# verses

text:
Yútaa-kwaasi évakaꞌa ámááyu-aimba sewaꞌá iséꞌa enópaꞌa aiꞌmáráanasa áíꞌmaesa kumónááowe. kwembó simánkaraan-kwaasiyaveꞌa simátimeꞌa séꞌa kwembó aaivimbó mayánkáan-aimba enaúrankaꞌa simái kawer-oró. mináúváí-kwándááívímbá agaimaréna siráiye. 


text:
<br/>agaimaréna súwasa i-kwáásí simátimuntemba mirá ésa mindóꞌwáámbá Póromba áíꞌmaesa kweémesa Ántípátisi-naopaꞌa kunkwaésa 


text:
usá aaváyaavimba i-kwáásí marapáꞌá kwénaaun-kwaasi kuntauwerésa miwítí naaópaꞌa íyúwasa ósin-arósáánumpimba kwénaaun-kwaasi Póromba áíꞌmaesa 


text:
kweémesa Sísáriyaa-naopaꞌa ósin-arósáánumpinkemba marapáꞌá kumbaésa mináúváí anóndakomba móru amésa Póromba aúrankaꞌa móru ánkarowana 


text:
mináúváí táámpamai iséna Pórontavai séna emá náám-baravaken-kwaasiyaꞌono súwana Póro séna kemá Sírísiyaa-maravaken-kwaasi úne súwana iséna 


text:
ánivo aaimó simánkaraan-kwaasi kumíyaꞌa isánaumne séna kwená kwaásiyavena séna Érótimo uráin-daumpaꞌa máánkareꞌa kaweꞌá umái kárákwiyoro súwasa mirá uráawe.<pb/>


text:
kárákwiyuwasa évaꞌaasei-noꞌwaamba kwaésa aivaꞌ-mónó-káwáánákó áwíꞌa Ánánáesiye anón-kwaasiye Póromba aaimó simánkénesa Sísáriyaa-naopaꞌa Víríkísinopaꞌa kúmúmba moóráwai ámáámba kaweꞌá umái isón-kwaasi áwíꞌa Tétárasi kwesé Víríkísinopaꞌa kumbésa 


text:
Póromba ááyowana túwana Tétárasi aaí simánkena anóndakomba simái arumbá airaréna séna kentáásí anóndakoo kawer-ímáyáágwárá-kwáásí po kaweꞌá umái kárákwiraanata ayáátáákaꞌa paru umáíya máyaumne. ená imáyáavinkemba kaweꞌá umái súwaꞌnaa ónata maémáyaundayaawe. 


text:
maankwáásígó aosaambá kwimái amápaꞌ-maravaꞌa kwénaaena Yútaa-kwaasi simái tirumbá airáráísasa Násáretivakewaina aampaꞌá kwégwaresa kwéowana mirámó on-kwáásítí aivaꞌnáꞌá ména mirá kwéiye. 


text:
mirá kwéena óꞌonkaa-kwaasi áíꞌmaena anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa móankaraisana ména sáwíꞌa uráintavaiya maankwáásíyá tátoketa [ kentáásí monor-ánón-kwáásítópaꞌa aaí simánkanae kwéunanya 


text:
simásimenaya séna enópaꞌa móru sénááowe sisatá kwégumundayaawe.] maankwáásígómbó áísaa inanamó éna aaivimbó mayánkaraunda-aimba kwe sína amápar-aimba isaaó Tétárasi súwasa 


text:
Yútaa-kwaasi kwembá áwaꞌnaa esa mináímbó simbá árair-aimba siyé siráawe. Póro Víríkísimbo mósimamakain-kwasai. 


text:
<br/>suwaná kámááni-anondakoma aúwanaan-awaameꞌa éna Pórontavena e siyó súwana Póro séna emó kárákwiyonda ayáátáákaꞌa imá maisuꞌmaé iráanda póꞌa enaúrankaꞌa anondá ke aaí sénaundayavai sirunkó aamoí kwéiye. 


text:
Áánútuna imáyáa éꞌa kwenáwíꞌa mósá máráandayaveꞌa Yérúsaremuvaꞌa uméꞌa siyáánkai umái kaeꞌ-nóꞌwáámbá ánásaraivo évakarawai tísaa inasá áraiꞌa siyé sénááowe. 


text:
anóm-bonoꞌ-naumpare sáwíyam-bonoꞌ-naumpimpare mááꞌaruvare íma aaisankáámbá séꞌa íma kwaási simái ááiꞌo tiyáí-áímbá siráunda Yútaa-kwaasi suwánaraawe. 


text:
avoráꞌá ke simámenaumne. Ísuna aampaꞌá kwégweꞌa kentáá síkwáꞌnái Ísóigona imáyáa éꞌa áwíꞌa mósá kwémaraunasa Ísuna aantaváí maankwáásíyómbá sésa kampar-ámbán-iye kwésewe. Mósesina ámáámba iséꞌa Áánútun-aai simátímakowai agaimakón-aimba iséꞌa áraire kwésune. 


text:
miwí sésa Áánútu amáparawai sáwí-kwaasiye kawe-kwáásíyé pukémpinkemba usásintinkaniyemo kwésesa amuꞌmáráantemba kemá mirá kwéune. 


text:
mindáyavai kesí imáyáavimba sáwíꞌan-ivo séꞌa Áánútu aúrankare kwaási túrankare kaweꞌá umái máyaumne. 


text:
<pb/>ánivo óꞌon-oꞌom-baravaꞌa kwénaaeꞌa évakar-ima maisuwéꞌa Yérúsaremuvaꞌa kesí kwaási íma toómbá makáan-kwaasi óntamba kwétimeꞌo Áánútuntavai ísámai póíꞌo ondayávéꞌa iráumne. 


text:
mimbáyáí kwémaeꞌo Yútaa-kwaasiti ámáámba ísámai kaweꞌó ií-yántááꞌá umásuweꞌa Áánútuntavai ísámai póíꞌo ondayávéꞌa anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa umáyaawanasa kesópaꞌa sáwíva-kwaasi íma tamésa túwaai kwésesa máyówasa Yútaa-kwaasi suwánowasa 


text:
évakarawai Yútaa-kwaasi Ésiyaa-maravaken-kwaasi mésa suwánaraawe. sáwíꞌo uráanasamo suwáresa enaúrankaꞌa simásínkáaro. 


text:
monor-ánón-kwáásítópaꞌa máyaawandaraꞌo sáwíꞌo uráanasamo suwánaresaraankasi moórá-aine suꞌmai siráasino. moórá-aine suꞌmaimo senkákáí isáásino. 


text:
monor-ánón-kwáásítópaꞌa máyaawandaraꞌa anónkaꞌa séꞌa Áánútu pukén-kwaasimo usásintinkaniyemo siráunda-aintavai ívéꞌa aaivimbá kwémaisinkaawe séwánasa kemó siráunda-aintavai kwésimasinkaawe Póro siráiye. 


text:
<br/>súwana Víríkísi Ísuna aampaꞌá kwégun-aimba áꞌa ísarena séna i-kwáásítí anóndako áwíꞌa Árísiya kwemá kumínaꞌa maanáímbá ísámai kawer-ónaumpo koró simásuwena 


text:
Póromba kárákwirowaintavena séna ándávaꞌa kaweꞌá umái kárákwiye íma aíyayaankaꞌa asááúmárénasa ímo kwemó makáinda-yantaaꞌa kwená kwaási áwaꞌnaa ónáe síyamo e úwoi owé sinasá áwaꞌnaa oro Víríkísi siráiye. Póro Víríkísinte Túrúsíraante simátímakain-kwasai. 


text:
<pb/>Víríkísi simásuwena ména évaka-tawai maisuwéna awainínkómbá Yútaa-inimba áwíꞌa Túrúsíraamba áíꞌmaena taména Póromba ááyowana téna séna Ísu Káráísitin-aaiyavai árairemo sésa aráápamai máyáan-ainkona ááimba simátimuwasarai ísóyana 


text:
Póro kawer-áínkóná ááimba kwésena ke túraꞌa kárákwiyi-aimba kwésena Áánútu kwaásimo máyáawaina ááimba tísaa ínín-aimba súwana Víríkísi ááꞌa kówana séna ánivo kwaaó. naaémbo ímo mayáímó kwáíndaraꞌa ááyanaumne séna 


text:
imáyáa éna Póro ándávaꞌa meéyán-onaná ayúsinkainkwae séna óntamba simínaꞌa ayúrankanaumne-imayaa éna mindáyavena aasiyaasi-táwai Póromba ááyowana túwasarai kwaasái símae irááiye. 


text:
<br/>kwaasái símae íyúyana kaer-ímá maisuwéna moóráwai áwíꞌa Pósíyasi Vésétasi kwemá Víríkísina anondá kámááni-mayai usámayanimba ákíse úwana Víríkísi Yútaa-kwaasi tirumbá kaweꞌá ínkwáe séna Póromba íma ayúránkaraivo úwoi ándávaꞌa ánkaraiye.<pb/>


text:
Póro ándávaꞌa máyowana Vésétasi mináyámpáꞌá Sísáriyaa-naopaꞌa taména kaumbo-nóꞌwáámbá tagwaimái tuwéna Yérúsaremuvaꞌa umáyowasa 


text:
Yútaa-anon-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé kwenópaꞌa tésa sésa Pórombo simánkaraundantenta óta simánkanae sésa 


text:
súwaꞌnaa e Póromba kunaiꞌmárénana Yérúsaremuvaꞌa iyíno. mináímbá sumbá évakarawai aampaꞌá kárákwiresa inkamíyanesa-imayaa ésa mináímbá suwaná 


text:
keinárawapinkemba anón-kwaasi kesé kwégumesa Póro sáwíꞌo uráinda-aimba síyaꞌa ísáano simásuwena Vésétasi 


text:
avakaumboé-noꞌwaanaꞌi. siyáánkai-noꞌwaanaꞌiyo. kwaéna Sísáriyaa-naopaꞌa kumbéna usá aaváyaavimba aaimó ísón-daumpaꞌa uména Póromba koáíꞌmae teró súwasa koáíꞌmaesa tuwasá 


text:
Póro miwí táái anondá simátimena séna kemá íma Yútaa-kwaasiti ámáámba káráreꞌa anóm-bonoꞌ-namba íma sáwíꞌa éꞌa Árómáani-kamaani-kwaasiti ámáámba íma káráraumne Póro súwana 


text:
Vésétasi Yútaa-kwaasi tirumbá kaweꞌá ínkwáe séna Póromba áísaa ena séna Yérúsaremuvara íyínara simánkaraan-aimba ísámai kawer-ónaumno súwana 


text:
Póro séna ímaniye. Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakona kwaási ómpo kesáái ísámai kaweꞌán-uwo. Yútaa-kwaasiti ámáámba ímo káráraunda áꞌa suwánaraane. 


text:
ámáámbo káráreꞌo sáwíꞌo uráundarakai tuvuwónáemo sembá íma aꞌáo súsino. úwoi sínkamosino. simásínkáan-aimba íma árair-aimba póꞌa íma iyónaumpo Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa konaná kesáái ísámai kaweꞌá íníye Póro súwana 


text:
Vésétasi iséna kwená kawer-ímáyáágwárá-kwáásíyé aaí simásuwena Pórontavena séna Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa kónáe sénda póꞌa aiꞌmáráana kwíníyone Vésétasi siráiye. Póro Ágárípante Pénáisinte simátímakain-kwasai. 


text:
<pb/>Vésétasi simásuwena máyowana naaémba moóráwai Yútaa-anon-kwaasi áwíꞌa Ágárípa úwana ámánaanko áwíꞌa Pénáisi úwana mindárai Sísáriyaa-naopaꞌa kumésarai Vésétasi kámááni-kawaa-mayai mairóntavesarai kwenópaꞌa kumésarai ayáámba kwéamesarai 


text:
évakaꞌ-noꞌwaamba kwáúyana Vésétasi Ágárípaamba Póron-aai simámena séna Vírísíki moóráwaimba íma ayúnránkáimba úwoi ándávaꞌa ánkáísana máyáiye. 


text:
Yérúsaremuvaꞌa umáyaawandaraꞌa Yútaa-kwaasiti anón-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé kesópaꞌa tésa kwembó simánkaraan-aimba sésa tuvuwó suwaꞌá 


text:
simátimeꞌa séꞌa moórá aosaambá kwáyáinasa mináósáámbá ísáíyuwesa tínkamonaaovo Árómáani-kwaasi íma úwoi tínkamonaaowe. moóráwaimba aaivimbó mayánkéwana túrankaꞌa ména miwí anondá aaí simátiminasa Árómáani-kwaasi mirámó sínda-aimba kaweꞌá umái isánááowe. Árómáani-kwaasiti ááimba mirán-áímbán-iye. simátimewanasa 


text:
kúmúwaꞌa íma úwoi méꞌa usá aaváyaavimba aaimó sií-náúmpáꞌá uméꞌa Póromba ááyaawanasa áíꞌmae íyúwasa 


text:
kentááiye suꞌmai sésa moóráwai áwíꞌa Ísu pukáiwaintavai sésa Póro séna kwemá usásinena úwoi máyáiye siráin-aintavai aaisambá siráawe. 


text:
kemá séꞌa nóraumai mináínkóná ááimba isánaumno séꞌa Póromba áísaa eꞌa séꞌa Yérúsaremuvara íyínara simánkaraan-aimba ísámai kawer-ónaumno séwánana 


text:
Póro séna ímaniye. ándávaꞌa máyaunasa kárákwiraamba póꞌa Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa konaná kesáái ísámai kaweꞌá íníye súwaꞌa kárákwiraan-kwaasiyavai séꞌa kárákwimai kaweꞌá uréwana aambá paárínaꞌa aiꞌmáráanana kwíníye siráumne 


text:
Vésétasi súwana Ágárípa séna mindákón-áái isánáe súwana séna ánivo aaváyaa isáníyone Vésétasi siráiye. 


text:
<br/>súwasarai Ágárípaawe Pénáisiye kwairóyamba usá aaváyaavimba usásinesarai kawer-únánkwátói úmaesarai i-kwáásítí anón-kwaasiye mindáópaken-anon-kwaasiye aánoumai íyúyasa amáparawai kwétuwanowasarai aaimó sií-náúmpáꞌá íyúyana Vésétasi Póromba ááyowasa áíꞌmae íyúwana 


text:
Vésétasi séna anóndako Ágárípaemo máyáan-kwaasiye ísáaro. Yérúsaremu-naopakewaiye maankákéwáíyé Yútaa-kwaasimo aaimó maankwáásímó simánkaraamba awánaaro. tuvuwíyana puwínomo anónkaꞌo símae iráamba 


text:
avakáá úmaeꞌa iyúnda íma sáwíꞌa uráimba póna íma puwíníye. Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa kónaumne siráintaveꞌa aiꞌmáráanana kwínímba 


text:
kemó aúváímo agaimáímo aménaunda íma kwáyáiye. mindáyavai mamáyáan-kwaasivimba Ágárípa aúrankaꞌa máankaunda po kwemó sínda-aimba isé simásímínaꞌa aúvái agayánaumne. 


text:
ándávaꞌo máyáin-kwaasimo úwoimo aiꞌmaréꞌo simánkaraan-aimbo ímo aúváívimbo agaimáímo aménaunda uwóvíꞌa ónaumne Vésétasi siráiye.<pb/>


text:
súwana Ágárípa Pórontavai séna ánivo simánkaraan-aimba anondá simátimiyo súwana Póro ayáámba mósá tuwéna simánkaron-ainkomba anondá síndayavena séna 


text:
kentáásí anóndako Ágárípaao Yútaa-kwaasi simásínkaraan-aimba enaúrankaꞌa anondá sénaundayavai sirunkó aamoí kwéiye. 


text:
Yútaa-kwaasiti ááinkwara ámáánkwaraꞌa kaweꞌá umái kwéisaandayavai sirunkó kaweꞌá kwéintavai íma sívón-kaiyé sé kesáái kaweꞌá umái isáníyone. 


text:
kemá iyámpóírakemba kesí Yútaa-kwaasivimba méꞌa Yérúsaremuvaꞌa koméꞌa kemó ówándawaina ááimba Yútaa-kwaasi amápaꞌa suwánaraawe. 


text:
ámáán-kawaa-kwaasiti aampaꞌá arupí umái kuráumne. ámáán-kawaa-kwaasi Áánútuna imáyáaya éta asirayán-ámpátá kwégwareta minámpáꞌá arupí umái kuráumne. Yútaa-kwaasi ayáátáákaꞌa suwánaraamba pósa sésáinasamo ésa kentáváí áraiꞌa siyé sénááowe. 


text:
naaóváꞌá Áánútu kentáá síkwáꞌnáyavai árair-aimba simátímakomba paáríníntavai amuꞌmakáumnemo siráunda-aintavai aaivimbá maisínkaraawe. 


text:
kentáá síkwáꞌná sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasivinkemba Yútaa-kwaasi noꞌwáámba aaváyaavimba eénáínkaꞌa Áánútuna imáyáa mósá kwémaresa mináráír-áímbá amuꞌmáráantemba mirá kwéundayavai aaivimbá maisínkaraawe. 


text:
Yútaa-kwaasiyono. Áánútu kwaási pukémpinkemba kanaán-umai usásintinkaniye-aintavai nóra isará íma áraire kwéseo. 


text:
<pb/>ááéma kemá imáyáa éꞌa Ísu Násáretivakewaina aampaꞌá kwégowai sáwíꞌa umátinkanaumne-imayaa uráumne. 


text:
Yérúsaremuvaꞌa mirá ówánana mono-káwáá-kwáásí siꞌmárówaꞌa Áánútuna kwaási sáwívarawai tíꞌmai ándávaꞌa tínkaraawanasa tínkamiyasa púwóro sumbá kegwáráꞌá mirán-oro siráumne. 


text:
aasiyaasi-táwai monoꞌ-náúmpímpáꞌá kwénaaeꞌa Ísun-aai simái sáwíꞌa ígwáe séꞌa tínkambaeꞌa iráumne. sirunkó ikaaꞌá vówaꞌa némpaꞌ-naopimpakwaraꞌa kwénaaeꞌa tínkambaeꞌa kuráumne. 


text:
<br/>anóndako Ágárípaao mindáyavai mono-káwáá-kwáásí aúvái agaimái simúwaꞌa Támásikasi-naopaꞌa maimaéꞌa kówánda 


text:
kwáyáꞌwái ságayamba aaváúgómbó usáyaatarai-sagayamba tuwówana kwíyómpakemba kuména kesinepakéné kesé kun-kwáásí tinepakéné sán-kówata 


text:
marapátá tuvamówánanaya aaiyé suꞌmai súwaꞌa isááwánana simásimena Yútaa-kwaasi tááivinkemba séna Sóroo nóintavai kembá sáwíꞌa kwéono. póímo ándámo kwímakaawanamo ayáámbo kawésíntemba emá mirá kwéone súwana 


text:
usásinaao. kesí mayáí mayáínkwáe séꞌa usásinankeꞌa enaúrankaꞌa paárúnda ívéꞌo suwánáándarakemba agarááránkáanda-aimba simátímaꞌmae iyíníyone. 


text:
aiꞌmáráana Yútaa-kwaasiye óꞌonkaa-kwaasiye simátímínasa évakaꞌa áwááꞌo aíyaꞌa miwí tiyáámpinkemba airánaumne. 


text:
simátímínasa túnín-ampaꞌa ivátuwesa sámo kain-ámpáꞌá teró. Sáátáánigona asirayámbá tuwésa Áánútuna asirayámbá tamáyáaro. simátímínasa kesááiyavesa áraire sésa aráápamai maíyaꞌa miwítí sáwí-imayaa maitiyuwéꞌa Áánútundei-iꞌa umátinkaunda-kwaasivimba mótinkanaumne Ísu simásímakaiye. 


text:
aivaꞌá Támásikasi-naopaꞌa simátimeꞌa naaémba Yérúsaremuvaꞌa simátimeꞌa minkákémbá Yútaa-kwaasiti maraváꞌá simátimeꞌa óꞌonkaa-kwaasiti maraváꞌá simátimeꞌa séꞌa kentí sáwí-imayaa tuwéꞌa Áánútumpaꞌa téꞌa kaweꞌ-máyáí mayáíyasa tuwánésa sésa Áánútumpaꞌa tiráawain-owe sígwáe séꞌa simátímaꞌmaeꞌa kuráumne. 


text:
Áánútu súwaꞌnaa úmaena ívékwaraꞌa kwéiyisaꞌa maankáꞌá méꞌa anón-kwaasiye úwoi-kwaasiye kesáái kwésimatimeꞌa Áánútun-aai simátímakowai agaimakáan-aimba Mósesi agaimakáin-aimba kwésimatimunda-aimba mimbórá-áímbá kwésimatimune. 


text:
maará sésa Áánútumo usásinankaiwaiyavesa agaimarésa sésa áíꞌa índaiꞌa íyana aivaꞌnáꞌá pukáimpinkemba usásinankaniye-aimba agaimakáamba pósa Yútaa-kwaasiye óꞌonkaa-kwaasiye pukáimpinkemba usásinkain-aimba isésa sámo kain-ámpáꞌá kwígwáe sésa agaimarésamo siráan-aimba kemá kwésimatimune Póro siráiye. 


text:
<pb/>Pórombo simánkaraan-aimba anondá kwésimatimuwana Vésétasi anónkaꞌa séna Póroo uwoaóꞌá kwéone. aúváíma awánamae kwéiye po uwoaóꞌá kwéone Vésétasi súwana 


text:
súnda-yantaaꞌa íma aúpáꞌá uráavo amápa-kwaasi táápimba siráamba egwáráꞌá mináímbá ísaraampo kemá íma inkaiséꞌa úwoi kwésimamune. 


text:
Póro séna íma ákí-aintavai íma ayáátáár-aintavai kwésune. kembó asááuraan-andaoma íma keinárawapimba kwaínkwáe kwésundanivo Ísun-aaiyavai áraire siráundantemba kesáái kwéisaan-kwaasiye esé mirá sénááontavai Áánútumpaꞌa námúnaa kwésune Póro siráiye. 


text:
mááꞌaruvaꞌa kumbésa keáímbá sésa íma sáwíꞌa uráintavai ándávaꞌa ankésa tuvuwíyana puwíno siráawe suwaná 


text:
Ágárípa Vésétasintavena séna Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa kónaumne ímo siráinkakai ayúrankaanana kówisina mináímbá siráimba po aiꞌmárénana Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa kwíno Ágárípa siráiye.<pb/>


text:
súwana Vésétasi toꞌmayaa éna séna Ítári-maravaꞌa Árómáa-naopaꞌa nompí-sípívímbá kwígwáe séna Póronkwara évakar-anda-kwaasigwaraꞌa moórá-kwaasigontavai kárákwimae kwínkwáe séna méankowana minkwáásígó áwíꞌa Yúríyasi kwemá Árómáani-aiva-kwaasigona i-kwáásítí kawáánákómbá méankowana 


text:
moórá-nompi-sipi Átámítivakemba kwáyowana Ésiyaa-maragona awámpákáꞌ-náópaꞌa kónáe súwata mindómpí-sípívímbá usáateta Másétóniyaa-maravake Tésárónaikaa-naopaken-kwaasi áwíꞌa Árísítakasi kwesé usáateta kweémeta 


text:
usá aaváyaavimba Sáítóni-naopaꞌa marapáꞌá kunásávaawananaya Yúríyasi Póromba arumbá umánkena séna úwoi ená kwaási kotuwánenasa ímo tokénda-yantaaꞌa áméro súwana mirá úwata koyauweréta 


text:
mindómpí-sípívímbá usáateta kwégowananaya úndá toréna nompí-sípí tátoꞌmarowana íma kúwata nonavuvumpaꞌá kwáyom-barago áwíꞌa Sáíparasi-marama kwáyopaꞌa mináyámpáꞌá úndá íma torówata mivátá kweémeta 


text:
Sírísiyaa-maravaꞌa Pámpíriyaa-maravaꞌa kóyaaiteta Árísiyaa-maravaꞌa Máíraa-naopaꞌa marapáꞌá kunásávaawananaya 


text:
moórá-nompi-sipigo Arekesándiyaavake-sipigo Ítári-maravaꞌa kónáe sú-sipigo kwáyowana i-kwáásítí kawáánákó awánéna mindómpí-sípívímbá mósinkaraiye. 


text:
<br/>mósinkowata kówándaya sáwíyan-unda toréna mindómpí-sípígó íma aíntówata évakaꞌ-noꞌwaamba kwaéta mirá úmaeta Náítasi-naor-egwaata kówándaya anón-unda toréna nompí-sípí aiꞌá tosétuwowata sínaaempakenta koyauweréta nonavuvumpaꞌ-márágó áwíꞌa Kíríti-maravaꞌa úndá íma torópaꞌa kweémeta ayááíváꞌ-márámá áwíꞌa Sáómóni-maravaꞌa kóyaaiteta 


text:
ayáátáákaꞌa komáyaawananaya aivaꞌ-mónó-káwáánákó Yútaa-kwaasiti anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa avumpin-dáúmpáꞌá kwéiyun-kanaa ánásowana minkánáá úndá toráí-kánáá uwí-nónkó tuvántááva kwéuwasa inkaisésa íma nompí-sípívímbá kwénaaun-kanaa túwana Póro imáyáa éna simátimena séna 


text:
ívétaamo nompí-sípívímbó kónaundayaamo sáwí-yantaaꞌa kesinetá paáriniye. íma náaindaane suꞌmainivo nompí-sípíyé kwaásiye aúyoranaaowe. mináímbá kemá áꞌa ísaraunda póta aáno ménaumne Póro súwana 


text:
i-kwáásítí kawáánákó Póron-aai íma iséna nompí-sípímó avúsúmai kúwain-aaiye misípígó avowán-ááiye suꞌmai iséna Póron-aaiyavai íma áraire-imayaa úmba 


text:
misípígó kwáyompaꞌa úndámo toráí-kánáá íma kaweꞌá ún-ayampaꞌa mésa sáwíva-kwaasi sésa tuwéta Víníki-naopata komáyáananaya úndá toráí-kánáá ánásainata kónaumne sumbá Víníki-naopaꞌa Kíríti-maravaꞌa kwáyon-daopaꞌa kaweꞌ-nónkwaumpaꞌa ímo úndámo torón-kwaumba kwáyowasa mináímbá siráawe. anón-unda torówana uwí-nónkó aíntásarain-kwasai. 


text:
<br/>suwaná tiyáánepakemba sáwíyan-unda torówasa awánésa sésa Víníki-naopata kónaumne sésa nompímbó túwówanamo tátoꞌmatuwe máyon-anda mósá tavisimái kwémaresa uwatá Kíríti-maragona uwí-nónawampakavanta kówándaya 


text:
mindómpí-sípí tátorowana íma aíyámbaꞌmai kúwana avúsúmae nááún-tamayoꞌa tuwówana úndáo kweyááríkaꞌa améntamaena kúwana 


text:
nonavuvumpaꞌá sáwíyam-barago áwíꞌa Kóta-mara kwáyowana úndá íma kwétoropata kówándaya tínaaempaꞌo kárárumakesamo tavisímaesamo íyú-sipi tavisimái 


text:
anó-sipivimba marésa anó-sipi tawísívo sésa ándánei asááumai kawer-úmárówana Árípiyaa-mara-ayampaꞌa uwí-nómpímbá nonáámááí-omaꞌa kwáyowasa minómákáꞌá aiꞌá máikwiyivo sésa úndáo avúsúmai kwégon-ampanta ayúꞌmai móruna márówana kwempaꞌá kúwana 


text:
minánón-úndá paaí kwétorowata ayáátáákaꞌa aaváúmá oꞌá íma awánéta sípígomo kwínín-amba íma awánéta imáyáa éta kentáásí maráyá íma awánaandaya maavátáyá ánásanaumne-imayaa uráundayaawe. 


text:
<br/>imáyáa ówándaya ayáátáákaꞌa toómbá íma kwénowana Póro túrankaꞌa taména séna Kíríti-maravaꞌa kwéteta seéwánda íma kesáái ísaraawe. isékai sáwíꞌo ií-yántááꞌó náaindaambo tuwáí íya awánáúsino. 


text:
Áánútuna imáyáa mósá kwémaraunda ívéꞌ-noꞌwaamba kwemá kwená kwayóꞌnáꞌá aiꞌmáráísana kwíyómpakemba kesópaꞌa kumbéna 


text:
séna Póroo asiramái maiyó. emá Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa kwinaná enáái isáníye. Áánútu embá kaweꞌá umánkáimba póna esémo kwégon-kwaasi kárákwiyinasa íma puwónááowe siráiye. 


text:
<br/>súwana uwí-nómpímbá áwíꞌa Étériyaa-nompimba sísamaivakemba éíyaimba kumbaimái-noꞌwaamba úndá toréna améntámaena kúwasa noꞌwáán-avuntamba sípivim-bayai-kwaasi sésa maragóná egwaatá kwégumne sésa 


text:
ándá-ayairaꞌa umbaimó tón-tantaaꞌa aríkwímakesa nompímbá tuꞌmái tavisimái awánomba mindónkwááúmbá ayáátáákaꞌa 120-raꞌa kwáyowasa kwégwesa óꞌa móyuꞌmai awánomba ákíraꞌa 90-raꞌa úwasa 


text:
maragóná awámpáꞌá óntamba kwáyaindaraꞌa tuvamúnavo sésa táátavai ésa éíyain-anda ayútúwówana ánaaempakemba nompímbá kuména tátorowasa avekáá iraráínata nóin-tantaara kwáyáiya awánanae sésa 


text:
nompí-sípívím-báyáí-kwáásí imáyáa ésa aúpáꞌá kónaumne-imayaa ésa kampaꞌá sésa aipakén-ándá ayútuwanae sésa sáwíya-sipi nompáꞌá móruna túwówana 


text:
Póro i-kwáásíyé miwítí kawáánákóntáváíyé séna sípivim-bayai-kwaasimo ímo anó-sípívímbó máésamo ésamo amápaꞌa ánásanaaowe Póro súwasa 


text:
<br/>kóúwana sáwíyankaꞌa irataróꞌa Póro séna sísamaivakemba éíyaimba kumbaimái-noꞌwaamba kánoꞌa méꞌa íma toómbá náráavo ívéꞌa toómbá naaró. 


text:
Póro simásuwena amápa-kwaasi túrankaꞌa toómbá mairéna Áánútuntavena súwi séna toómbá topámbai nówasa 


text:
símúꞌa vówanaya misípí umbaí tówasa mimpímbó kwáyon-tomba áwíꞌa úwíti-tomba nompímbá maisuꞌmárówana etóyóí úwata maémaumne. nonkó tuvántáávanena misípí tawísíyukain-kwasai. 


text:
<br/>máyaawananaya irataróꞌa úwasa awánomba íma awánom-barama kwáyowasa awánomba miváꞌá nonkó irówana kaweꞌ-nónaamaai kwáyowasa awánésa sésa meivátá íyónanaya kaweꞌ-nónaamaaivaꞌa póna sípigo úwoi iyíníye sésa 


text:
sípigombo tátorain-anda káráyuwowana nompáꞌá kumúwasa avúsúmaesa nááún-tamayokaꞌa kárárumaron-anda ayútuwesa aipaꞌá ampantá aríkwímaresa úndáomo kweyááríkaꞌa avúsínata nonáámááívaꞌa kónáe sésa 


text:
kuwaná nompímbá nonáámáái-omaꞌa kwáyowana mimpímbá misípígó aiꞌá mááritowana nonkó áyámivaꞌa tuvántáávanemena tawísíyukaiye. 


text:
i-kwáásítí kawáánákó Póromba áwaꞌnaa ena séna íma tínkamoro simásuwena séna nombó tuvámbaimo kaweꞌó uréwai nompímbá ásávareꞌa tuvámbaeꞌa aápaꞌa koró. 


text:
évakarawai ímo nompímbó tuvámbai awánarewai nompí-sípígóná taai-ayáí mairéꞌa minkáꞌá tátokeꞌa avúsúmaeꞌa aápaꞌa koró súwata mirá éta amápa-kwaasiya kaweꞌá umáíya aápata kóyo uráundayaawe.<pb/>


text:
aaꞌá téna táúgwiꞌa kwéuwasa mimbárávákén-kwáásí kaweꞌá umásinkesaya iramá agaisínkówata siyáánta kwégauvowananaya 


text:
Póro irááríꞌa komaimaéna mimpímbá máagaimarowana kokoꞌá úwana kwaaivainkó téna Póro ayáánkaꞌa tauntorówasa 


text:
kwaási awánésa keáímbá sésa moórá-kwaasi tuvúwísana púwísana nompí-sípívímbá timbá nonkómá íma tuvúkáimba póna ívéꞌa kwená anondáma maéna iraankavayaankó váínana puwíníye keáímbá kwésuwana 


text:
Póro ayáámba tuvimpín-úwana miníráánkáváyáámbá taráꞌmaena iravímbá tuvamúwana íma Póromba áíꞌa úwasa 


text:
minkwáásí Pórontavai imáyáa ésa intoráínana puwíníyo. marapáꞌá tuvaména puwíníyo-imayaa ésa ayáátáákaꞌa aúrampimba avúꞌmaresa mésa amuꞌmatuwé máyówana íma aveꞌá puwúwasa imáyáa móruna ésa sésa minkwáásí ísóigoman-iye siráawe. 


text:
<br/>suwaná mimbárávákén-ánón-kwáásígó áwíꞌa Pápáriyasi kwená maramá egwaaꞌá kwáyowai kaweꞌá umásinkenaya másinkowata kwená naaúmpata kaumbo-nóꞌwáámbá kogwaéwánanaya 


text:
Pápáriyasi avowámbá kokotámba ankéna ayánómbá naaegwáráꞌá kwéuwana máyowana Póro kwenópaꞌa kwéna awánéna Áánútumpaꞌa námúnaa kwésena ayáándei aneꞌá tátorowana mináíꞌá ánásowasa 


text:
aamoi-yántááꞌá símúwata máyaawanasaya nompí-sípívímbá kónáe séwánda-tawaiya ímo makáawanda-yantaaꞌa símúwata kuráumne. Árómáa-naopaꞌa kuráunda-kwasaiya. 


text:
<br/>moórá-nompi-sipigo Arekesándiyaavakemba áwíꞌa keáváráwáí-ísóí-sípígó éna úndámo toráí-kánáá mimbárágóná nonkwaaúmpímbá kwáyowata kaumbo-kwíyómbá maisuwéta mindómpí-sípívímbá usáateta kweémeta 


text:
nompí-sípívímbá usáateta kwéta Árísiyamu-naopaꞌa kógwaeta usá aaváyaavimba sínaaempakenta úndá toréna siméntámenaya kwéguwata kaeꞌ-nóꞌwáámbá kógwaeta Ítári-maravaꞌa Pútíyori-naopaꞌa marapáꞌá ásávaawanasaya 


text:
Ísun-aai ísówai máyówata kotuwánaawanasaya simásimesaya sésa moórá-sontaa keséya ménaaowe suwatá miráumaiya moórá-sontaa miwísé maéta Árómáa-naopata marapátá kówándaya 


text:
Árómáa-naopakemba Ísun-aai ísówai kówánda-ainta isésa aampaké kotiránáe sésa Ápíyasi-naopaꞌa máákéti-marukaꞌa amápa-kwaasi kwááyumo kwaí-námbá kaumbo kwáyopaꞌa tuwaná Póro tuwánéna Áánútumpaꞌa aamoí úwana arunkó kaweꞌá uráiye. Póro Árómáa-naopaꞌa mérain-kwasai. 


text:
<pb/>Póro arunkó kaweꞌá kwéuwata Árómáa-naopaꞌa kówánanaya mindáópaken-kamaani-kwaasi Pórontavai séna íma ándá-naumpaꞌa maé úwoi-naumpaꞌa ménana i-kwáásígó enkáꞌá kárákwiyiniye súwana 


text:
kaumbo-nóꞌwáámbá maisuwéna Póro mindáópakemba Yútaa-kwaasiti anóndarawaꞌa tááyowasa kwená naaúmpaꞌa tuwaná simátimena séna kesí kwaásiyono. Yútaa-kwaasi simái íma sáwíꞌa uráumpo kentáá síkwáꞌnái ámáámba íma káráraundanivo Yérúsaremu-naopaꞌa kembá tátoꞌmai Árómáani-kamaani-i-kwaasiraꞌa tíméwasa ándávaꞌa sínkaraawe. 


text:
Yútaa-kwaasi mináímbá kárówaꞌa kesí ááimba íma sáwíꞌa uróntavai séꞌa Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa konaná kesáái isáníye. kesí Yútaa-kwaasi aaí simátinkanae íma súnda kesáái isáínkwáe séꞌa Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakonopaꞌa tiráumne. 


text:
Yútaa-kwaasiya Áánútumo usásinkaiwaimbo amuꞌmakáundawain-aai séwánasa tátokesa siyáánkaꞌa asááuraamba póꞌa tááyamai tuwánéꞌa simátimenae Póro súwasa 


text:
isésa miwí sésa Yútiyaavakemba Yútaa-kwaasi íma entáváí aúvái agaimái túwáawana tiráiye. íma évakarawai aaí másimasimesaya entáváí sáwí-aimba íma kwésimankaawe siráawe. 


text:
amápaꞌ-mapaꞌa Ísuna aampaꞌá kwégontavai sáwíꞌa kwéumatinkaamba kwéisaumpo mináímbá simásímínata ísáano siráawe. 


text:
<br/>simásuwesa moórá-tawai Póro simátiminin-kanaa marésa komésa minkánáá túwasa sáwíva-kwaasi Póro máyopaꞌa tuwaná aaváyaavinkemba ááimba ásárena Áánútu kwená kwaási kwégawaain-aimba simátímaꞌmaena noꞌwáámba móanasaraiye. naaóváꞌá Mósesi agaimakáin-aimpinkene Áánútun-aai simátímakowai agaimakáan-aimpinkene Ísun-aai simátímaꞌmaena iyéna Ísun-aaiyavai áraire sígwáe séna simátimuwasa 


text:
miráumai aaisankáá simái taaínkaar-uwaná Póro séna naaóváꞌá Áánútun-amanko moóráwaimba Áánútun-aai simátímakowaimba áwíꞌa Áísáyaamba simámuwana kentíkwáꞌnáyomba simátímakomba mináímbá árair-aimban-iye. 


text:
Áísáya agaimaréna séna<pb/>Áánútu séna minkwáásíyáváí kosimátime se kwéisaambanivo íma ísámai kaweꞌá kwéowe. kwéawanaambanivo íma awánamai kaweꞌá kwéowe. 


text:
miwítí imáyáao umbaí kwétaisana tááko aaimó isáíyávéna ávón-kaisaná túranko awánaiyavena ávón-kwégaivo ímo mirámó ésamo ésa tááꞌo isésamo túrambo awánésamo kesááimo isésamo miwítí sáwí-imayaaomo tuwésamo kesópaꞌo tenkákáí sáwí-imayaa maitiyuwéꞌa kaweꞌá umátinkausino Áánútu siráiye Áísáya agaimaréna siráiye. Póro simásuwena 


text:
séna kemá mirá kwéowaꞌa póꞌa simátimeꞌa séꞌa Áánútu sáwíꞌo umáímo máyáampinkemba kawer-ámpáꞌá kwémetinkain-aimba óꞌonkaa-kwaasi kosimátímakaundaya Áánútun-aai kwéisaawe 


text:
<br/>kóuwana Póro mindáópaꞌa ména kaer-ímá maisuwéna kwená óntamba naankaꞌá kwétuwena máyomba sáwíva-kwaasi kwenópaꞌa tuwaná aamoí éna 


text:
Áánútu kwená kwaási kwégawaain-aimba Ísóigo Ísu Káráísitin-aai simátímaꞌmaena iráiye. kámááni-kwaasi mináíntáváí íma aambá aúnúwana asiramái simátímaꞌmaena iráiye. <n>kemá Árúku súnda-aimba ánásaiye.</n><pb/>


text:
kemá Póro maanáímbá maanáúváívímbá agaimaráúmpo ísáaro. moóráwai áwíꞌa Tímóti kentáásí kwaásigo kesé máyáísaꞌa agaimaráúmpo ísáaro. Áánútu kwená imáyáavinkemba kentávéna séna aantá-kwaasi-iꞌa éma Ísu Káráísitin-aai kosimátímaꞌmae naauwó séna siꞌmákaivo ísáaro. 


text:
Kórósi-naoapakewai Áánútuna kwaási Ísu Káráísitiye tarúmaimo máyáawai kwembá íma aúwáamba asiramáímo máyáawai ísáaro. Áánútu kentáásivowa úwoi túwaꞌnaa ena paru kwéumatinkaintaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
Ísu Káráísitinkaꞌa agevamái méꞌa Áánútuna kwaási amáparawaivimba kentirumbó kwétimen-aimba iséꞌa mindáyaveꞌa Áánútumpaꞌa súwi kwésune. 


text:
aivaꞌá moóráwai áwíꞌa Épávarasi árair-aimba áséi-kwasai simátimuwaꞌa ísaraankaꞌa kwíyómpaꞌo Áánútumo toꞌmayaa úmakaimba imáyáa éꞌa amuꞌmaréꞌa máyáamba póꞌa Ísu Káráísitinkaꞌa agevamái méꞌa Áánútuna kwaásivimba kentirumbá kwétimewe. 


text:
aivaꞌá Áánútu úwoi túwaꞌnaa in-áímbá simátimuwaꞌa iséꞌa séꞌa árair-aimban-iye suwaná mináínkó kaweꞌó umátínkaraintemba mináséí-áínkó amápaꞌ-maravaꞌa kóyáwé éna kaweꞌá kwéumatinkaiye. 


text:
Épávarasi mináséí-kwásáí simátímaꞌmae iráiwai kwembá sirumbá ámakaundawai keséya kaweꞌ-máyáí kwémayaiwai súwaꞌnaa ena keinárawapimba Ísu Káráísitina mayáí kogwémaena íma ivátuwena 


text:
tasimásimena séna Áánútun-amanko Kórósi-kwaasi imáyáa tímísasa kwaásivimba tirumbá kwétimesa kwétuwaꞌnaa-owe siráiye. 


text:
<br/>súwaꞌa iséꞌa námúnaa símae kwéiyeꞌa námúnaavinkemba maarán-áímbá kwésune. Áánútu kwembó arááímo kwétain-tantaaꞌa sáma kamátinkainaꞌa awánewana Áánútun-amanko kawer-ímáyáá timínaꞌa 


text:
Ísóigombo arááímo kwétainiꞌa íyana tuwánéna aamoí ínaꞌa miráumai mémpinkemba óꞌon-oꞌon-kaweꞌ-mayai kwémaeꞌa Áánútumba kaweꞌá umái kwéawanaantaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
Áánútu kwená asirayámbá óꞌoran-asirayandei asiramátinkainana umbai-yántááꞌó kentópaꞌo tínímba íma mindáyaveꞌa imáyáa éꞌa asiramái ménaaontavena kwená asirayámbá timínana 


text:
Áánútu kwená kwaásiyavena toꞌmayaa umái ságayan-ayampaꞌa kárákwirain-ayampaꞌa makáimba kaweꞌá umátinkena toꞌmayaa úmakaimba timíníye. mindáyavena kentirunkó kaweꞌá ínaꞌa Áánútu kentáásivompaꞌa súwi sénááontaveꞌa námúnaa kwésune. Káráísitina ááine kwená mayáíyégóná kwaasái. 


text:
<pb/>Sáátáánigo túnkwi-ayampakewaina asirayánkó tátokaimpinkemba Áánútu sirénaya ááninko kwená imáyáa kwéiwai kárákwiraipaꞌa mósinkowanaya 


text:
Áánútun-aneꞌó súrandeiya ímo awánáúndaya Áánútumo máyáintemba Ísu Káráísiti máyáiwaintaamo awánáúndayaamo mindá Áánútunta kwéawanaundayaawe. Áánútu kwíyómba maramá íma tarórurainkaꞌa Ísu Káráísiti ména tarórurain-tantaakomba amápaꞌa usáyaaitaraiye. 


text:
Áánútu súwana Ísu Káráísiti amápa-tantaaꞌa tarórurena kwíyómpaꞌo kwáyáin-tantaare marapáꞌó kwáyáin-tantaare awánáúnda-yantaare ímo awánáúnda-yantaare kwíyómpaꞌo kárákwiraawaiye asirayánkwáráwáíyé anómbo máyáawaiye mirán-tántááꞌá amápaꞌa taróruraiye. ááninko áwíꞌa mósá maránááontavena Áánútu súwana ááninko mirán-tántááꞌá amápaꞌa taróruraiye. 


text:
amápa-tantaaꞌa íma kwáyáinkaꞌa ááninko máyáísana amápa-tantaaꞌo taróruraimba kwená asirayándéí tátokaisana kwenamááramaaꞌa kwáyáiye. 


text:
aꞌnómpínkén-ímáyááó amápa-kuraꞌo kárákwiraintemba Áánútuna kwaási Káráísitin-áúraamba owaná kwemá tiꞌnónkáámbá éna kárákwiraiye. kwemá aivaríꞌa éna amáparawai usáyaaitanintavena kwená kwaásiraꞌa kárákwiraiwai póna kwená kwaási aúnáiꞌa umái máyáawaina ááimba póna Áánútu pukáimpinkemba usásinankaraiye. mindáyavena kwemá tarórurain-tantaakomba amápaꞌa usáyaaitaraiye. 


text:
Áánútu imáyáa éna séna kesááninko taairaꞌá puwínana kwená naaemá kumínímba póꞌa amáparawai paru umátínkáanasa kwíyómpaken-tantaare marapákén-tántááré simái tarútinkaanasa kesópaꞌa paru umái ménaaowe séna sáwí-imayaaomo tátokaimpinkenta iyásínkaraiye. 


text:
<pb/>Áánútu mináímbá keinárawatavenagwaraꞌa siráiye. ááéma sáwíꞌa éꞌa sáwí-imayaa kwéeꞌa póꞌa Áánútuna némpaꞌa méꞌa kwená namuro-kwáásíráámbá umái máyómbanivo 


text:
ááninko marapáꞌá kumbéna pukáimba póna mindáyavena simái tarútinkena Áánútundei-iꞌa umátínkarainana sáwí-aimba kempímbá íma kwáyainana aaivimbó maitinkánín-aimba íma kwáyainana Áánútunopaꞌa mótinkanintavena pukáiye. 


text:
ááninko mirá uráivo aivaꞌá Ísu Káráísitin-aai áséi-kwasai ísaraankaꞌa áraire séꞌa kwenkáꞌá agevamái méꞌa Áánútumo toꞌmayaa úmakaimba imáyáa éꞌa amuꞌmaréꞌa máyáamba póna mináímbó asiramáímo imáyáamo úmae iyéꞌo ímo kaer-ímáyáámó éꞌo kwenkáꞌó agevamáímo ménaaombo éna Áánútu ááninko keinárawaꞌa Áánútunopaꞌa mótinkainana kempímbá sáwí-aimba íma kwáyainana aaivimbó maitinkánín-aimba íma kwéniye. Ísóigona kwaási túwaꞌnaa uráin-kwasai. kemá Póro mináséí-kwásáígóna mayáí-kwáásí únasa amápaꞌ-maravaꞌa simátímaꞌmaesa kóyáwé kwéowe. 


text:
kwétuwaꞌnaa-unda síꞌa iníꞌa kwéumasinkaambanivo sirunkó kaweꞌá kwéiye. Ísu Káráísiti kentávéna séna kesí kwaási kesúwawaakaamba umái máyáan-kwaasi kwétuwaꞌnaa-indaraꞌa áíꞌa índaiꞌa umánkanaaowe siráinkaꞌa minúmbáí-yántááꞌá kesópaꞌa tiráisaꞌa mimbáyáí kwémayaundanivo kwétuwaꞌnaa-unda síꞌa iníꞌa kwéumasinkaamba sirunkó kaweꞌá kwéiye. 


text:
Áánútuna kwaásiraꞌa mayáí maéꞌa kwenáái amápaꞌa simátímaꞌmae iyéꞌa kaweꞌá umátinkeꞌa túwaꞌnaa ónaundayavena Áánútu usásisinkaraiye. 


text:
ááéma Áánútu mináímbá aúpáꞌá makáimba ááémo paáruron-kwaasiye minkáꞌó paáruraan-kwaasiye íma ísaraawana ívéꞌa Áánútu kwená kwaási kwéagaraatinkaiye. 


text:
Áánútu toꞌmayaa umái aúpáꞌá makáimba imáyáa éna séna amápa-kwaasiyaveꞌa óꞌoran-kawe-tantaaꞌa toꞌmayaa úmakaunda agaráátinkanaumne siráiye. toꞌmayaa umái aúpáꞌó makáimba maarán-iye. Káráísiti kempímbá máyáimba póꞌa kwesé óꞌora-sagayan-ayampaꞌa ménaaowe. Áánútu mirán-áímbá isáígwáe séna ívéꞌa kwená kwaásiya kwésimasimintaawe. 


text:
mindáyaveta amáparawaiya Ísu Káráísitin-aaiya kwésimatimune. amáparawai Ísu Káráísitiye tarúmaimo mésa táákaevayan-kwaasiraamba umái mésa Áánútun-aaiyavesa asiramái imáyáa kwéesa ménaaontaveta Áánútumo símakain-kawer-imayaanei simátímaꞌmaeta kwéiyeta séta kárákwiyoro kwésune. 


text:
mimbáyáí áúgwaraꞌ-mayai kwénintaveꞌa siyáántán-kwimai kwémayaumne. Ísu Káráísiti óꞌoran-asirayamba kwésimisana minásíráyánkó kaweꞌá umásínkáisaꞌa siyáántán-kwimai mimbáyáí kwémayaumne.<pb/>


text:
maanáímbó simátíménda ísáaro. keinárawate Áréótísiyaa-naopakewaiye kembó ímo suwánaraawaiye anón-imayaa éꞌa námúnaa séꞌa kawerá umáíya máyaao-imayaa kwéeꞌa anóm-bayairaamba umái kwémaeꞌa 


text:
keinárawate miwísé asiramái ménaaontavena sirááíma kwétaiye. moórá-morawaivimba kentirumbá kwétimeꞌa mimbórá-ímáyáá kwéeꞌa Áánútun-aai ísámai kaweꞌá éꞌa íma kaer-ímáyáá éꞌa asiramái ménaaontavena sirááíma kwétaiye. Áánútumo aúpáꞌó makénamo agaráátínkaraimba mináínkóná ááimba ísu Káráísitima isaná mináínkómbó kaweꞌó umáímo isánááontavena sirááíma kwétaiye. 


text:
Áánútuna kawer-ímáyááwé kawer-áíné Káráísitimpimba kwáyáimba Káráísiti kweyáá imáyáaya símísata kwéisaumne. mináímbá isánááontaveꞌa kwésimatimune. Ísóigoemo tayarúmaimo méꞌa maíꞌmaiꞌa úmae íyóro-kwasai. 


text:
<pb/>évakarawai kampar-áímbá kentirumbá airaráíyaꞌa kawer-áímbán-iye séꞌa kwáráavo séꞌa mináímbá kwésimatimune. 


text:
keinárawate íma méꞌa ándávaꞌa némpaꞌa máyaundanivo keinárawataveꞌa imáyáa kwéune. Ísu Káráísitin-aaiyaveꞌo asiramáímo imáyáamo kwéeꞌo mimbórá-ímáyáámó kwéeꞌo máyáantaveꞌa keinárawataveꞌa imáyáa kwéunana sirunkó kaweꞌá kwéiye. 


text:
<br/>mináímbá isánááontaveꞌa anóm-bayai mairáunda póꞌa Ísu Káráisitiye taméꞌa séꞌa kentáásí Ísóigoman-iye kwésemba póꞌa kwesé tayarúmaimo méꞌa maíꞌmaiꞌa úmae íyóro. 


text:
taaigó ánúꞌo maravímbó kuménamo taaimó tátoraisanamo asiramáímo kwáyáintemba Ísu Káráísiti keinárawate máyainaꞌa asiramái méꞌa kwenááiyaveꞌa áraire símae iyíyana kentirumpimbá anómba íníye. moóráwai áwíꞌa Épávarasi Ísu Káráísitin-aai simátimuwaꞌa iséꞌa asirayán-ímáyáá kwéeꞌa aamoí úmae íyóro. 


text:
<pb/>évakarawai kampar-áímbá simátimesa ááéraan-kwaasiti aambá kwarésa kwaántá-kwaasiti aambá kwarésa íma Ísu Káráísitin-aaivinkemban-ivo kwaásiti imáyáavinkemba úwoi-aimba pósa kampaꞌá simátiyuwesa tátoraavo kárákwiyoro. 


text:
kwesé tarúmai máyáawana asirayámbá tímísaꞌa minásíráyánkwáráꞌá kasenkuíꞌa umái máyáawe. kwemá kárákwiraawairare asirayánkwáráwáíráré amáparawairare kárákwiyena asirayámbá tímísaꞌa kasenkuíꞌa umái máyáamba póꞌa évakarawai kampaꞌá simásiyuwesa tátoraavo séꞌa kárákwiyoro. 


text:
<pb/>Yútaa-kwaasiya Áánútuna kwaásiya úne séta súraꞌa kárámaiya araaꞌéna kwéumpo keinárawaꞌa íma mirá kwéovo keinárawatavena Ísu Káráísiti maará uráiye. kentí sáwí-imayaao tátokaimpinkemba iyátinkena kwenaneꞌá méaraapatinkaimba póꞌa Áánútuna kwaásin-owe. 


text:
Ísu Káráísiti pukáisasa utámakaavo keinárawaꞌa nombó péráamba púwówasamo utámáráanteniꞌa kwéowe. Áánútu Káráísitimba pukáimpinkemba usásinankowaꞌa mindáyaveꞌa séꞌa áraiꞌa asirayámbá tokéna mirá uráiye séꞌa Káráísitiye tarúmai máyáantaveꞌa usásintínkáanteniꞌa kwéiye. 


text:
óꞌonkaa-kwaasi ombá sáwíꞌa kwéeꞌa sáwí-imayaayaveꞌo tirááíyaveꞌo kwéon-ambo kwakáantaveꞌa Áánútuna némpaꞌa máyómbanivo Áánútu Káráísitinte tarútinkena aúnáiꞌa umátínkaraiye. kesáá Áánútuna ámáámba íma ísámai kaweꞌá kwéowananaya kesáámó sáwíꞌo ówándaya aúváívimba agaimarówana kentáásí sáwí-meyamba kentáásópaꞌa íma tíníntavena Ísu Káráísiti taairaꞌá pukáimba póna kesáámó sáwíꞌo ówándayaawe sáwí-imayaawe Áánútu maisiyuwénaya Ísu Káráísitimbo pukáimpinkembo usásinankaraintemba usásisinkenaya aúnáiꞌa umásinkenaya kentáásí sáwí-imayaayavena íma imáyáa úmae kwéiyiye. 


text:
Ísu Káráísiti taairaꞌá pukáinkaꞌa Sáátáánigona asirayáné kwená kwayóꞌnárawati asirayáné maisuwéna usáyaaitaraimba ááiꞌo tiyésamo kwaásimo tínkankesamo tiyáántámbo taantembá Ísu Káráísiti miráumai amáparawai túrankaꞌa usáyaaitaraiye. 


text:
<pb/>Ísu Káráísitimo keinárawatavenawe séna uráintaveꞌa kampar-áímbá simásiyuwaavo séꞌa kárákwiyoro. évakarawai évaka-tomba aambá aunésa anón-kanaa aambá aunésa kwíyómbo tayain-kánáá aambá aunésa saavaatiráꞌá aambá aunésa mirán-tántááꞌá aambá áúnkaavo keinárawaꞌo mirán-tántáákómbó ímo kwaráíyasamo aaivimbó maitinkáíyamba íma ísáaro. 


text:
mintántááꞌá aánomo paárinin-tantaakona awaaméꞌa umái agaráátínkaraimba mintántáákóná ááimba Ísu Káráísitima éna áꞌa paáruraiye. 


text:
<pb/>évakarawai kampaꞌá sésa kwaási úwoisan-tantaaꞌan-iye sésa kwíyómpaken-kwayoꞌnarawati imáyáa mósá maréꞌa aamoí oró kampaꞌá kwésemba miwí táái íma ísáaro. miwí kaainkáámbó awánaan-aimba kwésimatimesa sésa mindáyaveta amáparawai usáyaaitaraumne kwésesa miwítí sáwí-imayaavinkemba kampar-ímáyáá kwéesa miwí túma maé kwéiyesa 


text:
Ísu Káráísiti kentááráꞌó kárákwiraiwaimba íma tátoraamba áúkaawe. aꞌnónkó amápar-auwawaakaꞌo kárákwiraisanamo ánúnkomo amápa-kuraꞌo tátokaisanamo anómbo intembá Káráísiti kwená kwaásiraꞌa kárákwimai tátokaisasa Áánútuna imáyáavinkemba anómba kwéovo minkámpá-kwáásí Káráísiti kentááráꞌó kárákwiraiwaimba íma tátoraamba áúkaawe. mindáyaveꞌa miwí táái íma ísáaro. Káráísitinte tarútinkena aúnáiꞌa umátínkarain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu Káráísitimo pukáintemba keinárawaꞌa kwemó uráinteniꞌo uráamba kwaántá-kwaasiti aambá kwégwarowana minánkó tátokompinkemba Káráísiti iyátínkaraiye. marapákén-kwáásí aambá áúmbakaan-tontavesa sésa íma néꞌa íma uwáꞌnamai awánéꞌa íma tátoꞌmai awánaaro kwésen-aimba nóra séra kwégwaraao. 


text:
mirán-áímbá kwésesa kwíyómpaken-kwayoꞌnarawati imáyáa mósá marésa karuwaaꞌá kwéesa kampaꞌá sésa kwaási úwoisan-tantaaꞌan-iye sésa kentú-augwiyaamba toró sewasá évakarawai tuwánésa kampaꞌá sésa kawer-ímáyáágwáráwáín-owe sembánivo mirán-ámbá kwáráamba sáwí-imayaayavesamo tirááíyavesamo kwéomba íma kanaán-umai maisuwáínana ánásanivo úwoi kwaíkwaiꞌa íníye. mindáyaveꞌa íma kawer-ímáyáágwárá-kwáásín-owe seró.<pb/>


text:
Áánútu keinárawaꞌa usásitinkena Ísu Káráísitinkaꞌa tarútinkena aúnáiꞌa umátínkaraimba póꞌa kwíyómpaken-tantaataveꞌa imáyáa éꞌa aamoí éꞌa Káráísiti Áánútu ayáánúrapaꞌa asirayán-áyámpáꞌá máyáin-ayampaken-tantaataveꞌa imáyáa éꞌa aamoí oro. 


text:
púwón-kwaasimo imáyáamo ímo ontembá keinárawaꞌa miráumai marapákén-tántááꞌá íma imáyáa oro. Ísu Káráísitiyemo tarúmaimo máyáamba Áánútu miráumai kwentáváí asiramái maígwáe séna kwégarakwiyiye. mindáyaveꞌa marapákén-tántáátávéꞌa íma imáyáa éꞌa kwíyómpaken-tantaataveꞌa imáyáa úmae íyóro. 


text:
Ísu Káráísiti aúnáiꞌa umái máyáawaina ááimba póꞌa kumíndaraꞌa kwesé méꞌa óꞌora-sagayan-ayampaꞌa ménaaowe. aúnáiꞌa umátínkávaꞌa kwéiyiye siráin-kwasai. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa ánásanintaveꞌa sáwí-yantaataveꞌo tirááíyaveꞌo kwéowanamo kwéyavisin-tantaaꞌa túwáaro. mindá maarán-tántááꞌán-iye. áwáyo-tantaaꞌo kwéowaine tigaeyávéꞌo kwéowaine sáwí-yantaataveꞌo tirááíyaveꞌo kwéowaine túran-andamo kwéowaine mirámó kwéomba túwáaro. túran-anda kwéowai marapá-tántáátávésa aamoí ésa íma Áánútuntavesa aamoí kwéomba túwáaro. 


text:
Áánútun-aai íma ísámai kaweꞌá kwéesa mirá-sáwíꞌá kwéomba póna Áánútu áwááꞌa séna sáwí-meyamba timíníye. 


text:
<br/>miráumai máyómbanivo ívéꞌa tínaaemba umáméro. mindá maarán-tántááꞌán-iye. áwááꞌa kwésewaiye aaisambá kwésewaiye tíyámba kwéumatinkaawaiye simái sáwíꞌa kwéumatinkaawaiye sáwí-aimba kwésewaiye mirán-tántááꞌá tínaaemba umáméro. 


text:
sáwí-kwaasi méꞌa mirá-sáwíꞌá uráambanivo áꞌa ivátuweꞌa aúnáiꞌa umái méꞌa Áánútumbo kaweꞌó umáímo awánanaaontavena kwenkááníꞌa umái aúnáiꞌa umátinkena miráumai aúnáiꞌa umátínkávaꞌa kwéiyivo keinárawapinkemba kampar-áímbá íma seró. 


text:
Áánútu mirá uráintavena maarán-áímbá íma aivar-áímbán-iye. évakarawai Yútaa-kwaasi owasá évakaꞌa óꞌonkaa-kwaasi owasá túraꞌo kárámaimo araaꞌénamo kwéowai owasá évakaꞌa ímo túraꞌo kárámaimo araaꞌénamo kwéowai owasá anón-umipaken-kwaasi owasá óꞌon-kwaasiti mayáíráꞌá meéyámbakaan-kwaasi owasá úwoimo máyáan-kwaasi owasá mirá kwéovo mináímbá íma aivar-áímbán-ivo Ísu Káráísiti aivaríꞌa umái ména kwená kwaási amáparawaivimba máyáiye-aimba aivar-áímbán-iye. 


text:
<pb/>Áánútuna kwaási-iꞌa owaná arumbá kwétimena ítámarena séna kendéín-owe siráimba póꞌa maará íyasa tuwánanaaowe. tiruntavéꞌa éꞌa kaweꞌá umátinkeꞌa kentúma íma maé iyéꞌa paru umátinkeꞌa umbai-yántááꞌó kwáyáimpimba asiramái máyáamba íma ivátuweꞌa 


text:
íma ááéma áwááꞌa séꞌa évakarawaimo sáwíꞌo umátínkémba íma imáyáa éꞌa anondá mirán-oro. Ísóigo kentí sáwí-imayaamo maitiyuwéna ímo anondámo sáwí-meyambo tímíntemba keinárawaꞌa mirán-oro. 


text:
mirámó kwéomba keinárawapimba amáparawaivimba tirumbá kwétimeꞌa mirámó éꞌo éꞌa mimbórá-ímáyáá kwéeꞌa minámápár-áíntávéꞌa kaweꞌá umái ménaaowe. 


text:
mimbórá-ákúníꞌa umái méꞌa paru umái ménaaontavena Áánútu ítámakaimba póꞌa Ísu Káráísitimo parumó umátínkáimba kentáásirumpimba kwaíkwaiꞌa ínkwáe-imayaa éꞌa súwi seró. 


text:
Ísu Káráísitina óꞌoran-kawer-ainko kentirumpimbá anómba íno. keinárawapimba kawer-ímáyáávínkémbá kwenáái mósimam-besimamba úmae kwéiyeꞌa arupí umátinkeꞌa Áánútumpaꞌa súwi kwéseꞌa Áánútun-aai aúváívimba agaimakáan-aimba séꞌa monor-ímá séꞌa Áánútun-amanko simátímakain-ima séꞌa Áánútuntaveꞌa tirumpimbá aamoí kwéeꞌa imá seró. 


text:
mayáímó kwémaeꞌo aaimó kwésemba Ísóigo Ísuna asirayándéí mirá kwéeꞌa kwemá keinárawate máyáintaveꞌa Áánútu kentáásivompaꞌa súwi seró. aarakwáré tírááꞌmaare miwítí kwaasái. 


text:
iyámpóí-inaamaru ísááro. amápa-tantaataveꞌa kentinóvowi táái ísáaro. mirámó íyanamo éna Ísóigo aamoí íníye. 


text:
iyámpóí tivoísái ísáaro. kentí iyámpóímo arupí umátinkanaemo kwésemba kentí iyámpói íma kaweꞌá úmaesa íyóvo-imayaamo éꞌa úwoisan-aimpinkemba simái kaénáaro. 


text:
<pb/>évakarawai miwítí mayáí mayáígwáe sésa meéyámbakaawai ísáaro. amápa-tantaataveꞌa kentí anón-kwaasi táái ísáaro. miwí túrankaꞌa aamoí umásinkaigwae suꞌmaiyaveꞌa íma mirán-káwéꞌá éꞌa úwoi-kanaagwaraꞌa mirán-káwéꞌá éꞌa Ísóigontaveꞌa táátavai-imayaa kwéeꞌa kentí anón-kwaasiti mayáíyávéꞌa íma kaer-ímáyáá éꞌa kaweꞌ-máyáí máyáaro. 


text:
mayáímá kwémaeꞌa séꞌa kesí anón-kwaasiti mayáíyé suꞌmai ímanivo Ísóigona mayáí-kwáásíyá úne séꞌa kaweꞌ-máyáí kwémaeꞌa karuwaaꞌá oro. 


text:
mirámó kwéomba maarán-áímbá imáyáa oro. Ísóigo kwená kwaásiyavena toꞌmayaa úmakaimba mimbéyámbá timíníye. Ísóigo Káráísiti kentí anóndako úramba ména kentí meéyámbá tiména 


text:
sáwíꞌo uráawai sáwí-meyamba timíníye. íma taaínkaar-umai-meyamba timínívo arupí umai-meyamba timíníye.<pb/>


text:
meéyámbakaan-kwaasiti anon-kwaasi ísáaro. kentí mayáí úwoi kwémayaan-kwaasiraꞌa arupí umái kaweꞌá umái kárákwireꞌa maarán-áímbá imáyáa oro. miwítí anóndakoe kentí anóndakoe mimbóráwáímá éna kwíyómpaꞌa máyáivo arupí umái kárákwiyoro. námúnaa sésa arupí umái maésa owáíná kwaasái. 


text:
<br/>amáparawai ísáaro. námúnaa símae kwéiyeꞌa mirá kwéomba íma óꞌon-oꞌon-imayaa éꞌa námúnaamo kwésen-imayaa éꞌa Áánútumpaꞌa súwi seró. 


text:
námúnaamo kwésemba kentááyáváígwáráꞌá súwaꞌnaa umai seró. Áánútumba áísaa íyana aambá kwiyínata áséi-kwasaiya simátimenaumne. mináímbá aúpáꞌá makéna agaráátínkaraimba mináínkóná ááimba Ísu Káráísitiman-iye. aúpáꞌó makéna agaráátínkarain-aimba simátimewandarakemba áwááꞌa siyésa ándávaꞌa mósínkaraawe. 


text:
Áánútu mimbáyáí símakowaꞌa mairáundanivo kwenáái avoraꞌá simátimenaundayaveꞌa súwaꞌnaa umai námúnaa seró. 


text:
<pb/>Áánútumpaꞌa íma tamáyáan-kwaasivimba kawer-imáyáávínkémbá kaweꞌá umái méꞌa kanaamó kwáyaindaraꞌa miwívímbá Áánútuna mayáí maimaé íyóro. 


text:
aaimó kwésemba kawer-áíné áséi-aine suꞌmai kwésemba pósa tísaa íyamba anondámo simátimiyan-aimba íma avakáá éꞌa áséi-aine suꞌmai simátíméro. 


text:
<br/>kentáásí kwaásigo áwíꞌa Tikikása kwená imáyáa kwéundawai kentópaꞌa kweémena kesáái amápaꞌa kosimátiminiye. kesáámó úndantemba Ísóigona mayáí-kwáásí ména mimbáyáí íma ivátuwena kaweꞌá umái kwémaena 


text:
moóráwai kentí naaópakewai áwíꞌa Ónísímasi kwemá kentáásí kwaásigo éna kwená imáyáa kwéundawai kaweꞌ-máyáí kwémayaiwai kwesé kwémesarai kentáávímbá paárurain-tantaakon-aai kosimátimeyaaoiye. 


text:
<br/>moóráwai áwíꞌa Árísítakasi kesé ándávaꞌa máyáiwai keinárawatavena séna kaweꞌá umái máéro kwésisana Páánápáasi anáávéígo áwíꞌa Mááka keinárawatavena séna kaweꞌá umái máéro kwésisana moóráwai áwíꞌa Yósúwa moórá-kwiꞌa Yásátasi keinárawatavena séna kaweꞌá umái máéro kwésiye. kéꞌnaamba maanáímbá simátimeꞌa séꞌa Máákaamo kentópaꞌo kwémenamo kwínímbo éꞌa kaweꞌá umánkáaro kwésune. Yútaa-kwaasi Ísu Káráísitiye tarúmaimo máyáampinkemba minkáúmbó-kwáásíyé suꞌmai kesé mayáí kwémaesa Áánútumo kárákwiraipaꞌo kwaásimo ménaaontavesa kesé mayáí kwémaesa kwéasiramasinkaawe. 


text:
<br/>moóráwai kentí naaópakewai áwíꞌa Épávarasi keinárawatavena séna kaweꞌá umái máéro kwésena kwemá Ísu Káráísitina mayáí-kwáásí éna keinárawaꞌa túwaꞌnaa umai asiramái námúnaa símae kwéiyena Áánútumpaꞌa maarán-áímbá kwésiye. Áánútun-aai asiramái tátoꞌmai kaweꞌá éꞌa Áánútumbo arááímo tainíꞌa amápaꞌa kwéeꞌa táákaevayan-kwaasiraamba umái asiramái ménaaontavena mindáyavena námúnaa kwésiye. 


text:
keinárawaꞌa Kórósi-naopaken-kwaasiye Áréótísiyaa-naopaken-kwaasiye Írápórisi-naopaken-kwaasiye túwaꞌnaa íníntavena anóm-bayai kwémayaimba awánéꞌa kwésimatimune. 


text:
moóráwai áwíꞌa Árúku kwená imáyáa kwéundawaiya kentáásí sontaa-kwáásí éna keinárawatavena séna kaweꞌá umái máéro kwésisana moóráwai áwíꞌa Tímasi keinárawatavena séna kaweꞌá umái máéro kwésiye. 


text:
<pb/>Áánútuna kwaási Áréótísiyaa-naopakewaiyaveta séta kaweꞌá umái máéro kwéseta Áánútuna kwaási Nímpaana naaúmpaꞌa torupamái máyáawaiyaveta séta kaweꞌá umái máéro kwésunda kosimátíméro. 


text:
maanáúváívínkén-áímbá táámpamai síyaꞌa amáparawai isáíyuweꞌa tiꞌmaráíyasa maimaésa Áánútuna kwaási Áréótísiyaa-naopaꞌa máyáawai mátimiyasa awánésa ísáaro. miwíyávéꞌa tímakaunda-auvai timíyaꞌa mimpínkén-áímbá ísáaro. 


text:
<br/>ayááíráꞌa kemá Póro agaimaráúmpo awánéꞌa kwenayáánaviꞌa póna kwenááiman-iye séꞌa ísáaro. kemá Póro séꞌa kaweꞌá umái máéro kwésune. kemá ándávaꞌo máyaunda-imayaa kwéeꞌa Áánútumpaꞌa námúnaa símae íyóro. Áánútu úwoimo kwétuwaꞌnaa-intaveꞌa námúnaa kwésune. <n>kemá Póro súnda-aimba ánásaiye.</n><pb/>


text:
kemá Póro maanáúváí agaimaráúmpo ísáaro. Áánútu kwená imáyáavinkemba kentávéna séna aantá-kwaasi-iꞌa éma Ísu Káráísitin-aai kosimátímaꞌmae naauwó séna siꞌmákaivo ísáaro. Évésasi-naopakewai Ísóigona kwaási Ísu Káráísitiye tarúmai máyáawai íma ivátuweꞌa asiramái máyáawai ísáaro. 


text:
Áánútu kentáásivowe Ísóigo Ísu Káráísitiye úwoi túwaꞌnaa esarai paru kwéumatinkaayantaveꞌa námúnaa kwésune. Káráísitinte tarúsinkenaya ításinkarain-kwasai. 


text:
<pb/>Áánútuma Ísu Káráísiti avowámá éna Ísu Káráísitinteya tarúsinkenaya kwíyómpaꞌa kwenópakemba asirayámbá siménaya kaweꞌá kwéumasinkaisata póta kwentávéta súwi kwésune. 


text:
naaóváꞌá Áánútu maramá íma tarórurainkaꞌa Ísu Káráísitiyeya tarúmaiya ménaundayavenaya kwenaúrankaꞌa kwendéí-íꞌa onanayá kentáávímbá íma sáwí-aimba kwénintavena ítámakaiye 


text:
Áánútu kentááyávéna imáyáa éna naaóváꞌá séna Ísu Káráísitina mayáíyávéꞌo éꞌa kesáánimbaa kesiyáámúmbaariꞌa ónááowe séna kwená imáyáavinkemba aamoí éna mirán-áímbá siráimba póna mirá uráiye. 


text:
ááninkomba arumbá ámakaiwainte tarúsinkenaya anón-kaweꞌa umásinkenaya úwoi súwaꞌnaa umásinkaraimba póta kwená ááimba óꞌoran-aaimba mósá kwémaraumne. 


text:
<br/>pukáintavena sáwí-imayaaya maisiyuwénaya misáwí-ímáyááó tátokainta iyásinkenaya kentááyávéna óꞌoran-imayaa kwéimba úwoi ávááraumai súwaꞌnaa enaya póna kentáásí sáwí-imayaa maisíyukaiye. 


text:
naaóváꞌá kwená kawer-ímáyáávínkémbá aúpáꞌá toꞌmayaa úmakaimba ívéꞌa kwévaarisata kwéawanaumne. Káráísiti kesí imáyáa íníye siráintemba póna 


text:
Áánútumo siráin-kanaamo tínímba amápa-tantaaꞌo taróruraimba kwíyómpakene marapákéne komaéyamae úmarainana Káráísiti anóndako mindáraꞌa kárákwiyiniye. 


text:
<pb/>Áánútu kwená imáyáavinkemba toꞌmayaa úmakaimpinkemba mirá kwéiye. imáyáa éna toꞌmayaa úmakaimba póna Yútaa-kwaasi kwená kwaási-iꞌa úndayavenaya Káráísitinte tarúsinkenaya ításinkaraintaawe. 


text:
<br/>miráumai óꞌonkaa-kwaasi árair-aimba kawer-ámpáꞌá métinkaniye mináséí-áímbá iséꞌa Ísu Káráísitin-aaiyaveꞌa áraire séꞌa kwesé tarúmai máyáamba Áánútu kesimambá timénaumne simái asirámakaintemba mirá uráimba póꞌa kwená kwaási-iꞌa umái méꞌa ísaraawe. 


text:
Áánútun-amanko keséya máyáintaveta séta áraiꞌa Áánútu kwená kwaásiyavena simái asirámakainta kesópata tíníye. áraiꞌa Áánútu kwená kwaásiya tátokaampinkemba iyásinkanintaawe kwéseta mindáyaveta kwená ááimba óꞌoran-aaimba mósá kwémaraumne. 


text:
<br/>agairáúnda árair-aimba póꞌa keinárawaꞌa Ísóigo Ísuwe aráápamai méꞌa Áánútuna kwaásiti imáyáa éꞌa máyáawe-aimba iséꞌa 


text:
Áánútumpaꞌa maarán-áíntávéꞌa áísaa une. Ísóigo Ísu Káráísiti avowámá kentáásivowama óꞌoran-aaimba kwáyáiwai kwemá kwenamambá timínana kentí imáyáa kaweꞌá umátinkena Áánútumba agaráátinkainaꞌa póꞌa kaweꞌá umái awánanaaowe. 


text:
kentí imáyáa ságamatinkena tááyaraintaveꞌa kwesémo ménaaombo amuꞌmaréꞌo máyáantaveꞌa mindáyaveꞌa námúnaa kwésune. kwemá kwená kwaási kaweꞌó umáímo ménaaomba toꞌmayaa úmarena simái asirámakaimba awánanaaontaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
kwenááiyaveta áraire kwésundawaivinta kwená asirayánkó mayáímá kwémayaimba minásíráyámbá usáyaaitarain-asirayanko isaꞌá awánanaaontaveꞌa námúnaa kwésune. Áánútu minásíráyándéí Káráísitimba pukáimpinkemba usásinankena kwenayáánúrapaꞌa asirayán-áyámpáꞌá kwíyómpaꞌa móankaraiye. minásíráyámbá kwenááiyaveta áraire kwésundawaimba símakain-asirayamba mimbórá-ásíráyámbán-iye. 


text:
Káráísiti amáparawairaꞌa kárákwirena kwíyómpaꞌo kárákwiraawairare asirayánkwáráwáíráré aivaráwáíráré ívéꞌo túwíꞌo kwáyáiwairare naaémbo túwíꞌo kwéniwairare kárákwiraiye. 


text:
Áánútu amáparawairaꞌa kárákwiyinintavena kwembá usásinankena kwená kwaásiyavena imáyáa éna simámena séna usáyaaitayan-Isoigoiꞌa uréma amáparawairaꞌa kárákwiyuwo siráiye. 


text:
aꞌnómpínkén-ímáyááómó amápa-kuraꞌo kárákwiraintemba Áánútuna kwaásiya Káráísitina áúraamba únanaya kwemá siꞌnónkáámbá éna kárákwiraiye. aꞌnónkó kweyááraꞌa íma máyáísana áúwawaako íma mirá éna mimbórá-kúwawaaꞌo kwáyáintemba Káráísiti amápa-kuwawaaꞌa aaómísamai-iꞌa umásinkena kwegwáráꞌá aaómísamai-iꞌa umái máyáiye.<pb/>


text:
marapákén-kwáásítí sáwí-amba kwaréꞌa Sáátáánigo kwaántá-kwaasiti anóndakomba kwaréꞌa kwemá Áánútun-aai íma ísámai kaweꞌá kwéowairaꞌa kárákwiraiwaimba kwakáawe. 


text:
mirámó kwéontemba ááéma miráyá uráunda sáwí-yantaataveta sirááíyaveta éta sáwí-imayaa kwarááwánanaya Áánútu sáwí-meyamba amáparawai tímínten-umai kanaán-umai simíníntavenaya ivátuwenaya 


text:
úwoi súwaꞌnaa enaya kawer-ámpátá mésínkaraiye. sáwítaamo étaamo máyaawandawaina ááinkaꞌa Áánútuna némpaꞌa máyaawandarata Ísu Káráísitimbo pukáimpinkembo usásinankaraintemba aúnáiꞌo umáímo máyaunda-ita umásinkenaya 


text:
Káráísitimba pukáimpinkemba usásinankena kwíyómpaꞌa móankarena Ísu Káráísitinte tarúsinkenaya aúnáiꞌa umásínkaraisata Káráísitimo kwíyómpaꞌo ménamo kárákwiraintemba kwíyómpata imáyáa éta máyaumne. 


text:
Áánútu Ísu Káráísitimba aiꞌmarówana kumbéna kentááyáváíyé séna puwéna kentáásí sáwí-imayaa maisiyuwéna miráumai anón-kaweꞌa umásinkenaya úwoi anómba súwaꞌnaa uráisasa pósa kwená kaweꞌ-máyáí awánamae iyónááontavena mirá uráiye. 


text:
Áánútu úwoi túwaꞌnaa úwaꞌa kwenááiyaveꞌa áraire suwaná sáwí-imayaao tátokaimpinkemba iyátinkena kawer-ámpáꞌá métínkaraiye. íma kentí imáyáavinkemba kwenááiyaveꞌa áraire siráavo Áánútuma imáyáa timúwaꞌa áraire siráawe. 


text:
túma maé iyésa sésa kaweꞌá kwéunda póta kawer-ámpátá kwégune sevó séna íma kaweꞌ-máyáígóná meéyámbán-ivo Áánútu úwoi túwaꞌnaa enayavena sáwí-imayaao tátokaimpinkemba iyátinkena kawer-ámpáꞌá métínkaraiye. 


text:
Áánútu kentáámó taróruraiwai séna kaweꞌ-máyáí maimaé kwéiyesa ménaaowe siráimba póna kaweꞌ-máyáí mayánaundayavenaya tarórurena Ísu Káráísitinteya tarúsinkaraiye. mimbórá-kwáásí-íta umásínkarain-kwasai. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa imáyáa oro. kentinóvowi íma Yútaa-kwaasi ovó keinárawakwaraꞌa íma Yútaa-kwaasi owatá Yútaa-kwaasiya Áánútuna kwaásiya úndayaveta súraꞌa kárámai araaꞌénaya kwéeta keinárawataveta úwoi-kwaasi owé-imáyáá éta séta íma túraꞌa kárámai araaꞌéna owáí owéyá kwésumpo mindáyaveꞌa imáyáa oro. 


text:
minkánáávímbá keinárawaꞌa Káráísitina némpaꞌa méꞌa óꞌowima éꞌa íma Áánútumo ítámakain-kwaasi éꞌa Áánútu simái asirámarena tarúmakain-kwaasi íma éꞌa marapáꞌá máyówana Áánútu kesé íma máyowaꞌa kwesémo maéyaveꞌa íma amuꞌmaréꞌa máyówana 


text:
ááéma Áánútuna némpaꞌa máyówai Ísu Káráísiti keinárawatavaiye séna puwéna póna tíꞌmaena kwená egwaaꞌá tínkaraisaꞌa póꞌa kwesé tarúmai méraawe. 


text:
<pb/>Ísu Káráísiti puwúntavena Yútaa-kwaasiye óꞌonkaa-kwaasiye kentáásí avumpimbó kwénamo taaínkaar-umaimo namuro-kwáásí-íꞌo umásinkemayonta maisiyuwéna mimbórá-kwáásí-íꞌa umásinkenaya 


text:
Yútaa-kwaasiya kentáásí ámáámba tuwéna Yútaa-kwaasiye óꞌonkaa-kwaasiye aúnáiꞌa umái mimbórá-kwáásí-íꞌa umásinkenaya kwempáꞌá tarúsinkenaya póna paru umásinkanintavena mirá uráiye. 


text:
Ísu Káráísiti taairaꞌá pukáintavena síyámbo kwéunda-yantaaꞌa ánásamasinkenaya Yútaa-kwaasiye óꞌonkaa-kwaasiye mimbórá-kwáásí-íꞌa umásinkenaya síꞌmaenaya Áánútunopaꞌa mósinkenaya 


text:
mirá éna téna áséi-kwasai paru kwéumasinkain-ainta simátimena keinárawaꞌa óꞌonkaa-kwaasi Áánútuna némpaꞌo máyáawai tasimátimena kesáá Yútaa-kwaasi Áánútuna egwaaꞌá máyaundawaiya tasimásimenaya 


text:
Ísu Káráísiti mirá uráintavena Áánútun-amanko súwaꞌnaa isanayá Káráísiti kentáá Yútaa-kwaasiye óꞌonkaa-kwaasiye síꞌmaenaya kentáásivonopaꞌa kwégwisata kwená egwaaꞌá máyaumne. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa ááéma kwááyu-kwaasi éꞌa ívéꞌa íma mirá éꞌa Áánútuna kwaásiye keinárawakwaraꞌa Áánútuna kwaási-iꞌa umái máyáamba kesááwé keináraware Áánútuna akún-kwáásí-íta umáíya máyaumne. 


text:
Áánútumo naankáámbó kwéumaraimba Ísu Káráísiti ávonkaamba isasá Áánútuna aantá-kwaasiye Áánútun-aai simátíméwaiye naamayáánkaamba owaꞌá keinárawaꞌa naankáámbá kwéowe. 


text:
ávonkomo amápaꞌ-nanamimo asááuraintemba kesáá Ísu Káráísitiye tarúmaiya máyaunda Áánútu kwená aokaꞌ-námbá kwaási súneiya naankáámbá kwéumaraiye. 


text:
keináraware kesááwé kweséya tarúmai máyaundaya Áánútun-amanko kwaási súneiya naankáámbá kwéumarena mimpímbá kwémaiye.<pb/>


text:
mindáyaveꞌa kemá Póro óꞌonkaa-kwaasi Ísu Káráísitin-aai simátimewandarakemba áwááꞌa sésa ándávaꞌa mósínkarowaꞌa Ísu Káráísitina mayáí-kwáásí éꞌa keinárawataveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
Áánútumo úwoi túwaꞌnaa íníntavena mimbáyáí símakowana mimbáyáígó kaweꞌá kwéumatinkaimba áꞌa ísaraawe. 


text:
Áánútumo toꞌmayaa úmakena aúpáꞌó makáimba agaráásinkowaꞌa ááéma mináímpínkémbá ákí-aimba aúváívimba agaimakáumne. 


text:
ááéma Ísu Káráísitin-aai aúpáꞌá makáimba simásimuwaꞌa ísaraumne. maanáúváímó agayáúnda ísámai kaweꞌá oro. 


text:
Áánútu naaóváꞌó máyówai mináímbá íma simátimena ívéꞌa Áánútun-amanko kwená aantá-kwaasiyaawe kwenáái simátíméwaiye simásímakaiye. 


text:
mináséí-kwásáí maarán-áímbán-iye. Yútaa-kwaasiyaamo áséi-kwasaimo ísaraundantentaan-umai óꞌonkaa-kwaasi ísaraantavena Áánútu kaweꞌá umátínkáísasa óꞌonkaa-kwaasiye Yútaa-kwaasiye mimbóráíꞌa umái máyaundayaawe. Áánútu séna Ísu Káráísitina mayáíyávéꞌa mirá ónaumne simái asirámakaimba póna íma Yútaa-kwaasiye suꞌmainivo óꞌonkaa-kwaasiyavenagwaraꞌa simái asirámakaiye. 


text:
<pb/>áséi-kwasai simátimenaundayavena Áánútu úwoi súwaꞌnaa ena kwená asirayámbá siména kwená mayáí-kwáásí-íꞌa umásínkaraiye. 


text:
Áánútuna kwaási kembá usáyaaitaraawaꞌa kíto-kwaasi póꞌa óꞌonkaa-kwaasi áséi-kwasai Ísu Káráísitina mayáí óꞌom-bayai usáyaaitaraim-bayai-aimba simátimenaundayavena usásisinkaraiye. 


text:
Áánútu simásimena séna toꞌmayaa úmareꞌo aúpáꞌó maréꞌo mirá ónaumne siráunda-aimba simái ságamatimiyo Áánútu simásímakaiye. Áánútu amápa-tantaaꞌo taróruraiwai aivaꞌá mináímbá aúpáꞌá makáimba kwaíkwaiꞌo eémáyáimba 


text:
ívéꞌa kárákwiraawaiye asirayánkwáráwáíyé kwíyómpaꞌo máyáawai Áánútuna kwaási tuwánésa sésa Áánútu óꞌoran-kawer-imayaagwarawain-iye kwésewe. 


text:
ááinkaꞌa Áánútu imáyáa éna toꞌmayaa éna séna mirá ónaumne séna Ísu Káráísiti kentáásí Ísóigomba imáyáa amúwana mirá uráiye. 


text:
Ísu Káráísitiye tarúmaiya máyaundayavetaawe kwenááiyaveta áraire kwésundayavenawe íma sááꞌa kaisatá Áánútunopata úwoiya kwégune. 


text:
mindáyaveꞌa simátimeꞌa séꞌa keinárawaꞌa áséi-kwasai simátimewandarakemba áwááꞌa sésa síꞌa iníꞌa umásínkaraavo asiramái méꞌa íma ivátuwaaro. umbai-yántááꞌó kesópaꞌo kwáyáimba kanaán-ivo úwoi aamoí oro. Káráísiti aruntá kwésimin-kwasai. 


text:
amápar-akumba marapáꞌá máyáawaiye kwíyómpaꞌa máyáawaiye miwítí ááimba Áánútuma isaꞌá kwenaúrankaꞌa kívaireꞌa méꞌa maarán-dámúnáá kwésune. 


text:
Ísu Káráísitin-aaiyaveꞌa áraire kwésentavena kentirumpimbá ména kwemá tirumbó kwétimewaina ááimba isaꞌá kwentávéꞌa asiramái tirumbá kwéameꞌa ménaaontaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
Káráísiti amáparawaivimba arumbá kwétimimba anómba kwétimiye. Káráísiti asirayámbá timínaꞌa keináraware Áánútuna kwaásiye amápaꞌa séꞌa Káráísiti kentáávimba arumbá kwésimimba anómba kwésimimba póna íma ánásaniye sénááontaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
Ísu Káráísiti amáparawaivimba arumbá kwétimimba anómba kwétimimba íya kanaán-umaiya awánasaraundayaanivo ívéꞌa kítokaꞌa awánéꞌa naaémba awánamai kaweꞌá ónááontaveꞌa námúnaa kwésune. asirayámbá Áánútumpimba anómba kwéna keinárawapimba anómba kwénintaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
<br/>imáyáamo kwéetaamo Áánútumbo kwéaisaa-undaya sáwíyan-tantaaꞌan-ivo kwená asirayándéímó kwésuwaꞌnaa-enayaamo kwéimba mindá usáyaaitarain-tantaaꞌan-iye. 


text:
Áánútuna kwaásiya Ísu Káráísitiyeya tarúmaiya méta ívétaamo máyaunda-kwaasiye naaémbo paáronaaon-kwaasiye séta kwenáwíꞌa anómba úmae kwéiyimba árair-aimba iyéyá símae iyónaundayaawe.<pb/>


text:
Ísóigona mayáímá kwémayaundarakemba ándávaꞌa sínkaraawaꞌa méꞌa maanáímbá kwakwiyéꞌa kwésimatimune. Áánútu tááyena séna maarán-umai máéro siráivo mirán-oro. 


text:
kentúma íma maimaé iyéꞌa paru umái méꞌa imáyáa kwéeꞌa túwaꞌnaa eꞌa sáwíꞌo umátínkáambo éꞌa íma imáyáa éꞌa úwoi túwaꞌnaa oro. 


text:
Áánútun-amanko imáyáa tímísaꞌa mimbórá-ímáyááráꞌá méꞌa mirá éꞌa paru úmae iyónááontaveꞌa íma ivátuwaaro. 


text:
Áánútun-amamba mimbórá máyáísata kesáá mimbórá-súráámbá umáíya máyaunanaya sááyaraimba póta kwesé ménaundayaveta amuꞌmaréta méta mimbórá-yántáátávéta amuꞌmaréta ménaumne. 


text:
Ísóigo mimbórá máyáísana Áánútun-aaiyaveta áraire kwésunda-anta mimbórá-ámbá isaná nombó kwéveraundaya mimbórá-ámbá isaná 


text:
Áánútu mimbóráwáí ména amáparawaiya kentáásivowama ména amáparawairata kárákwirena amáparawaiya kaweꞌá umásinkenaya kwená kwaásivimba máyáiye. 


text:
<pb/>Áánútu máyáísana Ísu Káráísiti kwená imáyáavinkemba kwená mayáíyá mayánaundayavenaya kwená asirayámpínkémbá moórá-morawaiya asirayántá símakaintaawe. 


text:
mindáyavena naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>sanaambó iyúnkaꞌa tátokowai tíꞌmaena<br/>iyéna kwaási aamoi-yántááꞌá tímatukaiye agaimaréna siráiye. 


text:
aamoi-yántááꞌá tímatukaiye siráin-ainkona ááimba maarán-áímbán-iye. kwená mayáímá mayánááontavena asirayámbá kwaási timúwasa évakarawaimo timún-asirayandei aantá-kwaasiti mayáí máyówasa évakarawaimo timún-asirayandei Áánútu simátímakain-aimba simátímúwasa évakarawaimo timún-asirayandei Áánútun-aai íma ísaron-kwaasi simátímaꞌmaesa kuwasá évakarawaimo timún-asirayandei Áánútuna kwaásiraꞌa kárákwiyuwasa évakarawaimo timún-asirayandei Áánútuna aambá agaráátinkowasa miráumai Ísu Káráísitina mayáímá mairáawe. 


text:
Áánútuna kwaásiya kwená mayáímá kwémaeta moórá-morawaiya túwaꞌnaa umai mimbóráíꞌa umáíya méta asiramátinkaundayavenaya asirayándéí mirá uráiye. 


text:
mindáyaveta méta Áánútu ááninkon-aaiyaveta áraire kwésundayavetaawe kwembá awánamai kaweꞌá kwéundayavetaawe mimbórá-ímáyáá éta tarúmai méta sáákaevayan-kwaasi-iꞌa umái méta Káráísitinkaaniꞌa umáíya ménaumne. 


text:
miráyáámó onasayáámó ésa iyámpóímo kampaꞌó kwésimatiyuwaantemba kentáá íma mirán-umai kampaꞌá simásiyuwanaaowe. mirám-baaran-aimba íya kwaréta kwaási sáwí-ampaꞌa métinkanae sésa sáwí-imayaavinkembo kwésiyan-aimba íma iséta mirán-áímbá íya kwaránaumpo 


text:
árair-aine suꞌmai kwéseta kwaásiti imáyáa kwéeta amápa-tantaaꞌa sáákaevayan-kwaasi-iꞌa umái méta Káráísitinkaaniꞌa umái ménaumne. kwemá kentááráꞌá kárákwiraisata 


text:
kesáá Káráísiti áúwawaata únana kentáásiꞌnonkaamba Káráísiti éna amápa-kuwawaakaꞌa kárákwiraiye. tiyáámba tísamaima tínúnkoma tátokaisana tiꞌnónkómó imbá amápa-kuwawaapaꞌa imáyáa tímísana tiyáánko kwená mayáí máyáísana tísamaigo kwená mayáí máyáísana mirámó kwéenamo anómbo kwéimba miráumai Káráísiti kwená kwaási imáyáa tímísasa moórá-morawai kwétuwaꞌnaa-esa kwéasiramatinkesa máyáawe. Káráísitinte tarútinkena aúnáiꞌa umátínkarain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísóigo aúrankaꞌa asiramái simátimumpo ísáaro. Áánútuna aambó ímo kwégwaraawaimo máyáantemba íma miráumai máéro. miwímá sáwí-imayaavimba mésa 


text:
íma ísámai kaweꞌá ésa Áánútun-aaiyavesa tirunté marésa tiꞌnómbá umbaí tamái máyáantavesa miwítí imáyáao túnkwisasa Áánútumo aúnáiꞌo kwéumatinkain-ayampaꞌa íma mésa 


text:
sáwíꞌo kwéon-imayaawe suꞌmai ésa óꞌon-oꞌon-tantaaꞌo sáwíꞌo kwéomba aamoí ésa mirámó kwéontavesa íma tigaeyávésa kwéowe. 


text:
kwembó arááímo kwétainiꞌa ónááontavena aúnáiꞌa umái Áánútunkaaniꞌa umátinkainaꞌa áraiꞌa Áánútuntaveꞌa imáyáa éꞌa arupí umái ménaaowe. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa kampar-áímbá tínaaemba umámeꞌa kentí kwaásivimba árair-aine suꞌmai seró. Ísu Káráísitina akún-ándá póta mimbóráíꞌa umái méta póta miráyá onó. 


text:
áwááꞌo síyamba íma sáwíꞌa éꞌa ááéma paru umái méꞌa áwáá-tantaaꞌa kwaíkwaiꞌa ivó séꞌa ákíraꞌa túwáaro. 


text:
umóyámbó kwéowai maarán-oro. íma umóyámbá éꞌa évaka-tantaaꞌo mayánááontaveꞌa mayáímá kwémaeꞌa minkákémbá mairéꞌa ímo makén-kwaasi túwaꞌnaa eꞌa tíméro. 


text:
sáwí-aimba íma séꞌa kaweꞌó umátinkanin-aine suꞌmai séꞌa mirámó éꞌo éꞌa mináímbó isánááon-kwaasi kaweꞌá umátinkaiyasa asiramái ménaaowe. 


text:
Áánútun-amanko arumbá umbaí taiváínivo íma sáwíꞌa oro. Áánútu amápa-tantaapinkemba iyásinkanin-kanaamo tínímba Áánútun-amanko kentirumpimbá máyáintaveꞌa séꞌa Áánútuna kwaásima úne sénááontavena Áánútun-amanko arumbá umbaí taiváínivo íma sáwíꞌa oro. 


text:
keinárawapimba maarán-tántááꞌó éꞌa tínaaemba umáméro. kayoráí-yántááré tirumbó sáwíꞌo iíyé áwááꞌo siíyé aaisambó siíyé simáímo sáwíꞌo umátinkaiye amápa-tantaaꞌo sáwíꞌo iíyé 


text:
íma mirá éꞌa tirumbá umátinkeꞌa túwaꞌnaa eꞌa Ísu Káráísitimo kentí sáwí-imayaamo maitiyúwáísanamo Áánútumo ímo anondá sáwí-meyambo tímíntemba óꞌowimo sáwíꞌo umátínkaraamba íma imáyáa éꞌa anondá sáwí-imayaa umátínkáaro.<pb/>


text:
moórá-morawaivimba kentirumbá kwétimeꞌa máéro. Ísu Káráísitimo kentáávímbó arumbó kwésimenayaamo énamo kentáásí sáwí-imayaamo maisiyuwáníntavenayaamo puwúwanamo Áánútumo aamoimó uráintemba moórá-morawaivimba kentirumbá tíméro. 


text:
<pb/>Áánútuna kwaási ontávéꞌa áwáyo-tantaare sáwíꞌo iíyé túran-andawe únavo séꞌa mirán-tántáákón-áái íma seró. 


text:
áraiꞌa áwáyo-tantaaꞌo kwéowaiye sáwíꞌo kwéowaiye túran-anda kwéowaiye mirámó kwéon-kwaasi Ísu Káráísitiye Áánútuwe kárákwirayapaꞌa íma mésa túran-anda kwéowai marapá-tántáátávésa aamoí ésa íma Áánútuntavesa aamoí kwéowai Káráísitiye Áánútuwe kárákwirayapaꞌa íma ménaaowe. 


text:
<br/>mirá-sáwíꞌó kwéon-tantaatavesamo sénááomba kampaꞌá simátíyúwáivainivo kárákwiyoro. Áánútun-aai ísámai sáwíꞌa kwéowai mirá-sáwí-áímbá kwésemba póna Áánútu áwááꞌa sínívo kárákwiyoro. 


text:
ááéma túnkon-ayampaꞌa máyómbanivo ívéꞌa Ísóigona kwaási ontávéꞌa ságayan-ayampaꞌa máyáamba póꞌa ságayan-kwaasi-iꞌa umái máéro. 


text:
túnkain-ayampaꞌa máyáawai íma áúgwaraꞌ-mayai kwémayaavo íma miwísé mirá éꞌa avoraꞌá simátimeꞌa séꞌa sáwíꞌa kwéowe séꞌa aúpáꞌó kwéombo séꞌo éꞌa tigaeyávéꞌa ónááovo avoraꞌá simátimeꞌa séꞌa sáwíꞌa kwéowe séꞌa 


text:
ságayan-ayampaꞌa taménaaowe. mindáyavesa sésa<br/>tuúmó kwaésamo pukáaraꞌnaraambo umáímo mémpinkemba usásinewana Káráísiti<br/>sán-kamátinkaniye kwésewe. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa kárákwiyeꞌa sáwí-imayaamo umáímo máyáawaimo ontembá íma éꞌa kawer-ímáyáá umái máéro. 


text:
ívéꞌa kentáásópaꞌa umbai-yántááꞌá kwáyáintaveꞌa Áánútunopaꞌa ténááontaveꞌa úwoi maúnavo séꞌa Áánútuna mayáí máyáaro. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa sáwíꞌa ónááovo uwoꞌaóꞌ-nómbá néꞌa uwoꞌaóꞌá únavo séꞌa Áánútun-amanko kentáávímbá anómba umásinkainkwae séꞌa máéro. 


text:
keinárawapimba Áánútun-aai aúváívimba agaimakáan-aimba séꞌa monor-ímá séꞌa Ísóigontaveꞌa tirumpimbá aamoí kwéeꞌa imá seró. 


text:
Ísóigo Ísu Káráísitina asirayántávéꞌa imáyáa kwéeꞌa amápa-tantaataveꞌa Áánútu kentáásivompaꞌa súwi símae íyóro. aarakwátí kwaasái. 


text:
<br/>keinárawaꞌa Ísu Káráísiti áwíꞌa mósá kwémareꞌa Ísuna akúníꞌa umái méꞌa minákúmpákén-kwáásí táái ísáaro. 


text:
Ísu Káráísitimo kwená kwaásiraꞌo kárákwirainten-umai kwaaimá kentuwainímbáákaꞌa kárákwiyoro. Káráísiti kwená kwaási kawer-ámpáꞌá métínkaraiye. 


text:
Ísu Káráísitina kwaásimo kwenááimo ísáanten-umai aaraimá amápa-tantaataveꞌa kentuwaiꞌmáá táái ísáaro. 


text:
<pb/>Ísu Káráísitimo kwená kwaásimo arumbó timénamo miwíyávénawe simáímo pukáinten-umai miráumai kwaaimá kentuwainímbááꞌa tirumbá tíméro. 


text:
kwená kwaási kaweꞌá ésa miwívímbá sáwí-aimba íma kwáyainasa kasenkuíꞌa umái óꞌoran-kaweꞌa umátinkanintavena pukáiye. 


text:
miráumai Ísu Káráísitimo kwená kwaásimo arumbó tímíntemba kwaaimá kentuwainímbááꞌa tirumbá tíméro. kwaási kentúyavesamo imáyáa onten-umái kentuwainímbááti imáyáa oro. tuwainímbááti imáyáamo kwéowai kesáváí-ímáyáágwáráꞌá kwéowe. 


text:
kwaási kentúwawaatavesa íma tíyántavesa ésa kaweꞌá umái kárákwiresa toómbá námaesa kwéiyowe. kesáá Káráísitina kwaási éta kwenáúwawaakaamba únanaya póna kwemá miráumai kentááráꞌá kaweꞌá umái kárákwiraiye. 


text:
naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>mindáyavena kwaaigómó imbá anóvowi<br/>tiyuwéna awainínkóe tágárotamai<br/>mimbórá-túmá maꞌmái kwémaeiye siráiye. 


text:
mináímpímbá moórá anón-aimba kwáyáísana mináínkóná ááimba maarán-iye. Ísu Káráísitiye kwená kwaásiye moóráiꞌa umái máyáawe siráiye-imayaa kwéune. 


text:
íma mindáyavenawe suꞌmai siráivo keinárawaꞌo kesáváí-ímáyáámó ontembá kentuwainímbááti imáyáa oro. aaraiyómbá kentuwaiꞌmáá táái ísáaro.<pb/>


text:
iyámpóíyomba ísáaro. Ísóigona iyámpóí-iꞌa ontávéꞌa kentinóvowi táái ísáaro. mirámó ónááomba mindá kaweꞌán-iye. 


text:
naaóváꞌá Áánútu ámáámba séna<br/>kentinóvowi túwíꞌa anómba oro aivaꞌá simái asirámakaintavena séna<br/>mirámó éꞌo éꞌa kaweꞌá umái<br/>ayáátáákaꞌa marapáꞌá ménaaowe siráiye. 


text:
<br/>iyámpóí tivoísái ísáaro. kentí iyámpóíraꞌa kaweꞌá umái kárákwirewana miníyámpóí tirunkó íma sáwíꞌa ínaꞌa Ísóigo Ísun-aai simátímaꞌmae kwéiyeꞌa arupí umátinkaiyasa anómba ónááowe. mayáí-kwáásíyé miwítí kawáá-kwáásíyéi kwaasái. 


text:
<pb/>évakarawai miwítí mayáí mayáígwáe sésa meéyámbakaan-kwaasi ísáaro. Ísu Káráísitin-aai ísáanten-umai kentí anón-kwaasi-taai iséꞌa táátavai éꞌa tiyántámbá kwétaamba kentí anón-kwaasiti mayáíyávéꞌa íma kaer-ímáyáá éꞌa miwí táái ísáaro. 


text:
miwí túrankaꞌa aamoí umásinkaigwae suꞌmaiyaveꞌa íma mirán-káwéꞌá éꞌa úwoi-kanaagwaraꞌa mirán-káwéꞌá éꞌa Ísu Káráísitina mayáí-kwáásí ontávéꞌa Áánútumbo arááímo kwétainiꞌa umái karuwaaꞌá oro. 


text:
kesí anón-kwaasiti mayáíyé suꞌmai ímanivo Ísóigona mayáí-kwáásíyá úne séꞌa tirunkó kaweꞌá kwéinaꞌa mayáímá máyáaro. 


text:
maanáímbá imáyáa oro. meéyámbakaan-kwaasiye úwoi-kwaasiye kaweꞌ-máyáí kwémayaantavena Ísóigo kaweꞌ-méyámbá timíníye. 


text:
<br/>meéyámbakaan-kwaasiti anón-kwaasi ísáaro. kentí mayáí úwoi kwémayaan-kwaasiraꞌa kaweꞌá umái kárákwireꞌa íma inkaisí-áímbá kwésimatinkeꞌa maarán-ímáyáá oro. miwítí anóndako kentí anóndako mimbóráwáí éna kwíyómpaꞌa ména íma taaínkaar-umai-meyamba timínívo arupí umai-meyamba timíníye. Ísóigona asirayánkáꞌá máéro siráin-kwasai. 


text:
<br/>maan-áímbá simátíménda ísáaro. Ísóigoemo tarúmaimo máyáamba kwená asirayámbá kwétimisaꞌa asiramái kwémaewe. 


text:
Sáátáánigo tavisimái kampaꞌá simátiyuwaivainivo asiramái ménaaontaveꞌa ááiꞌo tiyáí-yántááꞌó Áánútumo tímímba máyáaro. 


text:
íma marapákén-dámúró-kwáásíyé ááiꞌa tiyéta túnkurain-ayampaꞌo kárákwiraiwaiye kwaántá-kwaasiye sáwí-asirayankwarawaiye mirá-sáwíꞌó kwéowaiye ááita kwétiyaumne. 


text:
mindáyaveꞌa ááiꞌo tiyáí-yántááꞌó Áánútumo tímímba ívéꞌa mairéꞌa sáwí-kanaamo tínímba asiramái méꞌa íma Sáátáánigon-aaiyaveꞌa owé séꞌa íma inkaiséꞌa kowéꞌa asiramái máéro. 


text:
<br/>miráumai toꞌmayaa umái máéro. tímúr-andamo uráantemba árair-aimba tirumpimbá tátoraaro. kweukáán-tántááꞌó tiraaꞌó uréꞌo máyáantemba arupí umái asiramái máéro. 


text:
kweuꞌó araaꞌnaan-uráawanamo paroigómó túvimbo ímo péráintemba Áánútun-aai tátokewana Sáátáánigon-aaigo íma túvimba peráníye. 


text:
tiꞌnónkáꞌó kánumoꞌa kwimáímo kárákwiraanten-umai kawer-ámpáꞌá métinkena kwégarakwiyiye. taánasataneimo túvimbo airáráanten-umai Áánútun-amanko kwenááimo siráimba kosimátimiyasa mináínkó tirumbá airaráníye. miráumai Áánútumo tímímba mairéꞌa toꞌmayaa umái máéro. 


text:
Áánútun-amankona asirayándéí námúnaavinkemba Áánútu kwétuwaꞌnaa-intavai áísaa úmae íyóro. mirá ónááontaveꞌa íma óꞌon-oꞌon-imayaa éꞌa Áánútuna kwaásiyaveꞌa amápaꞌa námúnaa símae iyéꞌa íma ivátuweꞌa 


text:
kentáváígwáráꞌá súwaꞌnaa umai námúnaa seró. áséi-kwasai simátimenaunda Áánútu aaí simínana íma sááꞌa kwégainaꞌa avoraꞌá simátimeꞌa Áánútumo aúpáꞌó makáin-aimba avoraꞌá simátimenaumpo mindáyaveꞌa súwaꞌnaa umai námúnaa seró. 


text:
mináímbá simátimenaundayavena Áánútu usásisinkowaꞌa simátimewandarakemba áwááꞌa sésa ándávaꞌa másínkaraawe. áséi-kwasaimo simátimunda mindá kesí mayáímán-ivo mindáyaveꞌa súwaꞌnaa umai námúnaa síyana íma sááꞌa káínaꞌa simátíméno. 


text:
<br/>kemó méꞌo kwéunda-aimba isánááontaveꞌa moóráwai áwíꞌa Tikikása kosimátiminiye. kwemá kentáásí kwaási Ísóigona mayáí-kwáásí póna íma tuwéna kaweꞌá umái kwémayaiye. 


text:
Tikikásaamba aiꞌmaráúnana kentópaꞌa kweémena kentáásáái kogwésimatimena kentí imáyáa koasiramátinkainaꞌa asiramái ménaaowe. 


text:
<br/>kentáásí kwaásiyono. Áánútu kentáásivowe Ísóigo Ísu Káráísitiye aráápamai máyáawai tirumbá kwétimesarai paru kwéumatinkaayantaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
<pb/>Ísóigo Ísu Káráísitimba tirumbá kwéamesa íma aúwáan-kwaasivimba úwoi kwétuwaꞌnaa-intaveꞌa námúnaa kwésune. <n>kemá Póro súnda-aimba ánásaiye.</n> <pb/>


text:
kemá Póro maanáúváí agaimaráúmpo Ísóigona kwaási Kárésiyaa-maravaꞌa máyáawai ísáaro. keséyaamo Ísóigona kwaásimo kesémo máyáawaiye keinárawataveta séta kaweꞌá umái máéro kwésune. Ísu Káráísitiye Áánútu kentáásivoma Ísumbo pukáimpinkembo usásinankaraiwaiye kentávésarai sésarai aantá-kwaasi-iꞌa éma kesáái kosimátímaꞌmae naauwó sésarai siꞌmákaayamba íma kwaási miwítí imáyáavinkemba siꞌmákaavo Áánútu kwená imáyáavinkemba siꞌmákaivo ísáaro. 


text:
<pb/>Áánútu kentáásivowe Ísóigo Ísu Káráísitiye úwoi túwaꞌnaa esarai paru kwéumatinkaayantaveꞌa námúnaa kwésune. 


text:
sáwíꞌo umáímo máyáampinken-asirayanko tátokaimpinkemba iyásinkanintavenayaawe sáwítaamo kwéundavinkemba maisiyuwáníntavenayaawe Ísóigo Ísu Káráísiti pukáiye. Áánútu kentáásivona imáyáavinkemba mirá uráiye. 


text:
Áánútu áwíꞌo aasiyaasimó anómbo umáímo kwaíkwaiꞌo úmaenamo iyínímba árair-aimban-iye. áséi-kwasai mimbórá-áímbá kwáyáin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu Káráísiti úwoi túwaꞌnaa úwana Áánútu kwená kwaási-iꞌa umátinkaindayavena tááyowaꞌa iséꞌa ááéma Áánútumba kwéauweꞌa óꞌom-bonor-aimba kwéisaantavena mindáyavena sááꞌa kwégaiye. 


text:
mináímbá íma kawer-áséí-kwásáímán-iye. évakarawai Ísu Káráísitina áséi-kwasai kwaéꞌmái kwésesa kentí imáyáa kwétavisewe. 


text:
kesááwáꞌi. kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaraꞌi. ímo simátímakaunda-aintaamo óꞌon-aimbo simátíménanayaamo éna Áánútu áwááꞌa séna sáwí-meyamba simíníye. 


text:
kéꞌnaan-aimba moórágwaraꞌa sénaumpo ísáaro. moóráwaimo ímo simátímakaunda-aimbo óꞌon-aimbo simátiminanamo éna Áánútu áwááꞌa séna sáwí-meyamba amíníye. 


text:
<br/>kwaási aamoí umásinkaigwae séꞌa mináímbá íma kwésumpo Áánútu kembá aamoí umásinkainkwae séꞌa mináímbá kwésune. ááémo kwaásimo aamoí umásinkaigwae séꞌo uráundantemba ívéꞌa íma mirá kwéune. ívéꞌo kwaásimo aamoí umásinkaigwae séꞌo mirám-báyáímó kwémaekai Ísu Káráísitina mayáímá íma mayáúsino. Póromba aantá-kwaasi-iꞌa umái usásinankarain-kwasai. 


text:
<pb/>ááéma Yútaa-kwaasiti monor-ámbá kwarááwándaraꞌa Ísuna aampaꞌó kwégwaraawai ánásanaaowe séꞌa ávááraumai sáwíꞌa umátínkávaꞌa kuráunda-aimba ísaraawe. 


text:
kentáá síkwáꞌnámo uráantemba asiramái kwaréꞌa Yútaa-kwaasiti monor-ámbá kwarááwánda karuwaaꞌá kwéeꞌa kesimantowí usáyaaitaraumne. 


text:
<br/>mirá uráumpo íma kesinó masínkaronkaꞌa Áánútu ításinkena kendéíyé siráimba póna arumbá umásinkena kwená mayáímá mayánaundayavena kembá ítámakaimbaniye. 


text:
Áánútumo siráin-kanaamo tiráimba kwenááninko agaráásinkena séna óꞌonkaa-kwaasi kesáái kosimátímaꞌmae naauwó súwaꞌa iséꞌa mitáwai íma kwaási kotísaa eꞌa séꞌa nóran-aina simátímaꞌmae naaónaumno íma séꞌa 


text:
Yérúsaremu-naopaꞌa íma kwéꞌa Áánútuna aantá-kwaasi íma kotísaa eꞌa aantá-kwaasiti mayáíráꞌó kesí aivaríꞌo uráan-kwaasiraꞌa íma kotísaa eꞌa Árépiyaa-maravaꞌa kwaásimo ímo máyáapaꞌa koméꞌa naaémba moórágwaraꞌa Támásikasi-naopaꞌa kuráumne. 


text:
<br/>koméꞌa kaumbo-ímá maisuwéꞌa Yérúsaremu-naopaꞌa kwéꞌa Pítaanopaꞌa koméꞌa sísamaivakemba évaꞌaasei-noꞌwaamba kwaéꞌa 


text:
mitáwai íma óꞌon-aanta-kwaasi tuwánéꞌa Yérúsaremu-naopaꞌa tuwéꞌa Síriyaa-maravare Sírísiyaa-maravare komáyaawanasa 


text:
kesááiye suꞌmai ísarowasa évakarawai sésa Ísuna aampaꞌá kwégwaraawai ánásanaaowe séna ávááraumai sáwíꞌa umátínkávaꞌa kuráiwai ívéꞌa Ísun-aai simátímaꞌmae kwénaaiye suwasá isésa 


text:
Áánútu áwíꞌa mósá márówaꞌa sísamaivakemba éíyain-ima maisuwéꞌa moóráwai Páánápáasiye kesé Yérúsaremu-naopaꞌa kwékai moóráwaimba Táításinkwaraꞌa áíꞌmekai kwékai 


text:
Áánútu kentávéna siráintaveꞌa Yérúsaremu-naopaꞌa koméꞌa Ísuna kwaásiti anón-kwaasiye suꞌmai torupamái méꞌa óꞌonkaa-kwaasimo áséi-kwasaimo simátímakaundantemba simátímakaumne. ááémo simátímakaundawe ívéꞌo simátimundawe áséi-kwasai simátimunda-mayaigo sáwí-mayairaamban-ivo séꞌa simátimewanda ísaraawe. 


text:
Táítási kesé ména íma Yútaa-kwaasin-ivo Kíríki-kwaasigoma kesé máyowasa áúraꞌa kárámai araaꞌéna uwó-áímbá Ísuna anón-kwaasi íma siráawe. 


text:
évakarawai kampaꞌá sésa Káráísitina kwaási úne sésa miwísé torupamái máyaawanasa mindáyavesa Ísuna anón-kwaasi mináímbá siráawe. Yútaa-kwaasiti ámáánko tátokaimpinkemba Ísu Káráísitin-aaigo iyátínkáin-aimba kotivúntamai isánáe sésa keséya koyorupamái mésa sésa Yútaa-kwaasiti ámáámba kwarésa túraꞌa kárámai araaꞌéna oro sésa mináínkó tátorainkwae sésa Ísu Káráísitin-aaigo íma iyátinkaniye sumbánivo Ísuna anón-kwaasi miwí táái íma isésa Táítási áúraꞌa kárámai araaꞌéna uwó-áímbá íma siráawe. 


text:
miwítí kampar-áímbá íma kwakáundaya póna áséi-kwasai árair-aimba keinárawapimba asiramái kwaíkwaiꞌa íníye. 


text:
minánón-kwáásíyómbá kentávésa sésa áséi-kwasaimo simátímakaanda-aine suꞌmai simátimiyo siráawe. minánón-kwáásíyávésa évakarawai sésa túwíkwara-kwaasin-owe sewaná Áánútu túwítavai íma imáyáa kwéintavai kegwáráꞌá íma imáyáa éꞌa séꞌa túwíkwara-kwaasiyaꞌo. íya túwíꞌa kwáyáin-kwaasiyaꞌo kwésune. minánón-kwáásíyómbá kentávésa moórá-ainkwaraꞌa simátimiyo íma sembá 


text:
maarán-áímbá sésa Áánútu Pítaantavena súwanamo Yútaa-kwaasimo áséi-kwasai kwésimatimintemba Áánútu entávéna siráisa óꞌonkaa-kwaasi áséi-kwasai kwésimatimene kentávésa siráawe. 


text:
Áánútu Pítaamba asirayámbá amúwana Yútaa-kwaasi áséi-kwasai kwésimatimintemba kegwáráꞌá asirayámbá símakaisaꞌa óꞌonkaa-kwaasi kwésimatimune. 


text:
Yémésiye Pítaawe Yóniye Ísóigo Ísuna kwaásiraꞌo kárákwiraawai kentávésa sésa Áánútumo ámakainiꞌa uwo sésa Páánápáasinte kenté tiyáámba símakaawe. maarán-áíntávéta mimbórá-ímáyáá éta keiráí óꞌonkaa-kwaasi áséi-kwasai kosimátimeyauye. miwí Yútaa-kwaasi kwésimatimewe. 


text:
Ísuna anón-kwaasiyomba mimbórá-áímbá simásimesa sésa óísaniyaain-kwaasi túwaꞌnaa oró-áímbá kosimátimiyo suwaꞌá mindáyaveꞌa kegwáráꞌá áꞌa imáyáa kwéeꞌa karuwaaꞌá uráumne. Póro Pítaantavai séna sáwíꞌa óne siráin-kwasai. 


text:
<br/>karuwaaꞌá kwéeꞌa Ántíoku-naopaꞌa komáyaawanana naaémba Pítaa túwaꞌa amáparawai túrankaꞌa Pítaantaveꞌa séꞌa sáwíꞌa uráane siráumne. 


text:
ááéma Pítaama óꞌonkaa-kwaasi Ísun-aaiyavesa áraire kwésun-kwaasiye toómbá kwénowasa évaka-Yutaa-kwaasi Yémésinopakemba tésa sésa óꞌonkaa-kwaasi túraꞌa kárámai araaꞌéna oro. Yútaa-kwaasi óꞌonkaa-kwaasiye toómbá íma naaró suntavéna Pítaa ááꞌa kówana ivátuwena óꞌonkaa-kwaasiye íma toómbá néna 


text:
póna kaer-áínkwárá-kwáásírááníꞌa úwasa óꞌon-Yutaa-kwaasi Ísun-aaiyavesa áraire kwésun-kwaasi Pítaamo úmba awánésa miwígwáráꞌá mirá ésa Páánápáasina imáyáa tavisuwaná kwegwáráꞌá mirá uráiye. 


text:
mirámó kwéomba árair-asei-ainkona aampaꞌá íma arupí umái kombá kemá Póro tuwánéꞌa amáparawai túrankaꞌa Pítaantaveꞌa séꞌa emá Yútaa-kwaasi éma óꞌonkaa-kwaasimo ontembá éma mindáyavai óꞌonkaa-kwaasiyavai íma se Yútaa-kwaasimo ontembá oro íma siyó Pítaantaveꞌa siráumne. Ísun-aaiyavai áraire sewáí Áánútu séna arupí umái máyáawai-owe sin-kwásáí. 


text:
<br/>simásuweꞌa Pítaantaveꞌa maarán-áímbá siráumne. kentáásinovowiya Yútaa-kwaasi pósa kentáá masínkaraawata Yútaa-kwaasiya éta íma óꞌonkaa-kwaasi éta miwímó sáwíꞌo ontentá íya kwéundayaanivo 


text:
Yútaa-kwaasiti ámáántaamo kwégwaraundawaintavenaya Áánútu íma arupí umái máyáawain-owe séna Ísu Káráísitin-aaiyaveta áraire kwésundawaintavenaya séna arupí umái máyáawain-owe kwésisata ísaraumne. Áánútu kentááyávéna séna arupí umái máyáawain-owe síníntaveta Ísu Káráísitin-aaiyaveta áraireya kwésune. kentáásí ámáámbo kwáráananayaamo éna Áánútu suwánénaya arupí umái máyáawain-owe íma sínívo Ísu Káráísitin-aaiyaveta áraireya kwésendayavenaya arupí umái máyáawain-owe Áánútu síníye. 


text:
Káráísitiyeyaamo tarúmaiya máyaundaya Áánútu kentááyávéna séna arupí umái máyáawain-owe sisatá máyaunda óꞌonkaa-kwaasimo sáwíꞌo ontentá sáwíꞌa kwéundaya Káráísiti misáwí-ímáyáá símakaisata sáwíꞌa kwéune íma sénáisaiye. 


text:
Yútaa-kwaasiti ámáámba tukáunda póꞌa moórá-imayaamo éꞌo éꞌa séꞌa Yútaa-kwaasiti ámáámba kwaránáe. mirámó onanamó éna minámáánkó arupí umásinkainkwae sékai sáwíꞌa úsino. 


text:
púwón-kwaasimo Yútaa-kwaasiti ámáámba kwáráananamo éna minámáánkó arupí umásinkainkwae-imayaamo ímo kwéontemba miráumai méꞌa Áánútuntaveꞌa imáyáa kwéeꞌa kwená mayáí kwémaeꞌa máyaumne. 


text:
Ísu Káráísitimba taairaꞌá tuvúwúwana puwún-kanaavimba sáwíꞌo uráundawaina ááimba ánásaraimba póna ívéꞌa Káráísiti kesé máyáísaꞌa ívéꞌo máyaunda ááéraaniꞌa íma umái máyaumne. marapáꞌá máyaunda íma úwoi méꞌa Áánútu ááninko kentávéna imáyáa éna pukáiwain-aaiyaveꞌa áraire súndayaveꞌa aúnáiꞌa umái máyaumne. 


text:
Áánútumo símakain-amaambo kwáráawaiyavena Áánútu séna arupí umái máyáawai owémó sinkákáí Ísu Káráísiti pukáimba úwoiyavena pukáisino. mindáyaveꞌa séꞌa Áánútumo úwoi kwétuwaꞌnaa-imba íma úwoisan-tantaaꞌan-iye kwésune.<pb/>


text:
Kárésiyaa-maravaken-kwaasi sáwí-imayaa kwéowai ísáaro. Ísu Káráísitimba tuvúwúwana pukáin-aimba avoraꞌá simátímakaunda ísómba túrandeiraaniꞌa umái awánéꞌa kaweꞌá umái ísaraambanivo évakarawai tésa kentí imáyáa tavisewaꞌá uwoꞌaór-ímáyáá kwéowe. 


text:
moórá-aimba tísaa ónaumne. ámáámbo kwakáantavaiyaꞌi. áséi-kwasaiyaveꞌa áraire siráantavaiyaꞌiyo. Áánútun-amanko kentirumpimbá máyáiya imáyáa oro. áséi-kwasaiyaveꞌa áraire siráantavena Áánútun-amanko tirumpimbá máyáiye kwésundanivo 


text:
íma kawer-ímáyáá kwéowe. Áánútun-amanko kentirumpimbá máyáísaꞌa póꞌa aúnáiꞌa iígómbá ááimba ásáreꞌa ívéꞌa imáyáa kwéomba Yútaa-kwaasiti ámáánko arupí umásinkaniye-imayaa kwéeꞌa íma kawer-ímáyaá kwéowe. 


text:
Áánútu kwenamankómbá aiꞌmarówana kentirumpimbá kumbáyáísana Áánútu keinárawapimba óꞌon-oꞌom-bayaimo ímo awánaraam-bayai mairáiye. ámáámbo kwakáantavena íma mirá éna áséi-kwasai iséꞌa áraire siráantavena mirá uráiye. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna Ááváramu Áánútun-aaiyavena áraire siráintavena Áánútu séna arupí umái máyaane siráimba 


text:
naaóváꞌá Áánútu imáyáa éna séna naaémba óꞌonkaa-kwaasi kesááiyavesa áraire sénááowaiyaveꞌa séꞌa arupí umái máyáawain-owe sénaumne. Áánútumo ímo mirámó uráinkaꞌa moóráwai aúváívimba áséi-kwasai agaimaréna séna Áánútu Ááváramuntavena séna ená imáyáa éꞌa amápaꞌ-maravaken-kwaasi kaweꞌá umátinkanaumne siráiye agaimaréna siráiye. 


text:
mindáyavena naaóváꞌá Áánútu Ááváramumba kaweꞌá umánkaraintemba kwenááiyavesamo árairemo kwésewai kaweꞌá kwéumatinkaiye. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>agaimakáin-amaampinkemba amápar-amaamba ímo kwaꞌmaé iyónááowai Áánútumpakemba miwítí<br/>sáwí-meyamba mayánááowe agaimaréna siráiye. mindáyavena ámáámba kaweꞌá umái kwáráanana Áánútu aamoí íníye kwésewai miwítí sáwí-meyamba kwáyáiye. 


text:
naaóváꞌá aúváívimba agaimaréna séna<pb/>Áánútu arupí umái máyáawai owémó siráiwai kwenááiyavesa árairemo siráantavesa pósa<br/>aúnáiꞌa umái máyáawe agaimaréna siráiye. mindáyavena Áánútuma ámáámbo kwaránáemo sewáíyávéna íma arupí umái máyáawain-owe séna kwenááiyavesa árairemo sewáíyávéna arupí umái máyáawain-owe kwésiye. 


text:
moórávaꞌa agaimaréna séna<pb/>ámáámba amápar-amaambo kwaránááowai<br/>miwímá ménaaowe agaimaréna siráiye. mindáyavesa ámáámbo kwarésamo Áánútun-aaiyavesa áraire sésamo kwéomba íma mimbórá-yántááꞌán-ivo kae-tántááꞌán-iye. 


text:
moórávaꞌa agaimaréna séna<br/>taairaꞌó tínkamowasamo púwón-kwaasi Áánútumpakemba sáwí-meyamba maésa kwévuwowe agaimaréna siráiye. mináíntávéna amápar-amaambo ímo kanaán-umai kwakáundayavenaya Áánútumpakemba kentáásópaꞌa sáwí-meyamba tivó séna Ísu Káráísiti iyásinkenaya misáwí-méyámbá maéna pukáiye. 


text:
Áánútu Ááváramuntavena séna amápaꞌ-maravaken-kwaasi kaweꞌá umátinkanaumnemo siráintemba óꞌonkaa-kwaasi kaweꞌá umátinkanintavena Ísu Káráísiti kentáásí sáwí-meyamba maéna pukáiye. kwenááiyaveta árairemo kwésundawaiya Áánútumo siráintemba kwenamankó kentáásirumpimba ménintavena Ísu Káráísiti iyásinkowana Áánútu kentáásí sáwí-meyamba íma siménaya kwembá amúwana pukáiye. Áánútu simái tarúmakain-aine Mósesimbo simámakain-amaane minkáé-kwásáí. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. kwaásimo kwéomba imáyáa oro. kaeꞌnárai mimbórá-áímbá simái tarúmaresarai agaimakááyamba moóráwai mináímbá íma karéna óꞌon-aimba áúgwimai síníye. 


text:
miráumai naaóváꞌá Áánútu Ááváramuntavena simái asirámakain-aimba siráinkaꞌa Ááváramuntavaiye aísaavutantamba éna naaémba paáriniwaintavaiye siráiye. aúváívimba agaimaréna séna aísaavutantambo ónááowaiyavena íma siráivo aísaavutantambo íníwaintavena siráiye. aísaavutantambo íníyemo siráiwai Ísu Káráísitiman-iye. 


text:
agaimaráúnda-ainkona ááimba maarán-iye. aivaꞌá Áánútu Ááváramuntavena simái tarúmarena séna asirámakaunda-aimba mirá ónaumne séna sáwívar-ima 430 ima maisuwéna Mósesimba ámáámba ámakaiye. ánivo mirámó uráinkaꞌa Áánútu Ááváramuntavenamo simáímo tarúmakain-ainko íma ánásena kwaíkwaiꞌa kwéiye. 


text:
Áánútumo Mósesimbo simámakain-amaambo kwaráúndayavenaya ímanivo Áánútu kaweꞌá umátinkanaumnemo ááémo asiramáímo siráintavena kaweꞌá kwéumasinkaiye. Áánútu Ááváramuntavena kaweꞌá umánkanaumne asiramái siráintavena kaweꞌá umánkarena póna kentáá kaweꞌá kwéumasinkaiye. 


text:
<br/>maarán-áíntávéna Áánútu Mósesimba ámáámba ámakaiye. sáwíꞌo owáímá Áánútuna ámáámba isésa sésa sáwíꞌo kwéunda ívéꞌa isáúmne sénááontavena Áánútu Mósesimba ámáámba ámakaiye. minámáámbá kwáyainana Ááváramu aísaavutantamba íníwai kwentávénamo Áánútumo simáímo asiramánkaraiwai paáréna minámáámbá ánásasuwaniye. kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa Áánútuna ámáámba avumpin-kwáásí Mósesimba simámúwana simátímakaiye. 


text:
ánivo Áánútu Ááváramuntavenamo siráimba kweyáá siráiye. kaeꞌnáraimo kwéseyamba avumpin-kwáásí ména kwésimatimimbanivo Áánútu Ááváramuntavenamo siráimba kweyáá siráiye. 


text:
<pb/>Áánútuna ámáánko Áánútumo simáímo asirámakain-ainko íma kwéavararaiye. Áánútu Mósesimba simámakain-amaankomo asiramáímo kwénamo kwaásimo aúnáiꞌo umátínkáinkakai minámáámbá kwégwaraawaiyavena Áánútu séna arupí umái máyáawain-owe sisinó. 


text:
ánivo Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna sáwí-imayaao amápa-kwaasi tátokaiye siráiye. Áánútu séna Ísu Káráísitin-aaiyavesa áraire kwésiyawaima kaweꞌá umátinkanaumne simáímo asirámakain-aimba siráintemba Ísu Káráísitin-aaiyaveta áraiꞌa kentáásí sáwí-imayaao tátokaimpinkemba iyásinkaiye kwésundawainta kaweꞌá kwéumasinkaiye. 


text:
<pb/>Ísu Káráísiti ímo kunkówata ímo kwenááiyaveta áraire kwésewandarata Áánútu Mósesimbo simámakain-amaanko kentáá tátokowana Káráísiti kunkáinkaꞌa kwenááiyaveta áraire kwésunda-amba Áánútu kwégwisinkena ámáánko kentáá tátokain-amba ánásasinkaraintaawe. 


text:
Áánútu séna Ísu Káráísitin-aaiyavesa áraire síyawaiyavena arupí umái máyáawain-owe sénaumne súmba póna Ísu Káráísiti ímo kunkónkaꞌa Áánútu Mósesimbo simámakain-amaanko kentáá tátokaiye. 


text:
ívéꞌa Ísu Káráísiti áꞌa kunkáimba kwenááiyaveta áraire kwésunanaya póna Áánútu Mósesimbo simámakain-amaanko kentáá óꞌomba íma kwétatoraiye. 


text:
Ísu Káráísitiye tarúmai máyáantaveꞌa mimbóráíꞌa umái máyáamba póna maarán-áímbá íma anón-aimban-iye. évakarawai Yútaa-kwaasi owaꞌá évakarawai óꞌonkaa-kwaasi owaꞌá évakarawai meéyámbakaawasa miwítí mayáí úwoi kwémayaawai owaꞌá évakarawai úwoimo máyáawai owaꞌá kwaaimá owaꞌá aaraimá owaꞌá kwéovo amáparawai mimbóráíꞌa umái máyáawe. 


text:
Ísu Káráísitina kwaásimo éꞌo éꞌa Ááváramumo uráintemba Áánútun-aaiyaveꞌa áraire kwésemba póꞌa Ááváramu aísaavutantamba uráawai ombá póna Áánútu Ááváramuwe aísaaavutantamba ónááowaiye kaweꞌá umátinkanin-aimba simáímo asirámakaintemba kaweꞌá umátinkaniye.<pb/>


text:
simátíménda-aimba ísáaro. moóráwai puwéna kesááninko kesí náaindaamba mayáníye siráinana kwemá aanávó póna iyámpói máyaindayavena úwoi-kwaasiraamba umái máyainasa 


text:
avowámó simátímakainda-kwaasi kwená náaindaankare miníyámpóíráré kárákwirewana avowámó siráintemba anón-éna mindááíndáámbá mayáníye. 


text:
ááéma kesáá miráumai iyámpóíraamba umái méta kwaántá-kwaasiti aambá kwégwaraawananaya minkwáántá-kwáásí tááigo kentáá tátokowana 


text:
Áánútumo siráin-kanaa túwana ááninkomba aiꞌmarówana marapáꞌá kumúwana moórá-ininko maránkarowana Áánútu Mósesimbo simámakain-amaamba kwégwarena ména 


text:
minámáánkó kentáá tátokaimpinkemba iyásinkanintavenaya Áánútuna iyámpóí-ita umásinkanintavenaya mirá uráiye. 


text:
<pb/>Áánútu keinárawaꞌa kwená iyámpóí-iꞌa ontávéna ááninkon-amaankomba aiꞌmarówana kentirumpimbá kumbáyáimba póꞌa Áánútuntaveꞌa kesivowé kwésemba 


text:
mindáyaveꞌa kwaántá-kwaasi tááigo íma tátokaiwai éꞌa Áánútu áánimbaariꞌa ombá póna áánimbaatavenamo toꞌmayaa uráin-tantaaꞌa timíníye. Póro Kárésiyaa-kwaasiyavai anón-imayaa uráin-kwasai. 


text:
<pb/>ááéma íma Áánútunopaꞌa téꞌa ísaraamba kampa-tántááré kwaántá-kwaasiti imáyáawe mósá makáawana minímáyááó keinárawaꞌa tátokaimbanivo 


text:
ívéꞌa Áánútumpaꞌa tiráawana keinárawaꞌa kwemá kwétuwanaisaꞌa nóra éra úwoisan-tantaare aamoimó tain-tántááré miváꞌá tirumbá kwantéꞌa minkwáántá-kwáásítí imáyáa mósá maréꞌa miwítí mayáímó kwémayaantaveꞌa owé kwéseo. 


text:
ánivo évaka-tawaiye évaka-kwiyone évaka-tawaimo toómbó kwénaantavaiye évakar-iye mintántáákóntávéꞌa kampaꞌá séꞌa anón-kanaawe kwéseꞌa anón-imayaa kwéomba 


text:
keinárawapimba maseꞌmasááꞌa kwéowanaꞌa sáwíva-tantaakwara Áánútun-aaigwaraꞌa kwétatoraawana póna kesí mayáígó íma áúgwaraꞌ-mayaima iyé-ímáyáá kwéunana sirunkó umbaí kwétaiye. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. asiramái simátíménda-aimba ísáaro. kembó tátokain-amba tuwéꞌa keinárawakaamba umái máyaumpo keinárawaꞌa kembó tátokain-amba tuwéꞌa kenkááníꞌa oro. keinárawapimba komáyaawanda íma sáwíꞌa umásínkówana 


text:
sáwí-siꞌo úmba kesúma sáwíꞌa úwaꞌa mirá-síꞌó úwain-aaroi íma inkaiséꞌa siyuwéꞌa kaweꞌá umái kárákwiraawe. kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaraꞌi. Ísu Káráísitiyaꞌiyo. komáyowaꞌo kárákwiraantemba kenkáꞌá miráumai kárákwireꞌa 


text:
súwaꞌnaa ékai túramba píꞌmai símakaasino. kaweꞌá umái kárákwireꞌa aamoí umásínkaraambanivo ívéꞌa mirán-áámóí-yántááꞌá íma kwáyáimba nóintavaiyaꞌiyo. 


text:
<pb/>Ísu Káráísitina áséi-kwasaigomba kwaéꞌnáeꞌa kwéowai sáwí-imayaavinkemba kentirumbá kwéairaresa sésa kwenáái ísáavainivo kesááiya isáígwáe sésa kentirumbá kwéairaraawe. 


text:
kawer-ámpáꞌá métinkanae sésamo kentirumbó airaránááombo éna mindá kaweꞌán-iye. kemó keinárawapimbo maéwándawe moórá-naopaꞌo tamáyaundawemo kawer-ámpáꞌá métinkanaemo síyanamo éna kaweꞌán-ivo miwí áséi-kwasaigomba kwaeꞌnaér-esa kentirumbá kwéairaraawe. 


text:
kesí iyámpóíyono. aaraimó iyámpóímo tínkáawanamo umbai-yántááríꞌo intembá keinárawataveꞌo imáyáamo únda sirunkó umbaí kwétaivo Káráísitinkaaniꞌo ónááomba minúmbáí-yántááꞌá ánásaniye. 


text:
anón-imayaa éꞌa keinárawapimba koméꞌo aaimó simátimenaunda kaweꞌá umái isánááon-imayaa kwéunana sirunkó aamoí kwéiye. Ékaante Séraanteyavai kwántámai-aimba siráin-kwasai. 


text:
<br/>keinárawapinkemba évakarawai séꞌa Mósesi siráin-amaamba kwaráúndaya Áánútu aamoí umásinkaniyemo kwésewai minámáánkóná ááimba íma kaweꞌá umái kwéisaavo simátíménda ísáaro. 


text:
naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna Ááváramu kaer-íyámpóí tinkómba moórá-iyampoi kwayór-ínínkó ánkarowana moórá-iyampoi aivar-ínínkó ankówana 


text:
kwayór-ínínkóná iyámpói miwítí imáyáavinkemba ánkaraivo aivar-ínínkóntávéna Áánútu séna iyámpói ankáníyone simái asirámakonkaꞌa ánkaraiye. 


text:
mináínkómbó kwántámai-aimbo sendá ísáaro. mindá kaer-áímbá simái tarúmakaiye. moórá-aimba Árépiyaa-maravaꞌa Sáínai-omapaꞌa Áánútu Mósesimbo simámakain-amaamba póna moórá-ininko áwíꞌa Éka kwayór-ínímbá póna kwenárááꞌmaaꞌa kwayó-kwáásí pósa ámáánko tátokaipaꞌa máyáawe. mináínkóná ááimba maarágwáráꞌá éna Yérúsaremu-naopaꞌa marapáꞌá kwáyáin-daopaꞌa isasá mindáópaken-kwaasi ámáánko tátokaipaꞌa máyáawe. 


text:
ánivo moórá-aimba simái tarúmakain-aimba maarán-áímbán-iye. aúná-naoꞌa Yérúsaremuvakaan-daoꞌa kwíyómpaꞌa kwáyáipaꞌa ámáánko kwaási íma tátokain-daopaꞌan-iye. ánivo mináínkóná ááimba maarágwáráꞌá éna Áánútun-aaiyaveta áraire súndawaiya kentáá sinówaraamba uráiye. 


text:
mináíntávéna Áísáya Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>ageínínkó iyámpóímo ímo ánkarainda-ininko arunkó kaweꞌá íno. aúkain-ininko árááꞌmaaꞌa sáwívaꞌa maíyasa kwaaigwárár-ínínkó árááꞌmaaꞌa sáwíyamba ménaaomba póna ímo áíꞌo kwéinanamo iyámpóímo ánkarainda-ininko arunkó kaweꞌá ísana aamoí kwéiye agaimaréna siráiye. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. Áánútu Áísákaamba ankáníyone simái asirámakainkaꞌa ánkaraintemba keinárawatavena Áánútu simái asirámakainkaꞌa póꞌa kwená iyámpóín-owe. 


text:
naaóváꞌá anóvowiti imáyáavinkemba ánkaron-iyampoigo éna Áánútun-amaankona imáyáavinkemba ánkaron-iyampoigomba sáwíꞌa umánkaraimba pósa mirán-kwáásí mésa mirá-sáwíꞌá kwéowe. 


text:
naaóváꞌá aúváívimba agaimaréna séna<br/>kwayór-ínínkónté ááninkonte tiꞌmaraaó. tivowámá puwínda aivar-ínínkó ááninko kwená náaindaamba mayánímbanivo kwayór-ínínkó ááninko íma mayáníye agaimaréna siráiye. 


text:
Ísu Káráísiti séna sáwí-imayaaomo tátokaimpinkemba iyátinkanaumne séna iyásínkaraimba póꞌa keinárawaꞌa iyátínkaraindavaꞌa méꞌa moórágwaraꞌa tátoranin-ampaꞌa íma kwáráaro. 


text:
<br/>kemá Póro simátimumpo kaweꞌá umái ísáaro. arupí umái máyáawain-owe Áánútu síníntaveꞌa túraꞌa kárámai araaꞌéna oro kwésemba mináíntávéꞌo owémó síyanamo éna Ísu Káráísiti keinárawatavaiye sénamo pukáin-anko íma túwaꞌnaa íníye. 


text:
túraꞌa kárámai araaꞌéna orómó kwésewaiyaveꞌa avoraꞌá súmpo ísáaro. Yútaa-kwaasiti ámáámbo kwaréꞌo túraꞌo kárámaimo araaꞌénamo éꞌo éꞌa Yútaa-kwaasiti ámáámba amápaꞌa kwaꞌmaéꞌa koró. 


text:
keinárawapinkemba évakarawai séꞌa ámáámbo kwaráúnda Áánútu suwánéna arupí umái máyáawain-owe síníye-imayaa kwéowai Ísu Káráísitiyemo tarúmaimo máyáamba ivátuweꞌa Áánútumo úwoi kwétuwaꞌnaa-imba tínaaemba umámakaawe. 


text:
keinárawaꞌa mirá kwéovo kesáá maará éta Ísu Káráísitiye aráápamai máyaunanaya Áánútun-amanko súwaꞌnaa imbá pónaya kentááyávéna séna arupí umái máyáawain-owe sínímba amuꞌmaréta méta séta áraiꞌa mirá síníyeya kwésune. 


text:
Ísu Káráísitiye tarúmaiya máyaundaya moóráwaimo áúraꞌo kárámaimo araaꞌéna ínana ímo áúraꞌo kárámaimo araaꞌéna ínanamo ínímba mindá íma anón-tantaaꞌan-ivo Ísu Káráísitiyemo aráápamaimo máyaundaya túwaꞌnaa umai máyaundaya mindá anón-tantaaꞌan-iye. 


text:
<pb/>Ísu Káráísitina aampaꞌá aamoí ésa kwégwaraamba moóráwai minámbá áúntuwaisaꞌa ívéꞌa Ísu Káráísitina árair-aimba íma kwégwaraawe. 


text:
Áánútu kwená kwaási-iꞌa umátinkaindayavena tááyaraiwai minámbá íma áúntukaivo kwaási áúntukaawaꞌa íma kwégwaraawe. 


text:
kwaási maarán-áímbá sésa kisaamó moórámo kampindaisaná amápaꞌa kwégampindaiye kwésevo kentúraꞌa kárákwiyoro. 


text:
keináraware kesááwé Ísóigowe tarúmaiya máyaundayaveta asiramái simátimeꞌa séꞌa kemó imáyáamo úndantemba mirán-ímáyáá íyata mimbórá-ímáyáá ónaundayaawe kwésunda póna kampar-áímbá séna kentirumbá kwéairaraiwai kemá íma awánáúnda-kwaasi kwemá sáwí-meyamba mayáníye-aimba ísaraumne. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. évakarawai kentávésamo kampaꞌá sésa arupí umái máyáawain-owe Áánútu síníntaveꞌa túraꞌa kárámai araaꞌéna oró-áímbá kwésiyemo kampaꞌó kwésemba mináímbó paaímó kwésundarakai íma sáwíꞌa umásínkáasino. kemá simátimeꞌa séꞌa Ísu Káráísitimba taairaꞌá tuvúwúwana kentááyáváíyé séna pukáiye-aimba kwésimatimunda-aintavesa áwááꞌa kwésevo túraꞌa kárámai araaꞌéna oró-áímbó kwésundarakai íma áwááꞌa síyésino. 


text:
kampar-áímbó simátimesamo kentirumbó kwéairaraawai miwí túma kárámai sáwíꞌa umásuwaaro-imayaa kwéune. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. sáwí-imayaaomo tátokaimpinkembo iyátinkaindayavena Áánútu tááyamai mirá uráimba póꞌa áꞌa iyátinkaisaꞌa máyáantaveꞌa sáwí-yantaataveꞌo tirááíyaveꞌo kwéomba íma kwaréꞌa kwempá-kwempaꞌa tirumbá timéꞌa túwaꞌnaa umai máéro. 


text:
mindáyavena naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>kesáváí-ímáyáámó ontembá kentí<br/>kwaásiti imáyáagwaraꞌa oro agaimaréna siráiye. Áánútumo siráin-amaankona ááimba mirán-áímbán-iye. 


text:
ánivo keinárawaꞌa keíyái aaisambá séꞌa áwááꞌa séꞌa ónááombo éꞌa sáwíꞌa umái ánásanaaovo kárákwiyoro. Áánútumbo arááímo tainíꞌo ésa sáwí-imayaagomba tirááíyavai ésa on-kwásáí. 


text:
<br/>simátíménda ísáaro. Áánútun-amanko kwésintemba miráumai maíꞌmaiꞌa éꞌa Áánútumbo arááímo tainíꞌo éꞌo éꞌa sáwí-yantaataveꞌo tirááíyaveꞌo kwéon-ambo íma kwaránááomba mindá kanaán-ivo mirán-oro. 


text:
sáwí-imayaayaveꞌo tirááíyaveꞌo kwéomba isaná Áánútun-amankombo arááímo tainíꞌo kwéomba isaná minkáér-ímáyááó tiyankéya kwéivo Áánútun-amankomo kentúraꞌo kárákwiraimbo éꞌa sáwí-yantaataveꞌo tirááíyaveꞌo kwéon-amba íma kwaránááowe. 


text:
Áánútun-amankomo sintembó mirámó éꞌo éꞌa séꞌa Áánútun-amankomba arááíma tainíꞌa kwéunana póna Yútaa-kwaasiti ámáánko kembá íma tátokaiye kwésewe. 


text:
<br/>kwaási miwítí imáyáavinkemba avoraꞌá maará kwéowe. áwáyo-tantaariꞌa ésa anómba sáwíꞌa ésa sáwíꞌo kwéon-tantaatavesa íma tigaeyávésa ésa 


text:
kígaumo umándai-yantaako áwíꞌa mósá marésa kwaántá-kwaasiyonti imáyáa mósá marésa uwaaꞌá kwévesa pukaaꞌá kwéagayesa tíyámba kwéumatinkesa aaisambá kwésesa tirumbá sáwíꞌa kwéumatinkesa áwááꞌa kwétiyesa miwí tááigo usáyaaitainkwae sésa íma tágárotamai kaweꞌá umái mésa taaínkaar-umai mésa 


text:
túran-anda kwéesa uwoꞌaóꞌ-nómbá kwénesa uwoꞌaóꞌá kwéesa uwoꞌaóꞌ-nómbó nánááontavesa torupamái mésa mirán-tántááꞌá kwaásiti imáyáavinkemba kwéowaꞌa simái ságamatimeꞌa ókwaraꞌa simái ságamatimeꞌa séꞌa mirámó kwéowai Áánútumo kárákwirain-ayampaꞌa íma ménaaovo kárákwiyoro kwésune. 


text:
<pb/>ánivo Áánútun-amanko tirumpimbá máyáiwai maará umátínkáisasa kwémaewe. tirumbá kwétimesa tirunkó kaweꞌá ésa paru umái mésa asiramái maésa íma tívón-káínasa mésa túwaꞌnaa umai kaweꞌá umátinkesa miwítí mayáí kaweꞌá umái kwémaesa 


text:
miwí túma íma maé iyésa miwí túraꞌa kárákwimai kaweꞌá ésa mirámó kwéowaina ááimba íma aambá áúnkaiye. 


text:
Ísu Káráísitina kwaási sáwí-imayaayavesamo tirááíyavesamo kwéon-imayaao kentáá tátoꞌmai tavisivó sésa sáwí-imayaayavesamo tirááíyavesamo kwéon-amba tínaaemba umámesa tukáawe. 


text:
<pb/>Áánútun-amanko aúnáiꞌa umásínkaraisata aúnáiꞌa umái máyaunda póta kwenamankómó kwésintenta umáíya kwáráano. 


text:
kentúma íma maé iyéꞌa kesááigo usáyaaitainkwae íma séꞌa kawe-tántááꞌó índayaveꞌa íma simái sáwíꞌa oró.<pb/>


text:
kesí kwaásiyono. keinárawapinkembo évakarawaimo sáwíꞌo kwéombo ésa kwétuwanaamba pósa keinárawapinkemba Áánútun-amankomo sintembó mirámó kwéowai kwempaꞌá arupí umátinkanaaowe. kegwáráꞌá mirá-sáwíꞌá ónááovo kárákwiyoro. 


text:
kentí mayáí awánéꞌa kaweꞌ-máyáímó kwáyainaꞌo éꞌa aamoí éꞌa óꞌowiti mayáíyávéꞌa kesí mayáígó usáyaaitaraiye íma seró. 


text:
amáparawaitopaꞌa umbai-yántááꞌá tínímbanivo íma ivátuweꞌa asiramái méꞌa moórá-morawai túwaꞌnaa oro. 


text:
<pb/>Áánútuna áséi-kwasai ísámae kwéiyowai miwítí kawe-tántááꞌá amápaꞌa taaímbai évaka-tantaaꞌa Áánútun-aai kwésimatimewaitopaꞌa tímaꞌmaeꞌa íyóro. 


text:
<pb/>íma kanaán-umai Áánútumba kampaꞌá simáuwanaaovo árair-aimban-ivo íma moórá-imayaa oro. kawer-ánáyúmbó úmáráawaimo ombá kawe-tómbá kwéakaraavo sáwí-anayumbo úmáráawaimo ombá sáwí-tomba kwéakaraawe. 


text:
mirámó kwéomba sáwí-yantaatavesa tirááíyavaiye suꞌmai úmae kwéiyowai mirámó kwéowaina anondáma puwésa Áánútuna egwaaꞌá íma ménaaomba pósa némpaꞌa ménaaovo Áánútun-amankombo arááímo tainíꞌa úmae kwéiyowai mirámó kwéowaina anondáma aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááaowe. 


text:
mindáyaveta kesáá kaweꞌá úmaeta kwéiyundaya íma sívón-káínata ivátúwáano. kaweꞌó úmaetaamo kwéiyundayaamo ímo sívón-káínataamo tuwétaamo éta naaén-kanaamo tínímba kaweꞌ-méyántá maéta ménaumne. 


text:
mindáyaveta túwaꞌnaa onda-ámbó kwáyáimbo éta amáparawai kaweꞌá umáíya túwaꞌnaa ono. Áánútun-aaiyavesamo árairemo kwésewaiseya mimbórá-ákúníꞌa umái méta túwaꞌnaayaamo ónaundaya mindá anón-tantaaꞌan-iye. 


text:
évakarawai sésa suwánésa anón-kwaasiman-owe sígwáe kwésewai keinárawatavesa sésa túraꞌa kárámai araaꞌéna oro kwésewana miwí tááigo keinárawaꞌa kwétavisiye. Ísu Káráísiti keinárawatavaiye séna taairaꞌá pukáiye-aine suꞌmaimo senkákáí évakarawai ísámai sáwíꞌa umátínkáasino. ímo sáwíꞌo umátinkanaaontavesa sésa túraꞌa kárámai araaꞌéna oró-áínkwáráꞌá kwésewe. 


text:
túraꞌa kárámai araaꞌéna orómó kwésewai Mósesimo siráin-amaamba íma amápaꞌa kwégwaraawe. kentúraꞌo araaꞌénamo mósá úmaranaaontavesa túma kárámai araaꞌéna ígwáe kwésewe. 


text:
miwí mirá kwésevo kemá Póro mimbórá-áímbá mósá maréꞌa Ísóigo Ísu Káráísiti kentááyáváíyé séna taairaꞌá pukáiye-aimba mósá kwémaraumne. Ísu Káráísiti kentááyáváíyé séna pukáintaveꞌa púwón-kwaasimo marapá-tántáátávésamo ímo imáyáamo ontembá marapá-tántáátávéꞌa íma imáyáa éꞌa úwoisamban-iye kwésunda póna mintántáákó kembá íma kwétavisiye. 


text:
moóráwaimo áúraꞌo kárámaimo araaꞌéna ínanamo moóráwaimo ímo áúraꞌo kárámaimo araaꞌéna ínanamo ínímba mindá íma anón-tantaaꞌan-ivo Áánútu aúná-kwaasiraaniꞌo umásínkaraimba mindá anón-tantaaꞌan-iye. 


text:
simátimunda-aimbo kwaꞌmaé iyíyanamo éna Áánútu paru umái arumbá umátinkena kwená kwaási amápaꞌa mirá umátinkaniye. 


text:
<pb/>Ísun-aai simátimewandarakemba sínkamuwana avimá sineꞌá kwáyáintaveꞌa Ísu Káráísitina mayáí-kwáásí óne kwésevo moórá-umbai-yantaaꞌa íma síméro. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. Ísóigo Ísu Káráísiti keinárawate ména úwoi kwétuwaꞌnaa-isaꞌa árair-aimban-iye séꞌa námúnaa kwésune. <n>kemá Póro súnda-aimba ánásaiye.</n> <pb/>


text:
naaóváꞌá moórá-mora-tawai Áánútu kwenáái simátímakowaiyavena súwasa miwí Áánútu siráin-aimba mirám-biran-aimba kentáá síkwáꞌnáyomba simátímaꞌmae tiráimba isaná 


text:
ívéꞌa naaén-kanaavimba Áánútu ááninko Áánútun-aai simásímakaintaawe. naaóváꞌá kwíyómba maramá íma kwáyonkaꞌa Áánútu súwana ááninko kwíyómba maramá tarórumakena naaémba amápa-tantaakaꞌa kárákwiyiniye. 


text:
Áánútuna ságayanko ááninkompinkemba sáma kaisaná Áánútumo máyáintemba miráumai ména miráumaimo máyáiwai kentáá kwéagaraasinkaisana kwená asirayán-áínkóntávéna kwíyómba maramá kwaíkwaiꞌa kwéiye. kwemá pukáintavena kentáásí sáwí-imayaa maisiyuwéna pukáimpinkemba usásinena kwíyómpaꞌa iyéna Áánútu asirayámbó usáyaaitaraiwai ayáánúrapaꞌa asirayán-áyámpáꞌá maraꞌá ména 


text:
póna kwenáwíꞌa Áánútu ááninko áwíko póna Áánútuna kwíyómpaken-kwayoꞌnarawa túwíkomba usáyaaitaraiye. 


text:
<pb/>Áánútu kwená kwíyómpaken-kwayoꞌnarawatavena íma siráivo ááninkontavena séna<br/>emá kesáánimba ónaꞌa<br/>kesí mayáíráꞌá ánkaraumne Áánútu séna moórá-ainkwaraꞌa séna<br/>kemá avowámá úmae íyónana kwemá<br/>kesááninko mirá úmae iyíníye séna kwíyómpaken-kwayoꞌnarawatavena íma siráivo ááninkontavena séna 


text:
Áánútu kwenááninko usáyaaitaraiwaimba aiꞌmarówana kunkáinkaꞌa séna<pb/>Áánútuna kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa<br/>kwená imáyáa mósá maránááowe kwenááninkontavena siráimbanivo 


text:
kwená kwíyómpaken-kwayoꞌnarawatavena súwana Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<br/>kemá súnasa kesí kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa úndáraamba toꞌmaésa kwénaaowe. kemá súnasa kesí kwayóꞌnárawaꞌa tawáombo intenkáám-báyáí kwémayaawe siráivo 


text:
Áánútu kwenááninkontavena séna<pb/>Áánútuwo kwaásiraꞌo kárákwimaemo íyínda íma ánásaniye. kárákwiyonda arupí umái kwégarakwiyone. 


text:
kawe-tántáátáváí aamoí é sáwí-yantaatavai áyámba kwéone. mindáyavena Áánútu ená Ísóigo embá usásinankaraisa amáparawai usáyaaitaraanana enarumbá kaweꞌá umánkaraiye séna 


text:
ááninkontavena moórá-aimba séna<pb/>Ísóigoo ááinkaꞌa maramá taróre enayáándei kwíyómba taróruraanda 


text:
mintántááꞌá ánásaina emá maíꞌmaiꞌa íníyone. unáánkwátóimo atúmó kénamo ánásaintemba kwíyómba maramá miráumai ánásaniye. 


text:
kwátóimo tavúmáráantemba kwíyómba maramá mirá íníyone. unáánkwátóimo aúnámo ontembá kwíyómba maramá mirá éma ívéꞌo máyáanten-umai maíꞌmaiꞌa éma íma puwíníyone siráiye. 


text:
Áánútu maanáímbá íma kwíyómpaken-kwayoꞌnarawatavena siráivo ááninkontavena séna<br/>kesiyáánúrapaꞌa asirayán-áyámpáꞌá maraꞌá uménaꞌa ená namuro-kwáásí tínkamona emá usáyaaitaniyone siráiye. 


text:
<br/>mináímbá siráivo Áánútuna kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa nórandarawaraꞌo. miwí íma túma kwáyáiwai timané suꞌmai kwáyáiwai ésa Áánútumo sintembá mirá kwéowana Áánútu simátimena séna kawer-ámpáꞌá métinkaunda-kwaasi kuntúwaꞌnaa oro séna kwétiꞌmaraiye. mindáyavena Áánútu ááninko áwíko kwíyómpaken-kwayoꞌnarawa túwíkomba usáyaaitaraiye.<pb/>


text:
Áánútu ááninko kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa usáyaaitaraintaveta árair-aimbo ísaraunda-aimba asiramái tátoreta mináímbá ivátuwaunavaiyaanivo imáyáaya úmae iyónaumne. 


text:
Áánútuna ámáámba kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa siráan-amaamba árair-aimba póna káráraawaiye ímo ísaraawaiye sáwí-meyamba arupí umái tímakaiye. 


text:
ánivo Áánútu séna sáwí-imayaavinkemba kawer-ámpáꞌá métinkanae séna anóm-bayaiyavena ááninko kentáásí Ísóigomba aiꞌmarówana marapáꞌá kunkáiye. minánón-áímbó ísámaimo ivátuwetaamo éta áraiꞌa sáwí-meyamba kentáásópaꞌa tínímba íma aseránaundayaawe. aivaꞌá Ísóigo minánón-áímbá simátimuwasa ísaraan-kwaasi simásímúwana 


text:
mináímbá árair-aimban-iye sénaundayavenaya póna Áánútu asirayámbá timúwasa óꞌon-oꞌom-bayai ímo awánaraunda-mayai sááꞌa kwégom-bayai máyówana Áánútu kwená imáyáavinkemba kwenamankó túwaꞌnaa úwasa mirám-báyáí mairáawe. 


text:
<br/>ménaaon-kwaasiyaveꞌa kwésune. íma kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌan-ivo kwenááninkomba usásinankaraimba póna kwemá kwaásiraꞌa kwégarakwiyiye. 


text:
mináíntávéná moóráwai Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>Áánútuwo kwaási úwoisan-tantaaꞌa owá nóra se miwíyáváí imáyáa éwa kwaási sáwíyan-tantaaꞌan-ovo nóra se miwíráꞌá kwégarakwiyono. 


text:
kwíyómpaken-kwayoꞌnarawa tínaaempaꞌa kwaási mótinkaanasa sáwíyankaꞌa miváꞌá máyáambanivo ívéꞌa anómba umátinkaanana túwíko anómba isá 


text:
usásintínkaraanasa amápa-tantaakaꞌa kwégarakwiyowe agaimaréna séna Áánútuwo usásintínkaraanasa amápa-tantaakaꞌa kwégarakwiyowe siráimba íma moórá-yantaaꞌa aváántuwesa amápa-tantaakaꞌa kanaán-umai kwégarakwiyonta ívéta íya kwétuwanaumne. 


text:
ánivo Ísuna ááinta awánaraumne. Áánútu sáwíyankaꞌa kwíyómpaken-kwayoꞌnarawa tínaaempaꞌa Ísumba móankarena aiꞌmarówana marapáꞌá kumbéna amáparawaiyavena imáyáa úwasa áíꞌa úniꞌa umánkówana puwúwana mindáyavena Áánútu anón-kwiꞌa tamánkena áwíꞌa anómba umánkaraiye. Áánútu úwoi túwaꞌnaa ónáe séna Ísumba aiꞌmarówana marapáꞌá kumbéna amáparawaiyavena imáyáa éna pukáiye. 


text:
<pb/>Ísumba áíꞌa úniꞌa umánkóntaveꞌa imáyáa éꞌa séꞌa Áánútu amápa-tantaakona ááimba póna amápa-tantaaꞌa tarórena séna ságayan-ayampaꞌa sáwívarawai maígwáe séna sáwí-imayaavinkemba iyátinkena ságayan-ayampaꞌa métinkaniwaiyavena Áánútu kanaán-iye súwasa Ísumba áíꞌa úniꞌa umánkómba mindáyavena kasenkuíꞌa uráiye. Áánútu mirámó uráimba kaweꞌá uráiye kwésune. 


text:
<pb/>Ísu kwaásiya Áánútundei-iꞌa kwéumasinkaiwaiyaawe Áánútundei-iꞌa kwéumasinkaiwaiye Áánútu mimbórá tivowámá intávéna Ísu séna kesúnavaꞌmaaꞌan-owe siráin-aimba íma sáwí-imayaa éna kawer-ímáyáá kwéiye. 


text:
mindáyavena moóráwai Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>Áánútuwo enáái kesúnavaꞌmaaꞌa simátimeꞌa torupamái ménkaꞌa monor-ímó sendavímbá enáwíꞌa mósá maránaumne séna 


text:
moórávaꞌa agaimaréna séna<br/>kegwáráꞌá Áánútumpaꞌa agevamái máyaumne séna moórávaꞌa agaimaréna séna<pb/>Áánútumo símakain-iyampoi kesé máyáawe agaimaréna siráiye. 


text:
<pb/>Áánútumo símakain-iyampoiyavenamo siráimba marará-kwáásímó onten-áúwawaagwaraꞌa Ísu ména séna Sáátáánigo kwaásimo puwónááon-asirayambo tokáimba ánásasuwanaumne. 


text:
aasiyaasí puwónaumne-imayaamo kwéesamo táátavesamo kwéowanamo tátokain-imayaa iyátinkanaumne séna puwéna usásinena Sáátáánigomba usáyaaitaraiye. 


text:
áraiꞌa íma kwíyómpaken-kwayoꞌnarawatavainivo Ááváramumo Áánútun-aaiyavenamo áraire siráintemba kesáámó mirámó kwéundawaiyavena súwaꞌnaa índayavenaya miráumai pukáiye. 


text:
kentáásí aivaꞌ-mónó-káwáánákó éna kentááyávéna imáyáa éna Áánútumpaꞌa aaí simái kaweꞌá éna aruntá umásinkenaya kentáásí sáwí-imayaa maisiyuwénaya mirá íníntavena marapáꞌá kuména kwaási áúwawaagwaraꞌa ména kwenáúnavaꞌmaate kesáámó úndantenta miráumai ména súwaꞌnaa ínín-amba mimbórá-ámbá kwáyáintavena mirá uráiye. 


text:
ááémo marapáꞌó máyonkaꞌa sáwí-aimbo sínda ísareꞌa áíꞌa índaiꞌa umánkanae sésa áísaa úmaesa kwéiyesa áíꞌa úniꞌa umánkaraamba íma sáwí-ampaꞌa kuráimba pósa kentááyávésa sáwí-aimbo síyamba isánáe sésamo ombá kanaán-umai kwésuwaꞌnaa-intaaniye.<pb/>


text:
kesí kwaásiyono. súnda-aintaveꞌa Ísumpaꞌa imáyáa úmae íyóro. Áánútu keinárawaꞌa kwendéí-íꞌa umátínkarain-kwaasiyavena séna kwíyómpaꞌa kesé ménaaowe súmba ísaraavo Ísuntaveꞌa imáyáa úmae íyóro. Áánútu kwembá aiꞌmarówana marapáꞌá kumbéna árair-aintavetaamo árairemo súnda-ainkata kárákwiraiwai éna aivaꞌ-mónó-káwáánákó isaꞌá kwentávéꞌa imáyáa úmaeꞌa íyóro. aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáí 


text:
mimbáyáí mayáíndayavena Áánútu Ísumba usásinankowana íma ivátuwena mimbáyáí kaweꞌá umái kwémayaiye. naaóváꞌó Mósesimo Áánútuna kwaásivimbo mayáímó ímo tuwénamo kaweꞌó umáímo mairáintemba Ísu mirá uráiye. 


text:
naambá kaweꞌ-námbán-iye siráavo mindámbó uráin-kwaasigo áwíꞌo mósá kwémaraantemba Mósesi kaweꞌ-máyáí-kwáásímán-ivo Ísu áwíꞌa mósá maráúndaya kwéusayaaitaiye. 


text:
Mósesi Áánútuna mayáí-kwáásígó éna Áánútuna kwaásivimba mimbáyáí íma tuwéna kaweꞌá umái kwémaena Áánútumo sínda-yantaaꞌo paárinimba simátímakaiye. 


text:
Mósesi mirá uráimbanivo Ísu Káráísiti íma mayáí-kwáásígómán-ivo Áánútu ááninko úramba póna Áánútuna kwaásiraꞌa kárákwiyimba íma ivátuwaimba kaweꞌá umái kwémayaiye. Áánútun-aaiyavetaamo áraire sétaamo aamoimó étaamo asiramáímo amuꞌmarétaamo métaamo éta Áánútuna kwaási-ita ónaumne. Áánútuna kwaási kwenópaꞌa koagándaan-kwasai. 


text:
<br/>mindáyavena naaóváꞌá Áánútun-amanko kentáá síkwáꞌnáyontavena siráin-aimba imáyáa oró. maará séna<pb/>ívéꞌa Áánútumo kwésimatimin-aimba ísáaro. 


text:
naaóváꞌó Áánútun-aaimo arááísúmbo tiruntémo makáantemba kemá mirá ováínivo kwenáái ísáaro. kavóná-maravaꞌa mésa kentíkwáꞌnáma mirá kwéesa Áánútumba kwembásínkáánkáí ésa sáwí-mayai maésa kwenáái arááíraawe. 


text:
ayáátáákaꞌa 40 ima kentíkwáꞌnáma túwaꞌnaa uráunda-mayai awánaraambanivo kesáái araaisésa kembásínkáánkáí ésa sáwíꞌa umásínkáantaveꞌa 


text:
áwááꞌo tiyúnda asiramái séꞌa kesópaꞌa íma tésa kesé taagándanaaowe siráumne Áánútun-amanko siráiye. 


text:
kesí kwaásiyono. Áánútun-amanko mináímbá siráintavai kárákwimai kaweꞌá oró. keinárawapinkemba évakarawai sáwí-imayaa kwéesa Áánútun-aaiyavesa íma áraire sésa Áánútu asirayánkwáráwáímbá tínaaemba umámévainivo kárákwimai kaweꞌá oró. 


text:
keinárawapinkemba évakarawai sáwí-imayaa íyana minímáyááó kampaꞌá simátiyuwainasa Áánútuntavesa íma imáyáa ésa tirunté máráavainivo moórá-morawai kentí imáyáa asiramátínkáaro. kentí kanaamó kwáyáinkaꞌa mirán-oro. 


text:
aivaꞌá Áánútumpata imáyáaya ówándaraꞌa kentáásí imáyáao asirayámbá póta miráumaimo maíꞌmaiꞌo étaamo éta Ísu Káráísitiye tarúmai méta marapáꞌá máyaunda-kanaaya ánásaindaraꞌa asiramái ménaundayaaniye. 


text:
<pb/>Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>ívéꞌa Áánútumo kwésimatimin-aimba ísáaro. naaóváꞌó Áánútun-aaimo arááísúmbo tiruntémó makáantemba kemá mirá ováínivo kwenáái ísáaro. agaimaréna siráiye. 


text:
súnda-kwaasi nááwiya Áánútun-aai kwéisesawa arááíraanaꞌiyo. kentáá síkwáꞌnáma Ísípi-maravakemba Mósesi ayútiyuwena tíꞌmaena tiráiwai miwí Áánútun-aai kwéisesa arááíraawe. 


text:
nááwiya ayáátáákaꞌa 40 iraꞌa Áánútu áwááꞌa tíkaiyo. kavóná-maravaꞌo mésamo sáwíꞌo kwéesamo pukáawai miwíyávéna áwááꞌa tíkaiye. 


text:
nááwiyavenawa asiramái séna kesópaꞌa íma tésa kesé taagándanaaowe siráiyo. kwenááimo ímo ísámaimo kaweꞌó uráawaiyavena siráiye. 


text:
kwenááiyavesa íma áraire sésa kwenkáꞌá íma agevamái máyomba pósa íma kanaán-umai kwenópaꞌa kwésa kwesé koagándaraan-ainta ísaraumne.<pb/>


text:
kentááyávéna Áánútu séna kesópaꞌa taagándanaaowe simái tarúmakain-aimba kwáyáimba póꞌa keinárawapinkemba évakarawai séꞌa kwenópaꞌa kwéꞌa kwesé koagándanaumne-kanaa matukéꞌa arávasuwaiyavainivo kárákwimai kaweꞌá oró. 


text:
Áánútuna kawer-áímbó ísaraundantemba ááéma kentáá síkwáꞌnáma ísaraambanivo úwoi tááre suꞌmai isésa íma áraire sésa tirumpimbá tátorowana póna mináínkó íma túwaꞌnaa uráiye. mindáyaveꞌa keinárawapinkemba évakarawai séꞌa Áánútunopaꞌa kwéꞌa kwesé koagándanaumne-kanaa matukéꞌa arávasuwaiyavainivo kárákwimai kaweꞌá oró. 


text:
naaóváꞌá Áánútu kwíyóne marawé tarórumai ánásena agándarain-kanaa kwáyáimbanivo kwenááiyavesa íma áraire sésa kwenkáꞌá agevamái méraawaiyavena séna<pb/>áwááꞌo tiyúnda asiramái séꞌa kesópaꞌa<pb/>íma tésa kesé taagándanaaowe siráimbanivo kwenááiyaveta áraire séta kwenkáꞌá agevamái máyaundawaiya kwenópaꞌa kwéta kwesé koagándanaundayaaniye. 


text:
Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba kwesé koagándanaundayavenaya agaimaréna séna<pb/>Áánútu avaꞌmoraé-kanaa mayáí maimái<pb/>ánásasuwena avakaeté-kanaa agándaraiye agaimaréna siráimba póna agándai-kanaa kwáyáimbanivo 


text:
Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<br/>kesópaꞌa íma tésa kesé taagándanaaowe siráimba póna 


text:
agándai-kanaa toꞌmayaa úmakaimba pósa évaka-kwaasi kwenópaꞌa kwésa kwesé koagándanaaowe. aivaꞌá Áánútun-aai ísaraawai íma áraire siráamba pósa kwenópaꞌa íma kwésa kwesé agándaraawe. 


text:
sáwívar-ima maisuwéna Áánútu moórá-kanaama maréna séna minkánáá tíníye séna Tévítimba simámuwana Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>ívéꞌa Áánútumo kwésimatimin-aimba ísáaro.<br/>tirumbó makáanteniꞌa íma éꞌa kwenáái ísáaro agaimaréna siráin-aimba kaekáꞌá mináímbá agaimái simátimumpo ísáaro. 


text:
<br/>naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Yósúwa tíꞌmaena kawer-áyámpáꞌá mátinkomba mináyámpáꞌó Áánútumpaꞌo agándai-ayampaꞌo kwáyonkakai naaémba Áánútu íma moórá-kanaama maréna séna agándanaaon-kanaa tíníye íma siráisino. 


text:
Áánútumo kwená mayáímó ánásasuwenamo agándaraintemba Áánútunopaꞌa kwésa kwesé agándaawaima miwígwáráꞌá mayáí ánásasuwesa agándanaaowe. 


text:
mindáyaveta Áánútunopaꞌa kwéta kwesé agándanaundayaveta siyáántámba kwimáíya mayáíyá kwémayaundaya miráyá onó. kentáá síkwáꞌnáma uráantemba mirá-sáwíꞌá únavaiyaanivo kwenáái ísámai kaweꞌá éta kárákwimai kawer-íyataao. 


text:
<pb/>Áánútu máyáiwai isaná kwenááigo mayáí kwémayaiye. évarevar-ayampaꞌa áwáima táíꞌmatan-tusuwaaineimo póímo kárámaimo túwínkaaꞌo ontembá Áánútun-aaigo kentáásirumpinken-imayaa sáwí-imayaawe kawer-ímáyááwé taaímbaraisata kwéawanaumne. sirááímo tain-tántááré kwésunanaya Áánútun-aaigo taaímbaraisata sáwí-yantaare kawe-tántááré kwéawanaumne. 


text:
kwíyómpare marapáré amápa-tantaaꞌa Áánútu aúrankaꞌa íma kwéauyoraivo kwíyómpare marapáré amápa-tantaaꞌa avoraꞌá kwáyáísana kwéawanaiye. kwemá mirá iwáí póna kesáá máyaundawaina ááinta sísaa ínata simámenaundayaaniye. Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba súnda-aimba mirán-áímbá kwáyáintaveta kentáá síkwáꞌnámo uráantemba mirá-sáwíꞌá únavaiyaanivo kwenáái ísámai kaweꞌá éta kárákwimai kawer-íyataao. Ísuma aivaꞌ-mónó-káwáánáꞌán-iye kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu Áánútu ááninko kentáásí anóndako éna aivaꞌ-mónó-káwáánákó póna kwíyómpaꞌa Áánútuwe uména kentáá súwaꞌnaa enaya kwéaisaa-imba póta kwenááiyaveta áraire siráundayaveta ívéta mináímbá asiramáíya tátoraano. 


text:
kentáásí aivaꞌ-mónó-káwáánákó marapáꞌá máyonkaꞌa amápa-tantaatavesa sáwí-aimbo sínda isánáe sésa áísaa úmaesa kwéiyumbanivo íma sáwíꞌa uráimba póna kentááyávésamo sáwí-aimbo síyambo isánáe sésamo ombá kentáávímbá íma asirayámbá kwáyáísana kwemá suwánénaya aruntá kwéumasinkaiye. 


text:
mindáyavena kentáávímbá umbai-yántááꞌá kwáyaindaraꞌa íma sáátaveta kwéonanaya Áánútu úwoi kwésuwaꞌnaa-iwainopaꞌa konanayá aruntá umásinkenaya úwoiya súwaꞌnaa íníye.<pb/>


text:
aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáímá mayánááontavesa Yútaa-kwaasivinkemba moórá-morawai usásintinkaawasa kwévukowasa óꞌomba usásintinkaawasa kwaásiyavesa ísámai Áánútumpaꞌa áísaa esa kwaásimo sáwíꞌo kwéontavesa póímo tuvúꞌmái Áánútumba kwéamesa évaka-tantaakwaraꞌa kwéamewe. 


text:
miwí kwaásima pósa íma asirayánkwáráwáí ésa mindáyavesa ímo kaweꞌó umáímo isésamo sáwíꞌo on-kwáásíyávésa kanaán-umai kaweꞌá umái tirumbá umátinkesa 


text:
íma kaweꞌá umái asiramái mésa sáwíꞌa kwéontavesa amápa-kwaasiti sáwí-mayaiyavesawe suꞌmai ímanivo miwítí sáwí-mayaiyavesagwaraꞌa imáyáa ésa póíma tuvúꞌmái Áánútumpaꞌa kwéamewe. 


text:
évakarawai íma imáyáa ésa sésa anóndako póꞌa aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáí mayánáe-imayaa ésa mirám-báyáí kwémayaavo naaóváꞌó Áánútumo moóráwai áwíꞌo Érónimba usásinankowana mirám-báyáímó mairáintemba Áánútu usásintinkaraiwaiye suꞌmai mimbáyáí kwémayaawe. 


text:
<br/>miráumai Ísu Káráísiti íma imáyáa éna séna anóndako póꞌa aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáí mayánáe íma siráivo Áánútu usásinankena aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáí aména séna<br/>emá kesáánimba ónaꞌa<br/>kesí mayáíráꞌá ánkaraumne séna 


text:
moórá-ainkwaraꞌa súwana agaimaréna séna<br/>moóráwaimo áwíꞌo Méókíséteki anóm-bono-kawaanako uráintemba emá mirám-báyáí maimaé iyíníyone Ísu Káráísitintavena siráiye. 


text:
<pb/>Ísu Káráísiti marapáꞌá máyonkaꞌa eéséꞌá éna iviꞌá téna námúnaa séna puwíníntavena Áánútumpaꞌa áísaa ena puwíndamo kanaamó umáímo áwaꞌnaa íníwaintavena súwaꞌnaa uwo séna Áánútuna imáyáa kwakáimba póna áwaꞌnaa uráiye. 


text:
Ísu áraiꞌa Áánútu ááninko úwana umbai-yántááꞌó kwempímbó túmba íma mindáyavena imáyáa éna Áánútuna imáyáa kwaréna 


text:
kasenkuíꞌa éna kwenááiya taagwiyavúndawaiya sáwí-imayaavinkemba kwéiyasinkaisata aúnáiꞌa umáíya maíꞌmaita kwéune. Ísu mintántáákóná ááimba póna 


text:
Méókísétekimo mono-káwáánákó uráintemba aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáímá mayáníntavena Áánútu Ísumba usásinankaraiye. Ísuna aampaꞌá kwaréꞌmai iváꞌá túwáavo siráin-kwasai. 


text:
<br/>simátimunda-aimpimba sáwívar-aimba kwáyáimbanivo íma ísámai kaweꞌá kwéontavena agaráátinkanaunda-mayaigo umbaí kwétaiye. 


text:
ááéma Ísu Káráísitin-aai iséꞌa ayáátáá-kanaa maisukáavo nóra séra íma simátímaꞌmae kwéiyo. Áánútun-aaivinkemba avorar-áímbá íma ísámai kaweꞌá éꞌa moóráwai ókwaraꞌa simásiminkwae sembánivo umarambó náámbo nésamo asirayán-tómbó ímo kwénaantenkaaniꞌa éꞌa póꞌa Áánútun-aai íma kanaán-umai simátímakaawe. 


text:
umarambó náámbo nésamo ímo kaweꞌó umáímo aaimó ísáantemba miráráán-umai kaweꞌó umáímo maíyé sáwíꞌo umáímo maíyé miwáná ááimba íma ísámai kaweꞌá kwéowe. 


text:
tinón-ésamo asirayán-tómbó naantembá kawer-ímáyáá úmae íyówai amápar-imayaa taaímbai kwéisaawe.<pb/>


text:
mindáyaveta Ísu Káráísitin-aai paákákén-áíné suꞌmai íma iséta asirayán-áímbá arumpimbá kwáyáin-ainkwarata iséta sáákaevayan-kwaasiraanta íyataao. Ísu Káráísitin-aai paákákén-áímbá áꞌa simátímakaunda póꞌa íma moórágwaraꞌa simátímaꞌmae iyónaumne. simátímakaunda-aimba maarán-áímbán-iye. úwoi-mayaiyaveꞌa tínaaemba umámeꞌa Áánútun-aaiyaveꞌa áraire kwéseꞌa kwenkáꞌá agevamái máyáawe. 


text:
nombó kwévetinkaan-aimba simátimeꞌa Áánútuna mayáí mayáínkwáe sésa usásintinkesa tineꞌá tiyáámba kwétatoraan-aimba simátimeꞌa kwaásimo pukémpinkemba usásinanaaon-aimba simátimeꞌa Áánútu kwaásimo máyáawaina ááintavena tísaa ena timínana mimbéyámbá kwaíkwaiꞌa ínín-aimba simátímakaunda mináímbó áꞌo simátímakaunda-aimba ísaraavo asirayán-áímbá arumpimbá kwáyáin-aimba ísáaro. 


text:
<pb/>Áánútuna aampaꞌá kwaréꞌmai ivátukaawai óꞌomba kotavisíyasa koyauwerésa kawer-ámpáꞌá ténááombanivo íma ténááowe. miwí Áánútu sáma kamátínkarain-ayamapꞌa máyówana túwaꞌnaa ena kwenamankó miwísé máyowasa 


text:
miráumai mésa sésa Áánútun-aai kawer-áímbán-iye sésa Áánútuna asirayámbá évakaꞌa awánaraawe. naaémba Áánútuna asirayámbá amápaꞌa paárínasa minásíráyámbá évakaꞌa awánamai 


text:
ivátuwesa íma óꞌomba koyauwerésa Áánútumpaꞌa ténááowe. mirámó kwéon-kwaasi maará kwéowe. Áánútu ááninkombo taairaꞌó tuvúwúwanamo pukáintemba miwí mirá kwéowasa tuwánésa Ísumba simái sáwíꞌa umánkááwasa mirámó ontávésa íma kanaán-umai koyauwerésa Áánútumpaꞌa teénááowe. 


text:
<br/>mirámó kwéon-kwaasi maaráráán-kwáásímán-owe. moórá-mora-tawai aaꞌá tisaná maramá kaweꞌá isaná toómbá anómba isasá kwaási kwénaawana Áánútu mirám-bárámá kaweꞌá kwéumatinkaiye. 


text:
ánivo moórá-ayampaꞌ-marama karaan-tantááré námáiye kwáyáim-barama úwoi-marama isaná sáwíyankaꞌa Áánútu iravímbá agaisuwáníye. miráumai Áánútuna aampaꞌá kwaréꞌmai ivátukaawai íma kanaán-umai koyauwerésa Áánútumpaꞌa teénááowe. mindáyaveꞌa Ísu Káráísitin-aai paákákén-áímbá íma moórágwaraꞌa simátimenaumne. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. mirán-áímbá súndanivo keinárawataveꞌa séꞌa íma sáwí-mararaan-kwaasi éꞌa kaweꞌ-máráráán-kwáásí owaná Áánútu kawer-ámpáꞌá kwémetinkaiye súne. 


text:
Áánútuntaveꞌa imáyáa kwéontaveꞌa kwená kwaási kwétuwaꞌnaa-eꞌa ívékwaraꞌa mirá kwéowana Áánútu arupí umái máyáiwai mimbáyáíyávéna íma kwéawinkaiye. 


text:
maaráyávéna sirááíma kwétaiye. moórá-morawai Áánútuntaveꞌa imáyáa kwéeꞌa karuwaaꞌá éꞌa íma ivátuweꞌa naaémbo ménaaombo paárinintaveꞌa amuꞌmaréꞌa méꞌa 


text:
íma tívón-káínaꞌa íma ivátuweꞌa Áánútuwe asiramáímo aráápamaimo mésamo Áánútumo timénaumne siráintavesamo amuꞌmarésamo máyáan-kwaasiraaniꞌa oró. maarán-kwáásírááníꞌo ombá sirááíma kwétaiye. Áánútu simái tarúmakain-kwasai. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútu Ááváramuntavena siráimba simái tarúmakonkaꞌa póna kwembá usáyaaitaraawai íma máyáantavena Áánútu séna amáparawai usáyaaitaraundawai méꞌa kesúrankaꞌa séꞌa kemó súnda-aimba áraiꞌa ónaumne séna simái tarúmarena 


text:
Ááváramuntavena séna áraiꞌa kaweꞌá umánkaumpo enaísaavutantambo ónááomba sáwívaꞌa paáronaaowe súwana 


text:
Ááváramu áraire séna asiramái ména íma ivátuwena amuꞌmaréna ména Áánútumo simáímo tarúmakainteniꞌa uráiye. 


text:
Yútaa-kwaasi tikáꞌó máráamba maará kwéowe. évakarawai mirá ónaumnemo sembó ombá usáyaaitaraiwai aúrankaꞌa sésa mirá ónaumpo ímo mirámó onanamó éna sáwí-meyamba simíníye kwésewe. mirámó sésamo ombá óꞌowi óꞌon-aimba íma mimpímbá sembá maará sésa kemó senteníꞌa kwéowe sénááowe. 


text:
miráumai Áánútu kaweꞌá umátinkaniwaiyavena imáyáa éna séna mirá ónaumne simái tarúmakaimba póna Áánútu séna kwaási kentávésa sésa siráintemba íma éna óꞌoniꞌa íníye seváímpoꞌa amáparawai usáyaaitaraundawai éꞌa kesúrankaꞌa séꞌa mirá ónaumpo ímo mirámó onanamó éna sáwí-tantaaꞌa paáriniye Áánútu simái tarúmakaimba miráumai aanávó kwenaúrankaꞌa simái tarúmakaimba póna íma karáníye. mirámó siráintaveta kesáá kwenópata máyaundaya kweukáámbá aisínkaraisata minándámpáꞌá méta asiramái séta siráinteniꞌa íníye séta asiramái méta kwéamuꞌmaraumne. 


text:
naambó ésamo ávombo aimakáawanamo asiramáímo kwáyáintemba Áánútumo siráinteniꞌa kaweꞌá umátinkaniyemo siráin-ainko kentáá asiramásínkáísata Áánútumo kwíyómpaꞌo máyáiwaintaveta imáyáa éta amuꞌmaréta máyaumne. Ísu kentáásí aivaꞌá kwíyómpaꞌa iyéna monoꞌ-nánkómbá Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá ontamó úmakaan-ampaantama tarurúwaꞌmarena iréna kentááyávéna imáyáa éna mirá uráimba póta asiramáíya máyaumne. Méókísétekimo uráintemba kwíyómpaꞌa Ísu kentáásí aivaꞌ-mónó-káwáánákó éna mirám-báyáí maimaé kwéiyisata asiramáíya máyaundaya póꞌa Áánútuntaveꞌa imáyáa kwéeꞌa karuwaaꞌá éꞌa íma ivátuweꞌa naaémbo ménaaombo paárinintaveꞌa amuꞌmaréꞌa máéro.<pb/>


text:
minkwáásígó Méókíséteki kwemá Sérími-naopaken-kwaasiti kawáánákó éna Áánútu usáyaaitaraiwaina mono-káwáánákó úwana naaóváꞌá Ááváramu namuro-kwáásítí anón-kwaasiye ááiꞌa tiyéna usáyaaitaron-ayampakemba túwana Méókíséteki Ááváramumba aampaꞌá awánéna kaweꞌá umánkowana 


text:
Ááváramu namuro-kwáásítí óísambo mayómba siyáánkairaꞌa taaímbakena Méókísétekimba moórá-inkwima ámakaiye. Méókísétekintavesa mináwíkóná ááimba kawe-káwáánákómán-iye sésa kwántámai kwésewe. kwemá Sérími-naopaken-kwaasiti kawáánákó áwíkona ááimba paru-káwáánákómán-iye sésa kwántámai kwésewe. 


text:
Méókíséteki aíkwáꞌná túwíkwara anóvowi túwíkwaraꞌa íma agaimakáamba kwáyáísana kwembó ánkarain-kanaawe pukáin-kanaawe íma agaimakáamba kwáyáiye. kwenáái mirán-áímbá íma kwáyáintavena Áánútu ááninkoraaniꞌa umái ména mono-káwáánáríꞌa umái maíꞌmaiꞌa íníye. 


text:
<br/>maanáímbá imáyáa oró. kentáá síkwáꞌnáma Ááváramu anón-kwaasi úmbanivo kwemá Méókísétekimba namuro-kwáásítí óísampinkemba moórá-inkwima ámakaimba póta mindáyaveta séta Méókísétekima Ááváramumba usáyaaitaraiye kwésune. 


text:
moóráwai Ááváramu aísaavutantamba uráiwai áwíꞌa Árívái kwenándáraken-kwaasivinkemba évakarawai monoꞌ-máyáíráꞌá usásintinkaraiye. Áánútuna ámáámpinkemba moórá-amaanko séna Ísareri-kwaasiyono. kentí óísamba kwémayaampinkemba aasiyaasí siyáánkairaꞌa taaímbarempinkemba moórá-inkwima kentí kwaási Árívái-andaraken-kwaasi tíméro siráiye. 


text:
Méókísétekimo Árívái-andaraken-kwaasigomo uráinkakai séta Ááváramu kwembá moórá-inkwima ámakaimba ámáánko siráiniꞌa uráiye súsino. ánivo Méókíséteki íma Árívái-andaraken-kwaasigon-ivo Ááváramumo siyáánkai-inkwimo kwimakáimpinkemba moórá-inkwima úwoi maimaéna kaweꞌá umánkena Áánútumo Ááváramuntavena kaweꞌá umánkanaumnemo simáímo tarúmakaiwaimba kaweꞌá umánkaraiye. 


text:
anón-kwaasigo sáwíyan-kwaasigomba kaweꞌá umánkáimba mináímbá iséta póta Méókísétekima Ááváramumba usáyaaitaraiye kwésune. 


text:
Árívái-andaraken-kwaasi siyáánkai-inkwivinkemba moórá-inkwi kwémayaawai kwévuwon-kwaasin-ovo Méókíséteki siyáánkai-inkwivinkemba moórá-inkwima maráiwaintavena Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna kwemá aúvamai úwoima máyáiye kwésisana póna kwemá Árívái-andaraken-kwaasi usáyaaitaraiye. 


text:
imáyáa éꞌa séꞌa Ááváramuma Méókísétekimba moórá-inkwi ámakonkaꞌa Áríváigwaraꞌa ámakaintenkaaniꞌa éna kwemá moórá-inkwima kwémayaiwai ámakaintenkaaniꞌa uráiye. 


text:
Ááváramu Méókísétekimba awánéna moórá-inkwima ámakonkaꞌa Árívái íma paárurena aíkwáꞌnágo arumpimbá máyonkaꞌa uráintaveꞌa mindáyaveꞌa séꞌa Áríváigwaraꞌa Méókísétekimba ámakaintenkaaniꞌa uráiye kwésune. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútu ámáámba simátímakonkaꞌa Árívái-andaraken-kwaasi monoꞌ-máyáí maésa póí tuvúꞌmái Áánútumba aménááontavena Áánútuma usásintinkena Érónimba aivaꞌ-mónó-káwáánáꞌá usásinankaraiye. Árívái-andaraken-kwaasiti mayáímó arupí kwéumatinkainkakai Áánútu íma moórágwaraꞌa aivaꞌ-mónó-káwáánáꞌá usásinankaisino. íma Éróninkaan-kwaasin-ivo Méókísétekinkaan-kwaasi usásinankaraiye. 


text:
Áánútu séna aúná-aivaꞌ-mono-kawaanaꞌa usásinankanae súmba póna ááéraan-amaamba monoꞌ-máyáí-kwáásí Áánútuntavesa ísámai póí tuvúꞌmái kwéamen-amaamba ivátuwena aúná-amaamba simásimuwata ísaraumne. 


text:
mináímbá Ísóigo Ísu Káráísitintavena séna íma Árívái-andarakemban-ivo moórá-anda Yútaa-andarakemba paáruraiye. naaóváꞌá Mósesi monoꞌ-máyáí-kwáásíyávéna sirónkaꞌa íma Yútaa-andaraken-kwaasiyavena siráiye. íma Yútaa-andaraken-kwaasin-ovo Árívái-andaraken-kwaasi Áánútuntavesa imáyáa ésa póí tuvúꞌmái óntan-taareiraꞌa agairáamba ísaraumne. Ísu Méókísétekiraam-bono-kawaanaꞌan-iye kwaasái. 


text:
<br/>mináínkóná ááimba maarán-iye. Áánútu aúná-amba agaráátinkena aúná-aivaꞌ-mono-kawaanaꞌa Méókísétekinkaan-kwaasi usásinankaraiye. 


text:
íma Árívái-andarakemban-ivo asirayámpínkémbá maíꞌmaiꞌa éna íma ánásaniwai aivaꞌ-mónó-káwáánáríꞌa umái usásinankaraiye. 


text:
mindáyavena Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<br/>moóráwai áwíꞌa Méókíséteki anóm-bono-kawaanako uráintemba emá mirám-báyáí maimaé iyíníyone Ísu Káráísitintavena siráiye. 


text:
ááéraan-amba Árívái-andaraken-kwaasiti monoꞌ-máyáígó íma asiramái kwáyontavena íma túwaꞌnaa umai arupí umátinkowana Áánútu ááéraan-amba ivátuwena moórá-amba kawer-ámbá agaráásinkowata áraire séta asiramái méta Áánútunopata kwégune. 


text:
<pb/>Árívái-andarakemba monoꞌ-máyáí-kwáásí usásintinkonkaꞌa úwoi usásintinkesa íma aaí simái tarúmakaambanivo Áánútu Ísu Káráísitimba aivaꞌ-mónó-káwáánáꞌá usásinankonkaꞌa aaí simái tarúmakaiye. mindáyavena agaimaréna séna<pb/>Ísóigo séna emá mono-káwáánákómó éma maíꞌmaiꞌa íníyone séna mináímbá íma karáníye Áánútu kwenááninkontavena simái tarúmakaiye. 


text:
mináínkó ááéraan-ainkomba usáyaaitowana Áánútu simái tarúmakontavena Ísu Káráísiti séna mináímbá árair-aimba kwaíkwaiꞌa íníye siráiye. 


text:
<br/>moórá-aimba ísáaro. ááéma monoꞌ-máyáí-kwáásí sáwívaꞌa mésa pósa púwúntemba anondáraꞌa óꞌowima mimbáyáí usá maimaé iráambanivo 


text:
maíꞌmaiꞌa éna kentááyávéna imáyáa éna Áánútumpaꞌa áísaa úmae kwéiyena póna kanaán-umai sáwí-imayaavinkenta kwéiyasinkaiye. Ísu Káráísitinkaꞌa agevamáíya méta Áánúmpata kwégunda-kwaasiya sáwí-imayaavinkenta kwéiyasinkaiye. 


text:
<pb/>Ísu Káráísiti aivaꞌ-mónó-káwáánákómá éna Áánútuntavena imáyáa éna sáwí-aimba kwempímbá íma kwáyáísana kaweré suꞌmai umái ména marapáꞌá sáwí-kwaasivimba máyonkaꞌa íma sáwíꞌa uréna kwíyómpaꞌa asirayán-áyámpáꞌá uména mirán-áíváꞌ-mónó-káwáánákómá ména kanaán-umai amápa-tantaaꞌa kwésuwaꞌnaa-iye. 


text:
kwaásimo sáwíꞌo kwéuntavesawe miwímó sáwíꞌo kwéuntavesawe Árívái-andaraken-kwaasi aivaꞌ-mónó-kwáásí póí tuvúꞌmái Áánútumba ámaꞌmae iráambanivo Ísu Káráísiti sáwíꞌo ií-áímbá kwempímbá íma kwáyowana póna miwímó uráantemba íma póí tuvúꞌmái Áánútumba ámaꞌmae iyéna kwaásimo sáwíꞌo ontávénawe séna mimbórá-táwai puwéna mimbáyáí ánásaraiye. 


text:
ámáán-aimpinkemba aivaꞌ-mónó-kwáásí usásintinkowasa marará-kwáásí pósa sáwíꞌa uráambanivo minámáánkó ánaaemba Áánútu simái tarúmarena séna mirá ónaumne séna kwenáánimba kasenkunákómbá usásinankowana aivaꞌ-mónó-káwáánáríꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéiye.<pb/>


text:
súnda-ainkona ááimba maarán-iye. mirán-áíváꞌ-mónó-káwáánákó kentáásí mono-káwáánákó kwíyómpaꞌa ména usáyaaitamaimo kawáá uráiwai ayáánúrapꞌa asirayán-áyámpáꞌá maraꞌá máyáiye. 


text:
kwaásimo naambó kwéesamo Áánútuntavesa mindáúmpáꞌá imáyáa kwéombanivo kwíyómpaꞌa Ísóigo naan-úramba úmakowana Ísu Káráísiti mimpímbá Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá uména aivaꞌ-mónó-káwáánákóná mayáí kwémayaiye. 


text:
<br/>marapáꞌ-áíváꞌ-mónó-kwáásí póí tuvuwésa toómbá maésa umái Áánútumba aménááontavesa usásintinkaraavo Ísu Káráísiti kentáásí aivaꞌ-mónó-káwáánákó moórá-yantaaꞌo Áánútumbo ámakaimba mindá puwéna kwenáúma ámakaiye. 


text:
kwaásimo sáwíꞌo uráantavesa ámáánkomo siráintemba póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámém-bayai kwémayaan-kwaasi máyáambanivo Ísu Káráisiti marapáꞌó ménaraankasi íma póí tuvúꞌmái Áánútumba amísino. 


text:
kwíyómpaꞌo naan-úrambo úmakaiwaina amankóꞌnaankaan-damba marapáꞌá kwáyáísasa mindáúmpáꞌá monoꞌ-máyáí kwémayaawe. miráumai naaóváꞌá Mósesi aivaꞌ-mónóꞌ-námbá índayavena úwana Áánútu simámena séna Sáínai-omapaꞌa agaráárankaunda-namba mirán-dámbá uwó súwana Mósesi kwíyómpaꞌo kwáyáin-dankona amankóꞌnaankaan-damba úmakaiye. 


text:
kwíyómpaꞌa Ísu monoꞌ-máyáí kwémayaim-bayaigo marapáꞌó monoꞌ-máyáímó kwémayaam-bayaigomba usáyaaitaraiye. Áánútu séna kaweꞌá umátinkanaumne simái tarúmakain-aimba Ísu Káráísiti kwéagaraasinkaimba mináínkó ááémo simáímo tarúmakain-ainkomba usáyaaitaraiye. 


text:
ááémo simáímo tarúmakain-ainkomo kwaásimo arupí umátínkarainkakai Áánútu íma aúná-aimba simái tarúmakaisino. 


text:
<pb/>Áánútu kwená kwaási tuwánómba sáwíꞌa uwaná mindáyavena áwááꞌa séna maarán-áímbá súwana Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>Ísóigo séna moórá-kanaa tínaꞌa aúná-aimba simái tarúmareꞌa Ísareri-kwaasiye Yútaa-kwaasiye aúná-aimba simái tarútinkanaumne. 


text:
Ísípi-maravakemba miwí tíkwáꞌnáma ayútinkeꞌa tíꞌmaeꞌa tiráundaraꞌa aaí simái tarúmakaundanivo mináímbá kárówaꞌa sínaaemba umátímakaumne. aúná-aimba simái tarúmareꞌa íma ááéraan-ainkaamban-ivo aúná-aimban-iye Ísóigo séna 


text:
moórá-ainkwaraꞌa séna moórá-kanaa tínaꞌa Ísareri-kwaasiyaveꞌa aúná-aimba simái tarútinkaandaraꞌa kesí ámáámba tirumpiné imáyáavine timéꞌa miwítí Áánútu máyáanasa kesí kwaási-iꞌa umái ménaaowe. 


text:
minkánáá tínasa miwítí kwaásiye óꞌon-kwaasiye íma tááyesa Áánútunopaꞌa teró sénááowe. anón-kwaasiye úwoi-kwaasiye amáparawai áꞌa tiráamba pósa íma ókwaraꞌa tááyanaaowe. 


text:
sirumbá umátinkeꞌa sáwí-imayaa maitiyuwéꞌa misáwí-ímáyááyávéꞌa íma imáyáa úmae iyónaumne Ísóigo siráiye agaimaréna siráiye. 


text:
Áánútu aúná-aimba simái tarúmaranaumne siráimba póna aivaꞌó simáímo tarúmakain-aimba ááéraan-aimba isaná ááéraan-tantaaꞌa sáwíyankaꞌa kwéna ánásanimba póna ááéraan-aimbo éna sáwíyankaꞌa ánásaniye.<pb/>


text:
naaóváꞌá Áánútu aivaꞌá simái tarúmakain-aimba kwáyompinkemba Áánútuna imáyáa mósá kwémaraan-aimba kwáyowasa Áánútuna imáyáa mósá kwémaraan-damba úmakaawe. 


text:
ampaanta-námbá úmakesa moórá-ampaantama avumpimbá ítámakesa mósá arátukopatavesa Áánútuna aokaꞌ-náúmpáré sésa móruna arátukopatavesa kawer-úran-ayampare sésa mimpímbá oómbá kúraꞌmai marésa taareí úmakesa mintááréíráꞌá Áánútuna péréti-tomba marésa 


text:
mimpímbá kóri-ontandei úmakaan-taarei marésa mintááréíráꞌá áséi-kwiyumba ún-kanama kwéagayesa kawer-ánáveumba úmaresa kóri-ontan-kwandaainei minánáveumba ánáan-kwimaresa mimpímbá kóri-ontandei úmakaan-anaveumpimba naaóváꞌá kwíyómpakembo marapáꞌó kunkáin-tonko áwíꞌa máána-tomba minánáveumpimba maꞌmái minkáwé-ánáveumpimba marésa naaóváꞌá Áánútu kwená mayáíráꞌá Érónimba usásinankowana kwená tááúnkakemba áruma kwíkáin-taumba minánáveumpimba marésa naaóváꞌá Áánútumo Mósesimbo simámakain-amaambo siyáánkai-amaambo óntan-kwandaairaꞌo agaimakón-kwandaai kae-kwándááí minánáveumpimba marésa 


text:
kae-tántááꞌá ayóígwárá-tántáákáí anón-kaweꞌa úmaresa sésa Áánútuna ááimba óꞌoran-aainko póna sáma kaiyé kwésuwana mintántáákáígó ayóígóráámbá minánáveumba káátena Áánútumo miwítí sáwí-imayaamo maitiyúwáin-anaveumba káátaraiye. mindáyaveꞌa ívéꞌa íma ayáátáár-aimba agayáúmne. 


text:
<br/>mirá úmakesa aasiyaasi-táwai monoꞌ-máyáí-kwáásí mimbónóꞌ-nánkómbá móruna arátukon-ayampaꞌa irésa mayáí kwémayombanivo 


text:
moórá-mora-iraꞌa moórá-tawai morá-tawai Áánútu aokaꞌ-náúmpáꞌá aivaꞌ-mónó-káwáánákó iréna póígona naaemá maimaéna iréna kwemó sáwíꞌo úntavenawe kwaásimo ímo tááꞌo isésamo sáwíꞌo untávénawe mirá-sáwíꞌó kwéomba maitiyuwáníntavena mindááémá Áánútumba ámakaiye. 


text:
mirá éna Áánútun-amanko maarán-umai kwéagaraasinkaiye. monoꞌ-nánkómbó móruna arátukaapaꞌo kwáyomba Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá kwenópaꞌa iyónááon-amba íma avoraꞌá kwéraiye. 


text:
mintántááꞌá umásítaiꞌa umái ívétaamo máyaunda-kwaasiya kwéagaraasinkaiye. Áánútuna imáyáa mósá makón-kwaasi póí tuvuwésa toómbá maimaésa umái Áánútumba ámakaambanivo miwí tirumpinkén-ímáyáá íma kasenkuíꞌa umátínkaraiye. 


text:
miráumai minámpáꞌá toóné noné kwénesa nombá kwéveresa kwéomba túyavesawe sésa mirá kwéuwana Áánútu aúná-amba agaráátinkowana ááéraan-amba ánásaraiye. 


text:
<br/>mirá uráambanivo Ísu Káráísiti aivaꞌ-mónó-káwáánákó ívéꞌa kwáyáin-amba kawer-ámbá agaráásinkena monoꞌ-máyáí kwémayain-daumpaꞌa mindámbá íma marapáꞌá kwaási úmakaan-damban-ivo usáyaaitarain-damba kasenku-námbán-iye. 


text:
mimbórá-táwai Ísu Káráísiti Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá kwíyómpaꞌa Áánútu máyopaꞌa iyúmba monoꞌ-máyáí-kwáásígómó mémeona naaewé purumakan-áráákóná naaewé maimaénamo iráintemba íma mirá éna kwená naaemá maimaéna iyéna sáwíꞌo umáíyaamo máyaundavinkenta siráínata aúnáiꞌa umáíya maíꞌmaiꞌa ónaundayavenaya mirán-umai pukáiye. 


text:
mémeona naaewé purumakankóná naaewé anááé-árááꞌá purumakan-árááꞌó agaisukáampinken-kanaowe Áánútu aúrankaꞌo sáwíꞌo uráan-kwaasi tinepimpáꞌá ayáútinkavaꞌa kwéesa miwí túma kaweꞌá umátínkówana Áánútu tuwánéna séna kaweꞌán-iye siráiye. 


text:
mémeona naaenéíyé purumakankóná naaenéíyé mirá uráambanivo Ísu Káráísitina naaeómá usáyaaitaraiye. kwempímbá íma sáwí-aimba kwáyáiwai Áánútun-amanko maíꞌmaiꞌa kwéiwai kwesé máyáintavena kwená naaemá kumúwana kwenáúma Áánútumba ámakaiye. sáwíꞌo kwéowaina ááinko tátokaimpinkemba iyásinkainanaya kentáásirumpimba íma aaí kwáyainata Áánútuna mayáí mayánaundayavenaya kwená naaemá kumúwana kwenáúma Áánútumba ámakaiye. 


text:
<br/>mindáyavena ááéraan-aimba simái tarúmakonkaꞌa sáwíꞌo uráampinkemba iyátinkaindayavena Ísu Káráísiti pukáiye. mindáyavena Ísu Káráísiti aúná-aimba simái tarúmakomba póna Áánútumo asiramáímo séna kaweꞌó umátínkáandamo kwaíkwaiꞌa íníye siráimba Áánútumo kwétaayain-kwaasi mayánááowe. 


text:
<br/>kwévuwesamo ombá kwaaróꞌá tumái tarúmaresa kwévuwowe. moóráwai puwíndayavena kwéena kwená náaindaamba mayánááon-aimba kwésivo úwoi máyaindaraꞌa íma mayánááovo puwínasa áraiꞌa púwiye sésa mayánááowe. 


text:
miráumai naaóváꞌá Áánútu aivar-áímbá simái tarúmakonkaꞌa Mósesi póí tuvuwúwana puwúwana mimpóígóná naaemá kunkáintavena Áánútu simái tarúmakonkaꞌa 


text:
aivaꞌá Mósesi amápa-kwaasivimba Áánútuna ámáámba amápaꞌa simátímatuwena purumakan-áráákóná naaevímbá non-úramba atímakena méme-ayauma tamayókaꞌa úsúmarena mindááévímbá tuꞌmái Áánútun-aai agaimái makáan-auvai-kwandaairaꞌa tuvimpín-úmarena kwaási tinepimpáꞌá mirá umásuwena 


text:
séna maandááémá umásítaiꞌa umái agaráátinkaumpo Áánútumo simáímo tarúmakain-aimba asirayán-áímbá kwáyáivo ísámai kaweꞌá oró séna 


text:
miráumai mindááémá Áánútuna imáyáa mósá kwémaron-dankaꞌa tuvimpín-úmarena mindáúmpáꞌó kwáyon-tantaakaꞌa mirá úmakaiye. 


text:
áraiꞌa Áánútuna ámáánkona ááimpaꞌa naaeómá amápa-tantaaꞌa kaweꞌá umátínkáísana moóráwaiyaꞌi. póíyaꞌi. ímo púwísanamo kwená naaemó ímo kúmínkakai Áánútu sáwí-imayaa íma maisiyúwáísino. naaemá kunkáimba póna Áánútu kentáásí sáwí-imayaaya kwémaisiyuwaintaawe. Ísu sáwí-imayaaya maisiyuwáníntavai pukáin-kwasai. 


text:
<pb/>Áánútuna imáyáa mósá makáan-dane mindáúmpáꞌá kwáyon-tantaare maarámán-iye. kwíyómpaꞌo kwáyáin-dane mindáúmpáꞌó kwáyáin-tantaare miwá amankóꞌnaankaan-damban-iye. mintántááꞌó marapáꞌó kwáyon-tantaakaꞌa póígona naaenéí kaweꞌá umátínkówana mindá kaweꞌá uráambanivo kwíyómpaken-tantaakaꞌa íma póígona naaenéín-ivo usáyaaitaraiwaina naaenéí kaweꞌá kwéumatinkaiye. 


text:
miráumai Ísu Káráísiti kwíyómpaꞌa iyéna Áánútu aúrankaꞌa uména kentááyávénaya imáyáa éna Áánútumba kwéaisaa-iye. úmakaan-damba naan-úrankona amaankóꞌnaankaan-damba ímanivo kwíyómpaꞌa uména kentááyávénaya imáyáa éna Áánútumba kwéaisaa-iye. 


text:
moórá-mora-iraꞌa moórá-tawai Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá aivaꞌ-mónó-káwáánákó póígona naaemá maimaéna íyóiyo uráintemba Ísu Káráísiti íma mirá éna mimbórá-táwai kwená naaemá maimaéna móamakaiye. 


text:
Ísu Káráísitimo miráumaimo maimaé íyóiyo urénaraankasi kwíyóne marawé taróruronkakemba moórá-mora-iraꞌa moórá-tawai morá-tawai puwípuwiꞌa úmae íyísino. íma mirá éna ááéraan-kanaa sáwíyankaꞌa ánásonkaꞌa marapáꞌá kuména sáwí-imayaaya maisiyuwáníntavenaya mimbórá-táwai pukáiye. 


text:
miráumai sáwívarawaiti sáwí-imayaa maitiyuwáníntavena mimbórá-táwai Ísu Káráísiti puwéna Áánútumba kwenáúma aména ókwaraꞌa kuména íma sáwí-imayaa maitiyuwáíndayavena kumínívo kwéamuꞌmaraan-kwaasimo kuntiráíndayavena kumíníye.<pb/>


text:
Mósesimo siráin-amaankona aambá íma aan-úramban-ivo Ísu Káráísiti kaweꞌá kwéumatinkaiwaina aankóná amaankóꞌnaankaan-amban-iye. miráumai moórá-mora-iraꞌa monoꞌ-máyáí-kwáásí póí tuvúꞌmái Áánútumba ámakaamba mirám-báyáígó Áánútumpaꞌa tiráan-kwaasi íma arupí umátínkaraiye. 


text:
póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámakaan-anko kaweꞌó umátínkarainkakai Áánútuna imáyáa mósá makáawai miwívímbá sáwí-aimba íma kwáyowasa sáwí-yantaatavesa íma umbaí tésa íma úwoi póí tuvúꞌmái Áánútumba ámaꞌmae iráasino. 


text:
ánivo maará kwéowe. purumakankóná naaeówé mémeona naaeówé íma kanaán-umai sáwí-imayaa maitíyukaimba pósa moórá-mora-iraꞌa póí tuvúꞌmái Áánútumba ámakonkaꞌa miwítí sáwí-mayaigotavesa imáyáa uráawe. 


text:
<br/>miráumai Ísu Káráísiti marapáꞌá kumíndayavena kwéena Áánútuntavena séna<br/>póímo tuvúꞌmáímo embó ámakaane toómbó ámakaane íma embá arááíma kwétaivo kemá embá arááíma táíndaiꞌa ónaundayavai súma toꞌmayaa umásínkaraane. 


text:
póímo agaisukáantavai íma aamoí kwéone. sáwíꞌo uráantavesamo póímo tuvúꞌmáímo ámakaamba mindáyavai íma aamoí kwéone 


text:
simásuweꞌa séꞌa enáái aúváí-kwandaaivimba kentávéna simái agaimaréna séna Áánútuwo kemá méꞌa embá aráái táíndaiꞌa umái ménaumne simái agaimakáintemba kwéune kwésune Áánútuntavena Ísu siráiye. 


text:
<br/>aivaꞌá Ísu Káráísiti séna ámáámbo siráinten-umai póíma tuvúꞌmái ámakaamba toómbá maimái ámakaamba póíma agaisukáamba sáwíꞌo uráantavesa póíma tuvúꞌmái ámakaambanivo minámbá íma arááíma kwétaisa aamoí íma kwéone 


text:
simásuwena séna Áánútuwo kemá méꞌa embá aráái táíndaiꞌa umái ménaumne siráiye. mindáyavena Ísu Káráísiti póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámakaunda-anta ivátuwena aúná-amba Áánútumbo arááímo táínda-imayaamo kwaránaunda-anta agaráátínkaraiye. 


text:
Ísu Káráísiti Áánútuna imáyáa kwaréna Áánútumba kwenáúma aména mimbórá-táwai pukáimba póna sáwí-imayaaya maisiyuwénaya Áánútundeiꞌia umásínkaraintaawe. 


text:
<br/>aasiyaasi-táwai monoꞌ-máyáí-kwáásí usásimbai mimbórá-máyáí maésa póí tuvúꞌmái Áánútumba ámakaamba mimbáyáígó íma kanaán-umai sáwí-imayaa maitíyukaimbanivo 


text:
Ísu Káráísiti mimbórá-táwai Áánútumba kwenáúma aména pukáiye. sáwíꞌo uráantavenawe sáwíꞌo ónaundayavenayaawe puwéna mimbáyáí ánásasuwena Áánútu ayáánúrapaꞌa asirayán-áyámpáꞌá maraꞌá uména 


text:
miráumai Áánútumba kwenáúma ámakaimba pósa Áánútundei-iꞌa kwéumatinkain-kwaasi kasenkuíꞌa úmae iyónááowe. 


text:
<br/>mináíntávéna Áánútun-amanko avoraꞌá simásimuwana Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/> 


text:
Ísóigo séna moórá-kanaa tínaꞌa aúná-aimba<br/>simái tarútinkaandaraꞌa kesí ámáámba tirumpiné<br/>imáyáavine timénaumne siráiye. 


text:
moórá-ainkwaraꞌa séna<br/>miwítí sáwí-imayaawe ámááne káráraamba íma mindáyaveꞌa imáyáa úmae iyónaumne siráiye agaimaréna siráiye. 


text:
Áánútu sáwí-imayaa maitiyuwéna íma imáyáa úmae íyísana póna sáwíꞌo uráantavesamo póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámakaan-amba ánásaiye. Áánútunopata íyóno siráin-kwasai. 


text:
<br/>miráumai kesí kwaásiyono. Ísu Káráísiti puwúwana kwená naaemá kumúwana kentáásí aambá kwikáimba póta íma sáátaveta éta Áánútuna aokaꞌ-náúmpátá kwéiyune. 


text:
puwéna Áánútumba kwenáúma ámakaintavena aúná-amba kwaíkwaiꞌa ínín-amba agaráásinkena Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá mósá arátukon-ampaanta awásámai aambá kwiꞌmái Áánútunopata iyónaunda-amba agaráásínkaraimba mindáyavetaawe 


text:
Áánútunopata íyóno. kentáásí sáwí-imayaaya maisiyúwáísanaya kentáásirumpinta íma aaí kwáyáísata kaweꞌ-nóntá peréta kwenááigonta sirumpintá tátoreta Áánútuwe aráápamai asiramái méta Áánútunopata íyóno. 


text:
Áánútun-aai árair-aimban-iye séta póta asiramáíya tátoreta íya ivátuweta Áánútumo kaweꞌá umátinkanaumne siráintemba mirá ínímba póta kwenáái asiramáíya tátoreta amuꞌmaréta méta miráyá onó. 


text:
kesáá imáyáaya kwéeta moórá-morawai túwaꞌnaa umai asirayáné imáyáawe timéta kaweꞌ-máyáíyá kwémaeta miráyá onó. 


text:
Áánútuntaveta imáyáa éta torupamái maíꞌmaiꞌa úmae iyéta évakarawaimo torupamáímo maivár-íyúmbo ivátukaantemba kesáá íma mirá éta torupamái maíꞌmaiꞌa úmae iyéta moórá-morawaiya asiramátinkanaumne. Ísu Káráísitimo kumínímba sáwíyan-kanaa kwáyáintaveta moórá-morawaiya asiramátinketa miráyá onó. 


text:
<br/>maísáaro. Áánútuna árair-aimba iséta tátoketa kentáásí imáyáavinkembo kwembó sínaaembo umámetaamo sáwíꞌo úmaetaamo íyónanayaamo éna Áánútu sáwí-imayaaya maisiyuwáníntavena óꞌon-amba íma kwáyáivo 


text:
sáátaveta kwéonanamo Áánútumbo tínaaembo umámiyantavenamo sáwí-meyambo timínasa anón-iravimbo káúgonaaontaveta amuꞌmaréta ménaumne. 


text:
Mósesi timún-amaambo arááíraawai aaivimbá usásintinkaresa kaumbo-káé-kwaasimo tuwánésamo sésamo áraiꞌa mirá kwéowe sésamo ésa íma tirumbá umátinkaiyamba tínkamiyasa puwónááomba 


text:
mindá umbai-yántááꞌán-ivo Áánútu ááninkomba tínaaemba umámémba mindá anón-umbai-yantaaꞌan-ivo Áánútu simái tarúmakonkaꞌa Ísu Káráísitina naaemá kumúwasa sáwíꞌo umbá maitíyukaimba mindáyavesa sésa úwoisan-tantaaꞌan-iye síyawai anómba sáwí-meyamba mayánááowe. Áánútun-amanko úwoimo súwaꞌnaa iwáíntávésa simái sáwíꞌa umánkaraawai anómba sáwí-meyamba mayánááowe. 


text:
maarán-áímbó siráimba mindá Áánútuma póna maará séna<br/>anondá meéyámbá timénaunda mindá kendéímán-iye. sáwí-mayaiyaveꞌa meéyámbá timénaumne séna moórá-ainkwaraꞌa séna<pb/>Ísóigo kwená kwaási tísaa umai iséna<br/>taaínkaaꞌa umái-meyamba timíníye siráiye. 


text:
Áánútu asirayánkwáráwáí póna tíkena sáwí-meyambo timínímba mindá anómba táátavesa ónááovo Áánútuntaveꞌa imáyáa éꞌa torupamái maíꞌmaiꞌa úmae iyéꞌa moórá-morawai asiramátinkanaaowe. 


text:
<pb/>ááéma Áánútu keinárawatavena sáma kamátinkonkaꞌa umbai-yántááríꞌa umátinkowaꞌa íma ivátuweꞌa asiramái méraavo mindáyaveꞌa imáyáa oró. 


text:
moórá-mora-tawai amáparawai túrankaꞌa sáwíꞌa umátinkesa simái sáwíꞌa umátínkómbanivo asiramái méꞌa moórá-mora-tawai kentí kwaásimo sáwíꞌo umátínkómba túwaꞌnaa úmae íyúwasa keinárawakwaraꞌa sáwíꞌo umátínkómba asiramái méraawe. 


text:
Áánútuna kwaási-iꞌo unkákémbá keinárawapinkemba évakarawai ándávaꞌo mótínkómba tiruntávéꞌa umátínkówasa kentí náaindaambo tavíyááví umbá íma imáyáa éꞌa séꞌa usáyaaitarain-tantaaꞌa kwíyómpaꞌa kwáyáimba póta maíꞌmaita ónaumne suwaná tirunkó kaweꞌá uráiye. 


text:
Áánútuna imáyáavinkeniꞌa éꞌa kwemó mirá umátinkanaumnemo siráin-tantaaꞌo mayánááontaveꞌa asiramái maíꞌmaiꞌa úmae iyíyana íma tívón-kaíno. 


text:
mindáyavena Ísu Káráísitimo kumínímba amuꞌmaréna ména Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<br/>sáwíyan-kanaa kwáyáimba póna<br/>tíníwai íma úwoi ména tíníye. agaimaréna siráiye. moórávaꞌa agaimaréna séna<pb/> 


text:
kesí kwaásigo arupí umái máyáiwai kesé<br/>aráápamai máyáimba póna inkaisénamo siyuwénamo<br/>kówínaꞌo éꞌa íma aamoí umánkanaumne siráiye agaimaréna siráiye. 


text:
<br/>mináímbá siráimbanivo kesáámá inkaisésamo auwésamo kówésamo ánásanaaon-kwaasiraanta íya éta Áánútun-aaiyaveta áraire séta kwenkáꞌá agevamáíya méta kaweꞌá umáíya maíꞌmaita ónaumne.<pb/>


text:
Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyáan-amba maarán-ámbán-iye. Áánútu toꞌmayaa uráin-tantaataveta séta árai-tantaaꞌan-iye séta amuꞌmaréta méta súrandeiyaamo ímo awánaraunda-yantaataveta séta áraiꞌa kwáyáiye kwésune. 


text:
kentáá síkwáꞌnáma Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái asiramái máyóntavena Áánútu séna kaweꞌán-owe siráiye. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútu séna kwíyómba maramá paáruwo súwana paárúwata mináíntávéta áraire kwéseta kwéisaumne. ímo awánáúnda-yantaapinken-tantaaꞌnei awánáúnda-yantaaꞌa Áánútu taróruraiye. 


text:
<br/>naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Épeo Áánútun-aaiyavena áraire séna póí tuvúꞌmái agaimái Áánútumba ámakowana awaaó áwíꞌa Kááini kwemá toómbá ákáꞌmai Áánútumba amúwana Épeo Áánútumo sirónteniꞌo úntavena Kááinimo ámakowaimba usáyaaitaraiye. Épeo Áánútun-aaiyavena áraire séna kwenkáꞌá agevamái máyontavena Áánútu ámakon-tantaaꞌa awánéna kaweꞌán-iye séna kwembá awánéna arupí umái máyaandawai óne siráiye. naaóváꞌá Épeo pukówasa kwentávésa sésa Áánútun-aaiyavena áraire séna kwenkáꞌá agevamái máyon-kwaasiman-iye kwésewata ísámaeta kwéiyumne. 


text:
<br/>naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Ínóki Áánútun-aaiyavena áraire séna kwenkáꞌá agevamái máyontavena Áánútu púwivo séna kunáíꞌmaena kwíyómpaꞌa móankarowasa avakáá uwááesa túwómbanivo Áánútumo áíkomba íma awánaraawe. Ínókimba Áánútumo ímo kunáíkonkaꞌa marapáꞌó máyonkaꞌa moóráwai Ínókin-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna Áánútuma aamoí ínkwáe-iꞌa úmae iráiye agaimaréna siráin-aintaveta séta Ínóki Áánútun-aaiyavena áraire séna kwenkáꞌá agevamái méraiye kwésune. 


text:
Áánútunopaꞌo kwétewai Áánútu ména kwembó avakáá ónááon-kwaasi kaweꞌá umátínkáin-aintavesa aivaꞌá sésa árair-aimban-iye sésa kwenópaꞌa kwétewe. ímo árair-aimban-iyemo sésamo ésa íma kwenópaꞌa ténááowe. miráumai Áánútun-aaiyavesamo ímo áraire sésamo kwenkáꞌó ímo agevamáímo máyáawai Áánútu íma aamoí umátinkaniye. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútu Nówaamba naaémbo nonkó tuwaaténa kwaási tínkaminiye-aimba simámuwana iséna séna áraire séna non-avóvomayaapaꞌo kwínín-damba úmarena kwená aarai-íyámpóíye kwenanáávúꞌmaare umáyówana nonkó miwí íma nawíkaraiye. Nówaa Áánútun-aaiyavena áraire súntavena Áánútu Nówantavena séna arupí umái máyaane súwana Áánútumo marapá-kwáásímó sáwí-meyambo timínín-aimba iséna simátímakaiye. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútu Ááváramuntavena séna ená maramá tuwé aménaunda-maravaꞌa kwaaó súwana áraire séna kwená maramá tuwéna ímo awánarom-baravaꞌa Áánútumo amúpaꞌa kuréna 


text:
Áánútumo aménaumne siróm-baravaꞌa koména mináíntávéna áraire séna óꞌom-baravaken-kwaasigoraamba kwááyu-namba úmarena méraiye. mimbárá Ááváramuntavenamo siróntemba ááninko Áísákaante anówainko Yákóponteyavenagwaraꞌa timénaumne siróm-baravaꞌa Ááváramu-iyaise mésaya kwááyu-namba úmaresaya méraawe. 


text:
Ááváramu miráumai ména moórá-naopatavena imáyáa éna Áánútumo kwíyómpaꞌo toꞌmayaa úmakain-daopaꞌa asirayán-ávómbá kwaíkwaiꞌa ínín-daopatavena imáyáa éna amuꞌmaréna méraiye. 


text:
<pb/>Ááváramu awainínkó áwíꞌa Séraa Áánútun-aaiyavena áraire siráiye. Áánútu simámena séna iyámpói ankáníyone súwana áraiꞌa kwemó sinteníꞌa owáímán-iye séna iyámpóímo ankánaunda-kanaa ánásaraiye séna íma imáyáa éna asirayámbá maéna ámúꞌa kauréna iyámpói ánkaraiye. 


text:
miráumai Ááváramu iyámpói ankómba anónuꞌmai kómpinkemba sáwíva-kwaasi aísaavutantamba ónááowaiyavena kwíyómpaꞌo oꞌó sáwívaꞌo kwáísanamo nompáꞌó nonáámááímo sáwívaꞌo kwáyáintemba mirán-kwáásí uwasá íma kanaán-umai táámparaawe. 


text:
<br/>maanáúváívímbó túwíꞌo agaimakáunda-kwaasi Áánútun-aaiyavesa áraire símae kwéiyesa kwenkáꞌá agevamái maivá kwéiyesa pukáawe. Áánútu asiramái séna mirá umátinkanaumnemo siráin-tantaaꞌa íma máyómba némpaꞌa kwáyowasa úwoi aaí isésa aamoí ésa sésa marapátáámó máyaundaya óꞌom-baravaken-kwaasiraamba umáíya sáwíyankaꞌa ménaumne símae kwéiyesa pukáawe. 


text:
íma mirá ésa kwíyómpaꞌo usáyaaitarain-ayampaꞌa imáyáa uráawe. mindáyavena Áánútu aamoí éna séna kesí kwaásiman-owe séna póna miwítí maruꞌá toꞌmayaa uráiye. 


text:
<pb/>Áánútu Ááváramuntavena asiramái séna enááninko Áísákaampinkemba enaísaavutantambo ónááowai paáronaaowe siréna naaémba moórá-aimba áísaa umai isánáe séna enáánimba Áísákaamba tuvú-simiyo súwana Ááváramu séna Áánútu simásimena séna enááninko Áísákaampinkemba enaísaavutantamba ónááowe siráimba áraiꞌa miráumai paárumasinkaniye séna Áísákaa mimbórá-íyámpóí úwana íma tátorena áíꞌmaena tuvuwíndayavena kwéena 


text:
imáyáa éna séna Áánútu kanaán-umai puwíndavinkemba usásinankaniye séna tuvuwíndayavena úwana Áánútu séna étuwaao súwana ivátuwena ááninkomba inkamúwana puwóntenkaaniꞌa kwéumpinkemba áíkaiye. 


text:
<pb/>Áísákaa Áánútun-aaiyavena áraire siróntavena Áánútumo naaémbo paárinin-tantaatavenamo sirón-aintavena ááninkai Yákóponte Ísonte kwaaróꞌá tumátínkaraiye. 


text:
naaémba Yákópo anónuꞌmai kéna puwíndayavena kwéena tááúnkaꞌa tátorena kívaena Áánútun-aaiyavena áraire siróntavena Áánútuna imáyáa mósá maréna naaémbo paárinin-tantaatavenamo sirón-aintavena Yósépi ááninkai kwaaróꞌá tumátínkaraiye. 


text:
naaémba Yósépi anónuꞌmai kéna puwíndayavena kwéena Áánútun-aaiyavena áraire siróntavena simátimena séna Áánútu kentáásí kwaási Ísareri-kwaasi Ísípi-maravakemba ayúꞌmai tíꞌmaena kentáásí maraváꞌá mótinkaindaraꞌa kesiyáántámba maimaésa máútaaro Yósépi siráiye. 


text:
<br/>naaémba Mósesi anóvowi kwembá ánkaresarai awánésarai kawer-íyámpóímán-iye sésarai Áánútun-aaiyavesarai áraire sésarai kwenkáꞌá agevamái máyóyantavesarai Ísípi-maravaken-anon-kwaasigo iyámpóíyomba tínkantuwaaromo sirón-aintavesarai íma táátavai uyambá mináímbá karésarai Mósesimba aúpáꞌá ánkaroyana kaumbo-kwíyómbá ánásowana minánón-kwáásígó ayáámúnko áíꞌmaena kwená naaúmpaꞌa móankarowana 


text:
naaémba Mósesi anón-úwasa awánésa sésa Ísípivaken-anon-kwaasigo ayáámúnko ááninkoman-iye kwésuwana Mósesi Áánútun-aaiyavena áraire séna kwenkáꞌá agevamái máyontavena mirámó sun-áímbá ánaaemba umátimena séna kemá íma kwenáánimba úne siráiye. 


text:
Ísípivaken-kwaasi sáwívar-oisamba marésa sáwíꞌo kwéontavesa aamoí kwéumba Mósesi ááémo ánásanin-tantaatavena íma arááíma kwétowana séna umbai-yántááꞌó siménááombo éna kanaán-iye séna Áánútuna kwaási kwená kwaási póna máyón-ayampaꞌa koména 


text:
imáyáa éna séna Áánútu kentááyávéna tiráníwaine séna usásinankaraiwaina mayáí mayánaunda póna umbai-yántááꞌó kempáꞌó tínímba minánkó Ísípi-kwaasiti sáwívar-oisamba mayánaunda-ankomba usáyaaitaraiye séna Áánútuma kaweꞌ-méyámbá simíníye-imayaa éna mirá uráiye. 


text:
<br/>naaémba Mósesi Ísípi-maravaꞌa tuwéꞌa kónaumne sirónkaꞌa anón-kwaasi áwááꞌa áúwana Áánútun-aaiyavena áraire siróntavena kwenáároi íma inkaiséna úwoi kówéna Áánútumba íma túrandei awánarowaimba imáyáavinkemba awánarontavena úwoi kóuraiye. 


text:
naaémba Ísípivaꞌa Áánútuna kwayóꞌnákó kwíyómpakewai moórá-mora-naumpimpakemba aivar-íyámpóí tínkamindayavena kwéuwana Mósesi Áánútun-aaiyavena áraire siróntavena Ísareri-kwaasiti aivar-íyámpóí íma tínkaminkwae séna Ísareri-kwaasiyavena póí tuvukéꞌa ááto-tairaꞌa naaemá péꞌmareꞌa mimpóí kemá naaró súwasa mirá uráawe. mindáyavesa áwíꞌa tésa páásova-tanone siráamba mindá tíyótaasa-tanone siráawe. 


text:
<br/>naaémba Ísípi-maravaꞌa Ísareri-kwaasi tuwésa tésa anón-donko áwíꞌa naae-nóné supaꞌá tésa Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyóntavena mindónkó tuwínkaaꞌa úwasa nonáámááíravamba táatowasa Ísípivaken-kwaasi kwaꞌmaésa tésa mindómpímbá tuwaná mindónkó kunátawisena minkwáásí tínkantasaraiye. 


text:
<br/>naaémba Ísareri-kwaasi sésa Yéríko-naopaken-kwaasi kotínkantuweta mimbáráváꞌá koménae sésa kumbá Áánútu mirán-oro sirómba áraire siróntavesa mindáóꞌa óntandeimo iíꞌo úmakopaꞌa kóukuyauku uwááesa tóyo eémesa avaꞌmoraéraꞌa mirá ésa avakaetégomba komirá uwaná kweyááríkaꞌa miníꞌá tawísímaena marapáꞌá kumúwasa Yéríko-kwaasi tínkantuwesa koméraawe. 


text:
Ísareri-kwaasi Yéríko-naopaꞌa íma kurónkaꞌa kaeꞌnárai tiꞌmárówasarai mindáópaꞌa kotivúntamai awánayae sésarai kuyambá moórá-ininko áwíꞌa Áréꞌapi eénánkáꞌá nááún-ininkona naaúmpaꞌa kuyaná Áánútun-aaiyavena áraire séna minkáéꞌnárai aúpáꞌá tiyuwówasarai tirááiye. Ísareri-kwaasi Yéríko-naoapaken-kwaasi kotínkantuweꞌa koménae sésa kurónkaꞌa Yéríko-kwaasi Áánútun-aaiyavesa íma áraire sirówai tínkamesa Áréꞌapi Áánútun-aaiyavena áraire sirón-inimba íma inkánkaawe. 


text:
<br/>amáparawai tááimo agáyáanda ayáátáár-aimba imbá póꞌa amáparawai táái íma agayánaumne. miwí túwíꞌa Kítíyono úwana Péréke úwana Sámúsoni úwana Yépeta úwana Tévíti úwana Sámúwéri úwasa Áánútun-aai simátímakowaiye miráumai-kwaasi ésa 


text:
Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyóntavesa pósa miwívínkémbá évakarawai namuro-kwáásí usáyaaitesa arupí umái miwítí kwaásiraꞌa kárákwiyesa Áánútumo asiramáímo séna mirámó ónaumnemo siróntemba umái máyówana Áánútu aváár-íyán-tóikaꞌa awáá urówana íma vówasa mésa 


text:
miwívínkémbá évakarawai anóniꞌa pisíntukowasa miwítí namuro-kwáásí tínkamonae suwaná Áánútu tíyótinkowasa kaweꞌá umái mésa íma asiramái máyówana Áánútu asiramátinkowasa mésa miwítí namuro-kwáásí tínkantuwesa méraawe. 


text:
évakar-inimba Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyontavena miwí timááraamo pukómpinkemba Áánútu usásintinkaraiye. namuro-kwáásí évakarawai tátoresa sésa Áánútumbo tínaaembo umámiyataamo éta íya tínkameta étinkanaumpo Áánútumbo tínaaembo ímo umámiyataamo éta tínkamonaumne suwasá Áánútumba íma sínaaemba umámenaumne sésa imáyáa ésa púwónana Áánútu súwaꞌnaa ínata kwíyómpata maíꞌmaita ónaumne suwasá tíꞌa úniꞌa umátínkówasa pukáawe. 


text:
Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyóntavesa miwítí namuro-kwáásí évakarawaiyavesa tuwíráái sésa tínkambae kwéiyesa évakaꞌa tíyayaankaꞌa asááumai tíꞌmaesa ándávaꞌa mágwétiyuwesa 


text:
évakarawai óntandei tínkamuwasa púwúwasa évakaꞌa maánkááraꞌnei taasaꞌnaasá kwéumasuwesa évakaꞌa taánasatanei túvimba airaꞌnaará kwéuwasa kwévuwuwasa évakarawai íma kawer-únánkwátói urésa sipisípi-ayau-unankwatoi uwasá évakaꞌa méme-ayau-unankwatoi urésa íma kaweꞌ-náúmpímpáꞌá kwégwaesa úwoivimpaꞌa kogwáísagwai ésa íma toómbá makówasa sáwíꞌa umátinkesa umbai-yántááríꞌa umátinkesa 


text:
kawe-kwáásí-íꞌa umái máyóntavesa tiꞌmátuwowasa kówésa kwaásimo ímo máyópaꞌa kwénaaesa omápaꞌa mésa maipíné muri-áívíné kwaésa miráumai mésa kawe-kwáásímá pósa sáwíꞌo umátínkówaivimba íma máúmba keyááraꞌa maémáéwe. 


text:
<br/>mirán-kwáásí Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyóntavena Áánútu séna kaweꞌán-owe siráivo marapáꞌá máyónkaꞌa Áánútumo mirá umátinkanaumnemo siráin-tantaaꞌa íma awánowana 


text:
Áánútu miwíyávéna amuꞌmáráaro séna naaémbo keséyaamo ménaaon-kwaasiyavena imáyáa éna kawer-ámbá kentááwé miwíyé kasenkuíꞌa umásinkanin-anta kwisínkaraiye. mindáyavesa marapáꞌó máyónkaꞌa íma awánaraawe.<pb/>


text:
miwí miráumai máyómbanivo kesáá maaráyá ónaumne. miwí Áánútun-aaiyavesa áraire siráawai torupamáímo máyómpimbo kesáá avumpinkáántá máyaunasaraanta Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyón-amba kwéagaraasinkaawata mindáyaveta umbai-yántááꞌá ivátuweta kentáámó sáwí-imayaaomo tátokaimba ivátuweta kwaásimo isaaisésaraambo kwégwesaraambo mimbórá-ímáyáámó kwégwaraantemba Áánútumo agaráásínkarain-ampata íma sívón-káínata asiramáíya kónaumne. 


text:
kwaásimo isaaisésaraambo kwégwesaraambo ayááíváꞌó kwáyáim-beyantavesamo imáyáamo ontembá Ísuntavetaawe suꞌmai imáyáaya onó. Ísu imáyáaya símakaisata Áánútun-aaiyaveta áraireya kwésunanaya imáyáaya kwésimimba póta Áánútuweya aráápamai maíꞌmaita úmaeta iyónaundayaawe. Ísu naaémbo arunkó aamoí ínín-imayaa éna póna taairaꞌó puwíníntavena íma aꞌáo séna taairaꞌó púwón-antavesamo tigaeyávésa kwéomba íma imáyáa éna póna Áánútu kawáá uráiwai ayáánúrapaꞌa asirayán-áyámpáꞌá maraꞌá máyáiye. 


text:
<pb/>Ísuntaveꞌa imáyáa oró. marapáꞌó máyonkaꞌo sáwí-kwaasi sáwíꞌo umánkávaꞌo íyúwanamo asiramáímo maimaénamo iráimba imáyáa éꞌa íma tívón-káínaꞌa íma ivátuweꞌa asiramái máéro. 


text:
Áánútu asiramátinkanintavena séna kesiyáámúmbaare kesáánimbaare ísáaro súwana agaimaréna siráin-aimba imáyáa oró. maarán-áímbá séna<pb/>Ísóigo arumbá tímakaiwai arupí kwéumatinkena kesáánimba owémó kwésiwaiyavena kesáái isáígwáe séna kwétinkamiye. mindáyavai kesááninkoo Ísóigo arupí umánkáimba íma úwoisan-tantaaꞌan iyé-ímáyáá éma sáwíꞌo uráanda asiramái simámakaimba enarunkó íma sáwíꞌa íno agaimaréna siráiye. 


text:
umbai-yántááꞌó kentópaꞌo kwétimba Áánútu kaweꞌá kwéumatinkena kwená iyámpói owaná póna mirá kwéumatinkaiye. amápar-iyampoi kaweꞌá ónááontavesa miwí tinóvowi arupí kwéumatinkaawe. 


text:
Áánútu amápaꞌa kwená iyámpói umbai-yántáápínkémbá arupí kwéumatinkaimba umbai-yántááꞌó kwáyáiwai Áánútuna iyámpóin-ovo umbai-yántááꞌó ímo kwáyáiwai óꞌowiti iyámpóin-owe. 


text:
moórá-ainkwaraꞌa súnda ísáaro. marapákén-késívóisaiya arupí umásínkaraawata miwí táái iséta miráumai kwíyómpaken-kentaasivo áái iséta kaweꞌá umái méta minánón-áímbá miráyá onó. 


text:
sáwíyan-kanaa marapákén-késívóisaiya miwítí imáyáavinkemba arupí umásínkáantaanivo Áánútu kaweꞌá umátinkanae séna kaweré suꞌmaiya umáíya ménaundayavenaya kwemó kaweꞌó umáímo máyáintemba miráyá ónaundayavenaya arupíya kwéumasinkaiye. 


text:
arupí kwéumasinkaindarata sirunkó umbaí kwétainata íya aamoí éta naaémba minúmbáí-yántáákó kaweꞌá umásinkaindarata minúmbáí-yántáákóná anondá paru umái kaweꞌá umái ménaumne. mirám-baaran-oro siráin-kwasai. 


text:
arupí-amba imáyáa umái kwáráaro. keinárawapinkemba évakarawai tuwánésa sáwí-amba kwáráavo séꞌa kaweꞌá umái méꞌa arupí-amba kwáráaro. 


text:
<br/>tiyáántán-kwimai amáparawaiye paru umái máéro. ímo kaweré suꞌmai umáímo máyáawai Ísóigomba íma awánanaaovo kaweré suꞌmai umái máéro. 


text:
keinárawapinkemba évakarawai Áánútu úwoi kwétuwaꞌnaa-iwaimba auwáúnavo séꞌa kárákwiyoro. keinárawapinkemba évakarawai tirunkó sáwíꞌa índarakemba misáwí-ímáyááó amápa-kwaasivimba kóyáwé iváínivo kárákwiyoro. 


text:
sáwí-yantaataveꞌa tirááíyaveꞌa ováínivo kárákwiyoro. naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Íso Áánútuntavena íma imáyáa éna sáwíꞌo uráintemba keinárawapinkemba évakarawai mirá ováínivo kárákwiyoro. kwemá Áánútuntavena íma imáyáa kwéuwaimba moórá-tawai áái kwéankowana ávákontavena séna ená toómbá nasímínana mintónkóná anondá emá aivar-íyámpóí aúrénana kenkáísivowa kawe-kwááróꞌá tumánkaniye séna 


text:
ména naaémba moórá-imayaa éna kesivo kawe-kwááróꞌá tumásinkainkwae séna anón-iviꞌa tówana avowámá ávákomba kawe-kwááróꞌá tumánkena póna kwembá íma tumánkowana ááémo sáwíꞌo uráin-tantaako avowámá kawe-kwááróꞌá tumánkanin-amba ítáraiye. keinárawapinkemba évakarawai mirá-sáwíꞌá ováínivo kárákwiyoro. 


text:
<br/>naaóváꞌá Ísareri-kwaasi Sáínai-omar-andampaꞌa komáyówana anón-irama kwégena tinepáí kwégowasa uwaná anómba túnkuwana anón-unda torówana 


text:
uwíremba anónkaꞌa aúꞌmai iyúwana aaigówé suꞌmai séna kwaásiye póíye maanómákáꞌó tíyaꞌo éꞌa óntandei tínkamiyasa puwónááowe súwasa mináímbó ísón-kwaasi táátavesa ésa sésa ókwaraꞌa moórá-aimba íma sínata isánáe sésa táátavesa ésa 


text:
awánon-tantaaꞌa anómba táátavesa uwaná Mósesi séna sááte kéna siyántámbá taráiye siráiye. naaóváꞌá Ísareri-kwaasi mirán-tántááꞌá koawánaraavo keinárawaꞌa mirán-tántááꞌá íma kogwéawanaawe. 


text:
<pb/>íma mirá éꞌa Áánútunopaꞌo tiráamba maarááníꞌa kwéowe. moórá-omako áwíꞌa Sáíyono-omapaꞌa téꞌa Áánútu asirayánkwáráwáíná naaópaꞌa téꞌa kwíyómpaꞌa aúná-naoꞌa Yérúsaremu-naokaan-daopaꞌa téꞌa kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌo sáwívaꞌo torupamáímo mésamo Áánútu áwíꞌo mósá marésamo aamoí kwéopaꞌa téꞌa 


text:
aivaꞌó Áánútunopaꞌo tésamo kwená kwaási-iꞌa umái máyáapaꞌa tiráawe. kwíyómpaꞌa aúváívimba miwí túwíꞌa agaimakáiye. Áánútu amáparawai miwímó máyáawaina ááintavena tísaa íníwainopaꞌa téꞌa marapáꞌó arupí umáímo máyówanamo Áánútumo kasenkuíꞌo umátínkaraiwai kwíyómpaꞌa miwí timantómbó máyáapaꞌa téꞌa 


text:
Ísunopaꞌa Áánútu aúná-aimbo simáímo tarúmakaimba kwéagaraasinkaiwainopaꞌa tiráawe. naaóváꞌá Kááini ávákomba Épeomba tuvuwúwana puwúwana kwená naaemá kumúwana mindáyavena anondá sáwí-meyamba amínkwáe siráimbanivo Ísuna naaemó kunkáimba kwaási kaweꞌá kwéumatinkaimba kwenópaꞌa tiráawe. 


text:
<pb/>Áánútu keinárawatavenamo aaimó sínda-aimba íma araaiséꞌa kárákwiyoro. naaóváꞌá Mósesi marapáꞌá ména Áánútun-aai simátimuwasa arááíraawai sáwí-meyamba mairáawe. miráumaimo kwíyómpakewaimo simátiminda-aintaamo araaisénááowai áraiꞌa sáwí-meyamba mayánááovo kárákwiyoro. 


text:
naaóváꞌá Áánútu Sáínai-omapinkemba aaí súwana anóm-barima taráimbanivo ívéꞌa asiramái séna moórá-kanaa tínímba ókwaraꞌa anóm-barima taaó senaná kwíyónkowe maraówé anóm-barima táníye siráiye. 


text:
ókwaraꞌa anóm-barima taaó sénaumnemo siráin-ainkona ááimba maarán-iye. marímo tánín-tantaaꞌa naaóváꞌó tarórurain-tantaaꞌa póna ánásanivo maríma ímo kanaán-umai táínda-yantaaꞌa kwaíkwaiꞌa íníye. 


text:
<br/>miráumai marímo tánímba Áánútu kentááráꞌá kárákwiraimba póna íya siyuwánímba póta sirunkó kaweꞌá ínata aamoí éta kwentávéta éta kwenáwíꞌa mósá maréta kwená imáyáa mósá máráandayavenaya aamoí íníye. 


text:
kankambó aúꞌmaimo iravímbó agaisúwáantemba Áánútu mirá ínata póta kwená imáyáa mósá maréta ménaumne.<pb/>


text:
Ísu Káráísitiye tarúmai máyáawai Áánútuna akúníꞌa umái máyáamba póꞌa moórá-morawaivimba kentirumbá kwétimeꞌa íma ivátuwaaro. 


text:
namu-kwaasímó tíyaꞌo éꞌa toómbá naambá kwétimeꞌa íma iváꞌá tiyúwáaro. évakarawaimo mirámó uráamba íma marapá-kwáásí kaweꞌá umátínkaraavo kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa mirá umátínkaraavo íma kwíyómpakewai owé-ímáyáá uráavo marapákén-kwáásí owé-ímáyáá uráawe. mindáyaveꞌa namu-kwaasí túwaꞌnaa oro. 


text:
Áánútuna kwaásivinkemba kwená kwaási onkákémbá évakarawai tíꞌmaesa ándávaꞌa mótínkáamba miwísé ándáraamba umái maémáyáambanivo mindáyaveꞌa imáyáa éꞌa túwaꞌnaa oro. umbai-yántááꞌá miwívímbá kwáyáin-kwaasi keinárawapinkwaraꞌa miráumai umbai-yántáákáámbá kwáyáiwain-ovo imáyáa éꞌa túwaꞌnaa oro. 


text:
<br/>aaraimó kwaaimó máyáawasa kwaaimó aaraimó máyáawasa kwéon-amba kawer-ámbán-ivo aaraí íma sáwí-ankaꞌa nááówasa kwaaí íma sáwí-ankaꞌa nááówasa miráumai máyáavo aarai-úmóyáné kwaai-úmóyáné íma oró. mirámó íyanamo éna Áánútu sáwí-meyamba timíníye. 


text:
<pb/>Áánútu séna<pb/>íma tiyuwéꞌa túwaꞌnaa ónaumne mináímbá siráintaveta asiramái méta séta<pb/>Ísóigo kwésuwaꞌnaa-imba póꞌa kwaásimo<br/>sáwíꞌo umásinkaiyamba íma sááꞌa káníye séna Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna siráimba póꞌa óntantaveꞌa íma anón-imayaa éꞌa mirán-tántáákó kembá tátorainaꞌa sáwíꞌa iíyáváínivo makáan-tantaataveꞌa séꞌa mindá kanaán-iye seró. 


text:
<pb/>ááéma kentí anón-kwaasi Áánútun-aai simátímakaawaiyaveꞌa imáyáa oró. miwímó máyón-aaine pukáan-aaine imáyáa éꞌa Áánútuwemo aráápamaimo maémáéntemba mirá oró. 


text:
Ísu Káráísiti naaóváꞌó uráintene minkáꞌó mirá uráintene ívékwaraꞌa mirá kwéintene naaénkwaraꞌa mirámó íníntene. mindáyaveꞌa 


text:
toómbá aambá áúmbakaan-amba kwaránááomba íma túwaꞌnaa ínívo Áánútu úwoi súwaꞌnaa umáíya kwéasiramasinkaivo óꞌon-oꞌom-bonor-aimba kampaꞌ-mónór-áímbá iséꞌa kwáráavainivo kárákwiyoro. 


text:
<pb/>Ísu Káráísitimo puwénamo kwenáúmo Áánútumbo ámakaintavenaya kwésuwaꞌnaa-imbanivo mono-náúmpáꞌó monoꞌ-máyáí-kwáásímó póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámén-kwaasi íma kanaán-umai kwétuwaꞌnaa-iye. 


text:
aivaꞌ-mónó-káwáánákó kwaási sáwíꞌo uráantavena póí tuvukéna naaemá umaéna Áánútuna aokaꞌ-náúmpáꞌá iréna mindááémá tuvimpín-úmáráísasa mimpóí mindáókona aaumépaꞌa íma nésa agaisukáawe. 


text:
<br/>miráumai Ísu Káráísiti kentááyávéna imáyáa éna sáwí-imayaa maitiyuwánaumne séna íma aꞌáo súwasa áíꞌmaesa mindáókona aaumépaꞌa móankaresa tuvúwúwana puwúwana kwená naaemá kunkáiye. mirámó uráimba póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámén-kwaasi íma kanaán-umai kwétuwaꞌnaa-ivo kentáá kwésuwaꞌnaa-iye. 


text:
Ísumba áíꞌmaesa mindáókona aaumépaꞌa móankaresa tuvúwúwana pukáimba miráumai monoꞌ-náúmpáꞌó póímo tuvúꞌmáímo Áánútumbo ámén-amba tuwáúnasaya kwembó simáímo sáwíꞌo umánkaraantemba kentáágwáráꞌá simái sáwíꞌa umásínkáamba póta íya kwentá auwánaumne. 


text:
marapáꞌó kwaíkwaiꞌo ínín-daoꞌa íma kwáyáintaveta kwíyómpaꞌo maíꞌmaitaamo ónaunda-naopata imáyáaya éta póta íya kwentá auwánaumne. 


text:
<pb/>Áánútumbo póímo áméntemba Ísu Káráísiti kentááyávénawe séna pukáintaveta Áánútuna kwaási úne súndawaiya aamoí umánkámae kwéiyeta kwenáwíꞌa mósá maréta íya túwáano. 


text:
<br/>kentí anón-kwaasi táái iséꞌa kwésentemba mirán-oro. keinárawakaꞌa kaweꞌá umái kárákwimae kwéiyesa naaémba Áánútumba mimbáyáíyávéꞌa simámenaaowe. miwí tááimo ísámaimo kaweꞌó íyasamo ésa aamoí íyaꞌa mindáyaveꞌa kaweꞌá umái ménaaowe. miwí tááimo ímo ísámaimo kaweꞌó íyasamo ésa miwítí mayáí umbaí táínaꞌa mindáyaveꞌa íma kaweꞌá umái ménaaowe. 


text:
<br/>imáyáa éta kentáásirumpinta íma aaí kwáyáísata amápa-tantaataveta arupíya ónáeya kwésumpo kentááyávéꞌa Áánútumpaꞌa námúnaa símae íyóro. 


text:
asiramái simátimeꞌa séꞌa ókwaraꞌa kentópaꞌa sáwíyankaꞌa kónaunda-amba Áánútu paárinintaveꞌa námúnaa seró súne. námúnaa siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Áánútu paru kwéumatinkaiwaina ááinko éna Ísóigo Ísu pukáimpinkemba usásinankarowana puwúwanamo kwená naaemó kunkáintavena póna simái tarúmakain-aimba kwaíkwaiꞌa ínana sipisípiraꞌo kárákwiraiwaimo intembá Ísóigo Ísu kentááráꞌá kwégarakwiyiye. 


text:
Áánútuna imáyáavinkeniꞌa ónááontavena Áánútu asirayámbá timíníntaveꞌa námúnaa kwésune. Áánútu kentáásirumpinta mayáí kwémayaimba Ísu Káráísitina asirayándéí kwembó arááímo taim-báyáí Áánútu mayáníntaveꞌa námúnaa kwésune. Ísu Káráísiti áwíꞌa aasiyaasí anómba kwaíkwaiꞌa kwéimba árair-aimba intávéꞌa námúnaa kwésune. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. asiramái simátimeꞌa séꞌa asiramátinkanaundayaveꞌa maanáúváímá agaimái timúnda íma ayáátáár-aimban-ivo kwempaꞌá méꞌa ísáaro. 


text:
moórá-aimba ísáaro. moóráwai áwíꞌa Tímóti ándávakemba kwéayurankaamba póna ááémo tínaꞌo éꞌa kentópaꞌo kóndaraꞌa áíꞌmaeꞌa kónaumne. 


text:
<br/>kentí anón-kwaasiyavetaawe Áánútuna kwaási amáparawaiyavetaawe simátimeꞌa séꞌa kaweꞌá umái máéro kwésune. Áánútuna kwaási Ítári-maravakewai simátimesa sésa kaweꞌá umái máéro kwésewe. 


text:
kemá Yémési maanáúváímá agaimái timúne. Áánútuna mayáíyé Ísu Káráísitina mayáíyé kwémayaundawai maanáúváímá agaimái kwétimumpo Ísareri áánimbaaꞌa sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasi tísaavutantambo uráawai óꞌon-oꞌom-baravaꞌa kóyáwé umái máyáawai ísáaro. asiramátínkáin-kwasai. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. umbai-yántááꞌá óꞌon-oꞌon-tantaaꞌa kentópaꞌa kwétivo tirumbá etóyóí umái máéro. 


text:
umbai-yántááꞌá kentópaꞌa kwétimba Ísóigo Ísuwe aráápamaimo méꞌo ímo auwéꞌo éꞌa asiramái ménaaowe. mindáyaveꞌa ísaraamba póna umbai-yántááꞌá kentópaꞌa kwétivo tirumbá etóyóí umái máéro. 


text:
asiramái maíꞌmaiꞌa úmae iyíyana íma tívón-káínaꞌa mirán-káwér-ímáyáá úmae kwéiyiyana Áánútuna kawe-tántáátávéna íma táái tinkáníye. 


text:
kawer-ímáyáá mayánáe síyawai Áánútumpaꞌo áísaa íyanamo éna timíníye. Áánútu nóintavera kwésisaaoo íma séna íma tátorainda úwoi timíníye. 


text:
Áánútumpaꞌo áísaa íyamba íma kaer-ímáyáá éꞌa úwoi kesáái isáníye seró. kaumbo-káér-imayaamo tokáiyawaimo ésa kavóná-kwaasima pósa avumpin-kwáásímá mésa kogwaétuwe tagwaétuwe-kwaasiraamban-owe. 


text:
mirámó owáímá kaumbo-káér-imayaa ésa íma mimbórá-ímáyáá umái kwarésa kaweꞌ-máyáí kwémayaavo sáwí-imayaa kwarésa mirámó kwéowaima Áánútumpaꞌo áísaa íyan-tantaaꞌa simíníye-imayaan-ovo. óísaniyaain-kwaasiye óísankwara-kwaasiyei kwaasái. 


text:
<pb/>óísaniyaain-kwaasi Ísu Káráísitin-aaiyavesa árairemo kwésewanamo imbá Áánútu séna kesí kwaásiman-owe kwésimbanivo tirunkó kaweꞌá kwéivo 


text:
óísankwara-kwaasi Ísu Káráísitin-aaiyavesa árairemo kwésewanamo imbá Áánútu séna kentí óísamba íma aiva-tántááꞌán-iye kwésimbanivo miwígwáráꞌá tirunkó kaweꞌá kwéiye. konaarirí-yántááꞌó moigwáán-arambo kwénamo avurankambó tintenkáámbá óísamba aiva-tántááꞌá iyé-ímáyáá kwéon-kwaasi mirá umái ánásanaaowe. 


text:
aaváúmá iyéna aaꞌá kaisaná moigwáán-arambo aáyánkénamo minkáwé-tántááꞌó avurankambó tintembá óísamba aiva-tántááꞌá iyé-ímáyáá kwéon-kwaasi mayáímá kwémayaamba miráumai ánásanaaowe. sáwí-imayaamo kentópaꞌo tínaꞌo aꞌáomo sénááon-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu Káráístin-aaiyavesamo árairemo kwésewanamo imbá miwíváꞌó sáwíꞌo ií-yántááꞌó tínímbo ésa aꞌáomo síyanamo éna tirunkó kaweꞌá íníye. miráumai asiramái maíꞌmaiꞌo íyanamo éna Áánútu timénaumne siráin-tantaaꞌa timíníye. ááéma Áánútu séna tirumbá kwésimen-kwaasi aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe siráintemba mirá umátinkaniye. 


text:
sáwíꞌo ií-yántááꞌó kentópaꞌo tínaꞌo sáwíꞌa ónaumne-imayaamo éꞌo éꞌa Áánútuntaveꞌa sáwí-imayaa símakaiye sevó. Áánútu íma sáwíꞌa ií-ímáyáá tiména íma kwená imáyáavinkemba sáwí-imayaa tavisimái mémaraniye. 


text:
misáwí-ímáyáágó tátorainata sáwíta ónaumne. sáwítaamo úmaeta kwéiyonanayaamo éna misáwí-ímáyáágóná anondá máyaundawaina ááimba Áánútuna némpaꞌa ménaundayaaniye. mindáyaveꞌa Áánútuntaveꞌa sáwí-imayaa kwésimiye sénááovo imáyáa umái kaweꞌá oró. 


text:
amápaꞌa árai-tantaa kawe-tántááꞌá kentáásópata kentáásivoma Áánútunopakemba kwégumiye. aaváúmá kwíyómba oꞌá úmakowana aaváúmá kumpékéna usaréna kwéivo Áánútu íma mirá kwéena aasiyaasí sáma kamásinkena íma óꞌon-oꞌon-imayaa kwéiye. 


text:
Áánútu kwená imáyáa kwégwarena árair-aimba kwésimasimenaya mináráír-áíntávéna aúná-kwaasiraanta kwéumasinkaisata aivaꞌá kwená kwaási-ita uráanasaya naaémba óꞌon-oꞌon-kwaasi mirá ónááowe. Áánútun-aai isésa mirámó kwéon-kwasai. 


text:
<br/>kesí kwaási kentí imáyáa kwéunda-kwaasi ísáaro. Áánútun-aai ísámai kawer-éꞌa imáyáa uréꞌa aaí séꞌa íma ááéma áwááꞌa séꞌa oró. 


text:
mindáyaveꞌa sáwí-imayaaneimo sáwíꞌo kwéon-tantaaꞌa tuwéꞌa umaé kuméꞌa Áánútun-aai tirumpimbó makáin-aimba ísámai kawer-íyana mináínkó kawer-ámpáꞌá métinkaniye. 


text:
<pb/>Áánútun-aai tááre suꞌmai iséꞌo Áánútun-aai isáúnda áꞌa kwéisaumne séꞌo éꞌa kesáváí kampaꞌá kwésevo Áánútun-aai íma tááre suꞌmai iséꞌa kwemó siráintemba oró. 


text:
non-kwaaúmpímbá tóiꞌa awánasuwesa kówasa mirámó ombá ááéma kwétuwinkagwimba mirámó owáí Áánútun-aai isésa kwemó siráintemba mirá íma kwéowe. 


text:
Áánútun-aai kasenku-áínkó póna mináínkó sáwí-imayaagomo tátokaimpinkemba iyátinkaniye. Áánútun-aai isésa kwemó siráintemba kwéiyawai isésa íma tuwinkáinda mirá úmaesa kwéiyiyana mináínkó tirumpimbá kaweꞌá umátinkaniye. 


text:
<br/>mono-kwáásímá úne sembánivo kwésen-ainkaꞌo ímo kárákwiyombo ésa kesáváí-ímáyáágómbá kampaꞌá kwésimauwesa tóikakene suꞌmai sésa mono-kwáásímá úne kwésewe. 


text:
ketor-ínínkáré megusaa-íyámpóíráré umbai-yántááꞌó kwáyáiwairare kárákwiyesa marapá-kwáásítí sáwí-ampaꞌa tínaaemba kwéumasuwaawai Áánútun-aai ísámai kawer-ésa Áánútu kentáásivo aúrankaꞌa áraiꞌ-mono-kwaasi mésa Áánútun-arááíye suꞌmai kwégwaraawe.<pb/>


text:
kesí kwaásiyono. Ísóigo Ísu Káráísti óꞌoran-aaimba kwáyáiwain-aaiyaveꞌa áraire séꞌa kwenkáꞌá agevamái máyáavo túwíꞌo kwáyainda-kwaasi kaweꞌá umátinkeꞌa túwíꞌo ímo kwáyainda-kwaasi tínaaemba umátímémba mindá sáwíꞌa kwéovo 


text:
kárákwiyoro. torupamáímo máyáampimbo moóráwaimo óísankwara-kwaasi éna kawer-únánkwátói úmae tisanamó óísaniyaain-kwaasi éna sáwí-unankwatoi úmae tisaꞌó kawer-únánkwátóigwarawaintaveꞌa suwókáꞌá tamaiyó séꞌo sáwí-unankwatoigwarawaintaveꞌo nénkaꞌa maiyómó kwésemba mindá sáwíꞌa kwéowe. 


text:
mirámó sembá keinárawapinkemba évakarawai túma maimaé iyéꞌa évakarawai simái sáwíꞌa éꞌa sáwí-imayaanei taaínkaaꞌa kwéowe. 


text:
<br/>kesí kwaási kentí imáyáa kwéunda-kwaasi ísáaro. marapáꞌá máyáan-kwaasi óísaniyaain-kwaasi tuwánésa sésa úwoi-kwaasiman-owe kwésevo Áánútu óísaniyaain-kwaasi kwesé aráápamai asiramái máyáan-kwaasi tuwánéna séna kesí kwaásiman-owe kwésiye. ááéma Áánútu séna tirumbá kwésimen-kwaasi kwégawaa úndavaꞌa ménaaowe siráimba 


text:
óísaniyaain-kwaasiyavena mirá siráimba póꞌa móruna tiyúwáavo. óísankwara-kwaasi túma íma maimaé íyóro. óísankwara-kwaasi keinárawaꞌa sáwíꞌa umátinkesa aaimá kwésimatinkesa 


text:
Ísu Káráísiti áwíꞌa usáyaaitarain-awiꞌa kentí anóndako áwíꞌa simái sáwíꞌa kwéumankaamba póꞌa miwí túma maimaé íyóvo. 


text:
<pb/>Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>esáváí-ímáyáámó óndantemba<pb/>óꞌowiti imáyáagwaraꞌa uwó siráimba póꞌa minkáwér-ámáámbó asirayán-ámáámbó kwaréꞌo éꞌa kaweꞌá ónááombanivo 


text:
óísankwara-kwaasi túmo maimaé iyéꞌo óísaniyaain-kwaasi móruna tiyuwéꞌo éꞌa sáwíꞌa ónááowe. mirámó éꞌo éꞌa kawer-ámáámbá araaisíyana Áánútu aaimá simátinkaniye. 


text:
amápar-amaambo kwarésamo moórá-amaambo araaisíyambo éna aaimá simátinkena séna amápar-amaankomba arááíséwaiman-owe síníye. 


text:
Áánútu séna íma aarai-úmóyámbá kwaai-úmóyámbá oró séna moórá-ainkwaraꞌa séna íma kwaási tínkamiyasa púwóro siráiye. ímo aarai-úmóyámbó kwaai-úmóyámbó ombánivo kwaási tínkamiyasa puwónááomba ámáánkomba kwéaraaisewe. 


text:
<pb/>Áánútun-aai kasenku-áínkó póna mináínkó sáwí-imayaagomo tátokaimpinkemba iyátinkaniye. Áánútu kwenáái kwáráawaiye arááíséwaiye tuwánéna tísaa ínímba póꞌa imáyáa éꞌa kentóikare kentúrare kárákwiyoro. 


text:
Áánútu aaivimbá maitinkáíndaraꞌa tirumbó ímo umátínkaraawai Áánútu kwenarunkwáráꞌá íma umátinkaniye. Áánútu aaivimbá matinkáíndaraꞌa tirumbó umátínkaraawai íma tááꞌa kwégainana Áánútu aruntaváí umátinkaniye. Ísun-aaiyavesa áraire sésa kaweꞌ-máyáí mayáan-kwasai. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. Ísu Káráísitin-aaiyavesa áraire kwésesamo ímo kaweꞌ-máyáímó kwémaesamo ésa miwí táái úwoi tóikaken-aimba kwésewe. mináímbá tóikakene suꞌmai kwésemba póna Áánútu íma kawer-ámpáꞌá métinkaniye. 


text:
keinárawaꞌo séꞌo toómbá nenaná ámúꞌa váínama unáánkwátói aneꞌá márénana kokoꞌá ínama kwaaó séꞌo toómbó unáánkwátóimo ímo améꞌo éꞌa kentáái úwoi tóikaken-aimba sénááowe. 


text:
mindáyaveꞌa Ísu Káráísitin-aaiyaveꞌa áraire kwéseꞌanivo ímo kaweꞌ-máyáímó kwémayaambo éꞌa áraire sen-áímbá tóikakene suꞌmai kwésevo tirunkakémbá íma kwésewe. 


text:
<pb/>évakarawaimo sésamo Áánútun-aaiyaveꞌa áraire kwésunda póꞌa Áánútuna kwaási únemo kwésewasamo évakarawaimo sésamo kaweꞌ-máyáí kwémayaunda póꞌa Áánútuna kwaási únemo kwésemba kemá Yémési séꞌa Áánútun-aaiyaveꞌa áraire sembánivo kaweꞌ-máyáí íma kwémayaamba póꞌa Áánútuna kwaásiyaꞌo íma tuwánáúmne. kemá kaweꞌ-máyáí kwémayaunda suwánéꞌa séꞌa Áánútun-aaiyavai áraire kwésene sénááowe kemá Yémési súne. 


text:
Áánútu kímborawai máyáiye kwéseꞌo árairemo kwésemba kawer-áímbá kwésembanivo miráwé suꞌmai kwésemba Áánútu kawer-ámpáꞌá íma métinkaniye. Sáátáánigona kwayóꞌnárawaꞌo mináímbó kwésemba tiyántámbá kwétaisasa kwésemba póna Áánútu íma kawer-ámpáꞌá métinkaniye. 


text:
íma kawer-ímáyáágwárá-kwáásín-owe. Ísun-aaiyaveꞌa áraire kwéseꞌo kwéomba íma kaweꞌ-máyáí kwémayaamba úwoima aaimá kwésemba póꞌa simáímo agaráátinkaanda ísáaro. 


text:
naaóváꞌá kentáá síkwáꞌnáma Ááváramu Áánútu simámakainiꞌa índayavena ááninko áwíꞌa Áísákaamba óntan-taareiraꞌa mósá ánkarena tuvuwíníye úwana Áánútu séna aꞌáo siráiye. Ááváramu mirá uráintavena Áánútu séna arupí umái máyáane siráiye. 


text:
Ááváramu Áánútun-aaiyavena áraire kwésena íma miráwé suꞌmai uráivo simámakaintemba uráimba Áánútun-aaiyavena asiramái áraire siráimba áꞌa ísaraawe. 


text:
Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna Ááváramu Áánútun-aaiyavena áraire siróntavena Áánútu séna arupí umái máyaanemo siráimba mináínkóná ááimba Ááváramu Áísákaamba tuvuwíndavena uráinkaꞌa avoraꞌá paáruraiye. naaémba Ááváramuntavesa sésa Áánútuna kwaásiman-iye siráawe. 


text:
Áánútun-aaiyavesa áraire sésa kaweꞌ-máyáí kwémayaawaiyavena Áánútu séna arupí umái máyáawe kwésivo Áánútun-aaiyavesa áraire sésa íma kaweꞌ-máyáí kwémayaiyawaiyavena Áánútu séna arupí umái máyáawe íma síníye. mináímbá ívéꞌa kwéisaawe. 


text:
<pb/>Áánútun-aai aúváívimba naaóváꞌá agaimaréna moórá-ininko eénánkáꞌá nááún-ininko áwíꞌa Áréꞌapi óꞌonkaa-ininkona kwaasái siráiye. Yósúwa maramá aúpáꞌá koawánaakaiyo séna tiꞌmarówasarai minínínkóná naaúmpaꞌa tuyaná mindárai táái iséna áraire séna kwenamááraa tínkamovo séna moórá-ampaꞌa agaráátinkowasarai kóuraaiye. minínínkó mirá uráintavena Áánútu séna arupí umái máyáin-inimban-iye siráiye. 


text:
timambá kówisasamo kwaásimo púwóntemba Áánútun-aaiyavesa áraire sésa íma kaweꞌ-máyáí kwémayaawai miráráán-umai íma tirunkakémbá áraire kwésevo tóikakemba kwésewe.<pb/>


text:
kesí kwaásiyono. Áánútuna mayáí agaráátinkaiyam-bayai íma sáwívarawai mayánááovo moórá-morawai mayánááowe. agaráátinkai-mayaiya kwémayaundawaiya Áánútu asiramáíya kwésisaa índarakemba úwoi-kwaasi miwítí mayáíyávéna úwoisamba tísaa íníye. mindáyaveꞌa íma sáwívarawai séꞌa agaráátinkai-mayai mayánáe sénááowe. 


text:
amáparawaiya évaka-tantaaꞌa sáwíta kwéundayaawe. tói-kawaan-esa kawer-áíné suꞌmai kwésewai áraiꞌa kawe-kwáásí mésa túraꞌa amápa-tantaakaꞌa kanaán-umai kwégarakwiyowe. 


text:
<br/>moórá-aimba imáyáa oro. anóm-poi áwíꞌa ósimba kwaási kentí imáyáaomo kwin-ámpáꞌó kónáesamo ombá óipimba ákí-asirayan-tamayoꞌa áárankesa évarevar-ayaairaꞌa ándáma aríkwímai tiyáámpimba tokésa kentí imáyáaomo kwin-ámpáꞌá moórá-ayampar-anda tavisewaná minánóm-póímá kwégwiye. 


text:
nompí-sípígwáráꞌá imáyáa oro. mindá anón-tantaaꞌa isaná úndágoma améntámai ópaꞌa tuwánáe kwéisananivo avúsúmaenamo nááín-tamayoꞌa íma anón-tamayoꞌan-ivo sáwíyan-tamayoꞌa kwemó kónáe sipaꞌá mintámáyóꞌá kwántáísana minánó-sípígó kwégwiye. 


text:
maarágwáráꞌá imáyáa oro. kwaásiya anón-tantaaꞌa únanaya sóikoma sáwíyan-tantaako sáwívar-aimba kwésena súyaama maimaéna kwéiyimba imáyáa oro. aivaꞌá sáwíyan-irama karéna kámaena anón-umiꞌa kwégautaapaiye. 


text:
iramó kámae kwéna anón-umiꞌo sáwíꞌo intembá sáwí-ainko miráumai kwégwena amápa súwawaata sáwíꞌa úmaena kwégwiye. sáwí-ainkona mayáígó amápar-ayampaꞌa amápa-sawi-mayaigomba kwéusayaaitaiye. misáwí-yántáákóná ááimba Sáátáánigompimba kwéena kentáásí mayáí tasáwíꞌa kwéena amápar-ayampaꞌa kóyáwé kwéiye. 


text:
sáwí-ainko usáyaaitarain-tantaaꞌa pósa kwaási íma kanaán-umai kwégarakwiyowe. kwaaivainkómó kwaásimo vaisanamó sáwíꞌo intembá sáwí-ainko mirá kwéiye. 


text:
<br/>kentáá sóiꞌnei kentáásivowa Ísóigo áwíꞌa mósá maréta Áánútu kweirááníꞌa úmakain-kwaasi simái sáwíta kwéune. 


text:
mimbórá-sóípínkéntá kawer-áímbá kwéseta sáwí-aimba kwéseta kwéune. kesí kwaásiyono. mirán-ááínkó sáwíꞌa kwéiye. 


text:
inaómá íma terarambá íyáísana túsigoma kondóí-aramba íma kwéiyaiye. uwí-nónkó íma kaweꞌ-nómbá auvínasa kwaási nánááowe. mindáyavena mimbórá-kwáásígómpínkémbá kawer-áínkwárá sáwí-ainkwaraꞌa sisaná mirán-ááínkó sáwíꞌa kwéiye. kawer-ímáyáá Áánútumpakemba kwégumin-kwasai. 


text:
<br/>keinárawapimba évakarawai kawer-ímáyáá torésa kawer-ísáí-yántááꞌá toráawai mésa kawer-ímáyáágwárá-kwáásí pósa íma túma maésa iyésa kaweꞌ-máyáí maésa kaweꞌá umái méwaꞌa tuwánéꞌa séꞌa kawer-ímáyáágwárá-kwáásímán-owe sénááovo 


text:
keinárawapinkembo évakarawaimo miwítí kwaásima tirumbá sáwíꞌa umátinkesa sésamo anón-kwaasi-iꞌa ovó sésamo keyáá anón-kwaasi-iꞌa umái ménaumnemo sénááombo ésa miwí túma maimaésa iyésa kesáváí kampaꞌá sésa kawer-ímáyáágwárá-kwáásí úne seváínivo. 


text:
mirán-ímáyáá íma Áánútumpakemban-ivo marapákémbá kwaásiti imáyáa Sáátáánigona imáyáavinkemba kwésewe. 


text:
évakarawaimo miwítí kwaásimo tirumbó sáwíꞌo umátinkesamo sésamo anón-kwaasi-iꞌa ovó sésamo keyáá anón-kwaasi-iꞌa umái ménaumnemo sénááombo ésa íma moórávaꞌa tágárotamai maésa óꞌon-oꞌon-tantaaꞌa sáwíꞌa úmae iyónááomba mindá marapákémbá kwaásiti imáyáa Sáátáánigona imáyáavinkemba kwéovo 


text:
Áánútumpakemba kawer-ímáyáá tokáawai kaweré suꞌmai ésa íma sáwíkwaraꞌa ombá paru kwéesa íma aaisampínkémbá kwésesa óꞌon-kwaasi táái kaweꞌá umái kwéisesa tirumbá kwéumatinkesa umbai-íꞌo on-kwáásí kwétuwaꞌnaa-esa íma kaumbo-káér-aimba sésa íma taaínkaar-umai kaweꞌá umátinkaa sáwíꞌa umátinkaa kwéovo amápaꞌa kaweré suꞌmai kwéumatinkaawe. 


text:
keinárawapimbo aaisambó séꞌo áwááꞌo séꞌo mirámó kwéomba miwáná ááimba maará kwéiye. sáwí-yantaakomo tirááímo taintávéꞌa imáyáa owaná minímáyáágómá tátoraisana aaisambó sií-áímbá kwévaariye. 


text:
tirááímo tain-tántááꞌó makáawaꞌo ombá tuvúwónana puwínaꞌa kemá mayánáe-imayaa kwéowe. óꞌowiti náaindaamba túran-anda éꞌa íma kanaán-umai mayánááontaveꞌa aaisambá tiyéꞌa áwááꞌa kwésewe. tirááímo tain-tántáátávéꞌa Áánútumpaꞌa íma áísaa owaná póna íma kwétimiye. 


text:
Áánútumpaꞌo áísaa ombá áísaa on-tántááꞌá íma kwétimiye. sirááímo tain-tántááꞌá kesáváí mayánáe séꞌa Áánútumpaꞌa áísaa ombá misáwí-ímáyáá tokáantavena íma kwétimiye. 


text:
aaraimó kwaairakémbó tiyuwésamo óꞌon-kwambo máyáantemba Áánútumbo auwéꞌo kwégon-kwaasiyono ísáaro. marapá-tántááꞌó imáyáamo eémeꞌo éꞌa Áánútuna namuro-kwáásíráámbá kwéovo mináímbá imáyáa oró. marapá-tántááꞌá mayánáe símae iyíyawai Áánútuna namuro-kwáásíráámbán-owe. 


text:
Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>Áánútu séna kesimambá kempímbá maráúnda<br/>sáwíꞌan-ovo séꞌa asiramái kwégarakwiyune siráiye agaimaréna siráimba mináímbá íma úwoi-aimban-ivo árair-aimban-ivo imáyáa oró. 


text:
ánivo Áánútuna imáyáa úndayavenaya súwaꞌnaa umáíya kwéasiramasinkaintaawe. Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba agaimaréna séna<pb/>Áánútu kentúmo maimaé kwéiyowai kwétuwentayuwaivo kwenaísamaivimba kwémaewai kwétiravayaiye agaimaréna siráimba póna Áánútu súwaꞌnaa umáíya kwéasiramasinkaintaawe. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa Áánútun-aai iséꞌa kwenaísamaivimba máyáaambanivo Sáátáánigon-aaiyaveꞌa aꞌáo síyanamo éna ááéma tiyuwéna kówinaꞌa 


text:
Áánútuna egwaaꞌó méwanamo éna Áánútu kentí egwaaꞌá méniye. sáwíꞌo kwéowai kaweꞌó umáímo ménaaontaveꞌa imáyáa éꞌa misáwí-yántááꞌá túwáaro. Áánútuna imáyáawe marará-ímáyááwé tokáawai sáwí-imayaa tuwéꞌa kawer-ímáyáá oró. 


text:
sáwíꞌo kwéontaveꞌa íma aamoí éꞌa kanagíꞌá kwéteꞌa máéro. sáwíꞌo kwéontaveꞌa íma kwírááima síyamba tóiꞌa matuwéꞌa máéro. sáwíꞌo kwéontaveꞌa tirunkó íma kaweꞌá éna sáwíꞌa kwéinaꞌa máéro. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. kentí kwaásiyaveꞌa keíyái íma sáwí-aimba seró. Áánútu ámáán-aimpimba séna íma mirán-oro siráimba póꞌa mirámó kwéomba Áánútuna ámáámba simái sáwíꞌa umánkeꞌa séꞌa sáwí-amaamban-iye sembá mindá kampaꞌá kwésewe. Áánútuna ámáámbo taaínkaar-uréꞌo séꞌo sáwíyan-amaane anón-amaane kwéseꞌa minámáámbá íma kaweꞌá umái kwaréꞌa kwéaraaisuwaawe. 


text:
Áánútu kweyáá ámáámba siménaya kwaási kwétaainkaar-ena kanaán-umai kweyáá kawer-ámpáꞌá mégwétinkena kweyáá kwaási ánásasuwaniye. mindáyaveꞌa kwaási keyááríkaꞌa íma taainánááovo Áánútuna mayáímán-iye. ímo túmo maimaé iyí-kwásáí. 


text:
<br/>keinárawaꞌa imáyáa éꞌa séꞌa ívéraꞌi. aaváyaawaꞌi. anón-daopaꞌa koméꞌa mayáí kwémaeꞌa moórá-ima maisuwéꞌa sáwívar-ontamba mayánaumne. mirán-áímbó kwésewai ísáaro. 


text:
aaváyaavimbo ainámbó sáwíyankaꞌo kwénamo ááémo turákwintemba keinárawaꞌo máyáamba miráráán-umai ááéma ánásanaaowe. aaváyaa kentópaꞌo tínín-tantaaꞌa íma ísaraawe. 


text:
mindáyaveꞌa kwésen-aimba íma ókwaraꞌa séꞌa maará seró. Ísóigomo owémó sínaꞌo éꞌa mirá ónaumpo ímo owémó sínaꞌo éꞌa íma mirá ónaumne seró. 


text:
mirán-áímbá kwéseꞌa kentí imáyáavinkemba kentúma maimaé kwéiyeꞌa anóniꞌa umái ménae kwésemba mirán-ímáyáá sáwí-imayaaman-iye. 


text:
óísankwara-kwaasiyono. senda-áímbá ísáaro. kentópaꞌo umbai-yántááꞌó tínímba anón-imayaa kwéeꞌa kanagíꞌá kwéteꞌa ménaaowe. 


text:
óntamba makáamba atúnkaisasa kwaási awánésa sésa íma túwaꞌnaa ombá makáawana atúnkaiye sénááomba iramó aneꞌó kwégainten-umai sáwí-meyamba kentópaꞌa tíníye. sáwívar-oisamba makáambanivo Áánútu kwaásimo máyáawaina ááimba tísaa ínín-kanaama tíníye. 


text:
kentí kígau on-kwáásítí meéyámbá íma kaweꞌá umái timéꞌa sáwíꞌa kwéomba Áánútu awánaraiye. minkwáásí anónkar-anonkaꞌa kwésewana Áánútu asirayánkwáráwáí kwéisaiye. 


text:
marapáꞌó máyáankaꞌa sáwívar-oisamba maréꞌa kentí imáyáavinkemba kembó tínkáim-bayai kwémayaawe. ímo sáwíꞌo uráan-kwaasi aaivimbá maitínkówaꞌa íma anondá aaí suwaꞌá tínkamuwasa pukáawe. póímo toómbó kwétimewanamo anón-isasamó tuvúꞌnaantemba kembó tínkáisaꞌo mirámó kwéomba Áánútu sáwí-meyamba timíníye. asiramái mésa námúnaa kwésen-kwasai. 


text:
<br/>mindáyaveꞌa asiramái maimaé kwéiyeꞌa Ísóigo ókwaraꞌo kumínímba amuꞌmáráaro. kígaugo avowámá kígau úmakena amuꞌmaréna séna kaekáꞌá aaꞌá téna kígau anón-ínaꞌa nánáe séna amuꞌmaráíntemba 


text:
miráráán-umai Ísóigomba amuꞌmakéwana kumíníye. Ísóigo sáwíyankaꞌa kumínímba póꞌa asiramái aánoumai máéro. 


text:
Áánútu aaivimbá maitinkánívo kentí kwaási íma íꞌái tínkáaro. Áánútu aaivimbá maitinkánín-kanaa sáwíyankaꞌa tíníye. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowaimo uráamba imáyáa oro. Ísóigo simátímakon-aimba simátímaꞌmae iyúwasa íma ísówana umbai-yántááꞌá sáwívaꞌa miwítópaꞌa túwasa Áánútun-aai íma ivátuwesa asiramáímo mésamo uráantemba miráumai máéro. 


text:
naaóváꞌá Áánútuna imáyáa ésa asiramái máyón-kwaasiyaveta séta Áánútu kaweꞌá umátínkarain-kwaasiman-owe kwésune. naaóváꞌá moórá-kwaasi áwíꞌa Yópoma uráin-aimba imáyáa oro. umbai-yántááꞌá sáwívaꞌa kwenópaꞌa túwana Ísóigontavena asiramái maíꞌmaiꞌa úmae kwéiyuwana naaémba Ísóigo kawe-tántááꞌá ámakaiye. miráumai Ísóigo anón-arumba umásinkena kwésuwaꞌnaa-iye. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. anón-aimba ísáaro. kentááiyavesa áraire sénááontavesa íma tikáꞌá kwémareꞌa árair-aimba súne sembá kwíyómpaꞌa máyáiwai aúrankaꞌa áraiꞌa kwésune íma séꞌa marapá-kwáásí túrankaꞌa áraiꞌa kwésune íma seró. ánivo owémó séꞌo éꞌa úwoi owé séꞌa íma tikáꞌá kwémareꞌa seró. aꞌáomo séꞌo éꞌa úwoi aꞌáo séꞌa íma tikáꞌá kwémareꞌa seró. mirámó síyanamo éna Áánútu mináíntávéna íma sáwí-meyamba timíníye. 


text:
<br/>keinárawapinkembo umbai-yántááꞌó mayáíyawai Áánútunkaꞌa námúnaa seró. keinárawapinkembo tirunkó aamoí íyawai monor-ímá kwésesa Áánútu áwíꞌa mósá máráaro. 


text:
keinárawapinkembo tíꞌo índawai Ísóigona kwaásiti anón-kwaasi tááyaiyasa tésa Ísóigona asirayámbá imáyáa ésa masawémba túraꞌa pétinkesa námúnaa seró. 


text:
Áánútumo siráintemba íníye kwésesa námúnaa kwésemba póna Áánútu minkwáásí kaweꞌá umátinkena usásintinkena minkwáásímó sáwíꞌo uráiyanamo éna miwívínkémbá maitiyuwáníye. 


text:
mindáyaveꞌa kentí kwaási sáwíꞌo kwéomba avoraꞌá simátimeꞌa námúnaa simái túwaꞌnaa oro. mirámó íyanamo éna tíꞌo índamo éna Áánútu asóvamatinkaniye. arupí umái máyáawaimo námúnaa kwésemba Áánútu iséna asiramái kwétuwaꞌnaa-iye. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowai áwíꞌa Íráiyaa ména kwemá kesáámó úndanten-kwaasi ména Áánútunkaꞌa asiramái námúnaavinkemba séna aaꞌá íma tíno súwana íma aaꞌá téna kaumbo-ímá umái avaꞌmoraé-kwiyomba maisuwówana íma aaꞌá túwana 


text:
minkákémbá naaémba námúnaavinkemba aaꞌá tíno súwana aaꞌá túwana kígauvaꞌa amápa-tomba kaweꞌá uráiye. miráumai arupí umái máyáawaimo námúnaa kwésemba Áánútu iséna asiramái kwétuwaꞌnaa-iye. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. keinárawapinkembo évakarawaimo kawer-ámpáꞌó tuwáíyaꞌo éꞌa méyavisiyasamo tésamo kawer-ámpáꞌó tíyaꞌo éꞌa kaweꞌá umátinkanaaowe. 


text:
sáwíꞌo uráiyawaimo méyavisiyasamo sáwí-ampaꞌo tuwésamo Áánútumpaꞌo tíyanamo éna Áánútu misáwí-yántááꞌá sáwívaꞌa maitiyuwáínasa Áánútuna némpaꞌo iramó kwégaindavaꞌa íma kónááowe. mináímbá imáyáa oró. <n>kemá Yémésimo súnda-aimba ánásaiye.</n> <pb/>


text:
ááinkaꞌa maramá íma kwáyonkaꞌa Áánútuna imáyáama agaráátínkáiwaima kwenáwíꞌa Áánútun-aaigoman-iye. Áánútun-aaigoma aasiyaasí ména Áánútuwe ména kwemá Áánútuma póna 


text:
amápa-tantaaꞌa úmarowana Áánútu imáyáama amúwana amápa-tantaaꞌa minkánáá paárurain-tantaaꞌa úmakaiye. 


text:
<pb/>Áánútun-aaigoma kwaásimo maíꞌmaiꞌo ónááowaina ááimban-iye. miraúmai kwemá kwaásivimba sáma kamátinkena 


text:
sámo kain-áímbá maimaé amápa-kwaasivaꞌa kwinasá mináímbá isésa sésa áraiꞌa Ísu Káráísitima kwaási sáma kamátinkaiwaiman-iye sígwáe súwana 


text:
Áánútun-aaigoma amápa-kwaasivimba sáma kamátinkaiwaiman-iye. Yóni simátímakainkaꞌa Áánútun-aaigoma marapá-kwáásívímbá kumpaáruraiye. 


text:
<pb/>Áánútun-aaigoma maramá tarórumakena marapáꞌá kumbáyowasa marapá-kwáásí kwená ááimba íma kaweꞌá umái awánaraawe. 


text:
évakarawai paru umánkesa kwentávésa sésa áraiꞌa Áánútunopakemba kunkáiye suwaná póna miwíyávéna séna Áánútuna iyámpóíyomban-owe siráiye. 


text:
kwaási kentí imáyáavinkeniꞌa umái kwématinkaavo Áánútuna iyámpói íma miráumai Áánútuna iyámpóíraaniꞌa kwéowe. Áánútu kwená imáyáavinkemba umátínkáimba pósa Áánútuna iyámpóíraaniꞌa kwéowe. 


text:
<pb/>Áánútun-aaigoma kwaásima aúkena marapáꞌá ména kentáávímbá máyowata awánaraumne. paru-yántáákwárá arupí-yantaakwaraꞌa kwempímbá sáwívaꞌa kwáyon-kwaasi póna ságayankwara-kwaasi úwata awánaraumne. avowámá ááninkomba kímborawaimba póna ságayamba amúwana miságáyánkwáráꞌá máyowata awánaraumne. 


text:
<pb/>Yónima kwentávéna amápa-kwaasi simátimena séna kembá íma masínkaraankaꞌa kesínaaembo tíníwaima kweinónkáámbá paárurena ména póna kembá usáyaaitaraiye siráunda-aimba minkwáásíyávéꞌa siráumne siráiye. 


text:
naaóváꞌá Áánútu Mósesimba aiꞌmaréna séna kesí ámáámba simátimiyo séna naaémba Ísu Káráísitimba aiꞌmaréna séna parumó ií-yántááꞌá arupí-yantaaꞌa móruntimiyo siráiye. 


text:
naaóváꞌ-naovakwara ívékwaraꞌa marará-kwáásí Áánútun-aneꞌa íma awánaraambanivo kímborawai ááninkoma kwesé ména mimbóráíꞌa umái ména póna kwéagaraasinkaintaawe. Yóni nombó pétinkaraiwaina kwaasái. 


text:
<pb/>Yérúsaremu-naopakemba Yútaa-kawaa-kwaasi monoꞌ-máyáí-kwáásínté Árívái-andaraken-kwaasiyonte tiꞌmárówasa Yóninopaꞌa tésa áísaa esa sésa emá nááwaꞌono suwaná 


text:
emá nááwaꞌo. Íráiyaa naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakaiwaiyaꞌono suwaná Yóni séna ímaniye súwasa miwí sésa naaóváꞌá Áánútu séna kesáái simátiminiwai Mósesiraan-kwaasi aiꞌmáráanana kumíníye siráimba kwemá ewáꞌono suwaná Yóni séna ímaniye súwasa 


text:
Yóni simátimena séna Áánútun-aai simátímakowaima áwíꞌa Áísáya naaóváꞌá agaimaréna séna<br/>kavóná-maravaꞌa moóráwai ména aayamáírakemba séna Ísóigona aambá kwirankánááomba kwená aambá arupí íyana minámpáꞌá kwíno siráimba mindá kemá úne Yóni súwasa 


text:
Yónimba áísaa esa sésa emó sémo Áánútumo usásinankaiwaima íma kemá úne. íma kemá Íráiyaama úne. Áánútun-aai simátiminiwaima Mósesiraan-kwaasi íma kemá úne. emó siráandanivo nóintavai nombá kwévetinkaano suwaná 


text:
Yóni séna kemá noné suꞌmai kwévetinkaunana kentí avumpimbó moóráwaimo máyáimba íma kwéawanaamba póna 


text:
aáno kesínaaemba tíndawaima kwemó aaimó síndavimba kemá aaimá sendamá uwóvíꞌa ónaumne. kwená mayáímá kwémayaundayaveꞌa póꞌa kemá úwoi-kwaasi úne Yóni siráiye. 


text:
Yótáni-nonkona menávápáꞌá Pétáni-naopaꞌa Yóni nombá kwévetinkowasa áísaa uwaná Yóni mináímbá siráiye. Ísuna kwaasái Yóni simátímakain-kwasai. 


text:
<br/>simásuwena usá aaváyaaraamba Ísumo túmba Yóni awánéna simátimena séna kentí sáwí-imayaayavesa ísámai sipisípi-araaꞌo tuvúwówanamo púwísasamo Áánútumbo áméntemba kwétin-kwaasi amápa-kwaasiti sáwí-imayaayavena ísámai maitiyuwáíndayavena póna puwíníye. mindáyavena Áánútu aiꞌmáráísana kúmímba póna puwíníye. 


text:
kembá íma masínkaraankaꞌa kesínaaembo tíníwaima kweinónkáámbá ména kembá kwéusayaaitaiyemo siráunda-aimba minkwáásíyávéꞌa siráumne. 


text:
Áánútumo usásinankaiwain-aai iséꞌa nááwantavesa seéo siráunda isaꞌá nombá kwévetinkaunda pósa Ísareri-kwaasi kwembá kaweꞌá umái awánanaaowe Yóni siráiye. 


text:
<pb/>Yóni awánaron-aimba simátimena séna Áánútumo usásinankaiwaintaveꞌa séꞌa nááwaꞌiyo siráunda kwíyómpakemba Áánútun-amankoma mááiraamba úmaena kwenaneꞌá kumbáísaꞌa awánéꞌa sáákaꞌa makáunda póna Áánútu siꞌmákaiwaima séna nombá kwévetinkenana kesimankómá moórá-kwaasigo aneꞌá kumbaína emá awáné se Áánútun-amankoma tirumpimbá anómba umátinkaniwaiman-iye siráin-aimba sáákaꞌa makáundaraꞌa póna mirámó imbá awánéꞌa simátimeꞌa séꞌa kwemá Áánútu ááninkoman-iye Yóni siráiye. Éndaruwe Pítaae Ísun-ánaaemba kwakááyan-kwasai. 


text:
Ísumo kúmba awánésaya uwaná Yóni séna minkwáásí Áánútu aiꞌmákain-kwaasi póna amápa-kwaasiti sáwí-imayaayavena ísámai puwíníye. kentí sáwí-imayaayavesa ísámai sipisípi-araaꞌo tuvúwówanamo púwísasamo Áánútumbo áméntemba amápa-kwaasiti sáwí-imayaayavena ísámai puwíníye súwasarai 


text:
Ísu kogwanténa métuwanena séna nóintavaiyaꞌoyo súwasarai miwí tááivinkemba sésarai Araapaiyo náávara kwémaeno kwántámai sésarai anóndakoo náávara kwémaeno suyaná 


text:
Ísu séna taawánaakaiyo súwasarai kwesé kuyambá mindáúmpáꞌá komésaya aaváúmá toraétáápaꞌa marónkaꞌa komáyáawe. 


text:
<pb/>Yóni siráin-aimba iséna Ísun-ánaaemba kwakón-kwaasi moóráwai áwíꞌa Éndaru kwemá Sáímoni Pítaa ávákoma póna 


text:
aivaꞌá awaaómá avakáá-umai awánéna séna Áánútumo usásinankaiwaima Mésíyaa máyáísaꞌa awánaraumne sirái. Mésíyaawe-kwiꞌa kwántámai Kíríki-kwaasi tááivinkemba Káráísitiye sembá mináwíkóná ááimba Áánútumo usásinankaiwaiman-iye kwésewe. 


text:
Sáímonimba áíꞌmaena Ísunopaꞌa tuyaná Ísu awánéna séna Yóni ááninkoma úne. enáwíꞌa Sáímoniye. moórá-kwiꞌa Pítaawe simánkaumne Ísu siráiye. miwí tááivinkemba Pítaawemo sembá anón-ontankowe kwésewe. Vírípiye Nátáníyoe Ísun-ánaaemba kwakááyan-kwasai. 


text:
<br/>usá aaváyaaraamba Ísu séna Káríri-ayampaꞌa kónáe séna Vírípimba avakáá-umai áíꞌmaena séna kesínaaemba kwaraaó siráiye. 


text:
Vírípima Nátáníyomba avakáá-éna séna Mósesiye Áánútun-aai simátímakowaiye Áánútun-aai aúváívimba agaimarésamo siráan-kwaasigonta awánaraumne. kwemá Násáreti-naopakemba Yósépi ááninko áwíꞌa Ísuman-iye súwana 


text:
Nátáníyo séna kesáámó súndaya Násáreti-naopakemba íma kawe-kwáásímán-iye kwésune súwana Vírípi séna taawánaao súwasarai 


text:
kuyambá Ísu Nátáníyomba awánéna séna mendá áraiꞌa Ísarerinaꞌa íma kampar-ímáyáámá kwáyáindaꞌa kwétiye súwana 


text:
Nátáníyo áísaa ena séna nóintavaiya kesí imáyáama suwánéwa seénó súwana Ísu séna Vírípima íma ááyarainkaꞌa ená naaópaꞌa víki-taaigona ááinkaꞌa máyaanaꞌa kesí imáyáavinkemba awánaraumne súwana 


text:
Ísu séna víki-taigona ááinkaꞌa máyaanaꞌa kesí imáyáavinkemba awánaraumne súndayavai kentáváí se áraire Áánútu ááninko óne kwésene. ená naaópaꞌa máyaanaꞌa imáyáavinkemba awáraundayavai sénda po mintántáákómbá usáyaaitanin-tantaaꞌa naaémba awánaniyone. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa kwíyómpaꞌa sokón-tawaai taaínkaaꞌa ínasa kwíyómpakemba kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawaisopaꞌa kwíyómpaken-kwayoꞌnarawaꞌa iré kunke íyaꞌa tuwánanaaowe Ísu siráiye.<pb/>


text:
ayúnkáraamba Káríri-ayampaꞌa Kéna-naopaꞌa torupamái mésa aaraí kwétokwaa-esa Ísumba anówama komáyowasa 


text:
Ísu séna kesí mayáíyáváí íma simásimiyo. amáparawaimo kesí ááimbo suwánanaaon-kanaama íma tiráiye súwana 


text:
Yútaa-kwaasi tiyáánkaꞌa nombá pékon-amaamba sáwívaꞌa kwáyomba mindáyavai avaꞌmoraéma anó-sawei-anama kwáyowana 


text:
Ísu mayáímó máyón-kwaasiyavena séna misáwéí-ánávímbá nombá atímai ógwitaaro súwasa atímai ógwitamarowana 


text:
mindómbá ándá-aran-domba kasuvúwana toónkáꞌó kárákwirowai néna séna náávaken-donaꞌiyomo súmba mayáímó máyón-kwaasi Ísun-aai kwéisesa awánaraawe. náávaken-donaꞌiyo séna aaraimó mayón-kwaasigomba ááyowana túwana séna 


text:
amápa-kwaasi aivaꞌá kawer-ándá-árán-dómbá tíméwasa násúwáawasa úwoi-anda-aran-domba kwétimewe. emá íma mirá óndarakemba naaémba kawer-ándá-árán-dómbá kwésimene siráiye. 


text:
Káríri-ayampaꞌa Kéna-naopaꞌa Ísu mimbáyáí-áwááméꞌá úmba kwená ságayamba agaráátinkowasa kwená kwayó-kwáásí awánésa sésa áraire Áánútunopakemba kunkáiye siráawe. 


text:
minkákémbá Ísuwe anówawe mináváráwáínondawe kwená kwayó-kwáásíyé miráumai-kwaasi Kápénéamu-naopaꞌa sáwíyankaꞌa kumbéraawe. Ísu anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa iráin-kwasai. 


text:
<br/>naaóváꞌó Áánútu Yútaa-kwaasi tíyótaasa í-tánón-kánáá tóyo ún-kanaama ákíse kwéunkaꞌa Ísu Yérúsaremu-naopaꞌa kwéna 


text:
anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa iyúmba miváꞌá kwaásiyomba mésa monotávésa purumakambá sipisípima máái-numama kwémeyambaresa monoꞌ-nánkóná óntamba kwémeyanesa máyówana Ísu tuwánéna 


text:
ándánankakemba taámbá tarórumaena mindánei purumakambá sipisípima tusú úmaena monoꞌ-nánkóná óntambo meéyámbárón-kwaasiti taareimá tawísíyuwena 


text:
máái-numamo meéyámbáron-kwaasiyavena séna maimaéꞌa kóro. kesivoná naaúmpaꞌa íma máákéti maréꞌa maimaéꞌa kóro Ísu súwasa 


text:
kwená kwayó-kwáásí awánésa sésa naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna Áánútuwo ená naambá sáwíꞌa ovó séꞌa ávááraumai imáyáa kwéune agaimaréna sirónkaꞌa pósa mináímbá kwená kwayó-kwáásí táákaꞌa makáawe. 


text:
<pb/>Yútaa-kawaa-kwaasi Ísuntavesa sésa nóin-awaamera inatá awánéta séta Áánútu asirayámbá ámakaintavenayawa anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa mirá kwéoneya sénaumno suwaná 


text:
sésa maambónóꞌ-námbá ayáátáákaꞌa 46 iraꞌa mayáímá kwémayaan-damba isamá emá se kaumbo-táwai umásuwanaumne kwésene sumbánivo 


text:
naaémba pukáimpinkemba Áánútu Ísumba usásinankainkaꞌa kwená kwayó-kwáásí mináímbá táákaꞌa makésa sésa Ísu siráin-aimba árair-aimba siráiye sésa Áánútun-aai aúváívinken-aimba árair-aimban-iye siráawe. 


text:
<br/>naaóváꞌó Áánútumo Yútaa-kwaasi tíyótaasa í-tánón-kánááráꞌá Yérúsaremuvaꞌa Ísu óꞌon-oꞌom-bayai kaweꞌ-máyáímá mayówasa kwaásiyomba awánésa Ísuntavesa sésa áraire Áánútunopakemba kunkáiye sumbánivo 


text:
Ísu kwaási tirumbá tuwánéna séna mináímbá kentávésa íma tirunkakémbá kwésevo tívókariꞌa kembá umásinkanaaowe séna 


text:
kwemá moórá-noꞌwaamba Ísunopaꞌa téna séna anóndakoo Áánútun-aai simásiminiyondayavena embá aiꞌmáráísama tamáyaanata awánaraumne. Áánútumo embó asirayámbó ímo ámakainkakai óꞌon-oꞌon-kaweꞌ-mayai íma kanaán-umai mayáásino súwana 


text:
Ísu séna áraiꞌa simámeꞌa séꞌa ímo ókwaraꞌo aúnáraan-umai matinkáiyawaimo ésa Áánútumo kawááipaꞌa íma ménaaowe súwana 


text:
Níkótimasi séna anón-umáguraavo nóraumai aúnáiꞌa ónááoo séna tinóisai tirumpimbá íma óꞌa komáíyasa matinkánááowe súwana 


text:
Ísu séna áraiꞌa simámeꞌa séꞌa kwaásimo matínkáamba mindá kwaásiman-ovo Áánútun-amankomo umátínkáimba mindá Áánútun-amankogwaraꞌa aúnáiꞌa kwéowe. ímo nonkwárá Áánútun-amankogwaraꞌo aúnáraaniꞌo umáímo ménaaoniꞌa umátínkáawai Áánútumo kawááipaꞌa íma ménaaowe. 


text:
maarán-áímbá imáyáa uwó. úndáoma kwená imáyáavinkemba kwénaaisasa aneꞌá íma kwéawanesa sésa náávakena náávara kwénaaiyo kwésewe. mirámó intembá Áánútun-amankoma miráráán-umai kwaási kwéumatinkaiye súwana 


text:
áraiꞌa simámeꞌa séꞌa kesáá awáraunda-yantaa ísaraunda-yantaataveta kwésimatimunda isaꞌá íma kwéisaawe. 


text:
mirá kwéon-tantaa marapáꞌó kwéon-tantaataveꞌo kwésimamunda íma áraire séndanivo kwíyómpa-tantaataveꞌo simáméndamo e nóra e áraire síníyono. 


text:
íma kwíyómpaꞌa irésa kunkáavo keyáá kwíyómpakemba kunkéꞌa kumpaáruraundawai kwíyómpa-tantaaꞌa kanaán-umai agaráátinkaumne. 


text:
naaóváꞌá Mósesi óntandei iraankavayaambá tarórumai taairaꞌó mósá marówasa puwónáesamo un-kwáásí awánésa íma pukáawe. mirámó uráintemba kembá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawaimba sínkambai taairaꞌá mósá maránááomba pósa 


text:
<pb/>Áánútu marapáꞌá máyáan-kwaasiyavena ávááraumai aruntávéna éna póna kwenáánimba kímborawaimba aiꞌmarówana kunkáimba pósa kwenááiyavesamo áraire síyawaima kwaási máyáawaina ááimba Áánútuna némpaꞌa íma maíꞌmaiꞌa ónááovo kwená egwaaꞌá aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
marapá-kwáásí aavimbá maitinkaaó séna Áánútu ááninkomba íma aiꞌmarówana kunkáivo marapá-kwáásí sáwí-imayaavimba máyáawima kuntíꞌmai kawer-ámpáꞌá métinkaao séna Áánútu ááninkomba aiꞌmarówana kunkáiye. 


text:
Áánútu ááninkon-aaiyavesa áraire kwésewai íma aaivimbá maitinkánívo ímo árairemo kwésewaima áꞌa aaivimbá maitínkaraiye. Áánútu kímbora-aaninkon-aaiyavesa árairemo ímo kwésentavena áꞌa aaivimbá maitínkaraiye. 


text:
sámo kamátinkaiwaima marapáꞌá kunkáimbanivo kwaási sáwíꞌa kwéesa pósa túnín-ayampatavesa imáyáama ésa sámo kamátinkaiwainopaꞌo ímo tentávéna aaivimbá kwémaitinkaiye. 


text:
sáwíꞌo kwéowai sámo kamátinkaiwaintavesa íma kwétinkaisasa kesí mayáímá paárivo sésa íma sámo kamátinkaiwainopaꞌa tagwémaewe. sáwíꞌo kwéowai mirá kwéovo 


text:
arupímo kwéowai sámo kamátinkaiwainopaꞌa tamáyáamba pósa Áánútu siráiniꞌo kwéomba kwétuwanaawe. Ísuna kwaasái Yóni simátímakain-kwasai. 


text:
minkánáávímbá Yóni íma ándávaꞌa máankaronkaꞌa Ínóni-ayampaꞌa Sérími-naokona egwaaꞌ-nónayumpaꞌa Yóni ména sáwívaꞌ-nomba kwáyopaꞌa máyowasa kwaásiyomba tóyo uwaná Yóni nombá kwévetinkowasa 


text:
Yónina kwayó-kwáásíyónté moórá Yútaa-kwaasigoe mésa monoꞌ-nómbó pétinkon-aintavesa kwesimá kwesiman-esa 


text:
Yónina kwayó-kwáásíyómbá kwenópaꞌa tasimámesa sésa anóndakoo Yóntáni-nonkona menávápáꞌá esé méraiwaimba kwenáwíꞌa mósá makáawaima kwemá nombá kwévetinkaisasa sáwíva-kwaasi kwétoyo owe suwaná 


text:
kemó siráunda Áánútumo usásinankaiwaima íma kemá úmpo siꞌmarówaꞌa kwená aivaꞌá tiráumne siráunda-aimba ísaraawe. 


text:
maarán-áímbá imáyáa oró. aúná-ininkomo awaikónópaꞌo tisanamá awaikó amááraanarawaꞌo aamoimó onten-umái Ísunopaꞌa tewaꞌá aamoí kwéune. 


text:
kwemá anón-kwaasi imbá póna kwenáwíꞌa iyínívo kemá kíto-kwaasima únda póna kesúwíꞌa kumíníye Yóni siráiye. 


text:
<br/>kwíyómpakewaima amáparawai usáyaaitaraiye. maankákén-kwáásí marapá-kwáásí pósa marapáꞌó kwéon-tantaatavesa kwésevo kwíyómpaken-kwaasi usáyaaitarain-kwaasi póna 


text:
kwenááiyavesa áraire kwésewai sésa Áánútu árair-ainkona ááimban-iye sisasá tuwánésa sésa Áánútu árair-ainkona ááimban-iye kwésewe. 


text:
Áánútu aiꞌmákaiwaimba kwenamankómbá ámatukaimba póna Áánútun-aai kwésisasa mináíntávésamo árairemo kwésewai sésa Áánútu árair-ainkona ááimban-iye kwésewe. 


text:
ááninkon-aaiyavesamo árairemo sésamo kwesé aráápamai maíyawai aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááovo kwenááimo ímo ísámaimo kaweꞌó kwéiyawai íma aúnáiꞌa umái méwana Áánútumo áwááꞌo tíyímba miwísé aasiyaasí kwaíkwaiꞌa isasá kwémaewe.<pb/>


text:
Yóni nombó pétinkarain-kwaasi Ísumo pétinkaraimba kóyaaitamai-kwaasi pétinkaraiye. ánivo Ísuma íma pétinkaraivo kwená kwayó-kwáásí pétinkaraawe. Yónimo kwévetinkain-kwaasi Ísumo kwévetinkaimba kóyaaitamai-kwaasi kwévetinkain-aimba ámáán-kawaa-kwaasimo ísón-aimba Ísu iséna Yútiyaa-ayampaꞌa tuwéna moórágwaraꞌa Káríri-ayampaꞌa kónáe séna 


text:
kúmba Sámériyaa-ayampaꞌa Sáíkaa-naopaꞌa naaóváꞌó Yákópomo ááninko Yósépimbo ámakom-barama egwaaꞌá kwáyon-daopaꞌa kúmba 


text:
Yákópo nombá uwíníyena uꞌmakóm-baiꞌa kwáyowana aampaꞌá kwéguwana Ísumba ávón-kówana mimbáíkáꞌá kwáyáꞌwái komáyowasa 


text:
kwená kwayó-kwáásí toómbá meéyán-onae sésa naaópaꞌa kuwaná Sámériyaa-ininko nombá uwíníyena túwana Ísu séna nombá usimiyó súwana 


text:
minínínkó séna emá Yútaa-kwaasi ómpo kemá Sámériyaa-inimba úmpo íma nombá usimiyó siyó siráiye. Yútaa-kwaasiye Sámériyaa-kwaasiye íma moórá-anavinkemba kwénaantavena íma nombá usimiyó siyó súwana 


text:
Ísu séna Áánútumo kanaán-umaimo amínín-tantaaꞌa íma awánaraane. nombá usimiyómó súnda-kwaasigona ááimba íma suwánáánda-kwaasi úne. kesí ááimba suwánáándawairaankasi kwántámai se aasiyaasí maíꞌmaiꞌa ónááon-domba simiyó sénaꞌa amúsino súwana 


text:
kentáá síkwáꞌnáoma Yákópoma maandóm-báíꞌá uꞌmaréna kwená sipisípiye kwená akúnté tímakaimba pósa maandómbá kwénaawe. kemó súnda emá timíníyonda-nonkoma Yákópo tímakain-donkomba íma usáyaaitaniye kwésune súwana 


text:
kemó tíménda-nombo náíyawaimo éna íma ókwaraꞌa nontávéna tinkáníye. kemó tíménda-nombo náíyawaimo éna tirumpimbá nonayumpinkémbó usausa intenkáámbá ínasa pósa aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe súwana 


text:
minínínkó séna emó sénda-nomba símínaꞌa naananá nontávéna íma sinkáínaꞌa íma maampínkémbá tauwónaumne súwana 


text:
évaꞌaasei-kwamba mairé miwísé maémaenda isamá ívéꞌo minkwáásígó emó máyaanda íma enawaiꞌá isamá po árair-aimba simásimene súwana 


text:
Sámériyaa-kwaasi kentáá síkwáꞌnáma sésa maanómákáꞌá Áánútuna imáyáa mósá máráaro siráawaꞌa keinárawaꞌa Yútaa-kwaasi séꞌa Yérúsaremu-naopaꞌa Áánútuna imáyáa mósá máráaro sewé súwana 


text:
Ísu séna kemó sendamá áraire siyó. moórá-kanaamo tínímba maanómákákwárá Yérúsaremu-naopakwarare suꞌmainivo amápaꞌ-mapakwaraꞌa kesivoná imáyáa mósá maránááowe. 


text:
keinárawaꞌa Sámériyaa-kwaasi kwená imáyáa máráambanivo kwená ááimba íma awánareꞌa owe. Yútaa-kwaasiya kwená imáyáa mósá maréta kwená ááinta awánaraumne. Áánútu séna moóráwai sáwíꞌo umáímo máyáampinkemba kawer-ámpáꞌá métinkanae síníwai Yútaa-kwaasivinkemba paáriniye siráiye. 


text:
kesivo séna kesí imáyáama mósá maráíyamba íma tóikakemba éꞌa áraiꞌa tirunkakémbá kesí imáyáa mósá máráaro siráimba miráumai moórá-kanaama kwétisasamo áraiꞌo kesivoná imáyáamo mósá kwémaraiyawaima tirunkakémbá arupí umái kesivoná imáyáama mósá maránááowe. 


text:
Áánútumba áúma íma kwáyáísana amankómá máyáísasa pósa íma túrandei aneꞌá kwéawanaavo miráráán-umai Áánútuna imáyáamo mósá máráambo ombá kwenamankó túwaꞌnaa isasá tirunkakémbá kwená imáyáa mósá máráaro súwana 


text:
minínínkó séna Áánútumo usásinankaiwaima Káráísitiye sewáí kumíníye. kumíndaraꞌa amápa-tantaatavena simátiminiye sewaꞌá ísaraumne súwana 


text:
<pb/>Ísu mináímbá súwasa kwená kwayó-kwáásí koyauwerésa Ísumo Sámériyaa-ininkontavena súmba Yútaa-kwaasiti namuro-ínínkóntávéna kwésuwana póna tááꞌa kówasa tirumpin-ímáyáámá ésa minínínkóntávéna nóintavaiya kwéankaisana íyó-imayaa ésa Ísuntavesa nóra séna minínínkóe kwésiyo-imayaa ésa íma taáísaa uwaná 


text:
Ísu séna toóntávénamo tááimo kwétinkaintemba siꞌmákaiwain-aai iséꞌa kwená mayáímá maimaéꞌa kwégweꞌa ánásanaundayavai kwésinkaiye. 


text:
kígauvaꞌa kwáyáin-tontaveꞌa éíyain-kwiyomba ánásainana ávuma káínata ákáꞌmai torupánaumne kwésevo kemá séꞌa awánaaaro. ívéꞌa maankánáámá toómbó ávumo kaintembá miráráán-umai kwaásiyomba tíꞌmai Áánútunopaꞌa kwiyónááowe. 


text:
kwaásiyombo tíꞌmai Áánútunopaꞌa kwitinkáíyan-kwaasimo ésa miwí kaweꞌ-méyámbá mayáíyasa Áánútunopaꞌa tíyan-kwaasi aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe kwésune. évakarawai kígau úmaraiyasa óꞌowima akaránááowe kwésewe. miráumai kígau íyawaigwara akaráíyawaigwaraꞌo ésarai aamoí ónááowe. 


text:
óꞌowima kígau úmakaamba isaꞌá kemá tiꞌmáráúnaꞌa óꞌowiti mayáívínkén-tómbá kwéakaraawe Ísu kwántámai-aimba simátímakaiye. 


text:
<pb/>ánivo minínínkó séna amápaꞌa uráunda-yantaaꞌa paáruraiye siráin-aimba isésa pósa Sámériyaa-kwaasi mindáópaken-kwaasi Ísuntavesa sésa áraiꞌa Áánútumo usásinankaiwaiman-iye sésa 


text:
aaí simátimuwasa isésa sáwíva-kwaasigwaraꞌa sésa áraiꞌa sáwíꞌo umáímo máyaundavinkenta kawer-ámpátá mésinkaniwaiman-iye sésa 


text:
minínínkómbá simámesa sésa íma enááiye suꞌmaiyavetaanivo kwenáái ísaraundayaveta séta marapá-kwáásí sáwíꞌo umáímo máyaundavinkemba kawer-ámpátá mésinkaniwaiman-iye siráawe. Ísu moórá-iyampoi asóvamankarain-kwasai. 


text:
séna Áánútun-aai simátímíwain-awiꞌa kwenamááraa íma mósá máráavo áꞌon-daopaken-kwaasi kwenáwíꞌa mósá máráawe súwasa 


text:
miráumai Káríri-ayampaꞌa kúwasa mináyámpákén-kwáásí aamoí umánkaraawe. ááéma tíyótaasa í-tánón-kánááráꞌá miwí Yérúsaremu-naopaꞌa komésa Ísuna mayáímó mairáimba awánaraamba pósa aamoí umánkaraawe. 


text:
<br/>aamoí umánkówana Ísu Káríri-ayampaꞌa kwénaaena Kéna-naopaꞌa non-úranko ándá-aran-dombo kasúkáin-daopaꞌa kúmba kámááni-kwaasi Kápénéamu-naopaken-kwaasigo ááninkomba áíꞌa kwéuwana 


text:
Ísu Yútiyaa-ayampakemba Káríri-ayampaꞌa tiráin-aimba iséna Ísunopaꞌa téna séna kesááninko puwíndayavena kwéisaꞌa úmpo kesí naaópaꞌa kuré koasóvamankaniyono súwana 


text:
tísaa ena séna kesáánimba nósa-tawaiya áíꞌa éránkaraiyo súwasa sésa tíndauma kwáyáꞌwái kokotámba éránkaraiye suwaná 


text:
avowámá imáyáa éna séna mitáwai enáánimba asóvagwiyemo siráimba áraiꞌa siráiye súmba pósa kwená akúmpákén-kwáásí amápaꞌa Ísun-aaiyavesa áraire siráawe. 


text:
Yútiyaa-ayampakemba Káríri-ayampaꞌa komáyomba moóráma kaweꞌ-máyáí-áwááméꞌá uréna minkáꞌá miníyámpóígómbá asóvamankowasa kwená akúmbá áraire siráawe.<pb/>


text:
Yérúsaremu-naokona óntan-kurivaꞌa ontamá kwáyomba áwíꞌa sipisípigona ontamá miwáná egwaaꞌá nonkwaaúmbá áwíꞌa Pétéséta-nonkwaaumba kwáyowana 


text:
mindónkón-awampaꞌa kwááyu-namba évaꞌaasei-namba kwáyowasa mindáúmpátá tíꞌa ún-kwaasiyomba évakaꞌa túgavitan-kwaasiyonte tíyayaamba kararón-kwaasiyonte mésa [nonkómó pívíꞌnamaemo kúmba amuꞌmarésa máyówana 


text:
moórá-mora-tawai kwíyómpakewaima nompímbá kumúwana nonkómá pívíꞌnamae kúwana aivaꞌá nompímbá kumúwaimba áíꞌa éránkaraiye.] 


text:
séna nonkómá pívíꞌnamae kwíndaraꞌa síꞌmaimo nompímbó sinkáníwaima íma máyáiye. kemá kumónáeꞌa úndanivo moóráwai kembá kumáyaaitena nompímbá aivaꞌá kúmísana kesíꞌa úwoi kwáyáiye súwana 


text:
avekáán-umai áíꞌa érankowana kwená tuvaiꞌá maimaéna kuráiye. Yútaa-kwaasi monor-áímbá kwéison-kanaaraꞌa mirá úwasa 


text:
Yútaa-kawaa-kwaasi asóvamankon-kwaasiyavesa sésa ívéꞌa agándaan-kanaama po ená tuvaiꞌá maimaé kwégonda aambá áúmbakaawe suwaná 


text:
sáwíva-kwaasivimba Ísuma áúyokuwana póna asóvamankarowai séna áwíꞌa íma isáúnda-kwaasiman-iye siráiye. 


text:
<br/>simásuwena aáno anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa iyúmba Ísuma avakáá-umai awánéna séna áíꞌa éránkáimba po sáwíyamba sínkáivo se sáwí-imayaa ivátuwaao súwana 


text:
Yútaa-kwaasi monor-áímbá kwéison-kanaaraꞌa Ísuma asóvamankarontavesa Yútaa-kawaa-kwaasi Ísumba sáwíꞌa umánkámae íyúwana 


text:
agándon-kanaaraꞌa asóvamankarontavaigwara Áánútuma kesivomán-iye siróntavaigwaraꞌa pósa Yútaa-kawaa-kwaasi sésa tuvuwónáe síma simaꞌa umbá Áánútuma kesivomán-iye sirónten-umai Áánútuwe kesé mimbóráíꞌa umái máyauye siráimba pósa Yútaa-kawaa-kwaasi sésa tuvuwónáe siráawe. avowáná kwaasái Ísu siráin-kwasai. 


text:
<br/>suwaná Ísu simátimena séna áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa ááninkoma póꞌa íma kesí imáyáavinkemba únda kesivomó imbá awánéꞌa mirá kwéune. kesivomó intembá ááninko kwéune. 


text:
kesivo ááninkomba arumbá siména amápa-tantaaꞌo kwéimba kwéagaraasinkaiye. usáyaaitanim-bayai agaráásinkainaꞌa mimbáyáí máyáanaꞌa táátavai ónááowe. 


text:
kesivo séna íma aaivimbá maitinkánaumpo aaivimbó maitinkáním-bayai kesááninkomba ámakaumne siráiye. 


text:
aaivimbó maitínkáanda-mayai símakaimba pósa kesivo áwíꞌo mósá máráantemba ááninko súwíꞌa mósá maránááowe. kesúwíꞌo ímo mósá maráíyawaimo ésa kesivomá siꞌmákaiwai áwíꞌa íma mósá maránááowe. 


text:
<pb/>áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa kesááimo isésamo áraiꞌa aiꞌmákaiwaima Áánútuma iyémó kwésiyawaima áꞌa ááimba ásámai aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéowe. kwaási máyáawaina ááimba Áánútuna némpaꞌa kwaémáyaimba Áánútuna egwaaꞌá tamáyáamba póꞌa íma aaivimbá maitinkánaumne. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa moórá-kanaa kwétinasa pukáiyan-kwaasi Áánútu ááninko-saai isánááowe. isáíyawaima usásinesa maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
kesivomá kwaási máyáawaina ááimban-iye. asirayámbá siména séna mirámó úndantemba kwaási máyáawaina ááimba óne siráiye. 


text:
kemá kwíyómpakemba kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai únana póna kesivo kentávéna séna aaivimbó maitinkáníyonda-mayai amúne siráiye. 


text:
utamátínkarepakemba usásinanaaowe. kaweꞌó uréwaimo usásinesa aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe. sáwíꞌo uréwaimo usásinaiyaꞌa aaivimbá maitinkánaumne. mináíntávéna íma tááꞌa kaíno Ísu siráiye. Ísumba kwená ááin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna íma kesí imáyáavinkemba úndanivo siꞌmákaiwaima simásímakaintemba mirá kwéune. íma kesí imáyáavinkemba úndayaveꞌa arupí umái aaivimbá maitinkánaumne. kesivo simásímakainten-umai aaivimbá maitinkánaumne. 


text:
keinárawaꞌa évakarawai tiꞌmárówasa Yóni nombá pétinkaiwaimba koáísaa uwaná Yóni kentávéna séna árai-kwaasiman-iye. kosimátíméro siráiye. 


text:
kesí ááimbo sénááontavai íma anón-imayaa úndanivo Yóni kentáváí siráin-aintavai áraire síyaꞌa sáwíꞌo umáímo máyáampinkemba kawer-ámpáꞌá métinkanae-imayaa kwéeꞌa mináímbá kwésimatimune. 


text:
moórá-yantaakoma Yónima kentávéna siráin-ainkomba usáyaaitaraiye. kesivomó simásímakaim-bayaima kwémayaunana mimbáyáígómá kesí ááimba kwévaariye. kesivomó siménamo siꞌmákaim-bayai kwémayaunasa kesí ááimba kwéawanaawe. mintántáákómá Yónima kentávéna siráin-ainkomba usáyaaitaraiye. 


text:
kesivo siꞌmákaiwaima kwegwáráꞌá kentávéna simbánivo kwenáái ísámai íma kaweꞌá éꞌa kwenaneꞌá íma awánaraawe. 


text:
keinárawaꞌa séꞌa aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónaumne séꞌa Áánútun-aai aúváívimba awána-awana kwéowe. mináúváívímbá kesí ááimba agaimárówaꞌanivo íma kaweꞌá umái ísaraawe. 


text:
kesivomá simásímakaintaveꞌa kunkáundanivo íma kaweꞌá umásínkaraawe. ánivo moóráwaimbo kesivomó ímo simámakaindawaimo tínaꞌo éꞌa kaweꞌá umánkanaaowe. 


text:
keinárawaꞌa séꞌa kwaási kentáá súwíꞌa anómba umásinkanaaowe séꞌa póꞌa kesáái íma áraire kwésewe. Áánútuma kentáá súwíꞌa anómba umásinkaniye sékaankasi kentávéꞌa áraire sesinó. 


text:
kesivo aúrankaꞌa íma aaivimbá maitinkánaunda póna Mósesi naaóváꞌá ámáán-aimba agaimakáiwai aaivimbá maitinkáníye. Mósesi kwésuwaꞌnaa iyémó sewáímó éna kwemá aaivimbá maitinkáníye. 


text:
Mósesimo agaimakáin-aintaveꞌa íma áraire kwésemba póꞌa kesááiyaveꞌa íma áraire kwésewe Ísu siráiye.<pb/>


text:
naaóváꞌá Áánútu Yútaa-kwaasi tíyótaasa í-tánón-kánáá sáwíyankaꞌa tíníye kwéuwana Káríri-kwaaunkona menávápáꞌá Ísuma nompí-sípívímbá kwéna minkwáúnkóná moórá-awiꞌa Táípíriyasi nompáꞌá kúmba tíꞌo ún-kwaasiyomba asóvamatinkarowasa awánaresa pósa kwenánaaemba kwárówasa Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé nompí-sípívínkémbá marapáꞌá ásávesa omápaꞌa umáyówasa 


text:
sáwíva-kwaasi Ísunopaꞌa kwéiyuwana tuwánéna imáyáama éna séna naaémba mirá ónaumpo aivaꞌá Vírípimba áísaa umai isánáe séna áísaa ena séna náávakena toómbá meéyámbaꞌmaiya tíménara nánááoo súwana 


text:
Vírípima séna sáwívar-ontankaken-tomba 200 kinaaraken-tomba meéyámbaꞌmaiya timúnasaya naasinó súwana 


text:
kwemá séna moórá-iyampoigo évaꞌaasei-tonkwara kaeꞌ-nóyáákwáráꞌá makáimbanivo sáwíva-kwaasi máyáawe súwana 


text:
Ísu kwená kwayó-kwáásíyávéna séna maraꞌá máéro simátíméro súwasa simátímúwasa maraꞌá máúmba minkwáásívínkémbá sáwíva-kwaaima 5,000 kwaaima máyówana 


text:
Ísu mintómbá maisokéna Áánútuntavena súwi simásuwena toómbá topán-topan-umai kwená kwayó-kwáásíráꞌá timúwasa miwímá tímúwana toómbó nontenkáán-umai noyááꞌa miráumai nowaná tímúꞌa vówasa miwítí imáyáaomo úniꞌa uwaná 


text:
évaꞌaasei-tompinkemba nésamo túwón-ayaivinkemba sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-unampimba áítumai ógwitowasa 


text:
Ísumo úmba awánésa sésa Áánútun-aai simátímíwaima íya awánáúnda-awaameꞌa isatá awánáúmne sésa kwéamuꞌmaraundawaiman-iye sésa 


text:
kentáásí kawááíta íníyemo sumbá Ísu miwí tirumpimbó sun-áímbá iséna íma mirá ónaunasa sewé séna tiyuwéna omápaꞌa iráiye. Ísuma non-avóvomayaapaꞌa kuráin-kwasai. 


text:
Kápénéamuvaꞌa kónáe sésa nompí-sípívímbá usámaaisesa kuwaná Ísuma íma usauwerówana noꞌwáámba aúkúwana 


text:
tamayóꞌnei nombá tuwíntámaesa ayáátáákaꞌa kuwaná Ísu non-avóvomayaapaꞌa kwénaaena nompí-sípígóná egwaaꞌá túwasa awánésa táátavesa kwéuwana 


text:
aamoí ésa sésa nompí-sípívímbá usámaaisaao suwaná avekáán-úwana nompí-sípígó non-awámpáꞌá kúpaꞌa kuráiye. Ísumba avakáá uráan-kwasai. 


text:
<br/>aaváyaavimba menávápáꞌá komáyón-kwaasi sésa tíndauma kímbora-nompi-sipima kwáyáísana Ísuma íma mimpímbá kwisasá kwená kwayó-kwáásí miwíyé suꞌmai kuráavo Ísuma náávara máyáiyo siráawe. 


text:
évaka-kwaasi nompí-sípívímbá Táípíriyasivakemba kwétoyo-esa tíndauraamba Ísu Áánútuntavena súwi súwasa kwaásiyomba toómbá néiron-ayampaꞌa tésa 


text:
Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé íma máyóntavesa tivakáá ónáe sésa mindómpí-sípívímbá usámaaisesa Kápénéamuvaꞌa kuráawe. Ísu maíꞌmaiꞌa ónááon-tomba úne siráin-kwasai. 


text:
Ísu séna maísáaro íma kawer-áwááméꞌá agaráátínkaraundayaveꞌa kwésivakaa-ovo toómbó naráantaveꞌa kwésivakaa-owe. 


text:
toómbó ímo kwaíkwaiꞌo índa-tontaveꞌo éꞌa íma mayáímá maéꞌa kwaási maíꞌmaiꞌo ónááon-tontaveꞌo éꞌa mayáímá máyáaro. mintómbó timénaunda kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai mintómbá timénaumne. Áánútu kesivomá kentávéna séna aamoí kwéumankaumne. kesí mayáímá mayaaó simbá póꞌa mintómbá timénaumne súwasa 


text:
Ísu séna kentávéꞌo séꞌo áraiꞌa Áánútuma aiꞌmákaisana kunkáiwai iyémó sembá mindá Áánútuna mayáímá maéꞌa sewé súwasa 


text:
nóra awaameraꞌi. ímo awánáúnda-awaameꞌo inatáámó éta awánétaamo éta séta áraiꞌa Áánútuma embá aiꞌmáráísama kunkáandawaima óne. nóim-bayai-awaamera íníyono sésa 


text:
kentáá síkwáꞌnáma kavóná-maravaꞌa mésa kwíyómpaken-tomba áwíꞌa máána-tomba némáembanivo emó uráandawaimo éna íma mindá usáyaaitaraiye. naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna kwíyómpaken-tomba timúwasa naráawe agaimaréna siráiye suwaná 


text:
Ísu séna maísáaro Mósesimo tímakon-tomba íma kwíyómpaken-tomban-iye. kesivomá kwíyómpaken-tomba kawe-tómbá kwétimiye. 


text:
kwíyómpakembo marapáꞌó kunkáiwaima kwemá Áánútuma kwétimin-tomban-iye. kwentávéꞌa póꞌa maíꞌmaiꞌa ónááowe súwasa 


text:
Ísu séna kemá maíꞌmaiꞌa ónááon-tomba úne. kesópaꞌa kwétiyawai íma tááima kwétinkaiye. kenkáꞌá aráápamai kwémaiyawai íma nontávéna kwétinkaiye. 


text:
áꞌa simátimeꞌa séꞌa kesí mayáí-áwááméꞌá awánaambanivo kesááiyaveꞌa íma áraire sésa kenkáꞌá íma aráápamai kwémaewe. 


text:
ánivo kesivomó kwésimin-kwaasimo éꞌa kesópaꞌa ténááowe. kesópaꞌo tíyan-kwaasiyaveꞌo éꞌa íma kóro sénaumne. 


text:
kesí imáyáa kwaránaundayaveꞌa kwíyómpakemba íma kumbáyaumpo siꞌmákaiwaina imáyáa kwaránaundayaveꞌa kumbáyaumne. 


text:
siꞌmákaiwaima simásimena séna amúnda-kwaasi sáwí-amba kwáráavo se kawááuwo. naaén-kanaama puwíyampinkemba usásintinkaano. 


text:
kesivomá simásimena séna kesááninkoo embá awánésa sésa Áánútu ááninkoman-iye síyawaima aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe siráiye. naaén-kanaama puwíyampinkemba usásintinkanaumne Ísu siráiye. 


text:
<br/>kemá kwíyómpaken-tomba úne Ísu súntavesa Yútaa-anon-kwaasi tirunkó sáwíꞌa kwéuwasa iséise kwéesa 


text:
sésa kwemá Ísuma Yósépi ááninkoman-iye. anóvowi átaamo tuwánáúndayaanivo nóra sénawa kwíyómpakemba kunkáumne kwésiyo suwaná 


text:
kesópaꞌa íma úwoima ténááovo kesivo kembá siꞌmákaiwaima tááyainaꞌa kesópaꞌa tíyaꞌa naaén-kanaama puwíyampinkemba usásintinkanaumne. 


text:
mindáyavai naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowai agaimarésa sésa Áánútu amápa-kwaasi simái agaráátinkaniye siráawe. kesivon-áái ísámai kaweꞌá íyawai kesópaꞌa ténááowe. 


text:
kesivombá íma awánaraavo kemá Áánútunopakemba kunkáundawai keyááma kesivombá awánaraumpo kesivon-áái ísámai kaweꞌá íyawai kesópaꞌa ténááowe. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa kesááiyavesa áraire sésa kenkáꞌá aráápamai kwémaewai aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéomba ááimba kwéasaawe. 


text:
kemá kwíyómpaken-tomba maíꞌmaiꞌa ónááon-tomba úne. mintómbó nésamo ésa maíꞌmaiꞌa ónááowe. kesúma timúnaꞌa naantávéꞌa póꞌa maíꞌmaiꞌa ónááowe Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu súwasa Yútaa-anon-kwaasi tirunkó sáwíꞌa kwéuwasa iséise ésa sésa nóra éna mindáꞌá kwenáúma simínata nánaumno suwaná 


text:
Ísu simátimena séna áraiꞌa súne. kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai póꞌa kesúmo ímo néꞌo kesí naaemó ímo néꞌo éꞌa íma maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
ánivo kesúma kesí naaemá naawáí aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéomba ááimba kwéasaamba póꞌa naaén-kanaama puwíyampinkemba usásintinkanaumne. 


text:
kesivo siꞌmákaiwaima maíꞌmaiꞌa kwéintaveꞌa kemá maíꞌmaiꞌa kwéune. kemá maíꞌmaiꞌa kwéundayaveꞌa póꞌa kesúma naawáí maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
kentíkwáꞌnáma toómbá neémesa úwoi putáráawe. kemá súnda-tomba kwíyómpaken-tomba íma mirán-tómbán-iye. kemó súnda-tomba mintómbá naawáí aasiyaasí maíꞌmaiꞌa ónááowe Ísu séna 


text:
<pb/>Ísu simásuwowasa kwenánaaemba kwakón-kwaasi tirunkó sáwíꞌa kwéuwasa ísámai iséise ésa sésa kwemó sin-áínkómá íya sinkáin-aimba póna umbaí kwétaiye suwaná Ísu arumpin-ímáyáámá éna simátimena séna mináíntávéꞌa kayókáawe. 


text:
kemó kwíyómpakembo kwaási úrandaꞌo kumpaáruraundawaimo kuntauweréꞌo íyónaꞌo suwánéꞌo éꞌa nóra imáyáawa ónááoo. 


text:
kwaásiti asirayánkó íma túwaꞌnaa ivo Áánútun-amanko aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéumatinkaiwaiman-iye. mirámó intembá kemó súnda-aimba aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááon-aimba imbánivo 


text:
évakarawaima kentávéꞌa séꞌa kampaꞌá siyé kwésewe Ísu súmba Ísuma kampaꞌá siyémó sun-áímbá kwená kuntaruꞌó íníwainkwaraꞌa naaóváꞌá ísaronkaꞌa póna évakarawai kentávéꞌa séꞌa kampaꞌá siyé kwésewe Ísu simásuwena 


text:
séna mindáyaveꞌa áꞌa simátimeꞌa séꞌa kesópaꞌa íma úwoima ténááovo kesivomó tááyainaꞌa ténááowe siráiye. 


text:
Ísu kwená kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasiyavena séna kegwárárá iváꞌá kwésiyuwaao séna tísaa úwana 


text:
Sáímoni Pítaa séna anóndakoo nááwa ewa kónaunawa seénó. emá aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónaumne-aimba kwésene. 


text:
Ísu simátimena séna kemá sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasima ítátinkaundanivo keinárawapinkemba moórá sáwínaꞌa paáriniye súmba 


text:
Sáímoni Isakéríóti ááninko áwíꞌa Yútásintavena séna Yútási kwemá kwená kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasivinkemba Ísuna kuntaruꞌá mayáníwaiman-iye. kwentávéna mináímbá siráiye.<pb/>


text:
minkákémbá Yútiyaa-ayampaken-kwaasi Ísumba tuvuwónáe kwésuntavena Ísuma Yútiyaa-ayampaꞌa íma kwénaaena Káríri-ayampaꞌa kwénaauwana 


text:
Ísu áúnavaꞌmaaꞌa akáꞌáámba simánkesa sésa maanáyámpáꞌá tuwéma Yútiyaa-ayampaꞌa kwaási torupanááopaꞌa ená mayáímá komáénasa pósa ená kwaási ená kaweꞌ-máyáí awánanaaowe. 


text:
amápa-kwaasi suwánanaaowe síyawaima íma aúpáꞌá mayáímá mayánááomba po amápa-kwaasi túrankaꞌa mayáí komayaaó sésa 


text:
Ísu simátimena séna amáparawai kesí ááimba suwánanaao-kanaama íma tiráivo kemá úwoi kwíyasa tuwánésa 


text:
marapá-kwáásí kembá íma áwááꞌa tíkaavo miwíyávéꞌa séꞌa kentí mayáímá sáwíꞌa kwéowe súndayavesa kembá áwááꞌa síkaawe. 


text:
tanómbo opaꞌá koró. amáparawai kesí ááimba suwánanaao-kanaama íma tisaꞌá ívéꞌa íma tanómbo opaꞌá kúmpo kemá koró séna 


text:
Ísuntavesa úwoi-kwaasi sáwívar-aimba iséise ésa sésa évakarawai sésa kawe-kwáásímán-iye suwasá évakarawai sésa ímanivo kampaꞌnaampa-kwáásímán-iye sésa 


text:
<pb/>Yútaa-kwaasimo kwááyu-nambo ésamo tanómbo kwégauvon-kanaama évareva kwáyowana avumpin-táwai Ísu anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa uména kwenááima simátimuwasa 


text:
Yútaa-anon-kwaasi isésa táátavai ésa tóipimba tiyáámba áákesa sésa monor-áímbó isópaꞌa íma koména ísaraimbanivo nórapakena ísaraiyo suwaná 


text:
Ísu minímáyáámó umbá iséna séna kesí imáyáavinkemba íma simátimeꞌa Áánútu siꞌmákaiwaina imáyáavinkemba simátimune. 


text:
keinárawaꞌa imáyáama éꞌa séꞌa náávaken-aina simásímakaiyo. kwená imáyáavinkenaꞌi. Áánútuna imáyáavinkenaꞌiyo-imayaama kwéowe. Áánútumo siráiniꞌa ónáe síyawai miwímó ésa simátimunda-ainkona ááimba isánááowe. 


text:
kesáváí-ímáyáávínkén-áímbá síyawai kesúwíꞌa mósá maráígwáe sésa kentí imáyáavinkemba kwésevo tiꞌmákaiwai áwíꞌa mósá maránáe síyawai íma kampaꞌnaampáꞌá sembá árair-aimba kwésewe. 


text:
úwoi-kwaasiyomba sésa íma tuvuwónáe-imayaa kwéeta máyaumpo enarumpimbá taraváá-kwámbá máyáísa mirán-áímbá séne suwaná 


text:
Ísu séna monor-áímbá kwéisaan-kanaaraꞌa íma awánaraan-awaameꞌa uráunda póꞌa kemá sáwívar-imayaa kwéowe. 


text:
kentíkwáꞌnárakemba sésa iyámpói matínkaraawasa avakaumboé-noꞌwaamba kwaésa túraꞌa araaꞌéna umái karánááowe suwaná naaémba Mósesi mináímbá agaimakómba pósa évaka-tawai monor-áímbá kwéisaan-kanaaraꞌa mirá kwéowe. 


text:
Mósesina ámáámba íma ankáíraamba póꞌa agándai-kanaaraꞌa mirám-báyáímá iyámpói túraꞌa kwéowe. ánivo agándai-kanaaraꞌa moóráwaimba asóvamankaraunda póꞌa mayáímá mayaánavo séꞌa áwááꞌa kwésiyewe. 


text:
<pb/>Ísu simásuwowasa évakarawai Yérúsaremu-naopaken-kwaasi sésa minkwáásíyáváíya tuvuwónáewa kwéseo sésa 


text:
kwemá avoraꞌá kwenááima simátímísaꞌanivo íma aaivimbá mayánkaraawe. anón-kwaasiyomba sésawa kwemá Áánútumo usásinankawaima Káráísitiman-iye mirá kwéseo. íya kwéseo. 


text:
maankwáásígóná naaópaꞌa awánáúndanivo Áánútumo usásinankaiwaina naaópaꞌa íma awánáúndavakemba tíníye siráawe. 


text:
<br/>minkákémbá Ísu anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa simátimena séna kembá ára suwánéra kesi máápaꞌa ára awánéra mirá kwéoo. íma kesí imáyáavinkemba kunkáumpo moóráwai siꞌmákaisaꞌa kunkáumne. kwemá áraite siwáímán-iye. kwembá íma awánaambanivo 


text:
úwoi-kwaasivinkemba évakarawai sésa Áánútumo usásinankaiwaima tíndaraꞌa kwená mayáígóná awaamékoma amápaꞌ-mayaigomba usáyaaitaniye-imayaa kwéeta Ísuna mayáígómá mirám-báyáígómá póna Ísu Áánútumo usásinankaiwaiman-iye kwésune siráawe. Ísumba koyátoraaro sésa tiꞌmákaan-kwasai. 


text:
<pb/>úwoi-kwaasiyomba mináímbá sumbá ámáán-kawaa-kwaasi isésa miwíyé mono-káwáá-kwáásíyé i-kwáásíyávésa sésa Ísumba koyátoraaro sésa tiꞌmárówasa kuwaná 


text:
Yútaa-anon-kwaasi iséise ésa sésa náávara kwíndayavena síyómpo avakáá uwááeta íya awánanaumne. Kíríki-ayampara Yútaa-kwaasi máyáapara kwéna kwenáái simátiminiyo sésa 


text:
kwemá séna sivakáá uwááeꞌa íma suwánéꞌa umáéndavaꞌa íma iyónááowe simbá póta mináínkóná ááimba íma ísaraumne siráawe. maíꞌmaiꞌa ónááon-donkona kwaasái. 


text:
<pb/>Yútaa-kwaasi kwááyu-nambo ésamo tanómbo kwégauvon-kanaaraꞌa moórá-kanaama kwáyowana minkánáá anón-kanaama úwana minkánááráꞌá Ísu usásinena anónkaꞌa séna nontávénamo kwétinkaindawai kesópakemba tamandaaró. 


text:
Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna siráintemba nonayumpinkémbó usausa intenkáámbó kesááiyavesa áraire síyawaima tirumpinkémbá nonayumpinkémbó intembá íníye Ísu súmba 


text:
Áánútun-amankontavena siráiye. Ísu íma kwíyómpaꞌa kuntauwékáintavena Áánútun-amanko íma kunkáiye. Ísu imáyáa éna séna kemá púwóndavinkemba usásineꞌa kesivonópaꞌa iyéꞌa Áánútun-amankomba aiꞌmáráanana kuména kesááiyavesa áraire síyawai tirumpimbá kumbéniye-imayaa éna Ísu mináímbá simátímakaiye. Ísuntavesa imáyáama taaínkaaꞌa uráan-kwasai. 


text:
<pb/>Ísumo simátimumba kwaásiyomba isésa évakarawai sésa áraiꞌa kwemá Áánútun-aai simátímíwaiman-iye suwasá 


text:
évakarawai sésa kwemá Áánútumo usásinankaiwaima kwéamuꞌmaraundawaiman-iye suwasá évakarawai sésa Áánútumo usásinankaiwaima íma Kárírivakemba tíníye. 


text:
naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna Áánútumo usásinankaiwaima Tévítin-andarakemba Tévítina naaópaꞌa Pétáremuvaꞌa marankáníye agaimaréna siráiye sésa umbá 


text:
<pb/>íma tátoresa i-kwáásí mono-káwáá-kwáásítópare ámáán-kawaa-kwaasitopare koyauwérówasa nóra séra íma tátoꞌmai áíꞌmaeꞌa teéó suwasá 


text:
anón-kwaasiye kesáá ámáán-kawaa-kwaasiyaawe íma áraiꞌa kwíyómpakemba kunkáiye kwésumpo kegwáráꞌá mirá seró. 


text:
úwoi-kwaasiye suꞌmai áraire kwésewe. miwímá Mósesina ámáámba íma ísáamba póna Áánútu tínkaminiye suwaná 


text:
kentáásí ámáánko séna íma úwoi séꞌa sáwíꞌa uráiye séꞌa kwenááima ísareꞌa kwená mayáí awánéꞌa aaivimbá mayánkááro kentáásí ámáánko siráiye súwasa 


text:
Níkótimasimba akáꞌáámba simánkesa sésa Kárírivakewain-ánaaemba kwaráánó. Áánútun-aai aúváívimba awánamai kawer-uréo. Áánútun-aai simátímíwaima íma Kárírivakendaꞌan-ivo kwemá íma Áánútun-aai simátímíwaiman-iye sésa [ 


text:
aaváyaavimba kuména anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa umáyowasa kwaásiyomba kwenópaꞌa torupowaná maraꞌá ména kwenáái simátimuwasa 


text:
ámáámba sun-kwáásíyé ámáán-kawaa-kwaasiye aaraí áíꞌmaesa minínínkó óꞌon-kwaasiye máyomba pósa áíꞌmai amáparawai túrankaꞌa ankésa 


text:
ámáán-auvaivimba Mósesi agaimaréna séna mirámó índawaimba óntandei tuvúwónanaya puwíníye agaimaréna siráiye. nóran-imayaa éwa seénó sésa 


text:
Ísumba maka sésa mirá senaná paárínata kwembá aaivimbá mayankánáe sésa suwaná Ísu kívairena ayáánauviꞌnei mararáꞌá aúvái agaimarówasa 


text:
áísaa aisaa uwaná usásinena simátimena séna imó sáwíꞌo uráindawai aivar-óntámbá maimé tuvuwíno simátimena 


text:
isésa moórá-mora-kwaasi kunákárúwasowana anón-kwaasi aivaꞌá kumúwasa miwán-ánaaemba kwaꞌmaésa kúmúwana minínínkówé suꞌmai Ísuwe máyowana 


text:
owé íma aaivimbá maisinkánááowe súwana kegwáráꞌá íma aaivimbá mayankáúna kómpo moórágwaraꞌa íma mirán-uwo Ísu siráiye. kwaási sáma kamátinkainaꞌa úne Ísu siráin-kwasai. 


text:
<pb/>ókwaraꞌa Ísu kwenáái simátimena séna kwaási sáma kamátinkainaꞌa úne. kesínaaembo kwaráíyawai íma tunínívo sáma kamái maíꞌmaiꞌa ónááowe súwasa 


text:
Ísu séna ímanivo kesááigona ááimba áraiꞌa kwésune. áꞌa awánáúndavakemba kunkáundayavai áꞌa awánáúndavaꞌa iyónaunda póꞌa kemá súnda-aimba áraiꞌa kwésune. kesí ááimba íma suwánaraawe. 


text:
kemó aaimó maitinkáundarakai arupí úsino. íma kewé suꞌmai aaivimbá maitinkánaumpo kesé kesivoé aaivimbá maitinkáyauye. miráumai kemó aaimó maitinkáundarakai arupí úsino. 


text:
kentí ámáán-auvaivimba agaimaréna séna kae-kwáásíráí moórá-aimbo séyambo ékai mináímbá áraiꞌa kwéseye agaimaréna siráiye. 


text:
miráumai kemá kesáváí simátimunana kesivoé kesé mimbórá-áímbá simátimuyamba póna árair-aimban-iye súwasa 


text:
enavomá náávara máyáiyo áísaa esa suwaná kesí ááimbo ímo suwánaantavai kesivombá íma kwéawanaawe. kesí ááimbo suwánaankakenkai kesivombá awánaasino Ísu súmba 


text:
anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa óntambo túwón-daumpaꞌa mináímbá simátimuwasa tátoranae sésa suwááesa kwená kanaamá íma túntavesa íma tátokaawe. 


text:
<br/>minkákémbá Ísu simátimena séna tiyuwéꞌa íyónaꞌa sivakáá uwááeꞌa íma suwánanaaowe. puwíyamba kentí sáwí-imayaa kwáyáinaꞌa puwónááowe. íyóndavaꞌa íma kanaán-umai iyónááowe súwasa 


text:
Yútaa-anon-kwaasi sésa kwemá séna íyóndavaꞌa íma kanaán-umai iyónááowe simbá póna kweyááríkara puwíndayavena siíyo suwaná 


text:
Ísu séna keinárawaꞌa maankákén-kwáásímán-ovo kemá sanaankéndáꞌá úne. keinárawaꞌa marapákén-kwáásímán-ovo kemá kwíyómpakendaꞌa úne. 


text:
simátimeꞌa séꞌa puwíyamba kentí sáwí-imayaa kwáyáinaꞌa puwónááowe. kemá kwíyómpakendaꞌa úmpo kentávéꞌo ímo áraire séꞌo éꞌa kentí sáwí-imayaa kwáyáinaꞌa puwónááowe súwasa 


text:
mináínkóná ááimba íma ísámai áísaa esa sésa nááwawa oónó suwaná Ísu séna aasiyaasi-táwai áꞌa simátímakaumne. 


text:
keinárawataveꞌa sáwívar-aimba kanaán-umai séꞌa aaivimbá maitinkáundanivo siꞌmákaiwaina aaiyé suꞌmai amáparawaiyaveꞌa kwésimatimune. kwemó arupí iwáín-áái kwésimatimune súwasa 


text:
mindáyavai Ísu séna kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai síꞌmaeꞌa taairaꞌá mói sínkamonaaomba póꞌa suwánéꞌa séꞌa kwemó siwáímá kwená imáyáavinkemba íma sivo avowamá simámakain-aimpinkemba siráiye mirá sénááowe. 


text:
sáwíva-kwaasi isésa kwentávésa áraiꞌa kwíyómpakendaꞌan-iye siráawe. tátokaawanamo Ísu ayútínkáin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísuma Yútaa-anon-kwaasi kwentávésa áraiꞌa kwíyómpakendaꞌa iyémó sirówaiyavena séna kesááimo ísámaimo kaweꞌó éꞌo éꞌa kesí kwaási aúꞌmái ménaaowe. 


text:
Ísu séna áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa sáwíꞌo kwéowaima misáwíkómá kembá kwétatoraiye. kesí mayáí úwoi mayáígwáe sésa meéyámbaꞌmai tátokaantenkaan-kwaasin-owe. 


text:
kentivomó uráintemba mirá kwéowe súwasa kesáámá íma kesinóma eénkwááírákémbá kentáá masínkaraiye. kentáásivoma mimbóráwáí Áánútuman-iye suwaná 


text:
Áánútunopakemba kunkáunda póꞌa Áánútu árááꞌo ékai kentirumbá simésino. íma kesí imáyáavinkemba kunkáumpo kwemá siꞌmáráísaꞌa kunkáumne. 


text:
kemá Sáátáánigo árááꞌa póꞌa kwenarááíma kwaránáe kwésewe. kwemá ááinkakemba tuvúkáiwaiman-iye. áraiꞌo sií-yántááꞌá íma kwempímbá kwáyáísana kampaꞌnaampar-áínkómá avowaíꞌa kwéiye. 


text:
Áánútu árááꞌa pósa kwenáái isésa máyáavo keinárawaꞌa íma Áánútu árááꞌmaariꞌa uréꞌa póꞌa kwenáái íma ísaraawe Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwowasa Yútaa-anon-kwaasi akáꞌáámba simánkesa sésa áraiꞌa séta Sámériyaa-kwaasi ónana taraváá-kwámbá enarumpimbá máyáísampo mináímbá siráane suwaná 


text:
Ísu séna taraváá-kwámbá íma kesirumpimbá máyáiye. kesivo áwíꞌa anómba úndanivo kesúwíꞌa sáwíꞌa umásínkáawe. 


text:
íma kesúwíꞌa anómba ónáe. Áánútu kentávéna séna kaweꞌ-máyáí mayáánda póꞌa enáwíꞌa mósá anómba umánkanaumne kwésiye. 


text:
Yútaa-anon-kwaasi sésa sénda-aimba taraváá-kwámbó enarumpimbó máyáimba áta ísaraumne. Ááváramu puwúwasa Áánútun-aai simátímakowaima púwúmbanivo emá se kesáái ísámai kaweꞌá íyawai íma puwónááowe siráane. 


text:
kentáásivo Ááváramu puwúwasa Áánútun-aai simátímakowaima pukáambanivo miwí usáyaaitaniyono. emó sénda náávakendaraꞌono suwaná 


text:
Ísu séna kesúwíꞌo mósá maráúndarakai úwoi úsina. kesúwíꞌo mósá maránímba kesivomán-iye. kwentávéꞌa séꞌa kentáásí Ísóigoman-iye kwésewe. 


text:
kwembá kwéawanaumpo kemá íma awánaraawe. kemó séꞌo íma awánáúmnemo súndarakai kemó ontembá kampaꞌnáꞌá maúsino. áꞌa kwéawaneꞌa póꞌa kwenáái mósá kwémaraumne. 


text:
kentivo Ááváramu kemó marapáꞌó kumónaunda-aimba iséna aamoí éna kembá suwánéna kwenarunkó kaweꞌá uráiye súwasa 


text:
Yútaa-anon-kwaasi sésa emá ívé-kwaasi íma kae-kwááí umái siyáánkai-ima maisukáampo emá séma Ááváramumba awánaraumnewa seénó suwaná 


text:
mináíntáváí tuvuwónáe sésa óntamba máyómbanivo Ísu aúpáꞌá anóm-bonoꞌ-naumpakemba kárúwaguraiye.<pb/>


text:
kwená kwayó-kwáásí áísaa esa sésa anóndakoo nááwana sáwí-yantaakona anondáwa aúramba kavíkáiyo. kwendéígówáꞌi. anóvowineigowaꞌiyo suwaná 


text:
Ísu séna íma kwená sáwí-yantaakon-ivo íma anóvowiti sáwí-yantaakon-ivo Áánútuna kaweꞌ-máyáí kwenaneꞌá paárínasa awánanaaontavena aúramba kavíkáiye. 


text:
siꞌmákaiwaina mayáíyá máyáano. sámo kainkáꞌó mayáímó kwémayaawanamo noꞌwáámbo aúráísanamo mayáímó máyáan-kanaamo ánásaintemba miráumai mayáímá mayáúnda-kanaama ánásanimba póta ívéꞌa Áánútuna mayáíyá mayánaumne. 


text:
simámena séna nonkwaaúnkó áwíꞌa Síróamu-kwaaumpimba awaaꞌá koyoraaó súwana mirá uráiye. Síróamuwemo súmba kwenááivinkemba kwántámai séna aiꞌmaráí-kwáúné súwana koyotuwéna aúramba awánamai kaweꞌá éna túwasa 


text:
kwená naaópaken-kwaasiye ókwaasiye awánésa sésa kwemá aampaꞌó ména óntantemo inaai síma simaꞌa indaráꞌiyo suwasá 


text:
évakarawai sésa owé kwemán-iye suwasá évakarawai sésa ímanivo mimbórá-óíkwáráráꞌiyo suwaná kwemá séna ímanivo kemá úne súwasa 


text:
moóráwai áwíꞌa Ísuma kwemá awirááíma kwiꞌmaréna mindánei toiraaníꞌa úmarena súrankaꞌa aꞌmaréna simásimena séna Síróamu-kwaaumpimba awaaꞌá koyoraaó sisaꞌá iséꞌa suwaaꞌá koyoráúnana súramba kaweꞌán-iye súwasa 


text:
<br/>simátimuwasa áíꞌmaesa ámáán-kawaa-kwaasitopaꞌa máánkówana Ísuma toimá aúrankaꞌa aꞌmaréna aúramba kaweꞌá umánkaron-kanaama Yútaa-kwaasi monor-áímbá kwéison-kanaa mayáímá aambá áúmbakon-kanaama úwasa aúramba kaweꞌá umánkarowaimba áíꞌmaesa ámáán-kawaa-kwaasitopaꞌa máánkówasa 


text:
áísaa esa sésa nóra ónana aúramba kaweꞌá iíyo suwaná toimá súrankaꞌa asínkáisaꞌa suwaaꞌá koyoráúnana súramba kaweꞌá umásínkáiye súwasa 


text:
ámáán-kawaa-kwaasi évakaꞌa sésa agándaan-kanaaraꞌo mirá uráintavena íma Áánútunopakemba kunkáiye suwasá évakarawai sésa sáwí-imayaa-kwaasimo énaraankasi íma kanaán-umai kaweꞌ-máyáí-áwááméꞌá isinó suwasá imáyáama taaínkaaꞌa ésa 


text:
sésa enaúramba kaweꞌá umánkaraivo kwentáváí nóin-imayaawa kwéono áísaa esa suwaná Áánútun-aai simátímíwaiman-iye súwasa 


text:
tuyasá tísaa esa sésa kenkáítí tááninaꞌiyo. ánivo aúgavitana maránkaraayanaꞌiyo. nóra ena aúramba awánamai kaweꞌá kwéiyo suwasaráí 


text:
ánivo ívéꞌa nóra isaná aúramba kaweꞌá umái kwéawanaiyompo kwemá anómban-ivo áísaa íyana kweyááríkaꞌa simátimino sirááiye. 


text:
ááéma Yútaa-anon-kwaasi sésa Ísuntavesa Áánútumo usásinankaiwai kwéamuꞌmaraundawaiman-iye síyawai monoꞌ-náúmpáꞌá íma iyónááowe sumbá póna minánóvówí Yútaa-anon-kwaasiyavena tááꞌa kówasarai 


text:
<br/>simásúwóyasa ókwaraꞌa aúramba kaweꞌá umánkarowaimba ááyowana túwasa sésa minkwáásígó sáwí-imayaa kwéiye sewatá ísaraunda po Áánútu aúrankaꞌa arupí umái simásimiyo suwaná 


text:
sáwí-kwaasiyaꞌi. kawe-kwáásíyáꞌiyo. kemá íma isáúmne. moórá-yantaataveꞌa isáúnda súramba kavíkwimbanivo ívéꞌa súramba awánáúmne súwasa 


text:
áꞌa simátimundanivo íma ísáawe. ókwaraꞌo simátimenaꞌo éꞌa isánááoo. kwenaráái kwaránáemo séꞌa kwená kwayó-kwáásí-íꞌa ónááowe súwasa 


text:
mindáꞌá mirá séna kemá mirá sembánivo minkwáásí óꞌoran-kwaasin-iye. kemá súramba kaweꞌá umásínkaraisaꞌa súne. 


text:
kwemó ímo Áánútunopakembo kunkénaraankasi íma mirá uráisino. Áánútuma sáwí-imayaa kwéowai tááima íma kwéisaivo kwená mayáímó máyáawai tááima kwéisaiye. Áánútu áwíꞌo mósá maráawai tááima kwéisaiye. maambárámó úmaronkakemba íma moórá-augavitan-kwaasi máyáísana kaweꞌá umánkaraiye sewaꞌá kwéisaumne súwasa 


text:
enanóma aampaꞌá maránkaraisa po úwoivaken-kwaasima éma enáái kentáá kawe-kwáásíyá kwésimasimendayaanivo monoꞌ-náúmpákémbá kunákárúwaao suwaná kunákárúwaraiye. 


text:
<br/>minkákémbá Ísu aiꞌmátukaan-aimba iséna avakáá-umai awánéna áísaa ena séna kwíyómpakemba kwaási úrandakona arááíya kwégwaraano súwana 


text:
<br/>kwená imáyáa mósá marówana Ísu séna marapáꞌá kunkáunda pósa kwaási avuntambá taaínkaaꞌa ónááowe. túrambo kavíkáindawai túramba kaweꞌá umái awánáíyasa túrambo awánemayaiyawai túramba kaviyíníye súwasa 


text:
ámáán-kawaa-kwaasimo évakaꞌo máyówai isésa áísaa esa sésa ewá séwa kentááyavaiya túramba kavíkáiwai owéwá seénó suwaná 


text:
Ísu séna túrambo kavíkáawaimo máyáankakai kentí sáwí-imayaagona meéyámbá íma kwáyáisino. áta awánáúmne sentávéna kentí sáwí-imayaagona meéyámbá kwáyáiye Ísu siráiye.<pb/>


text:
Ísu séna áraiꞌa simátimeꞌa súmpo ísáaro. sipisípi kusaváꞌó kónáe síyawai ímo sipisípigona ontavímbó usávekesamo ésa kusarákémbó maatésamo ésa miwí umóyándáraware sénááowe. 


text:
miráumai ontará kawáánáꞌá onta tiyánkáísana usáverena kwená sipisípi túwíꞌa utaisasá kwenáái isésa kwenópaꞌa kowaná 


text:
<br/>mináínkóná ááimba íma ísóntavena Ísu séna áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa sipisípigona ontamá kemá úne. 


text:
kemá ontamá úne. kesópaꞌo tíyaꞌo éꞌa usáveraaro senasá usáveraiyaꞌa kárákwiyonaumne. toómbó naíyávésamo ésa kunákárúwaresa násuwesa óꞌa usáveranaaowe. 


text:
umóyán-ámpá-kwáásímó tíyawaimo ésa kwaási tínkambai áwáávi-tantaaꞌa ónááombanivo kemá kunkáunda pósa óꞌoran-kaweꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
sipisípiraꞌa kaweꞌá umái kárákwiraundanaꞌa úne. sipisípiraꞌo kaweꞌó umáímo kárákwiraindaꞌa séna kesí sipisípi túwaꞌnaa ónaumne séna puwíníye. 


text:
ánivo óntantavaiye sésa sipisípiraꞌa tavíkáawai áwáávite in-íyánkómbá awánésa sipisípi ivátiyuwesa kóuwana sipisípiyomba vamái kwatúwáísasa kówitawaaꞌa umáguraawe. 


text:
sipisípiraꞌa kaweꞌá umái kárákwiraundanaꞌa úne. kesivo kembá súyaisaꞌa kemá kesivombá aúyáunana mirámó úndantemba kesí sipisípi amápaꞌa túyáunasa kembá kwésuyaawe. kesí sipisípima túwaꞌnaa ónaundayaveꞌa póꞌa kemá puwónaumne. 


text:
kesí sipisípi évakaꞌa óꞌon-kusavaꞌa máyáamba póꞌa kotíráanasa kesáái ísámai tésa mimbóráíꞌa umái máyaiyaꞌa amáparawairaꞌa kárákwiyonaumne. 


text:
púwóndavinkemba usásinanaunda-imayaama kesivomá símísaꞌa kemá owé súndayavena kwenarumbá kwésimiye. kemó ímo owé súndarakai íma kanaán-umai sínkamosino. kesí imáyáavinkemba puwónaunda póꞌa kanaaráꞌá puwónaumne. púwóndavinkemba kanaán-umai usásinanaumne. kesivomá simásimena séna mirán-uwo séna mirámó ónaunda-asirayamba símakaiye Ísu siráiye. 


text:
évakarawai sésa taraváá-kwámbá arupimbá máyáintavena uwoꞌaóꞌá kwéiye. nóra séra kwenáái kwéisaao suwasá 


text:
évakarawai sésa taraváá-kwámbó arupimbó máyáinkakai íma mirá-áímbá sisinó. taraváá-kwámbó arumpimbó máyáinkakai íma aúgavitan-kwaasi aúramba kaweꞌá umái awánéna máísino siráawe. Yútaa-anon-kwaasi tínaaemba umánkaraan-kwasai. 


text:
<pb/>Yútaa-kwaasi anóm-bonoꞌ-nambo uráan-kanaamo túntemba Yérúsaremu-naopaꞌa tanómba kwégauvunkaꞌa minkánáá táúgwi-kanaa póna túwana 


text:
Yútaa-anon-kwaasi torupésa taúkúmaresa áísaa esa sésa entávéta sáwívar-imayaaya kwéune. Áánútumo usásinankaiwai kwéamuꞌmaraundawaima ewá ónómpo arupí umái sinatá ísáano suwaná 


text:
Ísu séna simátimunaꞌanivo íma ísaraawe. kesivo simásímakaim-bayaima kwémayaunda póna kesí ááimba avoraꞌá kwévaariye. 


text:
imáyáama timúnasa aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéomba pósa íma puwónááowe. kawáá úndavinkemba íma kanaán-umai tayaviyénááowe. 


text:
kesivomá símakaimba kwená asirayánkó amápar-asirayankomba usáyaaitaisasa kesivomá kawááimpinkemba íma kanaán-umai tayaviyénááowe. 


text:
Ísu simátimena séna kesivomá simásímakaim-bayai kaweꞌ-máyáímá kwémayaunaꞌa kwéawanaavo nóim-bayaiya mayáúndayavaiya sínkamonaaoo súwasa 


text:
íma kaweꞌ-máyáíyávéta inkamónáeta kwéumpo Áánútumba akáꞌáámba simánkaandayaveta inkamónaundayaawe. marapá-kwáásígómá séma Áánútuma úne séndayaveta inkamónaundayaawe suwaná 


text:
Ísu séna Áánútun-aai aúváívimba ímo kampar-áímbó kwáyáin-auvaivimba agaimaréna séna Áánútu séna ísóigoman-owe siráiye agaimaréna siráiye. Áánútun-aai simátímakowaiyavena séna ísóigoman-owe siráiye. 


text:
kesivomá ításinkena siꞌmákaisaꞌa marapáꞌá kunkáumpo Áánútu ááninko úne kwésundayaveꞌa Áánútumba íma akáꞌáámba kwésimankaumne. 


text:
kwíyómpakemba kunkáiye séꞌa íma áraire sembánivo kesí mayáíyávéꞌa Áánútuna mayáímá kwémayaiye séꞌo éꞌa minkáꞌá séꞌa kwesé avowáe mimbóráíꞌa kwéoye sénááowe Ísu súwasa 


text:
kwaásiyomba torupésa sésa Yóni ímo awánáúnda-mayaima mairáimbanivo minkwáásíyávéna simásímakain-aimba árair-aimba siráiye suwasá 


text:
moóráwai áwíꞌa Árásárási Pétáni-naopaꞌa máyowana áíꞌa úwasarai ámánaakai túwíꞌa Máríyaae Máátaae mimbóráváꞌá mésaya 


text:
Máríyaa óꞌon-tawai áséi-kwiyumba úm-basawemba Ísu aísamairaꞌa atímarena kwenaꞌnóntáunei uwátukai-ininko éna tiyóvígomba áíꞌa kwéuwasarai 


text:
minúnándáráí moóráwaintavesarai sésarai Ísumba kosimáme se anóndakoo enarumbá ámakaandawaimba áíꞌa kwéiye kosimámiyo suyaná kosimámuwana 


text:
Ísu iséna séna Árásárásimbo áíꞌo kwéimba íma puꞌmái ánásaindayavena áíꞌa kwéivo Áánútu áwíkwara ááninko súwíkwaraꞌo mósá maránááontavena áíꞌa kwéiye Ísu séna 


text:
sésa anóndakoo Yútaa-anon-kwaasi óntandei tuvuwónáe sésa kwéopaꞌa ókwaraꞌa mináyámpáꞌá kónáe kwésene suwaná 


text:
Ísu miwí simátimena séna túnkwisasamo kombá íma sáma kaisasá pósa tanaambá kwévaavo sámo kaisasamó kombá íma tanaambá kwévaawe. mirámó ontembá isaꞌá ívé-kanaa kaweꞌá umái mayáímá mayánaumne Ísu séna 


text:
Árásárási pukóntavena Ísu súmbanivo kwená kwayó-kwáásí imáyáa ésa aún-kwaiguráimba póna usásinaniye-imayaa ésa sésa anóndakoo kaweꞌá imbá póna áíꞌa érankaniye suwaná 


text:
áíꞌo ipaꞌá íma kwesé máyaunda kaweꞌá imbá póta kwenópataamo kondá suwánéꞌa kentáváí áraiꞌa Áánútumpakemba kunkáiye simásinkanaaowe súwana 


text:
kwená kwayó-kwáásívínkémbá moóráwai áwíꞌa Tómáasi kwááyu áwíꞌa ávárawaama kwemá simátimena séna Yútaa-anon-kwaasi Ísumba inkamónááomba póta kweséya puwónáeta kónaumne Tómáasi siráiye. Ísuma puwíyampinkemba usásinanaaowaina ááimban-iye kwaasái. 


text:
<br/>súwana Ísu Pétáni-naopaꞌa kúmba Árásárási puwúwasa utámárówana éíyaimba kwaúnkaꞌa Ísu koísaraiye. 


text:
Ísu séna púwómpinkemba kwéusasinaawemo sewáíná ááimba kemá úne. aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowaina ááimba kemá úne. kesááiyavesa áraire sésa kenkáꞌá agevamái máyáawaimo ésa puwónááombanivo usásinanaaowe. 


text:
mésa kesááiyavai áraire sésa kenkáꞌá agevamái máyáawaimo ésa íma puwónááowe. mindáyavai emá áraire kwéseno Ísu Máátaantavena súwana 


text:
Ísóigoo emá Áánútumo usásinankaiwai kwéamuꞌmaraundawai óne. Áánútu ááninko óne. marapáꞌá kumíníyondawai emá óne Mááta siráiye. 


text:
<pb/>Mááta simásuwena kwéna áúnkontavena aúpáꞌá áápimba simámena séna anóndako kwétena kwéaayaiye súwana 


text:
Máríyaa usásinenamo kúmba Yútaa-kwaasi iviꞌá ton-kwáásí awánésa imáyáa ésa sésa utamánkáapaꞌo iviꞌó táíndayavena kwiyé sésa kwaꞌmaésa kumbá 


text:
Ísu máyonkaꞌa Máríyaa kwéna anóndakoman-iye séna aísamaivimba kívairena séna Ísóigoo emó maankáꞌó máyaandarakai kesiyóvi íma púwísino súwasa 


text:
Máríyaae kwenánaaemba kwakón-kwaasiye iviꞌó tombá Ísu tuwánówana arumbá éna umbai-yántáákómá arumbá sáwíꞌa úwana 


text:
évakarawai sésa aúgavitan-kwaasi aúramba kaweꞌá umánkaraimbanivo nóra séna íma asóvamankaisana pukáiyo siráawe. Ísu Árásárásimba usásinankarain-kwasai. 


text:
<br/>suwaná Ísuna umbai-yántáákómá arumbá sáwíꞌa úwana utamánkaropaꞌa kúmba murí-áívímbá mámakesa óikaꞌa óntandei awáá umásúwówana Ísu koawánéna 


text:
séna óntamba akwátúwáaro súwana Mááta pukówai ámánaako séna Ísóigoo éíyain-tawai kwáímba póna ánkúte íníye súwana 


text:
Ísu séna áꞌa simámeꞌa súnda kesááiyavaimo áraire sémo kenkáꞌó agevamáímo mémo e Áánútuna kaweꞌ-máyáímá awánaniyone súwasa 


text:
kesáái kwéisaampo maanáímbá kwésunda pósa maankáꞌá máyaan-kwaasi kentávésa áraiꞌa Áánútu aiꞌmákaisana kunkáiye sénááowe simásuwena 


text:
pukówaima iráimba ampaantanéí avakúmá ánáan-kwisuwesa aíyayaankaꞌa asááúmaresa aꞌnómpáꞌá káátamaresa mirán-úmakon-tantaakwaraꞌa iyúwana Ísu séna iyátúwéwana máíno siráiye. anón-kwaasi Ísuna ámááyu-aimba siráan-kwasai. 


text:
<pb/>Yútaa-kwaasiyomba Máríyaanopaꞌa kun-kwáásí Ísumo úmba awánésa sésa áraiꞌa Áánútunopakemba kunkáiye suwasá 


text:
mináímbá isésa ámáán-kawaa-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé aaimó ísón-kwaasi tááyesa sésa íma awánáúnda-mayai maémáyáimba póta nóraya ónaumno. 


text:
úwoimo túwáananamo éna mirám-báyáímá maémáyainda pósa amáparawai kwenááiyavesa áraire sénááowe. minkáꞌá Árómáani-kamaani-kwaasi tésa anóm-bonoꞌ-namba tayawísíyuwesa kentáámá amáparawaima sáwíꞌa umásínkáávainivo nóraya ónaumno suwaná 


text:
<br/>mináímbó súmba íma kwená imáyáavinkemba siráivo minkánáá aivaꞌ-mónó-káwáánáꞌá máyontavena póna Áánútu imáyáama amúwana paárumai séna Yútaa-kwaasi amáparawaiyavena ísámai Ísu puwíníye. 


text:
íma Yútaa-kwaasiye suꞌmai Áánútu árááꞌa ovó óꞌon-oꞌom-baravaken-kwaasi mimbóráíꞌa umái méigwae séna Ísu puwíníye. 


text:
mindáyavena Ísu íma Yútaa-anon-kwaasi túrankaꞌa kwéna tiyuwéna ugóná ayááíváꞌá Éváráímu-naopaꞌa kúmba kwená kwayó-kwáásíyé koméraawe. 


text:
<br/>komáyówana tíyótaasa í-tánón-kánáá sáwíyankaꞌa tínímba pósa tirumbó kaweꞌó íyanesa naaóꞌ-naokemba Yérúsaremu-naopaꞌa koyorupésa 


text:
Ísuntavesa mivá maavaꞌa awánésa anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa torupésa sésa tanómbo opaꞌá tíní. íya tíníyo siráawe. 


text:
mono-káwáá-kwáásíyé ámáán-kawaa-kwaasiye sumbá Ísumbo awánésamo ésa simásimiyata tátóráano sumbá mindáyavesa úwoi-kwaasi sésa tanómbo opaꞌá tíní. íya tíníyo siráawe.<pb/>


text:
tíyótaasa í-tánón-kánáámá sáwíyankaꞌa túwana avaꞌmoraé-kanaa úwoi kwáyowana Ísu Pétáni-naopaꞌa kwéna pukómpinkemba usásinankarowai áwíꞌa Árásárásina naaópaꞌa kúwasa 


text:
Ísuna toómbá agaimarówana Ísuwe Árásárásiye toómbó naíváꞌá máyóyana Mááta mintómbá maimái tímaꞌmaena kúwana 


text:
Máríyaa áséi-kwiyumba úm-basawemba anón-ontankakemba meéyámbakena Ísu aísamairaꞌa sáwívaꞌa atímarena kwenaꞌnóntáunei uwaúwana mimbásáwén-kwíyúnkó anónkaꞌa naaúmpaꞌa iyúwana 


text:
moóráwai áwíꞌa Yútási Isakéríóti séna nóra sénawa mimbásáwémbá ivátuwena anón-ontamba 300 kina mairéna ímo óísambo makáan-kwaasi taaín-timiyo séna mináímbó siráimba Ísuna kuntaruꞌó mayáníwaima séna 


text:
íma óísan-iyaain-kwaasiti imáyáa éna séna kwemá Ísuna kwaásiti óntankaꞌa kárákwirondaꞌa umóyándáꞌá póna minóntámpínkémbá mayánáe séna mináímbá súwana 


text:
ímo óísambo máráán-kwaasi keséma maíꞌmaiꞌa kwéiyaꞌa túwaꞌnaa ónáe séꞌa túwaꞌnaa ónááombanivo kemá keséma marapáꞌá íma maíꞌmaiꞌa ónaumne Ísu siráiye. Árásárásina ámááyu-aimba siráan-kwasai. 


text:
<br/>súwasa Pétáni-naopaꞌa Ísu máyáiye sumbá sáwíva-kwaasi Yútaa-kwaasi isésa Árásárási pukówana usásinankarowainte kotuwánanae sésa kuráa. 


text:
Árásárásimba usásinankarontavesa pósa Yútaa-kwaasima miwítí anón-kwaasi tiyuwésa Áánútunopakemba kunkáiwainopata kónáe sésa suntaváí mono-káwáá-kwáásí Árásárásina ámááyu-ainkwaraꞌa siráawe. Ísu Yérúsaremu-naopaꞌa kuráin-kwasai. 


text:
<br/>tíndauraamba áséi-masawemba pérankomba póna ívékaamba Yérúsaremuvaꞌa Ísu kwétiyemo sumbá kwaásiyomba isésa 


text:
taayánáma ayáiresa aampakémbá kogwéairesa anónkar-anonkaꞌa sésa Ísóigo aiꞌmáráísana kunkáiwaimba Áánútu kaweꞌá kwéumankaiye. kwená Ísareri-kwaasiti kawáánáꞌán-iye kwenáwíꞌa mósá kwémaraumne suwaná 


text:
naaóváꞌá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<pb/>Sáíyono-naopaken-kwaasi tááꞌa kaivó kentí kawáánáꞌá kwétiye. naanté-tónkígó ayááꞌmaena kwétiye agaimarénamo siróntemba miráumai Ísu tiráiye. 


text:
mitáwai kwená kwayó-kwáásí íma imáyáama umái táákaꞌa makómba pósa Ísu pukómpinkemba kwíyómpaꞌa iyúnkaꞌa táákaꞌa marésa sésa aúváívimba kwáyáinkaꞌa póna mirán-iye siráawe. 


text:
mono-káwáá-kwáásí iséise esa sésa amáparawai kentáámá siyuwésa kwenarááíye suꞌmai kwégwaraavo nóraya ónaumno siráawe. Kíríki-ayampaken-kwaasi Ísumba awánanae siráan-kwasai. 


text:
Vírípima Káríri-ayampaꞌa Pétésáítaa-naopaken-kwaasigonopaꞌa tésa sésa Ísumba awánanaeta túne suwaná 


text:
Ísu séna kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawaimba póna kesúwíko anómbo índayavena ívéꞌa kwévaariye. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa ánáyumbo úwoimo kwaíndamo éna íma arambá iyánívo ayumbá uꞌmáráawana aáyánkarena áruma kwiréna sáwívar-aramba imái ávu káníye. 


text:
mirámó ontembá tirááímo táíndaiꞌo ésa íma kaweꞌá umái ménaaovo maambárárákén-ímáyáámó tuwáíyawai aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
kentávésa ená mayáímá mayánáe síyawai kesínaaemba kwáráaro. mirámó íyawai kesé ménaaowe. kesí mayáímó mayáíyawaima kesivo kentúwíꞌa mósá maráníye Ísu siráiye. Ísu kwemó puwúntavena siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna kesirunkómá umbaiyé taimbá póꞌa nóra sénaumno. kesivoó maanúmbáí-yántááꞌó kesópaꞌo tínímba maisiyuwaaó íma mirá sénaumpo kemá mindáyaveꞌa kunkáumne. 


text:
kesivoó enáwíko anómba íníye súwana kwíyómpakemba aaí séna áꞌa kesúwíꞌa anómba uráunda póꞌa moórágwaraꞌa ónaumne súwasa 


text:
máyón-kwaasiyomba isésa évakarawai sésa kwíyónaai siyé suwasá évakarawai sésa Áánútuna kwayóꞌnáꞌá kwíyómpakewai aaí kwésimamiye suwaná 


text:
marapá-kwáásímó aaivimbó maitinkáín-kánáámá kwétiye. marapá-kwáásítí sáwí-kawaanaꞌa kwatiyuwánín-kanaama kwétiye. 


text:
kwaásiyomba isésa sésa Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna Áánútumo usásinankaiwaima aasiyaasí maíꞌmaiꞌa íníye siráivo emó sénda kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawaimba pósa taairaꞌá mói sínkamiyaꞌa puwónaumne sémpo emá nááwa se ewá seénó suwaná 


text:
Ísu séna kwaási sáma kamátinkainaꞌa úndanivo sáwíyankaꞌa kesé ménaumne. kwaásimo túnín-ayampaꞌo kombá náávaraꞌi kwégowasa pósa íma kwéawanaawe. túnín-tantaako kesópaꞌa tivó séꞌa sáma kamátinkaipaꞌa máéro. 


text:
sáma kaimbá póꞌa kentávéꞌa séꞌa kentáásí ságayandaꞌa óne sembá póꞌa ságayanko árááꞌmaaꞌa aúꞌmái ménaaowe Ísu siráiye. Yútaa-anon-kwaasi Ísuntavesa íma áraire siráan-kwasai. Ísu simásuwena tiyuwéna aúpáꞌá méraiye. 


text:
túrankaꞌa kaweꞌ-máyáí íma awánaraan-awaameꞌa uráimbanivo kwentávésa íma áraiꞌa Áánútunopakemba kunkáiye siráawe. 


text:
mindáyavena naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowaima áwíꞌa Áísáya siráin-aimba áraiꞌa súmba<pb/>Ísóigoo kawer-áímbá kosimátimunasaya mináíntávésa íma áraire kwésewe. ená asirayámbá agaráátinkaandamanivo íma kwéawanaawe Áísáya agaimaréna siráiye. 


text:
Áánútuma túramba kavítúwáísasa<br/>pósa túramba íma kwéawanaawe.<pb/>Áánútuma tááꞌa kaúntinkaisasa<br/>pósa íma kwéisaawe.<pb/>Áánútumo simbá mirá uráunda<br/>pósa kesópaꞌa íma tíyaꞌa sáwí-imayaa<br/>maitiyuwéꞌa kaweꞌá umátinkanaumne Áánútu siráiye Áísáya agaimaréna séna 


text:
<pb/>Yútaa-anon-kwaasi évakaꞌa Ísuntavesa áraiꞌa Áánútunopakemba kunkáiye sésa ámáán-kawaa-kwaasi monoꞌ-náúmpáꞌá íyóvo sésa aambá áúmbaraavainiye sésa íma avoraꞌá sumbá 


text:
Áánútuma kesúwíꞌa mósá maráínkwáe-imayaama ímanovo kwaási évakarawai kesúwíta mósá maráígwáe-imayaama ésa mirán-ímáyáámá umbá pósa Ísuntavesa áraire íma avoraꞌá siráawe. Ísu simátimuwasa taaínkaaꞌa uráan-kwasai. 


text:
<pb/>íma avoraꞌá suwaná Ísu anónkaꞌa séna kesááiyavesa áraire sésa kenkáꞌá agevamái máyáawai íma kentáváíyé suꞌmai kwésevo siꞌmákaiwaintavaigwaraꞌa áraire kwésewe. 


text:
marapáꞌó kumúnda kwaási sáma kamátinkainaꞌa únda pósa kenkáꞌá agevamái máyáawai íma túnín-ayampaꞌa ménaaowe. 


text:
kesááima ísámai íma kaweꞌá kwéowai aaivimbó maitinkáima íma kemá úne. marapá-kwáásí íma aaivimbá maitínkáandayaveꞌa kumúndanivo sáwíꞌo umáímo máyáampinkemba kawer-ámpáꞌá métinkanaeꞌa kunkáumne. 


text:
naaén-kanaaraꞌa kesáái isésa tínaaemba umásinkaiyawai sésa kawer-áímbá sínaaemba umámakaundaniye sénááowe. 


text:
íma kesí imáyáavinkemba súnda póꞌa kesivo siꞌmákaiwaima simásímakain-aimba súnda póꞌa naaén-kanaama tínasa sésa kawer-áímbá sínaaemba umámakaunda ímo oráámbá uráundaniye sénááowe. 


text:
kesivon-ááima aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááon-aimban-iye. súnda-aimba kesivo simásímakain-aimba kwésimatimune Ísu siráiye.<pb/>


text:
tíyótaasa í-tánón-kánáá aaváyaaraamba kwáyowana ívékaamba Ísu imáyáama éna séna marapáꞌá tuwéꞌa kesivonópaꞌa kuntauweréꞌa iyónaunda-kanaama kwétiye séna marapá-kwáásí kwenááima ísón-kwaasi ávááraumai imáyáama tiména miwíyáváíyé séna puwíníye súwana 


text:
Sáátáánigo Sáímoni ááninkomba áwíꞌa Yútási Isakéríótimba Ísuna kuntaruꞌá uwó-ímáyáámá ámakowasa Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé toómbá kwénowana 


text:
avowámá amápar-asirayamba ámakowana póna Áánútunopakemba kunkáunda póꞌa kuntauweréꞌa iyónaumne-imayaama Ísu éna póna 


text:
Pítaa séna kesísamairaꞌo nombó pésinkendayaveꞌa aꞌáo síma simaꞌa ónaumne súwana Ísu séna enaísamairaꞌo ímo nombó pérankaanamo éma kesí kwaási-iꞌa íma íníyone súwana 


text:
Pítaa séna Ísóigoo ená kwaási-iꞌa ónáe súmpo sísamairare suꞌmai íma pésinkenda síyayaampakwara siꞌnómpákwáráꞌá nombá pésinkaao súwana 


text:
Ísu séna nombó pékaawaimo ésa íma amápa-kuvaꞌa nombá peránááovo tísamairare suꞌmai nombá peránááowe. keinárawaꞌa nombá pétasaawana kímborawai íma nombá pékaiye súmba 


text:
Ísu kwená kuntaru-kwáásígómbá ísarontavena séna keinárawaꞌa nombá pétasaawana kímborawai íma nombá pékaiye siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena tísamairaꞌa nombá pétinkayuwena paákákén-únánkwátóimo ayúꞌmaromba maimái úmaena ménamo toómbó némáyopaꞌa kwéna tísaa ena séna kemó úndawaina ááimba ára kwéisaao. 


text:
kemá kentí agaráátinkainaꞌa Ísóigoma póꞌa tísamairaꞌa nombá kwévetinkaundayaveꞌa kemá moórá-mora-umai nombá pétinkaaro. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa kwayó-kwáásímó ésa miwítí anón-kwaasigomba íma usáyaaitanaaowe. tiꞌmákaiwain-aai maimaésa kosimátímakaawaimo ésa tiꞌmákaiwaimba íma usáyaaitanaaowe. 


text:
keinárawapinkemba íma amáparawaiyaveꞌa súmpo ítátinkaunda-kwaasi áꞌa túyaraumne. Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna kesé moórávinkembo toómbó naráiwaima kesí kuntaru-kwáásímán-iye agaimaréna siráimba áraiꞌa siráiye. 


text:
íma paáruraisaꞌa simátimunda póna aánomo paárínaꞌa kentávéꞌa séꞌa áraiꞌa séna Áánútunopakemba kunkáiye sénááowe. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa tiꞌmáráanasa kwíyawai táái ísámai kaweꞌá íyanten-umai kesáái ísámai kaweꞌá ónááowe. kesááimo isáíyanten-umai siꞌmákaiwain-aai isánááowe Ísu siráiye. moóráwai kesí kuntaruꞌá íníye Ísu siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena kwenarumbá umbaí tówana séna áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa keinárawapinkemba moóráwai kembá namuro-kwáásíráꞌá agaráátinkaniye súwata 


text:
Ísu séna kemó toómbó nompí tuꞌmái aménaunda-kwaasi kwemán-iye séna toómbá maimaéna nompímbá tuꞌmái mindáꞌá Sáímoni Isakéríóti ááninko áwíꞌa Yútásimba amúwana 


text:
mintómbá mayówana Sáátáánigo kwenarumpimbá iyúwana Ísu simámena séna emó ónáe sindaíꞌa maaránkaꞌa uwó Ísu súwasa 


text:
sésa Yútási óntankaꞌa tavíkówaintavena Ísu séna ímo óísambo makáan-kwaasi évakaꞌa timiyó Ísu siyé sésa tanómbo káúvón-kanaaratavai sésa toómbá meéyán-uwo Ísu siyé suwaná 


text:
Yútási Ísumo amún-tomba maimaéna avekáán-umai máápaꞌa kumúwana túnkuraiye. aúná-amaambo simátímakain-kwasai. 


text:
<pb/>Yútási máápaꞌa kumúwana Ísu séna ívéꞌa kwaási úrandako súwíꞌa anómba umái kwévaarisana kesí mayáígómá Áánútu áwíꞌa anómba umái kwévaariye. 


text:
kesí iyámpóíyono. sáwíyankaꞌa kesé méꞌa tiyúwáanaꞌa sivakáá ónááowe. Yútaa-kwaasiyaveꞌo áꞌo simátimeꞌo súndantemba kentávéꞌa séꞌa íyóndaraꞌa íma kanaán-umai iyónááowe. 


text:
moórá-mora-umaimo kentirumbó timíyasamo ésa tuwánésa sésa Ísuna kwayó-kwáásín-owe sénááowe Ísu siráiye. Pítaa ánaaemba umásinkaniye siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwowana Sáímoni Pítaa áísaa ena séna Ísóigoo náávara iyíníyono súwana íyóndaraꞌa ívéꞌa íma sínaaemba kwaráníyompo aáno sínaaemba kwaráníyone súwana 


text:
Pítaa séna Ísóigoo nóintavaiya ívéꞌa íma ánaaemba kwaránaumno. íma póꞌa áwaꞌnaa umai púwónana kaweꞌá íníye súwana 


text:
Ísu séna áwaꞌnaa umai puwónaumnemo sénda kemá áraiꞌa simámeꞌa séꞌa kokórigomo ímo ááimo siráindaraꞌa kaumboráꞌá kentáváí séma íma awánáúnda-kwaasiye síníyone Ísu siráiye.<pb/>


text:
Ísu simásuwena simátimena séna kentirumbá íma sáwíꞌa éꞌa íma anón-imayaa oró. Áánútuwe aráápamai méꞌa kesé aráápamai máéro. kentí imáyáa Áánútumpaꞌa tuwéꞌa Áánútuna imáyáa éꞌa ánivo kesí imáyáa oró. 


text:
kemó iyúnda kentí maruꞌá utoꞌmayaa umátinkanaeꞌa iyúne. usauwéꞌmaeꞌo kuntíꞌmaeꞌo íyónda kemó máyaundaraꞌa uménaaowe. mirá onaꞌá kesé ménaaowe. 


text:
Tómáasi simámena séna anóndakoo emó iyónda-naopaꞌa íma awánáúmne. nááraumai minámbá awánanaumno súwana 


text:
Ísu séna Áánútunopaꞌo iyónááon-amba kemá úne. kemá áraikona ááimba úne. kemá maíꞌmaiꞌa ónááowaina ááimba úne. kesivoná naaópaꞌa íma úwoi iyónááomba póꞌa kemá minámbá únda póꞌa iyónááowe. 


text:
Ísu séna ayáátáákaꞌa keséma máyaundanivo emá kesí ááimba íma kwésuwanaane. kesí ááimba suwánaawaima kesivombá áꞌa kwéawanaavo nóra isa enavombá agaráásinkaao seénó. 


text:
kemá kesivoé tarúmai máyaunana kesivomá kesé tarúmai máyáiye. mináíntávéꞌa áraire seró. íma kesí imáyáavinkemba súmpo kesivomá kesé ména kwená mayáímá isaꞌá súne. 


text:
kemá kesivoé tarúmai máyaunana kesivomá kesé tarúmai máyáimba póꞌa mináíntávéꞌa áraire seró. ímo mirámó séꞌo éꞌa kesí mayáímá awánéꞌa séꞌa áraiꞌa kwíyómpakemba Áánútunopakemba kunkáiye seró. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa kentávéꞌa áraiꞌa Áánútunopakemba kunkáiye síyawaima kemó úndantem-bayai miwígwáráꞌá mayánááowe. kesivonópaꞌa iyéꞌa Áánútun-amamba aiꞌmáráándayavena miwítí mayáígó kesí mayáígómbá usáyaaitaniye. 


text:
kesí imáyáamo éꞌo sísaa íyaꞌo éꞌa kemá mirá ónaumne Ísu siráiye. Áánútun-amamba aiꞌmáráanana kumíníye siráin-kwasai. 


text:
kesivombá áísaa onaná karááꞌá tutinkáníwaimba aiꞌmaráínana kumbéna kesé aasiyaasí maíꞌmaiꞌa íníye. kwemá áraikona ááimban-iye. 


text:
marapá-kwáásí kwembá íma awánésa kwenáái íma ísáamba pósa íma kanaán-umai sésa kesé tamaiyó sevó kesé ména kentirumpimbá maíꞌmaiꞌa imbá póꞌa kwembá kwéawanaawe. 


text:
sáwíyankaꞌa marapá-kwáásí kembá íma suwánanaaombanivo keinárawaꞌa ókwaraꞌa suwánanaaowe. kesé ménaunda póꞌa kemá aúnáiꞌa umái ménaaowe. 


text:
kesááimo taagwiyavésamo kaweꞌó kwéowai tirumbá kwésimewe. tirumbá simíyawaima kesivoé kesé sirunkáí timéyauye. kesirumbó timúndawaiyavaiye simái avoraꞌá paárumai ménaumne súwana 


text:
Yútási Isakéríóti aráámáómá áwíꞌa Yútási séna Ísóigoo nóintavaiye séwa úwoi-kwaasiyavaiye simái íma avoraꞌá paárumai ménaumne seénó. kentááyáváíyé simái avoraꞌá paárumai ménaumne seénó súwana 


text:
Ísu séna tirumbá símakaawaima kesáái ísámai kaweꞌá íyana kesivomá arumbá miwí timínakai kesé kesivoé miwísé kumbéyauye. 


text:
kesáái ísámai íma kaweꞌá kwéowai tirumbá íma símakaawe. súnda-aimba íma kesí imáyáavinken-aimban-ivo kesivo siꞌmákaiwaina imáyáavinken-aimban-iye. 


text:
ánivo kesivomá kwenamambá kentí karáákómbá aiꞌmaráínana kumbéna kesí anondá éna amápa-tantaaꞌa agaráátinkena súnda-aimba timínaꞌa táákaꞌa maránááowe. 


text:
tiyuwéꞌa paru kwéumatinkeꞌa kentirumbó kwempaꞌó maráí-yántááꞌá kwétimune. marapá-kwáásí íma kwétimewaꞌanivo kesirumbó kwempaꞌó maráúndantemba miráumai kwétimune. mindáyavena kentirumbá íma sáwíꞌa éna íma tááꞌa kaíno. 


text:
tiyúwáandanivo kentópaꞌa usauweránaumnemo súnda áꞌa kwéisaawe. kentirumbó símakaambo éꞌa kesivonópaꞌa íyóndayaveꞌa aamoí ónááowe. kesivomá kembá usáyaaitaraintavaiye simái aamoí ónááowe. 


text:
Sáátáánigo maambáráráꞌá sáwí-kawaanaꞌa kwétimba póꞌa íma ayáátáákaꞌa aaimá simátimundanivo kwená asirayánkó íma kembá tátoraniye. 


text:
kesivomá simásímakaimba mirá únda suwánésa sésa avowámbá arumbá ámakaiye sénááowe. usásinaiyata konó Ísu siráiye.<pb/>


text:
Ísu simátimena séna áraiꞌa ándáma kemá úne. kesivomá minándáráꞌá tavíkáiwaiman-iye. ándáma kemá úne. ándágo amaimá kemán-owe. ímo arambó iyáínda-amaimo éna ayááisiyuwaniye. arambó iyáínda-amaimo éna ayááeꞌmarainana aráságáyó agaimái arambá iyáníye. ayááeꞌmaraintemba simátímakaunda-ainkoma mirá kwéena tirumbá arupí kwéiye. kesé tarúmai maíyaꞌa kemá kempáꞌá tarúmai máéno. amaiyé suꞌmaigomo éna íma arambá iyáníye. mirámó intembá kesémo ímo tarúmaimo maíyambo éna íma arambá iyáníye. kemá kesé tarúmai máénaꞌa póꞌa kesémo tarúmaimo maíyawaimo éꞌa sáwívar-aramba imái ménaaowe. kembó iváꞌó siyuwésamo ésa íma arambá imái ménaaowe. 


text:
amaimó ayááisuwainda-amaimo aáyánkáíndamo éna aúꞌmái agaisuwáníye. kesémo ímo tarusíyawaima mirá íníye. 


text:
kesémo tarúmaimo maíyawai kesááimo kentirumpimbó tátoꞌmaraiyawaima áísaa íyana póna mirá umátinkaniye. 


text:
sáwívar-arambo imáímo maíyan-kwaasimo tuwánésamo ésa sésa Ísu arááíma kwáráan-kwaasin-owe síyana kesivo áwíkomo éna anómba íníye. 


text:
kesivoná ámáámba ísámai kwenaruntaváíyé simái máyaundantemba kesí ámáámbo iséꞌo éꞌa kesiruntaváíyé simái ménaaowe. 


text:
kentí kwaásiyavaiye simái kwétuwaꞌnaa-eꞌa puwónáe sésamo puwíyamba íma moórá-aimba simái usáyaaitamai tirumbá timénááowe. 


text:
anón-kwaasigona kwayó-kwáásí anóndakona mayáí íma awánaraambanivo kwenávárawaisai kwená mayáí awánaraawe. mirámó ontávéꞌa póꞌa kesivomó amápar-aimbo simásímakaimba simátimunda póꞌa íma kesí kwayó-kwáásíyé sendá kesívárawaisaiye sénaumne. 


text:
keinárawaꞌa íma kembá ításinkaawaꞌa kemá keinárawaꞌa ítátinkaunda póꞌa kwégweꞌa asirayán-árámbá koimái sáwívase umái máéro. kesí imáyáamo éꞌo kesivompáꞌó áísaa íyanamo éna mirá umátinkaniye. 


text:
moórá-mora-umai tirumbá tíméro séꞌa mirán-ámáámbá simátímakaumne Ísu siráiye. marapá-kwáásí tíyámba umátínkaraan-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simátimena séna marapá-kwáásímó keinárawatavesamo tíyámbo umátinkaiyaꞌo éꞌa táákaꞌa maréꞌa séꞌa aivaꞌá kentáásí Ísóigomba áyámba umánkaraawe sénááowe. 


text:
kemá marapá-kwáásívínkémbá kembá ítátinkeꞌa kendéín-owe súnda pósa marapá-kwáásí tíyámba kwéumatinkaawe. kembó úwoimo marapá-kwáásímó onkákáí kentávésa sésa kenkáán-kwáásín-owe sésa tirumbá timésino. 


text:
kwayó-kwáásí miwítí anón-kwaasigomba íma usáyaaitaraawemo súnda imáyáama oró. kentí anóndako únasa pósa marapá-kwáásí akáꞌáámba simásinkesa sáwíꞌa umásínkáanten-umai keinárawaꞌa akáꞌáámba simátinkesa sáwíꞌa umátinkanaaovo kesááima ísámai kaweꞌá íyawai kentááima isánááowe. 


text:
keinárawaꞌa kesí kwaási-iꞌa ombá pósa marapá-kwáásí akáꞌáámba simátinkesa sáwíꞌa umátinkanaaowe. siꞌmákaiwaimba íma awánaamba pósa sáwíꞌa umái mirá ónááowe. 


text:
kemó ímo kusimátimundarakai marapá-kwáásítí sáwí-imayaa úwoi aúpáꞌá kwáísino. kusimátimunasa miwítí sáwí-imayaama iváꞌá túwááraamba íma iváꞌá túwáawana úwoi kwáyáiye. 


text:
kemó óꞌowimo usáyaaitamaimo ímo óꞌon-oꞌom-bayaimo mayáúndarakai marapá-kwáásítí sáwí-imayaa úwoi aúpáꞌá kwáísino. kesí mayáímá awánésa kenté kesivonté tíyámba kwéumasinkaawe. 


text:
Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna úwoiyavesa kembá tíyámba kwéumasinkaawe siráinkaꞌa póna mináímbá ívéꞌa kwévaariye. 


text:
kesivonópaꞌa iyéꞌa kentí karááꞌá tutinkáníwaimba aiꞌmáráanana kesivonópakemba kwenamankó keinárawate kumbéna kwemá áraikona ááindaꞌa póna kentávéna amápa-tantaaꞌa kusimátiminiye. 


text:
kemó mayáímó ááimbo asááwándarakemba áꞌa suwánaraamba póꞌa kentáváígwárá kesí mayáíyáváígwáráꞌá simátímapaꞌa kónááowe.<pb/>


text:
naaémba marapá-kwáásímó keinárawatavesamo monoꞌ-náúmpákémbá kwatuwánáemo sénááomba mindáyavesa sésa Ísuna kwayó-kwáásí tínkamiyawai Áánútuna mayáímá kwémayaawe kampaꞌá sénááowe. 


text:
ívéꞌa mináímbá kwésimatimunda póna mindá paárínaꞌa táákaꞌa maréꞌa séꞌa simásimakaimba kwévaariye sénááowe. mindáyaveꞌa kwésimatimune Ísu siráiye. Áánútun-amanko mayáímá kwémayain-kwasai. Ísu simásuwena séna keinárawate máyaunda póꞌa mináímbá íma simátímakeꞌa 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa ímo iyúndarakai kentí karááꞌá tutinkáníwaima íma kúmísino. iyéꞌa kwembá aiꞌmáráanana keinárawate kumbéna kaweꞌá umátinkaniye. 


text:
kumbéna marapáꞌá máyáan-kwaasi kentí sáwí-imayaagona ááimba agaráátinkaniye. arupímo umáímo maígona ááimba agaráátinkaniye. Áánútumo aaivimbó maitinkáníwaina ááimba agaráátinkaniye. 


text:
kesivonópaꞌa iyúnda íma suwánanaaomba póna kentí karááꞌá tutinkáníwaima arupí umái ménaaomba kunagaráátinkaniye. 


text:
maambáráráꞌá sáwí-kawaanaꞌa áꞌa aaivimbá mayánkaraimba póna Áánútu aaivimbá maitinkáníyema simátiminimbaniye. 


text:
sáwívar-aimba simátimusina umbai-áímbá póꞌa ívéꞌa íma kanaán-umai isánááomba póꞌa naaémba isánááowe. 


text:
Áánútun-amankoma kumbéna amápa-tantaatavena árair-aama vaꞌmái simátiminiye. íma kwená imáyáavinkemba simátiminivo simámakain-aimba simátimena aánomo paárinin-tantaaꞌa simátiminiye. 


text:
amápar-aintomba kesivondéímá mindá kendéímán-iye. miráumai séꞌa simámakaunda-aimba Áánútun-amankoma simátiminiye Ísu siráiye. tirumbá umbaí tamái naaémba kaweꞌá uráin-kwasai. 


text:
kwená kwayó-kwáásívínkémbá évakarawai sésa kesivonópaꞌa iyúnda póꞌa sáwíyankaꞌa íma suwánéꞌa aáno suwánanaaowemo simbá nóintavaiya kwésiyo. 


text:
Ísu miwí tuwánarena áísaa ónáe kwéuwana simátimena séna sáwíyankaꞌa íma suwánéꞌa aáno suwánanaaowemo súnda-aintaveꞌa keinárawaꞌa ávááraumai kemó súnda-aintaveꞌa ísámae kwénaaowe. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa keinárawaꞌa iviꞌá táíyasa marapá-kwáásí aamoí ónááombanivo kentirumbá umbaí tamái méꞌa naaémba kentirumbá etóyóí ónááowe. 


text:
moórá-ininkomo iyámpóímo maránkarainda-kanaama tínanamo éna áíꞌo kwéuwanamo maránkaraintavaiye séna ísámai umbaí táínana naaémba miníyámpóí awánéna aamoí umánkaniye. 


text:
mirá ontembá kentirumbá ísámai umbaí téꞌa naaémba suwánéꞌa aamoí ónááowe. aamoimó ií-yántááꞌá íma maitiyuwánááowe. 


text:
minkánáá tínaꞌa íma sísaa ónááovo kesivombá áísaa íyamba kentávéꞌa ísámai áísaa íyantavena póna mirá umátinkaniye. 


text:
kesivombá íma áísaa uráavo ívéꞌa kentávéꞌa ísámai áísaa íyamba mirá umátinkainana kentirunkó anómba aamoí ínaꞌa máéro Ísu siráiye. marapá-tántááꞌá Ísu usáyaaitaraiye siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna kwántámai-aimba simátimunda póꞌa naaén-kanaama tínaꞌa kesivon-áái paárumai simátimenaumne. 


text:
kwemá úwoi tiména kwenarumbá tímakaintavena póna úwoi timíníye. kentávéꞌa séꞌa Áánútunopakemba kunkáiye séꞌa tirumbá símakaantavena kesivomá arumbá tímakaiye. 


text:
kesáámá séta áísaa ónáisaye íma súnayaama emá ísaraandanaꞌa po paárumai kwésene. miráyá séta Áánútunopakemba kunkáane kwésune suwaná 


text:
mináímbá simátimunda póꞌa kesé tarúmai méꞌa aánoumai kwempaꞌá máéro. marapá-kwáásí akáꞌáámba simátinkesa sáwíꞌa umátinkanaaombanivo marapá-tántáákwárá kwaásigwaraꞌa usáyaaitaraunda póꞌa kentirumbá aamoí umái ménaaowe Ísu siráiye.<pb/>


text:
Ísu simásuwena kwíyómpaꞌa awánéna séna kesivoó minkánáámá kwétiye. kesúwíꞌa anómba inaꞌá enáwíꞌa anómba umánkáano. 


text:
amápa-kwaasi tavíkáundayavai asirayámbá símakaanda póꞌa símakaanda-kwaasi aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa umátinkaunda mindáyavai kesúwíꞌa anómba inaꞌá enáwíꞌa anómba umánkáano. 


text:
eyááma árair-Isoigoma óne. kembá siꞌmákaandanaꞌa úne. empáré kempáré tésa kenkáísááima ísááwai aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa kwéowe. 


text:
kesivoó maramá íma taróruraandaraꞌa esé máyauyana kesúwíꞌa anómba kwáyáinkaꞌa po ókwaraꞌa mirán-ínkwáeꞌa kwésune. 


text:
marapá-kwáásívínkémbá ená kwaási-iꞌa umátinke símakaandawaima entáváí mirándáꞌá máyáiye simái paárumatinkaunasa enáái kwéisaawe. 


text:
símakaanda-aimba simátimunda kwéisaawe. enópakemba kunkáunda-aimba isésa sésa Áánútu aiꞌmákaisana kunkáiye kwésewe. 


text:
miwíyávéꞌa ísámai kwéaisaa-une. marapá-kwáásí úwoi-kwaasiyaveꞌa íma áísaa úmpo símakaanda-kwaasi ená kwaásiyaveꞌa ísámai kwéaisaa-une. 


text:
marapáꞌá íma máénda enópaꞌa íyóndanivo miwímá marapáꞌá ménaaowe. kawe-késívóo miwíráꞌá emá taviyénda pósa Áánútumbo ááyaan-kwaasi-iꞌa umái ménaaowe. esé kesémo tarúmaimo maúyantemba miwímá tarúmai ménaaowe. 


text:
miwísé méꞌa tavíkáunda Áánútumbo ááyaan-kwaasi-iꞌa umái mésa íma sáwí-amba kwakáawe. ánivo moóráwai sáwí-amba kwaránímba póna mináímbá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna siráin-aimba paáriniye. 


text:
enópaꞌa íma iyúnda marapáꞌá méꞌa miwí tirumpimbá kesí aamoi-yántáákó anómba kwégwaintavai mináímbá kwésimatimune. 


text:
enáái simátímakaumne. kemó ímo áraiꞌo marapá-kwáásímó úndantemba miwímá íma áraiꞌa marapá-kwáásímá ombá pósa marapá-kwáásí úwoi-kwaasima tíyámba kwéumatinkaawe. 


text:
<pb/>íma maankwáásíyé suꞌmaiyaveꞌa áísaa eꞌa súmpo miwí táái isésa kentávésa sésa áraiꞌa Áánútunopakemba kunkáiye síyawaiyavaigwaraꞌa kwéaisaa-une. 


text:
kesivoó áísaa eꞌa séꞌa esé kesémo tarúmaimo maúyantemba miwímá enté kentévaꞌa tarúmai ménaaowe. miwímá tarúmai máyáamba pósa marapá-kwáásí tuwánésa sésa áraiꞌa Áánútuma Ísumba aiꞌmákaisana kunkáiye sénááowe. mindáyaveꞌa námúnaavinkemba kwésimamune. 


text:
esé kesémo mimbóráíꞌo umáímo maúyantemba símakaanda-asirayamba tímakaunda pósa mimbóráíꞌa umái ménaaowe. 


text:
emá kesé tarúmai máénaꞌa kemá miwísé tarúmai máyaunda pósa miwímá tarúmai ménaaowe. marapá-kwáásí mindá tuwánésa sésa Áánútuma Ísumba aiꞌmákaisana kunkáiye sénááowe. enarumbá símakaandanten-umai miwígwáráꞌá tímakaanda pósa marapá-kwáásí tuwánésa sésa áraire sénááowe. 


text:
kesivoó maramá íma taróruronkaꞌa enarumbá siméma asirayámbá símakaane. símakaanda-kwaasi kesé maígwáe séꞌa súnda pósa kesí asirayámbá awánanaaowe. 


text:
kesivoó arupínako óne. marapá-kwáásí embá íma kwéawanaambanivo kemá awánáúnda símakaanda-kwaasi kentávésa sésa Áánútuma aiꞌmákaisana kunkáiwaiye kwésewe. 


text:
entáváí mirándáꞌá máyáiye simái paárumatimunasa enarumbó símakaandantemba miwí tirumbá simíyaꞌa miwísé ménaumne. entáváí mirándáꞌá máyáiye simái paárumatinkareꞌa paárunte kónaumne Ísu námúnaavinkemba mirá siráiye.<pb/>


text:
Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé mintáí-kánáágúnévímpáꞌá kóyo untavéna Yútási Ísuna kuntaru-kwáásí mintáí-kánáágúnéváꞌá awánéna 


text:
miváꞌá kúmba ámáán-kawaa-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé i-kwáásígwárá monoꞌ-nánkár-í-kwáásígwáráꞌá tiꞌmárówana Yútási tíꞌmaena taánasatagwara ánáyatankwaraꞌa maimaésa oómbá toꞌmaésa mintáí-kánáágúnéváꞌá kumbá 


text:
Ísu kwenópaꞌo tínín-tantaakomba awánéna kwená kwaásivinkemba usásinena miwí túrampaꞌa koména tísaa ena séna nááwana avakáá-íya kwéoo súwasa 


text:
Ísu Násáretivakewaintaveta kwéavakaa-une suwaná miwántávéꞌo sembá kemá úne súwana Yútási Ísuna kuntaru-kwáásímá póna miwísé máyomba 


text:
Ísu moórágwaraꞌa tísaa ena séna nááwana avakáá-íya kwéoo súwasa Ísu Násáretivakewaintaveta kwéavakaa-une suwaná 


text:
Ísu séna áꞌa simátimunda maandá kemá úne. kembó sivakáá ontavéꞌa maankwáásí étinkaiyasa koró Ísu súmba 


text:
Áánútuntavai siráimba símakaanda-kwaasi íma sáwí-amba kwakáawe sirónkaꞌa póna paárumai mináímbá súwana 


text:
Sáímoni Pítaa taánasatama ámúrandavinkemba taúꞌmaena aivaꞌ-mónó-káwáánákóná kwayó-kwáásí ááꞌa agáúsuwomba minkwáyó-kwáásígó áwíꞌa Márákáasi kwenááꞌa agáúsuwowana 


text:
Ísu Pítaantavena séna ená taánasatama ámúrandavimba kwiyuwó. síꞌa índaiꞌa umásinkanaaombanivo kesivoná mayáímá íma tuwánáúnda póꞌa mirámá ónaumne Ísu siráiye. Ísumba áíꞌmaesa Ánásinopaꞌa máánkaraan-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu súwasa i-kwáásíyé miwítí anón-kwaasiye monoꞌ-nánkár-í-kwáásíyé Ísumba tátoꞌmai ayáánkaꞌa asááúmaesa 


text:
áíꞌmaesa aivaꞌá moórá-kawaanaꞌa áwíꞌa Ánásinopaꞌa máánkówana kwemá Káyavaasi aísáánkoma póna minkánáámá Káyavaasima aivaꞌ-mónó-káwáánákómá póna 


text:
ááéma simátimena séna Yútaa-kwaasi amápaꞌa púwóvo séna moóráwai puwíníye siráiwaina aísáánkonopaꞌa máánkaraawe. Pítaa íma awánáúnda-kwaasiye siráin-kwasai. 


text:
<br/>máánkówasarai Ísuna kwayó-kwáásíráí moóráwai Sáímoni Pítaawe moóráwaiye Ísun-ánaaemba kwaꞌmaésarai kuyambá aivaꞌ-mónó-káwáánákó moóráwaimba awánasuwowana aaimá ísópaꞌa Ísumba ánkaropaꞌa umáyowana 


text:
Pítaa aan-taaréívímbá máyowana aivaꞌ-mónó-káwáánákómá awánówaima usauweréna ontaráꞌóárákwiron-arasigontavena simámuwana ontá tiyankówana Pítaamba áíꞌmaena usáverowana 


text:
minárásígó Pítaamba awánéna áísaa ena séna minkwáásígóná kwayó-kwáásíyáꞌono súwana Pítaa séna aꞌáo ke óꞌon-kwaasi úne súwasa 


text:
táúgwitavesa ésa mayáí-kwáásíyé i-kwáásíyé iramá agaimarésa tiyáámba kwégauvuwana Pítaa mináímbá simásuwena iraráꞌá koména ayáámba kauráiye. aivaꞌ-mónó-káwáánákómá Ísumba áísaa uráin-kwasai. 


text:
<pb/>Pítaa iraráꞌá kwégauvuwana aivaꞌ-mónó-káwáánákómá Ísuntavena séna simátímakaanda-aimba simásimiyo. ená kwayó-kwáásíyáváígwáráꞌá simásimiyo súwana 


text:
Ísu séna Yútaa-kwaasiti anóm-bonoꞌ-naumpare sáwíyam-bonoꞌ-naumpare simáti simati eémáyaunda avoraꞌá seémáyaunda íma aúpáꞌá simátimakaumpo 


text:
nóintavai kwésisaa-ono. kesááimo ísaraawai tísaa inasá simátimakaunda-aimba ísaraamba pósa sénááowe súwana 


text:
Ísu séna sáwí-aimbo súndarakai misáwí-áímbá ááéma avoraꞌá isinó. kawer-áímbó súndayavai nóinkakena sínkamono súwana 


text:
Ánási aiꞌmarówasa ayáámpinken-anda íma ayútuwesa mindánankwaraꞌa áíꞌmaesa Káyavaasi aivaꞌ-mónó-káwáánákónópaꞌa máánkaraawe. Pítaa íma awánáúnda-kwaasiman-iye siráin-kwasai. 


text:
<br/>aivaꞌ-mónó-káwáánákónópaꞌa Ísumba máánkówana Pítaa iraráꞌá ména ayáámba kwégauvuwasa iraráꞌó máyón-kwaasi áísaa esa sésa egwárárá minkwáásígóná kwayó-kwáásí oónó suwaná mináímbá umémpaꞌa tuwéna séna ke ímaniye súwana 


text:
aivaꞌ-mónó-káwáánákóná kwayó-kwáásí Pítaantavena séna emá minkwáásígóe taai-kigáúváꞌá máyaayaꞌa tuwánaraunda áraira súno séna Pítaama ááꞌa agáúsukowai akún-ándárákéwáímá súwana 


text:
Pítaa moórágwaraꞌa séna ke ímaniye súwana kokórigo áái siráiye. Ísumba áíꞌmaesa Páírátinopaꞌa máánkaraan-kwasai. 


text:
<br/>kokórigo áái súwasa irataróꞌa Káyavaasina naaúmpakemba Ísumba áíꞌmaesa kámááni-anondakona pááimpaꞌa máankesa sésa íma Yútaa-kwaasiti naaúmpaꞌan-ivo óꞌon-kwaasiti naaúmpaꞌa iyéta tíyótaasa í-tánómbá íya náúnavaiyaawe sésa íma íyúwana 


text:
Árómáani-kamaani-kawaanako áwíꞌa Páíráti kunákárúwena kuntísaa ena séna minkwáásí nóinkakena aaivimbá mayankánáe séo súwasa 


text:
Páíráti séna keyááríkaꞌa áíꞌmaeꞌa kentí ámáámbo makénten-umai simánkáaro súwasa miYútáá-ánón-kwáásí sésa Árómáani-kamaani-kwaasi moóráwaimbo tuvúꞌmáímo utaíyáváí aambá áúntukaawe sumbá 


text:
ááéma Ísu simátimena séna taairaꞌá mói sínkamiyaꞌa puwónáumne siráin-aimba paárúwasa áíꞌmaesamo kumbá mináíntávésa uwaná 


text:
Páíráti séna kemá íma Yútaa-kwaasima úne. ená kwaásiye mono-káwáá-kwáásíyé áíꞌmaesa kesópaꞌa tiráavo norá ónasawaꞌiyo súwana 


text:
Ísu séna kemó kawááíꞌo úndama íma marapáꞌá kwáyáiye. kemó kawááíꞌo úndamo marapáꞌó kwáyáinkakai kesí kwayó-kwáásí ááiꞌa tíyáásino. Yútaa-kwaasi kembá tátoraavo sésa ááiꞌa tíyáásino sésa tátokaawe. kemó kawááíꞌo úndama íma marapáꞌá kwáyáiye súwana 


text:
Páíráti áísaa ena séna kawáánárá oónó súwana Ísu séna áꞌa séne. mindáyaveꞌa marapáꞌá kumúnana masínkaraimba póꞌa arupí-aimba kwésimatimune. arupí-aintavesamo aamoimó owáí kesááima kwéisaawe súwana 


text:
tíyótaasa í-tánón-kánáá tintembá moórá-kwaasi ááyaawaꞌa ándávakemba ayúrankaundantemba minkánáámó tinkáꞌá Yútaa-kwaasiti kawáánárá ayúrankanaumno tísaa ena súwasa 


text:
anónkaꞌa sésa ímanivo kwembá íma ayúranke Párápásimba ayúrankaao suwaná Párápásima ááite tiyéna umóyánté in-kwáásímán-iye sésa kwembá ayúrankaao siráawe.<pb/>


text:
anón-kwaasiti kánumoꞌan-iye sésa áwí-andama owepamái Ísu aꞌnómpímbá kuvérankesa naaeyayán-únánkwátói anón-kwaasiti unáánkwátóiman-iye sésa umánkesa 


text:
kanaárááꞌa ankésa moórá-mora-umai kwenópaꞌa tésa sésa Yútaa-kwaasiti kawáánáꞌá óne sésa tiyáándei tuvútoꞌna uráawe. 


text:
<br/>tuvútoꞌna uwaná moórágwaraꞌa Páíráti kunákáruwena amápa-kwaasiyavena séna maísáaro. íma sáwíꞌa uráintaveꞌa áíꞌmaeꞌa túrankaꞌa máankaraanaꞌa awánaaro. íma sáwíꞌa uráiye súwana 


text:
Ísu kunákáruwena aꞌnómpímbá áwí-andagwara naaeyayán-únánkwátóigwaraꞌa kunákárúwowana Páíráti simátimena séna minkwáásígómbá awánaaro súwasa 


text:
mono-káwáá-kwáásíyé monoꞌ-nánkár-í-kwáásíyé awánésa anónkar-anonkaꞌa sésa taairaꞌá tuvuwíyana puwíno suwaná Páíráti séna kwemá íma sáwíꞌa uráimba póꞌa kemá íma tuvuwónaumpo keinárawaꞌa áíꞌmaeꞌa taairaꞌá máyuvuworo súwasa 


text:
Yútaa-kwaasi sésa kwemá séna Áánútu áánimba úne seémáyaimbanivo kentáásí ámáánkoma séna mirámó síndawaimba tuvuwíyana puwíno símakaampimba póta tuvuwónaumne suwaná 


text:
naaúmpaꞌa kuntauweréna umaéna Ísumba áísaa ena séna náávakewaiyaꞌono súwana Ísu iséna íma aaí súwana 


text:
Páíráti séna kemó áísaa únda nóra se íma aaí kwéseno. kemó aaimó senasamó ésa ayúrankanaaowe. kemó senasamó ésa taairaꞌá tuvuwíyama puwíníyone. minásíráyámbá tokáumne súwana 


text:
Ísu séna Áánútumo minásíráyámbó ímo ámakainkakai íma toráasino. Áánútu ámakaivo síꞌmaenamo enkáꞌó másínkaiwaina sáwí-mayaigoma ená sáwí-mayaigomba usáyaaitaraiye siráiye. 


text:
<pb/>Ísu súwana Páíráti mináímbá iséna séna nóraꞌiyo ke minkwáásí ayúrankanaeꞌa kwéune súwasa Yútaa-kwaasi anónkaꞌa sésa emó ayúrankemo éma íma Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakona kwaási-iꞌa kwéone. Ísu séna kemá kawáánákómá úne siráintavai Árómáani-kamaani-aiva-kawaanakomba usáyaaitanae siráintavai mindáyavaiye séma íma ayúrankaao suwaná 


text:
Páíráti mináímbá iséna Ísumba áíꞌmaena máápaꞌa óntan-ayaumá kwáyom-barupaꞌa Yútaa-kwaasi tááivinkemba áwíꞌa Kápata-marupimba kumbéna aaivimbá maitínkarom-barupaꞌa kumbéna Yútaa-kwaasiyavena séna kentí kawáánákómán-iye súwana tíyótaasa í-tánón-kánáámá aaváyaaraamba tíníye úwana ívékaamba kwáyáꞌwái sáwíyankaꞌa tíníye úwana Páíráti Yútaa-kwaasiyavena séna kentí kawáánákómán-iye súwasa 


text:
ímaniye sésa anónkar-anonkaꞌa sésa taairaꞌá tuvuwíyana puwíno suwaná Páíráti tísaa ena séna kentí kawáánákómbá taairaꞌá tuvuwíyaneꞌa kwéowe súwasa mono-káwáá-kwáásí sésa Árómáani-kamaani-aiva-kawaanako kweyááma kentáásí kawáánákómán-iye suwaná 


text:
Yútaa-kwaasi tááigo usáyaaitontavena Páíráti séna Ísumba taairaꞌá tuvúwóro séna tímakaiye. Ísumba arááꞌa tuvúkáan-kwasai. 


text:
<pb/>Páíráti timúwasa i-kwáásí Ísumba áíꞌmaesa taaimá tuvuwónááon-taima kwenkáꞌá ámúwana áúgwaataꞌmaena tuvuwónááon-ayampaꞌa kúmba mináyámpáré sésa áwíꞌa aꞌnómayaampare Yútaa-kwaasi tááivinkemba Kórígótaavare mináyámpáꞌá kúwasa 


text:
taairaꞌá aíyayaampimba tuvúsúmaresa kae-kwáásíráí Ísuna évarevar-akwampaꞌa taairaꞌá tuvúsúmaresa Ísumba avumpimbá tuvúsúmarowana 


text:
Páíráti kwená mayáí-kwáásíyávéna séna Ísu Násáretivakewaima Yútaa-kwaasiti kawáánáꞌán-iye séꞌa agaimái taairaꞌá aráápamankaaro súwasa 


text:
kaumbo-kwáásí tááivinkemba Yútaa-kwaasi tááivinkenkwara Árómáani-kwaasi tááivinkenkwara Kíríki-kwaasi tááivinkenkwaraꞌa agaimái aráápamankarowasa sáwíva-kwaasi awánomba tuvúwún-ayampaꞌa anón-daopaꞌa egwaaꞌá kwáyontavai sáwíva-kwaasi mináúváímá awánésa táámpamai ísówasa 


text:
Yútaa-mono-kawaa-kwaasi Páírátintavesa sésa Yútaa-kwaasiti kawáánáꞌán-iye íma mirá simái agayáámpo kwemá séna Yútaa-kwaasiti kawáánáꞌá úne mirá simái agayaaó suwaná 


text:
<br/>i-kwáásí Ísumba taairaꞌá aíyayaampimba tuvúsúmaronkaꞌa kwená unáánkwátói maimaésa éíyainkaꞌa taaímbaresa moórá-mora-i-kwaasi éíyain-kwaasi minúnánkwátói maimaésa moórá-ampaanta paákár-únánkwátói íma arúmakon-ampaantama maimaésa sésa 


text:
taráráivo séta aávéiya kwétiyaananaya nááwa usáyaaitena mayáníyo sumbá Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna<br/>kesí unáánkwátói taaímbai maimaésa moórá<br/>kesí ampaantarátávésa aávéima tiyaráawe sirónkaꞌa pósa i-kwáásí mirá uráawe. 


text:
<br/>i-kwáásí mirá uwasá Ísuna kwaási taairaꞌá tuvúkón-taigona ááimpimbo máúmba Ísumba anówa úwana kwenáúnko Kórópasi awainínkó áwíꞌa Máríyaa úwana Mágátáraa-naopaken-ininko áwíꞌa Máríyaa úwasa miráumai-inimba taaigoná ááimpimba máyówana 


text:
kentávéna séna mindá enanóman-iye súwaꞌa iséꞌa kesí naaúmpaꞌa móankareꞌa kárákwiraumne. Ísuma pukáin-kwasai. 


text:
<br/>minkákémbá Ísu imáyáama éna amápaꞌ-mayaima ánásaumne súmba sáwí-imayaagomo tátokaimpinkemba iyátinkaunda-mayai amápaꞌ-mayai ánásasuwaumne séna Ísun-aai Áánútuna aúváívinkemba paárinintavena Ísu séna nontáváí kwésinkaiye súwana 


text:
ándá-aran-domba ikaaꞌ-nómbá anavéúmpímbá kwáyowana paru-táyánáma mindómpímbá tuꞌmaéna oviyen-támayopimba kinúvaimaena naínkwáe séna Ísu óikaꞌa mósá marówana 


text:
Ísu néna séna amápaꞌ-mayaima ánásasuwaumne séna aꞌnómbá kívaimai avowa ayáámpimba kwenamambá toꞌmaréna pukáiye. Ísuna akwámpímbá kwaantáándéí agaivaráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu kweyááríkaꞌa puwúwana Yútaa-kwaasima agándon-kanaama tíyótaasa í-tánón-kánáámá aaváyaaraamba tíníye úwasa pósa sésa agándai-kanaaraꞌa puwíyan-kwaasi taairaꞌá máévo sésa Páírátinopaꞌa tésa sésa puwíyan-kwaasi íma úwoi tiyúwéwasa taairaꞌá máéro. tísamaima ankaisíyasa ááéma puwíyasa taairakémbá marapáꞌá maitiyúwáaro suwaná 


text:
Páíráti owé súwasa i-kwáásí Ísuna évarevar-akwampaꞌa taairaꞌá tuvúsúmaron-kwaasi tísamaima koankaisésa 


text:
<br/>mindámó awánáúndawaima simátímakaumne. awánéꞌa árair-aimba súnda póꞌa iséꞌa séꞌa áraire sénááowe. 


text:
Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna kwenayáátámba íma ankaisíníye agaimaréna sirónkaꞌa pósa i-kwáásí mirá uráawe. 


text:
moórávaꞌa agaimaréna séna kwaantáándéímó agaiváíndawaimba avuwónááowe agaimaréna sirónkaꞌa póna paáruraiye. Ísumba utamánkaraan-kwasai. 


text:
<pb/>Yósépima Árímátíyaa-naopakewaima Ísun-aai isówai póna Yútaa-anon-kwaasi táároi inkaiséna kwenáwíꞌa áúyotukomba póna Ísuma puwúnkaꞌa Páírátinopaꞌa téna séna Ísun-auma utánáivo simiyó súwana Páíráti séna kanaámpó mayáníyone súwana Yósépi Ísun-auma komayówana 


text:
Níkótimasima ááéma Ísunopaꞌa noꞌwáámba tiráiwai áséi-kwiyumba úm-basawemba anóm-basawemba kaeꞌá maimaéna Yósépimba kóáíꞌmaesarai 


text:
Ísun-auma komaimaésarai ampaantavímbá mináséí-kwíyúm-básáwénkwáráꞌá asááúmaesarai tésarai Yútaa-kwaasi miráumai utaantembá pósarai miráumai utarááiye. 


text:
Ísumbo tuvúkáan-ayampaꞌa taai-kigáúmá kwáyowana utaráam-buri-aima ímo kwaási utaróm-buri-aima kwáyowasarai 


text:
agándai-kanaama sáwíyankaꞌa tíníye sésarai mimbúrí-áímá egwaaꞌá kwáyontavesarai Ísumba mimpímbá máutaraaiye.<pb/>


text:
sontaaráꞌá irataróꞌa íma sán-karowana Máríyaa Mágátáraa-naopaken-ininkoma utamánkaropaꞌa kwéna koawánómba murí-áígóná óikaken-ontamba maisukówana koawánéna 


text:
isaaiséna Sáímoni Pítaante kenté tasimásimena séna kentáásí anóndakon-áúma murí-áívínkémbá maimaésa náávara makááo súwakai 


text:
murí-áívímbá aivaꞌá kówándawai usávereꞌa awánéꞌa séꞌa áraiꞌa pukáimpinkemba usásinkaiye séwándanivo 


text:
Áánútun-aai aúváívimba agaimaréna séna pukáindavinkemba usásinaniye siráimba íma ísámai kaweꞌá ówáyamba 


text:
kae-kwáásí kwayán-únánkwátóigwaraꞌa Ísumba utamánkóm-barupimba mésarai moóráwai aꞌnómpáꞌá maúwana moóráwai aísamaivaꞌa maúwana umái máyóyana Máríyaa tuwánówasarai 


text:
sésarai menínínkóo nóintavai iviꞌá kwétaano suyaná Máríyaa séna kesí Ísóigomba maimaésa náávara makááo séꞌa íma kwáyáísaꞌa kwéawanaumne 


text:
Ísu séna menínínkóo nóin-ivira kwétewa nááwana kwéavakaa-ono súwana Máríyaa séna taai-kigáúráꞌá tavíkáiwaima iyé-ímáyáá éna séna emó maimaémo náávaꞌo maké simásimiyo. komayánáivo súwana 


text:
Ísu séna Máríyaao súwana mégwantena kwenááivinkemba séna Araponai súmba maanáípínkémbá kwántámai séna kesí Ísóigoo súwana 


text:
Ísu séna kesivonópaꞌa íyóndayavai kwéumpo íma tátoraao. kesívárawaisai kosimátime se kesivo kentivonópaꞌa iyúne. kesí Ísóigo kentí Ísóigonopaꞌa iyúne súwana 


text:
Máríyaa Mágátáraa-naopaken-ininko Ísuna kwayó-kwáásí kosimátimena séna Ísóigomba awánáúmne séna Ísóigomo sún-aimba simátímakaiye. Ísuna kwaási kwembá awánaraan-kwasai. 


text:
<br/>misóntááóná enónkaꞌa Ísuna kwayó-kwáásí Yútaa-anon-kwaasiyavena tááꞌa kówasa naaúmpaꞌa umésa ontá umái ítáyuwowana Ísuma paárumai túrankaꞌa ména séna aánoumai máéro séna 


text:
ayáánarumpin-avigwara akwámpín-ávígwáráꞌá agaráátinkowasa miwítí Ísóigomba awánésa pósa ávááran-aamoi umánkówana 


text:
Ísu moórágwaraꞌa séna aánoumai máéro. kesivomó siꞌmákaintemba umái keinárawaꞌa tiꞌmáráanaꞌa kesí mayáímá komáyáaro séna 


text:
sáwí-imayaamo maitiyuwáíyanamo éna misáwí-ímáyáámá ánásaniye. ímo maitiyuwáíyanamo éna misáwí-ímáyáámá úwoi kwaíkwaiꞌa íníye Ísu siráiye. Tómáasi Ísumba awánarain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísuma paárúwasa kwená kwayó-kwáásí awánasuwonkaꞌa Tómáasi kwááyu-awiꞌa ávárawaao kwemá óꞌopaꞌa máyomba 


text:
túwasa simámesa sésa Ísóigoma paárisata awánáúmne suwaná Tómáasi séna ayáánarumpin-avigwara akwámpín-ávígwáráꞌó awánéꞌo tátorekai séꞌa pukáimpinkemba usásinkaiye súsino súwana 


text:
avakaeté-noꞌwaamba maisuwésa Tómáasigwarar-umai ókwaraꞌa kwená kwayó-kwáásíyé naaúmpaꞌa umésa ontá umái ítáyuwowana Ísuma paárumai túrankaꞌa ména séna aánoumai máéro séna 


text:
Tómáasintavena séna siyáánarumpimba tátoꞌmai awáné sukwámpímbá tátoꞌmai awáné se kentáváí kamparé sénavainivo áraire siyó súwana 


text:
Ísu séna ááéma íma suwánarempo kamparé siráandaniye. ívéꞌa suwánáánda po áraire kwésene. ímo suwánewaimo ésa árairemo sésamo ésa aamoí ésa tirumbá kaweꞌá ónááowe Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísuma kwená kwayó-kwáásí súrankaꞌa óꞌon-oꞌom-bayai-awaameꞌa agaráásinkowaꞌa évakaꞌa maankwándááívímbá íma agaimaráúndanivo évakaꞌa agaimakáumne. 


text:
Ísuma Áánútu áánimba póna kwemá usásinankaiwaiman-iye séna maanáúváímá agaimakáunda póꞌa Ísuntavesa áraire sénááowe. mirámó síyawaimo ésa Ísuwe tarúmai maíꞌmaiꞌa ónááowe séꞌa mindáyaveꞌa maanáúváímá agaimakáumne.<pb/>


text:
kwená kwayó-kwáásí torupésa miwí túwíꞌa Sáímoni Pítaawe Tómáasi kwááyu-awiꞌa ávárawaawe moóráwai Káríri-ayampakemba Kéna-naopaken-kwaasi áwíꞌa Nátáníyowe Sépéti ááninkaiye óꞌon-kae-kwaasiye miráumai-kwaasi torupówana 


text:
Sáímoni Pítaa simátimena séna noyááꞌa kotoránáeꞌa kúne súwasa kesáágwaraꞌa montá kónáeta kwéune sésa nompí-sípívímbá usámaaisesa kumbá noꞌwáámba noyááramai kwima-kwimar-umbá íma noyááꞌa torówana 


text:
Ísu séna kwase-únámbá tiyáánúrapar-ayampaꞌa nompímbá túwéwana kumínaꞌa noyááꞌa asínáaro súwasa kwemó súnten-umai sáwívaꞌ-noyaaꞌa asínówana mindómpí-sípívímbá íma kanaán-umai márááraꞌnaraa éna ógwitowaꞌa 


text:
kemá Pítaantaveꞌa séꞌa epínda Ísóigoman-iye séwánana Pítaa mináímbá iséna mayáímó mayáíndayavena paákákén-únánkwátói ayúꞌmaromba minúnánkwátói maimái úmaena nompí-sípí tuwéna nompímbá ásávena nonáámááívaꞌa kúwana 


text:
nonáámááí egwaaꞌá kwáyowata óꞌon-kwaasiya mindómpí-sípí maimaéta kwase-únámbá tavisímaeta kówándaya 


text:
Sáímoni Pítaa nompí-sípívímbá usámaaisena kwase-únámbá tavisímaena nonáámááívaꞌa mámarowana anón-doyaaꞌa 153 noyááꞌa kwéna sáwívaꞌ-noyaaꞌa kwáyombanivo kwase-únámbá íma tararówana tavisímaena nonáámááívaꞌa mámarowana 


text:
Ísu simásimenaya séna tamandaaró súwata nááwaꞌono séta áísaa ónáe séta ówándaya íma áísaa eta Ísóigoma iyé-ímáyáámá ówánanaya 


text:
Ísu pukómpinkemba usásinomba kaekáꞌá paárúmba ívékwarakaamba paárúwata awánaraundayaawe. Ísu Pítaantavena kesí kwaásiraꞌa taviyiyó siráin-kwasai. 


text:
<br/>toómbá násuwowana Ísuma Sáímoni Pítaantavena séna Yóni ááninko Sáímoniyo. miwímá usáyaaitewa enarumbá kwésimeno súwana owé Ísóigoo ená imáyáamo umánkaunda áꞌa suwánaraane súwana Ísu séna kesí sipisípi-araakaꞌa taviyiyó séna 


text:
ókwaraꞌa Ísu áísaa ena séna Yóni ááninko Sáímoniyo. kesí imáyáama kwéono súwana owé Ísóigoo ená imáyáamo umánkaunda áꞌa suwánaraane súwana Ísu séna kesí sipisípiraꞌa taviyiyó séna 


text:
kaumboráꞌá Ísu áísaa ena séna Yóni ááninko Sáímoniyo. kesí imáyáama kwéono súwana kaumboráꞌá áísaa ena súntavena Pítaa arumbá umbaí tówana séna Ísóigoo amápa-tantaaꞌa áꞌa awánaraandayavai ená imáyáamo umánkaundagwaraꞌa áꞌa suwánaraane súwana Ísu séna kesí sipisípiraꞌa taviyiyó. 


text:
áraiꞌa simámeꞌa séꞌa emá aú-kwaasima máyaanda po ená unáánkwátói aneꞌmaké ená imáyáavinkemba úwoi kwénaaempo anónuꞌmai kéma enayáámba árútuwenasa ímo embó arááímo táíndavaꞌa máankanaaowe Ísu séna 


text:
mináímbó súmba Pítaamo miráumai taairaꞌá puwéna mindá Áánútu áwíꞌa mósá maráníye séna Pítaantavena séna kesirááíma kwaraaó siráiye. Ísunte Yóninte mindáraiti kwaásai. 


text:
<pb/>Ísu Pítaantavena simásuwowana Pítaa kogwanténa moóráwaimba awánarai. ááéma toómbá narópaꞌa Ísun-aókáꞌá ména séna Ísóigoo nááwa ená kuntaru-kwáásí íníyo siráiwaimba 


text:
Ísu séna kemó súndamo éꞌo éꞌa kwemó éna úwoi maambárárá máyainaꞌa kemá kumónaumnemo súndamo énamo éna íma endéín-ivo kendéímán-iye. emá kesirááíma kwaraaó Ísu súwasa 


text:
kwená kwayó-kwáásí íma kaweꞌá umái ísónkakemba sésa kwemá íma puwíníye sésa simátímaꞌmae kuwaná kwemá íma puwíníye Ísu íma mirá siráimbanivo kwemó éna úwoi máyainaꞌa kemó kumónaumnemo súndamo énamo éna íma endéín-iye Ísu siráiye. 


text:
<pb/>íma puwíníyemo siráan-kwaasi kemá Yóni úne. mináímbá kwésimatimatuweꞌa aúváívimba kwéagaisuwaunda mináímbá árair-aimban-iye. 


text:
Ísumo mairáim-bayaima évakaꞌa agaéꞌa évakaꞌa íma agairáunda póꞌa amápaꞌo agaisuwéꞌo éꞌa maranéí káátamaranaumpo náávara maránaumno séꞌa súne. <n>kemá Yóni súnda-aimba ánásaiye.</n><pb/>


text:
kemá Yúte Ísu Káráísitina mayáí-kwáásí Yémési áváko maanáímbá maanáúváívímbá agaimaráúmpo ísáaro. Áánútu kentáásivowa arumbá tiména tááyaraiwai Ísu Káráísitimo kawáá uráiwai ísáaro. 


text:
Áánútu arumbá umátinkena imáyáa tiména paru umái mósá kwétinkaintaveꞌa Áánútumpaꞌa námúnaa kwésimatinkaumne. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. Áánútu keinárawate kenté sáwíꞌo umáímo máyaundavinkemba kwéiyasinkaintaveꞌa maanáúváívímbá agayánáe únana Áánútu simásimena séna moórá anón-aimba simáména agayaaó simbá póꞌa mináímbá agayánaumne. ááéma Áánútu kwená kwaási imáyáa timúwasa Ísu Káráísitin-aaiyavesa áraire sésa kwenkáꞌá agevamái máyáan-aimba ísareꞌa mináímbá asiramái tirumpimbá tátoreꞌa máyáamba tuwáúnavo séꞌa kárákwiyoro. Ísu Káráísitin-aaiyavesa sáwí-aimba sewáí tááigona anondá Ísu Káráísitina árair-aimba simátíméro. 


text:
évakaꞌa kampaꞌ-mónó-kwáásí Áánútun-aai íma kwégwaraawai kentí imáyáa tavisénááontavesa komésa tirumpin-ímáyáá ésa sésa Áánútu úwoi súwaꞌnaa enaya íma sínkaminivo kentáásí imáyáavinkenita ónaumne sésa sáwísawaa ésa Ísóigo Ísu Káráísiti kweyáá kentáásí anóndakomba tínaaemba umámakaawe. naaóváꞌá Áánútu mirá-sáwí-máyáígóná sáwí-meyamba timénaumne siráiye. mirán-kámpáꞌ-mónó-kwáásí keinárawate komáyáantaveꞌa maanáímbá kwésimatimune. 


text:
<br/>maanáímbá áꞌa simátímakaamba ísaraambanivo ókwaraꞌa simátimenaumpo ísáaro. naaóváꞌá Áánútuna kwaásiyomba Ísípi-maravaꞌa tátokowana Áánútu ayútinkena tíꞌmaena kwétena kwenááiyavesamo ímo árairemo sirówai Áánútu tínkamuwasa pukáawe. 


text:
moórá-aimba imáyáa oro. naaóváꞌá Áánútuna kwayóꞌnárawaꞌa kwíyómpakewai miwítí kawáá-máyáí tuwésa miwítí kaweꞌ-náópáꞌá túwówai Áánútu tíyayaankaꞌa asááúmarena túnkwi-ayampaꞌa sáwí-mapaꞌa tiyuwówasa maíꞌmaiꞌa ésa naaémbo Áánútu sáwí-meyambo timínín-kanaa amuꞌmarésa máyáawe. 


text:
moórá-aimba imáyáa oro. naaóváꞌá Sótómu-naopakewaiye Kómóraa-naopakewaiye mindáór-egwaaꞌ-naopakewaiye sáwíꞌa úmae iyésa aarai-úmóyáné kwaai-úmóyáné mirá úmae íyúwana Áánútu tínkambai iramó kwégaipaꞌa tínkamuwasa iramó kaíkaiꞌo kwéipaꞌa maíꞌmaiꞌa kwéowe. kentáávákwáráꞌá mirá ovó séꞌa kárákwiyoro. 


text:
<br/>naaóváꞌá mirámó uráantemba ívéꞌa kampaꞌ-mónó-kwáásí kentí imáyáa tavisénáe sewáí mirá ésa miwítí sáwí-imayaavinkemba áwáyo-tantaaꞌa ésa Áánútumo kwégawaaimba tínaaemba umámesa sáwíꞌa ésa kaweꞌnárawaꞌa kwíyómpakewaiyavesa sáwí-aimba simátínkaraawe. 


text:
ánivo Mósesi pukówana kwíyómpaken-kawaanako áwíꞌa Máíkeri kwemá séna Mósesin-auma mayánáe súwana Sáátáánigo séna kemá mayánáe súwasarai miráumai asiramái suyaná Máíkeri Sáátáánigontavena íma sáwí-aimba súmba kemá íma aaí simánkanaumpo Ísóigo aaí simánkaniye siráiye. 


text:
ánivo kampaꞌ-mónó-kwáásí kentí imáyáa tavisénáe sewáí évaka-tantaakona ááimba íma awánaraantavesa sáwí-aimba simátinkesa kwaí-kwaambo amáparawaina ááimbo ímo awánésamo ontembá miwí mirá owaná miwítí sáwí-imayaago tátorena miwí sáwíꞌa kwéumatinkaiye. 


text:
naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Kááini sáwí-amba kwakáintemba miwí mirá kwéowe. naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Péramu óntan-aamoimo uraíntemba miwí mirá kwéowe. naaóváꞌá moóráwai áwíꞌa Kóra Áánútun-aai araaiséna kawáá-kwáásí táái araaiséna pukáintemba minkámpáꞌ-mónó-kwáásí mirá kwéomba pósa miwí sáwí-meyamba mayánááowe. 


text:
keinárawaꞌa Áánútuna kwaási kwená imáyáa éꞌa toómbá néꞌa torupamái máéntemba kesé miwí komésa sáwíꞌa umátinkesa kesáváí-ímáyáá umái námaꞌ-namaꞌa kwéesa íma tigaemá kwéowe. miwímá kampaꞌ-mónó-kwáásí ésa íma kwétuwaꞌnaa-on-kwaasi máyáawe. miwí taaérambo íyáin-kanaamo arambó ímo íyáin-tairaan-kwaasi máyáawe. úndágomo taaimó taawítúwáísanamo aáyánkaintenkaan-kwaasi máyáawe. 


text:
kavirayán-dómbó kúmísanamo non-awirááímo avoraꞌó kwáíntemba miwítí sáwí-mayai avoraꞌá kwáyáiye. miwímá kentí imáyáa tavisimái sáwí-ampaꞌa métinkanae sen-kwáásí máyáawe. Áánútu miwí túnkain-ayampaꞌa toꞌmayaa umátínkaraimba pósa miváꞌá komaíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
<br/>aiva-kwáásígó áwíꞌa Áándamu ména Sétimba ankówana Sétima Ínósimba ankówana Ínósima Kénáánimba ankówana Kénáánima Máꞌárareomba ankówana Máꞌárareoma Yárétimba ankówana Yárétima Ínókimba ankówana Ínóki mirán-kámpáꞌ-mónó-kwáásíyávéna imáyáa éna séna maísáaro. Ísóigo kwená kaweꞌnárawaꞌa sáwívarawaise téna 


text:
sáwíꞌo uráawaimo amápaꞌo sáwí-meyambo timíndayavena téna Áánútuntavesamo aamoimó ímo ésamo sáwíꞌo uráawaiyavena aaivimbá maitinkáíndayavena téna Áánútuntavesamo aamoimó ímo ésamo simáímo sáwíꞌo umánkaraawaiyavena aaivimbá maitinkáíndayavena kwétiye Ínóki siráiye. 


text:
kentí imáyáa tavisénáe sewáí íꞌái simátínkávaꞌa iyésa amápa-tantaaꞌo miwítópaꞌo tiráimba tirunkó sáwíꞌa kwéisasa sáwí-imayaawe suꞌmai kwégwaresa túma mósá marésa tirááímo tain-tántááꞌá mayánáe sésa simái tirumbá kwéairaraawe. 


text:
<br/>kesí kwaásiyono. miwímá mirá-sáwíꞌá kwéombanivo kemá maarán-oro. kentáásí Ísóigo Ísu Káráísitina aantá-kwaasi siráan-aimba imáyáa oro. 


text:
miwí simátimesa sésa naaén-kanaama tínímba Áánútuntavesa íma aamoí ésa sáwí-imayaayavesamo tirááíyavesamo ésa aamoí íyan-kwaasi kentuwíráái sénááowe minántá-kwáásí siráawe. 


text:
miwí tirumpimbá Áánútun-amanko íma máyáísasa miwítí marapár-ímáyáá kwarésa kampaꞌ-mónór-áímbá simái Áánútuna kwaási kwétaainaawe. 


text:
<br/>miwí mirá kwéombanivo keinárawaꞌa Áánútuna kawer-áímbá aasiyaasí kwéseꞌa kwenkáꞌá agevamái méꞌa moórá-morawai asiramátinkeꞌa Áánútun-amankona asirayánkóntávéꞌa námúnaa seró. 


text:
Áánútu arumbíya tímakaimba póꞌa arupí umái méꞌa Ísóigo Ísu Káráísiti arumbá umátinkainaꞌa kwíyómpaꞌa aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááontaveꞌa amuꞌmáráaro. 


text:
iramó kaipaꞌá kováínivo Áánútun-aai simátimiyana Áánútu tavisimái kawer-ámpáꞌá métinkaniye. évakarawaiyaveꞌa tirumbá umátinkaiyasa minkwáásí tavisíyaꞌa sáwíꞌa únavo séꞌa miwítí sáwí-mayaiyavena tááꞌa káínaꞌa kentúma kárákwiyoro. 


text:
<pb/>Áánútu kanaán-umai túwaꞌnaa ínaꞌa íma tínaaemba umámenaaontaveꞌa árair-aimba kwésune. Áánútu tíꞌmaena kwená ságayan-ayampaꞌa métinkainaꞌa kentí sáwí-aimba íma kwáyainana tirunkó anón-kaweꞌa íníntaveꞌa árair-aimba kwésune. 


text:
Áánútu asirayánkwáráwáí mimbóráwáí ména kentáásí Ísóigo Ísu Káráísitina mayáíyávéna imáyáa éna sáwíꞌo umáíya máyaundavinkemba iyásínkáintaveꞌa árair-aimba kwésune. kwená óꞌoran-aaimba kwáyáísana kwenáwíꞌa anómba isaná kwená asirayánkó usáyaaitaisana amápa-tantaakaꞌa kwégawaaiye. naaóváꞌá kwíyómba maramá íma taróruronkaꞌa kwemá ménama ívékwaraꞌa ména maíꞌmaiꞌa kwéintavena árair-aimban-iye kwésune. <n>kemá Yúte súnda-aimba ánásaiye.</n><pb/>


text:
anóndako Tíóvíraasiyo moórá-kwasai sénaumpo isaaó. Áánútu kentáávímbá paáruraimba aivaꞌá awánaraan-kwaasi mintántáákón-áái simátímaꞌmaesa iráamba isasá kentáá kwésimasimewe. sáwívarawai mináímbá árair-aimba agaimakáamba mináínkóná ááimba kaweꞌá umái iséꞌa aivakén-áímbá avupinkén-áímbá naaénken-aimba agaimái amúne. ísaraanda-aimba árair-ainaꞌi. kampar-áínáꞌiyompo mindáyaveꞌa maanáúváímá agaimái amúmpo awáné isaaó. Yónimba marankánín-aimba simámakain-kwasai. 


text:
<pb/>Yútiyaaa-maravaken-kawaanako áwíꞌa Éróti máyon-kanaavimba moóráwai áwíꞌa Sékáraya kwemá Ápáísana akún-ándárákén-kwáásí ména Áánútuna monoꞌ-náúmpáꞌá mayáí kwémayowai máyowana awainínkó áwíꞌa Érísapeti kwemá Érónina akún-ándárákén-ínímbá póna Áánútuna monoꞌ-náúmpáꞌá mayáí kwémayon-kwaasiti akún-ándárákén-ínímbá úwasarai 


text:
Áánútu aúrankaꞌa minákwáꞌá kaweꞌá umái mésarai Ísóigo arááíma kwégwaresarai kwená ámáámba kaweꞌá umái isésarai 


text:
<br/>anónuꞌmai áráankamba kamáguyasa Sékárayaana akúmbá Áánútuna monoꞌ-náúmpáꞌá mayáí kwémaesa mirá úmae kwéiyesa miwítí mayáí taaínkaar-ésa Sékárayaamba usásinankowana áséi-kwiyumba índa-yantaaꞌa agayáíndayavena Ísóigona anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa iyúwasa 


text:
áséi-kwiyumba índa-yantaaꞌa agayáí-kánáámá amápaꞌa Yútaa-kwaasi mááꞌaruvaꞌa mésa Áánútumpaꞌa námúnaa kwésuwana 


text:
Sékáraya Ísóigona anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa iyúwana áséi-kwiyumbo ií-yántááꞌó agayáí-tááréígóná ayáánúrapaꞌa kwíyómpaken-kwayoꞌnaꞌa paárúwana 


text:
kwíyómpakewai séna Sékárayaao íma inkaisiyó. Áánútumpaꞌo námúnaamo sénda ísáíntavena enawainínkó Érísapeti iyámpói mayánívo miníyámpóígó áwíꞌa Yóniye siyó. 


text:
marankáíndaraꞌa Áánútun-amanko miníyámpóígó arumpimbá anómba ínana ándá-aran-domba uwoꞌaóꞌ-nómbá íma naíno. Áánútu aúrankaꞌa kwenáwíꞌa anómba íníye. 


text:
kwemá Áánútun-aai simátímakowai áwíꞌa Íráiyaa uráintemba asiramái ména Ísóigona aivaꞌá kwéna tivoísáíye táánimbaate tavisínasa tágárotamai ménaaowe. aaimó ímo isáíyan-kwaasi tavisínasa arupí-kwaasimo íyantemba miwí ésa kawer-ímáyáá ónááowe. miráumai Ísóigomo kumíníntavena kwená kwaási toꞌmayaa umátinkaniye kwíyómpakewai súwana 


text:
Sékáraya séna kesé kesuwainínté anónuꞌmai áráankamba kágurauvo nóra séra mináíntávéꞌa áraire sénaumno súwana 


text:
kwíyómpakewai séna kemá Képarieri méꞌa Áánútu aúrankaꞌa máyaunana kawe-kwásáí siména siꞌmáráísaꞌa móru simámundayavai 


text:
íma áraire sémpo emá íma aaí sindá ménana naaén-kanaa kemó súnda-yantaaꞌa paárína kaweꞌá umái aaí síníyone súwasa 


text:
mááꞌaruvaꞌa máyón-kwaasi Sékárayaamba amuꞌmatuwé mésa sésa anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa nóintavena ayáátáákaꞌa máyáiyo kwésuwana 


text:
máápaꞌa kuména íma aaí súwasa anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa kaainkááníꞌa umái awáraiye suwaná ayáán-awaameꞌa kwéena íma aaí súmba ména 


text:
séna Ísóigo kaweꞌá umásinkena mirá uráintaveꞌa aamoí éꞌa ayáátáákaꞌa iyámpói íma tinkáúnda misígáémó imbá kwéanasaiye Érísapeti siráiye. Ísumba marankánín-aimba simámakain-kwasai. 


text:
<pb/>Érísapeti ámúkwaꞌa ména avaꞌmoraé-kwiyomba maisuwówana Áánútu kwená kwayóꞌnáꞌá áwíꞌa Képarierimba kwíyómpakemba aiꞌmarówana Káríri-maravaꞌa Násáreti-naopaꞌa kuména 


text:
moórá-arasigomba áwíꞌa Máríyaamba simámindayavena kunkáiye. minárásígó íma kwaaí mairón-arasigo Tévíti-andaraken-kwaasiraꞌa áwíꞌa Yósépinkaꞌa siváúmaresa ítámakowana 


text:
kwemá anón-éna anón-kwaasi-iꞌa ínasa usáyaaitamai-Isoigo ááninkoman-iye sénááowe. aíkwáꞌnáon-awiꞌa Tévítimo kawáá-máyáí mairóntemba Áánútu kawáá-máyáí amínana 


text:
Yákópon-andaraken-kwaasi kawáá-máyáí kwaíkwaiꞌa ínana minkáwáá-kwíꞌá íma ánásainda kwaíkwaiꞌa íníye Képarieri súwana 


text:
kwíyómpakewai séna Áánútun-amanko esé máyainana usáyaaitamai-Isoigona asirayámbá embá amína po maránkénasa óꞌoran-iyampoi Áánútu áánimban-iye sénááowe. 


text:
enamááraa-ininko áwíꞌa Érísapeti áráankamba kéna ámúꞌa kauráiye. ageínímbán-iye kwésewana ámúꞌa kauréna avaꞌmoraé-kwiyomba maisukáiye. 


text:
Máríyaa séna Áánútuna kwayór-árásí úmpo simásimendantemba Áánútu kembá mirá íníye súwana Áánútu aiꞌmákowai auwéna iráiye. Máríyaa Érísapetina namuꞌá kuráin-kwasai. 


text:
<br/>iyúwana sáwíyankaꞌa Máríyaa ména usásinena avekáán-umai Yútiyaa-maravaꞌa omápar-ayampaꞌa moórá-naopaꞌa kwéna 


text:
Érísapeti Máríyaa amósámba isówana iyámpóígo anówan-arumpimba ména úwauwa úwana Áánútun-amanko Érísapeti arumpimbá anómba úwana 


text:
anónkaꞌa séna Áánútu kaweꞌá umánkena óꞌon-inimba kítokaꞌa kaweꞌá umátinkena embá anónkaꞌa kaweꞌá umánkaraiye. marankáníyonda-iyampoigonkwaraꞌa kaweꞌá kwéumankaiye. 


text:
Áánútu simámakain-aimba áraiꞌa paáriniye séndayavena Áánútu kaweꞌá kwéumankaiye Érísapeti siráiye. Máríyaa Áánútuna aamoí éna imá siráin-kwasai. 


text:
Áánútuna kwayór-árásí úwoi-arasi únana kentávéna imáyáa isaná sirunkó kaweꞌá isaꞌá Áánútu kawer-ámpáꞌá mésínkaiwaimba aamoí kwéumankaumne. Áánútu anón-asirayankwarawai anómba umásínkáimba pósa kentávésa sésa Áánútu kaweꞌá umánkaraiye sénááowe. ívéꞌa máyáan-kwaasigwara naaémbo paáronaaon-kwaasigwaraꞌa mináímbá símaesa kónááowe. Áánútu óꞌorawaima éna 


text:
kwenaísamaivimbo máyáan-kwaasiyavena naaóváꞌó maémáen-kwaasigwara ívéꞌo máyáan-kwaasigwara naaémbo paáronaaon-kwaasigwaraꞌa arumbá umátínkámaena iyíníye. 


text:
Áánútu túwíꞌo kwáyáin-kwaasi sáwíyankaꞌa móruna umátinkena ímo túwíꞌo kwáyáin-kwaasi anónkaꞌa mósá kwéumatinkaiye. 


text:
Áánútu kentáá síkwáꞌnágwara Ááváramuntavaigwaraꞌa asiramái séna enkwárá enaísavutantambo íyawaigwaraꞌa sirumbá umátínkámae iyónaumne siráin-aimba áákaꞌa makéna kentáá Ísareri-kwaasiya kwená kwayó-kwáásíyá kwésuwaꞌnaa-iye Máríyaa séna 


text:
Érísapetiye ména kaumbo-kwíyómbá maisuwéna kwená naaópaꞌa kunkáiye. Érísapeti Yónimba maránkarain-kwasai. 


text:
Ísóigo arumbá umánkarain-aimba isésa kwenamááraawe kwená naaópakewaiye isésa anówankwaraꞌa aamoí umánkaraawe. 


text:
<br/>aamoí uwaná miníyámpóígó avakaumboé-noꞌwaamba kwaúwasa áúraꞌa kárámai araaꞌéna ónáe sésa avowá áwíꞌa Sékárayaawe simánkanae uwaná 


text:
avowámá aúváí-kwandaai síméro séna umásítaiꞌa úwasa máámúwana agaimaréna kwenáwíꞌa Yóniye séna timúwasa awánésa anón-imayaa uwaná 


text:
ísówai anón-imayaa ésa sésa miníyámpóígó naaémba nóran-kwaasiya méniyo sésa Ísóigona asirayámbá kwesé máyáiye siráawe. Sékáraya siráin-kwasai. 


text:
<br/>miníyámpóígó avowámbá Sékárayaamba Áánútun-amanko anómba umánkowana Áánútun-aai simátimena séna 


text:
Áánútu kentáásí Ísóigo éna kwená kwaásiya Ísareri-kwaasiya súwaꞌnaa ena sáwí-imayaao tátoraimpinkemba iyásinkaindayavenaya kwéimba póta kwenáwíta mósá maránaumne. 


text:
Áánútu kwená kwayó-kwáásí Tévítin-andarakewaimba asirayán-kwáásí usásinankaraimba póna sáwíꞌo umáíyaamo máyaundavinkemba kawer-ámpátá mésinkaniye. 


text:
naaóváꞌá Áánútu kentááyávéna asiramái séna tíyámbo kembó umátínkén-kwaasi namuro-kwáásí tátokaampinkemba métiranaumne siráiye. 


text:
naaóváꞌá Áánútu kentáá síkwáꞌnáyavena arumbó umátinkanin-aimba séna kwená asirayán-áímbá áákaꞌo maránín-aimba siráiye. 


text:
Áánútu Ááváramu kentáá síkwáꞌnáyavena kentáásí namuro-kwáásítópakemba mésinkainata íma sááꞌa kwégainata kwená mayáí maéta 


text:
kwenaúrankaꞌa kaweꞌá umái arupí umái maíꞌmaiꞌa ónaunda-ainta asiramái siráiye. Sékáraya simásuwena séna 


text:
kesááninkoo entávésa usáyaaitayan-Isoigon-aai simátiminiyondawai óne sénááowe. aivaꞌá kwé Ísóigona aambá kwiyíníyone. 


text:
Ísóigo kwená kwaásiti sáwí-imayaa maitiyuwéna kawer-ámpáꞌá métinkanin-aimba kwésimatime Ísóigona aambá kwiyíníyone. 


text:
kentáásí Ísóigo ávááraumai arumbá umásinkenaya aaváúmó iyénamo sámo kaintembá kawer-ámpátá mésinkenaya sáma kamásinkanintaawe. 


text:
túnín-ayampaꞌo máyáawai puwónááontavena tááꞌa kaiwáí sáma kamátinkena kawer-ámpáꞌá métinkaniye Sékáraya siráiye. 


text:
<br/>súwana miníyámpóígó anón-éna kawer-ímáyáá kwéena kavóná-maravaꞌa ména Ísareri-kwaasi túrankaꞌa paárinin-kanaa kwétuwana kavóná-maravaꞌa méraiye.<pb/>


text:
minkánáávímbá Árómáani-kamaani-anondako áwíꞌa Ógásitasi kwemá simátimena séna amápaꞌ-marava-kwaasi túwíꞌa agayánááowe siráiye. 


text:
Yósépi Tévítin-andaraken-kwaasi póna Káríri-maravaꞌa Násáreti-naopaꞌa tuwéna Yútiyaa-maravaꞌa Tévítina naaópaꞌa téna mindáó-kwiꞌa Pétáremuvaꞌa túwana 


text:
aivar-íyámpóí marankéna iyámpóígona unáánkwátói úsúrena purumakankóná táávepimba ánkaraiye. túwíꞌa kwéagayowasa sáwíva-kwaasi kwirómpimba kwaásimo kwááyumo kwáén-daumpaꞌa íma ména purumakankóná naaúmpaꞌa ména maránkaraiye. sipisípiraꞌo tavíkówai simátímakain-kwasai. 


text:
Ísóigo kwená kwayóꞌnáꞌá kwíyómpakemba aiꞌmarówana sipisípiraꞌo tavíkówaitopaꞌa paárúwana Áánútuna ságayamba tuwówana kumúwasa awánésa ávááraumai táátavesa uwaná 


text:
kwíyómpakewai séna íma tááꞌa kaíno. áséi-kwasai kusimátimunda pósa sáwíva-kwaasi kwéisesa ávááraumai aamoí umánkanaaowe. 


text:
ívéꞌa Tévítina naaópaꞌa iyámpói maránkáísana miníyámpóígóntávésa Áánútu usásinankaiwai Ísóigoman-iye sénááowe. miníyámpóígó keináraware óꞌon-kwaasiye sáwíꞌo umáímo máyáampinkemba kawer-ámpáꞌá métinkaniye. 


text:
miníyámpóímá ampantanéí úsúmai purumakankóná táávepimba máráísaꞌa koawánéꞌa séꞌa simásímakain-aimba árair-aimba kentáá kawer-ámpáꞌá mésinkaniwaimba maránkaraiye sénááowe súwasa 


text:
kwíyómpaꞌa Áánútu áwíꞌa mósá maráúmne. marapáꞌá Áánútu aamoí umátínkáin-kwaasi paru umái máyáawe siráawe. sipisípiraꞌo tavíkówai Ísumba koawánaraan-kwasai. 


text:
<br/>kwíyómpakendarawaꞌa kwíyómpaꞌa kuntauwerésa íyúwasa sipisípiraꞌo tavíkówai sésa Ísóigo simásímakain-kwasaiyaveta Pétáremuvaꞌa koawánanaisaiye sésa 


text:
koyauwerésa simásímakain-ainta árair-aine sésa ísaron-aintavesa koawánontavesa Áánútu áwíꞌa mósá makáawe. sipisípiraꞌo tavíkówai simátimun-aimba ísówai imáyáa uwaná Máríyaa mináímbá áákar-aakaꞌa éna imáyáa uráiye. Ísu áwíꞌa tamámakain-kwasai. 


text:
<br/>iyámpói ánkáyuwena avakaumboé-noꞌwaamba kwaúwasa miníyámpóígó áúraꞌa kárámai araaꞌéna uwaná áwíꞌa tamánkena anówamo ímo ámúkwariꞌo urónkaꞌa kwíyómpakewai sirón-kwiꞌa tamánkena Ísuwe siráiye. Símiyoniye Ánaae Ísumba awánaraayan-kwasai. 


text:
<br/>naaóváꞌá Mósesi aaraimó iyámpóímo tinkésa nombó pétuwesa miwítí naaópaꞌo iyónááon-aimbo siráin-kanaa túwasarai Yósépi Máríyaae Ísumba áíꞌmesarai Ísóigombo amíyanesarai Yérúsaremu-naopaꞌa kurááiye. 


text:
Ísóigona ámáámba Mósesi agaimaréna séna Ísóigo séna kentí iyámpói aivaꞌá inaamai-íyámpóíyómbá tíꞌmaeꞌa kesópaꞌa mátinkeꞌa ená iyámpóíye sénááowe Ísóigo siráiye Mósesi agaimaréna siráiye. 


text:
moórávaꞌa Ísóigona ámáámba agaimaréna séna Áánútuntavekai ísámai máái-numa kaeꞌá vamái agáyáákaiyo. ímo mááimo makékai mááiraan-dumago árááꞌa kaeꞌá maimái agáyáákaiyo siráiye. mináímbá mirá óyááoiyantavesarai Ísumba áíꞌmesarai Yérúsaremu-naopaꞌa kurááiye. 


text:
<br/>kuyaná moóráwai áwíꞌa Símiyoni kwemá Yérúsaremuvaꞌa ména kawe-kwáásí póna Áánútun-aaiyavena asiramái ména Ísareri-kwaasi kaweꞌá umátinkaniwaimba amuꞌmaréna máyowana Áánútun-amanko kwesé ména 


text:
Áánútun-amanko imáyáa amúwana anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa umáyowasarai Ísu anóvowi ámáámba mirá siróntavesarai Ísumba áíꞌmaesarai anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa íyúyana 


text:
óꞌonkaa-kwaasi sáma kamátinkena kawer-ámbá agaráátinkainana póna Ísareri-kwaasi súwíta iyíníye Símiyoni siráiye. 


text:
Símiyoni séna Áánútu kaweꞌá umátinkaniye simásuwena miníyámpóígó anówantavena séna Áánútu maaníyámpóí usásinankaiye. kwentávésa Ísareri-kwaasi évakarawai Áánútuntavesa kaweꞌá umái méwasa évakarawai tínaaemba umámenaaowe. Áánútu kwembá awaamékáámbá umánkáísasa sáwí-aimbo simánkanaaowaiti 


text:
sáwí-imayaa amápa-kwaasi túrankaꞌa paáriniye. ááigwara-tantaako airáráísanamo áíꞌo intenkáámbá umbai-yántááꞌá enarumpimbá tíníye Símiyoni Máríyaantavena siráiye. 


text:
<br/>moórá-ininko áwíꞌa Ánaa kwemá Áánútun-aai simátímakon-ininko ména Ásan-andaraken-inimba Vániyueri ayáámúnko póna kwaaí mairéna avakaeté-ima maisuwówana awaikó puwúwana ayáátáákaꞌa 84 ima maisuwéna áráankamba kéna aasiyaasi-táwai anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa uména enónkaꞌa aaváyaavimba noꞌwáámba Áánútu áwíꞌa mósá kwémarena námúnaawe suꞌmai síndayavena íma toómbá kwénena 


text:
Símiyoni kwésun-tawai kwegwáráꞌá egwaaꞌá taména Áánútuntavena súwi séna miníyámpóígón-áái simátimena Áánútu Yérúsaremuvaken-kwaasi sáwí-imayaao tátokaimpinkemba iyásinkaindavenaya sirániwaimba kwéamuꞌmaraundawaintavena miníyámpóígón-áái simátímakaiye. Yósépiye Máríyaae Násáreti-naopaꞌa kurááyan-kwasai. 


text:
<pb/>Yósépiye Máríyaae Ísóigo siráin-amaamba ánásamasuwesarai Káríri-maravaꞌa mindáraiti naaópaꞌa Násáreti-naopaꞌa komáyóyana 


text:
mindáraiti iyámpóígo anón-umagwena asiramái ména kawer-ímáyáá kwéuwana Áánútu kaweꞌá kwéumankowana méraiye. Ísu iyámpói maúnkaꞌa anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa iráin-kwasai. 


text:
<br/>naaóváꞌá Áánútu Yútaa-kwaasi tíyótaasa í-tánón-kánáá túntemba Ísu anóvowi Yérúsaremu-naopaꞌa kóyo urááiye. 


text:
Ísu sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-ima maisukónkaꞌa kóyo uyambá pósarai mintánómbá nayááoiyantavesarai Ísumba áíꞌmaesarai Yérúsaremuvaꞌa komáyóyana 


text:
mintánón-kánáá ánásowasa miwítí naaópaꞌa kóyáwé uwaná Ísu Yérúsaremuvaꞌa máyowasarai anóvowi íma awánésarai 


text:
imáyáa ésarai kwenamááraewa aampaꞌá kwégwiyo-imayaa ésarai aampaꞌá kwégwesarai enónkaꞌa kwétoyo uwasaráí mindárai miwítí naaóraavimba timááraavimba tíndawe sésarai avakáá uyambá 


text:
kaumbo-táwai ánásowana anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa máyowasarai anóvowi awánaraaiye. Yútaa-kwaasi aaimó simátímún-kwaasiti avumpimbá Ísu ména miwí táái kwéisena mináíntávéna tísaa úwasa 


text:
anóvowi taawánésarai táátavai ésarai tiyáámba tuvimpínésarai anówama séna kesááninkoo enavowé kesé avakáá úmaekai kwénaauyana sirunkó umbaí kwétaivo nóra éwa mirá kwéono súwana 


text:
<pb/>íma ísóyana Ísu anóvowiye Yérúsaremuvakemba Násáreti-naopaꞌa téna miwí tááiyavena kató úmae kwéiyena tamáyowana anówama Ísumo uráimba imáyáa umái máyowana 


text:
Árómáani-kwaasiti anóndako áwíꞌa Táípíriyasi ména kawáá-máyáí mairéna sísamaivakemba évaꞌaasei kumbaimái-ima maisuwónkaꞌa Yútiyaa-marara-kawaanako áwíꞌa Póntíyasi Páíráti máyowana Káríri-marara-kawaanako áwíꞌa Éróti máyowana áváko áwíꞌa Vírípi kwemá Ítúréa-maravare Tárékónaitisi-maravare kárákwirowana Áráíseni Ápíríni-maravaꞌa kárákwirowasa 


text:
miráumai-kwaasi kárákwironkaꞌa Ánásiye Káyavaasiye aivaꞌ-mónó-káwáánákáí máyóyana Sékáraya ááninko áwíꞌa Yóni kavóná-maravaꞌa máyowana Áánútu aaimá simámuwana 


text:
Yóni Yótáni-nonkona arúváꞌá kwénaaena simátimena séna sáwí-imayaa tuwéꞌa Áánútunopaꞌa tíyaꞌa nombá pétinkaanana Áánútu kentí sáwí-imayaa maitiyuwáníye Yóni siráiye. 


text:
mirá súntavena naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowai áwíꞌa Áísáya agaimaréna séna<br/>moóráwai kavóná-maravaꞌa ména aayamáírakemba séna Ísóigona aambá kwirankánááomba kwená aambá arupí íyana minámpáꞌá kwíno. 


text:
Áánútu sáwíꞌo umáímo máyáampinkemba kawer-ámpáꞌá métinkaniwaimba aiꞌmaráínana kumínímba amáparawaima awánanaaowe Áísáya agaimaréna sirónkaꞌa póna Yónintavena mináímbá siráiye. 


text:
<br/>súwasa Yóni nombá pésinkainkwae sésa sáwíva-kwaasi kwenópaꞌa tóyo uwaná Yóni simátimena séna iyánkó póígon-araaꞌan-owe. Áánútu kentí sáwí-meyamba timínívo nááwa simátímísara iséra inkaiséra kwéteo. 


text:
kentí sáwí-mayai tuwéꞌo Áánútumpaꞌo téꞌo éꞌa kaweꞌ-máyáí máyéwaꞌa tuwánanaumne. Ááváramu kentáá síkwáꞌná imbá póta Áánútuna kawe-kwáásíyá úne séꞌa mirán-ímáyáá íma oró. Áánútu Ááváramu aísaavutantamba ónááowe sénaraankasi maanóntámpínkémbá kanaám-poꞌa kwaási aúráaro sisaꞌá aúráasino. Ááváramu aísaavutantamba uráundawai póta kawe-kwáásíyá úne séꞌa mirán-ímáyáá íma oró. 


text:
íma kawer-árámbá íyain-taima ááimpimba kwéayaisuwesa iravímbó agaisúwáántemba Áánútu miráumai kentí sáwí-meyamba timíníye Yóni siráiye. 


text:
Yóni séna kaer-únánkwátói makáawai ímo makáawaima moórá-mora-umai tímatuwaaro. toómbá makáawai ímo makáawaima moórá-mora-umai tímatuwaaro Yóni súwasa 


text:
táákísi-ontamba kwémayon-umoyan-kwaasi Yóni nombá pésinkainkwae sésa kwenópaꞌa tésa sésa anóndako ómpo nóraya ónaumno suwaná 


text:
i-kwáásí sésa kesáá nóraya ónaumno suwaná Yóni séna tínkantukeꞌa miwítí óísamba mayánáe íma seró. kampar-áímbá kwésimatimeꞌa miwítí óísamba mayánáe íma seró. kentí mayáígóná meéyántávéꞌa íma kayoréꞌa tirunkó kaweꞌá kwéinaꞌa máéro Yóni siráiye. 


text:
<pb/>Yútaa-kwaasi Áánútumo usásinankaiwaimba amuꞌmarésa mésa Yónin-aai isésa anón-imayaa ésa sésa Áánútumo usásinankaiwai kwemá Yóniyaꞌi. áꞌowaawaꞌiyo kwésuwana 


text:
Yóni séna kesínaaemba tíníwai kwemá anóndakoma kembá usáyaaitaraimba póꞌa kwemó aaimó síndavimba kemá aaimá sendamá uwóvíꞌa ónaumne. kemá nombá pétinkaundanivo kwemá Áánútun-amankomba aiꞌmaráínana kuména keinárawapimba anómba umátinkaniye. iramó agáyáantemba íníye. 


text:
aawinkwínaumo sípétivimbo mósá makésamo iyaavumásúwááwanamo anómbo marapáꞌó kúmísanamo ásima úndáomo tútúwaisasamo kaíkaiꞌo ínín-iravimbo kwiyúmaimo agaisuwésamo anómbo naaúmpaꞌo mósá máráantemba kwaási miráráámbá íníye Yóni séna 


text:
Áánútuna áséi-kwasai ísámai kawer-ígwáe séna mirán-áímbá simátímaꞌmaena iráiye. Ísumba nombá pérankarain-kwasai. 


text:
<pb/>Yóni simátímaꞌmaena kwéiyena sáwíva-kwaasi nombá kwévetinkena naaémba Ísumba pérankowana námúnaa kwésuwana sokón-tawaai taaínkaar-úwana Áánútun-amanko mááiraamba úmaena aneꞌá kumbáyowana aaigówé suꞌmai kwíyómpakemba séna emá kesááninko ónaꞌa ená imáyáa kwéeꞌa ávááraumai aamoí umánkaumne siráiye. Yóni Áánútuna áséi-kwasai kwésimatimumbanivo Káríri-marara-kawaanako áwíꞌa Érótima áváko awainínkó áwíꞌa Erotíyasimba mairówana mindáyavena óꞌon-oꞌon-tantaaꞌa sáwíꞌa uráintavena Yóni séna sáwísawaa kwéone súwana Éróti Yónimba áíꞌmai ándávaꞌa ankéna mindáyavena sáwí-mayai maimaéna iráiye. Ísu aíkwáꞌnái túwíkona kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu marapáꞌá kumbéna kaumbo-síyáánkáí-ímá maisuwéna kwénaaena Áánútun-aai simátiminimba ááimba asówasa kwaási imáyáa ésa sésa Yósépi ááninkoman-iye kwésewe.<pb/>Yósépi avowá áwíꞌa Írai úwana<pb/> 


text:
Írai avowá áwíꞌa Mátáta úwana<pb/>Mátáta avowá áwíꞌa Árívái úwana<pb/>Árívái avowá áwíꞌa Méokai úwana<pb/>Méokai avowá áwíꞌa Yánai úwana<pb/>Yánai avowá áwíꞌa Yósépi úwana<pb/> 


text:
Yósépi avowá áwíꞌa Mátátayasi úwana<pb/>Mátátayasi avowá áwíꞌa Émósi úwana<pb/>Émósi avowá áwíꞌa Néamu úwana<pb/>Néamu avowá áwíꞌa Ésérai úwana<pb/>Ésérai avowá áwíꞌa Nágai úwana<pb/> 


text:
Nágai avowá áwíꞌa Méata úwana<pb/>Méata avowá áwíꞌa Mátátayasi úwana<pb/>Mátátayasi avowá áwíꞌa Sémeni úwana<pb/>Sémeni avowá áwíꞌa Yóséke úwana<pb/>Yóséke avowá áwíꞌa Yóta úwana<pb/> 


text:
Yóta avowá áwíꞌa Yóánana úwana<pb/>Yóánana avowá áwíꞌa Árésa úwana<pb/>Árésa avowá áwíꞌa Sérápápeo úwana<pb/>Sérápápeo avowá áwíꞌa Síátio úwana<pb/>Síátio avowá áwíꞌa Nérai úwana<pb/> 


text:
Nérai avowá áwíꞌa Méokai úwana<pb/>Méokai avowá áwíꞌa Étai úwana<pb/>Étai avowá áwíꞌa Kósamu úwana<pb/>Kósamu avowá áwíꞌa Éómetamu úwana<pb/>Éómetamu avowá áwíꞌa Eyá úwana<pb/> 


text:
Eyá avowá áwíꞌa Yósúwa úwana<pb/>Yósúwa avowá áwíꞌa Éríyesa úwana<pb/>Éríyesa avowá áwíꞌa Yórimu úwana<pb/>Yórimu avowá áwíꞌa Mátáta úwana<pb/>Mátáta avowá áwíꞌa Árívái úwana<pb/> 


text:
Árívái avowá áwíꞌa Símiyoni úwana<pb/>Símíyoni ávowá áwíꞌa Yútaa úwana<pb/>Yútaa avowá áwíꞌa Yósépi úwana<pb/>Yósépi avowá áwíꞌa Yónamu úwana<pb/>Yónamu avowá áwíꞌa Éráyakimu úwana<pb/> 


text:
Éráyakimu avowá áwíꞌa Méríya úwana<pb/>Méríya avowá áwíꞌa Ména úwana<pb/>Ména avowá áwíꞌa Mátáta úwana<pb/>Mátáta avowá áwíꞌa Nétáani úwana<pb/>Nétáani avowá áwíꞌa Tévíti úwana<pb/> 


text:
Tévíti avowá áwíꞌa Yési úwana<pb/>Yési avowá áwíꞌa Ópéti úwana<pb/>Ópéti avowá áwíꞌa Póási úwana<pb/>Póási avowá áwíꞌa Sára úwana<pb/>Sára avowá áwíꞌa Násoni úwana<pb/> 


text:
Násoni avowá áwíꞌa Ámínátapa úwana<pb/>Ámínátapa avowá áwíꞌa Áꞌmini úwana<pb/>Áꞌmini avowá áwíꞌa Ánái úwana<pb/>Ánái avowá áwíꞌa Éséroni úwana<pb/>Éséroni avowá áwíꞌa Pérési úwana<pb/>Pérési avowá áwíꞌa Yútaa úwana<pb/> 


text:
Yútaa avowá áwíꞌa Yákópo úwana<pb/>Yákópo avowá áwíꞌa Áísákaa úwana<pb/>Áísákaa avowá áwíꞌa Ááváramu úwana<pb/>Ááváramu avowá áwíꞌa Téra úwana<pb/>Téra avowá áwíꞌa Néꞌo úwana<pb/> 


text:
Néꞌo avowá áwíꞌa Séráka úwana<pb/>Séráka avowá áwíꞌa Áríyu úwana<pb/>Áríyu avowá áwíꞌa Péréki úwana<pb/>Péréki avowá áwíꞌa Ípa úwana<pb/>Ípa avowá áwíꞌa Síra úwana<pb/> 


text:
Síra avowá áwíꞌa Kénááni úwana<pb/>Kénááni avowá áwíꞌa Avakatí úwana<pb/>Avakatí avowá áwíꞌa Sému úwana<pb/>Sému avowá áwíꞌa Nówaa úwana<pb/>Nówaa avowá áwíꞌa Árémeki úwana<pb/> 


text:
Árémeki avowá áwíꞌa Métúsara úwana<pb/>Métúsara avowá áwíꞌa Ínóki úwana<pb/>Ínóki avowá áwíꞌa Yéréti úwana<pb/>Yéréti avowá áwíꞌa Máꞌárario úwana<pb/>Máꞌárario avowá áwíꞌa Kénááni úwana<pb/> 


text:
Kénááni avowá áwíꞌa Ínosi úwana<pb/>Ínosi avowá áwíꞌa Séti úwana<pb/>Séti avowá áwíꞌa Áándamu éna kwemá Áánútu áánimban-iye. miwí Ísu aíkwáꞌná owé-ímáyáá uráawe.<pb/>


text:
Yóni Ísumba nombá pérankaronkaꞌa Áánútun-amankoma Ísumba anómba kwéumankena simámuwana Ísu Yótáni-nomba tuwéna kavóná-maravaꞌa komáyowana 


text:
Sáátáánigo Ísu sáwíꞌo índa awánanae kwésuwana Ísu íma toómbá nombá ména kae-kwááí aíyayaan-doꞌwaamba 40 noꞌwaamba kwaúwana ávááran-aai ankówana 


text:
Sáátáánigo séna emá Áánútu áánimba úne kwésempo maanóntánkóntáváí toómbá aúrénaꞌa naanó siyó súwana 


text:
Ísu séna Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinkemba séna<br/>toómbó náíyawaiye suꞌmai kwaási íma tátoranivo Áánútu siráiniꞌa amápaꞌa íyana tátoraniye siráimba póꞌa emó sénda íma mirá ónaumne súwana 


text:
séna amápaꞌ-maravaꞌo kárákwiyuwo sénamo símakaimba moóráwaimba kesí imáyáavinkemba kanaán-umai timénaunda isaꞌá embá áménana enáwíꞌa iyíníye. 


text:
Ísu séna Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinkemba séna<br/>kesí Ísóigo Áánútumba imáyáa éꞌa kwenáwíre suꞌmai mósá maréꞌa kwená mayáíyé suꞌmai máyáaro siráimba póꞌa emó sénda íma mirá ónaumne súwana 


text:
Sáátáánigo Ísumba áíꞌmaena Yérúsaremu-naopaꞌa kwéna anóm-bonoꞌ-nankona ávúmayaapaꞌa móankena séna Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinkemba séna<pb/>Áánútu kwíyómpakemba kwená kwayóꞌnárawaꞌa<br/>tiꞌmaráínasa enkáꞌá kárákwiyonaaowe. óꞌomba séna<pb/>óntankaꞌa aísamaima turaráanavo<br/>sésa tiyáándei aramónááowe siráiye. miráumai emá Áánútu áánimba úne kwésempo maankákémbá ásávenasa kwíyómpakendarawaꞌa arámbaesa marapáꞌá móru ankánááowe Sáátáánigo súwana 


text:
Ísu séna Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinkemba áꞌa mirá siréna moórá-ainkwaraꞌa séna<br/>kentí Ísóigo Áánútumba áísaa umai<br/>isánáe íma seró siráimba emó séndantembo mirámó ékai Áánútumba áísaa umai isáúsino. mindáyavai emó sénda íma mirá ónaumne Ísu súwana 


text:
Sáátáánigo amápa-tantaatavena Ísumba áísaa umai ísáiyuwena séna sáwíyankaꞌa óꞌa taáísaa umai isánaumne séna auwéna kuráiye. Ísu kwená mayáímó ááimbo ásárain-kwasai. 


text:
<br/>kúwana Áánútun-amankona asirayámbá Ísumpimba kwáyowana Ísu kavóná-maravaꞌa tuwéna Káríri-maravaꞌa komáyowasa kwenááigo amápaꞌ-mapaꞌa kóyáwé úwana 


text:
miwítí monoꞌ-náúmpímpáꞌá Ísu simátimuwasa amáparawai kwenáwíꞌa mósá makáawe. Násáretivakewai Ísumba tínaaemba umánkaraan-kwasai. 


text:
<br/>minkákémbá Ísu kítokomo maémáin-daopaꞌa Násáreti-naopaꞌa koména Yútaa-kwaasi monor-áímbá kwéison-kanaama aasiyaasi-táwai monoꞌ-náúmpáꞌá umaémáintemba miráumai uména Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinkemba simátimindayavena usásinowasa 


text:
naaóváꞌá Áánútun-aai sirówai Áísáya agaimakón-kwandaai ámúwana mairéna kwéarirena moórá-aimba awánéna táámpamai séna<pb/> 


text:
Ísóigon-amanko kesé máyáiye. úwoi-kwaasiyavai kesí áséi-kwasai kosimátimiyo séna siꞌmákaimba póna Ísóigon-amanko kesé máyáiye. tátokaan-kwaasiyaveꞌa kemá ayútínkáanaꞌa máéro siyé-áímbá kosimátimiyo. túrambo kavíkáin-kwaasiyavai óꞌa túramba awánamai kaweꞌá umátinkaao-aimba kosimátimiyo. tirumbó umbaimó táínda-kwaasiyavena minúmbáí-yántááꞌá ánásaniye siyé-áímbá kosimátimiyo. 


text:
Ísóigo kwená kwaási kaweꞌá umátinkanin-kanaagon-aai kosimátimiyo séna siꞌmákaiye agaimaréna siráiye Ísu simásuwena 


text:
mináúváí-kwándááí tavúmai kárákwirowaimba aména aaí simátimindayavena maraꞌá máyowasa mindáúmpáꞌá máyón-kwaasi aaí síníye úwasa aúrampimba karákówana 


text:
isésa aivaꞌá kawer-áímbá kwésiye sésa aamoí umánkesa naaémba anón-imayaa ésa sésa Yósépi ááninko éna maankákéwáí póna kesáámó úndanten-kwaasiman-ivo nóra séna mirán-áímbá kwésiyo suwaná 


text:
Ísu séna kwaási kwántámai-aimba sésa emá sontaa-kwáásí ómpo enáúraꞌa eyááríkaꞌa kaweꞌá uwó kwésewe. mináímbá kentávéꞌa simásuweꞌa séꞌa Kápénéamu-naopaꞌa kaweꞌ-máyáí mairáanata ísaraumpo maanká ená naaópakwaraꞌa mirám-báyáí mayaaó kentávéꞌa sénááombanivo 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa Áánútun-aai simátímíwai kwená kwaásitopaꞌa Áánútun-aai kosimátiminiyenamo kwimbá kwenamááraa sésa kesáámó úndanten-kwaasiman-iye sésa kwenáwíꞌa íma mósá kwémaraawe. 


text:
árair-aimba sénaumpo ísáaro. naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowai áwíꞌa Íráiyaa máyonkaꞌa kaumbo-ímá umái avaꞌmoraé-kwiyomba maisuwéna íma aaꞌá téna ayawaimá tówana minkánáámá Ísareri-kwaasiti maraváꞌá ketor-ínímbá sáwívaꞌa máyówana 


text:
Áánútu íma minkétór-ínímbá kotúwaꞌnaa íníyone séna óꞌom-baravaken-ketor-inimba Sáítóni-maravaꞌa Sárévati-naopaken-inimba koáwaꞌnaa uwó séna Áánútu Íráiyaamba aiꞌmarówana kuráiye. 


text:
naaóváꞌá moóráwai Áánútun-aai simátímakowai áwíꞌa Íráisa máyonkaꞌa Ísareri-kwaasiti maraváꞌá túma karón-kwaasi sáwívaꞌa máyówana Áánútu minkwáásíyómbá íma asóvamatinkaraimbanivo óꞌom-baravaꞌa Síriyaa-maravaken-kwaasi áúma karón-kwaasi áwíꞌa Néamanimba asóvamankaraiye Ísu súwasa 


text:
mimbónóꞌ-náúmpáꞌá máyówai isésa imáyáa ésa kentááyávéna Áánútu íma túwaꞌnaa íníye Ísu siyé sésa tirunkó ikaaꞌá vówasa 


text:
usásinesa Ísumba tátokesa tavisímaesa máápaꞌa kunákáruwesa miwítí naaór-omapaꞌa ámémpaꞌa améntáyuwanae uwaná 


text:
<pb/>Ísu Káríri-maravaꞌa Kápénéamu-naopaꞌa koména Yútaa-kwaasi monor-áímbá kwéison-kanaaraꞌa monoꞌ-náúmpáꞌá uména aaí simátimuwasa 


text:
<br/>táátavai uwaná mimbónóꞌ-náúmpáꞌá moóráwai taraváá-kwámbá kwenarumpimbá máyon-kwaasigo ména anónkaꞌa séna 


text:
Ísu Násáretivakewai óne. kentáá nóra éwa tasínkambaiya ánásaniyono. embá awánáúndawai Áánútuna kawe-kwáyóꞌnáꞌá óne súwana 


text:
Ísu taraváá-kwántávéna asiramái séna aaiseré minkwáásí tiyuwé kóaao súwana mintáráváá-kwánkó minkwáásí tokáꞌmái túrankaꞌa tuvámbarena íma sáwíꞌa umánkena úwoi kóúwasa 


text:
awánésa táátavai ésa keáímbá sésa nóran-aina kwésiyo. asirayán-áímbá taraváá-kwántávéna asiramái kwésimatimisasa tirumpinkémbá kwégowe suwaná 


text:
mirán-áímbá Ísun-aai mináyámpáꞌá kóyáwé úwasa ísaraawe. Ísu tíꞌo ún-kwaasi asóvamatinkarain-kwasai. 


text:
<pb/>ísówana Ísu mimbónóꞌ-náúmpáꞌá tuwéna Sáímonina naaúmpaꞌa íyúmba Sáímoni aísáankomba kokotámba kwéankowana máyowasa Ísumba simámúwana 


text:
iséna kwenópaꞌa téna kokotánkontavena séna ánásaao súwana minkókótámba ánásowana usásinkwena toómbá agaimái tímakaiye. 


text:
<br/>toómbá agai-timúwasa enónkaꞌa óꞌon-oꞌon-tiꞌo ún-kwaasi tíꞌmaesa Ísunopaꞌa mátínkówana ayáámba tátorowasa asóvaraawe. 


text:
mirá úwasa taraváá-kwámbá sáwíva-kwaasi tirumpinkémbá tiyuwésa anónkaꞌa sésa Áánútu ááninko óne simásuwesa kóuraawe. taraváá-kwámbá imáyáa ésa Ísuntavesa Áánútumo usásinankaiwaima iyé-ímáyáá untávéna Ísu aaiséráaro súwasa tiyuwésa kóuraawe. Yútiyaa-ayampaꞌa Ísu simátímakain-kwasai. 


text:
<br/>kóuwana aaváúmá usónkaꞌa Ísu mindáópaꞌa tuwéna námúnaa síndayavena íma kwaási máyópaꞌa komáyowasa avakáá-umai awánésa sésa kónavo keséya maiyó suwaná 


text:
Ísu séna óꞌon-daopimpakwaraꞌa áséi-kwasai Áánútu kwená kwaási kwégawaain-aimba kosimátimenaumne. mirá ónaundayavena Áánútu siꞌmákaisaꞌa kunkáumne séna 


text:
moórá-tawai Ísu nonkwaaúnkón-awampaꞌa áwíꞌa Kénésáréti-kwaaunkon-awampaꞌa máyowasa Áánútun-aai isánáe sésa tóyo ésa kwenkuvaráꞌá úmaesa tuwaná 


text:
kaeꞌá sáwíyan-dompi-sipi nonáámááívaꞌa kwáyowana moórá Sáímonindei kwáyowana awánówasa noyááꞌa tóróyan-kwaasi mindómpí-sípí tuwésa kwase-únámbá kwésese uwaná misípí úwoi kwáyowana awánéna Sáímonina nompí-sípívímbá usáatena Sáímonintavena séna egwaaꞌá maimaé kwaaó súwana egwaaꞌá avúsúmaena nonawámpáꞌá kúwana Ísu mimpímbá maraꞌá ména amápa-kwaasi simátímakaiye. 


text:
<br/>simásuwena Sáímonintavena séna nompí-sípí avúsúmae nonavuvumpáꞌá kuré egwárá ená kwaásigwaraꞌa kwase-únámbá túwéwana nompímbá kumínaꞌa noyááꞌa asínáaro súwana 


text:
Sáímoni séna anóndakoo ívéꞌ-noꞌwaamba mirá úmae iyúndaya íya noyááta asinéta úwoiya máyaundayaanivo emó séndantemba ónaumne séna 


text:
nonavuvumpáꞌá kwésa kwase-únámbá túwówana nompímbá kumúwana sáwívaꞌ-noyaaꞌa minúnámpímbá ógwitena tarárááraꞌnaraamba úwasa 


text:
moórá-nompi-sipivimba miwítí kwaási máyówasa awánésa tiyáán-tuwaaꞌa ésa tasúwaꞌnaa oro suwasá tésa minkáé-sípívímbá noyááꞌa mósá márówana ógwitena umbaí téna nompímbá kunávekoraꞌnaraamba úwana 


text:
Sáímoni Pítaa mirámó úmba awánéna Ísuma anóndakoman-iye séna aísamaivimba kívairena séna Ísóigoo sáwí-kwaasi úmpo siyuwé kwaaó siráiye. 


text:
Sáímoniye noyááꞌa toꞌmaésarai nááúyawai Sépéti ááninkai túwíꞌa moóráwai Yémési úwana moóráwai Yóni mindáraiye táátavai uyaná Sáímoni Pítaa Ísuntavena séna Ísóigoo sáwí-kwaasi úmpo siyuwé kwaaó súwana Ísu séna íma ááꞌa kaíno. noyááꞌo toꞌmaé kwénaaomba mimbáyáí ivátuweꞌa ívéꞌa kwaási tavisíyasa kesirááíma kwáráaro súwasa 


text:
mindómpí-sípí tavisímaesa nonáámááívaꞌa mámaresa miwítí mayáímá ivátuwesa Ísun-ánaaemba kwaꞌmaésa kwénaaowe. Ísu áúma karón-kwaasi kaweꞌá umánkarain-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai Ísu moórá-naopaꞌa máyowana moóráwai amápa-kuvaꞌa áúma karón-kwaasi Ísumba awánéna anóndakoman-iye séna aísamaivimba takívairena séna kentávénamo ankáínamo e kanaán-umai aúnáiꞌa umásinkaniyone súwana 


text:
Ísu ayáámba aneꞌá tátorena séna mirá ónaumpo enáúraꞌa karevúꞌa kawáúgwiye súwana avekáámbá kawáúguwana 


text:
Ísu asiramái séna enáúraꞌa kawáúgwimba po naaóváꞌó Mósesimo siráintemba monoꞌ-máyáí-kwáásítópaꞌa kwéma enáúma máagaraatinke póíma tímínasa Áánútuntavesa ísámai tuvúꞌmái agayáíyasa amáparawai awánésa áúrakemba kawáúgwiye sénááowe. ánivo enáúraꞌo umánkaunda-aimba simátimunavo se kwaaó Ísu súwana 


text:
ivátuwena kaweꞌá umánkon-aimba simátímaꞌmaena iyúwana mináínkó naaóꞌ-naoꞌa kóyáwé úwasa sáwívarawai tóyo ésa kwenáái kwéiseꞌa onaná tíꞌo in-kwáásí asóvamatinkainkwae sésa tóyo uwaná 


text:
ánivo Ísu Áánútumpaꞌa námúnaa síndayavena kavóná-maravaꞌa kóyo uráiye. Ísu aísamai pukówaimba kaweꞌá umánkarain-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai évakarawai ámáán-kawaa-kwaasiye ámáámba sun-kwáásíyé Yérúsaremu-naopakemba Káríri-ayampakemba Yútiyaa-ayampakemba tóyo ésa Ísu moórá-naumpaꞌa aaí kwésimatimumba taísaraawe. Áánútu Ísumba asóvamatinkanin-asirayamba ámakowana máyowasa 


text:
évakarawai aísamaimo pukówaimba kwandaaivímbá marésa taagwiyaꞌmaésa tésa Ísunopaꞌa máánkáananaya kaweꞌá ínkwáe sésa tumbá 


text:
mindáúmpáꞌá sáwíva-kwaasi sisipáá uwasá íma kanaán-umai íyóraꞌnaraan-esa naanamivaꞌá taagwiyaꞌmaésa umésa avaaꞌá akósámaresa ándára tátoresa túwówana kumeémena kwaásivimbo Ísumo máyompimba aúrankaꞌa kumúwana 


text:
Ísu taagwiyaꞌmaésamo tun-kwáásímó áraiꞌa kaweꞌá umánkaniye-imayaamo umbá Ísu tuwánéna aísamaimo pukón-kwaasiyavena séna kesí kwaásiyo ená sáwí-imayaa mayauwáúmne súwasa 


text:
ámáán-kawaa-kwaasiye ámáámba sun-kwáásíyé iséise esa sésa Áánútu kweyáá sáwí-imayaa maitiyuwánívo kwaási íma mirá ónááovo Áánútumba akáꞌáámba kwésimankaiye suwaná 


text:
moóráwaimo aísamaimo pukáindawaintavaimo sénamo ená sáwí-imayaa mayauwáúmne sínasamo ésa áraira sií. kampará siíyo sénááowe. ánivo moóráwaimo aísamaimo pukáindawaintavaimo sénamo eyááríkaꞌa usásine kwaaó sínasamo ésa áraira sií. kampará siíyo awánanaaowe. 


text:
kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai marapáꞌá máyaunda kwaásiti sáwí-imayaa maitiyuwáúnda-asirayamba tokáunda póꞌa agaráátínkáanda awánanaaowe séna aísamaimo pukón-kwaasiyavena séna isaaó. usásinke ená kwandaaimá maimaé ená naaópaꞌa kwaaó súwana 


text:
amáparawai táátavai ésa Áánútu áwíꞌa mósá marésa sésa íma awánaraundaiꞌa isaꞌá awánáúmne sésa táátavai ésa tiyáámba tóipimba áákaawe. Ísu Áríváimba ááyarain-kwasai. 


text:
<br/>naaémba Ísu aampaꞌá kwégwena awánómba táákísi-mayai kwémayowai áwíꞌa Árívái táákísimo máyón-daumpaꞌa máyowana Ísu awánéna séna usásine kesé tiyó súwana 


text:
Ísuwe náíndayavena kwená naaúmpaꞌa anón-tomba agayówasa táákísimo máyón-kwaasiye óꞌon-oꞌon-kwaasiye Áríváina naaúmpaꞌa tamésa mindáraiye tamésa tagwémandowasa 


text:
ámáán-kawaa-kwaasiye miwítí ámáámba sun-kwáásíyé Ísuna kwayóꞌnárawatavesa áwááꞌa tiyésa tísaa esa sésa táákísi máyáan-umoyan-kwaasiye sáwíꞌa on-kwáásíyé toómbá kwénaao suwaná 


text:
Ísu iséna séna sontaa-kwáásígó kaweꞌó umáímo máyáan-kwaasi íma kwétuwaꞌnaa-ivo tíꞌo in-kwáásí kwétuwaꞌnaa-iye. 


text:
mindáyaveꞌa arupí umái máyáan-kwaasi tááyaanasa Áánútunopaꞌa tígwáe séꞌa íma kunkáumpo sáwíꞌo umáímo máyáan-kwaasi tááyaanasa Áánútunopaꞌa tígwáe séꞌa kunkáumne Ísu siráiye. toómbá aawesuráan-kwasai. 


text:
<br/>suwasá évakarawai Ísuntavesa sésa Yóni nombó pétinkaiwaina kwayóꞌnárawaꞌa moórá-mora-tawai Áánútuntavesa imáyáa ésa toómbá íma kwénesa námúnaawe suꞌmai kwésewasa ámáán-kawaa-kwaasiti kwayóꞌnárawakwaraꞌa mirá kwéovo ená kwayóꞌnárawaꞌa íma mirá ésa toómbá nombá úwoi kwénaawe. nóra ésa mirá kwéoo suwaná 


text:
Ísu séna moóráwai aaraí mayáíndawai amááraawi tanómba kauntimínímba miwísé máyainasa aamoí ésa mintómbá íma aꞌáo sénááovo úwoi nánááowe. 


text:
naaémba minkwáásígómbá áíꞌmaesa kówíyasa minkánáámá amááraawi tirunkó sáwíꞌa ínasa toómbá aꞌáo sénááowe Ísu séna kwemó ménamo naaémbo tiyuwénamo iyíníntavena mináímbá siráiye. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simásuwena maarán-áímbá kwántámai-aimba séna ááéraan-ampantamo avaaꞌó kwáyáísasamo ombá aúná-ampanta íma kárámai kwéaraapaawe. mirámó íyana aúná-ampanta sáwíꞌa ínana ááéraan-ampantao aúná-ampantaraaniꞌa íma íníye. 


text:
aúná-anda-aran-domba ááéraa-sipisipi-auwarasi-anaveumpimba íma kwéatimaraawe. mirámó íyanamo éna aúná-anda-aran-domba anón-éna ááéraan-anaveumba kavámbaena sáwíꞌa ínana mindómbá úwoivaꞌa atígwiniye. 


text:
ááéraan-anda-aran-domba naawáímó ombá sésa ááéraan-anda-aran-domba áséi kwéiye kwésesa aúná-anda-aran-domba íma kwésinkaiye kwésewe.<pb/>


text:
moórá-tawai Yútaa-kwaasi agándon-kanaaraꞌa Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé kígauvimba úwíti-ton-kigauvimba kwégwesa kwená kwayó-kwáásí úwíti-aramba kútúmai ásima pítuwesa kwénowasa 


text:
ámáán-kawaa-kwaasi évakaꞌa tuwánésa sésa agándaan-kanaama aambá áúmbakaawaꞌa nóra era mirá kwéoo suwaná 


text:
Ísu séna naaóváꞌá Tévítimo urómba aúváívimba agaimarón-ainkona ááimba íma ísaraawe. Tévítiye kwená kwaásiye táái kwétinkowana 


text:
Tévíti Áánútuna monoꞌ-náúmpáꞌá iyéna Áánútu aúrankaꞌo makón-tomba umairéna kwénena kwená kwaási timúwasa narááwe. mintómbá úwoi-kwaasi íma némáembanivo monoꞌ-máyáí máyón-kwaasi némáembani. Tévíti mintómbá umairéna timúwasa nonkáꞌá Áánútu íma áwááꞌa siráimbanivo kesí kwaási mirá kwéowaꞌa áwááꞌa ímo seráámbá áwááꞌa kwésewe. 


text:
kwíyómpakemba kwaási úrandaꞌa póꞌa agándai-kanaaraꞌo kárákwiraundawai úmpo agándai-kanaamo kwaásimo mayáí kwémayaamba kendéímán-iye Ísu siráiye. ayáámba kawévaigurain-kwaasigona kwaasái. 


text:
<br/>moórá-tawai Yútaa-kwaasi agándon-kaaaraꞌa Ísu monoꞌ-náúmpáꞌá iyéna kwésimatimuwana moóráwai ayáánúrapar-ayaamba kawévaiguron-kwaasi máyowasa 


text:
ámáán-kawaa-kwaasiye ámáámba sun-kwáásíyé mésa Ísuntavesa agándairaꞌa póna minkwáásímó kaweꞌó umánkainataamo éta tátoꞌmaiya aaivintá mayankánaumne sésa Ísumba awánomba 


text:
Ísu minímáyáámó umbá awánéna ayáámba kawévaiguron-kwaasiyavena séna usásine kemó máyaundaraꞌa umaiyó súwana usásinena Ísunopaꞌa túrankaꞌa umaúwana 


text:
Ísu miwíyávéna séna moórá-aintaveꞌa tísaa ónáeꞌa súne. kentáásí ámáán-aimpimba nóin-aina kwáyáiyo. agándai-kanaaraꞌa póta kaweꞌ-máyáíyá kwémayaum. sáwí-mayaiya kwémayaumno. kwaási áwaꞌnaa onanayá kawerá umáíya méni. inkámónanaya puwíníyo tísaa ena súwasa íma aaí suwaná 


text:
Ísu móyuwana meyuwana éna ayáámba kawévaiguron-kwaasiyavena séna enayáámba árútuwaao súwana ayáámba árútuwowana kaweꞌá umánkowasa 


text:
miwí tirumbá ávááraumai sáwíꞌa úwasa nóra umáíya inkamónaumno sésa kemó máyómpimba iséise uráawe. Ísu kwená kwayóꞌnárawaꞌa tááyarain-kwasai. 


text:
<br/>minkánáávímbá Ísu enónkaꞌa omápaꞌa uména íma aúmá kwaéna Áánútumpaꞌa námúnaa símaena kwéiyuwana 


text:
móirarowana Ísun-ánaaemba kwarón-kwaasi tááyowasa íyúwana minkwáásívínkémbá sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasi táámpámarena séna kesí aantá-kwaasin-owe séna túwíꞌa taráiye. 


text:
<br/>miwí túwíꞌa téna moóráwai áwíꞌa Sáímoniye séna aúná-kwiꞌa tamámena Pítaawe súwana séna moóráwai Pítaa áváko áwíꞌa Éndaru moóráwai áwíꞌa Yémési moóráwai áwíꞌa Yóni moóráwai áwíꞌa Vírípi moóráwai áwíꞌa Pátóromu 


text:
moóráwai áwíꞌa Mátíyu moóráwai áwíꞌa Tómáasi moóráwai Árávíási ááninko áwíꞌa Yémési moóráwai áwíꞌa Sáímoni kwemá Árómáani-kamaani-kwaasi tiꞌmátuwanae siráiwai 


text:
moóráwai Yémési ááninko áwíꞌa Yútási moóráwai Yútási Isakéríóti kwemá naaémba Ísumba kwená namuro-kwáásíráꞌá agaráátínkaraiwai miráumai-kwaasi Ísu tááyaraiye. Ísu sáwíva-kwaasivimba mayáí mairáin-kwasai. 


text:
<br/>omápakemba Ísu miwísé arúváꞌá kumbáyowasa kwenánaaemba kwarón-kwaasi sáwívarawaiye Yútiyaa-ayampakemba Yérúsaremu-naopakemba uwí-nón-awampakemba Táyaa-naopakemba Sáíntóni-naopakemba sáwíva-kwaasiye tamésa 


text:
Ísun-aai isánáe sésa tíꞌa ún-kwaasigwaraꞌa asóvamatinkainkwae sésa tóyo ésa taraváá-kwámbá tirumpimbá máyón-kwaasigwaraꞌa tóyo uwaná Ísu taraváá-kwámbá tirumpinkémbá maitiyuwówasa 


text:
tíꞌa ún-kwaasi Ísun-aneꞌa tátoraanana síꞌa ánásainkwae sésa mirá uwaná asirayámbá tokéna póna mintíꞌá asóvamatinkaraiye. tirunkó kaweꞌá éna sáwíꞌa éna ínín-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu mirá umátiyuwena kwená kwayó-kwáásí tuwánéna séna keinárawaꞌa Áánútu súwaꞌnaa ínkwáe sewáí Áánútu kaweꞌá kwéumatinkena kwégawaaiye. 


text:
ívéꞌa táái kwétinkaiwai tirumbá etóyóí umái máéro. Áánútu kanaa umátinkaniye. ívéꞌa tirumbá sáwíꞌa kwéisasa iviꞌá kwétaawai tirumbá etóyóí umái máéro. tirumbá kaweꞌá ínaꞌa kwíráái sénááowe. 


text:
keinárawaꞌa kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawaintaveꞌa asiramái máyáawai kwaási tínaaembo umátinkesa tíyámbo umátinkesa sáwí-aimbo simátinkesa sáwí-kwaasin-owe sénááomba tirumbá etóyóí umái máéro. 


text:
mirá íyaꞌa tirunkó kaweꞌá kwéinaꞌa imá kwéteꞌa kwíyómpakemba kentí kaweꞌ-méyámbá mayánááowe. naaóváꞌá miwítíkwáꞌná mirá ésa Áánútun-aai simátímakowai sáwíꞌa umátínkaraawe. 


text:
ánivo marapákén-tántááꞌá makáawaima kárákwiyoro. tirunkó kaweꞌá kwéin-tantaaꞌa áꞌa makáamba póꞌa íma moóráma kaweꞌ-méyámbá mayánááowe. 


text:
ívéꞌa tímúꞌa vaiwáí kárákwiyoro. naaémba táái tinkáníye. ívéꞌa kwíráái kwésewai kárákwiyoro. naaémba iviꞌá tánááowe. 


text:
naaóváꞌá kentíkwáꞌná kampar-áímbá simátímakowai túwíꞌa mósá makáamba pósa mirámó kwésesamo kentúwíꞌo mósá kwémarewaꞌo éꞌa kárákwiyoro Ísu siráiye. namuro-kwáásí kaweꞌá umátínkáaro-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna kemó simátíménda-aimba ísáaro. kesááimo iséꞌo éꞌa kentí namuro-kwáásí tirumbá kaweꞌá umátinkeꞌa tíyámbo umátínkéwai kaweꞌá umátínkáaro. 


text:
sáwí-aimba simátínkéwai kaweꞌá umátínkáaro. sáwíꞌa umátínkéwaimo éꞌa Áánútumpaꞌa námúnaa simái miwí túwaꞌnaa oro. 


text:
tááꞌo tuwausíyaꞌo éꞌa íma tinkaméꞌa ókwaraꞌa kwántá-timiyasa tuwausónááowe. kentí unáánkwátói mairésa sésa ókwaraꞌa mayánáe síyaꞌo éꞌa íma aꞌáo seró. 


text:
moórá-yantaatavaimo simiyó síyaꞌo éꞌa úwoi tíméro. kendéímo moórá-yantaaꞌo máyáíyaꞌo éꞌa íma usisiꞌá síméro seró. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna amáparawai kentí kwaásiti imáyáamo kwéowasamo ombá anondá miwítí imáyáa kwéowe. sáwíꞌo kwéon-kwaasi íma kawe-kwáásí ombánivo miwítí kwaásiti imáyáamo kwéowasamo ombá anondá miwítí imáyáa kwéowe. miráumaimo kentí kwaásiti imáyáawe suꞌmaimo kwéiyanamo éna Áánútu íma kaweꞌ-méyámbá timínívo kentí namuro-kwáásígwáráꞌá imáyáa tíméro. 


text:
amáparawai kaweꞌá kwéumatinkaan-kwaasi kaweꞌá kwéumatinkaawe. sáwí-kwaasigwaraꞌa mirá kwéowe. mirámó onten-umái kaweꞌó kwéumatinkaan-kwaasiye suꞌmaimo kaweꞌó umátínkéwanamo éna Áánútu íma kaweꞌá owé síníye. kentí namuro-kwáásígwáráꞌá kaweꞌá umátínkáaro. 


text:
sáwí-kwaasi naaémba siménááowe-imayaa ésa kwétimewe. naaémbo timénááon-kwaasiye suꞌmaimo timíyanamo éna Áánútu íma kaweꞌá owé síníye. naaémba siménááowe-imayaa íma éꞌa úwoi tíméro. 


text:
kentí namuro-kwáásí kaweꞌá umátinkeꞌa imáyáa tíméro. anondá simígwáe-imayaa íma éꞌa úwoi tíméro. mirámó íyambo éꞌa Áánútumpakemba kaweꞌ-méyámbá mayánááowe. Áánútu kwentávésa íma súwi sen-kwáásí úwoi kwétuwaꞌnaa-ena sáwí-kwaasigwaraꞌa mirá kwéisasa pósa kwaási keinárawaꞌa mirámó ombá tuwánésa sésa Áánútu kwíyómpakewai áánimbaaꞌa owé sénááówe. 


text:
<br/>tuwánéꞌo éꞌa sáwí-kwaasiye síyanamo éna Áánútu kentáváígwáráꞌá mirá sínívo tuwánéꞌo éꞌa sáwí-kwaasiye sevó. umbai-yántááꞌó timíyanamo éna Áánútu kenkwáráꞌá mirá ínívo umbai-yántááꞌá tímévo. sáwíꞌo umátinkaiyaꞌo éꞌa mináímbá íma táákaꞌa maréꞌa tuwinkásuwaaro. mirámó íyanamo éna Áánútu kemó sáwíꞌo ombá maitiyuwáníye. 


text:
timíyantemba Áánútu anondá kembá timíníye. toómbó tíméwasamo nawááesamo aráávaraꞌo ontembá Áánútu mirá umái sáwíva-tantaaꞌa timíníye. miráumai tíméntemba Áánútu miráumai timíníye Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena kwántámai-aimba séna moórá aúgavitawai moórá aúgavitawaimba ayáán-toꞌmaesarai íma kanaán-umai kóyááoivo mirámó ésaraimo ésarai aísavaꞌa tuvamóyááoiye. 


text:
kwená iyámpóímo agaráátínkáiwaimbo ombá íma kwembá kwéusayaaitaavo kwenáái ísámaesa kwemó inteníꞌa kwéowe Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna kentúrampimba irarumbá kwáyáísaꞌo ombá íma awánaamba kentí kwaási tuwánéꞌa enaúrampimba ayaantambá kwáyáiye kwésevo íma mirá seró. 


text:
kentúrampimbo irarumbó ímo awánaamba nóra sera kentí kwaási túrampinkemba tiyaantambá maitiyuwánáe kwéseo. kaumbo-káér-ainkwara-kwaasin-ovo kentúrampinkemba irarumbá maisukéꞌa tuwánéꞌa kentí kwaási túrampinkemba tiyaantambá kanaán-umai maitiyuwánááowe Ísu siráiye. taaigónté arankóntéi kwaasái. 


text:
mintáígó arambá awánésa sáwí-taiye kawe-táíyé kwésewe. tekómo éna íma áwí-yantaaꞌa iyánívo téꞌa iyáníye. ampaantarígo avoꞌárén-aramba íma iyánívo ampaantarí-aramba iyáníye. 


text:
miráumai kawe-kwáásí kawer-ímáyáávínkémbá kaweꞌ-máyáí kwémayaavo sáwí-kwaasi sáwí-imayaavinkemba sáwí-mayai kwémayaawe. tirumpimbá kwáyáin-imayaanei kwésewe Ísu siráiye. naambá kwéoyawairaiti kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna kentáváí anóndako óne kwésembanivo kemó simátimunda-aimba íma kwaꞌmái kaweꞌá kwéowe. 


text:
naambá ónáe sésa maravímbá maiꞌá uꞌmaésa kumeémesa óntamba kunavakáá-ésa minkáꞌá naamayáámba aimái naambá úmaraiyana aaꞌá téna anón-kavirayan-domba kumínana mindámbá íma tawisínda asiramái kwéena óntankaꞌ-namba póna úwoi kwéniye. miráráán-umai kwaásimo kesópaꞌo tésa kesáái isésa kaweꞌá umái kwégwaraawai asiramái ménaaowe. 


text:
ánivo kesáímo isésamo ímo kaweꞌó umáímo kwéisaawaima mirán-kwáásímó simátíméndaraꞌa ísáaro. naambá ónáe sésa íma maiꞌá ukésa íyamba paákáꞌá úmakaiyana anón-aꞌa téna kavirayán-dómbá kuména mindámbá tawísíyuwainana sáwíꞌa íníye. miráráán-umai ímo kesááimo ísámaimo kaweꞌó íyawai íma asiramái ménaaowe Ísu siráiye.<pb/>


text:
Árómáani-i-kwaasiti kawáánáꞌá ména kwená kwayóꞌnáꞌá aráái tówaimba áíꞌa kwéuwana puwíndayavena kwéena máyowana 


text:
minkáwáánákó Ísumo tamáyon-aimba iséna Yútaa-anon-kwaasiyavena séna Ísumba koáíꞌmaeꞌa tíyana taasóvamankaino séna tiꞌmarówasa 


text:
Ísunopaꞌa asiramái kosésa minkáwáánákó Yútaa-kwaasiya kwésuwaꞌnaa-ena kentáásí monoꞌ-námbá úmakaimba póna kawe-kwáásí po kaweꞌá umái koáwaꞌnaa íníyone suwaná 


text:
Ísu iséna miwísé kwéna minkáwáánákóná naambá egwaaꞌá kwáyonkaꞌa kúwana minkáwáánákó kwená kwaási simátimena séna Ísunopaꞌa kosimámeꞌa maará simáméro. anóndakoo kentáásí kawáánákó séna kemá sáwíyan-kwaasi úmpo emá anón-kwaasi ómpo ivátuwe kesí naaúmpaꞌa íyínda uwóvíꞌa íníyone. 


text:
mindáyavai íma enópaꞌa kosimámakaunda po íma kesí naaúmpaꞌa iyé úwoi aaiyé suꞌmai sinaná kesí kwayóꞌnáꞌá asóváíno. 


text:
kegwáráꞌá kawáá-máyáígóná ááimba awánaraunda kesí kawáánákó sisaꞌá kwená mayáí kwémaeꞌa kesí i-kwáásíyávéꞌa súnasa kesí mayáí kwémayaawe. moóráwaintaveꞌa séꞌa kwaaó súnana kwégwisaꞌa moóráwaintaveꞌa séꞌa tiyó súnana kwétisaꞌa kesí kwayóꞌnátávéꞌa mirá uwómó súndantemba mirá kwéiye siyé. Ísumba kosimáméro súwasa tiꞌmarówai tésa tasimámúwana 


text:
Ísu mináímbá iséna áátavai éna kogwanténa kwenánaaembo kwaꞌmaésamo kun-kwáásíyóntávéna séna simátimeꞌa séꞌa minkwáásí Árómáani-kwaasigo kentávéna súwaꞌnaa ií-ásíráyámbá tokáiye kwésivo kesí kwaási Ísareri-kwaasivinkene óꞌon-kwaasivinkene íma mirán-áímbá kwésewe Ísu súwasa 


text:
tiꞌmarón-kwaasi koyauwerésa tésa taawánomba kwayóꞌnáꞌá kaweꞌá umái máyowasa taawánaraawe. Ísu moóráwaimba usásinankarain-kwasai. 


text:
mindáókona óntan-kurigona ontaraꞌá kúnkaꞌa moórá-ketor-ininko ááninko puwúwasa taagwiyaꞌmaésa sáwíva-kwaasi anówae kwétuwana 


text:
kúkútaa-tairaꞌa kotátorowasa taagwiyaꞌmaésa tun-kwáásí tamáúwana Ísu séna ívé-kwaasigoo usásinaao súwana 


text:
amáparawai táátavai ésa Áánútu áwíꞌa mósá marésa sésa ívéꞌa Áánútun-aai sin-kwáásí anón-kwaasi kentáávímbá kwévaariye. Áánútu aiꞌmáráísana kwená kwaásiya súwaꞌnaa ií-kwáásíyá kúmiye suwaná 


text:
mináímbá Ísuntavesamo sun-áínkó Yútiyaa-ayampaꞌa évarevar-awampaꞌa kóyáwé uráiye. Yóni nombó pétinkaraiwaina kwaasái. 


text:
<br/>mináínkó kóyáwé úwasa Yónina kwayó-kwáásí isésa Yónimba kosimámúwana kwená kwayóꞌnárai tááyowasarai tuyaná 


text:
simátimena séna Ísumba maanáímbá koáísaa okaiyó. emá kumíníyonemo siráawaiyaꞌono. áꞌowawa ónómpo kemá kumíníwaina amuꞌmaránaumno siyé. kosekaiyó Yóni súwasarai isésarai 


text:
Ísunopaꞌa tasimámesarai Yóni nombá pétinkaiwai siꞌmáráísakai enópaꞌa túye. Yónimo simbá kumíníyonemo siráawaiyaꞌono. áꞌowawa ónómpo kemá kumíníwaina amuꞌmaránaumno siyé. Ísumba tasimámúyana 


text:
minkánáávímbá Ísu sáwíva-kwaasi óꞌon-oꞌon-tiꞌa ún-kwaasi kaweꞌá umátinkena taraváá-kwámbá tirumpinkémbá kwémaitiyuwena túramba kavíkón-kwaasi túramba awánamai kaweꞌá uwaná 


text:
Ísu Yónimo tiꞌmarón-kwaasiyavena séna tayauwerékai awánaan-tantaaꞌa ísáán-aimba Yónimba kosimámekai sékai túramba kavíkáiwai túramba awánamai kaweꞌá owaná tááꞌa kaúnkaiwai tááꞌa kwéisaawana tísamaima pukáiwai kaweꞌá umái tísamaima kwétaawana túma karáiwai kaweꞌá kwéumatinkena puwón-kwaasi kwéusasintinkena úwoi-kwaasi áséi-kwasai kwésimatimena séna 


text:
kentávéna íma kaer-ímáyáá íyawai tirunkó kaweꞌá kwéiye siyé. Yónimba kosimámékaiyo Ísu súwasarai kurááiye. 


text:
<pb/>Yónina kwayóꞌnárai tayauwerésarai kuyaná Ísu Yónin-aai amápa-kwaasi simátimena séna Yóni kavóná-maravaꞌa máyáísaꞌa koawánéꞌa nóran-imayaa kwéera koawánaraao. úndá toréna umá mómaꞌmemaꞌo intenkáán-kwáásí Yónima iyé-ímáyáá uráao. ímanivo Yóni íma mirán-kwáásímán-ivo asirayán-kwáásímán-iye. 


text:
nóran-imayaa kwéera koawánaraao. kawer-únánkwátói úmakainda-kwaasi Yónima iyé-ímáyáá uráao. ímanivo mirán-kwáásí kawer-únánkwátóigwara óísankwara-kwaasi anón-kwaasiti naaúmpaꞌa kwémaewe. 


text:
nóran-imayaa kwéera koawánaraao. Áánútun-aai kwésiwai Yónima iyé-ímáyáá uráao. owé. Áánútun-aai kwésiwaiman-iye. áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa kwemá Áánútun-aai siráawai usáyaaitaraiye. 


text:
Áánútun-aai aúváí-kwandaaivimba Yónin-aai simái agaimaréna séna<pb/>Áánútu séna isaaó. moóráwaimba aiꞌmáráanana kesáái maimaéna ená aivaꞌá kwéna ená aambá kwiyíníye siráiye agaimaréna siráimba Yónintavena siráiye. 


text:
simátimeꞌa séꞌa Yónina mayáígó amápa-kwaasiti mayáígómbá usáyaaitaisana Áánútu kaweꞌá umánkaraivo Áánútu kwená kwaásiraꞌo kawááin-kwaasi anón-kwaasiye úwoi-kwaasiye anómba kaweꞌá umátinkaniye Ísu siráiye. [ 


text:
táákísi kwémayon-kwaasiye úwoi-kwaasiye mináímbá isésa Áánútumo siráin-aimba árair-aimba póta konanayá nombá pésinkainkwae sésa Yóninopaꞌa kuráawe. 


text:
ánivo Yóni Áánútuna aambá agaráátínkaraimba ámáán-kawaa-kwaasiye ámáámba sun-kwáásíyé minámbá tínaaemba umámesa íma nombá perómba kóuraawe.] 


text:
mirán-kwáásírááníꞌa kwéomba iyámpóíyomba naaópaꞌa marupímbá mésa aávéima kwétesa moórá-ayampaꞌo máyáan-iyampoi tááyesa imá tiréꞌa taseró. moórá-iya súnaꞌa íma táásá uráawe. iviꞌó taan-íyá súnaꞌa íma iviꞌá taráawe. miníyámpóí uráantemba maamáyáan-kwaasi mirá kwéowe. 


text:
Yóni nombá pétinkaiwai ména ándá-aran-domba íma kwénena Áánútuntavena ísámai toónkwáráꞌá íma kwénaisaꞌa kwentávéꞌa séꞌa taraváá-kwámbá arumpimbá máyáiwaiman-iye kwésewe. 


text:
kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai méꞌa ándá-aran-donkwara toónkwáráꞌá kwénaunaꞌa kentávéꞌa séꞌa ándá-aran-donte toónté námae íyíwaima póna táákísi máyáan-umoyan-kwaasiye sáwíꞌa on-kwáásítí kwaásiman-iye kwésewe. 


text:
ánivo Áánútu simátímakaintemba kwéowai sésa Áánútu kawer-ímáyáágwáráwáímán-iye kwésewe Ísu siráiye. Ísu aísamairaꞌa masawémba atírain-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai ámáán-kawaa-kwaasigo áwíꞌa Sáímoni kwemá Ísuntavena séna kesí naaúmpaꞌa toómbá tamandaaó súwana kwená naaúmpaꞌa iréna toómbá ugwénowana 


text:
mindáópaken-inimba eénánkáꞌá naaún-ininko Ísu ámáán-kawaa-kwaasigona naaúmpaꞌa ména toómbá kwénaiye-aimba minínínkó iséna óntan-anaveumpimba áséi-kwiyumba úm-basawemba kwáyomba maimaéna 


text:
mindáúmpáꞌá iyéna Ísun-ánaaempaꞌa aísamaivimba uména iviꞌá kwétowana aꞌnumá kaꞌmaéna Ísu aísamairaꞌa kumúwana minínínkó ayáátáár-aꞌnontaunei aísamairakemba kwéuwaena aísamai kwéamoꞌnena áséi-kwiyumbo úm-basawemba aísamairaꞌa atímarowana 


text:
ámáán-kawaa-kwaasigo Ísumbo ááyowai awánéna imáyáa éna séna minkwáásígómó Áánútun-aai kwésiwaimo inkákáí aísamairaꞌo uyátokain-inimba eénánkáꞌá naaín-ininko iyé-ímáyáá isinó séna mirán-ímáyáá úwana 


text:
Ísu minkwáásígóntávéna séna Sáímoniyo moórá-aimba simámenae súwana minkwáásígó séna anóndako siyó súwana 


text:
Ísu séna moóráwai óntamba kwétimiwai ména moóráwaimba sáwívar-ontamba siyáánkai-tamayor-ontamba aména moóráwaimba sáwíyan-ontamba moórá-tamayor-ontamba ámísana 


text:
aanávómbó amí-kánáá tisasaráí óntamba íma kwáyáísasarai avakáá uwááesarai kwenópaꞌa tíyana séna kanaánivo íma meéyámbá mayánaumpo keináraiti meéyán-túwíꞌa tawígauvatuwaumpo kokaiyó siráiye-aimba Ísu Sáímonimba simámena séna mindáyavena mirámó sintávéna minkáé-kwáásígóráí tirunkó aamoí kwéumankaiye. moóráwai ávááraumai aamoí kwéumankaimba nááwaꞌiyo Ísu áísaa ena súwana 


text:
Sáímoni séna sáwívar-ontambo mairénamo aanávómbó ímo máamisanamo meéyán-áwíꞌa tawígáúvatuwaiwai anón-aamoi kwéumankaiye Sáímoni súwana Ísu séna mindáyaveꞌo súnda áꞌa séne simásuwena 


text:
kogwanténa minínínkómbá awánéna Sáímontavena séna minínínkómbá awánaao. ená naaúmpaꞌa iyúnda kentáásí ááimba sísamaimo sese ií-nómbá íma siménana minínínkó iviꞌá kwétaisana aꞌnumá sísamairaꞌa kúmísana kwenaꞌnónáunei uwákaiye. 


text:
kentáásí ááimba íma siꞌnómpáꞌá masawémba asinkáánana minínínkó sísamairaꞌa áséi-kwiyumba im-básáwémbá atímai asínkaraiye. 


text:
mináímbá simámeꞌa séꞌa minínínkóná amápa-sawi-imayaa mayauwáúnda póna kembá anón-aamoi umásinkena mirán-tántááꞌá kaweꞌá umásínkáiye. ánivo moóráwaimbo kíto-sawi-yantaaꞌo mayauwáúnda sáwíyan-aamoi kwéumasinkaiye Ísu Sáímonintavena simásuwena 


text:
kwesémo toómbó kwénon-kwaasi keáímbá sésa kwaásiti sáwí-imayaa kwémaitiyuwaiwaima mindá nóran-kwaasiyaꞌiyo suwaná 


text:
Ísu minínínkóntávéna séna kentáváí áraire sénaꞌa ená sáwí-imayaa mayauwéꞌa kaweꞌá umánkaumpo aánoumai paru umái kwaaó Ísu siráiye.<pb/>


text:
minkákémbá Ísu naaóꞌ-naoꞌa anón-daopimpare sáwíyan-daopimpare kwénaaena Áánútu kwená kwaási kwégawaain-aimba áséi-aimba simátímaꞌmaena iráiye. Ísuwe kwená kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasi kwénaauwasa 


text:
évakar-ininte kwénaaesa miníníntómbá évakaꞌa tíꞌa úwana Ísu kaweꞌá umátínkaron-inimba uwasá évakaꞌa tirumpinkémbá taraváá-kwámbá maitíyukain-inimba uwaná moórá-inimba Mágátáraa-naopakemba áwíꞌa Máríyaa Ísu kwenarumpinkémbá avakaeté-taravaa-kwamba mayáúkon-ininko úwana 


text:
moórá-ininko áwíꞌa Yóánana awaikó áwíꞌa Súsa kwemá Érótina naankáꞌá kárákwirowai úwana moórá-ininko áwíꞌa Súsáana úwasa évakar-ininkwaraꞌa uwasá miráumai-inimba pósa kentí náaindaampinkemba Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé túwaꞌnaa úmaesa kuráawe. moóráwai ánáyumba tuꞌmakáin-kwasai. 


text:
moóráwai ánáyumba maimaéna kígauvaꞌa kwégwena máyuꞌmaraisana évakar-anayumba aampaꞌá kunkwáyáísasa kwaási tísamaigo tavútukaawana numaómá túkúnasukaiye. 


text:
évakar-anayumba kaweꞌ-márávímbá kunkwéna karúmai anón-éna arambá imái sáwívar-aramba iráiye. kwéisaawai ísámai kaweꞌá oró Ísu siráiye. 


text:
Ísu séna Áánútu kwená kwaási kawááin-ainkona ááimba kwésimatimunda Áánútu keinárawaꞌa imáyáa tímísaꞌa kwéisaavo óꞌon-kwaasi kwántámai-aine suꞌmai kwésimatimumpo kwéisaambanivo íma ísámai kaweꞌá kwéowe. kwéawanaambanivo íma awánamai kaweꞌá kwéowe Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simátímatuwena séna mináínkóná ááimba súnda ísáaro. moóráwaimo ánáyumbo tuꞌmáráinten-umai Áánútun-aai simátímísana 


text:
évakar-anayumbo aampaꞌó kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai ísááwana Sáátáánigo imáyáa éna Áánútun-aaiyavesa áraire síyana sáwí-ampakemba kawer-ámpáꞌá métínkáivo séna tirumpinkémbá tamaimái úwoivaꞌa kwétiyuwaiye. 


text:
évakar-anayumbo óntankwaraꞌ-maravimba kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai isésa aamoí ombánivo íma tirumpimbá tátoꞌmai kaweꞌá ontávésa sáwíyankaꞌa áraire kwésewana óꞌon-oꞌon-tantaako tisasá miwáná imáyáa ésa Áánútun-aai ivátukaawe. 


text:
évakar-anayumbo karaampimbó kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai ísáámbanivo marapár-úmbáí-yántáátávésa imáyáa úmae naaésa óísan-imayaama úmae kwénaaesa óꞌon-oꞌon-tantaaꞌa mayánáe kwésimae naaésa mirán-ímáyááó Áánútun-aai káátasuwaisasa íma Áánútuna mayáí kwémayaawe. 


text:
évakar-anayumbo kaweꞌ-márávímbó kúmímba kwaási tirumpintá kúmísasa Áánútun-aai isésa kawer-ímáyáágwárá-kwáásí isésa tirumpimbá tátoꞌmai kaweꞌá ésa asiramái mésa Áánútuna mayáí kwémaesa óꞌowima kwétuwaꞌnaa-owe Ísu siráiye. oómbá kúrakain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna oómbó kúraꞌmaraamba íma aúpáꞌá marésa íma asípáa-amendaampaꞌa marésa avoraꞌá mósá makéwasa amáparawai naaúmpaꞌo iyíyamba awánanaaowe. 


text:
mirámó onten-umái aúpáꞌó kwáyáin-tantaaꞌa amápaꞌa avoraꞌá paárínasa awánanaaowe. túnkaipaꞌa kwáyáin-tantaaꞌa avoraꞌá paárínasa awánanaaowe. 


text:
kwéisaan-aimba imáyáa umái kaweꞌá oró. Áánútun-aaimo ísámaimo kaweꞌó kwéowai Áánútu túwaꞌnaa ínasa moórá-ainkwaraꞌa isánááowe. Áánútun-aaimo ímo ísámaimo kaweꞌó ésa kampaꞌá sésa kaweꞌá umái kwéisaumne kwésewai tirumpinkémbá maimayáínana íma kwéniye. mindáyaveꞌa ísáan-aimba imáyáa umái kaweꞌá oró Ísu siráiye. Ísun-anówawe áúnavaꞌmaati kwaasái. 


text:
<br/>súwasa Ísun-anówawe Ísun-áúnavaꞌmaate tésa sáwíva-kwaasi Ísuwe mésa sisipáá uróntavesa íma naaúmpaꞌa íyúmba máápata tamáyówana 


text:
mindáúmpáꞌó máyon-kwaasigo Ísuntavena séna enanówe enáúnavare embá awánanae sésa máápaꞌa tamáyáawe súwana 


text:
Ísu amáparawaiyavena séna Áánútun-aaimo isésa kaweꞌá kwéowai kesinówe kesúnavaꞌmaaꞌan-owe Ísu siráiye. anón-unda torówana Ísu maivairáin-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai Ísu kwená kwayó-kwáásíyé nompí-sípívímbá usáatena nonkwaaúnkóná menávápáꞌá kónáe séna miwísé kúmba 


text:
Ísu aún-kwaigurówana minkwááúmpáꞌá anón-unda torówana nonkó tuvántááva éna nompí-sípívímbá ógwitowasa kunávekunavo sésa 


text:
inkaisésa Ísumba koaúsesa sésa anóndakoo puwúnavaiyaawe suwaná Ísu usásinena asiramái séna úndáonte nonkóntéyavena maiváyáakaiyo súwasarai úndáoe nonkóe maiváyóyana nonkómá kararépaguwana 


text:
Ísu simátimena séna kentávéꞌa nóra séra íma kesí imáyáa onkákémbá kwéseo súwana tááꞌa kówasa keáímbá sésa nóran-kwaasiya énawa úndáoe nonkóe kwenáái kwéisaiyo sésa tiyáámba uvakésa táátavesa ésa siráawe. taraváá-kwámbá arumpinkémbá mayáúkain-kwasai. 


text:
<br/>simásuwesa mindómpí-sípívímbá kumbá Káríri-marama tínaaempaꞌa kwáyowana Kégésaa-marama túrampaꞌa kwáyowasa 


text:
mimbáráváꞌá kumbá Ísu mindómpí-sípívínkémbá mimbáráváꞌá ásávowana moóráwai mindáópakewai Ísunopaꞌa téna kwenarumpimbá taraváá-kwámbá máyowana póna ayáátáákaꞌa unáánkwátói-iyaaimba ména íma kwená naaúmpaꞌa maéna kwaásimo utamátínkóm-buri-aivaꞌa máyowana 


text:
sáwíva-tawai mintáráváá-kwánkó sáwíꞌa umánkowasa kwaási kárákwiresa aíyayaankaꞌa asááúmarowana minándá tarátuwena mintáráváá-kwánkó áíꞌmaena kavóná-maravaꞌa máánkarowana ména Ísumo túmba awánéna kwááꞌa túwana Ísu taraváá-kwánkóntávéna séna auwé kóaao súwana Ísuma anóndakoman-iye séna aísamaivimba kumbéna anónkaꞌa séna Ísuwo usáyaaitamai-Isoigo ááninko ómpo sínkamonavainivo nóra umásinkaniyono súwana 


text:
Ísu séna enáwíꞌa nááwaꞌono súwana minkwáásígó sáwíva-taravaa-kwamba kwenarumpimbá máyontavena séna kesúwíꞌa sáwívarawai úne séna máyowasa 


text:
omákaꞌa sáwíva-poima mésa umá kwénowasa minkwáásígó arumpinkén-táráváá-kwántómbá Ísuntavesa asiramái sésa kwaántái naaópaꞌa íma siꞌmaraaó. mimpóí tirumpimbá siꞌmaraaó suwaná mirá oró súwasa 


text:
taraváá-kwántómbá minkwáásígó arumpinkémbá kárúwesa póí tirumpimbá kovérówasa mimpóíyómbá amápaꞌa ámémpakemba isaaisésa nonkwaaúmpíntá kumpérómba putásowasa 


text:
póíraꞌo tavíkówai úmba awánésa avekáán-umai naaópaꞌa kwésa kígauvimpaꞌo máyón-kwaasi mósimati mesimati uwasá 


text:
isésa koawánanae sésa kumbá Ísunopaꞌa koyorupésa awánomba taraváá-kwámbá arumpinkémbá kóun-kwaasigo unáánkwátói úmarena Ísu aísamaivimba kaweꞌá umái máyowasa koawánésa táátavai uwasá 


text:
isésa ávááraumai táátavai ésa pósa Kégésaa-maravaken-kwaasi amáparawai Ísuntavesa sésa maambáráváꞌá ivá siyuwéya kóaao suwaná nompí-sípívímbá usámaaisowana 


text:
ená naaópaꞌa kuré Áánútumo embó kaweꞌó umánkáin-aimba kosimátimiyo súwana Ísumo umánkon-aimba mindáópaꞌa simátímaꞌmaena kuráiye. inaamarúgónté aaraigóntéi kwaasái. 


text:
<pb/>Ísuma Káríri-kwaaunkona menávápákémbá nompí-sípívímbá koyauweréna túmba sáwíva-kwaasi amuꞌmarésa máyówana túwasa aamoí uwaná 


text:
moóráwai monoꞌ-nánkáꞌó kárákwirowai áwíꞌa Yáírasi téna Ísu anóndakoman-iye séna aísamaivimba kumbéna asiramái séna kímbora kesiyáámúmba puwíndayavena kwéivo tiré aneꞌá koyátorenana asóváíno súwana minínáámárúgó sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-ima tásukain-arasigontavena avowá tasúwana Ísu kwesé kúmba sáwíva-kwaasi Ísumba taúkúraaꞌnamai kwaꞌmaé kuwaná 


text:
moórá-ininkomba áíꞌa kwéun-ininko sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-ima naaeyámba kwéankowasa íma kanaán-umai asóvamankowana mináíꞌá úwoi kwáyowana 


text:
minínínkó sáwíva-kwaasivimba Ísun-ánaaemba kwaꞌmaéna kwégwena kwená unáánkwátói-ayaairaꞌa koyátorowana mindááéyánkoma érankowana 


text:
Ísu séna nááwawa kesí unáánkwátóiraꞌa tátorainaꞌiyo súwasa amáparawai sésa ímaniye suwaná Pítaa séna anóndakoo sáwíva-kwaasi kwenkuvaráꞌa úmaesa íyómpimba tátokaawe súwana 


text:
Ísu séna kempínkén-ásíráyánkó moóráwaimba kaweꞌá umánkáimba awánareꞌa séꞌa moóráwai kesí unáánkwátóiraꞌa tátokaiye kwésune súwana 


text:
minínínkó imáyáa éna íma aúpáꞌá úmpo áꞌa suwánaraiye-imayaa éna ayántámbá kwétowana Ísu aísamaivimba kumbaéna amáparawai túrankaꞌa kwená unáánkwátóiraꞌo tátorowanamo asóvamankon-aimba simátimuwana 


text:
Ísu séna kesímánaako kentáváí se áraiꞌa súwaꞌnaa íníwaiman-iye sénda póna áíꞌa éránkáivo kaweꞌá umái kwaaó Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá kwésuwasa monoꞌ-nánkáꞌó kárákwirowaina naaópaken-kwaasi tésa Yáírasintavesa sésa enayáámúnko pukáivo anóndakontavai ténavo simámiyo suwaná 


text:
Ísu mináímbá iséna Yáírasintavena séna mináíntáváí íma áákar-aakaꞌa éma kentáváí ísénana enayáámúmba kaweꞌá umái méniye Ísu séna kúmba 


text:
Yáírasina naan-egwááꞌá kwéna kwaꞌmaésamo kun-kwáásíyóntávéna maankáꞌá méwaro séna Pítaawe Yóniye Yémésiye minárásígó anóvowiye tíꞌmaena naaúmpaꞌa usávéꞌmai iyúmba 


text:
mindáúmpáꞌó máyón-kwaasi anón-iviꞌa kwétowana Ísu séna íma iviꞌá taaró. minárásígó íma pukáivo úwoi aúmá kwaiguráiye súwasa 


text:
naaémba Ísu kwená kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasi tááyowasa tuwaná kwaási tirumpinkémbá taraváá-kwámbá maitíyuꞌmaeꞌa nááóro-asirayamba tiména tíꞌo ún-kwaasi asóvamatinkai-asirayamba tiména 


text:
aampaꞌó kwíyamba íma moórá-yantaaꞌa maimaéꞌa koró. tááúmba íma maimaéꞌa kwéꞌa toón-únámbá íma maimaéꞌa kwéꞌa toómbá íma maimaéꞌa kwéꞌa óntamba íma maimaéꞌa koró. moórá-mora-umai unáánkwátói timantenká umái kuvéꞌmaeꞌa koró. 


text:
Áánútun-aai simátimenaaontaveꞌa moórá-naopaꞌo kwíyasamo naambó timíyaꞌa mindáúmpáré suꞌmai méꞌa mindánkó avowá arunkó sáwíꞌan-ivai mindáúmpáꞌá méꞌa kentí mayáí maimái ánáseꞌa mindámbá tuwéꞌa óꞌon-daopaꞌa koró. 


text:
moórá-naopaꞌo kwíyasamo ímo naambó timíyana Áánútu mindáópaken-kwaasi íma aamoí umátinkanivo umásítaiꞌa éꞌa tísamaivakem-baramo uwáéntemba untéꞌa koró Ísu simátimuwasa 


text:
kwená kwayó-kwáásí tuwésa naaóꞌ-naoꞌa kwénaaesa Áánútuna áseí-kwasai simátímaꞌmaesa kwégwesa tíꞌo ún-kwaasi asóvamatinkamae kuráawe. Éróti Ísun-aai ísarain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísuna mayáígón-áái símae íyúwana Káríri-marara-kawaanako áwíꞌa Éróti mináímbá iséna anón-imayaa urái. Ísuntavesa évakarawai sésa kwemá Yóni nombó pétinkaraiwai pukáimpinkemba usásinkaiye suwasá 


text:
évakarawai sésa kwemá Áánútun-aai simátímakowai áwíꞌa Íráiyaa pukáimpinkemba usásinena máyáiye suwasá évakarawai sésa kwemá naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakaawaivinkemba moóráwai pukáimpinkemba usásinkaiye suwaná 


text:
Éróti minámápár-áímbá iséna séna kemá simátinkaunasa Yónimba anumarambá arátúwááwana pukáivo mináímbó kwésemba nááwaꞌiyompo awánanaumne Éróti símae iráiye. sáwíva-kwaasi toómbá tímakain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísuna aantá-kwaasi Ísumo timúm-bayai maisuwésa kwenópaꞌa tésa amápaꞌ-mayaimo un-áímbá simámúwana Ísu miwíyé suꞌmai tíꞌmaena Pétésáítaa-naopaꞌa komáyowasa 


text:
ánivo sáwíva-kwaasi isésa kwaꞌmaésa kuwaná Ísu tuwánéna aamoí éna Áánútu kwená kwaási kawááin-aimba simátimena tíꞌo ún-kwaasi asóvamatinkaraiye. 


text:
<br/>asóvamatinkowasa enónkaꞌa kwená kwayó-kwáásí sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-kwaasi Ísunopaꞌa tésa sésa íma sáwíva-kwaasi máyáapaꞌan-ivo enáíndaraꞌa tiꞌmárénasa egwaaꞌ-náópimpaꞌa kwénaaesa toón-ávákáí naan-avákáí oró suwaná 


text:
Ísu simátimena séna kemá toómbá tíméro súwasa miwí sésa sáwíyan-tomba évaꞌaaseigwara kaeꞌ-nóyáákwáráꞌá kwáyáivo sáwíva-kwaasivimba íma kanaán-ínívo toómbá komeéyán-oro-aina kwéseno áísaa esa suwasá 


text:
sáwíva-kwaasi 5,000 kwaaima uwasá aaraiyé iyámpóíye máyówana Ísu kwená kwayó-kwáásíyávéna séna inkwimaꞌmái taaínkaa taainkaarumai 50 50 umai maraꞌá máéro simátíméro súwasa 


text:
Ísu évaꞌaasei-tonkwara kaeꞌ-nóyáákwáráꞌá maisokéna kwíyómpaꞌa karákéna Áánútuntavena súwi simásuwena mintómbá topán-topan-umai kwená kwayó-kwáásí timúwasa misáwívá-kwáásí tímúwasa 


text:
amáparawai nowaná tímúꞌa vówasa Ísuna kwayó-kwáásí mintón-ayai sísamaivakemba kaeꞌá kumbaimái-unampimba áítumai ógwitaraawe. Pítaa Ísuna ááimba siráin-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé máyówana Ísuwe suꞌmai Áánútumpaꞌa námúnaa simásuwena tísaa ena séna kentávésa amáparawai nóran-kwaasiye kwéseo súwasa 


text:
miwí sésa évakarawai sésa emá Yóni nombá pétinkaandawai óne sewasá évakarawai sésa naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakaandawai áwíꞌa Íráiyaama óne sewasá évakarawai sésa naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakaiwai pukáandavinkemba usásinkaandawai óne kwésewe suwaná 


text:
Ísu séna keinárawaꞌa kentávéꞌa nóran-kwaasiye kwéseo súwana Pítaa séna Áánútu usásinankaiwaimba Yútaa-kwaasiya kwéamuꞌmaraundawaiya óne súwana mináímbá íma simátíméro Ísu asiramái siráiye. Ísu pukéꞌa usásinanaumne siráin-kwasai. 


text:
séna kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai síꞌa índaiꞌa umásinkesa Yútaa-anon-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé ámáámba sen-kwáásíyé tínaaemba umásimesa sínkamiyaꞌa puwónaundanivo kaumbo-táwai maisuwéna Áánútu usásisinkaniye Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena amáparawai simátimena séna kesínaaemba kwaránáe síyawai tirááímo táínda-yantaaꞌa íma tátoraaro. kemá puwónaunda-taima súgwaataꞌmaeꞌa kondantembá kesínaaemba kwaránááowaima umbai-yántááꞌá aasiyaasi-táwai timíyasa minúmbáí-yántááꞌá úwoi maimaésa sínaaemba kwaránááowe. 


text:
tirááímo táíndaiꞌo ésa íma kaweꞌá umái ménaaovo kentávésa ísámai tirááímo táínda-yantaaꞌo tuwésa puwésa aúnáiꞌa umái maíꞌmaiꞌa ónááowe. 


text:
kesááiyavaigwara kentáváígwáráꞌó tigaemó umásínkáámba póꞌa aáno kemó marapáꞌó kúmónda miwí sigaemá umátinkanaumne. kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai aáno kesí ságayankwara kesivoná ságayankwara kwíyómpakembo Áánútuna kwayóꞌnárawati ságayankwaraꞌo marapáꞌó kúmónda miwí sigaemá umátinkanaumne. 


text:
áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa évakaꞌa maankáꞌó máyáan-kwaasi íma aivaꞌá puwéꞌa Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba awánéꞌa naaémba puwónááowe Ísu siráiye. Ísu óꞌon-kuwawaaꞌa aúkáin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena avakaumboé-noꞌwaamba kwaéna Pítaante Yóninte Yémésinte tíꞌmaena námúnaa síndayavena omápaꞌa uména 


text:
námúnaa kwésuwana óiꞌa óꞌon-oiꞌa auvúwana kwená unáánkwátóirakemba kwayáníꞌa kéna túgáyáagaya kwéuwasa 


text:
awánomba kae-kwáásíráí kwíyómpakemba paárésarai mindárai túwíꞌa Mósesiye Íráiyaae Yútaa-kwaasi tíkwáꞌnárai Ísuwe kwaasái kwésuyana kwíyómpake-sagayamba kwáyowarasarai naaóváꞌá Áánútu Ísuntavena Yérúsaremuvaꞌa puwíníye siráimba sáwíyankaꞌa mirá íníye-aimba kwésuyasa 


text:
mindárai Ísumba íma auwésarai íyúyana Pítaa Ísuntavena séna anóndakoo maankáꞌó maúndaya kaweꞌá imbá póta kwááyu-namba kaumbomá ónaundaya moórá endéín-éta moórá Mósesindei éta moórá Íráiyaandei éta mirá ónaundayaawe Pítaa íma imáyáa úmba úwoi siráiye. 


text:
ainámpínkémbá aaigówé suꞌmai séna maawámá kesáánimba éna kemá usásinankaundawain-ivo kwenáái ísáaro 


text:
simásuwowasa awánomba mindárai kwíyómpaꞌa íyúyana Ísuwe suꞌmai máyowasa awánaraamba minkánáá íma simátimesa mináímbá úwoi tátokaawe. Ísu taraváá-kwámbá mayáúkain-kwasai. 


text:
minkwáásíyómpínkémbá moóráwai anónkaꞌa séna anóndakoo maandáꞌá kímbora kesáánimban-ivo arumbá umánkaao. 


text:
moórá-taravaa-kwamba arumpimbá taména kwááꞌa kwétena amentánaanta isaná tanaambá váguvagu kwéena áwááyaamba akékúndena aigareó nonkáánéna aíyayaamba sápísimagwisana mirá úmaena kwéiyena sáwíꞌa kwéumankaisaꞌa 


text:
ená kwayó-kwáásíyávéꞌa séꞌa taraváá-kwámbá arupinkémbá mayaúwáaro súnasa íma kanaán-umai mayáúkaawe súwana 


text:
Ísu séna kentí imáyáa kaeꞌnáér-imayaa isaꞌá kentáváí íma imáyáa kwéowana póna sirumbá umbaí kwétaivo nóraumai-tawaiya kesé ménaumno simásuwena miníyámpóígó avowántávéna séna enáánimba áíꞌmae tiyó Ísu súwana 


text:
áíꞌmaena túwana mintáráváá-kwánkó miníyámpóí améntayuwowana tanaambá vówana aíyayaamba sápísimaguwana aigareó nonkáánúwana Ísu awánéna mintáráváá-kwánkóntávéna séna auwé kóaao séna miníyámpóí kaweꞌá umánkena avowántávéna séna áíꞌmae kwaaó súwasa 


text:
Ísumo mirámó úmba Áánútuna anón-asirayamba awánésa amáparawai táátavai ésa tiyáámba tóipimba áákaawe. Ísu puwínín-aimba siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu amápaꞌ-mayaimo mayómba awánésa táátavai uwaná kwená kwayó-kwáásíyávéna séna simátíménda táákaꞌa márááro. kembá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawaimba óꞌon-kwaasi timíyasa sínkamiyaꞌa puwónaumne súwasa 


text:
kwemó sún-ainkona ááimba íma isésa miwítí imáyáa umbaí tówana mináínkóná ááimba aúpáꞌá kwáyowasa íma ísámai kaweꞌá ésa áísaa ónáe sésa umbá tááꞌa kówasa íma áísaa uráawe. nááwa kwéusayaaitaiyo siráan-kwasai. 


text:
<pb/>Ísuna kwayó-kwáásí keáín-keaimba sésa kentáávínkémbá nááwa aiva-kwáásí-íꞌa íníyo sésa keíyáí kwésuwana 


text:
simátimena séna kentáváí imáyáa kwéesa iyámpói áwaꞌnaa onten-umái kwésuwaꞌnaa-owe. súwaꞌnaa onten-umái Áánútu siꞌmákaiwaimba kwéawaꞌnaa-owe. keinárawapinkemba évakarawai séꞌa kemá sáwíyan-kwaasima úne kwésiyawai Áánútu minkwáásíyávéna kwéusayaaitaawe kwésiye Ísu siráiye. kentí mayáí íma sáwíꞌa kwéiwaina kwaasái. 


text:
<br/>súwana Yóni Ísuntavena séna anóndakoo moóráwai kwénaaena taraváá-kwántóntávéna séna Ísuna asirayámbá kwáyáintavena auwé kóaao simátímapaꞌa kwégwisasa mintáráváá-kwámbá kóuraawe. minkwáásígó íma kentáávínkén-kwáásímá ómpo íma miráne étuwaaoya siráumne Yóni súwana 


text:
Ísu séna íma tuvínankaaro. kentáásí maiyáígómbá íma sáwíꞌa kwéowai úwoi kwésuwaꞌnaayaan-owe Ísu siráiye. Sámériyaa-kwaasi Ísumba íma naambá ámakaan-kwasai. 


text:
<pb/>Áánútu Ísumba airáínana kwíyómpaꞌa iyínín-kanaama sáwíyankaꞌa tíníye úwana Ísu kwenarumpin-ímáyáá éna asiramái séna Yérúsaremu-naopaꞌa kónáe séna kwéna 


text:
kwená kwaásiyavena kogwaénááon-damba koavakáá kwéiyaro séna tiꞌmarówasa aivaꞌá Sámériyaa-kwaasiti naaópaꞌa kuwasá 


text:
kwená kwayó-kwáásívínkémbá kae-kwáásíráí Yémésiye Yóniye mináímbá isésarai sésarai Ísóigo Áánútu kwíyómpakemba iramá tuwáínana kuména minkwáásí kavúkoro-aimbo kwésuyamba kwéankaiyo suyaná 


text:
Ísu minkwáásígómbá áísaa umai isánáe séna kwaankó taaiyaivimbá kwégwaisana numaómá ánáamba úmarena kwégwaivo kemá kwaási úrandaꞌa kumpaáruraundawai íma naambá úmareꞌa kwégaumne séna 


text:
minkákémbá moóráwaintavena séna kesínaaemba kwaꞌmaé kwíníyone súwana anóndakoo máyáanana kesivo puwínaꞌa utamánkeꞌa enánaaemba kwaránaumne súwana 


text:
Ísu séna ímanivo kesáái ímo isésamo pukáan-kwaasiraamba owáímá puwíyan-kwaasi utamátinkanaaovo emá Áánútumo kwená kwaásimo kwégawaain-aimba simátímaꞌmae kwíníyone súwana 


text:
moóráwai Ísuntavena séna anóndakoo enánaaemba kwaránaunda póꞌa aivaꞌá kesimááraa siyáámba tímatuweꞌa naaémba enánaaemba tágwaranaunda kanaawáꞌiyo súwana 


text:
Ísu séna Áánútuna mayáímó ááimbo ásámaimo kwémaesamo ivátuwesamo óꞌon-imayaamo owáí Áánútu kwená kwaási kwégawaaipaꞌa íma kanaán-umai mayáí mayánááowe Ísu siráiye.<pb/>


text:
naaémba Ísóigo sáwíva-kwaasi 72 kwaasi usásintinkena kaesé umásuwe kwemó kwínín-daopimpaꞌa aivaꞌá kónááowe séna 


text:
Áánútunopaꞌo ténááontavesa kwenáái kosimátímaꞌmae koró-áímbá simátimena séna kígauvaꞌa sáwíva-tomba ávu karáisasa mintómbá akaránááon-kwaasi esimáí-kwaasi máyáamba póꞌa kígaugona avowámpaꞌo námúnaa síyana mayáí-kwáásí tiꞌmaráínasa mintómbá akaránááovo 


text:
óntambo inaainaaimó sií-únámbá íma maimaéꞌa kwéꞌa toón-únámbá íma maimaéꞌa kwéꞌa tísamai ánáamba íma maimaéꞌa kwéꞌa aampaꞌó kwégweꞌa ayáátáákaꞌa íma úwoi-aimba símae kwéꞌa 


text:
síyana paru umái maíndawaimo éna mimpárú-áímbá kwempímbá kwénivo ímo paru umái maíndawaimo éna mimpárú-áínkó koyauweréna keinárawatopaꞌa tíníye. 


text:
mayáí kwémayaiyawai meéyámbá máyáantavai timínda-naumpaꞌa uméwana timínda-tomba nánááowe. íma óꞌon-daumpimpaꞌa naaéꞌa timínda-naumpare suꞌmai umáéro. 


text:
mindáópaꞌo tíꞌo índa-kwaasi kwéasovamatinkeꞌa simátimeꞌa séꞌa Áánútu kwená kwaási kawááinin-kanaa kentópaꞌa sáwíyankaꞌa tíníye simátíméro. 


text:
kentí naaópakem-baramo sísamaivakenta uwátuwaundaya Áánútu keinárawaꞌa íma aamoí umátinkaintavai umásítaiꞌa umái agaráátinkaumne. ísáaro. Áánútu kwená kwaási kawááinin-kanaa sáwíyankaꞌa tíníye isaꞌá tínaaemba umámewe simátíméro. 


text:
simátimeꞌa séꞌa Áánútu kwaási máyáawaina ááintavena tísaa ínín-kanaa tínímba naaóváꞌá Sótómu-naopaꞌa méraan-kwaasi sáwí-kwaasi sáwí-meyamba timínímbanivo keinárawaꞌo tínaaembo umátimenaaon-kwaasi sáwí-meyamba ávááraumai timíníye Ísu siráiye. íma aaí ísaraan-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna Kórásini-naopaken-kwaasiye Pétésáítaa-naopaken-kwaasiye kárákwiyoro. naaóváꞌá Táyaa-naopaken-kwaasiye Sáítóni-naopaken-kwaasiye Áánútun-aaimo ímo ísaraawaivimbo óꞌon-oꞌom-bayai ímo awánaraam-bayaimo kwémayaawandamo awánarekai kentí sáwí-mayai tukáasino. sáwí-mayaimo tuwésamo úwoi-unankwatoimo úmaesamo kanamó aꞌmákáankakai Áánútu tuwánaraisino. 


text:
mindáyaveꞌa simátíménda ísáaro. maarán-ímáyáá kwéeꞌa Áánútu kwaási máyáawaina ááintavena tísaa ínín-kanaa tínímba Áánútu Táyaa-naopaken-kwaasiye Sáítóni-naopaken-kwaasiye sáwí-meyamba anómba timíníye-imayaa kwéowe. kentí sáwí-meyanko minkáéꞌ-náópakewaiti sáwí-meyankomba usáyaaitaya-sawi-meyamba timíníye. 


text:
Kápénéamu-naopaken-kwaasiyono. kentúwíꞌa mósá maréꞌa séꞌa kwíyómpaꞌa iyónaumne sembánivo púwón-ayampaꞌa kónááowe Ísu simásuwena 


text:
kwená kwayó-kwáásíyávéna simátimena séna kentáái ísámai kaweꞌá kwéowai mirámó ombá kesáái ísámai kaweꞌá kwéovo tínaaemba kwéumatinkaawai kenkwáráꞌá mirá kwéowe. tínaaemba kwéumasinkaawai mirámó ombá siꞌmákaiwainkwaraꞌa mirá kwéowe Ísu siráiye. 72 kwaasi koyauwékáan-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu súwasa minkwáásí 72 kwaasi isésa kóyáwé urésa Ísunopaꞌa tóyo ésa aamoí taumánkesa sésa Ísóigoo taraváá-kwántóntávéta séta Ísuna asirayámbá kwáyáintaveꞌa tiyuwé kóro kwésunasaya isésa kóuraawe suwaná 


text:
Ísu séna mirá owaná kwíyómpakembo tawáombo intembá Áánútu Sáátáánigona asirayámbá maisukáimba awánaraumne. 


text:
simátíménda ísáaro. asirayámbá timúnaꞌa póꞌa kwaaivaainkómó váindamo éꞌa íma puwíyana áwááisaantemo índa-uvowankomo váindamo éꞌa íma puwónááowe. tímakaunda-asirayanko Sáátáánigona asirayánkómbá kwéusayaaitaimba póna íma amápa-tantaako sáwíꞌa umátinkaniye. 


text:
taraváá-kwántómbá kentáái isésa kóuraantaveꞌa íma aamoí ovo Áánútu kwíyómpaꞌa aúváí-kwandaaivimba kentúwíꞌa agaimakáintaveꞌa aamoí oró Ísu siráiye. Ísu Áánútu áwíꞌa mósá makáin-kwasai. 


text:
<br/>minkánáá Áánútun-amanko Ísumba imáyáa amúwana arunkó kaweꞌá úwana séna kesivoó kwíyómpakwara mararákwáráꞌá kárákwiraandawai óne. amápa-tantaaꞌa kwéisaumne sen-kwáásí íma simátime úwoi-kwaasi simátime mirámó iíyávéna kwéankaisaꞌa póꞌa enáwíꞌa mósá kwémaraumne Ísu simásuwena 


text:
simátimena séna kesivo amápa-tantaakaꞌa kárákwiyuwo séna símakaiye. amáparawai kesí ááimba íma kaweꞌá umái suwánaraavo kesivo kemá ááninko únana póna kesí ááimba suwánaraiye. amáparawai kesivoná ááimba íma kaweꞌá umái awánaraavo kesivombá póꞌa keyáá awánaraumne. kesivoná ááimbo agaráátinkaundawai kwéawanaawe Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena mégwantena kwená kwayó-kwáásíyáváíye suꞌmai séna awánaamba póna tirunkó kaweꞌá ínaꞌa máéro. 


text:
simátimeꞌa séꞌa naaóváꞌá Áánútun-aai simátímakowaiye anón-kwaasiye keinárawaꞌo kwéunda-mayai kwéawanaanten-umai awánanae sésa umbá íma awánaraawe. miwí keinárawaꞌo kwéisaanten-umai isánáe sésa umbá íma ísaraawe Ísu kwená kwayó-kwáásíyávéna siráiye. Sámériyaavakewai namuro-kwáásí áwaꞌnaa uráin-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai Ísu kwenáái kwésimatimuwana moóráwai ámáámba kaweꞌá umái ísarowai Ísunopaꞌa téna áísaa umai Ísumba isánáe séna anóndakoo nóra umáíya aúnáiꞌa umáíya kwíyómpaꞌa maíꞌmaira ónaumno súwana 


text:
minkwáásígó séna Áánútun-aai aúváí-kwandaaivinken-ainko séna kentiruné kentí imáyáawe kentí asirayáné Áánútumpaꞌa kentí Ísóigomba áméro séna kesáváí-ímáyáámó ontembá kentí kwaásiti imáyáagwaraꞌa oró siráiye súwana 


text:
<br/>súwana minkwáásígó imáyáa éna óꞌon-kwaasi suwánésa kawe-kwáásímán-iye sígwáe séna Ísuntavena séna kesí kwaási nááwaꞌiyo súwana 


text:
Ísu séna simátíménda isaaó. moóráwai Yútaa-kwaasi Yérúsaremu-naopakemba Yéríko-naopaꞌa kónáe séna aampaꞌá kwimbá umóyán-kwáásí tátokesa kwená unáánkwátói ayúꞌmaesa tuvúꞌmáráawana puwíndayavena aampaꞌá máyáísana 


text:
moóráwai Áánútuntavenamo ísámaimo póíꞌo tuvúꞌmái kwéagayaiwai minámpáꞌá kwimbá aanéivaꞌa máyáísana kóawanena moórá-aaneivaꞌa kóyaaitaisana 


text:
moóráwai Árívái-andarakewai monoꞌ-náúmpáꞌá mayáí kwémayaiwai minámpáꞌá kwimbá aanéivaꞌa máyáísana kwená egwaaꞌá kwéna kóawanena moórá-aaneivaꞌa úwoi kóyaaitaisana 


text:
moóráwai Sámériyaavaken-kwaasi miwímá Yútaa-kwaasiti namuro-kwáásívínkémbá moóráwai minámpáꞌá kwimbá koawánéna arumbá umánkena 


text:
kwená egwaaꞌá koména masawémba ándá-aran-donkwaraꞌa umái avivimbá arankéna asááumankena mósá árámbai kwená tónki-poi arósáánumpimba ankéna áíꞌmaena kwááyumo ten-kwáásímó kwáén-daumpaꞌa móankarena kárákwirena 


text:
usá aaváyaavimba mindánkó avowámbá kae-táwai-mayaigona óntamba aména séna kaweꞌá umái kárákwire kwenaneꞌó túwénda-ontambo éꞌa ke téꞌa anondá embá máamenaumne simásuwena kóuraiye Ísu simásuwena 


text:
nóra umáíya aúnáiꞌa umái maíꞌmaira ónaumno súwaintavena Ísu áísaa ena séna umóyán-kwáásí tuvúkáan-kwaasigona kwaási minkáúmbó-kwáásívínkémbá nááwaꞌiyo Ísu súwana minkwáásígó séna arumbá umánkena áwaꞌnaa uráiwai kwená kwaásiman-iye súwana Ísu séna kwemó intembá komé mirá íníyone Ísu siráiye. Máátaante Máríyaantei kwaasái. 


text:
<pb/>Ísuwe kwená kwayó-kwáásíyé aampaꞌá kúmba moórá-ininko áwíꞌa Mááta máyon-daopaꞌa kúwana Ísuntavena séna kesí naaúmpaꞌa toómbá umandaaó súwana 


text:
uména aaí kwésuwana minínínkón-áúnko áwíꞌa Máríyaa Ísuntavena anón-kwaasima iyé-ímáyáá éna aísamaivimba taména kwenáái kwéisowana 


text:
Mááta amápa-tomba kwéagayena anóm-bayai kwémaena anón-imayaa éna Ísunopaꞌa téna séna Ísóigoo kesúnko íma súwaꞌnaa isaꞌá keyáá anóm-bayai kwémayaumpo kentáváí íma imáyáa éma simámínana tasúwaꞌnaa íno súwana 


text:
kesááimo kwéisaimba mindá anón-tantaaꞌa póna mindáyavena Máríyaa máyáimba póꞌa íma ivátuweꞌa aiꞌmáráanana kwíníye Ísu siráiye.<pb/>


text:
Ísu moórá-tawai Áánútuwe aaí kwésuwasa kwená kwayó-kwáásí máyówana Ísu simásuwowana kwená kwaásivinkemba moóráwai séna Ísóigoo Yóni nombá pétinkaiwai kwená kwayó-kwáásí agaráátínkáísasa Áánútuwe aaí kwésentemba kentáá agaráásínkénata Áánútuwe aaí senó súwana 


text:
Ísu séna Áánútuwe aaí sénááomba maará séꞌa seró.<br/>kentáásivoo enáwíꞌa usáyaaitarain-awita<br/>kesáá mósá kwémaraumne. kentááráꞌá kawáá-uwoya<br/>kwésune. 


text:
kwaásimo sáwíꞌo kwéumasinkewata mindáyaveta<br/>anondá íma sáwíꞌa umátinketa ivátá kwétuwaunaya<br/>miráumaiya kentáásí sáwí-imayaa maisiyuwaaó.<br/>sáwíꞌa ígwáe sésamo kentáámó íyamo e súwaꞌnaa íníyone. mirá-áímbá Áánútuwe seró Ísu siráiye. 


text:
<br/>simásuwena simátimena séna moórá ená kwaási némpakemba noꞌwáán-avuntamba tína íma toómbá maké ená kwaásigona ontavaꞌá komé áísaa-e se kesí kwaási némpakemba timbá íma toómbá makáunana kánoꞌa máyáivo toómbá símínaꞌa mááméno sinaná 


text:
kwená naaúmpakemba séna ontá umásuweta kesí aarai iyámpóíse suúyá kwaiguráumpo íma usásineꞌa aménaumpo kóaao síníye. 


text:
kesí kwaási póꞌa aménaumne-imayaamo ímo kwéinanamo éna ayáátáákaꞌa inaaí kwésinana íma aigaemá ínana inaaí kwésindayavena usásinena amíníye. 


text:
miráráán-umai simátimeꞌa séꞌa Áánútunopaꞌo námúnaamo kwésemba áísaa úmae kwéiyiyana timíníye. ááyamae kwéiyiyana kentáái isáníye. kwéavakaa úmae iyíyana Áánútu agaráátinkaniye. 


text:
áísaa íyanamo éna Áánútu timíníye. kwéaayewanamo éna Áánútu kentáái isáníye. avakáá íyanamo éna Áánútu agaráátinkaniye. 


text:
keinárawaꞌa iyámpóígwara-kwaasi kentáánimbaaꞌo noyááꞌa simiyómó síyaꞌo éꞌa íma iraankavayaambá timénááowe. 


text:
ánivo sáwí-kwaasi ombánivo kentáánimbaaꞌa kawe-tántááꞌá kwétimevo kwíyómpakemba kentáásivowa kaweré suꞌmai iwáí póna enamambá simiyó síyawai Áánútu kwenamambá timíníye Ísu siráiye. Ísunte Píyésepuntei kwaasái. 


text:
<br/>moóráwai arumpimbá taraváá-kwámbá máyowana íma aaí kwésuwana Ísu mayauwówana kóúwana minkwáásígó aaí súwasa sáwívarawai awánésa táátavai uwasá 


text:
évakarawai sésa taraváá-kwántóntí kawáánáꞌá áwíꞌa Píyésepu asirayámbá amísana tokéna póna taraváá-kwámbá kwémaitiyuwaiye suwasá 


text:
évakarawai Ísumo sáwí-aimbo sínda isánáe sésa áraira Áánútumpakena kunkáana ímo awánáúnda-mayai máyénata awánaano suwaná 


text:
Ísu miwí tááma iséna simátimena séna moórá-andama ááiꞌa tiyésa pósa taaínkaar-umai mésa íma asiramáívakaamba kwémaewe. moórá-akumba usíyán-ákúmbá pósa taaínkaar-umai íma asiramáívakaamba kwémaewe. 


text:
Sáátáánigo kwaásimo ááiꞌo tiyésamo taaínkaaꞌo ésamo ésa íma asiramáívakaamba kwémaewe. kentávéꞌo sembá Píyésepu asirayámbá ámísana tokéna póna taraváá-kwámbá kwémaitiyuwaiye kwésemba 


text:
ánivo Píyésepuna asirayánkáꞌó taraváá-kwámbó kwémaitiyuwaundarakai kentí kwaásigwaraꞌa Píyésepuna asirayánkáꞌá taraváá-kwámbá maitiyúwáásino. mirán-áímbó síyasamo ésa kentí kwaási kampaꞌá kwésewe sénááowe. 


text:
ánivo kemá Áánútuna asirayánkáꞌá taraváá-kwámbá kwémaitiyuwaundayavena Áánútuna asirayámbá keinárawapimba kwévaarisaꞌa kwéawanaaowe. 


text:
asirayán-kwáásígó iwevóí tokéna kwená naakaꞌá kárákwiraisana kwená náaindaamba kaweꞌá umái kwáyáivo 


text:
moóráwai kwená asirayámbá usáyaaitaraiwai téna tainkámbai kwená iwevóí asiramái tátokain-iwevoi tayaviyéna kwená náaindaamba tayavírena taaín-timakaiye. 


text:
kembá íma kwésuwaꞌnaa-esa kesí namuro-kwáásíráámbá umái kwémaewe. íma súwaꞌnaa esa kwaási torupamái símémba kóyáwé kwéumagowe Ísu siráiye. taraváá-kwánkó koyauwékain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena moórá-aimba séna kwaási arumpinkémbá taraváá-kwánkó auwéna kavóná-maravaꞌa nombá íma kwáyáipaꞌa kogwénaaena séna náávara ménaumno séna avakáá uwááena séna tayauweréꞌa kesí naambá kwaási arumpimbá póꞌa koménaumne simásuwena 


text:
tayauweréna avakaeté-taravaa-kwamba miwítí sáwí-mayai anómba uráawai kotíꞌmaena minkwáásígó arumpimbá tamáyáawana moórá-taravaa-kwamba arumpimbá máyáísana minkwáásígó sáwíꞌa umái máyáísasa naaémba sáwíva-taravaa-kwamba máyáawana kwemá anómba sáwíꞌa umái méraiye Ísu siráiye. áraiꞌa tirunkó kaweꞌá kwéin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simásuwowana sáwíva-kwaasivinkemba moórá-ininko Ísuntavena anónkaꞌa séna enanó embá maránkarena náámba ámakaiwaimba Áánútu kaweꞌá umánkaraiye súwana 


text:
Ísu séna áraiꞌa sémpo Áánútu kwenáái ísámai kaweꞌá kwéowaima anón-kaweꞌa kwéumatinkaiye Ísu siráiye. ímo awánáúnda-mayai mayaaó siráan-kwasai. 


text:
<br/>súwasa sáwíva-kwaasi Ísunopaꞌa tóyo uwaná simátimena séna ívéꞌo máyáan-kwaasi sáwí-kwaasiman-owe kentávéꞌa kwésemba Áánútumo aiꞌmákainamo e ímo awánáúnda-mayai máyénata awánaanomo kwésemba naaóváꞌá Áánútu Yónaamba uráintemba kembá mirá ínívo mináímbá imáyáa oró. 


text:
naaóváꞌá Nínívaa-naopaken-kwaasi Yónaa uráintavesa Áánútu aiꞌmákaiye siráantemba kemó ondá awánéꞌa Áánútu aiꞌmákaiye sénááowe. 


text:
naaóváꞌá Yútaa-kwaasiraꞌa kárákwirowai áwíꞌa Sórómoni kawer-ímáyáávínkémbá aaimá kwésimatimuwana moórá-ininko némpaken-kawaa-ininko Sórómonin-aai koisánáe séna kweémena kuráiye. ívéꞌa kemá Sórómonimba usáyaaitaraundawai máyaunaꞌa kesáái íma kwéisaamba póna naaémba Áánútu kwaásimo máyáawaina ááintavena tísaa ínín-kanaa tínímba minínínkó keinárawaꞌa aaivimbá maitinkéna séna kemá némpakemba Sórómonin-aai taísaraumpo Sórómonimba usáyaaitaraiwai kentópaꞌa máyowaꞌa kwenááimo ísááraamba íma ísaraawe síníye. 


text:
naaóváꞌá Yónaa Nínívaa-naopaꞌa Áánútun-aai kosimátimuwasa isésa sáwí-imayaa tuwésa Áánútun-aai ísaraawe. ívéꞌa Yónaamba usáyaaitaraundawai máyaunaꞌa kesáái íma kwéisaamba póna naaémba Áánútu kwaásimo máyáawaina ááintavesa tísaa ínín-kanaa tínímba Nínívaa-naopaken-kwaasi keinárawaꞌa aaivimbá maitinkésa sésa Yónaa-aai iséta sáwí-mayai tukáundayaanivo Yónaamba usáyaaitaraiwai kentí naaópaꞌa máyowaꞌa kwenáái iséꞌo sáwí-mayaimo túwááraamba íma tukáawe Nínívaa-naopaken-kwaasi sénááowe Ísu siráiye. túranko kentí imáyáavimbo sámo kwégain-kwasai. 


text:
miráumai túranko kentí imáyáavimbo sáma kaí-yántááꞌán-iye. túrankomo kaweꞌó umáímo awánáínanamo éna amápar-imayaa sáma káníye. túrankomo ímo kaweꞌó umáímo awánáínanamo éna amápar-imayaa túnkwiniye. 


text:
kentí imáyáago íma túnkwimba amápaꞌa sáma kwégaimba oómbá sáma kamátinkaintemba póna kentí imáyáago kentúraꞌa sáma kamátinkaniye Ísu siráiye. mono-káwáá-kwáásí sáwíꞌa owé siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simásuwowana moóráwai ámáán-kawaa-kwaasigo Ísunopaꞌa téna séna kesí naaúmpaꞌa toómbá umandaaó súwana toómbá naaíndayavena uména 


text:
Ísóigo awánéna simámena séna kemá ámáán-kawaa-kwaasi anavéúne táávere paákáré suꞌmai kwésese ovo andáámpaꞌa sáwíꞌa uráisaꞌa túran-anda kwéeꞌa sáwíꞌa kwéowe. 


text:
sáwí-imayaagwara-kwaasi máyáawe. Áánútu paáká-tántááꞌá éna andáámpa-tantaare imáyáawe mindágwaraꞌa uráiye. 


text:
kentí imáyáamo arupí éꞌo kemó makén-tantaaꞌo ímo makén-kwaasi timéꞌo éꞌa kentí imáyáao kaweꞌá íníye. 


text:
<br/>kemá ámáán-kawaa-kwaasi kentí kígauvakemba sáwíyan-tonkwaraꞌa taaínkaar-umai siyáánkai makéꞌa moórá Áánútumba kwéameꞌa kaweꞌá kwéeꞌa mirán-áímbá ísámai iyéꞌanivo anón-amaamba iváꞌá tuꞌmaréꞌa póꞌa Áánútumba íma imáyáa kwéameꞌa óísaniyaain-kwaasi sáwíꞌa kwéumatinkaantavai kárákwiyoro. 


text:
kemá ámáán-kawaa-kwaasi monoꞌ-náúmpáꞌá uméꞌa kawer-áyámpáꞌá kwaási túrankaꞌo umáémba tiráái kwétaiye. marupáꞌó umáyáawasa kwaási tuwánésa kawer-áímbó sembá tiráái kwétaimba póꞌa kentúraꞌa kárákwiyoro. 


text:
kwaásimo maipímbó utámakaawanamo kaviraisasamó kwaási ímo awánaantemba kentirumpimbá mirá isaꞌá sáwíꞌa kwéowasa kwaási íma kwétuwanaamba póꞌa kárákwiyoro Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwowana moóráwai ámáámba sún-kwaasigo Ísuntavena séna mirámó sénda kentáágwáráꞌá simáíya sáwíta kwéumasinkaane súwana 


text:
Ísu séna kemá ámáámba sen-kwáásí kemó ámáámbo simátímén-ainko umbaí kwétiyaisaꞌa mináímbá íma kwétuwaꞌnaa-omba póꞌa kárákwiyoro. 


text:
kentíkwáꞌná Áánútun-aai simátímakaawai tínkamuwasa púwúwaꞌa utamátínkaraapaꞌa konaarirí kwéowe. naaóváꞌá kentíkwáꞌná uráantaveꞌa kaweꞌá uráawe séꞌa utamátínkaraapaꞌa konaarirí kwéomba póꞌa kárákwiyoro. 


text:
naaóváꞌá Áánútu kawer-ímáyáávínkémbá séna kesáái simátimenaaowaiye agaráátinkanaaowaiye tiꞌmáráanasa miwívímbá kwénaaiyasa évakarawai sáwíꞌa umátinkesa évakarawai tínkamiyasa puwónááowe Áánútumo siráimba mináímbá paáruraiye. 


text:
naaóvákwárá avumpinkwárá naaénkwaraꞌa Áánútun-aai simátímakowaima tínkamuwasa pukáantavai póna misáwíꞌó uráawaina anondá-meyamba ívéꞌo máyáan-kwaasitopaꞌa tíníye. 


text:
aivaꞌó tuvúwanamo pukáin-kwaasigo áwíꞌa Épeo naaémba moóráwai áwíꞌa Sékáraya anóm-bonoꞌ-naumpaꞌa máyowana moórá-ayampaꞌa Áánútuntavesamo ísámaimo póímo tuvúꞌmáímo agáyáan-ontan-tarei kwáyowana moórá-ayampaꞌa aivaꞌ-mónó-káwáánákówé suꞌmai iyún-ontama kwáyowana avumpimbá Sékáraya umáyowasa túvúwana pukáiye. minkáé-kwáásíráí avumpimbá tínkamuwasa pukáawaigwaraꞌa miwítí sáwí-meyamba ívéꞌo máyáan-kwaasi mayánááowe. 


text:
kemó ámáámbo sen-kwáásí árair-aimbo ímo aúpáꞌó tukáankakai mináímbá ísámai kawer-osinó. kemá íma ísámai kawer-ombá óꞌon-kwaasiti aambá aúnkaamba póꞌa kárákwiyoro Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simásuwena máápaꞌa kumúwasa ámáámba sun-kwáásíyé ámáán-kawaa-kwaasiye tirumpimbá áwááꞌa aéésa óꞌon-oꞌon-tantaatavesa áísaa umai ísáananamo 


text:
mitáwai ávááraumai sáwíva-kwaasi torupésa sisipáá umái máyówana Ísu kwená kwayó-kwáásí simátimena séna ámáán-kawaa-kwaasi kaumbo-káér-ainkwara-kwaasiraamba ovó íma miráumai máéro. intóráín-tantaaꞌa sáwíyan-tantaaꞌa moórá-tonko áwíꞌa péréti mimpímbá kwémaraawana kwéintorena anómba intembá ámáán-kawaa-kwaasiti sáwí-aimba mirá kwéivo keinárawapimba misáwí-áínkó anómba tiváínivo kentúraꞌa kárákwiyoro. 


text:
aúpáꞌó kwáyáin-tantaaꞌa amápaꞌa avoraꞌá paárínasa awánanaaowe. túnkaipaꞌa kwáyáin-tantaaꞌa avoraꞌá paárínasa awánanaaowe. 


text:
noꞌwáámbo siráan-aimba sán-káíndaraꞌa síyasa isánááowe. aúpáꞌó siráan-aimba amápa-kwaasi túrankaꞌa síyasa isánááowe Ísu siráiye. moóráwai áároi inkáíséro siráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna kesí kwaási simátíménda ísáaro. évakarawai tínkamiyaꞌa puwónááovo moórá sáwíꞌo umátinkai-yantaaꞌa íma kwéraivo íma miwíyávéꞌa inkáíséro. 


text:
kemá simátimeꞌa séꞌa Áánútu máyáivo kwenáároi inkáíséro. kwemó tínkaminaꞌo puwónááombo éna kemá kanaán-umai sáwí-marupaꞌo iramó kwégaipaꞌa mátiyuwaniye. mináímbá Áánútuntaveꞌa inkáíséro-aimba kwésune Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna sáwíyan-dumama téntékaan-dumama évaꞌaasei-numama sáwíyan-ontandei kae-tóyáráán-óntándéí kwémeyan-ovo Áánútu kíraan-dumama íma awinkaiwáímá póna awánaraiye. 


text:
numamá kíto-tantaaꞌa awánaiwaima póna kwaásima anón-tantaaꞌa ovó íma tááꞌa kaíno. kentiꞌnóntáuma kwétaampaiwaiman-ivo íma tááꞌa kaíno Ísu siráiye. Ísu áwíꞌa avoratá sénaunda-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna simátimeꞌa séꞌa amáparawai túrankaꞌa kentávésa sésa Áánútu aiꞌmáráísana kunkáiwai kesí anóndakoman-iye síyawaiyaveꞌa kemá kwaási úrandako kumpaáruraundawai Áánútuna kwayóꞌnárawaꞌa kwíyómpakewai túrankaꞌa séꞌa kesí kwaásiman-owe sénaumne. 


text:
ánivo kwaási túrankaꞌa kembá tínaaemba umásimiyawaiyaveꞌa kemá Áánútuna kwayóꞌnárawa túrankaꞌa sínaaemba umátimenaumne. 


text:
kembá kwaási úrandako kumpaáruraundawaimba simái sáwíꞌa umásinkanaaomba mindá Áánútu maitiyuwánívo Áánútun-amankomba simái sáwíꞌa umánkanaaomba mindá Áánútu íma maitiyuwáinana miwísé kwaíkwaiꞌa íníye. 


text:
kesí kwaási-iꞌa ontáváí tátoꞌmai tíꞌmaesamo anón-kwaasiye mono-káwáá-kwáásíyé túrankaꞌo mátínkaresamo aaivimbá maitínkéwaꞌo éꞌa nóran-aimbo síyamba íma tááꞌa káínana 


text:
Áánútun-amanko sénááon-aimba úwoi táákaꞌa tinkáínaꞌa sénááowe Ísu siráiye. óísankwara-kwaasigo sáwí-imayaa uráin-kwasai. 


text:
<br/>súwana sáwíva-kwaasivinkemba moóráwai Ísuntavena séna anóndakoo kesivo púwísana kesuwaá amápa-tantaaꞌa mairéna íma taaímbai kwésimivo emá sinaná taaímbai násimino súwana 


text:
amáparawaiyavena séna kwaási kaweꞌá umái máyáawaiti ááimba íma sáwívaꞌ-naaindaamba makáavo náaindaamba mayánáe seémeꞌa máyáavainivo kentúraꞌa kárákwiyoro Ísu siráiye. 


text:
<br/>simásuwena moórá-aimba simátimena séna moóráwai sáwívaꞌ-naaindaamba makáindawai kwená kígauvaꞌa sáwíva-tomba kwáyáísana 


text:
mirámó éꞌa toómbá makáunda-namba tawísíyuweꞌa anón-damba úmareꞌa mimpímbá amápa-tomba ákáꞌmai maréꞌa kesí náaindaankwaraꞌa maránaumne. 


text:
mirámó éꞌo éꞌa kesáváí séꞌa amápa-tantaaꞌa íma aáváán-tuwáúnda toómbá námai iyéꞌa nombá námai iyéꞌa ayáátáákaꞌa úwoi méꞌa onaná sirunkó kaweꞌá kwéinaꞌa ménaumne kwésisana 


text:
Áánútu simámena séna sáwíꞌo úmae kwénaaonda-kwaasima óne. ívéꞌ-noꞌwaamba puwéma esáváí makáanda-naaindaamba túwénana nááwa mayáníyo Áánútu siráiye. 


text:
marapáꞌá esáváí-nááíndááné suꞌmai makáiyawai mirán-kwáásímán-ivo marapá-tántááré suꞌmai marésa Áánútumpaken-tantaaꞌa íma makáawe Ísu siráiye. Áánútumpaꞌa imáyáa áméron-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simásuwena kwená kwayó-kwáásíyávéna séna kwésimtimeꞌa séꞌa miráráán-umai máyáamba íma anón-imayaa éꞌa toómbó nánááontaveꞌa íma anón-imayaa éꞌa kentúraꞌo unáánkwátóimo ónááontaveꞌa íma anón-imayaa oró. 


text:
toómbó nánááomba úwoisambanivo kwaásimo máyáamba anón-tantaaꞌan-iye. unáánkwátói ónááomba úwoisambanivo kwaási túma anón-tantaaꞌan-iye. 


text:
numagómpáꞌá imáyáa oró. numaó íma kígau kwéena toómbá ákáꞌmai naaúmpaꞌa makéna nánívo Áánútu miwítí toómbá tímísasa kwénaawe. Áánútu aúrankaꞌa numaómá kíto-tantaaꞌan-ivo kwaási anón-tantaaꞌa póna kentí toómbó éna timíníye. 


text:
mindá sáwíyan-tantaaꞌa isaꞌá íma kanaán-umai ónááomba póꞌa óꞌon-oꞌon-tantaataveꞌa íma anón-imayaa oró. 


text:
kwaigwandáánkáꞌá imáyáa oró. kwaigwandáánkó íma kígau éna íma kwená unáánkwátói makáivo simátimeꞌa séꞌa naaóváꞌá Yútaa-kwaasiti anóndako áwíꞌa Sórómoni kwemá sáwívar-unankwatoiye konaariríyé makáiwai úwasa kwaási awánésa kaweꞌán-iye sumbánivo kwaigwandáán-aramba awánésa anón-kaweꞌan-iye kwésewe. 


text:
uváꞌá konaarirí-yántááré séna kwaigwandáámbá Áánútu uváꞌá makáiye. umá íma kwaíkwaiꞌa ínívo ívéꞌa ínasa aaváyaa kwaási agaisuwánááomba Áánútu mintántááꞌá imáyáa kwéena konaarirí-yántááꞌá makáiye. miráumai Áánútu kwaásiyavena imáyáa éna kentí unáánkwátói timínímba póꞌa keinárawaꞌa maarán-áímbá ímo seráámbá Áánútu íma kanaán-umai kwésuwaꞌnaa-iwaiman-iye kwésewe. 


text:
moórá-mora-maravaken-kwaasi Áánútun-aai íma ísáan-kwaasi toómbó nombó nánááontavesa anón-imayaa kwéowe. toómbó nombó ímo kwéneꞌo éꞌa puwónááontavena kentivo mintántáátávéna imáyáa kwéivo íma anón-imayaa kwéeꞌa 


text:
Áánútu kwená kwaási kwégawaaintaveꞌa imáyáa íyana mintántááꞌá timíníye Ísu siráiye. kwíyómpaꞌa kawe-tántáákóná kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena kwená kwayó-kwáásíyávéna séna kemá kesínaaemba kwégwaraawai kárákwiraumne. kentáásivomo simbá kesí kwaási kawáá ondá keinárawagwaraꞌa kawáá ónááowe. mirá íyana kesirunkó kaweꞌá íníye simbá póna íma tááꞌa kaíno. 


text:
kentí náaindaamba kwétimeꞌa meéyámbá mairéꞌa ímo makén-kwaasi tíméro. mirámó kwéiyana kentí kaweꞌ-méyámbá kwíyómpaꞌa kwáyáinasa kwaási íma umóyámbá íyana íma avíyaraamba káínana kaweꞌá umái aasiyaasí kwaíkwaiꞌa ínaꞌa minkáwéꞌ-méyántávéꞌa imáyáa éꞌa 


text:
marapáꞌó kentí óísambo kwáyainanamo éna marapátávéna tinkánívo kwíyómpaꞌo kentí óísambo kwáyainanamo éna kwíyómpatavena tinkáníye Ísu siráiye. mayáí-kwáásímó kwétoꞌmayaa on-kwásáí. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna anón-kwaasigo aaraimá kwétokwaa on-tánómbá komandánáe séna kwínasa kwená mayáí-kwáásí unáánkwátói úmaresa mésa oómbá kúraꞌmakesa amuꞌmatuwé méwana téna tááyainasa avekáámbá onta tiyankánááowe. miwí kwétoꞌmayaa ontembá keinárawaꞌa kwétoꞌmayaa eꞌa amuꞌmaréꞌa máéro. 


text:
minánón-kwáásígó tínda kwená mayáí-kwáásí kokuꞌá mésa amuꞌmatuwé ménkaꞌa tínana tirunkó kaweꞌá íníye. áraiꞌa simátimeꞌa séꞌa minánón-kwáásígó mayáí mayáíndayavena unáánkwátói ayúꞌmái móruna maréna minkwáásíyóntávéna maankáꞌá méwaꞌa toómbá tíméro síníye. 


text:
minánón-kwáásígó noꞌwáán-avuntanaꞌi. irataróraꞌiyo. tínda kwená mayáí-kwáásí kokuꞌá mésa amuꞌmatuwé ménkaꞌa tínana tirunkó kaweꞌá íníye. 


text:
simátíménda-aimba imáyáa oró. naankó avowámó umóyán-kwáásímó tínín-kanaamo isénaraai umóyán-kwáásí timbá kwétoꞌmayaa ena awánéna kwatúwáísana kwená naaúmpakemba umóyámbá íma máyáísino. 


text:
miráumai kemá kwaási úrandako kumpaáruraundawai kumónaundayaveꞌa póꞌa keinárawaꞌa íma imáyáa kwéiyankaꞌa kumúnavainivo kwétoꞌmayaa eꞌa simuꞌmaréꞌa máéro Ísu siráiye. sáwíꞌa owasá kaweꞌá owasá uráan-kwasai. 


text:
<br/>súwana Pítaa séna Ísóigoo emó sénda-aimba kentááyáváíyé suꞌmai kwése. amápa-kwaasiyavaigwarara kwéseno súwana 


text:
Ísóigo séna kaweꞌ-máyáímó kwémayaawai kawer-ímáyáágwárá-kwáásíyávéꞌa kwésune. miwítí anóndako séna kesí mayáí-kwáásíráꞌá kárákwireꞌa toómbá taaímbai tímaꞌmaeꞌa íyóro síníye. 


text:
miwítí anóndako téna mayáímó kaweꞌó umáímo mayáínda tatuwánáínana mayáímó kwémayaindawai tirunkó kaweꞌá ínana 


text:
ánivo mimbáyáí-kwáásímó imáyáamo ésamo kesí anóndako ayáátáákaꞌa íma tíníye sésamo mayáí-ínínákwáꞌó tínkamesamo toómbó nésamo uwoaóꞌ-nómbó kwénesamo uwoaóꞌó ésamo 


text:
miwítí anóndako tínín-kanaa ímo ísaresamo ímo imáyáa kwéindaraꞌa téna anónkaꞌa tatínkambai Áánútun-aai ímo kwéisaan-kwaasi máyáapaꞌa mótinkaniye Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna mayáí-kwáásí miwítí anón-kwaasigon-aai isésa kwemó síndantemba íma íyamba máyáawana anón-kwaasigo téna anónkaꞌa tatínkaminiye. 


text:
ánivo mayáí-kwáásí miwítí anón-kwaasigon-aai íma isésamo ombá sáwíꞌa ésa máyáawana anón-kwaasigo téna sáwíyankaꞌa tatínkaminiye. Áánútu kawer-ímáyáá anómba tímakaiyawai anóm-bayai máyáaro. kawer-ímáyáá anómba tokáiyawai kwaási túwaꞌnaa oró Ísu siráiye. Ísu kwaási taainánín-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna iramó kaintembá mayáímá máyáandayaveꞌa marapáꞌá kumbáyaunda mimbáyáí ánásainana kaweꞌá íníye-imayaa kwéune. 


text:
sáwíyankaꞌa kembá síꞌa índaiꞌa ónááontavena sirunkó umbaí kwétaisana síꞌo índaiꞌo ónááomba ánásainana sirunkó kaweꞌá íníye. 


text:
kentávéꞌa maarán-ímáyáá íma oró. kwaási amápaꞌa paru umái máyáantavena marapáꞌá kunkáiye. ímanivo marapáꞌá kunkáunda kwaási taaínkaaꞌa ésa évakarawai kesáái isáíyasa évakarawai íma isánááowe. 


text:
ívékwara aánogwaraꞌa moórá-naumpaꞌa évaꞌaasei-kwaasi mésa kesááiyavesa miwítí imáyáa taaínkaar-urésa kaumbonárau moórá-imayaa íyasa kaeꞌnárai óꞌon-imayaa óyááoiye. 


text:
avowámá moórá-imayaa ínana ááninko óꞌon-imayaa íníye. anówama moórá-imayaa ínana ayáámúnko óꞌon-imayaa íníye. anáávukoe óꞌon-oꞌon-imayaa óyááoiye. kesááiyavesa miráumai miwítí imáyáa taaínkaaꞌa ónááowe Ísu siráiye. évaka-tantaakona ááimbo kwéisaan-kwasai. 


text:
kwíyómpaꞌo awánéꞌo ombá séꞌa aaꞌá káníye. aaꞌá tíníye kwésemba mintántááꞌá awánaraawe. kaeꞌnáér-on-kwaasi póꞌa mirán-tántáákóná ááimba awánaambanivo Áánútu ívéꞌo kwéin-tantaakona ááimba íma awánaraawe Ísu siráiye. aaimó arupímo ií-kwásáí. 


text:
<pb/>Ísu séna simátíménda-aimba ísáiyuweꞌa minkáér-ámpáꞌá taaínkaaꞌa uréꞌa moórá-ampare suꞌmai koró. 


text:
moórá-aimba ísáaro. aaimó simátinkanae síyawaimo tíꞌmae kwíyasa aampaꞌá mósimai paárumasuwesa koró. anón-kwaasimo mátimiyasamo ésa i-kwáásí timíyasa ándá-naumpaꞌa tinkánááowe. 


text:
ímo mirámó íyasamo ésa ándá-naumpaꞌa mótinkaiyasa íma ááéma ánásanaumne sésa amápaꞌ-meyamba tímatuwaiyasa ayútinkanaaowe Ísu siráiye.<pb/>


text:
Ísu kwésimatimuwasa évakarawai tasimámesa sésa Káríri-maravaken-kwaasi évakarawai Áánútuntavesa ísámai póímo tuvúꞌmái agáyáamba kámááni-kwaasiti anóndako áwíꞌa Páíráti évakarawai tiꞌmáráísasa tínkamisasa pukáawe suwaná 


text:
Ísu séna miKárírívákémbá pukáan-kwaasiyaveꞌa sembá miwítí sáwí-imayaao Kárírivakemba amáparawaiti sáwí-imayaagomba usáyaaitaraintavesa pukáawewa kwéseo. 


text:
íma mirá kwéovo simátimeꞌa séꞌa kentí sáwí-imayaamo ímo tuwéꞌo Áánútumpaꞌo téꞌo éꞌa keinárawakwaraꞌa puwónááowe. 


text:
imáyáa oró. Síróamuvaꞌa ayáátááꞌ-namba tawiséna sáwíva-kwaasi 18 kwaasi tínkamisasa pukáawe. mindáyaveꞌa sembá miwítí sáwí-imayaao Yérúsaremuvakemba amáparawaiti sáwí-imayaagomba usáyaaitaraintavena pukáawewa kwéseo. 


text:
íma mirá kwéovo simátimeꞌa séꞌa kentí sáwí-imayaamo ímo tuwéꞌo Áánutumpaꞌo téꞌo éꞌa keinárawakwaraꞌa puwónááowe Ísu siráiye. taaigó íma arambá iráin-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu kwántámai-aimba simátimena séna moóráwai kwená ándá-aran-kigauvaꞌa áséi-aramba íyain-taima uꞌmakáisana áruma kwíkáísana arambá komayánáe séna koawánaimba íma iráisana 


text:
minkígáúráꞌá kárákwirain-kwaasiyavena séna kaumboráꞌá áúꞌa simbá mintáéramba komayánáeꞌa koawánáúnda íma arambá iráisaꞌa úmpo mintáímá tumásuwaao. maragóná anombá nasúwáívainivo tumásuwaao sisaná 


text:
moórá-auꞌo sínda awánaanana arambó iyéna kaweꞌá ínívo mirámó ímo ínaꞌa tumásuwanaumne siráiye Ísu siráiye. Ísu saavatiráꞌá moórá-inimba asóvamankarain-kwasai. 


text:
<br/>moórá-tawai Yútaa-kwaasi monor-áímbá kwéison-kanaaraꞌa Ísu monoꞌ-náúmpáꞌá uména aaí kwésimatimuwana 


text:
moórá-ininko taraváá-kwámbá arumpimbá máyon-ininko ména ayáátáákaꞌa sáwíꞌa umái ména 18 ima maisuwéna miráumai sáwíꞌa umái máyowana arósáánumba káínáívai kurówana íma kanaán-umai kokuꞌá máyowana 


text:
Ísu agándon-kanaaraꞌa minínínkómbá asóvamankontavena monoꞌ-nánkáꞌá kárákwirowai arunkó sáwíꞌa úwana sáwíva-kwaasiyavena séna avaꞌmoraé-kanaa mayáí kwémayenkaꞌa síꞌa asóvamasinkainkwae séꞌo éꞌa téꞌa agándaan-kanaamo éꞌa íma teró súwana 


text:
Ísóigo séna kaumbo-káér-ainkwara-kwaasiman-owe. agándaan-kanaaraꞌa kentí purumakankwáráꞌá tónki-poigwaraꞌa naaúmpakemba ayúrankeꞌa áíꞌmaeꞌa nompáꞌá kowaná nombá kwénaiye. 


text:
minínínkó Ááváramu aísaavutantamba uráin-inimba isaná Sáátáánigo ayáátáákaꞌa 18 ima tátokaisaꞌa agándaan-kanaaraꞌa ayúrankaunaꞌa sáwíꞌa kwéone kwésewe Ísu súwasa 


text:
simáímo sáwíꞌo umánkówai mináímbá isésa tigaemá uwaná kaweꞌ-máyáí kwémayontavena úwoi-kwaasi tirunkó kaweꞌá uráiye. taaérankona kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu séna Áánútu kwená kwaási kawááimba nóinkara kwégawaaiyompo maarán-áímbá simátínénaꞌa isánááowe. 


text:
Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba maarámán-iye. moóráwai sáwíyan-taeranko áwíꞌa másátati mintáérámbá kígauvaꞌa uꞌmakáisana anón-éna amaimá móivarena kóyáwé uráisana numaómá mimpímpáꞌá ánáamba úmarena kwémaiye. Áánútumo kwená kwaási kwégawaaimba miráráámbá éna kwenááigo sáwíyamba kwaási tirumpimbá kunkwéna anómba kwéiye Ísu siráiye. 


text:
<br/>simásuwena séna Áánútu kwená kwaási kwégawaaimba nóinkara kwégawaaiyompo maarán-áímbá simátíménaꞌa isánááowe. 


text:
moórá-ininko péréti-tomba agayánáe séna kanaráán-tántáákó áwíꞌa páráwaaꞌa maimaéna intoráí-yántááꞌá sáwíyan-tantaaꞌa ayáúmaraisana kwéna intoréna kwéanon-iye. Áánútu kwená kwaásimo kawááimba miráráán-umai kwenááigo kwaási tirumpimbá sáwíyamba kunkwéna anómba kunkwéiye Ísu siráiye. sáwíyan-ontaona kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu mináímbá simásuwena Yérúsaremu-naor-ampaꞌa kúmba naaóꞌ-naoꞌa kwenáái simátímaꞌmaena kúwana 


text:
moóráwai séna anóndakoo Áánútu moórá-mora-kwaasiye suꞌmaiya kawer-ámpáꞌá métinkaniyo súwana Ísu séna 


text:
tiyáántámba égési úmaeꞌa sáwíyan-ontavimba usáveranaaowe. simátimeꞌa séꞌa sáwívarawai usáveranae sésa íyambanivo íma kanaán-umai usáveranaaowe. 


text:
naankó avowámá usásinena ontá úmarainaꞌa ontaráꞌá uméꞌa ááyeꞌa séꞌa anóndakoo ontayá tisinkaaó síyana íma tuwánáúnda-kwaasi náávakenaꞌoo sínaꞌa 


text:
kwemá séna íma tuwánáúnda-kwaasi kentí naambárure kentóikare íma tuwánáúnda-kwaasin-ovo kóro naankó avowámá síníye Ísu simásuwena séna 


text:
Áánútu kwená kwaási kawááipaꞌa tiꞌmaráínaꞌa máápakemba awánáíyamba kentíkwáꞌná Ááváramuwe Áísákaawe Yákópowe Áánútun-aai simátímakowaiye Áánútu kwégawaaipaꞌa méwaꞌa tuwánéꞌa tíyántaveꞌa éꞌa iviꞌá tánááowe. 


text:
aaváúmá usaipakén-kwáásíyé aaváúmá kumpéráipaken-kwaasiye évarevar-awampaken-kwaasiye Áánútu kawááipaꞌa tésa tamésa nánááowe. 


text:
minkánááráꞌá naaén-kwaasivinkemba évakarawai aivaríꞌa ónááovo aiva-kwáásí naaéniꞌa ónááowe Ísu Áánútumo kawááintavena mináímbá siráiye. Ísu arumbá umátínkarain-kwasai. 


text:
<br/>mitáwai ámáán-kawaa-kwaasi évakarawai Ísunopaꞌa tésa sésa anón-kwaasi áwíꞌa Éróti séna Ísumba tuvúwónana puwíníye kwésivo maankáꞌá tuwé óꞌom-bapaꞌa kówaao suwaná 


text:
Ísu séna Érótimba iyánaankaraama túwáín-kwaasi kosimámeꞌa séꞌa taraváá-kwámbá kwaási tirumpinkémbá kwémaitiyuweꞌa tíꞌa on-kwáásí kwéasovamatinkaunda-mayai ívéꞌa maéꞌa aaváyaa maéꞌa ayúnká kesí mayáí ánásanaumne. 


text:
Áánútun-aai simátímakaawai Yérúsaremu-naopare suꞌmai kwétinkamowasa kwévuwontaveꞌa ívéꞌa aaváyaa ayúnká aampaꞌá kwégweꞌa mayáí maivá kónaumne siyé Érótimba kosimáméro Ísu simásuwena 


text:
Yérúsaremu-naopaken-kwaasi arumbá umátinkena séna Yérúsaremu-naopaken-kwaasiyono. Áánútun-aai simátímakowai tínkambaeꞌa kwéiyuwasa pukáawe. Áánútu tiꞌmarówasa kurówai óntantamba tínkambaeꞌa kwéiyuwasa pukáawe. kokórigomo áráátombo ayóí-ándámpáꞌó tínkarenamo káátamatinkaintemba aasiyaasi-táwai kemá mirá ónaumne kwésundanivo tínaaemba kwéumasimewe. 


text:
ísáaro. Áánútu tiyuwáínaꞌa tuꞌnankáámbá ónááowe. simátimeꞌa séꞌa íma úwoi suwánanaaovo naaémbo séꞌo Áánútu aiꞌmáráísana kunkáiwaimba Áánútu kaweꞌá kwéumankaiye síyankaꞌa moórágwaraꞌa suwánanaaowe Ísu siráiye.<pb/>


text:
moórá-tawai agándon-kanaaraꞌa Ísu ámáán-kawaa-kwaasi anón-kwaasigona naaúmpaꞌa toómbá náíndayavena umáyowasa agándai-kanaaraꞌo Ísumo nóramo índa awánanae sésa umésa awánowana 


text:
Ísu minkwáásígómbá awánéna ámáán-kawaa-kwaasigo ámáámba sun-kwáásíyé tísaa ena séna agándaan-kanaaraꞌa kanaarárá áíꞌo in-kwáásí asóvamankanaundayaꞌiyo súwasa 


text:
tísaa ena séna keinárawapinkemba kentí iyámpóíyaꞌi. kentí pórááraꞌiyo. maipímbó pékainaꞌo éꞌa agándai-kanaaraꞌa ááéma mósá asinánááoo Ísu súwasa 


text:
<br/>aaí íma anondá suwasá toómbó nánáesamo tun-kwáásí aivaꞌá uménaemo sumbá Ísu tuwánéna kwántámai-aimba séna 


text:
moóráwai séna aaraimó tokwaa on-tánómbá tamandaaó sína íma aivaꞌá umaiyó. aivaꞌó uménanamo enáwíꞌo usáyaaitaraindawaimo tínanamo éna 


text:
tááyaindawai entávéna séna usásinenana maankwáásígó maankáꞌá tamaíno sínana aigaemá umásuwe tínaaempaꞌa kumbéniyone. 


text:
ánivo tááyainamo tínaaempaꞌo uménanamo tááyainda-kwaasigomo kweyááríkaꞌo entávénamo séna kesí kwaásiyo usásine aivaꞌá umaiyó sínamo umáínasa awánésa enáwíꞌa mósá maránááowe. 


text:
anón-kwaasima úne síyawaima Áánútu miwí túwíꞌa móruna tiyuwánívo sáwíyan-kwaasima úne síyawaima Áánútu miwí túwíꞌa maimaé iyíníye Ísu siráiye. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena ááyarowaiyavena séna anón-tanomba kauvónáe sinda-táwai óísankwara-kwaasiye enamááraawe ená akúné ená kwaásiye suꞌmai íma tááyao. mirámó inasamó ésa naaémba ááyewa toómbá komandáníyonda mindá ená toónkóná anondáman-iye. 


text:
ánivo anón-tanomba kauvónáe sinda-táwai ímo óísambo makén-kwaasiye tíyayaamba sáwíꞌa urén-kwaasiye aúgavitan-kwaasiye tááyenasa tamandánááombanivo 


text:
ená toónkóná anondáma íma amíyambanivo enarunkó kaweꞌá ínana Áánútu ená toónkóná anondáma amíníye. naaémba arupí umái mén-kwaasi pukémpinkemba usásinaiya-tawai Áánútu amíníye Ísu siráiye. anón-tanomba kauráin-kwasai. 


text:
<br/>mináímbá súwasa Ísuwe toómbá kwénowai isésa uwaná moóráwai séna Áánútu kwená kwaási kawááipaꞌa toómbá nánááowai tirunkó aamoí íníye súwana 


text:
Ísu séna áraiꞌa simbánivo simátíménda imáyáa oró. moóráwai anón-tanomba kauvónáe séna sáwíva-kwaasi tááyamakena máyáísana 


text:
mintánómbó nánááon-kanaa sáwíyankaꞌa tínana kwená mayáí-kwáásígómbá aiꞌmáráísana tááyaraiwaiyavena séna toómbó naí kwétoꞌmayaan-ivo teró sisasá 


text:
miwí íma tií-áímbá sewaná moóráwai séna maramá meéyán-ureꞌa koawánanaumpo íma tanómba kauvópaꞌa kónaumne siyé kosimámiyo sisaná 


text:
moóráwai séna siyáánkai-poima meéyán-ureꞌa koawánanaumpo íma tanómba kauvópaꞌa kónaumne siyé kosimámiyo sisaná 


text:
mimbáyáí-kwáásígó kwená anóndakonopaꞌa téna mirá sewé tasimámísana arunkó sáwíꞌa isaná séna avekáámbá naaóꞌ-naoꞌa kwénaae tíyayaamba sáwíꞌa uráinda-kwaasiye túramba kavíkáinda-kwaasiye óísamba íma makén-kwaasiye tivakáá-umai tíꞌmae tiyó séna aiꞌmáráísana 


text:
mimbáyáí-kwáásígó mirá kosimái koyauweréna taséna simásimendantemba kosimái tíꞌmaeꞌa túnda ená naaúmpaꞌa paaí karekóꞌa umái máyáawe sisaná 


text:
kwená anóndako séna amápa-kwaasi kesí naaúmpata sisipáá oró. amápar-ampaꞌa kwénaae kwaásimo tivakáá-e asiramái simái tíꞌmae tiyó siráiye. 


text:
Ísu séna simátimeꞌa séꞌa aivaꞌó tááyaraiwai íma tésa kwená toómbá íma tamandánááowe Ísu mináímbá kwántámai-aimba siráiye. imáyáa kaweꞌá urésa Ísu-ánaaemba kwaránááon-kwasai. 


text:
kesínaaemba kwaránáe síyawai aivaꞌá kembá imáyáa simésa naaémba anóvowiye awainínkówé kwená iyámpóíye kwenávárawaawe kwenáúnavare kwesáváíyé imáyáa oró. ímo mirámó íyamba uwóvíꞌa ónááovo mirámó ésamo ésa kesínaaemba kwarésa kesí kwayó-kwáásí-íꞌa ónááowe. 


text:
kemó puwónaunda-taimo súgwaataꞌmaeꞌo kondantembá kesínaaemba kwaránááowaima umbai-yántááꞌá timíyasa minúmbáí-yántááꞌó ímo maimaésamo sínaaembo kwáráamba uwóvíꞌa ombá pósa íma kesí kwayó-kwáásí-íꞌa ónááowe. 


text:
moórá-aimba ísáaro. ayáátááꞌ-namba ónáe síyawai aivaꞌá óntambo tuwésamo ónááon-imayaa ésa óntamba táámpamai awánáíyambo kanaamó ínasamo ésa mináyáátááꞌ-námbá ónááowe. 


text:
ímo táápamaimo awánaresamo mindámbó íyamba minóntámbá ánásagwinana mindámbá úwoi kwáyainasa kwaási awánésa íma áságwimai umásukaawe sésa tuwírááima sénááowe. 


text:
moórá-aimba ísáaro. moórá ááiꞌa tiyáívín-ánón-kwáásígó ááiꞌa tiyánáe séna aivaꞌá kwená i-kwáásí táámpainda sáwíva-kwaasi 10,000 kwaasi ínana óꞌon-i-kwaasiti anóndako kwená i-kwáásí táámpainda ávááraumai sáwíva-kwaasi 20,000 kwaasi ínana imáyáa éna kembá usáyaaitanaao. íya usáyaaitanaaoo séna 


text:
íma kanaán-umai usáyaaitanaumne-imayaamo énamo éna anón-kwaasi némpaꞌa máyainana aantá-kwaasi tiꞌmaréna séna íma ááiꞌa tiyánaundayaanivo úwoiya ménaum. nóraya ónaumno siyé kosimáméro síníye. 


text:
Ísu mináímbá simásuwena séna aivaꞌá ónááon-imayaa urésa naaémba síyantemba ónááowe. miráumai kesínaaemba kwaránáe síyawai aivaꞌá makáan-tantaatavesa imáyáa urésa íma mintántááꞌá tuwánaumnemo sésamo ésa kesínaaemba íma kwaránááovo mintántááꞌá tuwánaumnemo sésamo ésa kesínaaemba kwarésa kesí kwayó-kwáásí-íꞌa ónááowe Ísu siráiye. uwígóná kwaasái. 


text:
<pb/>Ísu simásuwena séna uwímá kawe-tántááꞌá imbánivo anómba ánásaisana ayáántámba kwáyáimbanivo óꞌa uwímó káíꞌa íma úmaranaaowe. 


text:
ayáántámba íma agámoꞌa maráíyana kaweꞌá ínívo úwoivaꞌa tuwánááowe. kwéisaawai ísámai kaweꞌá oró Ísu siráiye.<pb/>


text:
táákísi-ontamba kwémayon-umoyan-kwaasiye sáwíꞌa kwéun-kwaasiye Ísunopaꞌa kwenáái isánáe sésa tuwasá 


text:
ámáán-kawaa-kwaasiye ámáámba sun-kwáásíyé tuwánésa tirunkó sáwíꞌa úwasa keáímbá sésa sáwí-kwaasiye toómbá kwénena aaí kwésimba sáwíꞌa kwéiye suwaná 


text:
sipisípiraꞌa kárákwiyowai kwéon-aimba ísáaro. moóráwai sáwíva-sipisipi 100 sipisipiraꞌa kárákwiraisana moórá-sipisipi áúyokwisasa misáwívá-sípísípí uváꞌá máyáawana moóráma áúyokwimba koavakáá-émena awánéna 


text:
naaópaꞌa téna kwenamááraawe kwená naaópaken-kwaasiye tááyaisasa torupamái máyáawana séna kesí sipisípi áúyokwisaꞌa koavakáá-émeꞌa áíꞌmaeꞌa túmpo aamoiyá ónáe sisasá aamoí uráawe. 


text:
simátimeꞌa séꞌa miráumai kwíyómpaꞌa máyáawai marapáꞌá tuwánaamba arupí umái máyáan-kwaasi kaweꞌá umái máyáamba tuwánésa aamoí kwéowasa sáwíꞌa umái máyáampinkemba sáwí-imayaa tuwésa Áánútunopaꞌa tíyasa Áánútuna kwayóꞌnárawaꞌa kwíyómpaꞌa máyáawai anón-aamoi kwéowe Ísu siráiye. óntamba áúyokain-kwasai. 


text:
<pb/>Ísu séna moórá-aimba imáyáa oró. moórá-ininko siyáánkai-ontan-arumba makáisana moórá áúyokwisana oómbá kúraꞌmakena kwená naaúmpaꞌa kankambá kwégwiyuvena kaweꞌá umái avakáá-éna 


text:
awánéna kwenamááraawe kwená naaópaken-kwaasiye tááyaisasa torupamái máyáawana simátimena séna kesí óntamba áúyokwisaꞌa avakáá-émeꞌa mayáúmpo aamoí íyataao sisasá aamoí uráawe. 


text:
simátimeꞌa séꞌa miráumai sáwíꞌa umái máyáampinkemba sáwí-imayaa tuwésa Áánútunopaꞌa tíyasa Áánútuna kwayóꞌnárawaꞌa kwíyómpaꞌa máyáawai anón-aamoi kwéowe Ísu siráiye. ívé-kwaasigo avowámbá auwéna kóurain-kwasai. 


text:
naaénkewai avowántávéna séna ená amápa-tantaaꞌa ímo pukéndaraꞌa ívéꞌa taaímbai simiyó sisaná taaínkaar-umai ááninkai tímísana 


text:
naaénkewai sáwíyankaꞌa ména kwembó ámakain-daaindaamba kwétimena óntane suꞌmai maimaéna némpaꞌ-maravaꞌa koména sáwíꞌa úmaena kwéiyena kwená óntamba tuꞌmái 


text:
mimbárávákén-kwáásígónópaꞌa kwéna mayáí mayánáe kosímae íyísana kesí maraváꞌá komé kesí póíraꞌa kárákwiyuwo sisaná 


text:
koména póíraꞌa kárákwirena ááesantavai úmae kwéiyena póíti toómpínkémbá nánáe séna sisasá íma áméwana 


text:
ména naaémba kawer-ímáyáá éna séna kesivoná mayáí-kwáásí sáwíva-tomba nawááesa tímúꞌa vaisasá aráávaraꞌa kwéomba póꞌa maankáꞌá méꞌa sáái sinkáínaꞌa puwúnavaimpoꞌa 


text:
miváꞌá tuwéna teémena aampaꞌá kwétisana némpakemba avowámá awánéna aruntavéna umánkena isaaiséna koyaparéna iviꞌá kwétaisana 


text:
ááninko séna kesivoó Áánútu aúrankare enaúrankare sáwíꞌa uráumpo kentáváí kesáánine sénda uwóvíꞌa óne sisaná 


text:
avowámá mináímbá ivá kwéyuwena kwená mayáí-kwáásí tááyaisasa tewaná séna avekáámbá kawer-únánkwátói maimaé mágwéumankeꞌa kesáánimba intávéꞌa kwairambá kwéumankeꞌa aísamai ánáamba kwéumankeꞌa 


text:
enáváꞌa kaweꞌá umái tiráisana enavo séna ánóígwara-purumakan-araaꞌa tuvúꞌmái kaúvóro sisasá mirá kwéesa máyáawe sisaná 


text:
mináímbá ísáísana arunkó sáwíꞌa isaná kayoréna íma naaúmpaꞌa íyísana avowámá máápaꞌa kuména aivakéwai arumbá kusimái íyáísana 


text:
avowántávéna séna ayáátáákaꞌa esé méꞌa sáwívar-ima kwémaisuweꞌa enáái íma ankaiséꞌa emó séndantemba mirá kwéuna anóm-poiye sáwíyam-poi méme-araare íma tuvú-simenaꞌa kesí kwaásiye naráumne. 


text:
enááninko ená anón-ontamba maimaéna koména aarai tineꞌá minóntámbá máyuꞌmai ánásasuwena tisa ánóígwara-purumakan-araaꞌa tuvúꞌmái kwégaumai améne sisaná 


text:
enáváko áúyokurai. pukurái. kwésunana úwoi ména tintávéta aamoiyá kwéumankaumne siráiye Ísu siráiye.<pb/>


