# verses

text:
Yargýlarken haksýzlýk yapmayacak, kimseyi kayýrmayacaksýnýz. Rüþvet almayacaksýnýz. Çünkü rüþvet bilge kiþinin gözlerini kör eder, haklýyý haksýz çýkarýr.


text:
Yaþamak ve Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkeyi miras almak için doðruluðun, yalnýz doðruluðun ardýnca gidin.


text:
'Tanrýnýz RAB'be herhangi bir özürü, kusuru olan sýðýr ya da koyun kurban etmeyeceksiniz. Tanrýnýz RAB bundan tiksinir.


text:
'Tanrýnýz RAB'bin size vereceði kentlerin birinde aranýzdan O'nun antlaþmasýný çiðneyip gözünde kötü olaný yapan bir erkek ya da kadýn çýkar


text:
ve buyruklarýma aykýrý olarak gidip baþka ilahlara tapar, onlarýn, güneþin, ayýn ya da gök cisimlerinin önünde eðilirse


text:
ve bu olay size bildirilirse, duyduklarýnýzý iyice araþtýrýn. Duyduklarýnýz doðruysa ve bu iðrenç olayýn Ýsrail'de yapýldýðý kanýtlanýrsa,


text:
Ölmesi gereken, iki ya da üç kiþinin tanýklýðýyla öldürülecek; bir kiþinin tanýklýðýyla öldürülmeyecek.


text:
'Eðer kentlerinizde adam öldürme, dava, saldýrý konusunda yargýlamada sizi aþan sorunlarla karþýlaþýrsanýz, Tanrýnýz RAB'bin seçeceði yere gidin.


text:
Sorunlarýnýzý Levili kâhinlere ve o dönemde görevli yargýca götürüp soruþturun. Yargý kararýný onlar size bildirecekler.


text:
RAB'bin seçeceði yerden size bildirilen karara uymalý, size verilen öðüdü tutmaya dikkat etmelisiniz.


text:
Orada, Tanrýnýz RAB'bin önünde görev yapan kâhini ya da yargýcý kim dinlemeyip saygýsýzlýk ederse öldürülmeli. Ýsrail'den kötülüðü atmalýsýnýz.


text:
'Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkeye girip orayý mülk edinerek yerleþtiðinizde ve, <Çevremizdeki uluslarýn tümü gibi biz de baþýmýza bir kral atayalým> dediðinizde,


text:
atayacaðýnýz kral Tanrýnýz RAB'bin seçtiði kiþi olmalýdýr. Atayacaðýnýz kral kendi kardeþlerinizden biri olmalý. Soydaþlarýnýzdan olmayan birini, bir yabancýyý kral seçmeyeceksiniz.


text:
Kral çok sayýda at edinmemeli, daha çok at satýn almak için halký Mýsýr'a göndermemeli. Çünkü RAB size, <Bir daha o yoldan dönmeyeceksiniz> dedi.


text:
Atayacaðýnýz kral yüreðinin RAB'den sapmamasý için çok kadýn edinmemeli, büyük ölçüde altýn, gümüþ biriktirmemeli.


text:
'Kral tahtýna oturunca, Levili kâhinlerin korumasý altýndaki Kutsal Yasa'nýn bir örneðini kendisi bir kitaba yazacak.


text:
Bu yasa örneðini yanýnda bulunduracak, yaþamý boyunca her gün onu okuyacak. Öyle ki, Tanrýsý RAB'den korkmayý, bu yasanýn bütün sözlerine ve kurallarýna uymayý öðrensin;


text:
kendini kardeþlerinden üstün saymasýn, yasanýn dýþýna çýkmasýn; kendinin ve soyunun krallýðý Ýsrail'de uzun yýllar sürsün.'


text:
'Levili kâhinlerin, bütün Levi oymaðýnýn öbür Ýsrailliler gibi payý ve mülkü olmayacak. RAB için yakýlan sunularla, RAB'be düþen payla geçinecekler.


text:
Kardeþleri arasýnda mülkleri olmayacak. RAB'bin onlara verdiði söz uyarýnca, RAB'bin kendisi onlarýn mirasý olacak.


text:
Tahýlýnýzýn, yeni þarabýnýzýn, zeytinyaðýnýzýn ilk ürününü ve koyunlarýnýzdan kýrktýðýnýz ilk yünü kâhine vereceksiniz.


text:
Çünkü Tanrýnýz RAB, önünde dursunlar, her zaman adýyla hizmet etsinler diye bütün oymaklarýnýz arasýndan onu ve oðullarýný seçti.


text:
'Eðer bir Levili, yaþadýðý herhangi bir Ýsrail kentinden RAB'bin seçeceði yere kendi isteðiyle gelirse,


text:
'Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkeye girdiðinizde, oradaki uluslarýn iðrenç törelerini öðrenip uygulamayýn.


text:
Aranýzda oðlunu ya da kýzýný ateþte kurban eden, falcý*fi*, büyücü, muskacý, medyum, ruh çaðýran ya da ölülerin ruhlarýna danýþan kimse olmasýn.


text:
Çünkü RAB bunlarý yapanlardan tiksinir. Tanrýnýz RAB, bu iðrenç töreleri yüzünden bu uluslarý önünüzden kovacaktýr.


text:
'Ülkelerini alacaðýnýz uluslar büyücülerin, falcýlarýn öðüdüne kulak verirler. Ama Tanrýnýz RAB buna izin vermiyor.


text:
Tanrýnýz RAB size aranýzdan, kendi kardeþlerinizden benim gibi bir peygamber çýkaracak. Onu dinleyin.


text:
Horev'de toplandýðýnýz gün Tanrýnýz RAB'den þunu dilemiþtiniz: <Bir daha ne Tanrýmýz RAB'bin sesini duyalým, ne de o büyük ateþi görelim, yoksa ölürüz.>


text:
<Onlara kardeþleri arasýndan senin gibi bir peygamber çýkaracaðým. Sözlerimi onun aðzýndan iþiteceksiniz. Kendisine buyurduklarýmýn tümünü onlara bildirecek.


text:
Ancak, kendisine buyurmadýðým bir sözü benim adýma söylemeye kalkýþan ya da baþka ilahlar adýna konuþan peygamber öldürülecektir.>


text:
Eðer bir peygamber RAB'bin adýna konuþur, ama konuþtuðu söz yerine gelmez ya da gerçekleþmezse, o söz RAB'den deðildir. Peygamber saygýsýzca konuþmuþtur. Ondan korkmayýn.'


text:
'Tanrýnýz RAB ülkelerini size vereceði uluslarý yok ettiðinde ve siz bu ülkeleri mülk edinip kentlerine ve evlerine yerleþtiðinizde,


text:
Tanrýnýz RAB'bin mülk edinmek için size vereceði ülkenin ortasýnda kendiniz için üç kent ayýracaksýnýz.


text:
Bu kentlere giden yollar yapacak, Tanrýnýz RAB'bin mülk olarak size vereceði ülkeyi üç bölgeye ayýracaksýnýz. Öyle ki, birini öldüren bu kentlerden birine kaçabilsin.


text:
'Birini öldürüp de canýný kurtarmak için oraya kaçan kiþiyle ilgili kural þudur: Biri, önceden kin beslemediði komþusunu istemeyerek öldürürse,


text:
örneðin odun kesmek üzere komþusuyla ormana gidip aðacý kesmek için baltayý vurduðunda balta demiri saptan çýkar, komþusuna çarpar, komþusu ölürse, ölüme neden olan kiþi bu kentlerden birine kaçýp canýný kurtarsýn.


text:
Yoksa ölenin öcünü almak isteyen, öfkeyle öldürenin peþine düþebilir, yol uzunsa yetiþip onu öldürebilir. Oysa öldüren kiþi, öldürdüðü kiþiye karþý önceden bir kini olmadýðýndan, ölümü hak etmemiþtir.


text:
'Tanrýnýz RAB'bi sevmek, her zaman O'nun yollarýnda yürümek için bugün size bildirdiðim bütün bu buyruklara uyarsanýz, Tanrýnýz RAB atalarýnýza içtiði ant uyarýnca sýnýrýnýzý geniþletir ve onlara söz verdiði bütün ülkeyi size verirse, kendinize üç kent daha ayýrýn.


text:
Öyle ki, Tanrýnýz RAB'bin mülk olarak size vereceði ülkede suçsuz kaný dökülmesin ve siz de kan dökmekten suçlu olmayasýnýz.


text:
'Komþusuna kin besleyen biri pusuya yatar, saldýrýp onu öldürür, sonra da bu kentlerden birine kaçarsa,


text:
kentinin ileri gelenleri peþinden adam gönderip onu kaçtýðý kentten geri getirecekler. Öldürülmesi için, ölenin öcünü almak isteyen kiþiye teslim edecekler.


text:
Ona acýmayacaksýnýz. Ýsrail'i suçsuz kaný dökme günahýndan arýndýrmalýsýnýz ki, üzerinize iyilik gelsin.


text:
'Tanrýnýz RAB'bin mülk edinmek için size vereceði ülkede payýnýza düþen mirasta komþunuzun önceden belirlenen sýnýrýný deðiþtirmeyeceksiniz.'


text:
'Herhangi bir suç ya da günah konusunda birini suçlu çýkarmak için bir tanýk yetmez. Her sorun iki ya da üç tanýðýn tanýklýðýyla açýklýða kavuþturulacaktýr.


text:
aralarýnda sorun olan iki kiþi RAB'bin önünde kâhinlerin ve o dönemde görevli yargýçlarýn önüne çýkarýlmalý.


text:
Yargýçlar sorunu iyice araþtýracaklar. Eðer tanýðýn kardeþine karþý yalancý tanýklýk yaptýðý ortaya çýkarsa,


text:
kardeþine yapmayý tasarladýðýný kendisine yapacaksýnýz. Aranýzdaki kötülüðü ortadan kaldýrmalýsýnýz.


text:
Geri kalanlar olup bitenleri duyup korkacaklar; bir daha aranýzda buna benzer kötü bir þey yapmayacaklar.


text:
'Düþmanlarýnýzla savaþmaya gittiðinizde, atlar, savaþ arabalarý ve sizden daha kalabalýk bir ordu görürseniz onlardan korkmayýn. Sizi Mýsýr'dan çýkaran Tanrýnýz RAB sizinledir.


text:
Onlara þöyle diyecek: <Ey Ýsrailliler, dinleyin! Bugün düþmanlarýnýzla savaþmaya gidiyorsunuz. Cesaretinizi yitirmeyin, korkmayýn. Onlardan yýlmayýn, ürkmeyin.


text:
Çünkü sizi zafere kavuþturmak üzere sizinle birlikte düþmanlarýnýza karþý savaþmaya gelen Tanrýnýz RAB'dir.>


text:
'Görevliler askerlere þöyle diyecekler: <Yeni ev yapýp da içinde oturmayan biri var mý? Evine geri dönsün. Yoksa savaþta ölebilir, evine bir baþkasý yerleþir.


text:
Bað dikip de üzümünü toplamayan var mý? Evine dönsün. Olur ya, savaþta ölür, üzümü bir baþkasý toplar.


text:
'Görevliler konuþmalarýný þöyle sürdürecekler: <Aranýzda korkan, cesaretini yitiren var mý? Evine dönsün. Öyle ki, kardeþlerinin yürekleri onunki gibi ürpermesin.>


text:
Barýþ önerinizi benimser, kapýlarýný size açarlarsa, kentte yaþayanlarýn tümü sizin için angaryasýna çalýþacak, size hizmet edecekler.


text:
Kadýnlarý, çocuklarý, hayvanlarý ve kentteki her þeyi yaðmalayabilirsiniz. Tanrýnýz RAB'bin size verdiði düþman malýný kullanabilirsiniz.


text:
'Ancak Tanrýnýz RAB'bin miras olarak size vereceði bu halklarýn kentlerinde soluk alan hiçbir canlýyý yaþatmayacaksýnýz.


text:
Tanrýnýz RAB'bin size buyurduðu gibi, onlarý -Hitit*, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus halklarýný- tümüyle yok edeceksiniz.


text:
Öyle ki, ilahlarýna taparken yaptýklarý iðrençliklere uymayý size öðretemesinler, siz de Tanrýnýz RAB'be karþý günah iþlemeyesiniz.


text:
'Bir kentle savaþýrken, kenti ele geçirmek için kuþatma uzun sürerse, aðaçlarýna balta vurup yok etmeyeceksiniz. Aðaçlarýn ürünlerini yiyebilirsiniz, ama onlarý kesmeyeceksiniz. Çünkü kýrdaki aðaçlar insan deðil ki kuþatma altýna alasýnýz.


text:
Yalnýz ürün vermediðini bildiðiniz aðaçlarý kesip yok edebilirsiniz. Sizinle savaþan kenti ele geçirene dek kesilen aðaçlarý kuþatma iþinde kullanabilirsiniz.'


text:
'Tanrýnýz RAB'bin mülk edinmek için size vereceði ülkede, kýrda yere düþmüþ, kimin öldürdüðü bilinmeyen birini görürseniz,


text:
Düveyi topraðý sürülmemiþ, ekilmemiþ ve içinde sürekli akan bir dere olan bir vadiye getirecekler. Orada, derede düvenin boynunu kýracaklar.


text:
Levili kâhinler de oraya gidecek. Çünkü Tanrýnýz RAB, onlarý kendisine hizmet etsinler, O'nun adýyla kutsasýnlar diye seçti. Kavga, saldýrý davalarýna da onlar bakacak.


text:
Sonra þöyle bir açýklama yapacaklar: <Bu kaný ellerimiz dökmedi, kimin yaptýðýný gözlerimiz de görmedi.


text:
Ya RAB, kurtardýðýn halkýn Ýsrailliler'i baðýþla. Halkýný dökülen suçsuz kanýndan sorumlu tutma.> Böylece kan dökme günahýndan baðýþlanacaklar.


text:
'Düþmanlarýnýzla savaþmaya çýktýðýnýzda ve Tanrýnýz RAB onlarý elinize teslim ettiðinde, tutsaklar alýr ve


text:
Üzerinden tutsaklýk giysilerini çýkarsýn. Evinizde otursun. Anne babasý için bir ay yas tutsun. Sonra kadýný alan kiþi onunla yatabilir. Erkek ona koca, kadýn da ona karý olacak.


text:
Kadýndan hoþnut kalmazsa, onu özgür býraksýn. Kadýnla yattýðý için onu parayla satmasýn, ona köle gibi davranmasýn.'


text:
'Eðer bir adamýn iki karýsý varsa, birini seviyor, öbüründen hoþlanmýyorsa; iki kadýn da kendisine oðullar doðurmuþsa; ilk oðul hoþlanmadýðý kadýnýn oðluysa;


text:
adam malýný miras olarak oðullarýna bölüþtürdüðü gün sevdiði kadýnýn oðlunu kayýrýp ona ilk oðulluk hakkýný veremez.


text:
Hoþlanmadýðý kadýnýn oðlunu ilk doðan oðul olarak tanýyacak ve ona bütün malýndan iki pay verecektir. Çünkü bu oðul babasýnýn gücünün ilk ürünüdür. Ýlk oðulluk hakký onun olacak.'


text:
'Eðer bir adamýn dikbaþlý, baþkaldýran, annesinin ve babasýnýn sözünü dinlemeyen, onlarýn tedibine aldýrmayan bir oðlu varsa,


text:
Onlara þöyle diyecekler: <Oðlumuz dikbaþlý, baþkaldýran bir çocuktur. Sözümüzü dinlemiyor. Savurgan ve içkicidir.>


text:
Bunun üzerine kentin bütün erkekleri onu taþlayarak öldürecekler. Aranýzdaki kötülüðü ortadan kaldýracaksýnýz. Bütün Ýsrailliler bunu duyup korkacaklar.'


text:
ölüyü gece aðaçta asýlý býrakmamalýsýnýz. O gün kesinlikle gömmelisiniz. Asýlan kiþi Tanrý tarafýndan lanetlenmiþtir. Tanrýnýz RAB'bin mülk olarak size vereceði ülkeyi kirletmeyeceksiniz.


text:
'Kardeþinin yolunu yitirmiþ sýðýrýný ya da koyununu görünce, onlarý görmezlikten gelme. Sýðýrý ya da koyunu kesinlikle kardeþine geri götüreceksin.


text:
Kardeþin sana uzaksa ya da hayvanýn kime ait olduðunu bilmiyorsan evine götür. Kardeþin sýðýrýný ya da koyununu aramaya çýkýncaya dek hayvan evinde kalsýn. Sonra ona geri verirsin.


text:
Kardeþinin eþeðini, giysisini ya da yitirdiði baþka bir þeyini gördüðünde, ayný biçimde davranacaksýn. Görmezlikten gelmeyeceksin.


text:
'Kardeþinin eþeðini ya da sýðýrýný yolda düþmüþ gördüðünde, görmezlikten gelme. Hayvaný ayaða kaldýrmasý için kesinlikle kardeþine yardým edeceksin.


text:
'Kadýnlar erkek giysisi, erkekler de kadýn giysisi giymesin. Tanrýnýz RAB bu gibi þeyleri yapanlardan tiksinir.


text:
'Yolda rastlantýyla aðaçta ya da yerde bir kuþ yuvasý görürseniz, ana kuþ yavrularýn ya da yumurtalarýn üzerinde oturuyorsa, anayý yavrularýyla birlikte almayacaksýnýz.


text:
Yavrularý kendiniz için alabilirsiniz, ama anayý kesinlikle özgür býrakacaksýnýz. Öyle ki, üzerinize iyilik gelsin ve ömrünüz uzun olsun.


text:
'Yeni bir ev yaparken, dama korkuluk yapacaksýn. Öyle ki, biri damdan düþüp ölürse ailen sorumlu sayýlmasýn.


text:
ona suç yükler, adýný kötüler, <Bu kadýnla evlendim ama onunla yatýnca erden olmadýðýný gördüm> derse,


text:
kadýnýn annesiyle babasý kýzlarýnýn erden olduðuna iliþkin kanýtý alýp kapýda görevli kent ileri gelenlerine getirecekler.


text:
Kadýnýn babasý ileri gelenlere, <Kýzýmý bu adamla evlendirdim ama o kýzýmdan hoþlanmýyor> diyecek, <Þimdi kýzýmý suçluyor, onun erden olmadýðýný söylüyor. Ýþte kýzýmýn erden olduðunun kanýtý!> Sonra anne-baba kýzlarýnýn erden olduðunu kanýtlayan yatak çarþafýný ileri gelenlerin önüne serip gösterecekler.


text:
Ceza olarak ondan yüz gümüþ alýp kadýnýn babasýna verecekler. Çünkü adam Ýsrailli bir erden kýzýn adýný kötülemiþtir. Kadýn adamýn karýsý kalacak ve adam yaþamý boyunca onu boþayamayacaktýr.


text:
kýzý baba evinin kapýsýna çýkaracaklar. Kent halký taþlayarak kýzý öldürecek. Babasýnýn evindeyken fuhuþ yapmakla Ýsrail'de iðrençlik yapmýþtýr. Aranýzdaki kötülüðü ortadan kaldýracaksýnýz.


text:
'Eðer bir adam baþka birinin karýsýyla yatarken yakalanýrsa, hem kadýnla yatan adam, hem kadýn, ikisi de öldürülecek. Ýsrail'den kötülüðü atacaksýnýz.


text:
ikisini de kentin kapýsýna götürecek, taþlayarak öldüreceksiniz. Çünkü kýz kentte olduðu halde yardým istemek için baðýrmadý; adam da komþusunun karýsýyla iliþki kurdu. Aranýzdaki kötülüðü ortadan kaldýracaksýnýz.


text:
'Eðer bir adam kýrda niþanlý bir kýzla karþýlaþýr, onu yakalayýp tecavüz ederse, yalnýz tecavüz eden adam öldürülecek.


text:
Kýza hiçbir þey yapmayacaksýnýz. Çünkü kýzýn ölümü hak edecek bir günahý yoktur. Bu, komþusuna saldýrýp onu öldüren adamýn davasýna benzer.


text:
'Eðer bir adam niþanlý olmayan erden bir kýzla karþýlaþýr, tutup onunla yatarsa ve bu ortaya çýkarsa,


text:
kýzla yatan adam kýzýn babasýna elli gümüþ verecek. Kýza tecavüz ettiði için onu karý olarak alacak ve yaþamý boyunca onu boþayamayacaktýr.


text:
'Yasa dýþý doðan biri RAB'bin topluluðuna girmeyecek. Soyundan gelenler de onuncu kuþaða dek RAB'bin topluluðuna girmeyecektir.


text:
'Ammonlu ya da Moavlý biri RAB'bin topluluðuna girmeyecek. Onlarýn soyundan gelenler de onuncu kuþaða dek asla RAB'bin topluluðuna girmeyecek.


text:
Mýsýr'dan çýktýðýnýzda yolda sizi ekmek ve suyla karþýlamadýlar. Aram-Naharayim'deki Petor Kenti'nden Beor oðlu Balam'ý size lanet okumasý için ücretle tuttular.


text:
Ne var ki Tanrýnýz RAB Balam'ý dinlemek istemedi. Sizin için laneti kutsamaya çevirdi. Çünkü Tanrýnýz RAB sizi seviyor.


text:
'Edomlular'dan iðrenmeyeceksiniz. Onlar kardeþinizdir. Mýsýrlýlar'dan da iðrenmeyeceksiniz. Çünkü onlarýn ülkesinde yabancý olarak yaþadýnýz.


text:
Aranýzda gece menisi boþaldýðý için dinsel açýdan kirli biri varsa, ordugahýn dýþýna çýkýp orada kalsýn.


text:
Donatýmýnýz arasýnda yeri kazmak için bir gereç bulunsun. Ýhtiyacýnýzý gidereceðiniz zaman bir çukur kazýn, sonra da dýþkýnýzý örtün.


text:
Tanrýnýz RAB sizi kurtarmak ve düþmanlarýnýzý elinize teslim etmek için ordugahýn ortasýnda dolaþýr. Ordugahýnýz kutsal olsun ki, RAB aranýzda yakýþýksýz bir þey görüp sizden ayrýlmasýn.'


text:
Fuhuþ yapan kadýn ya da erkeðin*fj* kazancýný adak olarak Tanrýnýz RAB'bin Tapýnaðý'na götürmeyeceksiniz. Ýkisi de Tanrýnýz RAB'bin gözünde iðrençtir.


text:
'Kardeþinize para, yiyecek ya da faiz getiren baþka bir þey ödünç verdiðinizde, ondan faiz almayacaksýnýz.


text:
Yabancýdan faiz alabilirsiniz ama kardeþinizden almayacaksýnýz. Böyle yapýn ki, mülk edinmek için gideceðiniz ülkede el attýðýnýz her iþte Tanrýnýz RAB sizi kutsasýn.


text:
'Tanrýnýz RAB'be bir dilek adaðý adadýðýnýzda yerine getirmeyi savsaklamayýn. Tanrýnýz RAB sizden kesinlikle bunu isteyecektir. Yerine getirmezseniz size günah sayýlacaktýr.


text:
Komþunuzun ekin tarlasýna girdiðinizde elinizle baþak koparabilirsiniz, ama ekinlere orak salmayacaksýnýz.


text:
'Eðer bir adam evlendiði kadýnda yakýþýksýz bir þey bulur, bundan ötürü ondan hoþlanmaz, boþanma belgesi yazýp ona verir ve onu evinden kovarsa,


text:
ikinci kocasý da ondan hoþlanmaz, boþanma belgesi yazýp verir, onu evinden kovarsa ya da ikinci adam ölürse,


text:
kadýný boþayan ilk kocasý onunla yeniden evlenemez. Çünkü kadýn kirlenmiþtir. Bu RAB'bin gözünde iðrençtir. Tanrýnýz RAB'bin mülk olarak size vereceði ülkeyi günaha sürüklemeyin.


text:
'Yeni evli bir adam savaþa gitmeyecek, ona herhangi bir görev verilmeyecek. Bir yýl özgürce evinde kalýp karýsýný mutlu edecek.


text:
'Rehin olarak ne deðirmeni, ne de üst taþýný alýn. Bunu yapmakla adamýn yaþamýný rehin almýþ olursunuz.


text:
'Ýsrailli kardeþlerinden birini kaçýrýp ona kötü davranan ya da onu satan adam yakalanýrsa ölmeli. Aranýzdaki kötülüðü ortadan kaldýracaksýnýz.


text:
'Deri hastalýðý konusunda, Levili kâhinlerin size bütün öðrettiklerini yapmaya çok dikkat edin. Onlara verdiðim buyruklara özenle uyun.


text:
Ondan aldýðýn giysiyi gün batýmýnda ona kesinlikle geri vereceksin ki, onunla yatabilsin. O da seni kutsayacak. Bu yaptýðýn, Tanrýn RAB'bin önünde sana doðruluk sayýlacak.


text:
'Ücretle çalýþan, gereksinimi olan, yoksul bir soydaþýnýzý ya da kentlerinizin birinde yaþayan bir yabancýyý sömürmeyeceksiniz.


text:
Ücretini her gün, güneþ batmadan ödeyeceksiniz. Yoksul olduðu için güvencesi odur. Yoksa sana karþý RAB'be haykýrýr ve sen de günah iþlemiþ sayýlýrsýn.


text:
'Ne babalar çocuklarýnýn günahýndan ötürü öldürülecek, ne de çocuklar babalarýnýn. Herkes kendi günahý için öldürülecek.


text:
Mýsýr'da köle olduðunuzu, Tanrýnýz RAB'bin sizi oradan kurtardýðýný anýmsayýn. Bunun için böyle davranmanýzý buyuruyorum.


text:
'Tarlanýzdaki ekini biçtiðinizde, gözden kaçan bir demet olursa, almak için geri dönmeyin. Onu yabancýya, öksüze, dul kadýna býrakýn. Öyle ki, Tanrýnýz RAB el attýðýnýz her iþte sizi kutsasýn.


text:
Zeytin aðaçlarýnýzý dövüp ürününü topladýðýnýzda, dallarda kalaný toplamak için geri dönmeyeceksiniz. Kalanlarý yabancýya, öksüze, dul kadýna býrakacaksýnýz.


text:
Baðbozumunda artakalan üzümleri toplamak için geri dönmeyeceksiniz. Yabancýya, öksüze, dul kadýna býrakacaksýnýz.


text:
'Kiþiler arasýnda bir sorun çýktýðýnda, taraflar mahkemeye gittiðinde, yargýçlar davaya bakacak; suçsuzu aklayacak, suçluyu cezaya çarptýracaklar.


text:
Eðer suçlu kiþi kamçýlanmayý hak ettiyse, yargýç onu yere yatýrtacak ve önünde suçu oranýnda sayýyla kamçýlatacak.


text:
Suçluya kýrk kýrbaçtan fazla vurulmamalý. Kýrbaç sayýsý kýrký aþarsa, kardeþiniz gözünüzde aþaðýlanabilir.


text:
'Birlikte oturan kardeþlerden biri oðlu olmadan ölürse, ölenin dulu aile dýþýndan biriyle evlenmemeli. Ölenin kardeþi dul kalan kadýna gidecek. Onu kendine karý olarak alacak, ona kayýnbiraderlik görevini yapacak.


text:
Kadýnýn doðuracaðý ilk oðul, ölen kardeþin adýný sürdürsün. Öyle ki, ölenin adý Ýsrail'den silinmesin.


text:
Ama adam kardeþinin dul karýsýyla evlenmek istemiyorsa, dul kadýn kent kapýsýnda görev yapan ileri gelenlere gidip þöyle diyecek: <Kayýnbiraderim Ýsrail'de kardeþinin adýný yaþatmayý kabul etmiyor. Bana kayýnbiraderlik görevini yapmak istemiyor.>


text:
Kentin ileri gelenleri adamý çaðýrýp onunla konuþacaklar. Eðer adam, <Onunla evlenmek istemiyorum> diye üstelerse,


text:
kardeþinin dul karýsý ileri gelenlerin önünde adamýn yanýna gidecek, onun ayaðýndaki çarýðý çýkaracak, yüzüne tükürecek ve, <Kardeþine soy yetiþtirmek istemeyen adama böyle yapýlýr> diyecek.


text:
'Eðer iki adam kavgaya tutuþur da birinin karýsý kocasýný dövenin elinden kurtarmak için gelip elini uzatýr, öbür adamýn erkeklik organýný tutarsa,


text:
Tartýnýz da ölçünüz de eksiksiz ve doðru olacak. Öyle ki, Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkede ömrünüz uzun olsun.


text:
Siz yorgun ve bitkinken yolda size saldýrdýlar; geride kalan bütün güçsüzleri öldürdüler. Tanrý'dan korkmadýlar.


text:
Tanrýnýz RAB mülk edinmek için miras olarak size vereceði ülkede sizi çevrenizdeki bütün düþmanlardan kurtarýp rahata kavuþturunca, Amalekliler'in anýsýný gökler altýndan sileceksiniz. Bunu unutmayýn!'


text:
Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkenin topraklarýndan topladýðýnýz bütün ürünlerin ilk yetiþenlerini alýp sepete koyacaksýnýz. Sonra Tanrýnýz RAB'bin adýný yerleþtirmek için seçeceði yere gideceksiniz.


text:
O dönemde görevli kâhine gidip, <RAB'bin bize ant içerek atalarýmýza söz verdiði ülkeye geldiðimi Tanrýn RAB'be bugün bildiriyorum> diyeceksiniz.


text:
Sonra Tanrýnýz RAB'bin önünde þu açýklamayý yapacaksýnýz: <Babam göçebe bir Aramlý'ydý. Sayýca az kiþiyle Mýsýr'a gidip orada yaþamaya baþladý. Orada büyük, güçlü, kalabalýk bir ulus oldu.


text:
Atalarýmýzýn Tanrýsý RAB'be yakardýk. RAB yakarýþýmýzý duydu; çektiðimiz sýkýntýyý, emeði, bize yapýlan baskýyý gördü.


text:
Bunun üzerine güçlü elle, kudretle, büyük ve ürkütücü olaylarla, belirtilerle, þaþýlasý iþlerle bizi Mýsýr'dan çýkardý.


text:
Þimdi, ya RAB, bize verdiðin topraðýn ürününün ilk yetiþenini getiriyorum.> Sonra sepeti Tanrýnýz RAB'bin önüne koyup O'nun önünde yere kapanacaksýnýz.


text:
Sizler, Levililer ve aranýzda yaþayan yabancýlar Tanrýnýz RAB'bin size ve ailenize verdiði bütün iyi þeyler için sevineceksiniz.


text:
'Üçüncü yýl, ondalýðý verme yýlý, bütün ürününüzün ondalýðýný bir yana ayýrýn. Ayýrma iþini bitirdiðinizde, ondalýðý Levililer'e, yabancýlara, öksüzlere ve dul kadýnlara vereceksiniz. Öyle ki, onlar da kentlerinizde yiyip doysunlar.


text:
Sonra Tanrýnýz RAB'be, <Bana buyurduðun gibi, RAB'be ayýrdýklarýmý evden çýkarýp Levililer'e, yabancýlara, öksüzlere ve dul kadýnlara verdim> diyeceksiniz, <Buyruklarýndan ayrýlmadým, hiç birini unutmadým.


text:
Ne yas tutarken ayýrdýklarýmdan yedim, ne dinsel açýdan kirliyken onlara dokundum, ne de ölülere sundum. Tanrým RAB'bin sözüne kulak verdim. Bana bütün buyurduklarýný yaptým.


text:
Kutsal konutundan, göklerden aþaðýya bak! Halkýn Ýsrail'i ve atalarýmýza içtiðin ant uyarýnca bize verdiðin ülkeyi, süt ve bal akan ülkeyi kutsa.> '


text:
'Bugün Tanrýnýz RAB bu kurallara, ilkelere uymanýzý buyuruyor. Onlara bütün yüreðinizle, canýnýzla uymaya dikkat edin.


text:
Bugün RAB'bin Tanrýnýz olduðunu, O'nun yollarýnda yürüyeceðinizi, kurallarýna, buyruklarýna, ilkelerine uyacaðýnýzý, O'nun sözünü dinleyeceðinizi açýkladýnýz.


text:
Tanrýnýz RAB sizi övgüde, ünde, onurda yarattýðý bütün uluslardan üstün kýlacaðýný, verdiði söz uyarýnca kendisi için kutsal bir halk olacaðýnýzý açýkladý.'


text:
Þeria Irmaðý'ndan Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkeye geçince, büyük taþlar dikip kireçleyeceksiniz.


text:
Atalarýnýzýn Tanrýsý RAB'bin size verdiði söz uyarýnca O'nun size vereceði ülkeye, süt ve bal akan ülkeye girince, bu yasanýn bütün sözlerini taþlara yazacaksýnýz.


text:
Þeria Irmaðý'ndan geçince, bugün size buyurduðum gibi, bu taþlarý Eval Daðý'na dikip kireçleyeceksiniz.


text:
Tanrýnýz RAB'bin sunaðýný yontulmamýþ taþlardan yapacak, üzerinde Tanrýnýz RAB'be yakmalýk sunular* sunacaksýnýz.


text:
Sonra Musa ile Levili kâhinler bütün Ýsrailliler'e, 'Ey Ýsrail, sus ve kulak ver!' diye seslendiler, 'Bugün Tanrýnýz RAB'bin halký oldunuz.


text:
'Þeria Irmaðý'ndan geçince, halký kutsamak için Gerizim Daðý'nda duracak oymaklar þunlardýr: Þimon, Levi, Yahuda, Ýssakar, Yusuf, Benyamin.


text:
'Eðer Tanrýnýz RAB'bin sözünü iyice dinler ve bugün size ilettiðim bütün buyruklarýna uyarsanýz, Tanrýnýz RAB sizi yeryüzündeki bütün uluslardan üstün kýlacaktýr.


text:
'Rahminizin meyvesi kutsanacak. Topraðýnýzýn ürünü, hayvanlarýnýzýn dölü -sýðýrlarýnýzýn buzaðýlarý, sürülerinizin kuzularý- bereketli olacak.


text:
'RAB size saldýran düþmanlarýnýzý önünüzde bozguna uðratacak. Onlar size bir yoldan saldýracak, ama önünüzden yedi yoldan kaçacaklar.


text:
'RAB'bin buyruðuyla ambarlarýnýz dolu olacak. El attýðýnýz her iþte RAB sizi kutsayacak. Tanrýnýz RAB size vereceði ülkede sizi kutsayacak.


text:
'Tanrýnýz RAB'bin buyruklarýna uyar, O'nun yollarýnda yürürseniz, RAB size içtiði ant uyarýnca sizi kendisi için kutsal bir halk olarak koruyacaktýr.


text:
RAB atalarýnýza ant içerek size söz verdiði ülkede bolluk içinde yaþamanýzý saðlayacak: Rahminizin meyvesi kutsanacak; hayvanlarýnýzýn yavrularý, topraðýnýzýn ürünü verimli olacak.


text:
RAB ülkenize yaðmuru zamanýnda yaðdýrmak ve bütün emeðinizi verimli kýlmak için göklerdeki zengin hazinesini açacak. Birçok ulusa ödünç vereceksiniz; siz ödünç almayacaksýnýz.


text:
RAB sizi kuyruk deðil baþ yapacak. Eðer bugün size ilettiðim Tanrýnýz RAB'bin buyruklarýný dinler, onlara iyice uyarsanýz, altta deðil, her zaman üstte olacaksýnýz.


text:
Bugün size ilettiðim buyruklarýn dýþýna çýkmayacak, baþka ilahlarýn ardýnca gitmeyecek, onlara tapmayacaksýnýz.'


text:
'Ama Tanrýnýz RAB'bin sözünü dinlemez, bugün size ilettiðim buyruklarýn, kurallarýn hepsine uymazsanýz, þu lanetler üzerinize gelecek ve size ulaþacak:


text:
'Rahminizin meyvesi, topraðýnýzýn ürünü, sýðýrlarýnýzýn buzaðýlarý, sürülerinizin kuzularý lanetli olacak.


text:
'RAB'be sýrt çevirmekle yaptýðýnýz kötülükler yüzünden el attýðýnýz her iþte O sizi lanete uðratacak, þaþkýna çevirecek, paylayacak. Sonunda üzerinize yýkým gelecek ve çabucak yok olacaksýnýz.


text:
Veremle, sýtmayla, iltihapla, yakýcý sýcaklýkla, kuraklýkla, samyeliyle, küfle cezalandýracak. Siz yok oluncaya dek bunlar sizi kovalayacak.


text:
'RAB sizi düþmanlarýnýzýn önünde bozguna uðratacak. Onlara bir yoldan saldýracak, ama önlerinden yedi yoldan kaçacaksýnýz. Yeryüzündeki bütün uluslar için dehþet verici bir örnek olacaksýnýz.


text:
Öðle vakti körlerin karanlýkta el yordamýyla yürüdüðü gibi yürüyeceksiniz. Yaptýðýnýz her þeyde baþarýsýz olacak, sürekli sýkýþtýrýlacak, yaðmalanacaksýnýz. Sizi kurtaran olmayacak.


text:
'Bir kýzla niþanlanacaksýnýz, ama baþka biri onunla yatacak. Ev yapacak ama içinde oturmayacaksýnýz. Bað dikecek ama üzümünü toplamayacaksýnýz.


text:
Öküzünüz gözünüzün önünde kesilecek ama etini yemeyeceksiniz. Eþeðiniz zorla sizden alýnacak, geri getirilmeyecek. Davarlarýnýz düþmanlarýnýza verilecek. Sizi kurtaran olmayacak.


text:
Oðullarýnýz, kýzlarýnýz gözlerinizin önünde baþka bir ulusa verilecek. Her gün onlarý gözlemekten gözlerinizin gücü tükenecek. Elinizden bir þey gelmeyecek.


text:
Tanýmadýðýnýz bir halk topraðýnýzýn ürününü ve bütün emeðinizi yiyecek. Sürekli sýkýþtýrýlacak, ezileceksiniz.


text:
'RAB sizi ve baþýnýza atayacaðýnýz kralý sizin de atalarýnýzýn da bilmediði bir ulusa sürecek. Orada aðaçtan, taþtan yapýlmýþ baþka ilahlara tapacaksýnýz.


text:
RAB'bin sizi süreceði bütün uluslar baþýnýza gelenlerden dehþete düþecek; sizi aþaðýlayacak, sizinle eðlenecekler.


text:
Ülkenizin her yerinde zeytinlikleriniz olacak, ama zeytinyaðý sürünmeyeceksiniz. Zeytin aðaçlarýnýz ürününü yere dökecek.


text:
'Bütün bu lanetler baþýnýza yaðacak. Yok oluncaya dek sizi kovalayacak ve size eriþecek. Çünkü Tanrýnýz RAB'bin sözünü dinlemediniz, size verdiði buyruklarý, kurallarý yerine getirmediniz.


text:
RAB'bin üzerinize göndereceði düþmanlara kölelik edeceksiniz. Aç, susuz, çýplak kalacaksýnýz; her þeye gereksinim duyacaksýnýz. RAB sizi yok edinceye dek boynunuza demir boyunduruk vuracak.


text:
'RAB uzaktan, dünyanýn öbür ucundan bir ulusu -dilini bilmediðiniz bir ulusu, yaþlýlara saygý, küçüklere sevgi beslemeyen acýmasýz bir ulusu- birden çullanan bir kartal gibi baþýnýza getirecek.


text:
Siz yok oluncaya dek hayvanlarýnýzýn yavrularýný, topraðýnýzýn ürününü yiyip bitirecekler. Size ne tahýl, ne þarap, ne zeytinyaðý, ne sýðýrlarýnýzýn buzaðýlarýný, ne de sürülerinizin kuzularýný býrakacaklar; ta ki, siz ortadan kalkýncaya dek.


text:
Güvendiðiniz yüksek, dayanýklý surlar yerle bir oluncaya dek ülkenizdeki bütün kentlerde sizi kuþatacaklar. Tanrýnýz RAB'bin size verdiði ülkedeki bütün kentleri kuþatacaklar.


text:
'Kuþatma sýrasýnda düþmanýnýzýn vereceði sýkýntýdan rahminizin meyvesini, Tanrýnýz RAB'bin size verdiði oðullarýn, kýzlarýn etini yiyeceksiniz.


text:
Aranýzdaki en yumuþak, en duyarlý adam bile öz kardeþine, sevdiði karýsýna, sað kalan çocuklarýna acýmayacak;


text:
yediði çocuklarýnýn etini onlarýn hiçbiriyle paylaþmayacak. Çünkü düþmanýn kuþatma sýrasýnda sizi sýkýþtýrmasý yüzünden kentlerinizde hiç yiyecek kalmayacak.


text:
Aranýzda en yumuþak, en duyarlý kadýn -yumuþaklýðýndan ve duyarlýlýðýndan ayaðýnýn tabanýný yere basmak istemeyen kadýn- bile sevdiði kocasýndan, öz oðlundan, kýzýndan, plasentayý ve doðuracaðý çocuklarý esirgeyecek. Çünkü kuþatma sýrasýnda düþmanýn kentlerinizde size vereceði sýkýntýdan, yokluktan onlarý gizlice yiyecek.


text:
'Bu kitapta yazýlý yasanýn bütün sözlerine uymaz, Tanrýnýz RAB'bin yüce ve heybetli adýndan korkmazsanýz,


text:
RAB sizi ve soyunuzu korkunç belalarla, büyük ve sürekli belalarla, aðýr, iyileþmez hastalýklarla vuracak.


text:
Siz yok oluncaya dek RAB bu Yasa Kitabý'nda yazýlmamýþ her türlü hastalýðý ve belayý da baþýnýza getirecek.


text:
Gökteki yýldýzlar kadar çok olan sizler, sayýca az býrakýlacaksýnýz. Çünkü Tanrýnýz RAB'bin sözüne kulak vermediniz.


text:
Size iyilik yapmak, sizi çoðaltmak RAB'bi nasýl sevindirdiyse, sizi yýkmak ve yok etmek de öyle sevindirecektir. Mülk edinmek için gideceðiniz ülkeden sökülüp atýlacaksýnýz.


text:
'RAB sizi dünyanýn bir ucundan öbür ucuna, bütün halklar arasýna daðýtacak. Orada sizin de atalarýnýzýn da tanýmadýðý, aðaçtan ve taþtan yapýlmýþ baþka ilahlara tapacaksýnýz.


text:
Bu uluslar arasýnda ne esenliðiniz ne de dinlenecek bir yeriniz olacak. Orada RAB size titreyen yürekler, umutsuzluk ve bakmaktan yorulmuþ gözler verecek.


text:
Sürekli can kaygýsý içinde yaþayacaksýnýz. Gece gündüz dehþet içinde olacaksýnýz. Yaþamýnýzýn güvenliði olmayacak.


text:
Yüreðinizi kaplayan dehþet ve gözlerinizin gördüðü olaylar yüzünden, sabah, <Keþke akþam olsa!>, akþam, <Keþke sabah olsa!> diyeceksiniz.


text:
Bir daha görmeyeceksiniz dediðim yoldan RAB sizi gemilerle Mýsýr'a geri gönderecek. Orada erkek ve kadýn köle olarak kendinizi düþmanlarýnýza satmaya kalkýþacaksýnýz; ama satýn alan olmayacak.'


text:
RAB'bin Ýsrailliler'le Horev Daðý'nda yaptýðý antlaþmaya ek olarak, Moav'da Musa'ya onlarla yapmayý buyurduðu antlaþmanýn sözleri bunlardýr.


text:
Musa bütün Ýsrailliler'i bir araya toplayarak þöyle dedi: 'RAB'bin Mýsýr'da gözlerinizin önünde firavuna, görevlilerine, ülkesine yaptýklarýný gördünüz.


text:
Ekmek yemediniz, þarap ya da baþka içki içmediniz. Bütün bunlarý Tanrýnýz RAB'bin ben olduðumu anlayasýnýz diye yaptým> diyor.


text:
'Buraya ulaþtýðýnýzda, Heþbon Kralý Sihon ile Baþan Kralý Og bizimle savaþa tutuþtular. Ama onlarý bozguna uðrattýk.


text:
'Bugün hepiniz -önderleriniz, oymak baþlarýnýz, ileri gelenleriniz, görevlileriniz, bütün öbür Ýsrailli erkekler, çocuklarýnýz, karýlarýnýz, aranýzda yaþayan ve odununuzu kesen, suyunuzu taþýyan yabancýlar- Tanrýnýz RAB'bin önünde duruyorsunuz.


text:
Bugün Tanrýnýz RAB'bin ant içerek sizinle yaptýðý bu antlaþmayý geçerli kýlmak için burada duruyorsunuz.


text:
Öyle ki, bugün sizi kendi halký olarak belirlesin ve size söylediði gibi, atalarýnýz Ýbrahim'e, Ýshak'a, Yakup'a içtiði ant uyarýnca Tanrýnýz olsun.


text:
Antla yapýlan bu antlaþmayý yalnýz sizinle, bugün burada bizimle birlikte Tanrýmýz RAB'bin önünde duranlarla deðil, yanýmýzda olmayanlarla da yapýyorum.


text:
'Mýsýr'da nasýl yaþadýðýmýzý, öteki uluslarýn ortasýndan geçerek buraya nasýl geldiðimizi kendiniz de biliyorsunuz.


text:
Dikkat edin, bugün aranýzda bu uluslarýn ilahlarýna tapmak için Tanrýmýz RAB'den sapan erkek ya da kadýn, boy ya da oymak olmasýn; aranýzda acýlýk, zehir veren kök olmasýn.


text:
'Bu andýn sözlerini duyup da kimse kendi kendini kutlamasýn ve, <Kendi isteklerim uyarýnca yaþasam da güvenlikte olurum> diye düþünmesin. Bu herkese*fl* yýkým getirir.


text:
RAB böyle birini baðýþlamak istemez. RAB'bin öfkesi ve kýskançlýðý o kiþiye karþý alevlenecek. Bu kitapta yazýlý bütün lanetler baþýna yaðacak ve RAB onun adýný göðün altýndan silecektir.


text:
Bu Yasa Kitabý'nda yazýlý antlaþmada yer alan bütün lanetler uyarýnca, RAB onu felakete uðramasý için Ýsrail'in bütün oymaklarý arasýndan ayýracaktýr.


text:
'Sizden sonraki kuþak, çocuklarýnýz ve uzak ülkeden gelen yabancýlar ülkenizin uðradýðý belalarý, RAB'bin ülkeye gönderdiði hastalýklarý görecekler.


text:
Bütün ülke yanacak, tuz ve kükürtle örtülecek; tohum ekilmeyecek, filiz sürmeyecek, ot bitmeyecek. Ülke RAB'bin kýzgýn öfkesiyle yerle bir ettiði Sodom, Gomora, Adma ve Sevoyim gibi yýkýma uðrayacak.


text:
'Yanýt þöyle olacak: <Atalarýnýn Tanrýsý RAB kendilerini Mýsýr'dan çýkardýðýnda onlarla yaptýðý antlaþmayý býraktýlar.


text:
Tanýmadýklarý, RAB'bin kendilerine pay olarak vermediði baþka ilahlara yöneldiler; onlara tapýp önlerinde eðildiler.


text:
Ýþte bu yüzden RAB'bin öfkesi bu ülkeye karþý alevlendi; bu kitapta yazýlý bütün lanetleri oraya yaðdýrdý.


text:
RAB büyük kýzgýnlýkla, þiddetli öfkeyle onlarý ülkelerinden söküp attý; bugün olduðu gibi baþka ülkeye sürdü.>


text:
'Gizlilik Tanrýmýz RAB'be özgüdür. Ama bu yasanýn bütün sözlerine uymamýz için açýða çýkarýlanlar sonsuza dek bize ve çocuklarýmýza aittir.'


text:
'Bütün bu olaylar -önünüze serdiðim kutsama ve lanetler- baþýnýza geldiðinde, Tanrýnýz RAB'bin sizi daðýttýðý uluslar arasýnda bunlarý anýmsayacaksýnýz.


text:
Bugün size ilettiðim buyruklar uyarýnca siz ve çocuklarýnýz Tanrýnýz RAB'be döner, bütün yüreðinizle, bütün canýnýzla O'na uyarsanýz,


text:
Tanrýnýz RAB size acýyacak, sizi sürgünden geri getirecek. Sizi daðýttýðý uluslarýn arasýndan yeniden toplayacak.


text:
Sizi atalarýnýzýn mülk edindiði ülkeye ulaþtýracak. Orayý miras alacaksýnýz. Tanrýnýz RAB üzerinize iyilik getirecek ve sizi atalarýnýzdan daha çok çoðaltacak.


text:
Sizin ve çocuklarýnýzýn yüreðini deðiþtirecek*fm*. Öyle ki, O'nu bütün yüreðinizle, bütün canýnýzla sevesiniz ve yaþayasýnýz.


text:
Tanrýnýz RAB bütün bu lanetleri sizden nefret edenlerin, size baský yapan düþmanlarýnýzýn üzerine yaðdýracak.


text:
Tanrýnýz RAB el attýðýnýz her iþte sizi baþarýlý kýlacak; çok sayýda çocuðunuz olacak, hayvanlarýnýzýn yavrularý, topraðýnýzýn ürünü bol olacak. RAB atalarýnýzdan nasýl hoþnut kaldýysa, sizden de öyle hoþnut kalacak ve sizi baþarýlý kýlacak.


text:
Yeter ki, Tanrýnýz RAB'bin sözünü dinleyin, bu Yasa Kitabý'nda yazýlý buyruklarýna, kurallarýna uyun ve bütün yüreðinizle, bütün canýnýzla O'na dönün.


text:
O göklerde deðil ki, <Kim bizim için göðe çýkacak? Kim yerine getirmemiz için onu alýp yayacak?> diyesiniz.


text:
Denizin ötesinde deðil ki, <Kim bizim için denizin ötesine gidecek? Kim yerine getirmemiz için onu alýp yayacak?> diyesiniz.


text:
Bugün size Tanrýnýz RAB'bi sevmeyi, yollarýnda yürümeyi, buyruklarýna, kurallarýna, ilkelerine uymayý buyuruyorum. Öyle ki, yaþayasýnýz, çoðalasýnýz ve mülk edinmek için gideceðiniz ülkede Tanrýnýz RAB tarafýndan kutsanasýnýz.


text:
bugün size kesinlikle yok olacaðýnýzý bildiriyorum. Þeria Irmaðý'ndan geçip mülk edinmek için gideceðiniz ülkede uzun yaþamayacaksýnýz.


text:
'Önünüze yaþamla ölümü, kutsamayla laneti koyduðuma bugün yeri göðü size karþý tanýk gösteriyorum. Yaþamý seçin ki, siz de çocuklarýnýz da yaþayasýnýz.


text:
Tanrýnýz RAB'bi sevin, sözüne uyup O'na baðlanýn. RAB yaþamýnýzdýr; kendilerine vereceðine iliþkin atalarýnýz Ýbrahim'e, Ýshak'a, Yakup'a söz verdiði ülkede uzun yaþamanýzý saðlayacaktýr.'


text:
'Yüz yirmi yaþýndayým. Bundan böyle size önderlik edemem. Üstelik RAB bana, <Þeria Irmaðý'nýn karþý yakasýna geçmeyeceksin> dedi.


text:
Tanrýnýz RAB önünüzden geçecek. Bu uluslarý önünüzden yok edecek. Ülkelerini mülk edineceksiniz. RAB'bin sözü uyarýnca Yeþu size önderlik edecek.


text:
RAB Amorlular'ýn krallarý Sihon'u ve Og'u yok edip ülkelerine yaptýðýnýn aynýsýný bu uluslara da yapacak.


text:
Güçlü ve yürekli olun! Onlardan korkmayýn, yýlmayýn. Çünkü sizinle birlikte giden Tanrýnýz RAB'dir. O sizi terk etmeyecek, sizi yüzüstü býrakmayacaktýr.'


text:
Sonra Musa Yeþu'yu çaðýrýp bütün Ýsrailliler'in gözü önünde ona þöyle dedi: 'Güçlü ve yürekli ol! Çünkü RAB'bin, atalarýna ant içerek söz verdiði ülkeye bu halkla birlikte sen gideceksin. Ülkeyi miras olarak onlara sen vereceksin.


text:
RAB'bin kendisi sana öncülük edecek, seninle birlikte olacak. Seni terk etmeyecek, seni yüzüstü býrakmayacak. Korkma, yýlma.'


text:
Musa bu yasayý yazýp RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* taþýyan Levili kâhinlere ve bütün Ýsrail ileri gelenlerine verdi.


text:
Sonra onlara þöyle buyurdu: 'Her yedi yýlýn sonunda, borçlarý baðýþlama yýlýnda, Çardak Bayramý'nda*,


text:
bütün Ýsrailliler Tanrýnýz RAB'bin önünde bulunmak üzere seçeceði yere geldiðinde, bu yasayý onlara okuyacaksýnýz.


text:
Halký -erkekleri, kadýnlarý, çocuklarý ve kentlerinizde yaþayan yabancýlarý- toplayýn. Öyle ki, herkes duyup öðrensin, Tanrýnýz RAB'den korksun. Bu yasanýn bütün sözlerine uymaya dikkat etsin.


text:
Yasayý bilmeyen çocuklar da duysunlar, mülk edinmek için Þeria Irmaðý'ndan geçip gideceðiniz ülkede yaþadýðýnýz sürece Tanrýnýz RAB'den korkmayý öðrensinler.'


text:
RAB Musa'ya, 'Ölümüne az kaldý' dedi, 'Yeþu'yu çaðýr. Ona buyruklarýmý bildirmem için Buluþma Çadýrý'nda hazýr olun.' Böylece Musa ile Yeþu gidip Buluþma Çadýrý'nda beklediler.


text:
RAB Musa'ya þöyle seslendi: 'Yakýnda ölüp atalarýna kavuþacaksýn. Bu halk da gideceði ülkenin ilahlarýna baðlanýp bana hainlik edecek. Beni býrakacak, kendileriyle yaptýðým antlaþmayý bozacaklar.


text:
O gün onlara öfkeleneceðim, onlarý terk edeceðim. Yüzümü onlardan çevireceðim. Baþkalarýna yem olacaklar, baþlarýna sayýsýz kötülükler, sýkýntýlar gelecek. O gün, <Tanrýmýz bizimle olmadýðý için bu kötülükler baþýmýza geldi> diyecekler.


text:
'Þimdi kendiniz için þu ezgiyi yazýn ve Ýsrailliler'e öðretin; onu okusunlar. Öyle ki, bu ezgi Ýsrailliler'e karþý benim tanýðým olsun.


text:
Onlarý atalarýna ant içerek söz verdiðim süt ve bal akan ülkeye getirdiðimde yiyip doyacaklar; semirince baþka ilahlara yönelip onlara tapacaklar. Beni tepecek, antlaþmamý bozacaklar.


text:
Baþlarýna sayýsýz kötülükler, sýkýntýlar geldiðinde, bu ezgi onlara karþý tanýklýk edecek. Çünkü çocuklarý bu ezgiyi unutmayacak. Ant içerek söz verdiðim ülkeye onlarý getirmeden önce neler tasarladýklarýný biliyorum.'


text:
RAB Nun oðlu Yeþu'ya þu buyruðu verdi: 'Güçlü ve yürekli ol! Çünkü Ýsrailliler'i, ant içerek söz verdiðim ülkeye sen götüreceksin ve ben seninle birlikte olacaðým.'


text:
'Bu Yasa Kitabý'ný alýn, Tanrýnýz RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn yanýna koyun. Orada size karþý bir tanýk olarak kalsýn.


text:
Çünkü sizin baþkaldýran, dikbaþlý kiþiler olduðunuzu biliyorum. Bugün ben saðken, aranýzdayken bile RAB'be karþý geliyorsunuz; ölümümden sonra daha ne kadar çok baþkaldýracaksýnýz.


text:
Oymaklarýnýzýn bütün ileri gelenlerini, görevlilerinizi bana getirin. Bu sözleri onlara duyuracaðým. Yeri göðü onlara karþý tanýk tutacaðým.


text:
Ölümümden sonra büsbütün yozlaþacaðýnýzý, size buyurduðum yoldan sapacaðýnýzý biliyorum. Son günlerde kötülüklerle karþýlaþacaksýnýz. Çünkü RAB'bin gözünde kötü olaný yapacak ve yaptýklarýnýzla O'nu öfkelendireceksiniz.'


text:
Öðretiþim yaðmur gibi damlasýn; Sözlerim çiy gibi düþsün, Çimen üzerine çiseleyen yaðmur gibi, Bitkilere yaðan saðanak gibi.


text:
O Kaya'dýr, iþleri kusursuzdur, Bütün yollarý doðrudur. O haksýzlýk etmeyen güvenilir Tanrý'dýr. Doðru ve adildir.


text:
RAB'be böyle mi karþýlýk verilir, Ey akýlsýz ve bilgelikten yoksun halk? Sizi yaratan, size biçim veren, Babanýz, Yaratýcýnýz O deðil mi?


text:
'Eski günleri anýmsayýn; Çoktan geçmiþ çaðlarý düþünün. Babanýza sorun, size anlatsýn, Yaþlýlarýnýz size açýklasýn.


text:
Yüceler Yücesi uluslara paylarýna düþeni verip Ýnsanlarý böldüðünde, Uluslarýn sýnýrlarýný Ýsrailoðullarý'nýn*fn* sayýsýna göre belirledi.


text:
Yuvasýnda yavrularýný uçmaya kýþkýrtan, Onlarýn üzerinde kanat çýrpan bir kartal gibi, Kanatlarýný gerip onlarý aldý Ve kanatlarý üzerinde taþýdý.


text:
'Onu yeryüzünün yüksekliklerinde gezdirdi, Tarlada yetiþen ürünlerle doyurdu. Onu kayadan akan balla, Çakmaktaþýndan çýkardýðý yaðla besledi.


text:
Ýneklerin yaðýyla, Koyunlarýn sütüyle, Besili kuzularla, Baþan cinsi en iyi koçlarla, tekelerle, En iyi buðdayla onu besledi. Halk üzümün kýrmýzý kanýný içti.


text:
'Yeþurun*fo* semirdi ve sahibini tepti; Doyunca yað baðlayýp aðýrlaþtý, Kendisini yaratan Tanrý'ya sýrt çevirdi, Kurtarýcýsýný, Kaya'yý küçümsedi.


text:
Tanrý olmayan cinlere, Tanýmadýklarý ilahlara, Atalarýnýzýn korkmadýklarý, Son zamanlarda ortaya çýkan Yeni ilahlara kurban kestiler.


text:
<Yüzümü onlardan çevirecek Ve sonlarýnýn ne olacaðýný göreceðim> dedi, <Çünkü onlar sapýk bir kuþak Ve güvenilmez çocuklardýr.


text:
Tanrý olmayan ilahlarla Beni kýskandýrdýlar; Deðersiz putlarýyla beni öfkelendirdiler. Ben de halk olmayan bir halkla Onlarý kýskandýracaðým. Anlayýþsýz bir ulusla Onlarý öfkelendireceðim.


text:
Çünkü size karþý öfkem ateþ gibi tutuþup Ölüler diyarýnýn derinliklerine dek yanacak. Yeryüzünü ve ürününü yutup yok edecek Ve daðlarýn temellerini tutuþturacak.


text:
Kavurucu kýtlýk, tüketici hastalýk, Öldürücü salgýn vuracak onlarý. Gönderdiðim canavarlar diþleriyle onlara saldýracak, Toprakta sürünen zehirli yýlanlar onlarý ýsýracak.


text:
Sokakta kýlýç onlarý çocuksuz býrakacak; Evlerinde dehþet egemen olacak. Delikanlýsý, genç kýzý, Emzikteki çocuðu, aksaçlýsý ölecek.


text:
Ama düþmanýn alay etmesinden çekindim. Öyle ki, düþman yanlýþ anlayýp da, Bütün bunlarý yapan RAB deðil, Baþarý kazanan biziz, demesin.>


text:
Onlarýn Kayasý kendilerini satmamýþ Ve RAB onlarý ele vermemiþ olsaydý, Nasýl bir kiþi bin kiþiyi kovar, Ýki kiþi on bin kiþiyi kaçýrtýrdý?


text:
Öç benimdir, karþýlýðýný ben vereceðim, Zamaný gelince ayaklarý kayacak, Onlarýn yýkým günü yakýndýr, Ceza günü hýzla yaklaþýyor.>


text:
'RAB kendi halkýnýn hakkýný koruyacak, Onlarýn gücünün tükendiðini, Ülkede genç yaþlý kimsenin kalmadýðýný görünce, Kullarýna acýyacaktýr.


text:
<Kurbanlarýnýzýn yaðýný yiyen, Dökmelik sununuzu içen Ýlahlarýnýz hani nerede? Kalksýnlar da size yardým etsinler! Size barýnak olsunlar!


text:
' <Artýk anlayýn ki, ben, evet ben O'yum, Benden baþka tanrý yoktur! Öldüren de, yaþatan da, Yaralayan da, iyileþtiren de benim. Kimse elimden kurtaramaz.


text:
Parlayan kýlýcýmý bileyip Yargýlamak için elime alýnca, Düþmanlarýmdan öç alacaðým, Benden nefret edenlere karþýlýðýný vereceðim.


text:
Oklarýmý kanla sarhoþ edeceðim, Kýlýcým vurulanlarýn, tutsaklarýn kanýyla, Düþman önderlerinin baþlarýyla Ve etle beslenecek.>


text:
'Ey uluslar, O'nun halkýný kutlayýn, Çünkü O kullarýnýn kanýnýn öcünü alacak, Düþmanlarýndan öç alacak, Ülkesinin ve halkýnýn günahýný baðýþlayacak.'


text:
Musa sözlerini bitirince, Ýsrailliler'e þöyle dedi: 'Bugün size bildirdiðim bu uyarýcý sözlerin tümünü benimseyin. Bu yasanýn bütün sözlerine dikkat etmeleri ve yerine getirmeleri için çocuklarýnýza buyruk verin.


text:
Bunlar sizin için boþ sözler deðildir, sizin yaþamýnýzdýr. Þeria Irmaðý'ndan geçerek mülk edineceðiniz ülkede ömrünüz bu sözler sayesinde uzun olacaktýr.'


text:
'Haavarim daðlýk bölgesine, Eriha karþýsýnda Moav ülkesindeki Nevo Daðý'na çýk. Mülk olarak Ýsrailliler'e vereceðim Kenan ülkesine bak.


text:
Aðabeyin Harun Hor Daðý'nda ölüp atalarýna kavuþtuðu gibi, sen de çýkacaðýn daðda ölüp atalarýna kavuþacaksýn.


text:
Çünkü ikiniz de Zin Çölü'nde, Meriva-Kadeþ sularýnda, Ýsrailliler'in önünde bana ihanet ettiniz, kutsallýðýmý önemsemediniz.


text:
Bu nedenle ülkeyi ancak uzaktan göreceksin. Ama oraya, Ýsrail halkýna vereceðim ülkeye girmeyeceksin.'


text:
Þöyle dedi: 'RAB Sina Daðý'ndan geldi, Halkýna Seir'den doðdu Ve Paran Daðý'ndan parladý. On binlerce kutsalýyla birlikte geldi, Sað elinde halký için alev alev yanan ateþ vardý.


text:
Ya RAB, halklarý gerçekten seversin, Bütün kutsallar elinin altýndadýr. Ayaklarýna kapanýr, Sözlerini dinlerler.


text:
Musa Yahuda için de þunlarý söyledi: 'Ya RAB, Yahuda'nýn yakarýþýný duy Ve onu kendi halkýna getir. Kendisi için elleriyle savaþtý. Düþmanlarýna karþý ona yardýmcý ol.'


text:
Levi için de þöyle dedi: 'Ya RAB, senin Tummim'in ve Urim'in* Sadýk kulun içindir. Onu Massa'da denedin, Meriva sularýnda onunla tartýþtýn.


text:
O annesi ve babasý için, <Onlarý saymýyorum> dedi. Kardeþlerini tanýmadý, Çocuklarýný bilmedi. Ama senin sözünü tuttu Ve antlaþmana baðlý kaldý.


text:
Ýlkelerini Yakup soyuna, Yasaný Ýsrail'e öðretecekler. Senin önünde buhur, Sunaðýnda tümüyle yakmalýk sunular* sunacaklar.


text:
Ya RAB, onlarý el attýklarý her iþte kutsa, Yaptýklarýndan hoþnut ol. Ona karþý ayaklananlarýn Ve ondan nefret edenlerin belini kýr, Bir daha ayaða kalkmasýnlar!'


text:
Benyamin için de þöyle dedi: 'RAB'bin sevgilisi, O'nun yanýnda güvenlikte yaþasýn; RAB bütün gün onu korur, O da RAB'bin kucaðýnda*fþ* oturur.'


text:
Yusuf için de þöyle dedi: 'RAB onun ülkesini Gökten yaðan deðerli çiyle Ve yeraltýndaki derin su kaynaklarýyla kutsasýn.


text:
Yerin en deðerli ürünü ve doluluðuyla, Çalýda oturanýn lütfuyla bereketli olsun. Yusuf'un baþý üzerine, Kardeþlerinden ayrý olanýn baþý üzerine bereket yaðsýn.


text:
Ýlk doðan bir boða kadar Görkemlidir o; Boynuzlarý yaban öküzünün boynuzlarý gibidir. Bu boynuzlarla uluslarý, Yeryüzünün dört bucaðýndaki uluslarý yaralayacak. Ýþte böyledir Efrayim'in on binleri, Ýþte bunlardýr Manaþþe'nin binleri.'


text:
Zevulun için de þöyle dedi: 'Ey Zevulun, sevinç duy yola çýkýþýnla, Ve sen, Ýssakar, çadýrlarýnda sevin!


text:
Uluslarý daða çaðýracak, Orada doðruluk kurbanlarý kesecekler. Denizlerin bolluðuyla Ve kumlarda saklý hazinelerle doyacaklar.'


text:
Gad için de þöyle dedi: 'Gad'ýn sýnýrýný geniþleten kutsansýn; Gad orada kol ve baþ parçalayan Bir aslan gibi oturuyor.


text:
Kendine ilk topraðý seçti; Önderlik payý ona verilmiþtir. Halkýn önderleri bir araya geldiðinde, RAB'bin doðru isteðini Ve Ýsrail'e iliþkin ilkelerini, O yerine getirdi.'


text:
Naftali için de þöyle dedi: 'Ey sen, RAB'bin lütfu ve Kutsamasýyla dolu olan Naftali! Sen batýyý ve güneyi mülk edineceksin.'


text:
Aþer için de þöyle dedi: 'Oðullar arasýnda en çok kutsanan Aþer olsun, Kardeþlerinin beðenisini kazanan o olsun. Ayaðýný zeytinyaðýna batýrsýn.


text:
Sýðýnaðýn çaðlar boyu var olan Tanrý'dýr, Seni taþýyan O'nun yorulmaz kollarýdýr. Düþmaný önünden kovacak Ve sana, <Onu yok et!> diyecek.


text:
Böylece Ýsrail güvenlik içinde yaþayacak; Tahýl ve yeni þarap ülkesinde, Yakup'un pýnarý güvenlikte kalacak. Gökler oraya çiy damlatacak.


text:
Ne mutlu sana, ey Ýsrail! Var mý senin gibisi? Sen RAB'bin kurtardýðý bir halksýn. RAB seni koruyan kalkan Ve þanlý kýlýcýndýr. Düþmanlarýn senin önünde küçülecek Ve sen onlarý çiðneyeceksin.'


text:
Bundan sonra Musa Moav ovalarýndan Nevo Daðý'na giderek Eriha Kenti karþýsýndaki Pisga Daðý'na çýktý. RAB ona bütün ülkeyi gösterdi:


text:
Dan'a kadar uzanan Gilat'ý, bütün Naftali'yi, Efrayim ve Manaþþe bölgelerini, Akdeniz'e kadar uzanan bütün Yahuda bölgesini,


text:
Sonra Musa'ya þöyle dedi: 'Ýbrahim'e, Ýshak'a, Yakup'a, <Senin soyuna vereceðim> diye ant içtiðim ülke budur. Ülkeyi sana gösterdim ama oraya gitmeyeceksin.'


text:
RAB onu Moav ülkesinde, Beytpeor karþýsýndaki vadide gömdü. Bugün de mezarýnýn nerede olduðunu kimse bilmiyor.


text:
Nun oðlu Yeþu bilgelik ruhuyla doluydu. Çünkü Musa ellerini üzerine koymuþtu. Ýsrailliler onu dinliyor ve RAB'bin Musa'ya verdiði buyruklar uyarýnca davranýyorlardý.


text:
RAB onu Mýsýr'da firavuna, görevlilerine ve bütün ülkesine bir sürü belirtiler, þaþýlasý iþler yapmasý için göndermiþti.


text:
'Kulum Musa öldü. Þimdi kalk, bütün halkla birlikte Þeria Irmaðý'ný geç. Size, Ýsrail halkýna vereceðim ülkeye girin.


text:
Sýnýrlarýnýz çölden Lübnan'a, büyük Fýrat Irmaðý'ndan -bütün Hitit* ülkesi dahil- batýdaki Akdeniz'e kadar uzanacak.


text:
Yaþamýn boyunca hiç kimse sana karþý koyamayacak; nasýl Musa ile birlikte oldumsa, seninle de birlikte olacaðým. Seni terk etmeyeceðim, seni yüzüstü býrakmayacaðým.


text:
'Güçlü ve yürekli ol. Çünkü halký, atalarýna vereceðime ant içtiðim ülkeyi miras almaya sen götüreceksin.


text:
Yeter ki, güçlü ve yürekli ol. Kulum Musa'nýn sana buyurduðu Kutsal Yasa'nýn tümünü yerine getirmeye dikkat et. Gittiðin her yerde baþarýlý olmak için bu yasadan ayrýlma, saða sola sapma.


text:
Yasa Kitabý'nda yazýlanlarý dilinden düþürme. Tümünü özenle yerine getirmek için gece gündüz onu düþün. O zaman baþarýlý olacak ve amacýna ulaþacaksýn.


text:
Sana güçlü ve yürekli ol demedim mi? Korkma, yýlma. Çünkü Tanrýn RAB gideceðin her yerde seninle birlikte olacak.'


text:
'Ordugahýn ortasýndan geçip halka þu buyruðu verin: <Kendinize kumanya hazýrlayýn. Çünkü Tanrýnýz RAB'bin size vereceði ülkeye girip orayý mülk edinmek için üç gün sonra Þeria Irmaðý'ný geçeceksiniz.> '


text:
'RAB'bin kulu Musa'nýn, <Tanrýnýz RAB bu ülkeyi size verip sizi rahata erdirecek> dediðini anýmsayýn.


text:
Kadýnlarýnýz, çocuklarýnýz ve hayvanlarýnýz Þeria Irmaðý'nýn doðusunda, Musa'nýn size verdiði topraklarda kalsýn. Ama sizler, bütün yiðit savaþçýlar, silahlý olarak kardeþlerinizden önce ýrmaðý geçip onlara yardým edin.


text:
RAB sizi rahata erdirdiði gibi, onlarý da rahata erdirecek. Onlar Tanrýnýz RAB'bin vereceði ülkeyi mülk edindikten sonra siz de mülk edindiðiniz topraklara, RAB'bin kulu Musa'nýn Þeria Irmaðý'nýn doðusunda size verdiði topraklara dönüp oraya yerleþin.'


text:
Önderler Yeþu'ya, 'Bize ne buyurduysan yapacaðýz' diye karþýlýk verdiler, 'Bizi nereye gönderirsen gideceðiz.


text:
Her durumda Musa'nýn sözünü dinlediðimiz gibi, senin sözünü de dinleyeceðiz. Yeter ki, Musa'yla birlikte olmuþ olan Tanrýn RAB seninle de birlikte olsun.


text:
Sözünü dinlemeyen, buyruklarýna karþý gelip baþkaldýran ölümle cezalandýrýlacaktýr. Yeter ki, sen güçlü ve yürekli ol.'


text:
Nun oðlu Yeþu Þittim'den gizlice iki casus gönderdi. 'Gidip ülkeyi, özellikle de Eriha'yý araþtýrýn' dedi. Böylece yola çýkan casuslar, Rahav adýnda bir fahiþenin evine gidip geceyi orada geçirdiler.


text:
Bu arada Eriha Kralý'na, 'Ülkemizi araþtýrmak üzere bu gece Ýsrail halkýndan buraya adamlar geldi' diye haber verildi.


text:
Bunun üzerine Eriha Kralý, Rahav'a, 'Sana gelip evinde kalan o adamlarý dýþarý çýkar' diye haber gönderdi, 'Çünkü onlar ülkemizi araþtýrmak için geldiler.'


text:
Ýki adamý saklamýþ olan Rahav, 'Adamlarýn bana geldikleri doðru' dedi, 'Ama ben nereli olduklarýný bilmiyordum.


text:
Karanlýk basar basmaz, kentin kapýsý kapanmak üzereyken çýktýlar. Nereye gittiklerini bilmiyorum. Hemen peþlerinden giderseniz yetiþirsiniz.'


text:
Kralýn adamlarýysa casuslarý Þeria Irmaðý'nýn geçitlerine giden yol boyunca kovaladýlar. Onlar kentten çýkar çýkmaz kapý sürgülenmiþti.


text:
'RAB'bin bu ülkeyi size verdiðini biliyorum' dedi, 'Sizden ötürü dehþete kapýldýk; ülkede yaþayan herkesin korkudan dizlerinin baðý çözüldü.


text:
Çünkü Mýsýr'dan çýktýðýnýzda RAB'bin Kýzýldeniz'i* önünüzde nasýl kuruttuðunu, Þeria Irmaðý'nýn ötesindeki Amorlu iki krala -Sihon ve Og'a- neler yaptýðýnýzý, onlarý nasýl yok ettiðinizi duyduk.


text:
Bunlarý duyduðumuzda korkudan dizlerimizin baðý çözüldü. Sizin korkunuzdan kimsede derman kalmadý. Çünkü Tanrýnýz RAB hem yukarýda göklerde, hem de aþaðýda yeryüzünde Tanrý'dýr.


text:
Size iyilik ettiðim gibi, siz de aileme iyilik edeceðinize lütfen RAB adýna ant için. Annemi, babamý, erkek ve kýz kardeþlerimle ailelerini ölümden kurtarýp hepimizi sað býrakacaðýnýza iliþkin bana güvenilir bir iþaret verin.'


text:
Adamlar, 'Eðer bu yaptýklarýmýzý açýða vurmazsanýz, yerinize ölmeye hazýrýz' dediler, 'RAB bu ülkeyi bize verdiðinde sana iyilik edip sözümüzü tutacaðýz.'


text:
Onlara, 'Daða çýkýn, yoksa sizi kovalayanlarla karþýlaþabilirsiniz' dedi, 'Onlar dönene kadar üç gün orada saklanýn. Sonra yolunuza devam edersiniz.'


text:
'Ama ülkeye girdiðimizde þu kýrmýzý ipi bizi indirdiðin pencereye baðla. Anneni, babaný, kardeþlerinle babanýn bütün ev halkýný yanýna, kendi evine topla.


text:
Evinin kapýsýndan dýþarýya çýkan, kendi kanýndan sorumlu olacak; böyle biri için sorumluluk kabul etmeyiz. Ama seninle birlikte evinde olan herhangi birine gelecek zarardan biz sorumluyuz.


text:
Kadýn, 'Dediðiniz gibi olsun' diye karþýlýk verdi. Onlarý yola çýkarýp uðurladýktan sonra kýrmýzý ipi pencereye baðladý.


text:
Adamlar ayrýlýp daða çýktýlar; kendilerini kovalayanlar dönünceye dek üç gün orada kaldýlar. Kovalayanlar yol boyu onlarý aradýlarsa da bulamadýlar.


text:
Ýki adam geri dönmek üzere daðdan indi. Irmaðý geçip Nun oðlu Yeþu'nun yanýna vardýlar ve baþlarýndan geçen her þeyi ona anlattýlar.


text:
Yeþu'ya, 'RAB gerçekten bütün ülkeyi elimize teslim etti' dediler, 'Orada yaþayan herkesin korkudan dizlerinin baðý çözüldü.'


text:
Sabah erkenden kalkan Yeþu, bütün Ýsrail halkýyla birlikte Þittim'den yola çýkýp Þeria Irmaðý'na kadar geldi. Irmaðý geçmeden orada konakladýlar.


text:
halka, 'Levili kâhinlerin* Tanrýnýz RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* yüklendiklerini gördüðünüzde siz de yerinizden kalkýp sandýðý izleyin' diye buyurdular,


text:
'Böylece hangi yöne gideceðinizi bileceksiniz. Çünkü daha önce bu yoldan hiç geçmediniz. Ama Antlaþma Sandýðý'na yaklaþmayýn; sandýkla aranýzda iki bin arþýn*fa* kadar bir aralýk kalsýn.'


text:
Yeþu kâhinlere, 'Antlaþma Sandýðý'ný yüklenip halkýn önüne geçin' dedi. Böylece kâhinler sandýðý yüklenip halkýn önünde yürümeye baþladýlar.


text:
Bu arada RAB Yeþu'ya þöyle dedi: 'Musa'yla birlikte olduðum gibi, seninle de birlikte olduðumu anlamalarý için bugün seni bütün Ýsrail halkýnýn gözünde yüceltmeye baþlayacaðým.


text:
Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan kâhinlere, <Þeria Irmaðý'nýn kýyýsýna varýnca suda biraz ilerleyip durun> diye buyruk ver.'


text:
'Yaþayan Tanrý'nýn aranýzda olduðunu, Kenan, Hitit*, Hiv, Periz, Girgaþ, Amor ve Yevus halklarýný kesinlikle önünüzden süreceðini þundan anlayacaksýnýz:


text:
Bütün yeryüzünün Egemeni RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan kâhinlerin ayaklarý Þeria Irmaðý'nýn sularýna deðer deðmez, yukarýdan aþaðýya akan sular kesilip bir yýðýn halinde birikecek.'


text:
Halk Þeria Irmaðý'ný geçmek üzere konakladýðý yerden yola çýktý. Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan kâhinler önden gidiyorlardý.


text:
Sandýðý taþýyan kâhinler ýrmaðýn kýyýsýna varýp suya ayak bastýklarýnda -Þeria Irmaðý, ekin biçme zamanýnda kabarýr, kýyýlarýný basar-


text:
ta yukarýdan gelen sular durdu, çok uzaklarda, Saretan yakýnýnda bulunan Adam Kenti'nde bir yýðýn halinde yükselmeye baþladý. Öyle ki, Arava -Lut- Gölü'ne akan sular tümüyle kesildi. Halk Eriha'nýn karþýsýndan ýrmaðý geçti.


text:
RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan kâhinler, halkýn tamamý ýrmaðý geçinceye dek kurumuþ ýrmak yataðýnýn ortasýnda kýpýrdamadan durdular. Böylece bütün Ýsrail halký kurumuþ ýrmak yataðýndan geçti.


text:
Onlara þunu buyurun: <Buradan, Þeria Irmaðý'nýn ortasýndan, kâhinlerin ayaklarýný saðlam biçimde bastýklarý yerden birer taþ alýn. Bu taþlarý yanýnýzda götürüp geceyi geçireceðiniz yere koyun.> '


text:
Onlara, 'Irmaðýn ortasýna, Tanrýnýz RAB'bin Antlaþma Sandýðý'na* kadar gidin' diye buyurdu, 'Ýsrail halkýnýn oymak sayýsýna göre her biriniz omuzuna birer taþ alsýn.


text:
Bunlar sizin için bir aný olacak. Çocuklarýnýz ilerde, <Bu taþlarýn sizin için anlamý ne?> diye sorduklarýnda,


text:
onlara diyeceksiniz ki, <Þeria Irmaðý'nýn sularý RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn önünde kesildi. Antlaþma Sandýðý ýrmaktan geçerken akan sular durdu. Bu taþlar sonsuza dek Ýsrail halký için bu olayýn anýsý olacak.> '


text:
Ýsrailliler Yeþu'nun buyruðunu yerine getirdiler. RAB'bin Yeþu'ya söylediði gibi, Ýsrail oymaklarýnýn sayýsýna göre Þeria Irmaðý'nýn ortasýndan aldýklarý on iki taþý konaklayacaklarý yere götürüp bir araya yýðdýlar.


text:
Yeþu ayrýca Þeria Irmaðý'nýn ortasýna, Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan kâhinlerin durduðu yere on iki taþ diktirdi. Bu taþlar bugün de oradadýr.


text:
Böylece RAB'bin Yeþu'ya, halka iletilmek üzere buyurduðu her þey yerine getirilinceye dek, sandýðý taþýyan kâhinler Þeria Irmaðý'nýn ortasýnda durdular. Her þey Musa'nýn Yeþu'ya buyurduðu gibi yapýldý. Halk da çabucak ýrmaðý geçti.


text:
Ruben ve Gad oymaklarýyla Manaþþe oymaðýnýn yarýsý, Musa'nýn kendilerine buyurduðu gibi, silahlý olarak Ýsrail halkýnýn önüne geçtiler.


text:
RAB o gün Yeþu'yu bütün Ýsrail halkýnýn gözünde yüceltti. Musa'ya yaþamý boyunca nasýl saygý gösterdilerse, Yeþu'ya da öyle saygý göstermeye baþladýlar.


text:
RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan kâhinler Þeria Irmaðý'nýn ortasýndan ayrýlýp karaya ayak basar basmaz ýrmaðýn sularý eskisi gibi akmaya ve kýyýlarý basmaya baþladý.


text:
Sonra Ýsrail halkýna þöyle dedi: 'Çocuklarýnýz bir gün size, <Bu taþlarýn anlamý nedir?> diye soracak olurlarsa,


text:
<Tanrýnýz RAB Kýzýldeniz'i* geçiþimiz boyunca önümüzde nasýl kuruttuysa, Þeria Irmaðý'ný da geçiþiniz boyunca önünüzde kuruttu.


text:
Öyle ki, yeryüzünün bütün halklarý RAB'bin ne denli güçlü olduðunu anlasýn; siz de Tanrýnýz RAB'den her zaman korkasýnýz!> '


text:
RAB'bin Þeria Irmaðý'nýn sularýný Ýsrailliler'in önünde, halkýn geçiþi boyunca nasýl kuruttuðunu duyan batý yakasýndaki Amorlu krallarla Akdeniz kýyýsýndaki Kenanlý krallar, Ýsrailliler'den ötürü can derdine düþtüler; korkudan dizlerinin baðý çözüldü.


text:
Bu arada RAB, Yeþu'ya þöyle seslendi: 'Kendine taþtan býçaklar yap ve Ýsrailliler'i eskisi gibi sünnet et.'


text:
Bunu yapmasýnýn nedeni þuydu: Ýsrailliler Mýsýr'dan çýktýklarýnda savaþabilecek yaþtaki bütün erkekler, Mýsýr'dan çýktýktan sonra çölden geçerken ölmüþlerdi.


text:
Mýsýr'dan çýkan erkeklerin hepsi sünnetliydi. Ama Mýsýr'dan çýktýktan sonra yolda, çölde doðan erkeklerin hiçbiri sünnet olmamýþtý.


text:
Ýsrailliler Mýsýr'dan çýktýklarýnda savaþacak yaþta olanlarýn tümü ölünceye dek çölde kýrk yýl dolaþtýlar. Çünkü RAB'bin sözünü dinlememiþlerdi. RAB bize verilmek üzere atalarýmýza söz verdiði süt ve bal akan ülkeyi onlara göstermeyeceðine ant içmiþti.


text:
RAB onlarýn yerine çocuklarýný yaþattý. Sünnetsiz* olan bu çocuklarý Yeþu sünnet etti. Çünkü yolda sünnet olmamýþlardý.


text:
RAB Yeþu'ya, 'Mýsýr'da uðradýðýnýz utancý bugün üzerinizden kaldýrdým' dedi. Bugün de oraya Gilgal*fb* denmesinin nedeni budur.


text:
Gilgal'da, Eriha ovalarýnda konaklamýþ olan Ýsrail halký, ayýn on dördüncü gününün akþamý Fýsýh Bayramý'ný* kutladý.


text:
Bayramýn ertesi günü, tam o gün, ülkenin ürününden mayasýz ekmek yaptýlar ve kavrulmuþ baþak yediler.


text:
Ülkenin ürününden yemeleri üzerine ertesi gün man* kesildi. Man kesilince Ýsrailliler o yýl Kenan topraklarýnýn ürünüyle beslendiler.


text:
Yeþu Eriha'nýn yakýnýndaydý. Baþýný kaldýrýnca önünde, kýlýcýný çekmiþ bir adam gördü. Ona yaklaþarak, 'Sen bizden misin, karþý taraftan mý?' diye sordu.


text:
RAB'bin ordusunun komutaný, 'Çarýðýný çýkar' dedi, 'Çünkü bastýðýn yer kutsaldýr.' Yeþu söyleneni yaptý.


text:
Koç boynuzundan yapýlmýþ birer boru taþýyan yedi kâhin sandýðýn önünden gitsin. Yedinci gün kentin çevresini yedi kez dolanýn; bu arada kâhinler borularýný çalsýnlar.


text:
Kâhinlerin koç boynuzu borularýný uzun uzun çaldýklarýný iþittiðinizde, bütün halk yüksek sesle baðýrsýn. O zaman kentin surlarý çökecek ve herkes bulunduðu yerden dosdoðru kente girecek.'


text:
Nun oðlu Yeþu kâhinleri çaðýrýp, 'RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* alýn' dedi, 'Yedi kâhin, ellerinde koç boynuzu borularla sandýðýn önünde yürüsün.'


text:
Sonra halka, 'Kalkýn, kentin çevresini dolanmaya baþlayýn' dedi, 'Silahlý öncüler RAB'bin Sandýðý'nýn önünden gitsin.'


text:
Yeþu'nun bunlarý halka söylemesinden sonra, koç boynuzu birer boru taþýyan yedi kâhin borularýný çalarak RAB'bin önünde ilerlemeye baþladýlar. Onlarý RAB'bin Antlaþma Sandýðý izliyordu.


text:
Silahlý öncüler boru çalan kâhinlerin önünden, artçýlar da sandýðýn arkasýndan ilerliyor, bu arada borular çalýnýyordu.


text:
Yeþu halka þu buyruðu verdi: 'Savaþ naralarý atmayýn, sesinizi yükseltmeyin. <Baðýrýn> diyeceðim güne dek aðzýnýzdan tek bir söz çýkmasýn. Buyruðumu duyunca baðýrýn.'


text:
Halk RAB'bin Sandýðý'yla birlikte kentin çevresini bir kez dolandý, sonra ordugaha dönüp geceyi orada geçirdi.


text:
Koç boynuzu borular taþýyan yedi kâhin RAB'bin Sandýðý'nýn önünde ilerliyor, bir yandan da borularýný çalýyorlardý. Silahlý öncüler onlarýn önünden gidiyor, artçýlar da RAB'bin Sandýðý'ný izliyordu. Bu arada borular sürekli çalýnýyordu.


text:
Böylece ikinci gün de kentin çevresini bir kez dolanýp ordugaha döndüler. Ayný þeyi altý gün yinelediler.


text:
Yedinci gün erkenden, þafak sökerken kalkýp kentin çevresini ayný þekilde yedi kez dolandýlar. Kentin çevresini yalnýz o gün yedi kez dolandýlar.


text:
'Kent, içindeki her þeyle birlikte, RAB'be koþulsuz adanmýþtýr. Yalnýz gönderdiðimiz ulaklarý saklamýþ olan fahiþe Rahav'la evindekiler sað býrakýlacak.


text:
Sakýn RAB'be adanan herhangi bir þeye el sürmeyin. Adadýðýnýz þeyleri alýrsanýz Ýsrail'in ordugahýný felakete ve yýkýma sürüklersiniz.


text:
Halk baðýrmaya baþladý, kâhinler de borularýný çaldýlar. Boru sesini iþiten halk daha yüksek sesle baðýrdý. Kentin surlarý çöktü. Herkes bulunduðu yerden dosdoðru kente girdi. Böylece kenti ele geçirdiler.


text:
Kadýn erkek, genç yaþlý, küçük ve büyük baþ hayvanlardan eþeklere dek, kentte ne kadar canlý varsa, hepsini kýlýçtan geçirip yok ettiler.


text:
Yeþu ülkeye casus olarak gönderdiði iki adama, 'O fahiþenin evine gidin, ant içtiðiniz gibi, kadýný ve bütün yakýnlarýný dýþarý çýkarýn' dedi.


text:
Eve giren genç casuslar Rahav'ý, annesini, babasýný, erkek kardeþleriyle bütün akrabalarýný ve kendisine ait olan her þeyi alýp Ýsrail ordugahýnýn yakýnýna getirdiler.


text:
Sonra kenti içindekilerle birlikte ateþe verdiler. Ancak altýný ve gümüþü, tunç ve demir eþyayý RAB'bin Tapýnaðý'nýn hazinesine koydular.


text:
Yeþu fahiþe Rahav'a, babasýnýn ev halkýyla yakýnlarýna dokunmadý. Yeþu'nun Eriha'yý araþtýrmak için gönderdiði ulaklarý saklayan Rahav, bugün de Ýsrailliler'in arasýnda yaþýyor.


text:
Bundan sonra Yeþu þöyle ant içti: 'Bu kenti, Eriha'yý yeniden kurmaya kalkýþan, RAB'bin lanetine uðrasýn. Buna kalkýþan kiþi büyük oðlunu kaybetme pahasýna temel atacak, en küçük oðlunu kaybetme pahasýna da kentin kapýlarýný yerine takacak.'


text:
Ne var ki, Ýsrailliler adanan eþyalar konusunda RAB'be ihanet ettiler. Yahuda oymaðýndan Zerah oðlu, Zavdi oðlu, Karmi oðlu Akan adanmýþ eþyalarýn bazýlarýný alýnca, RAB Ýsrailliler'e öfkelendi.


text:
Yeþu, Eriha'dan Beytel'in doðusunda, Beytaven yakýnýndaki Ay Kenti'ne adamlar göndererek, 'Gidip ülkeyi araþtýrýn' dedi. Adamlar da gidip Ay Kenti'ni araþtýrdýlar.


text:
Sonra Yeþu'nun yanýna dönerek ona, 'Bütün halkýn oraya gidip yorulmasýna gerek yok' dediler, 'Sayýsý az olan Ay halkýný yenmeye iki üç bin kiþi yeter.'


text:
Ay halký onlardan otuz altý kadarýný öldürdü, sað kalanlarý da kentin kapýsýndan Þevarim'e dek kovaladý. Bayýrdan aþaðý kaçanlarý öldürdü. Korkudan Ýsrailliler'in dizlerinin baðý çözüldü.


text:
Bunun üzerine Yeþu giysilerini yýrtarak Ýsrail'in ileri gelenleriyle birlikte baþýndan aþaðý toprak döküp RAB'bin Sandýðý'nýn önünde yüzüstü yere kapandý ve akþama dek bu durumda kaldý.


text:
Ardýndan þöyle dedi: 'Ey Egemen RAB, bizi Amorlular'ýn eline teslim edip yok etmek için mi Þeria Irmaðý'ndan geçirdin? Keþke halimize razý olup ýrmaðýn ötesinde kalsaydýk.


text:
Kenanlýlar ve ülkede yaþayan öbür halklar bunu duyunca çevremizi kuþatacak, adýmýzý yeryüzünden silecekler. Ya sen, ya Rab, kendi yüce adýn için ne yapacaksýn?'


text:
Ýsrailliler günah iþlediler. Onlarla yaptýðým ve yerine getirmelerini buyurduðum antlaþmayý bozdular. Koþulsuz adanmýþ eþyalarýn bir kýsmýný çalýp kendi eþyalarý arasýna gizlediler ve yalan söylediler.


text:
Ýþte bu yüzden Ýsrailliler düþmana karþý tutunamýyor, arkalarýný dönüp düþmanlarýnýn önünden kaçýyor. Çünkü lanete uðradýlar. Sizde bulunan adanmýþ eþyalarý yok etmezseniz, artýk sizinle birlikte olmayacaðým.


text:
Kalk, halký kutsa ve onlara de ki, <Kendinizi yarýn için kutsayýn. Çünkü Ýsrail'in Tanrýsý RAB þöyle diyor: Ey Ýsrail, adanmýþ eþyalarýn bir kýsmýný aldýnýz. Bunlarý yok etmedikçe düþmanlarýnýzýn karþýsýnda dayanamazsýnýz.>


text:
Sabah olunca oymak oymak dizilip sýrayla öne çýkacaksýnýz. RAB'bin belirleyeceði oymak, boy boy öne çýkacak. RAB'bin belirleyeceði boy, aile aile öne çýkacak. Yine RAB'bin belirleyeceði ailenin erkekleri teker teker öne çýkacak.


text:
Adanmýþ eþyalarý aldýðý belirlenen kiþi, kendisine ait her þeyle birlikte ateþe atýlacak. Çünkü RAB'bin Antlaþmasý'ný bozup Ýsrail'de iðrenç bir günah iþledi.'


text:
Sabah erkenden kalkan Yeþu, Ýsrail halkýný oymak oymak öne çýkardý. Bunlardan Yahuda oymaðý belirlendi.


text:
Yahuda boylarýný teker teker öne çýkardýðýnda, Zerah boyu belirlendi. Zerahlýlar aile aile öne çýkarýldýðýnda Zavdi ailesi belirlendi.


text:
Zavdi ailesinin erkekleri teker teker öne çýkarýldýðýnda Yahuda oymaðýndan Zerah oðlu, Zavdi oðlu, Karmi oðlu Akan belirlendi.


text:
O zaman Yeþu Akan'a, 'Oðlum' dedi, 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin hakký için doðruyu söyle*fc*, ne yaptýn, söyle bana, benden gizleme.'


text:
Ganimetin içinde Þinar*fç* iþi güzel bir kaftan, iki yüz þekel*fd* gümüþ, elli þekel*fe* aðýrlýðýnda bir külçe altýn görünce dayanamayýp aldým. En altta gümüþ olmak üzere, tümünü çadýrýmýn ortasýnda topraða gömdüm.'


text:
Yeþu'nun görevlendirdiði adamlar hemen çadýra koþtular. Gömülmüþ eþyalarý orada buldular. Gümüþ en alttaydý.


text:
Yeþu ile Ýsrail halký, Zerah oðlu Akan'ý, gümüþü, altýn külçeyi, kaftaný, Akan'ýn oðullarýyla kýzlarýný, sýðýr ve davarlarýyla eþeðini, çadýrýyla bütün eþyalarýný alýp Akor*ff* Vadisi'ne götürdüler.


text:
Yeþu Akan'a, 'Bizi neden bu felakete sürükledin?' dedi, 'RAB de bugün seni felakete sürükleyecek.' Ardýndan bütün Ýsrail halký Akan'ý taþa tuttu; kendisine ait ne varsa taþlayýp yaktý.


text:
Akan'ýn üzerine taþlardan büyük bir yýðýn yaptýlar. Bu yýðýn bugün de duruyor. Bunun üzerine RAB'bin öfkesi dindi. Oranýn bugün de Akor Vadisi diye anýlmasýnýn nedeni budur.


text:
RAB Yeþu'ya, 'Korkma, yýlma' dedi, 'Bütün savaþçýlarýný yanýna alýp Ay Kenti'nin üzerine yürü. Ay Kralý'ný, halkýný ve kenti bütün topraklarýyla birlikte sana teslim ediyorum.


text:
Eriha'ya ve kralýna ne yaptýysan, Ay Kenti'ne ve kralýna da aynýsýný yap. Ama mal ve hayvanlardan oluþan ganimeti kendinize ayýrýn. Kentin gerisinde pusu kur.'


text:
Böylece Yeþu bütün savaþçýlarýyla birlikte Ay Kenti'nin üzerine yürümeye hazýrlandý. Seçtiði otuz bin yiðit savaþçýyý geceleyin yola çýkarýrken


text:
onlara þöyle buyurdu: 'Gidip kentin gerisinde pusuya yatýn. Kentin çok uzaðýnda durmayýn. Hepiniz her an hazýr olun.


text:
Ben yanýmdaki halkla birlikte kente yaklaþacaðým. Bir önceki gibi, düþman kentten çýkýp üzerimize gelince, önlerinde kaçar gibi yapýp


text:
onlarý kentten uzaklaþtýrýncaya dek ardýmýzdan sürükleyeceðiz. Önceki gibi onlardan kaçtýðýmýzý sanacaklar. Biz kaçar gibi yaparken,


text:
siz de pusu kurduðunuz yerden çýkýp kenti ele geçirirsiniz. Tanrýmýz RAB orayý elinize teslim edecek.


text:
Ardýndan Yeþu onlarý yolcu etti. Adamlar gidip Beytel ile Ay Kenti arasýnda, Ay Kenti'nin batýsýnda pusuya yattýlar. Yeþu ise geceyi halkla birlikte geçirdi.


text:
Yeþu sabah erkenden kalkarak halký topladý. Sonra kendisi ve Ýsrail'in ileri gelenleri önde olmak üzere Ay Kenti'ne doðru yola çýktýlar.


text:
Yeþu, yanýndaki bütün savaþçýlarla kentin üzerine yürüdü. Yaklaþýp kentin kuzeyinde ordugah kurdular. Kentle aralarýnda bir vadi vardý.


text:
Ardýndan hem kuzeyde ordugah kuranlar, hem batýda pusuya yatanlar savaþ düzenine girdiler. Yeþu o gece vadide ilerledi.


text:
Bunu gören Ay Kralý, kent halkýyla birlikte sabah erkenden kalktý. Zaman yitirmeden, Ýsrailliler'e karþý savaþmak üzere Arava bölgesinin karþýsýnda belirlenen yere çýktý. Ne var ki, kentin gerisinde kendisine karþý kurulan pusudan habersizdi.


text:
Yeþu ile yanýndaki Ýsrailliler, kent halký önünde bozguna uðramýþ gibi, çöle doðru kaçmaya baþladýlar.


text:
Ay Kenti'yle Beytel'den Ýsrailliler'i kovalamaya çýkmayan tek kiþi kalmamýþtý. Ýsrailliler'i kovalamaya çýkarlarken kent kapýlarýný açýk býraktýlar.


text:
Elini uzatýr uzatmaz, pusudakiler yerlerinden fýrlayýp kente girdiler; kenti ele geçirip hemen ateþe verdiler.


text:
Kentliler arkalarýna dönüp bakýnca, yanan kentten göklere yükselen dumaný gördüler. Çöle doðru kaçan Ýsrailliler de geri dönüp onlara saldýrýnca artýk kaçacak hiçbir yerleri kalmadý.


text:
Pusuya yatmýþ olanlarýn kenti ele geçirdiðini, kentten dumanlar yükseldiðini gören Yeþu ile yanýndaki Ýsrailliler, geri dönüp Ay halkýna saldýrdýlar.


text:
Kenti ele geçirenler de çýkýp saldýrýya katýlýnca, kent halký iki yönden gelen Ýsrailliler'in ortasýnda kaldý. Ýsrailliler tek canlý býrakmadan hepsini öldürdüler.


text:
Ýsrailliler Ay Kenti'nden çýkýp kendilerini kýrsal alanlarda ve çölde kovalayanlarýn hepsini kýlýçtan geçirdikten sonra kente dönüp geri kalanlarý da kýlýçtan geçirdiler.


text:
Ýsrailliler, RAB'bin Yeþu'ya verdiði buyruk uyarýnca, kentin yalnýz hayvanlarýyla mallarýný yaðmaladýlar.


text:
Ay Kralý'ný aðaca asýp akþama dek orada býrakan Yeþu, güneþ batarken cesedi aðaçtan indirerek kent kapýsýnýn dýþýna attýrdý. Cesedin üzerine taþlardan büyük bir yýðýn yaptýlar. Bu yýðýn bugün de duruyor.


text:
Sunak, RAB'bin kulu Musa'nýn Ýsrail halkýna verdiði buyruk uyarýnca, Musa'nýn Yasa Kitabý'nda yazýldýðý gibi yontulmamýþ, demir alet deðmemiþ taþlardan yapýldý. RAB'be orada yakmalýk sunular* sundular, esenlik kurbanlarý kestiler.


text:
Yeþu Musa'nýn Ýsrail halkýnýn önünde yazmýþ olduðu Kutsal Yasa'nýn kopyasýný orada taþ levhalara yazdý.


text:
Bütün Ýsrailliler, ileri gelenleriyle, görevlileriyle ve hakimleriyle birlikte -yabancýlar dahil- RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* iki yanýnda, yüzleri, sandýðý taþýyan Levili kâhinlere dönük olarak dizildiler. Halkýn yarýsý sýrtýný Gerizim Daðý'na, öbür yarýsý da Eval Daðý'na verdi. Çünkü RAB'bin kulu Musa kutsanmalarý için bu þekilde durmalarýný daha önce buyurmuþtu.


text:
Ardýndan Yeþu yasanýn tümünü, kutsama ve lanetle ilgili bölümleri Yasa Kitabý'nda yazýlý olduðu gibi okudu.


text:
Böylece Yeþu'nun, yabancýlarýn da aralarýnda bulunduðu kadýnlý, çocuklu bütün Ýsrail topluluðuna, Musa'nýn buyruklarýndan okumadýðý tek bir söz kalmadý.


text:
Þeria Irmaðý'nýn ötesinde, daðlýk bölgede, Þefela'da ve Lübnan'a kadar uzanan Akdeniz kýyýsýndaki bütün krallar -Hitit*, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus krallarý- olup bitenleri duyunca,


text:
hileye baþvurdu. Kendilerine elçi süsü vererek eþeklerinin sýrtýna yýpranmýþ heybeler, eski, yýrtýk ve yamalý þarap tulumlarý yüklediler.


text:
Ayaklarýnda yýpranmýþ, yamalý çarýklar, sýrtlarýnda da eski püskü giysiler vardý. Azýk torbalarýndaki bütün ekmekler kurumuþ, küflenmiþti.


text:
Adamlar Gilgal'daki ordugaha, Yeþu'nun yanýna gittiler. Ona ve Ýsrail halkýna, 'Uzak bir ülkeden geldik' dediler, 'Bizimle bir barýþ antlaþmasý yapmanýzý istiyoruz.'


text:
Ama Ýsrailliler Hivliler'e*fg*, 'Sizinle neden antlaþma yapalým?' diye karþýlýk verdiler, 'Belki de yakýnýmýzda yaþýyorsunuz.'


text:
Onlar da, 'Çok uzak bir ülkeden kalkýp geldik' dediler. 'Çünkü Tanrýn RAB'bin ününü duyduk. Tanrýn'la ilgili haberleri, Mýsýr'da yaptýðý her þeyi,


text:
Þeria Irmaðý'nýn ötesindeki Amorlu iki krala, Heþbon Kralý Sihon'a ve Aþtarot'ta egemenlik süren Baþan Kralý Og'a neler yaptýðýný da duyduk.


text:
Bunun üzerine önderlerimiz ve ülkemizin bütün halký bize þöyle dediler: <Onlarý karþýlamak için yanýnýza yiyecek alýp yola çýkýn ve onlara, biz sizin kullarýnýzýz; bunun için bizimle bir barýþ antlaþmasý yapmanýzý istiyoruz deyin.>


text:
Size gelmek için yola çýktýðýmýz gün azýk olarak evden aldýðýmýz þu ekmekler sýcacýktý. Bakýn þimdi, kurumuþ, küflenmiþler.


text:
Þarap doldurduðumuz þu tulumlar yeniydi, bakýn nasýl sýyrýlýp yýrtýlmýþ. Bunca yol geldiðimiz için giysilerimiz ve çarýklarýmýz yýprandý.'


text:
Yeþu da onlarý sað býrakacaðýna söz verip onlarla bir barýþ antlaþmasý yaptý. Topluluðun önderleri de antlaþmaya baðlý kalacaklarýna ant içtiler.


text:
Ne var ki, antlaþmadan üç gün sonra Givonlular'ýn yakýnda, komþu topraklarda yaþadýklarýný öðrendiler.


text:
Bunun üzerine yola çýkýp üç gün sonra onlarýn kentlerine vardýlar. Bu kentler Givon, Kefira, Beerot ve Kiryat-Yearim'di.


text:
Ancak Ýsrailliler bunlara dokunmadýlar. Çünkü topluluðun önderleri, Ýsrail'in Tanrýsý RAB adýna ant içmiþlerdi.


text:
Önderler ise, 'Biz Ýsrail'in Tanrýsý RAB adýna ant içtik; bu yüzden onlara el süremeyiz' diye karþýlýk verdiler,


text:
Sonra halka, 'Onlarý sað býrakalým' dediler, 'Ama bütün topluluk için odun kesip su çekmekle görevlendirilsinler.' Böylece önderler vermiþ olduklarý sözü tuttular.


text:
Ardýndan Yeþu Givonlular'ý çaðýrýp, 'Yakýnýmýzda yaþadýðýnýz halde neden çok uzaktan geldiðinizi söyleyip bizi aldattýnýz?' dedi,


text:
'Bunun için artýk lanetlisiniz. Hep köle kalacaksýnýz. Tanrým'ýn Tapýnaðý için odun kesip su çekeceksiniz.'


text:
Givonlular, 'Efendimiz, Tanrýn RAB'bin kulu Musa'ya verdiði buyruðu duyduk' diye karþýlýk verdiler, 'Musa'ya bütün ülkeyi size vermesini, ülkede yaþayanlarýn hepsini yok etmenizi buyurduðunu duyduk. Sizden çok korktuk, can korkusuyla böyle davrandýk.


text:
O gün onlarý topluluk için ve gelecekte RAB'bin seçeceði yerde yapýlacak RAB'bin sunaðý için odun kesip su çekmekle görevlendirdi. Bugün de bu iþi yapýyorlar.


text:
Yeruþalim* Kralý Adoni-Sedek, Yeþu'nun Eriha'yý ele geçirip kralýný ortadan kaldýrdýðý gibi, Ay Kenti'ni de ele geçirip tümüyle yýktýðýný, kralýný öldürdüðünü, Givon halkýnýn da Ýsrailliler'le bir barýþ antlaþmasý yapýp onlarla birlikte yaþadýðýný duyunca,


text:
büyük korkuya kapýldý. Çünkü Givon, krallarýn yaþadýðý kentler gibi büyük bir kentti; Ay Kenti'nden de büyüktü ve yiðit bir halký vardý.


text:
Bu yüzden Yeruþalim Kralý Adoni-Sedek, Hevron Kralý Hoham, Yarmut Kralý Piram, Lakiþ Kralý Yafia ve Eglon Kralý Devir'e þu haberi gönderdi:


text:
'Gelin bana yardým edin, Givon'a saldýralým. Çünkü Givon halký Yeþu ve Ýsrail halkýyla bir barýþ antlaþmasý yaptý.'


text:
Böylece Amorlu beþ kral -Yeruþalim, Hevron, Yarmut, Lakiþ ve Eglon krallarý- ordularýný topladýlar, hep birlikte gidip Givon'un karþýsýnda ordugah kurdular; sonra saldýrýya geçtiler.


text:
Givonlular Gilgal'da ordugahta bulunan Yeþu'ya þu haberi gönderdiler: 'Biz kullarýný yalnýz býrakma. Elini çabuk tutup yardýmýmýza gel, bizi kurtar. Çünkü daðlýk bölgedeki bütün Amorlu krallar bize karþý birleþti.'


text:
Bu arada RAB Yeþu'ya, 'Onlardan korkma' dedi, 'Onlarý eline teslim ediyorum. Hiçbiri sana karþý koyamayacak.'


text:
RAB Amorlular'ý Ýsrailliler'in önünde þaþkýna çevirdi. Ýsrailliler de onlarý Givon'da büyük bir bozguna uðrattýlar; Beythoron'a çýkan yol boyunca, Azeka ve Makkeda'ya dek kovalayýp öldürdüler.


text:
RAB Ýsrailliler'den kaçan Amorlular'ýn üzerine Beythoron'dan Azeka'ya inen yol boyunca gökten iri iri dolu yaðdýrdý. Yaðan dolunun altýnda can verenler, Ýsrailliler'in kýlýçla öldürdüklerinden daha çoktu.


text:
RAB'bin Amorlular'ý Ýsrailliler'in karþýsýnda bozguna uðrattýðý gün Yeþu halkýn önünde RAB'be þöyle seslendi: 'Dur, ey güneþ, Givon üzerinde Ve ay, sen de Ayalon Vadisi'nde.'


text:
Halk, düþmanlarýndan öcünü alýncaya dek güneþ durdu, ay da yerinde kaldý. Bu olay Yaþar Kitabý'nda da yazýlýdýr. Güneþ, yaklaþýk bir gün boyunca göðün ortasýnda durdu, batmakta gecikti.


text:
Ne bundan önce, ne de sonra RAB'bin bir insanýn dileðini iþittiði o günkü gibi bir gün olmamýþtýr. Çünkü RAB Ýsrail'den yana savaþtý.


text:
'Ama siz durmayýn, düþmaný kovalayýn; arkadan saldýrýp kentlere ulaþmalarýna engel olun. Tanrýnýz RAB onlarý elinize teslim etmiþtir.'


text:
Yeþu ve Ýsrailliler düþmaný çok aðýr bir yenilgiye uðratýp tamamýný yok ettiler. Kurtulabilenler surlu kentlere sýðýndý.


text:
Sonra bütün halk güvenlik içinde Makkeda'daki ordugaha, Yeþu'nun yanýna döndü. Hiç kimse aðzýný açýp Ýsrailliler'e karþý bir þey söyleyemedi.


text:
Onlar da beþ kralý -Yeruþalim, Hevron, Yarmut, Lakiþ ve Eglon krallarýný- maðaradan çýkarýp Yeþu'ya getirdiler.


text:
Krallar getirilince, Yeþu bütün Ýsrail halkýný topladý. Savaþta kendisine eþlik etmiþ olan komutanlara, 'Yaklaþýn, ayaklarýnýzý bu krallarýn boyunlarý üzerine koyun' dedi. Komutanlar yaklaþýp ayaklarýný krallarýn boyunlarý üzerine koydular.


text:
Yeþu onlara, 'Korkmayýn, yýlmayýn; güçlü ve yürekli olun' dedi, 'RAB savaþacaðýnýz düþmanlarýn hepsini bu duruma getirecek.'


text:
Ardýndan beþ kralý vurup öldürdü ve her birini bir aðaca astý. Akþama dek öylece aðaçlara asýlý kaldýlar.


text:
Yeþu'nun buyruðu üzerine gün batýmýnda krallarýn cesetlerini aðaçlardan indirdiler, gizlendikleri maðaraya atýp maðaranýn aðzýný büyük taþlarla kapadýlar. Bu taþlar bugün de orada duruyor.


text:
Yeþu ayný gün Makkeda'yý aldý, kralýný ve halkýný kýlýçtan geçirdi. Kentte tek canlý býrakmadý, hepsini öldürdü. Makkeda Kralý'na da Eriha Kralý'na yaptýðýnýn aynýsýný yaptý.


text:
RAB kenti ve kralýný Ýsrailliler'in eline teslim etti. Yeþu kentin bütün halkýný kýlýçtan geçirdi. Tek canlý býrakmadý. Kentin kralýna da Eriha Kralý'na yaptýðýnýn aynýsýný yaptý.


text:
Bundan sonra Yeþu Ýsrail halkýyla birlikte Livna'dan Lakiþ üzerine yürüdü. Kentin karþýsýnda ordugah kurup saldýrýya geçti.


text:
RAB Lakiþ'i Ýsrailliler'in eline teslim etti. Yeþu ertesi gün kenti aldý. Livna'da yaptýðý gibi, halký ve kentteki bütün canlýlarý kýlýçtan geçirdi.


text:
Bu arada Gezer Kralý Horam Lakiþ'e yardýma geldi. Yeþu onu ve ordusunu yenilgiye uðrattý; kimseyi sað býrakmaksýzýn hepsini öldürdü.


text:
Ýsrail halkýyla birlikte Lakiþ'ten Eglon üzerine yürüyen Yeþu, kentin karþýsýnda ordugah kurup saldýrýya geçti.


text:
Kenti ayný gün ele geçirdiler. Lakiþ'te yaptýðý gibi, halký ve kentteki bütün canlýlarý o gün kýlýçtan geçirip yok ettiler.


text:
Kenti aldýlar, kralýný, halkýný ve köylerindeki bütün canlýlarý kýlýçtan geçirdiler. Eglon'da yaptýklarý gibi, herkesi öldürdüler; kimseyi sað býrakmadýlar.


text:
Kralýyla birlikte Devir'i ve köylerini alýp bütün halký kýlýçtan geçirdi; tek canlý býrakmadý, hepsini öldürdü. Hevron'a, Livna'ya ve kralýna ne yaptýysa, Devir'e ve kralýna da aynýsýný yaptý.


text:
Böylece Yeþu daðlýk bölge, Negev, Þefela ve dað yamaçlarý dahil, bütün ülkeyi ele geçirip buralardaki krallarýn tümünü yenilgiye uðrattý. Hiç kimseyi esirgemedi. Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin buyruðu uyarýnca kimseyi sað býrakmadý, hepsini öldürdü.


text:
Bütün bu krallarý ve topraklarýný tek bir savaþta ele geçirdi. Çünkü Ýsrail'in Tanrýsý RAB Ýsrail'den yana savaþmýþtý.


text:
daðlýk kuzey bölgesinde, Kinneret Gölü'nün*fh* güneyindeki Arava'da, Þefela'da ve batýda Dor Kenti sýrtlarýndaki krallara,


text:
doðu ve batý bölgelerindeki Kenan, Amor, Hitit*, Periz halklarýna ve daðlýk bölgedeki Yevuslular'la Hermon Daðý'nýn eteðindeki Mispa bölgesinde yaþayan Hivliler'e haber gönderdi.


text:
Bu krallar bütün ordularýyla, kýyýlarýn kumu kadar sayýsýz askerleriyle, çok sayýdaki at ve savaþ arabalarýyla yola çýktýlar.


text:
Bütün bu krallar Ýsrailliler'e karþý savaþmak üzere birleþerek Merom sularý kýyýsýna gelip hep birlikte ordugah kurdular.


text:
Bu arada RAB Yeþu'ya, 'Onlardan korkma' diye seslendi, 'Onlarýn hepsini yarýn bu saatlerde Ýsrail'in önünde yere sereceðim. Atlarýný sakatlayýp savaþ arabalarýný ateþe ver.'


text:
Böylece Yeþu bütün ordusuyla birlikte Merom sularý kýyýsýndaki krallarýn üzerine beklenmedik bir anda yürüdü ve onlara saldýrdý.


text:
RAB onlarý Ýsrailliler'in eline teslim etti. Onlarý bozguna uðratan Ýsrailliler, kaçanlarý Büyük Sayda'ya, Misrefot-Mayim'e ve doðuda Mispe Vadisi'ne kadar kovalayýp öldürdüler; kimseyi sað býrakmadýlar.


text:
Yeþu bundan sonra geri dönüp Hasor'u ele geçirdi, Hasor Kralý'ný kýlýçla öldürdü. Çünkü Hasor eskiden bütün bu krallýklarýn baþýydý.


text:
Ýsrailliler kentteki bütün canlýlarý kýlýçtan geçirip yok ettiler. Soluk alan bir tek kiþiyi esirgemediler. Ardýndan Yeþu Hasor'u ateþe verdi.


text:
Böylece bütün bu kentlerle krallarýný ele geçirdi. RAB'bin kulu Musa'nýn buyruðu uyarýnca hepsini kýlýçtan geçirip yok etti.


text:
Ancak, Ýsrailliler, Yeþu'nun ateþe verdiði Hasor dýþýnda, tepe üzerinde kurulu kentlerden hiçbirini ateþe vermediler.


text:
Bu kentlerdeki bütün mal ve hayvanlarý ganimet olarak aldýlar, insanlarýn tümünü ise kýlýçtan geçirip öldürdüler; soluk alan bir tek kiþiyi esirgemediler.


text:
RAB'bin kulu Musa RAB'den aldýðý buyruklarý Yeþu'ya aktarmýþtý. Yeþu bunlara uydu ve RAB'bin Musa'ya buyurduklarýný eksiksiz yerine getirdi.


text:
Böylece Yeþu, daðlýk bölge, bütün Negev ve Goþen bölgesi, Þefela, Arava ve Ýsrail daðlarýyla bu daðlarýn etekleri, Seir yönünde yükselen Halak Daðý'ndan Hermon Daðý'nýn altýndaki Lübnan Vadisi'nde bulunan Baal-Gat'a varýncaya dek bütün topraklarý ele geçirdi. Buralarýn krallarýný yakalayýp öldürdü.


text:
Givon'da yaþayan Hivliler dýþýnda, Ýsrailliler'le barýþ antlaþmasý yapan bir kent olmadý. Ýsrailliler öbür kentlerin hepsini savaþarak aldýlar.


text:
Çünkü onlarý Ýsrail'e karþý savaþmaya kararlý yapan RAB'bin kendisiydi. Böylece RAB'bin Musa'ya buyurduðu gibi, Ýsrailliler onlara acýmadý, hepsini öldürüp yok ettiler.


text:
Yeþu bundan sonra Anaklýlar'ýn üzerine yürüdü. Onlarý daðlýk bölgeden, Hevron, Devir ve Anav'dan, Yahuda ve Ýsrail'in bütün daðlýk bölgelerinden söküp attý. Kentleriyle birlikte onlarý tümüyle yok etti.


text:
Ýsrailliler'in elindeki topraklarda hiç Anaklý kalmadý. Yalnýz Gazze, Gat ve Aþdot'ta sað kalanlar oldu.


text:
RAB'bin Musa'ya söylediði gibi, Yeþu bütün ülkeyi ele geçirdi ve Ýsrail oymaklarý arasýnda mülk olarak bölüþtürdü. Böylece savaþ sona erdi, ülke barýþa kavuþtu.


text:
Ýsrailliler'in bozguna uðrattýðý, Þeria Irmaðý'nýn doðusunda, Arava'nýn bütün doðusu ile Arnon Vadisi'nden Hermon Daðý'na kadar topraklarýný ele geçirdiði krallar þunlardýr:


text:
Heþbon'da oturan Amorlular'ýn Kralý Sihon: Krallýðý Arnon Vadisi kýyýsýndaki Aroer'den -vadinin ortasýndan- baþlýyor, Ammonlular'ýn sýnýrý olan Yabbuk Irmaðý'na dek uzanýyor, Gilat'ýn yarýsýný içine alýyordu. Arava bölgesinin doðusu da ona aitti. Burasý Kinneret Gölü'nden Arava -Lut- Gölü'ne uzanýyor, doðuda Beytyeþimot'a, güneyde de Pisga Daðý'nýn yamaçlarýna varýyordu.


text:
Kral Og, Hermon Daðý, Salka, Geþurlular'la Maakalýlar'ýn sýnýrýna kadar bütün Baþan'ý ve Heþbon Kralý Sihon'un sýnýrýna kadar uzanan Gilat'ýn yarýsýný yönetiyordu.


text:
RAB'bin kulu Musa'nýn ve Ýsrailliler'in yenilgiye uðrattýðý krallar bunlardý. RAB'bin kulu Musa bunlarýn topraklarýný Ruben ve Gad oymaklarýyla Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna mülk olarak verdi.


text:
Lübnan Vadisi'ndeki Baal-Gat'tan, Seir yönünde yükselen Halak Daðý'na kadar Þeria Irmaðý'nýn batýsýnda bulunan topraklarýn krallarý -Yeþu ve Ýsrailliler'in yenilgiye uðrattýðý krallarý- þunlardýr: -Yeþu, Hitit*, Amor, Kenan, Periz, Hiv ve Yevus halklarýna ait daðlýk bölgeyi, Þefela'yý, Arava bölgesini, dað yamaçlarýný, çölü ve Negev'i Ýsrail oymaklarý arasýnda mülk olarak bölüþtürdü.-


text:
Yeþu kocamýþ, yaþý hayli ilerlemiþti. RAB ona, 'Artýk yaþlandýn, yaþýn hayli ilerledi' dedi, 'Ama mülk olarak alýnacak daha çok toprak var.


text:
-Mýsýr'ýn doðusundaki Þihor Irmaðý'ndan, kuzeyde Ekron sýnýrlarýna kadar uzanan bölge Kenanlýlar'a ait sayýlýrdý.- Gazze, Aþdot, Aþkelon, Gat ve Ekron adlý beþ Filist beyliði ve Avlýlar'ýn topraklarý;


text:
Gevalýlar'ýn topraklarý; Hermon Daðý eteðindeki Baal-Gat'tan Levo-Hamat'a kadar doðu yönündeki bütün Lübnan topraklarý.


text:
Lübnan'dan Misrefot-Mayim'e dek uzanan daðlýk bölgede yaþayanlarý, bütün Saydalýlar'ý Ýsrailliler'in önünden söküp atacaðým. Sana buyurduðum gibi, buralarý kura ile Ýsrailliler arasýnda mülk olarak bölüþtür.


text:
Manaþþe oymaðýnýn öbür yarýsý ile Ruben ve Gad oymaklarý, RAB'bin kulu Musa'nýn Þeria Irmaðý'nýn doðusundaki topraklarý kendilerine vermesiyle mülkten paylarýný almýþlardý.


text:
Bu topraklar þunlardýr: Arnon Vadisi kýyýsýnda Aroer'den vadinin ortasýndaki kentle Divon'a kadar uzanan Medeva Yaylasý;


text:
sað kalan Refalýlar'dan biri olup Aþtarot ve Edrei'de egemenlik sürmüþ olan Kral Og'un Baþan'da kalan topraklarýnýn tümü. Musa'nýn, krallarýný yenilgiye uðratýp ele geçirdiði topraklar bunlardý.


text:
Ýsrailliler Geþurlular'ý ve Maakalýlar'ý topraklarýndan sürmediler; bunlar bugün de Ýsrailliler arasýnda yaþýyorlar.


text:
Musa, yalnýz Levi oymaðýna topraktan pay vermedi. RAB'den aldýðý buyruða göre, Levililer'in payý Ýsrail'in Tanrýsý RAB için yakýlan sunulardý.


text:
Arnon Vadisi kýyýsýnda Aroer'den vadinin ortasýndaki kente kadar uzanan bölgeyle Medeva'nýn çevresindeki yaylanýn tümü;


text:
yayladaki kentlerle Heþbon'da egemenlik sürmüþ olan Amor Kralý Sihon'un bütün ülkesi. Musa Sihon'u ve Sihon'un egemenliði altýndaki topraklarda yaþayan Midyan beylerini -Evi, Rekem, Sur, Hur ve Reva'yý- yenilgiye uðratmýþtý.


text:
Rubenoðullarý'nýn sýnýrý Þeria Irmaðý'na dayanýyordu. Rubenoðullarý'na, boy sayýsýna göre köyleriyle birlikte mülk olarak verilen kentler bunlardý.


text:
Verdiði topraklar þunlardý: Yazer bölgesi, bütün Gilat kentleri, Rabba yakýnýndaki Aroer'e kadar uzanan Ammonlular'a ait topraklarýn yarýsý;


text:
Þeria Ovasý'ndaki Beytharam, Beytnimra, Sukkot, Safon, Heþbon Kralý Sihon'un topraklarýndan geri kalan bölüm, Kinneret Gölü'nün güney ucuna kadar uzanan Þeria Irmaðý'nýn doðu yakasý.


text:
Bu topraklar Mahanayim'den baþlýyor, Baþan Kralý Og'un ülkesini -bütün Baþan'ý- ve Yair'in Baþan'daki yerleþim birimlerinin tümünü, yani toplam altmýþ kenti,


text:
Gilat'ýn yarýsýný, Baþan Kralý Og'un egemenliðindeki Aþtarot ve Edrei kentlerini içine alýyordu. Buralar, Manaþþe oðlu Makir'in soyuna, boy sayýsýna göre Makiroðullarý'nýn yarýsýna ayrýlmýþtý.


text:
Musa'nýn, Eriha'nýn doðusunda, Þeria Irmaðý'nýn ötesinde kalan Moav ovalarýndayken bölüþtürdüðü topraklar bunlardýr.


text:
Ama Levi oymaðýna topraktan pay vermedi. Söz verdiði gibi, onlarýn mirasý Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin kendisidir.


text:
Ýsrailliler'in Kenan'da mülk edindiði topraklara gelince, bu topraklar Kâhin Elazar, Nun oðlu Yeþu ve Ýsrail oymaklarýnýn boy baþlarý tarafýndan miras olarak Ýsrailliler arasýnda bölüþtürülmüþtür.


text:
RAB'bin Musa aracýlýðýyla buyurduðu gibi, paylar dokuz oymakla bir oymaðýn yarýsý arasýnda kura ile bölüþtürüldü.


text:
Çünkü Musa iki oymakla yarým oymaðýn payýný Þeria Irmaðý'nýn doðusunda vermiþti. Ama onlarla birlikte Levililer'e mülkten pay vermemiþti.


text:
Yusuf'un soyundan gelenler, Manaþþe ve Efrayim diye iki oymak oluþturuyordu. Levililer'e de yerleþecekleri kentler ve bu kentlerin çevresinde büyük ve küçük baþ hayvanlarýna ayrýlan otlaklar dýþýnda topraktan pay verilmedi.


text:
Bu arada Yahudaoðullarý Gilgal'da bulunan Yeþu'nun yanýna geldiler. Kenizli Yefunne oðlu Kalev Yeþu'ya þöyle dedi: 'RAB'bin Kadeþ-Barnea'da Tanrý adamý Musa'ya senin ve benim hakkýmda neler söylediðini biliyorsun.


text:
RAB'bin kulu Musa ülkeyi araþtýrmak üzere beni Kadeþ-Barnea'dan gönderdiðinde kýrk yaþýndaydým. Gördüklerimi ona açýk yüreklilikle ilettim.


text:
Ne var ki, benimle gelmiþ olan soydaþlarým halký korkuya düþürdüler. Ama ben tümüyle Tanrým RAB'bin yolundan gittim.


text:
Bu nedenle Musa o gün, <Tümüyle Tanrým RAB'bin yolundan gittiðin için ayak bastýðýn topraklar sonsuza dek sana ve oðullarýna mülk olacak> diye ant içti.


text:
RAB sözünü tuttu, beni yaþattý. Ýsrailliler çölden geçerken RAB'bin Musa'ya bu sözleri söylediði günden bu yana kýrk beþ yýl geçti. Þimdi seksen beþ yaþýndayým.


text:
Bugün de Musa'nýn beni gönderdiði günkü kadar güçlüyüm. O günkü gibi hâlâ savaþa gidip gelecek güçteyim.


text:
RAB'bin o gün söz verdiði gibi, bu daðlýk bölgeyi þimdi bana ver. Orada Anaklýlar'ýn yaþadýðýný ve surlarla çevrili büyük kentleri olduðunu o gün sen de duymuþtun. Belki RAB bana yardým eder de, O'nun dediði gibi, onlarý oradan sürerim.'


text:
Böylece Hevron bugün de Kenizli Yefunne oðlu Kalev'in mülküdür. Çünkü o, tümüyle Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin yolundan gitti.


text:
Boy sayýsýna göre Yahuda oymaðýna verilen bölge, güneyde Edom sýnýrýna, en güneyde de Zin Çölü'ne kadar uzanýyordu.


text:
Akrep Geçidi'nin güneyine, oradan da Zin Çölü'ne geçiyor, Kadeþ-Barnea'nýn güneyinden Hesron'a ve Addar'a çýkýyor, oradan da Karka'ya kývrýlýyor,


text:
Doðu sýnýrý, Lut Gölü kýyýsý boyunca Þeria Irmaðý'nýn aðzýna kadar uzanýyordu. Kuzey sýnýrý, Þeria Irmaðý'nýn göl aðzýndaki körfezden baþlýyor,


text:
Sýnýr, Akor Vadisi'nden Devir'e çýkýyor, vadinin güneyinde Adummim Yokuþu karþýsýndaki Gilgal'a doðru kuzeye yöneliyor, buradan Eyn-Þemeþ sularýna uzanarak Eyn-Rogel'e dayanýyordu.


text:
Sonra Ben-Hinnom Vadisi'nden geçerek Yevus Kenti'nin -Yeruþalim'in- güney sýrtlarýna çýkýyor, buradan Refaim Vadisi'nin kuzey ucunda bulunan Hinnom Vadisi'nin batýsýndaki daðýn doruðuna yükseliyor,


text:
oradan da Neftoah sularýnýn kaynaðýna kývrýlýyor, Efron Daðý'ndaki kentlere uzanarak Baala'ya -Kiryat-Yearim'e- dönüyordu.


text:
Baala'dan batýya, Seir Daðý'na yönelen sýnýr, Yearim -Kesalon- Daðý'nýn kuzey sýrtlarý boyunca uzanarak Beytþemeþ'e iniyor, Timna'ya varýyordu.


text:
Sonra Ekron'un kuzey sýrtlarýna uzanýyor, Þikeron'a doðru kývrýlarak Baala Daðý'na ulaþtýktan sonra Yavneel'e çýkýyor, Akdeniz'de son buluyordu.


text:
Yeþu, RAB'den aldýðý buyruk uyarýnca, Yahuda bölgesindeki Kiryat-Arba'yý -Hevron'u- Yefunne oðlu Kalev'e miras olarak verdi. Arba, Anaklýlar'ýn atasýydý.


text:
Kenti Kalev'in kardeþi Kenaz'ýn oðlu Otniel ele geçirdi. Bunun üzerine Kalev kýzý Aksa'yý ona eþ olarak verdi.


text:
Kýz Otniel'in yanýna varýnca, onu babasýndan bir tarla istemeye zorladý. Kalev, eþeðinden inen kýzýna, 'Bir isteðin mi var?' diye sordu.


text:
Kýz, 'Bana bir armaðan ver' dedi, 'Madem Negev'deki topraklarý bana verdin, su kaynaklarýný da ver.' Böylece Kalev yukarý ve aþaðý su kaynaklarýný ona verdi.


text:
kasaba ve köyleriyle birlikte Aþdot; Mýsýr Vadisi'ne ve Akdeniz'in kýyýsýna kadar kasaba ve köyleriyle birlikte Gazze.


text:
Yahudaoðullarý Yeruþalim'de yaþayan Yevuslular'ý oradan çýkartamadýlar. Yevuslular bugün de Yeruþalim'de Yahudaoðullarý'yla birlikte yaþýyorlar.


text:
Kurada Yusufoðullarý'na düþen topraklarýn sýnýrlarý, doðuda Eriha sularýnýn doðusundan, Eriha'daki Þeria Irmaðý'ndan baþlayarak çöle geçiyor, Eriha'dan Beytel'in daðlýk bölgesine çýkýyor,


text:
Sýnýr batýda Yafletliler'in topraklarýna, Aþaðý Beythoron bölgesine, oradan da Gezer'e iniyor ve Akdeniz'de son buluyordu.


text:
Boy sayýsýna göre Efrayimoðullarý'na pay olarak verilen topraklarýn sýnýrlarý, doðuda Atrot-Addar'dan yukarý Beythoron'a kadar uzanarak


text:
Akdeniz'e varýyordu. Sýnýr kuzeyde Mikmetat'ta doðuya, Taanat-Þilo'ya dönüyor, kentin doðusundan geçip Yanoah'a uzanýyor,


text:
Sýnýr Tappuah'tan batýya, Kana Vadisi'ne uzanýp Akdeniz'de son buluyordu. Boy sayýsýna göre Efrayimoðullarý oymaðýnýn payý buydu.


text:
Ayrýca Manaþþeoðullarý'na düþen payda da Efrayimoðullarý'na ayrýlan kentler ve bunlara baðlý köyler vardý.


text:
Ne var ki, Efrayimoðullarý Gezer'de yaþayan Kenanlýlar'ý buradan sürmediler. Kenanlýlar bugüne kadar Efrayimoðullarý arasýnda yaþayýp onlara ücretsiz hizmet etmek zorunda kaldýlar.


text:
Yusuf'un büyük oðlu Manaþþe'nin oymaðý için kura çekildi. -Gilat ve Baþan, Manaþþe'nin ilk oðlu Makir'e verilmiþti. Çünkü Gilatlýlar'ýn atasý olan Makir büyük bir savaþçýydý.-


text:
Manaþþe soyundan gelen öbürleri -Aviezer, Helek, Asriel, Þekem, Hefer ve Þemidaoðullarý- bu kuranýn içindeydi. Bunlar boylarýna göre Yusuf oðlu Manaþþe'nin erkek çocuklarýydý.


text:
Bunlardan Manaþþe oðlu, Makir oðlu, Gilat oðlu, Hefer oðlu Selofhat'ýn erkek çocuðu olmadý; yalnýz Mahla, Noa, Hogla, Milka ve Tirsa adýnda kýzlarý vardý.


text:
Bunlar, Kâhin Elazar'a, Nun oðlu Yeþu'ya ve önderlere gidip þöyle dediler: 'RAB, Musa'ya erkek akrabalarýmýzla birlikte bize de mirastan pay verilmesini buyurdu.' RAB'bin bu buyruðu üzerine Yeþu, amcalarýyla birlikte onlara da mirastan pay verdi.


text:
Böylece Manaþþe oymaðýna Þeria Irmaðý'nýn doðusundaki Gilat ve Baþan bölgelerinden baþka on pay verildi.


text:
Çünkü Manaþþe'nin kýz torunlarý da erkek torunlarýn yanýsýra mirastan pay almýþlardý. Gilat bölgesi ise Manaþþe'nin öbür oðullarýna verilmiþti.


text:
Manaþþe sýnýrý Aþer sýnýrýndan Þekem yakýnýndaki Mikmetat'a uzanýyor, buradan güneye kývrýlarak Eyn-Tappuah halkýnýn topraklarýna varýyordu.


text:
Tappuah Kenti'ni çevreleyen topraklar Manaþþe'nindi. Ama Manaþþe sýnýrýndaki Tappuah Kenti Efrayimoðullarý'na aitti.


text:
Sonra sýnýr Kana Vadisi'ne iniyordu. Vadinin güneyinde Manaþþe kentleri arasýnda Efrayim'e ait kentler de vardý. Manaþþe sýnýrlarý vadinin kuzeyi boyunca uzanarak Akdeniz'de son buluyordu.


text:
Güneydeki topraklar Efrayim'in, kuzeydeki topraklarsa Manaþþe'nindi. Böylece Manaþþe bölgesi Akdeniz'le, kuzeyde Aþer'le ve doðuda Ýssakar'la sýnýrlanmýþtý.


text:
Ýssakar ve Aþer'e ait topraklardaki Beytþean ve köyleri, Yivleam'la köyleri, Dor, yani Dor sýrtlarý halkýyla köyleri, Eyn- Dor halkýyla köyleri, Taanak halkýyla köyleri, Megiddo halkýyla köyleri Manaþþe'ye aitti.


text:
Ne var ki, Manaþþeoðullarý bu kentleri tümüyle ele geçiremediler. Çünkü Kenanlýlar buralarda yaþamaya kararlýydý.


text:
Yusufoðullarý Yeþu'ya gelip, 'Mülk olarak bize neden tek kurayla tek pay verdin?' dediler, 'Çok kalabalýðýz. Çünkü RAB bizi bugüne dek alabildiðine çoðalttý.'


text:
Yeþu, 'O kadar kalabalýksanýz ve Efrayim'in daðlýk bölgesi size dar geliyorsa, Perizliler'in ve Refalýlar'ýn topraklarýndaki ormanlara çýkýp kendinize yer açýn' diye karþýlýk verdi.


text:
Yusufoðullarý, 'Daðlýk bölge bize yetmiyor' dediler, 'Ancak hem Beytþean ve köylerinde, hem de Yizreel Vadisi'nde oturanlarýn, ovada yaþayan bütün Kenanlýlar'ýn demirden savaþ arabalarý var.'


text:
Yeþu Yusufoðullarý'na, Efrayim ve Manaþþe oymaklarýna þöyle dedi: 'Kalabalýksýnýz ve çok güçlüsünüz. Tek kuraya kalmayacaksýnýz.


text:
Daðlýk bölge de sizin olacak. Orasý ormanlýktýr, ama aðaçlarý kesip açacaðýnýz bütün topraklar sizin olur. Kenanlýlar güçlüdür, demirden savaþ arabalarýna sahiptirler ama, yine de onlarý sürersiniz.'


text:
Ülkenin denetimini eline geçiren Ýsrail topluluðu Þilo'da bir araya geldi. Orada Buluþma Çadýrý'ný kurdular.


text:
Yeþu Ýsrailliler'e, 'Bu uyuþukluðu üzerinizden ne zaman atacaksýnýz, atalarýnýzýn Tanrýsý RAB'bin size verdiði topraklarý ele geçirmek için daha ne kadar bekleyeceksiniz?' dedi.


text:
'Her oymaktan üçer adam seçin. Onlarý, ülkeyi incelemeye göndereceðim. Mülk edinecekleri yerlerin sýnýrlarýný belirleyip kayda geçirerek yanýma dönsünler.


text:
Bu topraklarý yedi bölgeye ayýrsýnlar. Yahuda güney bölgesinde, Yusufoðullarý kuzey bölgesinde kalsýn.


text:
Yedi bölgeyi belirleyip kayda geçirdikten sonra, sonucu bana getirin. Burada, Tanrýmýz RAB'bin önünde aranýzda kura çekeceðim.


text:
Levililer'e gelince, onlarýn aranýzda payý yoktur; miraslarý RAB için kâhinlik yapmaktýr. Gad ve Ruben oymaklarýyla Manaþþe oymaðýnýn yarýsý ise RAB'bin kulu Musa'nýn Þeria Irmaðý'nýn doðusunda kendilerine verdiði mülkü almýþ bulunuyorlar.'


text:
Yeþu, topraklarý kayda geçirmek için yola çýkmak üzere olan adamlara, 'Gidip topraklarý inceleyin, kayda geçirip yanýma dönün' diye buyurdu, 'Sonra burada, Þilo'da, RAB'bin önünde sizin için kura çekeceðim.'


text:
Adamlar yola çýkýp ülkeyi dolaþtýlar; kent kent, yedi bölge halinde kayda geçirdikten sonra Þilo'da, ordugahta bulunan Yeþu'nun yanýna döndüler.


text:
Yeþu Þilo'da RAB'bin önünde onlar için kura çekti ve topraklarý Ýsrail oymaklarý arasýnda bölüþtürdü.


text:
Boy sayýsýna göre Benyaminoðullarý oymaðý için kura çekildi. Paylarýna düþen bölge Yahudaoðullarý'yla Yusufoðullarý'nýn topraklarý arasýnda kalýyordu.


text:
Topraklarýnýn sýnýrý kuzeyde Þeria Irmaðý'ndan baþlýyor, Eriha'nýn kuzey sýrtlarýna doðru yükselerek batýda daðlýk bölgeye uzanýyor, Beytaven kýrlarýnda son buluyordu.


text:
Sýnýr oradan Luz'a -Beytel'e- Luz'un güney sýrtlarýna geçiyor, Aþaðý Beythoron'un güneyindeki daðýn üzerinde kurulu Atrot-Addar'a iniyor,


text:
bölgenin batýsýnda Beythoron'un güneyindeki daðdan güneye dönüyor ve Yahudaoðullarý'na ait Kiryat-Baal -Kiryat-Yearim- Kenti'nde son buluyordu. Bu batý tarafýydý.


text:
Güney tarafý Kiryat-Yearim'in batý varoþlarýndan baþlýyor*fý*, Neftoah sularýnýn kaynaðýna uzanýyordu.


text:
Sýnýr buradan Refaim Vadisi'nin kuzeyindeki Ben-Hinnom Vadisi'ne bakan daðýn yamaçlarýna varýyor, Hinnom Vadisi'ni geçip Yevus'un güney sýrtlarýna, oradan da Eyn-Rogel'e iniyordu.


text:
Kuzeye kývrýlan sýnýr Eyn-Þemeþ ve Adummim Yokuþu'nun karþýsýndaki Gelilot'a çýkýyor, Ruben oðlu Bohan'ýn taþýna iniyor,


text:
buradan Beythogla'nýn kuzey yamaçlarýna geçiyor, Lut Gölü'nün kuzey körfezinde, Þeria Irmaðý'nýn güney aðzýnda bitiyordu. Güney sýnýrý buydu.


text:
Þeria Irmaðý doðu sýnýrýný oluþturuyordu. Boy sayýsýna göre Benyaminoðullarý'nýn payýna düþen mülkün sýnýrlarý çepeçevre buydu.


text:
Boy sayýsýna göre Benyaminoðullarý oymaðýnýn payýna düþen kentler þunlardý: Eriha, Beythogla, Emek-Kesis,


text:
Sela, Haelef, Yevus -Yeruþalim- Givat ve Kiryat; köyleriyle birlikte on dört kent. Boy sayýsýna göre Benyaminoðullarý'nýn payý buydu.


text:
Ýkinci kura Þimon'a, boy sayýsýna göre Þimonoðullarý oymaðýna düþtü. Onlarýn payý Yahudaoðullarý'na düþen payýn sýnýrlarý içinde kalýyordu.


text:
Baalat-Beer, yani Negev'deki Rama'ya kadar uzanan bu kentlerin çevresindeki bütün köyler de Þimonoðullarý'na aitti. Boy sayýsýna göre Þimonoðullarý oymaðýnýn payý buydu.


text:
Þimonoðullarý'na verilen pay Yahudaoðullarý'nýn payýndan alýnmýþtý. Çünkü Yahudaoðullarý'nýn payý ihtiyaçlarýndan fazlaydý. Böylece Þimonoðullarý'nýn payý Yahuda oymaðýnýn sýnýrlarý içinde kalýyordu.


text:
Üçüncü kura boy sayýsýna göre Zevulunoðullarý'na düþtü. Topraklarýnýn sýnýrý Sarit'e kadar uzanýyordu.


text:
Sarit'ten doðuya, gün doðusuna, Kislot-Tavor sýnýrýna dönüyor, oradan Daverat'a dayanýyor ve Yafia'ya çýkýyordu.


text:
Sýnýr Tavor, Þahasima ve Beytþemeþ boyunca uzanarak Þeria Irmaðý'nda son buluyordu. Köyleriyle birlikte on altý kentti.


text:
Buradan doðuya, Beytdagon'a dönüyor, Zevulun sýnýrý ve Yiftahel Vadisi boyunca uzanarak kuzeyde Beytemek ve Neiel'e ulaþýyordu. Kavul'un kuzeyinden,


text:
Buradan Rama'ya dönüyor, sonra surlarla çevrili Sur Kenti'ne uzanýyor, Hosa'ya dönerek Akziv yöresinde, Akdeniz'de son buluyordu.


text:
Sýnýrlarý Helef ve Saanannim'deki büyük meþe aðacýndan baþlayarak Adami-Nekev ve Yavneel üzerinden Lakkum'a uzanýyor, Þeria Irmaðý'nda son buluyordu.


text:
Sýnýr buradan batýya yöneliyor, Aznot-Tavor'dan geçerek Hukok'a eriþiyordu. Güneyde Zevulun topraklarý, batýda Aþer topraklarý, doðuda ise Þeria Irmaðý*fi* vardý.


text:
Topraklarýný yitiren Danoðullarý gidip Leþem'e saldýrdýlar. Kenti alýp halkýný kýlýçtan geçirdikten sonra tümüyle iþgal ederek oraya yerleþtiler. Atalarý Dan'ýn anýsýna buraya Dan adýný verdiler.


text:
Ýsrailliler bölgelere göre topraklarý bölüþtürme iþini bitirdikten sonra, kendi topraklarýndan Nun oðlu Yeþu'ya pay verdiler.


text:
RAB'bin buyruðu uyarýnca, ona istediði kenti, Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Timnat-Serah'ý verdiler. Yeþu kenti onarýp oraya yerleþti.


text:
Kâhin Elazar, Nun oðlu Yeþu ve Ýsrail oymaklarýnýn boy baþlarý tarafýndan Þilo'da RAB'bin önünde, Buluþma Çadýrý'nýn kapýsýnda kura ile pay olarak bölüþtürülen topraklar bunlardý. Böylece ülkeyi bölüþtürme iþini tamamladýlar.


text:
Bundan sonra RAB Yeþu'ya, 'Musa aracýlýðýyla size buyurduðum gibi, Ýsrailliler'e kendileri için sýðýnak olacak kentler seçmelerini söyle' dedi.


text:
'Öyle ki, istemeyerek, kazayla birini öldüren oraya kaçsýn. Sizin de öç alacak kiþiden kaçýp sýðýnacak bir yeriniz olsun.


text:
'Bu kentlerden birine kaçan kiþi, kentin kapýsýna gidip durumunu kent ileri gelenlerine anlatsýn. Onlar da onu kente, yanlarýna kabul edip kendileriyle birlikte oturacaðý bir yer versinler.


text:
Öç almak isteyen kiþi adam öldürenin peþine düþerse, kent ileri gelenleri onu teslim etmesinler. Çünkü adam öldüren öldürdüðü kiþiye önceden kin beslemiyordu, onu istemeyerek öldürdü.


text:
Bu kiþi topluluðun önüne çýkýp yargýlanýncaya ve o dönemde görevli baþkâhin ölünceye dek o kentte kalmalýdýr. Ondan sonra kaçýp geldiði kente, kendi evine dönebilir.'


text:
Böylece Naftali'nin daðlýk bölgesinde bulunan Celile'deki Kedeþ'i, Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Þekem'i ve Yahuda'nýn daðlýk bölgesindeki Kiryat-Arba'yý -Hevron'u- seçtiler.


text:
Ayrýca Þeria Irmaðý'nýn kýyýsýndaki Eriha'nýn doðusunda, Ruben oymaðýnýn sýnýrlarý içindeki kýrsal bölgede bulunan Beser Kenti'ni, Gad oymaðýnýn sýnýrlarý içinde Gilat'taki Ramot'u, Manaþþe oymaðý sýnýrlarý içinde de Baþan'daki Golan'ý belirlediler.


text:
Birini kazayla öldürüp kaçan bir Ýsrailli'nin ya da Ýsrailliler arasýnda yaþayan bir yabancýnýn, topluluðun önünde yargýlanmadan öç almak isteyenlerce öldürülmesini önlemek için belirlenen kentler bunlardý.


text:
Levili boy baþlarý, Kenan topraklarýnda, Þilo'da, Kâhin Elazar, Nun oðlu Yeþu ve Ýsrail oymaklarýnýn boy baþlarýna giderek, 'RAB, Musa aracýlýðýyla bize oturmak için kentler, hayvanlarýmýz için de otlaklar verilmesini buyurmuþtu' dediler.


text:
Bunun üzerine Ýsrailliler RAB'bin buyruðu uyarýnca kendi paylarýndan Levililer'e otlaklarýyla birlikte þu kentleri verdiler:


text:
Ýlk kura Kehat boylarýna düþtü. Levililer'den olan Kâhin Harun'un oðullarýna kurayla Yahuda, Þimon ve Benyamin oymaklarýndan on üç kent verildi.


text:
Geri kalan Kehatoðullarý'na Efrayim, Dan ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna ait boylardan alýnan on kent kurayla verildi.


text:
Gerþonoðullarý'na kurayla Ýssakar, Aþer, Naftali oymaklarýna ait boylardan ve Baþan'da Manaþþe oymaðýnýn yarýsýndan alýnan on üç kent verildi.


text:
Merarioðullarý'na boy sayýlarýna göre Ruben, Gad ve Zevulun oymaklarýndan alýnan on iki kent verildi.


text:
Böylece RAB'bin Musa aracýlýðýyla buyurduðu gibi, Ýsrailliler otlaklarýyla birlikte bu kentleri kurayla Levililer'e verdiler.


text:
Yahuda'nýn daðlýk bölgesinde, Anaklýlar'ýn atasý Arba'nýn adýyla anýlan Kiryat-Arba'yla -Hevron'la- çevresindeki otlaklar onlara verildi.


text:
Böylece Harun'un soyundan gelen kâhinlere otlaklarýyla birlikte verilen kentlerin toplam sayýsý on üçü buldu.


text:
Kehatoðullarý'ndan geri kalan Levili ailelere gelince, kurada onlara düþen kentler Efrayim oymaðýndan alýnmýþtý.


text:
Bunlar, Efrayim daðlýk bölgesinde bulunan ve kazayla adam öldürenler için sýðýnak kent seçilen Þekem, Gezer,


text:
Böylece Kehatoðullarý'ndan geri kalan boylara otlaklarýyla birlikte verilen kentlerin toplam sayýsý onu buldu.


text:
Levili boylardan Gerþonoðullarý'na, Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna ait Baþan'da kazayla adam öldürenler için sýðýnak kent seçilen Golan ve Beeþtera, otlaklarýyla birlikte iki kent;


text:
Ýssakar oymaðýndan alýnan Kiþyon, Daverat, Yarmut ve Eyn-Gannim olmak üzere otlaklarýyla birlikte dört kent;


text:
Naftali oymaðýndan alýnan ve kazayla adam öldürenler için sýðýnak kent seçilen Celile'deki Kedeþ, Hammot-Dor, Kartan ve otlaklarý olmak üzere toplam üç kent.


text:
Boy sayýsýna göre Gerþonoðullarý'na otlaklarýyla birlikte verilen kentlerin toplam sayýsý on üçü buldu.


text:
Ruben oymaðýndan alýnan Beser, Yahsa, Kedemot ve Mefaat olmak üzere otlaklarýyla birlikte dört kent;


text:
Gad oymaðýndan alýnan ve kazayla adam öldürenler için sýðýnak kent seçilen Gilat'taki Ramot, Mahanayim, Heþbon ve Yazer olmak üzere otlaklarýyla birlikte toplam dört kent verildi.


text:
Boy sayýsýna göre Merarioðullarý'na, yani Levili boylarýn geri kalanlarýna kurayla verilen kentlerin sayýsý on ikiydi.


text:
Ýsrailliler'in topraklarý içinde olup otlaklarýyla birlikte Levililer'e verilen kentlerin toplamý kýrk sekizi buluyordu.


text:
Böylece RAB atalarýna vermeye ant içtiði bütün ülkeyi Ýsrailliler'e vermiþ oldu. Ýsrailliler de ülkeyi mülk edinip buraya yerleþtiler.


text:
RAB atalarýna ant içtiði gibi, onlarý her yönden rahata erdirdi. Düþmanlarýndan hiçbiri onlarýn önünde tutunamadý. RAB hepsini onlarýn eline teslim etti.


text:
Onlara, 'RAB'bin kulu Musa'nýn size buyurduðu her þeyi yaptýnýz' dedi, 'Benim bütün buyruklarýmý da yerine getirdiniz.


text:
Bugüne dek, bunca zaman kardeþlerinizi yalnýz býrakmadýnýz; Tanrýnýz RAB'bin sizi yükümlü saydýðý buyruðu yerine getirdiniz.


text:
Görüyorsunuz, Tanrýnýz RAB, kardeþlerinize söylediði gibi, onlarý rahata kavuþturdu. Þimdi kalkýn, RAB'bin kulu Musa'nýn, Þeria Irmaðý'nýn ötesinde size mülk olarak verdiði topraklardaki evlerinize dönün.


text:
RAB'bin kulu Musa'nýn size verdiði buyruklarý ve Kutsal Yasa'yý yerine getirmeye çok dikkat edin. Tanrýnýz RAB'bi sevin, tümüyle gösterdiði yolda yürüyün, buyruklarýný yerine getirin, O'na baðlý kalýn, O'na candan ve yürekten hizmet edin.'


text:
Musa Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna Baþan'da toprak vermiþti. Yeþu da oymaðýn öbür yarýsýna Þeria Irmaðý'nýn batýsýnda, öbür kardeþleri arasýnda toprak vermiþti.


text:
'Evlerinize büyük servetle, çok sayýda hayvanla, altýn, gümüþ, tunç*, demir ve çok miktarda giysiyle dönün' dedi, 'Düþmanlarýnýzdan elde ettiðiniz ganimeti kardeþlerinizle paylaþýn.'


text:
Böylece Rubenliler'le Gadlýlar ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsý, Kenan topraklarýndaki Þilo'dan, Ýsrailliler'in yanýndan ayrýldýlar; RAB'bin buyruðu uyarýnca, Musa aracýlýðýyla yurt edindikleri Gilat topraklarýna -kendi mülkleri olan topraklara- dönmek üzere yola çýktýlar.


text:
Rubenlilerle Gadlýlar ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsý, Þeria Irmaðý'nýn Kenan topraklarýnda kalan kesimine varýnca, ýrmak kýyýsýnda büyük ve gösteriþli bir sunak yaptýlar.


text:
Rubenliler'le Gadlýlar ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsýnýn Kenan sýnýrýnda, Þeria Irmaðý kýyýsýnda, Ýsrailliler'e ait topraklarda bir sunak yaptýklarýný


text:
Ardýndan Ýsrailliler Kâhin Elazar'ýn oðlu Pinehas'ý Gilat bölgesine, Rubenliler'le Gadlýlar'a ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna gönderdiler.


text:
Ýsrail'in her oymaðýndan birer temsilci olmak üzere on oymak önderini de onunla birlikte gönderdiler. Bunlarýn her biri bir Ýsrail boyunun baþýydý.


text:
Gilat topraklarýna, Rubenliler'le Gadlýlar'a ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna gelen temsilciler þunlarý bildirdiler:


text:
'RAB'bin topluluðu, <Bugün kendinize bir sunak yaparak RAB'be baþkaldýrdýnýz, O'nu izlemekten vazgeçtiniz> diyor, <Ýsrail'in Tanrýsý'na karþý bu hainliði nasýl yaparsýnýz?


text:
Peor'un günahý bize yetmedi mi? RAB'bin topluluðu onun yüzünden felakete uðradý. Bugüne dek kendimizi bu günahtan temizleyebilmiþ deðiliz.


text:
Bugün RAB'bi izlemekten vaz mý geçiyorsunuz? Eðer bugün RAB'be isyan ederseniz, O da yarýn bütün Ýsrail topluluðuna öfkelenir.


text:
Eðer size ait olan topraklar murdarsa*, RAB'bin Tapýnaðý'nýn bulunduðu RAB'be ait topraklara gelip aramýzda mülk edinin. Kendinize, Tanrýmýz RAB'bin sunaðýndan baþka bir sunak yaparak RAB'be ve bize karþý isyan etmeyin.


text:
Zerah oðlu Akan RAB'be adanan ganimete ihanet ettiðinde, bütün Ýsrail topluluðu RAB'bin öfkesine uðramadý mý? Akan'ýn günahý yalnýz kendisini ölüme götürmekle kalmadý!> '


text:
'Tanrýlarýn Tanrýsý RAB, tanrýlarýn Tanrýsý RAB her þeyi biliyor; Ýsrail de bilecek. Eðer yaptýðýmýzý, RAB'be isyan etmek ya da O'na ihanet etmek için yaptýysak, ya RAB, bugün bizi esirgeme!


text:
Eðer sunaðý, RAB'bi izlemekten vazgeçip yakmalýk sunular* ve tahýl ya da esenlik sunularý* sunmak için yaptýysak, RAB bizden hesap sorsun.


text:
Bunu yaparken kaygýmýz þuydu: Oðullarýnýz ilerde bizim oðullarýmýza, <Ýsrail'in Tanrýsý RAB ile ne ilginiz var?


text:
Ey Rubenliler ve Gadlýlar, RAB Þeria Irmaðý'ný sizinle bizim aramýzda sýnýr yaptý. Sizin RAB'de hiçbir payýnýz yoktur> diyebilir, oðullarýmýzý RAB'be tapmaktan alýkoyabilirler.


text:
yalnýz sizinle bizim aramýzda ve bizden sonra gelecek kuþaklar arasýnda bir tanýk olmasý için yaptýk. Böylece RAB'bin Tapýnaðý'nda yakmalýk sunularla, kurbanlarla ve esenlik sunularýyla RAB'be tapýnacaðýz. Oðullarýnýz da ilerde bizim oðullarýmýza, <RAB'de hiçbir payýnýz yok> diyemeyecekler.


text:
Þöyle düþündük: Ýlerde bize ya da gelecek kuþaklarýmýza böyle bir þey diyecek olurlarsa, biz de, <Atalarýmýzýn RAB için yaptýðý sunaðýn örneðine bakýn> deriz. <Yakmalýk sunu ya da kurban sunmak için deðildir bu. Sizinle bizim aramýzdaki birliðin tanýðýdýr.>


text:
RAB'be isyan etmek, bugün RAB'bi izlemekten vazgeçmek, yakmalýk sunu, tahýl sunusu ya da kurban sunmak için Tanrýmýz RAB'bin sunaðýndan, tapýnaðýnýn önündeki sunaktan baþka bir sunak yapmak bizden uzak olsun.'


text:
Kâhin Pinehas ve onunla birlikte olan topluluk önderleri, yani Ýsrail'in boy baþlarý, Rubenliler'le Gadlýlar'ýn ve Manaþþeliler'in söylediklerini duyunca hoþnut kaldýlar.


text:
Bunun üzerine Kâhin Elazar'ýn oðlu Pinehas, Rubenliler'le Gadlýlar'a ve Manaþþeliler'e, 'Þimdi RAB'bin aramýzda olduðunu biliyoruz' dedi, 'Çünkü O'na ihanet etmediniz. Böylece Ýsrailliler'i O'nun elinden kurtardýnýz.'


text:
Kâhin Elazar'ýn oðlu Pinehas ve önderler, Rubenliler'le Gadlýlar'ýn bulunduðu Gilat topraklarýndan Kenan topraklarýna, Ýsrailliler'in yanýna dönüp olan biteni anlattýlar.


text:
Anlatýlanlardan hoþnut kalan Ýsrailliler Tanrý'ya övgüler sundular. Rubenliler'le Gadlýlar'ýn yaþadýklarý topraklarýn üzerine yürüyüp savaþmaktan ve orayý yakýp yýkmaktan bir daha söz etmediler.


text:
Rubenliler'le Gadlýlar, 'Bu sunak RAB'bin Tanrý olduðuna sizinle bizim aramýzda tanýktýr' diyerek sunaða 'Tanýk' adýný verdiler.


text:
RAB Ýsrail'i çevresindeki bütün düþmanlarýndan kurtarýp esenliðe kavuþturdu. Aradan uzun zaman geçmiþti. Yeþu kocamýþ, yaþý hayli ilerlemiþti.


text:
Bu nedenle ileri gelenleri, boy baþlarýný, hakimleri, görevlileri, bütün Ýsrail halkýný topladý. Onlara, 'Kocadým, yaþým hayli ilerledi' dedi,


text:
'Tanrýnýz RAB'bin sizin yararýnýza bütün bu uluslara neler yaptýðýný gördünüz. Çünkü sizin için savaþan Tanrýnýz RAB'di.


text:
Ýþte Þeria Irmaðý'ndan gün batýsýndaki Akdeniz'e dek yok ettiðim bütün bu uluslarla birlikte, geri kalan uluslarýn topraklarýný da kurayla oymaklarýnýza mülk olarak böldüm.


text:
Tanrýnýz RAB bu uluslarý önünüzden püskürtüp sürecektir. Tanrýnýz RAB'bin size söz verdiði gibi, onlarýn topraklarýný mülk edineceksiniz.


text:
Musa'nýn Yasa Kitabý'nda yazýlý olan her þeyi korumak ve yerine getirmek için çok güçlü olun. Yazýlanlardan saða sola sapmayýn.


text:
Aranýzda kalan uluslarla hiçbir iliþkiniz olmasýn; ilahlarýnýn adýný anmayýn; kimseye onlarýn adýyla ant içirmeyin; onlara kulluk edip tapmayýn.


text:
Çünkü O'na sýrt çevirir, sað kalýp aranýzda yaþayan bu uluslarla birlik olur, onlara kýz verip onlardan kýz alýr, onlarla oturup kalkarsanýz,


text:
iyi bilin ki, Tanrýnýz RAB bu uluslarý artýk önünüzden sürmeyecek. Ve sizler Tanrýnýz RAB'bin size verdiði bu güzel topraklardan yok oluncaya dek bu uluslar sizin için tuzak, kapan, sýrtýnýzda kýrbaç, gözlerinizde diken olacaklar.


text:
'Ýþte her insan gibi ben de bu dünyadan göçüp gitmek üzereyim. Bütün varlýðýnýzla ve yüreðinizle biliyorsunuz ki, Tanrýnýz RAB'bin size verdiði sözlerden hiçbiri boþ çýkmadý; hepsi gerçekleþti, boþ çýkan olmadý.


text:
Tanrýnýz RAB'bin size verdiði sözlerin tümü nasýl gerçekleþtiyse, Tanrýnýz RAB verdiði bu güzel topraklardan sizi yok edene dek sözünü ettiði bütün kötülükleri de öylece baþýnýza getirecektir.


text:
Tanrýnýz RAB'bin size buyurduðu antlaþmayý bozarsanýz, gidip baþka ilahlara kulluk eder, taparsanýz, RAB'bin öfkesi size karþý alevlenecek; RAB'bin size verdiði bu güzel ülkeden çabucak yok olup gideceksiniz.'


text:
Yeþu Ýsrail oymaklarýnýn tümünü Þekem'de topladýktan sonra, Ýsrail'in ileri gelenlerini, boy baþlarýný, hakimlerini, görevlilerini yanýna çaðýrdý. Hepsi gelip Tanrý'nýn önünde durdular.


text:
Yeþu bütün halka, 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB þöyle diyor' diye söze baþladý, ' <Ýbrahim'in ve Nahor'un babasý Terah ve öbür atalarýnýz eski çaðlarda Fýrat Irmaðý'nýn ötesinde yaþar, baþka ilahlara kulluk ederlerdi.


text:
Ama ben atanýz Ýbrahim'i ýrmaðýn öte yakasýndan alýp bütün Kenan topraklarýnda dolaþtýrdým; soyunu çoðalttým, ona Ýshak'ý verdim.


text:
Ýshak'a da Yakup ve Esav'ý verdim. Esav'a mülk edinmesi için Seir daðlýk bölgesini baðýþladým. Yakup'la oðullarý ise Mýsýr'a gittiler.


text:
Ardýndan Musa ile Harun'u Mýsýr'a gönderdim. Orada yaptýklarýmla Mýsýrlýlar'ý felakete uðrattým; sonra sizi Mýsýr'dan çýkardým.


text:
Evet, atalarýnýzý Mýsýr'dan çýkardým; gelip denize dayandýlar. Mýsýrlýlar savaþ arabalarýyla, atlýlarýyla atalarýnýzý Kýzýldeniz'e* dek kovaladýlar.


text:
Atalarýnýz bana yakarýnca, onlarla Mýsýrlýlar'ýn arasýna karanlýk çöktürdüm. Mýsýrlýlar'ý deniz sularýyla örttüm. Mýsýr'da yaptýklarýmý gözlerinizle gördünüz.


text:
Sonra sizi Þeria Irmaðý'nýn ötesinde yaþayan Amorlular'ýn topraklarýna götürdüm. Size karþý savaþtýklarýnda onlarý elinize teslim ettim. Topraklarýný yurt edindiniz. Onlarý önünüzden yok ettim.


text:
Moav Kralý Sippor oðlu Balak, Ýsrail'e karþý savaþmaya hazýrlandýðýnda, haber gönderip Beor oðlu Balam'ý size lanet etmeye çaðýrdý.


text:
Ama ben Balam'ý dinlemeyi reddettim. O da sizi tekrar tekrar kutsadý; böylece sizi onun elinden kurtardým.


text:
Sonra Þeria Irmaðý'ný geçip Eriha'ya geldiniz. Size karþý savaþan Erihalýlar'ý, Amor, Periz, Kenan, Hitit*, Girgaþ, Hiv ve Yevus halklarýný elinize teslim ettim.


text:
Önden gönderdiðim eþekarýsý*fj* Amorlu iki kralý önünüzden kovdu. Bu iþi kýlýcýnýz ya da yayýnýz yapmadý.


text:
Böylece, emek vermediðiniz topraklarý, kurmadýðýnýz kentleri size verdim. Buralarda yaþýyor, dikmediðiniz baðlardan, zeytinliklerden yiyorsunuz.> '


text:
Yeþu, 'Bunun için RAB'den korkun, içtenlik ve baðlýlýkla O'na kulluk edin' diye devam etti, 'Atalarýnýzýn Fýrat Irmaðý'nýn ötesinde ve Mýsýr'da kulluk ettikleri ilahlarý atýn, RAB'be kulluk edin.


text:
Ýçinizden RAB'be kulluk etmek gelmiyorsa, atalarýnýzýn Fýrat Irmaðý'nýn ötesinde kulluk ettikleri ilahlara mý, yoksa topraklarýnda yaþadýðýnýz Amorlular'ýn ilahlarýna mý kulluk edeceksiniz, bugün karar verin. Ben ve ev halkým RAB'be kulluk edeceðiz.'


text:
'Çünkü bizi ve atalarýmýzý Mýsýr'da kölelikten kurtarýp oradan çýkaran, gözümüzün önünde o büyük mucizeleri yaratan, bütün yolculuðumuz ve uluslar arasýndan geçiþimiz boyunca bizi koruyan Tanrýmýz RAB'dir.


text:
RAB bu ülkede yaþayan bütün uluslarý, yani Amorlular'ý önümüzden kovdu. Biz de O'na kulluk edeceðiz. Çünkü Tanrýmýz O'dur.'


text:
Yeþu, 'Ama sizler RAB'be kulluk edemeyeceksiniz' dedi, 'Çünkü O kutsal bir Tanrý'dýr, kýskanç bir Tanrý'dýr. Günahlarýnýzý, suçlarýnýzý baðýþlamayacak.


text:
RAB'bi býrakýp yabancý ilahlara kulluk ederseniz, RAB daha önce size iyilik etmiþken, bu kez size karþý döner, sizi felakete uðratýp yok eder.'


text:
Yeþu, 'Öyleyse þimdi aranýzdaki yabancý ilahlarý atýn. Yüreðinizi Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be verin' dedi.


text:
Bunlarý Tanrý'nýn Yasa Kitabý'na da geçirdi. Sonra büyük bir taþ alýp oraya, RAB'bin Tapýnaðý'nýn yanýndaki yabanýl fýstýk aðacýnýn altýna dikti.


text:
Ardýndan bütün halka, 'Ýþte taþ bize tanýk olsun' dedi, 'Çünkü RAB'bin bize söylediði bütün sözleri iþitti. Tanrýnýz'ý inkâr ederseniz bu taþ size karþý tanýklýk edecek.'


text:
Onu Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Gaaþ Daðý'nýn kuzeyine, kendi mülkünün sýnýrlarý içinde kalan Timnat-Serah'a gömdüler.


text:
Yeþu yaþadýkça ve Yeþu'dan sonra yaþayan ve RAB'bin Ýsrail için yaptýðý her þeyi bilen ileri gelenler durdukça Ýsrail halký RAB'be kulluk etti.


text:
Ýsrailliler Mýsýr'dan çýkarken Yusuf'un kemiklerini de yanlarýnda getirmiþlerdi. Bunlarý Yakup'un Þekem'deki tarlasýna gömdüler. Yakup bu tarlayý Þekem'in babasý Hamor'un torunlarýndan yüz parça gümüþe*fk* satýn almýþtý. Burasý Yusuf soyundan gelenlerin mülkü oldu.


text:
Harun'un oðlu Elazar ölünce, onu Efrayim'in daðlýk bölgesinde oðlu Pinehas'a verilen tepeye gömdüler.


text:
Ýsrailliler, Yeþu'nun ölümünden sonra RAB'be, 'Bizim için Kenanlýlar'la savaþmaya ilk kim gidecek?' diye sordular.


text:
Yahudaoðullarý, kardeþleri Þimonoðullarý'na, 'Kenanlýlar'la savaþmak için payýmýza düþen bölgeye bizimle birlikte gelin' dediler, 'Sonra biz de payýnýza düþen bölgeye sizinle geliriz.' Böylece Þimonoðullarý Yahudaoðullarý'yla birlikte gitti.


text:
Yahudaoðullarý saldýrýya geçti. RAB Kenanlýlar'la Perizliler'i ellerine teslim etti. Bezek'te onlardan on bin kiþiyi öldürdüler.


text:
Adoni-Bezek'le*fa* orada karþýlaþýp savaþa tutuþtular, Kenanlýlar'la Perizliler'i yenilgiye uðrattýlar.


text:
Adoni-Bezek kaçtý, ama peþine düþüp onu yakaladýlar; elleriyle ayaklarýnýn baþparmaklarýný kestiler.


text:
O zaman Adoni-Bezek þöyle dedi: 'Elleriyle ayaklarýnýn baþparmaklarý kesilmiþ yetmiþ kral, soframdan düþen kýrýntýlarý toplayýp yerdi. Tanrý bana onlara yaptýklarýmýn karþýlýðýný veriyor.'


text:
Eski adý Kiryat-Arba olan Hevron'da yaþayan Kenanlýlar'ýn üzerine yürüyerek Þeþay, Ahiman ve Talmay'ý yenilgiye uðrattýlar.


text:
Kenti Kalev'in küçük kardeþi Kenaz'ýn oðlu Otniel ele geçirdi. Bunun üzerine Kalev kýzý Aksa'yý ona eþ olarak verdi.


text:
Musa'nýn kayýnbabasýnýn torunlarý olan Kenliler, Yahudaoðullarý'yla birlikte Hurma Kenti'nden*fb* ayrýlýp Arat'ýn güneyindeki Yahuda Çölü'nde yaþamaya gittiler.


text:
Bundan sonra Yahudaoðullarý, kardeþleri Þimonoðullarý'yla birlikte gidip Sefat Kenti'nde oturan Kenanlýlar'ý yenilgiye uðrattýlar. Kenti tümüyle yýktýlar ve oraya Horma*fc* adýný verdiler.


text:
RAB Yahudaoðullarý'yla birlikteydi. Yahudaoðullarý daðlýk bölgeyi ele geçirdilerse de ovada yaþayan halký kovamadýlar. Çünkü bunlarýn demirden savaþ arabalarý vardý.


text:
Bununla birlikte Benyaminoðullarý Yeruþalim'de yaþayan Yevuslular'ý kovmadýlar. Yevuslular bugün de Yeruþalim'de Benyaminoðullarý'yla birlikte yaþýyorlar.


text:
Eski adý Luz olan Beytel Kenti hakkýnda bilgi toplamak için gönderdikleri casuslar kentten çýkan bir adam gördüler. Ona, 'Kentin giriþini bize gösterirsen, sana iyi davranýrýz' dediler.


text:
Manaþþeoðullarý Beytþean, Taanak, Dor, Yivleam, Megiddo ve bunlarýn çevre köylerindeki halký kovmadý. Çünkü Kenanlýlar bu topraklarda kalmakta kararlýydý.


text:
Ýsrailliler Kenan halkýný tümüyle kovmadýlar; ama zamanla güçlenince onlarý angaryasýna çalýþtýrdýlar.


text:
Efrayimoðullarý Gezer'de yaþayan Kenanlýlar'ý buradan sürmediler. Kenanlýlar Gezer'de Ýsrailliler'in arasýnda yaþadýlar.


text:
Zevulun da Kitron ve Nahalol halklarýný kovmadý. Ýsrailliler arasýnda yaþayan bu Kenanlýlar angarya iþler yaptýlar.


text:
Aþeroðullarý'na gelince, onlar da Akko, Sayda, Ahlav, Akziv, Helba, Afek ve Rehov halklarýný kovmadýlar.


text:
Naftali Beytþemeþ ve Beytanat halkýný kovmadý. Buralarýn halký olan Kenanlýlar'la birlikte yaþayýp onlarý angaryasýna çalýþtýrdý.


text:
Amorlular Heres Daðý'nda, Ayalon'da ve Þaalvim'de kalmakta kararlýydýlar. Yusuf'un torunlarý güçlenince onlarý angaryasýna çalýþtýrmaya baþladýlar.


text:
RAB'bin meleði Gilgal'dan Bokim'e gitti ve Ýsrailliler'e þöyle dedi: 'Sizi Mýsýr'dan çýkarýp atalarýnýza söz verdiðim topraða getirdim. <Sizinle yaptýðým antlaþmayý hiçbir zaman bozmayacaðým> dedim.


text:
Dedim ki, <Bu topraklarda yaþayanlarla antlaþma yapmayýn; sunaklarýný yýkýn.> Ama sözümü dinlemediniz. Bunu neden yaptýnýz?


text:
Onun için þimdi, <Bu halklarý önünüzden kovmayacaðým; onlar böðrünüzde diken, ilahlarý da size tuzak olacak> diyorum.'


text:
Bundan sonra Yeþu halký gönderdi. Ýsrailliler paylarýna düþen topraklarý miras edinmek için yola çýktýlar.


text:
Yeþu yaþadýkça ve RAB'bin Ýsrail için yaptýðý büyük iþleri görmüþ olup Yeþu'dan sonra sað kalan ileri gelenler durdukça halk RAB'be kulluk etti.


text:
Onu Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Gaaþ Daðý'nýn kuzeyine, kendi mülkünün sýnýrlarý içinde kalan Timnat-Heres'e gömdüler.


text:
Bu kuþaktan olanlarýn hepsi ölüp atalarýna kavuþtuktan sonra, RAB'bi tanýmayan ve O'nun Ýsrail için yaptýklarýný bilmeyen yeni bir kuþak yetiþti.


text:
Kendilerini Mýsýr'dan çýkaran atalarýnýn Tanrýsý RAB'bi terk ettiler. Çevrelerinde yaþayan uluslarýn deðiþik ilahlarýna baðlanýp onlara taparak RAB'bi öfkelendirdiler.


text:
Bunun üzerine RAB Ýsrail'e öfkelendi. Onlarý, her þeylerini alan yaðmacýlarýn eline teslim etti; artýk karþý koyamadýklarý çevredeki düþmanlarýnýn kölesi yaptý.


text:
RAB söylediði ve ant içtiði gibi, onlara karþý olduðundan, savaþa her gittiklerinde yenilgiye uðradýlar. Büyük sýkýntý içindeydiler.


text:
Ama hakimlerini de dinlemediler. RAB'be vefasýzlýk ederek baþka ilahlara taptýlar. RAB'bin buyruklarýný yerine getiren atalarý gibi davranmadýlar, onlarýn izlediði yoldan çabucak saptýlar.


text:
RAB onlar için ne zaman bir hakim çýkardýysa, onunla birlikte oldu; hakim yaþadýðý sürece onlarý düþmanlarýnýn elinden kurtardý. Baský ve zulüm altýnda inledikleri zaman RAB onlara acýyordu.


text:
Ne var ki, hakimleri ölür ölmez yine baþka ilahlara baðlanýyor, onlara kulluk edip tapýyorlardý. Bu yolda atalarýndan beter oldular. Yaptýklarý kötülüklerden ve inatçýlýktan vazgeçmediler.


text:
RAB bu yüzden Ýsrail'e öfkelenerek þöyle dedi: 'Madem bu ulus atalarýnýn uymasýný buyurduðum antlaþmayý bozdu ve sözümü dinlemedi,


text:
Atalarý gibi özenle RAB'bin yolundan gidip gitmeyeceklerini görmek için onlarý bu uluslarla sýnayacaðým.'


text:
RAB o uluslarý hemen kovmamýþ, Yeþu'nun eline teslim etmeyerek ülkelerinde kalmalarýna izin vermiþti.


text:
Kenan'daki savaþlarýn hiçbirine katýlmamýþ olan Ýsrailliler'i sýnamak ve hiç savaþ deneyimi olmayan yeni kuþaklara savaþ eðitimi vermek için RAB'bin dokunmadýðý uluslar þunlardýr:


text:
Beþ Filist Beyliði, bütün Kenanlýlar, Saydalýlar, Baal-Hermon Daðý'ndan Levo-Hamat'a kadar uzanan Lübnan daðlarýnda yaþayan Hivliler.


text:
RAB Ýsrailliler'i sýnamak, Musa aracýlýðýyla atalarýna verdiði buyruklarý yerine getirip getirmeyeceklerini görmek için bu uluslarý ülkelerinde býraktý.


text:
RAB'bin gözünde kötü olaný yapan Ýsrailliler Tanrýlarý RAB'bi unutup Baallar'a* ve Aþera* putlarýna taptýlar.


text:
Bunun üzerine RAB Ýsrail'e öfkelendi ve onlarý Aram- Naharayim Kralý Kuþan-Riþatayim'in eline teslim etti. Ýsrailliler sekiz yýl Kuþan-Riþatayim'in boyunduruðunda kaldýlar.


text:
Ama RAB'be yakarmalarý üzerine RAB onlara Otniel adýnda bir kurtarýcý çýkardý. Kalev'in küçük kardeþi Kenaz'ýn oðlu Otniel onlarý kurtardý.


text:
RAB'bin Ruhu Otniel'in üzerine indi. Otniel Ýsrailliler'i yönetti, onlar için savaþtý. RAB Aram-Naharayim Kralý Kuþan-Riþatayim'i onun eline teslim etti. Artýk Otniel ondan daha güçlüydü.


text:
Sonra Ýsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýlar. RAB gözünde kötü olaný yaptýklarý için Moav Kralý Eglon'u onlara karþý güçlendirdi.


text:
Kral Eglon Ammonlular'la Amalekliler'i kendi tarafýna çekerek Ýsrail'e saldýrdý. Onlarý bozguna uðratarak Hurma Kenti'ni ele geçirdi.


text:
Ama RAB'be yakarmalarý üzerine RAB onlar için Ehut adýnda bir kurtarýcý çýkardý. Benyaminli Gera'nýn oðlu Ehut solaktý. Ýsrailliler Ehut'un eliyle Moav Kralý Eglon'a haraç gönderdiler.


text:
Ehut kendine bir arþýn*fd* uzunluðunda iki aðýzlý bir kama yaptý ve bunu sað kalçasý üzerine, giysisinin altýna sakladý.


text:
Ama kendisi Gilgal yakýnýndaki taþ putlardan*fe* geri döndü. 'Ey kral, sana gizli bir haberim var' dedi. Kral ona, 'Sus' diyerek yanýndaki adamlarýn hepsini dýþarý çýkardý.


text:
Ehut, üst kattaki serin odasýnda yalnýz kalan krala yaklaþarak, 'Tanrý'dan sana bir haber getirdim' deyince kral tahtýndan kalktý.


text:
Kamanýn ucu kralýn sýrtýndan çýktý. Býçaðýn ardýndan kabza da ete saplanmýþtý. Ehut kamayý çekmeyince kama kralýn yaðlý karnýna gömüldü.


text:
O çýktýktan sonra, geri gelen kralýn hizmetkârlarý üst kattaki odanýn kapýlarýný kilitli buldular. Birbirlerine, 'Su döküyor olmalý' dediler.


text:
Uzun süre bekledilerse de kral odanýn kapýlarýný açmadý. Bunun üzerine bir anahtar bulup kapýyý açtýlar. Efendilerinin ölüsü yerde yatýyordu.


text:
Oraya varýnca Efrayim'in daðlýk bölgesine çýkýp boru çaldý. Ýsrailliler onunla birlikte daðlardan indiler. Ehut önden gidiyordu.


text:
Ehut'tan sonra Anat oðlu Þamgar baþa geçti. Þamgar Filistliler'den altý yüz kiþiyi üvendireyle öldürerek Ýsrailliler'i kurtardý.


text:
RAB de Ýsrailliler'i Hasor'da egemenlik süren Kenanlý kral Yavin'in eline teslim etti. Yavin'in Sisera adýnda bir ordu komutaný vardý; Haroþet-Goyim'de yaþardý.


text:
Dokuz yüz demir savaþ arabasýna sahip olan Yavin, yirmi yýldýr Ýsrailliler'i acýmasýzca eziyordu. Bu yüzden Ýsrailliler RAB'be yakardýlar.


text:
Debora Efrayim'in daðlýk bölgesinde, Rama ile Beytel arasýndaki hurma aðacýnýn altýnda oturur, kendisine gelen Ýsrailliler'in davalarýna bakardý.


text:
Debora bir gün adam gönderip Avinoam oðlu Barak'ý Kedeþ-Naftali'den çaðýrttý. Ona, 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB, yanýna Naftali ve Zevulunoðullarý'ndan on bin kiþi alýp Tavor Daðý'na gitmeni buyuruyor' dedi,


text:
'RAB, <Kral Yavin'in ordu komutaný Sisera'yý, savaþ arabalarýný ve ordusunu Kiþon Vadisi'ne, senin yanýna çekip eline teslim edeceðim> diyor.'


text:
Debora, 'Seninle gelmesine gelirim, ama böyle bir yol tuttuðun için onurlandýrýlmayacaksýn' dedi, 'Çünkü RAB Sisera'yý bir kadýnýn eline teslim etmiþ olacak.' Böylece Debora kalkýp Barak'la birlikte Kedeþ'e gitti.


text:
Barak Zevulun ve Naftali oðullarýný Kedeþ'te topladý. Ardýnda on bin kiþi vardý. Debora da onunla birlikte gitti.


text:
Kenliler'den Hever, Musa'nýn kayýnbiraderi Hovav'ýn torunlarýndan, yani Kenliler'den ayrýlmýþ, çadýrýný Kedeþ yakýnýnda Saanannim'deki meþe aðacýnýn yanýna kurmuþtu.


text:
Debora Barak'a, 'Haydi kalk! Çünkü RAB'bin Sisera'yý senin eline teslim ettiði gün bugündür' dedi, 'RAB senin önünden gidiyor.' Bunun üzerine Barak ardýnda on bin kiþiyle Tavor Daðý'ndan indi.


text:
RAB, Sisera'yý, savaþ arabalarýný sürenleri ve ordusunu Barak'ýn önünde þaþkýna çevirerek bozguna uðrattý. Sisera savaþ arabasýndan indi ve yaya olarak kaçtý.


text:
Barak savaþ arabalarýný ve orduyu Haroþet-Goyim'e kadar kovaladý. Sisera'nýn bütün ordusu kýlýçtan geçirildi, tek kiþi bile kurtulamadý.


text:
Yaya olarak kaçan Sisera ise Kenliler'den Hever'in karýsý Yael'in çadýrýna sýðýndý. Çünkü Hasor Kralý Yavin'le Kenliler'den Hever'in arasý iyiydi.


text:
Yael Sisera'yý karþýlamaya çýktý. Ona, 'Korkma, efendim, gel çadýrýma sýðýn' dedi. Çadýrýna sýðýnan Sisera'nýn üzerine bir yorgan örttü.


text:
Sisera, 'Susadým, lütfen biraz su ver de içeyim' dedi. Yael süt tulumunu açýp ona içirdikten sonra üzerini yine örttü.


text:
Sisera kadýna, 'Çadýrýn kapýsýnda dur' dedi, 'Biri gelir de çadýrda kimse var mý diye sorarsa, yok de.'


text:
Hever'in karýsý Yael eline bir çadýr kazýðý ile tokmak aldý. Yorgunluktan derin bir uykuya dalmýþ olan Sisera'ya sessizce yaklaþarak kazýðý þakaðýna dayadý ve yere saplanýncaya dek çaktý. Sisera hemen öldü.


text:
Dinleyin, ey krallar! Ey yönetenler, kulak verin! RAB'be ezgiler söyleyip Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi ilahilerle öveceðim.


text:
Seir'den çýktýðýnda, ya RAB, Edom kýrlarýndan geçtiðinde, Yer sarsýldý, göklerden yaðmur boþandý, Evet, bulutlar yaðmur yaðdýrdý.


text:
Anat oðlu Þamgar zamanýnda, Yael zamanýnda kervanlarýn ardý kesildi. Yolcular sapa yollardan gider oldu.


text:
Bomboþtu Ýsrail'in köyleri, Ben Ýsrail'de ana olarak ortaya çýkýncaya dek, Ben Debora ortaya çýkýncaya dek Ýsrail'in köyleri bomboþtu.


text:
Yeni ilahlar seçtikleri zaman Savaþ kentin kapýlarýna dayandý. Ýsrail'deki kýrk bin askerin elinde Ne kalkan ne de mýzrak vardý.


text:
Kuyu baþýndaki kalabalýklar RAB'bin zaferlerini, Ýsrail savaþçýlarýnýn zaferlerini anlatýyorlar. Ardýndan RAB'bin halký kent kapýlarýna Akýn etmeye baþladý.


text:
Uyan, uyan Debora, uyan uyan! Söyle, ezgiler söyle! Ey Avinoam oðlu Barak, Kalk, götür tutsaklarýný.


text:
Amalek kökünden olanlar Efrayim'den geldi, Benyaminliler de seni izleyenlerin arasýndaydý. Yöneticiler Makir'den, Baþbuð asasýný taþýyanlar Zevulun'dan geldi.


text:
Debora'yla birlikteydi Ýssakar'ýn beyleri. Evet, Ýssakaroðullarý da Barak'ýn ardýndan Hýzla ovaya indi. Ama Ruben oymaðýnýn bölükleri Büyük bir kararsýzlýk içindeydi.


text:
Sürülerine kaval çalan çobanlarý Dinlemek için neden aðýllarda kaldýlar? Evet, Ruben oymaðýnýn bölükleri Büyük bir kararsýzlýk içindeydi.


text:
Gilatlýlar Þeria Irmaðý'nýn ötesinde kaldý, Dan oymaðýysa gemilerde oyalandý. Aþer oymaðý deniz kýyýsýnda dinlendi, Koylarda yan gelip oturdu.


text:
Taanak'ta ve Megiddo sularýnýn kýyýsýnda Krallar gelip savaþtýlar. Kenan krallarý da savaþtý. Ancak ne gümüþ ne ganimet aldýlar.


text:
RAB'bin meleði, <Meroz Kenti'ni lanetleyin> dedi, <Halkýna lanetler yaðdýrýn. Çünkü RAB'bin yardýmýna, Zorbalara karþý RAB'bin yardýmýna koþmadýlar.>


text:
Kenliler'den Hever'in karýsý Yael Kadýnlar arasýnda alabildiðine kutsansýn. Çadýrlarda yaþayan kadýnlar arasýnda Alabildiðine kutsansýn.


text:
Sol eline çadýr kazýðýný, Sað eline iþçi tokmaðýný aldý. Vurdu, Sisera'nýn baþýný ezdi. Þakaðýna çaktý kazýðý, deldi geçirdi.


text:
Ayaklarýnýn dibine çöktü, Yere serildi Sisera. Düþüp yýðýldý Yael'in ayaklarý dibine, Yýðýldýðý yerde cansýz kaldý.


text:
Sisera'nýn annesi parmaklýklarýn ardýndan, Pencereden bakýp feryat etti: <Oðlumun savaþ arabasý Neden bu kadar gecikti, Nal sesleri neden duyulmuyor?>


text:
<Ganimeti bulmuþ, paylaþýyor olmalýlar. Her yiðide bir ya da iki kýz, Sisera'ya ganimet olarak rengarenk giysiler, Evet, iþlemeli, rengarenk giysiler. Yaðmacýlarýn boyunlarý için Ýki yaný iþlemeli renkli giysiler, Hepsi ganimet.>


text:
Ya RAB, bütün düþmanlarýn böyle yok olsun. Seni sevenlerse, Bütün gücüyle doðan güneþ gibi olsunlar.'


text:
Ýsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýlar. RAB de onlarý yedi yýl süreyle Midyanlýlar'ýn eline teslim etti.


text:
Midyan boyunduruðu Ýsrailliler'e öyle aðýr geldi ki, daðlarda kendilerine sýðýnaklar, maðaralar, kaleler yaptýlar.


text:
ordugah kurarlardý. Gazze'ye dek ekinleri yok eder, koyun, sýðýr, eþek gibi geçim kaynaðý olan her þeyi alýrlardý.


text:
Hayvanlarý ve çadýrlarýyla birlikte çekirge sürüsü gibi gelirlerdi. Adamlarý, develeri saymak olanaksýzdý. Yakýp yýkmak amacýyla topraklarý iþgal ederlerdi.


text:
RAB onlara bir peygamber gönderdi. Peygamber onlara þöyle dedi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, <Sizi Mýsýr'dan ben çýkardým, köle olduðunuz ülkeden ben getirdim.


text:
Mýsýrlýlar'ýn elinden, size baský yapanlarýn hepsinin elinden sizi ben kurtardým. Onlarý önünüzden kovdum, topraklarýný size verdim.


text:
Size dedim ki, Ben Tanrýnýz RAB'bim. Topraklarýnda yaþadýðýnýz Amorlular'ýn ilahlarýna tapmayýn. Ama sözümü dinlemediniz.> '


text:
RAB'bin meleði gelip Aviezerli Yoaþ'ýn Ofra Kenti'ndeki yabanýl fýstýk aðacýnýn altýnda oturdu. Yoaþ'ýn oðlu Gidyon, buðdayý Midyanlýlar'dan kurtarmak için üzüm sýkma çukurunda dövüyordu.


text:
Gidyon, 'Ey Efendim, eðer RAB bizimleyse bütün bunlar neden baþýmýza geldi?' diye karþýlýk verdi, 'Atalarýmýz RAB'bin bizi Mýsýr'dan çýkardýðýný söylemediler mi? Bize anlattýklarý RAB'bin bütün o harikalarý nerede? RAB bizi terk etti, Midyanlýlar'ýn eline teslim etti.'


text:
RAB Gidyon'a dönüp, 'Kendi gücünle git, Ýsrail'i Midyanlýlar'ýn elinden kurtar' dedi, 'Seni ben gönderiyorum.'


text:
Gidyon, 'Ey Efendim, ben Ýsrail'i nasýl kurtarabilirim?' diye karþýlýk verdi, 'Ait olduðum boy Manaþþe oymaðýnýn en zayýf boyudur. Ben de ailemin en genç adamýyým.'


text:
Gidyon eve gidip bir oðlak kesti, bir efa*ff* undan mayasýz pide yaptý. Eti sepete, et suyunu tencereye koydu; bunlarý getirip yabanýl fýstýk aðacýnýn altýnda meleðe sundu.


text:
Tanrý'nýn meleði, 'Eti ve mayasýz pideleri al, þu kayanýn üzerine koy. Et suyunu ise dök' dedi. Gidyon söyleneni yaptý.


text:
RAB'bin meleði elindeki deðneðin ucuyla ete ve mayasýz pidelere dokununca kayadan ateþ fýþkýrdý. Ateþ eti ve mayasýz pideleri yakýp kül etti. Sonra RAB'bin meleði gözden kayboldu.


text:
Gidyon, gördüðü kiþinin RAB'bin meleði olduðunu anlayýnca, 'Eyvah, Egemen RAB! Meleðinin yüzünü gördüm' dedi.


text:
Gidyon orada RAB için bir sunak yaptý. Sunaða 'Yahve þalom*fg*' adýný verdi. Sunak bugün de Aviezerliler'in Ofra Kenti'nde duruyor.


text:
Ayný gece RAB, Gidyon'a, 'Babanýn boðasýný, yedi yaþýndaki ikinci boðayý al' dedi, 'Sonra babanýn Baal* için yaptýrdýðý sunaðý yýk. Sunaðýn yanýndaki Aþera* putunu kes.


text:
Tanrýn RAB için bu höyüðün üstünde uygun bir sunak yap. Ýkinci boðayý al, keseceðin Aþera putunun odunlarýyla yakmalýk sunu* olarak sun.'


text:
Gidyon adamlarýndan onunu yanýna alarak RAB'bin kendisine buyurduklarýný yerine getirdi. Ne var ki, ailesinden ve kent halkýndan korktuðu için bunu gündüz yerine gece yaptý.


text:
Sabah erkenden kalkan kent halký, Baal'a ait sunaðýn yýkýldýðýný, yanýndaki Aþera putunun kesildiðini, ikinci boðanýn yeni yapýlan sunak üzerinde sunulduðunu gördü.


text:
Birbirlerine, 'Bu iþi kim yaptý?' diye sordular. Araþtýrýp soruþturduktan sonra, bu iþi Yoaþ oðlu Gidyon'un yaptýðýný anladýlar.


text:
Bunun üzerine Yoaþ'a, 'Oðlunu dýþarý çýkar' dediler, 'Ölmesi gerek. Çünkü Baal'ýn sunaðýný yýktý, yanýndaki Aþera putunu kesti.'


text:
Yoaþ çevresindeki öfkeli kalabalýða, 'Baal'ý savunmak size mi düþtü?' dedi, 'Siz mi onu kurtaracaksýnýz? Onu savunan þafak sökmeden ölecek. Baal tanrýysa, býrakýn kendini savunsun. Yýkýlan sunak onun!'


text:
O gün Yoaþ, 'Baal kendini savunsun, yýkýlan sunak onun sunaðýdýr' diyerek Gidyon'a Yerubbaal*fh* adýný verdi.


text:
Bu arada Midyanlýlar, Amalekliler ve öbür doðulu halklar birleþerek Þeria Irmaðý'ný geçtiler, gidip Yizreel Vadisi'nde ordugah kurdular.


text:
RAB'bin Ruhu Gidyon'u yönlendirmeye baþladý. Gidyon borusunu çalýnca Aviezerliler onun çevresinde toplandý.


text:
Gidyon bütün Manaþþe'ye ulaklar göndererek oranýn halkýný da topladý. Aþer, Zevulun ve Naftali'ye de ulaklar gönderdi. Onlar da onu karþýlamaya çýktýlar.


text:
Gidyon Tanrý'ya þöyle seslendi: 'Söz verdiðin gibi Ýsrail'i benim aracýlýðýmla kurtaracaðýn doðruysa,


text:
çiy yalnýzca harman yerine koyduðum yün yapaðýnýn üzerine düþsün, topraksa kuru kalsýn. Böylece, söylediðin gibi Ýsrail'i benim aracýlýðýmla kurtaracaðýný bileceðim.'


text:
Ve öyle oldu. Ertesi gün erkenden kalkan Gidyon yapaðýyý alýp sýktý. Yapaðýdan bir tas dolusu çiy süzüldü.


text:
Bunun üzerine Gidyon Tanrý'ya þöyle seslendi: 'Bana kýzma, bir istekte daha bulunmak istiyorum. Yapaðýyla bir deneme daha yapmama izin ver. Lütfen bu kez yalnýzca yapaðý kuru kalsýn, topraksa çiyle ýslansýn.'


text:
Yerubbaal -Gidyon- ile yanýndaki halk erkenden kalkýp Harot Pýnarý'nýn baþýnda ordugah kurdular. Midyanlýlar'ýn ordugahýysa onlarýn kuzeyinde, More Tepesi'nin yanýndaki vadideydi.


text:
RAB Gidyon'a þöyle dedi: 'Yanýnda fazla adam var; Midyan'ý onlarýn eline teslim etmem. Yoksa Ýsrailliler, <Kendi gücümüzle kurtulduk> diyerek bana karþý övünebilirler.


text:
Þimdi halka þunu söyle: <Korkudan titreyen dönsün, Gilat Daðý'ndan geri gitsin.> ' Bunun üzerine halktan yirmi iki bin kiþi döndü, on bin kiþi orada kaldý.


text:
RAB Gidyon'a, 'Adamlarýn sayýsý hâlâ fazla' dedi, 'Kalanlarý suyun baþýna götür, onlarý orada senin için sýnayayým. <Bu seninle gidecek> dediðim adam seninle gidecek; <Bu seninle gitmeyecek> dediðim gitmeyecek.'


text:
Gidyon halký suyun baþýna götürdü. RAB Gidyon'a, 'Köpek gibi diliyle su içenleri bir yana, su içmek için dizleri üzerine çökenleri öbür yana ayýr' dedi.


text:
Ellerini aðýzlarýna götürerek dilleriyle su içenlerin sayýsý üç yüzü buldu. Geri kalanlarýn hepsi su içmek için dizleri üzerine çöktüler.


text:
RAB Gidyon'a, 'Sizi diliyle su içen üç yüz kiþinin eliyle kurtaracaðým' dedi, 'Midyanlýlar'ý senin eline teslim edeceðim. Öbürleri yerlerine dönsün.'


text:
Gidyon yalnýz üç yüz kiþiyi alýkoyarak geri kalan Ýsrailliler'i çadýrlarýna gönderdi. Bu üç yüz kiþi, gidenlerin kumanyalarýyla borularýný da aldýlar. Midyanlýlar'ýn ordugahý Gidyon'un aþaðýsýnda, vadideydi.


text:
Midyanlýlar, Amalekliler ve öbür doðulu halklar çekirge sürüsü gibi vadiye yayýlmýþlardý. Kýyýlarýn kumu kadar çok, sayýsýz develeri vardý.


text:
Gidyon ordugahýn yanýna vardýðýnda, adamlardan biri arkadaþýna gördüðü düþü anlatýyordu. 'Bir düþ gördüm' diyordu, 'Arpa unundan yapýlmýþ bir somun ekmek, Midyan ordugahýna doðru yuvarlanarak çadýra kadar geldi, çadýra çarpýp onu devirdi, altüst etti. Çadýr yerle bir oldu.'


text:
Adamýn arkadaþý þöyle karþýlýk verdi: 'Bu, Ýsrailli Yoaþ oðlu Gidyon'un kýlýcýndan baþka bir þey deðildir. Tanrý Midyan'ý ve bütün ordugahý onun eline teslim edecek.'


text:
Gidyon düþü ve yorumunu duyunca Tanrý'ya tapýndý. Ýsrail ordugahýna döndü ve adamlarýna, 'Kalkýn! RAB Midyan ordugahýný elinize teslim etti' dedi.


text:
Sonra üç yüz adamýný üç bölüðe ayýrdý. Hepsine borular, boþ testiler ve testilerin içinde yakýlmak üzere çýralar verdi.


text:
Onlara, 'Gözünüz bende olsun' dedi, 'Ben ne yaparsam siz de onu yapýn. Ordugahýn yanýna vardýðýmda ne yaparsam siz de aynýsýný yapýn.


text:
Ben ve yanýmdakiler borularýmýzý çalýnca, siz de ordugahýn çevresinde durup borularýnýzý çalýn ve, <RAB için ve Gidyon için!> diye baðýrýn.'


text:
Gidyon ile yanýndaki yüz kiþi gece yarýsýndan az önce, nöbetçi deðiþiminden hemen sonra ordugahýn yanýna vardýlar; borularýný çalmaya baþlayýp ellerindeki testileri kýrdýlar.


text:
Üç bölük de borularýný çalýp testileri kýrdý. Çalacaklarý borularý sað ellerinde, çýralarýysa sol ellerinde tutuyorlardý. 'Yaþasýn RAB'bin ve Gidyon'un kýlýcý!' diye baðýrdýlar.


text:
Üç yüz boru birden çalýnca RAB ordugahtakilerin hepsini kýlýçla birbirlerine saldýrttý. Midyan ordusu Serera'ya doðru, Beytþitta'ya, Tabbat yakýnýndaki Avel-Mehola sýnýrýna dek kaçtý.


text:
Gidyon, Efrayim'in daðlýk bölgesine gönderdiði ulaklar aracýlýðýyla, 'Ýnip Midyanlýlar'a saldýrýn' dedi, 'Önlerini kesmek için Þeria Irmaðý'nýn Beytbara'ya kadar uzanan bölümünü tutun.' Efrayimoðullarý Þeria Irmaðý'nýn Beytbara'ya kadarki bölümünü ele geçirdiler.


text:
Midyanlý iki önderi, Orev ile Zeev'i tutsak aldýlar. Orev'i Orev Kayasý'nda, Zeev'i ise Zeev'in üzüm sýkma çukurunda öldürerek Midyanlýlar'ý kovalamaya devam ettiler. Orev'le Zeev'in kesik baþlarýný Þeria Irmaðý'nýn karþý yakasýndan Gidyon'a getirdiler.


text:
Efrayimoðullarý Gidyon'a, 'Midyanlýlar'la savaþmaya gittiðinde bizi çaðýrmadýn; bize neden böyle davrandýn?' diyerek onu sert bir dille eleþtirdiler.


text:
Gidyon, 'Sizin yaptýðýnýzýn yanýnda benim yaptýðým ne ki?' diye karþýlýk verdi, 'Efrayim'in baðbozumundan artakalan üzümler, Aviezer'in bütün baðbozumu ürününden daha iyi deðil mi?


text:
Tanrý Midyan önderlerini, Orev'i ve Zeev'i elinize teslim etti. Sizin yaptýklarýnýza kýyasla ben ne yapabildim ki?' Gidyon'un bu sözleri onlarýn öfkesini yatýþtýrdý.


text:
Gidyon bitkin olmalarýna karþýn Midyanlýlar'ý kovalamayý sürdüren üç yüz adamýyla Þeria Irmaðý'na ulaþýp karþýya geçti.


text:
Sukkot'a vardýklarýnda kent halkýna, 'Lütfen ardýmdaki adamlara ekmek verin, bitkin haldeler' dedi, 'Ben Midyan krallarý Zevah ve Salmunna'yý kovalýyorum.'


text:
Gidyon, 'Öyle olsun!' diye karþýlýk verdi, 'RAB Zevah ile Salmunna'yý elime teslim edince, bedenlerinizi çöl dikenleriyle, çalýlarla yaracaðým.'


text:
Gidyon oradan Penuel'e gitti ve oranýn halkýndan da ayný þeyi istedi. Penuel halký da Sukkot halkýnýn verdiði yanýtýn aynýsýný verdi.


text:
Zevah ile Salmunna doðulu halklarýn ordularýndan artakalan yaklaþýk on beþ bin kiþilik bir orduyla birlikte Karkor'daydýlar. Eli kýlýç tutan yüz yirmi bin savaþçý ölmüþtü.


text:
Gidyon Novah ve Yogboha'nýn doðusundan, göçebelerin yolundan geçerek düþman ordugahýna saldýrdý. Adamlar hazýrlýksýz yakalandýlar.


text:
Zevah ile Salmunna kaçtýysa da Gidyon peþlerine düþtü. Bu iki Midyan kralýný, Zevah ile Salmunna'yý yakalayýp bütün ordularýný bozguna uðrattý.


text:
Yolda Sukkot'tan genç bir adamý yakalayýp sorguya çekti. Adam Sukkot önderleriyle ileri gelenlerinin adlarýný, toplam yetmiþ yedi kiþinin adýný yazýp Gidyon'a verdi.


text:
Gidyon Sukkot'a gidip halka þöyle dedi: ' <Zevah ile Salmunna'yý tutsak aldýn mý ki bitkin adamlarýna ekmek verelim> diyerek beni aþaðýladýnýz. Ýþte Zevah ile Salmunna!'


text:
Sonra kentin ileri gelenlerini topladý; Sukkot halkýný çöl dikenleriyle, çalýlarla döverek cezalandýrdý.


text:
Gidyon, 'Onlar kardeþlerimdi, öz annemin oðullarýydý' dedi, 'Yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim ki, onlarý sað býraksaydýnýz sizi öldürmezdim.'


text:
Sonra büyük oðlu Yeter'e, 'Haydi, öldür onlarý' dedi. Ne var ki, henüz genç olan Yeter korktu, kýlýcýný çekmedi.


text:
Bunun üzerine Zevah ile Salmunna Gidyon'a, 'Sen öldür bizi' dediler, 'Erkeðin iþini ancak erkek yapar.'


text:
Ýsrailliler Gidyon'a, 'Sen, oðlun ve torunun bize önderlik edin' dediler. 'Çünkü bizi Midyanlýlar'ýn elinden sen kurtardýn.'


text:
Ama Gidyon, 'Ben size önderlik etmem, oðlum da etmez' diye karþýlýk verdi, 'Size RAB önderlik edecek.'


text:
Sonra, 'Yalnýz sizden bir dileðim var' diye sözünü sürdürdü, 'Ele geçirdiðiniz ganimetin içindeki küpeleri bana verin.' -Ýsmaililer altýn küpeler takarlardý.-


text:
Ýsrailliler, 'Seve seve veririz' diyerek yere bir üstlük serdiler. Herkes ele geçirdiði küpeleri üstlüðün üzerine attý.


text:
Hilaller, kolyeler, Midyan krallarýnýn giydiði mor giysiler ve develerin boyunlarýndan alýnan zincirler dýþýnda, Gidyon'un aldýðý altýn küpelerin aðýrlýðý bin yedi yüz þekel*fý* tuttu.


text:
Gidyon bu altýndan bir efod* yaparak onu kendi kenti olan Ofra'ya yerleþtirdi. Bütün Ýsrailliler bu put yüzünden RAB'be vefasýzlýk ettiler. Böylece efod Gidyon ile ailesi için bir tuzak oldu.


text:
Ýsrailliler'e yenilen Midyanlýlar bir daha toparlanamadýlar. Ülke Gidyon zamanýnda kýrk yýl barýþ içinde yaþadý.


text:
Yoaþ oðlu Gidyon iyice yaþlanýp öldü. Aviezerliler'e ait Ofra Kenti'nde, babasý Yoaþ'ýn mezarýna gömüldü.


text:
Gidyon ölünce Ýsrailliler yine RAB'be vefasýzlýk ettiler. Baallar'a* taptýlar. Baal-Berit'i ilah edinerek


text:
Yerubbaal'ýn oðlu Avimelek, dayýlarýnýn bulunduðu Þekem Kenti'ne giderek onlara ve annesinin boyundan gelen herkese þöyle dedi:


text:
'Þekem halkýna þunu duyurun: <Sizin için hangisi daha iyi? Gidyon'un yetmiþ oðlu tarafýndan yönetilmek mi, yoksa bir kiþi tarafýndan yönetilmek mi?> Unutmayýn ki ben sizinle ayný etten, ayný kandaným.'


text:
Dayýlarý Avimelek'in söylediklerini Þekem halkýna ilettiler. Halkýn yüreði Avimelek'ten yanaydý. 'O bizim kardeþimizdir' dediler.


text:
Ona Baal-Berit Tapýnaðý'ndan yetmiþ parça gümüþ verdiler. Avimelek bu parayla kiraladýðý belalý serserileri peþine taktý.


text:
Sonra Ofra'ya, babasýnýn evine dönüp kardeþlerini, Yerubbaal'ýn yetmiþ oðlunu bir taþýn üzerinde kesip öldürdü. Yalnýz Yerubbaal'ýn küçük oðlu Yotam kaçýp gizlendiði için sað kaldý.


text:
Þekem ve Beytmillo halklarý toplanarak hep birlikte Þekem'de dikili taþ meþesinin olduðu yere gittiler; Avimelek'i orada kral ilan ettiler.


text:
Olup biteni Yotam'a bildirdiklerinde Yotam Gerizim Daðý'nýn tepesine çýkýp yüksek sesle halka þöyle dedi: 'Ey Þekem halký, beni dinleyin, Tanrý da sizi dinleyecek.


text:
Bir gün aðaçlar kendilerine bir kral meshetmek* istediler; zeytin aðacýna gidip, <Gel kralýmýz ol> dediler.


text:
'Zeytin aðacý, <Ýlahlarý ve insanlarý onurlandýrmak için kullanýlan yaðýmý býrakýp aðaçlar üzerinde sallanmaya mý gideyim?> diye yanýtladý.


text:
'Ýncir aðacý, <Tatlýlýðýmý ve güzel meyvemi býrakýp aðaçlar üzerinde sallanmaya mý gideyim?> diye yanýtladý.


text:
Asma, <Ýlahlarla insanlara zevk veren yeni þarabýmý býrakýp aðaçlar üzerinde sallanmaya mý gideyim?> dedi.


text:
'Karaçalý, <Eðer gerçekten beni kendinize kral meshetmek istiyorsanýz, gelin gölgeme sýðýnýn> diye karþýlýk verdi, <Eðer sýðýnmazsanýz, karaçalýdan çýkan ateþ Lübnan'ýn bütün sedir aðaçlarýný yakýp kül edecektir.>


text:
'Þimdi siz Avimelek'i kral yapmakla içten ve dürüst davrandýðýnýzý mý sanýyorsunuz? Yerubbaal'la ailesine iyilik mi ettiniz? Ona hak ettiði gibi mi davrandýnýz?


text:
Ama bugün siz babamýn ailesine karþý ayaklandýnýz, yetmiþ oðlunu bir taþýn üzerinde kesip öldürdünüz. Cariyesinden doðan Avimelek kardeþiniz olduðu için onu Þekem'e kral yaptýnýz.


text:
Eðer bugün Yerubbaal'la ailesine içten ve dürüst davrandýðýnýza inanýyorsanýz, Avimelek'le sevinin, o da sizinle sevinsin!


text:
Ama öyle deðilse, dilerim, Avimelek ateþ olsun, Þekem ve Beytmillo halkýný yakýp kül etsin. Ya da Þekem ve Beytmillo halký ateþ olsun, Avimelek'i yakýp kül etsin.'


text:
Tanrý bunu Avimelek'i Yerubbaal'ýn yetmiþ oðluna yapýlan zorbalýðýn aynýsýna uðratmak, kardeþlerini öldüren Avimelek'ten ve onu bu kýrýma isteklendiren Þekem halkýndan akýttýklarý kanýn öcünü almak için yaptý.


text:
Þekem halký dað baþlarýnda Avimelek'e pusu kurdu. Oradan geçen herkesi soyuyorlardý. Bu durum Avimelek'e bildirildi.


text:
Baðlara çýkýp üzümleri topladýktan, ezip þarap yaptýktan sonra bir þenlik düzenlediler. Ýlahlarýnýn tapýnaðýna gittiler; orada yiyip içerken Avimelek'e lanetler yaðdýrdýlar.


text:
Ebet oðlu Gaal kalkýp þöyle dedi: 'Avimelek kim ki, biz Þekem halký ona hizmet edelim? Yerubbaal'ýn oðlu deðil mi o? Zevul da onun yardýmcýsý deðil mi? Þekemliler'in babasý Hamor'un soyundan gelenlere hizmet edin. Neden Avimelek'e hizmet edelim?


text:
Keþke bu halký ben yönetseydim! Avimelek'i uzaklaþtýrýr ve, <Ordunu güçlendir de öyle ortaya çýk!> derdim.'


text:
Avimelek'e gizlice gönderdiði ulaklar aracýlýðýyla þöyle dedi: 'Ebet oðlu Gaal ve kardeþleri Þekem'e geldiler. Kenti sana karþý ayaklandýrýyorlar.


text:
Sabah güneþ doðar doðmaz kalk, kenti bas. Gaal ile adamlarý sana saldýrdýðýnda onlara yapacaðýný yap.'


text:
Ebet oðlu Gaal çýkýp kentin giriþ kapýsýnda durunca, Avimelek'le yanýndakiler pusu yerinden fýrladýlar.


text:
Ama Gaal ýsrar etti: 'Bak, topraklarýmýzýn ortasýnda ilerleyenler var. Bir kýsmý da Falcýlar Meþesi yolundan geliyor.'


text:
Bunun üzerine Zevul, ' <Avimelek kim ki, ona hizmet edelim> diye övünen sen deðil miydin?' dedi, 'Küçümsediðin halk bu deðil mi? Haydi þimdi git, onlarla savaþ!'


text:
Ama tutunamayýp kaçmaya baþladý. Avimelek ardýna düþtü. Kentin giriþ kapýsýna dek çok sayýda ölü yerde yatýyordu.


text:
Avimelek Aruma'da kaldý. Zevul ise Gaal'ý ve kardeþlerini Þekem'den kovdu, kentte yaþamalarýna izin vermedi.


text:
Adamlarýný üç bölüðe ayýrýp kýrda pusuya yattý. Halkýn kentten çýktýðýný görünce saldýrýp onlarý öldürdü.


text:
Sonra yanýndaki bölükle hýzla ilerleyerek kentin giriþ kapýsýna dayandý. Öbür iki bölükse tarlalardakilere saldýrýp onlarý öldürdü.


text:
Avimelek gün boyu kente karþý savaþtý; kenti ele geçirdikten sonra halkýný kýlýçtan geçirdi. Kenti yýkýp üstüne tuz serpti.


text:
yanýndaki halkla birlikte Salmon Daðý'na çýktý. Eline bir balta alýp aðaçtan bir dal kesti, dalý omuzuna atarak yanýndakilere, 'Ne yaptýðýmý gördünüz' dedi, 'Çabuk olun, siz de benim gibi yapýn.'


text:
Böylece hepsi birer dal kesip Avimelek'i izledi. Dallarý kalenin dibinde yýðýp ateþe verdiler. Þekem Kulesi'ndeki bin kadar kadýn, erkek yanarak öldü.


text:
Kentin ortasýnda saðlam bir kule vardý. Kadýn erkek bütün kent halký oraya sýðýndý. Kapýlarý kapayýp kulenin damýna çýktýlar.


text:
Avimelek hemen silahlarýný taþýyan uþaðýný çaðýrdý ve, 'Kýlýcýný çek, beni öldür' dedi, 'Hiç kimse, <Avimelek'i bir kadýn öldürdü> demesin.' Uþak kýlýcýný Avimelek'e saplayýp onu öldürdü.


text:
Tanrý Þekem halkýný da yaptýklarý kötülüklerden ötürü cezalandýrdý. Yerubbaal'ýn oðlu Yotam'ýn lanetine uðradýlar.


text:
Avimelek'in ölümünden sonra Ýsrail'i kurtarmak için Ýssakar oymaðýndan Dodo oðlu Pua oðlu Tola adýnda bir adam ortaya çýktý. Tola Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Þamir'de yaþardý.


text:
Otuz oðlu vardý. Bunlar otuz eþeðe biner, otuz kenti yönetirlerdi. Gilat yöresindeki bu kentler bugün de Havvot-Yair*fi* diye anýlýyor.


text:
Ýsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýlar; Baallar'a*, Aþtoretler'e*, Aram, Sayda, Moav, Ammon ve Filist ilahlarýna kulluk ettiler. RAB'bi terk ettiler, O'na kulluk etmediler.


text:
Bunlar o yýldan baþlayarak Ýsrailliler'i baský altýnda ezdiler; Þeria Irmaðý'nýn ötesinde, Gilat'taki Amorlular ülkesinde yaþayan bütün Ýsrailliler'i on sekiz yýl baský altýnda tuttular.


text:
Ammonlular Yahuda, Benyamin ve Efrayim oymaklarýyla savaþmak için Þeria Irmaðý'nýn ötesine geçtiler. Ýsrail büyük sýkýntý içindeydi.


text:
Ýsrailliler RAB'be, 'Sana karþý günah iþledik' diye seslendiler, 'Seni, Tanrýmýz'ý terk edip Baallar'a kulluk ettik.'


text:
RAB, 'Sizi Mýsýrlýlar'dan, Amorlular'dan, Ammonlular'dan, Filistliler'den kurtaran ben deðil miyim?' diye karþýlýk verdi,


text:
'Saydalýlar, Amalekliler, Maonlular size baský yaptýklarýnda bana yakardýnýz, ben de sizi onlarýn elinden kurtardým.


text:
Sonra aralarýndaki yabancý putlarý atýp RAB'be tapýndýlar. RAB de onlarýn daha fazla acý çekmesine dayanamadý.


text:
Gilat halkýnýn önderleri birbirlerine, 'Ammonlular'a karþý ilk saldýrýyý baþlatan kiþi, bütün Gilat halkýnýn önderi olacak' dediler.


text:
Gilat'ýn karýsý da ona erkek çocuklar doðurmuþtu. Bu çocuklar büyüyünce Yiftah'ý kovmuþlardý. Ona, 'Babamýzýn evinden miras almayacaksýn. Çünkü sen baþka bir kadýnýn oðlusun' demiþlerdi.


text:
Yiftah kardeþlerinden kaçýp Tov yöresine yerleþti. Çevresinde toplanan serserilere önderlik etmeye baþladý.


text:
Yiftah, 'Benden nefret eden, beni babamýn evinden kovan siz deðil miydiniz?' diye yanýtladý, 'Sýkýntýya düþünce neden bana geldiniz?'


text:
Gilat ileri gelenleri, 'Sana baþvuruyoruz; çünkü bizimle gelip Ammonlular'la savaþmaný, bize, Gilat halkýna önderlik etmeni istiyoruz' dediler.


text:
Yiftah, 'Ammonlular'la savaþmak için beni götürürseniz, RAB de onlarý elime teslim ederse, sizin önderiniz olacak mýyým?' diye sordu.


text:
Böylece Yiftah Gilat ileri gelenleriyle birlikte gitti. Halk onu kendine önder ve komutan yaptý. Yiftah bütün söylediklerini Mispa'da, RAB'bin önünde yineledi.


text:
Ammon Kralý, Yiftah'ýn ulaklarýna þu karþýlýðý verdi: 'Ýsrailliler Mýsýr'dan çýktýktan sonra Arnon Vadisi'nden Yabbuk ve Þeria ýrmaklarýna kadar uzanan topraklarýmý aldýlar. Þimdi buralarý bana savaþsýz geri ver.'


text:
Sonra Edom Kralý'na ulaklar göndererek, <Lütfen topraklarýndan geçmemize izin ver> dediler. Edom Kralý kulak asmadý. Ýsrailliler Moav Kralý'na da ulaklar gönderdi, ama o da izin vermedi. Bunun üzerine Kadeþ'te kaldýlar.


text:
'Çölü izleyerek Edom ile Moav topraklarýnýn çevresinden geçtiler; Moav bölgesinin doðusunda, Arnon Vadisi'nin öbür yakasýnda konakladýlar. Moav sýnýrýndan içeri girmediler. Çünkü Arnon Vadisi sýnýrdý.


text:
'Sonra Heþbon'da egemenlik süren Amorlular'ýn Kralý Sihon'a ulaklar göndererek, <Ülkenden geçip topraklarýmýza ulaþmamýza izin ver> diye rica ettiler.


text:
Ama Sihon Ýsrailliler'in topraklarýndan geçip gideceklerine inanmadý. Bu nedenle bütün halkýný toplayýp Yahesa'da ordugah kurdu ve Ýsrailliler'le savaþa tutuþtu.


text:
'Ýsrail'in Tanrýsý RAB, Sihon'u ve bütün halkýný Ýsrailliler'in eline teslim etti. Ýsrailliler Amorlular'ý yenip o yöredeki halkýn bütün topraklarýný ele geçirdiler.


text:
Arnon Vadisi'nden Yabbuk Irmaðý'na, çölden Þeria Irmaðý'na kadar uzanan bütün Amor topraklarýný ele geçirdiler.


text:
'Ýsrail'in Tanrýsý RAB Amorlular'ý kendi halký Ýsrail'in önünden kovduktan sonra, sen hangi hakla buralarý geri istiyorsun?


text:
Ýlahýn Kemoþ sana bir yer verse oraya sahip çýkmaz mýsýn? Biz de Tanrýmýz RAB'bin önümüzden kovduðu halkýn topraklarýný sahipleneceðiz.


text:
Sen Moav Kralý Sippor oðlu Balak'tan üstün müsün? O hiç Ýsrailliler'le çekiþti mi, hiç onlarla savaþmaya kalkýþtý mý?


text:
Ýsrailliler üç yüz yýldýr Heþbon'da, Aroer'de, bunlarýn çevre köylerinde ve Arnon kýyýsýndaki bütün kentlerde yaþarken neden buralarý geri almaya çalýþmadýnýz?


text:
Ben sana karþý suç iþlemedim. Ama sen benimle savaþmaya kalkýþmakla bana haksýzlýk ediyorsun. Hakim olan RAB, Ýsrailliler'le Ammonlular arasýnda bugün hakemlik yapsýn.'


text:
RAB'bin Ruhu Yiftah'ýn üzerine indi. Yiftah, Gilat ve Manaþþe'den geçti, Gilat'taki Mispa'dan geçerek Ammonlular'a doðru ilerledi.


text:
onlarý yenip sað salim döndüðümde beni karþýlamak için evimin kapýsýndan ilk çýkan, RAB'be adanacaktýr. Onu yakmalýk sunu* olarak sunacaðým.'


text:
Yiftah, baþta Avel-Keramim olmak üzere, Aroer'den Minnit'e kadar yirmi kenti yakýp yýkarak Ammonlular'a çok büyük kayýplar verdirdi. Böylece Ammonlular Ýsrailliler'in boyunduruðuna girdi.


text:
Yiftah Mispa'ya, kendi evine döndüðünde, kýzý tef çalýp dans ederek onu karþýlamaya çýktý. Tek çocuðu oydu, ondan baþka ne oðlu ne de kýzý vardý.


text:
Yiftah, kýzýný görünce giysilerini yýrtarak, 'Eyvahlar olsun, kýzým!' dedi, 'Beni periþan ettin, umarsýz býraktýn! Çünkü RAB'be verdiðim sözden dönemem.'


text:
Kýz, 'Baba, RAB'be ant içtin' dedi, 'Madem RAB düþmanlarýn olan Ammonlular'dan senin öcünü aldý, aðzýndan ne çýktýysa bana öyle yap.'


text:
Sonra ekledi: 'Yalnýz bir dileðim var: Beni iki ay serbest býrak, gidip arkadaþlarýmla kýrlarda gezineyim, kýzlýðýma aðlayayým.'


text:
Babasý, 'Gidebilirsin' diyerek onu iki ay serbest býraktý. Kýz arkadaþlarýyla birlikte kýrlara çýkýp erdenliðine aðladý.


text:
Ýki ay sonra babasýnýn yanýna döndü. Babasý da içtiði andý yerine getirdi. Kýza erkek eli deðmemiþti.


text:
Efrayimli erkekler toplanýp Safon'a geçtiler. Yiftah'a, 'Ammonlular'la savaþmaya gittiðinde bizi neden çaðýrmadýn?' dediler, 'Seni de evini de yakacaðýz.'


text:
Yiftah, 'Halkýmla ben Ammonlular'a karþý amansýz bir savaþa tutuþmuþtuk' diye yanýtladý, 'Sizi çaðýrdým, ama gelip beni onlarýn elinden kurtarmadýnýz.


text:
Beni kurtarmak istemediðinizi görünce canýmý diþime takýp Ammonlular'a karþý harekete geçtim. Sonunda RAB onlarý elime teslim etti. Neden bugün benimle savaþmaya kalkýþýyorsunuz?'


text:
Bundan sonra Yiftah Gilat erkeklerini toplayarak Efrayimoðullarý'yla savaþa girdi. Gilatlýlar Efrayimoðullarý'na saldýrdýlar. Çünkü Efrayimoðullarý onlara, 'Ey Efrayim ve Manaþþe halklarý arasýnda yaþayan Gilatlýlar, siz Efrayim'den kaçan döneklersiniz!' demiþlerdi.


text:
Þeria Irmaðý'nýn Efrayim'e yol veren geçitlerini tutan Gilatlýlar, geçmek isteyen Efrayimli kaçaklara, 'Efrayimli misin?' diye sorarlardý. Adamlar, 'Hayýr' derlerse,


text:
o zaman onlara, ' <Þibbolet> deyin bakalým' derlerdi. Adamlar 'Sibbolet' derdi. Çünkü 'Þibbolet' sözcüðünü doðru söyleyemezlerdi. Bunun üzerine onlarý yakalayýp Þeria Irmaðý'nýn geçitlerinde öldürürlerdi. O gün Efrayimliler'den kýrk iki bin kiþi öldürüldü.


text:
Ývsan'ýn otuz oðlu, otuz kýzý vardý. Ývsan kýzlarýný baþka boylara verdi, oðullarýna da baþka boylardan kýzlar aldý. Ýsrail'i yedi yýl yönetti.


text:
Piratonlu Hillel oðlu Avdon ölünce Amalekliler'e ait daðlýk bölgenin Efrayim yöresindeki Piraton'da gömüldü.


text:
Ýsrailliler yine RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýlar. RAB de onlarý kýrk yýl süreyle Filistliler'in boyunduruðuna terk etti.


text:
RAB'bin meleði kadýna görünerek, 'Kýsýr olduðun, çocuk doðurmadýðýn halde gebe kalýp bir oðul doðuracaksýn' dedi,


text:
Çünkü gebe kalýp bir oðul doðuracaksýn. Onun baþýna ustura deðmeyecek. Çünkü o daha rahmindeyken Tanrý'ya adanmýþ* olacak. Ýsrail'i Filistliler'in elinden kurtarmaya baþlayacak olan odur.'


text:
Kadýn kocasýna gidip, 'Yanýma bir Tanrý adamý geldi' dedi, 'Tanrý'nýn meleðine benzer görkemli bir görünüþü vardý. Nereden geldiðini sormadým. Bana adýný da söylemedi.


text:
Ama, <Gebe kalýp bir oðul doðuracaksýn> dedi, <Bundan böyle þarap ve içki içme, murdar bir þey yeme. Çünkü çocuk ana rahmine düþtüðü andan öleceði güne dek Tanrý'nýn adanmýþý olacak.> '


text:
Manoah RAB'be þöyle yakardý: 'Ya Rab, gönderdiðin Tanrý adamýnýn yine gelmesini, doðacak çocuk için ne yapmamýz gerektiðini bize öðretmesini dilerim.'


text:
Tanrý Manoah'ýn yakarýþýný duydu. Kadýn tarladayken Tanrý'nýn meleði yine ona göründü. Ne var ki, Manoah karýsýnýn yanýnda deðildi.


text:
Kadýn haber vermek için koþa koþa kocasýna gitti. 'Ýþte geçen gün yanýma gelen adam yine bana göründü!' dedi.


text:
Manoah kalkýp karýsýnýn ardýsýra gitti. Adamýn yanýna varýnca, 'Karýmla konuþan adam sen misin?' diye sordu.


text:
Manoah, 'Söylediklerin yerine geldiðinde, çocuðun yaþamý ve göreviyle ilgili yargý ne olacak?' diye sordu.


text:
'Asmanýn ürününden üretilen hiçbir þey yemesin, þarap ve içki içmesin. Murdar bir þey yemesin. Buyurduklarýmýn hepsini yerine getirsin.'


text:
RAB'bin meleði, 'Beni alýkoysan da hazýrlayacaðýn yemeði yemem' dedi, 'Yakmalýk bir sunu* sunacaksan, RAB'be sunmalýsýn.' Manoah onun RAB'bin meleði olduðunu anlamamýþtý.


text:
RAB'bin meleðine, 'Adýn ne?' diye sordu, 'Bilelim ki, söylediklerin yerine geldiðinde seni onurlandýralým.'


text:
Manoah bir oðlakla tahýl sunusunu* aldý, bir kayanýn üzerinde RAB'be sundu. O anda Manoah'la karýsýnýn gözü önünde þaþýlacak þeyler oldu:


text:
RAB'bin meleði sunaktan yükselen alevle birlikte göðe yükseldi. Bunu gören Manoah'la karýsý yüzüstü yere kapandýlar.


text:
RAB'bin meleði Manoah'la karýsýna bir daha görünmeyince, Manoah onun RAB'bin meleði olduðunu anladý.


text:
Karýsý, 'RAB bizi öldürmek isteseydi, yakmalýk sunuyu ve tahýl sunusunu kabul etmezdi' diye karþýlýk verdi, 'Bütün bunlarý bize göstermezdi. Bugün söylediklerini de iþitmezdik.'


text:
Geri dönünce annesiyle babasýna, 'Timna'da Filistli bir kadýn gördüm' dedi, 'Onu hemen bana eþ olarak alýn.'


text:
Annesiyle babasý, 'Akrabalarýnýn ya da halkýmýzýn kýzlarý arasýnda kimse yok mu ki, sünnetsiz* Filistliler'den kýz almaya kalkýyorsun?' diye karþýlýk verdiler.


text:
Þimþon'un annesiyle babasý bunu isteyenin RAB olduðunu anlamadýlar. Çünkü RAB o sýrada Ýsrailliler'e egemen olan Filistliler'e karþý fýrsat kolluyordu.


text:
Böylece Þimþon annesi ve babasýyla Timna'ya doðru yola koyuldu. Timna baðlarýna vardýklarýnda, genç bir aslan kükreyerek Þimþon'un karþýsýna çýktý.


text:
Þimþon üzerine inen RAB'bin Ruhu'yla güçlendi ve aslaný bir oðlak parçalar gibi çýplak elle parçaladý. Ama yaptýðýný ne annesine ne de babasýna bildirdi.


text:
Bir süre sonra kadýnla evlenmek üzere yine Timna'ya giderken, aslanýn leþini görmek için yoldan saptý. Bir arý sürüsünün aslanýn leþini kovana çevirdiðini gördü.


text:
Kovandaki balý avuçlarýna doldurdu, yiye yiye oradan uzaklaþtý. Annesiyle babasýnýn yanýna varýnca baldan onlara da verdi, onlar da yedi. Ama balý aslanýn leþinden aldýðýný söylemedi.


text:
Þimþon onlara, 'Size bir bilmece sorayým' dedi, 'Þölenin yedi günü içinde kesin yanýtý bulup bana bildirirseniz, size otuz keten mintan, otuz takým da üst giysi vereceðim.


text:
Ama bilmeceyi çözemezseniz, o zaman da siz bana otuz keten mintanla otuz takým üst giysi vereceksiniz.'


text:
Dördüncü*fj* gün gençler Þimþon'un karýsýna, 'Kocaný kandýr da bize bilmecenin yanýtýný versin' dediler, 'Yoksa, seni de babanýn evini de yakarýz. Bizi soymak için mi buraya çaðýrdýnýz?'


text:
Þimþon'un karýsý aðlayarak ona, 'Benden nefret ediyorsun' dedi, 'Beni sevmiyorsun. Soydaþlarýma bir bilmece sordun, yanýtýný bana söylemedin.'


text:
Kadýn þölen boyunca yedi gün aðlayýp durdu. Kadýnýn sürekli sýkýþtýrmasý üzerine Þimþon yedinci gün bilmecenin yanýtýný ona söyledi. Kadýn da yanýtý soydaþlarýna iletti.


text:
RAB'bin Ruhu üzerine inince güçlenen Þimþon Aþkelon'a gitti; otuz kiþi vurup mallarýný yaðmaladý, giysilerini de bilmeceyi çözenlere verdi. Öfkeden kudurmuþ bir halde babasýnýn evine döndü.


text:
Bir süre sonra, buðday biçimi sýrasýnda Þimþon bir oðlak alýp karýsýný ziyarete gitti. 'Karýmýn odasýna girmek istiyorum' dedi.


text:
'Ondan gerçekten nefret ettiðini sanýyordum' dedi, 'Bu nedenle onu senin saðdýcýna verdim. Küçük kýzkardeþi ondan daha güzel deðil mi? Ablasýnýn yerine onu al.'


text:
Kýra çýkýp üç yüz çakal yakaladý. Sonra çakallarý çifter çifter kuyruk kuyruða baðladý. Kuyruklarýnýn arasýna da birer çýra sýkýþtýrdý.


text:
Çýralarý tutuþturup çakallarý Filistliler'in ekinlerinin arasýna salýverdi. Böylece demetleri, ekinleri, baðlarý, zeytinlikleri yaktý.


text:
Filistliler, 'Bunu kim yaptý?' dediler, 'Yapsa yapsa, Timnalý'nýn damadý Þimþon yapmýþtýr. Çünkü Timnalý karýsýný elinden alýp saðdýcýna verdi.' Sonra gidip kadýnla babasýný yaktýlar.


text:
Yahudalýlar, 'Neden bizimle savaþmaya geldiniz?' diye sorunca, Filistliler, 'Þimþon'u yakalamaya geldik, bize yaptýðýnýn aynýsýný ona yapmak için buradayýz' diye karþýlýk verdiler.


text:
Yahudalýlar'dan üç bin kiþi, Etam Kayalýðý'ndaki maðaraya giderek Þimþon'a, 'Filistliler'in bize egemen olduklarýný bilmiyor musun? Nedir bu bize yaptýðýn?' dediler.


text:
Onlar da, 'Olur, ama seni sýkýca baðlayýp onlara teslim edeceðiz' dediler, 'Söz veriyoruz, seni öldürmeyeceðiz.' Sonra onu iki yeni urganla baðlayýp maðaradan çýkardýlar.


text:
Þimþon Lehi'ye yaklaþýnca, Filistliler baðýrarak ona yöneldiler. RAB'bin Ruhu büyük bir güçle Þimþon'un üzerine indi. Þimþon'un kollarýný saran urganlar yanan keten gibi daðýldý, elindeki baðlar çözüldü.


text:
Sonra þöyle dedi: 'Bir eþeðin çene kemiðiyle, Ýki eþek yýðýný yaptým, Eþeðin çene kemiðiyle bin kiþiyi öldürdüm.'


text:
Þimþon ölesiye susamýþtý. RAB'be þöyle yakardý: 'Kulunun eliyle büyük bir kurtuluþ saðladýn. Ama þimdi susuzluktan ölüp sünnetsizlerin* eline mi düþeceðim?'


text:
Bunun üzerine Tanrý Lehi'deki çukuru yardý. Çukurdan su fýþkýrdý. Þimþon suyu içince canlanýp güçlendi. Suyun çýktýðý yere Eyn-Hakkore*fl* adýný verdi. Pýnar bugün de Lehi'de duruyor.


text:
Gazzeliler'e, 'Þimþon buraya geldi' diye haber verilince çevreyi kuþattýlar. Bütün gece kentin kapýsýnda pusuya yattýlar. 'Gün aðarýnca onu öldürürüz' diyerek gece boyunca yerlerinden kýmýldamadýlar.


text:
Þimþon gece yarýsýna dek yattý. Gece yarýsý kalktý, kent kapýsýnýn iki kanadýyla iki direðini tutup sürgüyle birlikte yerlerinden söktü. Hepsini omuzlayýp Hevron'un karþýsýndaki tepeye çýkardý.


text:
Filist beyleri kadýna gelip, 'Þimþon'un üstün gücünün kaynaðý nedir, onu kandýrýp öðrenmeye bak' dediler, 'Böylece belki onu baðlar, etkisiz hale getirip yenebiliriz. Her birimiz sana bin yüzer parça gümüþ*fm* vereceðiz.'


text:
Bunun üzerine Delila Þimþon'a, 'Lütfen, söyle bana, bu üstün gücü nereden alýyorsun?' diye sordu, 'Seni baðlayýp yenmek olasý mý?'


text:
Bunun üzerine Filist beyleri Delila'ya kurumamýþ yedi taze sýrým getirdiler. Delila bunlarla Þimþon'u baðladý.


text:
Adamlarý bitiþik odada pusuya yatmýþtý. Delila, 'Þimþon, Filistliler geldi!' dedi. Þimþon sýrýmlarý ateþ deðdiðinde daðýlýveren kendir lifleri gibi koparýp attý. Gücünün sýrrýný vermemiþti.


text:
Þimþon, 'Beni hiç kullanýlmamýþ yeni urganla sýmsýký baðlarlarsa sýradan bir adam gibi güçsüz olurum' dedi.


text:
Böylece Delila yeni urgan alýp Þimþon'u baðladý. Sonra, 'Þimþon, Filistliler geldi!' dedi. Adamlar hâlâ bitiþik odada pusu kurmuþ bekliyorlardý. Þimþon urganlarý iplik koparýr gibi koparýp kollarýndan sýyýrdý.


text:
Delila ona, 'Þimdiye kadar beni hep kandýrdýn, bana yalan söyledin' dedi, 'Söyle bana, seni neyle baðlamalý?'


text:
Þimþon uyurken Delila onun baþýndaki yedi örgüyü dokuma tezgahýndaki kumaþla birlikte dokuyup kazýkla burdu*fn*. Sonra, 'Þimþon, Filistliler geldi!' dedi. Þimþon uykusundan uyandý, saçýný tezgah kazýðýndan ve kumaþtan çekip kurtardý.


text:
Delila, 'Bana güvenmiyorsan nasýl olur da, <Seni seviyorum> diyorsun?' dedi, 'Üç kezdir beni kandýrýyorsun, üstün gücünün nereden geldiðini söylemiyorsun.'


text:
yüreðini kadýna tümüyle açtý. 'Baþýma hiç ustura deðmedi' dedi, 'Çünkü ben ana rahmindeyken Tanrý'ya adanmýþým*. Týraþ olursam gücümü yitiririm. Sýradan bir adam gibi güçsüz olurum.'


text:
Delila Þimþon'un gerçeði söylediðini anlayýnca haber gönderip Filist beylerini çaðýrttý. 'Bir kez daha gelin' dedi, 'Þimþon bana gerçeði söyledi.' Kadýnýn yanýna gelen Filist beyleri gümüþü de birlikte getirdiler.


text:
Delila Þimþon'u dizleri üzerinde uyuttuktan sonra adamlardan birini çaðýrtýp baþýndaki yedi örgüyü kestirdi. Sonra alay ederek onu dürtüklemeye baþladý. Çünkü Þimþon gücünü yitirmiþti.


text:
Delila, 'Þimþon, Filistliler geldi!' dedi. Þimþon uyandý ve, 'Her zamanki gibi kalkýp silkinirim' diye düþündü. RAB'bin kendisinden ayrýldýðýný bilmiyordu.


text:
Filistliler onu yakalayýp gözlerini oydular. Gazze'ye götürüp tunç* zincirlerle baðladýlar, cezaevinde deðirmen taþýna koþtular.


text:
Filist beyleri ilahlarý Dagon'un onuruna çok sayýda kurban kesip eðlenmek için toplandýlar. 'Ýlahýmýz, düþmanýmýz Þimþon'u elimize teslim etti' dediler.


text:
Halk Þimþon'u görünce kendi ilahlarýný övmeye baþladý. 'Ýlahýmýz ülkemizi yakýp yýkan, Birçoðumuzu öldüren Düþmanýmýzý elimize teslim etti'


text:
Ýyice coþunca, 'Þimþon'u getirin, bizi eðlendirsin' dediler. Þimþon'u cezaevinden getirip oynatmaya baþladýlar, sonra sütunlarýn arasýnda durdurdular.


text:
Þimþon, elinden tutan gence, 'Beni tapýnaðýn damýný taþýyan sütunlarýn yanýna götür de onlara yaslanayým' dedi.


text:
Tapýnak erkeklerle, kadýnlarla doluydu. Bütün Filist beyleri de oradaydý. Üç bin kadar kadýn erkek Þimþon'un oynayýþýný damdan seyrediyordu.


text:
Þimþon RAB'be yakarmaya baþladý: 'Ey Egemen RAB, lütfen beni anýmsa. Ey Tanrý, bir kez daha beni güçlendir; Filistliler'den bir vuruþta iki gözümün öcünü alayým.'


text:
Sonra tapýnaðýn damýný taþýyan iki ana sütunun ortasýnda durup sað eliyle birini, sol eliyle ötekini kavradý.


text:
'Filistliler'le birlikte öleyim' diyerek bütün gücüyle sütunlara yüklendi. Tapýnak Filist beylerinin ve bütün içindekilerin üzerine çöktü. Böylece Þimþon ölürken, yaþamý boyunca öldürdüðünden daha çok insan öldürdü.


text:
Þimþon'un kardeþleriyle babasý Manoah'ýn bütün ailesi onun ölüsünü almaya geldiler. Þimþon'u götürüp babasýnýn Sora ile Eþtaol arasýndaki mezarýna gömdüler. Þimþon Ýsrail'i yirmi yýl süreyle yönetmiþti.


text:
Mika annesine, 'Senden çalýnan, lanetlediðini duyduðum bin yüz parça gümüþ var ya, iþte o gümüþler bende, onlarý ben çaldým' dedi.


text:
Gümüþü Mika'dan geri alan kadýn, iki yüz parçasýný ayýrýp kuyumcuya verdi. Kuyumcu bundan bir oyma, bir de dökme put yaptý. Putlar Mika'nýn evine götürüldü.


text:
Mika'nýn bir tapýnma yeri vardý. Özel aile putlarý ve bir efod* yaptýrmýþ, oðullarýndan birini de kâhinliðe atamýþtý.


text:
Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nde, Yahudalý bir ailenin yanýnda geçici olarak yaþayan genç bir Levili vardý.


text:
Adam yerleþecek baþka bir yer bulmak üzere Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden ayrýldý. Efrayim'in daðlýk bölgesinden geçerken Mika'nýn evine geldi.


text:
Mika, 'Nereden geliyorsun?' diye sorunca adam, 'Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden geliyorum, Levili'yim, yerleþecek yer arýyorum' dedi.


text:
Mika, 'Benimle kal' dedi, 'Bana danýþmanlýk ve kâhinlik yap. Seni doyurur, yýlda bir takým giysi, on parça da gümüþ veririm.' Levili kabul etti.


text:
O dönemde Ýsrail'de kral yoktu ve Dan oymaðýndan olanlar yerleþecek yer arýyorlardý. Çünkü Ýsrail oymaklarý arasýnda kendilerine düþen payý henüz almamýþlardý.


text:
Böylece kendi boylarýndan, Sora ve Eþtaol kentlerinden beþ cesur savaþçýyý topraklarý araþtýrýp bilgi toplamak üzere yola çýkardýlar. Onlara, 'Gidin, topraklarý araþtýrýn' dediler.


text:
Mika'nýn evinin yanýndayken genç Levili'nin sesini tanýdýlar. Eve yaklaþarak ona, 'Seni buraya kim getirdi? Burada ne yapýyorsun? Burada ne iþin var?' diye sordular.


text:
Levili Mika'nýn kendisi için yaptýklarýný anlattý. 'Bana verdiði ücrete karþýlýk ona kâhinlik ediyorum' dedi.


text:
Böylece beþ adam yola çýkýp Layiþ'e vardýlar. Kent halkýnýn Saydalýlar gibi kaygýdan uzak, esenlik ve güvenlik içinde yaþadýðýný gördüler. Yörede onlara egemen olan, baský yapan kimse yoktu. Saydalýlar'dan uzaktaydýlar, baþka kimseyle de iliþkileri yoktu.


text:
Sonra adamlar Sora ve Eþtaol'a, soydaþlarýnýn yanýna döndüler. Soydaþlarý, 'Ne öðrendiniz?' diye sordular.


text:
Adamlar, 'Haydi, onlara saldýralým' dediler, 'Ülkeyi gördük, topraðý çok güzel. Ne duruyorsunuz? Gecikmeden gidip ülkeyi sahiplenin.


text:
Oraya vardýðýnýzda halkýn her þeyden habersiz olduðunu göreceksiniz. Tanrý'nýn elinize teslim ettiði bu ülke çok geniþ; öyle bir yer ki, hiçbir eksiði yok.'


text:
Gidip Yahuda'nýn Kiryat-Yearim Kenti yakýnýnda ordugah kurdular. Bu nedenle Kiryat-Yearim'in batýsýndaki bu yer bugün de Mahane-Dan*fo* diye anýlýyor.


text:
Layiþ yöresini araþtýrmaya gitmiþ olan beþ adam soydaþlarýna, 'Bu evlerden birinde bir efod*, özel aile putlarý, bir oyma, bir de dökme put olduðunu biliyor musunuz?' dediler, 'Ne yapacaðýnýza siz karar verin.'


text:
Bunun üzerine halk genç Levili'nin kaldýðý Mika'nýn evine yöneldi. Eve girip Levili'ye hal hatýr sordular.


text:
Yöreyi araþtýrmýþ olan beþ adam içeri girip efodu, özel putlarý, oyma ve dökme putlarý aldýlar. Kâhinle silah kuþanmýþ altý yüz kiþiyse dýþ kapýnýn önünde duruyordu.


text:
Adamlarýn Mika'nýn evine girip efodu, özel putlarý, oyma ve dökme putlarý aldýðýný gören kâhin, 'Ne yapýyorsunuz?' diye sordu.


text:
Adamlar, 'Sus, sesini çýkarma' dediler, 'Bizimle gel. Bize danýþmanlýk ve kâhinlik yap. Bir adamýn evinde kâhinlik etmek mi iyi, yoksa Ýsrail'in bir boyuna, bir oymaðýna kâhinlik etmek mi?'


text:
Kâhinin yüreði sevinçle doldu. Efodu, özel putlarý, oyma putu alýp topluluðun ortasýnda yürümeye baþladý.


text:
Danoðullarý Mika'nýn evinden biraz uzaklaþtýktan sonra, Mika'nýn komþularý toplanýp onlara yetiþtiler.


text:
Baðýrýp çaðýrmaya baþladýlar. Danoðullarý dönüp Mika'ya, 'Ne oldu, neden adamlarýný toplayýp geldin?' dediler.


text:
Mika, 'Kâhinimi, yaptýrdýðým putlarý alýp gittiniz' dedi, 'Bana ne kaldý ki? Bir de, <Ne oldu?> diye soruyorsunuz.'


text:
Sonra yollarýna devam ettiler. Mika onlarýn kendisinden daha güçlü olduðunu görünce dönüp evine gitti.


text:
Danoðullarý Mika'nýn yaptýrdýðý putlarý ve kâhini yanlarýna alarak Layiþ üzerine yürüdüler. Barýþçýl ve her þeyden habersiz olan kent halkýný kýlýçtan geçirip kenti ateþe verdiler.


text:
Beytrehov yakýnýndaki vadide bulunan Layiþ Kenti'nin yardýmýna gelen olmadý. Çünkü kent Sayda'dan uzaktý, baþka bir kentle de iliþkisi yoktu.


text:
Oyma putu oraya diktiler. Musa oðlu*fö* Gerþom oðlu Yonatan ile oðullarý sürgüne kadar onlara kâhinlik ettiler.


text:
Ýsrail'in kralsýz olduðu o dönemde Efrayim'in daðlýk bölgesinin ücra yerinde yaþayan bir Levili vardý. Adam Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden kendisine bir cariye almýþtý.


text:
Ama kadýn onu baþka erkeklerle aldattý. Sonra adamý býrakýp Yahuda'ya, babasýnýn Beytlehem'deki evine döndü. Kadýn dört ay orada kaldýktan sonra kocasý kalkýp onun yanýna gitti. Gönlünü hoþ edip onu geri getirmek istiyordu. Yanýnda uþaðý ve iki de eþek vardý. Kadýn onu babasýnýn evine götürdü. Kayýnbaba damadýný görünce onu sevinçle karþýladý.


text:
Dördüncü günün sabahý erkenden kalktýlar. Kýzýn babasý gitmeye hazýrlanan damadýna, 'Rahatýna bak, bir lokma ekmek ye, sonra gidersiniz' dedi.


text:
Damat gitmek üzere ayaða kalkýnca kayýnbabasý ýsrarla kalmasýný istedi; damat da geceyi orada geçirdi.


text:
Beþinci gün gitmek üzere erkenden kalktý. Kayýnbaba, 'Rahatýna bak, bir þeyler ye; öðleden sonra gidersiniz' dedi. Ýkisi birlikte yemek yediler.


text:
Damat, cariyesi ve uþaðýyla birlikte gitmek için ayaða kalkýnca, kayýnbaba, 'Bak, akþam oluyor, lütfen geceyi burada geçirin' dedi, 'Gün batmak üzere. Geceyi burada geçirin, keyfinize bakýn. Yarýn erkenden kalkýp yola çýkar, evine gidersin.'


text:
Ama adam orada gecelemek istemedi. Cariyesini alýp palan vurulmuþ iki eþekle yola çýktý. Yevus'un -Yeruþalim'in- karþýsýnda bir yere geldiler.


text:
Yevus'a yaklaþtýklarýnda gün batmak üzereydi. Uþak efendisine, 'Yevuslular'ýn bu kentine girip geceyi orada geçirelim' dedi.


text:
Geceyi geçirmek için Giva'ya giden yola saptýlar. Varýp kentin meydanýnda konakladýlar. Çünkü hiç kimse onlarý evine almadý.


text:
Akþam saatlerinde yaþlý bir adam tarladaki iþinden dönüyordu. Efrayim'in daðlýk bölgesindendi. Giva'da oturuyordu. Kent halký ise Benyaminli'ydi.


text:
Yaþlý adam kent meydanýndaki yolcularý görünce Levili'ye, 'Nereden geliyor, nereye gidiyorsunuz?' diye sordu.


text:
Levili, 'Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden geliyor, Efrayim'in daðlýk bölgesinde uzak bir yere gidiyoruz' dedi, 'Ben oralýyým. Beytlehem'e gitmiþtim. Þimdi RAB'bin evine dönüyorum. Ama kimse bizi evine almadý.


text:
Eþeklerimiz için yem ve saman, kendim, cariyem ve uþaðým için ekmek ve þarap var. Hepimiz sana hizmet etmeye hazýrýz. Hiçbir eksiðimiz yok.'


text:
Yaþlý adam, 'Gönlün rahat olsun' dedi, 'Her ihtiyacýný ben karþýlayacaðým. Geceyi meydanda geçirmeyin.'


text:
Onlar dinlenirken kentin serserileri evi kuþattý. Kapýya var güçleriyle vurarak yaþlý ev sahibine, 'Evine gelen o adamý dýþarý çýkar, onunla yatalým' diye baðýrdýlar.


text:
Ev sahibi dýþarýya çýkýp onlarýn yanýna gitti. 'Hayýr, kardeþlerim, rica ediyorum böyle bir kötülük yapmayýn' dedi, 'Madem adam evime gelip konuðum oldu, böyle bir alçaklýk yapmayýn.


text:
Bakýn, daha erkek eli deðmemiþ kýzýmla adamýn cariyesi içerde. Onlarý dýþarý çýkarayým, onlarla yatýn, onlara dilediðinizi yapýn. Ama adama bu kötülüðü yapmayýn.'


text:
Ne var ki, adamlar onu dinlemediler. Bunun üzerine Levili cariyesini zorla dýþarý çýkarýp onlara teslim etti. Adamlar bütün gece, sabaha dek kadýnla yattýlar, onun ýrzýna geçtiler. Þafak sökerken onu salýverdiler.


text:
Kadýn gün aðarýrken efendisinin kaldýðý evin kapýsýna geldi, düþüp yere yýðýldý. Ortalýk aydýnlanýncaya dek öylece kaldý.


text:
Sabahleyin kalkan adam, yoluna devam etmek üzere kapýyý açtý. Elleri eþiðin üzerinde, yerde boylu boyunca yatan cariyesini görünce,


text:
kadýna, 'Kalk, gidelim' dedi. Kadýn yanýt vermedi. Bunun üzerine adam onu eþeðe bindirip evine doðru yola çýktý.


text:
Eve varýnca eline bir býçak aldý, cariyesinin cesedini on iki parçaya bölüp Ýsrail'in on iki oymaðýna daðýttý.


text:
Bunu her gören, 'Ýsrailliler Mýsýr'dan çýktýðýndan beri böyle bir þey olmamýþ, görülmemiþtir' dedi, 'Düþünün taþýnýn, ne yapmamýz gerek, söyleyin.'


text:
Gilat baþta olmak üzere Dan'dan Beer-Þeva'ya kadar, bütün Ýsrail halký yola çýkýp Mispa'da, RAB'bin önünde tek beden gibi toplandý.


text:
Tanrý halký Ýsrail'in bütün oymak önderleri bu toplantýda hazýr bulundular. Eli kýlýç tutan dört yüz bin yayaydýlar.


text:
-Bu arada Benyaminoðullarý Ýsrailliler'in Mispa'da toplandýðýný duydular.- Ýsrailliler, 'Anlatýn bize, bu korkunç olay nasýl oldu?' diye sordular.


text:
Öldürülen kadýnýn Levili kocasý þöyle yanýtladý: 'Cariyemle birlikte geceyi geçirmek üzere Benyamin bölgesinin Giva Kenti'ne girdik.


text:
Giva'dan bazý adamlar gece beni öldürmeyi tasarlayarak gelip evi kuþattýlar. Cariyemin ýrzýna geçtiler, ölümüne neden oldular.


text:
Onun ölüsünü alýp parçaladým, her bir parçasýný Ýsrail'in mülk aldýðý bir bölgeye gönderdim. Çünkü bu alçakça rezalet Ýsrail'de iþlendi.


text:
Oradakilerin hepsi aðýz birliði etmiþçesine, 'Bizden hiç kimse çadýrýna gitmeyecek, evine dönmeyecek' dediler,


text:
Halka yiyecek saðlamak için bütün Ýsrail oymaklarýndan nüfuslarýna göre, her yüz kiþiden on, bin kiþiden yüz, on bin kiþiden bin kiþi seçeceðiz. Bunlar Benyamin'in Giva Kenti'ne geldiklerinde kentlilerden Ýsrail'de yaptýklarý bu alçaklýðýn öcünü alsýnlar.'


text:
Ýsrail oymaklarý, Benyamin oymaðýna adamlar göndererek, 'Aranýzda yapýlan bu alçaklýk nedir?' diye sordular,


text:
'Giva'daki o serserileri bize hemen teslim edin. Onlarý öldürüp Ýsrail'deki kötülüðün kökünü kazýyalým.'


text:
Giva halkýndan olan yedi yüz seçme adam dýþýnda, öbür kentlerden gelen ve eli kýlýç tutan Benyaminoðullarý'nýn sayýsý o gün yirmi altý bini buldu.


text:
Solak olan yedi yüz seçme adam da bunlarýn arasýndaydý. Hepsi de bir kýlý sapanla vuracak kadar iyi niþancýydý.


text:
Benyaminoðullarý'nýn yanýsýra Ýsrailliler de sayýldý. Eli kýlýç tutan dört yüz bin askerleri vardý. Hepsi de yaman savaþçýlardý.


text:
Beytel'e çýkan Ýsrailliler Tanrý'ya, 'Benyaminoðullarý'na karþý önce hangimiz savaþacak?' diye sordular.


text:
Ama Ýsrailliler birbirlerini yüreklendirerek önceki gün savaþ düzenine girdikleri yerde mevzilendiler.


text:
Sonra Beytel'de RAB'bin önünde akþama dek aðladýlar. RAB'be, 'Kardeþlerimiz olan Benyaminoðullarý'yla yine savaþmaya çýkalým mý?' diye sordular.


text:
Benyaminoðullarý da ayný gün Giva'dan onlarýn üzerine yürüyerek on sekiz bin kiþiyi daha yere serdiler. Ölenlerin hepsi eli kýlýç tutan savaþçýlardý.


text:
Bütün Ýsrailliler, bütün halk çekilip Beytel'e döndü. Orada, RAB'bin önünde durup aðladýlar, o gün akþama dek oruç* tuttular. RAB'be yakmalýk sunular* ve esenlik sunularý* sundular.


text:
Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý* o sýrada Beytel'deydi. Harun oðlu Elazar oðlu Pinehas o sýrada sandýðýn önünde görev yapýyordu. Ýsrailliler RAB'be, 'Kardeþimiz Benyaminoðullarý'yla savaþmaya devam edelim mi, yoksa vaz mý geçelim?' diye sordular.


text:
Üçüncü gün Benyaminoðullarý'na karþý harekete geçerek önceki gibi kentin karþýsýnda savaþ düzenine girdiler.


text:
Saldýrýya geçen Benyaminoðullarý kentten epey uzaklaþtýlar. Beytel'e ve Giva'ya giden ana yollarda, kýrlarda önceki çarpýþmalarda olduðu gibi Ýsrailliler'e kayýplar verdirmeye baþladýlar; otuz kadarýný öldürdüler.


text:
'Geçen seferki gibi onlarý yine bozguna uðratýyoruz' dediler. Ýsrailliler ise birbirlerine, 'Kaçalým da onlarý kentten uzaða, ana yollara çekelim' diyerek bulunduklarý yerden çýkýp Baal-Tamar'da savaþ düzenine girdiler. Giva'nýn batýsýnda*fp* pusuya yatanlar da birden yerlerinden fýrladý.


text:
Böylece bütün Ýsrail'den seçme on bin kiþi Giva'ya cepheden saldýrdý. Savaþ iyice kýzýþmýþtý. Benyaminoðullarý baþlarýna gelecek felaketten habersizdi.


text:
RAB onlarý Ýsrail'in önünde bozguna uðrattý. Ýsrailliler o gün Benyaminoðullarý'ndan eli kýlýç tutan yirmi beþ bin yüz kiþiyi öldürdüler.


text:
Benyaminoðullarý yenildiklerini anladýlar. Ýsrailliler onlarýn geçmesine izin verdiler; çünkü Giva çevresinde pusuda yatanlara güveniyorlardý.


text:
Pusuya yatanlarla öbür Ýsrailliler arasýnda bir iþaret kararlaþtýrýlmýþtý: Kenti ateþe verip büyük bir duman bulutu oluþturacaklardý.


text:
Ama dönüp kente baktýklarýnda orada hortum gibi göðe yükselen duman bulutunu gördüler. Yanan kentin dumaný göðü kaplamýþtý.


text:
Ýsrailliler'in döndüðünü gören Benyaminoðullarý paniðe kapýldý. Çünkü baþlarýna gelecek felaketi sezmiþlerdi.


text:
Ýsrailliler'in önüsýra kýrlara doðru yöneldilerse de savaþtan kaçamadýlar. Çeþitli kentlerden çýkagelen Ýsrailliler onlarý kuþatýp yok etti.


text:
Geri kalan Benyaminoðullarý'ný kovaladýlar. Giva'nýn doðusunda konakladýklarý yere dek onlarý yol boyunca vurup yere serdiler.


text:
Sað kalanlar dönüp kýrlara, Rimmon Kayalýðý'na doðru kaçmaya baþladý. Ýsrailliler yol boyunca bunlardan beþ bin kiþi daha öldürdü. Gidom'a kadar onlarý adým adým izleyerek iki binini daha vurup yere serdiler.


text:
O gün Benyaminoðullarý'ndan öldürülenlerin toplam sayýsý yirmi beþ bin kiþiyi buldu. Hepsi de eli kýlýç tutan yiðit savaþçýlardý.


text:
Ýsrailliler Benyamin kentlerine döndüler; insanlarý, hayvanlarý ve oradaki bütün canlýlarý kýlýçtan geçirdiler, rastladýklarý bütün kentleri ateþe verdiler.


text:
'Ey Ýsrail'in Tanrýsý RAB!' dediler, 'Bugün Ýsrail'den bir oymaðýn eksilmesine yol açan böyle bir þey neden oldu?'


text:
Ertesi gün erkenden kalkýp bir sunak yaptýlar, orada yakmalýk sunular* ve esenlik sunularý* sundular.


text:
Ýsrailliler, 'RAB'bin önüne çýkmak üzere toplandýðýmýzda Ýsrail oymaklarýndan bize kimler katýlmadý?' diye sordular. Çünkü Mispa'da, RAB'bin önünde toplandýklarýnda kendilerine katýlmayanlarýn kesinlikle öldürüleceðine dair ant içmiþlerdi.


text:
Ýsrailliler Benyaminli kardeþleri için çok üzülüyorlardý. 'Ýsrail bugün bir oymaðýný yitirdi' dediler,


text:
'Sað kalanlara eþ olacak kýzlarý bulmak için ne yapsak? Çünkü kýzlarýmýzdan hiçbirini onlara eþ olarak vermeyeceðimize RAB'bin adýna ant içtik.'


text:
Sonra, 'Mispa'ya, RAB'bin önüne Ýsrail oymaklarýndan kim çýkmadý?' diye sordular. Böylece Yaveþ-Gilat'tan toplantýya, ordugaha kimsenin gelmediði ortaya çýktý.


text:
Bunun üzerine topluluk Yaveþ-Gilat halkýnýn üzerine on iki bin yiðit savaþçý gönderdi. 'Gidin, Yaveþ-Gilat halkýný, kadýn, çoluk çocuk demeden kýlýçtan geçirin' dediler,


text:
Yaveþ-Gilat halký arasýnda erkek eli deðmemiþ dört yüz kýz bulup Kenan topraklarýnda bulunan Þilo'daki ordugaha getirdiler.


text:
Ardýndan bütün topluluk Rimmon Kayalýðý'ndaki Benyaminoðullarý'na aracýlar göndererek barýþ yapmayý önerdi.


text:
Bunun üzerine Benyaminoðullarý döndü. Topluluk Yaveþ-Gilat halkýndan sað býrakýlan kýzlarý onlara eþ olarak verdi. Ama kýzlarýn sayýsý Benyaminoðullarý için yine de yeterli deðildi.


text:
Ýsrail halký Benyaminoðullarý'nýn durumuna çok üzülüyordu. Çünkü RAB Ýsrail oymaklarý arasýnda birliði bozmuþtu.


text:
Topluluðun ileri gelenleri, 'Benyaminoðullarý'nýn kadýnlarý öldürüldüðüne göre, kalan erkeklere eþ bulmak için ne yapsak?' diyorlardý,


text:
Biz onlara kýzlarýmýzdan eþ veremeyiz. Çünkü Benyaminoðullarý'na kýz veren her Ýsrailli lanetlenecek diye ant içtik.'


text:
Sonra, 'Bakýn, Þilo'da her yýl RAB adýna bir þölen düzenleniyor' diye eklediler. Þilo Beytel'in kuzeyinde, Beytel'den Þekem'e giden yolun doðusunda, Levona'nýn güneyindedir.


text:
'Gözünüzü açýk tutun. Þilolu kýzlar dans etmeye kalkýnca baðlardan fýrlayýp onlardan kendinize birer eþ kapýn ve Benyamin topraklarýna götürün.


text:
Kýzlarýn babalarý ya da erkek kardeþleri bize yakýnmaya gelirse, <Benyaminoðullarý'ný hatýrýmýz için baðýþlayýn> diyeceðiz, <Savaþarak aldýðýmýz kýzlar hepsine yetmedi. Siz de kendi kýzlarýnýzý isteyerek vermediðinize göre suçlu sayýlmazsýnýz.> '


text:
Benyaminoðullarý da böyle yaptýlar. Kýzlar dans ederken her erkek bir kýz kapýp götürdü. Kendi topraklarýna gittiler, kentlerini onarýp yerleþtiler.


text:
Hakimlerin egemenlik sürdüðü günlerde Ýsrail'de kýtlýk baþladý. Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden bir adam, karýsý ve iki oðluyla birlikte geçici bir süre kalmak üzere Moav topraklarýna doðru yola çýktý.


text:
Adamýn adý Elimelek, karýsýnýn adý Naomi, oðullarýnýn adlarý da Mahlon ve Kilyon'du. Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden, Efrat boyundan olan bu kiþiler, Moav topraklarýna gidip orada yaþamaya baþladýlar.


text:
Ýki oðul Moav kýzlarýndan kendilerine birer eþ aldýlar. Kýzlardan birinin adý Orpa, ötekinin adý Rut'tu. Orada on yýl kadar yaþadýktan sonra,


text:
Naomi, Moav topraklarýndayken RAB'bin kendi halkýnýn yardýmýna yetiþip yiyecek saðladýðýný duyunca gelinleriyle oradan dönmeye hazýrlandý.


text:
Yolda onlara, 'Analarýnýzýn evine dönün' dedi. 'Ölmüþlerimize ve bana nasýl iyilik ettinizse, RAB de size iyilik etsin.


text:
Naomi, 'Geri dönün, kýzlarým' dedi. 'Niçin benimle gelesiniz? Size koca*fa* olacak oðullarým olabilir mi bundan sonra?


text:
Dönün kýzlarým, yolunuza gidin. Ben kocaya varamayacak kadar yaþlandým. Umudum var desem, bu gece kocaya varýp oðullar doðursam,


text:
onlar büyüyene kadar bekler miydiniz, kocaya varmaktan vazgeçer miydiniz? Hayýr, kýzlarým! Benim acým sizinkinden de büyüktür. Çünkü RAB beni felakete uðrattý.'


text:
Gelinler yine hýçkýra hýçkýra aðlamaya baþladý. Sonunda Orpa kaynanasýný öpüp vedalaþtý, Rut'sa ona sarýlýp yanýnda kaldý.


text:
Rut þöyle karþýlýk verdi: 'Seni býrakýp geri dönmemi isteme! Sen nereye gidersen ben de oraya gideceðim, sen nerede kalýrsan ben de orada kalacaðým. Senin halkýn benim halkým, senin Tanrýn benim Tanrým olacak.


text:
Sen nerede ölürsen ben de orada öleceðim ve orada gömüleceðim. Eðer ölümden baþka bir nedenle senden ayrýlýrsam, RAB bana daha kötüsünü yapsýn.'


text:
Böylece ikisi Beytlehem'e kadar yola devam ettiler. Dönüþleri bütün kenti ayaða kaldýrdý. Kadýnlar birbirlerine, 'Naomi bu mu?' diye sordular.


text:
Naomi onlara, 'Beni, Naomi*fb* deðil, Mara*fb* diye çaðýrýn' dedi. 'Çünkü Her Þeye Gücü Yeten Tanrý bana çok acý verdi.


text:
Giderken her þeyim vardý, ama RAB beni eli boþ döndürdü. Beni niçin Naomi diye çaðýrasýnýz ki? Görüyorsunuz, RAB beni sýkýntýya soktu, Her Þeye Gücü Yeten Tanrý baþýma felaket getirdi.'


text:
Ýþte Naomi, Moavlý gelini Rut'la birlikte Moav topraklarýndan böyle döndü. Beytlehem'e geliþleri, arpanýn biçilmeye baþlandýðý zamana rastlamýþtý.


text:
Naomi'nin Boaz adýnda bir akrabasý vardý. Kocasý Elimelek'in boyundan olan Boaz, ileri gelen, varlýklý bir adamdý.


text:
Bir gün Moavlý Rut, Naomi'ye þöyle dedi: 'Ýzin ver de tarlalara gideyim, iyiliksever bir adamýn ardýnda baþak devþireyim.'


text:
Böylece Rut gidip tarlalarda, orakçýlarýn ardýnda baþak devþirmeye baþladý. Bir rastlantý sonucu, kendini Elimelek'in boyundan Boaz'ýn tarlasýnda buldu.


text:
Orakçýlarýn baþýnda duran adam þu karþýlýðý verdi: 'Naomi ile birlikte Moav topraklarýndan gelen Moavlý genç kadýn budur.


text:
Bana gelip, <Ýzin ver de baþak devþireyim, orakçýlarýn ardýndan gidip demetlerin arasýndaki artýklarý toplayayým> dedi. Sabahtan þimdiye kadar tarlada çalýþýp durdu, çardaðýn altýnda pek az dinlendi.'


text:
Bunun üzerine Boaz Rut'a, 'Dinle, kýzým' dedi, 'Baþak devþirmek için baþka tarlaya gitme; buradan ayrýlma. Burada, benim hizmetçi kýzlarla birlikte kal.


text:
Gözün, orakçýlarýn biçtiði tarlada olsun; kýzlarýn ardýndan git. Sana iliþmesinler diye adamlarýma buyruk verdim. Susayýnca var git, kuyudan çektikleri suyla doldurduklarý testilerden iç.'


text:
Rut eðilip yüzüstü yere kapandý. Boaz'a, 'Bir yabancý olduðum halde bana neden yakýnlýk gösteriyor, bu iyiliði yapýyorsun?' dedi.


text:
Boaz þöyle karþýlýk verdi: 'Kocanýn ölümünden sonra kaynanan için yaptýðýn her þey bana bir bir anlatýldý. Anneni babaný, doðduðun ülkeyi býraktýn; önceden hiç tanýmadýðýn bir halkýn arasýna geldin.


text:
RAB yaptýklarýnýn karþýlýðýný versin. Kanatlarý altýna sýðýnmak için kendisine geldiðin Ýsrail'in Tanrýsý RAB seni cömertçe ödüllendirsin.'


text:
Rut, 'Bana çok iyi davrandýn, efendim' dedi. 'Kölelerinden biri olmadýðým halde, söylediðin sözlerle beni teselli ettin, yüreðimi okþadýn.'


text:
Baþak devþirmek için kalkýnca, Boaz adamlarýna, 'Demetler arasýnda da baþak devþirsin, ona dokunmayýn' diye buyurdu.


text:
Böylece Rut akþama dek tarlada baþak devþirdi. Devþirdiði baþaklarý dövünce bir efa kadar arpasý*fc* oldu.


text:
Bunu yüklenip kente döndü. Devþirdiklerini gören kaynanasýna ayrýca, tarlada doyduktan sonra artýrdýðý baþaklarý da çýkarýp verdi.


text:
Naomi, 'Bugün nerede baþak devþirdin, nerede çalýþtýn?' diye sordu. 'Sana bunca yakýnlýk göstermiþ olan her kimse, kutsansýn!'


text:
Naomi gelinine, 'RAB, sað kalanlardan da ölmüþlerden de iyiliðini esirgemeyen Boaz'ý kutsasýn' dedi. Sonra ekledi: 'O adam akrabalarýmýzdan, yakýn akrabalarýmýzdan*fç* biridir.'


text:
Moavlý Rut þöyle konuþtu: 'Üstelik bana, <Adamlarým bütün biçme iþini bitirinceye kadar onlarla birlikte kal> dedi.'


text:
Naomi, gelini Rut'a, 'Kýzým, onun kýzlarýyla gitmen daha iyi. Baþka bir tarlada sana zarar gelebilir' dedi.


text:
Böylece Rut arpa ile buðday biçimi sonuna kadar Boaz'ýn hizmetçi kýzlarýndan ayrýlmadý; baþak devþirip kaynanasýyla oturmaya devam etti.


text:
Kaynanasý Naomi bir gün Rut'a, 'Kýzým, iyiliðin için sana rahat edeceðin bir yer aramam gerekmez mi?' dedi.


text:
'Hizmetçileriyle birlikte bulunduðun Boaz akrabamýz deðil mi? Bak þimdi, bu akþam Boaz harman yerinde arpa savuracak.


text:
Yýkan, kokular sürün, giyinip harman yerine git. Ama adam yemeyi içmeyi bitirene dek orada olduðunu belli etme.


text:
Adam yatýp uyuduðunda, nerede yattýðýný belle; sonra gidip onun ayaklarýnýn üzerindeki örtüyü kaldýr ve oracýkta yat*fd*. Ne yapman gerektiðini o sana söyler.'


text:
Boaz yiyip içti, keyfi yerine geldi. Sonra harman yýðýnýnýn dibinde uyumaya gitti. Rut da gizlice yaklaþtý, onun ayaklarýnýn üzerindeki örtüyü kaldýrýp yattý.


text:
Boaz, 'RAB seni kutsasýn, kýzým' dedi. 'Bu son iyiliðin, ilkinden de büyük. Çünkü yoksul olsun, zengin olsun, gençlerin peþinden gitmedin.


text:
Ve þimdi, korkma kýzým; her istediðini yapacaðým. Bütün kent halký senin erdemli bir kadýn olduðunu biliyor.


text:
Geceyi burada geçir. Sabah olduðunda eðer adam senin için akrabalýk görevini yaparsa ne âlâ, varsýn yapsýn. Ama o, akrabalýk görevini yapmak istemezse, yaþayan RAB'be ant içerim ki, bu görevi ben üstlenirim. Sen sabaha kadar yat.'


text:
Böylece Rut sabaha kadar Boaz'ýn ayaklarý dibinde yattý. Ama ortalýk insanlarýn birbirini seçebileceði kadar aydýnlanmadan önce kalktý. Çünkü Boaz, <Harman yerine kadýn geldiði bilinmemeli> demiþti.


text:
Boaz Rut'a, 'Sýrtýndaki þalý çýkar, aç' dedi. Rut þalý açýnca Boaz içine altý ölçek arpa boþaltýp onun sýrtýna yükledi. Sonra Rut kente döndü.


text:
Naomi, 'Kýzým, bu iþin ne olacaðýný öðreninceye kadar evde kal' dedi. 'Çünkü Boaz bugün bu iþi bitirmeden rahat edemeyecek.'


text:
Bu arada Boaz kent kapýsýna*ff* gidip oturdu. Sözünü ettiði yakýn akraba oradan geçerken ona, 'Arkadaþ, gel þuraya otur' diye seslendi. Adam da varýp Boaz'ýn yanýna oturdu.


text:
Sonra Boaz kentin ileri gelenlerinden on adam topladý. Onlara, 'Siz de gelin, oturun' dedi. Adamlar da oturdular.


text:
Boaz, yakýn akrabadan olan adama þöyle dedi: 'Moav topraklarýndan dönmüþ olan Naomi, akrabamýz Elimelek'in tarlasýný satýyor.


text:
Ben de burada oturanlarýn ve halkýmýn ileri gelenlerinin önünde bunu satýn alman için durumu sana açayým dedim. Yakýn akrabalýk görevini yapmak istiyorsan, yap. Ama sen akrabalýk görevini yerine getirmeyeceksen, söyle de bileyim. Çünkü bu görevi yapmak önce sana düþer. Senden sonra ben gelirim.'


text:
Bunun üzerine Boaz, 'Yalnýz, tarlayý Naomi'den satýn aldýðýn gün, ölen Mahlon'un adýnýn býraktýðý mirasla sürmesi için dul eþi Moavlý Rut'u da almalýsýn' dedi.


text:
Adam, 'Bu durumda yakýn akrabalýk görevini yapamam; yaparsam kendi mirasýmý tehlikeye atmýþ olurum' dedi. 'Bana düþen akrabalýk görevini sen yüklen. Çünkü ben yapamam.'


text:
Eskiden Ýsrail'de akrabalýk görevinin yerine getirildiðini ve mülk alým satýmýnýn onaylandýðýný göstermek için taraflardan biri çarýðýný çýkarýp ötekine verirdi. Alýþveriþi yasallaþtýrmanýn yolu buydu.


text:
Boaz, ileri gelenlere ve bütün halka, 'Elimelek'in, Kilyon ile Mahlon'un bütün mülkünü Naomi'den satýn aldýðýma bugün siz tanýk oldunuz' dedi.


text:
'Mahlon'un dul karýsý Moavlý Rut'u da kendime eþ olarak alýyorum. Öyle ki, ölen Mahlon'un adý býraktýðý mirasla birlikte sürsün; kardeþlerinin arasýndan ve yaþadýðý kentten adý silinmesin. Bugün siz buna tanýk oldunuz.'


text:
Kent kapýsýnda bulunan bütün halk ve ileri gelenler, 'Evet, biz tanýðýz' dediler. 'RAB senin evine gelen kadýný, Ýsrail soyunun o iki ana direðine -Rahel ve Lea'ya- benzer kýlsýn. Efrat boyunda varlýklý, Beytlehem'de ünlü olasýn.


text:
RAB'bin bu genç kadýndan sana vereceði çocuklarla senin soyun, Tamar'ýn Yahuda'ya doðurduðu Peres'in soyu gibi olsun.'


text:
Böylece Boaz, Rut'u kendine eþ olarak aldý ve onunla birleþti. RAB'bin kutsamasýyla gebe kalan Rut bir oðul doðurdu.


text:
O zaman kadýnlar Naomi'ye, 'Bugün seni yakýn akrabasýz býrakmamýþ olan RAB'be övgüler olsun. Doðan çocuðun ünü Ýsrail'de yayýlsýn' dediler.


text:
'O seni yaþama döndürecek, yaþlýlýðýnda doyuracak. Çünkü onu, seni seven ve senin için yedi oðuldan bile daha deðerli olan gelinin doðurdu.'


text:
Komþu kadýnlar, 'Naomi'nin bir oðlu oldu' diyerek çocuða ad koydular; ona, Ovet adýný verdiler. Ovet, Ýþay'ýn babasý; Ýþay ise Davut'un babasýdýr.


text:
Efrayim daðlýk bölgesindeki Ramatayim Kasabasý'nda yaþayan, Efrayim oymaðýnýn Suf boyundan Yeroham oðlu Elihu oðlu Tohu oðlu Suf oðlu Elkana adýnda bir adam vardý.


text:
Elkana'nýn Hanna ve Peninna adýnda iki karýsý vardý. Peninna'nýn çocuklarý olduðu halde, Hanna'nýn çocuðu olmuyordu.


text:
Elkana Her Þeye Egemen RAB'be tapýnýp kurban sunmak üzere her yýl kendi kentinden Þilo'ya giderdi. Eli'nin RAB'bin kâhinleri* olan Hofni ve Pinehas adýndaki iki oðlu da oradaydý.


text:
Ama RAB Hanna'nýn rahmini kapadýðýndan, kumasý Peninna Hanna'yý öfkelendirmek için ona sürekli sataþýrdý.


text:
Bu yýllarca böyle sürdü. Hanna RAB'bin Tapýnaðý'na her gittiðinde kumasý ona sataþýrdý. Böylece Hanna aðlar, yemek yemezdi.


text:
Kocasý Elkana, 'Hanna, neden aðlýyorsun, neden yemek yemiyorsun?' derdi, 'Neden bu kadar üzgünsün? Ben senin için on oðuldan daha iyi deðil miyim?'


text:
Bir gün onlar Þilo'da yiyip içtikten sonra, Hanna kalktý. Kâhin Eli RAB'bin Tapýnaðý'nýn kapý sövesi yanýndaki sandalyede oturuyordu.


text:
ve þu adaðý adadý: 'Ey Her Þeye Egemen RAB, kulunun üzüntüsüne gerçekten bakýp beni anýmsar, kulunu unutmayýp bana bir erkek çocuk verirsen, yaþamý boyunca onu sana adayacaðým. Onun baþýna hiç ustura deðmeyecek*fa*.'


text:
Hanna içinden yakarýyor, yalnýz dudaklarý kýmýldýyor, sesi duyulmuyordu. Bu yüzden Eli, Hanna'yý sarhoþ sanarak,


text:
Hanna, 'Ah, öyle deðil efendim!' diye yanýtladý, 'Ben yüreði acýlarla dolu bir kadýným. Ne þarap içtim, ne de baþka bir içki. Sadece yüreðimi RAB'be döküyordum.


text:
Kulunu kötü bir kadýn sanma. Yakarýþýmý þimdiye dek sürdürmemin nedeni çok kaygýlý, üzüntülü olmamdýr.'


text:
Ertesi sabah erkenden kalkýp RAB'be tapýndýlar. Ondan sonra Rama'daki evlerine döndüler. Elkana karýsý Hanna'yla birleþti ve RAB Hanna'yý anýmsadý.


text:
Zamaný gelince Hanna gebe kaldý ve bir erkek çocuk doðurdu. 'Onu RAB'den diledim' diyerek adýný Samuel*fb* koydu.


text:
Ama Hanna gitmedi. Kocasýna, 'Çocuk sütten kesildikten sonra onu RAB'bin hizmetinde bulunmak üzere götüreceðim. Yaþamý boyunca orada kalacak' dedi.


text:
Kocasý Elkana, 'Nasýl istersen öyle yap' diye karþýlýk verdi, 'Çocuk sütten kesilinceye dek burada kal. RAB sözünü yerine getirsin.' Böylece Hanna oðlu sütten kesilinceye dek evde kalýp onu emzirdi.


text:
Küçük çocuk sütten kesildikten sonra Hanna üç yaþýnda bir boða*fc*, bir efa*fç* un ve bir tulum þarap alarak onu kendisiyle birlikte RAB'bin Þilo'daki tapýnaðýna götürdü.


text:
Hanna, 'Ey efendim, yaþamýn hakký için derim ki, burada yanýnda durup RAB'be yakaran kadýným ben' dedi,


text:
Ben de onu RAB'be adýyorum. Yaþamý boyunca RAB'be adanmýþ kalacaktýr.' Sonra çocuk orada RAB'be tapýndý.


text:
Hanna þöyle dua etti: 'Yüreðim RAB'de bulduðum sevinçle coþuyor; Gücümü*fd* yükselten RAB'dir. Düþmanlarýmýn karþýsýnda övünüyor, Kurtarýþýnla seviniyorum!


text:
Artýk büyük konuþmayýn, Aðzýnýzdan küstahça sözler çýkmasýn. Çünkü RAB her þeyi bilen Tanrý'dýr; O'dur davranýþlarý tartan.


text:
Toklar yiyecek uðruna gündelikçi olur, Açlar doyurulur. Kýsýr kadýn yedi çocuk doðururken, Çok çocuklu kadýn kimsesiz kalýr.


text:
Düþkünü yerden kaldýrýr, Yoksulu çöplükten çýkarýr; Soylularla oturtsun Ve kendilerine onur tahtýný miras olarak baðýþlasýn diye. Çünkü yeryüzünün temelleri RAB'bindir, O dünyayý onlarýn üzerine kurmuþtur.


text:
RAB sadýk kullarýnýn adýmlarýný korur, Ama kötüler karanlýkta susturulur. Çünkü güçle zafere ulaþamaz insan.


text:
RAB'be karþý gelenler paramparça olacak, RAB onlara karþý gökleri gürletecek, Bütün dünyayý yargýlayacak, Kralýný güçle donatacak, Meshettiði* kralýn gücünü yükseltecek.'


text:
Sonra Elkana Rama'ya, evine döndü. Küçük Samuel ise Kâhin Eli'nin gözetiminde RAB'bin hizmetinde kaldý.


text:
Eli'nin oðullarý deðersiz kiþilerdi. RAB'bi ve kâhinlerin halkla ilgili kurallarýný önemsemiyorlardý. Biri sunduðu kurbanýn etini haþlarken, kâhinin hizmetkârý elinde üç diþli büyük bir çatalla gelir,


text:
çatalý kap, tencere, tava ya da kazana daldýrýrdý. Çatalla çýkarýlan her þey kâhin için ayýrýlýrdý. Þilo'ya gelen Ýsrailliler'in hepsine böyle davranýrlardý.


text:
Üstelik kurbanýn yaðlarý yakýlmadan önce, kâhinin hizmetkârý gelip kurban sunan adama, 'Kâhine kýzartmalýk et ver. Senden haþlanmýþ et deðil, çið et alacak' derdi.


text:
Kurban sunan, 'Önce hayvanýn yaðlarý yakýlmalý, sonra dilediðin kadar al' diyecek olsa, hizmetkâr, 'Hayýr, þimdi vereceksin, yoksa zorla alýrým' diye karþýlýk verirdi.


text:
Gençlerin RAB'be karþý iþledikleri günah çok büyüktü; çünkü RAB'be sunulan sunularý küçümsüyorlardý.


text:
Yýllýk kurbaný sunmak için annesi her yýl kocasýyla birlikte oraya gider, diktiði cüppeyi oðluna getirirdi.


text:
Kâhin Eli de, Elkana ile karýsýna iyi dilekte bulunarak, 'Dilediði ve RAB'be adadýðý çocuðun yerine RAB sana bu kadýndan baþka çocuklar versin' derdi. Bundan sonra evlerine dönerlerdi.


text:
RAB'bin lütfuna eren Hanna gebe kalýp üç erkek, iki kýz daha doðurdu. Küçük Samuel ise RAB'bin hizmetinde büyüdü.


text:
Eli artýk çok yaþlanmýþtý. Oðullarýnýn Ýsrailliler'e bütün yaptýklarýný, Buluþma Çadýrý'nýn giriþinde görevli kadýnlarla düþüp kalktýklarýný duymuþtu.


text:
Ýnsan insana karþý günah iþlerse, Tanrý onun için aracýlýk yapar. Ama RAB'be karþý günah iþleyeni kim savunacak?' Ne var ki, onlar babalarýnýn sözünü dinlemediler. Çünkü RAB onlarý öldürmek istiyordu.


text:
O sýralarda bir Tanrý adamý Eli'ye gelip þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Atan ve soyu Mýsýr'da firavunun halkýna kölelik ederken kendimi onlara açýkça göstermedim mi?


text:
Sunaðýma çýkmasý, buhur yakýp önümde efod* giymesi için bütün Ýsrail oymaklarý arasýndan yalnýz ataný kendime kâhin seçtim. Üstelik Ýsrailliler'in yakýlan bütün sunularýný da atanýn soyuna verdim.


text:
Öyleyse neden konutum için buyurduðum kurbaný ve sunuyu küçümsüyorsunuz? Halkým Ýsrail'in sunduðu bütün sunularýn en iyi kýsýmlarýyla kendinizi semirterek neden oðullarýný benden daha çok sayýyorsun?>


text:
'Bu nedenle Ýsrail'in Tanrýsý RAB þöyle diyor: <Gerçekten, ailen ve atanýn soyu sonsuza dek bana hizmet edecekler demiþtim.> Ama þimdi RAB þöyle buyuruyor: <Bu benden uzak olsun! Beni onurlandýraný ben de onurlandýrýrým. Ama beni saymayan küçük düþürülecek.


text:
Soyundan hiç kimsenin yaþlanacak kadar yaþamamasý için senin ve atanýn soyunun gücünü kýracaðým günler yaklaþýyor.


text:
Ýsrail'e yapýlacak bütün iyiliðe karþýn, sen konutumda sýkýntý göreceksin. Artýk soyundan hiç kimse yaþlanacak kadar yaþamayacak.


text:
Sunaðýmdan bütün soyunu yok edeceðim, yalnýz bir kiþiyi esirgeyeceðim. Gözleri aðlamaktan kör olacak, yüreði yanacak*fe*. Ama soyundan gelenlerin hepsi kýlýçla*ff* ölecekler.


text:
Ýki oðlun Hofni ile Pinehas'ýn baþýna gelecek olay senin için bir belirti olacak: Ýkisi de ayný gün ölecek.


text:
Ýsteklerimi ve amaçlarýmý yerine getirecek güvenilir bir kâhin çýkaracaðým kendime. Onun soyunu sürdüreceðim; o da meshettiðim* kiþinin önünde sürekli hizmet edecek.


text:
Ailenden sað kalan herkes bir parça gümüþ ve bir somun ekmek için gelip ona boyun eðecek ve, Ne olur, karýn tokluðuna beni herhangi bir kâhinlik görevine ata! diye yalvaracak.> '


text:
Genç Samuel Eli'nin yönetimi altýnda RAB'be hizmet ediyordu. O günlerde RAB'bin sözü seyrek geliyordu; görümler de azalmýþtý.


text:
Samuel ise RAB'bin Tapýnaðý'nda, Tanrý'nýn Sandýðý'nýn bulunduðu yerde uyuyordu. Tanrý'nýn kandili daha sönmemiþti.


text:
RAB yine, 'Samuel!' diye seslendi. Samuel kalkýp Eli'ye gitti ve, 'Ýþte, buradayým, beni çaðýrdýn' dedi.


text:
RAB yine üçüncü kez Samuel'e seslendi. Samuel kalkýp Eli'ye gitti. 'Ýþte buradayým, beni çaðýrdýn' dedi.


text:
Bunun üzerine Samuel'e, 'Git yat' dedi, 'Sana yine seslenirse, <Konuþ, ya RAB, kulun dinliyor> dersin.' Samuel gidip yerine yattý.


text:
Çünkü farkýnda olduðu günahtan ötürü ailesini sonsuza dek yargýlayacaðýmý Eli'ye bildirdim. Oðullarý Tanrý'ya saygýsýzlýk ettiler*fg*. Eli de onlara engel olmadý.


text:
Bu nedenle, <Eli'nin ailesinin günahý hiçbir zaman kurban ya da sunuyla bile baðýþlanmayacaktýr> diyerek Eli'nin ailesi hakkýnda ant içtim.'


text:
Samuel sabaha kadar yattý, sonra RAB'bin Tapýnaðý'nýn kapýlarýný açtý. Gördüðü görümü Eli'ye söylemekten çekiniyordu.


text:
Eli, 'RAB sana neler söyledi?' diye sordu, 'Lütfen benden gizleme. Sana söylediklerinden birini bile benden gizlersen, Tanrý sana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!'


text:
Bunun üzerine Samuel hiçbir þey gizlemeden ona her þeyi anlattý. Eli de, 'O RAB'dir, gözünde iyi olaný yapsýn' dedi.


text:
Samuel büyürken RAB onunla birlikteydi. RAB ona verdiði sözlerin hiçbirinin boþa çýkmasýna izin vermedi.


text:
Samuel'in RAB'bin bir peygamberi olarak onaylandýðýný Dan'dan Beer-Þeva'ya kadar bütün Ýsrail anladý.


text:
Filistliler Ýsrail'e karþý savaþ düzenine girdiler. Savaþ her yere yayýlýnca, Filistliler Ýsrailliler'i bozguna uðrattý. Savaþ alanýnda dört bine yakýn Ýsrailli'yi öldürdüler.


text:
Askerler ordugaha dönünce, Ýsrail'in ileri gelenleri, 'Neden bugün RAB bizi Filistliler'in önünde bozguna uðrattý?' diye sordular, 'RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* Þilo'dan buraya getirelim ki, aramýza geldiðinde bizi düþmanlarýmýzýn elinden kurtarsýn.'


text:
Halk Þilo'ya adamlar gönderdi. Keruvlar* arasýnda taht kurmuþ, Her Þeye Egemen RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný oradan getirdiler. Eli'nin iki oðlu, Hofni ile Pinehas da Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'nýn yanýndaydýlar.


text:
RAB'bin Antlaþma Sandýðý ordugaha varýnca, bütün Ýsrailliler öyle yüksek sesle baðýrdýlar ki, yer yerinden oynadý.


text:
Filistliler baðrýþmalarý duyunca, 'Ýbraniler'in ordugahýndaki bu yüksek baðrýþmalarýn anlamý ne?' diye sordular. RAB'bin Sandýðý'nýn ordugaha getirildiðini öðrenince,


text:
korkarak, 'Tanrýlar ordugaha gelmiþ' dediler, 'Vay baþýmýza! Daha önce buna benzer bir olay olmamýþtý.


text:
Vay baþýmýza! Bu güçlü tanrýlarýn elinden bizi kim kurtarabilir? Çölde Mýsýrlýlar'ý her tür belaya çarptýran tanrýlar bunlar.


text:
Güçlü olun, ey Filistliler! Yiðitçe davranýn! Yoksa, Ýbraniler size nasýl boyun eðdiyse, siz de onlara öyle boyun eðeceksiniz. Bu yüzden yiðitçe davranýn ve savaþýn!'


text:
Böylece Filistliler savaþýp Ýsrailliler'i bozguna uðrattýlar. Ýsrailliler'in hepsi evlerine kaçtý. Yenilgi öyle büyüktü ki, Ýsrailliler otuz bin yaya asker yitirdi,


text:
Benyaminli bir adam savaþ alanýndan koþarak ayný gün Þilo'ya ulaþtý. Giysileri yýrtýlmýþ, baþý toz toprak içindeydi.


text:
Adam Þilo'ya vardýðýnda, Tanrý'nýn Sandýðý için yüreði titreyen Eli, yol kenarýnda bir sandalyeye oturmuþ, kaygýyla bekliyordu. Adam kente girip olup bitenleri anlatýnca, kenttekilerin tümü haykýrdý.


text:
Haber getiren adam þöyle yanýtladý: 'Ýsrailliler Filistliler'in önünden kaçtý. Askerler büyük bir yenilgiye uðradý. Ýki oðlun, Hofni'yle Pinehas öldü. Tanrý'nýn Sandýðý da ele geçirildi.'


text:
Adam Tanrý'nýn Sandýðý'ndan söz edince, Eli sandalyeden geriye, kapýnýn yanýna düþtü. Yaþlý ve þiþman olduðundan boynu kýrýlýp öldü. Ýsrail halkýný kýrk yýl süreyle yönetmiþti.


text:
Eli'nin gelini -Pinehas'ýn karýsý- gebeydi, doðurmak üzereydi. Tanrý'nýn Sandýðý'nýn ele geçirildiðini, kayýnbabasýyla kocasýnýn öldüðünü duyunca birden sancýlarý tuttu, yere çömelip doðurdu.


text:
Ölmek üzereyken ona yardým eden kadýnlar, 'Korkma, bir oðlun oldu' dediler. Ama o aldýrmadý, karþýlýk da vermedi.


text:
Tanrý'nýn Sandýðý ele geçirilmiþ, kayýnbabasýyla kocasý ölmüþtü. Bu yüzden, 'Yücelik Ýsrail'den ayrýldý!' diyerek çocuða Ýkavot*fý* adýný verdi.


text:
Ertesi gün erkenden kalkan Aþdotlular, Dagon'u RAB'bin Sandýðý'nýn önünde yüzüstü yere düþmüþ buldular. Dagon'u alýp yerine koydular.


text:
Ama ertesi sabah erkenden kalktýklarýnda, Dagon'u yine RAB'bin Sandýðý'nýn önünde yüzüstü yere düþmüþ buldular. Bu kez Dagon'un baþýyla iki eli kýrýlmýþ, eþiðin üzerinde duruyordu; yalnýzca gövdesi kalmýþtý.


text:
Dagon kâhinleri de, Aþdot'taki Dagon Tapýnaðý'na bütün gelenler de bu yüzden bugün de tapýnaðýn eþiðine basmýyorlar.


text:
RAB Aþdotlular'ý ve çevrelerindeki halký aðýr biçimde cezalandýrdý; onlarý urlarla cezalandýrýp sýkýntýya soktu*fi*.


text:
Aþdotlular olup bitenleri görünce, 'Ýsrail Tanrýsý'nýn Sandýðý yanýmýzda kalmamalý; çünkü O bizi de, ilahýmýz Dagon'u da aðýr bir biçimde cezalandýrýyor' dediler.


text:
Bunun üzerine ulaklar gönderip bütün Filist beylerini çaðýrttýlar ve, 'Ýsrail Tanrýsý'nýn Sandýðý'ný ne yapalým?' diye sordular.


text:
Ama sandýk oraya götürüldükten sonra, RAB o kenti de cezalandýrdý. Kenti çok büyük bir korku sardý. RAB kent halkýný, büyük küçük herkesi urlarla cezalandýrdý.


text:
Bütün Filist beylerini toplayarak, 'Ýsrail Tanrýsý'nýn Sandýðý'ný buradan uzaklaþtýrýn' dediler, 'Sandýk yerine geri gönderilsin; öyle ki, bizi de halkýmýzý da yok etmesin.' Çünkü kentin her yanýný ölüm korkusu sarmýþtý. Tanrý'nýn onlara verdiði ceza çok aðýrdý.


text:
Filistliler kâhinlerle falcýlarý çaðýrtýp, 'RAB'bin Sandýðý'ný ne yapalým? Onu nasýl yerine göndereceðimizi bize bildirin' dediler.


text:
Kâhinlerle falcýlar, 'Ýsrail Tanrýsý'nýn Sandýðý'ný geri gönderecekseniz, boþ göndermeyin' diye yanýtladýlar, 'O'na bir suç sunusu* sunmalýsýnýz. O zaman iyileþecek ve O'nun sizi neden sürekli cezalandýrdýðýný anlayacaksýnýz.'


text:
Onun için, urlarýn ve ülkeyi yýkan farelerin benzerlerini yapýn. Böylelikle Ýsrail'in Tanrýsý'ný onurlandýrýn. Belki sizin, ilahlarýnýzýn ve ülkenizin üzerindeki cezayý hafifletir.


text:
Neden Mýsýrlýlar'ýn ve firavunun yaptýðý gibi inat ediyorsunuz? Tanrý Mýsýrlýlar'ý alaya aldýktan sonra, Ýsrail halkýnýn Mýsýr'dan çýkmasý için onlarý serbest býrakmadýlar mý?


text:
'Þimdi yeni bir arabayla boyunduruk vurulmamýþ, süt veren iki inek hazýrlayýn. Ýnekleri arabaya koþun; buzaðýlarýný artlarýndan ayýrýp ahýra götürün.


text:
RAB'bin Sandýðý'ný alýp arabaya koyun; suç sunusu olarak O'na göndereceðiniz altýn eþyalarý da bir kutuya koyup yanýna yerleþtirin. Sonra býrakýn arabayý yoluna gitsin.


text:
Ama ardýndan gözetleyin. Eðer kendi ülkesine, Beytþemeþ'e giden yoldan ilerlerse, demek ki, üzerimize bu büyük yýkýmý getiren O'dur. Yoksa bu yýkýmýn O'ndan gelmediðini, bize bir rastlantý olduðunu anlayacaðýz.'


text:
Adamlar denileni yaptýlar. Süt veren iki inek getirip arabaya koþtular, buzaðýlarýný da ahýra kapadýlar.


text:
Ýçinde farelerle urlarýn altýn benzerlerinin bulunduðu kutuyu RAB'bin Sandýðý'yla birlikte arabaya koydular.


text:
Ýnekler dosdoðru Beytþemeþ yolundan gittiler. Saða sola sapmadan, böðüre böðüre ana yoldan ilerlediler. Filist beyleri onlarý Beytþemeþ sýnýrýna dek izledi.


text:
Beytþemeþli Yeþu'nun tarlasýna giren araba oradaki büyük bir taþýn yanýnda durdu. Beytþemeþliler arabanýn odununu yardýlar, inekleri de RAB'be yakmalýk sunu* olarak sundular.


text:
Levililer RAB'bin Sandýðý'ný ve içinde altýn eþyalarýn bulunduðu yanýndaki kutuyu indirip büyük taþýn üzerine koymuþlardý. O gün Beytþemeþliler RAB'be yakmalýk sunular sunup kurbanlar kestiler.


text:
Filistliler Aþdot, Gazze, Aþkelon, Gat ve Ekron kentleri için RAB'be suç sunusu olarak ur biçiminde birer altýn gönderdiler.


text:
Altýn farelerse, surlu kentlerle çevre köyler dahil beþ Filistli beye ait kentlerin sayýsý kadardý. Beytþemeþli Yeþu'nun tarlasýnda RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* üzerine konduðu büyük taþ tanýk olarak bugün de duruyor.


text:
RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn içine baktýklarý için, RAB Beytþemeþliler'den bazýlarýný cezalandýrýp yetmiþ kiþiyi*fj* yok etti. Halk RAB'bin baþlarýna getirdiði bu büyük yýkýmdan dolayý yas tuttu.


text:
Beytþemeþliler, 'Bu kutsal Tanrý'nýn, RAB'bin önünde kim durabilir? Bizden sonra kime gidecek?' diyorlardý.


text:
Sonunda Kiryat-Yearim'de oturanlara ulaklar göndererek, 'Filistliler RAB'bin Sandýðý'ný geri getirdiler; gelin, onu alýp götürün' dediler.


text:
Bunun üzerine Kiryat-Yearim halký varýp RAB'bin Sandýðý'ný aldý. Onu Avinadav'ýn tepedeki evine götürdüler. RAB'bin Antlaþma Sandýðý'na bakmasý için Avinadav oðlu Elazar'ý görevlendirdiler.


text:
Sandýk uzun bir süre, yirmi yýl boyunca Kiryat-Yearim'de kaldý. Bu arada bütün Ýsrail halký RAB'bin özlemini çekti.


text:
Samuel Ýsrail halkýna þöyle dedi: 'Eðer bütün yüreðinizle RAB'be dönmeye istekliyseniz, yabancý ilahlarý ve Aþtoret'in* putlarýný aranýzdan kaldýrýn. Kendinizi RAB'be adayýp yalnýz O'na kulluk edin. RAB de sizi Filistliler'in elinden kurtaracaktýr.'


text:
Bunun üzerine Ýsrailliler Baal'ýn* ve Aþtoret'in putlarýný atýp yalnýzca RAB'be kulluk etmeye baþladýlar.


text:
O zaman Samuel, 'Bütün Ýsrail halkýný Mispa'da toplayýn, ben de sizin için RAB'be yakaracaðým' dedi.


text:
Mispa'da toplanan Ýsrailliler kuyudan su çekip RAB'bin önüne döktüler. O gün oruç* tuttular ve, 'RAB'be karþý günah iþledik' dediler. Samuel Mispa'da Ýsrail halkýna önderlik etti.


text:
Filistliler Ýsrail halkýnýn Mispa'da toplandýðýný duydular. Filist beyleri Ýsrailliler'e karþý savaþmaya çýktýlar. Ýsrailliler bunu duyunca Filistliler'den korktular.


text:
Bunun üzerine Samuel bir süt kuzusu alýp RAB'be tümüyle yakmalýk sunu* olarak sundu ve Ýsrailliler adýna RAB'be yakardý. RAB de ona karþýlýk verdi.


text:
Samuel yakmalýk sunuyu sunarken, Filistliler, Ýsrailliler'e saldýrmak üzere yaklaþmýþlardý. Ama RAB o an korkunç bir sesle gürleyerek Filistliler'i öyle þaþkýna çevirdi ki, Ýsrailliler'in önünde bozguna uðradýlar.


text:
Samuel bir taþ alýp Mispa ile Þen arasýna dikti. 'RAB buraya kadar bize yardým etmiþtir' diyerek taþa Even-Ezer*fk* adýný verdi.


text:
Yenilgiye uðrayan Filistliler bir daha Ýsrail topraklarýna saldýrmadýlar. Samuel yaþadýðý sürece RAB Filistliler'in saldýrmasýný engelledi.


text:
Ekron'dan Gat'a kadar Filistliler'in ele geçirdiði kentler Ýsrail'e geri verildi. Bunun yanýsýra Ýsrail'in sýnýr topraklarý da Filistliler'in elinden kurtarýldý. Ýsrailliler'le Amorlular arasýnda ise barýþ vardý.


text:
Ama oðullarý onun yolunda yürümediler. Tersine, haksýz kazanca yönelip rüþvet alýr, yargýda yan tutarlardý.


text:
Ona, 'Bak, sen yaþlandýn' dediler, 'Oðullarýn da senin yolunda yürümüyor. Þimdi, öteki uluslarda olduðu gibi, bizi yönetecek bir kral ata.'


text:
RAB, Samuel'e þu karþýlýðý verdi: 'Halkýn sana bütün söylediklerini dinle. Çünkü reddettikleri sen deðilsin; krallarý olarak beni reddettiler.


text:
Onlarý Mýsýr'dan çýkardýðým günden bu yana bütün yaptýklarýnýn aynýsýný sana da yapýyorlar. Beni býrakýp baþka ilahlara kulluk ettiler.


text:
Þimdi onlarý dinle. Ancak onlarý açýkça uyar ve kendilerine krallýk yapacak kiþinin onlarý nasýl yöneteceðini söyle.'


text:
'Size krallýk yapacak kiþinin yönetimi þöyle olacak: Oðullarýnýzý alýp savaþ arabalarýnda ve atlý birliklerinde görevlendirecek. Onun savaþ arabalarýnýn önünde koþacaklar.


text:
Bazýlarýný biner, bazýlarýný elliþer kiþilik birliklere komutan atayacak. Kimisini topraðýný sürüp ekinini biçmek, kimisini de silahlarýn ve savaþ arabalarýnýn donatýmýný yapmak için görevlendirecek.


text:
Bunlar gerçekleþtiðinde, seçtiðiniz kral yüzünden feryat edeceksiniz. Ama RAB o gün size karþýlýk vermeyecek.'


text:
'Böylece biz de bütün uluslar gibi olacaðýz. Kralýmýz bizi yönetecek, önümüzden gidip savaþlarýmýzý sürdürecek.'


text:
Benyamin oymaðýndan Afiyah oðlu Bekorat oðlu Seror oðlu Aviel oðlu Kiþ adýnda bir adam vardý. Benyaminli Kiþ sözü geçen biriydi.


text:
Saul adýnda genç, yakýþýklý bir oðlu vardý. Ýsrail halký arasýnda ondan daha yakýþýklýsý yoktu. Boyu herkesten bir baþ daha uzundu.


text:
Bir gün Saul'un babasý Kiþ'in eþekleri kayboldu. Kiþ, oðlu Saul'a, 'Hizmetkârlardan birini yanýna al da git, eþekleri ara' dedi.


text:
Saul Efrayim daðlýk bölgesinden geçip Þaliþa topraklarýný dolaþtý. Ama eþekleri bulamadýlar. Þaalim bölgesine geçtiler. Eþekler orada da yoktu. Sonra Benyamin bölgesinden geçtilerse de, hayvanlarý bulamadýlar.


text:
Suf bölgesine varýnca, Saul yanýndaki hizmetkârýna, 'Haydi dönelim! Yoksa babam eþekleri düþünmekten vazgeçip bizim için kaygýlanmaya baþlar' dedi.


text:
Hizmetkâr, 'Bak, bu kentte saygýn bir Tanrý adamý vardýr' diye karþýlýk verdi, 'Bütün söyledikleri bir bir yerine geliyor. Þimdi ona gidelim. Belki gideceðimiz yolu o bize gösterir.'


text:
Saul, 'Gidersek, adama ne götüreceðiz?' dedi, 'Torbalarýmýzdaki ekmek tükendi. Tanrý adamýna götürecek bir armaðanýmýz yok. Neyimiz kaldý ki?'


text:
Hizmetkâr, 'Bak, bende çeyrek þekel*fm* gümüþ var' diye karþýlýk verdi, 'Gideceðimiz yolu bize göstermesi için bunu Tanrý adamýna vereceðim.'


text:
-Eskiden Ýsrail'de biri Tanrý'ya bir þey sormak istediðinde, 'Haydi, biliciye* gidelim' derdi. Çünkü bugün peygamber denilene o zaman bilici denirdi.-


text:
Yokuþtan kente doðru çýkarlarken, kuyudan su çekmeye giden kýzlarla karþýlaþtýlar. Onlara, 'Bilici burada mý?' diye sordular.


text:
Kýzlar, 'Evet, ilerde' diye karþýlýk verdiler, 'Þimdi çabuk davranýn. Kentimize bugün geldi. Çünkü halk bugün tapýnma yerinde bir kurban sunacak.


text:
Kente girer girmez, yemek için tapýnma yerine çýkmadan önce onu bulacaksýnýz. Kurbaný o kutsayacaðý için, kendisi gelmeden halk yemek yemez. Çaðrýlý olanlar o geldikten sonra yemeye baþlar. Þimdi gidin, onu hemen bulursunuz.'


text:
Saul'la hizmetkârý kente gittiler. Kente girdiklerinde, tapýnma yerine çýkmaya hazýrlanan Samuel onlara doðru ilerliyordu.


text:
'Yarýn bu saatlerde sana Benyamin bölgesinden birini göndereceðim. Onu halkým Ýsrail'in önderi olarak meshedeceksin*. Halkýmý Filistliler'in elinden o kurtaracak. Halkýmýn durumuna baktým; çünkü haykýrýþlarý bana ulaþtý.'


text:
Samuel, 'Bilici benim' diye yanýtladý, 'Önümden tapýnma yerine çýkýn. Bugün benimle birlikte yemek yiyeceksiniz. Yarýn sabah düþündüðün her þeyi sana bildirip seni geri gönderirim.


text:
Üç gün önce kaybolan eþeklerin için kaygýlanma. Onlar bulundu. Ýsrail'in özlemi kime yönelik? Sana ve babanýn ailesine deðil mi?'


text:
Saul þu karþýlýðý verdi: 'Ben Ýsrail oymaklarýnýn en küçüðü olan Benyamin oymaðýndan deðil miyim? Ait olduðum boy da Benyamin oymaðýna baðlý bütün boylarýn en küçüðü deðil mi? Bana neden böyle þeyler söylüyorsun?'


text:
Samuel Saul ile hizmetkârýný alýp yemek odasýna götürdü; yaklaþýk otuz çaðrýlý arasýnda ilk sýrayý onlara verdi.


text:
Aþçý budu getirip Saul'un önüne koydu. Samuel, 'Ýþte senin için ayrýlan parça, buyur ye!' dedi, 'Çünkü bunu belirtilen gün çaðýrdýðým halkla birlikte yemen için sakladým.' O gün Saul Samuel'le yemek yedi.


text:
Sabah erkenden, þafak sökerken kalktýlar. Samuel, damdan Saul'u çaðýrýp, 'Hazýrlan, seni göndereceðim' dedi. Saul kalktý. Samuel'le birlikte dýþarý çýktýlar.


text:
Kentin sýnýrýna yaklaþýrken Samuel Saul'a, 'Hizmetkâra önümüzden gitmesini söyle' dedi. Hizmetkâr öne geçince, Samuel, 'Ama sen dur' diye ekledi, 'Sana Tanrý'nýn sözünü bildireceðim.'


text:
Sonra Samuel yað kabýný alýp yaðý Saul'un baþýna döktü. Onu öpüp þöyle dedi: 'RAB seni kendi halkýna önder olarak meshetti.


text:
Bugün benden ayrýldýktan sonra Benyamin sýnýrýnda, Selsah'taki Rahel'in mezarý yanýnda iki kiþiyle karþýlaþacaksýn. Sana, <Aramaya çýktýðýn eþekler bulundu> diyecekler, <Baban eþekleri düþünmekten vazgeçti, oðlum için ne yapsam diye sizin için kaygýlanmaya baþladý.>


text:
Oradan daha ilerleyip Tavor'daki meþe aðacýna varacaksýn. Orada biri üç oðlak, biri üç somun ekmek, öbürü de bir tulum þarapla Tanrý'nýn huzuruna, Beytel'e çýkan üç adamla karþýlaþacaksýn.


text:
Sonra Filist ordugahýnýn bulunduðu Givat-Elohim'e varacaksýn. Kente girince, önlerinde çenk, tef, kaval ve lir çalanlarla birlikte peygamberlik ederek tapýnma yerinden inen bir peygamber topluluðuyla karþýlaþacaksýn.


text:
RAB'bin Ruhu senin üzerine güçlü bir biçimde inecek. Onlarla birlikte peygamberlikte bulunacak ve baþka bir kiþiliðe bürüneceksin.


text:
Þimdi benden önce Gilgal'a git. Yakmalýk sunularý* sunmak ve esenlik kurbanlarýný kesmek için ben de yanýna geleceðim. Ancak, ben yanýna gelip ne yapacaðýný bildirene dek yedi gün beklemen gerekecek.'


text:
Saul, Samuel'in yanýndan ayrýlmak üzere ona sýrtýný döner dönmez, Tanrý ona baþka bir kiþilik verdi. O gün bütün bu belirtiler gerçekleþti.


text:
Giva'ya varýnca, Saul'u bir peygamber topluluðu karþýladý. Tanrý'nýn Ruhu güçlü bir biçimde üzerine indi ve Saul onlarla birlikte peygamberlikte bulunmaya baþladý.


text:
Onu önceden tanýyanlarýn hepsi, peygamberlerle birlikte peygamberlikte bulunduðunu görünce, birbirlerine, 'Ne oldu Kiþ oðluna? Saul da mý peygamber oldu?' diye sordular.


text:
Orada oturanlardan biri, 'Ya onlarýn babasý kim?' dedi. Ýþte, 'Saul da mý peygamber oldu?' sözü buradan gelir.


text:
Saul, 'Eþeklerin bulunduðunu bize açýkça bildirdi' diye yanýtladý. Ama Samuel'in krallýkla ilgili sözlerini amcasýna açýklamadý.


text:
Sonra Samuel, Ýsrail halkýný Mispa'da RAB için bir araya getirip þöyle dedi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, <Ben Ýsrailliler'i Mýsýr'dan çýkardým. Mýsýrlýlar'ýn ve size baský yapan bütün krallýklarýn elinden sizi kurtardým.>


text:
Ama siz bugün bütün zorluk ve sýkýntýlarýnýzdan sizi kurtaran Tanrýnýz'a sýrt çevirdiniz ve, <Hayýr, bize bir kral ata> dediniz. Þimdi RAB'bin önünde oymak oymak, boy boy dizilin.'


text:
Sonra Benyamin oymaðýný boy boy öne çaðýrdý. Matri'nin boyu seçildi. En sonunda da Matri boyundan Kiþ oðlu Saul seçildi. Onu aradýlarsa da bulamadýlar.


text:
Bunun üzerine koþup Saul'u oradan getirdiler. Saul halkýn arasýna geldi. Boyu hepsinden bir baþ uzundu.


text:
Samuel halka, 'RAB'bin seçtiði adamý görüyor musunuz?' dedi, 'Bütün halkýn arasýnda bir benzeri yok.'


text:
Samuel krallýðýn ilkelerini halka açýkladý. Bunlarý kitap haline getirip RAB'bin önüne koydu. Sonra herkesi evine gönderdi.


text:
Ama bazý kötü kiþiler, 'O bizi nasýl kurtarabilir?' diyerek Saul'u küçümsediler ve ona armaðan vermediler. Saul ise buna aldýrmadý.


text:
Ammon Kralý Nahaþ Yaveþ-Gilat üzerine yürüyüp kenti kuþattý. Bütün Yaveþliler, Nahaþ'a, 'Bizimle bir antlaþma yap, sana kulluk ederiz' dediler.


text:
Ama Ammonlu Nahaþ, 'Ancak bir koþulla sizinle antlaþma yaparým' diye karþýlýk verdi, 'Bütün Ýsrail halkýný küçük düþürmek için her birinizin sað gözünü oyup çýkaracaðým.'


text:
Yaveþ Kenti'nin ileri gelenleri ona, 'Ýsrail'in her bölgesine ulaklar göndermemiz için bize yedi günlük bir süre taný' dediler, 'Eðer bizi kurtaracak kimse çýkmazsa o zaman sana teslim oluruz.'


text:
Ulaklar Saul'un yaþadýðý Giva Kenti'ne gelip olanlarý halka bildirince, herkes hýçkýra hýçkýra aðlamaya baþladý.


text:
Tam o sýrada Saul, öküzlerinin ardýnda, tarladan dönüyordu. 'Halka ne oldu? Neden böyle aðlýyorlar?' diye sordu. Yaveþliler'in söylediklerini ona anlattýlar.


text:
Bir çift öküz alýp parçaladý. Ulaklar aracýlýðýyla Ýsrail'in her bölgesine bu parçalarý gönderip þöyle dedi: 'Saul ile Samuel'in ardýnca gelmeyen herkesin öküzlerine de ayný þey yapýlacaktýr.'


text:
Oraya gelen Yaveþli ulaklara þöyle dediler: 'Yaveþ-Gilat halkýna, <Yarýn öðleye doðru kurtarýlacaksýnýz> deyin.'


text:
Ertesi gün Saul adamlarýný üç bölüðe ayýrdý. Adamlar sabah nöbetinde Ammonlular'ýn ordugahýna girdi. Kýrým günün en sýcak zamanýna dek sürdü. Sað kalanlar daðýldý; iki kiþi bile bir arada kalmadý.


text:
Bundan sonra halk Samuel'e, ' <Saul mu bize krallýk yapacak?> diyenler kimdi? Getirin onlarý, öldürelim' dedi.


text:
Ama Saul, 'Bugün hiç kimse öldürülmeyecek' diye yanýtladý, 'Çünkü RAB bugün Ýsrail halkýna kurtuluþ verdi.'


text:
Böylece bütün halk Gilgal'a gidip RAB'bin önünde Saul'un kral olduðunu onayladý. Orada, RAB'bin önünde esenlik kurbanlarý kestiler; Saul da bütün Ýsrailliler de büyük bir sevinç yaþadýlar.


text:
Bundan sonra Samuel Ýsrail halkýna þöyle dedi: 'Bana söylediðiniz her þeye kulak verdim: Size bir kral atadým.


text:
Þimdi size önderlik yapan bir kralýnýz var. Bense yaþlandým, saçým aðardý. Oðullarým da sizlerle birlikte. Gençliðimden bu güne dek size önderlik yaptým.


text:
Ýþte karþýnýzda duruyorum. Hanginizin öküzünü aldým? Kimin eþeðine el koydum? Kimi dolandýrdým? Kime baský yaptým? Göz yummak için kimden rüþvet aldým? RAB'bin ve O'nun meshettiðinin* önünde bana karþý tanýklýk edin de size karþýlýðýný vereyim.'


text:
Halk, 'Bizi dolandýrmadýn' diye karþýlýk verdi, 'Bize baský da yapmadýn. Kimsenin elinden hiçbir þey almadýn.'


text:
Samuel, 'Bana karþý bir þey bulamadýðýnýza bugün hem RAB, hem de O'nun meshettiði kral tanýktýr' dedi.


text:
Samuel konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'Musa ile Harun'u görevlendiren, atalarýnýzý Mýsýr'dan çýkaran RAB'dir.


text:
Þimdi burada durun, RAB'bin önünde, O'nun sizi ve atalarýnýzý tekrar tekrar nasýl kurtardýðýna dair kanýtlar göstereyim size.


text:
'Yakup Mýsýr'a gittikten sonra, atalarýnýz RAB'be yakardý. O da atalarýnýzý Mýsýr'dan çýkarýp burada yerleþmelerini saðlayan Musa ile Harun'u gönderdi.


text:
Ama atalarýnýz Tanrýlarý RAB'bi unuttular. Bu yüzden RAB onlarý Hasor ordusunun komutaný Sisera'nýn, Filistliler'in ve Moav Kralý'nýn eline teslim etti. Bunlar atalarýnýza karþý savaþtýlar.


text:
Atalarýnýz RAB'be, <Günah iþledik; RAB'bi býrakýp Baal'ýn* ve Aþtoret'in* putlarýna kulluk ettik. Ama þimdi bizi düþmanlarýmýzýn elinden kurtar, sana kulluk edeceðiz> diye seslendiler.


text:
RAB de Yerubbaal'ý*fo*, Bedan'ý*fö*, Yiftah'ý ve ben Samuel'i*fp* gönderdi. Güvenlik içinde yaþamanýz için sizi saran düþmanlarýnýzýn elinden kurtardý.


text:
'Ama siz Ammon Kralý Nahaþ'ýn üzerinize yürüdüðünü görünce, Tanrýnýz RAB kralýnýz olduðu halde bana, <Hayýr, bize bir kral önderlik yapacak> dediniz.


text:
Eðer RAB'den korkar, O'na kulluk ederseniz, O'nun sözünü dinleyip buyruklarýna karþý gelmezseniz, hem siz hem de önderiniz olacak kral Tanrýnýz RAB'bin ardýnca giderseniz, ne âlâ!


text:
Ama RAB'bin sözünü dinlemez, buyruklarýna karþý gelirseniz, RAB kralýnýzý*fr* cezalandýrdýðý gibi sizi de cezalandýracaktýr.


text:
Bugün buðday biçme zamaný deðil mi? Göðü gürletsin, yaðmur yaðdýrsýn diye RAB'be yalvaracaðým. Böylece bir kral istemekle yaptýðýnýz kötülüðün RAB'bin gözünde ne denli büyük olduðunu iyice anlayacaksýnýz.'


text:
Samuel RAB'be yalvardý ve RAB o gün göðü gürletti, yaðmur yaðdýrdý. Halk RAB'den de Samuel'den de çok korktu.


text:
Bunun üzerine Samuel'e, 'Yok olmayalým diye, biz kullarýn için Tanrýn RAB'be yakar' dediler, 'Çünkü bütün günahlarýmýza kendimize bir kral istemek kötülüðünü de ekledik.'


text:
Samuel halka, 'Korkmayýn' dedi, 'Siz bu büyük kötülüðü yaptýnýz, ama yine de RAB'bin ardýnca gitmekten vazgeçmeyin; tersine, bütün yüreðinizle RAB'be kulluk edin.


text:
Bana gelince, sizin için RAB'be yalvarmaktan vazgeçip O'na karþý günah iþlemek benden uzak olsun! Ancak size iyi ve doðru yolu öðreteceðim.


text:
Yalnýz RAB'den korkun, O'na baðlýlýkla ve bütün yüreðinizle kulluk edin. O'nun sizler için ne görkemli iþler yaptýðýný bir düþünün!


text:
halktan üç bin kiþi seçti. Bunlardan iki binini Mikmas ve Beytel'in daðlýk bölgesinde yanýna aldý. Binini de Benyamin oymaðýna ait Giva Kenti'nde Yonatan'ýn yanýna býraktý. Halktan geri kalanlarý evlerine gönderdi.


text:
Yonatan Giva'daki Filist birliðini yendi. Filistliler bunu duydular. Saul, bütün ülkede boru çaldýrarak, 'Ýbraniler bu haberi duysun' dedi.


text:
Böylece Ýsrailliler'in hepsi Saul'un Filist birliðini yendiðini ve Filistliler'in Ýsrailliler'den iðrendiðini duydu. Bunun üzerine halk Gilgal'da Saul'un çevresinde toplandý.


text:
Filistliler Ýsrailliler'le savaþmak üzere toplandýlar. Otuz bin*fþ* savaþ arabasý, altý bin atlý asker ve kýyýlardaki kum kadar kalabalýk bir orduya sahiptiler. Gidip Beytaven'in doðusundaki Mikmas'ta ordugah kurdular.


text:
Durumlarýnýn tehlikeli olduðunu ve askerlerinin sýkýþtýrýldýðýný gören Ýsrailliler, maðaralarda, çalýlýklarda, kayalýklarda, çukurlarda, sarnýçlarda gizlendiler.


text:
Bazý Ýbraniler de Þeria Irmaðý'ndan Gad ve Gilat bölgesine geçti. Ama Saul daha Gilgal'daydý. Bütün askerler onu titreyerek izliyordu.


text:
Saul, Samuel tarafýndan belirlenen süreye uyarak, yedi gün bekledi. Ama Samuel Gilgal'a gelmeyince, halk Saul'un yanýndan daðýlmaya baþladý.


text:
Saul yakmalýk sununun sunulmasýný bitirir bitirmez Samuel geldi. Saul selamlamak için onu karþýlamaya çýktý.


text:
<Þimdi Filistliler Gilgal'da üzerime yürüyecek; oysa ben RAB'bin yardýmýný dilememiþtim> diye düþündüm. Bu nedenle, yakmalýk sunuyu sunma gerekliliðini duydum.'


text:
Samuel, 'Akýlsýzca davrandýn' dedi, 'Tanrýn RAB'bin sana verdiði buyruða uymadýn; yoksa, RAB Ýsrail üzerinde senin krallýðýnýn sonsuza dek sürmesini saðlayacaktý.


text:
Ama artýk krallýðýn sürmeyecek. RAB kendi gönlüne uygun birini arayýp onu kendi halkýna önder olarak atamaya kararlý. Çünkü sen RAB'bin buyruðunu tutmadýn.'


text:
Bundan sonra Samuel Gilgal'dan ayrýlarak Benyaminoðullarý'nýn Giva Kenti'ne gitti*ft*. Saul yanýnda kalan halký saydý; yaklaþýk altý yüz kiþiydi.


text:
Saul, oðlu Yonatan ve yanlarýndaki halk Benyaminoðullarý'nýn bölgesindeki Giva'da kalýyorlardý. Filistliler ise Mikmas'ta ordugah kurmuþlardý.


text:
Bütün Ýsrail ülkesinde bir tek demirci yoktu. Filistliler, 'Ýbraniler kýlýç, mýzrak yapmasýn' demiþlerdi.


text:
Bu nedenle bütün Ýsrailliler saban demirlerini, kazma, balta ve oraklarýný*fu* biletmek için Filistliler'e gitmek zorundaydýlar.


text:
Saban demiriyle kazmanýn bileme fiyatý, þekelin üçte ikisi*fü* kadardý. Beller, baltalar, üvendireler için istenilen fiyat ise þekelin üçte biriydi*fv*.


text:
Ýþte bu yüzden, savaþ sýrasýnda Saul ile Yonatan dýþýnda, yanlarýndaki hiç kimsenin elinde kýlýç, mýzrak yoktu.


text:
Bir gün Saul oðlu Yonatan, silahýný taþýyan genç hizmetkârýna, 'Gel, karþý taraftaki Filist ordugahýna geçelim' dedi. Ama bunu babasýna haber vermedi.


text:
Saul, Giva Kenti yakýnýndaki Migron'da bir nar aðacýnýn altýnda oturmaktaydý. Yanýnda altý yüz kadar asker vardý.


text:
Efod* giymiþ olan Ahiya da aralarýndaydý. Ahiya Þilo'da RAB'bin kâhini olan Eli oðlu Pinehas oðlu Ýkavot'un erkek kardeþi Ahituv'un oðluydu. Halk Yonatan'ýn gittiðini farketmemiþti.


text:
Yonatan'ýn Filist ordugahýna ulaþmak için geçmeyi tasarladýðý geçidin her iki yanýnda iki sivri kaya vardý; birine Boses, öbürüne Sene denirdi.


text:
Yonatan silahýný taþýyan genç hizmetkârýna, 'Gel, þu sünnetsizlerin* ordugahýna gidelim' dedi, 'Belki RAB bizim için bir þeyler yapar. Çünkü gerek çoklukta, gerekse azlýkta RAB'bin zafere ulaþtýrmasýna engel yoktur.'


text:
Silahýný taþýyan genç, 'Ne düþünüyorsan öyle yap' diye yanýtladý, 'Haydi yürü! Düþündüðün her þeyde seninleyim.'


text:
Ama, <Yanýmýza gelin> derlerse, gideriz. Çünkü bu, RAB'bin Filistliler'i elimize teslim ettiðine iliþkin bir belirti olacak bizim için.'


text:
Böylece ikisi de Filistliler'in askerlerine göründüler. Filistliler, 'Bakýn! Ýbraniler gizlendikleri çukurlardan çýkmaya baþlýyor!' dediler.


text:
Sonra Yonatan'la silahýný taþýyan gence, 'Buraya, yanýmýza gelin, size bir þey söyleyeceðiz' diye seslendiler.


text:
Yonatan elleriyle ayaklarýný kullanarak yukarýya týrmandý; silahýný taþýyan genç de onu izledi. Yonatan Filistliler'i yenilgiye uðrattý. Silahýný taþýyan genç de onu izliyor ve Filistliler'i öldürüyordu.


text:
Yonatan'la silahýný taþýyan genç bu ilk saldýrýda iki dönümlük*fy* bir alanda yirmi kadar asker öldürdüler.


text:
Ordugahta ve kýrsal alanda bütün Filist halký arasýnda dehþet hüküm sürüyordu. Askerlerle akýncýlar bile titriyordu. Derken yer sarsýldý; sanki Tanrý'dan gelen bir titremeydi bu.


text:
Benyamin topraklarýndaki Giva Kenti'nde Saul'un nöbetçileri büyük bir kalabalýðýn oraya buraya daðýldýðýný gördüler.


text:
Bunun üzerine Saul yanýndaki adamlara, 'Yoklama yapýn da aramýzdan kimin ayrýldýðýný görün' dedi. Yoklama yapýlýnca Yonatan'la silahýný taþýyan gencin orada olmadýðýný anladýlar.


text:
Saul Ahiya'ya, 'Tanrý'nýn Sandýðý'ný*fz* getir' dedi. O sýrada Tanrý'nýn Sandýðý*fz* Ýsrail halkýndaydý.


text:
Saul kâhinle konuþurken, Filistliler'in ordugahýndaki kargaþa da giderek artmaktaydý. Bunun üzerine Saul kâhine, 'Elini çek' dedi.


text:
Saul'la yanýndaki askerlerin tümü toplanýp savaþ alanýna gittiler. Orada büyük bir kargaþa vardý. Herkes birbirine kýlýç çekiyordu.


text:
Daha önce Filistliler'in yanýnda yer alýp onlarýn ordugahýna katýlan Ýbraniler bile saf deðiþtirerek Saul'la Yonatan'ýn yanýndaki Ýsrail birliklerine katýldýlar.


text:
Efrayim daðlýk bölgesinde gizlenen Ýsrailliler de Filistliler'in kaçtýðýný duyunca onlarý savaþ alanýnda kovalamaya baþladýlar.


text:
O gün Ýsrailliler bitkindi. Çünkü Saul, 'Ben düþmanlarýmdan öç alýncaya kadar, akþama dek kim yemek yerse lanetli olsun!' diye halka ant içirmiþti. Bu yüzden de kimse bir þey yememiþti.


text:
Derken, her yaný bal dolu bir ormana vardýlar. Askerler ormana girince, toprakta akan ballarý gördüler. Ne var ki, içtikleri anttan korktuklarý için hiçbiri bala dokunmadý.


text:
Yonatan babasýnýn halka ant içirdiðini duymamýþtý. Elindeki deðneði uzatýp ucunu bal gümecine batýrdý. Biraz bal tadar tatmaz gözleri parladý.


text:
Bunun üzerine oradakilerden biri Yonatan'a, 'Baban askerlere, <Bugün kim yemek yerse lanetli olsun> diye ant içirdi' dedi, 'Askerlerin bitkin düþmesi de bundan.'


text:
Yonatan, 'Babam halka sýkýntý verdi' diye yanýtladý, 'Bakýn, bu baldan biraz tadýnca gözlerim nasýl da parladý!


text:
Bugün halk düþmanlarýndan yaðmaladýðý yiyeceklerden özgürce yeseydi, çok daha iyi olurdu! O zaman Filistliler'in yenilgisi de daha aðýr olmaz mýydý?'


text:
O gün Ýsrailliler, Filistliler'i Mikmas'tan Ayalon'a kadar yenilgiye uðrattýlar. Ama Ýsrail askerleri o kadar bitkindi ki,


text:
yaðmaladýklarý mallara saldýrdýlar; davarlarý, sýðýrlarý, buzaðýlarý yakaladýklarý gibi hemen oracýkta kesip kanýný akýtmadan yediler.


text:
Sonra ekledi: 'Halkýn arasýna varýp herkesin öküzünü, koyununu bana getirmesini söyleyin. Onlarý burada kesip yesinler. Eti kanýyla birlikte yiyerek RAB'be karþý günah iþlemeyin.' O gece herkes öküzünü getirip orada kesti.


text:
Saul adamlarýna, 'Haydi, bu gece Filistliler'e saldýralým' dedi, 'Tan aðarýncaya dek mallarýný yaðmalayalým, onlardan bir tekini bile sað býrakmayalým.'


text:
Bunun üzerine Saul Tanrý'ya, 'Filistliler'e saldýrmaya gideyim mi? Onlarý Ýsrailliler'in eline teslim edecek misin?' diye sordu. Ama Tanrý o gün yanýt vermedi.


text:
Bunun için Saul, 'Ey halkýn önderleri! Buraya yaklaþýn da bugün iþlenen bu günahýn nasýl iþlendiðini ortaya çýkaralým' dedi,


text:
'Ýsrail'i kurtaran yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, bu günaha yol açan oðlum Yonatan bile olsa kesinlikle öldürülecektir.' Ama kimse bir þey söylemedi.


text:
Saul Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be, 'Bana doðru yanýtý ver' dedi*fa*. Kura Yonatan'la Saul'a düþtü, halk aklandý.


text:
Ama halk Saul'a, 'Ýsrail'i bu büyük zafere ulaþtýran Yonatan'ý mý öldürteceksin?' dedi, 'Asla! Yaþayan RAB'bin adýyla deriz ki, saçýnýn bir teline bile zarar gelmeyecektir. Çünkü bugün o ne yaptýysa Tanrý'nýn yardýmýyla yapmýþtýr.' Böylece halk Yonatan'ý öldürülmekten kurtardý.


text:
Saul Ýsrail'e kral atandýktan sonra, her yandaki düþmanlarýna -Moav, Ammon, Edom halklarý, Sova krallarý ve Filistliler'e- karþý savaþtý. Gittiði her yerde zafer kazandý*fb*.


text:
Saul'un oðullarý Yonatan, Yiþvi ve Malkiþua idi. Ýki kýzýndan büyüðünün adý Merav, küçüðünün adý Mikal'dý.


text:
Saul yaþamý boyunca Filistliler'le kýyasýya savaþtý. Nerede yiðit, güçlü birini görse kendi ordusuna kattý.


text:
Samuel Saul'a þöyle dedi: 'RAB seni kendi halký Ýsrail'in Kralý olarak meshetmek* için beni gönderdi. Þimdi RAB'bin sözlerine kulak ver.


text:
Her Þeye Egemen RAB diyor ki, <Ýsrailliler'e yaptýklarý kötülükten ötürü Amalekliler'i cezalandýracaðým. Çünkü Mýsýr'dan çýkan Ýsrailliler'e karþý koydular.


text:
Þimdi git, Amalekliler'e saldýr. Onlara ait her þeyi tümüyle yok et*fc*, hiçbir þeyi esirgeme. Kadýn erkek, çoluk çocuk, öküz, koyun, deve, eþek hepsini öldür.> '


text:
Bunun üzerine Saul askerlerini toplayýp Telaim Kenti'nde saydý. Ýki yüz bin yaya askerin yanýsýra Yahudalýlar'dan da on bin kiþi vardý.


text:
Sonra Kenliler'e þu uyarýyý gönderdi: 'Haydi gidin, Amalekliler'i býrakýn; öyle ki, sizi de onlarla birlikte yok etmeyeyim. Çünkü siz Mýsýr'dan çýkan Ýsrail halkýna iyilik ettiniz.' Bunun üzerine Kenliler Amalekliler'den ayrýldýlar.


text:
Ne var ki, Saul ile adamlarý Agak'ý ve en iyi koyunlarý, sýðýrlarý, besili danalarý, kuzularý -iyi olan ne varsa hepsini- esirgediler. Bunlarý tümüyle yok etmek istemediler. Ancak deðersiz ve zayýf ne varsa hepsini yok ettiler.


text:
'Saul'u kral yaptýðýma piþmaným. Beni izlemekten vazgeçti. Buyruklarýmý yerine getirmedi.' Samuel öfkelendi ve bütün geceyi RAB'be yakarmakla geçirdi.


text:
Ertesi sabah Samuel Saul'la görüþmek için erkenden kalktý. Saul'un Karmel Kenti'ne gittiðini, orada kendisine bir anýt diktikten sonra aþaðý inip Gilgal'a döndüðünü öðrendi.


text:
Samuel, 'Öyleyse nedir kulaðýma gelen bu koyun melemesi? Nedir bu duyduðum sýðýr böðürmesi?' diye sordu.


text:
Saul þöyle yanýtladý: 'Halk bunlarý Amalekliler'den getirdi. Tanrýn RAB'be kurban sunmak üzere davarlarýn, sýðýrlarýn en iyilerini esirgediler. Ama geri kalanlarý tümüyle yok ettik.'


text:
Samuel konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'Kendini önemsiz saydýðýn halde, sen Ýsrail oymaklarýnýn önderi olmadýn mý? RAB seni Ýsrail'e kral meshetti.


text:
RAB seni bir göreve gönderip, <Git, o günahlý Amalekliler'i tümüyle yok et; hepsini ortadan kaldýrýncaya dek onlarla savaþ> dedi.


text:
Öyleyse neden RAB'bin sözüne kulak asmadýn? Neden yaðmalanan mallara saldýrarak RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýn?'


text:
Saul, 'Ama ben RAB'bin sözüne kulak verdim!' diye yanýtladý, 'RAB'bin beni gönderdiði yere gittim. Amalekliler'i tümüyle yok ettim, Amalek Kralý Agak'ý da buraya getirdim.


text:
Ne var ki askerler, Gilgal'da Tanrýn RAB'be kurban sunmak üzere yaðmalanmýþ bazý mallarý, yok edilmeye adanmýþ en iyi davarlarla sýðýrlarý aldýlar.'


text:
Samuel þöyle karþýlýk verdi: 'RAB kendi sözünün dinlenmesinden hoþlandýðý kadar Yakmalýk sunulardan*, kurbanlardan hoþlanýr mý? Ýþte söz dinlemek kurbandan, Sözü önemsemek de koçlarýn yaðlarýndan daha iyidir.


text:
Çünkü baþkaldýrma, falcýlýk kadar günahtýr Ve dikbaþlýlýk, putperestlik*fç* kadar kötüdür. Sen RAB'bin buyruðunu reddettiðin için, RAB de senin kral olmaný reddetti.'


text:
Bunun üzerine Saul, 'Günah iþledim! Evet, RAB'bin buyruðunu da, senin sözlerini de çiðnedim' dedi, 'Halktan korktuðum için onlarýn sözünü dinledim.


text:
Samuel, 'Seninle dönmem' dedi, 'Çünkü sen RAB'bin buyruðunu reddettin, RAB de Ýsrail Kralý olmaný reddetti!'


text:
'Ýsrail'in yüce Tanrýsý yalan söylemez, düþüncesini de deðiþtirmez. Çünkü O insan deðil ki, düþüncesini deðiþtirsin.'


text:
Saul, 'Günah iþledim!' dedi, 'Ama ne olur halkýmýn ileri gelenleri ve Ýsrailliler karþýsýnda beni onurlandýr. Tanrýn RAB'be tapýnmam için benimle dön.'


text:
Ama Samuel, 'Kýlýcýn kadýnlarý nasýl çocuksuz býraktýysa Senin annen de kadýnlar arasýnda Çocuksuz býrakýlacak'


text:
Samuel ölümüne dek Saul'u bir daha görmediyse de, onun için üzüldü. RAB de Saul'u Ýsrail Kralý yaptýðýna piþmandý.


text:
RAB Samuel'e, 'Ben Saul'un Ýsrail Kralý olmasýný reddettim diye sen daha ne zamana dek onun için üzüleceksin?' dedi, 'Yað boynuzunu yaðla doldurup yola çýk. Seni Beytlehemli Ýþay'ýn evine gönderiyorum. Çünkü onun oðullarýndan birini kral seçtim.'


text:
Ýþay'ý kurban törenine çaðýr. O zaman ne yapman gerektiðini ben sana bildireceðim. Sana belirteceðim kiþiyi benim adýma kral olarak meshedeceksin*.'


text:
Samuel RAB'bin sözüne uyarak Beytlehem Kenti'ne gitti. Kentin ileri gelenleri onu titreyerek karþýladýlar ve, 'Barýþ için mi geldin?' diye sordular.


text:
Samuel, 'Evet, barýþ için' diye yanýtladý, 'RAB'be kurban sunmaya geldim. Kendinizi kutsayýp benimle birlikte kurban törenine gelin.' Sonra Ýþay ile oðullarýný kutsayýp kurban törenine çaðýrdý.


text:
Ýþay ile oðullarý gelince Samuel Eliav'ý gördü ve, 'Gerçekten RAB'bin önünde duran bu adam O'nun meshettiði kiþidir' diye düþündü.


text:
Ama RAB Samuel'e, 'Onun yakýþýklý ve uzun boylu olduðuna bakma' dedi, 'Ben onu reddettim. Çünkü RAB insanýn gördüðü gibi görmez; insan dýþ görünüþe, RAB ise yüreðe bakar.'


text:
Böylece Ýþay yedi oðlunu da Samuel'in önünden geçirdi. Ama Samuel, 'RAB bunlardan hiçbirini seçmedi' dedi.


text:
Ýþay birini gönderip oðlunu getirtti. Çocuk kýzýl saçlý, yakýþýklý, gözleri pýrýl pýrýl bir delikanlýydý.


text:
Samuel yað boynuzunu alýp kardeþlerinin önünde çocuðu meshetti. O günden baþlayarak RAB'bin Ruhu Davut'un üzerine güçlü bir biçimde indi. Bundan sonra Samuel kalkýp Rama'ya döndü.


text:
Bu sýralarda RAB'bin Ruhu Saul'dan ayrýlmýþtý. RAB'bin gönderdiði kötü bir ruh ona sýkýntý çektiriyordu.


text:
'Efendimiz, biz hizmetkârlarýna buyruk ver, iyi lir çalan birini bulalým. Öyle ki, Tanrý'nýn gönderdiði kötü ruh üzerine gelince, o lir çalar, sen de rahatlarsýn.'


text:
Hizmetkârlardan biri, 'Beytlehemli Ýþay'ýn oðullarýndan birini gördüm' dedi, 'Ýyi lir çalar. Üstelik yürekli, güçlü bir savaþçýdýr; akýllýca konuþur, yakýþýklýdýr. RAB de onunladýr.'


text:
Ýþay ekmek yüklü bir eþek, bir tulum þarap, bir de oðlak alýp oðlu Davut'la birlikte Saul'a gönderdi.


text:
Davut Saul'un yanýna varýp onun hizmetine girdi. Saul Davut'u çok sevdi ve ona silahlarýný taþýma görevini verdi.


text:
O günden sonra, Tanrý'nýn gönderdiði kötü ruh ne zaman Saul'un üzerine gelse, Davut liri alýp çalar, Saul rahatlayýp kendine gelirdi. Kötü ruh da ondan uzaklaþýrdý.


text:
Savaþmak üzere ordularýný bir araya getiren Filistliler, Yahuda'nýn Soko Kenti'nde toplandýlar. Soko ile Azeka Kenti arasýndaki Efes-Dammim'de ordugah kurdular.


text:
Saul ile Ýsrailliler de toplandýlar. Ela Vadisi'nde ordugah kurup Filistliler'e karþý savaþ düzeni aldýlar.


text:
Filist ordugahýndan Gatlý Golyat adýnda usta bir dövüþçü ortaya çýktý. Boyu altý arþýn bir karýþtý*fe*.


text:
Mýzraðýnýn sapý dokumacý tezgahýnýn sýrýðý gibiydi. Mýzraðýn demir baþýnýn aðýrlýðý altý yüz þekeldi*fg*. Golyat'ýn önüsýra kalkanýný taþýyan bir adam yürüyordu.


text:
Golyat durup Ýsrail ordusuna, 'Neden savaþ düzeni aldýnýz?' diye haykýrdý, 'Ben Filistli'yim, sizse Saul'un kölelerisiniz. Aranýzdan karþýma çýkacak birini seçin.


text:
Dövüþte beni yenip öldürebilirse, biz sizin köleniz oluruz. Ama ben üstün gelip onu yok edebilirsem, siz bizim kölemiz olur, bize kulluk edersiniz.'


text:
Filistli Golyat konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'Bugün Ýsrail ordusuna meydan okuyorum! Benimle dövüþecek birini çýkarýn karþýma!'


text:
Davut Yahuda'nýn Beytlehem Kenti'nden Efratlý Ýþay adýnda bir adamýn oðluydu. Ýþay'ýn sekiz oðlu vardý. Saul'un krallýðý döneminde Ýþay'ýn yaþý oldukça ilerlemiþti.


text:
Ýþay'ýn üç büyük oðlu Saul'la birlikte savaþa katýlmýþtý. Savaþa giden en büyük oðlunun adý Eliav, ikincisinin adý Avinadav, üçüncüsünün adýysa Þamma'ydý.


text:
Bir gün Ýþay, oðlu Davut'a þöyle dedi: 'Kardeþlerin için þu kavrulmuþ bir efa buðdayla*fh* on somun ekmeði al, çabucak ordugaha, kardeþlerinin yanýna git.


text:
Þu on parça peyniri de birlik komutanýna götür. Kardeþlerinin ne durumda olduðunu öðren ve iyi olduklarýna iliþkin bir belirti getir.


text:
Ertesi sabah Davut erkenden kalktý. Sürüyü bir çobana býraktý. Ýþay'ýn buyurduðu gibi erzaðý alýp yola koyuldu. Ordugaha vardýðý sýrada askerler savaþ naralarý atarak savaþ düzenine giriyorlardý.


text:
Davut getirdiklerini levazým görevlisine býrakýp cepheye koþtu; kardeþlerinin yanýna varýp onlarý selamladý.


text:
Davut onlarla konuþurken, Gatlý Filistli, Golyat adýndaki dövüþçü Filist cephesinden ileri çýkarak daha önce yaptýðý gibi meydan okudu. Davut bunu duydu.


text:
Birbirlerine, 'Ýsrail'e meydan okumak için ortaya çýkan þu adamý görüyorsunuz ya!' diyorlardý, 'Kral onu öldürene büyük bir armaðanýn yanýsýra kýzýný da verecek. Babasýnýn ailesini de Ýsrail'e vergi ödemekten muaf tutacak.'


text:
Davut yanýndakilere, 'Bu Filistli'yi öldürüp Ýsrail'den bu utancý kaldýracak kiþiye ne verilecek?' diye sordu, 'Bu sünnetsiz* Filistli kim oluyor da yaþayan Tanrý'nýn ordusuna meydan okuyor?'


text:
Aðabeyi Eliav Davut'un adamlarla konuþtuðunu duyunca öfkelendi. 'Ne iþin var burada?' dedi, 'Çöldeki üç beþ koyunu kime býraktýn? Ne kadar kendini beðenmiþ ve ne kadar kötü yürekli olduðunu biliyorum. Sadece savaþý görmeye geldin.'


text:
Saul, 'Sen bu Filistli'yle dövüþemezsin' dedi, 'Çünkü daha gençsin, o ise gençliðinden beri savaþçýdýr.'


text:
Ama Davut, 'Kulun babasýnýn sürüsünü güder' diye karþýlýk verdi, 'Bir aslan ya da ayý gelip sürüden bir kuzu kaçýrýnca,


text:
peþinden gidip ona saldýrýr, kuzuyu aðzýndan kurtarýrým. Eðer aslan ya da ayý üzerime gelirse, boðazýndan tuttuðum gibi vurur öldürürüm.


text:
Kulun, aslan da ayý da öldürmüþtür. Bu sünnetsiz Filistli de onlar gibi olacak. Çünkü yaþayan Tanrý'nýn ordusuna meydan okudu.


text:
Deðneðini alýp dereden beþ çakýl taþý seçti. Bunlarý çoban daðarcýðýnýn cebine koyduktan sonra sapanýný alýp Filistli Golyat'a doðru ilerledi.


text:
'Ben köpek miyim ki, üzerime deðnekle geliyorsun?' diyerek kendi ilahlarýnýn adýyla Davut'u lanetledi.


text:
Davut, 'Sen kýlýçla, mýzrakla, palayla üzerime geliyorsun' diye karþýlýk verdi, 'Bense meydan okuduðun Ýsrail ordusunun Tanrýsý, Her Þeye Egemen RAB'bin adýyla senin üzerine geliyorum.


text:
Bugün RAB seni elime teslim edecek. Seni vurup baþýný gövdenden ayýracaðým. Bugün Filistli askerlerin leþlerini gökteki kuþlarla yerdeki hayvanlara yem edeceðim. Böylece bütün dünya Ýsrail'de Tanrý'nýn var olduðunu anlayacak.


text:
Bütün bu topluluk RAB'bin kýlýçla, mýzrakla kurtarmadýðýný anlayacak. Çünkü savaþ zaten RAB'bindir! O sizi elimize teslim edecek.'


text:
Golyat saldýrmak amacýyla Davut'a doðru ilerledi. Davut da onunla dövüþmek üzere hemen Filist cephesine doðru koþtu.


text:
Elini daðarcýðýna sokup bir taþ çýkardý, sapanla fýrlattý. Taþ Filistli'nin alnýna çarpýp saplandý. Filistli yüzükoyun yere düþtü.


text:
Sonra koþup üzerine çýktý. Golyat'ýn kýlýcýný tutup kýnýndan çektiði gibi onu öldürdü ve baþýný kesti.


text:
Ýsrailliler'le Yahudalýlar kalkýp Gat'ýn*fý* giriþine ve Ekron kapýlarýna kadar nara atarak onlarý kovaladýlar. Filistliler'in ölüleri Gat'a, Ekron'a kadar Þaarayim yolunda yerlere serildi.


text:
Saul, Davut'un Golyat'la dövüþmeye çýktýðýný görünce, ordu komutaný Avner'e, 'Ey Avner, kimin oðlu bu genç?' diye sormuþtu.


text:
Davut Golyat'ý öldürüp ordugaha döner dönmez, Avner onu alýp Saul'a götürdü. Golyat'ýn kesik baþý Davut'un elindeydi.


text:
Saul'la Davut'un konuþmasý sona erdiðinde, Saul oðlu Yonatan'ýn yüreði Davut'a baðlandý. Yonatan onu caný gibi sevdi.


text:
Davut Saul'un kendisini gönderdiði her yere gitti ve baþarýlý oldu. Bu yüzden Saul ona ordusunda üstün bir rütbe verdi. Bu olay bütün halký, Saul'un görevlilerini bile hoþnut etti.


text:
Davut'un Filistli Golyat'ý öldürmesinden sonra, askerler geri dönerken, Ýsrail'in bütün kentlerinden gelen kadýnlar, tef ve çeþitli çalgýlar çalarak, sevinçli ezgiler söyleyip oynayarak Kral Saul'u karþýlamaya çýktýlar.


text:
Bir yandan oynuyor, bir yandan da þu ezgiyi söylüyorlardý: 'Saul binlercesini öldürdü, Davut'sa on binlercesini.'


text:
Bu sözlere gücenen Saul çok öfkelendi. 'Davut'a on binlercesini, banaysa ancak binlercesini verdiler. Artýk kral olmaktan baþka onun ne eksiði kaldý ki?' diye düþündü.


text:
Ertesi gün Tanrý'nýn gönderdiði kötü bir ruh Saul'un üzerine güçlü bir biçimde indi. Saul evinde sayýklamaya baþladý. Davut her zamanki gibi yine lir çalýyordu. Saul'un elinde bir mýzrak vardý.


text:
'Davut'u vurup duvara çakacaðým' diye düþünerek mýzraðý ona fýrlattý. Ama Davut iki kez ondan kurtuldu.


text:
Bu yüzden Saul Davut'u yanýndan uzaklaþtýrdý. Onu bin kiþilik birliðe komutan atadý. Davut askerlere öncülük yapýyordu.


text:
Saul Davut'a, 'Ýþte büyük kýzým Merav' dedi, 'Onu sana eþ olarak vereceðim. Yalnýz hatýrým için yiðitçe davran ve RAB'bin savaþlarýný sürdür.' Çünkü, 'Davut'un ölümü benim elimden deðil, Filistliler'in elinden olsun' diye düþünüyordu.


text:
Davut, 'Ben kim oluyorum, Ýsrail'de ailem ve babamýn oymaðý ne ki, krala damat olayým?' diye karþýlýk verdi.


text:
Ne var ki, Saul'un kýzý Merav'ýn Davut'a verileceði zaman geldiðinde, kýz Davut yerine Meholalý Adriel'e eþ olarak verildi.


text:
'Davut'a Mikal'ý veririm' diye düþündü, 'Öyle ki, Mikal Davut'u tuzaða düþürür; Filistliler de onu öldürür.' Davut'a, 'Bugün damadým olmak için yine fýrsatýn var' dedi.


text:
Sonra görevlilerine, Davut'a gizlice þunlarý söylemelerini buyurdu: 'Bak, kral senden hoþnut, bütün görevlileri de seni seviyor. Kralýn damadý olmanýn zamaný geldi.'


text:
Saul'un görevlileri bu sözleri Davut'a ilettiler. Davut, 'Yoksul ve önemsiz biriyken kralýn damadý olmak sizce küçük bir þey mi?' diye karþýlýk verdi.


text:
Saul þöyle buyurdu: 'Davut'a deyin ki, <Kral düþmanlarýndan öç almak için baþlýk parasý olarak yüz Filistli'nin sünnet derisinden baþka bir þey istemiyor.> ' Davut'un Filistliler'in eline düþüp öleceðini tasarlýyordu.


text:
Görevliler Saul'un söylediklerini Davut'a ilettiler. Davut, kralýn damadý olacaðýna sevindi. Tanýnan süre dolmadan


text:
Davut'la adamlarý gidip iki yüz Filistli öldürdüler. Kralýn damadý olabilmek için Davut, öldürülen Filistliler'in sünnet derilerini tam tamýna getirip krala sundu. Saul da buna karþýlýk kýzý Mikal'ý eþ olarak ona verdi.


text:
Filistli komutanlar saldýrdýkça Davut Saul'un öbür komutanlarýndan daha baþarýlý oluyordu. Bu yüzden büyük bir üne kavuþtu.


text:
Saul, oðlu Yonatan'a ve bütün görevlilerine Davut'u öldürmeleri için buyruk verdi. Ama Davut'u çok seven Yonatan ona, 'Babam Saul seni öldürmek için fýrsat kolluyor' diye haber verdi, 'Lütfen yarýn sabah dikkatli ol; gizlenebileceðin bir yere gidip saklan.


text:
Ben de saklandýðýn tarlaya gidip babamýn yanýnda duracaðým ve onunla senin hakkýnda konuþacaðým. Bir þey öðrenirsem, sana bildiririm.'


text:
Yonatan babasý Saul'a Davut'u överek þunlarý söyledi: 'Kral kulu Davut'a haksýzlýk etmesin. Çünkü o sana hiç haksýzlýk etmedi ve yaptýðý her þeyde sana büyük yararý dokundu.


text:
Yaþamýný tehlikeye atarak Filistli'yi öldürdü. RAB de bütün Ýsrail'i büyük bir zafere ulaþtýrdý. Sen de bunu görüp sevindin. Öyleyse neden Davut'u yok yere öldürerek suçsuz birine haksýzlýk edesin?'


text:
Saul Yonatan'ýn söylediklerinden etkilenerek ant içti: 'Yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, Davut öldürülmeyecektir.'


text:
Bunun üzerine Yonatan Davut'u çaðýrýp ona her þeyi anlattý. Sonra Davut'u Saul'un yanýna getirdi. Davut da önceden olduðu gibi kralýn hizmetine girdi.


text:
Savaþ yine patlak verdi. Davut gidip Filistliler'e karþý savaþtý. Onlarý öyle büyük bir bozguna uðrattý ki, önünden kaçtýlar.


text:
Bir gün Saul, mýzraðý elinde evinde oturuyor, Davut da lir çalýyordu. Derken RAB'bin gönderdiði kötü bir ruh Saul'u yakaladý.


text:
Saul mýzraðýyla Davut'u duvara çakmaya çalýþtý. Ancak Davut yana kaçýnca Saul'un mýzraðý duvara saplandý. O gece Davut kaçýp kurtuldu.


text:
Saul, Davut'u gözetlemeleri, ertesi sabah da öldürmeleri için evine ulaklar gönderdi. Ama karýsý Mikal Davut'a, 'Bu gece kaçýp kurtulamazsan, yarýn öldürüleceksin' dedi.


text:
Mikal aile putunu alýp yataða koydu, üstüne yorganý örttü, baþ tarafýna da keçi kýlýndan bir yastýk yerleþtirdi.


text:
Saul Davut'u görmeleri için ulaklarý yeniden göndererek, 'Onu yataðýyla buraya getirin de öldüreyim' diye buyurdu.


text:
Kaçýp kurtulan Davut, Rama'da yaþayan Samuel'in yanýna gitti. Saul'un kendisine bütün yaptýklarýný ona anlattý. Sonra Samuel'le birlikte Nayot Mahallesi'ne gidip orada kaldý.


text:
Bunun üzerine Saul Davut'u yakalamalarý için ulaklarýný oraya gönderdi. Ulaklar Samuel'in önderliðinde bir peygamber topluluðunun oynayýp coþtuðunu*fi* gördüler. Ýþte o zaman Tanrý'nýn Ruhu Saul'un ulaklarýnýn üzerine indi. Onlar da oynayýp coþmaya*fi* baþladýlar.


text:
Saul olup bitenleri duyunca, baþka ulaklar gönderdi. Onlar da oynayýp coþtular*fi*. Saul'un üçüncü kez gönderdiði ulaklar da öncekiler gibi yaptý.


text:
Sonunda Saul kendisi Rama'ya doðru yola çýktý. Seku'daki büyük sarnýca varýnca, 'Samuel'le Davut neredeler?' diye sordu.


text:
Saul Rama'daki Nayot'a doðru ilerlerken, Tanrý'nýn Ruhu onun üzerine de indi. Nayot'a varýncaya dek yol boyunca oynayýp coþtu*fi*.


text:
Giysilerini de çýkarýp Samuel'in önünde oynayýp coþtu*fi*. Bütün gün ve gece çýplak yattý. Halkýn, 'Saul da mý peygamber oldu?' demesi bundandýr.


text:
Davut Rama'nýn Nayot Mahallesi'nden kaçtýktan sonra Yonatan'a gitti. Ona, 'Ne yaptým? Suçum ne?' diye sordu, 'Babana karþý ne günah iþledim ki, beni öldürmek istiyor?'


text:
Yonatan, 'Bu senden uzak olsun, ölmeyeceksin!' diye yanýtladý, 'Babam bana bildirmeden ister büyük, ister küçük olsun hiçbir iþ yapmaz. Neden bunu benden gizlesin? Olmaz öyle þey!'


text:
Ancak Davut ant içerek, 'Senin beni sevdiðini baban çok iyi biliyor' diye yanýtladý, ' <Yonatan ne yapacaðýmý bilmemeli, yoksa üzülür> diye düþünmüþtür. RAB'bin ve senin yaþamýn hakký için derim ki, ölüm ile aramda yalnýz bir adým var.'


text:
Davut Yonatan'a, 'Bak, yarýn Yeni Ay Töreni' dedi, 'Kralla birlikte yemeðe oturmam gerekir. Ama izin ver, ertesi günün akþamýna dek tarlada gizleneyim.


text:
Eðer baban yokluðumu sezerse ona, <Davut aceleyle kendi kenti Beytlehem'e gitmek için benden ýsrarla izin istedi; orada bütün ailenin yýllýk kurban töreni var> dersin.


text:
Baban, <Ýyi> derse, kulun güvenlikte demektir. Ama öfkelenirse, bil ki, bana kötülük yapmaya karar vermiþtir.


text:
Sana gelince, bana yardým et; çünkü RAB'bin önünde benimle antlaþma yaptýn. Suçluysam, beni sen öldür! Neden beni babana teslim edesin?'


text:
Yonatan, 'Olmaz öyle þey!' diye yanýtladý, 'Babamýn sana kötülük yapmaya karar verdiðini bilsem, sana söylemez miydim?'


text:
Yonatan Davut'la konuþmasýný sürdürdü: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB tanýk olsun! Yarýn ya da öbür gün bu saate kadar babamýn ne düþündüðünü araþtýracaðým. Babamýn sana karþý tutumu olumluysa, sana haber göndereceðim.


text:
Ama babam seni öldürmeyi tasarlýyorsa, bunu sana bildirip güvenlik içinde gitmeni saðlamazsam, RAB bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn! RAB önceden babamla olduðu gibi seninle de birlikte olsun!


text:
RAB Davut'un bütün düþmanlarýný yeryüzünden yok edeceði zaman bile, sen soyuma iyiliklerini sonsuza dek esirgeme.'


text:
Böylece Yonatan Davut soyuyla bir antlaþma yaptý ve, 'RAB Davut'un düþmanlarýný cezalandýrsýn' dedi.


text:
Sonra hizmetkârýmý gönderip, <Git oklarý bul> diye buyruk vereceðim. Eðer özellikle ona, <Bak, oklar senin bu yanýnda, onlarý alýp buraya getir> dersem, gel. Yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, güvenliktesin, tehlike yok.


text:
Her zamanki gibi duvarýn yanýndaki yerine oturmuþtu. Yonatan karþýsýnda*fj*, Avner de yanýnda yerlerini aldýlar. Davut'un yeriyse boþ kaldý.


text:
Ama Saul o gün bir þey söylemedi. 'Davut'un baþýna birþey gelmiþ olmalý. Dinsel açýdan kirli olsa gerek, evet dinsel açýdan temiz deðildir' diye düþündü.


text:
Ertesi gün, ayýn ikinci günü, Davut'un yeri yine boþtu. Bunun üzerine Saul, oðlu Yonatan'a, 'Ýþay'ýn oðlu neden dün de, bugün de yemeðe gelmedi?' diye sordu.


text:
' <Lütfen izin ver. Çünkü ailemizin kentte bir kurbaný var, aðabeyim orada bulunmamý buyurdu. Gözünde lütuf bulduysam gidip kardeþlerimi göreyim> dedi. Ýþte bu yüzden kralýn sofrasýna gelemedi.'


text:
Saul Yonatan'a öfkelenerek, 'Seni sapýk ve dikbaþlý kadýnýn oðlu!' diye baðýrdý, 'Ýþay'ýn oðlunu desteklediðini bilmiyor muyum? Bu kendin için de, seni doðuran annen için de utanç verici.


text:
Çünkü Ýþay'ýn oðlu yeryüzünde yaþadýkça ne sen güvenlikte olabilirsin, ne de krallýðýn. Þimdi adam gönder, onu bana getir. O ölmeli!'


text:
Ama Saul Yonatan'ý öldürmek amacýyla mýzraðýný ona fýrlattý. Böylece Yonatan babasýnýn Davut'u öldürmeye kararlý olduðunu anladý.


text:
Büyük bir öfkeyle sofradan kalktý ve ayýn ikinci günü hiç yemek yemedi. Babasýnýn Davut'u böyle aþaðýlamasýna üzüldü.


text:
Uþak gider gitmez, Davut taþýn güney yanýndan ayaða kalktý ve yüzüstü yere kapanarak üç kez eðildi. Ýki arkadaþ birbirlerini öpüp aðladýlar; ancak Davut daha çok aðladý.


text:
Yonatan, 'Esenlikle yoluna git' dedi, 'Ýkimiz RAB'bin adýyla ant içmiþtik. RAB seninle benim aramda ve soylarýmýz arasýnda sonsuza dek tanýk olsun.' Bundan sonra Davut yoluna gitti. Yonatan da kente döndü.


text:
Davut Nov Kenti'ne, Kâhin Ahimelek'in yanýna gitti. Ahimelek titreyerek Davut'u karþýlamaya çýktý. 'Neden yalnýzsýn? Neden yanýnda kimse yok?' diye sordu.


text:
Davut þöyle yanýtladý: 'Kral bana bir görev verdi. <Sana verdiðim görevden ve buyruklardan kimsenin haberi olmasýn> dedi. Adamlarýma gelince, belli bir yere gitmelerini söyledim.


text:
Kâhin, 'Taze ekmeðim yok' diye karþýlýk verdi, 'Ama adamlarýn kadýndan uzak kaldýlarsa kutsanmýþ ekmek*fk* var.'


text:
Davut, 'Yola çýktýðýmýzdan her zaman olduðu gibi, kadýndan uzak kaldýk' dedi, 'Sýradan bir yolculuða çýktýðýmýzda bile adamlarým kendilerini temiz tutarlar; özellikle bugün ne kadar daha çok temiz olacaklar.'


text:
Bunun üzerine kâhin ona kutsanmýþ ekmek*fk* verdi; çünkü orada huzura konan ekmekten baþka ekmek yoktu. Bu ekmek RAB'bin huzurundan alýndýðý gün yerine sýcak ekmek konurdu.


text:
O gün Saul'un görevlilerinden Edomlu Doek adýndaki baþ çoban RAB'bin önünde dinsel görevini yerine getirmek üzere*fl* orada bulunuyordu.


text:
Davut Ahimelek'e, 'Yanýnda mýzrak ya da kýlýç yok mu?' diye sordu, 'Kralýn iþi acele olduðundan, yanýma ne kýlýcýmý aldým, ne de baþka bir silah.'


text:
Kâhin, 'Ela Vadisi'nde öldürdüðün Filistli Golyat'ýn kýlýcý var' diye karþýlýk verdi, 'Efodun* arkasýnda beze sarýlý duruyor. Burada baþka silah yok. Ýstersen onu alabilirsin.'


text:
Akiþ'in görevlileri, 'Bu Ýsrail Kralý Davut deðil mi?' dediler, 'Çalýp oynarken, <Saul binlercesini öldürdü, Davut'sa on binlercesini>


text:
Bu sözler Davut'u derin derin düþündürdü. Gat Kralý Akiþ'ten çok korkan Davut, onlarýn önünde tutumunu deðiþtirerek deli gibi davrandý. Kentin kapýlarýný týrmaladý, salyasýný sakalýna akýttý.


text:
Bizde deliler eksik mi ki, önümde delilik yapsýn diye bu adamý getirdiniz? Bu adamýn sarayýma girmesi þart mý?'


text:
Davut Gat'tan ayrýlýp Adullam Maðarasý'na kaçtý. Bunu duyan kardeþleri ve ailesinin öteki bireyleri yanýna gittiler.


text:
Sýkýntýsý, borcu, hoþnutsuzluðu olan herkes Davut'un çevresinde toplandý. Davut sayýsý dört yüze varan bu adamlara önderlik yaptý.


text:
Davut oradan Moav'daki Mispa Kenti'ne gitti. Moav Kralý'ndan, 'Tanrý'nýn bana ne yapacaðý belli oluncaya dek annemle babamýn gelip yanýnýzda kalmasýna izin verir misin?' diye bir istekte bulundu.


text:
Böylece Davut annesiyle babasýný Moav Kralý'nýn yanýna býraktý. Davut sýðýnakta kaldýðý sürece onlar da Moav Kralý'nýn yanýnda kaldýlar.


text:
Ne var ki, Peygamber Gad Davut'a, 'Sýðýnakta kalma. Yahuda ülkesine git' dedi. Bunun üzerine Davut oradan ayrýlýp Heret Ormaný'na gitti.


text:
Bu sýrada Saul Davut'la yanýndakilerin nerede olduklarýný öðrendi. Saul elinde mýzraðýyla Giva'da bir tepedeki*fm* ýlgýn aðacýnýn altýnda oturuyordu. Askerleri de çevresinde duruyordu.


text:
Saul onlara þöyle dedi: 'Ey Benyaminliler, þimdi dinleyin! Ýþay'ýn oðlu her birinize tarlalar, baðlar mý verecek? Her birinizi binbaþý, yüzbaþý mý yapacak?


text:
Hepiniz bana karþý düzen kurdunuz. Çünkü oðlum Ýþay'ýn oðluyla antlaþma yaptýðýnda bana haber veren olmadý. Ýçinizden bana acýyan tek kiþi çýkmadý. Bugün olduðu gibi, bana pusu kurmasý için oðlumun kulum Davut'u kýþkýrttýðýný bana bildiren olmadý.'


text:
Bunun üzerine Saul'un askerlerinin yanýnda duran Edomlu Doek, 'Ýþay oðlu Davut'un Nov Kenti'ne, Ahituv oðlu Kâhin Ahimelek'in yanýna geldiðini gördüm' dedi,


text:
'Ahimelek Davut için RAB'be danýþtý. Ona hem yiyecek saðladý, hem de Filistli Golyat'ýn kýlýcýný verdi.'


text:
Kral Saul, Ahituv oðlu Kâhin Ahimelek'i ve babasýnýn ailesinden Nov'da yaþayan bütün kâhinleri çaðýrmak için ulaklar gönderdi. Hepsi kralýn yanýna geldi.


text:
Saul, 'Neden sen ve Ýþay oðlu bana karþý düzen kurdunuz?' dedi, 'Çünkü ona ekmek, kýlýç verdin ve onun için Tanrý'ya danýþtýn. O da bana karþý ayaklandý ve bugün yaptýðý gibi pusu kurdu.'


text:
Ahimelek, 'Bütün görevlilerin arasýnda Davut kadar sana baðlý biri var mý?' diye karþýlýk verdi, 'Davut senin damadýn, muhafýz birliði komutanýn ve ailende saygýn biridir.


text:
Ben Davut için Tanrý'ya danýþmaya o gün mü baþladým? Kesinlikle hayýr! Kral ben kulunu ve babasýnýn ailesini suçlamasýn. Çünkü kulun bu konuda hiçbir þey bilmiyor.'


text:
Sonra yanýnda duran nöbetçi askerlere, 'Gidin ve Davut'u destekleyen RAB'bin kâhinlerini öldürün!' dedi, 'Çünkü onun kaçtýðýný bildikleri halde bana haber vermediler.' Ne var ki, kralýn görevlileri el kaldýrýp RAB'bin kâhinlerini öldürmek istemediler.


text:
Bunun üzerine kral, Doek'e, 'Sen git, kâhinleri öldür' diye buyurdu. Edomlu Doek de gidip kâhinleri öldürdü. O gün Doek keten efod* giymiþ seksen beþ kiþi öldürdü.


text:
Kadýn erkek, çoluk çocuk demeden kâhinler kenti Nov'un halkýný kýlýçtan geçirdi. Sýðýrlarý, eþekleri, koyunlarý da öldürdü.


text:
Davut Aviyatar'a, 'O gün orada bulunan Edomlu Doek'in olup biteni Saul'a bildireceðini anlamýþtým zaten' dedi, 'Babanýn bütün aile bireylerinin ölümüne ben neden oldum.


text:
Ama adamlarý Davut'a, 'Bak, biz burada Yahuda'dayken korkuyoruz' dediler, 'Keila'ya Filist ordusuna karþý savaþmaya gidersek büsbütün korkarýz.'


text:
Bunun üzerine Davut RAB'be bir kez daha danýþtý. RAB ona yine, 'Kalk, Keila'ya git! Çünkü Filistliler'i senin eline ben teslim edeceðim' dedi.


text:
Böylece Davut'la adamlarý Keila'ya gidip Filistliler'e karþý savaþtýlar. Davut onlarýn hayvanlarýný ele geçirdi. Filistliler'i aðýr bir yenilgiye uðratarak Keila halkýný kurtardý.


text:
Saul, Davut'un Keila Kenti'ne gittiðini duyunca, 'Tanrý Davut'u elime teslim etti' dedi, 'Davut sürgülü kapýlarý olan bir kente girmekle kendini hapsetmiþ oldu.'


text:
Sonra þöyle yakardý: 'Ey Ýsrail'in Tanrýsý RAB! Ben kulun yüzünden Saul'un gelip Keila'yý yýkmayý tasarladýðýna dair kesin haber aldým.


text:
Keila halký beni onun eline teslim eder mi? Kulunun duymuþ olduðu gibi Saul gelecek mi? Ey Ýsrail'in Tanrýsý RAB, yalvarýrým, kuluna bildir!'


text:
Bunun üzerine Davut ile yanýndaki altý yüz kadar kiþi Keila'dan ayrýlýp oradan oraya yer deðiþtirmeye baþladýlar. Davut'un Keila'dan kaçtýðýný öðrenen Saul oraya gitmekten vazgeçti.


text:
Davut kýrsal bölgedeki sýðýnaklarda ve Zif Çölü'nün daðlýk kesiminde kaldý. Saul her gün Davut'u aradýðý halde, Tanrý onu Saul'un eline teslim etmedi.


text:
Bu arada Saul oðlu Yonatan kalkýp Horeþ'e, Davut'un yanýna gitti ve onu Tanrý'nýn adýyla yüreklendirdi.


text:
'Korkma!' dedi, 'Babam Saul sana dokunmayacak. Sen Ýsrail Kralý olacaksýn, ben de senin yardýmcýn olacaðým. Babam Saul da bunu biliyor.'


text:
Ýkisi de RAB'bin önünde aralarýndaki antlaþmayý yenilediler. Sonra Yonatan evine döndü, Davut ise Horeþ'te kaldý.


text:
Zifliler Giva'ya gidip Saul'a, 'Davut aramýzda' dediler, 'Yeþimon'un güneyinde, Hakila Tepesi'ndeki Horeþ sýðýnaklarýnda gizleniyor.


text:
'Gidin ve bir daha araþtýrýn; Davut'un genellikle nerelerde gizlendiðini, orada onu kimin gördüðünü iyice öðrenin. Çünkü onun çok kurnaz olduðunu söylüyorlar.


text:
Gizlendiði yerlerin hepsini öðrenip bana kesin bir haber getirin. O zaman ben de sizinle gelirim. Eðer Davut o bölgedeyse, bütün Yahuda boylarý içinde onu arayýp bulacaðým.'


text:
Böylece Zifliler kalkýp Saul'dan önce Zif'e gittiler. O sýrada Davut'la adamlarý Yeþimon'un güneyindeki Arava'da, Maon Çölü'ndeydiler.


text:
Saul ile adamlarýnýn kendisini aramaya geldiklerini öðrenince Davut aþaðýya inip Maon Çölü'ndeki kayalýða sýðýndý. Saul bunu duyunca Davut'un ardýndan Maon Çölü'ne gitti.


text:
Saul daðýn bir yanýndan, Davut'la adamlarý ise öbür yanýndan ilerliyordu. Davut Saul'dan kaçýp kurtulmaya çalýþýyordu. Saul'la askerleri Davut'la adamlarýný yakalamak üzere yaklaþýrken,


text:
Bunun üzerine Saul Davut'u kovalamayý býrakýp Filistliler'le savaþmaya gitti. Bu yüzden oraya Sela-Hammahlekot*fn* adý verildi.


text:
Saul da Davut'la adamlarýný Dað Keçisi Kayalýðý dolaylarýnda arayýp bulmak için, bütün Ýsrail'den üç bin seçme asker alýp yola çýktý.


text:
Yolda koyun aðýllarýna rastladý. Yakýnda bir de maðara vardý. Saul ihtiyacýný gidermek için maðaraya girdi. Davut'la adamlarý maðaranýn en iç bölümünde kalýyorlardý.


text:
Adamlarý, Davut'a, 'Ýþte RAB'bin sana, <Dilediðini yapabilmen için düþmanýný eline teslim edeceðim> dediði gün bugündür' dediler.


text:
Adamlarýna, 'Efendime, RAB'bin meshettiði* kiþiye karþý böyle bir þey yapmaktan, el kaldýrmaktan RAB beni uzak tutsun' dedi, 'Çünkü o RAB'bin meshettiði kiþidir.'


text:
Davut bu sözlerle adamlarýný engelledi ve Saul'a saldýrmalarýna izin vermedi. Saul maðaradan çýkýp yoluna koyuldu.


text:
O zaman Davut da maðaradan çýktý. Saul'a, 'Efendim kral!' diye seslendi. Saul arkasýna bakýnca, Davut eðilip yüzüstü yere kapandý.


text:
'Bugün RAB'bin maðarada seni elime nasýl teslim ettiðini gözünle görüyorsun. Bazýlarý seni öldürmemi istedi. Ama ben seni esirgeyip, <Efendime el kaldýrmayacaðým, çünkü o RAB'bin meshettiði kiþidir> dedim.


text:
Ey baba, cüppenin eteðinden kesilmiþ, elimdeki þu parçaya bak; evet, bak! Cüppenden bir parça kestim, ama seni öldürmedim. Bundan ötürü içimde kötülük ve baþkaldýrma düþüncesi olmadýðýný iyice bilesin. Sana kötülük yapmadýðým halde sen beni öldürmeye çalýþýyorsun.


text:
RAB yargýç olsun ve hangimizin haklý olduðuna O karar versin. RAB davama baksýn ve beni savunup senin elinden kurtarsýn.'


text:
Davut söylediklerini bitirince, Saul, 'Davut oðlum, bu senin sesin mi?' diye sordu ve hýçkýra hýçkýra aðlamaya baþladý.


text:
Sonra, 'Sen benden daha doðru bir adamsýn' dedi, 'Sana kötülük yaptýðým halde sen bana iyilikle karþýlýk verdin.


text:
Düþmanýný yakalayan biri onu güvenlik içinde salýverir mi? Bugün bana yaptýðýn iyiliðe karþýlýk RAB de seni iyilikle ödüllendirsin.


text:
Þimdi anladým ki, sen gerçekten kral olacaksýn ve Ýsrail Krallýðý senin egemenliðin altýnda sürecek.


text:
Benden sonra soyumu ortadan kaldýrmayacaðýna, babamýn ailesinden adýmý silmeyeceðine dair RAB'bin önünde ant iç.'


text:
Davut Saul'un istediði gibi ant içti. Sonra Saul evine döndü. Davut'la adamlarý da sýðýnaða gittiler.


text:
Bu sýrada Samuel öldü. Bütün Ýsrailliler toplanýp onun için yas tuttular. Onu Rama'daki evine gömdüler.


text:
Maon'da çok varlýklý bir adam vardý; iþi Karmel'deydi. Üç bin koyunu, bin keçisi vardý. O sýrada Karmel'de koyunlarýný kýrkmaktaydý.


text:
Adamýn adý Naval, karýsýnýn adý da Avigayil'di. Kadýn saðgörülü ve güzeldi. Ama Kalev soyundan gelen kocasý kaba, kötü huylu biriydi.


text:
Þimdi koyunlarýn kýrkma zamaný olduðunu duydum. Çobanlarýn bizimle birlikteyken, onlarý incitmedik. Karmel'de kaldýklarý sürece hiçbir kayýplarý olmadý.


text:
Uþaklarýna sor, sana söyleyecekler. Bunun için adamlarýma yakýnlýk göster. Çünkü sana þenlik zamanýnda geldik. Lütfen kullarýna ve oðlun Davut'a elinden geleni ver.> '


text:
Ne var ki, Naval Davut'un adamlarýna þu karþýlýðý verdi: 'Bu Davut da kim? Ýþay'ýn oðlu da kim oluyor? Bu günlerde birçok köle efendilerini býrakýp kaçýyor.


text:
Ekmeðimi, suyumu, kýrkýcýlarým için kestiðim hayvanlarýn etini alýp nereden geldiklerini bilmediðim kiþilere mi vereyim?'


text:
Davut adamlarýna, 'Herkes kýlýcýný kuþansýn!' diye buyruk verdi. Davut da, adamlarý da kýlýçlarýný kuþandýlar. Yaklaþýk dört yüz adam Davut'la birlikte gitti; iki yüz kiþi de erzaðýn yanýnda kaldý.


text:
Naval'ýn uþaklarýndan biri, Naval'ýn karýsý Avigayil'e, 'Davut efendimiz Naval'a esenlik dilemek için kýrdan ulaklar gönderdi' dedi, 'Ama Naval onlarý tersledi.


text:
Oysa adamlar bize çok iyi davrandýlar. Bizi incitmediler. Kýrda onlarla birlikte kaldýðýmýz sürece hiçbir þeyimiz kaybolmadý.


text:
Þimdi ne yapman gerektiðini iyi düþün. Çünkü efendimize ve bütün ailesine kötülük yapmayý tasarlýyorlar. Üstelik efendimiz o kadar kötü ki, kimse ona bir þey söyleyemiyor.'


text:
Bunun üzerine Avigayil, hiç zaman yitirmeden, iki yüz ekmek, iki tulum þarap, hazýrlanmýþ beþ koyun, beþ sea kavrulmuþ buðday*fö*, yüz salkým kuru üzüm ve iki yüz parça incir pestili alýp eþeklere yükledi.


text:
Sonra uþaklarýna, 'Önümden gidin, ben arkanýzdan geliyorum' dedi. Kocasý Naval'a hiçbir þey söylemedi.


text:
Avigayil eþeðe binmiþ, daðýn öbür yolundan inerken, Davut'la adamlarý da ona doðru ilerliyorlardý. Avigayil onlarla karþýlaþtý.


text:
Davut, 'Bu adamýn kýrdaki malýný doðrusu boþ yere korudum' demiþti, 'Onun mallarýndan hiçbir þey eksilmedi. Öyleyken bana iyilik yapacaðýna kötülükle karþýlýk verdi.


text:
Eðer sabaha dek adamlarýndan tek birini bile sað býrakýrsam, Tanrý bana*fp* aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!'


text:
Onun ayaklarýna kapanarak þöyle yalvardý: 'Efendim, suçu ben, yalnýz ben üstüme alýyorum. Ýzin ver, ben kölen seninle konuþsun, onun söyleyeceklerini dinle.


text:
Yalvarýrým, efendim, o kötü adam Naval'a aldýrma. Çünkü kiþiliði týpký adý gibidir. Adý akýlsýz anlamýna gelir; kendisi de akýlsýzýn biridir. Ben kulun, efendim Davut'un gönderdiði ulaklarý görmedim.


text:
'Ama þimdi, ey efendim, RAB senin kan dökmene ve kendi elinle öç almana engel oldu. Yaþayan RAB'bin adý ve senin yaþamýn hakký için yalvarýrým, düþmanlarýn ve efendime kötülük tasarlayanlarýn tümü Naval gibi olsun.


text:
Lütfen kölenin suçunu baðýþla. RAB kesinlikle efendimin soyunu sürdürecektir; çünkü efendim RAB'bin savaþlarýný sürdürüyor. Yaþadýðýn sürece sende hiçbir haksýzlýk bulunmasýn.


text:
Biri kalkýp seni öldürmek amacýyla ardýna düþerse, yaþamýný Tanrýn RAB güven altýnda tutacaktýr; düþmanlarýný sapanla taþ atar gibi fýrlatýp atacaktýr.


text:
kendi öcünü almak uðruna boþ yere kan dökmediðin için piþmanlýk ve üzüntü duymayacaksýn. RAB efendimi baþarýya ulaþtýrdýðýnda köleni anýmsa.'


text:
Doðrusu sana kötülük etmemi önleyen Ýsrail'in Tanrýsý yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, beni karþýlamak için hemen gelmemiþ olsaydýn, gün doðuncaya dek Naval'ýn adamlarýndan hiçbiri sað kalmayacaktý.'


text:
Avigayil'in kendisine getirdiklerini kabul eden Davut, 'Esenlikle evine dön. Sözlerine kulak verip dileðini kabul ettim' dedi.


text:
Avigayil Naval'ýn yanýna döndü. Naval evinde krallara yaraþýr bir þölen düzenlemiþti. Çok sarhoþ olduðundan neþeliydi. Bu yüzden Avigayil sabaha dek ona bir þey söylemedi.


text:
Ama ertesi sabah Naval ayýlýnca karýsý ona olup bitenleri anlattý. Ýþte o an Naval'ýn kalbi sýkýþtý ve felç oldu.


text:
Davut, Naval'ýn öldüðünü duyunca, 'Beni küçümseyen Naval'a karþý davama bakan, kulunu kötülük etmekten alýkoyan RAB'be övgüler olsun!' dedi, 'RAB Naval'ýn kötülüðünü onun baþýna döndürdü.'


text:
Davut'un ulaklarý Karmel'e, Avigayil'in yanýna varýp, 'Davut sana evlenme teklifinde bulunmak için bizi gönderdi' dediler.


text:
Avigayil yüzüstü yere kapanarak, 'Ben kölen sana hizmet etmeye ve efendimin ulaklarýnýn ayaklarýný yýkamaya hazýrým' diye yanýtladý.


text:
Hemen kalkýp eþeðe bindi. Yanýna beþ hizmetçisini alýp Davut'un ulaklarýný izleyerek yola koyuldu. Sonra Davut'un karýsý oldu.


text:
Zifliler Giva'ya, Saul'un yanýna gidip, 'Davut Yeþimon'a bakan Hakila Tepesi'nde gizleniyor' dediler.


text:
Yeþimon'a bakan Hakila Tepesi'nde, yol kenarýnda ordugah kurdu. Kýrda bulunan Davut, Saul'un peþine düþtüðünü anlayýnca,


text:
Bunun üzerine Davut, Saul'un ordugah kurduðu yere gitti ve Saul'la ordusunun baþkomutaný Ner oðlu Avner'in nerede yattýklarýný gördü. Saul ordugahýn ortasýnda, askerler de çevresinde yatýyorlardý.


text:
O zaman Davut, Hititli* Ahimelek ile Yoav'ýn kardeþi, Seruya oðlu Aviþay'a, 'Kim benimle ordugaha, Saul'un yanýna gelecek?' diye sordu.


text:
Davut'la Aviþay o gece ordugaha girdiler. Saul, mýzraðý baþucunda yere saplanmýþ, ordugahýn ortasýnda uyuyordu. Avner'le askerler de çevresinde uyuyorlardý.


text:
Aviþay Davut'a, 'Bugün Tanrý düþmanýný senin eline teslim etti' dedi, 'Þimdi býrak da, onu kendi mýzraðýyla bir atýþta yere çakayým. Ýkinci kez vurmama gerek kalmayacak.'


text:
Yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, RAB kendisi onu öldürecektir; ya günü gelince ölecek, ya da savaþta vurulup yok olacak.


text:
Ama RAB'bin meshettiði kiþiye el uzatmaktan RAB beni uzak tutsun! Haydi, Saul'un baþucundaki mýzrakla su matarasýný al da gidelim.'


text:
Böylece Davut Saul'un baþucundan mýzraðýný ve su matarasýný aldý. Sonra oradan uzaklaþtýlar. Onlarý gören olmadý. Kimse olup bitenin farkýna varmadý, uyanan da olmadý. Hepsi uyuyorlardý, çünkü RAB onlara derin bir uyku vermiþti.


text:
Davut karþý yakaya geçip tepenin üstünde, onlardan uzak bir yerde durdu. Aralarýnda epeyce mesafe vardý.


text:
Davut, 'Sen yiðit biri deðil misin?' dedi, 'Ýsrail'de senin gibisi var mý? Öyleyse neden efendin kralý korumadýn? Çünkü biri onu öldürmek için ordugaha girdi.


text:
Görevini iyi yapmadýn. Yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, hepiniz ölümü hak ettiniz; çünkü efendinizi, RAB'bin meshettiði kiþiyi korumadýnýz. Bak bakalým, kralýn baþucundaki mýzraðýyla su matarasý nerede?'


text:
Lütfen, efendim kral, kulunun sözlerine kulak ver. Eðer seni bana karþý kýþkýrtan RAB ise, bir sunu O'nu yatýþtýrýr. Ama bunu yapan insanlarsa, RAB'bin önünde lanetli olsunlar! Çünkü, <Git, baþka ilahlara kulluk et> diyerek, RAB'bin mirasýndan bana düþen paydan bugün beni uzaklaþtýrdýlar.


text:
Ne olur, kaným RAB'den uzak topraklara dökülmesin. Ýsrail Kralý, daðlarda keklik avlayan avcý gibi, bir pireyi avlamaya çýkmýþ!'


text:
Bunun üzerine Saul, 'Günah iþledim' diye karþýlýk verdi, 'Davut, oðlum, geri dön. Bugün yaþamýma deðer verdiðin için sana bir daha kötülük yapmayacaðým. Gerçekten akýlsýzca davrandým, çok büyük yanlýþlýk yaptým.'


text:
RAB herkesi doðruluðuna ve baðlýlýðýna göre ödüllendirir. Bugün RAB seni elime teslim ettiði halde, ben RAB'bin meshettiði kiþiye elimi uzatmak istemedim.


text:
Bugün ben senin yaþamýna nasýl deðer verdiysem, RAB de benim yaþamýma öyle deðer versin ve beni her sýkýntýdan kurtarsýn.'


text:
Saul, 'Davut, oðlum, RAB seni kutsasýn!' dedi, 'Sen kesinlikle büyük iþler yapacak, baþarýlý olacaksýn!' Bundan sonra Davut yoluna koyuldu, Saul da evine döndü.


text:
Davut, 'Bir gün Saul'un eliyle yok olacaðým' diye düþündü, 'Benim için en iyisi hemen Filist topraklarýna kaçmak. O zaman Saul Ýsrail'in her yanýnda beni aramaktan vazgeçer; ben de onun elinden kurtulmuþ olurum.'


text:
Aileleriyle birlikte Gat'ta Akiþ'in yanýna yerleþtiler. Ýki karýsý Yizreelli Ahinoam'la Karmelli Naval'ýn dul karýsý Avigayil de Davut'un yanýndaydý.


text:
Davut Akiþ'e, 'Benden hoþnut kaldýysan, çevre kentlerden birinde bana bir yer versinler de orada oturayým' dedi, 'Çünkü ben kulunun seninle birlikte kral kentinde yaþamasýna gerek yok.'


text:
Bu süre içinde Davut'la adamlarý gidip Geþurlular'a, Girizliler'e ve Amalekliler'e baskýnlar yaptýlar. Bunlar uzun zamandan beri Þur'a, hatta Mýsýr'a dek uzanan topraklarda yaþýyorlardý.


text:
Davut bir bölgeye saldýrdýðýnda kadýn erkek demez, kimseyi sað býrakmazdý; yalnýz davarlarý, sýðýrlarý, eþekleri, develeri ve giysileri alýp Akiþ'e dönerdi.


text:
Davut, kendisiyle Gat'a kimseyi götürmemek için kadýn erkek kimseyi sað býrakmazdý. Çünkü, 'Gat'a gidip, <Davut þöyle yaptý, böyle yaptý> diyerek bize karþý bilgi aktarmasýnlar' diye düþünürdü. Davut, Filist topraklarýnda yaþadýðý sürece bu yöntemi uyguladý.


text:
Akiþ Davut'a güven duymaya baþladý. 'Davut kendi halký olan Ýsrailliler'in nefretine uðradý. Bundan böyle benim hizmetimde kalacak' diye düþünüyordu.


text:
O sýrada Filistliler Ýsrail'le savaþmak için askeri birliklerini topladýlar. Akiþ Davut'a, 'Adamlarýnla birlikte benim yanýmda savaþacaðýný bilmelisin' dedi.


text:
Samuel ölmüþ, bütün Ýsrail halký onun için yas tutmuþtu. Onu kendi kenti Rama'da gömmüþlerdi. Saul da cincilerle ruhlara danýþanlarý ülkeden kovmuþtu.


text:
Filistliler toplanýp Þunem'e gittiler ve orada ordugah kurdular. Saul da bütün Ýsrailliler'i toplayýp Gilboa Daðý'nda ordugah kurdu.


text:
Bunun üzerine Saul görevlilerine, 'Bana bir cinci kadýn bulun da varýp ona danýþayým' diye buyruk verdi.


text:
Böylece Saul baþka giysilere bürünüp kýlýðýný deðiþtirdi. Geceleyin yanýna iki kiþi alýp kadýnýn yaþadýðý yere gitti. Kadýna, 'Lütfen benim için ruhlara danýþ ve sana söyleyeceðim kiþiyi çaðýr' dedi.


text:
Ama kadýn ona þu karþýlýðý verdi: 'Saul'un neler yaptýðýný, cincilerle ruhlara danýþanlarý ülkeden kovduðunu biliyorsun. Öyleyse neden beni öldürmek için tuzak kuruyorsun?'


text:
Çünkü sen RAB'bin buyruðuna uymadýn, O'nun alevlenen öfkesini Amalekliler'e uygulamadýn. RAB bugün bunlarý bu yüzden baþýna getirdi.


text:
RAB seni de, Ýsrail halkýný da Filistliler'in eline teslim edecek. Yarýn sen ve oðullarýn bana katýlacaksýnýz. RAB Ýsrail ordusunu da Filistliler'in eline teslim edecek.'


text:
Saul birden boylu boyunca yere düþtü. Samuel'in sözlerinden ötürü büyük korkuya kapýldý. Gücü de kalmamýþtý; çünkü bütün gün, bütün gece yemek yememiþti.


text:
Kadýn Saul'a yaklaþtý. Onun büyük þaþkýnlýk içinde olduðunu görünce, 'Bak, kölen sözünü dinledi' dedi, 'Canýmý tehlikeye atarak benden istediðini yaptým.


text:
Þimdi lütfen kölenin söyleyeceðini dinle. Ýzin ver de, önüne biraz yemek koyayým. Yoluna devam edecek gücün olmasý için yemek yemelisin.'


text:
Ama Saul, 'Yemem' diyerek reddetti. Ancak hizmetkârlarýyla kadýn zorlayýnca, onlarýn dediðini yaptý. Yerden kalkýp yataðýn üzerine oturdu.


text:
Kadýnýn evinde besili bir dana vardý. Kadýn onu hemen kesti. Un alýp yoðurdu ve mayasýz ekmek piþirdi.


text:
Filistliler bütün ordularýný Afek'te topladýlar. Ýsrailliler ise Yizreel'deki pýnarýn yanýna kurduklarý ordugahta kalýyorlardý.


text:
Filist beyleri yüzer ve biner kiþilik birliklerle ilerliyordu. Davut'la adamlarýysa Akiþ'le birlikte geriden geliyorlardý.


text:
Filistli komutanlar, 'Bu Ýbraniler'in burada ne iþi var?' diye sorunca, Akiþ þu karþýlýðý verdi: 'Bu, Ýsrail Kralý Saul'un görevlisi Davut'tur. Bir yýldan uzun süredir yanýmda kalýyor. Bana geldiðinden beri kendisinde hiçbir kötülük bulamadým.'


text:
Ama Filistli komutanlar Akiþ'e öfkelendiler. 'Adamý geri gönder, kendisine verdiðin yere dönsün' dediler, 'Bizimle birlikte savaþa gelmesin; yoksa savaþ sýrasýnda bize karþý çýkar. Efendisinin beðenisini nasýl kazanabilir? Adamlarýmýzýn baþýný ona vermekten daha iyi bir yol bulabilir mi?


text:
Bunun üzerine Akiþ, Davut'u çaðýrýp, 'Yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, sen dürüst bir kiþisin' dedi, 'Benimle birlikte savaþa katýlmaný isterdim. Yanýma geldiðin günden bu yana ters bir davranýþýný görmedim. Ama Filist beyleri seni uygun görmedi.


text:
Davut, 'Ama ben ne yaptým?' diye sordu, 'Yanýna geldiðimden bu yana bende ne buldun ki, gidip efendim kralýn düþmanlarýna karþý savaþmayayým?'


text:
Akiþ, 'Biliyorum, sen benim gözümde Tanrý'nýn bir meleði gibi iyisin' diye yanýtladý, 'Ne var ki Filistli komutanlar, <Bizimle savaþa gelmesin> diyorlar.


text:
Seninle gelmiþ olan efendin Saul'un kullarýyla birlikte sabah erkenden kalkýn ve tan aðarýr aðarmaz gidin.'


text:
Böylece Davut'la adamlarý Filist ülkesine dönmek üzere sabah erkenden kalktýlar. Filistliler ise Yizreel'e gittiler.


text:
Davut'la adamlarý üçüncü gün Ziklak Kenti'ne vardýlar. Bu arada Amalekliler Negev bölgesiyle Ziklak'a baskýn yapmýþ, Ziklak Kenti'ni yakýp yýkmýþlardý.


text:
Kimseyi öldürmemiþlerdi, ama kadýnlarla orada yaþayan genç, yaþlý herkesi tutsak etmiþlerdi. Sonra onlarý da yanlarýna alýp yollarýna gitmiþlerdi.


text:
Davut'la adamlarý oraya varýnca kentin ateþe verildiðini, karýlarýnýn, oðullarýnýn, kýzlarýnýn tutsak alýndýðýný anladýlar.


text:
Davut büyük sýkýntý içindeydi. Çünkü herkes oðullarý, kýzlarý için acý çekiyor ve, 'Davut'u taþlayalým' diyordu. Ama Davut, Tanrýsý RAB'de güç bularak,


text:
Bunun üzerine Davut yanýndaki altý yüz kiþiyle yola çýktý. Besor Vadisi'ne geldiler. Vadiyi geçemeyecek kadar bitkin düþen iki yüz kiþi orada kaldý. Davut dört yüz kiþiyle akýncýlarý kovalamayý sürdürdü.


text:
Bir parça incir pestili ile iki salkým kuru üzüm de verdiler. Adam yiyince canlandý. Üç gün üç gecedir yiyip içmemiþti.


text:
Keretliler'in güney sýnýrlarýna, Yahuda topraklarýna, Kalev'in güneyine baskýnlar düzenlemiþ, Ziklak Kenti'ni de ateþe vermiþtik.'


text:
Böylece Mýsýrlý Davut'u götürdü. Akýncýlar dört bir yana daðýlmýþlardý. Filist ve Yahuda topraklarýndan topladýklarý büyük yaðmadan yiyip içiyor, eðlenip oynuyorlardý.


text:
Davut ertesi gün tan vaktinden akþama dek onlarý öldürdü. Develere binip kaçan dört yüz genç dýþýnda içlerinden kurtulan olmadý.


text:
Gençler, yaþlýlar, oðullar, kýzlar, yaðmalanan mallar, kýsacasý Amalekliler'in aldýklarýndan hiçbir þey eksik kalmadý. Davut tümünü geri aldý.


text:
Bütün koyunlarla sýðýrlarý da aldý. Adamlarý, bunlarý öbür hayvanlarýn önünden sürerek, 'Bunlar Davut'un yaðmaladýklarý' diyorlardý.


text:
Bundan sonra Davut, daha ileriye gidemeyecek kadar bitkin düþüp Besor Vadisi'nde kalan iki yüz kiþinin bulunduðu yere vardý. Onlar da Davut'la yanýndakileri karþýlamaya çýktýlar. Davut yaklaþýnca onlara esenlik diledi.


text:
Ama Davut'la giden adamlardan kötü ve deðersiz olanlarýn tümü, 'Madem bizimle birlikte gitmediler, geri aldýðýmýz yaðmadan onlara hiçbir pay vermeyeceðiz' dediler, 'Her biri yalnýz karýsýyla çocuklarýný alýp gitsin.'


text:
Ama Davut, 'Hayýr, kardeþlerim!' dedi, 'RAB'bin bize verdikleri konusunda böyle davranamayýz! O bizi korudu ve bize saldýran akýncýlarý elimize teslim etti.


text:
Sizin bu söylediklerinizi kim kabul eder? Savaþa gidenle eþyanýn yanýnda kalanýn payý aynýdýr. Her þey eþit paylaþýlacak!'


text:
Davut Ziklak'a dönünce, dostlarý olan Yahuda ileri gelenlerine yaðma mallardan göndererek, 'Ýþte RAB'bin düþmanlarýndan yaðmalanan mallardan size bir armaðan' dedi.


text:
Hevron'da oturanlara ve adamlarýyla birlikte sýk sýk uðradýðý yerlerin tümüne yaðmalanan mallardan gönderdi.


text:
Filistliler Ýsrailliler'le savaþa tutuþtu. Ýsrailliler Filistliler'in önünden kaçtý. Birçoðu Gilboa Daðý'nda ölüp yere serildi.


text:
Filistliler Saul'la oðullarýnýn ardýna düþtüler. Saul'un oðullarý Yonatan'ý, Avinadav'ý ve Malkiþua'yý yakalayýp öldürdüler.


text:
Saul'un çevresinde savaþ kýzýþtý. Derken Saul Filistli okçular tarafýndan vuruldu ve aðýr yaralandý.


text:
Saul, silahýný taþýyan adama, 'Kýlýcýný çek de bana sapla' dedi, 'Yoksa bu sünnetsizler* gelip bana kýlýç saplayacak ve benimle alay edecekler.'


text:
Saul'un öldüðünü görünce, silah taþýyýcýsý da kendini kýlýcýnýn üzerine attý ve Saul'la birlikte öldü.


text:
Vadinin öbür tarafýnda ve Þeria Irmaðý'nýn karþý yakasýnda oturan Ýsrailliler, Ýsrail ordusunun kaçtýðýný, Saul'la oðullarýnýn öldüðünü anlayýnca, kentlerini terk edip kaçmaya baþladýlar. Filistliler gelip bu kentlere yerleþtiler.


text:
Ertesi gün Filistliler, öldürülenleri soymak için geldiklerinde, Saul'la üç oðlunun Gilboa Daðý'nda öldüðünü gördüler.


text:
Saul'un baþýný kesip silahlarýný aldýlar. Sonra bu iyi haberin putlarýnýn tapýnaðýnda ve halk arasýnda duyurulmasý için Filist ülkesinin her yanýna ulaklar gönderdiler.


text:
Bütün yiðitler geceleyin yola koyularak Beytþean'a gittiler. Saul'la oðullarýnýn cesetlerini Beytþean surundan indirip Yaveþ'e götürdüler, orada yaktýlar.


text:
Üçüncü gün, Saul'un ordugahýndan giysileri yýrtýlmýþ, baþý toz toprak içinde bir adam geldi. Adam Davut'a yaklaþýnca önünde yere kapandý.


text:
Davut, kendisine haberi veren genç adama, 'Saul'la oðlu Yonatan'ýn öldüðünü nereden biliyorsun?' diye sordu.


text:
Genç adam þöyle yanýtladý: 'Bir rastlantý sonucu Gilboa Daðý'ndaydým. Saul mýzraðýna dayanmýþtý. Atlýlarla savaþ arabalarý ona doðru yaklaþýyordu.


text:
Bu yüzden varýp onu öldürdüm. Çünkü yere düþtükten sonra yaþayamayacaðýný biliyordum. Baþýndaki taçla kolundaki bileziði aldým ve onlarý buraya, efendime getirdim.'


text:
Kýlýçtan geçirilen Saul, oðlu Yonatan ve RAB'bin halký olan Ýsrailliler için akþama dek yas tutup aðladýlar, oruç* tuttular.


text:
Sonra adamlarýndan birini çaðýrýp, 'Git, öldür onu!' diye buyurdu. Böylece adam Amalekli'yi vurup öldürdü.


text:
Davut Amalekli'ye, 'Kanýndan sen kendin sorumlusun' demiþti, 'Çünkü <RAB'bin meshettiði kiþiyi ben öldürdüm> demekle kendine karþý aðzýnla tanýklýkta bulundun.'


text:
Haberi ne Gat'a duyurun, Ne de Aþkelon sokaklarýnda yayýn. Öyle ki, ne Filistliler'in kýzlarý sevinsin, Ne de sünnetsizlerin* kýzlarý coþsun.


text:
Ey Gilboa daðlarý, Üzerinize ne çiy ne de yaðmur düþsün. Ürün veren tarlalarýnýz olmasýn. Çünkü güçlünün kalkaný, Bir daha yað sürülmeyecek olan Saul'un kalkaný Orada bir yana atýldý!


text:
Yonatan'ýn yayý yere serilmiþlerin kanýndan, Yiðitlerin bedenlerinden hiç geri çekilmedi. Saul'un kýlýcý hiç boþa savrulmadý.


text:
Saul'la Yonatan tatlý ve sevimliydiler, Yaþamda da ölümde de ayrýlmadýlar. Kartallardan daha çevik, Aslanlardan daha güçlüydüler.


text:
Ey Ýsrail kýzlarý! Sizi al renkli, süslü giysilerle donatan, Giysinizi altýn süslerle bezeyen Saul için aðlayýn!


text:
Senin için üzgünüm, kardeþim Yonatan. Benim için çok deðerliydin. Sevgin kadýn sevgisinden daha üstündü.


text:
Bunun üzerine Davut, iki eþiyle -Yizreelli Ahinoam ve Karmelli Naval'ýn dulu Avigayil'le- birlikte oraya gitti.


text:
Davut onlara ulaklar göndererek þöyle dedi: 'Efendiniz Saul'u gömmekle ona yaptýðýnýz iyilikten dolayý RAB sizi kutsasýn.


text:
RAB þimdi size baðlýlýkla, iyilikle davransýn. Bunu yaptýðýnýz için ben de size ayný þekilde iyilik yapacaðým.


text:
Þimdi güçlü ve yürekli olun, çünkü efendiniz Saul öldü. Yahuda halký beni krallarý olarak meshetti.'


text:
Saul oðlu Ýþ-Boþet kýrk yaþýnda kral oldu ve Ýsrail'de iki yýl krallýk yaptý. Ancak Yahuda halký Davut'u destekledi.


text:
Seruya oðlu Yoav'la Davut'un adamlarý varýp Givon Havuzu'nun yanýnda onlarý karþýladýlar. Taraflardan biri havuzun bir yanýna, öteki öbür yanýna oturdu.


text:
Böylece Benyamin oymaðýndan Saul oðlu Ýþ-Boþet'ten yana olanlardan on iki kiþiyle Davut'un adamlarýndan on iki kiþi kalkýp ileri atýldý.


text:
Her biri karþýtýnýn baþýndan tuttuðu gibi kýlýcýný böðrüne sapladý; birlikte yere serildiler. Bu yüzden Givon'daki o yere Helkat-Hassurim*fa* adý verildi.


text:
Seruya'nýn üç oðlu -Yoav, Aviþay ve Asahel- de oradaydýlar. Bir kýr ceylaný kadar hýzlý koþan Asahel


text:
Avner, 'Saða ya da sola dön. Gençlerden birini yakala ve kendin için silahlarýný al' dedi. Ama Asahel Avner'i kovalamaktan vazgeçmek istemedi.


text:
Avner Asahel'i bir daha uyardý: 'Beni kovalamaktan vazgeç! Neden seni yere sereyim? Sonra kardeþin Yoav'ýn yüzüne nasýl bakarým?'


text:
Asahel peþini býrakmayý reddedince Avner mýzraðýnýn arka ucuyla onu karnýndan vurdu. Mýzrak Asahel'in sýrtýndan çýktý. Asahel orada düþüp öldü. Asahel'in düþüp öldüðü yere varanlarýn tümü orada durup beklediler.


text:
Ama Yoav'la Aviþay Avner'i kovalamayý sürdürdüler. Güneþ batarken Givon kýrsal bölgesine giden yolun üzerindeki Giah'a bakan Amma Tepesi'ne vardýlar.


text:
Benyaminliler Avner'in çevresinde toplanarak bir birlik oluþturdular. Bir tepenin baþýnda durup beklediler.


text:
Avner Yoav'a, 'Kýlýç sonsuza dek mi insanlarý yok etsin?' diye seslendi, 'Bu olayýn acýyla sona ereceðini anlamýyor musun? Kardeþlerini kovalamaktan vazgeçmeleri için askerlere ne zaman buyruk vereceksin?'


text:
Yoav þöyle karþýlýk verdi: 'Yaþayan Tanrý'nýn adýyla derim ki, seslenmeseydin askerler sabaha dek kardeþlerini kovalamaktan vazgeçmeyecekti.'


text:
Sonra Yoav boru çaldý. Herkes durdu. Bundan böyle Ýsrail halkýný ne kovaladýlar, ne de onlarla savaþtýlar.


text:
Avner'le adamlarý bütün gece Arava Vadisi'nde yürüdüler. Þeria Irmaðý'ný geçerek Bitron yolundan*fb* Mahanayim'e vardýlar.


text:
Yoav Avner'i kovalamaktan döndükten sonra orduyu topladý. Asahel'den baþka, Davut'un adamlarýndan on dokuz kiþi eksikti.


text:
Oysa Davut'un adamlarý Avner'i destekleyen Benyaminliler'i bozguna uðratýp üç yüz altmýþ kiþiyi öldürmüþlerdi.


text:
Yoav'la adamlarý Asahel'i götürüp Beytlehem'de babasýnýn mezarýna gömdüler. Sonra bütün gece yürüyerek gün doðumunda Hevron'a vardýlar.


text:
Saul'un soyuyla Davut'un soyu arasýndaki savaþ uzun sürdü. Davut giderek güçlenirken, Saul'un soyu gitgide zayýf düþüyordu.


text:
ikincisi Karmelli Naval'ýn dulu Avigayil'den Kilav, üçüncüsü Geþur Kralý Talmay'ýn kýzý Maaka'dan Avþalom,


text:
Saul'un Aya kýzý Rispa adýnda bir cariyesi vardý. Bir gün Ýþ-Boþet Avner'e, 'Neden babamýn cariyesiyle yattýn?' diye sordu.


text:
Ýþ-Boþet'in sorusuna çok öfkelenen Avner þu karþýlýðý verdi: 'Ben Yahuda tarafýna geçen bir köpek baþý mýyým? Bugün bile baban Saul'un ailesine, kardeþlerine, dostlarýna baðlýyým. Seni Davut'un eline teslim etmedim. Ama bugün bu kadýn yüzünden beni suçluyorsun.


text:
RAB krallýðý Saul'un soyundan alýp Dan'dan Beer-Þeva'ya kadar uzanan Ýsrail ve Yahuda'da Davut'un krallýðýný kuracaðýna ant içti. Ben de bunu Davut için yapmazsam Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!'


text:
Avner kendi adýna Davut'a ulaklar gönderip þöyle dedi: 'Ülke kimin ülkesi? Benimle bir antlaþma yap; o zaman Ýsrail'in tümünün sana baðlanmasý için ben de senden yana olurum.'


text:
Davut, 'Ýyi' diye yanýtladý, 'Seninle bir antlaþma yaparým. Yalnýz senden þunu istiyorum: Beni görmeye geldiðinde Saul'un kýzý Mikal'ý da getir. Yoksa beni görmeyeceksin.'


text:
Öte yandan Davut Saul oðlu Ýþ-Boþet'e de ulaklar aracýlýðýyla þu haberi gönderdi: 'Yüz Filistli'nin sünnet derisi karþýlýðýnda niþanlandýðým karým Mikal'ý bana ver.'


text:
Bunun üzerine Ýþ-Boþet, kadýnýn kocasý Layiþ oðlu Paltiel'den alýnýp getirilmesi için adamlar gönderdi.


text:
Avner Ýsrail'in ileri gelenleriyle görüþüp onlara þöyle demiþti: 'Siz bir süredir Davut'un kralýnýz olmasýný istiyorsunuz.


text:
Þimdi bunu gerçekleþtirin! Çünkü RAB, Davut hakkýnda, <Halkým Ýsrail'i kulum Davut aracýlýðýyla Filistliler'in ve bütün düþmanlarýnýn elinden kurtaracaðým> demiþti.'


text:
Avner Benyaminliler'le de görüþtü, Ýsrail'in ve bütün Benyamin halkýnýn uygun gördüðü her þeyi Davut'a bildirmek üzere Hevron'a gitti.


text:
Avner yirmi kiþiyle birlikte Hevron'a, Davut'un yanýna vardý. Davut Avner'le yanýndakilere bir þölen verdi.


text:
Avner Davut'a, 'Hemen gidip bütün Ýsrail halkýný efendim kralýn yanýna toplayayým' dedi, 'Öyle ki, seninle bir antlaþma yapsýnlar. Sen de dilediðin her yeri yönetebilesin.' Bunun üzerine Davut Avner'i yoluna gönderdi. O da esenlikle gitti.


text:
Tam o sýrada Davut'un adamlarýyla Yoav, bir baskýndan dönmüþ, yanlarýnda birçok yaðmalanmýþ mal getirmiþlerdi. Ama Avner Hevron'da Davut'un yanýnda deðildi. Çünkü Davut onu göndermiþ, o da esenlikle gitmiþti.


text:
Yoav'la yanýndaki bütün askerler Hevron'a vardýðýnda, Ner oðlu Avner'in krala geldiðini, kralýn onu gönderdiðini, onun da esenlikle gittiðini Yoav'a bildirdiler.


text:
Yoav krala gidip, 'Ne yaptýn?' dedi, 'Baksana Avner ayaðýna kadar gelmiþ! Neden onu salýverdin? Çoktan gitmiþ!


text:
Ner oðlu Avner'i tanýrsýn; seni kandýrmak, nereye gidip geldiðini, neler yaptýðýný öðrenmek için gelmiþtir.'


text:
Davut'un yanýndan çýkan Yoav, Avner'in arkasýndan ulaklar gönderdi. Ulaklar Avner'i Sira Sarnýcý'ndan geri getirdiler. Davut ise bundan habersizdi.


text:
Avner Hevron'a dönünce, Yoav onunla özel bir görüþme yapmak bahanesiyle, onu kent kapýsýna çekti. Kardeþi Asahel'in kanýný döktüðü için, Avner'i orada karnýndan vurup öldürdü.


text:
Davut bu haberi iþitince þöyle dedi: 'RAB'bin önünde ben de, krallýðým da Ner oðlu Avner'in kanýndan sonsuza dek suçsuzuz.


text:
Bu suçun sorumlusu Yoav'la babasýnýn bütün soyu olsun. Yoav'ýn soyundan irinli, deri hastalýðýna yakalanmýþ, koltuk deðneðine dayanan, kýlýçla öldürülen, açlýk çeken kiþiler hiç eksik olmasýn!'


text:
Sonra Davut Yoav'la yanýndakilere þu buyruðu verdi: 'Giysilerinizi yýrtýp çula sarýnýn ve Avner'in ölüsü önünde yas tutun!' Kral Davut da cenazenin ardýsýra yürüdü.


text:
Avner'i Hevron'da gömdüler. Kral, Avner'in mezarý baþýnda hýçkýra hýçkýra aðladý. Oradaki herkes de aðladý.


text:
Ellerin baðlý deðildi, ayaklarýna zincir vurulmamýþtý. Ama sen kötülerin önünde düþen biri gibi düþtün!'


text:
Halk Davut'un yanýna varýp akþam olmadan bir þeyler yemesi için üstelediyse de, Davut ant içerek þöyle dedi: 'Güneþ batmadan ekmek ya da baþka herhangi bir þey tatmayacaðým. Yoksa Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!'


text:
'Meshedilmiþ* bir kral olduðum halde bugün güçsüzüm. Seruya'nýn oðullarý benden daha zorlu. RAB kötülük edene yaptýðý kötülüðe göre karþýlýk versin!'


text:
Avner'in Hevron'da öldürüldüðünü duyan Saul oðlu Ýþ-Boþet korkuya kapýldý. Bütün Ýsrail halký da dehþet içindeydi.


text:
Saul oðlu Ýþ-Boþet'in iki akýncý önderi vardý; bunlar Benyamin oymaðýndan Beerotlu Rimmon'un oðullarýydý. Birinin adý Baana, öbürününki Rekav'dý. -Beerot Benyamin oymaðýndan sayýlýrdý.


text:
Saul oðlu Yonatan'ýn Mefiboþet adýnda bir oðlu vardý; iki ayaðý da topaldý. Saul'la Yonatan'ýn ölüm haberi Yizreel'den ulaþtýðýnda, Mefiboþet beþ yaþýndaydý. Dadýsý onu alýp kaçmýþtý. Ne var ki, aceleyle kaçmaya çalýþýrken çocuk düþüp sakatlanmýþtý.


text:
Beerotlu Rimmon'un oðullarý Rekav'la Baana yola koyuldular. Öðle sýcaðýnda Ýþ-Boþet'in evine vardýklarýnda Ýþ-Boþet uzanmýþ dinlenmekteydi.


text:
Buðday alacakmýþ gibi yaparak eve girdiler. O sýrada Ýþ-Boþet yatak odasýnda yataðýnda uzanýyordu. Adamlar Ýþ-Boþet'in karnýný deþip öldürdüler. Baþýný gövdesinden ayýrýp yanlarýna aldýlar.


text:
Ýþ-Boþet'in baþýný Hevron'da Kral Davut'a getirip, 'Ýþte seni öldürmek isteyen düþmanýn Saul'un oðlu Ýþ-Boþet'in baþý!' dediler, 'RAB bugün Saul'dan ve onun soyundan efendimiz kralýn öcünü aldý.'


text:
Ama Davut Beerotlu Rimmon'un oðullarý Rekav'la kardeþi Baana'ya þöyle karþýlýk verdi: 'Beni her türlü sýkýntýdan kurtaran yaþayan RAB adýyla derim ki, iyi haber getirdiðini sanarak bana Saul'un öldüðünü bildiren adamý yakalayýp Ziklak'ta yaþamýna son verdim. Getirdiði iyi haber için verdiðim ödül buydu!


text:
Doðru birini evinde, yataðýnda öldüren kötü kiþilerin ölümü çok daha kesindir! Þimdi sizi yeryüzünden yok ederek onun öcünü sizden almayacak mýyým?'


text:
Sonra adamlarýna buyruk verdi. Ýki kardeþi öldürüp ellerini, ayaklarýný kestiler ve Hevron'daki havuzun yanýna astýlar. Ýþ-Boþet'in baþýný ise götürüp Hevron'da Avner'in mezarýna gömdüler.


text:
Ýsrail'in bütün oymaklarý Hevron'da bulunan Davut'a gelip þöyle dediler: 'Biz senin etin, kemiðiniz.


text:
Geçmiþte Saul kralýmýzken, savaþta Ýsrail'e komuta eden sendin. RAB sana, <Halkým Ýsrail'i sen güdecek, onlara sen önder olacaksýn> diye söz verdi.'


text:
Ýsrail'in bütün ileri gelenleri Hevron'a, Kral Davut'un yanýna gelince, kral RAB'bin önünde orada onlarla bir antlaþma yaptý. Onlar da Davut'u Ýsrail Kralý olarak meshettiler*.


text:
Hevron'da yedi yýl altý ay Yahuda'ya, Yeruþalim'de otuz üç yýl bütün Ýsrail'e ve Yahuda'ya krallýk yaptý.


text:
Kral Davut'la adamlarý Yeruþalim'de yaþayan Yevuslular'a saldýrmak için yola çýktýlar. Yevuslular Davut'a, 'Sen buraya giremezsin, körlerle topallar bile seni geri püskürtebilir' dediler. 'Davut buraya giremez' diye düþünüyorlardý.


text:
Davut o gün adamlarýna þöyle demiþti: 'Yevuslular'ý kim yenilgiye uðratýrsa Davut'un nefret ettiði þu <Topallarla körlere> su kanalýndan ulaþmalý!' 'Körlerle topallar saraya giremeyecek' denmesinin nedeni iþte budur.


text:
Bundan sonra Davut 'Davut Kenti' adýný verdiði kalede oturmaya baþladý. Çevredeki bölgeyi, Millo'dan* içeriye doðru uzanan bölümü inþa etti.


text:
Sur Kralý Hiram Davut'a ulaklar, sedir kütükleri, marangozlar ve taþçýlar gönderdi. Bu adamlar Davut için bir saray yaptýlar.


text:
Böylece Davut RAB'bin kendisini Ýsrail Kralý atadýðýný ve halký Ýsrail'in hatýrý için krallýðýný yücelttiðini anladý.


text:
Davut Hevron'dan ayrýldýktan sonra Yeruþalim'de kendine daha birçok cariye ve karý aldý. Davut'un erkek ve kýz çocuklarý oldu.


text:
Filistliler Davut'un Ýsrail Kralý olarak meshedildiðini* duyunca, bütün Filist ordusu onu aramak için yola çýktý. Bunu duyan Davut kaleye sýðýndý.


text:
Bunun üzerine Davut Baal-Perasim'e gidip orada Filistliler'i bozguna uðrattý. Sonra, 'Her þeyi yarýp geçen sular gibi, RAB düþmanlarýmý önümden yarýp geçti' dedi. Bundan ötürü oraya Baal-Perasim*fc* adý verildi.


text:
Davut RAB'be danýþtý. RAB þöyle karþýlýk verdi: 'Buradan saldýrma! Onlarý arkadan çevirip pelesenk aðaçlarýnýn önünden saldýr.


text:
Pelesenk aðaçlarýnýn tepesinden yürüyüþ sesi duyar duymaz, acele et. Çünkü ben Filist ordusunu bozguna uðratmak için önünsýra gitmiþim demektir.'


text:
Davut RAB'bin kendisine buyurduðu gibi yaptý ve Filistliler'i Geva'dan Gezer'e kadar bozguna uðrattý.


text:
Böylece Davut'la ordusu, sandýðýn üzerindeki Keruvlar* arasýnda taht kuran Her Þeye Egemen RAB'bin adýyla anýlan Tanrý'nýn Sandýðý'ný getirmek için Baale-Yahuda'ya gittiler.


text:
Tanrý'nýn Sandýðý'ný Avinadav'ýn tepedeki evinden alýp yeni bir arabaya koydular. Tanrý'nýn Sandýðý'ný taþýyan yeni arabayý Avinadav'ýn oðullarý Uzza'yla Ahyo sürüyordu. Ahyo sandýðýn önünden yürüyordu.


text:
Bu arada Davut'la bütün Ýsrail halký da RAB'bin önünde lir, çenk, tef, çýngýrak ve ziller eþliðinde ezgiler okuyarak var güçleriyle*fç* bu olayý kutluyorlardý.


text:
Nakon'un harman yerine vardýklarýnda öküzler tökezledi. Bu nedenle Uzza elini uzatýp Tanrý'nýn Sandýðý'ný tuttu.


text:
RAB Tanrý saygýsýzca davranan Uzza'ya öfkelenerek onu orada yere çaldý. Uzza Tanrý'nýn Sandýðý'nýn yanýnda öldü.


text:
RAB'bin Sandýðý'ný Davut Kenti'ne götürmek istemedi. Bunun yerine sandýðý Gatlý Ovet-Edom'un evine götürdü.


text:
'Tanrý'nýn Sandýðý'ndan ötürü RAB Ovet-Edom'un ailesini ve ona ait her þeyi kutsadý' diye Kral Davut'a bildirildi. Böylece Davut gidip Tanrý'nýn Sandýðý'ný Ovet-Edom'un evinden Davut Kenti'ne sevinçle getirdi.


text:
Davut'la bütün Ýsrail halký, sevinç naralarý ve boru sesi eþliðinde RAB'bin Sandýðý'ný getiriyorlardý.


text:
RAB'bin Sandýðý Davut Kenti'ne varýnca, Saul'un kýzý Mikal pencereden baktý. RAB'bin önünde oynayýp zýplayan Kral Davut'u görünce, onu küçümsedi.


text:
RAB'bin Sandýðý'ný getirip Davut'un bu amaçla kurduðu çadýrýn içindeki yerine koydular. Davut RAB'be yakmalýk sunular* ve esenlik sunularý* sundu.


text:
Yakmalýk sunularý ve esenlik sunularýný sunmayý bitirince, Her Þeye Egemen RAB'bin adýyla halký kutsadý.


text:
Ardýndan kadýn erkek herkese, bütün Ýsrail topluluðuna birer somun ekmekle birer hurma ve üzüm pestili daðýttý. Sonra herkes evine döndü.


text:
Davut ailesini kutsamak için eve döndüðünde, Saul'un kýzý Mikal onu karþýlamaya çýktý. Davut'a þöyle dedi: 'Ýsrail Kralý bugün ne güzel bir ün kazandýrdý kendine! Deðersiz biri gibi, kullarýnýn cariyeleri önünde soyundun.'


text:
Davut, 'Baban ve bütün soyu yerine beni seçen ve halký Ýsrail'e önder atayan RAB'bin önünde oynadým!' diye karþýlýk verdi, 'Evet, RAB'bin önünde oynayacaðým.


text:
Üstelik kendimi bundan daha da küçük düþüreceðim, hiçe sayacaðým. Ama sözünü ettiðin o cariyeler beni onurlandýracaklar.'


text:
Kral sarayýna yerleþmiþti. RAB de onu çevresindeki bütün düþmanlarýndan koruyarak rahata kavuþturdu.


text:
O sýrada kral, Peygamber Natan'a, 'Bak, ben sedir aðacýndan yapýlmýþ bir sarayda oturuyorum. Oysa Tanrý'nýn Sandýðý bir çadýrda duruyor!' dedi.


text:
Ýsrail halkýný Mýsýr'dan çýkardýðým günden bu yana konutta*fe* oturmadým. Bir çadýrda orada burada konaklayarak dolaþýyordum.


text:
Ýsrailliler'le birlikte dolaþtýðým yerlerin herhangi birinde, halkým Ýsrail'i gütmesini buyurduðum Ýsrail önderlerinden birine, neden bana sedir aðacýndan bir konut yapmadýnýz diye hiç sordum mu?>


text:
'Þimdi kulum Davut'a þöyle diyeceksin: <Her Þeye Egemen RAB diyor ki, halkým Ýsrail'e önder olasýn diye seni otlaklardan ve koyun gütmekten aldým.


text:
Her nereye gittiysen seninleydim. Önünden bütün düþmanlarýný yok ettim. Adýný dünyadaki büyük adamlarýn adý gibi büyük kýlacaðým.


text:
Halkým Ýsrail için bir yurt saðlayýp onlarý oraya yerleþtireceðim. Bundan böyle kendi yurtlarýnda otursunlar, bir daha rahatsýz edilmesinler. Kötü kiþiler de halkým Ýsrail'e hakimler atadýðým günden bu yana yaptýklarý gibi, bir daha onlara baský yapmasýnlar. Seni bütün düþmanlarýndan kurtarýp rahata kavuþturacaðým.


text:
Sen ölüp atalarýna kavuþunca, senden sonra soyundan birini ortaya çýkarýp krallýðýný pekiþtireceðim.


text:
Ben ona baba olacaðým, o da bana oðul olacak. Kötülük yapýnca, onu insanlarýn deðneðiyle, insanlarýn vuruþlarýyla yola getireceðim.


text:
Bunun üzerine Kral Davut gelip RAB'bin önünde oturdu ve þöyle dedi: 'Ey Egemen RAB, ben kimim, ailem nedir ki, beni bu duruma getirdin?


text:
Ey Egemen RAB, sanki bu yetmezmiþ gibi, kulunun soyunun geleceði hakkýnda da söz verdin. Ey Egemen RAB, insanlarla hep böyle mi ilgilenirsin?


text:
'Yücesin, ey Egemen RAB! Bir benzerin yok, senden baþka Tanrý da yok! Bunu kendi kulaklarýmýzla duyduk.


text:
Halkýn Ýsrail'e benzer tek bir ulus yok dünyada. Kendi halkýn olsun diye onlarý kurtarmaya gittin. Çünkü onlar için de, ülken için de büyük ve görkemli iþler yapmakla ün saldýn. Mýsýr'dan kendin için kurtardýðýn halkýn önünden uluslarý ve tanrýlarýný kovdun.


text:
Halkýn Ýsrail'i sonsuza dek kendi halkýn olarak benimsedin ve sen de, ya RAB, onlarýn Tanrýsý oldun.


text:
'Þimdi, ya RAB Tanrý, kuluna ve onun soyuna iliþkin verdiðin sözü sonsuza dek tut, sözünü yerine getir.


text:
Öyle ki, insanlar, <Her Þeye Egemen RAB Ýsrail'in Tanrýsý'dýr!> diyerek adýný sonsuza dek yüceltsinler ve kulun Davut'un soyu da önünde sürsün.


text:
'Ey Her Þeye Egemen RAB, Ýsrail'in Tanrýsý! <Senin için bir soy çýkaracaðým> diye kuluna açýkladýn. Bundan dolayý kulun sana bu duayý etme yürekliliðini buldu.


text:
Þimdi önünde sonsuza dek sürmesi için kulunun soyunu kutsamaný diliyorum. Çünkü, ey Egemen RAB, sen böyle söz verdin ve kulunun soyu kutsamanla sonsuza dek kutlu kýlýnacak.'


text:
Bir süre sonra Davut Filistliler'i yenip boyunduruðu altýna aldý ve Meteg-Amma'yý Filistliler'in yönetiminden çýkardý.


text:
Moavlýlar'ý da bozguna uðrattý. Onlarý yere yatýrýp iple ölçtü. Ölçtüðü iki sýrayý öldürdü, bir bütün sýrayý sað býraktý. Moavlýlar Davut'un haraç ödeyen köleleri oldular.


text:
Bin yedi yüz atlýsýyla yirmi bin yaya askerini ele geçirdi. Yüz savaþ arabasý için gereken atlarýn dýþýndaki bütün atlarý da sakatladý.


text:
Sonra Þam Aramlýlarý'nýn ülkesine askeri birlikler yerleþtirdi. Onlar da Davut'un haraç ödeyen köleleri oldular. RAB Davut'u gittiði her yerde zafere ulaþtýrdý.


text:
Toi Kral Davut'u selamlamak ve Hadadezer'le savaþýp yendiði için onu kutlamak üzere oðlu Yoram'ý ona gönderdi. Çünkü Toi Hadadezer'le sürekli savaþmýþtý. Yoram Davut'a altýn, gümüþ, tunç armaðanlar getirdi.


text:
Kral Davut bu armaðanlarý yendiði bütün uluslardan -Aram, Moav, Ammonlular, Filistliler ve Amalekliler'den- ele geçirdiði altýn ve gümüþle birlikte RAB'be adadý. Bunun yanýsýra Sova Kralý Rehov oðlu Hadadezer'den yaðmalanan altýnla gümüþü de RAB'be adadý.


text:
Edom'un her yanýna askeri birlikler yerleþtirdi. Edomlular'ýn tümü Davut'un köleleri oldular. RAB Davut'u gittiði her yerde zafere ulaþtýrdý.


text:
Davut, 'Saul'un ailesinden daha sað kalan, Yonatan'ýn hatýrý için iyilik edebileceðim kimse var mý?' diye sordu.


text:
Saul'un ailesinin Siva adýnda bir hizmetkârý vardý. Onu Davut'un yanýna çaðýrdýlar. Kral, 'Siva sen misin?' diye sordu.


text:
Kral, 'Saul'un ailesinden sað kalan kimse yok mu?' diye sordu, 'Tanrý'nýn iyiliðini ona göstereyim.'


text:
Davut ona, 'Korkma!' dedi, 'Çünkü baban Yonatan'ýn hatýrý için, sana kesinlikle iyilik edeceðim. Atan Saul'un bütün topraðýný sana geri vereceðim. Ve sen her zaman soframda yemek yiyeceksin.'


text:
Kral Davut, Saul'un hizmetkârý Siva'yý çaðýrtýp, 'Önceden efendin Saul ile ailesine ait her þeyi torunu Mefiboþet'e verdim' dedi,


text:
'Sen, oðullarýn ve kölelerin onun için topraðý iþleyip ürünü getireceksiniz. Öyle ki, efendinizin torununun yiyecek gereksinimi saðlansýn. Efendinin torunu Mefiboþet her zaman benim soframda yemek yiyecektir.' Siva'nýn on beþ oðlu ve yirmi kölesi vardý.


text:
Siva, 'Efendim kralýn buyurduðu her þeyi yapacaðým' dedi. Mefiboþet kralýn çocuklarýndan biri gibi onun sofrasýnda yemek yedi.


text:
Davut, 'Babasý bana iyilik ettiði gibi ben de Nahaþ oðlu Hanun'a iyilik edeceðim' diye düþünerek, babasýnýn ölümünden dolayý baþ saðlýðý dilemek için Hanun'a görevliler gönderdi.


text:
Ammon önderleri, efendileri Hanun'a þöyle dediler: 'Davut sana bu adamlarý gönderdi diye babana saygý duyduðunu mu sanýyorsun? Davut, kenti araþtýrmak, casusluk etmek, yýkmak için adamlarýný sana gönderdi.'


text:
Bunun üzerine Hanun Davut'un görevlilerini yakalattý. Sakallarýnýn yarýsýný týraþ edip giysilerinin kalçayý kapatan kesimini ortadan kesti ve onlarý öylece gönderdi.


text:
Davut bunu duyunca, onlarý karþýlamak üzere adamlar gönderdi. Çünkü görevliler çok utanýyorlardý. Kral, 'Sakalýnýz uzayýncaya dek Eriha'da kalýn, sonra dönün' diye buyruk verdi.


text:
Ammonlular, Davut'un nefretini kazandýklarýný anlayýnca, haber gönderip Beytrehov ve Sova'dan yirmi bin Aramlý yaya asker, Maaka Kralý'yla bin adamýný ve Tov halkýndan on iki bin adamý kiraladýlar.


text:
Ammonlular çýkýp kent kapýsýnda savaþ düzeni aldýlar. Aramlý Sova'yla Rehov, Tov halký ve Maaka'nýn adamlarý da kýrda savaþ düzenine girdiler.


text:
Önde, arkada düþman birliklerini gören Yoav, Ýsrail'in iyi askerlerinden bazýlarýný seçerek Aramlýlar'a karþý yerleþtirdi.


text:
Yoav, 'Aramlýlar benden güçlü çýkarsa, yardýmýma gelirsin' dedi, 'Ama Ammonlular senden güçlü çýkarsa, ben sana yardýma gelirim.


text:
Onlarýn kaçýþtýðýný gören Ammonlular da Aviþay'dan kaçarak kente girdiler. Bunun üzerine Yoav Ammonlular'la savaþmaktan vazgeçerek Yeruþalim'e gitti.


text:
Hadadezer, haber gönderip Fýrat Irmaðý'nýn karþý yakasýndaki Aramlýlar'ý çaðýrttý. Aramlýlar Hadadezer'in ordu komutaný Þovak'ýn komutasýnda Helam'a gittiler.


text:
Davut bunu duyunca, bütün Ýsrail ordusunu topladý. Þeria Irmaðý'ný geçerek Helam'a vardýlar. Aramlýlar Davut'a karþý düzen alarak onunla savaþtýlar.


text:
Ne var ki, Aramlýlar Ýsrailliler'in önünden kaçtýlar. Davut onlardan yedi yüz savaþ arabasý sürücüsü ile kýrk bin atlý asker öldürdü. Hadadezer'in ordu komutaný Þovak'ý da vurdu. Þovak savaþ alanýnda öldü.


text:
Hadadezer'in buyruðundaki krallarýn hepsi bozguna uðradýklarýný görünce, Ýsrailliler'le barýþ yaparak onlara boyun eðdiler.


text:
Ýlkbaharda, krallarýn savaþa gittiði dönemde, Davut kendi subaylarýyla birlikte Yoav'ý ve bütün Ýsrail ordusunu savaþa gönderdi. Onlar Ammonlular'ý yenilgiye uðratýp Rabba Kenti'ni kuþatýrken, Davut Yeruþalim'de kalýyordu.


text:
Bir akþamüstü Davut yataðýndan kalktý, sarayýn damýna çýkýp gezinmeye baþladý. Damdan yýkanan bir kadýn gördü. Kadýn çok güzeldi.


text:
Davut kadýný getirmeleri için ulaklar gönderdi. Kadýn Davut'un yanýna geldi. Davut aybaþý kirliliðinden yeni arýnmýþ olan kadýnla yattý. Sonra kadýn evine döndü.


text:
Bunun üzerine Davut Hititli Uriya'yý kendisine göndermesi için Yoav'a haber yolladý. Yoav da Uriya'yý Davut'a gönderdi.


text:
Davut Uriya'nýn evine gitmediðini öðrenince, ona, 'Yolculuktan geldin. Neden evine gitmedin?' diye sordu.


text:
Uriya, 'Sandýk da, Ýsrailliler'le Yahudalýlar da çardaklarda kalýyor' diye karþýlýk verdi, 'Komutaným Yoav'la efendimin adamlarý kýrlarda konaklýyor. Bu durumda nasýl olur da ben yiyip içmek, karýmla yatmak için evime giderim? Yaþamýn hakký için, böyle bir þeyi kesinlikle yapmayacaðým.'


text:
Bunun üzerine Davut, 'Bugün de burada kal, yarýn seni göndereceðim' dedi. Uriya o gün de, ertesi gün de Yeruþalim'de kaldý.


text:
Davut Uriya'yý çaðýrdý. Onu sarhoþ edene dek yedirip içirdi. Akþam olunca Uriya efendisinin adamlarýyla birlikte uyumak üzere yattýðý yere gitti. Yine evine gitmedi.


text:
Mektupta þöyle yazdý: 'Uriya'yý savaþýn en þiddetli olduðu cepheye yerleþtir ve yanýndan çekil ki, vurulup ölsün.'


text:
Kent halký çýkýp Yoav'ýn askerleriyle savaþtý. Davut'un askerlerinden ölenler oldu. Hititli Uriya da ölenler arasýndaydý.


text:
kral öfkelenip sana þunu sorabilir: <Onlarla savaþmak için kente neden o kadar çok yaklaþtýnýz? Surdan ok atacaklarýný bilmiyor muydunuz?


text:
Yerubbeþet*ff* oðlu Avimelek'i kim öldürdü? Teves'te surun üstünden bir kadýn üzerine bir deðirmen üst taþýný atýp onu öldürmedi mi? Öyleyse niçin sura o kadar çok yaklaþtýnýz?> O zaman, <Kulun Hititli Uriya da öldü> dersin.'


text:
'Adamlar bizden üstün çýktýlar' dedi, 'Kentten çýkýp bizimle kýrda savaþtýlar. Ama onlarý kent kapýsýna kadar geri püskürttük.


text:
Bunun üzerine okçular adamlarýna surdan ok attýlar. Kralýn adamlarýndan bazýlarý öldü; kulun Hititli Uriya da öldü.'


text:
Davut ulaða þöyle dedi: 'Yoav'a de ki, <Bu olay seni üzmesin! Savaþta kimin öleceði belli olmaz. Kente karþý saldýrýnýzý güçlendirin ve kenti yerle bir edin!> Bu sözlerle onu yüreklendir.'


text:
Yas süresi geçince, Davut onu sarayýna getirtti. Kadýn Davut'un karýsý oldu ve ona bir oðul doðurdu.


text:
RAB Natan'ý Davut'a gönderdi. Natan Davut'un yanýna gelince ona, 'Bir kentte biri zengin, öbürü yoksul iki adam vardý' dedi,


text:
Ama yoksul adamýn satýn alýp beslediði küçük bir diþi kuzudan baþka bir hayvaný yoktu. Kuzu adamýn yanýnda, çocuklarýyla birlikte büyüdü. Adamýn yemeðinden yer, tasýndan içer, koynunda uyurdu. Yoksulun kýzý gibiydi.


text:
Derken, zengin adama bir yolcu uðradý. Adam gelen konuða yemek hazýrlamak için kendi koyunlarýndan, sýðýrlarýndan birini almaya kýyamadýðýndan yoksulun kuzusunu alýp yolcuya yemek hazýrladý.'


text:
Zengin adama çok öfkelenen Davut Natan'a, 'Yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, bunu yapan ölümü hak etmiþtir!' dedi,


text:
Bunun üzerine Natan Davut'a, 'O adam sensin!' dedi, 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, <Ben seni Ýsrail'e kral olarak meshettim* ve Saul'un elinden kurtardým.


text:
Sana efendinin evini verdim, karýlarýný da koynuna verdim. Ýsrail ve Yahuda halkýný da sana verdim. Bu az gelseydi, sana daha neler neler verirdim!


text:
Öyleyse neden RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak, onun sözünü küçümsedin? Hititli* Uriya'yý kýlýçla öldürdün, Ammonlular'ýn kýlýcýyla canýna kýydýn. Karýsýný da kendine eþ olarak aldýn.


text:
Bundan böyle, kýlýç senin soyundan sonsuza dek eksik olmayacak. Çünkü beni küçümsedin ve Hititli Uriya'nýn karýsýný kendine eþ olarak aldýn.>


text:
'RAB þöyle diyor: <Sana kendi soyundan kötülük getireceðim. Senin gözünün önünde karýlarýný alýp bir yakýnýna vereceðim; güpegündüz karýlarýnýn koynuna girecek.


text:
Evet, sen o iþi gizlice yaptýn, ama ben bunu bütün Ýsrail halkýnýn gözü önünde güpegündüz yapacaðým!> '


text:
'Ama sen bunu yapmakla, RAB'bin düþmanlarýnýn O'nu küçümsemesine neden oldun. Bu yüzden doðan çocuðun kesinlikle ölecek.'


text:
Sarayýn ileri gelenleri onu yerden kaldýrmaya geldiler. Ama Davut kalkmak istemedi, onlarla yemek de yemedi.


text:
Yedinci gün çocuk öldü. Davut'un görevlileri çocuðun öldüðünü Davut'a bildirmekten çekindiler. Çünkü, 'Çocuk daha yaþarken onunla konuþtuk ama bizi dinlemedi' diyorlardý, 'Þimdi çocuðun öldüðünü ona nasýl söyleriz? Kendisine zarar verebilir!'


text:
Davut görevlilerinin fýsýldaþtýðýný görünce, çocuðun öldüðünü anladý. Onlara, 'Çocuk öldü mü?' diye sordu.


text:
Bunun üzerine Davut yerden kalktý. Yýkandý, güzel kokular sürünüp giysilerini deðiþtirdi. RAB'bin Tapýnaðý'na gidip tapýndý. Sonra evine döndü ve yemek istedi. Önüne konan yemeði yedi.


text:
Hizmetkârlarý, 'Neden böyle davranýyorsun?' diye sordular, 'Çocuk yaþarken oruç tuttun, aðladýn; ama ölünce kalkýp yemek yemeye baþladýn.'


text:
Davut þöyle yanýtladý: 'Çocuk yaþarken oruç tutup aðladým. Çünkü, <Kim bilir, RAB bana lütfeder de çocuk yaþar> diye düþünüyordum.


text:
Ama çocuk öldü. Artýk neden oruç tutayým? Onu geri getirebilir miyim ki? Ben onun yanýna gideceðim, ama o bana geri dönmeyecek.'


text:
Davut karýsý Bat-Þeva'yý avuttu. Yanýna girip onunla yattý. Bat-Þeva bir oðul doðurdu. Çocuðun adýný Süleyman koydu. Çocuðu seven RAB Peygamber Natan aracýlýðýyla haber gönderdi ve hatýrý için çocuðun adýný Yedidyah*fg* koydu.


text:
'Þimdi sen ordunun geri kalanlarýný topla, kenti kuþatýp ele geçir; öyle ki, kenti ben ele geçirmeyeyim ve kent adýmla anýlmasýn.'


text:
Ammon Kralý'nýn*fh* baþýndaki tacý aldý. Deðerli taþlarla süslü, aðýrlýðý bir talant*fý* altýný bulan tacý Davut'un baþýna koydular. Davut kentten çok miktarda mal yaðmalayýp götürdü.


text:
Orada yaþayan halký dýþarý çýkarýp testereyle, demir kazma ve baltayla yapýlan iþlerde, tuðla yapýmýnda çalýþtýrdý. Davut bunu bütün Ammon kentlerinde uyguladý. Sonra bütün ordusuyla birlikte Yeruþalim'e döndü.


text:
Davut'un oðlu Avþalom'un Tamar adýnda güzel bir kýzkardeþi vardý. Davut'un baþka bir oðlu, Amnon Tamar'a gönül verdi.


text:
Amnon üvey kýzkardeþi Tamar yüzünden yataða düþecek kadar üzüntüye kapýldý. Çünkü Tamar erden bir kýzdý ve Amnon ona bir þey yapmayý olanaksýz görüyordu.


text:
Yonadav Amnon'a, 'Ey kral oðlu, neden böyle her sabah üzgün görünüyorsun?' diye sordu, 'Bana anlatamaz mýsýn?'


text:
Yonadav, 'Yataða yat ve hastaymýþ gibi yap' dedi, 'Baban seni görmeye gelince ona þöyle dersin: <Lütfen kýzkardeþim Tamar gelip bana yiyecek versin. Yemeði önümde hazýrlasýn ki, ona bakayým, elinden yiyeyim.> '


text:
Böylece Amnon yataða yatýp hastaymýþ gibi yaptý. Kral onu görmeye gelince, Amnon, 'Lütfen kýzkardeþim Tamar gelip önümde iki gözleme hazýrlasýn da elinden yiyeyim' dedi.


text:
Davut, sarayda yaþayan Tamar'a, 'Haydi kardeþin Amnon'un evine gidip ona yiyecek hazýrla' diye haber gönderdi.


text:
Tavayý alýp gözlemeyi önüne koyduysa da Amnon yemek istemedi. 'Yanýmdan herkesi çýkarýn' diye buyruk verdi. Herkes çýktý.


text:
Sonra Amnon Tamar'a, 'Yemeði yatak odama getir de, elinden yiyeyim' dedi. Tamar hazýrladýðý gözlemeleri kardeþi Amnon'un yatak odasýna götürdü.


text:
Yesin diye yemeði ona yaklaþtýrýnca, Amnon Tamar'ý yakalayarak, 'Gel, benimle yat, kýzkardeþim' dedi.


text:
Ama Tamar, 'Hayýr, kardeþim, beni zorlama!' dedi, 'Ýsrail'de böyle þey yapýlmamalýdýr! Bu iðrençliði yapma!


text:
Sonra ben utancýmý nasýl üstümden atarým? Sense Ýsrail'de alçak biri durumuna düþersin. Ne olur krala söyle; o beni senden esirgemez.'


text:
Bundan sonra Amnon Tamar'dan öylesine nefret etti ki, ona duyduðu nefret, beslemiþ olduðu sevgiden daha güçlüydü. Amnon Tamar'a, 'Kalk, git!' dedi.


text:
Tamar, 'Hayýr' dedi, 'Çünkü beni kovman, bana yaptýðýn öbür kötülükten daha büyük bir kötülüktür.' Ama Amnon onu dinlemek istemedi.


text:
Uþak Tamar'ý dýþarý çýkarýp ardýndan kapýyý sürgüledi. Tamar uzun kollu bir giysi giymiþti. Kralýn erden kýzlarý böyle giyinirlerdi.


text:
Tamar baþýna kül saçýp sýrtýndaki uzun kollu giysiyi yýrttý. Elini baþýna koyup aðlaya aðlaya gitti.


text:
Kardeþi Avþalom ona, 'Seninle birlikte olan kardeþin Amnon muydu?' diye sordu, 'Haydi, kýzkardeþim, sesini çýkarma. O senin üvey kardeþindir. Bu olayýn üzerinde durma.' Böylece Tamar, kardeþi Avþalom'un evinde yalnýz ve üzgün yaþadý.


text:
Avþalom ise Amnon'a iyi kötü hiçbir þey söylemedi. Kýzkardeþi Tamar'a tecavüz ettiði için Amnon'dan nefret ediyordu.


text:
Tam iki yýl sonra, Avþalom kralýn bütün oðullarýný kendi koyun kýrkýcýlarýnýn bulunduðu Efrayim Kenti yakýnýndaki Baal-Hasor'a çaðýrdý.


text:
Avþalom krala gelip, 'Koyunlarýmý kýrktýrýyorum' dedi, 'Lütfen kral ve görevlileri de kuluna katýlsýn.'


text:
Kral Davut, 'Hayýr, oðlum, hepimiz gelmeyelim, sana yük oluruz' diye yanýtladý. Avþalom üstelediyse de kral gitmek istemedi, ama onu kutsadý.


text:
Avþalom hizmetkârlarýna þöyle buyurdu: 'Dinleyin! Amnon'un þaraptan iyice keyiflendiði aný bekleyin. Size <Amnon'u vurun> dediðim an onu öldürün. Korkmayýn! Size buyruðu ben veriyorum. Güçlü ve yürekli olun!'


text:
Hizmetkârlar Avþalom'un buyruðuna uyarak Amnon'u öldürdüler. Kralýn öbür oðullarý katýrlarýna atlayýp kaçtýlar.


text:
Onlar yoldayken, Avþalom'un kralýn bütün oðullarýný öldürdüðü, hiçbirinin sað kalmadýðý söylentisi Davut'a ulaþtý.


text:
Kral kalkýp giysilerini yýrttý, yere kapandý. Bütün görevlileri de, giysileri yýrtýlmýþ, yanýbaþýndaydýlar.


text:
Davut'un kardeþi Þima'nýn oðlu Yonadav þöyle dedi: 'Efendim kral bütün oðullarýnýn öldürüldüðünü sanmasýn; yalnýz Amnon öldü. Çünkü o üvey kýzkardeþi Tamar'a tecavüz ettiði günden bu yana, Avþalom buna kararlýydý.


text:
Onun için, ey efendim kral, bütün oðullarýnýn öldüðü haberini dikkate alma; çünkü yalnýz Amnon öldü.'


text:
O konuþmasýný bitirir bitirmez, kralýn oðullarý oraya varýp hýçkýra hýçkýra aðlamaya baþladýlar. Kral ve görevlileri de acý acý aðladýlar.


text:
Avþalom Geþur Kralý Ammihut oðlu Talmay'ýn yanýna kaçtý. Davut ise oðlu Amnon için sürekli yas tutuyordu.


text:
Kral Davut'un Avþalom'u özlediðini anlayan Seruya oðlu Yoav, birini gönderip Tekoa'da yaþayan bilge bir kadýný getirtti. Yoav kadýna, 'Lütfen yasa bürün' dedi, 'Yas giysilerini giy. Yað sürme ve ölü için günlerdir yas tutan bir kadýn gibi davran.


text:
Ben kölenin iki oðlu vardý. Ýkisi tarlada kavgaya tutuþtular. Orada onlarý ayýracak kimse yoktu. Biri öbürünü vurup öldürdü.


text:
Þimdi bütün boy halký cariyene karþý çýkýp, <Kardeþini öldüreni bize teslim et> diyor, <Öldürdüðü kardeþinin canýna karþýlýk onu öldürelim. Böylece mirasçýyý da ortadan kaldýrmýþ oluruz.> Ýþte geri kalan közümü de söndürecekler; yeryüzünde kocamýn adýný sürdürecek soy kalmayacak.'


text:
Tekoalý kadýn, 'Efendim kral, bu olayýn suçlusu ben ve babamýn ev halký olsun' dedi, 'Kral ve tahtý suçsuz olsun.'


text:
Kadýn, 'Öyleyse kral Tanrýsý RAB'bin adýna ant içsin de kanýn öcünü alacak kiþi yýkýmý büyütmesin' diye karþýlýk verdi, 'Yoksa oðlumu yok edecekler.'


text:
Kadýn konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'Neden Tanrý'nýn halkýna karþý böyle bir þey tasarladýn? Kral böyle konuþmakla sanki kendini suçlu çýkarýyor. Çünkü sürgüne gönderdiði kiþiyi geri getirmedi.


text:
Hepimizin öleceði kesin, topraða dökülüp yeniden toplanamayan su gibiyiz. Ama Tanrý can almaz; sürgüne gönderilen kiþi kendisinden uzak kalmasýn diye çözüm yollarý düþünür.


text:
'Halk beni korkuttuðu için efendim krala bunlarý söylemeye geldim. <Kralla konuþayým, belki kölesinin dileðini yerine getirir> diye düþündüm,


text:
<Belki kral oðlumla beni öldürüp Tanrý'nýn halkýndan yoksun býrakmak isteyenin elinden kurtarmayý kabul eder.>


text:
Efendim kralýn sözü beni rahatlatsýn dedim. Çünkü efendim kral iyiyi, kötüyü ayýrt etmekte Tanrý'nýn meleði gibidir. Tanrýn RAB seninle olsun!'


text:
Kulun Yoav duruma bir çözüm getirmek için yaptý bunu. Efendim, Tanrý'nýn bir meleði gibi bilgedir. Ülkede olup biten her þeyi bilir.'


text:
Yoav yüzüstü yere kapanarak onu kutsadý ve, 'Ey efendim kral, bugün benden hoþnut olduðunu biliyorum, çünkü kulunun isteðini yaptýn' dedi.


text:
Ne var ki, kral, 'Avþalom evine gitsin, yanýma gelmesin' diye buyruk verdi. Bu yüzden Avþalom evine gitti; kralý görmedi.


text:
Bütün Ýsrail'de Avþalom kadar yakýþýklýlýðý için övülen kimse yoktu; tepeden týrnaða kusursuz biriydi.


text:
Avþalom saçýný kestirdiði zaman tartardý. Saçý ona aðýrlýk verdiði için her yýl kestirirdi. Saçýnýn aðýrlýðý krallýk ölçüsüne göre iki yüz þekel*fi* çekerdi.


text:
Sonra Yoav'ý krala göndermek için ona haber saldý. Ama Yoav gelmek istemedi. Avþalom ikinci kez haber gönderdi, Yoav yine gelmek istemedi.


text:
Avþalom kullarýna, 'Bakýn, Yoav'ýn arpa tarlasý benimkine bitiþiktir' dedi, 'Gidin, tarlayý ateþe verin.' Bunun üzerine gidip tarlayý ateþe verdiler.


text:
Avþalom þöyle yanýtladý: 'Bak, sana, <Buraya gel, seni krala göndereyim> diye haber yolladým. Ona þunlarý söylemeni isteyecektim: <Neden Geþur'dan geldim? Orada kalsaydým benim için daha iyi olurdu. Artýk kralý görmek istiyorum. Bir suçum varsa, beni öldürsün.> '


text:
Bunun üzerine Yoav gidip Avþalom'un söylediklerini krala iletti. Kral Avþalom'u çaðýrttý. Avþalom kralýn yanýna gelip önünde yüzüstü yere kapandý. Kral da onu öptü.


text:
Sabah erkenden kalkýp kent kapýsýna giden yolun kenarýnda dururdu. Davasýna baktýrmak için krala gelen herkese seslenip, 'Nerelisin?' diye sorardý.


text:
Avþalom ona þöyle derdi: 'Bak, ileri sürdüðün savlar doðru ve haklý. Ne var ki, kral adýna seni dinleyecek kimse yok.'


text:
Sonra konuþmasýný þöyle sürdürürdü: 'Keþke kral beni ülkeye yargýç atasa! Davasý ya da sorunu olan herkes bana gelse, ben de ona hakkýný versem!'


text:
Davasýna baktýrmak için krala gelen Ýsrailliler'in hepsine böyle davrandý. Böylelikle Ýsrailliler'in gönlünü çeldi.


text:
Dört yýl*fj* sonra Avþalom krala, 'Ýzin ver de Hevron'a gidip RAB'be adaðýmý yerine getireyim' dedi,


text:
'Çünkü ben kulun Aram'ýn Geþur Kenti'nde yaþarken, <RAB beni Yeruþalim'e geri getirirse, O'na Hevron'da*fk* tapýnacaðým> diye adak adamýþtým.'


text:
Kral, 'Esenlikle git' dedi. Ne var ki, Hevron'a giden Avþalom bütün Ýsrail oymaklarýna gizlice ulaklar göndererek þöyle dedi: 'Boru sesini duyar duymaz, <Avþalom Hevron'da kral oldu> diyeceksiniz.'


text:
Yeruþalim'den çaðrýlan iki yüz kiþi olup bitenden haberleri olmaksýzýn, iyi niyetle Avþalom'la birlikte gittiler.


text:
Avþalom kurbanlarý keserken, Davut'un danýþmaný Gilolu Ahitofel'i de Gilo Kenti'nden getirtti. Böylece ayaklanma güç kazandý. Çünkü Avþalom'u izleyen halkýn sayýsý giderek çoðalýyordu.


text:
Bunun üzerine Davut Yeruþalim'de kendisiyle birlikte olan bütün görevlilerine þöyle dedi: 'Haydi kaçalým! Yoksa Avþalom'dan kaçýp kurtulamayacaðýz. Hemen gidelim! Yoksa Avþalom ardýmýzdan çabucak yetiþip bizi yýkýma uðratýr. Kenti de kýlýçtan geçirir.'


text:
Böylece kral ardýsýra gelen bütün ev halkýyla birlikte yola koyuldu. Ancak saraya baksýnlar diye on cariyesini orada býraktý.


text:
Bütün kullarý, Keretliler'le Peletliler* kralýn yanýndan geçtiler. Gat'tan ardýsýra gelmiþ olan altý yüz Gatlý asker de kralýn önünden geçti.


text:
Kral Gatlý Ýttay'a, 'Neden sen de bizimle geliyorsun?' dedi, 'Geri dön ve yeni kralla kal. Çünkü sen yurdundan sürülmüþ bir yabancýsýn.


text:
Daha dün geldin. Bugün nereye gideceðimi kendim bilmezken, seni de bizimle birlikte mi dolaþtýrayým? Kardeþlerinle birlikte geri dön. Tanrý'nýn sevgisi ve sadakati üzerinde olsun!'


text:
Ama Ýttay þöyle yanýtladý: 'Efendim kral, yaþayan RAB'bin adýyla ve yaþamýn hakký için derim ki, ister yaþam, ister ölüm için olsun, sen neredeysen kulun ben de orada olacaðým.'


text:
Davut Ýttay'a, 'Yürü, geç!' dedi. Böylece Gatlý Ýttay yanýndaki bütün adamlarý ve çocuklarýyla birlikte geçti.


text:
Halk geçerken, bütün yöre halký hýçkýra hýçkýra aðlýyordu. Kral Kidron Vadisi'ni geçti. Halk da kýrlara doðru ilerledi.


text:
Kâhin Sadok'la Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'ný* taþýyan Levililer de oradaydý. Tanrý'nýn Sandýðý'ný yere koydular. Bütün halk kentten çýkana dek Aviyatar sunular sundu.


text:
Sonra kral, Sadok'a, 'Tanrý'nýn Sandýðý'ný kente geri götür' dedi, 'RAB benden hoþnut kalýrsa, beni geri getirir, sandýðý ve konduðu yeri bana gösterir.


text:
Kral Kâhin Sadok'la konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'Sen bilici* deðil misin*fl*? Oðlun*fm* Ahimaas'ý ve Aviyatar oðlu Yonatan'ý yanýna al; Aviyatar'la birlikte esenlikle kente dönün.


text:
Davut aðlaya aðlaya Zeytin Daðý'na çýkýyordu. Baþý örtülüydü, yalýnayak yürüyordu. Yanýndaki herkesin baþý örtülüydü ve aðlayarak daða çýkýyorlardý.


text:
Davut Tanrý'ya tapýlan tepenin doruðuna varýnca, Arklý Huþay giysisi yýrtýlmýþ, baþý toz toprak içinde onu karþýladý.


text:
'Ama kente döner ve Avþalom'a, <Ey kral, senin kulun olacaðým; geçmiþte babana nasýl kulluk ettiysem, þimdi de sana öyle kulluk edeceðim> dersen, Ahitofel'in öðüdünü benim için boþa çýkarýrsýn.


text:
Kâhin Sadok ile Kâhin Aviyatar orada seninle birlikte olacaklar. Kralýn sarayýnda duyduðun her þeyi onlara bildir.


text:
Sadok oðlu Ahimaas ile Aviyatar oðlu Yonatan da oradalar. Bütün duyduklarýnýzý onlarýn aracýlýðýyla bana iletebilirsiniz.'


text:
Davut tepenin doruðunu biraz geçince, Mefiboþet'in hizmetkârý Siva palan vurulmuþ ve üzerlerine iki yüz ekmek, yüz salkým kuru üzüm, yüz tane taze meyve ve bir tulum þarap yüklü iki eþekle onu karþýladý.


text:
Kral Davut Bahurim'e vardýðýnda, Saul ailesinin geldiði boydan Gera oðlu Þimi adýnda biri lanetler okuyarak ortaya çýktý.


text:
Bütün askerler ve koruyucular Kral Davut'un saðýnda, solunda olmasýna karþýn, Þimi Davut'la askerlerini taþlýyordu.


text:
'RAB, yerine kral olduðun Saul ailesinin dökülen kanlarýnýn karþýlýðýný sana verdi. RAB krallýðý oðlun Avþalom'a verdi. Sen eli kanlý bir adam olduðun için bu yýkýma uðradýn!'


text:
Seruya oðlu Aviþay krala, 'Bu ölü köpek neden efendim krala lanet okusun?' dedi, 'Ýzin ver de gidip baþýný uçurayým.'


text:
Ama kral, 'Bu sizin iþiniz deðil, ey Seruya oðullarý!' dedi, 'RAB ona, <Davut'a lanet oku> dediði için lanet okuyorsa, kim, <Bunu neden yapýyorsun> diye sorabilir?'


text:
Sonra Davut Aviþay'la askerlerine, 'Öz oðlum beni öldürmeye çalýþýrken, þu Benyaminli'nin yaptýðýna þaþmamalý' dedi, 'Býrakýn onu, lanet okusun, çünkü ona böyle yapmasýný RAB buyurmuþtur.


text:
Davut'la adamlarý yollarýna devam ettiler. Davut'un karþýsýnda, daðýn yamacýnda yürüyen Þimi, giderken ona lanet okuyor, taþ, toprak atýyordu.


text:
Huþay, 'Hayýr' diye yanýtladý, 'Ben RAB'bin, bu halkýn ve bütün Ýsrailliler'in seçtiði kiþiden yana olacaðým, onun yanýnda kalacaðým.


text:
Üstelik Davut oðlu Avþalom'dan baþka kime hizmet edeceðim? Babana nasýl hizmet ettiysem, sana da öyle hizmet edeceðim.'


text:
Ahitofel, 'Babanýn saraya bakmak için býraktýðý cariyelerle yat' diye karþýlýk verdi, 'Böylece bütün Ýsrail babanýn nefretini kazandýðýný duyacak ve seni destekleyenlerin tümü kendilerini daha da güçlenmiþ bulacaklar.'


text:
Sarayýn damýnda Avþalom için bir çadýr kurdular. Avþalom bütün Ýsrailliler'in gözü önünde babasýnýn cariyelerinin yanýna girdi.


text:
O günlerde Ahitofel'in verdiði öðüt, Tanrý sözünü ileten bir adamýnki gibiydi. Davut da, Avþalom da onun öðüdünü öyle kabul ederlerdi.


text:
Ahitofel Avþalom'a þöyle dedi: 'Ýzin ver de on iki bin kiþi seçeyim, bu gece kalkýp Davut'un peþine düþeyim.


text:
Davut yorgun ve güçsüzken ona saldýrýp gözünü korkutayým. Yanýndakilerin hepsi kaçacaktýr. Ben de yalnýz Kral Davut'u öldürürüm.


text:
Sonra bütün halký sana geri getiririm. Halkýn dönmesi, öldürmek istediðin adamýn ölümüne baðlýdýr. Böylece halk da esenlikte olur.'


text:
Huþay gelince Avþalom, 'Ahitofel bu öðüdü verdi' dedi, 'Onun öðüdüne uyalým mý? Yoksa, sen öðüt ver.'


text:
'Baban Davut'la adamlarýnýn güçlü savaþçýlar olduklarýný biliyorsun. Kýrda yavrularýndan yoksun býrakýlmýþ bir ayý gibi öfkeliler. Baban deneyimli bir savaþçýdýr, geceyi askerlerle geçirmez.


text:
Þu anda ya bir maðarada ya da baþka bir yerde gizlenmiþtir. Davut askerlerine karþý ilk saldýrýyý yapýnca, bunu her duyan, <Avþalom'u destekleyenler arasýnda kýrým var> diyecek.


text:
O zaman aslan yürekli yiðitler bile korkuya kapýlacak. Çünkü bütün Ýsrailliler babanýn güçlü, yanýndakilerin de yiðit olduðunu bilir.


text:
'Onun için sana öðüdüm þu: Dan'dan Beer-Þeva'ya kadar, kýyýlarýn kumu kadar olan Ýsrailliler çevrene toplansýn, sen de savaþa katýl.


text:
O zaman gizlendiði yerlerden birinde Davut'un üstüne yürürüz; yeryüzüne düþen çiy gibi üzerine gideriz. Onu da, yanýndakilerin hiçbirini de yaþatmayýz.


text:
Eðer bir kente çekilirse, Ýsrailliler o kente halatlar getirir, tek bir taþ kalmayýncaya dek kenti vadiye indiririz.'


text:
Avþalom'la Ýsrailliler, 'Arklý Huþay'ýn öðüdü Ahitofel'in öðüdünden daha iyi' dediler. Çünkü RAB, Avþalom'u yýkýma uðratmak için, Ahitofel'in iyi öðüdünü boþa çýkarmayý tasarlamýþtý.


text:
Huþay Kâhin Sadok'la Kâhin Aviyatar'a þöyle dedi: 'Ahitofel Avþalom'a ve Ýsrail'in ileri gelenlerine böyle öðüt verdi, bense þöyle öðüt verdim.


text:
Þimdi siz Davut'a hemen þu haberi gönderin: <Geceyi kýrdaki ýrmaðýn sýð yerinde geçirme, duraksamadan karþý yakaya geç; yoksa kral da yanýndakilerin tümü de yok olabilir.> '


text:
Bu sýrada Yonatan'la Ahimaas Eyn-Rogel'de kalýyorlardý. Bir hizmetçi kýz gidip onlara olup bitenleri haber veriyor, onlar da gidip duyduklarýný Kral Davut'a bildiriyorlardý. Çünkü kendileri kente girerken görünmeyi göze alamýyorlardý.


text:
Ama bir genç onlarý görüp Avþalom'a bildirdi. Bunun üzerine Yonatan'la Ahimaas hemen oradan ayrýlýp Bahurim'de bir adamýn evine gittiler. Evin avlusunda bir kuyu vardý. Yonatan'la Ahimaas kuyuya indiler.


text:
Adamýn karýsý bir örtü alýp kuyunun aðzýna serdi. Bir þey belli olmasýn diye örtünün üstüne baþak yaydý.


text:
Adamlar gittikten sonra, Ahimaas'la Yonatan kuyudan çýktýlar ve olup bitenleri bildirmek üzere Kral Davut'a gittiler. Ona, 'Haydi, hemen ýrmaðý geçin' dediler, 'Çünkü Ahitofel size karþý böyle öðüt verdi.'


text:
Bunun üzerine Davut'la yanýndaki bütün halk Þeria Irmaðý'ný çabucak geçti. Þafak söktüðünde Þeria Irmaðý'ný geçmeyen bir kiþi bile kalmamýþtý.


text:
Ahitofel, verdiði öðüde uyulmadýðýný görünce, eþeðine palan vurdu; yola koyulup kentine, evine döndü. Ýþlerini düzene koyduktan sonra kendini astý. Ölüsünü babasýnýn mezarýna gömdüler.


text:
Avþalom Yoav'ýn yerine Amasa'yý ordu komutaný atamýþtý. Amasa Yitra adýnda bir Ýsmaili'nin*fn* oðluydu. Annesi Nahaþ'ýn kýzý Avigayil'di; Yoav'ýn annesi Seruya'nýn kýzkardeþiydi.


text:
Davut Mahanayim'e vardýðýnda, Ammonlular'ýn Rabba Kenti'nden Nahaþ oðlu Þovi, Lo-Devarlý Ammiel oðlu Makir ve Rogelim'den Gilatlý Barzillay ona yataklar, taslar, toprak kaplar getirdiler. Ayrýca Davut'la yanýndakilerin yemesi için buðday, arpa, un, kavrulmuþ buðday, bakla, mercimek, bal, tereyaðý, inek peyniri ve koyun da getirdiler. 'Halk kýrda yorulmuþtur, aç ve susuzdur' diye düþünmüþlerdi.


text:
Sonra orduyu Seruya oðlu Yoav'ýn, kardeþi Aviþay'ýn ve Gatlý Ýttay'ýn denetiminde üç kol halinde gönderdi. Kral askerlere, 'Ben de sizinle birlikte gideceðim' dedi.


text:
Ancak askerler, 'Bizimle gelmemelisin' diye karþýlýk verdiler, 'Çünkü kaçmak zorunda kalýrsak düþmanlarýmýz bizi umursamaz; yarýmýz ölse bile umursamazlar. Sen bizim gibi on bin adama deðersin. Sen kentten bize yardým et, daha iyi.'


text:
Kral, Yoav'a, Aviþay'a ve Ýttay'a, 'Benim hatýrým için genç Avþalom'a sert davranmayýn' diye buyurdu. Bütün askerler kralýn komutanlara Avþalom'a iliþkin buyruk verdiðini duydular.


text:
Ýsrail ordusu Davut'un adamlarý önünde yenilgiye uðradý. Büyük bir kýrým oldu. O gün yirmi bin kiþi öldü.


text:
Savaþ her yana yayýldý. O gün ormanda yok olanlarýn sayýsý kýlýçtan geçirilenlerin sayýsýndan daha çoktu.


text:
Avþalom ansýzýn Davut'un adamlarýyla karþýlaþtý. Avþalom katýra binmiþti. Katýr büyük bir yabanýl fýstýk aðacýnýn sýk dallarý altýndan geçerken, Avþalom'un baþý dallara takýldý. Katýr yoluna devam edince, Avþalom havada asýlý kaldý.


text:
Adamlardan biri bunu gördü. Yoav'a, 'Avþalom'u bir yabanýl fýstýk aðacýna asýlý gördüm' diye bildirdi.


text:
Yoav, haberi verene, 'Onu gördün mü? Neden onu orada öldürmedin? Sana on parça gümüþle bir kemer verirdim' dedi.


text:
Ama adam, 'Elime bin parça gümüþ saysan bile, kralýn oðluna elimi kaldýrmam' diye yanýtladý, 'Çünkü kralýn sana, Aviþay'a ve Ýttay'a, <Benim hatýrým için genç Avþalom'u koruyun> diye buyruk verdiðini duyduk.


text:
Yoav, 'Seninle böyle vakit kaybedemem' dedi. Üç kargý aldý, yabanýl fýstýk aðacýnda asýlý duran ve hâlâ sað olan Avþalom'un yüreðine sapladý.


text:
Yoav boru çaldýrýnca, askerler Ýsrailliler'i kovalamayý býrakýp geri döndüler. Yoav onlarýn savaþý sürdürmelerine engel oldu.


text:
Yoav'ýn askerleri Avþalom'u alýp ormanda derin bir çukura attýlar; üzerine büyük bir taþ yýðýný yaptýlar. Bütün Ýsrailliler evlerine kaçtýlar.


text:
Avþalom daha saðken bir direk alýp kendisi için Kral Vadisi'ne dikmiþti. Çünkü, 'Adýmý anýmsatacak bir oðlum yok' diye düþünmüþtü. Direðe kendi adýný vermiþti. Bu direk bugün de Avþalom Anýtý diye bilinir.


text:
Sadok oðlu Ahimaas Yoav'a, 'Ýzin ver de koþup krala RAB'bin onu düþmanlarýnýn elinden kurtardýðýný haber vereyim' dedi.


text:
Yoav, 'Olmaz, bugün haberi götüren sen olmayacaksýn' dedi, 'Baþka bir zaman haber götürürsün, ama bugün deðil. Çünkü kralýn oðlu öldü.'


text:
Sonra bir Kûþlu'ya*, 'Sen git, gördüklerini krala bildir' dedi. Kûþlu Yoav'ýn önünde yere kapandý, sonra koþmaya baþladý.


text:
Davut kentin iç ve dýþ kapýlarý arasýnda oturuyordu. Nöbetçi surun yanýndaki kapýnýn tepesine çýktý. Çevreye göz gezdirince, tek baþýna koþan birini gördü.


text:
Ahimaas krala, 'Her þey yolunda!' diye seslendi. Kralýn önünde yüzüstü yere kapanarak, 'Efendimiz krala el kaldýranlarý teslim eden Tanrýn RAB'be övgüler olsun!' dedi.


text:
Tam o sýrada Kûþlu geldi. 'Efendimiz krala müjde!' dedi, 'Bugün RAB sana karþý bütün ayaklananlarýn elinden seni kurtardý.'


text:
Kral sarsýldý. Giriþ kapýsýnýn üstündeki odaya çýkýp aðladý. Giderken, 'Ah oðlum Avþalom! Ah oðlum, oðlum Avþalom!' diye inliyordu, 'Keþke senin yerine ben ölseydim, oðlum! Ah oðlum Avþalom!'


text:
Yoav kralýn bulunduðu odaya giderek ona þöyle dedi: 'Bugün senin canýný, oðullarýnýn, kýzlarýnýn, eþlerinin, cariyelerinin canlarýný kurtaran adamlarýnýn hepsini utandýrdýn.


text:
Çünkü senden nefret edenleri seviyor, seni sevenlerden nefret ediyorsun: Bugün komutanlarýnýn ve adamlarýnýn senin gözünde deðersiz olduðunu gösterdin. Evet, bugün anladým ki, Avþalom sað kalýp hepimiz ölseydik senin için daha iyi olurdu!


text:
'Haydi kalk, gidip adamlarýný yüreklendir! RAB'bin adýyla ant içerim ki, gitmezsen bu gece bir kiþi bile seninle kalmayacak. Bu da, gençliðinden þimdiye dek baþýna gelen yýkýmlarýn tümünden daha kötü olacak.'


text:
Bunun üzerine kral gidip kentin kapýsýnda oturdu. Bütün askerlere, 'Ýþte kral kentin kapýsýnda oturuyor' diye haber salýndý. Onlar da kralýn yanýna geldiler.


text:
Ýsrail oymaklarýndan olan herkes birbiriyle tartýþýyor ve, 'Kral bizi düþmanlarýmýzýn elinden kurtardý' diyordu, 'Bizi Filistliler'in elinden kurtaran da odur. Þimdiyse Avþalom yüzünden ülkeyi býrakýp kaçtý.


text:
Bizi yönetmesi için meshettiðimiz* Avþalom'sa savaþta öldü. Öyleyse neden kralý geri getirme konusunda susup duruyorsunuz?'


text:
Kral Davut Kâhin Sadok'la Kâhin Aviyatar'a þu haberi gönderdi: 'Yahuda'nýn ileri gelenlerine deyin ki, <Bütün Ýsrail'de konuþulanlar kralýn konutuna dek ulaþtýðýna göre, kralý sarayýna geri getirmekte siz neden sonuncu oluyorsunuz?


text:
'Amasa'ya da þöyle deyin: <Sen etim, kemiðimsin! Seni Yoav'ýn yerine ordunun sürekli komutaný atamazsam, Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!> '


text:
Böylece Davut bütün Yahudalýlar'ý derinden etkiledi. Yahudalýlar krala, 'Bütün adamlarýnla birlikte dön!' diye haber gönderdiler.


text:
Bahurim'den Benyaminli Gera oðlu Þimi de Kral Davut'u karþýlamak için Yahudalýlar'la birlikte çýkageldi.


text:
Yanýnda Benyamin oymaðýndan bin kiþi vardý. Saul evinin hizmetkârý Siva da on beþ oðlu ve yirmi kölesiyle birlikte hemen Þeria Irmaðý'na, kralýn yanýna geldi.


text:
Kralýn ev halkýný karþýya geçirmek ve onun istediðini yapmak için ýrmaðýn sýð yerinden karþý yakaya geçtiler. Kral Þeria Irmaðý'ný geçmek üzereydi ki, Gera oðlu Þimi kendini onun önüne attý.


text:
Krala, 'Efendim, beni suçlu sayma' dedi, 'Ey efendim kral, Yeruþalim'den çýktýðýn gün iþlediðim suçu anýmsama, göz önünde tutma.


text:
Çünkü kulun günah iþlediðini biliyor. Efendim kralý karþýlamak için bugün bütün Yusuf soyundan ilk gelen benim.'


text:
Davut, 'Ey Seruya oðullarý, bu sizin iþiniz deðil!' dedi, 'Bugün bana düþman oldunuz. Ýsrail'de bugün bir tek kiþi öldürülmeyecek! Ýsrail'in Kralý olduðumu bilmiyor muyum?'


text:
Saul'un torunu Mefiboþet de kralý karþýlamaya gitti. Kralýn gittiði günden esenlikle geri döndüðü güne dek ayaklarýný da, giysilerini de yýkamamýþ, býyýðýný kesmemiþti.


text:
Kralý karþýlamak için Yeruþalim'den geldiðinde, kral, 'Mefiboþet, neden benimle gelmedin?' diye sordu.


text:
Mefiboþet þöyle yanýtladý: 'Ey efendim kral! Kulun topal olduðundan, kulum Siva'ya, <Eþeðe palan vur da binip kralla birlikte gideyim> dedim. Ama o beni kandýrdý.


text:
Ayrýca efendim kralýn önünde kuluna kara çaldý. Ama sen, ey efendim kral, Tanrý'nýn bir meleði gibisin; gözünde doðru olaný yap.


text:
Çünkü atamýn ailesinin bütün bireyleri ölümü hak etmiþken, kuluna sofrandakilerle birlikte yemek yeme ayrýcalýðýný tanýdýn. Artýk senden daha baþka bir þey dilemeye ne hakkým var, ey kral?'


text:
Kral, 'Ýþlerin hakkýnda daha fazla konuþmana gerek yok' dedi, 'Sen ve Siva topraklarý paylaþýn diye buyruk veriyorum.'


text:
Mefiboþet, 'Madem efendim kral sarayýna esenlikle döndü, bütün topraklarý Siva alsýn' diye karþýlýk verdi.


text:
Gilatlý Barzillay da Þeria Irmaðý'ný geçiþte krala eþlik edip onu uðurlamak üzere Rogelim'den gelmiþti.


text:
Barzillay çok yaþlýydý, seksen yaþýndaydý. Kral Mahanayim'de kaldýðý sürece, geçimini o saðlamýþtý. Çünkü Barzillay çok varlýklýydý.


text:
'Þu anda seksen yaþýndayým. Ýyi ile kötüyü ayýrt edebilir miyim? Yediðimin, içtiðimin tadýný alabilir miyim? Kadýn erkek þarkýcýlarýn sesini duyabilir miyim? Öyleyse neden efendim krala daha fazla yük olayým?


text:
Kulun Þeria Irmaðý'ný kralla birlikte geçerek sana birazcýk eþlik edecek. Kral beni neden böyle ödüllendirsin?


text:
Ýzin ver de döneyim, kentimde, annemin babamýn mezarý yanýnda öleyim. Ama kulun Kimham burada; o seninle karþýya geçsin. Uygun gördüðünü ona yaparsýn.'


text:
Kral, 'Kimham benimle karþýya geçecek ve ona senin uygun gördüðünü yapacaðým' dedi, 'Benden ne dilersen yapacaðým.'


text:
Bundan sonra kralla bütün halk Þeria Irmaðý'ný geçti. Kral Barzillay'ý öpüp kutsadý. Sonra Barzillay evine döndü.


text:
Kral Gilgal'a geçti. Kimham da onunla birlikte gitti. Bütün Yahudalýlar'la Ýsrailliler'in yarýsý krala eþlik ettiler.


text:
Sonra Ýsrailliler krala varýp þöyle dediler: 'Neden kardeþlerimiz Yahudalýlar seni çaldý? Neden seni, aile bireylerini ve bütün adamlarýný Þeria Irmaðý'nýn karþý yakasýna geçirdiler?'


text:
Bunun üzerine Yahudalýlar Ýsrailliler'e, 'Çünkü kral bizden biri!' dediler, 'Buna neden kýzdýnýz? Kralýn yiyeceklerinden bir þey yedik mi? Kendimize bir þey aldýk mý?'


text:
Ýsrailliler, 'Kralda on payýmýz var' diye yanýtladýlar, 'Davut'ta sizden daha çok hakkýmýz var. Öyleyse neden bizi küçümsüyorsunuz? Kralýmýzý geri getirmekten ilk söz eden biz deðil miydik?'


text:
O sýrada Benyamin oymaðýndan Bikri oðlu Þeva adýnda kötü bir adam bir rastlantý sonucu Gilgal'daydý. Þeva boru çalýp, 'Ýþay oðlu Davut'la ne ilgimiz Ne de payýmýz var' dedi, 'Ey Ýsrailliler, herkes kendi evine dönsün!'


text:
Bunun üzerine bütün Ýsrailliler Davut'u býrakýp Bikri oðlu Þeva'nýn ardýndan gitti. Yahudalýlar ise krallarýna baðlý kalýp Þeria Irmaðý'ndan Yeruþalim'e dek ona eþlik ettiler.


text:
Kral Davut Yeruþalim'deki sarayýna varýnca, saraya bakmak için býraktýðý on cariyeyi gözetim altýna aldý, onlarýn geçimini saðladý. Ancak yataklarýna girmedi. Onlar da ölünceye dek göz altýnda dul kadýnlar gibi yaþadýlar.


text:
Bunun üzerine Davut Aviþay'a, 'Þimdi Bikri oðlu Þeva bize Avþalom'dan daha büyük kötülük yapacak' dedi, 'Efendinin adamlarýný al ve onu kovala. Yoksa kendine surlu kentler bulup bizden kaçar.'


text:
Böylece Yoav'ýn adamlarý, Keretliler'le Peletliler* ve bütün koruyucular Bikri oðlu Þeva'yý kovalamak için Aviþay'ýn komutasýnda Yeruþalim'den çýktýlar.


text:
Givon'daki büyük kayanýn yanýna varýnca, Amasa onlarý karþýlamaya geldi. Yoav savaþ giysisini giymiþti. Giysinin üzerine bir kemer kuþanmýþ, kemere kýnýnda duran bir kýlýç baðlamýþtý. Yoav ilerlerken kýlýç kýnýndan çýktý.


text:
Yoav Amasa'ya, 'Ýyi misin, kardeþim?' diye sordu. Onu öpmek için sað eliyle Amasa'nýn sakalýndan tuttu.


text:
Amasa Yoav'ýn elindeki kýlýcý farketmedi. Yoav kýlýcý karnýna saplayýnca, Amasa'nýn baðýrsaklarý yere döküldü. Ýkinci vuruþa gerek kalmadan Amasa öldü.


text:
Yoav'ýn adamlarýndan biri, Amasa'nýn ölüsü yanýnda durup, 'Yoav'ý tutan ve Davut'tan yana olan herkes Yoav'ýn ardýndan gitsin' dedi.


text:
Amasa'nýn ölüsü yolun ortasýnda kanlar içinde duruyordu. Yoav'ýn adamý, ölüye yaklaþan herkesin orada durduðunu görünce, Amasa'yý yoldan sürükleyip tarlaya götürdü ve üzerine bir örtü attý.


text:
Þeva bütün Ýsrail oymaklarýndan ve Berliler'in bölgesinden geçip Avel-Beytmaaka'ya geldi. Berliler de toplanýp onu izleyerek kente girdiler.


text:
Yoav'la bütün adamlarý varýp Avel-Beytmaaka Kenti'nde Þeva'yý kuþattýlar. Topraktan kentin suruna bitiþik bir yýðýn yaptýlar ve suru devirmek için yýkmaya baþladýlar.


text:
O sýrada bilge bir kadýn kentin içinden seslendi: 'Dinleyin! Dinleyin! Yoav'a buraya gelmesini söyleyin, onunla konuþacaðým.'


text:
Kadýn konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'Eskiden, <Avel Kenti'ne danýþýn> derlerdi ve sorunlarý böyle çözerlerdi.


text:
Biz Ýsrail'in esenliðini isteyen güvenilir kiþileriz. Sense Ýsrail'e ana gibi kucak açan kentlerden birini yýkmaya çalýþýyorsun. Neden RAB'bin halkýný yok etmek istiyorsun?'


text:
Durum öyle deðil. Efrayim daðlýk bölgesinden Bikri oðlu Þeva adýndaki adam Kral Davut'a baþkaldýrdý. Yalnýz onu verin, ben de kentten geri çekileyim.'


text:
Sonra kadýn bilgece öðüdüyle bütün halka gitti. Halk Bikri oðlu Þeva'nýn baþýný kesip Yoav'a attý. Bunun üzerine Yoav boru çaldý. Adamlarý kenti býrakýp evlerine gittiler. Yoav da Yeruþalim'e, kralýn yanýna döndü.


text:
Yoav Ýsrail ordusunun komutanýydý. Yehoyada oðlu Benaya ise Keretliler'le Peletliler'in* komutanýydý.


text:
Davut'un döneminde, üç yýl art arda kýtlýk oldu. Davut RAB'be danýþtý. RAB þöyle yanýtladý: 'Buna kan döken Saul ile ailesi neden oldu. Çünkü Saul Givonlular'ý öldürdü.'


text:
Kral Givonlular'ý çaðýrtýp onlarla konuþtu. -Givonlular Ýsrail soyundan deðildi. Amorlular'dan sað kalan bir halktý. Ýsrailliler onlarý sað býrakacaklarýna ant içmiþlerdi. Ne var ki, Ýsrail ve Yahuda halký için büyük gayret gösteren Saul onlarý yok etmeye çalýþmýþtý.-


text:
Davut Givonlular'a, 'Sizin için ne yapabilirim? RAB'bin halkýný kutsamanýz için bu suçu nasýl baðýþlatabilirim?' diye sordu.


text:
Givonlular ona þöyle karþýlýk verdi: 'Saul'la ailesinden ne altýn ne de gümüþ isteriz; Ýsrail'de herhangi birini öldürmek de istemeyiz.'


text:
Þöyle karþýlýk verdiler: 'Bizi yok etmeye çalýþan ve Ýsrail ülkesinin hiçbir yerinde yaþamamamýz için bizi ortadan kaldýrmayý tasarlayan adamýn oðullarýndan yedisi bize verilsin. RAB'bin seçilmiþi Saul'un Giva Kenti'nde RAB'bin önünde onlarý asalým.'


text:
Onun yerine, Aya kýzý Rispa'nýn Saul'dan doðurduðu Armoni ve Mefiboþet adýndaki iki oðlunu ve Saul kýzý Merav'ýn Meholalý Barzillay oðlu Adriel'den doðurduðu beþ oðlunu aldý.


text:
Davut onlarý Givonlular'ýn eline teslim etti. Givonlular onlarý daðda, RAB'bin önünde astýlar. Yedisi de ayný anda öldüler. Biçme zamanýnýn ilk günlerinde, arpa biçme zamanýnýn baþlangýcýnda öldürüldüler.


text:
Aya kýzý Rispa bir çul alýp kendisi için bir kayanýn üzerine serdi. Biçme zamanýnýn ilk günlerinden cesetlerin üzerine gökten yaðmur yaðana dek Rispa orada kaldý; cesetleri gündüzün yýrtýcý kuþlardan, geceleyin yabanýl hayvanlardan korudu.


text:
Davut gidip Saul'un ve oðlu Yonatan'ýn kemiklerini Yaveþ-Gilatlýlar'dan aldý. Filistliler Gilboa Daðý'nda Saul'u öldürdükleri gün, onun ve oðlunun cesetlerini Beytþean alanýnda asmýþlardý. Yaveþ-Gilat halký da cesetleri gizlice oradan almýþtý.


text:
Davut Saul'un ve oðlu Yonatan'ýn kemiklerini oradan getirdi. Asýlmýþ yedi kiþinin kemikleri de toplandý.


text:
Saul'la oðlu Yonatan'ýn kemiklerini Benyamin bölgesindeki Sela'da Saul'un babasý Kiþ'in mezarýna gömdüler. Kralýn bütün buyruklarýný yerine getirdiler. Bundan sonra Tanrý ülkeyle ilgili yakarýþlarý yanýtladý.


text:
Filistliler'le Ýsrailliler arasýnda yeniden savaþ çýktý. Davut'la adamlarý gidip Filistliler'e karþý savaþtýlar. O sýralarda Davut bitkin düþtü.


text:
Ucu üç yüz þekel*fö* aðýrlýðýnda bir tunç* mýzrak taþýyan ve yeni kýlýç kuþanan Rafaoðullarý'ndan Filistli Yiþbi-Benov Davut'u öldürmeyi amaçlýyordu. Ama Seruya oðlu Aviþay Davut'un yardýmýna koþtu; saldýrýp onu öldürdü. Bundan sonra Davut'un adamlarý ant içerek, Davut'a, 'Ýsrail'in ýþýðýný söndürmemek için bir daha bizimle birlikte savaþa gelmeyeceksin' dediler.


text:
Bir süre sonra Filistliler'le Gov'da yine savaþ çýktý. Bu savaþ sýrasýnda Huþalý Sibbekay Rafa soyundan Saf adýndaki adamý öldürdü.


text:
Ýsrailliler'le Filistliler arasýnda Gov'da bir savaþ daha çýktý. Beytlehemli Yareoregim'in oðlu Elhanan, Gatlý Golyat'ý öldürdü. Golyat'ýn mýzraðýnýn sapý dokumacý tezgahýnýn sýrýðý gibiydi.


text:
Gat'ta bir kez daha savaþ çýktý. Orada dev gibi bir adam vardý. Elleri, ayaklarý altýþar parmaklýydý. Toplam yirmi dört parmaðý vardý. O da Rafa soyundandý.


text:
Tanrým, kayamdýr, O'na sýðýnýrým, Kalkaným, güçlü kurtarýcým, Korunaðým, sýðýnacak yerimdir. Kurtarýcým, zorbalýktan beni sen kurtarýrsýn!


text:
Sýkýntý içinde RAB'be yakardým, Tanrým'a seslendim. Tapýnaðýndan sesimi duydu, Haykýrýþým kulaklarýna ulaþtý.


text:
RAB'bin azarlamasýndan, Burnundan çýkan güçlü soluktan, Denizin dibi göründü, Yeryüzünün temelleri açýða çýktý.


text:
Halkýmýn çekiþmelerinden beni kurtardýn, Uluslara önder olarak beni korudun, Tanýmadýðým halklar bana kulluk ediyor.


text:
RAB kralýný büyük zaferlere ulaþtýrýr, Meshettiði* krala, Davut'a ve soyuna Sonsuza dek sevgi gösterir.'


text:
Davut'un son sözleri þunlardýr: 'Ýþay oðlu Davut, Tanrý'nýn yükselttiði adam, Yakup'un Tanrýsý'nýn meshettiði*, Ýsrail'in sevilen ezgi okuyucusu þöyle diyor:


text:
Ýsrail'in Tanrýsý konuþtu, Ýsrail'in kayasý bana dedi ki, <Ýnsanlarý doðrulukla Ve Tanrý korkusuyla yöneten kiþi,


text:
Bulutsuz bir sabah, Þafakta görünen gün ýþýðý gibidir, Parlaklýðý yaðmurdan sonra topraktan ot bitirir.>


text:
Soyum da Tanrý'yla böyle deðil mi? O benimle sonsuza dek kalýcý, Her yönüyle düzenli ve güvenilir bir antlaþma yaptý. Kesin kurtuluþa ve her dileðime kavuþmamý O saðlamayacak mý?


text:
Dikenlere dokunan kiþi, Demir bir araçla Ya da mýzraðýn sapýyla dokunur. Dikenler olduklarý yerde bütünüyle yakýlacak.'


text:
Ýkincisi, Ahohlu Dodo oðlu Elazar. Pas-Dammim'de*fr* savaþmak için toplanan Filistliler'e meydan okuyan Davut'un yanýndaki üç yiðitten biriydi. Ýsrailliler o sýrada geri çekilmiþlerdi.


text:
Ama Elazar yerinde durdu; eli yorulup kýlýca yapýþýncaya dek Filistliler'i öldürdü. O gün RAB büyük bir zafer saðladý. Ýsrailliler yalnýz yere serilenleri yaðmalamak üzere Elazar'a döndüler.


text:
Üçüncüsü, Hararlý Age oðlu Þamma'ydý. Filistliler Lahay'daki bir mercimek tarlasýnýn yanýnda toplandýklarýnda, Ýsrailli askerler onlarýn önünden kaçmýþtý.


text:
Ama Þamma tarlanýn ortasýnda durup orayý savunmuþ, Filistliler'i öldürmüþtü. RAB büyük bir zafer saðlamýþtý.


text:
Biçme zamaný Otuzlar'dan üçü Davut'un yanýna, Adullam Maðarasý'na gittiler. Bir Filist birliði Refaim Vadisi'nde ordugah kurmuþtu.


text:
Bu Üçler Filist ordugahýnýn ortasýndan geçerek Beytlehem'de kapýnýn yanýndaki kuyudan su çekip Davut'a getirdiler. Ama Davut içmek istemedi; suyu yere dökerek RAB'be sundu.


text:
'Ya RAB, bunu yapmak benden uzak olsun!' dedi, 'Canlarýný tehlikeye atýp giden bu üç kiþinin kanýný mý içeyim?' Bu yüzden suyu içmek istemedi.


text:
Yoav'ýn kardeþi, Seruya oðlu Aviþay Üçler'in önderiydi. Mýzraðýný kaldýrýp üç yüz kiþiyi öldürdü. Bu yüzden Üçler kadar ünlendi.


text:
Yehoyada oðlu Kavseelli Benaya yürekli bir savaþçýydý. Büyük iþler baþardý. Aslan yürekli iki Moavlý'yý öldürdü. Ayrýca karlý bir gün çukura inip bir aslan öldürdü.


text:
Ýri yarý bir Mýsýrlý'yý da öldürdü. Mýsýrlý'nýn elinde mýzrak vardý. Benaya sopayla onun üzerine yürüdü. Mýzraðý elinden kaptýðý gibi onu kendi mýzraðýyla öldürdü.


text:
Benaya Otuzlar arasýnda saygýn bir yer edindiyse de, Üçler'den sayýlmadý. Davut onu muhafýz birliði komutanlýðýna atadý.


text:
Otuzlar'ýn arasýnda sayýlan ötekiler þunlardýr: Yoav'ýn kardeþi Asahel, Beytlehemli Dodo oðlu Elhanan,


text:
RAB Ýsrail halkýna yine öfkelendi. Davut'u onlara karþý kýþkýrtarak, 'Git, Ýsrail ve Yahuda halkýný say' dedi.


text:
Kral, yanýnda bulunan ordu komutaný Yoav'a þu buyruðu verdi: 'Dan'dan Beer-Þeva'ya dek Ýsrail'in bütün oymaklarýna gidip halký sayýn ki, halkýn sayýsýný bileyim.'


text:
Ama Yoav, 'RAB Tanrýn halkýný yüz kat daha çoðaltsýn, efendim kralým da bunu görsün!' diye karþýlýk verdi, 'Ancak, efendim kralým neden bunu istiyor?'


text:
Gelgelelim kralýn sözü Yoav'la birlik komutanlarýnýn sözünden baskýn çýktý. Böylece kralýn yanýndan ayrýlýp Ýsrail'de sayým yapmaya gittiler.


text:
Þeria Irmaðý'ndan geçerek Aroer yakýnýnda, vadinin ortasýndaki kentin güneyinde konakladýlar. Oradan Gat'ý, Yazer'i, Gilat'ý, Tahtim-Hodþi topraklarýný, Dan-Yaan'ý geçip Sayda'ya vardýlar.


text:
Sonra Sur Kalesi'ne, Hivliler'le Kenanlýlar'ýn bütün kentlerine uðradýlar. Sonunda Yahuda ülkesinin Negev bölgesindeki Beer-Þeva'ya ulaþtýlar.


text:
Yoav sayýmýn sonucunu krala bildirdi: Ýsrail'de kýlýç kuþanabilen sekiz yüz bin, Yahuda'daysa beþ yüz bin kiþi vardý.


text:
Davut sayým yaptýktan sonra kendisini suçlu buldu ve RAB'be, 'Bunu yapmakla büyük günah iþledim!' dedi, 'Ya RAB, lütfen kulunun suçunu baðýþla. Çünkü çok akýlsýzca davrandým.'


text:
Ertesi sabah Davut uyandýðýnda, RAB Davut'un bilicisi* Peygamber Gad'a þöyle dedi: 'Gidip Davut'a de ki, <RAB þöyle diyor: Önüne üç seçenek koyuyorum. Bunlardan birini seç de sana onu yapayým.> '


text:
Gad Davut'a gidip durumu anlattý ve þöyle dedi: 'Ülkende yedi yýl kýtlýk mý olsun? Yoksa seni kovalayan düþmanlarýnýn önünden üç ay kaçmak mý istersin? Ya da ülkende üç gün salgýn hastalýk mý olsun? Beni gönderene ne yanýt vereyim, þimdi iyice düþün.'


text:
Davut, 'Sýkýntým büyük' diye yanýtladý, 'Ýnsan eline düþmektense, RAB'bin eline düþelim. Çünkü O'nun acýmasý büyüktür.'


text:
Bunun üzerine RAB o sabahtan belirlenen zamana dek Ýsrail ülkesine salgýn hastalýk gönderdi. Dan'dan Beer-Þeva'ya dek halktan yetmiþ bin kiþi öldü.


text:
Melek Yeruþalim'i yok etmek için elini uzatýnca, RAB göndereceði yýkýmdan vazgeçti. Halký yok eden meleðe, 'Yeter artýk! Elini çek' dedi. RAB'bin meleði Yevuslu Aravna'nýn harman yerinde duruyordu.


text:
Davut, halký öldüren meleði görünce, RAB'be, 'Günah iþleyen benim, ben suç iþledim' dedi, 'Bu koyunlar ne yaptý ki? Ne olur beni ve babamýn soyunu cezalandýr.'


text:
Aravna bakýnca kralla görevlilerinin kendisine doðru yaklaþtýklarýný gördü. Varýp kralýn önünde yüzüstü yere kapandý.


text:
Aravna, 'Efendim kral uygun gördüðünü alýp RAB'be sunsun' dedi, 'Ýþte yakmalýk sunu* için öküzler ve odun için dövenlerle öküzlerin takýmlarý!


text:
Ne var ki kral, 'Olmaz!' dedi, 'Senden malýný kesinlikle bir ücret karþýlýðýnda satýn alacaðým. Çünkü Tanrým RAB'be karþýlýðýný ödemeden yakmalýk sunular sunmam.'


text:
Davut orada RAB'be bir sunak kurup yakmalýk sunularý* ve esenlik sunularýný* sundu. RAB de ülkeyle ilgili yakarýyý yanýtladý ve salgýn hastalýk Ýsrail'den kaldýrýldý.


text:
Görevlileri, 'Efendimiz kral!' dediler, 'Yanýnda kalýp sana bakacak, koynunda yatýp seni ýsýtacak genç bir kýz arayalým.'


text:
Görevliler bütün Ýsrail'i aradýlar; sonunda Þunemli Aviþak adýnda genç ve güzel bir kýz bulup krala getirdiler.


text:
Hagit'in oðlu Adoniya kral olmayý düþünüyordu. Bu amaçla ortaya çýkýp kendine savaþ arabalarý, atlýlar ve önünde koþacak elli muhafýz buldu.


text:
Babasý Davut hiçbir zaman, 'Neden þöyle ya da böyle davranýyorsun?' diye ona karþý çýkmamýþtý. Avþalom'dan sonra dünyaya gelen Adoniya çok yakýþýklýydý.


text:
Ama Kâhin Sadok, Yehoyada oðlu Benaya, Peygamber Natan, Þimi, Rei ve Davut'un muhafýzlarý ona katýlmadýlar.


text:
Adoniya, Eyn-Rogel yakýnlarýnda Sohelet Kayasý denilen yerde davar, sýðýr ve besili buzaðýlar kurban edip bütün kardeþlerini, yani kralýn oðullarýný ve krala hizmet eden bütün Yahudalýlar'ý çaðýrdý. Ama Peygamber Natan'ý, Benaya'yý, muhafýzlarý ve kardeþi Süleyman'ý çaðýrmadý.


text:
Bunun üzerine Natan, Süleyman'ýn annesi Bat-Þeva'ya, 'Hagit oðlu Adoniya efendimiz Davut'un haberi olmadan kendini kral ilan etmiþ, duymadýn mý?' dedi,


text:
'Þimdi izin ver de sana kendi canýnla oðlun Süleyman'ýn canýný nasýl kurtaracaðýna iliþkin öðüt vereyim.


text:
Git Kral Davut'a söyle, <Efendim kral, benden sonra oðlun Süleyman kral olacak ve tahtýma o oturacak diye bana ant içmedin mi? O halde neden Adoniya kral oldu?>


text:
Bat-Þeva þöyle karþýlýk verdi: 'Efendim, <Benden sonra oðlun Süleyman kral olacak ve tahtýma oturacak> diye bana Tanrýn RAB adýyla ant içtin.


text:
Sayýsýz sýðýr, davar ve besili buzaðý kurban edip kralýn bütün oðullarýný, Kâhin Aviyatar'ý ve ordu komutaný Yoav'ý çaðýrdý, ama kulun Süleyman'ý çaðýrmadý.


text:
Efendim kral, bütün Ýsrail'in gözü sende. Senden sonra tahtýna kimin geçeceðini öðrenmek istiyorlar.


text:
'Adoniya bugün gidip sayýsýz sýðýr, davar ve besili buzaðý kurban etmiþ; kralýn bütün oðullarýný, ordu komutanlarýný ve Kâhin Aviyatar'ý çaðýrmýþ. Þu anda hepsi onun önünde yiyip içiyor ve, <Yaþasýn Kral Adoniya!> diye baðýrýyor.


text:
Efendim ve kralým, gerçekten bütün bunlara sen mi karar verdin? Yoksa senden sonra tahtýna kimin geçeceðini biz kullarýna bildirmeden mi bunu yaptýn?'


text:
' <Benden sonra oðlun Süleyman kral olacak ve tahtýma geçecek> diye Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin adýyla içtiðim andý bugün yerine getireceðim.'


text:
O zaman Bat-Þeva kralýn önünde diz çöküp yüzüstü yere kapandý ve, 'Efendim Kral Davut sonsuza dek yaþasýn!' dedi.


text:
Kral Davut, 'Kâhin Sadok'u, Peygamber Natan'ý ve Yehoyada oðlu Benaya'yý bana çaðýrýn' dedi. Hepsi önüne gelince,


text:
kral onlara þöyle dedi: 'Efendinizin görevlilerini yanýnýza alýn ve oðlum Süleyman'ý benim katýrýma bindirip Gihon'a götürün.


text:
Orada Kâhin Sadok ve Peygamber Natan onu Ýsrail Kralý olarak meshetsinler*. Boru çalýp, <Yaþasýn Kral Süleyman!> diye baðýrýn.


text:
Onun ardýndan gidin; çünkü o gelip tahtýma oturacak ve yerime kral olacak. Onu Ýsrail ve Yahuda'ya yönetici atadým.'


text:
Yehoyada oðlu Benaya, 'Amin' diye karþýlýk verdi, 'Efendim kralýn Tanrýsý RAB de bu kararý onaylasýn.


text:
RAB, efendim kralla birlikte olduðu gibi Süleyman'la da birlikte olsun ve onun krallýðýný Davut'un krallýðýndan daha baþarýlý kýlsýn.'


text:
Kâhin Sadok, Peygamber Natan, Yehoyada oðlu Benaya, Keretliler'le Peletliler* gidip Süleyman'ý Kral Davut'un katýrýna bindirdiler ve Gihon'a kadar ona eþlik ettiler.


text:
Kâhin Sadok, Kutsal Çadýr'dan yað dolu boynuz kabý alýp Süleyman'ý meshetti. Boru çalýnca bütün halk 'Yaþasýn Kral Süleyman!' diye baðýrdý.


text:
Herkes kaval çalarak Süleyman'ýn ardýndan yürüdü. Öyle sevinçliydiler ki, seslerinden adeta yer sarsýlýyordu.


text:
Adoniya ve yanýndaki konuklar yemeklerini bitirirken kalabalýðýn gürültüsünü duydular. Boru sesini duyan Yoav, 'Kentten gelen bu gürültü de ne?' diye sordu.


text:
Yoav daha sorusunu tamamlamadan, Kâhin Aviyatar oðlu Yonatan çýkageldi. Adoniya ona, 'Ýçeri gir, sen yiðit bir adamsýn. Ýyi haberler getirmiþ olmalýsýn' dedi.


text:
Kral, Kâhin Sadok, Peygamber Natan, Yehoyada oðlu Benaya ve Keretliler'le Peletliler'in Süleyman'ý kendi katýrýna bindirip götürmelerini istedi.


text:
Gihon'a götürülen Süleyman orada Kâhin Sadok'la Peygamber Natan tarafýndan kral olarak meshedildi. Oradan sevinçle döndüler ve sesleri kentte yankýlanmaya baþladý. Duyduðunuz sesler onlarýn sesleridir.


text:
Ayrýca efendimiz Kral Davut'u kutlamaya gelen görevlileri, <Tanrýn, Süleyman'ýn adýný senin adýndan daha yüce, krallýðýný senin krallýðýndan daha baþarýlý kýlsýn> diyorlar. Kral yataðýnýn üzerine kapanarak,


text:
<Henüz gözlerim açýkken bugün tahtýma oturacak birini veren Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be övgüler olsun> diyor.'


text:
Durumu Süleyman'a anlattýlar. 'Adoniya senden korkuyor' dediler, 'Sunaðýn boynuzlarýna sarýlmýþ ve <Ýlk önce Kral Süleyman ben kulunu kýlýçla öldürmeyeceðine dair ant içsin> diyor.'


text:
Süleyman, 'Eðer bana baðlý kalýrsa, saçýnýn bir teline bile zarar gelmez' diye yanýtladý, 'Ama içinde bir kötülük varsa öldürülür.'


text:
Sonra Kral Süleyman'ýn gönderdiði adamlar Adoniya'yý sunaktan indirip getirdiler. Adoniya gelip önünde yere kapanýnca, ona, 'Evine dön!' dedi.


text:
Tanrýn RAB'bin verdiði görevleri yerine getir. Onun yollarýnda yürü ve Musa'nýn yasasýnda yazýldýðý gibi Tanrý'nýn kurallarýna, buyruklarýna, ilkelerine ve öðütlerine uy ki, yaptýðýn her þeyde ve gittiðin her yerde baþarýlý olasýn.


text:
O zaman RAB bana verdiði þu sözü yerine getirecektir: <Eðer soyun nasýl yaþadýðýna dikkat eder, candan ve yürekten bana baðlý kalarak yollarýmda yürürse, Ýsrail tahtýndan senin soyunun ardý arkasý kesilmeyecektir.>


text:
'Seruya oðlu Yoav'ýn bana ve Ýsrail ordusunun iki komutaný Ner oðlu Avner'le Yeter oðlu Amasa'ya neler yaptýðýný biliyorsun. Sanki savaþ varmýþ gibi onlarý öldürerek barýþ döneminde kan döktü. Belindeki kemerle ayaðýndaki çarýklara kan bulaþtýrdý.


text:
Sen aklýna uyaný yap, ama onun ak saçlý baþýnýn esenlik içinde ölüler diyarýna gitmesine izin verme.


text:
'Gilatlý Barzillay'ýn oðullarýna iyi davran, sofranda yemek yiyenlerin arasýnda onlara da yer ver. Çünkü ben aðabeyin Avþalom'un önünden kaçtýðým zaman onlar bana yardým etmiþlerdi.


text:
'Mahanayim'e gittiðim gün beni çok aðýr biçimde lanetleyen Benyamin oymaðýndan Bahurimli Gera'nýn oðlu Þimi de yanýnda. Beni Þeria Irmaðý kýyýsýnda karþýlamaya geldiðinde, <Seni kýlýçla öldürmeyeceðim> diye RAB'bin adýyla ona ant içmiþtim.


text:
Ama sen sakýn onu cezasýz býrakma. Ona ne yapacaðýný bilecek kadar akýllýsýn. Onun ak saçlý baþýný ölüler diyarýna kanlar içinde gönder.'


text:
Hagit oðlu Adoniya, Süleyman'ýn annesi Bat-Þeva'nýn yanýna gitti. Bat-Þeva ona, 'Dostça mý geldin?' diye sordu.


text:
Adoniya, 'Bildiðin gibi, daha önce krallýk benim elimdeydi' dedi, 'Bütün Ýsrail benim kral olmamý bekliyordu. Ancak her þey deðiþti ve krallýk kardeþimin eline geçti. Çünkü RAB'bin isteði buydu.


text:
Adoniya, 'Kral Süleyman seni kýrmaz' dedi, 'Lütfen ona söyle, Þunemli Aviþak'ý bana eþ olarak versin.'


text:
Bat-Þeva, Adoniya'nýn dileðini iletmek üzere Kral Süleyman'ýn yanýna gitti. Süleyman annesini karþýlamak için ayaða kalkýp önünde eðildikten sonra tahtýna oturdu. Annesi için de sað tarafýna bir taht koydurdu.


text:
Kral Süleyman, 'Neden Þunemli Aviþak'ýn Adoniya'ya verilmesini istiyorsun?' dedi, 'Krallýðý da ona vermemi iste bari! Ne de olsa o benim büyüðüm. Üstelik Kâhin Aviyatar'la Seruya oðlu Yoav da ondan yana.'


text:
Bu olay üzerine Kral Süleyman RAB'bin adýyla ant içti: 'Eðer Adoniya bu dileðini hayatýyla ödemezse, Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!


text:
Beni güçlendirip babam Davut'un tahtýna oturtan, verdiði sözü tutup bana bir hanedan kuran, yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim ki, Adoniya bugün öldürülecek!'


text:
Böylece Kral Süleyman Yehoyada oðlu Benaya'yý Adoniya'yý öldürmekle görevlendirdi. Benaya da gidip Adoniya'yý öldürdü.


text:
Kral, Kâhin Aviyatar'a, 'Anatot'taki tarlana dön' dedi, 'Aslýnda ölümü hak ettin. Ama seni þimdi öldürmeyeceðim. Çünkü sen babam Davut'un önünde Egemen RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* taþýdýn ve babamýn çektiði bütün sýkýntýlarý onunla paylaþtýn.'


text:
Eli'nin ailesi hakkýnda RAB'bin Þilo'da söylediði sözün gerçekleþmesi için, Süleyman Aviyatar'ý RAB'bin kâhinliðinden uzaklaþtýrdý.


text:
Haber Yoav'a ulaþtý. Yoav daha önce ayaklanan Avþalom'u desteklemediði halde Adoniya'yý destekledi. Bu nedenle RAB'bin Çadýrý'na kaçtý ve sunaðýn boynuzlarýna sarýldý.


text:
Yoav'ýn RAB'bin Çadýrý'na kaçýp sunaðýn yanýnda olduðu Kral Süleyman'a bildirildi. Süleyman, Yehoyada oðlu Benaya'ya, 'Git, onu vur!' diye buyruk verdi.


text:
Kral, 'Onun istediði gibi yap' dedi, 'Onu orada öldür ve göm. Yoav'ýn boþ yere döktüðü kanýn sorumluluðunu benim ve babamýn soyu üstünden kaldýrmýþ olursun.


text:
RAB döktüðü kandan ötürü onu cezalandýracaktýr. Çünkü Yoav babam Davut'un bilgisi dýþýnda, kendisinden daha iyi ve doðru olan iki kiþiyi -Ýsrail ordusunun komutaný Ner oðlu Avner'le Yahuda ordusunun komutaný Yeter oðlu Amasa'yý- kýlýçla öldürdü.


text:
Böylece dökülen kanlarýnýn sorumluluðu sonsuza dek Yoav'ýn ve soyunun üstünde kalacaktýr. Ama RAB, Davut'a, soyuna, ailesine ve tahtýna sonsuza dek esenlik verecektir.'


text:
Kral, Yoav'ýn yerine Yehoyada oðlu Benaya'yý ordu komutaný yaptý. Aviyatar'ýn yerine de Kâhin Sadok'u atadý.


text:
Sonra kral haber gönderip Þimi'yi çaðýrttý. Ona, 'Yeruþalim'de kendine bir ev yap ve orada otur' dedi, 'Hiçbir yere gitme.


text:
Þimi krala, 'Efendim kral, peki' diye karþýlýk verdi, 'Kulun olarak söylediklerini aynen yapacaðým.' Þimi Yeruþalim'de uzun süre yaþadý.


text:
Aradan üç yýl geçmiþti, Þimi'nin iki kölesi Gat Kralý Maaka oðlu Akiþ'in yanýna kaçtý. Kölelerin Gat'a kaçtýðýný Þimi'ye haber verdiler.


text:
Bunun üzerine Þimi kalkýp eþeðine palan vurdu ve kölelerini aramak üzere Gat'a Akiþ'in yanýna gitti. Kölelerini bulup Gat'tan geri getirdi.


text:
Süleyman Þimi'yi çaðýrttý. 'Sana RAB'bin adýyla ant içirmedim mi?' dedi, ' <Kalkýp herhangi bir yere gittiðin gün öleceðini bil!> diye seni uyarmadým mý? Sen de bana: <Peki, sözünü dinleyeceðim> demedin mi?


text:
Kral, Þimi'ye karþý sözlerini þöyle sürdürdü: 'Babam Davut'a yaptýðýn bütün kötülükleri çok iyi biliyorsun. Bu yaptýklarýndan dolayý RAB seni cezalandýracak.


text:
Süleyman, Mýsýr Firavunu'nun kýzýyla evlendi. Böylece firavunla müttefik oldu. Eþini Davut Kenti'ne götürdü. Kendi sarayý, RAB'bin Tapýnaðý ve Yeruþalim'in çevre surlarý tamamlanýncaya kadar orada yaþadýlar.


text:
Halk, hâlâ çeþitli tapýnma yerlerinde RAB'be kurban sunuyordu. Çünkü o güne dek RAB'bin adýna yapýlmýþ bir tapýnak yoktu.


text:
Süleyman babasý Davut'un kurallarýna uyarak RAB'be olan sevgisini gösterdi. Ancak hâlâ çeþitli tapýnma yerlerinde kurban sunuyor, buhur yakýyordu.


text:
Tapýnma yerlerinin en ünlüsü Givon'daydý. Kral Süleyman oraya giderek sunakta bin yakmalýk sunu* sundu.


text:
Süleyman, 'Kulun babam Davut'a büyük iyilikler yaptýn' diye karþýlýk verdi, 'O sana baðlý, doðru, bütün yüreðiyle dürüst biri olarak yolunda yürüdü. Bugün tahtýna oturacak bir oðul vermekle ona büyük bir iyilik daha yapmýþ oldun.


text:
'Ya RAB Tanrým! Ben henüz çocuk denecek bir yaþta, yöneticilik nedir bilmezken bu kulunu babam Davut'un yerine kral atadýn.


text:
Bu yüzden bana öyle sezgi dolu bir yürek ver ki, iyi ile kötüyü ayýrt edip halkýný yönetebileyim. Baþka türlü senin bu büyük halkýný kim yönetebilir!'


text:
Tanrý ona þöyle dedi: 'Madem kendin için uzun ömür, zenginlik ve düþmanlarýnýn ölümünü istemedin, bunlarýn yerine adil bir yönetim için bilgelik istedin; isteðini yerine getireceðim. Sana öyle bir bilgelik ve sezgi dolu bir yürek vereceðim ki, benzeri ne senden öncekilerde görülmüþtür, ne de senden sonrakilerde görülecektir.


text:
Sana istemediklerini de vereceðim: Yaþadýðýn sürece öbür krallarýn eriþemeyeceði bir zenginlik ve onura ulaþacaksýn.


text:
Eðer sen de baban Davut gibi kurallarýma ve buyruklarýma uyup yollarýmda yürürsen, sana uzun ömür de vereceðim.'


text:
Süleyman uyanýnca bunun bir rüya olduðunu anladý. Sonra Yeruþalim'e gitti, Rab'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* önünde durup yakmalýk sunular ve esenlik sunularý* sundu. Ayrýca bütün görevlilerine de bir þölen verdi.


text:
Kadýnlardan biri krala þöyle dedi: 'Efendim, bu kadýnla ben ayný evde kalýyoruz. Birlikte kaldýðýmýz sýrada ben bir çocuk doðurdum.


text:
Gece yarýsý, ben kulun uyurken, kalkýp çocuðumu almýþ, koynuna yatýrmýþ, kendi ölü çocuðunu da benim koynuma koymuþ.


text:
Sabahleyin oðlumu emzirmek için kalktýðýmda, onu ölmüþ buldum. Ama sabah aydýnlýðýnda dikkatle bakýnca, onun benim doðurduðum çocuk olmadýðýný anladým.'


text:
Kral, 'Biri, <Yaþayan çocuk benim, ölü olan senin> diyor, öbürü, <Hayýr! Ölen çocuk senin, yaþayan benim> diyor.


text:
Yüreði oðlunun acýsýyla sýzlayan, çocuðun gerçek annesi krala, 'Aman efendim, sakýn çocuðu öldürmeyin! Ona verin!' dedi.


text:
O zaman kral kararýný verdi: 'Sakýn çocuðu öldürmeyin! Birinci kadýna verin, çünkü gerçek annesi odur.'


text:
Kralýn verdiði bu kararý duyan bütün Ýsrailliler hayranlýk içinde kaldý. Herkes adil bir yönetim için Süleyman'ýn Tanrý'dan gelen bilgeliðe sahip olduðunu anladý.


text:
Süleyman'ýn Ýsrail'de on iki bölge valisi vardý. Bunlar kralýn ve sarayýn yiyecek içecek gereksinimini karþýlardý. Her vali yýlda bir ay bu gereksinimleri karþýlamakla yükümlüydü.


text:
Taanak, Megiddo, Yizreel'in altýnda Saretan'ýn yanýndaki bütün Beytþean ve Beytþean'dan Avel-Mehola ve Yokmoam'ýn ötelerine kadar uzanan bölgede Ahilut oðlu Baana;


text:
Ramot-Gilat, Gilat'ta Manaþþe oðlu Yair'in yerleþim birimleri ve Baþan'daki Argov yöresinde surlar ve tunç* sürgülerle güçlendirilmiþ altmýþ büyük kentin baþýnda Ben-Gever;


text:
Gilat bölgesinde, yani Amorlular'ýn Kralý Sihon'la Baþan Kralý Og'un eski topraklarýnda Uri oðlu Gever. Ayrýca Yahuda bölgesinin*fb* tek valisi vardý.


text:
Süleyman, Fýrat Irmaðý'ndan Filist'e, oradan Mýsýr sýnýrýna kadar bütün ülkelere egemendi. Bu ülkeler Süleyman'ýn yaþamý boyunca ona haraç ödeyip hizmet ettiler.


text:
Süleyman'ýn sarayýnýn bir günlük yiyecek gereksinimi þunlardý: Otuz kor*fc* ince, altmýþ kor*fç* kepekli un;


text:
onu ahýrda, yirmisi çayýrda yetiþtirilmiþ sýðýr ve yüz koyun; ayrýca geyikler, ceylanlar, karacalar ve semiz kuþlar.


text:
Tifsah'tan Gazze'ye kadar, Fýrat Irmaðý'nýn batýsýndaki bütün krallýklarý Süleyman yönetiyordu. Her tarafta barýþ vardý.


text:
Dan'dan Beer-Þeva'ya kadar Yahuda ve Ýsrail halkýnýn her bireyi Süleyman'ýn yaþamý boyunca kendi asmasý ve incir aðacý altýnda güvenlik içinde yaþadý.


text:
Bölge valilerinin her biri kendine düþen bir ay boyunca, Kral Süleyman'a ve sofrasýna oturan herkese yiyecek saðlar, hiçbir þeyi eksik etmezdi.


text:
Her vali kendisine verilen buyruk uyarýnca, savaþ arabalarýnýn atlarýyla öbür atlar için belirli bir yere arpa ve saman getirirdi.


text:
O, Ezrahlý Etan, Mahol'un oðullarý Heman, Kalkol ve Darda dahil herkesten daha bilgeydi. Ünü çevredeki bütün uluslara yayýlmýþtý.


text:
Lübnan sedir aðacýndan duvarlarda biten mercanköþkotuna kadar bütün aðaçlardan söz ettiði gibi, hayvanlar, kuþlar, sürüngenler* ve balýklardan da söz edebiliyordu.


text:
Süleyman'ýn bilgeliðini duyan dünyanýn bütün krallarý ona adamlarýný gönderirdi. Bütün uluslardan insanlar gelir, Süleyman'ýn bilgece sözlerini dinlerdi.


text:
Sur Kralý Hiram, Süleyman'ýn babasý Davut'un yerine kral olarak meshedildiðini* duyunca, elçilerini Süleyman'a gönderdi. Çünkü Davut'la hep dostça geçinmiþti.


text:
'Bildiðin gibi, babam Davut çevresindeki savaþlar yüzünden Tanrýsý RAB'bin adýna bir tapýnak yapamadý. Bu savaþlarda RAB, Davut'un düþmanlarýný onun ayaklarý altýna serdi.


text:
RAB, babam Davut'a, <Tahtýna oturtacaðým oðlun benim adýma bir tapýnak yapacak> diye söz verdi. Ben de Tanrým RAB'bin adýna bir tapýnak yapmaya karar verdim.


text:
'Þimdi bana Lübnan'dan sedir aðaçlarý kesmeleri için adamlarýna buyruk ver. Benim adamlarým da seninkilerle birlikte çalýþsýn. Adamlarýn için istediðin ücreti vereceðim. Aramýzda Saydalýlar kadar aðaç kesmede usta adamlar olmadýðýný biliyorsun.'


text:
Hiram, Süleyman'dan bu haberi alýnca çok sevindi ve, 'Bugün, o büyük ulusu yönetmek üzere Davut'a bilge bir oðul veren RAB'be övgüler olsun!' dedi.


text:
Sonra Hiram Süleyman'a þu haberi gönderdi: 'Gönderdiðin haberi aldým. Sedir ve çam aðaçlarýyla ilgili bütün dileklerini yerine getireceðim.


text:
Adamlarým tomruklarý Lübnan'dan denize indirecekler, ben de onlarý sallar halinde baðlatýp belirteceðin yere kadar yüzdüreceðim. Orada adamlarým onlarý çözer, sen de alýp götürürsün. Sarayýmýn yiyecek gereksinimini karþýlamakla, sen de benim dileðimi yerine getirmiþ olursun.'


text:
Süleyman her yýl Hiram'a sarayýnýn yiyecek gereksinimi olarak yirmi bin kor buðday*fd*, yirmi kor*fe* saf zeytinyaðý verirdi.


text:
RAB, verdiði söz uyarýnca, Süleyman'a bilgelik verdi. Süleyman'la Hiram arasýnda barýþ vardý. Aralarýnda bir antlaþma yaptýlar.


text:
Sýrayla her ay on binini Lübnan'a gönderiyordu. Bir ay Lübnan'da, iki ay evlerinde kalýyorlardý. Angaryasýna çalýþan adamlarýn baþýnda Adoniram vardý.


text:
Ýþçiler, kralýn buyruðu uyarýnca, tapýnaðýn temelini yontma taþlarla atmak üzere ocaktan büyük ve kaliteli taþlar kesip çýkardýlar.


text:
Süleyman'ýn ve Hiram'ýn yapýcýlarýyla Gevallýlar, tapýnaðýn yapýmý için taþlarla keresteleri kesip hazýrladýlar.


text:
Ýsrail halký Mýsýr'dan çýktýktan dört yüz seksen yýl sonra, Süleyman, krallýðýnýn dördüncü yýlýnýn ikinci ayý* olan Ziv ayýnda RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmýna baþladý.


text:
Kral Süleyman'ýn RAB için yaptýðý tapýnaðýn uzunluðu altmýþ*ff*, geniþliði yirmi*fg*, yüksekliði otuz arþýndý*fh*.


text:
Tapýnaðýn ana bölümünün önündeki eyvan tapýnaðýn geniþliðinde olup yirmi arþýndý. Eyvan tapýnaðýn önünden ileriye doðru on arþýndý*fý*.


text:
Tapýnaðýn dýþ cephesine bitiþik, ana bölümün ve iç odanýn çevresindeki duvarlara bitiþik, odalardan oluþan katlar yaptýrdý.


text:
Alt kat beþ arþýn*fi*, orta kat altý arþýn*fj*, üst kat yedi arþýn*fk* geniþliðindeydi. Kiriþler tapýnaðýn duvarlarýna girmesin diye duvarlarýn çevresinde dýþarýya doðru çýkýntýlar býraktý.


text:
Tapýnaðýn yapýmýnda kullanýlan taþlar taþ ocaklarýnda yontulmuþtu. Onun için yapým halindeki tapýnakta çekiç ve balta dahil hiçbir demir aletin sesi duyulmadý.


text:
Aþaðý*fl* yan katýn giriþi tapýnaðýn güneyindeydi. Döner bir merdivenle orta kata, oradan da üçüncü kata çýkýlýrdý.


text:
Dýþ duvarlara bitiþik katlar tapýnaðýn çevresini kapsýyordu. Her birinin yüksekliði beþ arþýndý*fm*. Bunlar sedir aðacýndan kiriþlerle tapýnaða eklendi.


text:
'Bu tapýnaðý yapmaktasýn. Kurallarýma, ilkelerime ve bütün buyruklarýma uyup onlara baðlý kalýrsan, baban Davut'a verdiðim sözü senin aracýlýðýnla yerine getireceðim.


text:
Tapýnaðýn iç duvarlarýnýn yüzeyini sedir aðaçlarýyla döþeyip üstlerini tabandan tavana kadar tahtalarla kapladý. Tapýnaðýn zeminini ise çam tahtalarla döþetti.


text:
En Kutsal Yer* olarak adlandýrýlan iç oda, tapýnaðýn arka bölümünde yapýldý. Tabandan tavana kadar sedir tahtasýndan oluþan bir duvarla öbür bölümlerden ayrýldý. Bu bölümün uzunluðu yirmi arþýndý.


text:
Taþlar görünmesin diye tapýnaðýn içi, üzerine sukabaðý ve çiçek motifleri oyulmuþ sedir tahtalarýyla kaplandý.


text:
Bu odanýn içten içe uzunluðu, geniþliði ve yüksekliði yirmiþer arþýndý. Süleyman odayý saf altýnla kaplattý. Sunaðý da sedir tahtalarla döþetti.


text:
Tapýnaðýn içini saf altýnla kaplattý; iç odanýn önüne altýn zincirler asýp orayý da altýnla kaplattý.


text:
Süleyman Keruvlar'ý tapýnaðýn iç odasýna yerleþtirdi. Keruvlar'dan birinin açýk kanadý bir duvara, ötekinin kanadý karþý duvara eriþirken, öbür kanatlarý da odanýn ortasýnda birbirine deðiyordu.


text:
Tapýnaðýn iç ve dýþ odalarýnýn bütün duvarlarýný kabartma Keruvlar, hurma aðaçlarý ve çiçek motifleriyle süsletti.


text:
Ýç odanýn giriþine iðde aðacýndan iki kanatlý söveli bir kapý yaptýrdý. Söveli kapýnýn geniþliði tapýnaðýn geniþliðinin beþte biriydi*fo*.


text:
Ýðde aðacýndan yapýlan iki kapý kanadýnýn üstüne kabartma Keruvlar, hurma aðaçlarý ve çiçek motifleri oydurdu. Keruvlar ve hurma aðaçlarýný altýnla kaplattý.


text:
Ayný biçimde ana bölümün giriþine de iðde aðacýndan kapý söveleri yaptýrdý. Bu söveli kapý tapýnaðýn geniþliðinin dörtte biriydi.


text:
Bunlarýn da üstüne Keruvlar, hurma aðaçlarý ve çiçek motifleri oydurdu. Oymalarýn üzerini düzgün biçimde altýnla kaplattý.


text:
On birinci yýlýn sekizinci ayý olan Bul ayýnda tapýnak tasarlandýðý biçimde bütün ayrýntýlarýyla tamamlandý. Tapýnaðýn yapýmý Süleyman'ýn yedi yýlýný almýþtý.


text:
Uzunluðu yüz*fö*, geniþliði elli*fp*, yüksekliði otuz arþýn*fr* olan Lübnan Ormaný adýnda bir saray daha yaptýrdý. Saray sedir kiriþler yerleþtirilmiþ dört sýra halindeki sedir sütunlarýn üzerine yapýlmýþtý.


text:
Sütunlarýn üstündeki kýrk beþ kiriþin üstü sedir tahtalarýyla kaplanmýþtý. Bir sýra on beþ kiriþten oluþuyordu.


text:
Kapýlar ve kapý söveleri dört köþeliydi. Pencereler ise üç sýra halinde birbirine bakacak biçimde yapýlmýþtý.


text:
Süleyman elli arþýn uzunluðunda otuz arþýn geniþliðinde sütunlu bir eyvan yaptýrdý. Eyvanýn önünde sütunlarla desteklenmiþ asma tavan vardý.


text:
Taht Eyvaný'ný, yani kararlarýn verileceði Yargý Eyvaný'ný da yaptýrdý. Bu eyvan da baþtan aþaðý sedir tahtalarýyla kaplýydý.


text:
Eyvanýn arkasýnda öbür avludaki kendi oturacaðý saray da ayný biçimde yapýlmýþtý. Süleyman, karýsý olan firavunun kýzý için de bu eyvanýn benzeri bir saray yaptýrdý.


text:
Dýþarýdan büyük avluya, temelden çatýya kadar bütün bu yapýlar kaliteli taþlarla yapýlmýþtý. Taþlar testereyle kesilmiþ, ön ve arka yüzleri yontulmuþ, belirli ölçülere göre hazýrlanmýþtý.


text:
Büyük avlu üç sýra yontma taþ ve bir sýra sedir kiriþlerinden oluþan bir duvarla çevrilmiþti. RAB'bin Tapýnaðý'nýn iç avlusuyla eyvanýn duvarlarý da ayný yapýdaydý.


text:
Hiram'ýn annesi Naftali oymaðýndan dul bir kadýn, babasý ise Surlu bir tunç* iþçisiydi. Hiram tunç iþlemede bilgili, deneyimli, usta biriydi. Gelip Kral Süleyman'ýn bütün iþlerini yaptý.


text:
Hiram her birinin yüksekliði on sekiz*ft* arþýn ve çevresi on iki arþýn*fu* olan iki tunç sütun döktü.


text:
Sütun baþlýklarýnýn her biri aðla kaplanmýþtý. Aðýn üzeri yedi sýra örgülü zincirle ve iki sýra nar motifiyle bezenmiþti.


text:
Her iki sütun baþlýðýnda, örgülü aða yakýn çýkýntýnýn yukarýsýnda çepeçevre diziler halinde iki yüz nar motifi vardý.


text:
Hiram dökme tunçtan on arþýn*fa* çapýnda, beþ arþýn derinliðinde, çevresi otuz arþýn*fb* yuvarlak bir havuz yaptý.


text:
Havuz, kenarlarýnýn altýndaki iki sýra sukabaðý motifiyle birlikte dökülmüþtü. Her arþýnda onar tane olan bu motifler havuzu çepeçevre kuþatýyordu.


text:
Havuz üçü kuzeye, üçü batýya, üçü güneye, üçü de doðuya bakan on iki boða heykeli üzerine oturtulmuþtu. Boðalarýn saðrýlarý içe dönüktü.


text:
Havuzun çeperi dört parmak kalýnlýðýndaydý; kenarlarý kâse kenarlarýný, nilüferleri andýrýyordu. Ýki bin bat*fc* su alýyordu.


text:
Hiram her biri dört arþýn uzunluðunda, dört arþýn geniþliðinde ve üç arþýn*fç* yüksekliðinde on adet tunç ayaklýk yaptý.


text:
Aynalýklar aslan, boða, Keruv* motifleriyle süslenmiþti. Çerçeveler de böyleydi, yalnýz aslanlarla boðalarýn üstünde ve altýnda sarkýk çelenk iþlemeleri vardý.


text:
Her bir ayaklýðýn dört tunç tekerleði ve dingilleri vardý. Dört köþeye de kazan için destekler yapýlmýþtý. Her dökme destek çelenklerle süslenmiþti.


text:
Ayaklýðýn üst yüzeyinde kazan için bir arþýn*fd* yüksekliðinde yuvarlak çerçeveli bir boþluk vardý. Boþluðun tabaný bir buçuk arþýn*fe* geniþliðindeydi. Çevresinde oymalar vardý. Ayaklýklarýn aynalýklarý yuvarlak deðil, kareydi.


text:
Aynalýklarýn altýndaki dört tekerleðin dingilleri ayaklýklara baðlýydý. Her tekerleðin çapý bir buçuk arþýndý*fe*.


text:
Tekerlekler savaþ arabalarýnýn tekerlekleri gibiydi. Dingilleri, jantlarý, parmaklarý ve göbeklerinin hepsi dökümdü.


text:
Ayaklýklarýn üstünde yarým arþýn*ff* yüksekliðinde yuvarlak birer halka vardý. Ayaklýklarýn baþýndaki dayanaklar ve yan aynalýklar da ayaklýklara bitiþikti.


text:
Hiram dayanaklarýn ve aynalýklarýnýn geniþliði oranýnda her birinin yüzeyine Keruvlar, aslanlar, hurma aðaçlarý, çevrelerine de çelenkler oydu.


text:
Hiram ayrýca on ayaklýðýn üzerine oturan dörder arþýn geniþliðinde on tunç kazan yaptý. Her kazan kýrk bat*fg* su alýyordu.


text:
Ayaklýklarýn beþini tapýnaðýn güneyine, beþini kuzeyine yerleþtirdi. Havuzu ise tapýnaðýn güneydoðu köþesine yerleþtirdi.


text:
Hiram kazanlar, kürekler, çanaklar yaptý. Böylece Kral Süleyman için üstlenmiþ olduðu RAB'bin Tapýnaðý'yla ilgili bütün iþleri tamamlamýþ oldu:


text:
Sütunlarýn yuvarlak baþlýklarýný süsleyen iki örgülü aðýn üzerini ikiþer sýra halinde süsleyen dört yüz nar motifi,


text:
Ýç odanýn giriþine, beþi saða, beþi sola yerleþtirilen saf altýn kandillikler, çiçek süslemeleri, kandiller, maþalar,


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmý tamamlanýnca Kral Süleyman, babasý Davut'un adadýðý altýn, gümüþ ve öbür eþyalarý getirip tapýnaðýn hazine odalarýna yerleþtirdi.


text:
Kral Süleyman RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* Davut Kenti olan Siyon'dan getirmek üzere Ýsrail halkýnýn ileri gelenleriyle bütün oymak ve boy baþlarýný Yeruþalim'e çaðýrdý.


text:
Sandýðý, Buluþma Çadýrý'ný ve çadýrdaki bütün kutsal eþyalarý kâhinlerle Levililer tapýnaða taþýdýlar.


text:
Kral Süleyman ve bütün Ýsrail topluluðu Antlaþma Sandýðý'nýn önünde sayýsýz davar ve sýðýr kurban etti.


text:
Kâhinler RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný tapýnaðýn iç odasýna, En Kutsal Yer'e* taþýyýp Keruvlar'ýn* kanatlarýnýn altýna yerleþtirdiler.


text:
Keruvlar'ýn kanatlarý sandýðýn konduðu yerin üstüne kadar uzanýyor ve sandýðý da, sýrýklarýný da örtüyordu.


text:
Sýrýklar öyle uzundu ki, uçlarý iç odanýn önündeki Kutsal Yer'den* görünüyordu. Ancak dýþarýdan görünmüyordu. Bunlar hâlâ oradadýr.


text:
Sandýðýn içinde Musa'nýn Horev Daðý'nda koyduðu iki taþ levhadan baþka bir þey yoktu. Bunlar Mýsýr'dan çýkýþlarýnda RAB'bin Ýsrailliler'le yaptýðý antlaþmanýn taþ levhalarýydý.


text:
<Halkým Ýsrail'i Mýsýr'dan çýkardýðým günden bu yana, içinde bulunacaðým*fh* bir tapýnak yaptýrmak için Ýsrail oymaklarýna ait kentlerden hiçbirini seçmedim. Ancak halkým Ýsrail'i yönetmesi için Davut'u seçtim.>


text:
'RAB verdiði sözü yerine getirdi. RAB'bin sözü uyarýnca, babam Davut'tan sonra Ýsrail tahtýna ben geçtim ve Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin adýna tapýnaðý ben yaptýrdým.


text:
Ayrýca, RAB'bin atalarýmýzý Mýsýr'dan çýkardýðýnda onlarla yaptýðý antlaþmanýn içinde korunduðu sandýk için tapýnakta bir yer hazýrladým.'


text:
'Ya RAB, Ýsrail'in Tanrýsý, yerde ve gökte sana benzer baþka tanrý yoktur' dedi, 'Bütün yürekleriyle yolunu izleyen kullarýnla yaptýðýn antlaþmaya baðlý kalýrsýn.


text:
'Þimdi, ya RAB, Ýsrail'in Tanrýsý, kulun babam Davut'a verdiðin öbür sözü de tutmaný istiyorum. Ona, <Senin soyundan Ýsrail tahtýna oturacaklarýn ardý arkasý kesilmeyecektir; yeter ki, çocuklarýn önümde senin gibi dikkatle yürüsünler> demiþtin.


text:
'Tanrý gerçekten yeryüzünde yaþar mý? Sen göklere, göklerin göklerine bile sýðmazsýn. Benim yaptýðým bu tapýnak ne ki!


text:
Gözlerin gece gündüz, <Orada bulunacaðým!> dediðin bu tapýnaðýn üzerinde olsun. Kulunun buraya yönelerek ettiði duayý iþit.


text:
Buraya yönelerek dua eden kulunun ve halkýn Ýsrail'in yalvarýþýný iþit. Göklerden, oturduðun yerden kulak ver; duyunca baðýþla.


text:
'Biri komþusuna karþý günah iþleyip ant içmek zorunda kaldýðýnda, gelip bu tapýnakta, senin sunaðýnýn önünde ant içerse,


text:
göklerden kulak ver ve gereðini yap. Suçlunun cezasýný vererek, suçsuzu haklý çýkararak kullarýný yargýla.


text:
'Sana karþý günah iþlediði için düþmanlarýna yenik düþen halkýn Ýsrail yine sana döner, adýný anar, bu tapýnakta dua edip yakararak önüne çýkarsa,


text:
göklerden kulak ver, halkýn Ýsrail'in günahýný baðýþla. Onlarý atalarýna verdiðin ülkeye yine kavuþtur.


text:
'Halkýn sana karþý günah iþlediði için gökler kapanýp yaðmur yaðmazsa, sýkýntýya düþen halkýn buraya yönelip dua eder, adýný anar ve günahlarýndan dönerse,


text:
göklerden kulak ver; kullarýnýn, halkýn Ýsrail'in günahlarýný baðýþla. Onlara doðru yolda yürümeyi öðret, halkýna mülk olarak verdiðin ülkene yaðmurlarýný gönder.


text:
'Ülkeyi kýtlýk, salgýn hastalýk, samyeli, küf, týrtýl ya da çekirgeler kavurduðunda, düþmanlar kentlerden birinde halkýný kuþattýðýnda, herhangi bir felaket ya da hastalýk ortalýðý sardýðýnda,


text:
halkýndan bir kiþi ya da bütün halkýn Ýsrail baþýna gelen felaketi ayrýmsar, dua edip yakararak ellerini bu tapýnaða doðru açarsa,


text:
göklerden, oturduðun yerden kulak ver ve baðýþla. Ýnsanlarýn yüreklerini yalnýzca sen bilirsin. Onlara yaptýklarýna göre davran ki,


text:
göklerden, oturduðun yerden kulak ver, yalvarýþlarýný yanýtla. Öyle ki, dünyanýn bütün uluslarý, halkýn Ýsrail gibi, senin adýný bilsin, senden korksun ve yaptýrdýðým bu tapýnaðýn sana ait olduðunu*fý* öðrensin.


text:
'Halkýn düþmanlarýna karþý gösterdiðin yoldan savaþa giderken sana, seçtiðin bu kente ve adýna yaptýrdýðým bu tapýnaða yönelip dua ederse,


text:
'Sana karþý günah iþlediklerinde -günah iþlemeyen tek kiþi yoktur- sen öfkelenip onlarý yakýn ya da uzak bir ülkeye tutsak olarak götürecek düþmanlarýnýn eline teslim edersen,


text:
onlar da tutsak olduklarý ülkede piþmanlýk duyup günahlarýndan döner, <Günah iþledik, yoldan sapýp kötülük yaptýk> diyerek sana yakarýrlarsa,


text:
tutsak olduklarý ülkede candan ve yürekten sana dönerlerse, atalarýna verdiðin ülkelerine, seçtiðin kente ve adýna yaptýrdýðým tapýnaðýna yönelip dua ederlerse,


text:
Sana karþý günah iþlemiþ olan halkýný ve iþledikleri bütün suçlarý baðýþla. Düþmanlarýnýn onlara acýmasýný saðla.


text:
Ey Egemen RAB, atalarýmýzý Mýsýr'dan çýkardýðýnda kulun Musa aracýlýðýyla dediðin gibi, onlarý dünyanýn bütün halklarý arasýndan kendine miras olarak seçtin.'


text:
Süleyman, RAB'be duasýný ve yalvarýþýný bitirince, elleri göklere açýk, dizleri üzerine çökmüþ olduðu RAB'bin sunaðýnýn önünden kalktý.


text:
'Sözünü tutup halký Ýsrail'e esenlik veren RAB'be övgüler olsun. Kulu Musa aracýlýðýyla verdiði iyi sözlerin hiçbiri boþa çýkmadý.


text:
Bütün yollarýný izlememiz, atalarýmýza verdiði buyruklara, kurallara, ilkelere uymamýz için RAB yüreklerimizi kendine yöneltsin.


text:
Ya RAB Tanrýmýz, önünde yalvarýrken söylediðim bu sözleri gece gündüz anýmsa. Kulunu ve halkýn Ýsrail'i her durumda koru.


text:
Bugünkü gibi O'nun kurallarýna göre yaþamak ve buyruklarýna uymak için bütün yüreðinizi Tanrýmýz RAB'be adayýn.'


text:
Süleyman, esenlik kurbaný olarak RAB'be yirmi iki bin sýðýr, yüz yirmi bin davar kurban etti. Böylece kral ve bütün Ýsrail halký, RAB'bin Tapýnaðý'ný adama iþini tamamlamýþ oldu.


text:
Ayný gün kral, tapýnaðýn önündeki avlunun orta kýsmýný da kutsadý. Yakmalýk sunularý*, tahýl sunularýný* ve esenlik sunularýnýn* yaðlarýný orada sundu. Çünkü RAB'bin önündeki tunç* sunak yakmalýk sunularý, tahýl sunularýný ve esenlik sunularýnýn yaðlarýný alamayacak kadar küçüktü.


text:
Süleyman, Levo-Hamat'tan Mýsýr Vadisi'ne kadar her yerden gelen Ýsrailliler'in oluþturduðu büyük toplulukla birlikte Tanrýmýz RAB'bin önünde art arda yediþer gün, toplam on dört gün bayram yaptý.


text:
Kral sekizinci gün halký evlerine gönderdi. Onlar da kralý kutsayýp RAB'bin, kulu Davut ve halký Ýsrail için yapmýþ olduðu bütün iyiliklerden dolayý sevinç duyarak mutluluk içinde evlerine döndüler.


text:
þöyle dedi: 'Duaný ve yakarýþýný duydum. Adým sürekli orada bulunsun diye yaptýðýn bu tapýnaðý kutsal kýldým. Gözlerim onun üstünde, yüreðim her zaman orada olacaktýr.


text:
Sana gelince, baban Davut'un yaptýðý gibi, bütün yüreðinle ve doðrulukla yollarýmý izler, buyurduðum her þeyi yapar, kurallarýma ve ilkelerime uyarsan,


text:
baban Davut'a, <Ýsrail tahtýndan senin soyunun ardý arkasý kesilmeyecektir> diye verdiðim sözü tutup krallýðýný sonsuza dek pekiþtireceðim.


text:
'Ama siz ya da çocuklarýnýz yollarýmdan sapar, buyruklarýma ve kurallarýma uymaz, gidip baþka ilahlara kulluk eder, taparsanýz,


text:
size verdiðim bu ülkeden sizi söküp atacaðým, adýma kutsal kýldýðým bu tapýnaðý terk edeceðim; Ýsrail bütün uluslar arasýnda aþaðýlanýp alay konusu olacak.


text:
Bu gösteriþli tapýnaðýn önünden geçenler, hayret ve dehþet içinde, <RAB bu ülkeyi ve tapýnaðý neden bu duruma getirdi?> diye soracaklar.


text:
Ve, diyecekler ki, <Ýsrail halký, atalarýný Mýsýr'dan çýkaran Tanrýlarý RAB'bi terk etti; baþka ilahlarýn ardýndan gitti, onlara tapýp kulluk etti. RAB bu yüzden bütün bu kötülükleri baþlarýna getirdi.> '


text:
Bu yapýlar için istediði sedir ve çam aðaçlarýyla altýný saðlayan Sur Kralý Hiram'a Celile bölgesinde yirmi kent verdi.


text:
Süleyman'a, 'Bunlar mý bana verdiðin kentler, kardeþim!' dedi. Bu yüzden o bölge bugün de 'Kavul*fi*' diye bilinir.


text:
Kral Süleyman RAB'bin Tapýnaðý'ný, kendi sarayýný, Millo'yu* ve Yeruþalim'in surlarýný yaptýrmak; ayrýca Hasor, Megiddo ve Gezer kentlerini onarýp güçlendirmek amacýyla angaryacýlarý toplamýþtý.


text:
Mýsýr Firavunu gidip Gezer'i ele geçirmiþ ve ateþe vermiþti. Orada yaþayan Kenanlýlar'ý öldürerek kenti Süleyman'la evlenen kýzýna armaðan etmiþti.


text:
bütün ambarlý kentleri, ayrýca savaþ arabalarýyla atlarýn bulunduðu kentleri de onarýp güçlendirdi. Böylece Yeruþalim'de, Lübnan'da, yönetimi altýndaki bütün topraklarda her istediðini yaptýrmýþ oldu.


text:
Ýsrail halkýndan olmayan Amorlular, Hititler*, Perizliler, Hivliler ve Yevuslular'dan artakalanlara gelince,


text:
Süleyman Ýsrail halkýnýn tamamen yok edemediði bu insanlarýn soyundan gelip ülkede kalanlarý angaryaya koþtu. Bu durum bugün de sürüyor.


text:
Ancak Süleyman Ýsrail halkýndan hiç kimseye kölelik yaptýrmadý. Onlar savaþçý, görevli, komutan, subay, savaþ arabalarýyla atlýlarýn komutaný olarak görev yaptýlar.


text:
Firavunun kýzý, Davut Kenti'nden Süleyman'ýn kendisi için yaptýrdýðý saraya taþýndýktan sonra, Süleyman Millo'yu yaptýrdý.


text:
Süleyman RAB için yaptýrdýðý sunakta yýlda üç kez yakmalýk sunular* ve esenlik sunularý* sunardý. Ayrýca RAB'bin önündeki sunaðýn üstünde buhur da yakardý. Böylece Süleyman tapýnaðýn yapýmýný tamamlamýþ oldu.


text:
Kral Süleyman Edomlular'ýn ülkesinde, Kýzýldeniz* kýyýsýnda Eylat yakýnlarýndaki Esyon-Gever'de gemiler yaptýrdý.


text:
Saba Kraliçesi, RAB'bin adýndan ötürü Süleyman'ýn artan ününü duyunca, onu çetin sorularla sýnamaya geldi.


text:
Çeþitli baharat, çok miktarda altýn ve deðerli taþlarla yüklü büyük bir kervan eþliðinde Yeruþalim'e gelen kraliçe, aklýndan geçen her þeyi Süleyman'la konuþtu.


text:
Süleyman onun bütün sorularýna karþýlýk verdi. Kralýn ona yanýt bulmakta güçlük çektiði hiçbir konu olmadý.


text:
Süleyman'ýn bilgeliðini, yaptýrdýðý sarayý, sofrasýnýn zenginliðini, görevlilerinin oturup kalkýþýný, hizmetkârlarýnýn özel giysileriyle yaptýðý hizmeti, sakilerini ve RAB'bin Tapýnaðý'nda sunduðu yakmalýk sunularý* gören Saba Kraliçesi hayranlýk içinde kaldý.


text:
'Ama gelip kendi gözlerimle görünceye dek inanmamýþtým. Bunlarýn yarýsý bile bana anlatýlmadý. Bilgeliðin de, zenginliðin de duyduklarýmdan kat kat fazla.


text:
Ne mutlu adamlarýna! Ne mutlu sana hizmet eden görevlilere! Çünkü sürekli bilgeliðine tanýk oluyorlar.


text:
Senden hoþnut kalan, seni Ýsrail tahtýna oturtan Tanrýn RAB'be övgüler olsun! RAB Ýsrail'e sonsuz sevgi duyduðundan, adaleti ve doðruluðu saðlaman için seni kral yaptý.'


text:
Saba Kraliçesi krala 120 talant*fl* altýn, çok büyük miktarda baharat ve deðerli taþlar armaðan etti. Krala o kadar baharat armaðan etti ki, bir daha bu kadar çok baharat görülmedi.


text:
Bu arada Hiram'ýn gemileri Ofir'den altýn ve büyük miktarda almug*fm* kerestesiyle deðerli taþlar getirdiler.


text:
Kral, RAB'bin Tapýnaðý'yla sarayýn týrabzanlarýný, çalgýcýlarýn lirleriyle çenklerini bu almug*fm* kerestesinden yaptýrdý. Bugüne dek o kadar almug aðacý ne gelmiþ, ne de görülmüþtür.


text:
Kral Süleyman Saba Kraliçesi'nin her isteðini, her dileðini yerine getirdi. Ayrýca ona gönülden kopan birçok armaðan verdi. Bundan sonra kraliçe adamlarýyla birlikte oradan ayrýlýp kendi ülkesine döndü.


text:
Alým satýmla uðraþanlarla tüccarlarýn kazançlarýndan ve Arabistan'ýn bütün krallarýyla Ýsrail valilerinden gelenler bunun dýþýndaydý.


text:
Ayrýca her biri üç mina*fö* aðýrlýðýnda dövme altýndan üç yüz küçük kalkan yaptýrdý. Kral bu kalkanlarý Lübnan Ormaný adýndaki saraya koydu.


text:
Tahtýn altý basamaðý, arka kýsmýnda yuvarlak bir baþlýðý vardý. Oturulan yerin iki yanýnda kollar, her kolun yanýnda birer aslan heykeli bulunuyordu.


text:
Kral Süleyman'ýn kadehleriyle Lübnan Ormaný adýndaki sarayýn bütün eþyalarý saf altýndan yapýlmýþ, hiç gümüþ kullanýlmamýþtý. Çünkü Süleyman'ýn döneminde gümüþün deðeri yoktu.


text:
Hiram'ýn gemilerinin yanýsýra, kralýn da denizde ticaret gemileri vardý. Bu gemiler üç yýlda bir altýn, gümüþ, fildiþi ve türlü maymunlarla*fp* yüklü olarak dönerlerdi.


text:
Onu görmeye gelenler her yýl armaðan olarak altýn ve gümüþ eþya, giysi, silah, baharat, at, katýr getirirlerdi.


text:
Süleyman savaþ arabalarýyla atlarýný topladý. Bin dört yüz savaþ arabasý, on iki bin atý vardý. Bunlarýn bir kýsmýný savaþ arabalarý için ayrýlan kentlere, bir kýsmýný da kendi yanýna, Yeruþalim'e yerleþtirdi.


text:
Krallýðý döneminde Yeruþalim'de gümüþ taþ deðerine düþtü. Sedir aðaçlarý Þefela'daki yabanýl incir aðaçlarý kadar bollaþtý.


text:
Süleyman'ýn atlarý Mýsýr ve Keve'den*fr* getirilirdi. Kralýn tüccarlarý atlarý Keve'den satýn alýrdý.


text:
Mýsýr'dan bir savaþ arabasý altý yüz*fo*, bir at yüz elli þekel*fs* gümüþe getirilirdi. Bunlarý bütün Hitit* ve Aram krallarýna satarlardý.


text:
Kral Süleyman firavunun kýzýnýn yanýsýra Moavlý, Ammonlu, Edomlu, Saydalý ve Hititli* birçok yabancý kadýn sevdi.


text:
Bu kadýnlar RAB'bin Ýsrail halkýna, 'Ne siz onlarýn arasýna girin, ne de onlar sizin aranýza girsinler; çünkü onlar kesinlikle sizi kendi ilahlarýnýn ardýnca yürümek üzere saptýracaklardýr' dediði uluslardandý. Buna karþýn, Süleyman onlara sevgiyle baðlandý.


text:
Süleyman'ýn kral kýzlarýndan yedi yüz karýsý ve üç yüz cariyesi vardý. Karýlarý onu yolundan saptýrdýlar.


text:
Süleyman yaþlandýkça, karýlarý onu baþka ilahlarýn ardýnca yürümek üzere saptýrdýlar. Böylece Süleyman bütün yüreðini Tanrýsý RAB'be adayan babasý Davut gibi yaþamadý.


text:
Böylece RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý, RAB'bin yolunda yürüyen babasý Davut gibi tam anlamýyla RAB'bi izlemedi.


text:
Yeruþalim'in doðusundaki tepede Moavlýlar'ýn iðrenç ilahý Kemoþ'a ve Ammonlular'ýn iðrenç ilahý Molek'e tapmak için bir yer yaptýrdý.


text:
Ýsrail'in Tanrýsý RAB, kendisine iki kez görünüp, 'Baþka ilahlara tapma!' demesine karþýn, Süleyman RAB'bin yolundan saptý ve O'nun buyruðuna uymadý. Bu yüzden RAB Süleyman'a öfkelenerek,


text:
'Seninle yaptýðým antlaþmaya ve kurallarýma bilerek uymadýðýn için krallýðý elinden alacaðým ve görevlilerinden birine vereceðim' dedi,


text:
'Ancak baban Davut'un hatýrý için, bunu senin yaþadýðýn sürede deðil, oðlun kral olduktan sonra yapacaðým.


text:
Ama oðlunun elinden bütün krallýðý almayacaðým. Kulum Davut'un ve kendi seçtiðim Yeruþalim'in hatýrý için oðluna bir oymak býrakacaðým.'


text:
Daha önce, Davut Edomlular'la savaþýrken, ölüleri gömmeye giden ordu komutaný Yoav Edom'daki bütün erkekleri öldürmüþtü.


text:
Sonra Midyan'dan ayrýlýp Paran'a gitmiþler, oradan bazý Paranlýlar'ý da yanlarýna alýp Mýsýr'a, firavunun yanýna gelmiþlerdi. Firavun Hadat'a barýnak, yiyecek ve toprak saðlamýþtý.


text:
Hadat firavunun dostluðunu kazandý. Bunun üzerine firavun, kendi karýsý Kraliçe Tahpenes'in kýzkardeþini Hadat'la evlendirdi.


text:
Tahpenes'in kýzkardeþi Hadat'a Genuvat adlý bir oðul doðurdu. Tahpenes çocuðu sarayda firavunun çocuklarýyla birlikte büyüttü*fþ*.


text:
Hadat Davut'la ordu komutaný Yoav'ýn ölüm haberini Mýsýr'da duydu. Firavuna, 'Ýzin ver, kendi ülkeme döneyim' dedi.


text:
Tanrý, efendisi Sova Kralý Hadadezer'den kaçan bir düþmaný, Elyada oðlu Rezon'u Süleyman'a karþý ayaklandýrdý.


text:
Davut Sovalýlar'a saldýrdýðýnda, Rezon çevresine haydutlarý toplayýp onlara önderlik etmiþti. Birlikte Þam'a gitmiþler, orada kalýp yönetimi ele geçirmiþlerdi.


text:
Hadat'ýn yaptýðý kötülüðün yanýsýra, Rezon Süleyman yaþadýðý sürece Ýsrail'in düþmaný oldu; Aram'da krallýk yaparak Ýsrail'den nefret etti.


text:
Efrayim oymaðýndan Nevat oðlu Seredalý Yarovam Kral Süleyman'a karþý ayaklandý. Yarovam Süleyman'ýn görevlilerindendi. Annesi Serua adlý dul bir kadýndý.


text:
Yarovam'ýn krala karþý ayaklanmasýnýn öyküsü þöyleydi: Süleyman Millo'yu* yaptýrýp babasý Davut'un Kenti'ndeki surlarýn gediðini kapatmýþtý.


text:
Yarovam çok yetenekli biriydi. Süleyman bu genç adamýn ne denli çalýþkan olduðunu görünce, Yusuf soyunun bütün aðýr iþlerinin sorumluluðunu ona verdi.


text:
Bir gün Yarovam Yeruþalim'in dýþýna çýktý. Yolda Þilolu Peygamber Ahiya ile karþýlaþtý. Ahiya yeni giysisini giymiþti. Ýkisi kent dýþýnda yalnýzdýlar.


text:
ve Yarovam'a, 'On parçayý kendine al' dedi, 'Çünkü Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, <Ben, Süleyman'ýn elinden krallýðý alýp on oymaðý sana vereceðim.


text:
Ama kulum Davut'un ve Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiðim Yeruþalim Kenti'nin hatýrý için bir oymaðý onda býrakacaðým.


text:
Çünkü Süleyman bana sýrt çevirip Saydalýlar'ýn tanrýçasý Aþtoret'e*, Moavlýlar'ýn ilahý Kemoþ'a ve Ammonlular'ýn ilahý Molek'e* taptý. Kurallarýma, ilkelerime uyup gözümde doðru olaný yapan babasý Davut gibi yollarýmý izlemedi.


text:
Ama buyruklarýma, kurallarýma baðlý kalan, seçtiðim kulum Davut'un hatýrý için Süleyman'ýn elinden bütün krallýðý almayacaðým. Yaþamý boyunca onu önder yapacaðým.


text:
Adýmý yerleþtirmek için kendime seçtiðim Yeruþalim Kenti'nde kulum Davut için önümde sönmeyen bir ýþýk olmak üzere Süleyman'ýn oðluna bir oymak vereceðim.


text:
Kulum Davut gibi isteklerimi yerine getirir, kurallarýma ve buyruklarýma uyar, gözümde doðru olaný yapar, yollarýmý izlersen, seninle birlikte olacaðým. Davut'a yaptýðým gibi senin için de güçlü bir hanedan kurup Ýsrail'i sana vereceðim.


text:
Süleyman Yarovam'ý öldürmeye çalýþtý. Ama Yarovam Mýsýr'a kaçýp Mýsýr Kralý Þiþak'a sýðýndý. Süleyman'ýn ölümüne kadar orada kaldý.


text:
Süleyman'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve bilgeliði Süleyman'ýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Kral Süleyman'dan kaçýp Mýsýr'a yerleþen Nevat oðlu Yarovam bunu duyunca Mýsýr'da kalmaya karar verdi.


text:
'Baban üzerimize aðýr bir boyunduruk koydu. Ama babanýn üzerimize yüklediði aðýr yükü ve boyunduruðu hafifletirsen sana kul köle oluruz.'


text:
Kral Rehavam, babasý Süleyman'a saðlýðýnda danýþmanlýk yapan ileri gelenlere, 'Bu halka nasýl yanýt vermemi öðütlersiniz?' diye sordu.


text:
Ýleri gelenler, 'Bugün bu halka hizmet eder, olumlu yanýt verirsen, sana her zaman kul köle olurlar' diye karþýlýk verdiler.


text:
Ne var ki, Rehavam ileri gelenlerin öðüdünü reddederek birlikte büyüdüðü genç görevlilerine danýþtý:


text:
'Siz ne yapmamý öðütlersiniz? <Babanýn üzerimize koyduðu boyunduruðu hafiflet> diyen bu halka nasýl bir yanýt verelim?'


text:
Birlikte büyüdüðü gençler ona þu karþýlýðý verdiler: 'Sana <Babanýn üzerimize koyduðu boyunduruðu hafiflet> diyen halka de ki, <Benim küçük parmaðým babamýn belinden daha kalýndýr.


text:
Babam size aðýr bir boyunduruk yüklediyse, ben boyunduruðunuzu daha da aðýrlaþtýracaðým. Babam sizi kýrbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceðim.> '


text:
Yarovam'la bütün halk, kralýn, 'Üç gün sonra yine gelin' sözü üzerine, üçüncü gün Rehavam'ýn yanýna geldiler.


text:
Ýleri gelenlerin öðüdünü reddeden Kral Rehavam, gençlerin öðüdüne uyarak halka sert bir yanýt verdi: 'Babamýn size yüklediði boyunduruðu ben daha da aðýrlaþtýracaðým. Babam sizi kýrbaçla yola getirdiyse, ben sizi akreplerle yola getireceðim.'


text:
Kral halký dinlemedi. Çünkü Þilolu Ahiya aracýlýðýyla Nevat oðlu Yarovam'a verdiði sözü yerine getirmek için RAB bu olayý düzenlemiþti.


text:
Kralýn kendilerini dinlemediðini görünce, bütün Ýsrailliler, 'Ýþay oðlu, Davut'la ne ilgimiz, Ne de payýmýz var!' diye baðýrdýlar, 'Ey Ýsrail halký, haydi evimize dönelim! Davut'un soyu baþýnýn çaresine baksýn.'


text:
Ýsrailliler Kral Rehavam'ýn gönderdiði angaryacýbaþý Adoram'ý taþa tutup öldürdüler. Bunun üzerine Kral Rehavam savaþ arabasýna atlayýp Yeruþalim'e kaçtý.


text:
Yarovam'ýn Mýsýr'dan döndüðünü duyunca, bütün Ýsrailliler haber gönderip kendisini toplantýya çaðýrdýlar ve onu Ýsrail Kralý ilan ettiler. Yahuda oymaðýndan baþka hiç kimse Davut soyunu izlemedi.


text:
Süleyman oðlu Rehavam Yeruþalim'e varýnca, Ýsrail oymaklarýyla savaþýp onlarý yeniden egemenliði altýna almak amacýyla bütün Yahuda ve Benyamin oymaklarýndan yüz seksen bin seçkin savaþçý topladý.


text:
'Süleyman oðlu Yahuda Kralý Rehavam'a, bütün Yahudalýlar'a, Benyaminliler'e ve orada yaþayan öteki insanlara þunu söyle:


text:
<RAB diyor ki, Ýsrailli kardeþlerinize saldýrmayýn, onlarla savaþmayýn. Herkes evine dönsün! Çünkü bu olayý ben düzenledim.> ' RAB'bin bu sözlerini duyan halk O'nun buyruðuna uyup evine döndü.


text:
Yarovam Efrayim'in daðlýk bölgesindeki Þekem Kenti'ni onarýp orada yaþamaya baþladý. Daha sonra oradan ayrýlýp Penuel Kenti'ni onardý.


text:
'Eðer bu halk Yeruþalim'e gidip RAB'bin Tapýnaðý'nda kurbanlar sunarsa, yürekleri efendileri, Yahuda Kralý Rehavam'a döner. Beni öldürüp yeniden Rehavam'a baðlanýrlar.'


text:
Kral, danýþmanlarýna danýþtýktan sonra, iki altýn buzaðý yaptýrýp halkýna, 'Tapýnmak için artýk Yeruþalim'e gitmenize gerek yok' dedi, 'Ey Ýsrail halký, iþte sizi Mýsýr'dan çýkaran ilahlarýnýz!'


text:
Yarovam ayrýca tapýnma yerlerinde tapýnaklar yaptýrdý. Levililer'in dýþýnda her türlü insanlardan kâhinler atadý.


text:
Yarovam sekizinci ayýn on beþinci günü Yahuda'daki bayrama benzer bir bayram baþlattý. Dan'daki sunakta ve Beytel'de yaptýrdýðý altýn buzaðýlara kurbanlar sundu; orada kurmuþ olduðu tapýnma yerlerine kâhinler yerleþtirdi.


text:
Kendi kendine uydurduðu sekizinci ayýn on beþinci günü, Beytel'de yaptýrdýðý sunaða gitti, kurban sunup buhur yaktý. Ve o günü Ýsrail halký için bayram ilan etti.


text:
Yarovam buhur yakmak için sunaðýn yanýnda dururken, bir Tanrý adamý RAB'bin buyruðu üzerine Yahuda'dan Beytel'e geldi.


text:
RAB'bin buyruðu uyarýnca sunaða karþý þöyle seslendi: 'Sunak, ey sunak! RAB diyor ki, <Davut'un soyundan Yoþiya adýnda bir erkek çocuk doðacak. Buhur yakan, tapýnma yerlerinde görevli kâhinleri senin üstünde kurban edecek. Üstünde insan kemikleri yakýlacak.> '


text:
Ayný gün Tanrý adamý bir belirti göstererek konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'RAB'bin bana açýkladýðý belirti þudur: Bu sunak parçalanacak, üstündeki küller çevreye savrulacak.'


text:
Kral Yarovam, Tanrý adamýnýn Beytel'de sunaða karþý söylediklerini duyunca, elini ona doðru uzatarak, 'Yakalayýn onu!' diye buyruk verdi. Ancak Tanrý adamýna uzattýðý eli felç oldu ve düzelmedi.


text:
Tanrý adamýnýn RAB'bin buyruðuyla gösterdiði belirti uyarýnca, sunak parçalandý, üstündeki küller çevreye savruldu.


text:
O zaman Kral Yarovam, Tanrý adamýna, 'Lütfen benim için dua et, Tanrýn RAB'be yalvar ki, elim eski halini alsýn' dedi. Tanrý adamý RAB'be yalvarýnca kralýn eli iyileþip eski halini aldý.


text:
Tanrý adamý, 'Varlýðýnýn yarýsýný bile versen, seninle gelmem' diye karþýlýk verdi, 'Burada ne yer, ne de içerim.


text:
O sýralarda Beytel'de yaþayan yaþlý bir peygamber vardý. Çocuklarý gelip o gün Tanrý adamýnýn Beytel'de yaptýklarýný ve krala söylediklerini babalarýna anlattýlar.


text:
Yaþlý baba, 'Tanrý adamý hangi yoldan gitti?' diye sordu. Çocuklar Yahuda'dan gelen Tanrý adamýnýn hangi yoldan gittiðini ona gösterdiler.


text:
Tanrý adamýnýn ardýna düþtü. Onun bir yabanýl fýstýk aðacýnýn altýnda oturduðunu görünce, 'Yahuda'dan gelen Tanrý adamý sen misin?' diye sordu.


text:
Bunun üzerine yaþlý peygamber, 'Ben de senin gibi peygamberim' dedi, 'RAB'bin buyruðu üzerine bir melek bana, <Onu evine götür ve yiyip içmesini saðla> dedi.' Ne var ki yalan söyleyerek Tanrý adamýný kandýrdý.


text:
O da Yahuda'dan gelen Tanrý adamýna þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Madem RAB'bin sözünü dinlemedin, Tanrýn RAB'bin sana verdiði buyruða uymayýp


text:
yolundan döndün; sana yiyip içme dediði yerde yiyip içtin, cesedin atalarýnýn mezarlýðýna gömülmeyecek.> '


text:
Tanrý adamý giderken yolda bir aslanla karþýlaþtý. Aslan onu oracýkta öldürdü. Eþekle aslan yere serilen cesedin yanýnda duruyordu.


text:
Yoldan geçenler yerde yatan cesetle yanýnda duran aslaný gördüler. Gidip yaþlý peygamberin yaþadýðý kentte gördüklerini anlattýlar.


text:
Tanrý adamýný yolundan döndüren yaþlý peygamber olanlarý duyunca, þöyle dedi: 'RAB'bin sözünü dinlemeyen Tanrý adamý budur. Bu yüzden RAB, sözü uyarýnca, onun üzerine bir aslan gönderdi. Aslan onu parçalayýp öldürdü.'


text:
Peygamber, çocuklarýna, 'Eþeði hazýrlayýn!' dedi. Çocuklarýn hazýrladýðý eþeðe binip gitti. Eþekle aslaný yerde yatan Tanrý adamýnýn cesedi baþýnda buldu. Ancak aslan cesedi yemediði gibi eþeðe de dokunmamýþtý.


text:
Yaþlý peygamber Tanrý adamýnýn cesedini eþeðin sýrtýna attý ve ona aðýt yakýp gömmek için kendi kentine götürdü.


text:
Tanrý adamýný gömdükten sonra, yaþlý peygamber çocuklarýna þöyle dedi: 'Ben ölünce beni bu Tanrý adamýnýn yanýna gömün, kemiklerimi de onun kemiklerinin yanýna koyun.


text:
Çünkü onun Beytel'deki sunaða ve Samiriye kentlerindeki tapýnma yerlerinde bulunan bütün tapýnaklara karþý RAB'bin buyruðuyla yaptýðý uyarýlar kesinlikle yerine gelecektir.'


text:
Bu olaya karþýn Yarovam gittiði kötü yoldan ayrýlmadý. Yine her türlü insaný tapýnma yerlerine kâhin olarak atadý ve buralara kâhin olmak isteyen herkese görev verdi.


text:
Yarovam, karýsýna, 'Kalk, Yarovam'ýn karýsý olduðunu anlamamalarý için kýlýðýný deðiþtirip Þilo'ya git' dedi, 'Bu halkýn kralý olacaðýmý bana bildiren Peygamber Ahiya orada oturuyor.


text:
Yarovam'ýn karýsý denileni yaptý; kalkýp Þilo'ya, Ahiya'nýn evine gitti. Ahiya'nýn gözleri yaþlýlýktan görmez olmuþtu.


text:
RAB, Ahiya'ya þöyle dedi: 'Þimdi Yarovam'ýn karýsý gelecek. Hastalanan oðlunun durumunu senden soracak. Onu söylediðin gibi yanýtlayacaksýn. O geldiðinde kendini sana baþka biriymiþ gibi gösterecek.'


text:
Ahiya, kapýdan içeri giren kadýnýn ayak seslerini duyunca, 'Gel, Yarovam'ýn karýsý!' dedi, 'Neden baþka kýlýða giriyorsun? Sana kötü haberlerim var.


text:
Git Yarovam'a de ki, <Ýsrail'in Tanrýsý RAB, Ben seni halkýn arasýndan seçip kendi halkýma, Ýsrailliler'e önder yaptým, diyor,


text:
Krallýðý Davut'un soyundan alýp sana verdim. Ama sen buyruklarýma uyan, gözümde yalnýz doðru olaný yapan ve bütün yüreðiyle yollarýmý izleyen kulum Davut'a benzemedin.


text:
Senden önce yaþayanlarýn hepsinden çok kötülük yaptýn. Beni reddettin; kendine baþka ilahlar buldun, dökme putlar yaparak beni öfkelendirdin.


text:
' <Bundan dolayý Yarovam'ýn ailesini sýkýntýlara sokup Ýsrail'de onun soyundan gelen genç yaþlý*ft* bütün erkekleri öldüreceðim. Yarovam'ýn ailesini gübre yakarcasýna kökünden kurutacaðým.


text:
Yarovam'ýn ailesinden kentte ölenleri köpekler, kýrda ölenleri yýrtýcý kuþlar yiyecek.> RAB böyle konuþtu.


text:
Bütün Ýsrail halký aðýt yakýp onu gömecek. Yarovam'ýn ailesinden yalnýz o gömülecek. Çünkü Yarovam ailesi içinde Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi hoþnut eden nitelikler yalnýz onda bulundu.


text:
'RAB Ýsrail'e bir kral atayacak. Bu kral ayný gün Yarovam'ýn ailesine son verecek. Ne zaman mý? Hemen þimdi.


text:
RAB Ýsrail halkýný cezalandýracak. Ýsrail halký suda sallanan bir kamýþa dönecek. RAB onlarý atalarýna vermiþ olduðu bu iyi topraklardan söküp Fýrat Irmaðý'nýn ötelerine daðýtacak. Çünkü Aþera* putlarýný dikerek RAB'bi öfkelendirdiler.


text:
Bütün Ýsrail halký, RAB'bin kulu Peygamber Ahiya aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, çocuðu gömüp onun için aðýt yaktý.


text:
Yarovam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, nasýl savaþtýðý, ülkesini nasýl yönettiði Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Süleyman oðlu Rehavam Yahuda Kralý olduðunda kýrk bir yaþýndaydý. RAB'bin adýný yerleþtirmek için bütün Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiði Yeruþalim Kenti'nde on yedi yýl krallýk yaptý. Annesi Ammonlu Naama'ydý.


text:
Yahudalýlar RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak, iþledikleri günahlarla Tanrý'yý atalarýndan daha çok öfkelendirdiler.


text:
Ayrýca kendilerine her yüksek tepenin üstüne ve bol yapraklý her aðacýn altýna tapýnma yerleri, dikili taþlar ve Aþera* putlarý yaptýlar.


text:
Ülkedeki putperest törenlerinde fuhuþ yapan kadýn ve erkekler bile vardý. Yahudalýlar RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovduðu uluslarýn yaptýðý bütün iðrençlikleri yaptýlar.


text:
Süleyman'ýn yaptýrmýþ olduðu altýn kalkanlar dahil RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve sarayýn bütün hazinelerini boþaltýp götürdü.


text:
Kral Rehavam bunlarýn yerine tunç* kalkanlar yaptýrarak sarayýn kapý muhafýzlarýnýn komutanlarýna emanet etti.


text:
Kral RAB'bin Tapýnaðý'na her gittiðinde, muhafýzlar bu kalkanlarý taþýr, sonra muhafýz odasýna götürürlerdi.


text:
Rehavam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Rehavam ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Annesi Ammonlu Naama'ydý. Rehavam'ýn yerine oðlu Aviyam kral oldu.


text:
Babasýnýn kendisinden önce iþlemiþ olduðu bütün günahlara Aviyam da katýldý. Bütün yüreðini Tanrýsý RAB'be adayan atasý Davut gibi deðildi.


text:
Buna karþýn Tanrýsý RAB, Davut'un hatýrýna Yeruþalim'i güçlendirmek için kendisinden sonra oðlunu kral atayarak ona Yeruþalim'de bir ýþýk verdi.


text:
Çünkü RAB'bin gözünde doðru olaný yapan Davut, Hititli* Uriya olayý dýþýnda, yaþamý boyunca RAB'bin buyruklarýnýn hiçbirinden sapmamýþtý.


text:
Aviyam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr. Aviyam'la Yarovam arasýndaki savaþ sürüp gitti.


text:
putperest törenlerinde fuhuþ yapan kadýn ve erkekleri ülkeden kovdu. Atalarýnýn yapmýþ olduðu bütün putlarý yok etti.


text:
Kral Asa annesi Maaka'nýn kraliçeliðini elinden aldý. Çünkü o Aþera* için iðrenç bir put yaptýrmýþtý. Asa bu iðrenç putu kesip Kidron Vadisi'nde yaktý.


