# verses

text:
Au, taun ang a Pilato kala longong ta katala mat lenginang, kalapo taping na kala songo na ainoinoai si ri katakai i visvis asi kana me luk malangas aro. 


text:
E mung i kana la longong tapai le si nguruna i ainoinoai ang ta katala mat, kala alis a pukun si Iosep. 


text:
Na kanla samui le na vuk vakup roron luai na kamela kopos asiang ia na ka pakut ia ta vakup ang. Au na kanla amatung ia nei mangsikei a mata kita se ia nei bang. Na kala ul bat a mata ang ta iat lava. 


text:
Maria Magdalene na Maria rinana i Ioseto kilongta arai ani ring ang kata amatung a matmat singina.<pb/>


text:
Taun i atailai kala kamus na ri Maria Magdalene ve Maria rinana i Iakovo, na Salome kila samui bil sain ro le asi kari amoi ania. 


text:
Si tenei vauk lik i taun tanginang e mung i taun i atailai, si makarap kalapo sanglak, kila pasal taun a mata ang. 


text:
Au, kianla riuk lak nei mata ang na kila arai ani mang igenen tanginang katapo sinong e palso, katapo alak kana vakup posok, na kilapo sugul taping. 


text:
Na kala antok iria ta, “Mi ago ta taping an. Mipo gule na Iesu le Nasaret nang kita atakuk ia kuli ngakputuk. Katala tadut pok. Kapo kovek e ke. Arai kana na oring i amatung ania. 


text:
Sikei, mi pasal na mianla mengen kana keve nat i akalit kuvul ve Petero kapa, ta ka pasal aino imi ane Galilaia, na mian arai ania e iang, asukang palau val katala antok imi tatana.” 


text:
Na kila soung suai na kila sip velai ani tetek na taping. Kitapo tav mengen ani mangsikei using kita lapo leng. Vuk palpal ke (16:9-20) katapo tav ago le si ainoai i salsalik. Vei kitala alakai ania e mung. Tu aserei si Maria Magdalene 


text:
Na taun kala tadut pok tenei vauk lik i taun tanginang e mung i taun i atailai, kala tung aserei aino si Maria Magdalene, nang kata lu suai ani limalengua na ingua ang pelek ia. 


text:
Taun ang kila longong ta katala to pok, na katanla arai ania, parik kipa lomlomon tatana. Tu aserei si ngono nat i akalit 


text:
<pb/>E mung ina kala tung aserei ta mang pukun si pongua na nat i akalit si kilongpo pasal pok ane rina. 


text:
Au, kilongla tapasuk pok na kilongmela mengen a mang matan ang, sikei parik kipa lomlomon tatana. Iesu kata asok kana keve nat i akalit 


text:
<pb/>Na e mung kamela tung aserei si 11 a nat i akalit akorong si kipo angan. Kala tatapokai aniria using parik kipa lomlomon na kapo kitmat kapa na vingaria, using parik kitapa lomlomon ta mengen si vap ang kitala arai ania e mung i kala tadut pok. 


text:
Na man a si ka lomlomon na mi asing tauia ia, ka to, sikei man a si kapo tav lomlomon, ka sunguk a mamaiten i kana rikek. 


text:
Keve akanangai ke, ri vap lomlomon ki asereiai ania. Si asan ig ki kirikai ani ri ingua, ki mengen ta mengen i keve rina angpetpetekai. 


text:
Ki teng alakat ri kene, na man ki inum a saka maras an, parik kipa rikek tatana, na ki amatung kunga lakat kuluria kipo malepen, na kila ro pok.” Iesu kala palak ane pangkul 


text:
<pb/>Asukang a Volava Iesu, e mung i kana la mengen asip aniria, kala palak ane pangkul, na kanla sinong e palso ina i God. 


text:
Na kila pasal na kianla akuskus nei keve rina aongos. Na e iang Volava kata atutuman kari mengen si keve akanangai ang kitapo vil ia e mataria i ri vap.] Vuk palpal ke katapo tav ago le si ainoai i salsalik. Vei kitala alakai ania e mung [Au na keve bil aongos ang kitala longong ia, kianla mengen amalangas akudik ri Petero ve vap po auai ang ve nia. Na e mung ina, Iesu nia akorong kala asok iria ane si keve palpal aongos i kuli rina, ani kian akuskus amalangas ta akus daus na tokos i vilvil ato ane si to asikei.]<pb/>


text:
Nau Paulo, nei gogotan marai tung ani Karisto Iesu. Nau ve tungara ta Timoteo, namemlongpo alis a panbuk ke taun ua, Pilemon, numai a tungamemlong roron luai na kamemlong katakai i papakangai. 


text:
Ane si taura, Apia, na ane si Arkipo vopo tung ke ve tara si visvis. Na ane si petau lomlomon nei kam lu. 


text:
Roron na marip le si God tamara na Volava Iesu Karisto ka sinong singimi. Kana lomlomon na ngorem a Pilemon 


text:
using natala longong ta kupo lomlomon serei si Volava Iesu, na kupo ngorem kapa velai ani pakangai ani mamain ta vap lomlomon. 


text:
Napo sokotuk ta kara angtunganan si lomlomon ka polok ani ku nas atutuman na keve bil ro aongos ang Karisto katala alis ira tatana. 


text:
Ngorem ang kutala alis ia kapo auruk velai ani asum alava anig using si ngorem ang numai tasig kuta lapo atanginang pok a vingaria i ri vap lomlomon. Sokotuk apok ani angtasimal 


text:
<pb/>Asukang a kantanem napo togon a roron ke le si Karisto ani naka asok ua ta ku abis a lau ro ke, 


text:
sikei napo aikut palau ua si kam lau i ngorem. Io, nau Paulo nau a lapan ke napo ago nei vilvil akui kapa marai Karisto Iesu, 


text:
napo sokotuk a pakangat im ani ku lomlomonai ani nat ke, kag nat ta Onesimo, kag nat nata luk ia e ke nei gogotan. 


text:
Natapo buk teng akit ania pat konang ka luk kam pangau asi me li kunga anig nei gogotan ke marai akus ro. 


text:
Sikei tarungta tav angainakai asukang a parik napa angkoai si vil korong ania using napo buk ani ku pakangai anig singina si kam vubuk akorong, na parik si atatai ke. 


text:
Si pangau kudik ang milongta lapo ago angtaliungai singina, vei kata asereiai nganing ani taun ke, ani ku songo pok ia, asi kana ago luai singim, 


text:
val igenen kalakala na parik ta vopo abis palau ang. Io, val mang tasim roron. Kakag ta kun tasig ro. Vei singim nganing ka mamaiten luai kana angtasimal. Using kapo mang igenen na kapo tasim e matana i Volava. 


text:
<pb/>Au, using napo palpal im, napo sokotuk ua ta ku songo alak aro pok ia, asukang palau val kupo songo alak iau. 


text:
Nau kana na Paulo napo salik ta kungag asukang ke, nakan ngenget pok. Napo mengen kana val igenen togon kope, sikei numai, kam to nang kapo tukulai singig. 


text:
Tasig, si karung angtunganan e matana i Volava, napo buk ta ku using kag lomlomonai. Man asukang, kupo vil atanginang pok a vingag e matana i Karisto. 


text:
<pb/>Napo lomon ia ta kula abis korong ia, using napo nas kam lau i longong. Kana napo salik anim using napo malangas ta man kula abis korong ia, kula abis soliu luai ani sokotuk ke. 


text:
Ku usausa ta oring anig asi kag an rot using napo lomon ia ta nakan serei, using God katala longong kami keve sokotuk anig. Akamusai i posong ro 


text:
<pb/>Epaparas, igenen ke namemlongpo ago nei vilvil akui kuvul marai Karisto Iesu, kapo alis kana posong ro taun imi. 


text:
Nau a Paulo, kuvul ve Timoteo, ngono asosokai ke Karisto Iesu, namemlongpo alis a panbuk ke ane singimi e iang e Pilipo, nami ri ainoinoai na ri katakai i papakangai kuvul ve nami aongos petau daus si kami angtogon ve Karisto Iesu. 


text:
Roron na marip ane singimi, le si God tamara na Iesu Karisto nia na Volava. Posong aro si Paulo na kana sokotuk 


text:
Au na napo lomon aus luai ta nia vo tutapongai ani abis ro ke singimi, ka uli abis aliu lak kana tung si kan atapunuk luai ania, si taun ang Karisto Iesu ka serei pok singina. 


text:
Napo mengen asukang ke ta nanasai napo atogon ia taun imi, kapo roron luai ta napo atogon ia, using a pakangat ig luai singimi, using nami aongos mipo asalak kuvul ve nau si abis roron ke, kana si ago nei gogotan ke tatag, na si kag visvis bat ani akus ro, na si kag asoung ani tutuman ina, lak mipo asalak kuvul ve nau. 


text:
Io, e matana i God napo antok imi ta pakangat ig kapo ping taun imi aongos val pakangat i Karisto Iesu akorong. 


text:
Na kag sokotuk asukang ke ta kami lau i ngorem ka anguan uai alava an velai ani kami masam na laulauan i ispokai. 


text:
Na asukang mila angkoai si tun kinle ani sa kapo roron luai. Au na e iang ka daus aongos a vingami na ka kovek ta bil asi poso arikek animi singina, tung si taun ang a Karisto ka serei singina. 


text:
Au na e iang milapo uai alava ta matan uai i lau korong, voiang a Iesu Karisto kapo asereiai ania asi amaus na posong i alatun ani God. Anig asi to, naka to ani Karisto 


text:
<pb/>Napo buk imi, keve tungag, ani mi malangas ta mamaiten ke kana kapo luk iau, kalapo asereiai ani polok i akus ro. 


text:
Si oring ke ta nei non komo aongos ke, kuvul ve ri vap aongos, kilapo malangas kag ago nei gogotan marai Karisto. 


text:
Na amiang i keve tungara kapa, taun ki arai anig sipo ago asukang ke, kilapo lomon akit kari angtunganan ve Volava, asukang na kilapo polok si kari akuskus ta mengen si God velai ani tav leng luai. 


text:
<pb/>Mang vap kipo akuskus ta Karisto using kipo vinga rikek na kipo buk angkasai, na mang vap using kipo vinga ro. 


text:
Vap po ngorem ang, kipo akuskus ta Karisto using kipo malangas ta tukulai i kag matung e ke, marai i visvis bat ani akus ro ke. 


text:
Au na vap po angsual ang ve nau, kari lomlomonai kapo visuk ta ki vil akui alava palau iau nei gogotan ke. 


text:
Au me, kotok! Parik, napo uruk using a akuskus i Karisto kapo uli soung amalangas lak. Kantanem man si keve selen angpetpetekai, vo man ta lomlomonai kapo petekai vo kapo tutuman, sikei nau lak napo uruk. Io, kapo koi iau si uruk, 


text:
using napo nas ta bil ke kana ka asereiai ani kag kalakala lak, le si kami keve sokotuk na si papakangai roron si Iesu Karisto si malanganto ina. 


text:
Using napo atu lomlomon luai velai ni atumata ke ta ka kovek ta bil ka vil amese iau. Naka tung amalangas luai ani Karisto nia ka mang e pukun ig si taun i kag to vo taun naka mat singina. 


text:
Sikei, man naka to lak si pukun ke, kapo angkoai si abis asereiai ani uai. Asukang na parik kapa malangas singig ta nala pilak a si irilong. 


text:
Nambang, ngono palpal aongos ang kilongpo tak iau. Si mang oring napo buk asi kag pasal suai si an ago ve Karisto, using ninia vanang kapo roron luai. 


text:
Au, using vanang napo kinle atutuman ta kapo asukang, napo nas ta naka ago pok e ke ve nami aongos, ani mi polok na mi uruk si kami lomlomon. 


text:
Na si kami angtunganan ve Karisto Iesu, mila angkoai si uruk marai ig, using namela ago pok ve nami. 


text:
<pb/>Au kanat! Mi aupele si lau imi asi kana angkokoai val kami tungai ani akus ro ke i Karisto. Ani man namela arai korong animi, vo man nala tav serei kapa, sikei lak nala longong a atugtugi i kami tung akit si sikei a malanganto, mita sikei si kami gusagusangai kuvul using ani akalkalit i akus ro, 


text:
na parik mitapa leng aniria vap po petau ang animi. Na kami tav leng nia vanang ka akalit iria ta riria asi puka asikei, sikei nami, God ka asapang imi. 


text:
Nia palau a gusangai ke napo kun siang neina. Au na val mitala arai anig vo kana mipo longong, ka asukang palau singimi.<pb/>


text:
Au, na man nami ke Karisto, na man kapo asumsumal imi, kotok. Vo man kana ngorem kapo alomon ro imi, na man kapo angrodokotai ve nami si Malanganto ina, na man a lau i anglomonai na angngoremai kapo ago nei liuan imi, nei vanang? 


text:
Kapo ro luai vanang ta mi auruk iau, si lau ke ta mi sikei palau si lomlomonai imi, mi uli angngorem, mi sikei si malanganto imi, na mi agusa taun palau a sikei a lomlomonai. 


text:
Parik using asi kami neikitung na mi angaminaungai pok singimi, parik! Sikei, si lau i vilvil alik, siksikei imi ka arai ani mang matan ta kipo taviri ania. 


text:
Siksikei imi ka ago ta tere asung pok an tatana papalik, sikei ka tere kapa ta inongos si mang matan. 


text:
Asukang ke ta, kantanem katapo asukang luai val God, sikei kata lomon apalau kana angkonongai ve nia ta parik kapa bil asi me uli teng akit. 


text:
Parik! Kata lomon suai aongos ani kana roron na kamela apukun pok ia ani ka asosokai palau, na ka asukang luai val ri vap. 


text:
Na taun kata igenen i pukun, ka vil alik luai ania na ka longong aro luai, kantanem kata duai a mat. Io, nang a matmat ang e kuli ngakputuk. 


text:
Tukulai ina vanang na God katala paus alakat luai ania na ka alis ia ta asan voiang kapo lakat luai ani keve asan aongos. 


text:
Ani ri vap aongos ki sovusulai neite asan ina i Iesu si keve ring aongos, e metekuku, e kuli rina na nei roe kapa. 


text:
Na ki mengen amalangas aongos ta Iesu Karisto, nia kapo Volava. Na e iang a urmaus ka ane si God tamara. Tara ago val malangas mete ri vap aongos 


text:
<pb/>Asukang vang, kag petau ro luai, napo buk ani mi longong aro na pinipini ke val kami lau si keve taun. Anangan si kara po ago kuvul ang mitapo uli abis asereiai ani uai i kami vilvil ato. Au na kana vang using nau nalapo kovek, kapo lavlabat luai ta mi abis asereiai ani uai velai ani mamaila na lolokovo lava 


text:
mete God, using ninia vanang kapo abis nei liuan imi, angkoai si mi lomlomonai na mi abis asi auruk ania. 


text:
Ani ka kovek ta bil asi poso arikek animi singina na mi gogoai val inatus korong si God nei liuan i polpolokan kipo lok na kipo pasal angising na tutuman. Au na nei liuan iria mi mang val keve malangas e kuli rina 


text:
na mi teng akit si mengen i to. Ani nau nala angkoai si aminaung si taun ang a Karisto ka serei pok singina, using parik nata lapa sang abusai. 


text:
Sikei man kapa kila raung korong iau, si kag ararai, rangaig ka vekai an kuli kami keve alilis na kami keve avibisan i kami lomlomon na ka amiminaungan ia. Na nia vanang na oring ke kapo sung atung iau asi kag uli uruk kuvul ve nami aongos. 


text:
<pb/>Kag lomlomonai lava mete Volava Iesu ta naka asok a Timoteo palau nang taun imi. Au na sa nganlak nala longong ia le iang singimi, na uruk singina. 


text:
Sikei kana laulauan ro na Timoteo, mipo nas aongos ia ta kata abis ve nau si asoung ani akus ro val nat kapo abis pakangai ani tamana. 


text:
Asukang vang a napo lomlomon alava asi kag asok sumasuma ania, e mung palau i kag la luk malangas tapai ani sa ka serei e pukun ig. 


text:
<pb/>Sikei kana kapo mamaiten luai ta naka asok aino na tasig ke ta Epaporodito, ninia na tungag si abis na visvis ke mita asok ia asi me papakangai na ararai anig singina. 


text:
Napo asok ia using ninia akorong kapo lomlomon kaisap taun imi. Na mang anu, katapo mamakus lik ta mitala longong tatana sipo malepen. 


text:
Io, kapo tutuman. Kata malepen alava, angasungai si mat, sikei God katala ngorem ia. Na e iang God kata ngorem imemlong aongos, using man a ike kata mat korong, nau nala atogon a mang mamakus lakat kuluna. 


text:
Asukang a napo buk asok sumasuma palau ania taun imi, ani mi uruk taun mi arai pok ania, na kami uruk ka pok akala anig. 


text:
Asukang vanang na using kami angtogon ve Volava, mi ruduai a nat ke velai ani uruk lava. Matan vap asukang ke, mi asalak luai aniria, 


text:
using si avibisan ke si Karisto, ike kata alis aongos kana to singina, na kala angasungai asi mat asi kana me atapunuk ani kami keve lomlomonai ro anig.<pb/>


text:
Akamusai ina, keve tungag, mi uruk si Volava. Keve bil ke napo anguan posong ania, asi akala animi, na parik kapa amamal iau si uli posong ania. 


text:
<pb/>Mi aiveven singiria vap visuk ang. Riria na keve katakai i abis ani lau rikek. Vap po buk lamut akui palau ani pukun. 


text:
Using tara vang kana petau ri lamutan atutuman si oring ke ta tarapo soturungai si God si malanganto. Na tarapo uli aminaung si Karisto Iesu, na parik tarapa lomlomon si bil palau i pukun, 


text:
kantanem man nau akorong kana napo atogon a oring asi toroi. Man ta sikei kapo lomon ia ta kapo atogon oring asi toroi si bil i pukun, pua, nau nang napo soliu luai. 


text:
Kita lampulit iau si va limaletul i taun le i ingus anig. Mang anu, nau i matan vap Israel, si patvap si Beniamin. Na nau a natnat i ri Eberaio. Na si kag using ani saupai, natapo Parisaio akorong. 


text:
<pb/>Na si akikit ani kag tungtungan, nata vil akui a ri kuvkuvulan i vap lomlomon. Au na si laulauan korong val tere si neite saupai, katapo kovek ta oring asi poso arikek anig singina. 


text:
Sikei kana, keve bil ang natapo lomon alava iria, nalapo taot apalau iria ani naka atogon a Karisto. 


text:
Na laba luai ina, nalapo taot apalau a keve bil aongos ani naka tauk i bil miminaungan luai ke, ta naka nas a Karisto Iesu, nia kag Volava. Na marai ina, kungag kalapo varas palau, using natala taot a keve bil aongos ta kipo palau luai, ani naka taukai papalik i Karisto. 


text:
Na nalapo angtogon ve nia si oring ke ta lau korong ke kana napo tauk ina, parik katapa tukulai ina le si kag usiusing aro ani keve saupai parik. Sikei palau si kag lomlomon ta Karisto. Asukang a lau korong ke nang kapo serei le si God si selen ke palau, lomlomon. 


text:
Io, using asi kag angtunganan ve nia, na naka siang ve nia si kana kui tung si nala kun akanangai anig akorong ve kana matmat, na naka nas a kitmat i kana tapasuk pok, 


text:
<pb/>Kana parik lak napa sakam ia. Parik lak napa kun tapunuk aro luai, sikei napo uli kin sulai anig ani nan teng akit singina. Nia vanang a tukulai ina marai sa na Karisto Iesu kata kun teng akit anig singina. 


text:
Keve tungag, parik napa arai anig ta lenginang nalapo teng akit singina. Sikei nata abis a ring sikei a bil palau ta na lomon taun a sa e mung ig, na naka pat magus taun a sa kapo ago e no. 


text:
Napo kin sulai anig taun a atutung ani nan luk a seupok miminaungan ang si taun ang a God ka songo alak iau marai kag angtogon ve Karisto Iesu. 


text:
Asukang na tara taralapo tapunuk io, kapo ro tara uli atogon ani lomlomonai suke. Au na man a lomlomonai imi si saka oring an kapo pasal apetekai, God lak ka amalangasai animi ta tutuman ina. 


text:
Sikei, le ani taran serei, tara akikit kara paspasal le si tungtungan ang lenginang taratala luk ia. 


text:
<pb/>Mi angrodoai animi si usiusing aro anig, keve tasig, na mi akanangai aro aniria kipo paskak using imem. 


text:
Using a vap miang voiang natapo uli antok animi tataria kana kilapo to i angpetauai ve kana ngakputuk a Karisto. Na kana napo anguan antok an animi tataria velai ani mamakus. 


text:
Akamusai lak nang iria, tagoeng. Kari nem voiang kipo soturungai singina, angan alava. Saka keve bil visuk an kipo aisog ia, pat si mamaila singina, ria kipo uruk neina. Na kipo uli atu lomlomon si keve bil palau i kuli rina ke. 


text:
Sikei tara, tara na matan vap i metekuku. Na le iang tarapo atumata taun a katakai i vilvil ato, nia na Volava Iesu Karisto, 


text:
voiang ka sakolai ani kara keve pukun i vunep ani pukun ira ka atogon a maumausan ang val kakana. Na ka abis ia ta sikei palau a kitmat ang kana kapo saupai<pb/>


text:
Asukang vang na mi tung akit, keve tungag ro luai, nami voiang a pakangat ig kapo ping taun imi, nami voiang mipo auruk iau, nami kag maus miminaungan, mi tung akit. Mi tung akit si Volava, kag petau ro luai. Keve pinipini 


text:
<pb/>Namilong ri Euodia ve Suntuke, napo sokotuk aroron imilong ani milong atogon a sikei a lomlomonai mete Volava. 


text:
Au na numai tungag tutuman si asasalakan ke, napo sokotuk ua ani ku pakangai ani ngono taura ke, using rilong vanang, kilong tala uli agusa alava ve nau si pakangai ani akus ro. Io, Kelemes kapa, kuvul ve kag mang matan vap ipo aisog kuvul ve nau, voiang kari asan kapo ago nei buk i to. 


text:
Kami lau i ananap, mi uli akalit amalangas tatana e mataria i ri vap aongos. Volava kalapo angasungai. 


text:
Mi ago ta urui an taun ani mang sikei a sa. Sikei, si saka matan taun an, mi uli mengen amalangas ani God ta kami keve sokotuk si selen i sokotuk velai ani posong ro. 


text:
Na God ka alis imi ta kana marip, voiang kapo ro luai ani mang matan nas roron aongos, na marip ang ka lilit a vingami na vangang imi siksikei si kami angtogon ve Karisto Iesu. 


text:
<pb/>Akamusai ina keve tungag, saka matan bil an kipo tutuman, na kipo koi a mamaila, na saka matan bil an kipo korong, kipo daus, vo kipo vubukan, na kipo mangal iria, au na man using kapo atogon bil talupus luai, na man using kapo koi a poso aro, nei vanang? Riria vanang a keve bil asukang, mi uli atung ani kami lomlomon singiria. 


text:
Man ta sa natala akalit imi tatana, na mitala luk ia le singig, vo mitala longong na arai ania, ninia vanang, mi uli abis using ania. Au na God i marip nia ka ago ve nami. Posong roron using kari alilis 


text:
<pb/>Napo uruk alava luai si Volava ta mantav pala mita lapo tapangun pok asi kami lomlomonai anig. Parik katapa asukang. Mitapo uli lomon anig sikei katapo kovek i pangau ro animi. 


text:
Parik napa mengen using napo inongos, parik. Nau nalapo katak asi taging using palau ani sa napo siang singina, kantanem man kapo saka pasal an. 


text:
Napo ro palau man napo kudik, na kapa man napo duk alava. Si saka keve vuk pangau an, na aongos neiria, napo nas a selen asi duai ani taun i masung vo i buk angan, taun napo duk vo napo kudik. 


text:
Sikei lak, kapo lau ro luai ta mitala ali kunga pakangai anig si vilvil akui ke kana napo siang singina. 


text:
<pb/>Nami akorong, ri Pilipo, mipo malangas ta si tutapongai luai i asoung ani akus ro, e mung i nala papelek a Makedonia, katapo kovek ta mangsikei a kuvkuvulan kata li kunga si pakangai anig, nami papalik mita angasalakai ve nau. 


text:
Parik nang napa mata na alilis ang, sikei napo taoke ani ta matan uai ka serei ani tauia ina, kakami pok. 


text:
Kala ro si la luk ani keve bil ro aongos ke. Io, napo duk luai ta keve bil i kami lis ang e kungana i Epaporodito. Pua, sain talupus ro luai ina kapo bung alak val kami alilis mete God na kapo naung ania na kapo uruk singina. 


text:
Na kag God ka apunuk kami keve inongos, angkokoai val kana tauia miminaungan using kami angtogon ve Karisto Iesu. 


text:
<pb/>Mi lis a posong aro si petau daus ang e iang siksikei, riria voiang a Karisto Iesu kapo atogon iria. Keve tungag po ago ke kipo kun alis ani kari posong aro ane singimi. 


text:
Petau daus aongos e ke kipo lis kari posong aro ane singimi, na riria le nei liuan i matan vap ke si Kaisar, riria kapa nang, kipo kun alis ani kari posong aro. 


text:
Kana na asasangai, God kata alis ia ani Iesu Karisto, ani ninia ka akalit kana keve asosokai ta keve nem ang ki serei avibis palau. Asangai ke kata serei e ring malangas kuli kana asok ani angelo taun kana asosokai ta Ioanes, 


text:
voiang kata akuskus atutuman ta mengen si God, na akuskus tutuman ani Iesu Karisto, na keve bil aongos ang kata arai ania. 


text:
Tauia si vo tataot ani keve mengen i kus amalangas ke. Na tauia si vap ang ria kipo longong ia, na kipo abis aroron using ia, using a taun ang kalapo angasungai. 


text:
<pb/>Nau a Ioanes napo alis a mengen ke taun a limalengua na kuvkuvulan i lomlomon e palpal Asia. Roron ve marip ane singimi, le singina vopo to ke kana, katala to aino, na ka serei lak. Na le si kirolai i Malanganto i God kapo ago e mete kana sinsinongan i tulava. 


text:
Na le si Iesu Karisto, ninia na katakai i akus atutuman, na matavunim i tadut pelek suai ani mat, na kapo saupai ani ri tulava aongos i kuli rina. Urmaus ane singina vopo vinga ro ang taun ira, na kata akala ira pelek kara keve rikek ta rangai ina, 


text:
na katala itoiton ira ani tara na matan vap i kana vainagoan, na tara tung val kana mamain ta katakai i sula, ani tara abis ani God tamana. Urmaus ve madot kakana papalik ani keve taun, kovek i akamusai ina. Tutuman. 


text:
<pb/>Arai, oring lik ka serei kuli kuku na ri vap aongos luai ki arai ania ta mataria akorong, kantanem ria kita so ia. Na mamain ta pat vap i kuli vunep aongos ki radaupa singina. Io, ka bil asukang palau. Tutuman. 


text:
<pb/>“Nau a tutapongai na akamusai.” Volava God, nia na kitmat luai, nia vopo to ang kana, katala to aino, na ka serei lak, kapo antok. Ararai i Karisto 


text:
<pb/>Nau a Ioanes napo tasimi na tarapo angtogon kuvul ve Iesu si ago nei vilvil akui na si palak nei vainagoan na si kara tung akit aro. Nata ago si kulenusa ang kipo kin ia ta Patmo marai kana mengen a God, na akuskus atutuman i Iesu. 


text:
Si taun i nanauai ani Volava natan lapo arai ta mata i malanganto, na ane mung ig, nala longong a mangsikei a kalinga lava asukang val taungai, 


text:
na kapo atai ta, “Saka keve nem an kupo arai ania, salik ia nei buk, na ku lis ia taun a limalengua na kuvkuvulan i lomlomon suke, Epeso, Simurna, Pergamon, Tuatira, Sardeis, Piladelpeia na Laodikeia.” 


text:
<pb/>Au, nala taval asi kag arai ani vopo mengen ang anig. Taun ang nala taval, nala arai ani limalengua na tutungan i malangas kita abis iria ta gol. 


text:
Nei liuan ina i keve tutungan i malangas ang, mang sikei val igenen i pukun kapo alak kana maus vunga, kapo ngenge aputuk a kangina ta vakup i gol. 


text:
Vangang ina ve ungina vola posok luai val ung i sipsip vo posok val ulung. Na ngono katui i matana kilongpo ureurek. 


text:
Ngono kakina kapo ararai val aen riparipagan kita vil agogoai nia nei imun. Na kalingana kapo gulung val mete keve kong miang. 


text:
E palso i kungana kapo teng a limalengua na kalto, na e nguruna, samele i visvis redelekan angpal kapo soung. Nono kapo mang val mete makarap kapo kurkurilapan luai. 


text:
<pb/>Taun ang nata arai ania, nala uak e ngono kakina asukang val igenen la mat. Na kala amatung a palso i kungana e pukun ig na kala atai ta, “Ku ago ta leng an. Nau a tutapongai na akamusai. 


text:
Nau a vopo to ang. Natala mat sikei arai, nalapo to kana na asikei. Napo teng a ki i takaman si ring ang ri vap mat kipo ago singina. 


text:
Limalengua na kalto ang kuta arai ania e palso i kungag, na limalengua na tutungan i malangas i abis ta gol, supsupai ina kata ago mumun, sikei kapo asukang ke. Limalengua na kalto ang nang, ria na limalengua na ainoinoai si limalengua na kuvkuvulan i lomlomon ang. Au na limalengua na tutungan i malangas ang, nang ria na limalengua na kuvkuvulan i lomlomon ang palau.<pb/>


text:
Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Epeso, ku salik asukang ke. Kana na mengen si vopo teng ani limalengua na kalto ang ta palso i kungana, na kapo pasal angpok nei liuan i limalengua na tutungan i malangas i abis ta gol. 


text:
Napo nas kam keve avibisan, kam dual na kupo tung akit aro. Napo nas kapa ta kupo tav ali pangau ani vap rikek, na kutala atokngai ani vap ang kipo kin pok iria ta kipo aposel, sikei parik. Kutala arai kinle ta kipo vap katakai i kapau. 


text:
Io, napo nas ta kutala tung akit aro si ruduai ani kitmat marai asan ig, na parik kapa kutapa marangan ania. 


text:
Sikei napo atogon mengen misagai anim, marai kutala pasal suai ani lau i vinga ro kuta atogon aino ia. 


text:
Ku lomon pok a ring ang kuta uak pelek ia. Ku lomon pokai na ku abis aro pok val kutapo vil ia aino. Man parik, naka pasal taun ua, na name luk suai ani kam tutungan i malangas pelek kana oring ipo tung, man parik kupa lomon pokai. 


text:
Sikei lau ke, kapo uli ago lak singim, kupo mirik ani kari keve laulauan ri Nikolaitai, io na nau kapa nang napo kun mirik ania. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon. Man a si kata dual suai ani mamaiten, nakan lis ia ta ro asi kana angan si iei i to nei rina talupus luai ang si God. 


text:
<pb/>Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Simurna, ku salik asukang ke. Kana na mengen si vopo aino ke, na akamusai. Katala mat na katala to pok. 


text:
Napo nas kam keve mamaiten i kui, na sinong i logo, sikei kupo tauia lak nang. Napo nas kapa kari mengen arikek a matan vap ang kipo posong pok iria ta kipo Iudaia, sikei parik, using kipo tintino si Satan. 


text:
Ku ago ta leng an ani keve mamaiten ang ku kui tatana. Arai, vopo petau ang anira nganlak ka asuai ani mang matan imi ane nei lu i akangbat, ani ka atokngai animi. Na mi kui nei vilvil akui ang si sangauli na taun. Ku atutuman tung si akamusai i kam to, na naka akuku ua ta kuku miminaungan i akamusai aro, nang a to. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon. Man a si katala dual suai ani mamaiten, parik kanpa duai a vapongua i mat. Asok tapai ane Pergamon 


text:
<pb/>Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Pergamon, ku salik asukang ke. Kana na mengen si vopo atogon ani samele i visvis redelekan angpal ke. 


text:
Napo nas a rina ang kupo ago singina. Rina ang kana sinsinongan i tulava na Satan kapo tung singina. Na kupo tung akit si kag asan. Parik kupa atolongon kam lomlomon serei singig, na parik kapa, si taun ang kag igenen atutuman ta Antipas, vopo uli akus atutuman ang tatag, kata mat singina nei liuan imi si ring ang a Satan kapo ago singina. 


text:
Sikei napo atogon a rukun mengen misagai anim. Mang keve vap nei liuan imi kipo teng akit kana matan akalkalit a Balam, voiang kata pinipini na Balak asi kana asavang ani ri Israel ani ki angan si matan pok ang kitala alis aino ia si ri tangatangai, na si abis ani matan laulauan i panik. 


text:
Asukang a ku lomon pokai. Man parik, name serei avibis palau taun ua, au na name angvibis ve ria ta samele i visvis ke e ngurug. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon. Man a si katala dual suai ani mamaiten, nakan alis ia ta men mana le si mana ang kita amunai ania, na nakan alis kapa ia ta mangsikei a iat posok kita salik a asan tanginang kuluna. Mang vap pulakai parik kipa nas a asan ang, sikei vopo teng ang ania, nia papalik kapo nas ia. Asok tapai ane Tuatira 


text:
<pb/>Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Tuatira, ku salik asukang ke. Kana na mengen si nat i God, voiang a ngono katui i matana kapo ureurek, na ngono kakina kapo ararai val aen riparipagan. 


text:
Napo nas kam keve avibisan, kam lau i vinga ro, kam lomlomon, kam keve abis i papakangai, kam lau i tung akit aro. Napo nas ta keve avibisan roron ke kana kupo abis ia kapo laba ani sa kuta abis aino ia. 


text:
Sikei napo atogon a mengen i misagai anim. Kupo aneineiro na aina ke Iesabel, vopo posong pok ke ania ta kapo katakai i kus amalangas, na si kana akalkalit kapo ausingai alok ani kag keve asosokai taun a laulauan i panik, na asi kari angan kapa si pok kitala alis aino ia si ri tangatangai. 


text:
Natala alis ia ta pangau ani ka lomon pokai suai ani kana matan laulauan i panik, sikei kapo misag. 


text:
Arai, naka so tatana kuli kana pata i kui ve vap po rodotai ke ania. Naka vil akui alava luai aniria, man parik kipa lomon pokai na ki pasal suai ani kari keve laulauan po rikek ang ve nia. 


text:
Na kana inatus, naka ngangapunuk iria. Na le iang keve kuvkuvulan i lomlomon aongos ki malangas ta nau napo nas aro luai ani pakangat i ri vap na vangang iria kapa. Au na naka ngenget si siksikei imi, angkokoai palau val mamaiten i kami keve avibisan. 


text:
Au na animi matan vap ang i Tuatira, nami ang parik mitapa buk teng akit ani akalkalit ke, na parik kapa mita lapa buk a nas ke kipo posong ia ta nas lulungai i Satan, napo antok imi ta parik napa alis imi ta mang asok kitmat asi kami using. 


text:
Sikei palau ta mi teng akit si sa mitala atogon ia lenginang, tung si taun ang name serei pok singina. 


text:
Man a si katala dual suai ani mamaiten, na kata abis usiusing aro kag vubuk tung si akamusai ina, nakan alis ia ta madot asi kana sausaupai ani mamain ta matan vap. 


text:
Ka asukang palau val nau using mamai katala kun alis anig ta madot. Na naka alis ia ta kalto i tangat. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon.<pb/>


text:
Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Sardeis, ku salik asukang ke. Kana na mengen si vopo teng ani kirolai i Malanganto i God na limalengua na kalto ang. Napo malangas kam keve avibisan. Kupo sung asan sekpat konang ta kupo to, sikei kupo mat. 


text:
Tapangun! Arudualanai ani sa kapo ago lak, using kalapo buk mat luai. Arai, natala kinle ua ta kam keve avibisan kipo tav tapunuk e matana i kag God. 


text:
Asukang a ku lomon akit a akalkalit ang kutala luk ia, na ku teng akit singina na ku lomon pokai. Sikei man parik kupa tapangun, naka serei val katakai i tainau, na parik kupa nas a taun ang naka serei singina. 


text:
Sikei, kupo atogon a rukun asan i vap e Sardeis, parik kitapa vil avisuk kari keve maus. Ki paskak lak ve nau velai ani ki alak kari maus posok, using kipo ro angkoai. 


text:
Man a si kata dual suai ani mamaiten, kan kun maus kapa ta maus posok val ria. Na parik napa mus suai ani kana asan nei buk i to. Naka amalangasai ania mete mamai na kana keve angelo. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon. Asok tapai ane Piladelpeia 


text:
<pb/>Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Piladelpeia, ku salik asukang ke. Kana na mengen si vopo daus ang na kapo tutuman. Kapo teng ki le si David. Taun kapo tavas takaman, ka kovek luai ta sikei ka akang. Taun kapo akang, ka kovek luai ta sikei ka tavas. 


text:
Napo malangas kam keve avibisan. Arai, natala atu tavasan a takaman ane no im, na ka kovek luai ta sikei ka angkoai si akang ania. Napo malangas ta kutapo buk ngau, sikei kutala teng akit si kag mengen na parik kuta lapa gel suai ani asan ig. 


text:
Arai, matan vap ang kipo posong pok iria ta kipo Iudaia, sikei kipo kapau, using kipo tintino ve Satan, vap ang naka vil iria ani kime soturungai e ngono kakim na ki arai ta natala vinga ro taun ua. 


text:
Using kutala teng akit kag mengen si kam tung akit aro, nau kapa naka kun teng akit anim pelek a taun i vilvil akui ang nganlak ka serei kuli rina aongos, si atokngai ani vap ang kipo ago kuli rina. 


text:
Oring lik naka serei. Ku teng akit a sa kupo atogon ia, ani ka ago ta mangsikei ka luk pakang ua ta kam kuku miminaungan i akamusai aro. 


text:
Man a si katala dual suai ani mamaiten nakan atung ia val kitip kitmat lava nei lu i atailai si kag God, na kala siken tung an. Naka salik a asan i kag God singina, na asan i kana rina kapa, nang a Ierusalem tanginang voiang ka pasiang le metekuku le si kag God. Na kag asan tanginang kapa naka salik ia singina. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon. Asok tapai ane Laodikeia 


text:
<pb/>Ane si ainoinoai si kuvkuvulan i lomlomon suke e Laodikeia, ku salik asukang ke. Kana na mengen si vo tutuman luai ang. Kapo uli atutuman na kapo akuskus atutuman luai. Na singina akorong kana asisinong a God kata serei. 


text:
Napo malangas kam keve avibisan, ta parik kupa livus na parik kupa manas kapa. Napo buk ani man kupo buk livus, kapo ro ku livus. Man kupo buk manas, kapo ro ku manas. 


text:
Arai, kupo mengen ta kupo tauia, parik kupa inongos taun a sa using kutala luk a mamain ta tauia lava. Sikei parik kupa kinle ta tutuman luai kupo amimirikan, kupo amamailikan, kupo logo, kupo mata ba na kupo pukun varas. 


text:
Napo pini ua ta ku serei singig na kume samui ta kam gol ila ani adaus nei imun, ani ku tauia lak. Na ta kam maus posok si amaus aro anim, ani ki ago ta arai ani mese i kam po varas palau ang. Na ta kam marasin asi amoi ani matam ani ku mata arai aro pok. 


text:
Nau, vap ang napo buk iria, napo tatapokai aniria na napo ngamis iria kapa. Asukang a ku atutuman na ku lomon pokai. 


text:
Arai, napo tung mete takaman na napo pirpiring. Man a sikei kapo longong a kalingag na ka tavas anig, naka palak na namemlongan angan kuvul ve nia. 


text:
Man a si katala dual suai ani mamaiten, nakan alis ia ta roron asi kana sinong lakat ve nau kuli kag sinsinongan i volava. Ka asukang palau val nau using natala kun dual suai ani mamaiten, na nalapo sinong lakat ve mamai kuli kana sinsinongan i volava. 


text:
Ninia kapo atogon talinga, kapo ro ka longong a mengen ke Malanganto kapo alis ia taun a keve kuvkuvulan i lomlomon.”<pb/>


text:
Au e mung, nala tun ane no na nala arai ani mete takaman kapo tavas e metekuku. Na mang kalinga kala songo. Kalinga ang nata longong ia aino si vopo mengen taun ang anig, kapo bil val taungai. Na kala songo, “Palak taun iau na name akalit ua ta keve bil ang nang palau ki serei e mung i keve bil ke.” 


text:
Akorong palau nala arai ta mata i malanganto, na e lakat metekuku nala arai ani sinsinongan i volava, na mang sikei kapo sinong lakat kuluna. 


text:
Na vopo sinong ang kapo ararai val iat po mang aro ke iasipir na sardion. Na kumrangai kapo tung aulitai ani sinsinongan ang val iat po mang aro ke samaragdo. 


text:
Au, na aulitai i sinsinongan ang kapo atogon a mang 24 a sinsinongan, na kuluria 24 a igenen lava kipo sinong. Kipo alak maus posok na e paturia kipo kuku kari keve kuku i gol. 


text:
Le si sinsinongan ang, tapak kapo takrimit na kalinga lava kapo tangis na angang kapa kapo sokirilai. Na ane nona i sinsinongan ang, limalengua na ureurek lava kipo mang, nang a kirolai i Malanganto i God. 


text:
Au na e nona i sinsinongan ang, kapo asukang val laman tatapulitai lava i galas, kapo malangas val kurustalo. Aulitai aongos i sinsinongan ang, puat a asisinong atogon to, kimela tu aserei. Noria na mung iria, katui i mata kapo pakut aongos ia. 


text:
Ainoai kapo bil val laion, na lapongua kapo bil val bulumakau, lapotol kapo nau val igenen, na lapuat kapo bil val manuanga kapo ngoi. 


text:
E iang, siksikei a asisinong ang, kapo atogon kana limalesikei a vanga, na e pukun ina kuvul ve neina kapo rodopongos ta katui i mata. Si keve tenei ias na tenei vong kipo tava ani ausai ani posong asukang ke, “Kapo daus, kapo daus na kapo daus luai a Volava God kitmat. Kata to aino, ka to kana, na ka serei lak.” 


text:
Taun ang kipo abis aliu asukang, kipo posong aminaungan, kipo posong alakat ve posong ro ani vopo to asikei ke, na kapo sinong kuli kana sinsinongan i volava. 


text:
Na 24 a igenen lava ang kila uak e matana i vopo sinong kuli sinsinongan ang, na kila soturungai serei singina vopo to asikei ke, na kila sangu suai ani kari keve kuku e matana i sinsinongan ang na kila posong asukang ke, 


text:
“Numai kamem volava God kupo ro angkoai luai si luk ani miminaungan na asan lava na kitmat, using numai kuta asinong a keve bil aongos, na le si kam vubuk na kila serei val kana kipo ago.”<pb/>


text:
Au, na nala arai ani sikei a buk i lulun e palso i kungana i vopo sinong kuli sinsinongan i tulava ang, kapo atogon salsalik angpal e neina na tongina kapa, na kita vulit akit ia ta limalengua na vulit kapo atogon akanangai singina. 


text:
Na nala arai ani mang sikei a angelo kitmat kapo songo ta kalinga lava, “Si e iang kapo atogon a ro asi tak suai ani keve vulit i buk ke na ka eres ia?” 


text:
Na katapo kovek luai ta sikei e metekuku, na e kuli rina, na e nei roe i kuli rina katapo angkoai si eres ani buk ang vo tikon lik tapai ania. 


text:
Au, na nalapo tangis alava marai kapo kovek ta sikei kapo atogon a ro asi eres ani buk ang vo ka tikon ia. 


text:
Na e mung, sikei iria keve igenen lava ang kala antok iau, “Ku ago ta tangis an! Arai, laion i Iudas, na tutusung i David, katala dual suai ani mamaiten, nia vanang kapo angkoai si eres ani buk ang ve limalengua na vulit ina.” 


text:
<pb/>Na nala arai, na nei liuan i sinsinongan ang, puat a asisinong atogon to ang, ve keve igenen lava ang kipo ago aulitai, mang sikei a nat i sipsip kapo tung na kapo ararai val kitala lamrongok ia. Na kapo atogon kana limalengua na kom, na limalengua kapa na katui i mata, nang a kirolai i Malanganto i God, voiang kata asok ia taun a kuli rina aongos. 


text:
Taun kanla luk a buk ang, puat a asisinong atogon to ang, ve 24 a igenen lava ang kila matung turung e vunep e matana i nat i sipsip. Na e kungaria aongos, siksikei kapo teng kana gita, na kipo teng kapa kari keve gapai i gol, na neina kapo duk ta bil sain roron, nang a keve sokotuk si ri vap daus. 


text:
Na kila tangam kari tangam tanginang asukang ke, “Numai papalik kupo atogon a ro asi luk ani buk ang, na ku tak suai ani keve vulit ina, marai kita raung ua, na si rangaim kutala samui pok ri vap ani God, vap le si mamain ta angtama, na keve mengen angpetpetekai, na mamain ta rina ve matan vap asip. 


text:
Kutala itoiton iria ani ki matan vap i kana vainagoan kara God, na keve katakai i sula si abis ania, na ki sausaupai lak e kuli rina.” 


text:
<pb/>E mung nala arai, na nala longong a kalingaria i ri angelo kipo ago auliulitai i sinsinongan ang ve puat a asisinong atogon to ang, na keve igenen lava ang. Na kipo petau lava, parik luai kapa angkoai si nas ani tataot iria using kipo miang arikek luai. 


text:
Na kipo tangam alava asukang ke, “Nat i sipsip voiang kita raung ia, kapo ro angkoai ani ka luk a kitmat, tauia, masam, dual, asan lava, miminaungan na alatun.” 


text:
Na nala longong a mamain ta asisinong lakat metekuku, na e kuli rina, na nei roe kuli rina, na nei laman, ria aongos kipo tatangam asukang ke, “Alatun, asan lava, minaungan, na dual taun a vopo sinong kuli sinsinongan i tulava ang, na ane si nat i sipsip, si keve taun aongos, kovek ta akamusai ina.” 


text:
Na puat a asisinong atogon to ang kila antok ta, “Tutuman.” Na keve igenen lava ang kila matung turung ane vunep na kila mamaila serei singina.<pb/>


text:
Na nalapo tere ta nat i sipsip ang, ta kalapo tak suai ani ainoai i limalengua na vulit ang. Na nala longong a kalingana i mangsikei i puat a asisinong atogon to ang, kala songo si kalinga lava val angang, “Me la arai!” 


text:
Na nala arai ane no na sikei a os posok kapo tung. Vo po kokos kuluna kapo teng a vatilau, na kitala akuku ia ta kuku i tulava. Na kala sang val katakai i visvis madot asi an dual suai ani mamaiten. 


text:
<pb/>Au na vapongua i vulit, kalapo tak suai ania na nala longong a lapongua i puat a asisinong atogon to ang kala atai, “Me la arai!” 


text:
Au na mang os kala kun serei, kapo melek luai na kita alis a vo po kokos ang kuluna ta kitmat ani ka luk suai ani marip kuli rina, ani ri vap ki raung angpokpokai pok aniria. Na kila alis ia ta samele tavirimok lava i visvis. 


text:
<pb/>Au, vapotol i vulit kala tak suai ania na nala longong a vapotol i asisinong atogon to ang kala atai, “Me la arai!” Nala arai ane no na os miting, na vo po kokos ang kuluna kapo teng a bil e kungana asi an kinkintong. 


text:
Le iang kapa, nala longong val kalinga kapo tangis le nei liuan i puat a asisinong atogon to ang kapo antok ta, “Samui i sikei palau a kinkintong i palaua ka tung alakat si seupok i sikei a taun, na samui i potol a kinkintong i kon kapa, ka kun tung alakat si seupok i sikei a taun. Sikei ago ta vil arikek an ani rul i elaio ve vaen!” 


text:
<pb/>Au, vapuat i vulit, kala tak suai ania na nala longong a kalingana i vapuat i keve asisinong atogon to ang, “Me la arai!” 


text:
Nala arai, na e iang mang os na kapo ararai kaup. Vo po kokos ang kuluna kana asan ta mat, kilongpo angusing palau ve rina si ri vap mat. Kitmat kita alis irilong tatana ani kilong saupai ani sikei i puat a palpal i kuli rina ke, asi nga rongok ta samele i visvis, na asereiai ani kalag, vilvil akui, na keve kei kalat rikek kime daung kuli rina. 


text:
<pb/>Au, vapalpalima i vulit, kala tak suai ania na neite pata ipo sula nala arai ani mamain ta malanganto i petau ang kita raung aino iria, marai kari lomlomon ta mengen si God na kita akuskus atutuman tatana. 


text:
Kipo songosongo alava luai ta, “Volava kitmat luai, kupo tutuman na kupo gogoai kapa, angisan vang kana ku saupai vo ngenget a vap ang kuli rina kita raung imem?” 


text:
Na kila lis iria siksikei ta kari keve maus posok, na kila atai iria si ausai ani vuk taun kudik lik palau, tung si tataot punuk i vap ang kipo kun keve asosokai val ria na keve tasiria, ki raung lak iria val kitala kun raung aino aniria. 


text:
<pb/>Au, valimalesikei i vulit, kala tak suai ania na nala arai ane no na mimo lava, na mete makarap kala vongvongan val vakup miting luai, na mete ulen kala melek aongos val rangai, 


text:
na ri kalto metekuku kila uak asiang ane kuli vunep val uai kavang i iei kalapo tamul pelek ia, using a malu madot kapo aruk ia. 


text:
Na metekuku kala kun pasal suai val kita lulun a buk, na ri mulang na ri kulenusa aongos kila aingingik pelek kari keve tutungan. 


text:
Na ri tulava i kuli rina na keve posongan, na keve ainoinoai si ri petau i visvis, ri tauia, ri vap gailan, ri asosokai e kevkev luai, na vap po kalakala ang, ria aongos luai kipo mun nei keve vakil vo nei liuan i keve iat lava kuli keve mulang. 


text:
Na kipo asok ri mulang ve ri iat lava ta, “Mi tabak taunai animem. Mila apung imem ani namem mun suai ani matana i vo po sinong kuli sinsinongan ang, na pelek kapa kana marala manas a nat i sipsip. 


text:
Au na nala arai ani puat a angelo kipo tung si puat a nona i kuli rina ke, na kipo teng bat a puat a mete malu ani ka ago ta malu an ani kuli rina ke, ane nei laman, na kuli ri iei aongos kapa. 


text:
Na nala arai ani mang angelo si kapo serei le mete sinlak i makarap, na kapo teng a bil ipo akanangai si God vopo to ke. Na kala songosongo alava taun a puat a angelo ang kitala lis iria ta kitmat asi vil arikek ani nei roe ve nei laman. 


text:
“Mi ago ta vil arikek an ani nei roe, nei laman na ri iei, tung si taun ang tarala amatung tapai ani akanangai e noria i kana keve asosokai kara God.” 


text:
Na nala longong a tataot iria kitala akanangai aniria, kipo 144,000 na vap le si keve patvap aongos i Israel. 


text:
Le si patvap si Iudas kipo 12,000 ila akanangai, le si patvap si Ruben kipo 12,000, le si patvap si Gat kipo 12,000, 


text:
le si patvap si Aser kipo 12,000, le si patvap si Neptalim kipo 12,000, le si patvap si Manases kipo 12,000, 


text:
le si patvap si Simeon kipo 12,000, le si patvap si Levi kipo 12,000, le si patvap si Isakar kipo 12,000, 


text:
le si patvap si Sabulon kipo 12,000, le si patvap si Iosep kipo 12,000, au na le si patvap si Beniamin kipo 12,000 aongos. Petau lava i mamain ta patvap aongos 


text:
<pb/>Au, e mung i keve bil ke nala arai, na sulrina lava kipo tung. Petau ang kapo tav angkoai si mang sikei ka tataot korong iria, le si keve angtama, keve rina, keve patvap, na keve mengen angpetpetekai. Na kipo tung e nona i sinsinongan i tulava, e matana i nat i sipsip. Kipo maus ta maus posok aongos, na keve pan i otongo kipo teng ia e kungaria. 


text:
Na kipo songosongo alava asukang ke, “Alatun ane si kamem God vopo sinong kuli sinsinongan i tulava, nia na tukul bung i vilvil ato ke, na ane si nat i sipsip.” 


text:
Ri angelo aongos kipo tung aulitai ani sinsinongan ang na aulitai ani keve igenen lava na puat a asisinong atogon to ang. Na kila oro turung e vunep e mete sinsinongan ang na kila mamaila serei si God, 


text:
“Tutuman luai! Alatun na urmaus, masam na posong ro, asan lava, madot na dual, ane si kara God, kana na asikei. Tutuman luai!” 


text:
<pb/>Na sikei iria keve igenen lava ang kala sui iau, “Petau po alak ani maus posok suke, ri si nang, na kita pasal le voi?” 


text:
Na nala ngenget ia, “Kag volava, kupo nas.” Na kala atai iau, “Petau ke ria vap lapo soung suai ani keve bil lava i vilvil akui ang, na kitala galui adaus kari maus, using kita vil adaus aro ia ta rangai i nat i sipsip. 


text:
Nambang asukang, na kipo tung e mete sinsinongan ang si God. Kipo abis papakangai ania nei kana lu i atailai, tenei ias na tenei vong kapa. Na vopo sinong kuli sinsinongan ang ka amarmarip iria. 


text:
Parik luai kipa anguan buk angan an, parik kipa anguan mingom an. Na makarap parik kapa anguan ngan an aniria, ka kovek luai kapa ta ring malu manas kame luk iria. 


text:
Using a nat i sipsip vopo tung nei liuan i sinsinongan, ang ninia kalapo kakaria ta katakai i aiveven sipsip, na ka ausingai aniria taun a mete uv i laman i to. Na God lak ka song suai aongos ani lumata i mataria.”<pb/>


text:
Au, si taun ang kala tak suai ani akanangai i valimalengua i vulit, na kala musik aongos e metekuku ani vuk pangau. 


text:
Na nala arai ani limalengua na angelo ang kipo tung e matana i God, na kala alis iria ta taungai siksikei. 


text:
<pb/>Na mang angelo kame lapo tung ngere pata ipo sula, na kapo teng a ese i gol, na kila alis ia ta bil sain ro duk, si sula kuvul ve keve sokotuk si mamain ta vap daus, lakat kuli pata i gol ang e mete sinsinongan i tulava. 


text:
Na bung sain roron ina, kuvul ve kari keve sokotuk ri vap daus, kapo taup alak e matana i God, le si kungana i angelo. 


text:
Au, angelo kala luk a ese ang, na kala asiang aduk ia ta kalunga nini le kuli pata ang, kala so tatana kuli vunep. Na e iang kalinga lava na sokirilai i angang kuvul ve mimo na tapak kapa. Keve taungai 


text:
<pb/>Na limalengua na angelo vopo teng ani limalengua na taungai ang kita lapo usausa si kui aniria. 


text:
<pb/>Au, ainoai angelo kala kui kana taungai, na iat karkarian kuvul ve rangai kila sapungai ania kuli rina, na kala ni suai ani vapotol i palpal i kuli rina, na vapotol i palpal i mamain ta iei. Na uriuri vopo polok makanga aro ang, kala ni suai aongos ania. 


text:
<pb/>Na vapongua i angelo kala kui kana taungai, na mang bil val mulang lava katapo urek alava aongos kita so tatana ane nei laman. Na vapotol i palpal i nei laman kala rangai. 


text:
Na vapotol i palpal i ri asisinong po atogon to nei laman kila mat, na vapotol i palpal i ri perengan kila tagoeng. 


text:
<pb/>Au, na vapotol i angelo kala kui kana taungai, na mang kalto lava kapo ureurek alava val sulu, ka uak le metekuku, na ka ngataunai ani vapotol i palpal i keve laman, na ani keve salsaling lik i laman kapa asukang. 


text:
Kana asan a kalto ang ta mal luai. Na vapotol i palpal i keve laman kala kun mal, petau lava kita inum singina kitala mat using kalapo mal luai. 


text:
<pb/>Au na vapuat i angelo kala kui kana taungai, na vapotol i palpal i makarap kala tamitmit, vapotol i palpal i ulen, na vapotol i palpal i keve kalto, ani ki ago ta mang an. Asukang na vapotol i palpal i tenei ias ka kovek i malangas, na asukang kapa si vapotol i palpal i tenei vong. 


text:
<pb/>Na nala arai, na nala longong a manuanga kapo ngoi e pangkul liuan i metekuku, na kapo songosongo alava luai ta, “Ka rikek, ka rikek, na ka rikek luai aniria kipo ago e kuli rina, using kapo atogon lak a potol a angelo, oring lik kitol kui a taungai.”<pb/>


text:
Na vapalpalima i angelo kala kui kana taungai, na nala arai ani sikei a kalto, kata uak le metekuku ane kuli vunep. Kita lis ia ta ki asi tavas ani mata lulungai asiang. 


text:
Na kala tavas ia na bung kala tuv alak le neina, asukang val bung i imun marmaralan lava. Na makarap ve metekuku kala vong ta bung i nei mata ang. 


text:
Na le si bung ang ri bivo kila serei si kari me ago kuli vunep, na kitala lis madot aniria val ri pangup i kuli vunep kipo atogon ia. 


text:
Kita antok iria ani ki ago ta vil arikek an ani uriuri i kuli vunep, vo ani sa kapo papanan aro, na iei kapa. Sikei ki vil arikek papa na vap ang kipo kovek i akanangai i God e noria. 


text:
Parik kitapa li madot aniria asi kari vil punuk luai ani ri vap, sikei ki vil akui palau iria si palpalima na ulen aongos. Kui ang ki kui tatana, ka bil val kui i pangup, man ka suk a igenen. 


text:
Na nei liuan i keve taun ang ri vap ki gulegule ring asi kari mat, sikei ki tav sabonai ania. Ki vubuk alava ani ki mat sumasuma, sikei mat ka amaka aro iria. 


text:
<pb/>Ri bivo, kankanuai iria katapo bil val ri os kitala usausa lenginang iria ani visvis. Na kita akuku iria ta bil val kuku i gol, na ane noria kipo naunau val ri vap. 


text:
Na kipo atogon keve lilit e kangiria, kapo bil val keve lilit i aen, na tangis i vangaria kapo sokelengai val tangis i tagtagai os miang kipo sang tatana taun a visvis. 


text:
Kipo atogon vikvik na kipo suk val ri pangup si vikvik iria kapo atogon rangum matansilup, au na kipo atogon a madot e vikvik iria asi vil arikek ani ri vap si palpalima na ulen aongos. 


text:
Na kipo atogon kari tulava, kapo paturia aongos, angelo i nei mata lulungai asiang ang, kana asan si mengen si ri Eberaio ta Abadon na si ri Elas ta Apoluon. 


text:
<pb/>Sukana vang a ainoai i vilvil akui rikek kala kamus. Arai, pongua lak nang kilongpo tungai asi serei. 


text:
<pb/>Na valimalesikei i angelo kala kui kana taungai, na nala longong a kalingana i mang sikei neina i puat a kom ang si pata i gol, kapo tung e malangas i matana i God. 


text:
Na kalinga ang kala antok a valimalesikei i angelo vopo teng ani taungai ang ta, “Ku akala na puat a angelo ang kita teng akit iria ngere laman lava ang e Euparates.” 


text:
Na le iang kila akala na puat a angelo ang, kita lapo usausa si vuk taun ang, akorong si taun ang, singina si ulen ang na matas ang kapa, asi kari an raung amat ani vapotol i palpal i ri vap aongos. 


text:
Na tataot lakat i petau kipo kokos kuli os asi an visvis, kapo 200,000,000. Nata longong a tataot ang asukang. 


text:
Si kag ararai katapo ararai asukang ke. Keve os kuvul ve vap ang kipo kokos kuluria, kari keve lilit e kangiria katapo mang val ureurek mang mata makanga, na kapo dinangan val iat karkarian. Na paturia i keve os ang kapo asukang val paturia i ri laion. Na ureurek, bung na iat karkarian kapo soung e ngururia. 


text:
Vapotol i palpal i ri vap e kuli rina kitala mat aongos marai potol a bil i vilvil akui ke, kut, bung na iat karkarian ang vopo soung ke e ngururia. 


text:
Using kari madot ri os kapo sinong e ngururia na vikvik iria, using a vikvik iria kapo asukang val ri kene, kipo atogon vangang, nambang kipo so tatana. 


text:
<pb/>Petau lava lak nang parik kitapa mat si keve vilvil akui ke, parik lak kipa lomon pokai pelek kari keve avibisan, na kipo uli soturungai lak taun kari keve ingua, keve tangatangai ang kita abis palau ia ta gol, silva, aen, iat, na ri iei, keve bil po mataba, na kipo talingabot, kipo tung mat palau. 


text:
Na nala anguan arai an na mang sikei a kitmat i angelo kapo pasiang le metekuku, na katapo maus ta kuku, na kumrangai kapo tung e patuna. Nei nona kapo asukang val mete makarap, na ngono kakina kapo asukang val kitip lava kapo ureurek. 


text:
Katapo teng a buk lik i lulun e kungana, na buk ke katala tapaeres e kungana. Ka kelai ani palso i kakina e nei laman, na kana palkais e ring kolo. 


text:
Na kala songosongo alava luai val kalingana i laion marala. Vuk taun ang kala songosongo, na limalengua na angang ang kilapo mengen. 


text:
Kilapo mengen na nalapo usausa asi kag salsalik. Sikei, nala longong a kalinga le metekuku ta, “Ku vulit bat a mengen ang limalengua na angang ang kita antok tatana, na ku ago ta salik an ania.” 


text:
Na angelo ang nata arai ania, vo atung ang ani kakina nei laman na e ring kolo, kala koros atung a palso i kungana ane metekuku, 


text:
na kala atu vala si vopo to asikei, voike kata asinong a metekuku na keve bil aongos ang kipo ago singina, na kuli vunep ke kapa kuvul ve keve bil aongos kuli rina, na nei laman ve kana kun keve bil neina. Na kala posong asukang ke, “Ka kovek luai i taun i amomole! 


text:
Man kalapo angte kana taun a valimalengua si kui ani kana taungai, e iang kala tapunuk a mengen mumun ang si God, val akus roron ang katala amalangasai ania si kana keve asosokai ri katakai i kus amalangas aino.” 


text:
<pb/>Au, na kalinga ang nata longong aino ia le metekuku kala anguan serei taun an anig ta, “Pasal, kula luk a buk vopo matung tapaeres ang e kungana i angelo vopo tung ang e nei laman na e ring kolo.” 


text:
Au nala pasal taun ia, na nala aikut ia ani ka lis iau ta buk lik ang. Na kala antok iau, “Luk ia na ku angan ia, na kan vil amal a vingam, sikei ane tabek i ngurum ka mirmiruman val murungan.” 


text:
Au, nala luk a buk lik ang e kungana i angelo, na nala angan ia. Na ane tabek i ngurug, pua nem mirum luai val murungan. Au nala angan asip tapai ania, na kala vil amal aongos a vingag. 


text:
Na kala antok iau, “Kapo mamaiten ta ku anguan kus amalangas pok an ani keve rina miang, ani keve patvap na ani keve mengen angpetpetekai na ani ri tulava kapa.”<pb/>


text:
Na kala alis iau ta vuk kan i po kinkintong, na kala antok iau ta, “Ku tapasuk na kuanla kinkintong kana lu i atailai a God, na pata ipo sula. Luk kapa na tataot iria kipo soturungai e iang. 


text:
Sikei, ku atolongon a kinkintong ani nankomo i lu i atailai. Ago ta kinkintong an ania, marai kitala lis nang ia si ri vap i ngising. Na ki koko goeng a rina gogoai ang si 42 na ulen. 


text:
Naka li madot ani kag ngono katakai i kus atutuman asi karilong mengen i kus amalangas le si God si 1,260 na taun aongos, na kilong alak a maus i mamakus.” 


text:
Ngono igenen ke, rilong a ngono iei i elaio, na ngono tutungan i malangas vopo tung ang e matana i Volava i keve asisinong aongos. 


text:
Na man a mangsikei kapo buk atokngai asi vil arikek anirilong, kut i ngururilong ka angan ia. Kana vang a ring ke, man a mangsikei kapo buk vil arikek anirilong ka mat akorong si selen ang. 


text:
Na ngono igenen ke kilongpo atogon madot asi akangbat ani metekuku ani ka ago ta anguan langit an si pangau i taun ang kilong mengen i kus amalangas singina. Au na kilongpo atogon kapa na madot asi pokai ani keve laman aongos asi kari rangai, na asi karilong vil akui ani keve rina si saka keve taun an rilong kilongpo buk ia. 


text:
Au na taun ang man kilonglapo akamusai ani karilong kus atutuman, kei nau lelengan vopo soung le nei mata lulungai asiang ang, kamela angvis ve rilong, ka dual alava anirilong na kala vis punuk irilong. 


text:
Matmat irilong ka matung palau nei selen i rina lava ang, kipo posong atoktokngai ania ta Sodoma na Aigipto, rina ang nang kita atakuk karilong volava singina kuli ngakputuk. 


text:
Na ri vap i mamain ta matan vap, ri mengen angpetpetekai, na keve rina lava, kime kalum a ngono matmat ang si potol a taun kirol na inongos. Na ki atakun ri vap si ago ta amunai anirilong. 


text:
Na ri vap i kuli rina aongos ki maramarak using kilongtala mat, na ki mikamika ta uruk, na ki lis angpokpokai aniria ta mang keve alilis, using ngono katakai i kus amalangas ang kilongtapo vil akui arikek ri vap kuli rina. 


text:
Au na e mung i potol a taun kirol na inongos, God kala lis pok a malu i to taun irilong, na kilongla tung ta ngono kakirilong. Na leng lava kala pat a vap po kalum ang anirilong. 


text:
Na kilongla longong a mang kalinga lava taun irilong le metekuku ta, “Milong palak ane ke.” Na kilongla palak nei kuku ane pangkul, na karilong petau kipo tere tatarilong. 


text:
Na si vuk taun ang palau, mimo lava luai na vasangauli i palpal i rina ang kala tagoeng. Na 7,000 i ri vap kita mat si mimo ang, na mang vap ang kita leng arikek luai, na kipo alatun a God metekuku. 


text:
<pb/>Sukana vang a vapongua i vilvil akui kana kala kamus. Arai, vapotol lak nang ka serei, na ka sumasuma palau. Valimalengua i taungai 


text:
<pb/>Au na valimalengua i angelo kala kui kana taungai, na nala longong a keve kalinga lava i metekuku asukang ke, “Vainagoan i kuli rina ke, kara Volava na kana igenen i akanangai kilonglapo saupai ania, na kana saupai ka ago ane no asikei.” 


text:
Na 24 a igenen lava ang, vap po sinong kuli kari keve sinsinongan e mete God, kila soturungai ane vunep e matana i God na kila mamaila serei singina 


text:
asukang ke, “Volava God kitmat luai, kupo to kana, na kuta to aino, namempo alatun ua using kutala luk kam madot lava na kula saupai lenginang. 


text:
Mamain ta patvap i ngising kita marala, sikei kam marala kala serei, na kana kalapo taun asi saupai aniria kitala mat, na asi seupok kapa ani kam keve asosokai ri katakai i kus amalangas, na ri vap gogoai, na vap ang kitala mamaila ani asan im, ri vap lik kuvul ve ri vap lava. Na asi runguk suai ani vap ang kita galang a kuli rina.” 


text:
Au na lu i atailai si God kala tavas metekuku, na kila arai ani asisiang ang salsalik i ainainakai kapo sinong neina. Na e iang kala tapatapak, angang kala sokirilai, mimo na langit lava i iat kala usen.<pb/>


text:
Na mang akanangai petekai lava kala serei metekuku. Mang aina katapo kavat ta makarap, na ulen kapo ago neite ngono kakina. Na kana kuku e patuna, sikei a sangauli na pongua na kalto kipo tung singina. 


text:
Na mang akanangai kapa kala kun serei metekuku. Mangsikei a kene lava luai kapo melek, na kapo atogon limalengua na vangang, na sangauli na kom, na si limalengua na vangang ang limalengua na kuku i tulava singiria. 


text:
Na vikvik ina kala mus suai ani vapotol i palpal i kalto e metekuku ane kuli vunep. Kene ang kalapo tung e no i aina vopo kui ani ingus ang, ani ka konem a popo lik ang man kala ingus ia. 


text:
Au kala ingus kana nat tauan, nia ka saupai ani keve matan vap aongos ta kana kipa i aen. Sikei, nat ang kita paus alak ia taun a God na kana sinsinongan i tulava. 


text:
Na aina ang kala sip akipai ane nei ring varasai palau taun a ring ang God katala itoiton ia ania, ani kan ago si aiveven si 1,260 na taun aongos. 


text:
<pb/>Na visvis kala tadut metekuku. Mikael ve kana keve angelo kila vis a kene. Na kene ve kana ta kun keve angelo kita susual, 


text:
na kila asuai asiang ani kene lava ang, katapo uli ago le kabang, kana asan ta petau, vo Satan, igenen vopo kapau ani kuli rina aongos. Kita asuai asiang ania ve kana keve angelo ane kuli vunep. 


text:
Na nala longong a mang kalinga lava e metekuku asukang ke, “Kana vang kala serei a vilvil ato, madot na vainagoan si kara God, na kitmat si kana igenen i akanangai, using a vopo uli mengen arikek ke ani keve tasira e matana i God tenei ias na tenei vong, kitala so tatana ane vunep. 


text:
Kita dual suai ania ta rangai i nat i sipsip na si kari kus atutuman, na parik kitapa aunai i lomon ani kari to, parik. Sikei kita atolongon iria ani ki mat. 


text:
Asukang vang na nami vap ang mipo ago e metekuku, mi uruk! Sikei, kapo rikek luai ani kuli rina na ani nei laman kapa using a vo petau ang lenginang katala pasiang taun imi, na kapo marala arikek luai, using kapo nas ta kana taun parik kapa vungavunga.” 


text:
<pb/>Na kene lava ke, taun ang kala arai ta kitala so asiang tatana ane vunep, kala lu na aina vo ingus ani nat tauan ang. 


text:
Na kila lis a aina ke ta pongua na vanga i manuanga lava ani ka angkoai si ngoi tatana ane nei ring varasai palau, rina ang kitala itoitonai ania ania, ki an aiveven ia si sikei a matas, na mang pongua na matas, na inongos i matas, akipai ani matana i kene. 


text:
Na kene lava ke kala mutakai ani laman e nguruna asukang val sung ani molong ina kan kinkos a aina ang na ka tipo suai ania akipai. 


text:
Sikei kuli vunep kata pakangai ani aina ke. Kata apanga na nguruna, na ka konem aongos a laman i sung ang kene lava kata mutakai ania. 


text:
Kene lava ke vola vinga marmaralan luai ani aina ke, na kala paspetau asi kana an angvis ve kana matan inatus a aina ang, ria vap ang kipo longong kana keve asok tapai a God, na kipo teng akit a akus tutuman i Iesu. 


text:
Au, nala arai ani mang sikei a kei nau lelengan kala buat serei kuli laman. Kapo atogon a sangauli na kom, na limalengua na vangang. Si siksikei a kom, kuku i tulava kapo gon kuluna, na kuli siksikei i keve vangang ang, mang asan i nau varas ani God kapo tung singina. 


text:
Na kei ang nata arai ania, kapo bil asukang val pusi kei kalat lava, na kakina kapo asukang val kakina i vongo marmaralan lava, au na nguruna kapo bil val laion. Kene ang katala lis ia lenginang ta kana madot, na kana sinsinongan i tulava, na kitmat lava asi saupai. 


text:
Si mang sikei a vangang, kapo atogon a mapolok, pat konang asi kana mat, sikei mapolok ang katala takaut. Na ri vap i kuli vunep aongos kila arai velai ani man ani bil ke, na kila using a kei ke. 


text:
Ri vap kila soturungai serei si kene using katala alis a kei ta kitmat asi saupai, na kila kun soturungai kapa serei si kei ang, na kipo sui ta, “Mang si vang kana kilongpo angkoai ve kei ke? Nei a si kapo dual angkoai asi me angvis ve nia?” 


text:
<pb/>Kitala ali pangau ani kei ke asi kana posong ani keve mengen i alalakas na keve mengen i nau varas, na ka asereiai ani kana kitmat si 42 na ulen. 


text:
Kapo sulai ani nguruna si nau varas ani God. Kapo mengen i nau varas ani asan ina, kana ring ipo ago, na vap ang kipo ago ve nia metekuku. 


text:
Kita li pangau ania kapa asi kana angvis ve ri vap daus, na asi kana dual suai aniria. Io, kitala lis ia ta kitmat ani ka saupai ani keve angtama, keve patvap, keve mengen angpetpetekai, na keve rina kapa. 


text:
Na ri vap aongos kipo ago kuli vunep ke ki soturungai serei singina, ria na vap ang kari asan kapo kovek le si tutapongai i asisinong nei buk i to si nat i sipsip, voiang kita raung ia. 


text:
Man a si ki kong ato ia, nang ki kong ato ia. Man a si ki raung ia ta samele i visvis, nang ki raung ia. Kapo ro ri vap daus ki tung akit na ki lomlomon atutuman. 


text:
<pb/>Au na nala arai ani mang kei nau lelengan kala kun buat le nei roe. Kana pongua na kom val nat i sipsip, sikei kalingana kapo asukang val kene lava. 


text:
Kapo atogon a roron le si ainoai i kei ang asi kana abis ania, na kala vil ri vap aongos kuli rina asi kari soturungai serei si ainoai i kei, kana mapolok pat si kana mat katala takaut pok. 


text:
Io, vapongua i kei ke katapo asereiai ani mang keve akanangai lava i vilvil ataping, kapo songo asiang a kutni le metekuku ane kuli rina e mataria i ri vap. 


text:
Na si keve akanangai suke, using kitala lis ia ta kitmat ani ka abis ia si pangau ang si ainoai kei, kapo akipang a ri vap e kuli rina asukang ke, ki atung a mang tangatangai asi dungai ani kei vopo puka ke si samele i visvis ang, sikei kapo to lak. 


text:
Kitala lis ia ta kitmat ani ka ali malu i to ani tangatangai ang asi kana mengen korong. Mang anu, asi raung kapa ani vap ang kipo misag ani soturungai serei si tangatangai ke. 


text:
Na kapo sulai ani ri vap aongos, vap lik ve ri vap lava, tauia ve ri vap logo, ri vap kalakala ve ri asosokai palau ani ki luk a akanangai e palso i kungaria vo e nei petek i noria, 


text:
ani ka asukang, ka ago ta sikei an ka samui vo asesel man a akanangai ke kapo tav tung singina. Akanangai ang, nang kapo kana asan a kei, vo tataot i asan ang. 


text:
Nas aro ia. Si e iang kapo atogon a nas, ka kinle na tataot i asan i kei ke, using kapo tung ani igenen, nang 666.<pb/>


text:
Na nala arai ane no, na nala arai ta, nat i sipsip kapo tung kuli mulang e Sion, na petau ang ve nia kipo 144,000 aongos, asan ina na asan i tamana kapa kita salik ia nei petek i noria. 


text:
E iang nala longong a kalingana i mang sikei le metekuku kapo gulung lava val mete keve kong miang, na asukang val angkirilai i angang lava. Na kalinga ang nata longong ia, kapo tangis val ri gita miang kipo tiring ia. 


text:
Na kipo tangam a tangam tanginang, talangai ani sinsinongan i tulava na e mete puat a asisinong atogon to ve keve igenen lava ang kapa. Katapo tav angkoai luai ta mang sikei ka sel akit a tangam ke, sikei riria papalik petau ang 144,000 nang kita samui pok iria pelek a kuli rina ke. 


text:
Kana ria parik luai kitapa sigil si ri aina, using kipo vap atailai. Ria vang kana kipo usiusing a nat i sipsip si saka keve oring an kapo pasal singina. Vap ke, kitala samui pok iria le nei liuan i ri vap, asukang val ainoai i uai i matang ani God na ani nat i sipsip. 


text:
Kapo kovek luai i kapau ki sabonai ania e ngururia, using kipo daus luai. Amalmalangasai si potol a angelo 


text:
<pb/>Na nala arai ani mang angelo, kapo ngoi lakat nei liuan i pangau, kapo teng a akus ro asikei, ani kan akus iria, vap ang kipo ago e kuli rina, taun a keve rina, keve angtama, keve mengen angpetpetekai, na taun a keve patvap aongos. 


text:
Na kapo songosongo alava ta, “Mi lolokovo e mete God, na mi amaus ia, using kana vuk taun asi saupai kalapo serei. Mi soturungai singina, nia vo asinong ani metekuku, kuli rina na nei laman makasim na keve laman saling.” 


text:
<pb/>Na mang angelo, vapongua ina, kala kun serei na kala atai ta, “Babulon, rina lava suke katala uak. Kata vil a keve matan vap aongos ani ki inum anio iria ta vaen i kana tapanikan.” 


text:
<pb/>Na vapotol i angelo kala using irilong na kapo pege alava ta, “Man a si kapo soturungai serei si kei nau lelengan ke, na kankanuai ina, na kalapo atogon a akanangai ang e nei petek i nona vo e kungana, 


text:
nia palau a iuang ka inum a vaen i kana marala na God, vaen ang kata tilingai kirol ania, na i tav tol, ane nei kavi i kana marala. Au na vo inum ke ania, ka luk a kui ninirokot luai mete kut ni na iat karkarian, e mataria i ri angelo gogoai na e matana i nat i sipsip. 


text:
Na vubung i kui ang kipo ago singina, ka tuv alak ane pangkul si keve taun kovek i akamusai ina. Io, vap ang kipo soturungai serei si kei nau lelengan ke, na si kankanuai ina, na kitala luk kapa na akanangai i kana asan, petau ke ki kovek luai i ausai tenei ias na tenei vong kapa.” 


text:
Kapo ro ri vap daus ki tung akit, riria kipo longong kana keve asok tapai a God, na kipo tung akit si lomlomon ta Iesu. 


text:
<pb/>Na nala longong a kalinga le metekuku na kapo atatai asukang ke, “Salik asukang ke. Uruk singiria, vap ang ki mat ta angtogon ve Volava, le si taun ke. Na Malanganto kapo kun ainak ta io, uruk singiria using ki ausai ani kari keve avibisan. Io, kari keve avibisan aongos, seupok ina ki luk lak ia.” Taun i paspasuk kuli rina 


text:
<pb/>Au, nala arai ane no na nala arai ta, mang sikei a kuku posok, na mang igenen kapo gon lakat kuluna, asukang val igenen i pukun, na kana kuku i gol e patuna, na e kungana kapo teng a samele redelekan. 


text:
Na mang angelo kala soung le nei rina i atailai na kapo songosongo alava taun a vopo gon lakat kuli kuku ang ta, “Luk kam samele redelekan na ku til. Kalapo serei nang a taun i paspasuk, using a non matang ke kuli rina kala matukal.” 


text:
<pb/>Na mang angelo kala soung le nei rina i atailai e metekuku, ninia kapa kapo teng kana samele redelekan. 


text:
Au, na mang angelo kala kun soung le si pata ipo sula ang, na nia kapo atogon kitmat asi saupai ani kut po ni ang, kala songosongo alava taun a vopo teng ani samele redelekan ang asukang ke, “Luk kam samele redelekan na ku asisia tok akuvul a ungaungan i vaen i kuli rina, using kalapo motem.” 


text:
Na angelo ang ka teng kana samele na ka lag a kuli rina ke tatana, na kala ngumut akuvul aongos a keve uai ina, na ka so tataria nei ring ipo koko meng ani vaen i kana marala na God. 


text:
Na lu i po koko meng ani vaen ke kita atung ia e komo i rina. Na saltapai i rangai le si ring ipo koko meng ang kala lakat asukang val ngai asagang si ri os, na vunga ina asukang val 1,600 na sitadia.<pb/>


text:
Na nala arai ani mang akanangai lava, na kapo petekai luai e metekuku. Limalengua na angelo kipo teng a limalengua na akamusai i apoes, kapo akamusai luai i keve apoes ang, using katala tapunuk aro luai vanang kana marala manas a God. 


text:
<pb/>Au nala ararai na mang bil kapo asukang val laman makasim kapo pok val galas na kita tol ia ta kut nini. Na petau kipo angtung ngere laman, ria vap ang nang kitala dual suai ani kei nau lelengan ve kankanuai ina, na akanangai i kana asan, na kipo teng kari keve gita, ila alis ta God. 


text:
Na kipo tatangam a tangam ang si Moses, kana asosokai a God, na kapo tangam kapa si nat i sipsip, “Volava, God kitmat luai, kam keve avibisan aongos kipo tavirimok lava na kipo petekai luai. Numai a tulava si mamain ta matan vap aongos, kam keve selen kipo korong na tutuman aongos. 


text:
Volava! Si vang kana ka tav lolokovo, na ka tav alatun anim si kam asan? Using numai papalik kupo daus na le singim papalik na matmatan vap kime serei kuvul lak, na kime soturungai e matam, using kam keve avibisan korong kipo ago e ring malangas.” 


text:
Na e mung ina nala anguan ararai pok an, na e metekuku, ring atailai lu i atung tul, voiang a akus tutuman kapo ago neina, kala tavas. 


text:
Au na limalengua na angelo, vap po teng ani limalengua na apoes aongos ang, kila soung le nei ring atailai. Ria aongos kipo maus ta maus radausan luai, e kangiria kipo ngenge aputuk ia ta gol. 


text:
Na mang sikei le si puat a asisinong atogon to ang kala lis a limalengua na angelo ang ta limalengua na gapai i gol, na kapo kamsarak ta kana marala na God vopo to asikei ke. 


text:
Na bung i kana miminaungan a God kala karaunai aongos ani nei ring atailai ang ve kitmat ina. Kata tav angkoai luai si mang igenen ka palak nei ring atailai ang, tung si kila vil apunuk aro luai ani limalengua na apoes aongos si limalengua na angelo ang.<pb/>


text:
Na nala longong a kalinga lava le nei ring atailai kapo atatai a limalengua na angelo ang ta, “Mi pasal ta limalengua na gapai ang na mi an bekai ani kana marala na God kuli rina.” 


text:
<pb/>Au, ainoai i angelo kala pasal na kanla bekai ani marala kuli ring kolo. Na ri makas rikek luai kila serei si vap ang kipo atogon a akanangai i kei nau lelengan ang singiria, na kipo soturungai serei si kankanuai ina. 


text:
<pb/>Na vapongua i angelo kanla bekai ani marala kuli laman makasim na nei laman kala rangai aongos val rangai i puka. Na ri nem aongos kipo to nei laman kila mat asip. 


text:
<pb/>Na vapotol i angelo kanla bekai ani marala kuli keve laman lava na keve laman saling lik, na kila kun rangai. 


text:
Na nala longong a kalingana i angelo vopo aiveven ang ani laman ta, “Numai kupo daus luai. Numai kuta ago anongo na kana kupo ago na kupo daus luai. Kam saupai ani vap ke kapo korong asukang, 


text:
using kitala raung ri vap daus na ri katakai i kus amalangas, na kutala ainum iria ta rangai val kari seupok.” 


text:
Na nala longong a pata ipo sula kala songosongo ta, “Io, Volava God Tavirimok Luai, kam keve saupai kipo korong na kipo tutuman.” 


text:
<pb/>Au, vapuat i angelo kanla bekai ani marala kuli makarap. Na ngan i makarap kala aunai madot luai si ngan amagang ani ri vap val kutni. 


text:
Pukun iria ka tapak ta manas lava, na ki mengen arikek ani asan i God vopo togon kitmat asi alis ani keve vilvil akui ke. Sikei ki misag ani lomon pokai na alis minaungan ania. 


text:
<pb/>Na valima i angelo kanla bekai ani marala kuli sinsinongan si kei nau lelengan, na kana vainagoan kala vong itum, na ri vap kilapo ngut ngisa ta kui rikek. 


text:
Na kila mengen arikek ani God i metekuku marai keve kui lava, na keve makas kapa. Sikei ki misag ani lomon pokai pelek ani sa kitala abis ia. 


text:
<pb/>Na valimalesikei i angelo kanla bekai ani marala si laman lava ang Euparates, na kala ring kolo aongos. Kana asi usausa ani keve tulava le si ring ipo sanglak ta makarap asi me serei. 


text:
Na nala arai ani potol a malanganto rikek kitolpo ararai val pakau, na kitolpo soung le nguruna i kene, na le nguruna i kei nau lelengan, na le nguruna kapa i katakai i kus amalangas kapau. 


text:
Kitolpo malanganto i ri ingua, na kipo vil a keve akanangai. Kipo pasal taun a mamain ta tulava i kuli rina aongos ani ki songo akuvul iria taun a visvis ang si taun lava i atung ang ta God Tavirimok Luai. 


text:
“Arai, naka serei val katakai i tainau. Uruk si igenen ang kapo para na kapo kavat, vei nganing kala tung e ring malangas ta varas, na ka mese luai.” 


text:
<pb/>Na valimalengua i angelo kanla bekai ani marala nei pangau. Na kalinga lava le nei ring atailai si sinsinongan i tulava kala posong ta, “Kala kamus!” 


text:
Na tapak ve gulung kitmat kala serei alava na mimo madot luai. Mimo ang kapo madot arikek luai, katapo kovek i mimo asukang kata serei le si ainoai i taun ri vap kitapo ago kuli rina. 


text:
Na rina lava ang kala tapagal ani ka potol a vuk rina ina. Na keve rina lava si mamain ta matan vap kila sogoengai. God kala lomlomonai ani Babulon, rina lava ang, asi alis ania ta kavi kapo kamsarak ta vaen madot i kana marala, na ka inum asip ia. 


text:
Na le metekuku iat maiten lava kapo uak lakat kuli ri vap. Siksikei a iat kapo maiten angkoai si ngompunuk. Na ri vap kipo mengen arikek ani God marai vilvil akui, using a langit ke kapo bil rikek luai.<pb/>


text:
Na mangsikei i limalengua na angelo, vap po teng ani limalengua na gapai ang, kamela serei singig, na kala atai iau ta, “Me ane ke, name akalit ua ta vilvil akui ang God lak ka alis a aina asasanan katakai i luk tauan pulakai ang, iuang nang vopo ago mete keve laman ang. 


text:
Aina ke, ri tulava i kuli rina aongos kita angpanik ve nia, na vap aongos po ago kuli rina, kitala nio marai usiusing ani kana laulauan rikek.” 


text:
Au nala arai ta mata i malanganto, na angelo ang kala sunguk iau ane nei mangsikei a ring varasai palau, na nanla arai ani aina kapo gon kuli kei nau lelengan melek. Na kei ang, pukun ina aongos kapo duk ta keve asan kipo keve mengen i nau varas ani God. Na kapo atogon a limalengua na vangang na sangauli na kom. 


text:
Na aina ang katapo maus ta maus miminaungan luai na kita amamang aro ia ta gol, na mang keve iat mang roron. E kungana kapo teng a kavi i gol kapo kamsarak ta mamain ta laulauan rikek, na keve bil visuk i kana panik. 


text:
Na mang mengen mumun kita salik ia nei petek i nona asukang ke, “Babulon lavlabat, rinaria i ri aina katakai i luk tauan pulakai, na ani mamain ta laulauan visuk aongos i kuli rina.” 


text:
Au nala arai, na aina ang kalapo nio using katala inum a rangai i ri vap daus, na ria vap ang kitala raung iria marai akuskus atutuman ta Iesu. Taun ang nata arai ania, nala sugul alava luai. 


text:
Na angelo kala sui iau ta, “Marai sa kupo sugul? Naka palas ua ta bil mumun i aina, na kei ang kapo kokos kuluna, vopo atogon ani limalengua na vangang ang, na sangauli na kom. 


text:
Nang a kei ang kuta arai ania ta kapo to, kana parik kapa anguan ago an, ka buat serei le nei mata lulungai asiang luai, ani ka pasal asi kana an kui asikei. Au na ria kipo ago kuli rina, na kari asan kapo kovek nei buk i to le si tutapongai i asisinong, ki an taping alava si arai ani kei ke, using kata to aino, na parik kapa ago kana, na ka serei lak. 


text:
Nas aro ia. Si e iang kapo atogon a masam, ka kinle na supsupai ina asukang ke. Limalengua na vangang ang nang, kapo tung ani limalengua na putput, nang a aina ang kapo sinong lakat singina. 


text:
Na kapo tung ani limalengua kapa na tulava. Palpalima iria kitala uak, na sikei lak kapo ago, na mang sikei lak parik kapa serei. Man kala serei ka saupai si vuk pangau kudik palau. 


text:
Au na kei vopo to aino ang, na kana parik, ninia vanang kapo valimaletul i tulava, na kapo mang sikei i limalengua ang, na kapo pasal asi kana an kui asikei. 


text:
Na sangauli na kom ang, nang kuta arai ania, kipo sangauli na tulava parik lak kipa teng saupai. Sikei ki luk dual kuvul ve kei ang na ki saupai si sikei palau a vuk taun lik. 


text:
Ki angvibis ve nat i sipsip na kana vap, na nat i sipsip ka dual suai aniria, using ninia na volava ani mamain ta volava, na kapo tulava ani keve tulava aongos. Na ria vap po auai ve nia, kipo vap i kana songo, na kana vubuk, na kipo atutuman.” 


text:
<pb/>Na kala atatai aliu iau asukang ke, “Keve laman ang kuta arai ania, nang a aina ang kapo ago ngerena, kipo tung ani mamain ta patvap, petau tavirimok luai, mamain ta rina, ve keve mengen angpetpetekai. 


text:
Na sangauli na kom ang, nang kuta arai ania, ria kuvul ve kei ang, ki mirik lak ani aina ang. Ki aunai vil arikek luai ania, na ka pasal ta varas palau. Ki angan a sin ina na ki ani ia mete kut. 


text:
Using God katala alis a lomlomonai ang ane nei vingaria, asi kari abis kuvul asukang val kana lomlomonai, ani ka sikei palau kari lomlomonai, na ki alis kuvul a kei ta kari kitmat asi saupai, tung si kana mengen a God kan punuk. 


text:
Au na aina ang nang kuta arai ania, kapo tung ani rina lava ang, nang kapo saupai ani mamain ta tulava aongos i kuli rina ke.”<pb/>


text:
E mung ina, nala arai ani mang angelo kapo pasiang le metekuku. Kapo atogon kana kitmat lava luai, na miminaungan i kana roron kapo vil amang a kuli rina ke tatana na kapo mang aroron. 


text:
Kapo songosongo alava luai asukang ke, “Babulon, rina lava ke kala tagoeng! Arai, lenginang kala tagoeng! Ka nankomo vang ani ri ingua asi ago, na ka rina asi ago ta keve malanganto rikek, na ri mani visuk luai ki ago kuvul e iang. 


text:
Using a mamain ta matan vap i kuli rina ke kitala inum a vaen nio i kana keve panik. Ri tulava i kuli rina ke kita angpanik ve nia, na mamain ta katakai i atos kapa kita tauia alava ta kana keve bil roron miang luai.” 


text:
Au le, nala longong a mang kalinga le metekuku asukang ke, “Kag vap, mi soung akipai ani rina ang ani mi ago ta tung kuvul an ve nia si kana keve lau rikek, na ani mi ago kapa ta an luk an ani maiten i kana keve apoes. 


text:
Lis ngenget pok a aina ke val sa katala alis tatana. Ngenget ta ngaupap val katala kun abis ania. Tol amatan pongua dong kana kavi ta laman nio na ka inum ia. 


text:
Alis aduk ia ta kui ve mamakus, asukang val minaungan na keve maramarak duk ang katapo uli buk ania. Using nei vingana kapo atai pok ia ta, ‘Kag sinong, napo bil val ainan tulava, parik ta nau a mainang. Au na kapa, naka kovek luai i taun i tang makus.’ 


text:
Asukang vang na si ring sikei palau a taun kana keve apoes, ki kinkinkos aro ia singina, mat, makus na kalag, na kut ka ni ia. Using a Volava God, kana dual kapo tavirimok asi kana amiming ania. 


text:
<pb/>Ri tulava i kuli rina, ria vap po angpanik ang ve nia na kipo maramarak soliu kuvul, ki arai ani bung i kut i kana po ni, na ki tangis velai makus lava using ania. 


text:
Ki tung akipai ane ring vunga using kipo leng putuk kana vilvil akui, na kipo antok ta, ‘Kala rikek! Pua, rina lava ke. Pua, Babulon pala, ring rina kitmat. Ring sikei palau a vuk taun ke, saupai asi kam puka kamela serei.’ 


text:
<pb/>Mamain ta katakai i atos kuli rina ki tangis using ia velai ani mamakus, using kala kovek i vap asi samui ani kari keve usausan, 


text:
gol, silva, ri iat mang roron, ri ngongo, vakup mang roron, na mamain ta ei sain miruman, na mang matan bil ro lik kita abis iria ta ei na aen na mamain ta iat samui lava, 


text:
na ri mai ipo angan, na mamain ta bil sain roron, vaen, rul i elaio, palaua tanginang roron ve kon, ri bulumakau, sipsip, ri os na tagtagai iria, ri vap asosokai palau ve ri kongato. 


text:
‘Pua, inuai ke kutapo atumata using ia kala tamus aongos pelek ua. Kam keve tauia miang na mang matan bil roron luai ang, ria aongos kila tamus pelek ua, na parik luai kupa anguan angkoai an si sabonai pok ania.’ 


text:
Vap po asesel ta keve bil aongos ang, na kilapo vil alava kari tauia tatana, ki tung akipai e ring vunga using kipo leng putuk kana vilvil akui. Ki tangis na ki makus 


text:
na ki songosongo ta, ‘Kala rikek! Pua, rina lava ke, katala uli amaus ania ta keve vakup mang roron luai, na vakup samui lava luai, na kata uli amamang aro ania ta gol na ri iat samui lava. 


text:
Ring sikei palau a vuk taun, tauia tavirimok lava ke kamela rikek aongos!’ Na vap alali perengan, kuvul ve petau po kokos, na ri tong laman ve ria kipo pasal nei laman si atos ta kari usausan, kianla tung akipai e ring vunga, 


text:
na ki arai ani taup i bung i kana lapo ni, na kila songosongo ta, ‘Mang saka rina lava kapo bil val rina lava luai ke?’ 


text:
Na kipo sapung a paturia ta kaponpon kuvul velai ani tangis, mamakus na kipo kup alava ta, ‘Kala rikek! Pua rina lava ke, kapo ring rina ke vap po taukai mamain ta perengan nei laman, kime lapo tauia ta kana keve togtogon! Ring sikei palau a vuk taun kamela rikek aongos!’ 


text:
Uruk taunai ania, nami e metekuku, na ri vap daus ve ri aposel na ri katakai i kus amalangas. Mi uruk using God katala amiming ia si lau ang kata abis ia singimi.” 


text:
<pb/>Au na mang angelo dual lava kala sunguk alakat a iat tavirimok, na kala so tatana velai ani marala ane nei laman. Na kala antok ta, “Asukang palau val iat ke, ki so asiang arikek luai ta rina lava ke Babulon, na parik luai kipa anguan angkoai si sabonai korong ania. 


text:
Ka kovek luai i kalinga i tatangam singina. Ria kipo tiring gita, ri katakai i pirpirik, na vap po tangam si keve kuikui na taungai ki kovek luai. Ka kovek luai i igenen ipo abis lu vo mang keve abis pulakai. Tangis i iat ipo vil meng kon ang parik kipa anguan longong korong an ania. 


text:
Ka kovek ta ring mang i lam ka anguan mang an singim. Kalingana i igenen osongon tanginang ve aina ang, parik kipa anguan angkoai si longong korong ania singim. Using kam keve katakai i asesel kitapo keve vap dual lava kuli rina, using si kam keve avibisan i teng maras, mamain ta matan vap aongos kilapo pasal alok luai.” 


text:
Na singina pok kalapo sunguk a mamaiten i rangai i ri katakai i kus amalangas na ri vap daus, na ria kapa petau aongos ang kitala raung iria kuli rina.<pb/>


text:
E mung i keve bil suke, nala longong a mang sikei a bil kapo tangis asukang val ok, petau laba luai e metekuku, na kipo songosongo ta, “Aleluia! Using a vilvil ato na miminaungan na kitmat i kara God! 


text:
Using a lau tutuman na korong si kana saupai. Lenginang katala amiming a aina asasanan katakai i luk tauan ang, vo vil avisuk ani kuli rina ke ta kana keve laulauan i panik. Katala amiming ia, ngenget a rangai i kana keve asosokai.” 


text:
Au na kila anguan songosongo an asukang ke, “Aleluia! Ka taup alak na bung ang le singina si keve taun na asikei.” 


text:
Na 24 a igenen lava ve puat a asisinong atogon to ang kila soturungai ane vunep serei si God vopo sinong lakat ang kuli sinsinongan i tulava. Na kila songosongo, “Tutuman, aleluia!” Matan angan si nat i sipsip 


text:
<pb/>Na kalinga kala songosongo le si sinsinongan i tulava asukang ke, “Nami aongos kana keve asosokai, voiang mipo suai ania, ri vap lik kuvul ve ri vap lava, tara alatun kara God!” 


text:
Au, na nala longong a bil kapo tangis asukang val sulrina na kapo gulung alava val mete keve kong miang, na asukang val nga kirilai i angang, kuvul velai ani songosongo ta, “Aleluia! Using kara Volava God Kitmat nia kapo saupai. 


text:
Tara uruk na tara maramarak na tara ali minaungan ania! Using kalapo serei nang kana taun i pagamau a nat i sipsip, na kana aina tanginang kalapo kun usausa kapa.” 


text:
Kitala amaus ia ta maus posok roron mang riparipagan, na kapo daus luai. Nang a maus ang kapo tung ani keve avibisan korong si ri vap daus. 


text:
<pb/>Au, kala antok iau ta, “Ku salik ta, uruk singiria vap ang kita songo iria ane si matan angan i osongon si nat i sipsip.” Na kala anguan rodo ani kana mengen ta, “Keve mengen ke kana, ke God ta keve mengen tutuman luai.” 


text:
Na nala soturungai ane vunep e ngono kakina, asi kag mamaila serei singina, sikei kala antok iau ta, “Ku ago ta abis an ani oring ang singig. Nau napo asosokai palau val numai na keve tasim, vap ang kipo teng akitmat a akus tutuman i Iesu. Ku soturungai serei si God. Using a akus tutuman i Iesu kapo tukulai i kari mengen ri katakai i kus amalangas.” Os posok na igenen kapo kokos kuluna 


text:
<pb/>Na nala arai ani metekuku kalapo tu tavasan, na mang sikei a os posok kapo tung. Vopo kokos ang kuluna, kana ngono asan ta Atutuman na Tutuman. Kana saupai na kana visvis kapo korong. 


text:
Ngono matana kapo mang asukang ta ureurek i kut, na e patuna kapo kuku na keve kuku miang i tulava, na kapo atogon kana asan i la salik, kapo kovek i mang sikei a igenen kapo nas ia, sikei ninia papalik akorong. 


text:
Na petau i visvis ang le metekuku kipo maus ta vakup mang posok roron na kapo daus, kitapo auai ve nia kuli kari keve os posok. 


text:
Au na le nguruna samele redelekan ang kapo soung, voiang ka tangai suai ani mamain ta matan vap i kuli rina tatana. Na ka saupai aniria ta vuk kipa i aen. Na ka kos lakat kuli iat ipo vilmeng vaen, nang a marala manas si God kitmat luai. 


text:
Au na si kana maus na ane savana kapo atogon a salsalik i kana asan asukang ke. Tulava i keve tulava, volava i keve volava. 


text:
<pb/>Na nala arai ani angelo kapo tung lakat kuli makarap, na kapo songosongo alava luai taun ri mani si kipo ngoi pulakai nei pangau, “Mi me, mila ngakuvul si matan angan lava ke si God, 


text:
asi kami me angan ani sin i ri tulava, ri ainoinoai i keve petau i visvis, ri vap asasanan, ri os kuvul ve vap po kokos kuluria, na sin i ri vap aongos, ri vap po kalakala ve ria vap po abis palau ang, ri vap lik na ri vap lava.” 


text:
Au na nala arai ani kei nau lelengan ang, nia kuvul ve keve tulava i kuli rina, na kari keve petau i visvis, kime lapo so akuvul asi kari angvis ve igenen vopo sang kuli os ang na kana petau i visvis. 


text:
Sikei kila kong akit a kei ang kuvul ve kana katakai i kus amalangas kapau, nang kata abis a keve akanangai ang ania, asi kana kapau ani vap miang, ria vap ang kita luk a akanangai i kei ang, na kitala soturungai serei si kankanuai ina. Kana na ngono ikelik kita asuai to anirilong nei aolemai i kut nini kuvul ve iat karkarian. 


text:
Na karilong petau i visvis, igenen vopo gon kuli os ang, kata raung aongos iria ta samele vopo soung ang le nguruna. Au na ri mani kimela angan amasung aro luai aniria ta sin i petau ang.<pb/>


text:
Au na nala arai ani angelo kapo pasiang le metekuku, na kapo teng a ki asi tavas ani mata lulungai asiang, na e kungana kapo teng a angus lava. 


text:
Na kala teng akit a kene lava, kapo kene lava i keve taun aino le kabang, vo petau ang anira, nang nia na Satan. Na ka got akitmat ia ani 1,000 na matas aongos. 


text:
Au kala asuai asiang ania nei mata ang, na ka akang bat ia, ka voit akit ia, ani ka ago ta anguan kapau an ani mamain ta matan vap, tung si 1,000 na matas ke kala kamus. Au na e mung ina ki akalakala ia si vuk taun kudik lik palau. 


text:
Na nala arai ani keve sinsinongan i tulava, na petau ang kipo sinong lakat kuluria, kitala luk a kitmat asi saupai. Na nala arai kapa ani malanganto i vap ang kitala lamrongok iria marai kari akus atutuman ta Iesu na mengen si God. Parik kitapa soturungai serei si kei ang vo kankanuai ina, na parik kapa kitapa luk a akanangai ina e nei noria na kungaria. Na vap ang kila tadut pok na kianla saupai kuvul ve Karisto si pangau i 1,000 na matas aongos. 


text:
Na mang vap la mat ang parik kitapa tadut pok tung si 1,000 na matas ang kala kamus suai. Sikei vap suke kipo ainoai luai i tadut pok. 


text:
Uruk na vinga daus singiria, vap ang kipo atogon pangau si ainoai i tadut pok suke. Using a vapongua i mat parik luai kapa anguan atogon dual angkoai an si karaunai aniria. Sikei ki tung val keve katakai i sula si God na Karisto kapa, na ki saupai kuvul ve nia si 1,000 na matas aongos. Kita so asiang ta Satan ane nei aolemai i kut nini 


text:
na ka pasal pulakai asi kapau ani mamain ta matan vap kipo ago e kuli rina aongos ke, nang ri Gog ve Magog. Na ka songo akuvul iria si visvis. Tataot aongos iria kapo asukang val kone i ngerelo. 


text:
Na kila paskak aputuk taun a manamanang i kuli rina ke na ki pasal aulitai ani ring ang si ri vap daus, na taun kapa na rina vubukan si God. Sikei kutni ka pasiang le metekuku na kala angan aongos iria. 


text:
Au na vo petau, igenen vopo kapau ang aniria, kitala so tatana ane nei aolemai i kut nini ve iat karkarian, ring ang a kei ve katakai i kus amalangas kapau kilonglapo ago singina lenginang. E iang ki kui aongos tenei ias na tenei vong si volo taun na kovek ta akamusai ina. Mete sinsinongan posok lava 


text:
<pb/>Na nala arai ani sinsinongan posok lava, na vopo sinong ang singina. Kuli rina na metekuku kilongla sip pelek a matana, na kala kovek ta mang pangau anirilong. 


text:
Au na nala arai ani ri vap mat, vap lava ve ri vap lik si kipo tung mete sinsinongan ang, na keve buk kitala tavas ia. Na mang buk kapa ila kun tavas, kapo buk i to vanang. Au na ri vap mat, God kala saupai aniria aongos angkoai palau si sa kitala abis ia, na kita salik ia nei keve buk suke. 


text:
Na nei laman kala lis pok a vap mat po ago ang e neina. Na rina si ri vap mat kala alis pok kana keve vap mat. Au na ria aongos, God kala saupai aniria angkoai palau si sa kitala abis ia. 


text:
Na ri mat ve rina i mat, ki so tatarilong ane nei aolemai i kut nini ang. Nang nia palau kapo apongua i mat. 


text:
Man ta mang sikei, kana asan kapo kovek nei buk i to, ki asuai ania ane nei aolemai i kut nini ke.<pb/>


text:
Na nala arai ani metekuku tanginang, na kuli rina tanginang, using a ainoai metekuku na ainoai kuli rina katala pasal suai, na nei laman katala kun kovek. 


text:
Au na nala arai ani rina daus ang, nang a Ierusalem tanginang, si kapo pasiang le si God e metekuku, kita usausa ia val aina tanginang kitala amaus ia ani ka ruduai kana tauan. 


text:
Na nala longong a mang kalinga lava le si sinsinongan i tulava asukang ke, “Arai, kana na lu si God kame lapo sinong si ri vap, na nia ka auai kuvul ve ria, na ria ki kakana ta vap, na nia akorong ka auai ve ria, na nia kari God. 


text:
Ka ruduk suai ani lumata i mataria. Ka kovek i mat, kovek i makus, tangis na kui, using a keve bil kavang aongos kila pasal suai.” 


text:
<pb/>Na vopo sinong kuli sinsinongan ang kala antok ta, “Arai, kana naka abis a keve bil aongos ani ki tanginang!” Na kala antok kapa, “Ku salik nang a keve mengen ke, using kipo tutuman, na kipo ro asi kokelai kuluna.” 


text:
Na kala antok iau ta, “Kala tapunuk aongos. Nau nang a tutapongai na akamusai. Ani vopo mingom ang, naka lis ia ta laman le si mete uv i laman i to, kovek i samui ina. 


text:
Ninia katala dual suai ani mamaiten ka taukai aongos i keve bil ke, na nau kana God, na nia kag nat. 


text:
Sikei ria vap po leng ani duai ani mamaiten, ve ria kita atolongon kari lomlomon, kipo lau visuk, kipo daung, panik, teng maras, ria kipo soturungai serei si ri tangatangai, ve ri katakai i kapau, kari kirim si aolemai i kut nini ve iat karkarian, nang a vapongua i mat.” Ierusalem tanginang 


text:
<pb/>Na mang sikei i limalengua na angelo vap po teng ani limalengua na gapai kapo duk ta limalengua na akamusai i apoes, kala serei na kala antok iau, “Ku me, name akalit ua ta aina i pala ke ani nat i sipsip.” 


text:
Au nala arai ta mata i malanganto, na angelo ang kala sunguk iau taun a mang mulang lava na kapo lakat, na kala akalit iau ta rina ang Ierusalem, rina daus ang, kapo pasiang le si God metekuku. 


text:
Kapo mangai ani minaungan i God, na ripag ina kapo mang asukang val iat kapo radauman, na kapo rangrangis aongos luai. 


text:
Kapo atogon a omo tavirimok lava na kapo lakat, na 12 na takaman, kuvul ve 12 na angelo mete keve takaman ang. Na si keve takaman ang, asan i 12 na pat vap ang inatus si Israel kita salik ia singina. 


text:
Omo i rina ang kita kelkelai ania ta 12 na iat, kita salik a asan i 12 na aposel si nat i sipsip singina. 


text:
<pb/>Na vopo mengen ang ve nau katapo teng a vuk kipa i gol asi kana kinkintong ani rina ang, na keve takaman ina kuvul ve omo kapa. 


text:
Rina ang kapo puat a nona na ria aongos kipo vungavunga angkoai palau. Au na angelo ang kala kinkintong a rina ang ta kana kipa, na tataot ina kapo 12,000 na sitadia. Vunga ve aputuk na lakat ina kapo kuvul palau. 


text:
Na kala kinkintong a omo, na kapo 144 na pekus na lakat ina. Kinkintong ang a angelo kapo abis tatana, kapo asukang val ri vap kipo nas ani abis tatana. 


text:
Kita abis a omo ang ta iat ang iaspis, na rina ang kita abis ia ta gol akorong palau, kapo ararai val galas. 


text:
Na keve kelkelai i omo i rina ang kitala amaus iria ta mamain ta iat daus mang angpetpetekai. Ainoai i kelkelai, nang a iat ang iaspis, vapongua sapiro, vapotol kalkedon, vapuat samaragdo, 


text:
valima sardion, valimalesikei sardion, valimalengua kurusolitos, valimaletul berutos, valimaleat topasion, vasangauli kurusopiraso, vasangauli na sikei uakinitos, na vasangauli na pongua ametusito. 


text:
Na 12 na takaman ang kita abis ia ta iat ripag. Siksikei a takaman kapo sikei palau a iat. Na selelava i nei rina ang kita abis ia ta gol rangrangis, kapo ararai luai neina val galas. 


text:
<pb/>Parik natapa arai ta rina i atailai nei rina ang, using a Volava God kitmat luai na nat i sipsip kapo kana rina i atailai. 


text:
Rina ang parik kapa inongos taun a makarap vo ulen si mang amalangasai ania, using a miminaungan i God kapo uli alis malangas ania, au na nat i sipsip kapo lam ani rina ang. 


text:
Mamain ta matan vap i kuli rina ki pasal si malangas ina. Na ri tulava i kuli rina kime alis kari keve tauia singina. 


text:
Bil visuk kapo tav angkoai luai si palak e iang, kuvul ve ria kipo abis a keve lau mimitikan vo kipo kapau. Sikei ria papalik kipo atogon asan nei buk i to si nat i sipsip, ria kian palak.<pb/>


text:
Na kala akalit iau ta salsaling i laman i to na kapo ripag luai val galas, na kapo saling le si sinsinongan si God ve nat i sipsip. 


text:
Na kapo saling asiang nei liuan i selelava i rina ang. E ngono ngising ina, ei i to kapo polok, na kapo uai amatan 12 na taun nei siksikei a matas, amatan sikei si sikei a ulen. Pan ina asi vil ato ani mamain ta matan vap. 


text:
E iang ka kovek luai i malgai. Kana sinsinongan a God na nat i sipsip ka sinong si rina ang, na kana keve asosokai ki soturungai serei singina, 


text:
Ka kovek i tenei vong na e iang parik kipa inongos taun a lam vo mang i makarap, using a Volava God nia kari malangas, na ki saupai asikei si keve taun kovek ta akamusai ina. Volava Iesu ka serei 


text:
<pb/>Na kala antok iau ta, “Keve mengen ke nang kapo tutuman na kapo angkoai si kokelai kuluna. Volava nia na God voiang katala alis a Malanganto ina taun a keve katakai i kus amalangas, katala asok kana angelo asi kana me akalit ani kana keve asosokai ta saka keve bil an oring lik palau ki serei. 


text:
Longong. Naka serei oring lik palau. Uruk si igenen ang kapo using a keve mengen i kus amalangas nei buk ke.” 


text:
<pb/>Nau a Ioanes, natala longong na natala arai kapa ani keve bil aongos ke. Taun ang nala longong asip ia na nala arai asip ania, nala soturungai e ngono kakina i angelo vopo akalit ang anig ta keve bil ke, ani naka mamaila serei singina. 


text:
Sikei kala antok iau ta, “Ku ago luai ta abis ani oring ang singig. Napo kun asosokai asukang palau val numai na keve tasim ri katakai i kus amalangas, kuvul ve vap ang kipo usiusing a keve mengen aongos i nei buk ke. Ku soturungai si God.” 


text:
Le na kala antok iau ta, “Ku ago ta vulit bat an ani keve mengen i kus amalangas nei buk ke, using kalapo angasungai a taun. 


text:
Man a si kapo uli abis ani lau rikek, kapo ro ka abis aliu ia. Man a si kapo abis a lau mimitikan, kapo ro ka abis aliu ia. Man a si kapo abis a lau korong, kapo ro ka abis aliu ia. Man a si kapo laulauan daus, kapo ro ka uli asukang lak. 


text:
<pb/>Longong, oring lik palau naka serei. Na naka serei velai ani seupok, asi kag alis ani siksikei akorong palau val kana saka abis an katala abis ia. 


text:
Nau nang a tutapongai na akamusai. Nata ago aino na naka ago asikei. Nau napo tukul bung i keve bil aongos. 


text:
<pb/>Uruk singiria vap ang kitala galui adaus kari maus, asukang na le iang kipo atogon a roron si kari angan si ei i to, na ki palak si keve takaman ane nei rina ang. 


text:
Ane komo ri kauvek, ria vap po teng maras, ri katakai i panik, daung, kuvul ve ria kipo soturungai si tangatangai, na ria vap po uli buk na abis ani lau i kapau. 


text:
<pb/>Nau a Iesu nata asok kag angelo ani kan akus atutuman imi keve kuvkuvulan i lomlomon. Nau a tutusung na nat i David, nau a kalto ngan i tangat.” 


text:
Au na Malanganto ve aina i pala ang kilongla antok ta, “Me.” Na man a si e iang kapo longong, ka kun antok ta, “Me.” Si e iang kapo mingom, me ane ke, na si e iang kapo atogon vubuk, kapo ro kame luk a laman i to, kovek i samui. 


text:
<pb/>Napo akus atutuman a vap ang kipo longong a keve mengen i kus amalangas i nei buk ke asukang ke. Man a mang sikei ka alakai ani kakana ta kun keve bil petekai singina, God ka kun alakai ani kana keve bil asi apoes ania val kitala kun salik ania nei buk ke. 


text:
Na man a mang sikei ka luk suai ani saka keve mengen i kus amalangas nei buk ke, God ka kun luk suai pelek ania ta potokan ang kakana si ei i to na nei rina daus ang, voiang a buk ke kapo mengen amalangas tatana. 


text:
<pb/>Vopo akus atutuman ke ta keve bil ke, kapo antok ta, “Io, kapo tutuman, oring lik palau naka serei.” Io tutuman. Me Volava Iesu. 


text:
Nau a Paulo napo asosokai ke Karisto Iesu. Kata songo iau ani naka aposel, na ka atung iau ani naka akus ta akus ro si God. 


text:
Aino luai God kata palapalatung ta akus ro ke nei salsalik gogoai si kana mamain ta katakai i kus amalangas. 


text:
Na God katala tak atadut pok ia pelek a mat, na ka atung amalangas ia ta nia na nat i God velai ani kitmat i Malanganto Gogoai. Io, nia palau nang kara Volava Iesu Karisto. 


text:
Le singina akorong a namemla kun luk ani alilis roron ke ani namem abis asukang ta aposel, ani asan ina ka laba nei liuan i matan patvap i ngising asi kari lomlomon tatana na ki longong singina. 


text:
Napo alis a panbuk ke taun imi, petau vubukan aongos ang si God e Rome. Kata songo imi na kana milapo petau daus kakana akorong. Roron ve marip le si God tamara na Volava Iesu Karisto ka sinong singimi. Paulo kapo taoke ani kan arai ani vap i Rome 


text:
<pb/>Ainoai i bil, napo poso aro kag God si Iesu Karisto marai imi aongos, using e kuli rina aongos kana kilapo angakusai pulakai ta kami lomlomon. 


text:
<pb/>God ke voiang napo aisog ania ta pakangat ig aongos si akuskus ta akus ro i kana nat kapo nas luai ta napo tav ausai ani uli lomlomonai animi. 


text:
Nei kag keve sokotuk napo uli sokotuk ta si vubuk si God ka roron anig na nakan serei korong tapai singimi. 


text:
Using kapo kag vubuk lava luai asi an arai animi, using asi kag an pakangai si pagal animi ta mang keve alilis i Malanganto, asi kami madot. 


text:
Keve tungag, napo misag ani mi vongvong ta natapo uli lomlomonai ta name serei singimi. Sikei katapo taklai kag lomlomonai si mang keve nem tung lak vang kana. Kag an serei ke nang asi kag an ngumut ta mang matan uai imi, asukang val natala kun ngumut kapa si mang matan vap i ngising. 


text:
Io, kapo kakag luai ta telan nang si ri Elas, vap akalit, na ri vap palau kapa, vap po vongvong ang. 


text:
Au na le si oring ke vang kana, kag uruk lava ani nakan akuskus kapa imi e Rome ta akus ro ke. Akus ro ninia na kitmat i God 


text:
<pb/>Using parik luai napa mamaila marai akus ro ke, using ninia palau kapo kitmat i God asi vil ato aniria aongos kipo lomlomon. Aino le taun ri Iudaia akorong, le na taun ri Elas kapa. 


text:
Using le si akus ro ke, tarala arai ani kana abis i vilvil akorong a God. Na tarapo kinle ia le si lomlomon, le si tutapongai tung si akamusai ina, val mengen ang kita salik ia ta, <n>Igenen korong ka teng a to tukulai ina si kana lomlomon.</n> Ri vap aongos kitala pasal akipai ani God 


text:
<pb/>Io, tara arai ania ta kana marala kapo serei amalangas le pangkul marai tu taliung ania na marai lau rikek si ri vap, using e iang kipo vil apalau a tutuman. 


text:
Using a keve bil asi kari malangas ani God kapo matung amalangas luai nei liuan iria. God akorong katala amalangasai aniria tatana. 


text:
Asukang ke ta tutapongai le si taun i asinong ani kuli rina ke, parik kitapa angkoai si arai korong ania, sikei lak kana asisinong aongos kitapo mangai ani kana kitmat asikei na kana laulauan daus. Asukang vang a kipo kovek luai i pangau asi vulis pulakai ta kari keve kapau. 


text:
Using kantanem kita lapo malangas ta God, sikei lak parik kipa poso amiminaungan ia val kapo God, na kipo tav posong aro kapa singina. Lomlomonai iria kata lapo tung si bil palau luai. Asukang vang a nio i vingaria kala vil avong luai aniria. 


text:
Na kilapo teng apok a miminaungan ang pat ani God vopo to asikei ang, na kilapo alis ia taun a ri kankanuai i igenen palau vopo mat korong ang, na ri mani, na ri manmanik vap po palis na daling ang e vunep. 


text:
<pb/>Nang tukulai ina God kala atolongon iria ani ki using kari keve laulauan visuk si vubuk madot i vingaria. Nambang si lau suke kipo vil asain vok luai ani pukun iria angpokpokai. 


text:
Kilapo sakol a tutuman i God ta kapau, na kilapo soturungai velai ani abis taun ani kana asisinong, sikei nia na vo asisinong ang kalapo ago palau, voiang a alatun kapo koi luai ania asikei. Tutuman. 


text:
Au na si oring suke God kala atolongon iria asi kari sasakining taun ani kari keve vubuk vopo vok ang. Asukang a si selen ke palau kari mamain ta aina kila kun sakolai ani selen ro i rot kuvul ve tauan ta selen lok. 


text:
Na asukang kapa ri tauan kilapo kun atolongon ani selen ro i ago kuvul ve aina na kilapo angvubuk ve ria pok. Tauan kalapo pataun a mang tauan velai ani tav mamaila luai. Sikei ki asalak lak a seupok ina e pukun iria akorong, angkokoai si lok ang. 


text:
Au na using parik kitapa buk lomon alava ani God, kata atolongon iria ani ki nio, na ki abis a matan avibisan ang kapo tav angkoai luai ta ki abis ia. 


text:
Kitala duk luai ta keve lau lok, keve lau rikek, kamkam using ani tauia, lomlomonai pel, vinga neikien musik, daung, angkiki, duk luai ta kapau, na uli talukluk ro. Kipo vap mengen musik, 


text:
piliusai ani mang vap, mirik ani God, nau varas, vangang lava, toroi, asereiai ani selen tanginang i rikek, sualpok ani tamaria ve rinaria, 


text:
Matan vap ke kipo malangas aro kana saupai korong a God, ta ria matan vap po akalit ta laulauan lok asukang suke kipo ro si mat, sikei kipo abis lak ia, na alava ina kipo kun atogon ani pakangat i uruk ani mang matan vap po vil ani keve lau rikek ang.<pb/>


text:
Asukang vang a numai iuang, nang kupo saupai ani mang vap, kupo kovek i pangau asi vulis ta kam kapau. Using man kupo saupai ani mang anu, nang palau kulapo asalak pok ua ta maiten marai numai vopo saupai ang kulapo vil akorong pok nia na lau ang. 


text:
Au iuang, nang numai kupo uli saupai aniria kipo vil a matan lau ang, sikei kuan lapo kun vil pok ania. Au sa nang? Kupo lomon ia ta ku sip pelek korong a mamaiten i kana saupai a God, ingko? 


text:
Vei nganing kupo lomon apalau kana roron lava na God, kana lomon suai na kana ananap? Sa, kupo ba lak ta kana roron a God ka aselenai anim taun a lomon pokai? 


text:
Sikei, using kam vinga kitmat na tav lomon pokai, kupo gap akuvul kana marala taun ua pok. Au na ka tu kokoai ani taun ang kana saupai korong a God ka serei e ring malangas luai. 


text:
ria kipo tung ananap akit si abis ro na kipo gule using a miminaungan, na asan ro, pukun vo tav vok ang, ka seupok iria ta to asikei. 


text:
Sikei ria vap po duk ta lomlomonai lava pok ang aniria, kipo tav using ani tutuman, kipo uruk si using ani lau rikek, God ka atogon a marala manas na ka amiming iria tatana. 


text:
Ka atogon a amiming ve kui ka serei singiria aongos vap po tung ta lau rikek ang, si ri Iudaia aino le na si ri Elas. 


text:
Sikei maumausan roron, na asan ro ve marip kapo kakaria, vap ang kitala bil aro, tutapongai si ri Iudaia le na si ri Elas. 


text:
Arai, ria kitala bil arikek si kovek i saupai, ki mat si kovek i saupai. Na ria kitala bil arikek si atogon ani saupai, si saupai ang palau God ka saupai aniria tatana. 


text:
Using parik nang ta vap po uli longong apalau ani saupai ang kipa korong e matana i God, parik. Sikei vap ang kipo abis using a saupai, God ka posong a vap ang ta kipo korong. 


text:
Napo mengen asukang ke, man a vap i ngising kipo ago kovek i saupai, sikei kipo using kari laulauan korong i ago, nang nia palau kalapo kari saupai. 


text:
Matan vap suke kipo so akalitai ta keve vubuk i nei saupai kapo ago e pakangat iria. Au na ria akorong si kari nanasai kipo nas ta kipo korong vo kipo lok, 


text:
si taun ang God ka alis a kitmat si Karisto Iesu na ka saupai ani keve avibisan i po abis musik lik ang, nang val akus ro ke singig kapo amalangasai ania. Ri Iudaia na saupai 


text:
<pb/>Au na man numai vopo kin pok ke anim ta kupo Iudaia na kupo akus alava pok tatam ta kupo using aro na saupai na kupo aminaung a mang vap ta kam angtunganan ve God, 


text:
na kapa, ta man kupo malangas kana vubuk na kupo tav ainak ani lau rikek using numai kutala akalit aro luai ta saupai, 


text:
na man kapa kupo nasai ania ta kulapo angkoai si ausingai ani vap po mataba ang. Na numai a malangas singiria nei vong, 


text:
na kupo koros akorong a vap kipo vongvong na kupo katakai i akalit kapa singiria kipo asukang val ri nat lik lak, using kupo antok ta nei saupai, malangas na tutuman kapo siang kirol aongos singina. 


text:
Au kanat numai vang kana kupo akalit a mang vap ke, sa, kutala akalit ua vo parik? Numai kupo atatai ta ago ta ainau an, sa, kutala ainau? 


text:
Numai kupo tubat a panik, sa, kutala panik? Au na numai kupo kilis a soturungai serei si tangatangai, sa, kupo ainau nei keve lu i atailai, vo parik? 


text:
Numai vopo kus aminaung ang ta saupai, sa, kupo lakau saupai vo parik? Pua, kupo tav mamaila luai ani God. 


text:
Arai, <n>tukulai ina palau singimi, na ri vap i ngising kilapo mengen i kilis ani asan i God,</n> asukang val kita salik ia. 


text:
Nambang a napo atai imi ta lampulit kapo ro man tara usiusing aro na saupai, sikei man ku lakau ia, kantanem kuta lampulit, nang kulapo asukang val igenen tav lampulit. 


text:
Asukang a man ria parik kitapa lampulit, sikei kipo using aro luai ani keve vubuk i saupai, kila taot iria asukang val vap lampulit. 


text:
Au na riria kita tav lamut aniria si pukun, sikei kipo usiusing apunuk aro luai ani saupai, vap ke ki akalit amese tatami, nami vap po lampulit ang. Kantanem parik kitapa lamut iria val kami sausaupai, voiang mita salik amalangas aro ia sikei mipo lakau ia. 


text:
E iang vanang tarala arai ta man a igenen kapo asan Iudaia si pukun palau, parik kapa Iudaia tutuman. Na lampulit i pukun palau, parik kapa bil tutuman kapa. 


text:
Sikei vopo Iudaia nei vingana luai ang, nia kapo Iudaia tutuman. Na lampulit kapo kun bil i nei vingana, na parik kapa abis ia using kapo buk apunuk palau ani salsalik, parik. Malanganto kapo asereiai ania na parik kapa luk alatun le si ri vap, parik. God ka alatun ia.<pb/>


text:
Au na ri Iudaia kipo atogon a saka bil roron an voiang kipo angkoai si lakat ani mang vap tatana? Lampulit kapo asereiai ani saka roron an? 


text:
Pua! Kapo miang luai a keve roron kipo atogon ia. Ainoai ina ta God kata lis iria ta kana mamain ta mengen. 


text:
Au na man a mang matan iria kitapo tav lomlomon, sa, kari tav lomlomon kala vil apalau kana lau tutuman a God? 


text:
Ka ago luai! Kantanem man ri vap aongos kipo kapau, sikei God ka uli atutuman lak, asukang val kitala salik ia ta, <n>Ani kam keve mengen, ki kinle ia ta kapo tutuman. Na man ku ago nei saupai, ka kovek luai i ring asi tupang anim.</n> 


text:
Au na man kara keve lau lok, na kana lau korong a God kala serei amalangas, tara mengen ta sa? Ta God ke kapo tav korong si lis ani kana marala? Napo mengen val nas si igenen. 


text:
Vei nganing a mang anu e iang kapo buk gel ta, “Man kag kapau ka asereiai ani kana tutuman a God, na asukang kana miminaungan ka laba, au marai sa na napo tung lak si saupai val igenen rikek?” 


text:
Sa, tara bil arikek asi kara arai ta God ka bil aro? Iuang vola kapau luai! Sikei mang matan kipo mengen i pilius na porot animem ta kakamem nang ta mengen. Kari saupai asi mat kapo koi luai aniria. Kapo kovek ta sikei kapo igenen korong 


text:
<pb/>Au sa kana? Tara ri Iudaia, tarapo vap ro ani mang matan vap? Parik luai! Using lenginang taratala saupai ta ri Iudaia ve ri Elas aongos kipo ago akitmat nei lau rikek 


text:
<n>Ri vap aongos kitala taval suai, ria aongos kuvul kilapo tav lulupusan luai. Kapo kovek i mangsikei kapo abis a lau roron, kapo kovek luai.</n> 


text:
<n>Konomoria kapo tu tavasan val mopong. Kalkalame iria kapo saup a mengen kapau.</n> <n>Maras i kene e tabek iria.</n> 


text:
Val tarapo malangas ta mengen i saupai kapo pasal taun a vap ang kipo usiusing a saupai, ani ri vap aongos ki kovek luai i mengen, na kuli rina aongos ka mamaiten si ngenget e matana i God. 


text:
Using si lau i abis using ani keve saupai, kapo kovek luai i sikei kapo angkoai si vil akorong pok ania e matana i God, using le si keve saupai ang nang kala atogon malangas ani lau rikek. Igenen kapo korong e matana i God marai kana lomlomon 


text:
<pb/>Sikei kana vang kalapo atogon selen i vilvil akorong le si God kalapo ago e ring malangas. Na parik luai ta si using saupai. Selen ang, buk i saupai kapo mengen tatana na buk kapa si ri katakai i kus amalangas, 


text:
asukang ke ta man a si kapo lomlomon ta Iesu Karisto, God kala taot ia val kapo igenen korong e matana. Io, vilvil akorong ke ka pasal taun a vap aongos, man ki lomlomon. Kapo kovek i angpetpetekai. 


text:
Na nia, si kana lavlabat i alilis roron, katala vil akorong iria kovek i samui. Kapo kana alilis using kata samui ato iria marai kari angtogon ve Karisto Iesu, 


text:
voiang a God kata akalit ta mat ina e ring malangas asi kana amatung ani luai ve ria vap po lomlomon ang ta rangai ina. Kata abis ia asukang asi amalangasai ani kana lau korong na kana laulauan i ananap, parik katapa amalak vil arikek ani ri vap marai kari keve lau rikek i abis aino ang. 


text:
Au na asi amalangasai ani kana lau korong si taun ke, nia papalik kapo korong. Na man a si ka lomlomon serei si Iesu, kala taot ia ta igenen korong e matana. 


text:
<pb/>Au na nei a roron i keve kus aminaung ke? Pua, aongos nang ki kamus luai. Au marai sa nang? Marai i uli usiusing saupai ke? Parik luai! Sikei si lomlomon papalik, nia kapo bil laba. 


text:
Using namemtala uli mengen akit ta igenen kapo korong e matana i God marai lomlomon na parik luai using kapo usiusing a keve saupai. 


text:
Au, sa kana? God ke ri Iudaia papalik na parik ta ke ri vap i ngising kapa? Parik! Kakaria kapa nang! 


text:
Using God nia kapo sikei palau, na nia ka vil akorong aongos a ri lamutan marai kari lomlomon, asukang palau val ri vap tav lampulit kapa. 


text:
Au sa, taralapo vil apalau vang kana na saupai using tarapo lomlomon? Parik! Taralapo kip akos ia nang.<pb/>


text:
Using man a Abaram kata serei igenen korong marai kana keve abis ro, kapo koi luai ania ta ka kus aminaung, sikei si matana i God parik kapa asukang. 


text:
Using a salsalik kapo mengen ta, <n>Abaram kata lomlomon ta God na singina kala kinle ia ta kapo igenen korong e matana.</n> 


text:
Man a igenen kapo abis asi luk seupok, seupok ang parik kapa alilis palau, sikei ki taot ia ta kapo seupok i kana abis. 


text:
Au na ani vopo tav abis ang, sikei kapo lomlomon ta God vopo vil akorong ang ani vap rikek, sukana si kana lomlomon, God ka taot ia ta kapo igenen korong e matana. 


text:
Asukang a David kata kun mengen ta tauia roron, ke igenen ang God kapo taot ia ta kapo korong e matana. Parik kapa tukulai ina le si kana keve abis ro, parik. 


text:
<n>Tauia roron kakaria vap ang a God katala lomon suai ani kari keve lau i putuk saupai. Na vap ang voiang a God katala pakut kari keve lau rikek.</n> 


text:
Au si tauia roron ke nang, ke ri lamutan papa, vo ke ri tav lamut kapa? Using taratala kin ia ta, <n>God kata taot a Abaram ta kapo igenen korong e matana tukulai ina si kana lomlomon.</n> 


text:
Au kata saka luk an nang ani vilvil akorong ang? Sa, katala lamut lenginang, vo parik lak? Nambang, parik nang ta e mung i la lamut ang, parik. Sikei aino si po tav lamut lak. 


text:
Na kata luk a lampulit ang asukang ta akanangai asi nak akit ani tutuman i vilvil akorong ang, nang kata luk ia marai kana lomlomon. Ninia palau a lomlomon ang kata lapo atogon ia si kana po tav lamut lak ang. Tukulai ina ani nia ka tamaria i ri vap aongos voiang kipo lomlomon, kantanem kipo tav lamut, na singina God ka taot iria ta kipo korong e matana. 


text:
Na ka tamaria kapa i ri lamutan, na parik using kipa lomon amamaiten a lamut, parik. Sikei using kipo akik kak using a selen i lomlomon ang a tamara ta Abaram kata atogon ia si kana po tav lamut ang lak. Palapalatung ang si God ke ri vap lomlomon 


text:
<pb/>Asukang ke. Palapalatung ang si God ve Abaram na kana matan inatus ta ki tauk i kuli rina ke, parik katapa tukulai ina using kata usiusing a keve sausaupai, parik. Tukulai ina using kata lapo igenen korong e matana i God le si kana lomlomon. 


text:
Using man a palapalatung kakaria kipo abis using a sausaupai, pua, lomlomon ka palau, na palapalatung ang kapa ka kun palau. 


text:
Asukang a palapalatung ang kapo tukul le si lomlomon. Na kapo tapasuk kuli kana roron a God ani ka bil tutuman si kana inatus aongos, parik ta aniria papalik vap po nas ani sausaupai ke, sikei aniria kapa vap po lomlomon ang val Abaram, nia kapo tamara aongos kuvul. 


text:
Val kitala salik ia ta, <n>Nata atung ua ani ku tamaria aongos i mamain ta matan vap.</n> Au na kana kapo tamara si matana i God. God voiang kata lomlomon tatana. God voiang kapo ali to ani mat asi kana tadut, na kapo asereiai ani palau asi kana tutuman. 


text:
Katapo sugul velai lomlomon na asukang kuli kana lomlomon, kala serei a <n>tamaria i mamain ta matan vap</n>. Val kalingana asukang ke ta, <n>Matan tus im ki duk asukang.</n> 


text:
Na katala kinle velai ani tav ngau ta lomlomon, ta kata lapo asukang ta 100 kana matas i to angasungai ani mat. Na asukang kapa si Sara, ta kala mat aongos kana lomlomonai ani ingus. 


text:
Sikei parik katapa lomlomonai anglok si palapalatung ang si God, kana lomlomon kata serei akitmat na ka tak sunguk a miminaungan ina i God. 


text:
Anira kapa, ta tarala vap korong, tara taralapo lomlomon ta God, vo tak atadut ang ani Iesu kara Volava pelek a mat. 


text:
Iesu kita asel ia ani ka mat asi vil suai ani kara keve lau rikek. Na God ka tak atadut pok ia using si kana taot anira ta taralapo vap korong.<pb/>


text:
Io, using God katala kinle ira ta taralapo korong e matana si kara lomlomon. Au asukang vang a taralapo atogon a marip ke ve nia, le si kara Volava Iesu Karisto. 


text:
Nia palau kata tavasai anira, si kara lomlomon, taun a roron ke kana taralapo duk tatana. Na taralapo kus aminaung si atumata ta tara an auai luk si kana miminaungan a God. 


text:
Na parik ta nia palau nang, sikei tarapo kus aminaung kapa neina i kara keve mamaiten. E, using tarapo malangas ta mamaiten kapo uai asereiai ani madot asi tung akit, 


text:
na madot i tung akit ka uai asereiai ani igenen tutuman, na igenen tutuman ka uai asereiai ani lomlomon akoai. 


text:
Na si lomlomon akoai kapo kovek i mamakus, using God katala bekai ani kana ngorem e vingara si Malanganto Gogoai, nang kata alis ira tatana. 


text:
Kapo asukang ke si taun i atutung ang, taratapo ngau luai lak, Karisto kala mat ani mamain ta katakai i bil arikek. 


text:
<pb/>Kapo tav koi luai ani mangsikei ka mat rokot a igenen korong, vo vei nganing mang anu kapo kaisap asi kana mat ani igenen ro. 


text:
Sikei God katala akalitai anira ta kana ngorem asukang ke. Si taun taratapo katakai i bil arikek lak Karisto kata mat anira. 


text:
Au na using taratala luk a vilvil akorong si rangai ina, e iang taralapo nas aro luai ta tarapo sapang singina, pelek a marala ang si God. 


text:
<pb/>Using si taun taratapo angpetpetauai ve God, God kata angrodokotai pok anira kuvul ve nia ta mat i kana nat. Au kana, using a luai ke kalapo matung, pua taralapo nas aro ta taran sapang si to ang ke kana nat. 


text:
Na parik ta nia palau nang, sikei tarapo kus aminaung kapa si God si kara Volava Iesu Karisto, voike kata amatung a selen i angrodokotai pok anira. Adam ve Iesu 


text:
<pb/>Io, kapo asukang vanang, sikei a igenen kata tukulai i rikek kuli rina. Au rikek, nia kala tukulai i mat. Na si selen ke palau mat kala luk a vap aongos, using ri vap aongos kitala bil arikek. 


text:
Au na taun a saupai katapo kovek lak, lau rikek lenginang kalapo ago kuli rina. Sikei using katapo kovek i saupai parik katapa atogon kinkintong i kari keve lau rikek. 


text:
Sikei kantanem, using le si taun i Adam tung si Moses, lenginang a mat katala saupai ani ri vap aongos. Na aniria kapa, vap ang parik kitapa putuk a saupai ang, aongos ki kun mat kapa val Adam, nia katapo kankanuai i iuang ka serei. 


text:
<pb/>Sikei, alilis ke parik asi me alangtongai ania ve lau rikek, parik. Using man a vap duk kitala mat si lau rikek si sikei palau a igenen ang, kapo roron luai ta kana ro na God kuvul ve alilis ang kata serei kuli ro ang, sikei a igenen ke Iesu Karisto, kala karaunai ani vap miang. 


text:
Au na alilis kovek i samui ke si God parik kilongpa angkonongai ve uai i lau rikek si sikei a igenen ang, parik. Using si mang oring, sikei a lau rikek kata asereiai ani saupai ta vap duk ki asalak a maiten i mat, na si mang oring, alilis kovek i samui ang kata serei asi pakangai ani vap miang kitala bil arikek, na kala asereiai ani vilvil akorong. 


text:
Le si lau rikek si sikei a igenen, ri vap aongos kilapo ago si saupai i mat le si sikei a igenen ang palau. Sikei si mang oring, vap miang kitala luk a tavirimok lava i roron kuvul ve alilis i vilvil akorong po kovek i samui ang, ki an saupai kuvul ve sikei a igenen ke Iesu Karisto si to e mung. 


text:
Au sukana kalapo malangas ta lau rikek si sikei a igenen kata asereiai ani saupai asi mat ani ri vap aongos. Asukang palau ta abis roron si sikei kata asereiai ani vilvil akorong taun a ri vap aongos. 


text:
Asukang a longo gel si sikei a igenen kata asereiai ani vap miang kilapo katakai i bil arikek. Asukang palau ta longong aro si sikei a igenen kala asereiai ani vap miang ki serei vap korong. 


text:
Au na saupai kame lapo matung ani lau rikek, rikek kala serei alava e ring malangas. Io, lau rikek katala duk, sikei alilis roron kala aunai i duk luai. 


text:
Ani ka asukang ke. Lau rikek kata saupai taun a mat. Na alilis roron ka saupai nei liuan i vilvil akorong taun a to asikei si Iesu Karisto kara Volava.<pb/>


text:
Au tara saka mengen vang kana? Sa, tara uli dual si lau rikek ani kana roron a God ka serei alava taun ira? 


text:
Tara taratala luk a asising akanangai ta tara ke Karisto Iesu. Au, vei mipo tav malangas lak ta asising ang kapo akanangai kapa ta taratala mat ve nia? 


text:
Io, kitala mo ira kuvul ve nia, le si asising tauia ang katala akanangai anira ve kana mat. Ani tara kapa tara kun to ani to tanginang asukang val Karisto, nia tamana katala tak atadut ia pelek a mat ta miminaungan ina. 


text:
Using man taratala angdokotai ve nia si kana mat, e iang kala tutuman luai ta tarala kun angdokotai ve nia si kana tadut pok. 


text:
Using tarapo nas ta kara to aino kitala vil punuk ia kuli ngakputuk kuvul ve Karisto, ani pukun duk ta rikek ang ka tagoengan, ani tara ago ta anguan asosokai an si rikek. 


text:
Using tarapo nas ta using a Karisto katala tadut pelek a mat, e mung parik kapa anguan mat an. Io, mat kala kovek luai i dual asi anguan saupai an ania. 


text:
Si kana mat kata mat ani rikek amatan sikei palau akorong. Sikei si to ke kapo to ia, kapo to ani God. 


text:
Asukang a nami, mi kinle imi ta mitala mat pelek a rikek, na kana milapo to ani God si Karisto Iesu. 


text:
<pb/>Au asukang vang mi ago ta naung an ani rikek si saupai ani pukun po tameng korong ke na longlongongai ani kana keve vubuk madot rikek. 


text:
Mi ago ta sung lis ani keve palpal i pukun imi val keve bil asi visvis pakangai ani rikek, sikei mi sung asel imi taun a God val petau ila soung pelek ani mat taun a to. Na asukang kapa mi sung asel ia ta keve palpal i pukun imi val keve bil asi visvis pakangai ani korong. 


text:
Using kapo tav ro ta rikek ka uli saupai animi. Arai kana milapo tauk i alilis roron ke, parik mipa ago neite saupai. Taralapo asosokai si laulauan korong 


text:
<pb/>Au nei, tara uli bil arikek lak kana using tara lapo ago neite alilis roron ke na parik ta neite saupai? Ka ago luai! 


text:
Sa, parik mipa nas ta man mi naung lisai pok tatami val keve asosokai taun a mang anu, nang milapo asosokai singina? Asukang ta man mila alis pok tatami si rikek, nia ka tak imi taun a mat. Na asukang kapa si man mi alis pok tatami si longong aro, nia ka ausingai animi taun a korong. 


text:
Vola ro luai si God, using aino mitapo asosokai si rikek, sikei vingami katala taluang luai ani mi using a matan akalkalit ang kana mitala luk ia. 


text:
Napo mengen kana val kara lau ri vap si pakangai animi using a nas i pukun imi kapo ngau. Anangan mitapo uli sung asel ani keve palpal i pukun imi ani ka asosokai si visuk na putuk saupai si keve taun. Sikei kana vang mi sung asel iria asi kari abis ani lau korong, ani mi vap daus luai ke God. 


text:
Au, saka uai roron i taun ang mitala ngumut ia si keve bil ang kana milapo mese singina? Pua, akamusai i keve bil aongos ang, nang mat. 


text:
Sikei kana vang using milapo kalakala pelek a rikek, milapo asosokai si God, uai ang mitala ngumut ia kapo aselenai animi ani mi vap daus kakana, na mi atogon a to asikei. 


text:
Using a seupok i rikek, mat. Sikei alilis po kovek i samui ang si God, to asikei si Karisto Iesu kara Volava.<pb/>


text:
Au, parik lak mipa nas keve tungag? Napo mengen a vap kipo nas a saupai. Mipo nas ta saupai kapo teng akit a igenen si pangau ang kapo to singina. 


text:
Man a aina kapo osongon, saupai i osongon kapo got akit ia si pangau ang kana tauan kapo to singina. Sikei man kana tauan ka mat, aina ang kala taluang pelek a saupai i osongon. 


text:
Kapo asukang ta man a aina ke kan osongon pok ta mang tauan si taun kana tauan kapo to lak, tara kin ia ta kapo putuk osongon. Sikei man a tauan ang katala mat, kala taluang pelek a saupai i osongon na man kan osongon ta mang tauan, e iang parik kapa putuk osongon singina. 


text:
Asukang palau keve tungag, nami mitala mat pelek a saupai si mat, ani Karisto nia akorong ka atogon imi, na mila kakana, ke iuang katala tadut pelek a mat, ani tara uai ta matan uai ang ani God. 


text:
Using taun ang a vubuk rikek i pukun katapo teng ira, e iang saupai kala solo atadut a vingara si abis ani keve lau rikek ta pukun ira. Na uai ina, mat. 


text:
Sikei kana, taratala mat pelek a gogotan neite saupai, na taralapo kala pelek a sa katapo pis ira. Ani tara abis si selen tanginang si Malanganto, na parik ta si selen kavang si keve saupai ang kita salik ia. Kata mela goeng ira na rikek 


text:
<pb/>Au, tara mengen ta sa kana? Saupai kana, nia na rikek? Ka ago luai! Tutuman man katapo kovek i saupai, nala kun vongvong kapa ani rikek. Asukang ta man kata kovek i saupai ta, <n>Ku ago ta mangal musik an,</n> nala kun vongvong kapa ani bil ke mangal musik. 


text:
Sikei rikek katala sabonai pangau ania nei keve sausaupai ke, na kala ariukai alak ani mamain ta mangal musik e vingag. Asukang a man kapo kovek i saupai, rikek nia kapo matung mat palau. 


text:
Aino, parik lak natapa nas a saupai, natapo to aro. Sikei taun nala nas a atakun ang, au nala arai ta pua napo duk ta rikek na nala mat. 


text:
Na e iang nala arai ta atakun ang katapo matung si asapang anig, nia pok kame asereiai ani kag mat. 


text:
Asukang ke ta rikek katala sabonai pangau nei keve atakun ke na kala ariukai alak ani kana keve akipang asi kana raung anig neina. 


text:
<pb/>Au sa, bil po roron ang nang kata songo mat anig? Ka ago luai! Sikei ani rikek, asi kinle akorong ania ta rikek, nia kata asereiai ani mat anig le si sa kapo roron. Au na le si atakun, kala serei amalangas luai ta rikek, nia kapo rikek soliu a matan kinkintong. 


text:
Io, tarapo nas ta saupai kapo bil i malanganto. Sikei nau napo pukun palau. Au na rikek katala sel tatag na kana nalapo ago nei gogotan ina. 


text:
Au nambang a napo uli vongvong ta marai sa kalapo uli asukang ke anig, using a lau ang napo buk abis ania, parik nalapa abis ia, parik. Sikei nalapo uli abis ani lau ang napo mirik ania. 


text:
Na man a lau ang napo misag ani abis ania nanpo abis pok ia, si oring suke napo ainak ta saupai kapo ro. 


text:
Na e iang napo kinle luai ta napo kovek i ring bil roron kapo to si pukun ig. Using kantanem napo uli atogon vubuk madot si abis ani roron, sikei lak napo tav angkoai si vil korong ania. 


text:
Using parik napa abis korong a lau ro ang napo buk ia, sikei rikek ang natapo mirik ania, nang ninia name lapo abis pok ia. 


text:
Asukang a man a lau ang natapo misag ania nanlapo uli abis pok ania, e iang kalapo malangas luai ta parik ta nau nang napa abis ia, sikei rikek vopo ago ang singig. 


text:
Au e iang nalapo kinle ta kapo uli asukang ke, man napo buk abis ani roron, rikek lenginang kame lapo tutu asung. 


text:
sikei nanpo kinle asukang ke ta saupai rikek si keve palpal i pukun ke kapo angvisvis ve lomlomonai i nei vangang ig, na kalapo got akit iau si saupai i rikek, nang kapo ago si keve palpal i pukun ig. 


text:
Napo posong aro luai ani God si Iesu Karisto kara Volava! Au na kalapo asukang ke, nau akorong si lomlomonai ig, napo uli buk angasik ani saupai si God, sikei si pukun nanpo angasik pok si saupai i rikek.<pb/>


text:
Using le si Karisto Iesu, saupai i Malanganto vo lis ta to ang katala akala iau pelek a saupai i rikek na mat. 


text:
Io, kapo asukang ke, sausaupai katapo kovek i dual asi akala anira, using a keve lau rikek i pukun kitala karaunai ania. Sikei God kata akala ira asukang ke, kata asok akorong kana nat asi kana me luk ani pukun val ri vap, taun kata sunguk a visuk i kari rikek, kala asukang val nia na seupok i rikek. Au na e iang kala poso saupai ta igenen ke, rikek, voiang kapo uli takai ani pukun ke, ka mat. 


text:
Ani tara, vap po auai ve Malanganto na parik ta vubuk rikek i pukun ke, tara uli abis ani lau korong angkokoai val mengen korong i saupai. 


text:
Using a vap ang kipo ainak ani keve vubuk rikek i pukun, nambang ria kipo uli atung ani kari lomlomon si pukun palau ke. Sikei vap ang kipo ainak ani Malanganto, ria kipo atung kari lomlomon si keve bil i Malanganto. 


text:
Au mi arai, si atu lomlomon alava ta keve vubuk rikek i pukun, mat kapo ago singina. Sikei si atu lomlomon using ani Malanganto, e iang to na luai kapo ago singina. 


text:
Using a igenen vopo uli atu lomlomon taun ani keve vubuk rikek i pukun kapo angsualai ve God na parik kapa longong si kana saupai. Tutuman luai parik kapa angkoai si longong. 


text:
Au na ria vap ang a laulauan rikek i pukun kapo ausingai aniria parik luai kipa angkoai si auruk ani God. 


text:
Sikei nami, parik mipa usiusing a keve laulauan i pukun. Milapo usiusing a avibisan i Malanganto. Io man kapo tutuman ta Malanganto i God kalapo sinong singimi. Na man a mangsikei kapo tav atogon ani Malanganto i Karisto, parik kapa igenen ke Karisto. 


text:
Sikei man a Karisto kapo to singimi, kantanem a pukun imi kalapo mat marai rikek, sikei lak si malanganto imi mipo to using a vilvil akorong ang. 


text:
Au na man a Malanganto i vo tak atadut pok ang ani Iesu pelek a mat kapo ago singimi, nia akorong pok a vo tak atadut ang ani Karisto Iesu ka vil ato na pukun po tameng palau ang si kitmat i Malanganto ina, nang kapo ago singimi. 


text:
<pb/>Asukang vang keve tungag, tarapo atogon telan, sikei parik ta si pukun na asi abis usiusing ani kana keve vubuk rikek, parik. 


text:
Using man mi telan si keve vubuk rikek i pukun ang, nami asi mat. Sikei man mi dunguk suai ani mamain ta avibisan rikek i pukun ta kitmat i Malanganto, mi to. 


text:
Using a Malanganto ang mitala luk ia, parik kapa got akit imi asi kami asosokai palau na mi leng, parik. Malanganto ang mitala luk ia katala kinle imi ta milapo inatus, na e iang tarapo angkoai si songo ania ta Aba, Tama. 


text:
Au na man taralapo inatus si God, e iang taralapo taukai kapa i kana togtogon. Togtogon ang si God, voiang tara kuvul ve Karisto, taralapo tauk ina. Au na ka ro ta man tara kui ve Karisto, e iang tarala angkoai si luk kuvul ve nia si ro i kana miminaungan. Miminaungan ang lak kakara 


text:
<pb/>Using napo arai ania ta mamain ta kui i taun ke kipo palau, using si alalangtongai aniria ve miminaungan ang ka serei anira, kapo soliu luai. 


text:
Using God katala saupai ta ki tung tapai si mese. Parik ta riria kitapo buk ia asukang, parik. Ke God akorong ta pipilak aniria, velai ani kana atumata 


text:
ta ka akalakala lak iria pelek a saupai i kui na pukun vok, ane si kalakala miminaungan ang ke inatus si God. 


text:
Using tarapo malangas ta asisinong aongos ke kita lapo uli aloi ta kui val kui i ingus, le kabang le tung lak kana. 


text:
Sikei parik ta asisinong papalik kipa kui. Tara kapa, vap ke voiang tarapo ainoai i matan uai i Malanganto, tara kapa, pakangat ira kapo kui kaisap kati ani taun ang God ka samui suai aongos ani pukun ke, le ani tara serei inatus i aumata ta God. 


text:
Using si lomlomon akoai taratala sapang. Sikei man taratala tun a bil ta matara, nang parik ta lomlomon akoai. Si nang kapo lomlomon akoai ani bil katala tun ia lenginang? 


text:
Sikei man tarapo lomlomon akoai taun a bil tarapo tav arai lak ania, e iang tarapo tung aro kokoai velai ani uruk. 


text:
<pb/>Asukang kapa, Malanganto kapo pakangai anira si kara ngau, using parik tarapa nas aro luai ani selen na saka nem an tara sokotuk ia. Sikei Malanganto nia akorong kapo sokotuk anira velai ani tameng luai i nanasai na lomlomonai voiang kapo tav angkoai si posong korong ania ta ngur. 


text:
Au na vopo arai korong ang ani vingara kapo nas kana lomlomonai a Malanganto. Using a Malanganto kapo sokotuk anira, kana patvap a God, angkokoai val vubuk si God. 


text:
Au na ria kipo buk a God, tarapo nas ta si keve bil aongos, God ka abis asereiai ani roron taun a vap ang katala songo iria angkoai val kana lomlomonai. 


text:
Using vap ang nang kata nas aino iria, katala akanangai kapa aniria ani ka iton iria val kankanuai i kana nat, ani nat ang ka matavunim nei liuan i keve tasina. 


text:
Au na ria katala akanangai aniria, katala songo kapa iria. Na ria kata songo iria, katala vil akorong iria. Au na ria kata vil akorong iria, katala sunguk alakat iria na kilapo mang. Kana roron a God 


text:
<pb/>Au, asukang vang a tara mengen ta sa si keve bil ke? Man kana na God ve tara, nei a si kame sualpok ira? 


text:
God parik katapa teng akit kana sikei a nat, sikei kata asel tatana ani ka mat anira aongos. Au na man katala alis ta kana nat, ka kit ania e voi si lis aro anira kuvul ve kana nat ta keve bil aongos? 


text:
Kotok, si ka saupai aniria asi kari mat? Karisto Iesu vo mat ang? Vo iuang God katala tak atadut ia? Nia kana kalapo sinong e palso i kungana i God? Kana kapo tung i sokotuk anira e matana i God? Parik. 


text:
Parik kapa atogon mangsikei a bil kapo angkoai si pagal anira pelek kana vinga ro a Karisto. Amiming parik. Mamaiten parik. Vilvil akui, kovek i pok, varas, puka, samele, aongos parik. 


text:
Val salsalik kapo mengen, <n>Marai im puka kapo tung asung imem, le tenei vauk tung tenei ngelik. Kipo ararai animem val sipsip asi ngarongok.</n> 


text:
Sikei, kantanem a keve bil aongos suke ki serei, sikei tara tarapo soliu luai si kara dual le si vopo ngorem ang anira. 


text:
Using napo nas aro ta mat, to, ri angelo, mamain ta malanganto kitmat, keve bil i taun ke vo i taun ang lak e no, mamain ta madot, 


text:
sa kapo lakat luai vo lulungai luai, na mang saka keve bil an i asisinong, ria aongos ki tav angkoai luai si angtaliungai anira pelek kana vinga ro na God, si kara angtogon ve Karisto Iesu kara Volava.<pb/>


text:
Napo mengen atutuman e matana i Karisto. Parik napa kapau. Tukul bung i kag lomlomonai nia kapo auai luai ve posong ke napo posong ia e mete Malanganto Gogoai 


text:
Kata lapo angkoai luai ani nala sokotuk ta nau naka tung asi mat, na naka tapagal pelek a Karisto, ninia vo asereiai ani vilvil ato si mamain ta tungag tutukai i kag matan vap, 


text:
ri Israel. Ria vap ke voiang a God katala pilak iria ta kipo inatus i aumata. Kakaria na mang po miminaungan ang. Kakaria na keve angainakai ang, kakaria na saupai ang, na laulauan i soturungai, na keve palapalatung. 


text:
Kakaria na keve vap lava to aino ang. Le singiria patvap ang kana na igenen i akanangai ke kala serei. Ninia kapo God ani asisinong aongos ke. Alatun kakana asikei. Tutuman luai. 


text:
<pb/>Sikei parik kapa asukang ta mengen si God katala sakap, parik. Using ria aongos parik kipa Israel tutuman using kita kovol si ri Israel, parik. 


text:
Parik kapa kipa inatus si Abaram using kita kovol singina, parik. Using <n>le si Isak, au na matan tus im ki sunguk a asan im.</n> 


text:
Au na supsupai ina asukang ke, inatus ang si God, parik kipa inatus i pukun, parik. Sikei, inatus i serei ang le si kana palapalatung, ria vanang God kapo taot iria ta inatus. 


text:
Arai, palapalatung ang kapo asukang ke, <n>Si taun asukang ke name serei pok na Sara ka atogon nat.</n> 


text:
Sikei kantanem i po tav ingus lak ani lua ke, na parik kilongtapa siang lak si abis ani lau roron na lau rikek, lenginang kana lomlomonai ro na God kata lapo matung ta ka pilak a si irilong. Na parik katapa pilak using a mamain ta avibisan si sikei, parik. Sikei le si kana vubuk a vopo songo ang. 


text:
Arai ani kana mengen ani Moses, <n>Naka ngorem a si napo buk ngorem ania. Na naka lomon tangis a si napo buk lomon tangis ania.</n> 


text:
Au na parik nang kapa tukulai ina si vubuk vo agusa si ri vap, parik. Sikei kapo tukulai ina papalik si kana ngorem a God. 


text:
Arai ani mengen nei salsalik taun a Parao, <n>Tukulai i kag solo atung anim, si oring ke palau ta naka akalit amalangas ua ta kitmat ig e pukun im, ani ki akuskus amalangas ta asan ig e kuli rina aongos ke.</n> 


text:
Au, mi arai kapo vinga ro taun a sikei na kapo vil akit a vingana i mang anu, angkokoai si kana vubuk akorong. Kana marala na God ve kana vinga ro 


text:
<pb/>Vei ta sikei kapo buk sui pok anig asukang ke, “Man parik tarapa angkoai si gel ani kana vubuk, marai sa kapo uli porot anira si kara keve rikek?” 


text:
Au iuang, numai kupo saka igenen ani ku mengen tatapokai ani God? Saka bil an i pulpul kapo angkoai si sui pok ani vo pulpul ang ania ta, “Marai sa kuta pulpul iau asukang ke?” 


text:
Au man a katakai i pulpul avubus kapo buk pulpul ta mang avubus le si sikei palau a vuk roe, asi abis ani keve abis roron papalik, na mang avubus ani ki abis a mang keve abis pulakai tatana, au sa igenen ang parik kapa atogon roron ta ka pulpul using kana lomlomonai akorong? 


text:
E, kapo sa? God parik kapa atogon roron asi akalit ta kana marala na kana kitmat? Sa, parik kapa atogon roron asi kokoai ananap ani keve avubus ang kipo tung asi goeng lak? 


text:
Au man kapo abis ia asukang asi akalit ta tauia i kana miminaungan si keve avubus i kana ngorem, voiang kata itoiton aino iria ani kian atogon a miminaungan ang, sa parik kapa ro? 


text:
Tara palau a vap ke katala kun songo anira. Na parik ta ri Iudaia papalik, sikei ri vap i ngising kapa, 


text:
val katala mengen si Osea ta, <n>Vap ang parik ta kakag, naka posong iria ta kag vap. Na aina ang natapo misag ania, naka posong ia ta kag aina ro.</n> 


text:
<n>Na si rina ang kata mengen iria ta nami parik mipa kag vap, nang palau pok e iang ka songo iria ta inatus i God vopo to ang.</n> 


text:
Esias katapo songosongo ani ri Israel asukang ke, <n>Kantanem a tataot i Israel kapo duk val kone i ngerelo, sikei lak ring men lik palau iria ki an sapang.</n> 


text:
Asukang palau val Esias kata posong aino ta, <n>Man a tulava i petau i visvis parik katapa lomon suai ani rukun lik i matan tus ira, oro tarala asukang palau val ri Sodoma ve Gomora.</n> Ri Israel na akus ro 


text:
<pb/>Au tara mengen ta sa kana? Asukang ke, vap i ngising kita tav agusa using ani vilvil akorong na kila sabonai korong ania. Na vilvil akorong ang kapo kokelai kuli lomlomon. 


text:
Sikei ri Israel kita agusa using a vilvil akorong ang kapo kokelai kuli saupai. Sikei parik kitapa angkoai si using aro ani saupai. 


text:
Au marai sa? Using parik kitapa gule si selen i lomlomon. Kita gule si selen i lomon alava ani kari mamain ta avibisan. Au na e iang kila savang si iat vopo asavang kak ang. 


text:
Val mengen i nei salsalik kapo mengen ta, <n>Arai, nala asinong a iat ke e Sion, ki savang singina. Na iat ke, ki mirik luai ania. Na nia kapo lomlomon si iat ke, ka tav duai ani mese.</n><pb/>


text:
Using napo nas ta kipo agusa alava luai ani God, sikei parik kipa nas ta kipo aupele si selen kapo rikek. 


text:
Parik kipa kinle ta vilvil akorong ke kapo serei le si God. Kitala atokngai si using ani kakaria ta selen akorong na parik kilapa asel pok tataria si God ani ka vil akorong iria, parik. 


text:
Au, Karisto nia kapo atapunuk a saupai ang, na ria kipo lomlomon God ka taot iria ta kipo korong e matana. Vilvil ato ani ri vap aongos 


text:
<pb/>Moses kata amalangasai nei salsalik ani vilvil akorong kuli saupai asukang ke, <n>Igenen ang kapo usiusing aro ia, ka to singina.</n> 


text:
Sikei vilvil akorong po kokelai kuli lomlomon ang kapo antok ta, <n>Ku ago ta lomlomonai musik an nei pakangat im ta si nang ka palak ane metekuku?</n> asi an songo asiang ani Karisto. 


text:
Sikei kapo saka posong an nang? Kana asukang ke, <n>Mengen ang kapo ago e ngurum, na e pakangat im.</n> Nia palau nang a mengen i lomlomon ang namempo akuskus tatana. 


text:
Using man a ngurum ka posong amalangas ta Iesu nia na Volava, na ku lomlomon nei pakangat im ta God kata tak atadut ia pelek a mat io, numai ku sapang. 


text:
Using a igenen kapo lomlomon ta pakangat ina, e iang ka luk a vilvil akorong ang. Au na nia kapo posong amalangas ta nguruna kala luk a vilvil ato ang. 


text:
Val mengen nei salsalik kapo mengen ta, <n>Man ta sikei ka lomlomon tatana, parik luai kapa angkoai si duai ani mamaila.</n> 


text:
Using kapo kovek luai i angpetpetekai nei liuan i ri Iudaia ve ri Elas. Volava kapo sikei palau a Volava ani ri vap aongos, na kapo atautauia iria kipo songo papakangai singina. 


text:
<pb/>Au ki saka songo papakangai an singina man parik kipa lomlomon tatana? Au na ki saka lomlomon an tatana man parik kitapa longong lak a akus ina? Na ki saka longong an man kapo kovek i igenen i akuskus tatana? 


text:
Au ki saka akuskus an man parik kitapa asok vap? Val salsalik ang kapo mengen ta, <n>Vola roron luai ta paspasal si petau po serei ta akus ro ke.</n> 


text:
Sikei parik ta ria aongos kitapa using a mengen i akus ro. Arai ania si mengen si Esias ta, <n>Volava, si kana kala lomlomon ta kalingamem?</n> 


text:
Asukang a lomlomon kapo tukulai ina si longong mengen, na mengen ang kapo tukulai ina si akuskus ta Karisto. 


text:
Naka sui tapai. Sa, parik lak kana kitapa longong? Pua lenginang! <n>Kalingaria katala serei kuli rina aongos, na kari keve mengen katala pasal si mamain ta rina asip.</n> 


text:
Naka anguan sui an kapa. Ri Israel kana parik kitapa nas? Arai, aino Moses kata antok ta, <n>Naka solo amanas</n> a vingami asi kami <n>marala musik ani vap ang naka buk iria, vap ang parik kipa matan vap i pilak. E, naka vil amarala luai</n> animi <n>ta kag lau roron ani vap ang kipo tav malangas.</n> 


text:
Au na Esias kata kun mengen alava asukang ke, <n>Vap po tav gulegule ang anig, kitala sabonai anig. E, natala akalit pok tatag singiria vap po tav sui gule ang tatag.</n> 


text:
Au na taun ri Israel akorong kata posong asukang ke, <n>Taun vunga luai natala sesel ta ngono kungag taun a vap longogel na vinga kitmat ang.</n><pb/>


text:
Au man asukang, naka sui. Sa kana, God katala sinong taliung kana vap? Ka ago luai! Using nau kana napo kun igenen i Israel. Nata polok si Abaram. Na kag patvap, Beniamin. 


text:
Sukana, God parik katapa ngangataliung kana vap voiang kata nas aino iria, parik. Vei nganing mipo tav nas ani mengen i nei salsalik Elias katapo tang akurai ani God ta ri Israel? 


text:
Volava, <n>kitala raung kam mamain ta katakai i kus amalangas, na kila goeng suai ani keve pata ipo sula serei singim. Nau papalik kana nalapo ago na kipo gule iau kapa asi kun raung anig.</n> 


text:
Au na God kata saka ngenget an ania? <n>Pua, iuang, natala teng ato na 7,000 na igenen anig na parik kitapa sovusulai si Bal.</n> 


text:
Asukang vang a kapo tav petekai si taun ke ta karakarang i petau katala songo iria ania le si kana roron. 


text:
Au na si roron ang, parik kapa anguan tukulai ina le si keve avibisan, parik. Using man kata asukang, roron ke parik kalapa tutuman. 


text:
Au nei vanang? Asukang ke. Bil ang ri Israel kitapo gule ia parik kitapa sabonai ania, sikei ria papalik vap ila pilak ang. Au na mang matan ang kata vil akitmat a vingaria. 


text:
Val kitala salik ia ta, <n>God katala lis iria ta rot punuk, na mataria asi kari ago ta arai an, na talingaria asi kari ago ta longong an, tung si taun ke.</n> 


text:
Na David kata antok ta, <n>Kapo ro, kari keve matan angan ka bil val iviving na liliangus. Ka asukang val tukul asi asavang aniria. Io, kapo kari seupok vanang.</n> 


text:
<n>Kapo ro, mataria ka vong ani ki tav arai korong, na ki tonglu asikei.</n> God katala vil ato kapa ri vap i ngising 


text:
<pb/>Asukang a naka sui. Au si kitala savang asi kari siken a matung an e iang? Parik luai! Sikei using marai kari lau rikek, au ri vap i ngising kila luk a vilvil ato ang, ani ki mangal iria singina. 


text:
Au na man kari lau rikek kapo supsupai ina ta tauia ani kuli rina, na man kapa kari ngau ka asereiai ani tauia taun ri vap i ngising, pua, vei sa pala ta tauia ang e mung si man kimela sinong tapunuk aroron aongos. 


text:
<pb/>Napo mengen kana taun imi, ri vap i ngising, using nau a aposel animi akorong. Asukang a telan ke napo uruk alava luai singina. 


text:
Nganlak nala angkoai si akaisap ani vingaria i kag vap asi kari mangal animi, na nala ato korong a mang matan iria. 


text:
Using man a sinong taliung ke aniria, kata tukulai ani kuli rina si sinong angtalangai pok ve God, au na man a God ka sesel pok iria, kala saka bil an? Pua, kala asukang val igenen kata mat na kala to pok! 


text:
Using man a ainoai i palpal i alilis ang kata daus, au alilis aongos ang ka kun daus kapa. Asukang palau ta man a naging kapo daus, ngakan aongos ina ka kun daus. 


text:
<pb/>Au, na man a mang matan ngakan God katala putuk suai aniria, na numai a tutusung i elaio kei kata adokot alak palau ua asi sakol aniria, ani kume kun luk laman kuvul ve ria si elaio i sukal ang. 


text:
Nas aro, ku ago luai ta alalakas taunai aniria mang matan ngakan ang. Using man kupo buk alalakas, lomon akit ia, numai parik kupa teng akit a naging, sikei naging nia kapo teng akit ua. 


text:
Io, e iang kula angkoai si mengen nganing ta, “Parik. Kata putuk suai nang ani keve ngakan ang asi kana me adokot alak anig!” 


text:
Io, kapo tutuman kam mengen. Sikei, kata putuk suai aniria marai kari tav lomlomon. Au na numai kam lomlomon nang kapo teng ua. Ku aiveven ua, ago ta alalakas an, sikei ku leng. 


text:
Arai, God parik kata lapa angarimai ani keve ngakan akorong i elaio i sukal. Au na kamela kun angarimai anim si sa? 


text:
Au, ku arai aro ani kana papakangai roron a God, na ani kana vinga manas kapa. Man ku arai aro kana vinga manas kapo kakaria kitala uak pelek ia, sikei taun ua ang, God ka pakangai aroron luai anim man kupo ago akitmat lak si kana roron. Au na man parik, ka tiltok suai anim kapa. 


text:
Si mang oring kapa, man ria vap ila til tok suai ang parik kipa anguan ago akitmat an si tav lomlomon, God ka adokot pok iria. Using nia kapo angkoai si abis ania asukang. 


text:
Man numai, kutapo ngakan i elaio kei, val kapo tutuman, na God katala til tok suai anim, na kamela adokot pok ua si elaio i sukal, sikei parik ta kam tungtungan akorong, pua, ka kalakala luai ta God ka adokot alakai pok ani keve ngakan aino ang si ainoai i ei ang pok. Ri Israel aongos ki sapang 


text:
<pb/>Mi arai aro keve tungag, using napo misag ani mi vongvong ani tutuman i mengen mumun ke, vei nganing mila kapau pok imi ta mipo vap nas. Kana vang. Ri Israel ki nasai tapai ani vinga kitmat si vuk pangau ke tung si tataot kirol aongos i vap i ngising kime kun palak aroron. 


text:
Au le vanang ri Israel aongos ki sapang. Val mengen nei salsalik ta, <n>Vo asapang ka serei le Sion. Na kame mus suai luai ani lau rikek si ri Iakov.</n> 


text:
<n>Kana kag palapalatung kuvul ve ria si taun ang naka asalak suai ani kari keve lau rikek singina.</n> 


text:
Si oring ani akus ro, kipo uli petau ania marai imi. Sikei, si kana pipilak akorong, vingana kapo uak taun lak iria marai keve tivuria aino. 


text:
Using man a God katala alilis na kala pipilak, parik kapa angkoai luai si anguan sakol lomlomonai an singina. 


text:
Kapo asukang palau val nami, aino mita longogel a God, sikei kana katala ngorem imi marai kari longogel. 


text:
Au kapo asukang palau ta si oring ang kitala kun longogel ia, si longogel ang ki kun sabonai ani ngorem ang mitala sabonai ania. 


text:
Pua God katala got akit a ri vap aongos asi kari longogel, asukang ani ka akalitai pok aniria aongos ta kana ngorem. 


text:
<pb/>Pua, lulungai i kana tauia, kana masam matukal, na kana nas a God. Tara saka atatai aroron an ta kana keve lomlomonai? Tara saka nas aroron ani kana keve selen? 


text:
Using <n>si vang kana katala sili korong tapai ani vangang ina i Volava? Si kana kapo atatai korong ia?</n> 


text:
Pua, using le singina keve bil aongos kata serei. Nia kapo tukulai i keve bil aongos na nia na akamusai i keve bil aongos. Kakana ta miminaungan asikei. Tutuman luai.<pb/>


text:
Asukang keve tungag, napo sokotuk aro imi si roron ke si God ani mi naung luai ta pukun imi asukang ta alilis kapo to i sula ane si God, voiang kapo daus na God ka maramarak ania. Ninia vanang kapo kami soturungai atutuman serei si God. 


text:
Keve lomlomonai i kuli rina ki ago ta anguan takai animi. Sikei mi atolongon a God na ka sakolai animi asi kana vil atanginang ani lomlomonai imi, ani mi kinle korong kana vubuk a God, si sa kapo roron, kapo talupus na kapo korong luai. 


text:
<pb/>Using si ro ke God kata alis iau tatana, napo buk mengen nei liuan imi aongos asukang ke. Ka ago ta siksikei imi ka lomon alava aro pok ia soliu kana atutung. Sikei ka kinle aino pok ia ani ka angkoai si kinkintong i lomlomon, voiang a God katala pagal lis ia si siksikei. 


text:
Kapo asukang palau, tarapo atogon sikei palau a pukun na keve palpal ina kipo miang, na kari avibisan parik kapa sikei palau. 


text:
Kapo asukang kapa singira. Tarapo miang sikei tarapo sikei palau a pukun si kara angtogon ve Karisto. Na tara aongos siksikei, tarapo angpapakangai val tarapo palpal i sikei palau a pukun. 


text:
Au na tarapo atogon a keve alilis angpetpetekai. Tara abis tataria angkoai si ro ang katala alis ira tatana. Man a mangsikei kapo atogon a alilis asi mengen amalangas ta kalingana i God, kapo ro ka mengen amalangas angkokoai si kinkintong i kana lomlomon. 


text:
Man a alilis asi papakangai si pukun, kapo ro ka pakangai. Man a alilis asi atatai, kapo ro ka atatai. 


text:
Man a alilis asi asumsumal, kapo ro ka asumsumal. Man a alilis asi ararai ani inongos si mang matan, kapo ro ka alis alava. Man a alilis asi ainoinoai, kapo ro ka ainoai aro luai. Na man a alilis asi ngorem, kapo ro ka ngorem velai ani vinga uruk. Vinga ro angpokpokai 


text:
<pb/>Lau i vinga ro ka atutuman. Mi mirik luai ani sa kapo rikek. Mi kamal akitmat si sa kapo roron. 


text:
Mi lomon angpokai ani keve tungami ta vinga ro tutuman. Mi mamaila alava angpokpokai ani mang matan imi, na numai ku ago ta uli laba an. 


text:
Mi ago ta marangan putuk an si kami aisog, sikei mi mang aro si malanganto imi nei liuan i kami keve papakangai ani Volava. 


text:
Mi lomlomon akoai velai ani uruk. Mi tung akit si vilvil akui velai ani kokoai ananap. Mi uli siang akitmat luai si sokotuk. 


text:
Mi pagal dong kana vap a God ta sa kipo inongos taun ia. Mi pakangai aro ani ri ososongan man kipo serei. 


text:
Au na ani vap po uli vil akui ang animi, mi poso alomonaus dong iria. Io, mi poso aro, na mi ago ta varas aniria. 


text:
Mi ago i angtunganan angpokpokai aro animi. Na mi ago ta tarak alava pok an animi, sikei mi rol imi ve ria kipo ago e kevkev. Mi ago ta lomon pok an animi ta mipo nas alava. 


text:
Mi ago ta ngenget pok an ani rikek ta rikek. Mi lomlomonai aro aino ta saka selen an nia kapo roron luai e mataria i ri vap. 


text:
Ka ago ta tukulai an singimi na marala, sikei man kapo angkoai, ago velai ani marip ve ri vap aongos. 


text:
Kag petau ro, ngenget pok ka ago. Sikei mi ali pangau ani God na nia ka polpol animi ta kana marala. Using kita salik ia ta, <n>Kakag papalik ta ro asi marala pok. Nau naka ngenget.</n> Ke Volava ta mengen. 


text:
Sikei <n>man a vo marala ang anim kapo buk angan, ali pok ia. Na man kapo buk inum, ali laman ia. Using si lau ang nang kulapo gap akuvul a kalunga nini i kut e patuna.</n> 


text:
Mi ago ta atalipai an ani rikek ani ka karaunai animi, sikei mi abis a lau ro ani lau ro ka karaunai ani rikek.<pb/>


text:
Kapo ro ri vap aongos ki longong singiria kipo teng a kirim i ainoinoai. Using kapo kovek luai ta ring kirim i ainoinoai kapo serei palau. God akorong nia kata asereiai aniria. 


text:
Au singina, man a igenen kapo sual pok kari saupai ri ainoinoai, kapo misag ani kirim i atung ang ta God. Asukang a vap po vil ani lau asukang ke kipo songo amiming pok aniria. 


text:
Using vap kipo bil aro, parik kipa angkoai asi leng ani ri ainoinoai, parik. Sikei ria vap po bil arikek ang. Au sa, kupo buk kalakala pelek ani leng ani vopo teng saupai ang? Kanat, ku longong aro ia ani ka poso aro ua. 


text:
Using ke God nang ta igenen ipo abis kuvul si pakangai anim. Sikei man ku abis a lau rikek, ka koi luai anim ta ku leng using parik kapa teng palau a samele i visvis ang, kapo tung ani kana abis a God na ka vil akui a vap po abis ani lau rikek ang. 


text:
Asukang a kapo ro luai ta mi longong si mamain ta ainoinoai. Io, sikei parik using asi alele papalik ani mamaiten i saupai, parik. Sikei using kapo tapasuk le si nas ro ang nei pakangat imi. 


text:
Nambang si oring ang na mipo uli samui takis kapa. Using ri ainoinoai nang ke God ta keve asosokai na kipo alis kari to aongos si abis ke. 


text:
Lis iria keve ainoinoai ta kari ngenget akorong. Man mita tav samui ani kami keve takis, kanat mi samui iria nang. Na man parik mitapa samui lak na takis i kami keve togtogon mi samui iria. Au na man a sikei kapo koi a mamaila, mi mamaila ania. Man a sikei kapo koi a poso alava ani asan ina, mi poso alava ia. Mi vinga ro taun imi angpokpokai 


text:
<pb/>Mi ago ta atogon kope an si mang igenen, sikei mi uli atogon palau ani vinga ro angpokpokai animi. Using ninia kapo vinga ro taun a tungana ngerena, kalapo apunuk aro luai ani saupai. 


text:
Keve tubat asukang ke, <n>Ku ago ta putuk osongon an, ku ago ta daung an, ku ago ta ainau an, ku ago ta mata an,</n> na mang saka keve tubat an kapa kipo ago, kipo pakutan aongos si vuk mengen ke ta, <n>Ku vinga ro taun a tungam e ngerem val kupo vinga ro taun pok ua.</n> 


text:
Igenen vinga ro parik kapa vil arikek a mang anu. Sukana vang, lau i vinga ro kapo apunuk luai ani saupai aongos. Kana taun a Karisto kalapo angasungai 


text:
<pb/>Au milapo nas ta lenginang kalapo taun animi asi kami tapangun pelek ani rot punuk. Using taratala lomlomon le kabang na kalapo angasungai luai kana kara vilvil ato. 


text:
Na tenei vong kalapo buk pasal suai aongos na malangas kana kalapo angasungai si serei. Asukang a tara pataliung kara keve avibisan rikek i tenei vong, na e iang tara alak ira ta maus ipo visvis nei malangas. 


text:
Tara pasal val vap i malangas. Ka ago na apatpatkangar ve inum nio. Ka ago na putuk osongon ve keve laulauan visuk. Ka ago na angkiki ve vinga rikek musik. 


text:
Sikei mi amaus imi ta Volava Iesu Karisto, na mi ago luai ta itoitonai selen an asi uli auruk palau ani keve vubuk rikek i pukun.<pb/>


text:
Mang igenen kapo arai ta keve pok aongos kipo ro si angan, sikei vo tav matukal ang si kana lomlomon kapo angan papalik le si matan pok palau i sukal. 


text:
Ka ago ta vo angan ang ka lomon arikek ani vo tav angan ang. Au na nia vo tav angan ang ka ago ta kiming an ani vo angan ang. Marai God nang katala kun sesel kapa ania. 


text:
Numai nang a si ani kume poso arikek a asosokai si mangsikei. Man kapo tung akit vo kapo uak, sukana ke kana volava akorong papalik ta bil. E, kapo koi ia ta ka tung, using Volava papalik kapo angkokoai si pakangai ania asi kana tung aro. 


text:
Mang igenen kapo naol ia ta mangsikei a taun kapo laba ani mang keve taun ang. Na mang anu kapo lomon ia ta keve taun aongos kipo angkokoai palau. E iang kapo ro ta siksikei ka lomon ro palau ta kakana ta lomlomonai ani saka taun an kapo angkokoai palau. 


text:
Au na igenen ang kapo nanauai ani sikei a taun ta kapo saka laba an, kapo abis ia taun a Volava papalik. Na vopo angan ang kapo angan velai poso aro ani God, asukang a kapo angan taun a Volava. Na nia kapa na vopo tav angan ang kapo kun abis ania taun a Volava na ka poso aro na God singina. 


text:
Asukang a kapo kovek ta sikei kapo to ania pok papalik. Na kapo kovek kapa ta sikei kapo mat ania pok papalik. 


text:
Using man tarapo to, tarapo to ani Volava. Na man tarapo mat, tarapo mat ani Volava kapa. Asukang a man tarapo to vo tarapo mat, Volava papalik nia ka taukai ira. 


text:
Arai, Karisto kata mat na ka to pok, ani ninia ka Volava aongos ani vap la mat ang kuvul ve vap kipo to. 


text:
Au numai vang kana, marai sa na kupo uli buk kiming ani tungam? Marai sa na kupo ararai kilis ania? Using tara aongos lak nang tara an tung e matana i kana sinsinong i saupai a God. 


text:
Using kita salik ia ta, <n>Volava kata antok ta nau vopo to asikei ke napo posong ia ta tutuman luai ri vap aongos ki sovusulai taun iau, na mamain ta kalkalame ki posong amalangas kari alatun taun a God.</n> 


text:
Asukang a e iang, kapo malangas luai ta siksikei ira kan akuskus pok tatana e mete God. Ago ta atung an ta bil asi asavang ani tungam 


text:
<pb/>Asukang a tara kamus si lau i uli kiming angpokpokai anira pok. Sikei mi lomlomonai aro na mi ago ta atung an ta bil asi asavang ani keve tungami si kari selen asi pasal. 


text:
Le si kag angtogon ve Volava Iesu, napo nas aro luai ta kapo kovek luai ta mangsikei a pok kapo rikek singina akorong pok. Sikei kapo rikek akorong si igenen vopo lomon ang ania ta kapo pok i tubat. 


text:
Au na man a tungam kalapo kui marai pok ang kupo angan ia, parik kulapa anguan pasal an si selen i ngorem. Ka ago kam angan ka vil arikek a sikei ang voiang a Karisto katala kun mat ania. 


text:
Asukang a ku ago ta naung an ta ki mengen arikek si saka nem an, numai kupo nas ta kapo roron singim. 


text:
Using si kana vainagoan a God, angan na inum parik kapa bil lava, parik. Sikei sa kapo mamaiten? Lau korong ve marip na uruk si Malanganto Gogoai. 


text:
Au na man ta sikei kapo abis pakangai ani Karisto velai ani keve laulauan suke, God ka maramarak ania, na ri vap kapa ki kun kinle ania ta kapo igenen ro. 


text:
Asukang vang, tara agusa using a keve bil ang kapo asereiai ani marip na ka asalak atung angpokpokai anira. 


text:
Ago ta galang an ani kana abis a God marai mengen i pok. Keve pok aongos kipo ro asi angan, sikei man a mangsikei kapo angan a pok voiang a tungana kalapo angkoai si uak singina, sukana kapo rikek. 


text:
Kapo ro luai ta ku tav angan sin vo tav inum vaen vo tav abis ani saka nem an voiang ka asavang a tungam. 


text:
Numai akorong, si lomlomon ang kupo atogon ia, kapo kakam ta bil nei liuan imilong ve God. Man kapo kovek i oring ani igenen asi kana kiming pok ania si lau ang kapo kinle ia ta kapo roron, vola ro luai. 


text:
Sikei ninia kapo lolokovo na kapo angan, sukana kapo vil arikek pok ia using kalapo angan ta tav lomlomon. Using man ta sa parik kapa kokelai le si lomlomon, nang kapo bil rikek vanang.<pb/>


text:
Au kanat anira tarapo madot, kapo ro tara asalak aro na maiten i ngau singiria kipo tav madot, na tara ago ta uli auruk pok an anira. 


text:
Using a Karisto parik katapa auruk pok ia. Sikei asukang val mengen i nei salsalik ta, <n>Kari mengen i piliusai ang anim, kame lapo gon lakat kulug.</n> 


text:
Using keve mengen ang kita salik aino ia, kita salik ia si pinipini anira asi kara tung akit, na kapo asumsumal ira asi kara ago velai ani lomlomon akoai. 


text:
Kapo ro ta God vopo lis ta dual asi tung akit, na vo asumsumal ang animi, ka vil imi ani mi lomlomon sikei palau val kana vubuk a Karisto Iesu. 


text:
Asukang a si sikei palau a pakangat na kalinga mila amaus a God na tamana i kara Volava Iesu Karisto. Akus ro ke kapo angkoai si ri vap lamutan kuvul ve ri ngising kapa 


text:
<pb/>Au e iang vanang mi angrodoai aroron angpokpokai animi asukang palau val Karisto katala songo aro alak imi taun kana maumausan a God. 


text:
Si oring ang napo mengen asukang ke. Karisto kata serei a asosokai rokot a ri lamutan asi tungai ani kana tutuman a God. Na asi vil atutuman kapa ani keve palapalatung roron ang God katala amatung ia ve keve tivumem ri vap lamutan. 


text:
Na kapa, ani ri vap i ngising ki kun amaus ani God marai kana ngorem. Val mengen nei salsalik ta, <n>Asukang a naka alatun ua nei liuan i ri vap i ngising. Na naka tangamai ani asan im.</n> 


text:
Au na mang vuk mengen kapa ta, <n>Nami aongos ri vap i ngising mi alatun a Volava. Io, mamain ta matan vap anglok ki kun alatun ania.</n> 


text:
Na Esias kapa, kata kun posong asukang ke, <n>Ka atogon lak a tutusung le si Iesai. Na nia ka tapasuk asi kana saupai ani ri vap i ngising. Na kari lomlomon akoai ri vap i ngising aongos, nia ka tukul bung ina.</n> 


text:
Kanat, kapo ro ta God vopo tukulai i lomlomon akoai, ka aruduk imi ta uruk ve marip si kami lomlomon. Au na e iang Malanganto Gogoai ka teng akit imi ani lomlomon akoai kame kamsarak e vingami. Avibisan i akus ro kapo amaramarak a Paulo 


text:
<pb/>Au nami keve tungag, nau akorong napo lomlomon tatami, ta nami akorong milapo duk luai ta lau roron na malangas tapunuk, na milapo angkoai si kun atatai angpokpokai pok animi. 


text:
Sikei napo salik kana taun imi velai ani mengen kitmat lik si mang matan lau, tukulai ina asi kag anguan singsingkamil pok an animi, lakat le si roron ke na God kata lis iau tatana 


text:
ani nau naka tung ani Karisto Iesu asi pakangai ani ri vap i ngising ta kana akus ro na God, ani ki asukang val alilis e kungag serei si God, na Malanganto Gogoai ka vil adaus iria na God ka kun naung aniria. 


text:
Asukang vang a si Karisto Iesu napo atogon a tukulai ina roron asi kag aminaung si sa keve bil an natala abis ia ani God. 


text:
Io, napo misag ani mengen ta mang keve mengen palau pulakai, sikei naka mengen papalik ta sa na Karisto katala apunuk ia singig. Asukang ke, ri vap i ngising kitala longong aro na God le si sa natala mengen iria tatana na le si mang matan abis nata abis ia. 


text:
Keve bil ke kita serei val ri akanangai na ri vilvil ataping le si kana kitmat a Malanganto. Asukang vang na tutapongai le Ierusalem na aulitai aongos alak tung e Ilurikon natala akuskus asip iria ta akus ro i Karisto. 


text:
Io, katapo uli kag vubuk lava ani nakan akus ta akus ro si keve rina ang parik lak kitapa nas a Karisto. Ani naka ago ta abis lakat an kuli kelkelai si mang anu. 


text:
Sikei, val mengen nei salsalik ta, <n>Ki arai lak, ria parik kitapa luk a akuskus ina. Io, ki nas lak, ria parik kitapa longong ia.</n> Kana lomlomonai asi an arai ani ri Rom 


text:
Sikei kana, using parik kalapa anguan atogon rina an anig nei keve palpal ke, na using kapa rukun matas miang natala uli vubuk alava asi me serei singimi, nalapo lomon ia ta 


text:
man nala pasal ane Sipania, nanla vokol tul imi. Napo lomlomon tatami ani mila angkoai si pakangai aro le anig, le ani nala rodo kag paspasal e mung i kara ago kuvul aro ang e iang. 


text:
Sikei kana akorong si vuk pangau ke nalapo pasal tapai ane Ierusalem, asi kag an pakangai ani vap po lomlomon ang e iang. 


text:
Using ri Makedonia ve ri Akaia kitala atogon a uruk roron asi asinong kuvul ani men papakangai ani ri vap logo kipo ago nei liuan i vap lomlomon ang e Ierusalem. 


text:
Io, vap la uruk si po alis ang. Lak kapo tutuman ta kipo atogon kope lava singiria, using man ri vap i ngising kitala luk papakangai aino singiria si tauia i malanganto, kapo koi luai vanang ta ki kun pakangai kapa aniria si tauia i pukun. 


text:
Asukang a man nanla apunuk tapai ani telan ke, nanla alis suai ani kari men papakangai e kungaria akorong, io e iang nala pasal ane Sipania na nanla serei tul singimi vang. 


text:
<pb/>Napo sokotuk aro imi keve tungag si kara Volava Iesu Karisto na si ngorem ang kapa si Malanganto, ani mi agusa kuvul ve nau, na mi lomon a God tatag si kami keve sokotuk. 


text:
Io, ani ka asapang iau pelek a vap tav lomlomon ang e Iudaia, na ani kag telan e Ierusalem, vap po lomlomon ang e iang kian luk ia velai ani maramarak. 


text:
Au na si kana lomlomonai a God, nanla serei singimi velai ani uruk na taranla atanginang kuvul ira. 


text:
Kag amalangasai ane singimi ta taura Poibe. Aina ke kapo mang sikei a katakai i papakangai nei kuvkuvulan e Kengkereai. 


text:
Napo sokotuk ta mi songo aro alak ia val kapo sikei imi si Volava, nei selen talupus ang si vap lomlomon. Au na mi pakangai ania lakat si sa nganlak kala buk ia le singimi. Using ninia nang kata kun aunai i angasik aro luai ani ri vap duk kuvul ve nau kapa. 


text:
kilongta buk mat asi pakangai anig. Au na parik nang ta nau papalik napo posong aro, sikei keve kuvkuvulan lomlomon si ri vap i ngising kipo kun maramarak aro luai anirilong. 


text:
Napo alis kag posong aro kapa ane si kuvkuvulan po ago kuvul ang nei karilong lu. Napo alis kapa kag posong aro si mang tungag roron ang ta Epaineto, kata ainoai luai i igenen si lomlomon ta Karisto nei palpal Asia. 


text:
Napo alis kag posong aro si Andaroniko ve Iunias, ngono igenen ke le si kag matan vap, na kilongtapo ngono tungag nei lu i akangbat. Kilongpo atogon asan nei liuan i mamain ta aposel, na kilongta angtogon aino ve Karisto anig. 


text:
Napo alis kapa kag posong aro si Urbano kapo tungara si avibisan ke si Karisto ve mang tungag ro ta Sitakus. 


text:
Napo alis kag posong aro si Apeles, pua nia na igenen dual luai e mete Karisto nei liuan i atoktokngai. Napo alis kag posong aro kapa si vap i nei lu ang si Aristobulo. 


text:
Napo alis kag posong aro si Erodion, igenen ke le si kag matan vap. Napo alis kag posong aro si vap i nei lu ang si Narkiso, ria kipo ago e kungana i Volava. 


text:
Napo alis kag posong aro kapa si ngono aina po abis ke ani Volava, ri Turupaina ve Turuposa. Napo alis kag posong aro si taug roron ta Persis, vo kun abis alava ke ani Volava. 


text:
Napo alis kag posong aro si Rupo, kapo mangsikei a igenen talupus luai mete Volava. Au na ane si rinana i iuang voiang kapo kun rina kapa. 


text:
Napo alis kag posong aro kapa ane si ri Asukirito, Pelegon, Eremes, Patarobas, Eremas na mang keve tungara po ago ang ve ria. 


text:
Napo alis kag posong aro kapa ane si ri Pilologo ve Iulia, ri Nereus ve tauna, na ri Olumpas kuvul ve vap lomlomon aongos po ago kuvul ang ve ria. 


text:
Mi alis angpokpokai animi ta posong aro velai ani lulus daus. Au na mamain ta kuvkuvulan aongos si Karisto e ke kipo alis kari posong aro taun imi. 


text:
<pb/>Napo akokos imi keve tungag asi kami ararai aro si vap po uli tutapongai ani laulauan asi pagal ani ago, na kipo amatung liliangus bat kami selen. Liliangus ang kapo anggegelai ve akalkalit ang mitala luk ia. Mi pasal akipai pelek iria. 


text:
Using matan vap asukang nang kipo tav angasik ani kara Volava Karisto, sikei papalik taun ani kari keve vubuk siksikei. Kari keve kalinga marip velai ani kari keve bui aro kapo angtaliungai luai ani pakangat i vap po tav nas aro ang. 


text:
Au na vap miang kitala nas kami laulauan i longong. Asukang vang a nau napo aunai i maramarak animi, sikei napo buk imi ani mi nas aroron a saka nem an kapo ro na mi tutaliung luai ani sa kapo rikek. 


text:
Kalapo angte na taun, God i marip ke ka komengai luai ani Satan neite keve kakimi. Roron si kara Volava Iesu singimi. 


text:
<pb/>Timoteo, igenen vo abis kuvul ke ve nau kapo alis kana posong aro taun imi. Asukang kapa ri Lukio, Iason na Sosipatoro, volo igenen ke le si kag matan vap. 


text:
Au na nau, Tertio, vopo salik ani panbuk ke, napo alis kapa kag kun posong aro taun imi e mete Volava. 


text:
Gaio igenen vopo aiveven aro ke anig kuvul ve kuvkuvulan aongos ke kapo kun alis kapa ani kana posong aro taun imi. Au na Erasto katakai i aiveven kapkap nei rina ke kuvul ve Kuarto mang tungara, kilongpo kun alis ani karilong posong aro kapa taun imi. Paus alakat a asan i God 


text:
<pb/>Nia vopo angkoai si teng akit animi, val akus ro i Iesu Karisto natala akuskus imi tatana, val asangai i mengen ang kata ago mumun le kabang le, 


text:
sikei kana kalapo serei amalangas luai, na le si keve salsalik si ri katakai i kus amalangas, mamain ta matmatan vap aongos kilapo nas ia, asukang val asok si God vo to asikei ke, ani ki longong si mengen i lomlomon, 


text:
Si taun ang a ri vosap kitapo saupai, katapo atogon a mol nei rina, na mangsikei a igenen i Betlekem si palpal Iuda kata tapasuk asi kana an ago tapai e palpal Moab, ninia ve kisngana na kana ngono nat. 


text:
Kana asan na igenen ke ta Elimelek na asan i kisngana ta Naomi, na karilong ngono nat ta ri Malon ve Kilion. Riria i patvap si Eparata na kari rina e Betlekem si palpal Iuda. Kita pasal ane si palpal Moab na kianla ago e iang. 


text:
Taun ang kitan lapo ago e Moab, Elimelek kala mat na Naomi papalik ve kana ngono nat kitol lapo ago. 


text:
Na ngono nat ang kilongla osongon ta mang pongua na aina le iang, karilong ngono asan ta ri Oripa ve Rut. Kita ago asukang ta sangauli na matas, 


text:
Na kala tapasuk kuvul ve ngono omona asi kana pasal pelek ani Moab, using e Moab katala longong e ta Volava katala atauia pok kana vap pok. 


text:
Na kala tapasuk pelek a rina ang katapo ago singina, kuvul ve ngono omona, na kitol lapo pasal aliu asi karitol papok ane palpal Iuda. 


text:
Sikei Naomi kala antok a ngono omorilong ta, Milong papok, siksikei imilong ane si lu si rinana. Kana papakangai a Volava ka ago singimilong, asukang val milongtala papakangai ani volo angtama la mat ang, na anig. 


text:
Volava ka alis imilong ta rina ro asi ago, siksikei imilong nei lu si kisngana. Le na kala lulus irilong, na kitol la angtangisai alava. 


text:
Sikei Naomi kala antok ta, Ngono omog, milong papok. Marai sa na milongpo buk auai ve nau? Sa, napo sungsungukan kana ta mang ngono nat ani milong osongon irilong lak e mung? 


text:
Ngono omog, milong papok. Milong pasal, using nalapo lapan tav angkokoai si anguan osongon an. Sa, man kana na antok ta naka anguan osongon an, o man nganlak vong nala atogon tauan asi kag ingus lak, 


text:
sa, kapo koi imilong si kokoai le asi kari taviri? Sa, kapo koi imilong si tav osongon tung si taun ang? Ka ago, ngono omog, using kana nala rikek aongos taun napo arai animilong, using a Volava katala tu taliung iau. 


text:
Na kila anguan tangis alava an, le na Oripa kala lulus a omorilong, sikei Rut kapo bongok akit lak singina. 


text:
Na kala antok ta, Arai, tungam sukana kalapo pasal pok ane si kana matan vap na kana keve god. Ku papok ve tungam. 


text:
Sikei Rut kala antok ta, Ago ta sokotuk an anig si papelek anim vo si kag papok. Using saka ring an ku pasal taun ia, tarung kuvul. Saka rina an ku an ago singina, tarung kuvul. Karung sikei palau a matan vap, karung sikei palau a God. 


text:
Si rina ang ku an mat singina nau kapa nakan mat singina, na e iang ki kepai anig. Volava ka abis asukang singig na alakat kuluna kapa man parik ta mat papalik asi angtaliung anirung. 


text:
Na kilongla pasal aliu tung e Betlekem na taun kilonganla serei e Betlekem, ri vap i nei rina aongos kila taping si arai anirilong, na ri aina kila sui ta, Naomi kana? 


text:
Na kala antok iria ta, Mi ago ta songo an anig ta Naomi. Mi songo iau ta Mail, using a Vo Kitmat Luai katala aunai vil amail anig. 


text:
Nata tapasuk le ke velai ani duk ta bil ro, na kana Volava kamela atatung pok iau e ke ta kunga varavarasan. Ago ta songo an anig ta Naomi, using a Volava katala mengen arikek anig na Vo Kitmat Luai katala goeng iau. 


text:
Sukana na serei pok si Naomi, na omona ta Rut, ainan Moab ang ve nia, nang nia katame serei le palpal Moab. Na karilong serei e Betlekem si taun i tutapongai ta rok kon.<pb/>


text:
Na Naomi katapo atogon a mangsikei a igenen kapo angtogon ve kisngana, kapo igenen tauia na kapo igenen si palpal vap ang si Elimelek, kana asan ta Boas. 


text:
Na Rut, aina ang le Moab, kala antok a Naomi, Ku ainak anig ani naka pasal ane si non matang suke asi kag an lukluk aiton kon si mang vap man ki ainak anig si an lukluk e mung iria. Na kala antok ia ta, Ku pasal omog. 


text:
Na kala pasal na kanlapo lukluk aiton emung i vap po abis ang. Na parik kapa nas ta vuk matang ang nang ke Boas akorong, tauan ang i palpal vap ang si Elimelek. 


text:
Na e iang Boas kala serei le Betlekem, na kala mengen a vap po abis ang ta, VOLAVA ve nami. Na kila ngenget ia ta, VOLAVA ka atautauia ua. 


text:
Na vopo tu ainoai ang ani vap po abis ang kala ngenget ta, Kavulik ang i palpal Moab, voiang kilongta mela papok ve Naomi le Moab. 


text:
Kata antok ta, Napo sokotuk ua ani na lukluk aiton e mung i vap po abis ke. Asukang na kamela abis, le tenei vauk lik le tung kana, kovek i ring ausai lik kapa. 


text:
Na Boas kala antok a Rut, Ku longong, kag kavulik, ku ago ta pasal an ane si mang matang si lukluk aiton. Ku ago ta pasal pelek an ani matang ke kana, sikei ku ago asung i keve kavulik ke singig. 


text:
Ku ararai ani ring ang kipo dok singina na ku pasal e mung iria. Arai, natala mengen akit ri nat ta ki ago ta vil arikek an anim. Na man kula buk inum, ku pasal taun a keve ese suke ri nat kitala lolong iria. 


text:
Au, kala soturungai ane vunep na kala antok ia, Marai sa na kupo ararai anig ta napo ro, na kupo taot alava iau, nau a aina sokoung palau ke? 


text:
Au na Boas kala ngenget ia ta mengen asukang ke, Keve lau roron ang kutala abis ia taun a ri omom le si taun ang a kisngam kata mat singina, kita akuskus aongos iau tatana, ta kuta pasal pelek a tamam ve rinam na rina ang kita ingus ua singina, na kumela ago si mang patvap parik kutapa nas aino iria. 


text:
VOLAVA ka seu ua si sa kuta abis ia, na ka lis ua ta seupok kirol, nia na VOLAVA, God ke si Israel, nang kume lapo mun neite vangana asi kam sapang. 


text:
Na kala antok, Kupo roron luai anig, kag igenen lava, using kutala alomonaus iau na kupo mengen ananap aro iau kam asosokai, kantanem parik napa mangsikei i kam keve kavulik. 


text:
Na si taun i matan angan Boas kala mengen ia ta, Ku me na ku angan, na ku abui kam vuk saui nei uain ke. Asukang na kamela sinong ngere vap po abis ang, na kala alis kon ngungut ania, na kala angan aro tung si kala masung, na kana inongos kalapo sinong. 


text:
Na kala tapasuk asi kana an lukluk aiton, na Boas kala atatai kana keve asosokai asukang ke, Mi ararai ta ka lukluk kapa nei liuan i keve volo kon na mi ago ta vil amamaila an ania. 


text:
Na mang anu, mi ulak suai ta mang keve kon asi kana me lukluk nganlak, na mi ago ta atakun an ania. 


text:
Na kanla lukluk aiton aliu nei matang ang tung tenei ngelik, le na kala mulmul a keve kon i kana lukluk, na mamaiten i kon ang kapo asukang ta sikei a epa. 


text:
Na kala sunguk ia na kanla pasal ane nei rina, na kanla akalit a omona ta sa katala lukluk aiton ia, na kala kun luk ani inongos i pok i kana angan tapong ang na kala alis ia tatana. 


text:
Na omona kala antok ia ta, Kuta lukluk aiton anginang e voi? Kuta abis e voi? Atautauia ane si igenen ang kata lomlomonai anim. Na kala amalangasai ani omona ta asan i igenen ang kata abis singina, Asan i igenen ang nata abis singina ta Boas. 


text:
Na Naomi kala antok a omona ta, Kana atautauia na VOLAVA ka ago si igenen ang, using si kana lau roron parik kapa lomon taun a ri vap to ve ri vap mat kapa. Na Naomi kala mengen kapa ia ta, Tauan ang kapo angtogon ve tara. Kapo mangsikei iria kipo atogon kirim asi aiveven anira. 


text:
Na Rut, aina ke le Moab, kala mengen ta, Mang anu kapa, kata antok iau asukang ke, Ku ago akit ve kag keve asosokai tung si kila akamusai ani kag keve matang kon aongos. 


text:
Na Naomi kala antok a omona ta Rut, Kapo ro, kag kavulik, ta ku auai ve kana keve kavulik, vei si mang matang petekai nganing ki vil arikek ua. 


text:
Asukang na kala auai ve keve kavulik ang si Boas asi kana an lukluk aiton kon tung si taun i kopkopos kala kamus. Na kapo ago nei lu si omona.<pb/>


text:
Na asukang, Boas kana kapo angtogon ve tarung, nang kutapo auai kuvul ve kana keve kavulik. Arai, nganlak vong kana taun asi abis nei ring ipo irang kon ang. 


text:
Ku asising ua na ku amoi ua ta bil sain ro na ku alak kam keve maus roron, le na ku pasal ane si ring ipo irang kon ang. Sikei ka ago ta nas an ta numai e iang tung si kala matan angan aro le. 


text:
Au, taun kanlapo matung, ku lomon akit a ring ang kapo matung singina, na ku an sanga alak kana apupung e ngono kakina na ku matung Na ninia ka antok ua ta sa si kam abis ania. 


text:
Na Boas kala angan na kala inum na kala masung aro, le na kanla matung e mung i kirkirimai i keve kon ang. Au Rut kala pan alak musik lik na kanla sanga alak kana apupung e ngono kakina na kala kun matung. 


text:
Nei liuan vong a tauan ang kala taping na kala pokpok na kala arai ani aina kapo matung ngere kakina. 


text:
Na kala sui ta, Numai a si? Na nia kala antok ta, Nau a Rut, kam asosokai. Ku apung kam asosokai ta palpal i kam apupung, using numai a igenen vopo atogon kirim ang asi aiveven. 


text:
Na kala antok ta, Volava ka alomon aus ua, kag kavulik. Kam lau vo la roron na kapo liu na sa kutala abis ia lenginang, using parik kutapa pasal taun a keve tauan tanginang, logo vo tauia. 


text:
Na asukang kag kavulik, ku ago ta leng an. Sa kana kutala aikut ia, naka abis aroron ia anim, using a keve tungag aongos si kag rina kipo malangas ta numai a aina roron. 


text:
Io, kapo korong ta nau a mang igenen asi aiveven anim, sikei kapo atogon a mang sikei kapa kapo atogon a kirim ke na kapo angasungai luai anim. 


text:
Ku ago e ke na vong ke, au na nganlak tenei vauk, man ka naung ani ka aiveven ua, kapo ro palau, ka abis ia. Sikei man parik kapa naung si aiveven anim, nau nala luk a kirim ang, napo mengen ua e matana i Volava. Ku matung e ke tung tenei vauk. 


text:
Asukang a kala matung e ngere ngono kakina tung tenei vauk, sikei kata tapasuk aino ani kala angkoai si kinle ani mang anu, na nia kala antok ta, Ka ago ta malangas an ta aina ang kata mela ago si ring ipo irang kon ang. 


text:
Na kala antok ta, Me ta vakup ang e patum na ku eres ia. Na kala eres ia na nia kala bekai dong ia ta limalesikei a kinkintong i kon, na kala asunguk ia tatana, le na kala pasal ane nei rina. 


text:
Na kanla serei na omona kala sui ia ta, Omog, kalapo sa? Na kala akuskus ia ta sa na tauan ang katala abis ia ania, 


text:
Kana na limalesikei a mamaiten i kon kata alis iau tatana, using kata antok ta, Ku ago ta papok an ane si ri omom ta kunga palau. 


text:
Au nia kala antok ta, Ku kokoai, omog, na ku tere ta bil ke ka saka serei an, using a tauan ang parik kapa angkoai si ausai tung si kila vilvil akorong a mengen ke nganlak.<pb/>


text:
Na Boas kala pasal na kan lapo sinong e mete takaman i rina. Na akorong palau, vopo togon kirim ang si aiveven ani Rut, nang a Boas katapo mengen tatana, kamela pakasang. Na kala songo ia, Tungag, mela sinong e ke. Na kamela sinong. 


text:
Na kala sokotuk a saungauli i keve igenen lava i rina na kala antok, Mi me sinong e ke. Na kimela sinong. 


text:
Le na kala antok a tungana vopo togon ani kirim ang, Ri Naomi kita mela serei pok kana le Moab. Kilapo buk atos ta vuk roe nang a tungarung ta Elimelek katapo tauk ina. 


text:
Io, natapo lomlomonai ani naka amalangasai anim tatana, ku samui ia e mataria i vap ke kipo sinong na keve vap lava i kag patvap. Man kupo buk samui ania, ku samui ia. Na man parik, ku antok iau asi kag malangas, using numai palau kupo igenen asi samui ania, na e mung im, nau. Na kala antok ta, Naka samui ia. 


text:
Na Boas kala antok ta, Taun kupo samui a vuk roe ang si ri Naomi, kalapo asukang ta kupo kun samui ani Rut, aina Moab ke, mainang i Malon, ani asan i vo mat ang ka uli ago si vuk roe ke. 


text:
Na tungana kala antok ta, Napo tav angkoai si samui ania anig vei nala vil arikek kag inatus e mung. Numai ku luk kag roron asi samui, nau parik napa angkoai si samui ania. 


text:
Si taun aino si ri Israel kari laulauan i samui na atos katapo asukang ke, asi vil akit ani angainakai, igenen kala luk suai ani pauk i kakina na kala alis ia si mang anu. Sukana na lau i vilvil akorong si ri Israel. 


text:
Na vopo atogon ani kirim ang kala antok a Boas ta, Ku samui ia anim, na kala luk suai ani pauk i kakina. 


text:
Na Boas kala antok a keve vap lava na vap aongos ang ta, Kana vang e matami si taun ke anginang nala samui a togtogon aongos ang a Elimelek katapo tauk ina ve kana ngono nat ta ri Kilion ve Malon le si kungaria i ri Naomi. 


text:
Na kapa, Rut, aina Moab ke, kisngana i Malon, nala samui ia anig, asukang ta kag aina, ani asan i vo mat ang ka uli ago si kana vuk roe, na asan i vo mat ang ka ago ta mus suai an si kana patvap vo e mete takaman i kana rina. Napo mengen e matami kana anginang. 


text:
Na vap aongos ang kitapo ago mete takaman kuvul ve ri vap lava i rina kila posong asukang ke, Namempo ainak. Volava ka asereiai ani kam aina, nang kalapo ago si kam aiveven, ani ka asukang val ri Rakel ve Lea, voiang kilongta apitus na matan vap si Israel. Ku tauia e Eparata, na ku asasanan e Betilem, 


text:
na kam matan vap ki asukang val matan vap ang si Peres nat ang a Tamar kata ingus ia ani Iuda, io, le si inatus ang na Volava ka alis ua tataria si aina tanginang ke. 


text:
Le na Boas kala songo na Rut asukang val kisngana. Na kala ago kuvul ve nia na Volava kala pakangai ania ani ka sungsungukan, na kala ingus kana nat tauan. 


text:
Na ri aina kila antok a Naomi ta, Posong ro ane si Volava, using parik katapa atolongon palau ua si taun ke kovek i igenen asi aiveven anim. Ka asasanan si ri Israel. 


text:
Ka vil ato pok ua na ka aiveven aro ua si kam matas i lapan, using a ri omom vo ngorem ang anim, kana kila ingus ia anim. Pua, kari papakangai anim kapo liu na papakangai si man kuta atogon kam limalengua na nat. 


text:
Na keve aina angasungai e iang kila atuk ia ta kana asan using kila arai ta Naomi kalapo atogon nat. Kila atuk ia ta Obed, voiang kapo tamana i Iese, na nia kapo tamana i David. 


text:
Nau a Paulo napo asosokai si God na napo aposel ani Iesu Karisto. Using katala soko atulisai anig ani nakan mengen amalangas ta mengen tutuman si vap ang God katala pilak iria ani ki lomlomon lak tatana. Nas tutuman ve lomlomon, nang ka ausingai aniria taun a lau korong e matana. 


text:
Ani nas ang ve lomlomon ka sinong singiria kokoai ani ki teng a to asikei, to ang a God kata posong ia le kabang le aniria. God nang parik kapa kapau korong. 


text:
Au, na kala serei a taun i atung ang ta God, na kala amalangasai ani kana mengen nei kalingaria i kana mamain ta katakai i akuskus ani ki akus tatana nei ring malangas. Nambang a abis i akus ta kana mengen, God kara katakai i vilvil ato katala kun asok anig asi abis ania. 


text:
Napo alis a panbuk ke singim, Tito, numai kag nat tutuman si karung sikei palau a lomlomon. Roron na marip le si God tamara na Karisto Iesu kara katakai i vilvil ato, ka sinong singim. Kana abis a Tito e Kerete 


text:
<pb/>Tukulai i kag atatung tul ang anim e Kerete ani ku vilvil akorong a mang matan inongos i abis i tav vil akorong lak, na ku soko atulisai ani mang keve vap lava asi kari aiveven ani siksikei a rina asukang palau val kag atatai ang anim. 


text:
Igenen ang ku soko atulisai ania, ka kovek i lau rikek ki mengen arikek ania singina. Na ka osongon kana sikei palau a aina, kana inatus ki lomlomon ta God, na ki ago ta atogon mengen arikek an aniria si mang matan laulauan nio kipo visuk, na si longo gel. 


text:
Kapo ro ta katakai i aiveven ang ka kovek luai ta lau ki mengen arikek ania singina, using kapo paus kana abis a God. Ka ago ta vilvil alava an, ka ago ta marala sumasuma an, ka ago ta aunai i inum vaen an, ka ago ta visvis an, na ka ago ta kapau an si vubuk using ani kapkap. 


text:
Sikei ka igenen katak ta aiveven ani vap sokoung. Ka uli buk ani laulauan roron, ka lomlomonai aro, ka uli abis ani lau korong, ka igenen vinga daus, ka uli saupai aro pok ania. 


text:
Au, na ka teng akit aro na keve akalkalit roron aongos ang val namemtala akalit tatana, ani ka angkoai singina si kun pinipini ta akalit kapo tutuman, asi kana akikit ani mang matan na asi kana aoles aniria mamain ta katakai i sualpok. 


text:
<pb/>Io, napo buk ani ku soko atulisai ani keve vap lava asukang suke, using vap miang nang kipo keve katakai i sualpok, na kipo vap amanga lava palau ta keve akalit kapau tav pakangai. Vap po uli dual ang ta mengen i lampulit, ria palau nang, kipo atogon a lau ke. 


text:
Ku atakun iria ani ki kamus luai, using kipo goeng a keve angtama ta matan akalkalit parik kapa ro si mengen tatana, sikei kipo buk luk kapkap palau si ri vap. 


text:
Kapo asukang palau val posposong ang si kari mang katakai i kus amalangas kata mengen asukang ke, “Ri Kerete mamain ta katakai i kapau si keve taun, na kipo bil val ri kei kalat, na kipo sam lava, keve katakai i marangan luai.” 


text:
Au, na mengen suke kapo tutuman. Asukang na napo buk ani ku tatapokai ani vap po sual pok ang ani kari lomlomon ka atutuman, 


text:
na asi kari ago ta lomlomon an ta keve akuskus palau si ri Iudaia na mamain ta saupai si vap po agel ani tutuman ang. 


text:
Riria kipo vinga daus, keve bil aongos kapo ro palau. Sikei riria nang kipo vinga visuk na kipo tav lomlomon, kapo kovek luai ta mangsikei a bil kapo daus. Kalapo rikek a lomlomon iria na parik kilapa anguan kinle ani angpetpetekai i ro na rikek. 


text:
Kipo antok ta kipo nas a God, sikei kari keve lau kapo akalit ta parik kipa nas ia. God kapo misag luai aniria, mamain ta katakai i longobot, na parik kipa angkoai luai si teng ani abis ro.<pb/>


text:
Ku pinipini na mamain ta vap lava ani ki ago ta soliu an, ki talupus na ri vap ki mamaila aniria, ki saupai aro pok aniria, ki uli lomlomon, na ki uli vinga ro na ki uli tung akit. 


text:
Au, na ku pinipini asukang kapa ri aina lava ani ki pasal ta laulauan i mamaila tutuman, na ki ago ta katak an ta ki arikek ani mang matan, na ki ago ta katak an ta inum vaen, sikei ki akalit ta sa keve laulauan kipo roron, 


text:
ani mamain ta aina tanginang ki uli dual ta ngorem na pakangai ani kari keve tauan kuvul ve kari inatus, 


text:
na ani ki saupai aro pok aniria, na ki daus, na ki avibis aro nei kari keve vainagoan, na ki ngorem, na ki naung ani keve kisngaria. Si keve lau korong suke ki tav mengen avisuk ani Akus i God. 


text:
Na numai, si keve nem aongos, kam laulauan ka roron ani ki arai using le singim. Ku vinga daus aro na ku atutuman si kam pinipini, 


text:
na kam keve atatai ki tutuman aro aongos, na ki tav angkoai si sabonai ta ring rikek neina, ani vap ang kipo tutubat ua, ki gule ta ring asi kari mengen arikek anira na ki mese. 


text:
Au na ani mamain ta asosokai palau, ku pini iria ani ki longong aro na keve taukai iria si mamain ta nem aongos, na ki uli atokngai auruk aniria na ki ago ta sualpok an aniria. 


text:
Na ki ago ta tainau pok an. Si keve lau korong suke, keve taukai iria kila lomlomon atutuman tataria, na si mamain ta laulauan ro asukang, ri vap ki arai ania na ki mangal na akalit i God, kara katakai i vilvil ato. 


text:
<pb/>Io, kam keve pinipini asukang kapo gon lakat kuli kana alilis roron a God, voiang katala serei nei ring malangas si vil ato ani ri vap asip. 


text:
Au, na alilis roron ang kapo atatai ira ani tara misag luai ani keve laulauan tav angkoai ve kana vubuk, na asi kara misag ani keve vubuk rikek i kuli rina ke, ani tara uli saupai aro pok anira, tara uli bil aro, na kara lau si pangau i kara to e ke kuli rina ka uli angkoai val kana vubuk. 


text:
Lak si tarapo kokoai, tara atumata ta tauia roron ang ka serei ta miminaungan e ring malangas, nang kara God lava na kara katakai i vilvil ato Iesu Karisto, 


text:
vopo lis pok ang tatana asi kana samui apok anira pelek kara mamain ta lau rikek, na asi kana vil adaus kapa anira, ani tara angtogon atutuman luai ve nia na tara buk uli dual ta keve abis roron. 


text:
Au, sukana vang a keve nem suke ku atatai tataria. Ku asumsumal, na ku tatapokai velai ani kitmat. Na ku ago ta atolongon suai palau an ani mang vap asi lomon alik anim.<pb/>


text:
Ku anguan mengen an ani ri vap ta ki uli vil alik aniria e mataria i ri ainoinoai na si ri vangang i saupai. Ki longong singiria na ki uli usausa kapa asi abis ani mamain ta avibisan roron e mataria. 


text:
Ki ago ta mengen arikek an ani mang vap, ki ago ta angkiki an, ki vinga marip, na ki akalitai ani laulauan i mamaila tutuman taun a vap aongos. 


text:
Using tara kapa, taratapo tanio na longo bot. Taratapo lomlomonai alok na taralapo asosokai si mamain ta vubuk na uruk kapau pulakai. Vingara katapo duk ta marala na mata, na taralapo mirik angpokpokai anira. 


text:
Sikei God, nia kara katakai i vilvil ato, kapo igenen roron luai na kana ngorem ani ri vap asip kata serei e ring malangas 


text:
na kala teng ato ira. Parik ta using si saka keve lau korong an taratala abis ia, parik. Sikei palau si kana lomon tangis anira. Kata asising ira ani tarala inatus tanginang si to tanginang i Malanganto Gogoai, 


text:
E iang, le si kana roron a God na taralapo vap korong e matana, ani tara taukai i to asikei, nang tarapo atumata using ia. 


text:
<pb/>Mengen ke kana, kapo angkoai luai ani tara kokelai kuluna. Na napo buk ua ani ku aunai mengen amadot tatana ani ria, vap ang kitala lomlomon ta God, ki aiveven aro ta ki uli dual ta abis ani lau ro. Io, keve nem ke kipo roron luai na kipo pakangai ani ri vap aongos. 


text:
Sikei ku ago ta telan an ta mamain ta anggegelai nio, na keve tataot i matmatan tus using, na angsual ta pege, na angmarmaralai kuli saupai. Ku sip taliung a keve lau asukang using kipo tav pakangai na kipo nem palau luai aongos. 


text:
Man a sikei kapo sogoeng ri vap, si ainoai i taun ku anonok ia, na si vapongua i taun kapa. Sikei man parik kapa longong, ku lomon suai luai ania. 


text:
Using kupo nas ta igenen asukang ke kapo lok na kapo abis a keve lau kipo rikek. Ninia akorong pok kalapo asalak ia ta maiten ina. Mang keve aikut na akamusai i posong aro 


text:
<pb/>Napo buk asok ani mangsikei i ngono nat ke ri Artemas ve Tukiko taun ua. Man kala serei ku dual ani kume pasal taun iau e Nikopolis, using napo lomlomonai ta nakan ago akipai tapai ani taun i livus ke e iang. 


text:
Ani ri Apolo ve Senas, igenen vopo malangas ani saupai ke, ku pakangai anirilong si karilong paspasal, ani ki ago ta inongos an. 


text:
Io, kapo ro kara vap, ki kun katak ta abis ani mamain ta abis roron si pakangai aniria kipo inongos. Na le si kari abis ka atogon a uai roron. 


text:
<pb/>Vap aongos po auai ke ve nau e ke kipo alis kari posong ro taun ua. Na numai, ku kun alis ani kag posong ro singiria e iang, vap po atogon ang vetara si lomlomon. Roron singimi aongos.<pb/>


