerkeyiitu bichoo alak tukul si nto anyuun āsāru mbo biiko kereeryaa.


text:
Āyēyē ng'aleechu tukul kubo lōkōōywēk chēē kāroomēch sāānyōōru ꞉nkanii bērurooto nyoo /kiikēēkuurtoochi biiko.


text:
Ōnkēt kule yoo ing'wēēnē keey ꞉biiko ām labateet kōōbēliisyē ꞉akeenke ānku nyooto baateey nyēē /kēētuwēnē. Kunyoo, māchāktōōs ōlābātē ōtinyēē mooyēēt kule +/mākēētuwēnook.


text:
Chii ake tukul nyoo māchē kōōbēliis ām labateet, /kēēmākyinē kusatee keey ng'al chēē chaang' ānkōōnēmchi keey labateet. Nteenee yoo kēēbēliis, /kēētuwēnēē kiy nyēē ‑mēēbuurē kulōōyiit. Nteenee kēēyēyē yiisyēētaab Yēyiin sikēēnyōōru tuwēnto nyēē wēētii kibchuulyo.


text:
Kunyi, ‑māāmiitē ꞉anii ālābātē kuu chii nyēē ‑mēēnkētē kiyēē lābātyinē. ‑Māāmāchē anii akwet yoomat.


text:
Nteenee, kyaaneet bōōrnyuu muytaayeet si yoo ā-āmchinē alak lōkōōywēk, mēēbērē +maakuste kiyoo +/mākēētuwēnēēnoo.


text:
Mbo ng'eetaabiya, āmāchē āsōōtwook kiyēē kiyeyakay ām wōlēē mii ꞉mbo kuuko. Kiriib icheek ꞉boolteet ankwaay ꞉tukul tōōliilēēt.


text:
ānkuyyēē bēēko kibtaman chēē kikwoonēē rwaanteet ām keel nyēbo kwōng'uut. Kiiyyoonkyinē ꞉rwaantaanaata Kiriistō.


text:
‑Mōōyēku biich chēē ōkutunkyinē āynātōōs kuu wōloo kiwuunto ꞉bichooto alake, kuuyu mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, “Kiswēē ꞉biich saakwaanaa kuyyēēsyo bokōōsuuchi ng'al chēē mākāroomēch.”


text:
‑Makaraam /kēēmārtooy kuu yoo kiyēyē ꞉alake ām bichoo sukubēku bēsyēēt akeenke ꞉chēē kiyitē kisyēērōōk tibtēm āk sōmōk.


text:
Māmāchāktōōs /kēētyēmē Mokoryoontēēt kuu wōloo kityēmtooy ꞉alake ām bichoo sukubākāchē icheek ꞉ēērēēnōōk.


text:
Kēēkāsēē yooto ng'aleechu kuyēk kāānēētēywoo. /Kikēēsirwēēch sukung'eet kēēriibēē keey ꞉acheek choo kēēminyē kōōrēēt ām bēsyōōsyēchu kaakuriik ꞉tabanta.


text:
Tyēmuutyēēt ake tukul nyēē chōōnchook ku nyoo nāmē chii ake tukul. Ōmuuchē omaang'tee keey Yēyiin kuuyu mēēbērē makwaastaak /keetyemaak kukeeytee tyēmiisyēēt nyēē ōmuuchē. Nto yoo /kakeetyemaak, mākōōboorwook kēēlto nyēē soochuntee ānkubōōkich.


text:
Yoo kēēyyēēwunēē terekyeet nyoo kēēbirchinēē Yēyiin kōōnkōy, kēēmiitē yooto kēēyēmtooy korotiikaab *Kāārārookiintēēt. Nto yoo kēēbētēsē mukaatiit, kēēyēmtooy bōōrtaab Kāārārookiintēēt.


text:
Kuu yoo akeenke ꞉mukaatiinaa, kēēwuuyē akeenke, ānkoo kēēchoong'ēch, kuuyu kyoomē mukaatiinaata akeenke.


text:
Okas baa, akweek biikaab *Isrāyēēl. Yēmtooy oob ꞉biiko choo bēēlē kōrōsēēk kiyēē /kēēbēēlē ām *kāābkōrōs, yoo āmiisyē?


text:
Yoo āmwooyē kuu nyooto, āmiitē ābooru kule kōrōsēēchoo /kēēyēchinē āynāt ku kiy, nto kule kiy ꞉āynātoonoo?


text:
Achicha! Māwuu nyoo. Kōrōsēēk tukul choo yēyē ꞉biiko choo mānēēyēnchi Yēyiin, kuyēchinē ꞉choo tāmirmirook chēē miyootēch āmēēbērē yēchinē Yēyiin. ‑Māāmākyook akweek ōyēmtooy kiy āk tāmirmiroy.


text:
Mēēmuuchāktōōs ōyyēēwunēē terekyeetaab Mokoryoontēēt āk nyēbo tāmirmirook chēē miyootēch. Mēēmuuchāktōōs ō-āmē Saakweetaab Mokoryoontēēt āk āmit choo /kākēēsooytoochinē tāmirmirook chēē miyootēch.


text:
Ara, yoo ōmiitē ōyēyē kuu nyooto, ōmiitē ōwuruurē oob Mokoryoontēēt kung'woonchi ꞉moo? Ōsōōtē kule ōmuuchē wōlēē tēēnto ꞉kāāmuukēywēēkaab Mokoryoontēēt?


text:
Mwooyē ꞉alake ām akweek kule, “/Kēēchāmwoo kiy ake tukul.” Nteenee āmwoowook kule mā karaam ꞉kiy ake tukul. Mātēēchē biich ꞉kiy ake tukul.


text:
Ō-āmē bēēny ake tukul nyoo koo-alee wōlēē /kyoolēē banyeek amookany kwaamaak mēt kule ara /kākēēsooytoochi āynātōōs nto acha.


text:
Yoo kākuurook ꞉chii nyēē mānēēyēnchi *Kāārārookiintēēt kule bōō-āmiisyē ām kanyii ānkōōmāchē kule obe, obe. O-am bēēny ake tukul nyoo kākōōnook amookany kwaamaak mēt kule ara /kēēchāmwook o-am.


text:
Nteenee, yoo kāmwooy ꞉chii kule /kākēēsooytoochi āmiichu āynātōōs, mēērook o-am kubo chiichooto kāmwoowook, kuuyu yoo koo-am āmiichoo kōōsōōtē ꞉chiichoo kule miyaat.


text:
Mā akweek ꞉chēē ōsōōtē kule miyaat, nteenee chiichooto ꞉nyēē imuuchē koosoot kuu nyooto.<br/>Imuuchē kumwooy ꞉chii kule, “Kērēktoo anii nyi atyaakaat kule nee ꞉wōlēē isōōtitooy ꞉chiito?


text:
Yoo ākoo āmiitē ā-āmiisyē ābirchinē Yēyiin kōōnkōy ii, kwaam ꞉nee sukung'alaaleenaa ꞉chii kule kaayey nyēē miyaat?”


text:
Kookas, yoo ō-āmē nto yoo ōyyēē kiy, nto yoo ōyēyē kiy ake tukul, kumāchāktōōs ōyēyē ōkoonyitē Yēyiin.


text:
‑Mooyey kiy nyēē miyaat ām wōlēē mii ꞉biiko ānku Yuutayeek, choo mā Yuutayeek nto ku biikaab Kiriistō.


text:
Āsyēēmē ang'ereech chii ake tukul ām kēēlto ake tukul. ‑Māāmiitē āchēēnkyinootē keey ꞉anii nkit karaamat nteenee āchēēnkyinootē biiko chēē chaang', /sikiiraraach.


text:
Āmāchē ōnkēt kule bāwu ꞉murēnēēt koorkēēt, kubāwu ꞉Kiriistō murēnēēt. Nto nyēē bāwu Kiriistō ku Yēyiin.


text:
Yoo kēēyēēn ꞉murēno ake tukul ām acheek mētinyii yoo sooyē nto yoo ng'ālooltoochinē Yēyiin, kōōbooru kule mākoonyitē Kiriistō.


text:
Nto nkinee koorko ake tukul nyoo mēēbērē kēēyēēn mētinyii yoo sooyē nto yoo ng'ālooltoochinē Yēyiin, mākoonyitē saanteenyii. Kerkeey ꞉yooto wuu nyēē kēērēr mētinyii kōōntosuur saanteet.


text:
Yoo mēēbērē kēēyēēn ꞉koorko mētinyii kōōboor koonyit ām wōlēē miitē ꞉saanteenyii kukaykay kōōrēr. Nto subak, kuuyu ng'ālyoo nyēē mābo koonyit ām wōlēē mii ꞉saanteet yoo kēērēr ꞉koorko mētinyii, kumāchāktōōs kōōyēēnē.


text:
‑Mēēyēēn ꞉murēno mētinyii kuuyu /kikeeyey /kiikerkeeyee Yēyiin ānkukoonyitē Yēyiin. Nto koorkēēt, kukoonyitē ꞉nyoo saanteenyii.


text:
Nto kubo malayikaanik, kumāchāktōōs ꞉koorko kōōyēēnē mētinyii sukōōboor kule bāwu inee ꞉saanteenyii.


text:
Ānkoo wuu nyoo, buch ꞉koorko yoo mātinyē saannyaa anku buch ꞉nkinee saannyaa yoo mātinyē ꞉koorko, yoo kiikōōyēnchi Mokoryoontēēt.


text:
Kichōōnēē ꞉koorkēēt bōōrtaab murēnēēt ānkusichē ꞉koorko murēn. Kunyoo, kwoonēē ꞉tukwaay wōlēē mii ꞉Yēyiin.


text:
Ara, inēētook ꞉wōlēē wuu ātēbuutēkaab biiko kule ng'ālyoo nyēbo kāāntosuurāt kutinyē ꞉murēno buut chēē kōōyēch?


text:
Nteenee yoo boonto ꞉koorko buut chēē kōōyēch kuyibchinē koonyit, kuuyu /kikiikoochi buutēēchooto sukōōyēēnē mētinyii.


text:
Yoo māchē ꞉chii ake tukul kule kukwiil ng'aleechu, kumābootēēch ꞉ng'ala chēē wuu choo āmābooto nkicheek kanisoosyek ām wōlto ake tukul.


text:
Ng'ālyoo nyēbo taay ku kule kosiila yiit kule ‑mōōkāsyiintōōsii yoo ōtuuytōōsii ōkutunkyinē Yēyiin ankataacham kule wuu nyooto.


text:
Āchāmē kule imuuchē kukaraam yoo kōōchuunchuunnyē, sukutook kule mbo ng'oo ām akweek ꞉chēē churtootiin ām wōlēē miitē ꞉Yēyiin.


text:
Yoo kyōōtuuytōōsii, kyōōbērē tōōs ōmiitē ō-āmē āmnyoontēētaab Mokoryoontēēt nteenee mēēbērē bo Mokoryoontēēt ꞉āmnyoontoonoo,


text:
kuuyu simkwoomē ꞉chii āmiikyii ānkuyyēēsyo amakanyee chuut sukuyemta tukul. Yooto makubeetee ꞉alake kuut nto alak kubiyoong'iis ānkubōōkiit.


text:
Yoo kā saakwa nyēbo āmiisyō, kwoomiis ꞉chii ām kanyii. Ōmōōntoochinē nee akweek ꞉choo ōyēku mokorēēn biikaab Kiriistō choo kuskusēch? Ara +māāsilook? Achicha!


text:
Kyāā-āmwook kiyēē kiyey ꞉Mokoryoontēēt. Ām kwēēmowuunoo /kikēēchoomtooy Mokoryoontēēt Yēēsu, kinam mukaatiit,


text:
nto yu kikiikubirchi Yēyiin kōōnkōy, kubetes ānkumwooy kule, “Bōōrnyuu ꞉nyi nyēē /kākēēkōōn kubo akweek. O-am sōōsōōtēēnoo.”


text:
Yu kābokwoomiis kubēk, kunam terekyeet nyēē kimii *꞉tifaayiik ānkumwooy kule, “Kiirootyeet ꞉nyi nyēē lēēl kubununēē korotiikyuu. Ōyyēē sōōsōōtēēnoo.”


text:
Ō-āmē āmnyoontooni ānkōōyyēē tifaayiichu ākoy bēsyēēt nyēē iyēēwunēē ꞉Mokoryoontēēt sōōsōōtēē meenyii.


text:
Kunyi, chii ake tukul nyoo āmē āmnyoontooni nto nyoo yyēē tifaayiichu ām kēēlto nyēē mā karaam, kukāākuchoolwookēn kuuyu ‑mēērābchinē kiyēē ibooru ꞉bōōrto āk korotiikaab Mokoryoontēēt.


text:
Chii ake tukul nyoo āmē mukaatiit nto kuyye tifaayiik kumānēēnkēt kiyēē ibooru ꞉bōōrtaab Mokoryoontēēt, kumii kōōtiilchinē keey ng'al.


text:
Yoo āmē chii ꞉kēmēy, kumāchāktōōs simkwoomiisyē ām kanyii, simēēsākyi keey ꞉inee /kiitiilchi ng'al yoo ō-āmiisyē. Kunyi, kurubta keey āk ng'aleek alak chēē tāāboontē, +machaasat yoo kāāchōō.


text:
Mbo ng'eetaabiya, kurubta keey āk kiyēē rōōbchinē biich ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin, ‑māāmāchē ōbuur nyēē ‑mōōnkētē nyēē karaam.


text:
Ōnkētē kule yoo kitākutoombo ōyēnchi Yēyiin, /kikiikēētēwēchook ōyēēlchi āynātōōsyēchoo māng'āloolē.


text:
Kunyi, āmwoowook kule māmwooyē ꞉chii nyēē intōōchinē ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule, “Kuchubākoy ꞉Yēēsu.” Āmāmii ꞉chii nyēē imuuchē kumwooy kule, “Mokoryoontēēt ꞉Yēēsu” yoo kāmēēboorchi ꞉Tāmirmiryēēt.


text:
Ikoochinē ꞉Tāmirmiryēēt chiito ake kiirnātēēt ānkuyēyē ake kōōnkēt wōlēē wuu ꞉ng'aleek chēē wunyootiin.


text:
Ikoochinē ake kookaasee keey ām mooyēēt akeenke kule ākoy kuyeyakay ꞉kiyēē bērē. Nto ake, kurōōbchi kāāmuukēywēēk chēē isoobsēē.


text:
Ikoochinē ake kāāmuukēy kuyey ng'al chēē /kiilātē, nto ake, kuyey kung'ālooltoochinē Yēyiin. Ikoochinē ake kāāmuukēywēēk chēē inkētēē kule tāmirmiryēēt nkōnō ꞉nkōnō nto ake kōōkoochi kung'alaal ām ng'ēlyēēbik chēē tēērchiintōōs. Nto ake, kōōkoochi nyoo kumwooy kiyēē ibooru ꞉ng'aleechaata kāmwooyē ꞉nyiin.


text:
Akeenke ꞉Tāmirmiryooni kōōnu kāāmuukēy /keeyey ng'aleechu tukul ānkōōkoochinē ꞉inee chii ake tukul kāāmuukēywēēchoo kuu wōlēē māktooy.


text:
Akeenke ꞉bōōrtaab chiito ānkoo chaang' ꞉komoswookik chēē yēyē bōōriitēnyi. Wuu nyooto mbo ām wōlēē miitē ꞉Kiriistō.


text:
/Kikeebatisaneech ām Tāmirmiryēēt akeenke kēēyēku bōōrto akeenke ānkiiyēku Yuutāyiin nto nyēē mā Yuutāyiin, nyēē motwooriin nto nyēē bāwu keey. /Kikēēkōōnēēch tukul Tāmirmiryēēt akeenke keeyye.


text:
Ānkoo kāmwooy ꞉kereenkeet kule, “‑Māābooyē bōōrto, kuuyu ‑māāmuuchē ayey kiyēē yēyē ꞉āwut” kutākubo bōōrto.


text:
Ānkoo kāmwooy ꞉yiitit kulē, “‑Māābooyē bōōrto, kuuyu ‑māāmuuchē ayey kiyēē yēyē ꞉koong'ta” kutākubo bōōrto.


text:
Nto ki koong'ta ꞉bōōrto tukul ii, nto /kēēyēbchinēē nee yiit ng'aleek? Nto, ki yiitit ꞉bōōrto tukul ii, nto /kiing'uutēē nee?


text:
Kubooyiit man, kiikuchōb ꞉Yēyiin komoswookik tukul ām bōōrto kuu wōlēē kimāktooy kōōbuurto ꞉ake tukul.


text:
‑Mēēmuuchē ꞉koong'ta kumwoochi āwunnyēk kule, “‑Māāmāchook,” āmēēmuuchē ꞉mētit kumwoochi kērēēnkōōk kule, “‑Māāmāchook.”


text:
Nto komoswookik choo /kēēkāsē kule mābo laat kumāchāktōōs /kēēyibē chooto kubooyiit barak miisin. Nto choo bērē ꞉biiko mātooku ku chooto ꞉chēē māchāktōōs /kiiyēēnē miisin,


text:
nteenee māmāchāktōōs /kiiyēēnē komoswookik chuut alak. Yēyiin nkit ꞉nyēē kiyēyē bōōrto sukung'eet /kēēkoonyit komoswookik choo kuskusēch.


text:
Yoo nyālilē ꞉komosta akeenke, kunyālilootiin ꞉nkicheek komoswookik chuut alake. Nto yoo koonyitoot ꞉komosta akeenke, kukoonyitootiin ꞉nkicheek komoswookik chuut alake.


text:
Nto ām biikaab Kiriistō, kiikutool ꞉Yēyiin kurook *lēbkēēyik, *wōōrkooyik āk kāānēētik. Kiikōōkoochi alak kuyēyē ng'al chēē /kiilātē, kōōkoochi alak kāāmuukēy kōōsoobso, kuyey alak kuyēētyēēchinē biiko alak, kōōkoochi alak kāāmuukēywēēk kōōntōōchi chuut, nto alak kōōkoochi kung'āloolē ām ng'ēlyēēbik chēē tēērchiintōōs.


text:
Ara kēēyēku ꞉tukul lēbkēēyik? Nto kēēyēku ꞉tukul wōōrkooyik? Nto kēēyēku ꞉tukul kāānēētik? Nto kēēyēyē ꞉tukul ng'al chēē /kiilātē?


text:
Ara kēēboontē ꞉tukul kāāmuukēy chēē kiisoobsēē? Nto kēēng'ālooltēē ꞉tukul ng'ēlyēēbik? Nto kiimuuchē ꞉tukul kiibooru kiyēē ng'ālooltooy ꞉bichooto?


text:
Ānkoo kaang'alaal ām ng'ēlyēēbik chēbo biich nto chēbo malayikaan, āmēēbērē ātinyē chamateet, ku bōlāt ꞉nyoo buch.


text:
Nto yoo ātinyē rōōbēywoontēēt nyēē āng'ālooltoochinēē Yēyiin ānkāānkētē kiy ake tukul nyēē wunyaat nto mbo kule ātinyē kāāyēnchinooyēēt nyēē imuuchē kōōwuuy kōōrēēt āmāātinyē chamateet, ku buch.


text:
Yoo kāākoochi biiko choo bānoon tukuukyuu tukul nto mbo yoo kāākooytē soboonnyuu /sikēēkoonyitoo āmāātinyē chamateet, māmii ꞉kiyēē ānyōōru.


text:
Yoo iboontē chamateet, kuyēyiing' imuytoochinē ng'aleekaab biiko alak. Nto yoo tinyē ꞉chii chamateet, ku lēēl ꞉moo āmātinyē tuuyin bo moo, āmāng'āsē keey,


text:
Māng'ētē ꞉chamateet. Nteenee makuyit ꞉bēsyēēt nyēē mēētākung'ālooltoochinē ꞉biiko Yēyiin, āmēētākung'ālooltēē ꞉biiko ng'ēlyēēbik, /āmēētākēēng'oonkyinē chii ng'al.


text:
Nteenee yoo kayit ꞉bēsyēēt nyēē /kēēyēyēē kiy ake tukul kuchurta, mākubootyo ꞉ng'aleek choo māchurtootiin.


text:
Yoo kitāāmining', kyāāng'āloolē ānkāāsōōtē ng'al chēbo leekwaanti. Nto yu kāwāāwōōyiitu abakaakte ng'aleechaa kibo leekwaanti.


text:
Kēēmiitē kēēkāsē raat ng'al kumēēymēēyootiin, nteenee +mabokeekas ām bēsyoonoo kuchurta. Kiinkētē raat kereeryaa, nteenee +mābokiinkēt ām bēsyoonoo kuchurta kuu wōloo inkētitēēch ꞉Yēyiin kuchurta.


text:
Okany keetas taay kiikoosēē keey ānkiikēnēē keey Yēyiin ankookany kēēchāmē chii ake tukul. Kiito nyēbo koomānuut ām ng'aleechu tukul ku kule ‘kēēchāmē chii ake tukul.’


text:
Ōnēmchi keey chamateet ankoocheeng' rōōbēywēēkaab Tāmirmiryēēt ānku miisin nyēbo kule ōng'ālooltoochi Yēyiin.


text:
Chii ake tukul nyoo ng'āloolē ām ng'ēlyēēbik, kumāmii kung'āloolchinē biiko nteenee ng'āloolchinē Yēyiin. Māmii ꞉chii nyēē imuuchē kōōnkēt kiyēē miitē ꞉chiichooto kumwooyē kuuyu mii kung'āloolēē ng'al chēē wunyootiin kubununēē tāmirmiryēēnyii.


text:
Nteenee, chii ake tukul nyoo ng'ālooltoochinē Yēyiin, kung'āloolchinē biiko kōōnēērē, kōōkomkoomu ānkusooysooyē.


text:
Nto chiito nyoo ng'āloolē ām ng'ēlyēēbik, kumiitē ꞉nyoo kōōtitiirē keey nkit. Nto nyoo ng'ālooltoochinē Yēyiin kumiitē ꞉nyoo kōōnēērē kaniseet.


text:
Ābērē nto ong'alaal ꞉akweek tukul ām ng'ēlyēēbik, nteenee, kāāmāchē miisin kule nto ōng'ālooltoochi ꞉tukul Yēyiin. Karaam yoo kāng'ālooltoochi ꞉chiito Yēyiin kusiir yoo kang'alaal ām ng'ēlyēēbik. Tōōs baateey yoo kēēboor kiyēē kāng'āloolēē ām ng'ēlyēēbichooto sukooneer ꞉ng'aleechaa kaniseet.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, yoo kāāchōō wōloo ōmiitē, ankaang'alaal ām ng'ēlyēēbik kumāmii ꞉kāroomnyo. Sārwook baateey yoo kāāng'oong'wook kiy nto ayeyaak ōnkēt kiyēē wunyaat, nto āng'ālooltoochinē Yēyiin nto aneetaak.


text:
‑Mēēmuuchē ꞉chii kōōnkēt tyēēntaab bukantiit nto nyēbo kurēēruut yoo /kākēēbutoobut nto /kakeekuutaakuut kuu choo buch.


text:
Nto subak, yoo kāmāchēy ꞉aryeembuut nyēē karaam, sukukasakay kule kuurē biikaab lukēēt, kumēēmuuchē ꞉chii kuwo booryēēt.


text:
Kunyoo, wuu nyooto ām wōlēē ōmiitē ꞉akweek. Yoo koong'alaal ng'al chēē mākāsāktōōs kōōmuuchē kule nee kōōnkēt ꞉biiko kiyēē ōmiitē ōmwooyē. Mākuyibē ꞉yoomeet ng'aleekwook.


text:
Tookunoot kule mii ꞉kuutuweek chēē chaang' kōōrēēt kumukuul, ānku yoo /kakeeng'alaal, kumii ꞉kiyēē ibooru.


text:
Yoo ‑māāmuuchē kut ānkēt kiyēē mwooyē ꞉chiito ake, āyēku soboyiin ām wōlēē mii ꞉chiichooto nto yoo mākāsē nyeenyuu ku soboyiin ꞉nkinee ām wōlēē āmiitē.


text:
Wuu nyooto yoo kang'alaal ꞉chii ām ng'ēlyēēbik chēē ‑mōōnkētē. Kuu yoo ōchēēng'ē rōōbēywēēkaab Tāmirmiryēēt, kumāchāktōōs ōchēēng'ē miisin choo inēērē kaniseet.


text:
Kunyi, kurubta keey āk ng'ālyoontooni, māchāktōōs kusooyē ꞉chiito nyoo ng'āloolēē ng'ēlyēēbik kule koomuuch kōōboor kiyēē mii kumwooyē.


text:
Kunyoo, ara +māāyēyē nee? +Māāsooyē āyēyiisyēē tāmirmiryēēt nto ām āsiiswēk alak āsooyēē mētit. +Māātyēēnēē tāmirmiryēēt nto ām āsiiswēk alak ātyēēnēē mētit.


text:
Yoo siltooy ꞉chii Yēyiin ām tāmirmiryēēt nkit, mākumwooy kule nee ꞉chii nyēē mānāānooyēē ng'aleechaa kule, “Kuwuuyiit nyooto,” yoo ‑mēēnkētē kiyēē /kēēmiitē /kēēmwooyē?


text:
Imuuchē kumiitē kubirchinē Yēyiin kōōnkōy ām kēēlto nyēē karaam, nteenee ‑mēēmuuchē ꞉yooto kuyēētyēēchi nyiin ake.


text:
Nteenee, yoo kēētinyē keey biikaab Kiriistō kēēkutunkyinē Yēyiin, ākāykooyē amwaay ng'aleek muut chēē kāsāktōōs, kusiir ang'alaal ām ng'ēlyēēbik ng'al chēē mā tēē chu.


text:
Mbo ng'eetaabiya, obakaakte ng'al chēbo leekwaanti. Nteenee kurubta keey āk rōkōs, ōbuur kuu lēēkōōy. Nto ām tukuuk alak ōyēku biich chēbo kuunyuut.


text:
Mwooyē ꞉Yēyiin ām siruutēk kule, “+Māāng'āloolchi bichu kubununēē biiko chēē ng'āloolē ām kuutuweek alak āk choo sobooy. Ānkoo kuwuu nyooto, mākoy kukāswoo.”


text:
Yoo ng'āloolē ꞉chii ām ng'ēlyēēbik, kōōboorchinē kiito ake biiko choo mānēēyēnchi Yēyiin āmēēbērē choo kiikōōyēnchi. Nto yoo /kēēng'ālooltoochinē Yēyiin, kumii /kēēng'āloolchinē choo kiikōōyēnchi Yēyiin, āmēēbērē choo mānēēyēnchi.


text:
Kunyi, yoo kōōtuuyēēchi yēēt akeenke ankoong'alaal ām ng'ēlyēēbik ankukwa ꞉biiko chēē mānāānooyēē ng'aleechaa nto ku choo mānēēyēnchi Yēyiin, māmwooyē kule kāākubunwook ꞉mētēwoy?


text:
Nteenee yoo kāchō ꞉chii nyoo mānēēyēnchi Yēyiin nto nyēē mānāānooyēē ng'aleechaa, yoo mii kung'ālooltoochinē ꞉biiko Yēyiin, makukasee ng'aleechaa tukul kule boonto miyootyēēt. Nto yooto, kucham kule choolwookēnoot


text:
ānkutook ꞉tukuuk chēē kiwung'ta keey. Kunyoo, mākōōryookyi keey ng'wēny kukākutunkyi Yēyiin kumwooyē kule, “Lēyyē, mii ꞉Yēyiin kwēēnuung'woong'.”


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, ara +maamwaay nee? Yoo kōōyēmē yēēt akeenke, kumāchāktōōs kutinyē ꞉chii ake tukul kiyēē mākumwoochi biiko. Imuuchē kutyēēn ꞉ake, kōōnēētiis ꞉ake, kuboonto ꞉ake ng'oong'uutyēēt, kung'āloolē ꞉ake ām ng'ēlyēēbik nto ake kōōboor kiyēē ng'āloolēē ꞉nyiin. Yoo ōtinyē rōōbēywēēchu tukul, kumāchāktōōs ōyēyiisyēē ōnēērēē biikaab Kiriistō.


text:
Yoo ākoo māchāksē /keeng'alaal ām ng'ēlyēēbik, kumāchāktōōs kuyēk biich āyēēng' kut ku sōmōk. Nto yoo ng'āloolē, kurōōbu keey ānkumāchāktōōs kumii ꞉chiichēē ibooru kiyēē miitē ꞉icheek kumwoowu.


text:
Nto yoo māmii ꞉chii nyēē kēēboor, kumāmāchāktōōs kung'alaal ꞉chiichoo ām ng'ēlyēēbik nteenee kung'āloolchinē keey nkit āk Yēyiin.


text:
Ōkānyē kung'āloolē *꞉wōōrkooyikaab Yēyiin āyēēnku nto ku sōmōk kōōrōōtootē ꞉kāāntōōyik chuut kiyēē /kēēmwooyē.


text:
Nto yoo kānyōōr ꞉chii ake nyēē kēēbuurchi keey ng'wēny ng'oong'uutyēēt, kumāchāktōōs kusiis ꞉chiito nyoo kābo taay nyoo kāmii kung'āloolē.


text:
kuuyu māmāchē ꞉Yēyiin taariiryeet, nteenee māchē kēētēbtē kaalyeet.<br/>Kuu wōloo wuunto ꞉chōbuutēk ām wōlēē mii ꞉biikaab Kiriistō tukul,


text:
māmāchāktōōs kutēēbē ꞉kooruuk ng'al yoo /kēēmiitē tuuyēēt. Māchāktōōs kōōywēyiisyē kuu wōloo mwooytooy ꞉kiruutēk.


text:
‑Moosoot ꞉akweek biikaab Kōōriintō kule kichōōnēē ꞉ng'ālyoontēētaab Yēyiin wōlēē ōmiitē, nto mbo kule akweek nkit chēē kōōkuyityook.


text:
Yoo isōōtē ꞉chii kule inee ku *wōōrkooyoontēētaab Yēyiin ānkukichoot ām ng'aleekaab Tāmirmiryēēt, ku ākoy kōōnkēt kule kiyēē āmiitē āsirwook ku mākuutyēētaab Mokoryoontēēt.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, ōchēēng'ē ōng'ālooltoochi Yēyiin, amooyeetee chii kung'alaalee ng'ēlyēēbik


text:
Mbo ng'eetaabiya, āmāchē āsōōtwook kiy kurubta keey āk lōkōōywēk chēē kāroomēch choo kyāā-āmwook. Lōkōōywēchooto ku choo !kyōōyēnchi ānku chooto mbo raat chēē ōyyoong'unēē.


text:
Ōrāroochootiin kubo lōkōōywēchu yoo kōōkiilchi ng'ālyoontoonoo kyāā-āmu. Nteenee, yoo māwuu nyooto, kukyōōyēnchi nyēbo buch.


text:
Kyāā-āmwook ng'aleechu bo koomānuut chu kyāānyōōru nkanii kule: Kime *꞉Kāārārookiintēēt kubo ng'ōōkiswookikyoo kurubta keey āk wōlēē mwooytooy ꞉siruutēk.


text:
Nto mii yoo, chokōōboorchi keey mbo ng'eetaabiya bokolwookik muut ām yēēt akeenke. Tākusobchootiin ꞉bichooto alake chēē chaang' ānkoo kiikubēk ꞉alake.


text:
Anii ꞉nyēē ābooyē ng'wēny miisin ām *lēbkēēyik chuut amaayemaat /kēēkuuroo kule *lēbkēēyiin kuuyu kyāāwusē biikaab Kiriistō.


text:
Nteenee, ām chamateetaab Yēyiin wuu nyi raat ꞉soboonnyuu. Mānāāwēētēē keey ꞉chamateenyii ām wōlēē āmiitē. Wuu nyooto kuuyu kyaa-am booryēēt nyēē kōrōōm miisin kusiir ake tukul ām *lēbkēēyichoo, āmēēbērē ki anii, nteenee ki kāāmuukēywēēkaab Yēyiin ꞉chēē kyoomē booryoonooto kubuntēēnoo.


text:
Yoo ki anii nyēē kyāā-āmwook lōkōōywēchu, nto ku *lēbkēēyik chuut alak, māmii yoo ꞉kiy, nteenee ng'aleek chu chēē kyoomu ānku ng'aleechuutēchu ꞉chēē kyōōyēnchi.


text:
Nto yoo /kiikyoomwook kule king'eetee ꞉Kiriistō meet ānkyōōyēnchi ii, kōōmuuchē kule nee ꞉biiko alake ām akweek kumwooy kule ‑/mākiing'ēētēē chii meet?


text:
Nto yoo manaang'eetee ꞉Kiriistō meet, ku buch ꞉kiyēē kēēmiitē acheek kyoomu ānku buch mbo ꞉kiyēē kyōōyēnchi.


text:
Nto kiwuu nyooto, nto kēēyēku ng'wiik ām wōlēē mii ꞉Yēyiin kuuyu kyoomtooy kule kiing'eetee ꞉Yēyiin Kiriistō meet. Nteenee yoo mēēbērē /kiing'ēētēē meet chēē kiikubēk, kumēēbērē kiikung'eetee ꞉Kiriistō meet.


text:
Nto yoo ākoo wuu nyooto, ku buch ꞉kiyēē kyōōyēnchi /āmānāākēēnyōōwook kaat ām choolwookātēēng'woong'


text:
Nteenee, kubooyiit man, /kiikiing'eetee Kiriistō meet. Inee ꞉kaabooreet /kiing'eetee meet kuyootyi kēēlto choo kiikubēk.


text:
/Kikeenyooyee Kiriistō /kiing'eetee meet, nto yoo iyēēwu kōōyyiin, +/makiing'eetee meet biiko tukul choo cheechii.


text:
Nto miitē yoo nanyuun, kuyit ꞉tabanta ām yoo kētyinēē ꞉Kiriistō Baaba Yēyiin bāytooyiisyēēt yoo kaakooserweet ꞉inee bāytooyik alak tukul āk kāāmuukēy alak tukul.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kule, “+/Mākiitōōrchi kiy ake tukul.” Tookunoot kule yoo /kēēmwooyē kule +/mākiitōōrchi “Kiy ake tukul,” kōōbooru kule mēēbērē nāmē keey ꞉yooto āk Yēyiin kuuyu inee nyēē itōōrchinē Kiriistō kiy ake tukul.


text:
Yoo kaakuyey kuu nyooto, +/mākiitōōrchi Leekweet kwaan Yēyiin, sukubayta ꞉Yēyiin kiy ake tukul kutukul.


text:
Ara, kēēmwooyē nee kurubta keey āk choo /kēēbātisānē kubo choo kiikubēk? Yoo /kēēmwooyē kule ‑/mākiing'ēētēē chii meet ii, kubo ꞉nee naas /kēēbātisānē biiko kubo choo kiikubēk?


text:
Kubooyiit man, kyaanamaanunee meet āwut. Nteenee āng'ērēchē kubo kiyēē kiikuyey ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu Mokoryoontēēnyoo ām soboonwēkwook.


text:
Nto kimāākēnēē keey tuwēntaab kibkōōnkōy, nto kimāāwuulyēē bichoo ām Ēfēēsō chu wuu tyoong'in. Nto yoo ākoo ‑/mākiing'ēētēē chii meet, kiimuuchē keemwaay kule, “Okany kyoomchi keey āmit ānkēēyyēēsyē, kuuyu +mākēēbēku tuun.”


text:
Ōsēwu ankootayee keey choolwookātēēt kuuyu miitē ꞉alake ām akweek chēē tākumāng'oon ām wōlēē wuu ꞉Yēyiin. Āmwooyē ng'aleechu sōōchusyē.


text:
Imuuchē kuteeb ꞉chii kule, “Imuuchāktōōs /kiing'eetee meet kule nee choo kiikubēk? Ng'ēētitooy bōōrto nyēē wuu nee?”


text:
Wuu nee ꞉kāāsōōtēywēēkwook ēē? ‑Mōōnkētē kule yoo /kakeechaan kēbuswoontēēt, kununē ꞉muuyto sukubiit?


text:
Yēyiin nkit ꞉nyēē yēyē kēbuswoo ake tukul kubiit ku wōloo māktooy ꞉inee ām kēēlto nyēē teer ām wōlēē mii ꞉ake.


text:
Tēērchiintōōs ꞉bōōrtaab chiito āk nyēbo tyoony. Ku teer nyēbo tariiteet ankuteer mbo ꞉nkinee nyēbo *burburyoontēēt.


text:
Miitē mbo ꞉nkicheek tukuuk chēbo wōliin bo barak āk chēbo wōlēēb ng'wēny. Lēbkēēyēch ꞉choo bo barak ām kēēlto nyeeng'waa, nto chēbo ng'wēny, kukāroomēch ꞉choo ām kēēlto nyeeng'waa.


text:
Lebkeey ꞉asiista ām kēēlto nyeenyii, anku lebkeey ꞉nkinee araaweet ām kēēlto nyeenyii, nto nkicheek kookeelik lēbkēēyēch ām kēēlto nyeeng'waa. Nteenee teer ꞉lēbkēēyyēētaab kookeelyeet ake ām wōlēē mii ꞉ake.


text:
Wuu nyooto nkinee ām wōlēē +/makiing'eetita choo kiikubēk. Nunē ꞉bōōrto nyoo /kēēmuyē, nto nyoo /kiing'ēētēē meet kōōbuurē ꞉nyoo kibchuulyo.


text:
Yoo /kēēmuyē bōōrto, ku kiy buch. Nto yoo /kiing'ēētēē meet ku kiy nyēbo kwōng'uut. /Kēēmuyē ku kiy nyēē mābo laat, nto yoo /kiing'ēētēē meet kutinyē kāāmuukēywēēk.


text:
/Kēēmuyē ku bōōr buch, nto yoo /kiing'ēētē meet, ku bōōr nyēē lēēl nyēbo tāmirmiryēēt. Kuu yoo miitē ꞉bōōrtaab kōōrooni, kumiitē ꞉nkinee bōōrtaab tāmirmiryēēt.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kurubta keey Aatam nyēē ki chiito nyēbo taay kule, kitoow ꞉chiichoo soboontaab kōōrooni. Nto Aatam nyēbo lētuut kukōōnu ꞉nyoo soboontaab tāmirmiryēēt.


text:
Kuu wōlēē kiwuunto ꞉chiichoo bo ng'wēny, kuwuu chooto ꞉nkicheek choo bo wōlēēb ng'wēnyuuni. Nto wōlēē wuunto ꞉chiichoo bo kibkōōnkōy, kuwuu chooto ꞉nkicheek choo bēētii kibkōōnkōy.


text:
Nto kuu yoo kēētinyē tōōntaab chiichoo bo wōlēēb ng'wēny, +mākēēnyōōru nkinee tōōntaab chiito nyoo kichōōnēē kibkōōnkōy.


text:
Āmwoowook akweek, mbo ng'eetaabiya, kule ‑mēēwutē ꞉chii Kaab Yēyiin āk bōōrnyii nyoo bo ng'wēnyuuni. Bēku ꞉bōōrwēchu kēēboontē nyēē mākoy kōōbuur ākookoy.


text:
Okany baa, āmwoowook kiy nyēē /kikiiyeel ānkōōyēbchi yiit: ‑Mākēēbēku ꞉acheek tukul, nteenee +/makeeweecheech


text:
areet akeenke bēsyēēt nyoo /kēēkuutē aryeembuut. Yoo /kēēkuutē aryeembuut kung'ēētōōs ꞉choo kiikubēk /ankeeweechweecheech acheek choo tākēēsobchootiin /kēēnyōōru bōōrwoonik chēē leelach.


text:
Mākuyityiin subak ꞉siruutēchu mwooyē kule, “Wōōy, wē, meet nyoo mēēkutinyē biirtooyiisyō, wōōy, wē, meet nyoo mēēkutinyē ng'woonēēt!”


text:
Kēēbirchinē sōō Yēyiin kōōnkōy nyēē tyaa! Inee ꞉nyēē yēyēēch kēēbiirtooyiisyē ām Yēēsu Kiriistō Mokoryoontēēnyoo.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya choo āchāmē, ōtitir ānkōōkimkimiitu. Ōnēmchinē keey ākookoy yiisyēētaab Mokoryoontēēt ām mooyēēt akeenke kuuyu ōnkētē kule ‑māwēētii buch ꞉yiisyoonoo ōyēchinē Mokoryoontēēt.


text:
Kurubta keey āk beesaanik choo /kiiruruuchē kubo biikaab Kiriistō ām Yēērusālēēm, āmwoowook kule oyey kuu wōloo kyāāmwooytoochinē kanisoosyekaab yēēmēētaab Kalatyaa.


text:
Ām bēsyēētaab taayta nyēbo wiikiit ake tukul, māchāktōōs ꞉chii ake tukul ām akweek kusātyinē komos beesaanik kereeryaa ām chēē nyōōru /subokeekonor. Nto yoo kaayitu, kumāmāchāktōōs kule /kiiruruuch beesaanik alak tukul.


text:
Yooto, +mookwey biiko chēē sukuyibchi beesaanik biikaab Kiriistō ām Yēērusālēēm. +Māāsirchi bichoo ng'aleek chēē iboorchinē icheek chiichēē kākōōnu beesaanichaa.


text:
‑Māāmāchē kule akasaak baateey ankaakeeyte. Ābērē nto ābuurtē keey akweek, yoo kacham ꞉Mokoryoontēēt. +Mākēētēbtē keey kisich nto ākoy mbo kubēk ꞉yiiwootēēt sukung'eet ō-āmiisoo ānkōōkōōnoo toorētēēt ake tukul ām baannyuu.


text:
kuuyu kaakuyaatakay ꞉kēēlto ayey yiisyēēnyuu kuchutito ānkoo miitē ꞉biiko chēē chaang' chēē mii kukwiiloo.


text:
Yoo kāchō ꞉Tēmētēēwō wōloo, kumāchāktōōs otaach nyēē karaam, kuuyu mii kuyēyē yiisyēētaab Mokoryoontēēt kuu wōloo āmiitē ꞉anii āyēytooy.


text:
Kunyoo, māmāchāktōōs kutay ꞉chii ake tukul. Nto yoo wēētii, kumāchāktōōs ō-āmiis ām bāybooyyēēt, sukōōyēēw wōlēē āmiitē. Āmiitē ākānyoonu inee kuchōōnto keey mbo ng'eetaabiya.


text:
Nto kurubta keey āk ng'eetaabiya Ābōōlō, kyāāmwoochi nyoo kuchōōnto keey mbo ng'eetaabiya wōloo ōmiitē. Kāmāmāchē ꞉inee kule kuchō, nteenee mākuchō yoo kānyōōr bārooyinto.


text:
Ōnkētē oob kule ki kaytaab Steefaan ꞉nyēē /kisimkeeweech kunam ng'ālyoontēētaab Yēyiin ām Akaaya ānkiikōōnēmchi keey kuyēchi biikaab Kiriistō yiisyēēt? Kunyoo, ākiimook akweek mbo ng'eetaabiya kule


text:
Kyaang'erech kuyitu ꞉Steefaan, Fortunaato ākoo Akayiko wōlēē āmiitē kuuyu yoo kikyoomē lōkōōy āk icheek kukerkeey nyēē kyāāmiitē ā-āmē lōkōōy āk akweek.


text:
Isubooyook ꞉mbo kanisoosyek chēbo yēēmēētaab Eesya. Isubooyook miisin ꞉nkinee Akiila ākoo Brisiila ām kaayneetaab Mokoryoontēēt. Isubooyook mbo ꞉kaniseet nyoo sooyēē kōōng'waa.


text:
Anii ku Bāwulō nyoo kitoola ꞉Yēyiin āyēku *lēbkēēyiintēētaab Kāārārookiintēēt Yēēsu ānkāāboontē keey ng'eetaabiya Tēmētēēwō. Kiisubooyook akweek biikaab Kiriistō ām *kiriinkēētaab Kōōriintō kunam wōlēē mii ꞉kanisoosyek tukul chēbo yēēmēētaab Akaaya.


text:
Kusilākoy ꞉Yēyiin nyoo kwaaniitaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō. Yēyiin ku Baaba nyēē riirēē biich ānkusooysooyē biich ām kēēlwookik tukul.


text:
Sooysooyēēch ꞉Yēyiin ām nyāliluutēk alak tukul sikeesaaysaay ꞉nkacheek choo boonto nyalil ake tukul kuu wōloo kisooysooytēēch ꞉inee.


text:
Kuu yoo kēēnyāliiltōōsii ꞉acheek miisin ām nyāliluutēkaab Kiriistō, /kēēsooysooyēēch miisin kubununēē Kiriistō.


text:
Yoo kākēēnyāliilchē ꞉acheek, kukākēēnyāliilchē kule /sikeesaaysaayaak ānkōōriib kiyēē kyōōyēnchi. Yoo /kakeesaaysaayeech acheek ku kubo kule +/mākēēyēētyēēchook sōōmuytoochi nyāliluutēchooto kikēēnyōōru ꞉nkacheek.


text:
Kiimoong'tēēnook keey miisin kuuyu kiinkētē kule kuu yoo ōnyāliltōōsii ꞉akweek kuu acheek, kusooysooyook ꞉Yēyiin kuu wōloo sooysooytēēch acheek.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ābērē karaam ōnkēt ꞉nkakweek wusiisyēēt nyēē kiikēēnyōōru ām yēēmēētaab Eesya. /Kikiikiicheech miisin wuu nyēē /kaakiimuukteech nyēē kikiisōōtē kule kimēētābokēēsobtōōsii.


text:
Kubooyiit man, kikiikwaameech ꞉ng'uusng'uus wuu nyēē /kikiikiitiilchēēch meet. Kiyēyākiis ꞉ng'aleechu simātākēētiiyēē keey ꞉acheek kāāmuukēywēēkyoo, nteenee kiikēnēē keey Yēyiin nyoo ing'ēētēē biich meet.


text:
Nyoo kiirāroochēēnēēch meet, makooraraacheech subak. Kiikēnēē keey inee kule tāsē taay kōōrāroochēēch,


text:
nto yooto tukul ōmiitē ꞉akweek ōsoowēēch. Mākubirchi yooto ꞉biiko wōlēē wōō Yēyiin kōōnkōy kubo acheek ām bērurto nyēē kōōkēēnyōōru /kēēwālunēē soowuutēkwaa.


text:
Ng'ālyoontēēt ꞉nyi nyēē kēēng'ērēchēē. Mwoowēēch ꞉kāāsōōtēywēēkyoo kule kikiibuur kāāburto nyēē tiliil ānkubo man. Kimēēntōōwēēch ꞉kiirnātēētaab kōōrooni, nteenee kiintōōwēēch ꞉chamateetaab Yēyiin, nto miisin, yoo kikiibuurtooy keey akweek.


text:
Kēēsirwook ng'aleek chēē rōōtootiin ānkukāsāktōōs yoo koosuman. Kunyi, āboontēē mooyēēt kule ānkoo ‑mōōmuuchē raat ōnkēt kiyēē kābur nteenee +mōōnkēt kuchurta ām bēsyōōsyēk choo kwoonii. +Moong'erecheeneech acheek kuu yoo +makeeng'erecheenaak ꞉nkacheek bēsyoonoo itiilēē ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu ng'aleek.


text:
Nto kuuyu kwāātinyēē man ng'ālyoontooni, kōkwāāchōb kule āruutoochook akweek yoo āwēētii Maketoonnya nto yoo āyēēwu, atyikaanwaak subak sukuyēētyēēchook ꞉ruutooynyuu kunyil āyēēng' nto yityo, ō-āmiisoo yoo āwēētii Yuuteeya.


text:
Ara, ibooru keey kule āyēku chii nyēē ‑/mākiikoosēē keey yu kyaaweech kāāsōōtēywēēkyuu? Ara āchōbē ꞉anii ng'aleekyuu sāāruumē kule, “Ēē, wuu nyooto,” ānkāāmiitē āmwooyē subak kule, “Acha, māwuu nyoo,” kuu wōloo yēytooy ꞉biikaab kōōrooni?


text:
Māwēēchwēēchē keey ꞉Yēyiin sukung'eet ‑mākēēmwoowook kule, “Ēē, kēēyēyē kiyi,” nto kule, “Acha, ‑mākēēyēyē.”


text:
Nto kurubta keey āk Lakwataab Yēyiin Yēēsu Kiriistō nyoo kyāā-āmu ꞉anii lōkōōywēkyii kēēboontē keey Siila āk Tēmētēēwō, mēēbērē iruumē ꞉inee kule, “Ēē” nto ku, “Acha” nteenee inee nyoo mwooyē kule, “Ēē” ankoochuurta kuu nyooto.


text:
Ānkoo ku chaang' ꞉tukuuk chēē kākuurto ꞉Yēyiin, kuyityiintōōs ꞉tukul kubununēē Kiriistō. Kunyoo, kiikoostooy ꞉acheek Yēyiin kubo Kiriistō kēēmwooyē kule, “Kuwuuyiit nyooto.”


text:
Kiikung'oocheeneech ꞉Yēyiin Tāmirmiryēēt /sikiinkētēēnēēch kule kēēyēku cheechii ānkōōboorwēēch ꞉Tāmirmiryoonoo tukuuk chēē mākukōōnēēch.


text:
‑Mākēēmāchē kēēbāwook kutukul ām wōlēē ōyēnchintooy Kiriistō. Nteenee kēēyēyiisyē ꞉tukul kubo ng'erekweekwook, kukyōōkiilchē ām kāāyēnchinooyēēt.


text:
Kyaasirwaak kuu nyooto si yoo kāāchōō, mayeya ꞉biiko choo kātēēng'ērēēchoo ānyēēru. Ānkētē man kule yoo ang'erechaat ꞉anii, ōng'ērēkootiin ꞉nkakweek.


text:
Kyāāsirwook āriirē kukāng'woonchoo. Mēēbērē kyāāyēyē kuu nyooto saayeyaak ōnērēēkiisyē, nteenee kyāāmāchē ōnkēt chamateenyuu nyēē nyikiis nyēē āboontēēnook.


text:
Yoo kiikuyib ꞉chii ng'woonin kumēēbērē anii ꞉nyēē kiing'woonchoo miisin, nteenee kiing'woonchook nkakweek sinee. ‑Māāmāchē ānyikiisyook ng'aleechu.


text:
Kyāāsirwook āmāchē ānkēt kule ara ōmuuchē ōmuytoochi tyēmiisyēēt ānkōōrubē kiy ake tukul nyēē kyāāmwooyē nto acha.


text:
Yoo kōōnyōōchi chiichoo kaat, ānyōōchinē ꞉nkanii kaat yoo ākoo mii ꞉kiy nyēē āmāchē ānyōōchinēē kaat. Ānyōōchinē kaat kubo akweek ākoonyitē Kiriistō,


text:
Nto mii yu kawaayit Turoowa kule saa-amte lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey āk *Kāārārookiintēēt, akas kule kikiikuyootwoo ꞉Mokoryoontēēt kēēlto.


text:
Kimaakaalyanaat kuuyu manaanyoorte ng'eetaabiya Tiitō wōlooto. Kunyi, kyāābirchi biiko chameetaab keey ānkāāwē Maketoonnya.


text:
Nteenee, kusilākoy ꞉Yēyiin nyoo kiikubiirtoowēēch Kibrōkōsyoontēēt kubununēē Kāārārookiintēēt. Yēyiisyēēnēēch ꞉Yēyiin sikiibāroostoochi biiko lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Kēēboonkyinē Yēyiin nyēē anyiny yoo kēēmiitē kyoomchinē biiko ng'aleekaab Kiriistō. Boonkyinē ꞉lōkōōywēchoo biiko choo /kēēmii /kiirāroochē āk choo mii bokubootōōs ām kēēlto nyēē teer.


text:
Āsu meet ām wōlēē mii ꞉choo mii bokubootōōs, nteenee boong'u soboon ām wōlēē mii ꞉choo /kēēmii /kiirāroochē.<br/>Ara, ng'oo nyēē yemaat kwaamtaat lōkōōywēchu kāroomēch?


text:
‑Mākēēyēyēē ꞉acheek mung'aareet ng'ālyoontēētaab Yēyiin kuu wōloo yēytooy biiko chēē chaang'. Nteenee kuuyu Yēyiin ꞉nyēē kiiyookwēēch, kēēmwooyē ām mooyēēt akeenke ng'aleekaab manta chēē kwoonēē wōlēē mii ꞉Kiriistō.


text:
Ara kēēmiitē ꞉acheek kēēsilē keey yoo /kēēmwooyē kuu nyooto? Ara kookeeteebeenaak barwa ake tukul nyēē ibooru wōlēē kēēwuuyē ꞉acheek kuchōōnēē wōlēē ōmiitē nto nyēē /kikēēsirwook akweek, kuu wōloo māktooy ꞉biiko alake?


text:
Kiyeyaak ꞉yiisyēēnyoo ōyēku barweetaab Kiriistō, āmēēbērē nyēē /kikeesiree kalaamu, nteenee /kikeesiree Tāmirmiryēētaab Yēyiin. Mēēbērē /kikēēsirchi rwoontōōy chēē tēbēlyēl, nteenee /kikēēsirchi soboonwēkwook āriit.


text:
Nto subak, inee ꞉nyēē kiikuyeyeech kēēyēchinē yiisyooni bo kiirootyeet nyēē lēēl. Mārubtooy keey ꞉kiirootyaani lēēl āk kiruutēk choo /kikēēsirchi kiy barak, nteenee rubtooy keey āk tāmirmiryēēt. Yibu ꞉kiruutēchoo sirootiin meet, nteenee kōōnu ꞉Tāmirmiryēēt soboonto.


text:
Kirubtooy keey ꞉yiisyēētaab kiirootyeet nyoo kibo kēny āk kiruutēk choo /kikēēng'ōōtyi rwaa. Kuchōōnēē ꞉Muusa lekem, kiilēkēchēēchē ꞉tokochnyii miisin nyēē kitōōrē koonyekaab biikaab Isrāyēēl kut kimēēmuuchē kukas. Nteenee kimeeymeeyaat ꞉lēbkēēyyoonoo muut kut wokubēk. Kunyi, yēē ākoo kiimuuchē ꞉yiisyēētaab kiruutēk nyoo kiyibu meet kuchōōnto lēbkēēyyēēt ii,


text:
Yoo ākoo boonto ꞉yiisyēēt nyoo iruustooy biiko lēbkēēyyēēt ii, ku tyaa sōō ꞉lēbkēēyyēēt nyēbo yiisyēēt nyoo yēyē biiko kuchurta!


text:
Kiyēē /kikēēbērē kēny boonto lēbkēēyyēēt, kumēēkutinyē raat lēbkēēyyo, yoo /kakiikerkeeyee lēbkēēyyēēt nyoo lēēl.


text:
Nto yoo ākoo kichōōnto ꞉kiirootyaani kimii kukēēytooy lēbkēēyyēēt ii, /bokeemwa nee nanyuun wōlēē tēē ꞉lēbkēēyyēēt nyēbo nyoo wēētii ākookoy?


text:
‑Makeekerkeeye Muusa nyoo kiwunyē koonyekyii simakas ꞉Isrāyēēliik inee yu kimii kumēēymēēyootē ꞉lēbkēēyyēēt.


text:
Nteenee kiyaam ꞉biikaab Isrāyēēl mētēwoy ākoy kura. Tākumii ꞉kiy nyēē iyēēnē koonyekwaa yoo /kēēmiitē /kēēsumānē kiirootyeet nyoo bo kēny. ‑Mēēnēmtooy keey ꞉kiyoo nteenee inēmtooy ꞉kāāmuukēywēēkaab Kiriistō.


text:
Ānkoo mbo kura yoo /kēēmiitē /kēēsumānē kitaabuutaab siruutēkaab *Muusa, kutākukērootiin ꞉koonyekaab biiko.


text:
Nteenee, yoo kātēbi ꞉chii kut kuweech kāāsōōtēywēēkyii ankucham Mokoryoontēēt, +/mākiinēm kiyooto kiker koonyekyii.


text:
Kēēkāsē ꞉acheek tukul choo mākērootiin ꞉koonyekyoo lēbkēēyyēētaab Mokoryoontēēt, ānkoo kēēkāsē kumeeymeeyaat. /Kēēmii /kēēwēēchwēēchēēch keekerkeyiitu Mokoryoontēēt kēētāsē taay kēēnyōōru lēbkēēyyēēt kuchōōnēē wōlēē miitē ꞉Tāmirmiryēēt.


text:
Kookeesatee keey ng'aleekaab kāāntosuurāt choo iyēēlē ꞉biiko. Kookeetay kāābērbēēriisyēēt āmākēēkwoonykwoonyē ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Nteenee kiibooru ng'ālyoontēētaab manta kutook ānkēēchāmē koolyeb ꞉chii ake tukul soboonwēkyoo ām taayeetaab Yēyiin.


text:
Nto yoo iyēēnootiin ꞉lōkōōywēchuchoo chu kāroomēch, kōōyēēnootiin ām wōlēē mii ꞉biiko choo mii bokubootōōs.


text:
Kiikookoor *꞉Kēniintēēt nyoo bāwu kōōrooni bichoo mānēēyēnchi ng'ālyoontēēt simakas lēbkēēyyēētaab lōkōōywēchooto kāroomēch choo ibooru lēbkēēyyēētaab Kiriistō. Inee ꞉nyooto iboorunēē keey ꞉Yēyiin.


text:
‑Mākēēmiitē kēēng'āloolēē keey ꞉acheek, nteenee kēēmiitē kyoomtooy kule Mokoryoontēēt ꞉Kāārārookiintēēt ānkēēyēchinē ꞉acheek yiisyēēt.


text:
Yēyiin nyooto kimwooyē kule, “Kubot ꞉mēēnānēēt, ānkuchō ꞉lēbkēēyyēēt” ku nyooto ꞉nyēē kiilebkeey kāāsōōtēywēkyoo kēēnyōōru lēbkēēyyēēt yu kakeekas Kiriistō kōōbooru wōōyintaab Yēyiin.


text:
Keekerkeeye tērēēn chēē ng'āsng'ās chēē kēēkoochi ꞉Yēyiin kiyoo bo kwōng'uut sukōōboor kule kikwoonēē kāāmuukēywēēk wōlēē mii ꞉Yēyiin, mēēbērē wōlēē kēēmiitē ꞉acheek.


text:
/Kokiikiicheeneech komoswookik tukul, nteenee /manaakeeruurumeech. Ānkoo kubotwēēch tonkoy, mābēku ꞉moonikyoo.


text:
/Kōōkēēwusēēch, nteenee /manaakeebakaakteech. /Kēēbirēēch /keemilteech, nteenee /manaakiiwaang'teech.


text:
/Kiinyāliilēēch ām wōlēē kakeebe kuu wōloo /kikiinyāliiltooy Yēēsu sukung'eet kōōboorunēē keey ꞉soboonnyii soboonwēkyoo.


text:
/Kēēmii /kiirēkēērchēēch acheek chu kēēsobchootiin wōlēē mii ꞉meet kubo Yēēsu, sukung'eet kōōboorunēē keey yooto ꞉soboonnyii bōōrwoonikyoo chu bēku.


text:
/Kikeesir kule, “Yu kāāyēnchi Yēyiin, ang'alaal.” Ām mooyēēt nyēē wuu nyooto, kiiyēnchinē ꞉nkacheek Yēyiin ānkyoomtooy lōkōōywēkyii.


text:
Kuu yoo kiinkētē kule nyooto kiing'ēētēē Mokoryoontēēt Yēēsu meet ku nyooto ꞉nyēē makoong'eeteeneech nkacheek meet ankoomuteech āk akweek keebe taayeenyii.


text:
Bo ꞉ng'aleechu tukul karaamateeng'woong'. Yoo tāsē taay kuchoong'iitu ꞉biiko chēē iyēnchinē Yēyiin, +/mākēēbirchinē Yēyiin kōōnkōy miisin /ānkiitōrōōr.


text:
Kunyoo, mābēku ꞉moonikyoo. Ānkoo sinee /kēēmii /kēēsuusurē bōōrwēk, /kēēmii /kiilēēliitēēnēēch kisich, kisich bēsyō ake tukul.


text:
Kunyi, mēēbērē kēēmiitē kiimoong'tēē keey kiyēē /kēēkāsē, nteenee kiimoong'tēē keey kiyēē ‑/mākēēkāsē. Kiyēē /kēēkāsē kumābo kibchuulyo, nto nyoo ‑/mākēēkāsē kubo ꞉nyoo kibchuulyo.


text:
Kiinkētē kule yoo /kakiiburyeet kēryōōsyēkyoo ām kōōrooni, mākukōōnēēch ꞉Yēyiin kooriik chēē leelach ānkubo kibchuulyo ām wōliin bo kibkōōnkōy, chēē kimātēēchē ꞉chii.


text:
Kutākēētinyē bōōrwoonichuchoo kēēmiitē kiisiilē ānkwoomchēēch ꞉yēēmootēēt /kiiluumeeneech bōōrto nyēē lēēl nyoo bo wōliin bo kibkōōnkōy.


text:
Yoo tākēēminyē kēryōōsyēkyoo, kiisiilē ānkunyikisyēēch ꞉ng'ala kuuyu ‑mākēēmāchē /kēēbuutēēch, nteenee kēēmāchē /kiiluumeeneech bōōrwoonik choo bo kibkōōnkōy sukōōyēēn *꞉soboontaab kibchuulyo bōōrwoonichu bēku.


text:
Kunyoo, Yēyiin ꞉nyēē kiyēyēēch kubo soboonoo bo kibchuulyo ānkisimkukōōnēēch Tāmirmiryēēt kuyēk kiy nyēē kēēboorunēē kiyēē +mākēēnyōōru.


text:
Kunyi, kēētitirootiin ākookoy ānkiinkētē kule kēēmiitē kēēbēētii kanyoo wōlēē miitē ꞉Mokoryoontēēt ānkoo tākēēboontootē bōōrwoonichuchoo.


text:
Kunyi, kēēsyēēmē miisin kiing'ereech Mokoryoontēēt, ānku yoo tākēēboontē bōōrwoonikyoo ām kōōrooni nto yoo kakeebe kibkōōnkōy.


text:
Tookunoot kule ākoy /kēēkwēryootēēch tukul taayeetaab Kiriistō /ānkiikuumwēēch sukunyōōr ꞉chii ake tukul kiyēē misyinē kubo kiyēē kiyēyē ām kōōrooni, anku miyaat ꞉kiyooto nto ku karaam.


text:
Kuu yoo kiinkēt kule māchāktōōs kiiywēyē ꞉Yēyiin, kēēchēēng'ē miisin kēēyisu biiko. Inkētē ꞉Yēyiin ānkāābērē ōnkētē ꞉nkakweek wōlēē kēēwuuyē ꞉acheek.


text:
‑Mākēēmiitē kiikoostoochook keey, nteenee kēēmiitē kēēkōōnook bārooyinto ong'erecheeneech sōōmwoochinē biiko choo tākung'āsēē keey kiyēē mii saang' kusiir yēē kātāng'āsēē keey kiyēē miitē āriit.


text:
Yoo isōōtē ꞉alake kule kābunwēēch ꞉mētēwoy, ku kubo yiisyēētaab Yēyiin. Nto yoo kēēng'āloolē ām kēēlto nyēbo kiirnān, kēēyēyē kuu nyooto kubo akweek.


text:
Kērchēēch koong' ꞉chamateetaab Kiriistō kēēyēyē yiisyēētaab Yēyiin, kuuyu kēēchāmchiintōōsii kule kime ꞉chiito akeenke kubo biiko tukul, kunyoo kerkeey nyēē kikēēbēku ꞉acheek tukul.


text:
Kime kubo biiko tukul si nto yityo, mēēbērē mākuminyē ꞉choo sobchootiin kubo icheek keey, nteenee māchāksē kuminyē kubo nyoo kimēē kubo icheek /ankiing'eetee meet.


text:
Kunyi, kuchakee raat kuwo taay, ‑mēēkēēkāsunēē chii komosta nyoo bo kōōrēēt. Ānkoo kikēēkāsunēē sinee Yēēsu yoo kibo taay kēēlooto, mēētākēēkāsunēē kēēlooto subak.


text:
Kunyoo, yoo bo ꞉chii Kiriistō /kukiikiiluluut kuyēk chii nyēē lēēl. Kiikukeeyta ꞉ng'aleek chēē yōōsēch ānkutoow ꞉chēē leelach.


text:
Kwoonēē ꞉ng'aleechu tukul wōlēē miitē ꞉Yēyiin nyoo kiichoomnyēēch āk inee keey kubununēē Kiriistō. Kiikukōōnēēch yiisyēēt kiichoomtōōsii biiko āk inee


text:
kyoomtooy kule, kiikuchoomnyo ꞉Yēyiin āk kōōrēēt kubununēē Kiriistō simēēyiit ng'ōōkiswookik chēē kiikuyey ꞉biiko. Kunyoo, kōōkukōōnēēch kuut kule kiichoomtōōsii biiko āk inee.


text:
Kiiyooktēēch ꞉Yēyiin bokeemwaayte ng'aleekaab Kiriistō. Kunyoo, kēēmwooyē kubo Kiriistō kule māchāktōōs /kiichoomnyo biiko āk Yēyiin.


text:
Kiyey ꞉Yēyiin Kiriistō nyēē kimātinyē ng'ōōki ake tukul, kōōwut wōlēē mii ng'ōōkiswookikyoo, si nto yityo keechurte kutukul kubununēē Kiriistō.


text:
Kuu yoo kēēyēyiisyē āk Yēyiin, kēēmwoowook kule ‑mookany kuwo buch ꞉chamateetaab Yēyiin nyoo kyōōnyōōru.


text:
Mwooyē ꞉Yēyiin kule, “Kyāākāsuung' ām bēsyēētaab chamtaayeet, ānkāāsāruung' ām bēsyēētaab kaararaacheet.” Āmwoowook kule raat ꞉bēsyoonooto chāmtooy ꞉Yēyiin biiko ānku raat ꞉yēē /kiirāroochē biiko.


text:
Nteenee, kiibooru ām keel ake tukul kule kēēyēchinē Yēyiin yiisyēēt. Kēēmuytooy miisin, kēēnyāliiltōōsii, nyikisyēēch ꞉ng'aleek /ānkiikiichēēch.


text:
/Kēēbirēēch /ānkēērātēēch, /kēēyēchēēch wōōrōōryēēt ānkēēbirtēēch. Kēēchooyēntōōsii ānkēēbēētēē kuut.


text:
Kēēyēyē yiisyēēt ām kēēlto nyēē tiliil, kēēsēwunootiin, kēēmuytooy ng'al ānkēēboontē moon chēē leelach. Intōōwēēch ꞉Tāmirmiryēēt ānkēētinyē chamateet nyēbo man.


text:
Kēēyēyē yiisyoonoo subak ām ng'aleek chēbo man, ām kāāmuukēywēēkaab Yēyiin ānkēēchōbootiin āk kariik chēbo booryēētaab churtaayeet.


text:
Kēēyēyē yiisyooni /ankakiikaasteech nto /kamakiikaasteech, yoo /kākēēmwooy ng'aleek chēē miyootēch nto chēē kāroomēch. Kēēyēyiisyē ām kēēlto nyēē churtaat nteenee /kēēmwooyē kule kēēyēku kiblembechiis.


text:
Kēētookunootiin, nteenee /kēēmōōntēēch. Kēēmiitē meet, nteenee kēēsobchootiin. /Kiityōōlēēch, nteenee ‑/mākēēbākāchēēch.


text:
Kēēnērēēkootiin, nteenee kēēng'ērēkootiin ākookoy. Kēēyēku bānoon nteenee kēēyēyē /kiibēruur biiko chēē chaang'. ‑/Mākēētinyē kiy, nteenee kēētinyē kiy ake tukul.


text:
Lēyyē, biikaab Kōōriintō, kāākēēng'āloolwook ām mooyēēt akeenke ānkāākēēng'oong'wook wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkyoo.


text:
Āng'āloolwook kuu lōkōkyuu, kunyi okany kiikoor tukul, ochameech ꞉nkakweek kuu yoo kēēchāmook ꞉acheek.


text:
Biikyoo, ‑mookany /kiinoomnyook āk biiko choo mānēēyēnchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Mānoomtōōs ꞉churtaayeet āk rōkōsto āmānoomtōōs ꞉lēbkēēyyēēt āk mēēnānēēt.


text:
Māchoomtōōs ꞉Kiriistō āk Kibrōkōsyoontēēt, āmānoomtōōs ꞉chii nyēē kiikōōyēnchi ng'ālyoontēēt āk nyoo mānēēyēnchi.


text:
Mākāsyiintōōs ꞉Kōōtaab Yēyiin āk āynātōōs. Acheek ku Kōōtaab Yēyiin kuu yoo mwooyē ꞉Yēyiin kule,<br/>“+Māāming'tē keey bichoo<br/>ānkēēbēēsyētootē ꞉tukul.<br/>+Māāyēku Yēyiintēēng'waa<br/>ānkuyēk ꞉icheek biikyuu.”


text:
Kunyi, mwooyē ꞉Yēyiin subak kule,<br/>“Osatee keey bichoo<br/>āmōōtiiny kiy ake tukul nyēē mā tiliil.”<br/>Tāsē taay ꞉Yēyiin nyoo bāwu kiy ake tukul kumwooyē kule,


text:
Chōōrōōnuutēkyuu, kuu yoo /kōkēēkuurtoowēēch tukuuchu kumāchāktōōs kiitiliil keey ām wōlēē mii ꞉kiy ake tukul nyoo nyēērēē bōōrto āk tāmirmiryēētaab chii. Nto yooto, okany kyaam booryēēt keechurte kutukul ānkiiywēyē Yēyiin.


text:
Lēyyē, ochameech subak. Mānāākēēyēchi chii ake tukul ng'ālyoo nyēē miyaat amanaakeenyeeree ātēbuutēkaab chii ake tukul āmānāākēēsāsunēē chii ake tukul ām akweek kiy.


text:
‑Māāmiitē āwēchook. Kisimāmwoowook ꞉anii kule āchāmook miisin nyēē yoo kābo meet kēēbēku ꞉tukul, nto yoo kābo soboon, kēēsobchē ꞉tukul.


text:
Atyaakaat yoo āng'āloolwook ānkāāng'ērēkēēnook. Kōōkōōtitiiroo ꞉wōlēē ōmiitē ōbuurtooy nyēē ānkoo āmiitē nyalil, kukōōnoo ng'erekweek.


text:
Yoo kikēēyitu Maketoonnya, mānāākēēnyōōru mbo bārooyin nyēē kākiimuunyēē. /Kikiinyāliilēēch kibtaman /kikēēwusēēch ānkyoomēēch ꞉ng'ala mēt.


text:
Mēēbērē /kikeesaaysaayeech sōō baateey kuuyu kichō ꞉Tiitō, nteenee kuuyu kyooyey ꞉akweek kusaaysaayakay ꞉inee. Kimwoowēēch ꞉Tiitō kule kyōōchusyē ānkōōmāchē miisin kule nto okasaa. Kimwoowēēch subak wōlēē ōmāktooy kule nto kēēnoomnyē āk anii. Kunyoo ang'erechaat miisin.


text:
Ānkoo kiyeyaak ꞉barweenyuu ōchusyē, ābērē manaayey kiy nyēē miyaat. Nteenee kuu yoo kyaakas kule king'woonchook ꞉barwaanaa ām āsiiswēk chēē ng'ēri, asoot kule kyaayey kiy nyēē miyaat sinee.


text:
Ang'erechaat raat āmēēbērē kuuyu kyōōchusyē, nteenee kule kyooweekse. Kunyi, kyōōchusyē kuu wōloo kimāktooy ꞉Yēyiin, āmāmii ꞉kiyēē miyaat nyēē kikēēyēwook.


text:
Yoo kāchus ꞉chii kukeeywey Yēyiin, kuyēyē ꞉yooto kuweek ꞉chiito, nto yooto +/makiiraraach chiichooto āmāmii ꞉kiy nyēē miyaat nyēē kookuyeyakay. Nto yoo kāmuy kubo kule karub ātēbuutēkaab kōōrooni, kuyibu ꞉yooto meet.


text:
Okas baa mbo kiyēē kōōkuyibwook ꞉chusātoonoo: Kookuyeyaak ōsēwu ānkōōtiliil keey. Kookuyeyaak ōburyoong'tē nyoo kiikuyey rōkōs ānkōōmuuyē kubo kiyēē kiikuyeyakay. Kookuyeyaak ōbuur ōmāchē kiyēē bo manta ānkōōmāchē miisin ochuul ng'ālyoontooni ānkōōng'woonchi chiito nyoo kiikuyey rōkōs. Kuu yoo kwooyey ng'aleechu churtootiin tukul, kōōbooru kule kyoochuurte.


text:
Kunyi, yoo kyāāsirwook, mēēbērē baateey kyāāsirē kubo chiichēē kiikuyey ng'al chēē miyootēch nto mbo kubo nyoo /kiikēēyēchi ng'al chēē miyootēch, nteenee kyāāsirē sukung'eet ōnkēt ām kāāmuukēywēēkaab Yēyiin kule kyōōnēmchēēch keey kuyem.


text:
Ititiirēēch acheek ꞉ng'aleechaa tukul.<br/>Kēēng'ērēkootiin subak miisin keekas kule kobaybay ꞉Tiitō kuuyu kyooyey mētinyii kukaalyan.


text:
Kikyaakaastaak āyooku Tiitō wōloo ōmiitē ꞉akweek, nteenee mānōōntosuuroo. Kōōkēēmwoowunoonwook kwaak manta kunyoo ang'erechaat kule kōyēk man ꞉kiyēē kwāāmwoochi Tiitō kurubta keey āk akweek.


text:
Kunyi, chāmook ꞉Tiitō miisin yoo keesoot kule kyōōkāsyi ꞉tukul ng'aleechaa ankootaach inee ām muyātēēt āk bōōtoonik.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, āmāchē ōnkēt wōlēē tēē ꞉bērurto nyēē kinyōōr ꞉biikaab Kiriistō ām yēēmēētaab Maketoonnya.


text:
Ānkoo kimii ꞉bichoo kubuntēē nyāliluutēk, king'ērēkootiin. Ānkoo ki bānoon ꞉bichoo, kileelach ꞉moonikwaa nyēē kiinēmu keey kōōkooytooy beesaanik chēē chaang'.


text:
Kiinēmu ꞉bichoo beesaanik chēē chaang' kut wuu nyēē makoorukuut keey nteenee māmii ꞉chii nyēē kikērchinē koong'.


text:
Kiyey ꞉bichoo kiy nyēē wōō nyēē kimākiisōōtyinē ꞉acheek. Kuu yoo kiinēmchi keey ꞉bichoo Mokoryoontēēt, kutoorētēēch acheek kootyiich kiyēē māchē ꞉Yēyiin.


text:
Kunyi, kēēmwoochinē Tiitō chokōōtitiirook owaang'te yiisyooni karaam bo kāāruruukiisyēēt nyoo kisimkutoowu ꞉inee.


text:
Ōmiitē nyēē karaam kurubta keey āk kāāyēnchinooyēēt, wōlēē ōng'ālooltooy, kiirnātēēt, wōlēē ōnēmchintooy keey Yēyiin āk chamateet. Kunyoo māchāksē ōnēmchinē keey kāāruruukiisyooni.


text:
‑Māāmiitē ākērchook koong', nteenee āmāchē akas wōlēē wuu ꞉chamateeng'woong' yoo /kākiikuykuuchiin āk nyēbo alak.


text:
Ōnkētē wōlēē wuu ꞉chamateetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō. Ānkoo kitinyē ꞉inee tukuuk kuyem, kucham kuyēk banan kubo akweek sukuyeyaak ōnyōōru tukuuk kuyem.


text:
Wōlēē ākāstooy ng'ālyoontooni ām wōlēē ōmiitē ꞉akweek kumiitē kule: Kaykay owaang'te yiisyēēt nyoo kwōōtoowu kēnyiitkoonye, kuuyu akweek ꞉chēbo taay osoot kule ōkooytē tukuuchoo ankooyey man kuu nyooto.


text:
Yoo chāmē ꞉chii kōōkoochi Yēyiin tukuukyii, kukāsē ꞉Yēyiin kiyēē kēēkooyto kurubta keey āk kiyēē boonto ꞉chiichooto mēēbērē kiyēē māboonto.


text:
Wōlēē kēēmāktooy ꞉acheek mēēbērē kule ōsāru alak kut bōōnyāliilchē ꞉akweek, nteenee kēēmāchē kule kwooyēēch ꞉biiko tukul.


text:
Ōtinyē akweek raat chēē yēmook nteenee mātinyē ꞉icheek. Mii ꞉yēē mākuboonto icheek ku ‑mōōtinyē ꞉akweek. Kunyi, mākwooyēēch ꞉kiy ake tukul


text:
kuu yoo /kikeesir kule, “Biiko choo kiiruruuch chēē chaang' mēēbērē kikēēytēē chēē kimāchē, nto choo kiiruruuch chēē ng'ēri mēēbērē kirārchi.”


text:
Kicham ꞉Tiitō ām ng'erekweek yu kākēēmwoochi kuchō wōloo ōmiitē kuuyu kikiikwoomchi ꞉yēēmootēēt miisin kule nto kasaak.


text:
Kēēmiitē kiiyooku kuchōōnto keey ng'eetaabiya ake nyēē siltooy ꞉kanisoosyek tukul kubo wōlēē yēytooy yiisyēēnyii bo amtaayeetaab lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Nto miisin kikwey inee ꞉kanisoosyek kule sikeebeete keey bokēēriib tukuuk chēē /kiiruruuchē. Kēēyēyē yiisyooni sikēēkoonyitēē Mokoryoontēēt ānkiiboorunēē wōlēē kiinēmchintooy keey kēēyēētyēēchi biiko.


text:
Kēēmāchē keetayee keey kēēyēyē kiyēē imuuchē kuyey biiko kōōng'unyng'uunyiis ām wōlēē kēēriibtooy kiyi /kēērōōbu.


text:
Kēēmiitē kiiyooku ng'eetaabiya ake kuchōōnto keey mbo Tiitō. Kiikōōboorwēēch keey ꞉ng'eetaabiya nyiitēnyi ām kēēlwookik chēē chaang' kule boontēē mooyēēt yiisyooni ānku raat miisin, kuuyu imoong'tēēnook keey ꞉inee kuyem.


text:
Kēēyēchiintōōsii yiisyēēt āk Tiitō ām wōlēē ōmiitē ꞉akweek. Nto mbo ng'eetaabiya alak choo kiikukwey ꞉kanisoosyek kukwa, ku biich chēē yēyē /kēēkoonyit Kiriistō.


text:
Kunyoo, ōng'ērēkyi icheek sukukas ꞉kanisoosyek tukul chamateeng'woong' ānkōōnkēt kule kikēētinyē ꞉acheek man yoo kikēēsilook.


text:
Ābērē māmāchāktōōs mbo asirwaak kurubta keey āk kāāruruukiisyēētaab tukuuk choo bo biikaab Kiriistō ām Yēērusālēēm.


text:
Ānkētē sinee kule ōboontēē mooyēēt miisin ōyēētyēēchi biiko alak. Ng'ālyoo ꞉nyoo nyēē kwāākoostooy biikaab yēēmēētaab Maketoonnya āmwoochinē kule kuchakee kēnyiitkoonye, ōchōbootiin ꞉akweek ām yēēmēētaab Akaaya ōnēmu tukuuk ānkōōkooytooy. Kuuyu ōchēbchēbēch, kōōkuchēbchēbiitu ꞉nkicheek biiko wōlēē wōō.


text:
Nteenee, āmiitē āyooku mbo ng'eetaabiya simāwo buch ꞉kiyēē ing'ērēēchoo kubo akweek kurubta keey āk yiisyooni āk kule, ōchōbāksē kuu yoo kyāāmwoochinē biikaab Maketoonnya.


text:
Yoo kāāchōōntē keey chiito ake tukul nyēbo Maketoonnya ānkēēnyōōrwook kumānōōchōbāksē, +māāchus, nteenee akweek ꞉chēē +mōōchusyē miisin.


text:
Kunyoo, kwaakas kule kaykay asaaysaay mbo ng'eetaabiya bokoowaang'ta chōbiisyēēt kurubta keey āk tukuuk choo kikyōōkuurtē ām mooyēēt nyēē lēēl. Yoo kooyey kuu nyooto, mākuyēk kiy nyēē /kēērōōbtooy ām mooyēēt nyēē lēēl āmēēbērē kiy nyēē /kākēēkēr koong'.


text:
Māchāktōōs ōrōōtootē ng'ālyoontooni: Chii nyoo kachaan kēbuswēēk chēē ng'ēri kunyōōru āmiik chēē ng'ērinēch. Nto nyoo kachaan kēbuswēēk chēē chaang', kunyōōru āmiik chēē chaang'.


text:
Māchāksē ꞉chii ake tukul kōōnēmu kiy kukāākōōwoonkyi kule kōōnēm. Māmāchāktōōs kukōōnu kukāmēēchi ꞉moo nto /kukākēēkērchi koong' kuuyu chāmē ꞉Yēyiin chii nyoo kōōnu kiy ām ng'erekweek.


text:
Imuuchē ꞉Yēyiin kōōbēruurook miisin sōōtinyē tukuuk kuyem. Mākukōōnook kiy ake tukul nyēē ōmāchē sōōtoorētiisyēē ām kāroomnyo ake tukul,


text:
kuu yoo /kikeesir kurubta keey kiyēē bo man kule, “Kiikooytoot tukuukyii kōōkoochinoot choo kuskusēch. Mākoy /kēēwuutyēē karaamateenyii.”


text:
Yēyiin nyoo ikoochinē biiko kēbuswēēk kuchaanta ānkōōkoochi mbo subak kiyēē āmē, ku nyooto ꞉nyēē mākukōōnook nkakweek kēbuswēēk sōōnyōōru chēē chaang' kubununēē churtaayeeng'woong'.


text:
Makuyeyaak ꞉Yēyiin ōboor ām keel ake tukul sōōnēmu chēē chaang' ām mooyēēt nyēē lēēl. Yoo kākēēyibchi ꞉acheek biiko choo māchē /kēēyēētyēēchi tukuuk choo kōōrōōbu, mākubirchi ꞉bichoo Yēyiin kōōnkōy.


text:
Mēēbērē ōmiitē ōyēētyēēchinē biikaab Kiriistō choo māboonto kiy baateey, nteenee kōōnu mbo subak /kēēbirchi Yēyiin kōōnkōy kunyil chēē chaang'.


text:
Makookaasta ꞉biiko Yēyiin, kuuyu kōōkōōboor ꞉yiisyēēng'woong' kule ōyēnchinē lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Kiriistō. Makookaasta Yēyiin subak ām wōlēē ōnēmuntooy tukuukwook ām mooyēēt nyēē lēēl ānkōōbchēchiintōōsii āk icheek āk mbo chii ake tukul.


text:
Mwooyē ꞉biiko alake kule ‑māākōrōmchook yoo kēēboontē keey akweek, nto yoo ‑mākēēboontē keey, ākōrōōmchook. Nteenee yoo āyēyē kuu nyooto āyiswook ām ntusātēēt āk sikēnātēēt kuu wōloo kiyēytooy ꞉Kiriistō.


text:
Āsoomook kule yoo kāāchōō, mēēbērē bōōyēyoo ākōrōōmchook kuu wōloo ākōrōōmchintooy biiko choo bērē kēērubē ꞉acheek ātēbuutēkaab kōōrooni.


text:
Makerkeey ꞉kariikyoo bo booryēēt āk chēbo biikaab kōōrooni. Kwoonēē ꞉kariikyoo acheek wōlēē mii ꞉Yēyiin. Tinyē ꞉kariichaa kāāmuukēywēēk kooserweet tukuuk chēē imēērtooy ꞉Buunyoontēēt. Kiisērwēētē kwiilat ake tukul


text:
āk ng'aseetaab keey ake tukul nyēē māchē kule kukwiilē kiirnātēētaab Yēyiin ānkēēbunyē kāāsōōtēywēēk tukul sukubayta ꞉Kiriistō.


text:
Māchē ōkāsē ng'aleek kuu wōlēē wuu. Yoo inkētē ꞉chii kubooyiit man kule bo Kiriistō, kumāchāktōōs kōōnkēt kule kēēbooyē ꞉nkacheek Kiriistō kuu wōloo wuunto ꞉inee.


text:
‑Māākāsē muyāt ake tukul yoo kaantumeeree kāāmuukēywēēkyuu kuu lēbkēēyiin nteenee mākoy ayey kuu nyooto. /Kimākēēkōōnoo kāāmuukēywēēchu aserweeteenaak nteenee ātitiirēēnook


text:
Mwooyē ꞉biiko alake kule, “Siru ꞉chiichoo ng'al chēē nyikiisēch ānku kōrōōmēch, nteenee yoo inee nkit ꞉nyēē ng'āloolē, ku chii nyēē mābo laat āmāyisē biich ꞉ng'aleekyii.”


text:
Māchāktōōs kōōnkēt ꞉chiito nyoo isōōtē kuu nyooto kule ng'aleek choo āmwooyē ām bārōōnōōkyuu yoo ‑māālēēkit, ku chooto ꞉chēē chāāyēyē yoo kāāchōō.


text:
‑Māāmāchē okerkeeyeenaa biiko choo ng'āsē keey. I-āyēēchēē keey ꞉ake ām bichoo ake, nto nyoo yēyē kuu nyooto ku sōōriin.


text:
‑Mākēēmāchē ꞉acheek keeng'as keey kukeeyta, nteenee kiikuchōbwēēch ꞉Yēyiin kule keeyey yiisyēēt nyēē yityook akweek.


text:
Kuuyu ki acheek ꞉chēbo taay kēēyibwook lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Kiriistō, mēēbērē kēēmiitē kiiwutēē keey ng'aleechu buch.


text:
Nto subak ‑mākēēng'āsē keey kukeeyta kubo yiisyēēt nyēē yēyē ꞉biiko alake. Kiyēē kēēmāchē keekas ku kule yoo ōtāsē taay miisin ōkichē ōyēnchinē Kiriistō, kubārāyiitu ꞉yiisyēēnyoo.


text:
+Makyaamtaate yooto lōkōōywēk chēē kāroomēch kyoochi yēēmōōsyēk chuut alak, simakeeng'asee keey yiisyō nyēē kiikuyey ꞉chiito ake.


text:
‑/Mākēēchāmtooy chii nyoo silē keey nkityō kule karaam. Nteenee /kēēchāmtooy nyoo silē ꞉Mokoryoontēēt kule karaam.


text:
Ābērē nto ōmuytoochoo ānkoo mbo yoo wuu nyēē kaaberberiitu. Nteenee ānkētē kule ōmiitē ōyēyē kuu nyooto mbo raat.


text:
Okerkeeye tyēē *ārung'oonyoo nyēē kiikēēkuurtoochi saannyaa nto saantaanaa ku Kiriistō. Kunyoo, māāmāchē chokooberbeeraak ꞉chiito ake kuuyu kookuyeya ꞉Yēyiin āriibook ‑mōōlumootē.


text:
Āmoo mēt kule kuu yoo kiimuuchē ꞉eereeneet kukenta Aawa, kōōmuuchē /kēētēwēchook nkakweek ōchuunnyēē soboonng'woong' nyoo kyōōnēmchi keey Kiriistō.


text:
Ō-āsyinē keey kāānēētuut alak tukul. Chōōnii ꞉chiito ake ānkwoomwook kiyēē mānāmē keey āk kiyēē kikyoomwook kurubta keey Yēēsu, i-ārōōrwook kēēltaab kaararaacheet nyēē mānoomtōōs āk nyoo kikyoomwook ꞉acheek ānkwoomwook kurubta keey āk tāmirmiryēēt ake nyēē mā nyoo bo Yēyiin ānkōōyēbchinē yiit.


text:
‑Māāyēku sinee ng'ālooliin tēērērēēwo, nteenee ātinyē kiirnātēēt. Ābērē kwookas ꞉akweek kiirnātoonoo kuchurta ām kiy ake tukul nyoo kookeeyey ꞉acheek.


text:
Ara, ki miyaat ā-āmwook lōkōōywēk chēē kāroomēch /āmākēēkwēwoo kiy? Ki miyaat āyib keey ng'wēny sāātōrōōrook?


text:
Nteenee yoo kikēēboontē keey āk akweek ānkubotwoo ꞉kiy, manaanyalaak kuuyu kikōōnoo ꞉mbo ng'eetaabiya choo kikwoonēē Maketoonnya kiyēē kyāāmāchē. Kwāāriiboonu keey kule nto ‑māākoochi chii ake tukul ām akweek nyikiisinto ānkāātāsē taay āyēyē kuu nyooto.


text:
Kubooyiit man, kuu yoo kyaalaach mantaab Kiriistō, māmii ꞉chii mbo akeenke ām yēēmēētaab Akaaya nyēē imuuchē kukerektaa amwaay kuu nyooto.


text:
+Maatas taay ayey kiyēē āmiitē āyēyē sāāchoolchi bēy biiko choo māchē kule nto nyōōr bārooyinto nyēē kēē-āyēēchēēnēēch keey ām tukuuk choo intumēērēē ꞉icheek.


text:
Mā *lēbkēēyik ꞉bichoo chēbo man. Tinyē ng'wiiynaneet ānkuyēyē keey wuu nyēē icheek lēbkēēyikaab Kiriistō.


text:
Māmii ꞉tōsōōsyo ām ng'ālyoontoonoo kuuyu yēyē keey ꞉nkinee Kibrōkōsyoontēēt wuu nyēē inee ꞉nyēē yibu lēbkēēyyēēt.


text:
Kunyi, mēēbērē ng'ālyoo nyēbo kwōng'uut yoo kayey keey ꞉biiko choo yēchinē Kibrōkōsyoontēēt yiisyēēt kuyēk chēē yēyē yiisyēēt nyēbo churtaayeet. +/Mabokiiruusta bichoo kurubta keey āk wōlēē wuu ꞉ātēbuutēkwaa.


text:
Āmwoowook subak kule māyibo ꞉chii kule aberber. Nto yoo mii ꞉chii nyēē isōōtē kule aberber ꞉anii, kumāchāksē kutaacha kuu wōloo /kēētooktooy nyoo berber nto anyuun ang'as keey mbo kisich.


text:
Yoo āng'āloolē āng'āsē keey, ‑māāng'āloolē kuu wōloo kātāng'ālooltooy ꞉Mokoryoontēēt nteenee, āng'āloolē kuu chii nyēē berber.


text:
Nto kubooyiit man, ōkāsyinē mbo choo yēyook ōyēku motwoor, choo sāsunēēnook tukuukwook, choo lātwook, choo yibē keey barak nto mbo choo chuurook.


text:
Āmuyoot amwaay kule ākoo kikēēkuskusēch kēēyēwook kuu nyooto.<br/>Nto kiyēē ng'āsēē keey ꞉bichoo, ānkoo āng'āloolē ꞉anii wuu nyēē aberber, kany ang'asee keey ꞉nkanii nyooto.


text:
Yuutayeek ꞉icheek? Ntēē āyēku ꞉nkanii Yuutāyiin. Isrāyēēliik ꞉icheek? Ntēē āyēku ꞉nkanii Isrāyēēliin. Bo kōōtaab Abraam? Ntēē ābooyē ꞉nkanii kōyooto.


text:
Yēchinē ꞉icheek Kiriistō yiisyēēt? Ntēē āyēchinē ꞉nkanii kusiir icheek. (Āng'āloolē wuu nyēē kāākubunwoo keey ꞉mēt.) Kwaa-am ꞉anii booryēēt kusiir icheek. /Kiikeerataanwaa kibtaman kusiir icheek, /kikēēbiroonwoo kusiir icheek ankyaanamaanunee meet āwut kibtaman.


text:
Kiikōōtyōōlēēnoo ꞉Yuutayeek musyāritiitaab anweet kunyil muut. /Kikiityōōloo areet sosom āk sokool ām bārooyin ake tukul.


text:
/Kiikēēmōōrēēnoo syaariit kunyil sōmōk /ankeewiireenaa mbo bēsyēēt ake rwoontōōk. Kyāāwēētēē mwēēnkōōsyēk sōmōk kunyēērāktōōs ām araarayta, kyāābuurēē bēsyēēt ake araaray kuyyeech kut wokwiimēn.


text:
Kyāāwēēsyētootēē kōōrōōsyēk chēē chaang'. Yooto tukul, kyāāmiitē yēē mii ꞉chii kubo āynōōsyēk, sāsiik, biikaab kōōrēēnyuu āk choo mā Yuutayeek. Kyāāmiitē subak nyēē miyaat ām kiriinkōōsyēk, suurkwēēnēēt, araarayta āk mbo biiko choo yēyē keey kule biikaab Kiriistō.


text:
Kyāāyēyiisyē miisin ā-āmē booryēēt ānkyāāchooyēnē bēsyōōsyēk alak. Kyaakas ng'woonintaab kēmēwuut āk melelta ānkyāārukuutē keey kibtaman. Kimāāboontē sirook chēē yēmoo ānkyoomoo ꞉yoomat.


text:
Yoo miitē ꞉chiito nyēē kinyēbēt, kitāānyēbēt ꞉nkanii, nto yoo mii ꞉chii nyēē kimii wokōōbootē kāāyēnchinooyēēnyii, kikiikuriikyoo nkanii āboot nyeenyuu.


text:
Inkētē ꞉Yēyiin nyoo kwaaniitaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō nyoo tōrōōr ākookoy kule ‑māāng'wiiynānē.


text:
Kimii ꞉chiito ake ng'wēnyuutaab bāytooyiintēēt Areeta nyēē kiiyyoonkyinē *kiriinkēētaab Tamaasko. Kimwooy ꞉chiichoo kule /kēēriib kiriinkoonoo /sikeenama,


text:
nteenee /kikiiyokooytēēnoo tiriisyeetaab tōōtēētaab kiriinkoonoo āmiitē mōōntiit. Yooto achililee āwunnyēkyii.


text:
Māchāksē atas taay ang'as keey ānkoo mākōōnu kiy. Nteenee, kany ang'alaalee ng'oong'uutēk āk tukuuk chēē kiikōōboorwoo ꞉Mokoryoontēēt.


text:
Ānkētē chiitaab Kiriistō nyēē ām kēnyiisyēk taman āk ang'wan choo kiikukeeyta, /kikeesar ām bārooyinto nyēē kisich kuwo barak ānkurēk. Yoo kitākumii bōōrnyii nto kimāmii kumāānkētē, nteenee inkētē ꞉Yēyiin.


text:
Āmāchē āng'āsēē keey kiy nyēē wuu nyoo. ‑Māāmāchē āng'āsēē kiyēē kyaayey nteenee, āng'ērēchēē kuskuusyēēnyuu.


text:
Ānkoo kāālē ang'as keey kubo ng'oong'uutēchoo bo kwōng'uut, ‑maaberber, kuuyu āmiitē yooto āmwooyē manta. Nteenee ātāyēē keey sukung'eet ‑meesoot ꞉chii kule akaraam ꞉anii kusiir wōlēē wuu ꞉kiyēē āyēyē āk nyēē āmwooyē.


text:
nteenee kumwoowoo kule, “Yēmiing' ꞉chamateenyuu kuuyu churtooy ꞉kāāmuukēywēēkyuu ām wōlēē mii ꞉kuskuusyēēt.” Kunyoo, +maang'as keey miisin ām ng'erekweek kubo kuskuusyēēnyuu sukooluumaa ꞉kāāmuukēywēēkaab Kiriistō.


text:
Kiyooto ꞉nyēē yēyoo ang'erech ām kuskuusyēēt, yoo ābuntēē ng'al chēē ng'woonēch, wuuyinwēēk, wusiisyēēt āk nyalil ake tukul kubo Kiriistō. Kunyi, yoo ākāsē keey kule akuskus, ākichoot.


text:
Aberber yoo āsilē keey, nteenee akweek ꞉chēē kyōōtōōrchoo, kuuyu akweek ꞉chēē kātōōsiloo. ‑Māābooyē ꞉anii ng'wēny ām *lēbkēēyichu wōōyēch, ānkoo māāwōō.


text:
Kyāāyēwook ām muytaayeet nyēē nyikiis miisin tukuuk chēē ibooru kule anii ꞉lēbkēēyiintēēt nyēbo man. Kiyēyākiis ꞉tukuuk chēbo kwōng'uut ām kāāmuukēywēēkaab Yēyiin.


text:
Kiyēē mānāāyibwook akweek ku nyikiisinto, kuu wōloo kyāāyibchintooy kanisoosyek chuut alak. Yēē ākoo ng'ālyoo kis, ōnyōōwoo kaat ām lēēluutyoonoo.


text:
Nto raat kuunyi, āchōboot āruutoochook nyēbo sōmōk āmēēbērē āyibchook nyikiisinto kuuyu ‑māāmāchē tukuukwook nteenee āmāchook akweek nkit. Mākōnōrchinē ꞉lēēkōōy sikiikwaa kiy, nteenee sikiik ꞉chēē kōnōrchinē lēēkōōk.


text:
Kunyi ang'erechaat miisin āyēyiisyēē tukuukyuu tukul chēē āboontē kubo akweek. Ām nee sōōchāmoo kisich ānkāāchāmook ꞉anii miisin?


text:
Kyaasaaysaay Tiitō kuchō wōloo ōmiitē kuchōōnto keey ng'eetaabiya ake. Ara kilātwook ꞉Tiitō? Ara ‑mēēntōōwēēch ꞉Tāmirmiryēēt akeenke āk inee? Nto ‑mākiirābchinē kēēlto akeenke āk inee ōō?


text:
Ābērē kwōōsōōtē kutēē yooto tukul kule yoo kēēmwooyē kuu nyooto, kēēmiitē kēēyēētē keey. Lēyyē, kōkēēng'āloolē ām kāāmuukēywēēkaab Yēyiin kuu biich chēē kiikunam Kiriistō. Mbo ng'eetaabiya, kēēyēyē kiy ake tukul kēēmāchē kiititiirook.


text:
Āmuyoot akas kule yoo āchōōnii āmuuchē ānyōōrwook ‑mōōmiitē ōbuurē kuu wōlēē āmāktooy, āmēēbērē +mōōng'ērēkyi ng'aleek chēē +maamwaay. Iyiimoo mēt kule wuu nyēē tōōwookuutōōsii, ōtuuyiityinē keey moon, ōnyēērchinē keey, ōsooynēnē, ōnchuruurē keey, ōyēyootē seemseemnyeet, ō-āwēsyinē keey ānkōōchuunchuuntōōsii.


text:
Āmuyoot mbo kule yoo kāāchōō +mooyeyaa āchus ām taayeetaab Yēyiin nyēē ākoy ānērēēkyi biiko chēē chaang' choo kichoolwookēnootiin amanaaweek kutayee keey martaayeet āk sikornateet sukutililiitu.


text:
Ruutooynyuu ꞉nyiitēnyi nyēbo sōmōk āchōō wōloo ōmiitē. Kubo kwaak yoo kātook ꞉lēēlis, ānkumwooy ꞉biiko āyēēnku nto ku sōmōk kule kōkāsē kuyēyāktōōs, /kiitiil kule wuu nyooto.


text:
Miitē ꞉ng'ālyoo nyēē kisimataayeenaak yoo kyāāruutoochook ām baannyuu bo āyēēng'. Kunyoo, tāākētyinē keey ng'ālyoontoonooto ālōō. Āmwoowook kule yoo kāāyēēwu, ‑māāsooyēē chii ake tukul ānku nyoo kichoolwookēnoot, nto nyoo kōtākuchoolwookēnē.


text:
Yooto yēē +mookas kule āyēyiisyēē kāāmuukēywēēkaab Kiriistō. ‑Mēēkuskuusyook keey ꞉inee, nteenee yēyiisyē kāāmuukēywēēkyii.


text:
Imuuchē /kiisoot kule kimātinyē kāāmuukēy yoo /kikēēkwērtoochinē murtooywoontēēt, nteenee minyēē raat kāāmuukēywēēkaab Yēyiin. Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, kēēkuskusēch ꞉nkacheek, nteenee +mābokēēyēyiisyēē kāāmuukēywēēkaab Yēyiin ām wōlēē ōmiitē.


text:
Kunyoo, ōrōōtootē keey ankootyemte keey sookas yoo ōtinyē manta. Nto yoo kookas kule ‑mōōtinyē Yēēsu Kiriistō, kukōōsuuytē ām kiyēē kōōtyēmchinē keey.


text:
Kēēsooyē Yēyiin kule osatee keey kiy nyēē miyaat. Kiyēē bo koomānuut ku kule oyey ꞉akweek kiyēē bo man āmēēbērē kule /kēēsilēēch acheek.


text:
Kēēng'ērēkootiin ām kuskuusyēēnyoo kātikoo baateey yoo ōkichootiin ꞉akweek. Kēēsooyē ꞉acheek kule ochurte.


text:
Ng'ālyoontoonooto ꞉nyēē yēyoo asir ng'aleechu yoo tāālōō ām wōlēē ōmiitē, si nto yoo āyitu mēēbērē chāākōrōmchook ām kāāmuukēywēēk choo kikōōnoo ꞉Mokoryoontēēt. /Kiikēēkōōno kāāmuukēywēēchoo ātitiirēēnook, āmēēbērē aserweeteenaak.


text:
Ng'ālyoo nyēbo lētuut ii, mbo ng'eetaabiya, ong'erech. Okas kule koochurte, ōkimkimiitu, okany kunoomnyo ꞉mētēwookwook ānkōōkoolyoontōōsii. Yoo kooyey kuu nyooto, +mōōbuurtē keey Yēyiintēētaab chamateet āk kaalyeet.


text:
Ōtōrōōchē keey nyēē ōng'ērēkyinē keey. Lēyyē, ōnyōōru ꞉akweek tukul bērurtaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō, chamateetaab Yēyiin āk sinēntaab Tāmirmiryēēnyii. Isubooyook ꞉biikaab Kiriistō tukul ām wōli. Chameetaab keey.


text:
Anii nyoo *lēbkēēyiintēēt Bāwulō. Āmwoowook kule mēēbērē kitōōloo ꞉biich buch nto ku chii ake tukul āyēku lēbkēēyiintēēt, nteenee nyēē kitōōloo ku Yēēsu Kiriistō āk Baaba Yēyiin nyoo kiing'ēētēē Yēēsu meet.


text:
Kuu yoo ōnkētē, kiikooyto ꞉Yēēsu soboonnyii kubo ng'ōōkiswookikyoo sukuwēēkunēēnēēch wōlēē mii ꞉kāāsōōtēywēēkaab rōkōs chēbo bichēēb kōōrooni. /Kikeeyey kuu nyooto kurubta keey āk wōlēē māktooy ꞉Yēyiin nyoo Baaba.


text:
Ng'ētē ꞉mooyēēt yoo kaakas wōlēē kyootayte areet akeenke Yēyiin nyoo kikuurook ōminy ām chamateetaab Kiriistō ānkōōwēēkyi keey kāānēētuutēk alak


text:
chēē mā kāroomēch. Kāākōōboor keey man kule mii ꞉biiko chēē mii kōōbootook mētēwoy kumāchē kutubtub lōkōōywēk chēē kāroomēch choo rubtooy keey āk Kiriistō.


text:
Okany āmwoowook, ānkoo koomwook ꞉chii ām acheek lōkōōywēk chēē teer āk choo kikyoomwook, nto ku *malayikeet ꞉nyēē koom, kunyoolu /bokēētōōrchi wōlēē bo maataab kibchuulyo.


text:
Kuu yoo kātōōkāsē, okany tāāmwoowook subak: Yoo mii kwoomwook ꞉chii ake tukul lōkōōy chēbo kaararaacheet chēē teer āk choo kikyoomwook ꞉acheek, kunyoolu /bokēētōōrchi wōlēē bo maataab kibchuulyo.


text:
Yoo kaamwaay kuu nyooto āmiitē āng'ērēēchē biiko? Acha, āmiitē āng'ērēēchē Yēyiin. Nto kyāābērē taang'ereech biiko, nto mēēbērē āyēmē tāāyēchi Kiriistō yiisyēēt.


text:
Mbo ng'eetaabiya, āmwoowook kule lōkōōywēchoo kāroomēch choo kyāā-āmwook mākwoonēē wōlēē mii ꞉biich buch.


text:
Ābērē kyookas wōlēē kyāāwuuyē ꞉anii yoo kitāārubē miisin wōlēē wuu ꞉ātēbuutēkaab Yuutayeek. Kyookas oob wōlēē kyāāwustooy biikaab Kiriistō nyēē kōrōōm miisin ānkāāsyēēmē wōlēē kyāāmuuktooy awaang'te bichooto kutukul.


text:
Kikyāāriib ꞉anii miisin kiruutēkaab mbo kuuko kusiir wōlēē kiriibtooy ꞉Yuutayeek chuut alake chēbo bintanyuu.


text:
Nteenee king'oong'woo ꞉Yēyiin ām chamateenyii ānkēt wōlēē wuu ꞉lakwanyii. Kubooyiit man, kisimkutoola ām chamateenyii nkit /kumānāākēēsicho, ā-āmchinootē biiko choo mā Yuutayeek lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey āk Yēēsu Kiriistō. Mānāāsoom chii kule kooneetaa.


text:
Mānāāwē mbo Yēērusālēēm kule wāātēēbunēē choo kisimkuyēk *lēbkēēyik, nteenee kyaachuul kēēlto bakeenke ākoy suurkwēēnēētaab Areebya nto yityo, ayeey Tamaasko.


text:
Nto yu kāwokubēk ꞉kēnyiisyēk sōmōku kuchakee kākuuro ꞉Yēyiin, atooch ākoy Yēērusālēēm waa-amee Bētērō lōkōōy. Kikiibuurtē keey Bētērō bēsyōōsyēk taman āk muut.


text:
Kyaakas nkinee Yāākōbō nyoo tuubcho āk Mokoryoontēēt ānku lēbkēēyichooto āyēēng' baateey chēē kyaakas.


text:
Nteenee kiyityinē baateey ku lōkōōy /kēēmwooyē kule, “Mii kwoomtootē ra ꞉chiitkiinye kiwusootēēch ng'ālyoontēētaab Yēyiin nyoo kimāchē kule kōōboot.”


text:
Nto yu kakeeyta ꞉kēnyiisyēk tamanu āk ang'wan, ayeey Yēērusālēēm. Kyāāwēētē keey Barnaaba ām baani āboontootē keey Tiitō.


text:
Kyāāwē Yēērusālēēm kuuyu king'oong'woo ꞉Yēyiin. Āmiitē wōlooto, āboorchi biiko choo tookunootiin ām kanisa lōkōōywēk chēē kāroomēch choo ā-āmchinootē biiko choo mā Yuutayeek. Kyaayey kuu nyooto simāābirtē nkuruukyuu buch.


text:
Ānkoo *kimeemuraatanaat ꞉Kirikiintēēt Tiitō nyi kyāāwēētooy, /mānāākēēkērchi koong' kule /kiimuraatan /sikēēchāmchi kuyēk chiitaab Kiriistō kuchurta.


text:
Kimii ꞉biich chēē kikiikukwa Antyookya chēē kimwooyootē kule kimāchāktōōs /kiimuraatan chii /sikēēchāmchi kuyēk chiitaab Kiriistō kuchurta. Kikiikuyey keey ꞉bichoo kule kiikōōyēnchi Yēēsu ānkurisēēch. Kikiikōōsāb ꞉bichoo bokuyooteech ām tankasta nyēē kiikēēnyōōru kubuntēē ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu, sukung'eet kuyeyeech kēēyēku subak motwoor chēbo kiruutēkaab Yuutayeek.


text:
Nteenee mēēbērē kikyoosyi keey bichoo mbo kisich. Kikeeyey kuu nyooto sōōtēbtē ꞉akweek ng'ālyoontēētaab manta.


text:
Nto kurubta keey biich choo tookunootiin, mānāātāsyi ꞉icheek kiy ām kiyēē ānēētē ꞉anii. (Mā kiy yoo tookunoot ꞉chiito nto mātookunoot kuuyu mākāsunēē ꞉Yēyiin chii wōlēēb saang'.)


text:
Kikas ꞉bichoo kule /kikēēkōōno anii kāāmuukēywēēk ā-āmchinootē biiko choo mā Yuutayeek lōkōōywēk chēē kāroomēch kuu yoo /kikiikoochinē Bētērō kāāmuukēywēēk kwoomchinoot Yuutayeek lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Kiinkēt kule Yēyiin nyoo kiyēyē Bētērō kuyēk *lēbkēēyiintēēt ām wōlēē mii ꞉Yuutayeek, ku Yēyiin nyiitēnyi ꞉nyēē kiyēyoo nkanii āyēku lēbkēēyiintēēt ām wōlēē mii ꞉biiko choo mā Yuutayeek.


text:
Yu kawokukas ꞉Yāākōbō āk Bētērō kuboonto keey Yoowaana choo ki kāāntōōyikaab biikaab Kiriistō kule kiibēruur ꞉Yēyiin yiisyēēnyuu, koosubaayaa anii āk Barnaaba kukachamta kāānēētiisyēēnyoo. Kichāmchiin kule kyoomchi ꞉acheek lōkōōywēk biiko choo mā Yuutayeek ānkwoomchi ꞉icheek choo Yuutayeek.


text:
Kiyēē kimwoowēēch ku kule kiisōōtē biikaab Kiriistō choo bānoon ām Yēērusālēēm, ng'ālyoo nyēē kyāāchōboot miisin ayey.


text:
Kimii ꞉yēē kiruutoochi ꞉Bētērō Antyookya, nto ābērē akas, kimachuulaat. Yooto asoot kule ākoy akwiil kukāsē ꞉biiko.


text:
Nto kiyēē kiisach ku kule: Kuyitu ꞉Bētērō, kyoomchiintōōs āmiik āk biiko choo mā Yuutayeek. Nto yu kabokuyit ꞉biiko alake chēē kikwoonēē wōlēē mii ꞉Yāākōbō, kusatee keey ꞉Bētērō wōlēē mii ꞉biiko choo mā Yuutayeek, kuuyu kiiywēyē choo mwooyē kule mābooyiitu ꞉chii Kiriistō kuchurta yoo /kamakiimuraatan.


text:
Nto ābērē akas ꞉anii kule kimāyēyē ꞉bichoo kurubta keey āk wōlēē wuu ꞉manta nyēbo lōkōōywēk chēē kāroomēch, āburyoong'tē Bētērō kukāsē ꞉biiko tukul kule, “Murooni, ānkoo iyēku inyiing' Yuutāyiin, kōmēērubē ꞉inyiing' kiruutēk tukul chēbo Yuutayeek. Kunyoo ii, imuuchē kule nee ikērchi koong' biiko choo mā Yuutayeek kurub kiruutēkaab Yuutayeek?


text:
Ānkoo kēēyēku ꞉acheek Yuutayeek ām yyootēēt amakeekerkeeye biiko alak choo ‑mēēnkētē kiruutēkaab Yēyiin,


text:
kiinkētē kule ‑/mākiitiilchinē chii ake tukul kule churtaat ām taayeetaab Yēyiin kuuyu rubē kiruutēk. Nteenee, /kiitiilchinē kule churtaat kuuyu iyēnchinē Yēēsu nyoo Kāārārookiintēēnyoo. Kiyooto ꞉nyēē yēyēēch ꞉acheek Yuutayeek kiikaasee keey Kāārārookiintēēt Yēēsu sukung'eet /kiitiilweech kule /kēēchurtootiin ām taayeetaab Yēyiin āmēēbērē kubo kule kēērubē kiruutēk. ‑/Mākiitiilchinē chii kule churtaat kubo kule rubē kiruutēk.


text:
Yibēēch ꞉Yuutayeek alake kule kēēchoolwookēnootiin kuuyu kōōkēēmētē kiruutēkaab Yuutayeek sukung'eet kōōtiilwēēch ꞉Yēyiin kule kēēchurtootiin ām Kāārārookiintēēt, āmēēbērē kubo kiruutēk. Ara ibooru sōō ꞉yooto kule yēyēēch ꞉Kāārārookiintēēt kēēchoolwookēn? Achicha! Māwuu nyoo mbo kisich.


text:
Kikiikōōtiinyoo nkanii ꞉ng'aleekaab kiruutēk nteenee /kiikiityaakteenaa wōlēē mii kiruutēchoo, sāāminy kubo Yēyiin.


text:
Kuu yoo kimēē ꞉Kiriistō wuu nyēē kyaameey ꞉nkanii kuu nyooto. Mēētākuwuu ꞉soboonnyuu yoo kibo taay, nteenee āboontē ra Kiriistō ām soboonnyuu. Soboonto nyēē āminyē ku nyēē ākoosēē keey Lakwataab Yēyiin. Kichama ꞉lakwani kut kōōkooyto soboonnyii kubo anii.


text:
Irāroochēēch ꞉Yēyiin kubo chamateenyii nkit āmēēbērē kuuyu kēērubē kiruutēk. Kiy ꞉nyoo nyēē ‑māābākooktooy. Nto ki man kule /kiitiilchinē chii kule churtaat kuuyu rubē kiruutēk, kukime sōō ꞉Kiriistō nyēbo buch?”


text:
Ōbērbērēch ꞉Kalatyeek sōō nyēē tyaa! Kiitaankooyaak ꞉ng'oo ēē? So! Ntēē /kikiiboorwook kutook kiyēē kibur sukumēēchi ꞉Yēēsu murtooywoontēēt.


text:
Lēyyē, ānkōōmwoowoo, kyōōnyōōru Tāmirmiryēētaab Yēyiin kuuyu kyoorub kiruutēkaab Yuutayeek ēē, nto, kuuyu kyōōyēnchi kiyēē /kikyoomwook?


text:
Ōbērbērēch nyēē ‑/mākyoomu. Kyōōtoowunēē Tāmirmiryēētaab Yēyiin, neennyi ōmāchē kule boowaang'tee kāāsōōtēywēēkaab biiko buch!


text:
Kikōōnook ꞉Yēyiin Tāmirmiryēēnyii ankuyey tukuuk chēē /kiilātē ām wōlēē ōmiitē kuuyu kyōōyēnchi kiyēē /kikyoomwook āmēēbērē kuuyu kyoorub kiruutēkaab Yuutayeek.


text:
Kunyi, māchāktōōs ōnkēt kule, biiko choo ikoosēē keey Yēyiin kuu yoo kiyēyē ꞉Abraam, kubo ꞉choo Kiriistō kuchurta.


text:
Kisimkōōboor ꞉siruutēkaab Yēyiin kule mākōōtiilchi ꞉Yēyiin biiko choo mā Yuutayeek kule imuuchē kuchurta yoo keekaasee keey inee. /Kikiiboorunēē yooto yoo kimwoochinē ꞉Yēyiin Abraam kule, “Mākōōbēruurākiis ꞉biiko tukul chēē mii kōōrēēt kubununēēniing'.”


text:
Nteenee chubootiin ꞉biiko tukul choo swēē kiruutēk kuuyu mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule, “Chuboot ꞉chii ake tukul nyoo māyēyē tukuuk tukul choo /kikēēsirchi kitaabuutaab kiruutēk.”


text:
Nteenee kubooyiit man, māmii ꞉chii nyēē chāmtooy ꞉Yēyiin kule churtaat kubo kule rubē kiruutēkaab Muusa. Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Nyōōru soboonto ꞉chiito nyoo churtooy kubo kaakaaseenyii.”


text:
Yoo rubē ꞉chii kiruutēk kumāmāchāksē kōōkoosēē keey Yēyiin. Nto chiito nyoo swēē ng'aleekaab kiruutēk, kōōtiinyē nyoo ꞉kiruutēchoo.


text:
Kiwālāng'wēēch ꞉Kiriistō kēēng'ēētyēē chubiisyēēt nyoo mwooyē ꞉kiruutēk, yoo kichubāktōōs ꞉inee kubo acheek. Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Chuboot ꞉chii nyoo /kākiikārtootyi keet.”


text:
Yoo kiwālāng'wēēch ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu, /kiibēruur nkicheek biiko choo mā Yuutayeek kuu yoo /kikiibēruurē Abraam. /Kikeeyey kuu nyooto sikēēnyōōru Tāmirmiryēēt nyoo kikuurtoowēēch ꞉Yēyiin yoo kakiikaasee keey inee.


text:
Mbo ng'eetaabiya, okany baa, āboorunēēnook ng'aleechu wōlēē kēētēbtooy kwaak: Yoo kāākuyēchiin ꞉biiko āyēēnku kiirootyeet ām kiyēē kāākukāsyiin ānkōōtiinkyi āwut, kumāmii ꞉chii nyēē imuuchē kwiiri. Kerkeey ꞉ng'aleechu āk yooto.


text:
Kikuurtoochi ꞉Yēyiin Abraam kiy āk kesennyaanteenyii. Mēēbērē mwooyē ꞉siruutēk kule keseniisyekyii wuu nyēē ibooru ꞉yooto kule biiko chēē chaang'. Acha, nteenee ng'āloolēē chiito akeenke yoo mwooyē kule ‘kesennyaanteet’ nto nyooto ku Kiriistō.


text:
Kiyēē āmiitē ābooru ku nyi: Kiyey ꞉Yēyiin kiirootyeet āk Abraam. Kunyoo, ‑mēēmuuchē ꞉kiruutēk choo /kibokēēyēyē ām kēnyiisyēk bokolwookik ang'wan āk sosom lētuunoo kuweechweech kiirootyaanaa. Kunyi, ‑mēēmuuchē kutilta ꞉kiruutēkaab *Muusa kiyēē kiikukuurtoowēēch ꞉Yēyiin.


text:
Kikuurtoochi ꞉Yēyiin Abraam ām chamateet kule mākōōbēruur inee. Nto /kikēēnyōōru bēruroo kuuyu rubē ꞉chii kiruutēk, nto kimēēyyoong'unēē ꞉bēruroo chamateetaab Yēyiin.


text:
Kibo nee naas ꞉kiruutēk? Okany āmwoowook. /Kikēētās kiruutēk kuuyu choolwookēnē ꞉biiko. Kimāchāktōōs kule kōōbuur ꞉kiruutēchoo ākoy kutook ꞉kesennyaantaanaa kibo Abraam nyoo king'āloolēē ꞉Yēyiin. Kiyey ꞉Yēyiin kiruutēchoo ānkōōkoochi *wōōrkooyoontēēt Muusa kubununēē malayikaanik.


text:
Ara kimii ꞉Yēyiin kukwiilē keey nkit ām tukuuk chēē kikuurtoochi biiko yoo kikōōnu kiruutēk? Acha, māwuu nyoo mbo kisich! Nto /kikēēkōōnu kiruutēk sukukōōn *soboontaab kibchuulyo, nto kiimuuchē ꞉chiito kutililiit kuchurta ām wōlēē mii ꞉Yēyiin kubo kiruutēk.


text:
Nteenee, iboorwēēch ꞉siruutēk kule rātootiin ꞉biiko tukul ām choolwookātēēt. Kunyoo, mākōōkoochi ꞉Yēyiin biiko choo ikoosēē keey Yēēsu Kiriistō kiyoo kiikukuurtoochi.


text:
Kikēērātootiin ꞉tukul ām kiruutēk ānkikirkirēēch ꞉kiruutēchoo ākoy kuchō ꞉Yēēsu nyoo kiikoosēē keey.


text:
/Kikēēkōōnēēch kiruutēchoo kuriibootēēch kut kuyit ꞉Yēēsu. Yooto /kiitiilwēēch kule kēēchurtootiin kuuyu kiikoosēē keey inee.


text:
Mātiny kule ng'oo ꞉ng'oo. Yoo kā Yuutayeek nto ku choo mā Yuutayeek, yoo choo motwoor nto choo mā motwoor, yoo murēn nto koorko, kumāmii ꞉tēērchinooyēēt. Ōyēku ꞉tukul akeenke ām Yēēsu Kiriistō.


text:
Kuu yoo ōbooyē Kiriistō, ōyēku lōkōkaab Abraam ānkunyoolu /kēērōōbwook bērurto nyoo kikuurtoochinē ꞉Yēyiin Abraam.


text:
Okany āboorunēēnook kiyi: Yoo tāku mining' ꞉leekwa, kukerkeey āk motwooriin. Ānkoo ku cheechii ꞉tukuukaab kwaan, mātinyē kāāmuukēywēēk ām wōlēē mii ꞉tukuuchoo.


text:
Mii ꞉inee āwunnyēkaab tilyōōnuutēkyii āk chēē iyyoonkyinē tukuuchooto ākoy /kiikoochi kāāmuukēywēēk kubāw tukuuchoo, ānku bēsyēēt ꞉nyooto nyēē kikiikukwey ꞉kwaan.


text:
Nto yu kayit ꞉bēsyēēt nyēē /kikiikēēchōb, kukōōn ꞉Yēyiin lakwanyii nyēē kisichē ꞉koorko kumii ng'wēnyuutaab kiruutēkaab *Muusa.


text:
Kichokootyaakteech acheek choo kikēēmiitē ng'wēnyuutaab kiruutēk sukung'eet kēēyēku lōkōkaab Baaba Yēyiin kuchurta.


text:
Kuu yoo kēēyēku lōkōkaab Yēyiin, kōōkōōyook ꞉Yēyiin Tāmirmiryēētaab lakwanyii chokōōwutēēch. Tāmirmiryoonooto ku nyoo yēyēēch kēēkuur Yēyiin kule, “Baaba.”


text:
Kunyoo, ‑mēētākēēyēku motwoor nteenee kēēyēku lōkōkaab Yēyiin. Kunyi, kuuyu kēēbooyē Yēyiin, mākukōōnēēch kiy ake tukul nyoo bo lōkōkyii.


text:
Nto raat yu kōōnkēt Yēyiin, nto kuuyu kōōkōōnkētook ꞉inee, ām nee yu ōmāchē subak ōyēēchi ātēbuut āk ntāsimuut choo māyēētyēēchook kiy? Ōmāchē subak tākōōbootook ꞉tukuuchoo?


text:
Mbo ng'eetaabiya, āsoomook kule ōtēbii kuu anii nyoo kyāāmētē ātēbuutēkaab Yuutayeek ankaakerkeyiitu akweek choo kimābāwook ꞉kiruutēchoo.<br/>Māmii ꞉lēēlis nyēē kyōōyēwoo yoo kyāāyēku too ām wōlēē ōmiitē.


text:
Kiimuuchē kuyeyaak ꞉nyaamburuureenyuu ochweesa nto otayaa. Nteenee, kyootaachaa wuu nyēē kyāāyēku *malayikeetaab Yēyiin, nyēē wuu nyēē ki ꞉anii Kāārārookiintēēt Yēēsu bakeenke.


text:
So! Kookwaamaak ꞉nee ra? Kiba ānō ꞉ng'erekweechaakwook kyōōboontē yu kibo taay? Āmwoowook kubooyiit man kule kyōōbāybāyēch nyēē nto kiimuuchāktōōs, nto kyōōlōōtu koonyekwook ānkōōkōōnoo.


text:
Mii kusyēēmē ꞉bichoo mākwook orub kiruutēk kule kusaaysaayaak ōchāmchi ng'aleekwaa āmēēbērē kubo ng'al chēē kāroomēch. Nteenee māchē kusateenaak wōlēē āmiitē ꞉anii sukung'eet oroob icheek.


text:
Karaam yoo kēēnēmchi keey ꞉chii ām akweek ng'ālyoo kātikoo baateey kubo kāroomnyo. Ōyēyē kuu nyooto ākookoy āmēēbērē baateey yoo kēēboontē keey.


text:
Biikyuu chēē āchāmē, kuu yoo āmē cheebyoosya ꞉moo yoo mākusich, kumii kung'woonchoo ꞉nkanii kuu nyooto ākoy kut akas kule kōōkich ām Kāārārookiintēēt.


text:
Siraat kule kiboonto ꞉Abraam wērikyii āyēēng'. Kisichē ake ꞉koorkēētaab kayta kusich nyiin ake ꞉koorko nyēē motwooriin.


text:
/Kikēēsich wēēroo kibo koorko nyēē motwooriin kurubta keey āk kāāsōōtēywēēkaab biiko buch. Nteenee /kikēēsich nyēbo koorkēētaab ꞉kayta kurubta keey āk kiyēē kikuurto ꞉Yēyiin.


text:
/Kikiiwuuytēē kooruuchoo ng'al. Kerkeey ꞉kooruuchoo āk kiirootiisyek āyēēng'. Kiirootyeet nyoo kibo taayta nyoo /kikēētoowunēē Tulwēētaab Sinaay kukerkeey ꞉nyoo āk *Akaar. Kwoonēē nyooto ꞉lēēkōōy chēē motwoor.


text:
/Kikiiwuuytēē Akaar tulwoonoo bo Sinaay ām kōōrēētaab Araabuuk nto nyooto ku Yēērusālēēm nyi bo raat nyoo motwoor ꞉biikyii ām kiruutēk.


text:
Nteenee kerkeey ꞉Yēērusālēēm nyoo bo kibkōōnkōy āk koorkēētaab ꞉kayta nyoo mēēbērē motwoor ꞉biikyii ānku inee ku moomo nyēēnyoo acheek choo kiikiiyēnchi Kiriistō.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kule:<br/>“Ing'erech wē, koorko nyēē sōōn,<br/>nyoo mānēēsich leekwa.<br/>Ichirirēn miisin<br/>꞉nyoo maneekas ng'woonintaab leekwa.<br/>Tyaa sōō ꞉lēēkōōy chēbo ꞉koorko nyoo lōōlēnoot!<br/>Makuchaang'iit kusiir chēbo nyoo kānyōōr saannyaa.”


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, okerkeeye ꞉akweek Isaka wēēroo bo koorkēētaab ꞉kayta, kuuyu /kikēēsichook kurubta keey āk kiyēē kikuurto ꞉Yēyiin.


text:
Kuu wōloo kiwuu ꞉ng'aleek ām taay, kuwuu nyooto mbo raat. Ng'ēētē ꞉choo /kikēēsich kurubta keey āk kāāsōōtēywēēkaab biiko buch kuwus choo /kikēēsich ām kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēēt.


text:
Nteenee, mwooyē nee ꞉siruutēkaab Yēyiin kurubta keey yuutēyu? Mwooyē kule, “Ikwetee koorkoonoo motwooriin kayi kuboonto keey wēēroonyii. Mākoy kuyemta ꞉wēēroo bo koorkoonoo kiy āk wēritaab koorkēētaab kayta.”


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, ‑mākēēbooyē ꞉acheek koorko motwooriin, nteenee kēēbooyē koorkēētaab ꞉kayta.


text:
Yoo kiityooktook ꞉Kiriistō, kimāchē kule simātākōōtiinyook ꞉kiruutēk. Kunyi, ōkiilchi kaatyaaktaayaanaa ‑amookany /kiiwutēēnook subak muchōōkiitaab motwoornātēēt.


text:
Ōyēbchi yiit ng'aleekyuu. Āmwoowook ꞉anii Bāwulō kule yoo koocham */kiimuraatanaak kule sukuchamtaak ꞉Yēyiin, māyēētyēēchook kiy mbo kisich ꞉meetaab Kāārārookiintēēt.


text:
Nto subak āmwoochinē chii ake tukul nyoo chāmtooy keey /kiimuraatan kule, yoo kayey kuu nyooto, kumākyinē kuriib kiruutyēētaab Yuutayeek kumukuul.


text:
Nto akweek choo ōbērē kuchamaak ꞉Yēyiin kule ōchurtootiin kuuyu ōrubē kiruutēkaab Yuutayeek, kyōō-irii tilyaanateet āk Kiriistō. Kyoochuchuuyee keey chamateet nyoo kiirāroochēēnook ꞉Yēyiin.


text:
Kēētiiyēē keey ꞉acheek Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule +mākēēnyōōru soboontaab kibchuulyo, kuuyu kiikoosēē keey Kāārārookiintēēt.


text:
Yoo /kakiimuraatan chii nto yoo /kamakiimuraatan, kumā kiy ām wōlēē mii ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu. Nteenee kiyēē bo koomānuut kookaasee keey ꞉chii Kāārārookiintēēt ānkuboonto chamateet.


text:
Yēyē ꞉muumaryaanto nyēē kisich mayyeek tukul kukuut. Kunyi, imuuchē ꞉ng'ālyoo nyēē mining' kuweechaak nkakweek tukul.


text:
Ātinyē man ām Mokoryoontēēt kule mēēbērē +moosoot ām kēēlto ake. +/Mākiing'woonchi chiito nyoo kēēbotbootook nyēē mātiny kule ng'oo ꞉chiichoo.


text:
Mbo ng'eetaabiya, nto kitāāmiitē ānēētook kule ākoy /kiimuraatan chii sukuyēk chiitaab Kiriistō, nto mēēbērē /tākēēwusoo. Nto kiwuu nyooto, nto ki buch aneet meetaab Yēēsu ām murtooywoontēēt nyoo iyiimē icheek mētēwoy.


text:
Nto kurubta keey āk akweek ii, mbo ng'eetaabiya, ōkuurootiin āmēēbērē tākubāwook ꞉kiruutēk nteenee, mayeyaak ꞉yooto ō-āsyi keey muchastaab bōōrwoonikwook. Ōyēētyēēchinē keey ām chamateet.


text:
Kwiilē keey ꞉muchastaab bōōrwoonik āk Tāmirmiryēēt. Kunyi itooyēēnook ꞉muchastaab bōōrwoonik orub Tāmirmiryēēt. Nteenee mwoowook ꞉Tāmirmiryēēt kule ‑moorub tukuuchoo miyootēch, simooyey kiyēē māchē ꞉moonikwook.


text:
Tookunootiin ꞉yēyuutēkaab chii nyēē muchāsiin nto chooto ku: martaayeet, soboonto nyēē mā tiliil, sikornateet,


text:
kutunkyinooyēētaab āynātōōs, sookēyēēk, wēchēētaab keey, wookuutyēēt, yoo mēēchinē ake ꞉moo kubo kiyēē boonto ꞉ake, nyēērunātēēt, sooynānēēt, bcheyeetaab keey, kaankweleet,


text:
tuuyintaab moo, bōōkitēēt, sookwoonuut chēē /kyoomē kut /bokiikēēytēē āk alak chēē kerkeey āk chooto. Lēyyē, āmwoowook kuu yoo kyāāmwoowunoonwook, kule ōriib keey kuuyu mānyōōru ꞉choo rubē ng'aleechu ātēbto ām Kaab Yēyiin.


text:
Nteenee, kiyēē yibu ꞉Tāmirmiryēēt ku chamateet, ng'erekweek, kaalyeet, muytaayeet, ntusātēēt, karaamateet, kaakaaseet,


text:
Kiikubakaakta ꞉biikaab Kāārārookiintēēt Yēēsu muchastaab bōōrwoonikwaa āk tukuuk chēē miyootēch chēē māchē ꞉moonikwaa.


text:
Mbo ng'eetaabiya, yoo kayey ꞉chii ng'ōōki, ‑moosyool nteenee ōyisu muut ꞉akweek choo ōkichootiin ām Tāmirmiryēēt ānkōōriibē keey simōōsuuchi ꞉nkakweek ng'ōōki.


text:
Ōyēētyēēchinē keey yoo kānyikisyook ꞉ng'ala. Yoo !kooyey kuu nyooto, +mootyiich kiyēē mwooyē ꞉mākuutyēētaab Kiriistō.


text:
Māchāktōōs ꞉chii ake tukul kōōrōōtootē ātēbuutēkyii. Yooto, makung'erech kubo kiyēē kiikuyey āmēēbērē kule kēēkuykuuyēē keey kiyēē kiikuyey ꞉chiito ake.


text:
Biich alak tukul choo /kēēmiitē /kiinēētē ng'ālyoontēētaab Yēyiin, kumāchāktōōs kuyēmtooy tukuuk chēē boonto āk kāānēētikwaa.


text:
‑Mookany /kiiberbeeraak. Māmii ꞉chii nyēē imuuchē kuchiiranee Yēyiin. Kiyēē choonē ꞉chii kukēsē kiyooto.


text:
Nyoo choonē muchasta, kukēsē meet. Nto nyoo choonē ng'aleekaab Tāmirmiryēēt, kukēsē *soboontaab kibchuulyo.


text:
‑Mookany kēēchoosyē kēēyēyē chēē kāroomēch, kuuyu yoo kayit ꞉āsiiswēk chēē kiikuchōb ꞉Yēyiin, mākutuwēnēēch yoo kāmākēēnyēbēt.


text:
Kunyoo, kuu yoo tākēēboontē bārooyinto, okany kēēyēyē tukuuk chēē kāroomēch ām wōlēē mii ꞉biiko tukul ānku miisin, ām wōlēē mii ꞉choo kiikōōyēnchi Yēyiin.


text:
Biiko choo māchē kōōboorunēē wōlēēb saang' kule kāroomēch ꞉choo mii kukērchook koong' kule */kiimuraatanaak. Yēyē ꞉bichoo kuu nyooto /simākēēwus kubo murtooywoontēētaab Kiriistō.


text:
Ānkoo kuwuu nyooto, māriibē ꞉bichooto /kiimurootānē kiruutēk tukul, nteenee māchē kule /kiimuraatanaak sukung'eet kung'asee keey murootāniisyēēng'woong'.


text:
Lēyyē, mākoy ang'erechee kiito ake, nteenee āng'ērēchēē murtooywoontēētaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō. Kiikuyeya ꞉meetaab Yēēsu ām murtooywoontēēt akas kule buch ꞉soboontaab kōōrooni ānkāāyēku ꞉nkanii buch ām wōlēē mii ꞉soboonooto.


text:
Māyēētyēēchinē kiy yoo /kakiimuraatan chii nto yoo /kamakiimuraatan. Nteenee kiito nyēbo koomānuut ku kunyōōr ꞉chiito soboonto nyēē lēēl.


text:
Lēyyē, kōōkoochi ꞉Yēyiin kaalyeet biiko tukul choo rubē ng'aleechu ānkōōbēruur. Bichooto ku biikaab Yēyiin chēbo man.


text:
Kunyoo, matakukwiilaataa ꞉chii kung'eetee ra kuwo taay kuuyu āboontē bēēruutook ām bōōrnyuu chēē kyāānyōōru kubo Yēēsu.


text:
Anii ꞉nyoo Bāwulō nyēē kitoola ꞉Yēyiin āyēku *lēbkēēyiintēētaab Kāārārookiintēēt Yēēsu. Āsirwook lōkōōywēchu akweek biikaab Kiriistō chēbo *kiriinkēētaab Ēfēēsō choo kyōōyēnchi Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Lēyyē, kōōbēruurook ꞉Baaba Yēyiin ānkōōnyōōru kaalyeet ām wōlēē miitē ꞉inee āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Kusilākoy ꞉Yēyiin nyoo kwaaniitaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō. Kukōōnēēch ꞉Yēyiin bērur ake tukul nyēbo soboontaab Tāmirmiryēēt kubununēē Kiriistō.


text:
Kisimkutooleech ꞉Yēyiin /kumānāākēētoow kōōrēēt kubununēē ꞉Kāārārookiintēēt sukung'eet kēētililiitu nyēē ‑mākēētinyē miyootyo ake tukul ām taayeenyii.


text:
Kisimkootiil ꞉Yēyiin ām chamateenyii kule kēēyēku lōkōkyii kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu. Kiyey yooto kuu wōloo kimāktooy nkityōōniin.


text:
Kiikuwālāng'wēēch ꞉Kāārārookiintēēt ām korotiikyii choo kiwasta, nto yooto /kukōōkēēnyōōwēēch kaat ām choolwookātēēnyoo. Chāmēēch sōō ꞉Yēyiin nyēē tyaa!


text:
Ām chamataani wōō, kiiboorwēēch chōbēēnyii nyēē kiiyeelaat. Kirōōbwēēch kiirnātēēnyii ankuyeyeech kiinkēt kiyēē kimāchē kuyey kubununēē Kiriistō. Kiitiil kuyey kuu nyooto kuuyu kikas ꞉inee nkityōōniin kule ki karaam.


text:
Kiito nyēē kiikuchōb ꞉Yēyiin ku kule Kiriistō ꞉nyēē mākuyis ānkubāw tukuuk tukul chēē mii barak āk ng'wēny yoo kāyityiin ꞉bēsyōōsyēk chēē yēmootiin.


text:
/Kisimkeekweyeech ām Kiriistō kēēbooyiitu Yēyiin nyoo ityiichē tukuuk tukul kurubta keey āk wōlēē kikiikusatita āk wōlēē kimāktooy.


text:
Kunyoo, māchāktōōs ꞉acheek Yuutayeek choo kisimkiikēnēē keey chōōnēētaab ꞉Kāārārookiintēēt, kēēsiltooy Yēyiin kubo wōōyinnyii.


text:
Kyōōyēnchi ꞉nkakweek choo kimōōyēku Yuutayeek yoo kyōōnāmē ng'ālyoontēētaab manta nyoo irāroochē biich. Yu kābōōyēnchi Kiriistō /keeng'oocheenaak Tāmirmiryēētaab Yēyiin nyoo /kikiikēēkuurtoowook /sikiinkētēēnook kule ōbooyē Yēyiin.


text:
Yu /kikēērōōbwēēch Tāmirmiryēēt, ki kereeryaanteet ꞉nyooto nyēbo nyoo +mākēēnyōōru ām bēsyēēt nyoo /kiityooktēēch acheek choo kēēbooyē Yēyiin. Kēēsiltē Yēyiin kubo wōōyinnyii.


text:
Āsooyē kibtaman Baaba Yēyiin nyoo boonto lēbkēēyyēēt ānku kwaaniitaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō kule kukōōnook kiirnātēēt ānkung'oong'wook ōnkēt wōlēē wuu ꞉inee.


text:
Āsooyē subak kule kusēw ꞉mētēwookwook sōōnkēt kule ōkēnēē keey miisin kiyoo kiikukuurtoowook ꞉Yēyiin kule sukurōōbwook āk mbo kule sookas wōlēē tēē ꞉bērurto nyoo kyōōnyōōru ꞉akweek āk biikaab Kiriistō tukul.


text:
Āsooyē mbo subak ōnkēt wōlēē tēē ꞉nyikiisinto nyēbo kāāmuukēywēēk chēē mii kuyēyiisyēē ꞉Yēyiin ām wōlēē kēēmiitē ꞉acheek choo kiikiiyēnchi inee nyēē māmii ꞉kiyēē /kiiwuuytēē.


text:
Kiyēyiisyēē ꞉Yēyiin kāāmuukēywēēchooto, yoo kiing'ēētēē Kiriistō meet ankuyey wokutēbunēē āwunyii bo taay ām kibkōōnkōy kubāytooyiis ꞉tukwaay.


text:
Bāytooy ꞉Kiriistō chii ake tukul nyēē bāytooyiin ām barak, biiko tukul choo bo kāāmuukēywēēk āk mokorēēnik tukul. Inee ꞉nyēbo kāāmuukēywēēk chēē wōōyēch miisin kusiir alak ām kōōrooni āk mbo ām kōōrēēt nyoo mākuchō.


text:
Kiikōōkoochi ꞉Yēyiin Kiriistō kubāw kiy ake tukul ankuyey inee kuyēk kāāyyoong'iintēētaab biikaab Kiriistō.


text:
Biikaab Kiriistō ku bōōrtaab Kiriistō. Inee ꞉nyēē yēyē bōōroo kuchurta ānku inee nyēē yēyē kiy ake tukul kuchurta ām wōlto ake tukul.


text:
yoo kitōōrubē ātēbuutēk chēē nāmē keey āk soboontaab kōōrooni āk mbo chēbo bāytooyiintēētaab tāmirmirook chēē miyootēch ām wōliin bo barak. Bāytooyiintoonoo ꞉nyi mii kuyēyiisyēē choo mākāsyinē Yēyiin.


text:
Kikeekerkeeye ꞉nkacheek tukul āk bichooto. Kitōōrtēēch ꞉muchastaab bōōrwoonikyoo ānkikēērubē miisin kāāsōōtēywēēkaab tukuuk chēē miyootēch. Kuu wōlēē wuu ꞉biiko alake, kinyoolchēēch nkacheek kēēnyōōru ng'wooninto nyēē /kimākiing'woonchi bichooto.


text:
kukōōnēēch soboonto nyēē lēēl ām Kiriistō. Ānkoo sinee kikiikēēbootyē kubo ng'ōōkisto nyēē kikēēboontē, kooraraacheech ām chamateenyii.


text:
Kiikoong'eeteeneech ꞉Yēyiin meet āk Kāārārookiintēēt Yēēsu ānkōōyoomēēch āk inee sikēēbāytooyiisyē ꞉tukul ām barak,


text:
sukōōboorunēē yooto ām bēsyōōsyēk choo kwoonii kule chāmēēch miisin nyēē māmii ꞉kiyēē /kiiwuuytēē. Kiiboorwēēch chamataanaa kubununēē Kiriistō.


text:
Yēyiin nkityō ꞉nyēē kiyēyook /kiiraraachaak kubununēē chamateenyii yoo kyōōkoosēē keey inee. Mēēbērē kyōōbirtoochi nkur nteenee kiy ꞉nyoo nyēē kirōōbu ꞉Yēyiin.


text:
Yēyiin ꞉nyēē kiyeyeech kēēyēku cheechii. Nto kuu yoo kēēyēku cheechii, kumākwēēch kēēyēyē tukuuk chēē kāroomēch choo kisimkuchōbwēēch kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Ōnkēt kule ‑mōōyēku Yuutayeek ꞉akweek ām yyootēēt. Kuurook ꞉choo /kiimurootānē kule ‘chēē ‑/mākiimurootānē’ (kiy nyēē /kēēyēyēē āwuun buch).


text:
Okas kule kimānōōnkēt Kiriistō yu kibo taay, /ankikiikeekertaak saang' nyēē ki mākoy ōnyōōru bērurtaab *Isrāyēēl nyoo kiikukuurtoochi ꞉Yēyiin biikyii. Kikyōōminy kōōrooni nyēē māmii ꞉kiyēē tōōkēnēē keey āmōōnkētē Yēyiin.


text:
Kyōōlōōyēch ꞉akweek ām wōlēē mii ꞉Yēyiin yu kibo taay. Nteenee /kōōkēēkwērwook raat ōlēēkityi Yēyiin kubununēē korotiikaab Yēēsu.


text:
Inee nkityōōniin ꞉nyēē kiyibchi Yuutayeek āk choo mā Yuutayeek kaalyeet ānkiikōōtuuyo bōrōryōōsyēchooto tukwaay kuyēk kiito akeenke. Kiikubut tōōtēēt nyoo kiyibu buunyoontiit.


text:
Yu sukuyeyakay kuu nyooto, kiikooyto ꞉Kāārārookiintēēt soboonnyii sukoowaang'tee kiruutyēētaab Yuutayeek āk mbo mākuutēkaab kiruutyoonoo. Kiyey yooto kiito akeenke kuyēwunēē wōlēē mii ꞉bōrōryōōsyēchooto āyēēnku ānkunoomnyo āk inee nkit. Kiyib kaalyaanaa ām kēēlooto.


text:
Yu kāwokumēēchi ꞉Kāārārookiintēēt murtooywoontēēt, koowaang'ta yooto buunyoontiit ānkōōchoomnyo bichoo kuyēk kiito akeenke.


text:
Kichō ꞉Kāārārookiintoonoo sukuyibwook kaalyeet akweek choo mā Yuutayeek choo kyōōlōōyēch ām wōlēē mii ꞉Yēyiin ānkuyibchi nkicheek kaalyeet Yuutayeek choo kilēēkitēē.


text:
Kunyi, ‑mātōōyēku sobooy ꞉akweek choo mā Yuutayeek. /Kikēētāsyook biikaab Kiriistō ānkēēbooyē ꞉tukul kayta akeenke nyēbo Yēyiin.


text:
Okerkeeye kō nyēē /kikeeteech yēbo tiiyēywoontēētaab ng'aleekaab *lēbkēēyik āk *wōōrkooyik kuboonto keey Kāārārookiintēēt Yēēsu nyēē tolochta.


text:
Ām ng'aleechaata tukul, ākutunkyinē ꞉anii Bāwulō Yēyiin. Āmiitē kāābrātiisyō kuuyu kyāā-āmwook akweek choo mā Yuutayeek lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey āk Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
King'oong'woo lōkōōywēchoo kiiyēēlootiin. Yoo koosuman ng'aleechu kāāsirwook ām nwookinto, +mōōnkēt tukuuk choo kiiyēēlootiin choo ānkētē ꞉anii kurubta keey āk Kāārārookiintēēt.


text:
Ng'ālyoo ꞉nyoo nyēē /kimānāākiiboorchi biiko bēsyēēt ake kuu yoo kāākōōboorchi ꞉Yēyiin *lēbkēēyikyii chēē /kiitāboonchi āk *wōōrkooyikyii kubununēē Tāmirmiryēēt.


text:
Ng'ālyoontoonoo kiiyeelaat ku kule, mākurōōbchi ꞉Yēyiin biiko choo mā Yuutayeek kiy kuu yoo kirōōbchinē choo Yuutayeek. Kāākunoomnyo ꞉icheek tukul kuyēk kiito akeenke ānkumākunyōōr kiyoo kiikukuurtoochi ꞉Yēyiin biiko kubununēē lōkōōywēk chēē kāroomēch chēbo Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Kikōōno ꞉Yēyiin ayey yiisyooni bo āmtooyiisyēētaab lōkōōywēchoo kāroomēch kurubta keey āk bērurnyii nyēē kirōōbwoo ām kāāmuukēywēēkyii.


text:
Ānkoo ābooyē sinee ng'wēny miisin ām biikaab Kiriistō tukul, /kikēērōōbwoo kiyoo kule ā-āmchi biiko choo mā Yuutayeek lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey āk bāytit nyēē mātēē nyi nyēē boonto ꞉Kāārārookiintēēt.


text:
Māchāktōōs āboorchi chii ake tukul ng'aleechaa kiiyēēlootiin kuchakee /kikeeyey kōōrēēt. Kiiyeel ꞉Yēyiin nyoo kiyēyē kiy ake tukul chōbēēnyii ākoy bēsyēēt nyēē


text:
kēēboorchi bāytooyik āk choo bo kāāmuukēywēēk ām kōōrēēt barak kiirnātēēnyii nyēē tinyē komoswookik chēē tēērchiintōōs. Kimāchē ꞉Yēyiin kōōboorunēē kiirnātoonoo wōlēē mii ꞉biikyii.


text:
Kikiikuchōb ꞉Yēyiin ng'aleechaa kumanaayey kōōrēēt. Nto yityo chokootyiich kubununēē Kāārārookiintēēt Yēēsu Mokoryoontēēnyoo.


text:
Yoo kiikoosēē keey Kāārārookiintooni, kiityookootiin kubo inee kēēyityi Yēyiin nyēē māmii ꞉tōsōōsyo ake tukul.


text:
Kunyoo, āmwoowook kule ‑mookany kubēk ꞉moonikwook ām kiyēē ānyālilēē kubo akweek, kuuyu kiyēyākiis ꞉ng'aleechaa /sikēēyibwook lēbkēēyyēēt.


text:
Inee ꞉nyoo ibooru wōlēē māchāktōōs kōōbuurtooy ꞉sikiintō āk lōkōkyii ānku ām wōliin bo kibkōōnkōy nto ng'wēny.


text:
Wōō ꞉Yēyiin, lēyyē! Kōōtitiirēēnook kāāmuukēywēēkyii kubununēē Tāmirmiryēēnyii nyoo mii āriing'woong'.


text:
Āsooyē kule ōtēbtooy Kāārārookiintēēt ākookoy ꞉akweek choo ōkoosēē keey inee. Kuchutitēēnook ꞉chamateet


text:
soomuuch ꞉akweek ākoo biikaab Kiriistō tukul ōnkēt kule chāmēēch ꞉Kāārārookiintēēt miisin ānku tēē ꞉chamataanaa wōli āk wōliin


text:
ānkōōnkēt mbo subak kule kēēytēē ꞉chamataani wōlēē kēēkāstooy. /Kiinyiitwook chamataanaa bo Yēyiin kuyem.


text:
Kutōrōriit ꞉Yēyiin nyoo kōōnu kukeeytee chēē kākēēsoom nto mbo chēē kiisōōtyinē kurubta keey āk kāāmuukēywēēkyii choo mii kuyēyē yiisyēēt ām wōlēē kēēmiitē.


text:
Kutōrōriit ꞉Yēyiin kēnyiis āk kēnyiis ām wōlēē mii ꞉biikyii kubo Kāārārookiintēēt Yēēsu. Kuwuuyiit nyooto.


text:
Āmwoowook ꞉anii nyoo arataat kubo yiisyēētaab Mokoryoontēēt kule ōbuur ām soboonto nyēē chuulaat nyoo kikuurchook ꞉Yēyiin.


text:
Osyeem wōlēē ōmuuktooy okas kule kōōriib noomnyēēt nyoo kōōnu ꞉Tāmirmiryēēt āk kaalyeet nyoo ituuyook.


text:
Akeenke ꞉bōōrnyoo anku akeenke ꞉nkinee Tāmirmiryēēt kuu yoo /kikēēkuurchēēch kiikēnēē keey kiito akeenke.


text:
Akeenke ꞉Yēyiin nyoo kwaaniitaab biikaab Kiriistō tukul. Bāytooy tukul, yēyiisyēē tukul ānkumiitē āriitaab tukul.


text:
Kiyooto ꞉nyēē mwooyē ꞉siruutēkaab Yēyiin kule:<br/>“Kiwēēto kibratiisyek barak,<br/>ānkurōōbchi biiko tuwēnuutēk.”


text:
Nyooto kirēku, ku inee mbo subak ꞉nyoo kiwēētii barak kut wokoong'irta sukootyiichakay ꞉kiy ake tukul ām kōōrēēt.


text:
Inee ꞉nyooto kiyey biiko alak kuyēk *lēbkēēyik, kuyēk ꞉alake *wōōrkooyik, kuyēk ꞉alake āmtooyik, kuyēk ꞉alake ākiikaab biikaab Kiriistō nto alak kuyēk kāānēētik.


text:
ākoy kēēnoomnyē ꞉tukul ām kiyēē kēēchāmtooy ānkiinkēt Lakwataab Yēyiin kuchurta. Yooto kēēkich ankeechurte kutukul ām Kiriistō.


text:
Yooto, mēēbērē tākēēng'ārng'ārēch ām ng'ālyoontēēt /āmākēēwēēchwēēchēēch kēēyēēlchi komosta nyi nto nyiin kubo wusōōnēētaab kāānēētiisyēēt ake tukul nyēbo biich chēē ng'oomōōt chēē ibērbēērē biich ānkukēntooy biich.


text:
Nteenee, okany kēēkich ām tukuuk tukul keekerkeyiitu Kāārārookiintēēt nyoo kāāyyoong'iintēēnyoo, kēēmwooyē ng'al chēbo manta ām chamateet.


text:
Inee ꞉nyēē inoomtōōs komoswookikaab bōōrto kuyēk kiito akeenke kutoorētē keey ꞉tukul. Yoo kayey ꞉komosta ake tukul ām komoswookichoo yiisyēēnyii, kunērē ꞉bōōrtaab Kāārārookiintēēt tukul ām chamateet.


text:
Ōrōōtootē ng'ālyoontooni: Āmwoowook ām kāāmuukēywēēkaab Mokoryoontēēt kule ‑mōōminy kuu wōloo ming'tooy ꞉biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin choo tinyē kāāsōōtēywēēk chēē māyēētyēēchinē kiy.


text:
Miitē ꞉bichoo mēēnān ām wōlēē isōōtitooy /ankikiitabaanee wōlēē mii ꞉soboonto nyoo kōōnu ꞉Yēyiin. ‑Mēēnkētē ꞉icheek kiy kuuyu kiyoomcho ꞉mētēwoy.


text:
Kimēētākusobchootiin ꞉mētēwookwaa. Kiikwoosyi keey sikornateet ānkōōwutootēē keey kuyēyē ng'al alak tukul chēē mā tiliilēch.


text:
ankoonam ātēbuutēk chēē leelach. /Kikeeyeyaak okerkeyiitu Yēyiin ōkārāmiitu kuchurta ānkōōtililiitu kurubta keey āk manta.


text:
Kunyi, ōmētē ng'wiiynaneet ānkōōmwoochinē chii ake tukul ng'al chēbo manta. Kēēbooyē ꞉tukul bōōrto akeenke.


text:
‑Mātākuchōōrso ꞉chii nyoo kō chōōriin, nteenee māchāktōōs kucheeng' yiisyēēt sukung'eet kunyōōr kiy nyēē kābchēchiin āk choo nyālilootiin.


text:
‑Mōōng'āloolē ng'al chēbo āwēēsyo. Ōng'āloolē ng'al chēē ititiirē biiko alak yoo kābotyi ꞉kiy, sukung'eet kōōbēruurākiis ꞉choo yēbchinē yiit.


text:
‑Mooyey kunyēēr ꞉Tāmirmiryēēt nyoo kikōōnook ꞉Yēyiin /sikiinkētēēnook kule ōyēku cheechii, ng'ālyoo nyēē ibooru kule mii ꞉bēsyēēt nyēē makooraraachaak ꞉inee kutukul.


text:
‑Mookany kung'woonchook ꞉ng'ala. Otayee keey siirmōōyoontiit. ‑Mōōnyēēru, āmōōyēyē wōōrōōr, āmōōng'ōōmē keey. Ōmētē ng'al alak tukul chēē miyootēch.


text:
Ōtānkāsē kityō, ōriirēē alak ānkōōnyōōchinē keey kaat kuu yoo kiikunyōōwook ꞉Yēyiin kaat kubununēē Kāārārookiintēēt.


text:
ānkōōminyē nyēē ōchoomtōōsii kuu yoo kichameech ꞉Kāārārookiintēēt. Kichameech kut kōōkooyto soboonnyii kubo acheek kuu kiy nyēē boong'u nyēē anyiny nyēē /kākēēbēēlchinēē Yēyiin kōrōsēēk.


text:
Māmāchāktōōs kutookunēēnook ꞉ng'ala chēē rubtooy keey āk martaayeet nto orub kēēlwookik alak chēē mā tiliilēch nto mbo oyeyaate mooyēētyoontiit. Ng'al ꞉choo chēē mā kāroomēch ām wōlēē miitē ꞉biikaab Kiriistō choo tiliilēch.


text:
Nto mbo subak, māmāchāktōōs /kēēng'āloolē ng'al chēē miyootēch, ng'al chēbo bēērbēēryo nto /kēēyēyē chiiran nyēē mā karaam. Nteenee kiyēē māchāktōōs kukēēbirchinē Yēyiin kōōnkōy.


text:
Ōrōōtootē ng'aleechu: ‑Mēēmuuchē ꞉mārtooyiintō, nto ku chii nyēē mā tiliil nto ku nyēē chēēmooyēētyoo kunyōōr ātēbto ām bāytooyiisyēētaab Kiriistō āk nyēbo Yēyiin. Mooyēētyoontiit ku kēēlto ake nyēē kutunkyinēē ꞉biiko tukuuk alak yoo kātākutunkyinē Yēyiin.


text:
‑Mookany kooberbeereenaak ꞉chii ng'al chēē māmii yēēt ꞉kiy. Yēyē ꞉ng'aleechaa kunyēēr ꞉Yēyiin ānkōōng'woonchi biiko choo ‑mēēywēyē inee.


text:
Kyōōmiitē mēēnān yu kibo taay, nteenee !kōōnyōōru lēbkēēyyēēt ām Mokoryoontēēt. Ōminy ōyēku lōkōkaab lēbkēēyyēēt,


text:
kuuyu lēbkēēyyēēt ꞉nyēē yēyē kiy ake tukul kutook. Ng'ālyoontoonoo ꞉nyoo yēyē /kēēmwooy kule,<br/>“Ng'eet, wē, chēēbrwooniin,<br/>ankiing'eetee meet!<br/>Yooto, mākōōluuchiing' ꞉Kiriistō.”


text:
Otayee keey bōōkitēēt kuuyu āroontook. Yēē kātāwuu nyooto, okany /kiinyiitwook Tāmirmiryēētaab Yēyiin.


text:
Yooto, +mōōtyēēnē tyēēnwookik chēē tēērchiintōōs ōsiltooy Yēyiin. Ōtyēēnchinē Mokoryoontēēt ām mooyēēt akeenke


text:
ānkōōbirchinē Baaba Yēyiin kōōnkōy ākookoy kubo kiy ake tukul ām kaayneetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
kuuyu saanteet ꞉nyēē bāwu koorkēēt kuu yoo bāwu ꞉Kiriistō kaniseet kumukuul nyoo bōōrnyii ānku inee ꞉Kāārārookiintēēt.


text:
Nto nkinyiing' saanteet, māchāktōōs ichāmē koorkēēng'uung' kuu yoo kicham ꞉Kāārārookiintēēt kaniseet kut kōōkooyto soboonnyii


text:
Kiikooyto soboonooto sukuchōbchi keey kaniseet nyēbo lēbkēēyyo, nyēē mātinyē tisya, mā maasaat nto kutinyē miyootyo ake tukul.


text:
Ām kēēlto nyēē wuu nyiitēnyi, māchāktōōs ꞉saannyaa ake tukul kuchāmē koorkēēnyii kuu wōloo chāmtooy keey. Murēn ake tukul nyoo chāmē koorkēēnyii kuchāmē keey nkit.


text:
Māmii ꞉chii bēsyēēt ake nyēē kiikutay keey, nteenee bāyē bōōrnyii ānkuriibē kuu wōloo yēytoochintooy ꞉Kiriistō biikyii,


text:
Kuu yoo /kikeesir kule, “Kunyoo kiyooto nyēē yēyē murēn kung'eetee kōōtaab kwaan āk kaamet ankoomut koorkēēnyii ānkunoomnyo ꞉tukwaay kuyēk kiy akeenke.”


text:
Mii ꞉manta nyēē wōō miisin nyēē iyeelaat nyēē ibooru ꞉siruutēchu ānkung'āloolēē Kiriistō āk biikaab Kiriistō.


text:
Kunyoo, māchāktōōs ꞉nkinee chii ām akweek kuchāmē koorkēēnyii kuu wōloo chāmtooy keey ānkumākyinē mbo ꞉nkinee koorko kōōywēyē saanteenyii.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kule, “Iywey kōōn āk koomēt.” Kiruutyēēt ꞉nyiitēnyi nyēbo taay nyēē kikuurto ꞉Yēyiin


text:
Nto akweek sikiik, māmāchāktōōs ōwusē lōkōkwook kut bokwoowēsiitu, nteenee ōnēētē ātēbuutēk chēē rubtooy keey āk Mokoryoontēēt.


text:
Nto akweek motwoorik, māchāktōōs ōkāsyinē mokorēēnikaab kōōrooni. Ōywēyē ām mooyēēt akeenke kuu wōloo ōywēytooy Kiriistō.


text:
‑Mōōywēyē sōō baateey kule sukuchamaak yoo kakasaak, nteenee ōywēyē kuu wōloo ōywēytooy Kiriistō, ōyēyē ām moonikwook kiyēē māchē ꞉Yēyiin.


text:
Ōyēyiisyē ām mooyēēt akeenke wuu nyēē ōmiitē ōyēchinē Yēyiin yiisyoonoo āmēēbērē kule ōyēchinē biiko.


text:
Ōnkēt kule mākutuwēn ꞉Yēyiin chii ake tukul ām kāroomnyo ake tukul nyēē kayey ānku motwooriin ꞉chiichoo nto bāwu keey.


text:
Nto nkakweek mokorēēnik, māchāktōōs ōnāmē motwoorikwook ām kēēlto nyēē karaam. ‑Mōōlyōōlchinē kuuyu ōnkētē kule nyoo Mokoryoontēēng'waa icheek ku Mokoryoontēēng'woong' nkakweek ꞉nyooto ānku inee ꞉nyoo miitē kibkōōnkōy. Māchāmē ꞉inee chiito ake kusiir ake.


text:
Ng'ālyoontēēt nyēē āwoong'tēē ku kule, ōnyōōru nkuruuk kukwaanee wōlēē mii ꞉Yēyiin nyoo boonto kāāmuukēywēēk.


text:
Onam kariikaab booryēēt chēbo Yēyiin sukung'eet oyeetee keey ām wōlēē mii kēntooyiisyēētaab Kibrōkōsyoontēēt.


text:
Mābo ꞉booryoonoo kule /kiitaata koroti. Nteenee kēēmiitē kēēbooryēē bāytooyik, kāāntōōyik alak chēbo kāāmuukēywēēk, kāāyyoong'ikaab kōōroonēēb mēēnān āk nkuruukaab tāmirmirook chēē miyootēch ām kōōrēēt barak.


text:
Kunyoo, onam kariikaab booryēēt chēbo Yēyiin kuyem, sōōyēētu yoo yitu ꞉bēsyoonoo bo rōkōs nyoo chōōnii, si yoo !koo-am booryēēt, kumāchāktōōs tōōtitirootiin.


text:
Ōchōb keey ōyēku biich chēē ōmwooyē ng'al chēbo man, kuu yoo rātē keey ꞉chii nyēbo lukēēt yoo māchē kuwo booryēēt. Oluumee keey churtaayeet sōōriibēē keey kuu yoo iluumēē keey ꞉chii karneet wōlēēb teket yoo wēētii booryo.


text:
Oluumee keey mbo lōkōōywēk chēē kāroomēch choo yibu kaalyeet sukung'eet ōyyoong'unēē yooto kuu yoo iluumēē keey ꞉chii kwēyōōn kērēēnkōōy.


text:
Nto subak, onam kaakaaseet kuyēk loong'eet nyēē ōyēētēē keey ām kootyēk tukul choo bo ng'woonēēt choo mwooku ꞉Kibrōkōsyoontēēt kuu yoo yēētēē keey ꞉chii loong'eet ām booryo.


text:
Ōriibē mētēwookwook sōōsōōtē kurubta keey wōlēē kiiraraaktaak ꞉Kāārārookiintēēt kuu yoo iloochē ꞉chii nyēbo lukēēt kuutwēēt sukukērēktēē mētinyii. Onam ng'ālyoontēētaab Yēyiin sōō-āmēē booryēēt kuu yoo nāmē ꞉chii chōōkiit yoo wēētii booryo.


text:
Ōyēyē ng'aleechu tukul ōsooyē Yēyiin kuyēētyēēchook. Ōsooyē kibtaman ām Tāmirmiryēēt. Ām ng'ālyoontooni, kumāchāktōōs ōchōbē keey ‑mookany kubēk ꞉moonik. Ōsoochinē biikaab Kiriistō tukul ākookoy.


text:
Ōsoowoo nkanii ānyōōru ng'aleek chēē āmwooyē sāābooru nyēē māmii ꞉muyāt, kiyēē iyeelaat kurubta keey āk lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Arataat ꞉anii kuuyu āyēku kiiyookiin nyēē ā-āmtooy lōkōōywēchoo kāroomēch. Osaay kule āmwoowu ng'aleechaa nyēē māmii ꞉muyāt kuu wōloo māchāktōōs amwaayte.


text:
Āmiitē āyooku Tukiikō kuchō wōloo ōmiitē. Ng'eetaabiya ꞉inee nyēē chamaat ānku nyēē /kiikoosēē keey kubo yiisyēētaab Mokoryoontēēt. Mākumwoowook lōkōōywēk tukul chēē rubtooy keey āk anii sōōnkēt ꞉nkakweek wōlēē āwuuyē ꞉anii āk kiyēē āyēyē ānkumwoowook wōlēē kēēwuuyē ꞉acheek tukul ānkōōtitiirook.


text:
Ōtēbtē ꞉akweek mbo ng'eetaabiya kaalyeet. Kuyēētyēēchook ꞉Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō sōōchoomtōōsii ānkōōkoosēē keey inee.


text:
Anii ꞉nyoo Bāwulō, āboontē keey Tēmētēēwō kēēyēchinē Kāārārookiintēēt Yēēsu yiisyēēt. Āsirwook biikaab Yēēsu Kiriistō ām Filiibi, kāāntōōyik āk toorētik.


text:
kuuyu kikēēyēētyēēchinoonu keey ām yiisyooni bo lōkōōywēk chēē kāroomēch kuchakee bēsyoonoo kyōōnyōōru ng'aleechu ākoy kura.


text:
Āchāmtooy kule makutas taay kōōtitiirook ꞉Yēyiin nyoo kitoowu yiisyēēt nyēē karaam ām wōlēē ōmiitē. Yēyē kuu nyooto ākoy yoo /kaakiiwaang'ta yiisyoonoo ām bēsyoonoo iyēēwu ꞉Yēēsu Kiriistō.


text:
Misyoo āsōōtook kuu nyooto, kuuyu ōboontēēnoo mooyēēt. Kyōōtiiyoo yooto āyēchinē Yēyiin yiisyēēt ānkoo mbo yoo kyaarataat ām nyōrōōrōōnik nto yoo kyāākiimē ānkāā-āmtooy lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Āsoowook kule kuner ꞉chamateeng'woong' miisin ōnyōōru kiirnātēētaab Yēyiin ānkōōrōōtootē ng'aleek kāroomin


text:
Āsoowook ōyēyē ākookoy tukuuk chēē churtootiin kubununēē ꞉Yēēsu Kiriistō /sikiitōrōōr /ankiikaasta Yēyiin.


text:
Lēyyē, mbo ng'eetaabiya, āmāchē āmwoowook kule kiyēē kiyeyakay ām wōlēē āmiitē kōōkuyēētyēēchi kutas taay ꞉lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Inkētē mbo raat ꞉riibiik tukul chēbo kaytaab bāytooyiintēētaab Rooma āk biiko alak tukul kule arataat ꞉anii kuuyu āyēchinē Kiriistō yiisyēēt.


text:
Nto subak, kookuyey ꞉rātiisyēēnyuu kunyōōr mooyēēt ꞉mbo ng'eetaabiya chēē chaang' ām Mokoryoontēēt kwaamta lōkōōywēkaab Yēyiin nyēē kōrōōm miisin āmēēywēyē.


text:
Man sinee mii ꞉biiko alake chēē āmu lōkōōywēchoo bo Kiriistō ām tuuyintaab moo ānkukwiiloo, nteenee mii ꞉alake chēē āmu lōkōōywēchoo ām mooyēēt nyēē karaam.


text:
Yēyē ꞉icheek ng'aleechu kubo chamateet kuuyu inkētē kule kikwērwoo ꞉Yēyiin wōli sukung'eet ayeet lōkōōywēkyii.


text:
Māng'āloolēē ꞉bichooto kābo taay Kiriistō ām mooyēēt nyēē lēēl, nteenee ng'āloolēē kubo tuuyintaab moo. Isōōtē kule nto /kēētāsyi /kēēwuso yoo tāāmiitē wōlēēb kāābrātiisyō.


text:
Nteenee mā ꞉kiy! Ang'erechaat kule /kyoomtooy Kiriistō ām keel ake tukul. Yoo āmtooy ꞉alake kōōsōōtē nyēē miyaat, kwoomtootooy ꞉alake kōōsōōtē nyēē karaam.


text:
Ātāsē taay āng'ērēchē ānkētē kule +/makiityaaktaa /ānkēēsārwoo, kuu yoo ōsoowoo ānkuyēētyēēchoo ꞉Tāmirmiryēētaab Yēēsu Kiriistō.


text:
Ākēnēē keey ānkāāyyoong'unēē kiito akeenke kule mākoy āmuy āyēchi Kiriistō yiisyēēt. Nteenee +māākiil raawuut kuu kwaak sāātōrōōrē Kiriistō ām wōlēē ābuurtooy yoo tāāsoboot nto yoo kaameey.


text:
Yoo tāāsoboot tāku kāroomēch ꞉tukuuk chēē tookunēēnoo āyēchinē Kiriistō yiisyēēt. Kunyoo botwoo kule nee ꞉nyēē +maakwey.


text:
Mii ꞉ng'ala āyēēnku yu. Ākāykooyē āwēēchi keey wōlēē mii ꞉Kiriistō bokiibuurtē keey tukwaay kuuyu kiy ꞉nyoo nyēē karaam miisin,


text:
Kunyoo kāānkēt kule māchāktōōs tākiibuurtē keey āk akweek kōōrooni sāāyēētyēēchook ong'erech ānkōōkiilchē ām kaakaaseeng'woong'.


text:
Māchāksē kityō ōbuurē kuu yoo mwooyē ꞉lōkōōywēkaab Kiriistō, si yoo kachaakasaak nto kamachaakasaak, +māānkēt kule ōkiilchinē kiy akeenke ānkōōwuulyēē ꞉tukul lōkōōywēkaab Kiriistō


text:
āmōōmuyēē buunikwook. Yoo kakas ꞉kwiilōōtichoo wōlēē ōyēnchintooy Yēyiin, mākōōboor ꞉yooto kule kōōkubootyo ꞉icheek /ankiiraraachaak akweek. Yēyiin nkit ꞉nyēē kiikuchōb kuu nyooto.


text:
Mēēbērē /kiikēēchāmwook sōō kule okaasee keey baateey Kiriistō, nteenee /kiikēēchāmwook kule /kiinyāliilook kubo inee.


text:
Ara, /kiikiimē keey ām Kiriistō? Ara, /kiititiirē keey ām chamateenyii? Ara, /kēēsinēnē ām Tāmirmiryēētaab Yēyiin? Ara, /kēēriirēē keey ānkēēkāsyinē keey kiisayta?


text:
Yoo wuu nyooto, ong'ereechaa miisin ōkāsyiintōōsii, ōchoomtōōsii ānkōōyēku akeenke ām moonikwook āk kāāsōōtēywēēkwook.


text:
‑Mōōmākyinē keey tukuuk nkit, nto ōkāsē keey buch, nteenee ōyibē keey ng'wēny ānkōōyibē alak kule kāroomēch kusiir akweek.


text:
Kunyoo, mākukutuny ꞉chii ake tukul nyoo mii barak, nyoo mii ng'wēny āk nyoo mii *kāābkwoombiich kukoonyitē kaayneetaab Yēēsu


text:
Lēyyē, chōōrōōnuutēkyuu, yoo kōkēēboontē keey kwaak, kwōōkoonyitoo miisin. Kunyoo ānkoo ālōō raat ām wōlēē ōmiitē, ōywēyiisyē miisin kusiir yoo kōbo taay ānkōōyēyē tukuuk chēē ibooru kule /kookiiraraachaak.


text:
Yooto +mōōyēku biich chēē ōbēērē keey ānkōōtililiitu kuu lōkōkaab Yēyiin chēē mātinyē lēēlis ām kōōrooni bo chukurāt āk biich chēē moosootiin. Olekecheech kuu kookeel


text:
ānkōōkiilchi lōkōōywēkaab soboonto. Yoo kooyey kuu nyooto, āng'ērēchē bēsyoonoo itiilē ꞉Yēēsu Kiriistō ng'aleek, kuuyu mānāāwo buch ꞉yiisyoonoo kyāāwuulyēē.


text:
Ānkoo +/makeewasta korotiikyuu /kiitaata kuu kōrōs kuuyu kyaa-am booryēēt sōōyēnchi Yēēsu, +maang'erech ankeeng'erech ꞉tukul āk akweek.


text:
Āmoong'tēē keey Mokoryoontēēt Yēēsu kule +māāyooku Tēmētēēwō ām lēēkitō kuchō wōloo ōmiitē saang'erech yoo /kāchokyoomwoo lōkōōywēkwook.


text:
Ōnkētē ꞉akweek mbo wōlēē kiikōōboorunto keey ꞉Tēmētēēwō nkityō, kuuyu āyēyiisyē ꞉anii āk inee kuu leekwa āk kwaan kubo yiisyēētaab lōkōōywēkaab Yēyiin.


text:
Kyōōyooku ng'eetaabiya Ēbāfurōtiitō wōlēē āmiitē sukuyēētyēēchoo. Kōōkēēwuulyēē lōkōōywēk chēē kāroomēch kyoomē booryēēt tukwaay. Nteenee, kwaasoot kule karaam ākētu inee kuchō wōloo ōmiitē,


text:
kuuyu kōōkwoomchi inee ꞉yēēmootēēt kubērē nto kasaak akweek tukul ānkōōyiimē mēt kuuyu kyookas kule kikiikumnyaan ꞉inee.


text:
Manta kimnyoonē ankitame. Nteenee kiriiree ꞉Yēyiin. Mēēbērē inee baateey, nteenee kiriireenaa nkanii simātāsyi ꞉meenyii ng'wooninto nyēē āboontē.


text:
Anii miisin ꞉nyēē kwāāmāchē kule kuchō wōlooto soong'erech subak yoo kookas inee, nto yooto mēēbērē tāāsōōtē miisin.


text:
Otaach ām ng'erekweek tukul kuu ng'eetaabiya ām Mokoryoontēēt. Ōkoonyitē miisin biiko chēē wuu chutēchu,


text:
kuuyu kyaalta keey nyēē kitāmēē kubo yiisyēētaab Kiriistō nto yooto kuyēētyēēchoo, ng'ālyoo nyēē kimōōmuuchē ꞉akweek kut ōyēētyēēchoo.


text:
Lēyyē mbo ng'eetaabiya, āmwooyē kule ōng'ērēchē ām Mokoryoontēēt. ‑Māāyiimē keey yoo ākētyinē keey ng'aleechu kikyāāsirwook, kuuyu mākuriibook ꞉ng'aleechaata.


text:
Acheek ꞉chēē */kikiimuraataneech nyēbo man, kuuyu kēēkutunkyinē Yēyiin ām Tāmirmiryēēnyii ānkiimoong'tēē keey Kāārārookiintēēt Yēēsu āmēēbērē kubo kiyēē kiikēēyēchi Yēyiin.


text:
Āboontē sinee ꞉nkanii ng'ālyoo ām kiyoo ng'āsēē keey ꞉bichoo alake. Yoo mii ꞉chii nyēē mwooyē kule imoong'tēē keey tukuuk chēē yēyē ꞉biich buch, āboontē ꞉anii ng'ālyoo nyēē siirē chooto.


text:
/Kikiimuraatanaa āboontē bēsyōōsyēk sisiit /ānkikēēsicho kuu *Isrāyēēliin nyēbo kōōtaab Beenchamiin, *Iburāniintēēt mētit. Kyāāriibē ꞉anii kiruutēkaab *Muusa kuu *꞉Fārisooyiintēēt,


text:
Nteenee tukuuchoo kyāāyiitē ꞉anii tukul kule ki kāroomēch, āyiitē choo raat kule buch ām kiyēē kiikuyēwoo ꞉Kāārārookiintēēt.


text:
Ng'ālyoo nyēē karaam miisin kukeeytee kiyēē isōōtē ꞉bichoo ku ānkēt Kāārārookiintēēt Yēēsu Mokoryoontēēnyuu. Kyāāmētē kiy ake tukul kubo inee ānkāāyibē tukuuk tukul choo kyāāyēyē kukerkeyiit biyek saanam Kāārārookiintēēt kutukul


text:
ānkāāyēku akeenke āk inee. ‑Māyēyoo ꞉kiruutēkaab Muusa achurte ām taayeetaab Yēyiin, nteenee āchurtooy kuuyu ākoosēē keey Kāārārookiintēēt. Yēyiin nkit ꞉nyēē yēyē chiito kuchurta yoo keekaasee keey ꞉chiichooto inee.


text:
Kiyēē āmāchē baateey ku kule ānkēt Kāārārookiintēēt āk kāāmuukēywēēk choo kiing'ēētēē inee meet. Āmāchē akerkeyiitu inee nyoo /kikiinyaliil /ankeebakach


text:
‑Māāmwooyē kule kwāāwoong'u nto kwāābuntoochi tabantaab churtaayeet, nteenee tāākiilē keey ayey kiyoo kitōōlchoo ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Lēyyē, mbo ng'eetaabiya, ‑māāsōōtē kule kwaateryeech kiyooto. Kiyēē ārābchinē, ku āwuutyēē kiy ake tukul nyēē mii lētuunyuu ānkāākiilchi keey kiyēē mii taayeenyuu.


text:
Māchāktōōs ꞉acheek tukul choo kēēkichootiin kiisōōtē kuu nyiitēnyi. Nto yoo ōboontē ꞉akweek alake kāāsōōtēywēēk chēē teer, mākōōboorwook ꞉Yēyiin.


text:
Kisimāmwoowook areet chēē chaang' ānkutāāmwoowook nyēē āriirē kule, kwiilē ꞉biiko chēē chaang' ng'aleekaab meetaab Kāārārookiintēēt ām murtooywoontēēt.


text:
Mii ꞉bichoo bokwooroontōōs. Intōōytēē moonikwaa, intumēērēē tukun chēē miyootēch yēē kātāmuuytōōs ānkōōsōōtē baateey tukuuk chēbo kōōrooni.


text:
Nteenee kēēbooyē ꞉acheek kibkōōnkōy ānkēēmiitē kēēkānyē miisin Kāārārookiintēēt nyoo Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō kuchōōnēē kibkōōnkōy.


text:
Makuweech bōōrwēkyoo chu bo ng'wēnyuuni kukerkeyiit bōōrnyii nyoo bo lēbkēēyyēēt ānkubāw kiy ake tukul.


text:
Lēyyē, mbo ng'eetaabiya choo āchāmook, ōkiilchi Mokoryoontēēt kuu nyooto. Āmchoo akweek ꞉yēēmootēēt miisin ānkāāng'ērēchēēnook sōō nyēē tyaa.


text:
Nto inyiing' choorweenyuu nyoo kiichuutyiintōōsii, iyēētyēēchi chēēbyōōsōōchu kukāsyiin. Kikyaam booryēēt āk icheek kubo lōkōōywēk chēē kāroomēch kēēboontē keey Kēlēmēēn ākoo biikyuu choo kikēēyēyiisyē tukul choo mii ꞉kooynōōkwaa kitaabuutaab soboonto.


text:
‑Mōōmuyēē kiy ake tukul nteenee ōsooyē Yēyiin kukōōnook kiito ake tukul nyēē ‑mōōboontē. Ōbirchinē inee kōōnkōy ākookoy yoo ōsoomē.


text:
Nto yooto kuriibwook ꞉kaalyeetaab Yēyiin kāāsōōtēywēēkwook kubuntēē Kāārārookiintēēt Yēēsu. Wōō ꞉kaalyaanaa miisin nyēē māyityinē ꞉kāāsōōtēywēēkaab biiko.


text:
Lēyyē mbo ng'eetaabiya, ōrōōtootē ng'aleechu ankoorub: ng'aleekaab manta, tukuuk chēē /kēēkoonyitē, chēē chuulootiin, chēē tiliilēch, chēē kāroorānēch, chēē /kēēng'ērēkyinē, chēē kāroomēch āk chēē /kiikoostooy.


text:
Ōyēyiisyēē tukuuk choo kyāānēētook, choo kyāāmwoowook nto ku choo kyōōkāsē āyēyē. Nto yooto +mōōboontē keey Yēyiintēētaab kaalyeet.


text:
Tyaa sōō, ꞉ng'erekweek chēē āboontē ām Mokoryoontēēt kuuyu ānkoo kikiikukeeyta ꞉bēsyōōsyēk chēē chaang', kyoomuuch ōyookwoo tukuuk subak. Ānkētē sinee kule kyōōmāchē ōyēētyēēchoo nteenee kimōōtinyē bārooyinto.


text:
Ānkēt wōlēē wuu ꞉soboonto yoo ‑māāboontē kiy āk yoo āboontē tukuuk chēē chaang'. Kyaaneet keey āyēmāktōōsii ām soboon ake tukul ānku yoo /kakeebaya nto ku yoo āmoo ꞉kēmēy nto āboontē chēē chaang' nto ku ng'ēri.


text:
Ōnkēt ꞉akweek biikaab Filiibi kule yoo kyōōkāsē nyēbo taay lōkōōywēk chēē kāroomēch yoo kyāāng'ēētēē yēēmēētaab Maketoonnya, mānāāyēētyēēchoo ꞉kaniseet ake tukul ām yēēmōōsyēk alak, nteenee akweek nkit ꞉chēē kyōōyēētyēēchoo.


text:
Kōōnkōy kuuyu kōōkuyityoo ꞉tukuuk tukul choo kyōōyooku Ēbāfurōtiitō kuyibwoo. Kunyoo, ātinyē ra chēē yēmoo. Kerkeey ꞉tukuuchoo kōrōs chēē ānyiny chēē /kākēēbēēlchi Yēyiin, chēē chāmē ꞉inee ānkōōng'ērēēchē.


text:
Mākukōōnook ꞉Yēyiintēēnyuu kiyēē ‑mōōboontē, kubununēē Yēēsu Kiriistō kuuyu inee ꞉nyēē boonto tukuuk tukul.


text:
Ōsuboowoo chii ake tukul nyēbo Yēēsu Kiriistō. Isubooyook ꞉kāāntōōyikaab biikaab Kiriistō āk mbo tuubchōōsyēk chēē kēēboontē keey.


text:
Isubooyook ꞉biikaab Kiriistō tukul chēē mii wōli, ānku miisin choo yēyiisyē kaab bāytooyiintēētaab Rooma.


text:
Anii ku Bāwulō nyoo kitōōloo ꞉Yēyiin āyēku lēbkēēyiintēētaab Kāārārookiintēēt Yēēsu. Āboontē keey ng'eetaabiya Tēmētēēwō.


text:
Āsubooyook akweek biikaab Kiriistō ām Kolosaay choo ōtiliilēch ānkōōkoosēē keey Kiriistō ānkēētuubchē ꞉tukul ām inee. Kōōbēruurook ꞉Baaba Yēyiin ānkukōōnook kaalyeet.


text:
Kēēng'ērēkootiin kuuyu kookeekas kule ōkoosēē keey miisin Kāārārookiintēēt Yēēsu ānkōōchāmē biikaab Kiriistō tukul,


text:
kuu yoo mii ꞉kiy nyēē ōkēnēē keey nyēē /kiikēēkōnōrwook ām Kaab Yēyiin. Kisimokasee ng'ālyoontooni lōkōōywēkaab manta chēē kāroomēch


text:
choo /kikyoomwook. Kuu yoo kōōkuyēstoochi ꞉lōkōōywēchu kāroomēch kōōrēēt tukul ānkōōkuyibchi biiko bērur, kyōōbēruurāksē ꞉nkakweek kung'eetee bēsyoonoo kyōōkāsē ānkōōnkēt kule chāmook man ꞉Yēyiin.


text:
Kyōōkāsēē lōkōōywēchu Ebaafura nyoo kēēyēyiisyē ꞉tukul ānku chiinyoo nyoo kēēchāmē. Iyyoong'oot ꞉inee kuyēyē yiisyēētaab Kiriistō kubo akweek.


text:
Kunyi, kiikēēsoowunoonwook kung'eetee kikeekas ng'aleechaa ākoy kura, kule okas kuchurta kiyēē mākwook ꞉Yēyiin ānkōōnyōōru kiirnātēēt nyēē wōō nyēē kōōnu ꞉Tāmirmiryēēnyii.


text:
Yooto nanyuun, +moong'ereech Mokoryoontēēt ām ātēbuutēkwook, ōyēyē ng'aleek chēē kāroomēch ānkōōtāsē taay ōnkētē Yēyiin miisin.


text:
ōbirchinē Baaba kōōnkōy nyoo kiyēyook ōnoomnyē āk biikaab Kiriistō alak oyemte ꞉tukul lēbkēēyyēētaab Kaab Yēyiin.


text:
Kiikōōnēmunēēnēēch ꞉Yēyiin wōlēē mii ꞉kāāmuukēywēēkaab mēēnānēēt ānkōōwuuchēēch bāytooyiisyēētaab lakwanyii nyoo chāmē.


text:
kuuyu kibununēē inee ꞉kiy ake tukul nyoo miitē barak āk nyoo miitē ng'wēny, choo /kēēkāsē āk choo ‑/mākēēkāsē, bāytooyik āk mokorēēnik, choo bāytooyiisyē ām kōōrēēt barak āk choo bo kāāmuukēywēēk. /Kikēēyēyē kiy ake tukul kubo inee.


text:
Kunyi, biikaab Kiriistō tukul ku bōōrnyii ānku inee ꞉mētit. Inee ꞉nyēē kitoowunēē keey ꞉kiy ake tukul ānku kaabooreet kung'eetee meet sukubāwu kiy ake tukul.


text:
Kimāchē ꞉Yēyiin kōōchoomnyo kiy ake tukul āk inee kubununēē Kiriistō ānku tukuuk chēē miitē ng'wēny nto chēē miitē barak. Kiyib kaalyeet kubununēē korotiikaab Kiriistō choo kiwāstooy keey ām murtooywoontēēt.


text:
Nteenee kwōōchoomnyē ra āk inee kubununēē meetaab Kāārārookiintēēt sukung'eet obe wōlēē miitē ōtiliilēch nyēē ‑mōōtinyē tisya āmāmii ꞉chii nyēē mwooyē kule ōtinyē miyootyo.


text:
Yoo sōōyityi yooto, ōkiimiitu ōkoosēē keey Kiriistō amamaasaak ꞉chii osatee keey kiyoo ōkēnēē keey kubununēē lōkōōywēk chēē kāroomēch choo /kikyoomwook choo /kiikyoomchinē biiko tukul ām kōōrēēt ānku chooto ꞉chēē kwāāyēkunēē ꞉anii Bāwulō motwooriin.


text:
Ang'erechaat anyalil kubo akweek. Abaybay akas kule ākālābē nyāliluutēk choo kiituuchē ꞉Kāārārookiintēēt kubo biikaab Kiriistō choo icheek ku bōōrnyii.


text:
Kichōb ꞉Yēyiin kule kōōboorchi biiko tukul wōōyintaab ng'ālyoontoonoo kiiyeelaat. Ng'ālyoontoonooto ku kule: Miitē ꞉Kiriistō āriinyoo ānkiikēnēē keey bērurtaab Kaab Yēyiin kubununēē inee.


text:
Kiriistō nyooto ꞉nyiitēnyi kyoomtooy ꞉acheek kiisōōwu ānkiinēētē chii ake tukul ām kiirnātēēt tukul sukukiimiit ankuchurtaat ām Kiriistō yoo yitu taayeetaab Yēyiin.


text:
Āmāchē ōnkēt kule āmiitē ā-āmē booryēēt kubo akweek Kolosaayeek, biikaab Kiriistō ām Laawotikeeya āk alak choo manaakasa.


text:
Āmāchē ātitiir biiko kunoomnyo ām chamateet sukukich miisin ānkōōnkēt kāroomin kiyēē kikiiyeel ꞉Yēyiin nto nyooto ku Kiriistō.


text:
Āmwoowook ng'aleechu simeeberbeereenaak ꞉chii ng'aleekaab kwiilat chēē bērē ꞉chii kāroomēch ākoo buryo.


text:
Ānkoo ‑mākēēboontē keey akweek ām wōloo ōmiitē, kēēboontē keey ām Tāmirmiryēēt ankaang'erechaat akas kule ōbuurē ām kēēlto nyēē karaam ōyēnchinē Kiriistō nyēē māmoosook ꞉kiy.


text:
Ōkwērtoochi inee tiikiitēk sōōkich kāroomin ām soboonwēkwook. Ōkoosēē keey inee nkit kuu wōloo /kiikiinēētitook ānkōōbirchinē Yēyiin kōōnkōy kibtaman.


text:
‑Moo-aste keey kwaasantaak ꞉alake ōrātākiisyē kubununēē kāānēētuut alak chēē māyēētyēēchinē kiy. Kāābērbēēriisyō ꞉nyoo nyēē rubtooy keey āk ātēbuut chēbo biiko buch nyēē iyyoong'unēē wōlēē wuu ꞉ātēbuutēkaab kōōrooni, kusiir chēbo soboontaab Kiriistō.


text:
Yoo kyōōwēēksēē ng'ōōkiswookikwook */kikiimuraatanaak ōbooyiitu Kiriistō. *Kāāmurootāniisyō ꞉nyoo nyēē makerkeey āk nyoo yēyē ꞉biiko nteenee /kikiimuraatanaak ām Kiriistō,


text:
yoo /kikēēbātisānook. /Kikeemuyaak āk Kiriistō /ankiing'eeteenaak meet āk inee, kuuyu kyookaasee keey kāāmuukēywēēkaab Yēyiin nyoo kiing'ēētēē inee meet.


text:
Yoo kikiikubaraak ꞉ng'ōōkisoo kyōōboontē, kyōōminyēē soboonooto. Nteenee kukōōnook ꞉Yēyiin soboonto nyēē lēēl kuu yoo kiikoochinē Kiriistō. Kinyōōwēēch ꞉Yēyiin kaat acheek tukul ām ng'ōōkiswookikyoo


text:
yu kiibuuktoowēēch kiyēē kikiikōōtiilwēēch ꞉kiruutēk ānkōōnēmtoowēēch ng'aleechaa ānkukwērtoochi murtooywoontoonoo.


text:
Kiikubut kāāmuukēywēēkaab tāmirmirook chēē miyootēch choo bāytooyiisyē ankoobaartaat icheek kuu kibratiis nto yityo kōōrōōktoochi murtooywoontēēt.


text:
Kunyi, ‑mēētiilchook ꞉chii ng'al kukōōnook kiruut kubo āmit, kiyēē ōyyēē, ntāsimuut bo saayeet kuu chēbo yoo kālēēl ꞉araawa nto ku bēsyēētaab *Sabaato.


text:
Kicham ꞉biiko alake kuyēyē keey kule kāyib keey ng'wēny ānkukutunkyinē malayikaanik. ‑Mookany kukerektaak ꞉bichooto ‑/mākēētuwēnook. Ng'āsē keey ꞉bichoo kule nyōōru ng'oong'uutēk, nteenee kubooyiit man, itoomootē ng'al. Kerkeey ꞉ng'aleekwaa āk wōlēē wuu ꞉kāāsōōtēywēēkaab biiko choo māyēētyēēchinē chii kiy.


text:
Kiikoobetyeenyee keey ꞉chii nyēē wuu nyoo wōlēē miitē ꞉Kiriistō nyoo inee ku mētit nto acheek ku bōōrnyii nyēē tākēēnoomtōōsii āk inee kuu yoo inoomtōōs ꞉yiinook āk mēliilook bōōrto, kēēnēērtōōsii ānkēēnyōōru nkuruuk kukwaanee wōlēē miitē ꞉Yēyiin.


text:
Kyōōbēku /ankiikiityaakteenaak ātēbuutēkaab kōōrooni kuu yoo kimēē ꞉Kiriistō. Ām nee yu tōōrubē kiruutēkaab kōōrooni


text:
Kāānēētuutēkaab biiko buch ꞉kiruutēchoo tukul. /Kikēēyēyē āmiik kule /sikyoomē ānkuyēyiisyēē ꞉bōōrto.


text:
Tooku ꞉kiruutēchu sinee wuu nyēē bo ng'oomnān ānkumāchāksē /kiinēmchinē keey miisin /ānkēēyēyē keey wuu nyēē /kēēyibē keey ng'wēny ānkuwuuyiityinē bōōrto, nteenee māyēētyēēchinē ꞉kiruutēchu chiito kuriibēē keey muchastaab bōōrto.


text:
Kunyi, kuuyu kyōōwut soboonto nyēē lēēl kuu yoo king'ēētē ꞉Kiriistō, ōchēēng'ē kiyēē miitē Kaab Yēyiin wōloo miitē ꞉inee kukēēbuurunēē āwutaab taay nyēbo Yēyiin.


text:
Māchāktōōs ōsōōtē tukuukaab Kaab Yēyiin ‑āmōōwoonkyi kāāsōōtēywēēkwook tukuuk choo rubtooy keey āk soboontaab kōōrooni.


text:
Kiikubēk ꞉soboonwēkwook choo kibo kēny ānkumii ꞉soboonwēkwook choo leelach wōlēē mii ꞉Kiriistō kubo kiyēē kiikuyey ꞉Yēyiin.


text:
Kunyi, māchāktōōs ōtub kiy ake tukul nyoo rubtooy keey āk soboontaab kōōrooni kuu: Martaayeet, soboonto nyēē mā tiliil, muchas nyēbo bōōrwoon, āk kāāsōōtēy chēē miyootēch. Otayee keey mooroong'nyaantiit, kuuyu tōōrchinē chii kutiiyēē mēt tukuuk chēē boonto yoo kātēēkoosēē keey Yēyiin.


text:
Nto raat, osatee keey tukuuchoo. ‑Mōōnyēērchinē keey āmōō-āwēsyinē keey. ‑Mōōkāwōōtēnchinē keey, āmōōng'āloolēē keey nyēē miyaat, āmōōwiirunootē ng'al chēbo rōkōs.


text:
Yoo nyēē mā Yuutāyiin nto Yuutāyiin, nyēē imuraatanaat nto nyēē meemuraatanaat, soboyiin, boontāyiin, motwooriin nto nyēē bāwu keey. Nteenee Kiriistō ꞉nyēē kiy ake tukul ānkuminyē āriitaab chii ake tukul nyēē mēēkutiny kule ng'oo ꞉ng'oo.


text:
Kunyoo, kuuyu chāmook ꞉Yēyiin ankookukweyaak ōyēku cheechii chēē ōtiliilēch, māchāktōōs ōriirēē alak, ōlēēliityinē keey moon, ōyibē keey ng'wēny, ōtālāyiitu, ānkōōlukuyē ng'al.


text:
Ōmuytoochinē keey ānkōōnyōōchinē keey kaat ām ng'ālyoo ake tukul nyēē kōōkuyēchi chiito ꞉ake ake. Ōnyōōchinē keey kaat, kuu yoo kinyōōwook kaat nkakweek ꞉Mokoryoontēēt.


text:
Nto ng'ālyoontēēt nyēbo koomānuut miisin ku chamateet. Inoomtōōs ꞉chamataani biiko kuyēk akeenke kuchurta.


text:
Okany kubāw ꞉kaalyeetaab Kiriistō kāāsōōtēywēēkwook, kuuyu /kikēēkuurook ōyēku kiito akeenke ām kaalyaanaa ōbirchinē Yēyiin kōōnkōy ākookoy.


text:
Kooluumaak ꞉ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Ōnēētiisyē, ānkōōyisu keey ām kiirnātēēt tukul. Ōsiltooy Yēyiin ōbirchinē kōōnkōy ām tyēēnwookik chēē makerkeey ākoo tyēēnwookik chēē iboorwook ꞉Tāmirmiryēēt.


text:
Nto yoo ōmwooyē ng'ālyoo nto yoo ōyēyē kiy, māchāktōōs ōmwooyē ānkōōyēyē ām kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu ānkōōbirchinē Baaba Yēyiin kōōnkōy kubununēē inee.


text:
Māchāktōōs akweek lēēkōōk ōywēyē sikiikwook ām keel ake tukul. Yoo ōyēyē kuu nyooto, ōng'ērēēchē Mokoryoontēēt.


text:
Nto akweek motwoorik, māchāktōōs ōkāsyinē mokorēēnikwook ām kōōrooni ām keel ake tukul. ‑Mōōyēyē kuu nyooto baateey yoo kāsook soong'ereech icheek, nteenee ōyēyē ām mooyēēt akeenke, kuu yoo ōkoonyitē Mokoryoontēēt.


text:
Yoo ōyēyē kiito ake, ōyēyē ām mooyēēt akeenke, kuuyu nyēē ōmiitē ōyēchinē yiisyoonoo ku Mokoryoontēēt mēēbērē biiko.


text:
Chii ake tukul nyoo yēyē kiy nyēē miyaat, +/mākēēyēchi nyēē wuu nyooto. Māchāmē ꞉Yēyiin chiito ake kusiir ake.


text:
Āmwoowook nkakweek mokorēēnik kule ōyēchinē motwoorikwook manta ām kēēlto nyēē yemaat ānkumāchāktōōs ōnkētē kule ōboontē ꞉nkakweek Mokoryoontēēt nyēēng'woong' ām kibkōōnkōy.


text:
Ōsoowēēch nkacheek kuyootwēēch ꞉Yēyiin kēēlto sikyaamte lōkōōywēkaab Kiriistō choo /kiikēēng'oong'wēēch. Kiyooto ꞉nyi kiyey /keerata anii.


text:
Ōkāsu yoo ōboontē keey biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin. Ōyēyiisyēē nyēē karaam bārooyin ake tukul nyoo kōōnyōōru.


text:
Ng'eetaabiya ꞉Tukiikō nyēē chamaat. Yēyē ꞉inee yiisyēēnyii ām mooyēēt akeenke ānkēēyēchiintōōs ꞉tukwaay yiisyēēt ām Kiriistō. Āmiitē āyooku chokōōboorwook wōlēē wuu ꞉ng'aleek ām wōlēē kēēmiitē ꞉acheek ānkōōkiimook. Māchokwoomwook ng'ālyoo ake tukul kurubta keey āk anii.


text:
Mākuchōōnto keey ng'eetaabiya Ōnēēsimō nyoo akeenke ām akweek. Kiikoosēē keey murooniitēnyi ānkēēchāmē. +Mābokumwoowook ꞉murēchooto kiy ake tukul nyēē miitē kuyēyāksē ām wōli.


text:
Isubooyook ꞉Aristaarko nyoo kēērātootiin ꞉tukwaay ānkōōsubooyook ꞉nkinee Māārkō nyoo tilyeetaab Barnaaba. Ābērē kyōōnyōōru kuut kule yoo kāchō ꞉Māārkō otorooch.


text:
Isubooyook mbo ꞉nkinee muroonoo /kēēkuurēē Yēēsu nto kule Yuustō ām kaayneet ake. Icheek ꞉Yuutayeek baateey chēē kēēboontootē keey kēēyēyē yiisyēētaab Yēyiin ānkōōkōōwoong'woo ng'ēēlātēēt.


text:
Isubooyook ꞉nkinee Ebaafura nyoo nyēēng'woong' ānku motwooriintēētaab Kiriistō. Āmē booryēēt kwaak kusoowook nto anyuun ōkiilchē ām kiyēē mākwook ꞉Yēyiin ānkōōkich.


text:
Āyēnchiintōōsii āk booryēēt nyēē miitē kwoomē ꞉inee kubo akweek, biikaab *kiriinkēētaab Laawotikeeya āk nyēbo Iyerabooli.


text:
Ōsuboowoo mbo ng'eetaabiya choo bo Laawotikeeya ānkōōsuboowoo nkinee cheebiya Niimfa āk biikaab Kiriistō choo sooyēē kōōnyii.


text:
Yoo /kāākēēsumānwook lōkōōywēchu, māchāktōōs okas kule /kākēēsumānchi nkicheek kaniseet ām Laawotikeeya ankoosuman ꞉nkakweek barweet ake nyēē kyāāsirchinē bichooto.


text:
Ng'ālyoontēēt nyēē āmiitē wāā-āmiisēēnook, ku nyēē āsirē ꞉anii Bāwulō nkityō ām āwunyuu. Lēyyē, ‑mōōwuutyēē kule arataat. Kōōbēruurook ꞉Yēyiin.


text:
Anii ku Bāwulō ānkāāboontē keey Siila ākoo Tēmētēēwō. Āsirwook akweek kaniseet ām Tēēsālōōnikē choo ōbooyē Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō. Lēyyē, kōōbēruurook ꞉Yēyiin ānkōōnyōōru kaalyeet.


text:
Kiisōōtook ām yiisyēēt nyoo ōyēyē ōkoosēē keey inee ānkōōboontē chamateet. Kēēbirchinē Baaba Yēyiin kōōnkōy subak, kuuyu kyōōkiimchi keey ōkēnēē keey ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
kuuyu yoo kikyoomwook lōkōōywēk chēē kāroomēch mēēbērē ki ng'al buch, nteenee kibo kāāmuukēy kuboonto keey Tāmirmiryēētaab Yēyiin soochamte ꞉akweek manta. Ōnkētē ꞉akweek mbo wōlēē kikiibuurtooy ꞉acheek yoo kikēēboontē keey ꞉tukul.


text:
Kyoocham ōyēchi Yēyiin yiisyēēt kuu acheek. Kyootaach lōkōōywēchoo ām ng'erekweekaab Tāmirmiryēētaab Yēyiin ānkoo kiyeyaak /kēēwusook.


text:
Ām yooto nanyuun ōyēku kāānēētēywoo ām wōlēē mii ꞉biiko tukul chēbo yēēmēētaab Maketoonnya ākoo Akaaya choo iyēnchinē Kāārārookiintēēt.


text:
Mēēbērē kiyit ꞉lōkōōywēkwook choo bo Mokoryoontēēt yēēmēētaab Maketoonnya ākoo Akaaya baateey, nteenee kikas ꞉kōōrēēt tukul kule ōkoosēē keey Yēyiin. Kunyoo, māmii ꞉kiy nyēē tākumāchāktōōs keemwaay.


text:
Ng'āloolēē ꞉bichooto tukul wōlēē kyoochamte ng'aleekyoo āk wōlēē kyootayte āynātōōs ankoorub Yēyiin nyoo bo manta.


text:
Nto yooto ōkānyoonu lakwanyii kōōyēēwunēē kibkōōnkōy. Nyooto ku Yēēsu nyoo kiing'ēētēē ꞉Yēyiin meet. Inee ꞉nyēē makuyeeteech /simākiing'woonchēēch.


text:
Ōnkētē wōlēē /kisimkēēwustēēch /ānkiintosuurtēēch ām *kiriinkēētaab Filiibi. Ānkoo /kikeekwiileech miisin, kikōōnēēch ꞉Yēyiin nkuruuk kyoomwook lōkōōywēkyii chēē kāroomēch.


text:
Okas kule kimākyoomtooy ng'al chēbo ng'wiiynan nto kikiisōōtē ng'al chēē mā kāroomēch nto kikēēbērē kule kēēkēnwook.


text:
Kichamteech ꞉Yēyiin ānkōōtōōrwēēch ꞉lōkōōywēchu kāroomēch. Kunyi, mēēbērē kyoomtooy lōkōōywēchu kule sikiing'ereech biiko, nteenee kyoomtooy kule sikiing'ereech Yēyiin nyoo inkētē kāāsōōtēywēēkyoo.


text:
Ōnkētē ꞉akweek kuchurta kule mēēbērē kikeekwaante ꞉acheek ng'aleek chēē kikiilēblēēbēēnook nto kikeekwaante ng'al chēē iyēēlē mooyēētyoontiit nyēē kēēboontē. Rōōbēēch mbo ꞉Yēyiin kurubta keey āk ng'aleechu.


text:
ānkoo kiyemaat kēēnyikiisyook ꞉acheek kēēyēku *lēbkēēyikaab Kiriistō. Nteenee yu kikēēboontē keey akweek kikēēyibook nyēē karaam kuu wōloo yibtooy ꞉cheebyoosya nyēē ruroot ꞉moo lōkōkyii kuriibē.


text:
Kikēēmāchē miisin kiibuurtē keey āk akweek nyēē mēēbērē kikēēkōōnook lōkōōywēkaab Yēyiin baateey, nteenee kikiiboorwook ng'aleek chēē rubtooy keey āk soboonwēkyoo, kuuyu kikeechamaak miisin.


text:
Mbo ng'eetaabiya, maanii ōnkētē wōlēē kikeeyeyte yiisyēēt āk wōlēē kikyoomtooy booryēēt! Yooto kikēēyēyiisyē bēēt āk kwēēmooy. Kikēēyēyē kuu nyooto simākēēnyikisyook yoo kikyoomwook lōkōōywēchoo bo Yēyiin.


text:
Yoo kikēēboontē keey akweek choo ōyēnchinē Kiriistō, kyookas ankiikukas ꞉nkinee Yēyiin kule kēēyēku ꞉acheek biich chēē kēēchurtootiin, chēbo man, āmākēēboontē lēēlis.


text:
Kikiititiirook ānkiikiimchook kule ōyēyē ng'aleek chēē ing'ērēēchē Yēyiin nyoo kuurook bōōbuur ꞉tukul oyemte bāytooyiisyēēnyii ākoo wōōyinnyii.


text:
Kēēbirchinē Yēyiin kōōnkōy ākookoy, kuuyu yoo kikēēyibwook lōkōōywēkyii okas ankoocham āmēēbērē kuu lōkōōy chēbo chii buch, nteenee bo Yēyiin. Man, yēyiisyē ꞉ng'ālyoontoonooto ām āriing'woong' akweek choo ōyēnchinē Kiriistō.


text:
Kyōōnyōōru ꞉akweek, mbo ng'eetaabiya ng'aleek chēē kerkeey ākoo choo kinyōōru ꞉biikaab Kiriistō choo mii Yuuteeya. Kiinyaliilaak ꞉biikwook kuu yoo kiinyāliilē icheek ꞉Yuutayeek


text:
choo kibākāchē Mokoryoontēēt Yēēsu ākoo *wōōrkooyikaab Yēyiin ankukweteech acheek. ‑Mēēng'ērēēchē ꞉bichoo Yēyiin ānkukwiilē chii ake tukul.


text:
Kisyeem mbo kule nto kerekteech kyoomchi lōkōōywēk biiko choo mā Yuutayeek, lōkōōy chēē kimakuyey /kiiraraach bichoo. Nteenee mii kutāsyinē ꞉Yuutayeechaa ng'ōōkiswookik alak ām chooto boonto. Kunyoo, kōōkōōng'woonchi icheek ꞉Yēyiin.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ānkoo kookuyeyeech ꞉biiko keebakaakte keey kisich ām bōōrwēk, kiisōōtook ākookoy ām tāmirmiryēēt. Kaakwaameech ꞉yēēmootēēt miisin keekasaak subak.


text:
Kiyooto ꞉nyēē kiyeyeech keemach kiiyēēwu wōloo ōmiitē. Kyaasyeem ꞉anii Bāwulō kunyil areet chēē chaang' kule nto āyēēwu wōloo ōmiitē nteenee kikerekteech ꞉Kibrōkōsyoontēēt.


text:
Mbo ng'oo ꞉chēē kiikēnēē keey ꞉acheek ānku ng'oo ꞉chēē kēēng'ērēchēē, nto ku ng'oo ꞉chēē kēēng'āsēē keey yoo +/mākēētuwēnēēch ām taayeetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu bēsyoonoo iyēēwu? Mā akweek?


text:
ānkiiyooku ng'eetaabiya Tēmētēēwō nyoo kēēyēchinē ꞉tukul Yēyiin yiisyēēt kyoomtooy lōkōōywēkaab Kiriistō. Kikiiyooku chokōōtitiirook ānkōōkiimook okaasee keey Kiriistō


text:
sukung'eet mēēbērē +/mākiinyēbēēt chii ām akweek kubo wusiisyooni. Ōnkētē ꞉akweek kule māchāktōōs kēēbuntēē wusiisyēēt.


text:
Kisimkēēmwoowook oob kēēboontē keey kule +/mākēēwusēēch? Kunyi, kōōkuyēyākiis kuu nyooto, kuu yoo ōnkētē.


text:
Kiyooto ꞉nyēē kiyeya āyooku Tēmētēēwō. Kimāāmuuchē taamuyte subak. Kunyoo, āyooku inee chokukas yoo tōōkoosēē keey Kiriistō. Kyāāmuy akas ām kēēlto ake kule kityemaak *꞉Kēniintēēt sukubooyiit buch ꞉yiisyoonoo kikēēyēyē.


text:
Kōōkōōyēēwunēē ꞉Tēmētēēwō wōloo ōmiitē, ānkōōkuyibwēēch lōkōōywēk chēē kāroomēch kurubta keey kaakaaseeng'woong' āk choomnyēēt nyēē ōboontē. Kōōkumwoowēēch kule ōsōōtyēēch ākookoy nyēē karaam ānkōōmāchē kule nto okaseech kuu yoo kēēmāchē ꞉nkacheek kule nto keekasaak.


text:
Lēyyē, mbo ng'eetaabiya, kōkēētitir yu /kākyoomwēēch wōlēē wuu ꞉kaakaaseeng'woong' ām Kiriistō ānkoo /kiinyāliilēēch /ānkēēwusēēch.


text:
nyēē māmiitē ꞉wōlēē +mākēēbirtoochi Yēyiintēēnyoo kōōnkōy. Kēēng'ērēkootiin miisin ām taayeenyii kubo akweek.


text:
Kēēsooyē inee ākookoy bēēt āk kwēēmooy kule nto keekasaak sikiititiirook ānkēēkōōnook kiyēē ‑mōōboontē kurubta keey ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Lēyyē, kuyey ꞉Mokoryoontēēt kuwōōyiit ꞉choomnyēēt nyoo ōboontē āk chamateet nyoo ōboontēē chii ake tukul, kuu nyoo kēēboontēēnook ꞉acheek.


text:
Kōōtitiir ꞉Yēyiin kāāsōōtēywēēkwook soochurte ānkōōtililiitu ām taayeetaab Baaba Yēyiin kuboonto keey biikyii tukul, bēsyoonoo chōōnii ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu.


text:
Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, ābērē kiikiineetaak wōlēē /kiibuurtooy /sikiing'ereech Yēyiin ānkuwuu nyooto ꞉wōlēē ōbuurtooy. Nanyuun, kiikāloonē kēēmwoowook ām kaayneetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu kule, otas taay miisin oyey kuu nyooto.


text:
Ām ng'ālyoo nyēē wuu nyiitēnyi, mā-ālāk ꞉chii ng'eetaabkaamet. Kisimkiisōōwook kule mākōōng'woonchi ꞉Yēyiin biiko choo yēyē rōkōsiitēnyi.


text:
Kunyoo, yoo ōtāyē kāānēētēywēēchu mēēbērē kootay chii, nteenee kootay Yēyiin nyoo kōōnook Tāmirmiryēēnyii.


text:
Nto nanyuun ng'ālyoo kurubta keey āk chamateetaab mbo ng'eetaabiya, māmāchāktōōs kēēsirwook kiy, kuuyu kiikooneetaak ꞉Yēyiin ōchoomtōōsii.


text:
Kyōōbuur ꞉nkakweek kuu nyooto ōchāmē mbo ng'eetaabiya tukul choo mii yēēmēētaab Maketoonnya. Kunyoo ii, mbo ng'eetaabiya, kēēsoomook kule ōchoomtōōsii miisin.


text:
Okas kule ōbuurē ām kaalyeet ānkōōyēyē yiisyēēng'woong' nkit ō-āmē kiyēē kōōbirtēē nkuruukwook kuu yoo kisimkēēmwoowook.


text:
Yoo kōōbuur kuu nyiitēnyi, mākukoonyitook mbo ꞉biiko choo mēēbērē iyēnchinē Mokoryoontēēnyoo āmāmii ꞉kiy nyēē mākubotwook.


text:
Mbo ng'eetaabiya, kēēmāchē ōnkēt manta kurubta keey āk biiko choo kiikubēk simōōmēēsyē kuu biiko choo māboonto kiyēē ikēnēē keey.


text:
Kēēchāmtooy kule kime ꞉Yēēsu ankung'eetee meet. Kunyoo, kēēchāmchiintōōsii kule makoong'eetee ꞉Yēyiin meet biiko choo kiikubēk kuu yoo kiing'ēētēē Yēēsu.


text:
Kāānēētēywēēkaab Mokoryoontēēt ꞉chu chēē kēēmwoowook: ‑Mākiintōōyē ꞉acheek choo kēēsobchootiin ām choo kiikubēk bēsyoonoo chōōnii ꞉Mokoryoontēēt.


text:
Mākuwookyi *꞉malayikeet nyēē wōō barak /ankeekuut aryeembuutaab Yēyiin. Yooto nanyuun mākuchōōnēē ꞉Mokoryoontēēt Kaab Yēyiin. /Makiing'eetee meet kurook ꞉biikaab Kiriistō choo kiikubēk.


text:
Nto yityo, /kiiruruuchēēch acheek choo tākēēsobchootiin kēētuuyē āk bichooto keebeete keey wōliin bo boolik bokēēyēmē barak āk Mokoryoontēēt. Kuchakee yooto nanyuun, +mākiibuurtē keey Mokoryoontēēt ākookoy.


text:
Mbo ng'eetaabiya, māmāchāktōōs kēēsirwook kurubta keey bēsyēēt nyēē chōōnēē ꞉Mokoryoontēēt, kuuyu ōnkētē ꞉nkakweek kule mākumuung' kuu chōōriin nyoo chōōnii kwēēmooy.


text:
Bēsyēēt nyoo mwooyē ꞉biiko kule kaalya ꞉kōōro /ānkēēriibootiin, ku yooto ꞉yēē +/makiiserweetee bichoo. Māchililē ꞉chii. Mākumuunkyi bichoo ꞉ng'aleechaa kuu ng'woonin nyoo nyōōru ꞉koorko nyoo māchē kōōtuusyo.


text:
Nteenee ‑mōōmiitē ꞉akweek mbo ng'eetaabiya mēēnān nyēē imuuchē kunyōōrwook ꞉bēsyoonoo ‑kumōōchōbootiin.


text:
Kunyoo, māmāchāksē kēēruuyē kuu biiko alak, nteenee māchāksē kēēyēku biich chēē kāsunootiin ānkēēriibē keey.


text:
Nteenee kēēbooyē ꞉acheek bēētuut, kunyi māchāksē kēēriibē keey. Māchāktōōs kiiluumee keey kaakaaseet āk chamateet kuyēk kariikaab booryēēt choo /kiilookyinē teket, ankiilaach nkinee kāākēnēēt nyēbo kaararaacheet kuu kuutwēētaab booryēēt nyoo /kiilookyinē mēt.


text:
Manaakweyeech ꞉Yēyiin sukōōng'woonchēēch, nteenee māchē sukooraraacheech kubununēē ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Mbo ng'eetaabiya, kēēsoomook ōkoonyit bichoo kiikukwey ꞉Yēyiin choo āmē booryēēt kōōntōōwook ānkōōtitiirook ām Mokoryoontēēt.


text:
Kiikāloonwook akweek mbo ng'eetaabiya kule ōchuulē biiko choo tinyē kēwēynātēēt, ōtitiir choo nyōkōōrēch, ōyēētyēēchinē choo kuskusēch ānkōōmuytoochinē chii ake tukul.


text:
Okas kule māmii ꞉chii nyēē kākētyi ake miyootyēēt, nteenee ōsyēēmē ākookoy ōboorchinē karaamateet biiko tukul.


text:
ōbirchinē Yēyiin kōōnkōy ām yēēt ake tukul. Ng'ālyoo ꞉nyi nyēē mākyook ꞉Yēyiin ōyēyē ām Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
Kuyeyaak ꞉Yēyiin nyoo kōōnu kaalyeet ōtililiitu ām keel ake tukul. Kuriibākoy ꞉tāmirmiryēētaab chii ake tukul, soboonnyii āk bōōrnyii nyēē māmii ꞉lēēlis ākoy yoo iyēēwu ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
Anii Bāwulō, āboontē keey Siila ākoo Tēmētēēwō yu āsirwook barwaani akweek kaniseetaab Tēēsālōōnikē choo ōbooyē Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Mbo ng'eetaabiya, māchāksē kēēbirchinē ꞉acheek Yēyiin kōōnkōy ām āsiiswēk tukul kubo akweek, kuuyu ōtāsē taay ōkoosēē keey Kiriistō miisin ānkōōchoomtōōsii ꞉tukul.


text:
Kēēng'ērēchēēnook ꞉acheek yoo kyoomchinē kanisoosyek alak wōlēē wuu ꞉soboonwēkwook kuuyu ōtāsē taay ōmuytooy ānkōōkoosēē keey Kiriistō ām wusiisyēēt nyoo ōmiitē ōbuntēē.


text:
Ibooru ꞉yooto kule man ꞉kiyēē itiilē ꞉Yēyiin, yoo itiilwook kule ōyēmootiin ōwut bāytooyiisyēēnyii nyoo ōmiitē ōnyālilchinē.


text:
ānkumākōōmuung'wook akweek choo ōnyālilē āk mbo nkacheek. Mākuyēyākiis ꞉ng'aleechaa yoo tookunēē ꞉Yēēsu barak kuboonto keey malayikaanikyii choo boonto kāāmuukēywēēk


text:
āk maat nyēē irikitiitē. +Māchokōōng'woonchi biiko choo ‑mēēnkētē Yēyiin āk choo ‑mēēyēnchinē lōkōōywēkaab Mokoryoontēēt Yēēsu.


text:
Mākunyōōr ꞉bichoo ng'wooninto nyēbo kibchuulyo, /ankumakeesatee wōlēē mii ꞉Mokoryoontēēt āk wōloo mii ꞉wōōyintaab kāāmuukēywēēkyii.


text:
Yēyāktōōs kuu nyooto yoo chōōnii ꞉Mokoryoontēēt chokunyōōru koonyit ām wōlēē mii ꞉biikyii kōōkoostooy ꞉biiko tukul choo ikoosēē keey inee. +Mōōyēmē ꞉nkakweek āk bichooto, kuuyu kyoocham lōkōōywēk choo kikēēmwoowook.


text:
Kiyiitēnyi ꞉nyēē yēyēēch kēēsoowook ākookoy, sukuyēētyēēchook ꞉Yēyiintēēnyoo ōbuur kuu wōloo māktooy ꞉inee ānkōōyēyē kiyoo ōkāsē kule karaam. Kēēsoowook subak kule kukōōnook kāāmuukēywēēk chēē ōmuuchē ōyēchinēē yiisyēēnyii ōkoosēē keey inee.


text:
Yooto, +/makiikaasta kaayneetaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu ām kiyēē ōyēchinē /ankiikaastaak nkakweek. Yēyāktōōs ꞉ng'aleechaa tukul, kuuyu chāmook ꞉Yēyiintēēnyoo āk Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō.


text:
Mbo ng'eetaabiya, kēēmāchē kiiboorwook kiy kurubta keey āk chōōnēētaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō āk yoo /kiiruruukyēēch inee. Kēēsoomook kule


text:
‑mōōbootyē ām kāāsōōtēywēēkwook, nto ōmuuyē yoo /kēēmwooyē kule kaakuyit ꞉bēsyēētaab Mokoryoontēēt, ānkoo kimwooyē kuu nyooto *꞉wōōrkooyoontēēt ake nto ku biiko alak nto /kēēmwooy kule kikeesir ꞉acheek ng'aleechu ām barweet ake.


text:
‑Mookany kooberbeeraak ꞉chiito ake ām keel ake tukul. Māyitu ꞉bēsyoonoo ākoy yoo kaakutay Yēēsu ꞉biikyii alake ānkutook ꞉choolwookiintoonoo +/mākiimukuusēē maataab kibchuulyo.


text:
Kwiilē ꞉choolwookiintoonoo kiy ake tukul nyoo kutunkyinē ꞉biiko āk kiy ake tukul nyoo kāsē ꞉biiko kule bo Yēyiin. Imuuchē mbo kōōwut *Kōōtaab Yēyiin ānkuyib keey barak kule inee ku Yēyiin.


text:
Nto yu ōnkētē ꞉akweek kiyoo tākōōkooyē choolwookiintoonoo nto kāākuyityo chokutook ꞉inee ām bēsyōōsyēkyii.


text:
Mii kuunyiitēnyi kuyēyiisyē ꞉kāāmuukēywēēkaab choolwookiintoonoo ām wung'aan, nteenee makutas taay ꞉kiyoo kookaay yiisyoonoo ākoy /bokiinēmto.


text:
Yooto nanyuun yēē mākutook ꞉choolwookiintoonooto nteenee makubiirta ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu ām muuyēēt nyēē chōōnēē kuutiinyii. Makookarbuusee ꞉Yēēsu choolwookiintoonoo kāāmuukēywēēkyii.


text:
Mākuchōōnto ꞉choolwookiintoonooto kāāmuukēywēēkaab Kibrōkōsyoontēēt ankuchokooberbeer biiko kuyēyē ng'aleek chēē chaang' chēbo kwōng'uut.


text:
Yēyiisyēē ng'ālyoo ake tukul nyēbo rōkōs kōōbērbēērē biiko choo mākubootyo. Mākubootyo ꞉bichoo, kuuyu kitay ꞉icheek kucham ng'ālyoontēētaab manta /sikiiraraach.


text:
Nto akweek ii, mbo ng'eetaabiya choo chāmook ꞉Mokoryoontēēt, māchāktōōs kēēbirchi Yēyiin kōōnkōy ākookoy kubo akweek. Kikweyaak ꞉Yēyiin ōyēku alak ām chēbo taayta /kiiraraach. Kiitabaanaak ꞉kāāmuukēywēēkaab Tāmirmiryēēt ōyēku cheechii, yoo kyōōkoosēē keey ng'ālyoontēētaab manta.


text:
Kikuurook ꞉Yēyiin kubununēē lōkōōywēk chēē kāroomēch choo kikyoomwook sikeeyemte ꞉tukul lēbkēēyyēētaab Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
Kichameech ꞉Baaba Yēyiin ankuyeyeech kēēbāybāyiitu ākookoy kiikēnēē keey kiyēē karaam. Kōōtitiirook ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō nkityōōniin āk Baaba Yēyiin ānkōōkiimook ōyēyē ānkōōmwooyē kiyēē karaam.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ōsoowēēch kutas taay ꞉ng'ālyoontēētaab Mokoryoontēēt koosambaakta areet akeenke ānkunyōōr koonyit, kuu wōloo kiwuu ām wōloo ōmiitē ꞉akweek.


text:
Ōsooyē subak kusārwēēch ꞉Yēyiin ām wōlēē mii ꞉biich chēē āwēēsēch ānku miyootēch, kuuyu mēēbērē ꞉biiko tukul chēē iyēnchinē manta.


text:
Nteenee Mokoryoontēēt ꞉nyēē /kiikoosēē keey. Mākōōtitiirook ānkuriibook ām wōlēē mii ꞉Kibrōkōsyoontēēt.


text:
Mbo ng'eetaabiya, ām kaayneetaab Mokoryoontēēt Yēēsu, kēēmwoowook kule osatee keey ng'eetaabiya ake tukul nyēē kēwēyiin, nyēē mārubē kāānēētēywēēchoo kōkēēmwoowook.


text:
Ōnkētē ꞉akweek kule māchāktōōs ōyēyē kuu wōloo kēēyēytooy ꞉acheek choo kimākēētinyē kēwēynāt yoo kikēēboontē keey.


text:
‑Mākyoomē āmnyoo nyēbo chii yoo mānāākēēkwēchi kiy, nteenee kikēēyēyiisyē bēēt āk kwēēmooy simākēēnyikisyook.


text:
Kēēmwooyē kuu nyooto, kuuyu kēēkāsē kule tinyē ꞉biiko alake ām akweek kēwēynātēēt. Māyēyē kiy, nteenee kwoonykwoonyootē biiko mētēwoy ām kiyēē yēyē.


text:
Ām kāāmuukēywēēkaab Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō kēēmwoochinē bichu kule kōōbuurē nyēē karaam ānkuyēyiisyē sukunyōōr kiyēē āmē.


text:
Yoo mākoonyitē ꞉chii lōkōōywēchu kēēsirwook, kumāchāktōōs ōnkēt chiichoo ‑āmōōbuurtē keey sukumuy ꞉inee nkit.


text:
Kunyoo, kukōōnook ꞉Yēyiin kaalyeet ākookoy ām keel ake tukul, kuuyu inee nkit ꞉nyēē kōōnu kaalyeet. Kuriibook ꞉Yēyiin.


text:
Āsirwook ꞉anii Bāwulō kāāsubooyiisyooni ām āwunyuu nkit. Wuu nyiitēnyi ꞉wōlēē ātiinkyintooy ꞉anii āwut barwa ake tukul.


text:
Anii ku Bāwulō *lēbkēēyiintēētaab Yēēsu Kiriistō kuu wōloo kitōōltoo ꞉Yēyiin nyoo Kāārārookiintēēnyoo kubununēē Yēēsu Kiriistō nyoo kiikēnēē keey.


text:
Āsiruung', inyiing' Tēmētēēwō nyoo āchāmiing' ānkyāāyēētyēēchiing' icham Yēēsu. Kōōbēruuriing' ꞉Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō, kuriireeniing' ānkukōōning' kaalyeet.


text:
Kuu yoo kyāāmwoowuung', āmiitē āwēētii Maketoonnya, māchāktōōs ibuur Ēfēēsō sukung'eet ibōlchi biiko alak kusaanee keey kōōnēētē tukuuk chēē mābo man.


text:
Kusaan kōōbootyinē āsiiswēk kurāru tyoonkōōchoy chēē mābo laat āk kutētu kooynōōy chēbo Yuutayeek chēbo kēny, kuuyu yibu ꞉ng'aleechaa kwiilat āk wookuut, yoo /kātākēēyēchinē Yēyiin yiisyēēt ām manta.


text:
Kiyēē burē siibōlchi bichu ku kule kunyōōr chamateet kubununēē mooyēēt nyēē lēēl ankuyey kiyēē inkētē kule bo man ankookaasee keey Yēyiin.


text:
Bērē ꞉bichoo nto yēk kāānēētikaab kiruutēk nteenee ‑mēēnkētē kiyēē ng'āloolēē nto mbo kiyēē ikiilchinē keey kurāru.


text:
Māchāksē ꞉chii kōōnkētē kule mēēbērē /kikēēyēyē kiruutēk kubo biich chēē churtootiin, nteenee /kikēēyēyē kubo biiko chēē mā churtootiin āk choo māchāmē /keebayta. Bo subak ꞉kiruutēk biiko choo ‑mēēywēyē Yēyiin, choo choolwookēnootiin, choo mā tiliilēch āk choo āwēēsēch. Bo subak ꞉kiruutēk biiko choo rumē sikiikwaa āk choo bākākiisyootē,


text:
choo mārtooy, choo sikōrē keey, āk choo chōōrē biiko. Bo choo ibērbēēriisyē āk choo mōlōlchinē biich ng'al āk kiy ake tukul nyoo mārubtooy keey kāānēētuutēkaab man.


text:
Miitē ꞉kāānēētuutēchoo wōlēē bo lōkōōywēk chēē kāroomēch choo /kikiitōōrwoo kule a-amte. Yēyiin nyoo boonto lēbkēēyyēēt ānkōōtōrōōroot ꞉nyēē kikōōnoo lōkōōywēchoo kāroomēch.


text:
Ābirchinē Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō kōōnkōy nyoo kikōōno kāāmuukēywēēk, kuuyu kikasa kule /kiikoosēēnoo keey. Kyāāyēyootē ng'al chēē kimāānkētē kumānāāyēnchinē inee nteenee kuriireenaa. Ānkoo kyāāng'āloolēē inee nyēē miyaat ānkāāwusootē biikyii ānkāākāwōōtēnootē, kutoola āyēchi yiisyēēnyii.


text:
Kinyōōwoo ꞉Mokoryoontēēnyoo kaat ām chamateet nyēē kiboontēēnoo ānkoo kimaayemaat ꞉anii. Kiyeya acham inee ānkāākoosēē keey.


text:
Ng'ālyoontēēt nyēē māchāktōōs /kiikoosēē keey amakany ꞉chii kwaam mēt ku kule, kichōōnii ꞉Kāārārookiintēēt Yēēsu ng'wēny chokōōrāroochē biiko choo kiikuchoolwookēn, ānku anii ꞉akeenke ām bichooto ꞉nyēē āchoolwookēnoot nyēē ‑/mākyoomu!


text:
Ānkoo kiwuu nyooto, /kikeeriireenaa anii ām biiko tukul sukōōboorunēē ꞉Kiriistō kule iruruunyē mooyēēnyii ām wōlēē mii ꞉choo kiikuchoolwookēn. Yoo imuuchāktōōs /kiiraraachaa anii ānkāānyōōru *soboontaab kibchuulyo, kōōmuuchāktōōs /kiiraraach nkicheek biiko alak.


text:
Kunyoo, kusilākoy ānkukoonyitākoy ꞉Yēyiin nyoo mākāsāksē ānkubāytooyiisyē kēnyiis āk kēnyiis. Kuwuuyiit nyooto.


text:
Wēnyoo Tēmētēēwō, ārwookuung' kurubta keey ng'aleek choo kimwooyē *꞉wōōrkooyik kubo inyiing'. Yoo 'keerub ng'aleechaa, mākuyēētyēēchiing' sii-am booryēēt nyēē karaam


text:
ankiitas taay ikoosēē keey Yēyiin ankiiyey kiyēē inkētē kule karaam. Kiikubootyo ꞉biiko alake chēē kitay kuyey kuu nyooto.


text:
Alak ām bichooto kiikuyey kuu nyooto ku Umenaayo ākoo Alekisaanta. Kwāātōōrchi Kibrōkōsyoontēēt sukukasee keey kule māmāchāktōōs kung'āloolēē Yēyiin nyēē miyaat.


text:
Māchāktōōs /kēēsoochinē bāytooyik āk kāāntōōyik sikēēminy ām kaalyeet āk tāloosyēēt ānkiinēmchinē keey Yēyiin ānkiibuur nyēē /kēēkoonyitēēch.


text:
Yēyiin ku akeenke nkit, ānku akeenke ꞉chiito nyēē ichoomnyēēch āk Yēyiin. Nto nyooto ku Yēēsu Kiriistō.


text:
Kiikooyto ꞉Yēēsu soboonnyii sukuwālāng'unēē biiko tukul. Kiyityiin ꞉ng'ālyoontooni ām āsiiswēk chēē yēmootiin.


text:
Kunyi, /kikeekweya anii a-amte ng'aleechaa kuu *lēbkēēyiintēēt. Man ꞉kiyēē āmwooyē. Ānēētē biiko chēē mā Yuutayeek ākoosēē keey Yēyiin ānkāāmwooyē ng'al chēbo manta.


text:
Mākyiintōōs ꞉murēnik ām yēē /kākiiruruukyi keey kōōtōrōōrē āwunnyēk chēē tiliilēch kusooyē Yēyiin āmānyēēru nto kuyey wookuut.


text:
Mākyiintōōs ꞉kooruuk kōōloochē keey nyēē karaam. Kōōloochē sirook chēbo koonyit ānkuboonto ātēbuutēk chēē kāroomēch. Māmāchāktōōs kōōlēētē buutēēk kule /sikēēchōrōkyinē, kōōloochē chobosaak, tukuukaab kaat āk sirooy chēē ālē beesaan chēē chaang'.


text:
Nteenee, māchāktōōs kuboonto ātēbuutēk chēē kāroomēch chēē misyinē kooruuk choo kiikōōnēmchi keey Yēyiin.


text:
‑Māāchāmchinē koorko kuyēk kāānēētiintēētaab ng'ālyoontēētaab Yēyiin nto mbo kule kubayta saanteenyii. Māchāktōōs kusiisyinē keey.


text:
Māchāktōōs ꞉koorko ake tukul kuriibē kōōnyii āk lōkōkyii ām kēēlto nyēē karaam. Yoo kamuyta, kookaasee keey Yēyiin, kutinyē chamateet, kutiliil ānkuriibē keey, mākutēbto *soboontaab kibchuulyo ākookoy.


text:
Mii yu naas ꞉ng'ālyoo nyēē māchē /kiiyyoong'unēē. Yoo kamach ꞉chii kōōntōōchi biikaab Kiriistō, kāākukwēchi keey yiisyō nyēbo koonyit.


text:
Māchāktōōs ꞉kāāntōōyiintoonoo ku chii nyēē mātinyē lēēlis, ku chii nyēē tēērēē koorkēēnyii nkit, kusēwunoot ānkuriibē keey, kukoonyitoot, kururoot ꞉moo ānkōōmuuchē kōōnēētiis.


text:
Māmāchāktōōs ku kibōōkityoo āmā chii nyēbo wōōrōōryēēt. Nteenee māchāktōōs kōōntusoot ānku tala, āmāboonto muchastaab beesaan.


text:
Māmāchāktōōs /kēēkwēyē chii nyoo mānāākich ām ng'ālyoontēētaab Yēyiin kule kōōntōōchi chuut kuuyu imuuchē koontumeer. Nto yooto, +/mākiitiilchi ng'aleek kuu choo /kikiitiilchinē Kibrōkōsyoontēēt.


text:
Māchāktōōs ꞉kāāntōōyiintoonoo ku chii nyēē tinyē kaayna nyēē karaam ām wōlēē mii ꞉yēēmēēt simānyōōr ꞉Kibrōkōsyoontēēt bārooyinto nyēē katechee.


text:
Māchāktōōs ꞉nkicheek toorētikaab biikaab Kiriistō kukoonyitootiin nyēē māwēēchwēēchē ng'al, āmā kibōōkitiis, nto kutōōrtooy ꞉moonik kumach beesaan.


text:
Māchāktōōs kukiilchi ām mooyēēt akeenke ng'ālyoontēētaab manta nyoo /kiikēēng'oong'wēēch ānkuyēyē kiyēē inkētē kule bo man.


text:
Māchāktōōs /kēētyēmtooy bichoo kutoombo /kēēkwēyē. Nto yoo mātinyē ng'ālyoo, /kēēchāmchi kuyēk toorētik.


text:
Māchāktōōs ꞉nkicheek kooruuk chēē toorētik ku chēēbyōōsōōy chēē koonyitootiin, chēē māyēyootē seemseem. Māchāktōōs ku koor chēē riibē keey /ānkiikoosēē keey ām kiy ake tukul.


text:
Māchāktōōs ꞉chii ām toorētichoo kutēērēē koorkēēnyii nkit ānkuriibē lōkōkyii āk kanyii ām kēēlto nyēē karaam.


text:
Chii ake tukul nyoo kāyēyiis nyēē karaam, kōōloong'u keey ām komostaab ng'ālyoontēētaab Yēyiin ānkukich ām manta nyēbo Kāārārookiintēēt Yēēsu.


text:
yoo kaakaay keey, 'kēēnkēt wōlēē māchāktōōs kōōbuurtooy ꞉biikaab Kiriistō. Bichooto ku choo kikwey ꞉Yēyiin kuyēk cheechii. Tolochta ꞉bichoo āk sisinēēt nyēē iyyoong'unēē ꞉manta.


text:
Ng'ālyoo nyēbo man kule wōō ꞉kiyēē kiikung'oong'wēēch Yēyiin:<br/>/Kikēēsich inee kuu chii ake tukul,<br/>kiiboor ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kule churtaat.<br/>Kikas ꞉nkicheek malayikaanik.<br/>/Kikyaamtaat inee ām kōōrōōsyēk.<br/>/Kikiiyēnchi ām kōōrēēt,<br/>/ānkēēyib kuwo barak wōloo mii ꞉lēbkēēyyēēt.


text:
Ibooru ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin kutook kule ām bēsyōōsyēk choo kwoonii, mākuchuunnyēē ꞉biiko ng'ālyoontēētaab manta ankurub ng'aleekaab biiko choo tēwēchē ꞉tāmirmirook chēē miyootēch.


text:
Yēētēē biiko kōōmutiis āk kule kumaam āmiik alak ānkoo kiyēyē ꞉Yēyiin āmiichoo kule kutaach ꞉biikyii choo inkētē manta ankwaam kubirchinē inee kōōnkōy.


text:
Karaam ꞉kiy ake tukul nyoo kiyēyē ꞉Yēyiin kunyoo, māmāchāktōōs /kēētāyē kiy mbo akeenke yoo /kakeetaach /kēēbirchinē Yēyiin kōōnkōy.


text:
Yoo 'kēēboorchi mbo ng'eetaabiya ng'aleechu, 'keeyey ām kēēlto nyēē karaam yiisyēētaab Kāārārookiintēēt Yēēsu. Nto yooto imiitē ititirēē ng'ālyoontēētaab manta nyoo /kikiineetiing' nyoo irubē.


text:
Itay tyoonkōōchoy chēbo bēērbēēryo chēē mārubtooy keey āk Yēyiin. Ichōbāksē ākookoy inēētē keey ibuurē kuu wōlēē māktooy ꞉Yēyiin.


text:
Yoo 'keeneet bōōrng'uung', mākuyēētyēēchiing' ām kōōrooni, nto yoo 'keeneet keey ibuurē kuu wōloo māktooy ꞉Yēyiin, mākuyēētyēēchiing' ām soboontaab kōōrooni ākoo nyēbo kōōrēēt nyoo mākuchō.


text:
Kiikoosēē keey Yēyiin. Inee ꞉Kāārārookiintēēt nteenee chēē irāroochē, ku biiko choo iyēnchinē inee. Māchāktōōs /kēētiiyēē mēt ng'aleechaa ānkuyēmāktōōs /kēēchāmē kutukul. Kiyooto ꞉nyēē kēēmiitē kēēng'ētiichinē keey.


text:
‑Meekany kumoontiing' ꞉biiko kuuyu tēēmining'. Nteenee inyiing' ꞉nyēē māchāktōōs kukāsēēniing' ꞉biiko tukul choo kiikōōyēnchi ng'ālyoontēēt, wōlēē ing'ālooltooy āk wōlēē itēbtooy, wōlēē ichāmtooy biiko, wōlēē 'iyēnchintooy Yēyiin āk tiliilinto nyēē iboontē.


text:
Iyēyiisyēē bārooyinto nyoo mii kumanaayitu, isumānchinēē biiko ng'ālyoontēēt, i-āmchinēē ānkiinēētēē.


text:
‑Meechwees kāāmuukēywēēchoo kirōōbuung' ꞉Yēyiin kubununēē kiyēē kimwooy *wōōrkooyoontēēt ake yoo kitiinyēēniing' āwunnyēk ꞉kāāntōōyikaab biikaab Kiriistō.


text:
Iyēyē tukuuchoo kibtaman ānkiinēmchinē keey kutukul sukung'eet kukas ꞉chii ake tukul wōlēē imiitē itāstooy taay.


text:
Māchāktōōs irōōtootē soboonng'uung' āk ng'aleek chēē 'inēētē. Imuytoochi tukuuchoo kuuyu, yoo keeyey kuu nyooto, +meeraraachakse ꞉inyiing' āk biiko choo 'inēētē.


text:
‑Mēēryōōnkyinē booyoo yoo imiitē iyisu, nteenee ing'āloolchinē kuu kōōn. Iyibē nkicheek āybēēriik wuu nyēē mbo ng'eetaabkoomēt.


text:
Iyibē cheebyoosya ake tukul wuu nyēē koomēt. Nto tiibiik, inam choo wuu nyēē mbo chēēbkoomēt ām kēēlto nyēbo tiliilinto.


text:
Nteenee yoo boonto ꞉cheebyoosya nyēē musuku lēēkōōy nto muchōkōrōōn, kumāchāktōōs ꞉lōkōchoo kuriib sikiikwaa, kuukaanyii nto kōōkōōnyii sukōōboorunēē yooto kule iywēyē Yēyiin. Yoo kayey kuu nyooto, kumii kuyooku kiyēē /kikēēyēchinē icheek, ng'ālyoo nyēē chāmē ꞉Yēyiin.


text:
Koorko nto cheebyoosya nyēē kiikung'ēt nkit ku musuk kumāchāktōōs kōōkēnēē keey Yēyiin nkit ānkuriirchinē bēēt āk kwēēmooy kule kuyēētyēēchi.


text:
Chii ake tukul nyoo māyēētyēēchinē tilyōōnuutēkyii ānku miisin biikyii choo bo kō, kāākutāchiin āk ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Miyaat ꞉chiichoo kusiir nyoo mānēēyēnchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin.


text:
Yoo /sikiiyiityi cheebyoosya nyēē musuk komostaab choo yēmē /kēētoorēt kumāchāktōōs kukiikukeeytee kēnyiisyēk tāmānwookik lo. Māchāktōōs ku cheebyoosya nyēē mānāāchoonchooyēnoot


text:
ānkitookunoot ām yēyuutēk chēē kāroomēch kuu wōlēē kiriibtooy lōkōkyii, wōlēē kitooktooy tāyēēk, wōlēē kiyēētyēēchintooy biikaab Kiriistō, wōlēē kitoorētitooy biiko choo nyāliltōōs āk mbo tukuuk alak chēē kāroomēch chēē kiikuyey.


text:
Māmāchāktōōs /kēēsirtooy musukuun choo tākuminkēēch kuuyu yoo kabiirta ꞉muchastaab bōōrwoonikwaa wōlēē kiikōōnēmchintoochi keey Kiriistō, kumach /kiimut.


text:
Ilumootēē ꞉kooru chēē wuu choo koorin kōōbootootē āsiiswēkwaa. Māwuu nyooto baateey, nteenee yēyootē mbo subak seemseemnyeet kōōwutootēē keey ng'al chēē mā cheekwaa ānkung'āloolootē mbo ng'al chēē māyēmāksē.


text:
Kunyoo, āmwoochinē musukuunēk choo tākuminkēēch kule kucheeng' saanik ānkuriib lōkōkwaa āk kooriikwaa simānyōōr ꞉Buunyoontēēt bārooyinto nyēē kang'alaalee icheek nyēē miyaat.


text:
Nto yoo mii ꞉cheebyoosya nyēē kiikuchamta Yēyiin ānkuming'tooy keey musukuunēk, kumāchāktōōs kuyēētyēēchinē musukuunēchoo ām kēēlto ake tukul. Māmāchāktōōs kubākookyi nyikiisinoo kaniseet. Yooto, mākuyēētyēēchi ꞉kaniseet musukuunēk choo minyē nkityō.


text:
Māchāktōōs /kēēkoonyitē /ānkēēyēētyēēchinē booyikaab kanisa choo tinyē kāāntōōysēēt nyēē karaam, ānku miisin choo āmtooy ng'ālyoontēēt ānkōōnēētē.


text:
Mwooyē ꞉siruutēk kule, “‑/Mākēērātē yēēyto kuutiit yoo yēyiisyē.” Nto subak, “Yēmē ꞉chii nyoo kāākubirto nkuruukyii kunyōōr kiy.”


text:
Māmāchāktōōs simiyēnchinē ng'ālyoo nyēē /kākēēmwooy /kēēng'āloolēē booyik nyēē miyaat, nteenee ākoy baateey yoo kāākumwooy ꞉biiko chēē yitē āyēēng' nto sōmōk kule wuu nyooto.


text:
Kunyoo ii, Tēmētēēwō, āmwoowuung' ām taayeetaab Yēyiin āk nyēbo Kāārārookiintēēt Yēēsu āk mbo ām taayeetaab malayikaanik choo kwēyootiin kule, irub ng'aleechaa nyēē ‑mēēkwēyē chii. Māmāchāktōōs ichāmē biiko alak kusiir alak.


text:
‑Mēēsāmsāmānē keey yoo itiinyēē chii āwunnyēk itōōlchinē yiisyēētaab Yēyiin ‑ameekany kunaming' ꞉ng'ōōkistaab biiko alak. Ibuur itiliil.


text:
‑Mēēyyēē bēēko baateey, nteenee imōōsē *tifaayiik tisich kubo bōōrtaab moo nyoo iyiimsētiing' btaman.


text:
Mēēmuuchāktōōs kōōyēēlākiis ꞉ng'ōōkiswookikaab biiko alak, nteenee /simkēēkāsē bakeenke /kumānāābokiitiilchinē ng'al. Nto chēbo alak, kōōyēēlootiin ākoy bēsyoonoo +/mākiitiilchi ng'al.


text:
Ām kēēlto nyēē wuu nyooto, simkutooku ꞉kāroomnyēētaab yēyuutēkaab biiko alak, āmāwunyāktōōs ākookoy ꞉choo iyēēlootiin.


text:
Māchāktōōs ꞉motwoorik kōōywēyē mokorēēnikwaa sukung'eet ‑/mākēēng'āloolēē Yēyiin nyēē miyaat āk mbo kāānēētēywēēkyoo.


text:
Māmāchāktōōs ꞉motwoorik choo kiikōōyēnchi ꞉mokorēēnikwaa Yēyiin kōōywēyē mokorēēnichoo kisich, kuuyu mbo ng'eetaabiya ām Kiriistō. Nteenee, māchāktōōs kuyēyē yiisyēēng'waa kutook, kuuyu chēē yēētyēēchinē ꞉yiisyōōnuutēchoo ku choo kiikōōyēnchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Ng'aleek chooto ꞉chēē māchāktōōs inyiing' Tēmētēēwō 'inēētē ānkiikiimē biiko kurub.


text:
Chiito nyoo kaakoobetyeenyee keey wōlēē mii ꞉Mokoryoontēēt Yēēsu Kiriistō ankooneet ng'al chēē mābo man,


text:
kukiikoolaambuuch nyoo ꞉ng'aseetaab keey āmēēnkētē kiy. Kicham ꞉chiichoo kwiilat āk wookuut. Yibu ꞉ng'aleechaa kōōtuuyiityi keey ꞉biich moon. Kuwookuut, kung'alaalaatee keey nyēē miyaat, kōōsōōtyēēchinē alak nyēē miyaat,


text:
ānkuchuunchuuntōōs ꞉mētēwookaab bichoo kubo kāāsōōtēywēēk chēē miyootēch chēē boonto. Bichuutēchu ꞉chēē /kiikēēbuutēē ng'ālyoontēētaab manta ānkōōsōōtē kule tōōs yoo kasyeem ꞉chii kurub kēēltaab Yēyiin ku kēēlto ꞉nyooto nyēē yēyē chii kunyōōr bāytit ām kōōrooni.


text:
Nteenee, yoo kēēnēmchi keey ꞉chii yiisyēētaab Yēyiin, āmēētuuyiityinē ake moo, kāākunyōōr bāytit nyēē wōō miisin ām Kaab Yēyiin.


text:
Nto biiko choo bērē nto cheeng' tukuuk sukumokornoon, kutōōrchinē ꞉ng'aleechaa tyēmiisyēēt ankutech. Tōōrchinē ꞉ng'aleechaa kuyey tukuuk chēē chaang' chēbo bēērbēēryo āk mbo muchastaab tukuuk chēē iwoong'tooy biich. Tōōrtooy ꞉ng'aleechaa biiko kubootyo ānkwooroon.


text:
Toowunēē keey ꞉miyootyēēt wōlēē wōō muchastaab beesaan. Biiko choo loosyootē kumāchē beesaan kukiikuchuunnyēē ng'ālyoontēētaab Yēyiin ānkuyibchi keey ng'woonin nyēē ‑/mākyoomu.


text:
Nto inyiing' nyoo ibooyē Yēyiin, māchāktōōs isatee keey wōlēē mii ꞉ng'aleechaa ankiirub soboonto nyēē churtaat, inēmchi keey Yēyiin ankiikaasee keey inee, ichāmē biiko alak, imuytoochinē ng'al ānkiitālāyiitu.


text:
I-am booryēēt nyēē karaam kubo ng'ālyoontēētaab Yēyiin. Inkēt kule kikuuring' ꞉Yēyiin inyōōru *soboontaab kibchuulyo. Kunyi, 'ikiilchi soboonoo 'kiichāmchiintōōsii kukāsē ꞉biiko chēē chaang'.


text:
Ām taayeetaab Yēyiin nyoo ikoochinē kiy ake tukul soboonto āk mbo ām taayeetaab Yēēsu Kiriistō, nyoo kichāmchiin ām taayeetaab Bōōntyō *Bilaato kule inee ku Kāārārookiintēēt, āmwoowuung' kule


text:
ikiilchi ng'ālyoontēētaab Yēyiin. ‑Meekany inyōōru tisya nto mbo kule /keeng'alaaleeniing' nyēē miyaat. Iriib kuu nyooto ākoy bēsyēēt nyoo kāchōōnēē ꞉Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō.


text:
Mākukwēryoon ꞉Yēyiin ām bēsyēēt nyoo kiikōōtōōrto ꞉inee. Itōrōōroot ꞉Yēyiin ānku inee nkityō ꞉bāytooyiintēēt. Inee ꞉bāytooyiintēētaab bāytooyik ānku mokoryoontēētaab mokorēēnik.


text:
Yēyiin nkityō ꞉nyēē māmēē ānkuminyē ām lēbkēēyyēēt nyēē mākāsāksē. Māmii ꞉chii nyēē kiikukas Yēyiin nto mbo nyēē imuuchē kukas. Kukoonyitākoy ꞉Yēyiin ānkubāytooyiis ākookoy. Kuwuuyiit nyooto.


text:
Imwoochi choo boonto bāytit ām kōōrooni kule māng'āsē keey āmātiiyēē mēt tukuuchoo. Tukuuk choo chēē ‑/mākiinkētē batay āk moo. Nteenee kiyēē māchē kuyēyē kukutiiyēē Yēyiin mēt nyoo kōōnēēch kiy ake tukul kuyem ānkuyēyēēch ꞉tukuuchoo keeng'erech.


text:
Imwoochi bichoo kuyey ng'aleek chēē chaang' chēē kāroomēch, kuyēk biich chēē leelach ꞉moonik ānkuchāmē kuyēmtooy tukuuk āk biiko alak.


text:
Yoo kayey kuu nyooto, kāākuyēytoochi keey bāytit nyēē tiiyēē keey ām kōōrēēt nyoo chōōnii, sukung'eet kukiilchi soboontaab manta.


text:
Tēmētēēwō, kāāmwoowuung' kule ‑meekuste iyey ng'aleechaa tukul choo kiikōōtōōruung' ꞉Yēyiin. Isatee keey kwiilateet nto wookuut nyēbo bēērbēēryo nyoo yēyē ꞉choo ng'āsēē keey kiirnātēēt nyēē mā bo man.


text:
Anii ku *lēbkēēyiintēēt Bāwulō nyoo āyēchinē Kāārārookiintēēt Yēēsu yiisyēēt. Kitoola ꞉Yēyiin ānkōōyookwoo chāā-āmchi biiko kurubta keey āk *soboontaab kibchuulyo nyoo kikuurtoowēēch kubununēē Yēēsu Kiriistō.


text:
Āsiruung' inyiing' wērinyuu Tēmētēēwō nyoo āchāmē miisin. Kōōbēruuriing' ꞉Baaba Yēyiin āk Mokoryoontēēnyoo Yēēsu Kiriistō. Kuriireeniing' ānkukōōning' kaalyeet.


text:
Ākutunkyinē Yēyiin kuu wōloo kiyēytooy mbo ꞉kuuko ānkāāyēyē kiyēē ānkētē kule karaam. Kuuyu āsōōtiing' ākookoy, āsoowuung' bēēt āk kwēēmooy ānkāābirchinē Yēyiin kōōnkōy.


text:
Yoo kaasoot wōlēē 'kiiriirte bēsyoonoo kyāābākooktiing', kwoomchoo ꞉yēēmootēēt kule nto akasiing' saang'erech.


text:
Ānkētē kule 'ikoosēē keey Yēyiin miisin. Kiikoosēē keey ꞉kōōkōōng' Lōyis Yēyiin āk koomēt Yuuniis, wōlēē ānkētitooy kule imiitē ꞉nkinyiing' iyēyē kuu nyooto.


text:
Kunyi, kurubta keey āk yooto, āsōōtuung' kule ikany kōōmwo keey ꞉kāāmuukēywēēk choo kirōōbuung' ꞉Yēyiin yoo kyāātiinyēēniing' āwunnyēk.


text:
Mānāākōōnēēch ꞉Yēyiin Tāmirmiryēēt nyēbo muyātēēt, nteenee kikōōnēēch nyēbo nyikanateet, chamateet āk riibēētaab keey.


text:
Kunyoo, ‑meekany kunaming' ꞉muyātēēt yoo +meeng'alaalee Mokoryoontēēnyoo nto yoo isōōtoo anii nyoo /kiikeerata kubo inee. Nteenee, ikany kēēnyāliilchē ꞉tukwaay kubo lōkōōywēk chēē kāroomēch kukōōniing' ꞉Yēyiin nyikanateet.


text:
Kiikooraraacheech ꞉Yēyiin ānkiikukuurēēch kēēyēku biikyii. Manaayey kuu nyooto kubo kiy ake tukul nyēē kiikeeyey, nteenee kubo wōlēē māktooy ꞉inee nkit ām mooyēēnyii āk mbo subak kubo chamateenyii nkityō. Kisimkuchameech ꞉Yēyiin /kumānāākēētoow kōōrēēt


text:
ānkōōboorwēēch chamataanaa ām chōōnēētaab Kāārārookiintēēnyoo Yēēsu Kiriistō. Kiikōōsyēēntoowēēch ꞉Kiriistō meet ānkwoorōōrwēēch kēēlto nyēbo *soboontaab kibchuulyo kubununēē lōkōōywēk chēē kāroomēch.


text:
Kunyoo, kookutoola ꞉Yēyiin a-amtaate lōkōōywēchu, āyēku *lēbkēēyiintēēt ānkāānēētootē ng'ālyoontēētaab manta.


text:
Kiyooto ꞉nyēē /kiinyāliilchoo kuu nyiitēnyi. Ānkoo kuwuu nyooto, ‑māāmuyoot, kuuyu ānkētē chiichēē kyāāyēnchi ānkāātinyēē man kule imuuchē kuriib kiyēē kiikōōtōōrwoo ākoy bēsyoonoo iyēēwunēē.


text:
Tēmētēēwō, 'inēētē biiko kuu wōloo kyāānēētitooy ꞉anii ānkiikoosēē keey Kāārārookiintēēt Yēēsu ānkiichāmē biiko kuu wōloo kyāāyēytooy ꞉anii.


text:
Ikaaman ng'aleechaa kāroomēch choo /kiikiitōōruung'. Kuyēētyēēchiing' ꞉Tāmirmiryēētaab Yēyiin nyoo minyē āriinyoo.


text:
Ābērē 'inkētē kule kookubakaaktaa ꞉chii ake tukul nyēbo yēēmēētaab Eesya kuboonto keey Fukēēlō āk Eermokeen.


text:
Āsooyē kule kuriiree ꞉Yēyiin kaab Ōnēsifōōrō nyoo kimāmuyoot chokukasa arataat. Kichokōōbāybooyoo ānkōōtitiiroo btaman.


text:
Ābērē 'inkētē kubooyiit man kule kiyēētyēēchoo ꞉Ōnēsifōōrō ām kēēlwookik chēē chaang' yoo kyāāmiitē Ēfēēsō. Lēyyē, kuriiree ꞉Mokoryoontēēt Ōnēsifōōrō bēsyoonoo itiilchinē biiko ng'al.


