# verses

text:
Ýsrail Kralý Baaþa Yahuda'ya saldýrmaya hazýrlanýyordu. Yahuda Kralý Asa'nýn topraklarýna giriþ çýkýþý engellemek amacýyla, Rama Kenti'ni güçlendirmeye baþladý.


text:
Bunun üzerine Asa, Þam'da oturan Hezyon oðlu Tavrimmon oðlu Aram Kralý Ben-Hadat'a, RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve sarayýn hazinelerindeki bütün altýn ve gümüþü görevlileri aracýlýðýyla þu haberle birlikte gönderdi:


text:
'Babamla baban arasýnda olduðu gibi seninle benim aramýzda da bir antlaþma olsun. Sana armaðan olarak gönderdiðim bu altýnlara, gümüþlere karþýlýk, sen de Ýsrail Kralý Baaþa ile yaptýðýn antlaþmayý boz, topraklarýmdan askerlerini çeksin.'


text:
Kral Asa'nýn önerisini kabul eden Ben-Hadat, komutanlarýný Ýsrail kentlerinin üzerine gönderdi. Ýyon'u, Dan'ý, Avel-Beytmaaka'yý ve bütün Naftali bölgesiyle birlikte Kinrot'u ele geçirdi.


text:
Kral Asa istisnasýz bütün Yahudalýlar'ý kapsayan bir çaðrý yaptý. Baaþa'nýn Rama'nýn yapýmýnda kullandýðý taþlarla keresteleri alýp götürdüler. Kral Asa bunlarla Benyamin bölgesindeki Geva ve Mispa kentlerini onardý.


text:
Asa'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, baþarýlarý, bütün yaptýklarý ve kurduðu kentler Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr. Yaþlýlýðýnda ayaklarýndan hastalanan Asa, ölüp atalarýna kavuþunca, atasý Davut'un Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü; yerine oðlu Yehoþafat kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda Yarovam oðlu Nadav Ýsrail Kralý oldu ve Ýsrail'de iki yýl krallýk yaptý.


text:
O da RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Babasýnýn yolunu izledi ve babasýnýn Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýldý.


text:
Nadav ve Ýsrail ordusu Filistliler'in Gibbeton Kenti'ni kuþatýrken, Ýssakar oymaðýndan Ahiya oðlu Baaþa, Nadav'a düzen kurup onu Gibbeton'da öldürdü.


text:
Baaþa kral olur olmaz, Yarovam'ýn bütün ailesini ortadan kaldýrdý. RAB'bin, kulu Þilolu Ahiya aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Yarovam'ýn bütün ailesi yok edildi; sað kalan olmadý.


text:
Bütün bunlar Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendiren Yarovam'ýn iþlediði ve Ýsrail'i sürüklediði günahlar yüzünden oldu.


text:
Nadav'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn üçüncü yýlýnda Ahiya oðlu Baaþa Tirsa'da bütün Ýsrail'in Kralý oldu ve yirmi dört yýl krallýk yaptý.


text:
Baaþa, RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Yarovam'ýn yolunu izledi ve onun Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýldý.


text:
'Sen önemsiz biriyken, ben seni halkým Ýsrail'e önder yaptým. Ama sen Yarovam'ýn yolunu izleyip halkým Ýsrail'i günaha sürükledin. Günahlarýnýz beni öfkelendirdi.


text:
Baaþa'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Baaþa'nýn RAB'bin gözünde yaptýðý her kötülükten ötürü RAB, Hanani oðlu Peygamber Yehu aracýlýðýyla ona ve ailesine karþý yargýsýný bildirdi. Baaþa yaptýðý kötülüklerle RAB'bi öfkelendirmiþ, Yarovam'ýn ailesine benzemiþ ve bu aileyi ortadan kaldýrmýþtý.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn yirmi altýncý yýlýnda Baaþa oðlu Ela Tirsa'da Ýsrail Kralý oldu ve iki yýl krallýk yaptý.


text:
Savaþ arabalarýnýn yarýsýna komuta eden Zimri adýndaki bir görevlisi ona düzen kurdu. Ela o sýrada Tirsa'da sarayýnýn sorumlusu Arsa'nýn evinde içip sarhoþ olmuþtu.


text:
Zimri içeri girip Ela'yý öldürdü ve onun yerine kral oldu. Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn yirmi yedinci yýlýydý.


text:
Zimri Ýsrail Kralý olup tahta geçince, Baaþa'nýn bütün ailesini yok etti. Dost ve akrabalarýndan hiçbir erkeði sað býrakmadý.


text:
Baaþa'yla oðlu Ela, deðersiz putlara taptýklarý için Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendirmiþlerdi. Onlarýn iþlediði ve Ýsrail'i sürükledikleri günahlardan dolayý RAB'bin Peygamber Yehu aracýlýðýyla Baaþa'ya karþý söylediði söz uyarýnca, Zimri Baaþa'nýn bütün ailesini ortadan kaldýrdý.


text:
Ela'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn yirmi yedinci yýlýnda Zimri Tirsa'da yedi gün krallýk yaptý. Ýsrail ordusu Filistliler'in Gibbeton Kenti yakýnlarýnda ordugah kurmuþtu.


text:
Ordugahta bulunan Ýsrailliler, Zimri'nin düzen kurup kralý öldürdüðünü duyunca, ordu komutaný Omri'yi o gün orada Ýsrail Kralý yaptýlar.


text:
Çünkü o RAB'bin gözünde kötü olaný yapmýþ, Yarovam'ýn yolunu izlemiþ, onun iþlediði ve Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýlmýþtý.


text:
Zimri'nin krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve krala kurduðu düzen Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Ýsrail halký ikiye bölündü. Halkýn yarýsý Ginat'ýn oðlu Tivni'yi kral yapmak isterken, öbür yarýsý Omri'yi destekliyordu.


text:
Sonunda Omri'yi destekleyenler Ginat oðlu Tivni'yi destekleyenlerden daha güçlü çýktý. Tivni öldü, Omri kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn otuz birinci yýlýnda Omri Ýsrail Kralý oldu ve altý yýlý Tirsa'da olmak üzere toplam on iki yýl krallýk yaptý.


text:
Omri, Þemer adlý birinden Samiriye Tepesi'ni iki talant*fu* gümüþe satýn alýp üstüne bir kent yaptýrdý. Tepenin eski sahibi Þemer'in adýndan dolayý kente Samiriye adýný verdi.


text:
Nevat oðlu Yarovam'ýn bütün yollarýný izledi ve onun Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýlýp deðersiz putlara taparak Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi öfkelendirdi.


text:
Omri'nin krallýðý dönemindeki öteki olaylar, yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn otuz sekizinci yýlýnda Omri oðlu Ahav Ýsrail Kralý oldu ve Samiriye'de yirmi iki yýl krallýk yaptý.


text:
RAB'bin gözünde kötü olaný yapan Omri oðlu Ahav, kendisinden önceki bütün krallardan daha çok kötülük yaptý.


text:
Nevat oðlu Yarovam'ýn günahlarýný izlemek yetmezmiþ gibi, bir de Sayda Kralý Etbaal'ýn kýzý Ýzebel'le evlendi. Gidip Baal'a* hizmet ederek ona taptý.


text:
Ayrýca bir Aþera* putu yaptýrdý. Ahav Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi kendisinden önceki bütün Ýsrail krallarýndan daha çok öfkelendirdi.


text:
Ahav'ýn krallýðý döneminde, Beytelli Hiel Eriha Kenti'ni yeniden inþa etti. RAB'bin Nun oðlu Yeþu aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Hiel ilk oðlu Aviram'ý kaybetme pahasýna kentin temelini attý; en küçük oðlu Seguv'u kaybetme pahasýna da kentin kapýlarýný taktý.


text:
Gilat'ýn Tiþbe Kenti'nden olan Ýlyas, Ahav'a þöyle dedi: 'Hizmet ettiðim Ýsrail'in Tanrýsý yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, ben söylemedikçe önümüzdeki yýllarda ne yaðmur yaðacak, ne de çiy düþecek.'


text:
'Þimdi kalk git, Sayda yakýnlarýndaki Sarefat Kenti'ne yerleþ' dedi, 'Orada sana yiyecek saðlamasý için dul bir kadýna buyruk verdim.'


text:
Sarefat'a giden Ýlyas kentin kapýsýna varýnca, orada dul bir kadýnýn odun topladýðýný gördü. Kadýna: 'Bana içmek için biraz su verebilir misin?' dedi.


text:
Kadýn, 'Senin Tanrýn yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim, hiç ekmeðim yok' diye karþýlýk verdi, 'Yalnýz küpte bir avuç un, çömleðin dibinde de azýcýk yað var. Görüyorsun, bir iki parça odun topluyorum. Götürüp oðlumla kendim için bir þeyler hazýrlayacaðým. Belki de son yemeðimiz olacak, ölüp gideceðiz.'


text:
Ýlyas kadýna, 'Korkma, git yiyeceðini hazýrla' dedi, 'Yalnýz önce bana küçük bir pide yapýp getir. Sonra oðlunla kendin için yaparsýn.


text:
Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, <Topraða yaðmur düþünceye dek küpten un, çömlekten yað eksilmeyecek.> '


text:
Bir süre sonra ev sahibi dul kadýnýn oðlu gittikçe aðýrlaþan kötü bir hastalýða yakalandý, sonunda öldü.


text:
Kadýn Ýlyas'a, 'Ey Tanrý adamý, alýp veremediðimiz nedir?' dedi, 'Günahlarýmý Tanrý'ya anýmsatýp oðlumun ölümüne neden olmak için mi buraya geldin?'


text:
Ýlyas, 'Oðlunu bana ver' diyerek çocuðu kadýnýn kucaðýndan aldý, kaldýðý yukarý odaya çýkardý ve yataðýna yatýrdý.


text:
Sonra RAB'be þöyle yalvardý: 'Ya RAB Tanrým, neden yanýnda kaldýðým dul kadýnýn oðlunu öldürerek ona bu kötülüðü yaptýn?'


text:
Ýlyas üç kez çocuðun üzerine kapanýp RAB'be þöyle dua etti: 'Ya RAB Tanrým, bu çocuða yeniden can ver.'


text:
Bunun üzerine kadýn, 'Þimdi anladým ki, sen Tanrý adamýsýn ve söylediðin söz gerçekten RAB'bin sözüdür' dedi.


text:
Uzun bir süre sonra kuraklýðýn üçüncü yýlýnda RAB Ýlyas'a, 'Git, Ahav'ýn huzuruna çýk' dedi, 'Topraðý yaðmursuz býrakmayacaðým.'


text:
Ýzebel RAB'bin peygamberlerini öldürdüðünde, Ovadya yüz peygamberi yanýna alýp elliþer elliþer maðaralara gizlemiþ ve yiyecek, içecek gereksinimlerini karþýlamýþtý.-


text:
Ahav, Ovadya'ya, 'Haydi gidip ülkedeki bütün su kaynaklarýyla vadilere bakalým' dedi, 'Belki atlarla katýrlarýn yaþamasýný saðlayacak kadar ot buluruz da onlarý ölüme terk etmemiþ oluruz.'


text:
Ahav'la Ovadya, araþtýrma yapmak üzere ülkeyi aralarýnda bölüþtükten sonra, her biri yalnýz baþýna bir yöne gitti.


text:
Ovadya giderken yolda Ýlyas'la karþýlaþtý. Ýlyas'ý tanýyýnca yüzüstü yere kapanarak, 'Efendim Ýlyas sen misin?' diye sordu.


text:
'Tanrýn yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, efendimin seni aramak için adam göndermediði ulus ve krallýk kalmadý. Ahav ülkelerinde olmadýðýný söyleyen herkese, seni bulamadýklarýna dair ant içirdi.


text:
Ben senin yanýndan ayrýldýðýmda, RAB'bin Ruhu seni bilmediðim bir yere götürebilir. Durumu Ahav'a bildirince, gelip seni bulamazsa beni öldürür. Ben kulun gençliðimden beri RAB'den korkan biriyim.


text:
Efendim, Ýzebel RAB'bin peygamberlerini öldürdüðünde yaptýklarýmý duymadýn mý? RAB'bin peygamberlerinden yüzünü elliþer elliþer iki maðaraya saklayýp onlarýn yiyecek, içecek gereksinimlerini karþýladým.


text:
Ýlyas þöyle karþýlýk verdi: 'Hizmetinde bulunduðum yaþayan ve Her Þeye Egemen RAB'bin adýyla diyorum, bugün Ahav'ýn huzuruna çýkacaðým.'


text:
Ýlyas, 'Ýsrail'i sýkýntýya sokan ben deðilim, seninle babanýn ailesi Ýsrail'i sýkýntýya soktunuz' diye karþýlýk verdi, 'RAB'bin buyruklarýný terk edip Baallar'ýn* ardýnca gittiniz.


text:
Þimdi haber sal: Bütün Ýsrail halký, Ýzebel'in sofrasýnda yiyip içen Baal'ýn dört yüz elli peygamberi ve Aþera'nýn* dört yüz peygamberi Karmel Daðý'na gelip önümde toplansýn.'


text:
Ýlyas halka doðru ilerleyip, 'Daha ne zamana kadar böyle iki taraf arasýnda dalgalanacaksýnýz?' dedi, 'Eðer RAB Tanrý'ysa, onu izleyin; yok eðer Baal Tanrý'ysa, onun ardýnca gidin.' Halk Ýlyas'a hiç karþýlýk vermedi.


text:
Ýlyas konuþmasýný þöyle sürdürdü: 'RAB'bin peygamberi olarak sadece ben kaldým. Ama Baal'ýn dört yüz elli peygamberi var.


text:
Bize iki boða getirin. Birini Baal'ýn peygamberleri alýp kessinler, parçalayýp odunlarýn üzerine koysunlar; ama odunlarý yakmasýnlar. Öbür boðayý da ben kesip hazýrlayacaðým ve odunlarýn üzerine koyacaðým; ama odunlarý yakmayacaðým.


text:
Sonra siz kendi ilahýnýzý adýyla çaðýrýn, ben de RAB'bi adýyla çaðýrayým. Hangisi ateþle karþýlýk verirse, Tanrý odur.'


text:
Ýlyas, Baal'ýn peygamberlerine, 'Kalabalýk olduðunuz için önce siz boðalardan birini seçip hazýrlayýn ve ilahýnýzý adýyla çaðýrýn' dedi, 'Ama ateþ yakmayýn.'


text:
Kendilerine verilen boðayý alýp hazýrlayan Baal'ýn peygamberleri sabahtan öðlene kadar, 'Ey Baal, bize karþýlýk ver!' diye yalvardýlar. Ama ne bir ses vardý, ne de bir karþýlýk. Yaptýklarý sunaðýn çevresinde zýplayýp oynadýlar.


text:
Öðleyin Ýlyas onlarla alay etmeye baþladý: 'Baðýrýn, yüksek sesle baðýrýn! O tanrýymýþ. Belki dalgýndýr, ya da heladadýr, belki de yolculuk yapýyor! Yahut uyuyordur da uyandýrmak gerekir!'


text:
Böylece yüksek sesle baðýrdýlar. Adetleri uyarýnca, kýlýç ve mýzraklarla kanlarýný akýtýncaya dek bedenlerini yaraladýlar.


text:
Öðlenden akþam sunusu saatine kadar kývrandýlar. Ama hâlâ ne bir ses, ne ilgi, ne de bir karþýlýk vardý.


text:
O zaman Ýlyas bütün halka, 'Bana yaklaþýn' dedi. Herkes onun çevresinde toplandý. Ýlyas RAB'bin yýkýlan sunaðýný onarmaya baþladý.


text:
On iki taþ aldý. Bu sayý RAB'bin Yakup'a, 'Senin adýn Ýsrail olacak' diye bildirdiði Yakupoðullarý oymaklarýnýn sayýsý kadardý.


text:
Ýlyas bu taþlarla RAB'bin adýna bir sunak yaptýrdý. Çevresine de iki sea*fü* tohum alacak kadar bir hendek kazdý.


text:
Sunaðýn üzerine odunlarý dizdi, boðayý parça parça kesip odunlarýn üzerine yerleþtirdi. 'Dört küp su doldurup yakmalýk sunuyla* odunlarýn üzerine dökün' dedi.


text:
Akþam sunusu saatinde, Peygamber Ýlyas sunaða yaklaþýp þöyle dua etti: 'Ey Ýbrahim'in, Ýshak'ýn ve Ýsrail'in Tanrýsý olan RAB! Bugün bilinsin ki, sen Ýsrail'in Tanrýsý'sýn, ben de senin kulunum ve bütün bunlarý senin buyruklarýnla yaptým.


text:
Ya RAB, bana yanýt ver! Yanýt ver ki, bu halk senin Tanrý olduðunu anlasýn. Onlarýn yine sana dönmelerini saðla.'


text:
O anda gökten RAB'bin ateþi düþtü. Düþen ateþ yakmalýk sunuyu, odunlarý, taþlarý ve topraðý yakýp hendekteki suyu kuruttu.


text:
Ýlyas, 'Baal'ýn peygamberlerini yakalayýn, hiçbirini kaçýrmayýn' diye onlara buyruk verdi. Peygamberler yakalandý, Ýlyas onlarý Kiþon Vadisi'ne götürüp orada öldürdü.


text:
Ahav yiyip içmek üzere oradan ayrýlýnca, Ýlyas Karmel Daðý'nýn tepesine çýktý. Yere kapanarak baþýný dizlerinin arasýna koydu.


text:
Tam o sýrada gökyüzü bulutlarla karardý, rüzgar çýktý, þiddetli bir yaðmur baþladý. Ahav hemen arabasýna binip Yizreel'e gitti.


text:
Ýzebel, Ýlyas'a, 'Yarýn bu saate kadar senin peygamberlere yaptýðýný ben de sana yapmazsam, ilahlar bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn' diye haber gönderdi.


text:
Bir gün boyunca çölde yürüdü, sonunda bir retem çalýsýnýn altýna oturdu ve ölmek için dua etti: 'Ya RAB, yeter artýk, canýmý al, ben atalarýmdan daha iyi deðilim.'


text:
Sonra retem çalýsýnýn altýna yatýp uykuya daldý. Ansýzýn bir melek ona dokunarak, 'Kalk yemek ye' dedi.


text:
Ýlyas çevresine bakýnca yanýbaþýnda, kýzgýn taþlarýn üstünde bir pideyle bir testi su gördü. Yiyip içtikten sonra yine uzandý.


text:
Ýlyas kalktý, yiyip içti. Yediklerinden aldýðý güçle kýrk gün kýrk gece Tanrý Daðý Horev'e kadar yürüdü.


text:
Ýlyas, 'RAB'be, Her Þeye Egemen Tanrý'ya büyük bir istekle kulluk ettim' diye karþýlýk verdi, 'Ama Ýsrail halký senin antlaþmaný reddetti, sunaklarýný yýktý ve peygamberlerini kýlýçtan geçirdi. Yalnýz ben kaldým. Beni de öldürmeye çalýþýyorlar.'


text:
Depremden sonra bir ateþ çýktý, ancak RAB ateþin içinde de deðildi. Ateþten sonra ince, yumuþak bir ses duyuldu.


text:
RAB, 'Geldiðin yoldan geri dön, Þam yakýnýndaki kýrlara git' dedi, 'Oraya vardýðýnda, Hazael'i Aram Kralý olarak, Nimþi oðlu Yehu'yu Ýsrail Kralý olarak, Avel-Meholalý Þafat'ýn oðlu Eliþa'yý da kendi yerine peygamber olarak meshedeceksin*.


text:
Ýlyas oradan ayrýlýp gitti, Þafat oðlu Eliþa'yý buldu. Eliþa, on iki çift öküzle saban sürenlerin ardýndan on ikinci çifti sürüyordu. Ýlyas Eliþa'nýn yanýndan geçerek kendi cüppesini onun üzerine attý.


text:
Eliþa öküzleri býrakýp Ýlyas'ýn ardýndan koþtu ve, 'Ýzin ver, annemle babamý öpeyim, sonra seninle geleyim' dedi.


text:
Böylece Eliþa gidip sürdüðü çiftin öküzlerini kesti. Boyunduruklarýyla ateþ yakýp etleri piþirdikten sonra, yesinler diye halka daðýttý. Sonra, Ýlyas'ýn ardýndan gidip ona hizmet etti.


text:
Aram Kralý Ben-Hadat bütün ordusunu topladý. Atlarý, savaþ arabalarý ve kendisini destekleyen otuz iki kralla birlikte Samiriye'nin üzerine yürüyerek kenti kuþattý.


text:
Ýsrail Kralý, 'Efendim kralýn dediklerini kabul ediyorum' diye karþýlýk verdi, 'Beni ve sahip olduðum her þeyi alabilirsin.'


text:
Haberciler yine gelip Ahav'a þöyle dediler: 'Ben-Hadat diyor ki, <Sana altýnýný, gümüþünü, karýlarýný ve çocuklarýný bana vereceksin diye haber göndermiþtim.


text:
Ayrýca yarýn bu saatlerde sarayýnda ve görevlilerinin evlerinde arama yapmak üzere kendi görevlilerimi göndereceðim. Deðerli olan her þeyini alýp getirecekler.> '


text:
Ýsrail Kralý ülkenin bütün ileri gelenlerini toplayarak, 'Bakýn, bu adam nasýl bela arýyor!' dedi, 'Bana haber gönderip altýnýmý, gümüþümü, karýlarýmý, çocuklarýmý istedi, reddetmedim.'


text:
Böylece Ahav, Ben-Hadat'ýn habercilerine, 'Efendimiz krala ilk isteklerinin hepsini kabul edeceðimi, ama ikincisini kabul edemeyeceðimi söyleyin' dedi. Haberciler gidip Ben-Hadat'a durumu bildirdiler.


text:
O zaman Ben-Hadat Ahav'a baþka bir haber gönderdi: 'O kadar çok adamla senin üstüne yürüyeceðim ki, Samiriye'yi yerle bir edeceðim. Kentin tozlarý askerlerimin avuçlarýný bile dolduramayacak. Eðer bunu yapmazsam, ilahlar bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!'


text:
Ýsrail Kralý þöyle karþýlýk verdi: 'Kralýnýza deyin ki, <Zýrhýný kuþanmadan önce deðil, kuþandýktan sonra övünsün.> '


text:
Ben-Hadat bunu duyduðunda, kendisini destekleyen krallarla birlikte çadýrda içki içiyordu. Hemen adamlarýna buyruk verdi: 'Saldýrýya hazýrlanýn.' Böylece Samiriye'ye karþý saldýrý hazýrlýklarýna giriþtiler.


text:
O sýrada bir peygamber gelip Ýsrail Kralý Ahav'a þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Bu büyük orduyu görüyor musun? Onlarý bugün senin eline teslim edeceðim. O zaman benim RAB olduðumu anlayacaksýn.> '


text:
Ahav ilçe komutanlarýnýn genç askerlerini çaðýrýp saydý. Ýki yüz otuz iki kiþiydiler. Sonra bütün Ýsrail ordusunu toplayýp saydý, onlar da yedi bin kiþiydiler.


text:
Öðleyin Ben-Hadat ile kendisini destekleyen otuz iki kral çadýrlarda içip sarhoþ olmuþken Ýsrail saldýrýsý baþladý.


text:
Önce genç askerler saldýrýya geçti. Ben-Hadat'ýn gönderdiði gözcüler, 'Samiriyeliler geliyor' diye ona haber getirdiler.


text:
Herkes önüne geleni öldürdü. Aramlýlar kaçmaya baþlayýnca, Ýsrailliler peþlerine düþtü. Ama Aram Kralý Ben-Hadat, atýna binerek atlýlarla birlikte kaçýp kurtuldu.


text:
Ýsrail Kralý atlarla savaþ arabalarýna büyük zararlar vererek Aramlýlar'ý aðýr bir yenilgiye uðrattý.


text:
Daha sonra peygamber gelip Ýsrail Kralý'na, 'Git, gücünü pekiþtir ve neler yapman gerektiðini iyi düþün' dedi, 'Çünkü önümüzdeki ilkbaharda Aram Kralý sana yine saldýracak.'


text:
Bu arada görevlileri Aram Kralý'nýn kendisine, 'Ýsrail'in ilahý dað ilahýdýr' dediler, 'Bu nedenle bizden güçlü çýktýlar. Ama ovada savaþýrsak, onlarý kesinlikle yeneriz.


text:
Kaybettiðin kadar at ve savaþ arabasý toplayarak kendine yeni bir ordu kur. Ýsrailliler'le ovada savaþalým. O zaman onlarý kesinlikle yeneriz.' Aram Kralý Ben-Hadat bütün söylenenleri kabul edip yerine getirdi.


text:
Ýsrail halký da toplanýp yiyeceðini hazýrladý. Aramlýlar'la savaþmak üzere yola çýkýp onlarýn karþýsýna ordugah kurdu. Ülkeyi dolduran Aramlýlar'ýn karþýsýnda Ýsrailliler iki küçük oðlak sürüsü gibi kalýyordu.


text:
Bir Tanrý adamý gidip Ýsrail Kralý Ahav'a þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Aramlýlar, RAB daðlarýn Tanrýsý'dýr, ovalarýn deðil, dedikleri için bu güçlü ordunun tümünü senin eline teslim edeceðim. O zaman benim RAB olduðumu anlayacaksýn.> '


text:
Birbirlerine karþý ordugah kuran Aramlýlar'la Ýsrailliler yedi gün beklediler. Yedinci gün savaþ baþladý. Ýsrailliler bir gün içinde yüz bin Aramlý yaya asker öldürdü.


text:
Sað kalanlar Afek Kenti'ne kaçtýlar. Orada da yirmi yedi bin kiþinin üstüne surlar yýkýldý. Ben-Hadat kentin içine kaçýp bir iç odaya saklandý.


text:
Görevlileri Ben-Hadat'a þöyle dediler: 'Duyduðumuza göre, Ýsrail krallarý iyi yürekli krallarmýþ. Haydi bellerimize çul kuþanýp baþlarýmýza ip saralým ve Ýsrail Kralý'nýn huzuruna çýkalým. Belki senin canýný baðýþlar.'


text:
Bellerine çul kuþanýp baþlarýna da ip baðladýlar ve Ýsrail Kralý'nýn huzuruna çýkarak, 'Kulun Ben-Hadat <Canýmý baðýþla> diye yalvarýyor' dediler.


text:
Adamlar bunu olumlu bir belirti sayarak hemen sözü aðzýndan aldýlar ve, 'Evet, Ben-Hadat kardeþin sayýlýr!' dediler.


text:
Ben-Hadat, 'Babamýn babandan almýþ olduðu kentleri geri vereceðim' dedi, 'Babam nasýl Samiriye'de çarþýlar kurduysa, sen de Þam'da çarþýlar kurabilirsin.'


text:
Peygamberlerden biri, RAB'bin sözüne uyarak arkadaþýna, 'Lütfen, beni vur!' dedi. Ama arkadaþý onu vurmak istemedi.


text:
O zaman peygamber arkadaþýna þöyle dedi: 'Sen RAB'bin buyruðunu dinlemediðin için, yanýmdan ayrýlýr ayrýlmaz bir aslan seni öldürecek.' Adam oradan ayrýldýktan sonra aslan onu yakalayýp öldürdü.


text:
Bunun üzerine ayný peygamber, baþka bir adama giderek, 'Lütfen beni vur!' dedi. Adam da onu vurup yaraladý.


text:
Peygamber gitti, kýlýðýný deðiþtirmek için gözlerini baðladý. Yol kenarýnda kralýn geçmesini beklemeye baþladý.


text:
Kral oradan geçerken, peygamber ona þöyle seslendi: 'Ben kulun, tam savaþýn içindeyken, askerin biri bana bir tutsak getirip, <Bu adamý iyi koru> dedi, <Kaçacak olursa, karþýlýðýný ya canýnla, ya da bir talant*fv* gümüþle ödersin.>


text:
Peygamber, hemen gözlerindeki sargýyý çýkardý. O zaman Ýsrail Kralý onun bir peygamber olduðunu anladý.


text:
Bunun üzerine peygamber krala þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Ölüme mahkûm ettiðim adamý salýverdiðin için onun yerine sen öleceksin. Onun halkýnýn baþýna gelecekler senin halkýnýn baþýna gelecek.> '


text:
Yizreel'de Samiriye Kralý Ahav'ýn sarayýnýn yanýnda Yizreelli Navot'un bir baðý vardý. Bir gün Ahav, Navot'a þunu önerdi: 'Baðýný bana ver. Sarayýma yakýn olduðu için orayý sebze bahçesi olarak kullanmak istiyorum. Karþýlýðýnda ben de sana daha iyi bir bað vereyim, ya da istersen deðerini gümüþ olarak ödeyeyim.'


text:
Ama Navot, 'Atalarýmýn bana býraktýðý mirasý sana vermekten RAB beni esirgesin' diye karþýlýk verdi.


text:
'Atalarýmýn bana býraktýðý mirasý sana vermem' diyen Yizreelli Navot'un bu sözlerine sýkýlýp öfkelenen Ahav sarayýna döndü. Asýk bir yüzle yataðýna uzanýp hiçbir þey yemedi.


text:
Ahav karýsýna þöyle karþýlýk verdi: 'Yizreelli Navot'a, <Sen baðýný gümüþ karþýlýðýnda bana sat, istersen ben de onun yerine sana baþka bir bað vereyim> dedim. Ama o, <Hayýr, baðýmý sana vermem> dedi.'


text:
Ýzebel, 'Sen Ýsrail'e böyle mi krallýk yapýyorsun?' dedi, 'Kalk, yemeðini ye, keyfini bozma. Yizreelli Navot'un baðýný sana ben vereceðim.'


text:
Ýzebel Ahav'ýn mührünü kullanarak onun adýna mektuplar yazdý, Navot'un yaþadýðý kentin ileri gelenleriyle soylularýna gönderdi.


text:
Karþýsýna da, <Navot Tanrý'ya ve krala sövdü> diyen iki yalancý tanýk koyun. Sonra onu dýþarý çýkarýp taþlayarak öldürün.'


text:
Navot'un yaþadýðý kentin ileri gelenleriyle soylularý Ýzebel'in gönderdiði mektuplarda yazdýklarýný uyguladýlar.


text:
Sonra iki kötü adam gelip Navot'un karþýsýna oturdu ve halkýn önünde: 'Navot, Tanrý'ya ve krala sövdü' diyerek yalan yere tanýklýk etti. Bunun üzerine onu kentin dýþýna çýkardýlar ve taþlayarak öldürdüler.


text:
Ýzebel, Navot'un taþlanýp öldürüldüðünü duyar duymaz, Ahav'a, 'Kalk, Yizreelli Navot'un sana gümüþ karþýlýðýnda satmak istemediði baðýný sahiplen' dedi, 'Çünkü o artýk yaþamýyor, öldü.'


text:
'Kalk, Samiriyeli Ýsrail Kralý Ahav'ý karþýlamaya git. Þu anda Navot'un baðýndadýr. Orayý almaya gitti.


text:
Ona de ki, RAB þöyle diyor: <Hem adamý öldürdün, hem de baðýný aldýn, deðil mi? Navot'un kanýný köpekler nerede yaladýysa, senin kanýný da orada yalayacak.> '


text:
RAB diyor ki, <Seni sýkýntýlara sokacak ve yok edeceðim. Ýsrail'de senin soyundan gelen genç yaþlý*fy* bütün erkeklerin kökünü kurutacaðým.


text:
Beni öfkelendirip Ýsrail'i günaha sürüklediðin için senin ailen de Nevat oðlu Yarovam'ýn ve Ahiya oðlu Baaþa'nýn ailelerinin akýbetine uðrayacak.>


text:
-Ahav kadar, RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak kendini satan hiç kimse olmadý. Karýsý Ýzebel onu her konuda kýþkýrtýyordu.


text:
Ahav RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovduðu Amorlular'ýn her yaptýðýna uyarak putlarýn ardýnca yürüdü ve iðrenç iþler yaptý.-


text:
Ahav bu sözleri dinledikten sonra, giysilerini yýrttý, çula sarýnýp oruç tutmaya baþladý. Çul içinde yatýp kalkarak, alçakgönüllü bir yol tuttu.


text:
'Ahav'ýn önümde ne denli alçakgönüllü davrandýðýný gördün mü? Bu alçakgönüllülüðünden ötürü yaþamý boyunca ben de onu sýkýntýya sokmayacaðým. Ama oðlunun zamanýnda ailesine sýkýntý vereceðim.'


text:
Ýsrail Kralý Ahav, görevlilerine, 'Ramot-Gilat'ýn bize ait olduðunu bilmiyor musunuz?' dedi, 'Biz onu Aram Kralý'ndan geri almak için bir þey yapmadýk.'


text:
Ýsrail Kralý dört yüz kadar peygamberi toplayýp, 'Ramot-Gilat'a karþý savaþayým mý, yoksa vaz mý geçeyim?' diye sordu.


text:
Ýsrail Kralý, 'Yimla oðlu Mikaya adýnda biri daha var' diye yanýtladý, 'Onun aracýlýðýyla RAB'be danýþabiliriz. Ama ben ondan nefret ederim. Çünkü benimle ilgili hiç iyi peygamberlik etmez, yalnýz kötü þeyler söyler.'


text:
Ýsrail Kralý Ahav ile Yahuda Kralý Yehoþafat kral giysileriyle Samiriye Kapýsý'nýn giriþinde, harman yerine konan tahtlarýnda oturuyorlardý. Bütün peygamberler de onlarýn önünde peygamberlik ediyordu.


text:
Kenaana oðlu Sidkiya, yaptýðý demir boynuzlarý göstererek þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Aramlýlar'ý yok edinceye dek onlarý bu boynuzlarla vuracaksýn.> '


text:
Öteki peygamberlerin hepsi de ayný þeyi söylediler: 'Ramot-Gilat'a saldýr, kazanacaksýn! Çünkü RAB onlarý senin eline teslim edecek.'


text:
Mikaya'yý çaðýrmaya giden görevli ona, 'Bak! Peygamberler bir aðýzdan kral için olumlu þeyler söylüyorlar' dedi, 'Rica ederim, senin sözün de onlarýnkine uygun olsun; olumlu bir þey söyle.'


text:
Mikaya gelince kral, 'Mikaya, Ramot-Gilat'a karþý savaþa gidelim mi, yoksa vaz mý geçelim?' diye sordu.


text:
Bunun üzerine kral, 'RAB'bin adýna bana gerçeðin dýþýnda bir þey söylemeyeceðine iliþkin sana kaç kez ant içireyim?' diye sordu.


text:
Mikaya þöyle karþýlýk verdi: 'Ýsrailliler'i daðlara daðýlmýþ çobansýz koyunlar gibi gördüm. RAB, <Bunlarýn sahibi yok. Herkes güvenlik içinde evine dönsün> dedi.'


text:
Ýsrail Kralý Yehoþafat'a, 'Benimle ilgili iyi peygamberlik etmez, hep kötü þeyler söyler dememiþ miydim?' dedi.


text:
Mikaya konuþmasýný sürdürdü: 'Öyleyse RAB'bin sözünü dinle! Gördüm ki, RAB tahtýnda oturuyor, bütün göksel varlýklar da saðýnda, solunda duruyordu.


text:
'Ruh, <Aldatýcý ruh olarak gidip Ahav'ýn bütün peygamberlerine yalan söyleteceðim> diye karþýlýk verdi.


text:
'Ýþte RAB bütün bu peygamberlerin aðzýna aldatýcý bir ruh koydu. Çünkü sana kötülük etmeye karar verdi.'


text:
Kenaana oðlu Sidkiya yaklaþýp Mikaya'nýn yüzüne bir tokat attý. 'RAB'bin Ruhu nasýl benden çýkýp da seninle konuþtu?' dedi.


text:
Bunun üzerine Ýsrail Kralý, 'Mikaya'yý kentin yöneticisi Amon'a ve kralýn oðlu Yoaþ'a götürün' dedi,


text:
'Ben güvenlik içinde dönünceye dek bu adamý cezaevinde tutmalarýný, ona su ve ekmekten baþka bir þey vermemelerini söyleyin!'


text:
Mikaya, 'Eðer sen güvenlik içinde dönersen, RAB benim aracýlýðýmla konuþmamýþ demektir' dedi ve, 'Herkes bunu duysun!' diye ekledi.


text:
Ýsrail Kralý, Yehoþafat'a, 'Ben kýlýk deðiþtirip savaþa öyle gireceðim, ama sen kral giysilerini giy' dedi. Böylece Ýsrail Kralý kýlýðýný deðiþtirip savaþa girdi.


text:
Aram Kralý, savaþ arabalarýnýn otuz iki komutanýna, 'Ýsrail Kralý dýþýnda, büyük küçük hiç kimseye saldýrmayýn!' diye buyruk vermiþti.


text:
Savaþ arabalarýnýn komutanlarý Yehoþafat'ý görünce, Ýsrail Kralý sanýp saldýrmak için ona döndüler. Yehoþafat yakarmaya baþladý.


text:
O sýrada bir asker rasgele attýðý bir okla Ýsrail Kralý'ný zýrhýnýn parçalarýnýn birleþtiði yerden vurdu. Kral arabacýsýna, 'Dönüp beni savaþ alanýndan çýkar, yaralandým' dedi.


text:
Savaþ o gün þiddetlendi. Ýsrail Kralý, arabasýnda Aramlýlar'a karþý akþama kadar dayandý ve akþamleyin öldü. Yarasýndan akan kanlar arabasýnýn içinde kaldý.


text:
Arabasý fahiþelerin yýkandýðý Samiriye Havuzu'nun kenarýnda temizlenirken RAB'bin sözü uyarýnca köpekler kanýný yaladý.


text:
Ahav'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý, yaptýrdýðý fildiþi süslemeli saray ve bütün kentler Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yehoþafat otuz beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi beþ yýl krallýk yaptý. Annesi Þilhi'nin kýzý Azuva'ydý.


text:
Babasý Asa'nýn bütün yollarýný izleyen ve bunlardan sapmayan Yehoþafat RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý. Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri kaldýrýlmadý. Halk hâlâ oralarda kurban kesip buhur yakýyordu.


text:
Yehoþafat'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, baþarýlarý ve savaþlarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yehoþafat babasý Asa'nýn döneminden kalan, putperest törenlerinde fuhuþ yapan kadýn ve erkeklerin hepsini ülkeden süpürüp attý.


text:
Yehoþafat altýn almak için Ofir'e gitmek üzere ticaret gemileri yaptýrdý. Ancak gemiler oraya gidemeden Esyon-Gever'de parçalandý.


text:
O zaman Ahav oðlu Ahazya, Yehoþafat'a, 'Benim adamlarým gemilerde seninkilerle birlikte gitsinler' dedi. Ama Yehoþafat kabul etmedi.


text:
Yehoþafat ölüp atalarýna kavuþtu ve atasý Davut'un Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yehoram kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Yehoþafat'ýn krallýðýnýn on yedinci yýlýnda Ahav oðlu Ahazya Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu. Ýki yýl krallýk yaptý.


text:
RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Babasýnýn, annesinin ve Ýsrail'i günaha sürükleyen Nevat oðlu Yarovam'ýn yolunda yürüdü.


text:
Ýsrail Kralý Ahazya Samiriye'de yaþadýðý sarayýn üst katýndaki kafesli pencereden düþüp yaralandý. Habercilerine, 'Gidin, Ekron ilahý Baalzevuv'a* danýþýn, yaralarýmýn iyileþip iyileþmeyeceðini öðrenin' dedi.


text:
Ama RAB'bin meleði, Tiþbeli Ýlyas'a þöyle dedi: 'Kalk, Samiriye Kralý'nýn habercilerini karþýla ve onlara de ki, <Ýsrail'de Tanrý yok mu ki Ekron ilahý Baalzevuv'a danýþmaya gidiyorsunuz?>


text:
Kralýnýza deyin ki, <RAB, Yattýðýn yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin! diyor.> ' Böylece Ýlyas oradan ayrýldý.


text:
Þöyle karþýlýk verdiler: 'Yolda bir adamla karþýlaþtýk. Bize dedi ki, <Gidin, sizi gönderen krala RAB þöyle diyor deyin: Ýsrail'de Tanrý yok mu ki Ekron ilahý Baalzevuv'a danýþmak için haberciler gönderdin? Bu yüzden yattýðýn yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin!> '


text:
Sonra bir komutanla birlikte elli adamýný Ýlyas'a gönderdi. Komutan tepenin üstünde oturan Ýlyas'ýn yanýna çýkýp ona, 'Ey Tanrý adamý, kral aþaðý inmeni istiyor' dedi.


text:
Ýlyas, 'Eðer ben Tanrý adamýysam, þimdi göklerden ateþ yaðacak ve seninle birlikte elli adamýný yok edecek!' diye karþýlýk verdi. O anda göklerden ateþ yaðdý, komutanla birlikte elli adamýný yakýp yok etti.


text:
Bunun üzerine kral, Ýlyas'a baþka bir komutanla birlikte elli adam daha gönderdi. Komutan Ýlyas'a, 'Ey Tanrý adamý, kral hemen aþaðý inmeni istiyor!' dedi.


text:
Ýlyas, 'Eðer ben Tanrý adamýysam, göklerden ateþ yaðacak ve seninle birlikte elli adamýný yok edecek!' diye karþýlýk verdi. O anda göklerden ateþ yaðdý, komutanla birlikte elli adamýný yakýp yok etti.


text:
Kral üçüncü kez bir komutanla elli adam gönderdi. Üçüncü komutan çýkýp Ýlyas'ýn önünde diz çöktü ve ona þöyle yalvardý: 'Ey Tanrý adamý, lütfen bana ve adamlarýma acý, canýmýzý baðýþla!


text:
Göklerden yaðan ateþ daha önce gelen iki komutanla elliþer adamýný yakýp yok etti, ama lütfen bana acý.'


text:
RAB'bin meleði, Ýlyas'a, 'Onunla birlikte aþaðý in, korkma' dedi. Ýlyas kalkýp komutanla birlikte kralýn yanýna gitti


text:
ve ona þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Ýsrail'de danýþacak Tanrý yok mu ki Ekron ilahý Baalzevuv'a danýþmak için haberciler gönderdin? Bu yüzden yattýðýn yataktan kalkamayacak, kesinlikle öleceksin!> '


text:
RAB'bin Ýlyas aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca Kral Ahazya öldü. Oðlu olmadýðý için yerine kardeþi Yoram geçti. Bu olay Yahuda Kralý Yehoþafat oðlu Yehoram'ýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda oldu.


text:
RAB Ýlyas'ý kasýrgayla göklere çýkarmadan önce, Ýlyas ile Eliþa Gilgal'dan ayrýlýp yola çýkmýþlardý.


text:
Beytel'deki peygamber topluluðu Eliþa'nýn yanýna geldi. 'RAB bugün efendini senin baþýndan alacak, biliyor musun?' diye ona sordular.


text:
Eriha'daki peygamber topluluðu Eliþa'nýn yanýna geldi. 'RAB efendini bugün senin baþýndan alacak, biliyor musun?' diye ona sordular.


text:
Elli peygamber de onlarý Þeria Irmaðý'na kadar izledi. Ýlyas ile Eliþa Þeria Irmaðý'nýn kýyýsýnda durdular. Peygamberler de biraz ötede, onlarýn karþýsýnda durdu.


text:
Ýlyas cüppesini dürüp sulara vurunca, sular ikiye ayrýldý. Eliþa ile Ýlyas kuru topraðýn üzerinden yürüyerek karþýya geçtiler.


text:
Karþý yakaya geçtikten sonra Ýlyas Eliþa'ya, 'Söyle, yanýndan alýnmadan önce senin için ne yapabilirim?' dedi.


text:
Onlar yürüyüp konuþurlarken, ansýzýn ateþten bir atlý araba göründü, onlarý birbirinden ayýrdý. Ýlyas kasýrgayla göklere alýndý.


text:
Olanlarý gören Eliþa þöyle baðýrdý: 'Baba, baba, Ýsrail'in arabasý ve atlýlarý!' Ýlyas'ý bir daha göremedi. Giysilerini yýrtýp paramparça etti.


text:
Ýlyas'ýn üzerinden düþen cüppeyi sulara vurarak, 'Ýlyas'ýn Tanrýsý RAB nerede?' diye seslendi. Cüppeyi sulara vurunca ýrmak ikiye ayrýldý, Eliþa karþý yakaya geçti.


text:
Erihalý peygamberler karþýdan Eliþa'yý görünce, 'Ýlyas'ýn ruhu Eliþa'nýn üzerinde!' dediler. Sonra onu karþýlamaya giderek önünde yere kapandýlar.


text:
'Yanýmýzda elli güçlü adam var' dediler, 'Ýzin ver, gidip efendini arayalým. Belki RAB'bin Ruhu onu daðlarýn ya da vadilerin birine atmýþtýr.'


text:
Ama o kadar direttiler ki, sonunda Eliþa dayanamadý, 'Peki, gönderin' dedi. Elli adam gidip üç gün Ýlyas'ý aradýlarsa da bulamadýlar.


text:
Erihalýlar Eliþa'ya, 'Efendimiz, gördüðün gibi bu kentin yeri iyi ama suyu kötü, topraðý da verimsiz' dediler.


text:
Eliþa suyun kaynaðýna çýktý, tuzu suya atýp þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Bu suyu paklýyorum, artýk onda ölüm ve verimsizlik olmayacak.> '


text:
Eliþa oradan ayrýlýp Beytel'e giderken kentin küçük çocuklarý yola döküldüler. 'Defol, defol, kel kafalý!' diyerek onunla alay ettiler.


text:
Eliþa arkasýna dönüp çocuklara baktý ve RAB'bin adýyla onlarý lanetledi. Bunun üzerine ormandan çýkan iki diþi ayý çocuklardan kýrk ikisini parçaladý.


text:
Yahuda Kralý Yehoþafat'ýn krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Ahav oðlu Yoram Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve on iki yýl krallýk yaptý.


text:
Yoram RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýysa da annesiyle babasý kadar kötü deðildi. Çünkü babasýnýn yaptýrdýðý Baal'ý* simgeleyen dikili taþý kaldýrýp attý.


text:
Bununla birlikte Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlara o da katýldý ve bu günahlardan ayrýlmadý.


text:
Moav Kralý Meþa koyun yetiþtirirdi. Ýsrail Kralý'na her yýl yüz bin kuzu, yüz bin de koç yünü saðlamak zorundaydý.


text:
Yahuda Kralý Yehoþafat'a da þu haberi gönderdi: 'Moav Kralý bana baþkaldýrdý, benimle birlikte Moavlýlar'a karþý savaþýr mýsýn?'


text:
Ýsrail, Yahuda ve Edom krallarý birlikte yola çýktýlar. Dolambaçlý yollarda yedi gün ilerledikten sonra sularý tükendi. Askerler ve hayvanlar susuz kaldý.


text:
Ýsrail Kralý, 'Eyvah!' diye baðýrdý, 'RAB, Moavlýlar'ýn eline teslim etmek için mi üçümüzü bir araya topladý?'


text:
Kral Yehoþafat, 'O, RAB'bin ne düþündüðünü bilir' dedi. Bunun üzerine Yehoþafat, Ýsrail ve Edom krallarý birlikte Eliþa'nýn yanýna gittiler.


text:
Eliþa þöyle dedi: 'Hizmetinde olduðum, Her Þeye Egemen, yaþayan RAB'bin adýyla derim ki, Yahuda Kralý Yehoþafat'a saygým olmasaydý, sana ne bakardým, ne de ilgilenirdim.


text:
Ne rüzgar göreceksiniz, ne yaðmur. Öyleyken vadi suyla dolup taþacak. Sizler, sürüleriniz ve öteki hayvanlarýnýz doyasýya içeceksiniz.


text:
Onlarýn önemli surlu kentlerinin tümünü ele geçireceksiniz. Meyve aðaçlarýnýn hepsini kesecek, su kaynaklarýný kurutacak, verimli tarlalarýna taþ dolduracaksýnýz.> '


text:
Moavlýlar krallarýn kendilerine saldýrmak üzere yola çýktýklarýný duydular. Genç, yaþlý eli silah tutan herkes bir araya toplanýp sýnýrda beklemeye baþladý.


text:
'Kan bu!' diye haykýrdýlar, 'Krallar kendi aralarýnda savaþýp birbirlerini öldürmüþ olsalar gerek. Haydi, Moavlýlar, yaðmaya!'


text:
Ama Moavlýlar Ýsrail ordugahýna vardýklarýnda, Ýsrailliler saldýrýp onlarý püskürttü. Moavlýlar kaçmaya baþladý. Ýsrailliler peþlerine düþüp onlarý öldürdüler.


text:
Kentlerini yýktýlar. Her Ýsrailli verimli tarlalara taþ attý. Bütün tarlalar taþla doldu. Su kaynaklarýný kuruttular, meyve aðaçlarýný kestiler. Yalnýz Kîr-Hereset'in taþlarý yerinde kaldý. Sapancýlar kenti kuþatýp saldýrýya geçti.


text:
Moav Kralý, savaþý kaybettiðini anlayýnca, yanýna yedi yüz kýlýçlý adam aldý; Edom kuvvetlerini yarýp kaçmak istediyse de baþaramadý.


text:
Bunun üzerine tahtýna geçecek en büyük oðlunu surlarýn üzerine götürüp yakmalýk sunu* olarak sundu. Ýsrailliler bu olaydan doðan büyük öfke karþýsýnda oradan ayrýlýp ülkelerine döndüler.


text:
Bir gün, peygamber topluluðundan bir adamýn karýsý gidip Eliþa'ya þöyle yakardý: 'Efendim, kocam öldü! Bildiðin gibi RAB'be tapýnýrdý*fb*. Þimdi bir alacaklýsý geldi, iki oðlumu benden alýp köle olarak götürmek istiyor.'


text:
'Sonra oðullarýnla birlikte eve git. Kapýyý üzerinize kapayýn ve bütün kaplarý yaðla doldurun. Doldurduklarýnýzý bir kenara koyun.'


text:
Kadýn oradan ayrýlýp oðullarýyla birlikte evine gitti, kapýyý kapadý. Oðullarýnýn getirdiði kaplarý doldurmaya baþladý.


text:
Kadýn gidip durumu Tanrý adamý Eliþa'ya bildirdi. Eliþa, 'Git, zeytinyaðýný sat, borcunu öde' dedi, 'Kalan parayla da oðullarýnla birlikte yaþamýný sürdür.'


text:
Eliþa bir gün Þunem'e gitti. Orada zengin bir kadýn vardý. Eliþa'yý yemeðe alýkoydu. O günden sonra Eliþa ne zaman Þunem'e gitse, yemek için oraya uðradý.


text:
'Gel, damda onun için küçük bir oda yapalým; içine yatak, masa, sandalye, bir de kandil koyalým. Bize geldiðinde orada kalsýn.'


text:
Eliþa Gehazi'ye þöyle dedi: 'Ona de ki, <Bizim için katlandýðýn bunca zahmetlere karþýlýk ne yapabilirim? Senin için kralla ya da ordu komutanýyla konuþayým mý?> '


text:
Bunun üzerine Eliþa, 'Kadýný çaðýr' dedi. Gehazi kadýný çaðýrdý. Kadýn gelip kapýnýn eþiðinde durdu.


text:
Kocasýný çaðýrýp þöyle dedi: 'Lütfen bir eþekle birlikte uþaklarýndan birini bana gönder. Tanrý adamýnýn yanýna gitmeliyim. Hemen dönerim.'


text:
Kadýn daða çýkýp Tanrý adamýnýn yanýna varýnca, onun ayaklarýna sarýldý. Gehazi kadýný uzaklaþtýrmak istediyse de Tanrý adamý, 'Kadýný rahat býrak!' dedi, 'Çünkü acý çekiyor. RAB bunun nedenini benden gizledi, açýklamadý.'


text:
Eliþa Gehazi'ye, 'Hemen kemerini kuþan, deðneðimi al, koþ' dedi, 'Biriyle karþýlaþýrsan selam verme, biri seni selamlarsa karþýlýk verme. Git, deðneðimi çocuðun yüzüne tut.'


text:
Çocuðun annesi, 'Yaþayan RAB'bin adýyla baþýn üzerine ant içerim ki, senden ayrýlmayacaðým' dedi. Sonra Gehazi'yle birlikte yola çýktý.


text:
Gehazi önden gidip deðneði çocuðun yüzüne tuttu, ama ne bir ses vardý, ne de bir yanýt. Bunun üzerine Gehazi geri dönüp Eliþa'yý karþýladý ve ona, 'Çocuk dirilmedi' diye haber verdi.


text:
Sonra aðzý çocuðun aðzýnýn, gözleriyle elleri de çocuðun gözleriyle ellerinin üzerine gelecek biçimde yataða, çocuðun üzerine kapandý. Çocuðun bedeni ýsýnmaya baþladý.


text:
Eliþa kalkýp odanýn içinde saða sola gezindi, sonra yine dönüp çocuðun üzerine kapandý. Çocuk yedi kez aksýrdý ve gözlerini açtý.


text:
Eliþa Gehazi'ye, 'Þunemli kadýný çaðýr' diye seslendi. Gehazi kadýný çaðýrdý. Kadýn gelince, Eliþa, 'Al oðlunu' dedi.


text:
Eliþa Gilgal'a döndü. Ülkede kýtlýk vardý. Eliþa bir peygamber topluluðuyla otururken uþaðýna, 'Büyük tencereyi ateþe koy, peygamberlere çorba piþir' dedi.


text:
Biri ot toplamak için tarlaya gitti ve yabanýl bir bitki buldu. Bitkiden bir etek dolusu yaban kabaðý topladý, getirip tencereye doðradý. Bunlarýn ne olduðunu kimse bilmiyordu.


text:
Çorba yenmek üzere boþaltýldý. Ama adamlar çorbayý tadar tatmaz, 'Ey Tanrý adamý, zehirli bu!' diye baðýrdýlar ve yiyemediler.


text:
Eliþa, 'Biraz un getirin' dedi. Unu tencereye atýp, 'Koy önlerine, yesinler' dedi. Tencerede zararlý bir þey kalmadý.


text:
Baal-Þaliþa'dan bir adam geldi. Tanrý adamýna o yýl ilk biçilen arpadan yapýlmýþ yirmi ekmekle taze buðday baþaðý getirdi. Eliþa uþaðýna, 'Bunlarý halka daðýt, yesinler' dedi.


text:
Bunun üzerine uþak yiyecekleri halkýn önüne koydu. RAB'bin sözü uyarýnca halk yedi, birazý da arttý.


text:
Aram Kralý'nýn ordu komutaný Naaman efendisinin gözünde saygýn, deðerli bir adamdý. Çünkü RAB onun aracýlýðýyla Aramlýlar'ý zafere ulaþtýrmýþtý. Naaman yiðit bir askerdi, ama bir deri hastalýðýna yakalanmýþtý.


text:
Aramlýlar düzenledikleri akýnlar sýrasýnda Ýsrail'den küçük bir kýzý tutsak almýþlardý. Bu kýz Naaman'ýn karýsýnýn hizmetine verilmiþti.


text:
Bir gün hanýmýna, 'Keþke efendim Samiriye'deki peygamberin yanýna gitse! Peygamber onu deri hastalýðýndan kurtarýrdý' dedi.


text:
Aram Kralý þöyle karþýlýk verdi: 'Kalk git, seninle Ýsrail Kralý'na bir mektup göndereceðim.' Naaman yanýna on talant*fc* gümüþ, altý bin þekel*fç* altýn ve on takým giysi alýp gitti.


text:
Mektubu Ýsrail Kralý'na verdi. Mektupta þunlar yazýlýydý: 'Bu mektupla birlikte sana kulum Naaman'ý gönderiyorum. Onu deri hastalýðýndan kurtarmaný dilerim.'


text:
Ýsrail Kralý mektubu okuyunca giysilerini yýrtýp þöyle haykýrdý: 'Ben Tanrý mýyým, can alýp can vereyim? Nasýl bana bir adam gönderip onu deri hastalýðýndan kurtar der? Görüyor musunuz, açýkça benimle kavga çýkarmaya çalýþýyor!'


text:
Ýsrail Kralý'nýn giysilerini yýrttýðýný duyan Tanrý adamý Eliþa ona þu haberi gönderdi: 'Neden giysilerini yýrttýn? Adam bana gelsin, Ýsrail'de bir peygamber olduðunu anlasýn!'


text:
Eliþa ona þu haberi gönderdi: 'Git, Þeria Irmaðý'nda yedi kez yýkan. Tenin eski halini alacak, tertemiz olacaksýn.'


text:
Gelgelelim Naaman oradan öfkeyle ayrýldý. 'Sandým ki dýþarý çýkýp yanýma gelecek, Tanrýsý RAB'bi adýyla çaðýrarak eliyle hastalýklý derime dokunup beni iyileþtirecek' dedi,


text:
'Þam'ýn Avana ve Farpar ýrmaklarý Ýsrail'in bütün ýrmaklarýndan daha iyi deðil mi? Oralarda yýkanýp paklanamaz mýydým sanki?' Sonra öfkeyle dönüp gitti.


text:
Naaman'ýn görevlileri yanýna varýp, 'Efendim, peygamber senden daha zor bir þey istemiþ olsaydý, yapmaz mýydýn?' dediler, 'Oysa o sana sadece, <Yýkan, temizlen> diyor.'


text:
Bunun üzerine Naaman Tanrý adamýnýn sözü uyarýnca gidip Þeria Irmaðý'nda yedi kez suya daldý. Teni eski haline döndü, bebek teni gibi tertemiz oldu.


text:
Naaman adamlarýyla birlikte Tanrý adamýnýn yanýna döndü. Onun önünde durup þöyle dedi: 'Þimdi anladým ki, Ýsrail dýþýnda dünyanýn hiçbir yerinde Tanrý yoktur. Lütfen, bu kulunun armaðanýný kabul et.'


text:
Eliþa, 'Hizmetinde olduðum yaþayan RAB'bin adýyla ant içerim ki, hiçbir þey alamam' diye karþýlýk verdi. Naaman direttiyse de, Eliþa almak istemedi.


text:
Bunun üzerine Naaman, 'Madem armaðan istemiyorsun, öyleyse buradan iki katýr yükü toprak almama izin ver' dedi, 'Çünkü bu kulun artýk RAB'bin dýþýnda baþka ilahlara yakmalýk sunu* ve kurban sunmayacaktýr.


text:
Ama RAB kulunu bir konuda baðýþlasýn. Efendim tapýnmak için Rimmon Tapýnaðý'na girip kendisine eþlik etmemi isteyince, tapýnakta onunla birlikte yere kapandýðýmda RAB bu kulunu baðýþlasýn.'


text:
Tanrý adamý Eliþa'nýn uþaðý Gehazi, 'Efendim, Aramlý Naaman'a çok yumuþak davrandý; getirdiði armaðanlarý kabul etmedi' dedi, 'Yaþayan RAB'bin hakký için, peþinden koþup ondan bir þey alacaðým.'


text:
Böylece Gehazi Naaman'ýn peþine düþtü. Naaman ardýndan birinin koþtuðunu görünce, arabasýndan inip onu karþýladý ve, 'Ne oldu?' diye sordu.


text:
Gehazi, 'Bir þey yok' dedi, 'Yalnýz efendimin bir ricasý var. Biraz önce Efrayim'in daðlýk bölgesinden iki genç peygamber geldi. Efendim onlara bir talant*fd* gümüþle iki takým giysi vermen için beni gönderdi.'


text:
Naaman, 'Lütfen iki talant*fe* al!' dedi ve ýsrarla iki talant gümüþü iki torbaya koyup baðladý. Ayrýca iki uþaðýna da birer takým giysi verdi. Uþaklar Gehazi'nin önüsýra bunlarý taþýdýlar.


text:
Bunun üzerine Eliþa, 'O adam arabasýndan inip seni karþýlarken ruhum seninle deðil miydi?' diye sordu, 'Þimdi gümüþ ya da giysi, zeytinlik, bað, koyun, sýðýr, erkek ve kadýn köle almanýn zamaný mý?


text:
Bu yüzden Naaman'ýn deri hastalýðý sonsuza dek senin ve soyunun üzerinde kalacak.' Böylece Gehazi Eliþa'nýn huzurundan kar gibi beyaz bir deri hastalýðýyla ayrýldý.


text:
Tanrý adamý, 'Nereye düþtü?' diye sordu. Adam ona demirin düþtüðü yeri gösterdi. Eliþa bir dal kesip oraya atýnca, balta demiri su yüzüne çýktý.


text:
Aram Kralý Ýsrail'le savaþ halindeydi. Görevlilerine danýþtýktan sonra, 'Ordugahýmý kuracak bir yer seçtim' dedi.


text:
Tanrý adamý Eliþa, Ýsrail Kralý'na þu haberi gönderdi: 'Sakýn oradan geçmeyin, çünkü Aramlýlar oraya doðru iniyorlar.'


text:
Ýsrail Kralý adam gönderip oradaki durumu denetledi. Böylece Tanrý adamý Ýsrail Kralý'ný birkaç kez uyardý. Kral da önlem aldý.


text:
Bu durum Aram Kralý'ný çok öfkelendirdi. Görevlilerini çaðýrýp, 'Ýçinizden hanginizin Ýsrail Kralý'ndan yana olduðunu söylemeyecek misiniz?' dedi.


text:
Görevlilerden biri, 'Hiçbirimiz, efendimiz kral' diye karþýlýk verdi, 'Yalnýz Ýsrail'de yaþayan Peygamber Eliþa senin yatak odanda söylediklerini bile Ýsrail Kralý'na bildiriyor.'


text:
Aram Kralý þöyle buyurdu: 'Gidip onun nerede olduðunu öðrenin. Adam gönderip onu yakalayacaðým.' Eliþa'nýn Dotan'da olduðu bildirilince,


text:
Tanrý adamýnýn uþaðý erkenden kalktý. Dýþarýya çýkýnca kentin askerler, atlýlar ve savaþ arabalarýnca kuþatýldýðýný gördü. Dönüp Eliþa'ya, 'Eyvah, efendim, ne yapacaðýz?' diye sordu.


text:
Sonra þöyle dua etti: 'Ya RAB, lütfen onun gözlerini aç, görsün!' RAB uþaðýn gözlerini açtý. Uþak Eliþa'nýn çevresindeki daðlarýn atlýlarla, ateþten savaþ arabalarýyla dolu olduðunu gördü.


text:
Aramlýlar kendisine doðru ilerleyince Eliþa RAB'be þöyle yalvardý: 'Ya RAB, lütfen bu halký kör et.' RAB Eliþa'nýn yalvarýþýný duydu ve onlarý kör etti.


text:
Bunun üzerine Eliþa onlara, 'Yanlýþ yoldasýnýz' dedi, 'Aradýðýnýz kent bu deðil. Beni izleyin, sizi aradýðýnýz adama götüreyim.' Sonra onlarý Samiriye'ye götürdü.


text:
Samiriye'ye girdiklerinde Eliþa þöyle dua etti: 'Ya RAB, bu adamlarýn gözlerini aç, görsünler.' RAB gözlerini açýnca adamlar Samiriye'nin ortasýnda olduklarýný anladýlar.


text:
Eliþa, 'Hayýr, öldürme' diye karþýlýk verdi, 'Kendi kýlýç ve yayýnla tutsak aldýðýn insanlarý nasýl öldürürsün. Önlerine yiyecek içecek bir þeyler koy, yiyip içtikten sonra izin ver, krallarýna dönsünler.'


text:
Bunun üzerine Ýsrail Kralý adamlara büyük bir þölen verdi, yedirip içirdikten sonra da onlarý krallarýna gönderdi. Aramlý akýncýlar bir daha Ýsrail topraklarýna ayak basmadýlar.


text:
Samiriye'de büyük bir kýtlýk oldu. Kuþatma sonunda bir eþek kellesinin fiyatý seksen þekel*ff* gümüþe, dörtte bir kav*fg* güvercin gübresinin*fh* fiyatý ise beþ þekel*fý* gümüþe çýktý.


text:
Kral, 'RAB sana yardým etmiyorsa, ben nasýl yardým edebilirim ki?' diye karþýlýk verdi, 'Buðday mý, yoksa þarap mý istersin?


text:
Böylece oðlumu piþirip yedik. Ertesi gün ona, <Oðlunu ver de yiyelim> dedim. Ama o, oðlunu gizledi.'


text:
Kadýnýn bu sözlerini duyan kral giysilerini yýrttý. Surlarýn üzerinde yürürken, halk onun giysilerinin altýna çul giydiðini gördü.


text:
Kral, 'Eðer bugün Þafat oðlu Eliþa'nýn baþý yerinde kalýrsa, Tanrý bana aynýsýný, hatta daha kötüsünü yapsýn!' dedi.


text:
Eliþa o sýrada halkýn ileri gelenleriyle birlikte evinde oturuyordu. Kral önden bir haberci gönderdi. Ama daha haberci gelmeden, Eliþa ileri gelenlere, 'Görüyor musunuz caniyi?' dedi, 'Kalkmýþ, baþýmý kestirmek için adam gönderiyor! Haberci geldiðinde kapýyý kapayýn, onu içeri almayýn. Çünkü ardýndan efendisi kral da gelecek.'


text:
Eliþa konuþmasýný bitirmeden, haberci yanýna geldi ve, 'Bu felaket RAB'dendir' dedi, 'Neden hâlâ RAB'bi bekleyeyim?'


text:
Eliþa, 'RAB'bin sözüne kulak verin!' dedi, 'RAB diyor ki, <Yarýn bu saatlerde Samiriye Kapýsý'nda bir sea ince un*fi* da, iki sea arpa*fj* da birer þekele*fk* satýlacak.> '


text:
Kralýn özel yardýmcýsý olan komutan, Tanrý adamýna, 'RAB göklerin kapaklarýný açsa bile olacak þey deðil bu!' dedi.


text:
Kent kapýsýnýn giriþinde deri hastalýðýna yakalanmýþ dört adam vardý. Birbirlerine, 'Ne diye ölene dek burada kalalým?' diyorlardý,


text:
'Kente girelim desek, orada kýtlýk var, ölürüz; burada kalsak da öleceðiz. Bari gidip Aram ordugahýna teslim olalým. Canýmýzý baðýþlarlarsa yaþarýz, öldürürlerse de öldürsünler.'


text:
Akþam karanlýðýnda kalkýp Aram ordugahýna doðru gittiler. Ordugaha yaklaþtýklarýnda, orada kimseyi göremediler.


text:
Çünkü Rab Aram ordugahýnda savaþ arabalarýyla, atlarýyla yaklaþan büyük bir ordunun çýkardýðý seslerin duyulmasýný saðlamýþtý. Aramlýlar da birbirlerine, 'Bakýn, Ýsrail Kralý bize saldýrmak için Hitit* ve Mýsýr krallarýný kiralamýþ!' demiþlerdi.


text:
Böylece, gün batarken çadýrlarýný, atlarýný, eþeklerini býrakýp kaçmýþlar, canlarýný kurtarmak için ordugahý olduðu gibi býrakmýþlardý.


text:
Deri hastalýðýna yakalanmýþ adamlar ordugaha varýp çadýrlarýn birine girdiler. Yiyip içtikten sonra oradaki altýn, gümüþ ve giysileri götürüp gizlediler. Sonra dönüp baþka bir çadýra girdiler, orada bulduklarýný da götürüp gizlediler.


text:
Ardýndan birbirlerine, 'Yaptýðýmýz doðru deðil' dediler, 'Bugün müjde günü. Oysa biz susuyoruz. Gün doðuncaya kadar beklersek, cezaya çarptýrýlacaðýmýz kesin. Haydi saraya gidip durumu bildirelim.'


text:
Böylece gidip kent kapýsýndaki nöbetçilere seslendiler. 'Aram ordugahýna gittik' dediler, 'Hiç kimseyi göremedik; ne de bir insan sesi duyduk. Yalnýzca baðlý atlar, eþekler vardý. Çadýrlarý da olduðu gibi býrakýp gitmiþler.'


text:
Kral gece kalkýp görevlilerine, 'Aramlýlar'ýn ne tasarladýðýný size söyleyeyim' dedi, 'Aç kaldýðýmýzý biliyorlar. Onun için ordugahlarýný býrakýp kýrda gizlenmiþler. Kentin dýþýna çýktýðýmýzda, bizi canlý yakalayýp kenti ele geçirmeyi düþünüyorlar.'


text:
Görevlilerden biri, 'Kentte kalan beþ atla birkaç adam gönderelim, o zaman durumu anlarýz' dedi, 'Nasýl olsa gidecek olanlar da burada, kentte kalan nice Ýsrailli gibi ölüme mahkûm!'


text:
Adamlar yanlarýna iki atlý araba aldýlar. Kral, 'Gidin, ne olduðunu öðrenin' diyerek onlarý Aram ordusunun ardýndan gönderdi.


text:
Adamlar Þeria Irmaðý'na kadar Aram ordusunu izlediler. Yol baþtan sona kadar Aramlýlar'ýn kaçarken attýklarý giysi ve eþyalarla doluydu. Haberciler dönüp krala durumu bildirdiler.


text:
Bunun üzerine halk kentten çýkýp Aram ordugahýný yaðmaladý. RAB'bin dediði gibi, bir sea*fl* ince unun da, iki sea arpanýn*fm* da fiyatý bir þekele*fn* düþtü.


text:
Kral özel yardýmcýsý olan komutaný kentin kapýsýnda býrakmýþtý. Halk onu kapýnýn aðzýnda çiðneyerek öldürdü. Kral Eliþa'nýn evine gittiðinde, Tanrý adamý ona olacaklarý önceden bildirmiþti.


text:
Her þey Tanrý adamýnýn krala dediði gibi oldu. 'Yarýn bu saatlerde Samiriye Kapýsý'nda bir sea*fl* ince un da, iki sea arpa*fm* da birer þekele*fn* satýlacak' demiþti.


text:
Komutan da Tanrý adamýna þöyle karþýlýk vermiþti: 'RAB göklerin kapaklarýný açsa bile, olacak þey deðil bu!' Eliþa, 'Sen her þeyi gözlerinle görecek, ama onlardan hiçbir þey yiyemeyeceksin!' demiþti.


text:
Eliþa, oðlunu diriltmiþ olduðu Þunemli kadýna þöyle demiþti: 'Kalk, ailenle birlikte buradan git, geçici olarak kalabileceðin bir yer bul. Çünkü RAB ülkeye yedi yýl sürecek bir kýtlýk göndermeye karar verdi.'


text:
Kadýn Tanrý adamýnýn öðüdüne uyarak ailesiyle birlikte kalkýp Filist ülkesine gitti ve orada yedi yýl kaldý.


text:
O sýrada kral Tanrý adamýnýn uþaðý Gehazi'yle konuþuyor, 'Bana Eliþa'nýn yaptýðý bütün mucizeleri anlat' diyordu.


text:
Ýþte Gehazi tam Eliþa'nýn ölüyü nasýl dirilttiðini krala anlatýrken, oðlu diriltilen kadýn eviyle tarlasýný geri almak için kraldan yardým istemeye geldi. Gehazi krala, 'Efendim kral, sözünü ettiðim kadýn budur. Yanýndaki oðlu da Eliþa'nýn dirilttiði çocuktur' dedi.


text:
Kral kadýna sorunca kadýn her þeyi anlattý. Bunun üzerine kral bir görevli çaðýrtýp þu buyruðu verdi: 'Bu kadýna her þeyini, ülkeden ayrýldýðý günden bugüne kadar biriken bütün geliriyle birlikte tarlasýný geri verin.'


text:
Aram Kralý Ben-Hadat hastalandýðý sýrada Eliþa Þam'a gitti. Tanrý adamýnýn Þam'a geldiði krala bildirildi.


text:
Kral, Hazael'e, 'Bir armaðan al, Tanrý adamýný karþýlamaya git' dedi, 'Onun aracýlýðýyla RAB'be danýþ, bu hastalýktan kurtulup kurtulamayacaðýmý sor.'


text:
Hazael, Þam'ýn en iyi mallarýndan oluþan kýrk deve yükü armaðaný yanýna alarak, Tanrý adamýný karþýlamaya gitti. Eliþa'nýn önünde durup þöyle dedi: 'Kulun Aram Kralý Ben-Hadat, hastalýðýndan kurtulup kurtulamayacaðýný sormam için beni gönderdi.'


text:
Eliþa, 'Git ona, <Kesinlikle iyileþeceksin> de; ama RAB bana onun kesinlikle öleceðini açýkladý' diye karþýlýk verdi.


text:
Bunun üzerine Hazael Eliþa'dan ayrýlýp efendisi Ben-Hadat'ýn yanýna döndü. Ben-Hadat ona, 'Eliþa sana ne söyledi?' diye sordu.


text:
Gelgelelim ertesi gün Hazael ýslattýðý bir örtüyü kralýn yüzüne kapatýp onu boðdu. Böylece kral öldü, yerine Hazael geçti.


text:
Ýsrail Kralý Ahav oðlu Yoram'ýn krallýðýnýn beþinci yýlýnda, Yehoþafat'ýn Yahuda Kralý olduðu sýrada, Yehoþafat'ýn oðlu Yehoram Yahuda'yý yönetmeye baþladý.


text:
Karýsý Ahav'ýn kýzý olduðu için, o da Ahav'ýn ailesi gibi Ýsrail krallarýnýn yolunu izledi ve RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.


text:
Ama RAB kulu Davut'un hatýrý için Yahuda'yý yok etmek istemedi. Çünkü Davut'a ve soyuna sönmeyen bir ýþýk vereceðine söz vermiþti.


text:
Yehoram'ýn krallýðý döneminde Edomlular Yahudalýlar'a karþý ayaklanarak kendi krallýklarýný kurdular.


text:
Yehoram bütün savaþ arabalarýyla Sair'e gitti. Edomlular onu ve savaþ arabalarýnýn komutanlarýný kuþattýlar. Ama Yehoram gece kalkýp kuþatmayý yararak kaçtý. Askerleri de kaçarak evlerine döndü.


text:
Yehoram'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yehoram ölüp atalarýna kavuþtu ve Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Ahazya kral oldu.


text:
Ýsrail Kralý Ahav oðlu Yoram'ýn krallýðýnýn on ikinci yýlýnda Yehoram oðlu Ahazya Yahuda Kralý oldu.


text:
Ahazya yirmi iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de bir yýl krallýk yaptý. Annesi Ýsrail Kralý Omri'nin torunu Atalya'ydý.


text:
Ahazya evlilik yoluyla Ahav'a akraba olduðu için Ahav ailesinin yolunu izledi ve onlar gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.


text:
Ahazya, Aram Kralý Hazael'le savaþmak üzere Ahav oðlu Yoram'la birlikte Ramot-Gilat'a gitti. Aramlýlar Yoram'ý yaraladýlar.


text:
Kral Yoram Ramot-Gilat'ta Aram Kralý Hazael'le savaþýrken aldýðý yaralarýn iyileþmesi için Yizreel'e döndü. Yahuda Kralý Yehoram oðlu Ahazya da yaralanan Ahav oðlu Yoram'ý görmek için Yizreel'e gitti.


text:
Peygamber Eliþa, peygamberler topluluðundan bir adam çaðýrýp, 'Kemerini kuþan, bu yað kabýný alýp Ramot-Gilat'a git' dedi,


text:
'Oraya varýnca Nimþi oðlu, Yehoþafat oðlu Yehu'yu ara. Onu kardeþlerinin arasýndan alýp baþka bir odaya götür.


text:
Zeytinyaðýný baþýna dök ve ona RAB þöyle diyor de: <Seni Ýsrail Kralý olarak meshettim*.> Sonra kapýyý aç ve koþ, oyalanma!'


text:
Oraya vardýðýnda ordu komutanlarýnýn bir arada oturduklarýný gördü. 'Komutaným, sana bir haberim var' dedi.


text:
Yehu kalkýp eve girdi. Uþak yaðý Yehu'nun baþýna döküp ona þöyle dedi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB diyor ki, <Seni halkým Ýsrail'in kralý olarak meshettim.


text:
Efendin Ahav'ýn ailesini öldüreceksin. Bana hizmet eden peygamberlerin ve bütün kullarýmýn dökülen kanýnýn öcünü Ýzebel'den alacaðým.


text:
Ahav'ýn bütün soyu ortadan kalkacak. Ýsrail'de genç yaþlý*fo* Ahav'ýn soyundan gelen bütün erkeklerin kökünü kurutacaðým.


text:
Nevat oðlu Yarovam'la Ahiya oðlu Baaþa'nýn ailelerine ne yaptýmsa, Ahav'ýn ailesine de aynýsýný yapacaðým.


text:
Yizreel topraklarýnda Ýzebel'in ölüsünü köpekler yiyecek ve onu gömen olmayacak.> ' Uþak bunlarý söyledikten sonra kapýyý açýp kaçtý.


text:
Yehu komutan arkadaþlarýnýn yanýna döndü. Ýçlerinden biri, 'Her þey yolunda mý? O delinin seninle ne iþi vardý?' diye sordu.


text:
Bunun üzerine hepsi hemen cüppelerini çýkarýp merdivenin baþýnda duran Yehu'nun ayaklarýna serdi. Boru çalarak, 'Yehu kraldýr!' diye baðýrdýlar.


text:
Nimþi oðlu Yehoþafat oðlu Yehu Yoram'a karþý bir düzen kurdu. O sýralarda Yoram ile Ýsrail halký Aram Kralý Hazael'e karþý Ramot-Gilat'ý savunuyordu.


text:
Ancak Kral Yoram, Aram Kralý Hazael'le savaþýrken Aramlýlar onu yaralamýþtý. Yoram da yaralarýn iyileþmesi için Yizreel'e dönmüþtü. Yehu arkadaþlarýna, 'Eðer siz de benimle ayný görüþteyseniz, hiç kimsenin kentten kaçmasýna ve gidip durumu Yizreel'e bildirmesine izin vermeyin' dedi.


text:
Yehu savaþ arabasýna binip Yizreel'e gitti. Çünkü Yoram orada hasta yatýyordu. Yahuda Kralý Ahazya da Yoram'ý görmek için oraya gitmiþti.


text:
Yizreel'de kulede nöbet tutan gözcü, Yehu'nun ordusuyla yaklaþtýðýný görünce, 'Bir kalabalýk görüyorum!' diye baðýrdý.


text:
Bu kez ikinci bir atlý gönderildi. Atlý onlara varýp, 'Kralýmýz, <Barýþ için mi geldin?> diye soruyor' dedi.


text:
Gözcü durumu krala bildirdi: 'Ulak onlara vardý, ama geri dönmedi. Komutanlarý savaþ arabasýný Nimþi oðlu Yehu gibi delicesine sürüyor.'


text:
Kral Yoram, 'Arabamý hazýrlayýn!' diye buyruk verdi. Arabasý hazýrlandý. Ýsrail Kralý Yoram ile Yahuda Kralý Ahazya arabalarýna binip Yehu'yu karþýlamaya gittiler. Yizreelli Navot'un topraklarýnda onunla karþýlaþtýlar.


text:
Yehu var gücüyle yayýný çekip Yoram'ý sýrtýndan vurdu. Ok Yoram'ýn kalbini delip geçti. Yoram arabasýnýn içine yýðýlýp kaldý.


text:
Yehu yardýmcýsý Bidkar'a, 'Onun cesedini al, Yizreelli Navot'un topraðýna at' dedi, 'Anýmsa, senle ben birlikte Yoram'ýn babasý Ahav'ýn ardýndan savaþ arabasýyla giderken, RAB Ahav'a,


text:
<Dün Navot'la oðullarýnýn kanýný gördüm. Seni de bu topraklarda cezalandýracaðým> demiþti. Þimdi RAB'bin sözü uyarýnca, Yoram'ýn cesedini al, Navot'un topraðýna at!'


text:
Yahuda Kralý Ahazya olanlarý görünce Beythaggan'a doðru kaçmaya baþladý. Yehu ardýna takýlýp, 'Onu da öldürün!' diye baðýrdý. Ahazya'yý Yivleam yakýnlarýnda, Gur yolunda, arabasýnýn içinde vurdular. Yaralý olarak Megiddo'ya kadar kaçýp orada öldü.


text:
Adamlarý Ahazya'nýn cesedini bir savaþ arabasýna koyup Yeruþalim'e götürdüler. Onu Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna, kendi mezarýna gömdüler.


text:
Sonra Yehu Yizreel'e gitti. Ýzebel bunu duyunca, gözlerine sürme çekti, saçlarýný tarayýp pencereden dýþarýyý gözlemeye baþladý.


text:
Yehu kentin kapýsýndan içeri girince, Ýzebel, 'Ey efendisini öldüren Zimri, barýþ için mi geldin?' diye seslendi.


text:
Yehu, 'Atýn onu aþaðý!' dedi. Görevliler Ýzebel'i aþaðýya attýlar. Kaný surlarýn ve bedenini çiðneyen atlarýn üzerine sýçradý.


text:
Yehu içeri girip yedi, içti. Sonra, 'O lanet olasý kadýný alýp gömün, ne de olsa bir kral kýzýdýr' dedi.


text:
Geri dönüp durumu Yehu'ya bildirdiler. Yehu onlara þöyle dedi: 'Kulu Tiþbeli Ýlyas aracýlýðýyla konuþan RAB'bin sözü yerine geldi. RAB, <Yizreel topraklarýnda Ýzebel'in ölüsünü köpekler yiyecek> demiþti.


text:
Ahav'ýn Samiriye'de yetmiþ oðlu vardý. Yehu mektuplar yazýp Samiriye'ye gönderdi. Yizreel'in yöneticilerine, ileri gelenlere ve Ahav'ýn çocuklarýný koruyanlara yazdýðý mektuplarda Yehu þöyle diyordu:


text:
'Efendinizin oðullarý sizinle birliktedir. Savaþ arabalarýnýz, atlarýnýz, silahlarýnýz var. Surlu bir kentte yaþýyorsunuz. Bu mektup size ulaþýr ulaþmaz,


text:
efendinizin oðullarýndan en iyi ve en uygun olaný seçip babasýnýn tahtýna oturtun. Ve efendinizin ailesini korumak için savaþýn.'


text:
Saray sorumlusu, kent valisi, ileri gelenler ve Ahav'ýn çocuklarýný koruyanlar Yehu'ya þu haberi gönderdi: 'Biz senin kullarýnýz, söyleyeceðin her þeyi yapmaya hazýrýz. Kimseyi kral yapmaya niyetimiz yok. Kendin için en iyi olan neyse onu yap.'


text:
Yehu onlara ikinci bir mektup yazdý: 'Eðer siz benden yana ve bana baðlýysanýz, efendinizin oðullarýnýn baþýný kesip yarýn bu saatlerde Yizreel'e, bana getirin.'


text:
Yehu'nun mektubu kent ileri gelenlerine ulaþýnca, Ahav'ýn yetmiþ oðlunu öldürüp baþlarýný küfelere koydular ve Yizreel'e, Yehu'ya gönderdiler.


text:
Ertesi sabah Yehu halkýn önüne çýkýp þöyle dedi: 'Efendime düzen kurup onu öldüren benim, sizin suçunuz yok. Ama bunlarý kim öldürdü?


text:
Bu olay gösteriyor ki, RAB'bin Ahav'ýn ailesine iliþkin söylediði hiçbir söz boþa çýkmayacaktýr. RAB, kulu Ýlyas aracýlýðýyla verdiði sözü yerine getirdi.'


text:
Sonra Yizreel'de Ahav'ýn öteki akrabalarýnýn hepsini, bütün yüksek görevlilerini, yakýn arkadaþlarýný ve kâhinlerini* öldürdü. Sað kalan olmadý.


text:
Yehu Yizreel'den ayrýlýp Samiriye'ye doðru yola çýktý. Yolda çobanlarýn Beyteket adýný verdiði yerde,


text:
Yehu adamlarýna, 'Bunlarý diri yakalayýn!' diye buyruk verdi. Onlarý diri yakalayýp Beyteket Kuyusu yakýnýnda kýlýçtan geçirdiler. Öldürülenler kýrk iki kiþiydi. Sað kalan olmadý.


text:
Yehu oradan ayrýldý. Yolda kendisine doðru gelen Rekav oðlu Yehonadav'la karþýlaþtý. Ona selam vererek, 'Ben sana karþý iyi duygular besliyorum, sen de ayný duygulara sahip misin?' diye sordu.


text:
'Benimle gel ve RAB için nasýl çaba harcadýðýmý gör' dedi. Sonra onu arabasýyla Samiriye'ye götürdü.


text:
Samiriye'ye varýnca Yehu RAB'bin Ýlyas aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Ahav'ýn orada kalan akrabalarýnýn hepsini öldürdü.


text:
'Baal'ýn bütün peygamberlerini, kâhinlerini, ona tapan herkesi çaðýrýn. Hiçbiri gelmemezlik etmesin. Çünkü Baal'a büyük bir kurban sunacaðým. Kim gelmezse öldürülecek.' Gerçekte Yehu Baal'a tapanlarý yok etmek için bir düzen kurmaktaydý.


text:
Yehu bütün Ýsrail'e haber saldý. Baal'a tapanlarýn hepsi geldi, gelmeyen kalmadý. Baal'ýn tapýnaðý hýncahýnç doldu.


text:
Yehu, kutsal giysiler görevlisine, 'Baal'a tapanlarýn hepsine giysi çýkar' diye buyruk verdi. Görevli herkese giysi getirdi.


text:
O zaman Yehu Rekav oðlu Yehonadav'la birlikte Baal'ýn tapýnaðýna girdi. Ýçerdekilere, 'Çevrenize iyi bakýn' dedi, 'Aranýzda RAB'be tapanlardan kimse olmasýn, sadece Baal'a tapanlar olsun.'


text:
Ardýndan Yehu'yla Yehonadav kurban ve yakmalýk sunu* sunmak üzere içeri girdiler. Yehu tapýnaðýn çevresine seksen kiþi yerleþtirmiþ ve onlara þu buyruðu vermiþti: 'Elinize teslim ettiðim bu adamlardan biri kaçarsa, bunu canýnýzla ödersiniz!'


text:
Yakmalýk sununun sunulmasý biter bitmez, Yehu muhafýzlarla komutanlara, 'Ýçeriye girin, hepsini öldürün, hiçbiri kaçmasýn!' diye buyruk verdi. Muhafýzlarla komutanlar hepsini kýlýçtan geçirip ölülerini dýþarý attýlar. Sonra Baal'ýn tapýnaðýnýn iç bölümüne girdiler.


text:
Baal'ýn dikili taþýný ve tapýnaðýný ortadan kaldýrdýlar. Halk orayý helaya çevirdi. Orasý bugüne kadar da öyle kaldý.


text:
Ne var ki, Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan -Beytel ve Dan'daki altýn buzaðýlara tapmaktan- vazgeçmedi.


text:
RAB Yehu'ya, 'Gözümde doðru olaný yaparak baþarýlý oldun' dedi, 'Ahav'ýn ailesine istediðim her þeyi yaptýn. Bunun için senin soyun dört kuþak Ýsrail tahtýnda oturacak.'


text:
Gelgelelim Yehu Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin yasasýný yürekten izlemedi, önemsemedi. Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.


text:
RAB o günlerde Ýsrail topraklarýný küçültmeye baþladý. Aram Kralý Hazael Þeria Irmaðý'nýn doðusunda Gadlýlar, Rubenliler ve Manaþþeliler'in yaþadýðý bütün Gilat bölgesini, Arnon Vadisi'ndeki Aroer'den Gilat ve Baþan'a kadar bütün Ýsrail topraklarýný ele geçirdi.


text:
Yehu'nun krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Ahazya'nýn annesi Atalya, oðlunun öldürüldüðünü duyunca, kral soyunun bütün bireylerini yok etmeye çalýþtý.


text:
Ne var ki, Kral Yehoram'ýn kýzý, Ahazya'nýn üvey kýzkardeþi Yehoþeva, Ahazya oðlu Yoaþ'ý kralýn öldürülmek istenen öteki oðullarýnýn arasýndan alýp kaçýrdý ve dadýsýyla birlikte yatak odasýna gizledi. Çocuðu Atalya'dan gizleyerek kurtarmýþ oldu.


text:
Yedinci yýl Yehoyada haber gönderip Karyalýlar'ýn*fö* ve muhafýzlarýn yüzbaþýlarýný çaðýrttý. Onlarý RAB'bin Tapýnaðý'nda toplayarak onlarla bir antlaþma yaptý. Hepsine RAB'bin Tapýnaðý'nda ant içirdikten sonra kralýn oðlu Yoaþ'ý kendilerine gösterdi.


text:
üçte biri Sur Kapýsý'nda, üçte biri de muhafýzlarýn arkasýndaki kapýda bulunacak. Sýrayla tapýnak nöbeti tutacaksýnýz.


text:
Þabat Günü görevleri biten öbür iki bölükteki askerlerin tümü RAB'bin Tapýnaðý'nýn çevresinde durup kralý koruyacak.


text:
Herkes yalýn kýlýç kralýn çevresini sarsýn, yaklaþan olursa öldürün. Kral nereye giderse, ona eþlik edin.'


text:
Yüzbaþýlar Kâhin Yehoyada'nýn buyruklarýný tam tamýna uyguladýlar. Þabat Günü göreve gidenlerle görevi biten adamlarýný alýp Yehoyada'nýn yanýna gittiler.


text:
Kralý korumak için sunaðýn ve tapýnaðýn çevresine tapýnaðýn güneyinden kuzeyine kadar silahlý muhafýzlar yerleþtirildi.


text:
Yehoyada kralýn oðlu Yoaþ'ý dýþarý çýkarýp baþýna taç koydu. Tanrý'nýn Yasasý'ný da ona verip krallýðýný ilan ettiler. Onu meshedip* alkýþlayarak, 'Yaþasýn kral!' diye baðýrdýlar.


text:
Atalya muhafýzlarla halkýn çýkardýðý gürültüyü duyunca, RAB'bin Tapýnaðý'nda toplananlarýn yanýna gitti.


text:
Baktý, kral geleneðe uygun olarak sütunun yanýnda duruyor; yüzbaþýlar, borazan çalanlar çevresine toplanmýþ. Ülke halký sevinç içindeydi, borazanlar çalýnýyordu. Atalya giysilerini yýrtarak, 'Hainlik! Hainlik!' diye baðýrdý.


text:
Kâhin Yehoyada yüzbaþýlara, 'O kadýný aradan çýkarýn. Ardýndan kim giderse kýlýçtan geçirin' diye buyruk verdi. Çünkü kadýnýn RAB'bin Tapýnaðý'nda öldürülmesini istemiyordu.


text:
Yehoyada RAB'bin halký olmalarý için RAB ile kral ve halk arasýnda bir antlaþma yaptý. Ayrýca halkla kral arasýnda da bir antlaþma yaptý.


text:
Ülke halký gidip Baal'ýn* tapýnaðýný yýktý. Sunaklarýný, putlarýný parçaladýlar; Baal'ýn Kâhini Mattan'ý da sunaklarýn önünde öldürdüler.


text:
Sonra yüzbaþýlarý, Karyalýlar'ý, muhafýzlarý ve halký yanýna aldý. Kralý RAB'bin Tapýnaðý'ndan getirdiler. Muhafýzlar Kapýsý'ndan geçerek sarayýna götürdüler, kral tahtýna oturttular.


text:
Ýsrail Kralý Yehu'nun krallýðýnýn yedinci yýlýnda Yoaþ Yahuda Kralý oldu. Yedi yaþýnda*fp* kral oldu ve Yeruþalim'de kýrk yýl krallýk yaptý. Annesi Beer-Þevalý Sivya'ydý.


text:
Yoaþ Kâhin Yehoyada yaþadýðý sürece RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý. Çünkü Kâhin Yehoyada ona yol gösteriyordu.


text:
Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri henüz kaldýrýlmamýþtý ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakýyordu.


text:
Yoaþ kâhinlere þöyle dedi: 'RAB'bin Tapýnaðý için yapýlan baðýþlarý: Nüfus sayýmýndan elde edilen geliri, kiþi baþýna düþen vergiyi ve halkýn gönüllü olarak RAB'bin Tapýnaðý'na sunduðu paralarý toplayýn.


text:
Her kâhin bunlarý hazine görevlilerinden alsýn. Tapýnaðýn neresinde yýkýk bir yer varsa, onarýlsýn.'


text:
Bunun üzerine Kral Yoaþ, Kâhin Yehoyada ile öbür kâhinleri çaðýrýp, 'Neden RAB'bin Tapýnaðý'ný onarmýyorsunuz?' diye sordu, 'Hazine görevlilerinden artýk para almayýn. Aldýðýnýz paralarý da RAB'bin Tapýnaðý'nýn onarýmýna devredin.'


text:
Kâhin Yehoyada bir sandýk aldý. Kapaðýna bir delik açýp sunaðýn yanýna, RAB'bin Tapýnaðý'na girenlerin saðýna yerleþtirdi. Kapýda görevli kâhinler RAB'bin Tapýnaðý'na getirilen bütün paralarý sandýða atýyorlardý.


text:
Sandýkta çok para biriktiðini görünce kralýn yazmanýyla baþkâhin RAB'bin Tapýnaðý'na getirilen paralarý sayýp torbalara koyarlardý.


text:
Sayýlan paralar RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan adamlara verilirdi. Onlar da paralarý RAB'bin Tapýnaðý'nda çalýþan marangozlara, yapýcýlara,


text:
duvarcýlara, taþçýlara öder, tapýnaðý onarmak için kereste ve yontma taþ alýmýnda kullanýr ve onarým için gereken öbür malzemelere harcarlardý.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nda toplanan paralar, tapýnak için gümüþ tas, fitil maþalarý, çanak, borazan, altýn ya da gümüþ eþya yapýmýnda kullanýlmadý.


text:
Tapýnakta çalýþanlara para ödemekle görevli kiþiler öyle dürüst insanlardý ki, onlara hesap bile sorulmazdý.


text:
Suç ve günah sunusu* olarak verilen paralarsa RAB'bin Tapýnaðý'na getirilmezdi; bunlar kâhinlere aitti.


text:
O sýrada Aram Kralý Hazael, Gat Kenti'ne saldýrýp kenti ele geçirdi. Sonra Yeruþalim'e saldýrmaya karar verdi.


text:
Yahuda Kralý Yoaþ, atalarý olan öbür Yahuda krallarýndan Yehoþafat'ýn, Yehoram'ýn, Ahazya'nýn ve kendisinin RAB'be adamýþ olduðu bütün kutsal armaðanlarý, RAB'bin Tapýnaðý'nda ve sarayýn hazinelerinde bulunan bütün altýnlarý Aram Kralý Hazael'e gönderdi. Bunun üzerine Hazael Yeruþalim'e saldýrmaktan vazgeçti.


text:
Yoaþ'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yoaþ'ý öldürenler, görevlilerinden Þimat oðlu Yozakar'la Þomer oðlu Yehozavat'tý. Yoaþ Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Amatsya kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Ahazya oðlu Yoaþ'ýn krallýðýnýn yirmi üçüncü yýlýnda Yehu oðlu Yehoahaz Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve on yedi yýl krallýk yaptý.


text:
Yehoahaz RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlara katýldý. Bu günahlardan ayrýlmadý.


text:
Ýþte bu yüzden RAB'bin Ýsrail'e karþý öfkesi alevlendi ve RAB onlarý uzun süre Aram Kralý Hazael'le oðlu Ben-Hadat'ýn egemenliði altýna soktu.


text:
Bunun üzerine Yehoahaz RAB'be yakardý. RAB onun yakarýþýný kabul etti. Çünkü Ýsrail'in çektiði sýkýntýyý, Aram Kralý'nýn onlara neler yaptýðýný görüyordu.


text:
RAB Ýsrail'e bir kurtarýcý gönderdi. Böylece halk Aramlýlar'ýn egemenliðinden kurtuldu ve önceki gibi evlerinde yaþamaya baþladý.


text:
Ne var ki Yarovam ailesinin Ýsrail'i sürüklediði günahlarý izlediler, bu günahlardan ayrýlmadýlar. Aþera* putu da Samiriye'de dikili kaldý.


text:
Yehoahaz'ýn elli atlý, on savaþ arabasý, on bin de yaya asker dýþýnda gücü kalmamýþtý. Çünkü Aram Kralý ötekileri harman tozu gibi ezip yok etmiþti.


text:
Yehoahaz'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve baþarýlarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahuda Kralý Yoaþ'ýn krallýðýnýn otuz yedinci yýlýnda Yehoahaz oðlu Yehoaþ Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve on altý yýl krallýk yaptý.


text:
RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý; onun yolunu izledi.


text:
Yehoaþ'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý, Yahuda Kralý Amatsya ile savaþýrken gösterdiði baþarýlar Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yehoaþ ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de Ýsrail krallarýnýn yanýna gömüldü ve tahtýna Yarovam*fr* geçti.


text:
Eliþa ölümcül bir hastalýða yakalandý. Ýsrail Kralý Yehoaþ gidip onu ziyaret etti, 'Baba, baba, Ýsrail'in arabasý ve atlýlarý!' diyerek aðladý.


text:
'Doðuya bakan pencereyi aç' dedi. Kral pencereyi açtý. Eliþa, 'Oku at!' dedi. Kral oku atýnca, Eliþa, 'Bu ok Aramlýlar'a karþý sizi zafere ulaþtýracak RAB'bin kurtarýþ okudur' dedi, 'Afek'te onlarý kesin bozguna uðratacaksýnýz.'


text:
Sonra, 'Öbür oklarý al' dedi. Ýsrail Kralý oklarý alýnca, Eliþa, 'Onlarý yere vur' dedi. Kral oklarý üç kez yere vurdu ve durdu.


text:
Buna öfkelenen Tanrý adamý Eliþa, 'Beþ altý kez vurmalýydýn, o zaman Aramlýlar'a karþý kesin bir zafer kazanýrdýn' dedi, 'Ama þimdi Aramlýlar'ý ancak üç kez bozguna uðratacaksýn.'


text:
Bir keresinde Ýsrailliler, ölü gömerken akýncýlarýn geldiðini görünce, ölüyü Eliþa'nýn mezarýna atýp kaçtýlar. Ölü Eliþa'nýn kemiklerine dokununca dirilip ayaða kalktý.


text:
Ama RAB, Ýbrahim, Ýshak ve Yakup'la yaptýðý antlaþmadan ötürü, Ýsrailliler'e iyilik etti. Onlara acýyýp yardým etti. Yok olmalarýna izin vermedi. Onlarý þimdiye kadar huzurundan atmadý.


text:
Bunun üzerine Ýsrail Kralý Yehoaþ, babasý Yehoahaz'ýn krallýðý döneminde Hazael oðlu Ben-Hadat'ýn savaþta ele geçirmiþ olduðu kentleri geri aldý. Onu üç kez bozguna uðratýp Ýsrail kentlerine yeniden sahip oldu.


text:
Ýsrail Kralý Yehoahaz oðlu Yehoaþ'ýn krallýðýnýn ikinci yýlýnda Yoaþ oðlu Amatsya Yahuda Kralý oldu.


text:
Amatsya yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi dokuz yýl krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Yehoaddan'dý.


text:
Amatsya RAB'bin gözünde doðru olaný yaptýysa da atasý Davut gibi deðildi. Her konuda babasý Yoaþ'ý örnek aldý.


text:
Ancak Musa'nýn Kitabý'ndaki yasaya uyarak katillerin çocuklarýný öldürtmedi. Çünkü RAB, 'Ne babalar çocuklarýnýn yerine öldürülecek, ne de çocuklar babalarýnýn yerine. Herkes kendi günahý için öldürülecek' diye buyurmuþtu.


text:
Amatsya Tuz Vadisi'nde on bin Edomlu asker öldürdü. Savaþarak Sela'yý ele geçirdi ve oraya Yokteel adýný verdi. Orasý hâlâ ayný adla anýlmaktadýr.


text:
Bundan sonra Amatsya, Yehu oðlu Yehoahaz oðlu Ýsrail Kralý Yehoaþ'a, 'Gel, yüz yüze görüþelim' diye haber gönderdi.


text:
Ýsrail Kralý Yehoaþ da karþýlýk olarak Yahuda Kralý Amatsya'ya þu haberi gönderdi: 'Lübnan'da dikenli bir çalý, sedir aðacýna, <Kýzýný oðluma eþ olarak ver> diye haber yollar. O sýrada oradan geçen yabanýl bir hayvan basýp çalýyý çiðner.


text:
Edomlular'ý bozguna uðrattýn diye böbürleniyorsun. Bu zafer sana yeter. Otur evinde! Niçin bela arýyorsun? Kendi baþýný da, Yahuda halkýnýn baþýný da derde sokacaksýn.'


text:
Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Derken Ýsrail Kralý Yehoaþ Yahuda Kralý Amatsya'nýn üzerine yürüdü. Ýki ordu Yahuda'nýn Beytþemeþ Kenti'nde karþýlaþtý.


text:
Ýsrail Kralý Yehoaþ, Ahazya*fs* oðlu Yoaþ oðlu Yahuda Kralý Amatsya'yý Beytþemeþ'te yakaladý. Sonra Yeruþalim'e girip Efrayim Kapýsý'ndan Köþe Kapýsý'na kadar Yeruþalim surlarýnýn dört yüz arþýnlýk*fþ* bölümünü yýktýrdý.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nda ve sarayýn hazinelerinde bulduðu altýný, gümüþü ve bütün eþyalarý aldý. Ayrýca bazý adamlarý da rehine olarak yanýna alýp Samiriye'ye döndü.


text:
Yehoaþ'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, yaptýklarý ve Yahuda Kralý Amatsya ile savaþýrken gösterdiði baþarýlar Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yehoaþ ölüp atalarýna kavuþunca, Samiriye'de Ýsrail krallarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yarovam kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Yoaþ oðlu Amatsya, Ýsrail Kralý Yehoahaz oðlu Yehoaþ'ýn ölümünden sonra on beþ yýl daha yaþadý.


text:
Yeruþalim'de Amatsya'ya bir düzen kurulmuþtu. Amatsya Lakiþ'e kaçtý. Ardýndan adam göndererek onu öldürttüler.


text:
Babasý Amatsya ölüp atalarýna kavuþtuktan sonra Azarya Eylat Kenti'ni onarýp Yahuda topraklarýna kattý.


text:
Yahuda Kralý Yoaþ oðlu Amatsya'nýn krallýðýnýn on beþinci yýlýnda Yehoaþ oðlu Yarovam Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve kýrk bir yýl krallýk yaptý.


text:
Yarovam RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn*fu* Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.


text:
Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin, kulu Gat-Heferli Amittay oðlu Yunus Peygamber aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Yarovam Levo-Hamat'tan Arava Gölü'ne*fü* kadar Ýsrail topraklarýný yeniden ele geçirdi.


text:
RAB Ýsrail'in çektiði sýkýntýyý görmüþtü. Genç yaþlý*fv* herkes acý içinde kývranýyordu. Ýsrail'e yardým edecek kimse yoktu.


text:
RAB Ýsrail'in adýný yeryüzünden silmek istemiyordu. Onun için, Yehoaþ oðlu Yarovam aracýlýðýyla onlarý kurtardý.


text:
Yarovam'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý, askeri baþarýlarý, eskiden Yaudi'ye*fy* ait olan Þam ve Hama kentlerini yeniden Ýsrail topraklarýna katýþý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Azarya on altý yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de elli iki yýl krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Yekolya'ydý.


text:
RAB Kral Azarya'yý cezalandýrdý. Kral ölünceye kadar deri hastalýðýndan kurtulamadý. Bu yüzden ayrý bir evde yaþadý. Sarayý ve ülke halkýný oðlu Yotam yönetti.


text:
Azarya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Azarya ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yotam kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn otuz sekizinci yýlýnda Yarovam oðlu Zekeriya Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve altý ay krallýk yaptý.


text:
Atalarý gibi, RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.


text:
Yaveþ oðlu Þallum Zekeriya'ya bir düzen kurdu; halkýn önünde saldýrýp onu öldürdü, yerine kendisi kral oldu.


text:
Böylece RAB'bin Yehu'ya, 'Senin soyun dört kuþak Ýsrail tahtýnda oturacak' diye verdiði söz yerine gelmiþ oldu.


text:
Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn otuz dokuzuncu yýlýnda Yaveþ oðlu Þallum Ýsrail Kralý oldu ve Samiriye'de bir ay krallýk yaptý.


text:
Gadi oðlu Menahem Tirsa'dan Samiriye'ye gelip Yaveþ oðlu Þallum'a saldýrdý. Onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.


text:
Þallum'un krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve kurduðu düzen Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
O sýrada Menahem, Tirsa Kenti'nden baþlayarak, Tifsah Kenti'ne ve çevresinde yaþayan herkese saldýrdý. Çünkü kentin kapýsýný kendisine açmamýþlardý. Herkesi öldürüp gebe kadýnlarýn karýnlarýný bile yardý.


text:
Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn otuz dokuzuncu yýlýnda Gadi oðlu Menahem Ýsrail Kralý oldu ve Samiriye'de on yýl krallýk yaptý.


text:
RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve yaþamý boyunca Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.


text:
Asur Kralý Tiglat-Pileser*fz* Ýsrail'e saldýrdý. Menahem, Tiglat-Pileser'in desteðini saðlayýp krallýðýný güçlendirmek için, ona bin talant*fa* gümüþ verdi.


text:
Ýsrail'deki bütün zenginleri adam baþý elli þekel*fb* gümüþ ödemekle yükümlü kýlarak Asur Kralý'na verilen gümüþü karþýladý. Böylece Asur Kralý Ýsrail topraklarýndan çekilip ülkesine döndü.


text:
Menahem'in krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn ellinci yýlýnda Menahem oðlu Pekahya Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve iki yýl krallýk yaptý.


text:
Pekahya RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.


text:
Komutanlarýndan biri olan Remalya'nýn oðlu Pekah kendisine düzen kurdu. Argov ve Arye'nin iþbirliðiyle yanýna Gilatlý elli adam alarak Pekahya'yý Samiriye'deki sarayýn kalesinde öldürdü, yerine kendisi kral oldu.


text:
Pekahya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahuda Kralý Azarya'nýn krallýðýnýn elli ikinci yýlýnda Remalya oðlu Pekah Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve yirmi yýl krallýk yaptý.


text:
RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý ve Nevat oðlu Yarovam'ýn Ýsrail'i sürüklediði günahlardan ayrýlmadý.


text:
Ýsrail Kralý Pekah'ýn krallýðý sýrasýnda, Asur Kralý Tiglat-Pileser Ýsrail'in Ýyon, Avel-Beytmaaka, Yanoah, Kedeþ, Hasor kentleriyle Gilat, Celile ve Naftali bölgelerini ele geçirerek halký Asur'a sürdü.


text:
Yahuda Kralý Azarya oðlu Yotam'ýn krallýðýnýn yirminci yýlýnda Ela oðlu Hoþea, Remalya oðlu Pekah'a düzen kurdu ve onu öldürüp yerine kendisi kral oldu.


text:
Pekah'ýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yotam yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on altý yýl krallýk yaptý. Annesi Sadok'un kýzý Yeruþa'ydý.


text:
Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri henüz kaldýrýlmamýþtý ve halk oralarda hâlâ kurban kesip buhur yakýyordu. Yotam RAB'bin Tapýnaðý'nýn Yukarý Kapýsý'ný onardý.


text:
RAB iþte o günlerde Aram Kralý Resin'le Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah'ý Yahuda üzerine göndermeye baþladý.


text:
Yotam ölüp atalarýna kavuþunca, atasý Davut'un Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Ahaz kral oldu.


text:
Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah'ýn krallýðýnýn on yedinci yýlýnda Yotam oðlu Ahaz Yahuda Kralý oldu.


text:
Ahaz yirmi yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on altý yýl krallýk yaptý. Tanrýsý RAB'bin gözünde doðru olaný yapan atasý Davut gibi davranmadý.


text:
Ýsrail krallarýnýn yolunu izledi; hatta RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn iðrenç törelerine uyarak oðlunu ateþte kurban etti.


text:
Aram Kralý Resin'le Ýsrail Kralý Remalya oðlu Pekah Yeruþalim'e yürüdüler. Kenti kuþattýlarsa da Ahaz'ý yenemediler.


text:
O sýrada Aram Kralý Resin Eylat'ý geri alýp Yahudalýlar'ý oradan sürdü. Edomlular Eylat'a yerleþti. Bugün de orada yaþýyorlar.


text:
Ahaz, Asur Kralý Tiglat-Pileser'e: 'Senin kulun kölenim; gel, bana saldýran Aram ve Ýsrail krallarýnýn elinden beni kurtar' diye ulaklar gönderdi.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nda ve sarayýn hazinelerinde bulunan altýn ve gümüþü armaðan olarak Asur Kralý'na gönderdi.


text:
Asur Kralý Ahaz'ýn isteðini olumlu karþýladý, saldýrýp Þam'ý ele geçirdi. Kent halkýný Kîr'e sürüp Resin'i öldürdü.


text:
Kral Ahaz, Asur Kralý Tiglat-Pileser'i karþýlamak için Þam'a gittiðinde, oradaki sunaðý gördü. Aynýsýný yaptýrmak için sunaðýn bütün ayrýntýlarýný gösteren bir planý ve maketi Kâhin Uriya'ya gönderdi.


text:
Kâhin Uriya, Kral Ahaz Þam'dan dönünceye kadar, onun göndermiþ olduðu maketin týpkýsý bir sunak yaptý.


text:
Yakmalýk sunularý* ve tahýl sunularýný* sundu, dökmelik sunuyu boþalttý, esenlik sunusunun* kanýný sunaðýn üzerine döktü.


text:
RAB'bin huzurundaki tunç* sunaðý tapýnaðýn önünden, yeni sunakla tapýnaðýn arasýndaki yerinden getirtip yeni sunaðýn kuzeyine yerleþtirdi.


text:
Kral Ahaz Kâhin Uriya'ya þu buyruklarý verdi: 'Sabahýn yakmalýk sunusuyla akþamýn tahýl sunusunu, kralýn yakmalýk ve tahýl sunusunu, ayrýca ülke halkýnýn yakmalýk, tahýl ve dökmelik sunularýný bu büyük sunaðýn üzerinde sun; yakmalýk sunularýn ve kurbanlarýn kanýný onun üzerine dök. Ama tunç sunaðý geleceði bilmek için kendim kullanacaðým.'


text:
Kral Ahaz tapýnaktaki kazanlarýn üzerine oturduðu ayaklýklarýn yan aynalýklarýný söküp kazanlarý kaldýrdý. Havuzu tunç boðalarýn üzerinden indirip taþ bir döþeme üzerine yerleþtirdi.


text:
Asur Kralý'ný hoþnut etmek için RAB'bin Tapýnaðý'na konan kral kürsüsünün setini*fc* kaldýrýp kralýn tapýnaða girmek için kullandýðý özel kapýyý kapattý.


text:
Ahaz ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Hizkiya kral oldu.


text:
Yahuda Kralý Ahaz'ýn krallýðýnýn on ikinci yýlýnda Ela oðlu Hoþea Samiriye'de Ýsrail Kralý oldu ve dokuz yýl krallýk yaptý.


text:
Ancak Asur Kralý Hoþea'nýn hainlik yaptýðýný öðrendi. Çünkü Hoþea Mýsýr Firavunu So'nun desteðini saðlamak için ona ulaklar göndermiþ, üstelik her yýl ödemesi gereken haraçlarý da Asur Kralý'na ödememiþti. Bunun üzerine Asur Kralý onu yakalayýp cezaevine kapadý.


text:
Hoþea'nýn krallýðýnýn dokuzuncu yýlýnda Asur Kralý Samiriye'yi ele geçirdi. Ýsrail halkýný Asur'a sürdü. Onlarý Halah'a, Habur Irmaðý kýyýsýndaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleþtirdi.


text:
Bütün bunlar kendilerini Mýsýr Firavunu'nun boyunduruðundan kurtarýp Mýsýr'dan çýkaran Tanrýlarý RAB'be karþý günah iþledikleri için Ýsrailliler'in baþýna geldi. Çünkü baþka ilahlara tapmýþlar,


text:
RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn törelerine ve Ýsrail krallarýnýn koyduðu kurallara göre yaþamýþlardý.


text:
Tanrýlarý RAB'bin onaylamadýðý bu iþleri gizlilik içinde yapmýþlar, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde tapýnma yerleri kurmuþlardý.


text:
RAB'bin onlarýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn yaptýðý gibi, bütün tapýnma yerlerinde buhur yaktýlar. Yaptýklarý kötülüklerle RAB'bi öfkelendirdiler.


text:
RAB Ýsrail ve Yahuda halkýný bütün peygamberler ve biliciler* aracýlýðýyla uyarmýþ, onlara, 'Bu kötü yollarýnýzdan dönün' demiþti, 'Atalarýnýza buyurduðum ve kullarým peygamberler aracýlýðýyla size gönderdiðim Kutsal Yasa'nýn tümüne uyarak buyruklarýmý, kurallarýmý yerine getirin.'


text:
Tanrý'nýn kurallarýný, uyarýlarýný ve atalarýyla yaptýðý antlaþmayý hiçe sayarak deðersiz putlarýn ardýnca gittiler, böylece kendi deðerlerini de yitirdiler. Çevrelerindeki uluslar gibi yaþamamalarý için RAB kendilerine buyruk verdiði halde, uluslarýn törelerine göre yaþadýlar.


text:
Tanrýlarý RAB'bin bütün buyruklarýný terk ettiler. Tapýnmak için kendilerine iki dökme buzaðý ve Aþera* putu yaptýrdýlar. Gök cisimlerine taptýlar. Baal'a* kulluk ettiler.


text:
Oðullarýný, kýzlarýný ateþte kurban ettiler. Falcýlýk, büyücülük yaptýlar. RAB'bin gözünde kötü olaný yaptýlar, kendilerini kötülüðe adayarak O'nu öfkelendirdiler.


text:
Yahudalýlar bile Tanrýlarý RAB'bin buyruklarýna uymadýlar. Ýsrailliler'in benimsediði törelere göre yaþadýlar.


text:
Bundan dolayý RAB Ýsrail soyundan olan herkesi reddetti. Çapulcularýn eline teslim ederek onlarý cezalandýrdý. Hepsini huzurundan kovdu.


text:
RAB Ýsrail'i Davut soyunun elinden aldýktan sonra, Ýsrailliler Nevat oðlu Yarovam'ý kral yaptýlar. Yarovam Ýsrailliler'i RAB'bin yolundan saptýrarak büyük günaha sürükledi.


text:
Sonunda RAB kullarý peygamberler aracýlýðýyla uyarmýþ olduðu gibi, onlarý huzurundan kovdu. Ýsrailliler kendi topraklarýndan Asur'a sürüldüler. Bugün de orada yaþýyorlar.


text:
Asur Kralý Ýsrailliler'in yerine Babil, Kuta, Avva, Hama ve Sefarvayim'den insanlar getirtip Samiriye kentlerine yerleþtirdi. Bunlar Samiriye'yi mülk edinip oradaki kentlerde yaþamaya baþladýlar.


text:
Oralara ilk yerleþtiklerinde RAB'be tapýnmadýlar. Bu yüzden RAB aslanlar göndererek bazýlarýný öldürttü.


text:
Asur Kralý'na, 'Sürdüðün ve Samiriye kentlerine yerleþtirdiðin uluslar Samiriye ilahýnýn yasasýný bilmiyorlar. O da üzerlerine aslanlar gönderiyor' diye haber salýndý, 'Bu yüzden aslanlara yem oluyorlar. Çünkü ülke ilahýnýn yasasýndan haberleri yok.'


text:
Bunun üzerine Asur Kralý þu buyruðu verdi: 'Samiriye'den sürülen kâhinlerden birini geri gönderin, gidip orada yaþasýn ve ülke ilahýnýn yasasýný onlara öðretsin.'


text:
Samiriye'den sürülen kâhinlerden biri gelip Beytel'e yerleþti ve RAB'be nasýl tapýnacaklarýný onlara öðretmeye baþladý.


text:
Gelgelelim Samiriye kentlerine yerleþen her ulus kendi ilahlarýný yaptý. Samiriyeliler'in yapmýþ olduðu tapýnma yerlerindeki yapýlara bu ilahlarý koydular.


text:
Avva halký ise Nivhaz ve Tartak adýndaki ilahlarýný yaptýlar. Sefarvayim halký ise oðullarýný ilahlarý Adrammelek ve Anammelek'e yakarak kurban ettiler.


text:
Bir yandan RAB'be tapýnýyor, öte yandan tapýnma yerlerindeki yapýlarda görev yapmak üzere aralarýndan rasgele kâhinler seçiyorlardý.


text:
Böylece hem RAB'be tapýnýyorlar, hem de aralarýndan geldikleri uluslarýn törelerine göre kendi ilahlarýna kulluk ediyorlardý.


text:
Bugün de eski törelerine göre yaþýyorlar. Ne RAB'be tapýnýyorlar, ne de RAB'bin Ýsrail adýný verdiði Yakup'un oðullarý için koymuþ olduðu kurallara, ilkelere, yasalara, buyruklara uyuyorlar.


text:
RAB Yakupoðullarý'yla antlaþma yapmýþ ve onlara þöyle buyurmuþtu: 'Baþka ilahlara tapmayacak, önlerinde eðilmeyecek, onlara kulluk etmeyecek, kurban kesmeyeceksiniz.


text:
Yalnýzca ulu gücüyle her yere eriþen eliyle sizleri Mýsýr'dan çýkaran RAB'be tapýnacaksýnýz. O'nun önünde eðilip O'na kurban keseceksiniz.


text:
Sizler için yazmýþ olduðu kurallarý, ilkeleri, yasalarý, buyruklarý her zaman yerine getirmeye özen gösterecek ve baþka ilahlara tapmayacaksýnýz.


text:
Ne var ki Samiriye'ye yerleþenler buna kulak asmadýlar ve eski törelerine göre yaþamaya devam ettiler.


text:
Bu uluslar ayný zamanda hem RAB'be, hem de putlarýna tapýyorlardý. Çocuklarý ve torunlarý da bugüne dek atalarý gibi yaþýyorlar.


text:
Hizkiya yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi dokuz yýl krallýk yaptý. Annesi Zekeriya'nýn kýzý Aviya'ydý.


text:
Alýþýlagelen tapýnma yerlerini kaldýrdý, dikili taþlarý, Aþera* putlarýný parçaladý. Musa'nýn yapmýþ olduðu Nehuþtan adýndaki tunç* yýlaný da parçaladý. Çünkü Ýsrailliler o güne kadar ona buhur yakýyorlardý.


text:
Hizkiya Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be güvendi. Kendisinden önceki ve sonraki Yahuda krallarý arasýnda onun gibisi yoktu.


text:
RAB'be çok baðlýydý, O'nun yolundan ayrýlmadý, RAB'bin Musa'ya vermiþ olduðu buyruklarý yerine getirdi.


text:
RAB onunla birlikteydi. Yaptýðý her iþte baþarýlý oldu. Asur Kralý'na karþý ayaklandý ve ona kulluk etmedi.


text:
Gazze ve çevresine, gözcü kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde Filistliler'i bozguna uðrattý.


text:
Hizkiya'nýn krallýðýnýn dördüncü yýlýnda -Ýsrail Kralý Ela oðlu Hoþea'nýn krallýðýnýn yedinci yýlý- Asur Kralý Þalmaneser Samiriye'ye yürüyerek kenti kuþattý.


text:
Kuþatma üç yýl sürdü. Sonunda Samiriye'yi ele geçirdiler. Hizkiya'nýn krallýðýnýn altýncý yýlý, Ýsrail Kralý Hoþea'nýn krallýðýnýn dokuzuncu yýlýnda Samiriye alýndý.


text:
Asur Kralý Ýsrailliler'i Asur'a sürerek Halah'a, Habur Irmaðý kýyýsýndaki Gozan'a ve Med kentlerine yerleþtirdi.


text:
Çünkü Tanrýlarý RAB'bin sözünü dinlememiþler, O'nun antlaþmasýný ve RAB'bin kulu Musa'nýn buyruklarýný çiðnemiþlerdi. Ne kulak asmýþlar, ne de buyruklarý yerine getirmiþlerdi.


text:
Hizkiya'nýn krallýðýnýn on dördüncü yýlýnda Asur Kralý Sanherib, Yahuda'nýn surlu kentlerine saldýrýp hepsini ele geçirdi.


text:
Yahuda Kralý Hizkiya, Lakiþ Kenti'ndeki Asur Kralý'na þu haberi gönderdi: 'Suçluyum, üzerimden kuvvetlerini çek, ne istersen ödeyeceðim.' Asur Kralý Yahuda Kralý Hizkiya'yý üç yüz talant*fç* gümüþ ve otuz talant*fd* altýn ödemekle yükümlü kýldý.


text:
Daha önce yaptýrmýþ olduðu RAB'bin Tapýnaðý'nýn kapýlarýyla kapý pervazlarýnýn üzerindeki altýn kaplamalarý da çýkarýp Asur Kralý'na verdi.


text:
Asur Kralý baþkomutan, askeri danýþman ve komutanýný büyük bir orduyla Lakiþ'ten Yeruþalim'e, Kral Hizkiya'ya gönderdi. Yeruþalim'e varan ordu Çýrpýcý Tarlasý yolunda, Yukarý Havuz'un su yolunun yanýnda durdu.


text:
Haber gönderip Kral Hizkiya'yý çaðýrdýlar. Saray sorumlusu Hilkiya oðlu Elyakim, Yazman Þevna ve devlet tarihçisi Asaf oðlu Yoah Asurlular'ý karþýlamaya çýktý.


text:
Komutan onlara þöyle dedi: 'Hizkiya'ya söyleyin. <Büyük kral, Asur Kralý diyor ki: Güvendiðin þey ne, neye güveniyorsun?


text:
Savaþ tasarýlarýn ve gücün olduðunu söylüyorsun, ama bunlar boþ sözler. Kime güveniyorsun da bana karþý ayaklanýyorsun?


text:
Ýþte sen þu kýrýk kamýþ deðneðe, Mýsýr'a güveniyorsun. Bu deðnek kendisine yaslanan herkesin eline batar, deler. Firavun da kendisine güvenenler için böyledir.


text:
Yoksa bana, Tanrýmýz RAB'be güveniyoruz mu diyeceksiniz? Hizkiya'nýn Yahuda ve Yeruþalim halkýna, yalnýz Yeruþalim'de, bu sunaðýn önünde tapýnacaksýnýz diyerek tapýnma yerlerini, sunaklarýný ortadan kaldýrdýðý Tanrý deðil mi bu?>


text:
Mýsýr'ýn savaþ arabalarýyla atlýlarý saðlayacaðýna güvensen bile, efendimin en küçük rütbeli komutanlarýndan birini yenemezsin!


text:
Dahasý var: RAB'bin buyruðu olmadan mý saldýrýp burayý yýkmak için yola çýktýðýmý sanýyorsun? RAB, <Git, o ülkeyi yýk> dedi.'


text:
Hilkiya oðlu Elyakim, Þevna ve Yoah, 'Lütfen biz kullarýnla Aramice* konuþ' diye karþýlýk verdiler, 'Çünkü biz bu dili anlarýz. Yahudi dilinde konuþma. Surlarýn üzerindeki halk bizi dinliyor.'


text:
Komutan, 'Efendim bu sözleri yalnýz size ve efendinize söyleyeyim diye mi gönderdi beni?' dedi, 'Surlarýn üzerinde oturan bu halka, sizin gibi dýþkýsýný yemek, idrarýný içmek zorunda kalacak olan herkese gönderdi.'


text:
RAB bizi mutlaka kurtaracak, bu kent Asur Kralý'nýn eline geçmeyecek diyen Hizkiya'ya kanmayýn, RAB'be güvenmeyin.


text:
Hizkiya'yý dinlemeyin.> Çünkü Asur Kralý diyor ki, <Teslim olun, bana gelin. Böylece ben gelip sizi zeytinyaðý ve bal ülkesi olan kendi ülkeniz gibi bir ülkeye -tahýl ve yeni þarap, ekmek ve üzüm dolu bir ülkeye- götürene kadar herkes kendi asmasýndan, kendi incir aðacýndan yiyecek, kendi sarnýcýndan içecek. Yaþamý seçin, ölümü deðil. RAB bizi kurtaracak diyerek sizi aldatmaya çalýþan Hizkiya'yý dinlemeyin.


text:
Hani nerede Hama'nýn, Arpat'ýn ilahlarý? Sefarvayim'in*fe*, Hena ve Ývva'nýn ilahlarý nerede? Samiriye'yi elimden kurtarabildiler mi?


text:
Bütün ülkelerin ilahlarýndan hangisi ülkesini elimden kurtardý ki, RAB Yeruþalim'i elimden kurtarabilsin?> '


text:
Halk sustu, komutana tek sözle bile karþýlýk veren olmadý. Çünkü Kral Hizkiya, 'Karþýlýk vermeyin' diye buyurmuþtu.


text:
Sonra saray sorumlusu Hilkiya oðlu Elyakim, Yazman Þevna ve devlet tarihçisi Asaf oðlu Yoah giysilerini yýrttýlar ve gidip komutanýn söylediklerini Hizkiya'ya bildirdiler.


text:
Saray sorumlusu Elyakim'i, Yazman Þevna'yý ve ileri gelen kâhinleri Amots oðlu Peygamber Yeþaya'ya gönderdi. Hepsi çul kuþanmýþtý.


text:
Yeþaya'ya þöyle dediler: 'Hizkiya diyor ki, <Bugün sýkýntý, azar ve utanç günü. Çünkü çocuklarýn doðum vakti geldi, ama doðuracak güç yok.


text:
Yaþayan Tanrý'yý aþaðýlamak için efendisi Asur Kralý'nýn gönderdiði komutanýn söylediklerini belki Tanrýn RAB duyar da duyduðu sözlerden ötürü onlarý cezalandýrýr. Bu nedenle sað kalanlarýmýz için dua et.> '


text:
Yeþaya, Kral Hizkiya'dan gelen görevlilere þöyle dedi: 'Efendinize þunlarý söyleyin: <RAB diyor ki, Asur Kralý'nýn adamlarýndan benimle ilgili duyduðunuz küfürlerden korkma.


text:
Onun içine öyle bir ruh koyacaðým ki, bir haber üzerine kendi ülkesine dönecek. Orada onu kýlýçla öldürteceðim.> '


text:
Komutan, Asur Kralý'nýn Lakiþ'ten ayrýlýp Livna'ya karþý savaþtýðýný duydu. Krala danýþmak için oraya gitti.


text:
Kûþ* Kralý Tirhaka'nýn kendisiyle savaþmak üzere yola çýktýðýný haber alan Asur Kralý, Hizkiya'ya yine ulaklar göndererek þöyle dedi:


text:
'Yahuda Kralý Hizkiya'ya deyin ki, <Güvendiðin Tanrýn, Yeruþalim Asur Kralý'nýn eline teslim edilmeyecek diyerek seni aldatmasýn.


text:
Asur krallarýnýn bütün ülkelere neler yaptýðýný, onlarý nasýl yerle bir ettiðini duymuþsundur. Sen kurtulacaðýný mý sanýyorsun?


text:
Atalarýmýn yok ettiði uluslarý -Gozanlýlar'ý, Harranlýlar'ý, Resefliler'i, Telassar'da yaþayan Edenliler'i- ilahlarý kurtarabildi mi?


text:
Hizkiya mektubu ulaklarýn elinden alýp okuduktan sonra RAB'bin Tapýnaðý'na çýktý. RAB'bin önünde mektubu yere yayarak


text:
þöyle dua etti: 'Ey Keruvlar* arasýnda taht kuran Ýsrail'in Tanrýsý RAB, bütün dünya krallýklarýnýn tek Tanrýsý sensin. Yeri, göðü sen yarattýn.


text:
Ya RAB, kulak ver de iþit, gözlerini aç da gör, ya RAB; Sanherib'in söylediklerini, yaþayan Tanrý'yý nasýl aþaðýladýðýný duy.


text:
Ýlahlarýný yakýp yok ettiler. Çünkü onlar tanrý deðil, insan eliyle biçimlendirilmiþ tahta ve taþlardý.


text:
Ya RAB Tanrýmýz, þimdi bizi Sanherib'in elinden kurtar ki, bütün dünya krallýklarý senin tek Tanrý olduðunu anlasýn.'


text:
Bunun üzerine Amots oðlu Yeþaya, Hizkiya'ya þu haberi gönderdi: 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB þöyle diyor: <Asur Kralý Sanherib'le ilgili olarak bana yalvardýðýn için diyorum ki, ' <Erden kýz Siyon seni hor görüyor, Alay ediyor seninle. Yeruþalim kýzý* ardýndan alayla baþ sallýyor.


text:
Ulaklarýn aracýlýðýyla Rab'bi aþaðýladýn. Bir sürü savaþ arabamla daðlarýn tepesine, Lübnan'ýn doruklarýna çýktým, dedin. Yüksek sedir aðaçlarýný, seçme çamlarýný kestim, Lübnan'ýn en iç noktalarýna, Gür ormanlarýna ulaþtým.


text:
Yabancý ülkelerde kuyular kazdým, sular içtim, Mýsýr'ýn bütün kanallarýný ayaðýmýn tabanýyla kuruttum, dedin.


text:
' <Bütün bunlarý çoktan yaptýðýmý, Çok önceden tasarladýðýmý duymadýn mý? Surlu kentleri enkaz yýðýnlarýna çevirmeni Þimdi ben gerçekleþtirdim.


text:
O kentlerde yaþayanlarýn kolu kanadý kýrýldý. Yýlgýnlýk ve utanç içindeydiler; Kýr otuna, körpe filizlere, Damlarda büyümeden kavrulup giden ota döndüler.


text:
Bana duyduðun öfkeden, Kulaðýma eriþen küstahlýðýndan ötürü Halkamý burnuna, gemimi aðzýna takacak, Seni geldiðin yoldan geri çevireceðim.


text:
' <Senin için belirti þu olacak, ey Hizkiya: Bu yýl kendiliðinden yetiþeni yiyeceksiniz, Ýkinci yýl ise ardýndan biteni. Üçüncü yýl ekip biçin, Baðlar dikip ürününü yiyin.


text:
Çünkü sað kalanlar Yeruþalim'den, Kurtulanlar Siyon Daðý'ndan çýkacak. Her Þeye Egemen RAB'bin gayretiyle olacak bu.>


text:
'Bundan dolayý RAB Asur Kralý'na iliþkin þöyle diyor: <Bu kente girmeyecek, ok atmayacak. Kente kalkanla yaklaþmayacak, Karþýsýnda rampa kurmayacak.


text:
O gece RAB'bin meleði gidip Asur ordugahýnda yüz seksen beþ bin kiþiyi öldürdü. Ertesi sabah uyananlar salt cesetlerle karþýlaþtýlar.


text:
Bir gün ilahý Nisrok'un tapýnaðýnda tapýnýrken, oðullarýndan Adrammelek'le Þareser, onu kýlýçla öldürüp Ararat ülkesine kaçtýlar. Yerine oðlu Esarhaddon kral oldu.


text:
O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalýða yakalandý. Amots oðlu Peygamber Yeþaya ona gidip þöyle dedi: 'RAB diyor ki, <Ev iþlerini düzene sok. Çünkü iyileþmeyecek, öleceksin.> '


text:
'Ya RAB, yürekten bir sadakatle önünde nasýl yaþadýðýmý, gözünde iyi olaný yaptýðýmý anýmsa lütfen.' Sonra acý acý aðlamaya baþladý.


text:
'Geri dön ve halkýmý yöneten Hizkiya'ya þunu söyle: <Atan Davut'un Tanrýsý RAB diyor ki: Duaný iþittim, gözyaþlarýný gördüm, seni saðlýðýna kavuþturacaðým. Üç gün içinde RAB'bin Tapýnaðý'na çýkacaksýn.


text:
Ömrünü on beþ yýl daha uzatacaðým. Seni de kenti de Asur Kralý'nýn elinden kurtaracaðým. Kendim için ve kulum Davut'un hatýrý için bu kenti savunacaðým.> '


text:
Hizkiya Yeþaya'ya, 'RAB'bin beni iyileþtireceðine ve üç gün içinde RAB'bin Tapýnaðý'na çýkacaðýma iliþkin belirti nedir?' diye sormuþtu.


text:
Yeþaya þöyle karþýlýk vermiþti: 'RAB'bin verdiði sözü tutacaðýna iliþkin belirti þu olacak: Gölge on basamak uzasýn mý, kýsalsýn mý?'


text:
Bunun üzerine Peygamber Yeþaya RAB'be yakardý ve RAB Ahaz'ýn merdiveninden aþaðý düþmüþ olan gölgeyi on basamak kýsaltmýþtý.


text:
O sýrada Hizkiya'nýn hastalandýðýný duyan Baladan oðlu Babil Kralý Merodak-Baladan, ona mektuplarla birlikte bir armaðan gönderdi.


text:
Hizkiya elçileri kabul etti. Deposundaki bütün deðerli eþyalarý -altýný, gümüþü, baharatý, deðerli yaðý, silah deposunu ve hazine odalarýndaki her þeyi- elçilere gösterdi. Sarayýnda da krallýðýnda da onlara göstermediði hiçbir þey kalmadý.


text:
Peygamber Yeþaya Kral Hizkiya'ya gidip, 'Bu adamlar sana ne dediler, nereden gelmiþler?' diye sordu.


text:
RAB diyor ki, <Gün gelecek, sarayýndaki her þey, atalarýnýn bugüne kadar bütün biriktirdikleri Babil'e taþýnacak. Hiçbir þey kalmayacak.


text:
Hizkiya, 'RAB'den ilettiðin bu söz iyi' dedi. Çünkü, 'Nasýl olsa yaþadýðým sürece barýþ ve güvenlik olacak' diye düþünüyordu.


text:
Hizkiya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün baþarýlarý, bir havuz ve tünel yaparak suyu kente nasýl getirdiði, Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Manaþþe on iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de elli beþ yýl krallýk yaptý. Annesinin adý Hefsivah'tý.


text:
RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn iðrenç törelerine uyarak RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.


text:
Babasý Hizkiya'nýn yok ettiði puta tapýlan yerleri yeniden yaptýrdý. Ýsrail Kralý Ahav gibi, Baal* için sunaklar kurdu, Aþera* putu yaptý. Gök cisimlerine taparak onlara kulluk etti.


text:
Oðlunu ateþte kurban etti; falcýlýk ve büyücülük yaptý. Medyumlara, ruh çaðýranlara danýþtý. RAB'bin gözünde çok kötülük yaparak O'nu öfkelendirdi.


text:
Manaþþe yaptýrdýðý Aþera putunu RAB'bin Tapýnaðý'na yerleþtirdi. Oysa RAB tapýnaða iliþkin Davut'la oðlu Süleyman'a þöyle demiþti: 'Bu tapýnakta ve Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiðim Yeruþalim'de adým sonsuza dek anýlacak.


text:
Buyruklarýmý dikkatle yerine getirir ve kulum Musa'nýn kendilerine verdiði Kutsal Yasa'yý tam uygularlarsa, Ýsrail halkýnýn ayaðýný bir daha atalarýna vermiþ olduðum ülkenin dýþýna çýkarmayacaðým.'


text:
Ama halk kulak asmadý. Manaþþe onlarý öylesine yoldan çýkardý ki, RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünde yok ettiði uluslardan daha çok kötülük yaptýlar.


text:
'Yahuda Kralý Manaþþe bu iðrenç iþleri yaptýðý, kendisinden önceki Amorlular'dan daha çok kötülük ettiði, putlar dikerek Yahudalýlar'ý günaha sürüklediði için Ýsrail'in Tanrýsý RAB, <Yeruþalim'in ve Yahuda'nýn baþýna öyle bir felaket getireceðim ki, duyanlarýn hepsi þaþkýna dönecek> diyor,


text:
<Samiriye'yi ve Ahav'ýn soyunu nasýl cezalandýrdýmsa, Yeruþalim'i cezalandýrýrken de ayný ölçü ipini, ayný çekülü kullanacaðým. Bir adam tabaðýný nasýl temizler, silip yüzüstü kapatýrsa, Yeruþalim'i de öyle silip süpüreceðim.


text:
Halkýmdan sað kalanlarý terk edeceðim ve düþmanlarýnýn eline teslim edeceðim. Yeruþalim halký yaðmalanýp ganimet olarak götürülecek.


text:
Çünkü gözümde kötü olaný yaptýlar. Atalarýnýn Mýsýr'dan çýktýðý günden bugüne kadar beni öfkelendirdiler.> '


text:
Manaþþe RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak Yahudalýlar'ý günaha sürüklemekle kalmadý, Yeruþalim'i bir uçtan öbür uca dolduracak kadar çok sayýda suçsuzun kanýný döktü.


text:
Manaþþe'nin krallýðý dönemindeki öteki olaylar, bütün yaptýklarý ve iþlediði günahlar Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Manaþþe ölüp atalarýna kavuþunca, sarayýnýn Uzza adýndaki bahçesine gömüldü. Yerine oðlu Amon kral oldu.


text:
Amon yirmi iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de iki yýl krallýk yaptý. Annesi Yotvalý Harus'un kýzý Meþullemet'ti.


text:
Yoþiya sekiz yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de otuz bir yýl krallýk yaptý. Annesi Boskatlý Adaya'nýn kýzý Yedida'ydý.


text:
Kral Yoþiya, krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Meþullam oðlu Asalya oðlu Yazman Þafan'ý RAB'bin Tapýnaðý'na gönderirken ona þöyle dedi:


text:
'Baþkâhin Hilkiya'nýn yanýna çýk. Kapý nöbetçilerinin halktan toplayýp RAB'bin Tapýnaðý'na getirdikleri paralarý saysýn.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan denetçilere versin. Onlar da paralarý RAB'bin Tapýnaðý'ndaki çatlaklarý onaranlara, marangozlara, yapýcýlara, duvarcýlara ödesinler. Tapýnaðýn onarýmý için gerekli keresteyi, yontma taþý da bu parayla alsýnlar.


text:
Baþkâhin Hilkiya Yazman Þafan'a, 'RAB'bin Tapýnaðý'nda Yasa Kitabý'ný buldum' diyerek kitabý ona verdi. Þafan kitabý okudu.


text:
Sonra krala giderek, 'Görevlilerin tapýnaktaki paralarý alýp RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan adamlara verdiler' diye durumu bildirdi.


text:
Kâhin Hilkiya'ya, Þafan oðlu Ahikam'a, Mikaya oðlu Akbor'a, Yazman Þafan'a ve kendi özel görevlisi Asaya'ya þöyle buyurdu:


text:
'Gidin, bulunan bu kitabýn sözleri hakkýnda benim için de, bütün Yahuda halký için de RAB'be danýþýn. RAB'bin bize karþý alevlenen öfkesi büyüktür. Çünkü atalarýmýz bu kitabýn sözlerine kulak asmadýlar, bizler için yazýlan bu sözlere uymadýlar.'


text:
Kâhin Hilkiya, Ahikam, Akbor, Þafan ve Asaya varýp tapýnaktaki giysilerin nöbetçisi Harhas oðlu Tikva oðlu Þallum'un karýsý Peygamber Hulda'ya danýþtýlar. Hulda Yeruþalim'de, Ýkinci Mahalle'de oturuyordu.


text:
<Yahuda Kralý'nýn okuduðu kitapta yazýlý olduðu gibi, buraya da, burada yaþayan halkýn baþýna da felaket getireceðim.


text:
Beni terk ettikleri, elleriyle yaptýklarý baþka ilahlara buhur yakýp beni kýzdýrdýklarý için buraya karþý öfkem alevlenecek ve sönmeyecek.>


text:
'RAB'be danýþmak için sizi gönderen Yahuda Kralý'na þöyle deyin: <Ýsrail'in Tanrýsý RAB duyduðun sözlere iliþkin diyor ki:


text:
Madem yýkýlýp lanetle anýlacak olan burasý ve burada yaþayanlarla ilgili sözlerimi duyunca yüreðin yumuþadý, önümde kendini alçalttýn, giysilerini yýrtýp huzurumda aðladýn, ben de yalvarýþýný iþittim.


text:
Seni atalarýna kavuþturacaðým, esenlik içinde mezarýna gömüleceksin. Buraya getireceðim büyük felaketi görmeyeceksin.> ' Hilkiya ile yanýndakiler bu sözleri krala ilettiler.


text:
Sonra Yahudalýlar, Yeruþalim'de yaþayanlar, kâhinler, peygamberler, büyük küçük herkesle birlikte RAB'bin Tapýnaðý'na çýktý. RAB'bin Tapýnaðý'nda bulunmuþ olan Antlaþma Kitabý'ný baþtan sona kadar herkesin duyacaðý biçimde okudu.


text:
Sütunun yanýnda durarak RAB'bin yolunu izleyeceðine, buyruklarýný, öðütlerini, kurallarýný candan ve yürekten uygulayacaðýna, bu kitapta yazýlý antlaþmanýn koþullarýný yerine getireceðine iliþkin RAB'bin huzurunda antlaþma yaptý. Bütün halk bu antlaþmayý onayladý.


text:
Kral Yoþiya Baal*, Aþera* ve gök cisimleri için yapýlmýþ olan bütün eþyalarý RAB'bin Tapýnaðý'ndan çýkarmak üzere Baþkâhin Hilkiya'ya, kâhin yardýmcýlarýna ve kapý nöbetçilerine buyruk verdi. Bunlarý Yeruþalim'in dýþýna çýkarýp Kidron Vadisi'nde yaktý, küllerini Beytel'e götürdü.


text:
Yahuda krallarýnýn kentlerde ve Yeruþalim'in çevresindeki tapýnma yerlerinde buhur yaksýnlar diye atamýþ olduðu putperest kâhinleri, Baal'a, güneþe, aya, takýmyýldýzlara -bütün gök cisimlerine- buhur yakanlarý ortadan kaldýrdý.


text:
Aþera putunu RAB'bin Tapýnaðý'ndan çýkarýp Yeruþalim'in dýþýnda Kidron Vadisi'nde yaktý, ezip toza çevirdi. Bu tozu sýradan halkýn mezarlarýna serpti.


text:
Fuhuþ yapan kadýn ve erkeklerin RAB'bin Tapýnaðý alanýndaki odalarýný yýktý. Kadýnlar orada Aþera için kumaþ dokurlardý.


text:
Yoþiya Yahuda kentlerinden bütün kâhinleri getirtti. Geva'dan Beer-Þeva'ya kadar kâhinlerin buhur yaktýklarý tapýnma yerlerini kirletti. Adýný kent yöneticisinden alan Yeþu Kapýsý'nýn giriþinde, kentin ana kapýsýnýn solunda kalan kapýlardaki tapýnma yerlerini de yýktý.


text:
Tapýnma yerlerinin kâhinleri, Yeruþalim'deki RAB'bin sunaðýna çýkmaz, ancak öbür kâhinlerle birlikte mayasýz ekmek yerlerdi.


text:
Yoþiya, kimse oðlunu ya da kýzýný ilah Molek* için ateþte kurban etmesin diye, Ben-Hinnom Vadisi'ndeki Tofet'i* kirletti.


text:
Yahuda krallarýnýn güneþe adamýþ olduðu atlarý RAB'bin Tapýnaðý'nýn giriþinden kaldýrdý. Atlar tapýnaðýn avlusunda, hadým Natan-Melek'in odasýnýn yanýndaydý. Yoþiya güneþe adanmýþ savaþ arabalarýný da ateþe verdi.


text:
Ahaz'ýn yukarý odasýnýn damýnda Yahuda krallarýnýn yaptýrdýðý sunaklarý da, RAB'bin Tapýnaðý'nýn iki avlusunda Manaþþe'nin yaptýrdýðý sunaklarý da yýktý; onlarý kýrýp parçalayarak tozlarýný Kidron Vadisi'ne saçtý.


text:
Yeruþalim'in doðusunda, Yýkým Daðý'nýn*ff* güneyinde Ýsrail Kralý Süleyman'ýn Saydalýlar'ýn iðrenç putu Aþtoret*, Moavlýlar'ýn iðrenç putu Kemoþ ve Ammonlular'ýn iðrenç putu Molek için yaptýrmýþ olduðu tapýnma yerlerini kirletti.


text:
Bundan baþka Ýsrail'i günaha sürükleyen Nevat oðlu Yarovam'ýn yaptýrdýðý Beytel'deki tapýnma yerini ve sunaðý bile yýktý. Tapýnma yerini ateþe verip toz duman etti. Aþera putunu yaktý.


text:
Yoþiya çevresine bakýndý. Tepedeki mezarlarý görünce, adamlarýný gönderip mezarlardaki kemikleri çýkarttý. Olacaklarý önceden bildiren Tanrý adamýnýn açýkladýðý RAB'bin sözü uyarýnca, kemikleri sunaðýn üzerinde yakarak sunaðý kirletti.


text:
Kral, 'Ona dokunmayýn' dedi, 'Kimse onun kemiklerini rahatsýz etmesin.' Böylece Tanrý adamýnýn kemiklerine de, Samiriye'den gelmiþ olan peygamberin kemiklerine de dokunmadýlar.


text:
Yoþiya Beytel'de yaptýðý gibi, Ýsrail krallarýnýn Samiriye kentlerinde yaptýrdýðý RAB'bi öfkelendiren tapýnma yerlerindeki bütün yapýlarý ortadan kaldýrdý.


text:
O kentlerdeki tapýnma yerlerinin bütün kâhinlerini sunaklarýn üzerinde kurban etti. Sunaklarýn üzerinde insan kemikleri yaktýktan sonra Yeruþalim'e döndü.


text:
Kral, 'Tanrýnýz RAB için Fýsýh Bayramý'ný* bu Antlaþma Kitabý'nda yazýlanlara uygun biçimde kutlayýn' diye halka buyruk verdi.


text:
Ýsrail'e önderlik etmiþ olan hakimler döneminden bu yana, ne Ýsrail, ne de Yahuda krallarý döneminde, böyle bir Fýsýh Bayramý kutlanmamýþtý.


text:
RAB için düzenlenen bu Fýsýh Bayramý Kral Yoþiya'nýn krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Yeruþalim'de kutlandý.


text:
Bundan baþka Yoþiya, Kâhin Hilkiya'nýn RAB'bin Tapýnaðý'nda bulduðu kitapta yazýlý yasanýn ilkelerini yerine getirmek amacýyla, cincileri, ruhçularý, aile putlarýný, öteki putlarý, ayrýca Yahuda ve Yeruþalim'de görülen bütün iðrençlikleri silip süpürdü.


text:
Ne ondan önce, ne de sonra onun gibi candan ve yürekten var gücüyle RAB'be yönelen ve Musa'nýn yasasýna uyan bir kral çýktý.


text:
Oysa Manaþþe iþlediði suçlarla RAB'bi öyle öfkelendirmiþti ki, RAB Yahuda'ya karþý alevlenen öfkesinden vazgeçmedi


text:
ve 'Ýsrail'i nasýl huzurumdan attýmsa, Yahuda'yý da öyle atacaðým' dedi, 'Seçtiðim bu kenti, Yeruþalim'i ve <Orada bulunacaðým> dediðim tapýnaðý kendimden uzaklaþtýracaðým.'


text:
Yoþiya'nýn krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yoþiya'nýn krallýðý sýrasýnda Mýsýr Firavunu Neko Asur Kralý'na yardým etmek üzere Fýrat'a doðru yola çýktý. Kral Yoþiya da Neko'nun üzerine yürüdü. Megiddo'da karþýlaþtýlar. Neko Yoþiya'yý öldürdü.


text:
Görevlileri Yoþiya'nýn cesedini savaþ arabasýyla Megiddo'dan Yeruþalim'e getirip mezarýna gömdüler. Yahuda halký Yoþiya'nýn oðlu Yehoahaz'ý meshederek* babasýnýn yerine kral yaptý.


text:
Yehoahaz yirmi üç yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de üç ay krallýk yaptý. Annesi Livnalý Yeremya'nýn kýzý Hamutal'dý.


text:
Yeruþalim'de krallýk yapmasýn diye, Firavun Neko, Hama ülkesinde, Rivla'da Yehoahaz'ý zincire vurdu. Ülke halkýný yüz talant*fg* gümüþ ve bir talant*fh* altýn ödemekle yükümlü kýldý.


text:
Firavun Neko Yoþiya'nýn oðlu Elyakim'i babasýnýn yerine kral yaptý ve adýný deðiþtirip Yehoyakim koydu. Sonra Yehoahaz'ý alýp Mýsýr'a döndü. Yehoahaz orada öldü.


text:
Yehoyakim firavunun istediði altýn ve gümüþü ödedi. Bu parayý bulmak için firavunun buyruðuna uyarak ülkeyi vergiye baðladý. Firavun Neko'ya verilmek üzere Yahuda halkýndan herkesin gücü oranýnda altýn ve gümüþ topladý.


text:
Yehoyakim yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on bir yýl krallýk yaptý. Annesi Rumalý Pedaya'nýn kýzý Zevuda'ydý.


text:
Yahuda Kralý Yehoyakim'in krallýðý döneminde Babil Kralý Nebukadnessar Yahuda'ya saldýrdý. Yehoyakim üç yýl ona boyun eðdiyse de sonradan fikrini deðiþtirerek Nebukadnessar'a baþkaldýrdý.


text:
RAB, kullarý peygamberler aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Yahuda'yý yok etmek üzere Kildani*, Aramlý, Moavlý ve Ammonlu akýncýlarý ona karþý gönderdi.


text:
Bütün bunlar RAB'bin buyruðuyla Yahudalýlar'ýn baþýna geldi. Manaþþe'nin iþlediði bütün günahlar, döktüðü suçsuz kan yüzünden RAB Yahudalýlar'ý huzurundan atmak istedi. Çünkü Manaþþe Yeruþalim'i suçsuzlarýn kanýyla doldurmuþtu ve RAB bunu baðýþlamak niyetinde deðildi.


text:
Yehoyakim'in krallýðý dönemindeki öteki olaylar ve bütün yaptýklarý Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Mýsýr Kralý bir daha ülkesinden dýþarý çýkamadý. Çünkü Babil Kralý Mýsýr Vadisi'nden Fýrat'a kadar daha önce Mýsýr Firavunu'na ait olan bütün topraklarý ele geçirmiþti.


text:
Yehoyakin on sekiz yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de üç ay krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Elnatan'ýn kýzý Nehuþta'ydý.


text:
Yahuda Kralý Yehoyakin, annesi, görevlileri, yöneticileri ve hadýmlarýyla birlikte, Nebukadnessar'a teslim oldu. Babil Kralý krallýðýnýn sekizinci yýlýnda Yehoyakin'i tutsak etti.


text:
RAB'bin sözü uyarýnca, Nebukadnessar RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve kral sarayýnýn bütün hazinelerini boþalttý, Ýsrail Kralý Süleyman'ýn RAB'bin Tapýnaðý için yaptýrdýðý altýn eþyalarýn tümünü parçaladý.


text:
Bütün Yeruþalim halkýný, komutanlarý, yiðit savaþçýlarý, zanaatçýlarý, demircileri, toplam on bin kiþiyi sürgün etti. Yahuda halkýnýn en yoksul kesimi dýþýnda kimse kalmadý.


text:
Babil Kralý Nebukadnessar Yehoyakin'i tutsak olarak Babil'e götürdü. Onunla birlikte annesini, karýlarýný, hadýmlarýný ve ülkenin ileri gelenlerini de Yeruþalim'den Babil'e sürdü. Ayrýca yedi bin deneyimli yiðit savaþçýyý ve bin zanaatçýyla demirciyi Babil'e sürgün etti.


text:
Sidkiya yirmi bir yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on bir yýl krallýk yaptý. Annesi Livnalý Yeremya'nýn kýzý Hamutal'dý.


text:
Sidkiya'nýn krallýðýnýn dokuzuncu yýlýnda, onuncu ayýn* onuncu günü, Babil Kralý Nebukadnessar bütün ordusuyla Yeruþalim önlerine gelip ordugah kurdu. Kentin çevresine rampa yaptýlar.


text:
Sonunda kentin surlarýnda bir gedik açýldý. Kildaniler* kenti çepeçevre kuþatmýþ olmasýna karþýn, bütün askerler gece kral bahçesinin yolundan iki duvarýn arasýndaki kapýdan kaçarak Arava yoluna çýktýlar.


text:
Ama Kildani ordusu kralýn ardýna düþerek Eriha ovalarýnda ona yetiþti. Sidkiya'nýn bütün ordusu daðýldý.


text:
Sidkiya'nýn gözü önünde oðullarýný öldürdüler; kendisinin de gözlerini oydular, zincire vurup Babil'e götürdüler.


text:
Babil Kralý Nebukadnessar'ýn krallýðýnýn on dokuzuncu yýlýnda, beþinci ayýn* yedinci günü muhafýz birliði komutaný, Babil Kralý'nýn görevlisi Nebuzaradan Yeruþalim'e girdi.


text:
Komutan Nebuzaradan kentte sað kalanlarý, Babil Kralý'nýn safýna geçen kaçaklarý ve geri kalan halký sürgün etti.


text:
Kildaniler RAB'bin Tapýnaðý'ndaki tunç* sütunlarý, ayaklýklarý, tunç havuzu parçalayýp tunçlarý Babil'e götürdüler.


text:
Tapýnak törenlerinde kullanýlan kovalarý, kürekleri, fitil maþalarýný, tabaklarý, bütün tunç eþyalarý aldýlar.


text:
RAB'bin Tapýnaðý için Süleyman'ýn yaptýrmýþ olduðu iki sütun, havuz ve ayaklýklar için hesapsýz tunç harcanmýþtý.


text:
Her sütun on sekiz arþýn*fý* yüksekliðindeydi, üzerlerinde tunç birer baþlýk vardý. Baþlýðýn yüksekliði üç arþýndý*fi*, çevresi tunçtan að ve nar motifleriyle bezenmiþti. Öbür sütun da að motifleriyle süslenmiþti ve ötekine benziyordu.


text:
Muhafýz birliði komutaný Nebuzaradan Baþkâhin Seraya'yý, Baþkâhin Yardýmcýsý Sefanya'yý ve üç kapý nöbetçisini tutsak aldý.


text:
Kentte kalan askerlerin komutanýný, kralýn beþ danýþmanýný, ayrýca ülke halkýný askere yazan ordu komutanýnýn yazmanýný ve ülke halkýndan kentte bulunan altmýþ kiþiyi tutsak etti.


text:
Babil Kralý Nebukadnessar Yahuda'da kalan halkýn üzerine Þafan oðlu Ahikam oðlu Gedalya'yý vali atadý.


text:
Ordu komutanlarýyla adamlarý, Babil Kralý'nýn Gedalya'yý vali atadýðýný duyunca, Mispa'ya, Gedalya'nýn yanýna geldiler. Gelenler Netanya oðlu Ýsmail, Kareah oðlu Yohanan, Netofalý Tanhumet oðlu Seraya, Maakalý oðlu Yaazanya ve adamlarýydý.


text:
Gedalya onlara ve adamlarýna ant içerek, 'Kildani* yetkililerden korkmayýn' dedi, 'Ülkeye yerleþip Babil Kralý'na hizmet edin. Böylesi sizin için daha iyi olur.'


text:
O yýlýn yedinci ayýnda* kral soyundan Eliþama oðlu Netanya oðlu Ýsmail on adamýyla birlikte Mispa'ya gidip Gedalya'yý öldürdü. Ayrýca, Gedalya'yý destekleyen Yahudiler'i ve Kildaniler'i de kýlýçtan geçirdi.


text:
Bunun üzerine büyük küçük bütün halk ordu komutanlarýyla birlikte Mýsýr'a kaçtý. Çünkü Kildaniler'den korkuyorlardý.


text:
Yahuda Kralý Yehoyakin'in sürgündeki otuz yedinci yýlý Evil-Merodak Babil Kralý oldu. Evil-Merodak o yýlýn on ikinci ayýnýn* yirmi yedinci günü, Yahuda Kralý Yehoyakin'i cezaevinden çýkardý.


text:
Yehoyakin cezaevi giysilerini üstünden çýkardý. Yaþadýðý sürece Babil Kralý'nýn sofrasýnda yer aldý.


text:
Misrayim Ludlular'ýn, Anamlýlar'ýn, Lehavlýlar'ýn, Maftuhlular'ýn, Patruslular'ýn, Filistliler'in atalarý olan Kasluhlular'ýn ve Kaftorlular'ýn atasýydý.


text:
Kenan ilk oðlu Sidon'un*fb* babasý ve Hititler'in*, Yevuslular'ýn, Amorlular'ýn, Girgaþlýlar'ýn, Hivliler'in, Arklýlar'ýn, Sinliler'in, Arvatlýlar'ýn, Semarlýlar'ýn, Hamalýlar'ýn atasýydý.


text:
Ever'in iki oðlu oldu. Birinin adý Pelek'ti*fç*, çünkü yeryüzündeki insanlar onun yaþadýðý dönemde bölündü. Kardeþinin adý Yoktan'dý.


text:
Yoktan Almodat'ýn, Þelef'in, Hasarmavet'in, Yerah'ýn, Hadoram'ýn, Uzal'ýn, Dikla'nýn, Eval'ýn, Avimael'in, Þeva'nýn, Ofir'in, Havila'nýn, Yovav'ýn atasýydý. Bunlarýn hepsi Yoktan'ýn soyundandý.


text:
Ýsrailliler'i yöneten bir kralýn olmadýðý dönemde, Edom'u þu krallar yönetti: Beor oðlu Bala. Kentinin adý Dinhava'ydý.


text:
Baal-Hanan ölünce, yerine Hadat geçti. Kentinin adý Pai'ydi. Karýsý, Me-Zahav kýzý Matret'in kýzý Mehetavel'di.


text:
Yahuda'nýn oðullarý: Er, Onan, Þela. Bu üç oðulu Yahuda'ya Kenanlý Þua'nýn kýzý doðurdu. Yahuda'nýn ilk oðlu Er, RAB'bin gözünde kötüydü. Bu yüzden RAB onu öldürdü.


text:
Karmi'nin oðlu: Yok edilmeye adanmýþ eþyalar konusunda RAB'be ihanet etmekle Ýsrail'i yýkýma sürükleyen Akan.


text:
Daha sonra Hesron, Gilat'ýn babasý Makir'in kýzýyla yattý. Altmýþ yaþýndayken evlendiði bu kadýn ona Seguv'u doðurdu.


text:
Ama Geþur'la Aram Havvot-Yair'i*ff* ve Kenat ile çevresindeki köyleri, toplam altmýþ kenti ele geçirdiler. Buralarda yaþayan bütün halk Gilat'ýn babasý Makir'in soyundandý.


text:
Maaka Madmanna'nýn kurucusu Þaaf'ý, Makbena ve Giva'nýn kurucusu Þeva'yý da doðurdu. Kalev'in Aksa adýnda bir de kýzý oldu.


text:
Kiryat-Yearim'in boylarý: Yeterliler, Pûtlular, Þumatlýlar, Miþralýlar. Soralýlar'la Eþtaollular da bu boylarýn soyundan geldi.


text:
Salma'nýn soyundan gelenler: Beytlehemliler, Netofalýlar, Atrot-Beytyoavlýlar, Manahatlýlar'ýn yarýsý ve Sorlular.


text:
Yabes'te yaþayan yazmanlarýn boylarý: Tiratlýlar, Þimatlýlar, Sukatlýlar. Bunlar Rekav halkýnýn atasý Hammat'ýn soyundan gelen Kenliler'dir.


text:
Davut'un Hevron'da doðan oðullarý þunlardý: Ýlk oðlu Yizreelli Ahinoam'dan Amnon, ikincisi Karmelli Avigayil'den Daniel,


text:
Davut'un bu altý oðlu Hevron'da doðdular. Davut orada yedi yýl altý ay, Yeruþalim'de de otuz üç yýl krallýk yaptý.


text:
Davut'un Yeruþalim'de doðan oðullarý: Þima, Þovav, Natan, Süleyman. Bu dördü Ammiel'in kýzý Bat-Þeva'dan doðdular.


text:
Hananya'nýn oðullarý: Pelatya, Yeþaya. Yeþaya Refaya'nýn, Refaya Arnan'ýn, Arnan Ovadya'nýn, Ovadya Þekanya'nýn babasýydý.


text:
Penuel Gedor'un babasýydý. Ezer Huþa'nýn babasýydý. Bunlar Beytlehem'in kurucusu ve Efrat'ýn ilk oðlu Hur'un torunlarýydý.


text:
Yabes*fý* kardeþlerinden daha saygýn biriydi. Annesi, 'Onu acý çekerek doðurdum' diyerek adýný Yabes koymuþtu.


text:
Yabes, Ýsrail'in Tanrýsý'na, 'Ne olur, beni kutsa, sýnýrlarýmý geniþlet!' diye yakardý, 'Elin üzerimde olsun, beni kötülükten koru. Öyle ki, acý çekmeyeyim.' Tanrý onun yakarýþýný duydu.


text:
Ezra'nýn oðullarý: Yeter, Meret, Efer, Yalon. Meret'in karýlarýndan biri Miryam'ý, Þamma'yý ve Eþtemoa'nýn kurucusu Yiþbah'ý doðurdu.


text:
Bunlar Meret'in evlendiði firavunun kýzý Bitya'nýn doðurduðu çocuklardýr. Meret'in Yahudalý karýsý, Gedor'un kurucusu Yeret'i, Soko'nun kurucusu Hever'i, Zanoah'ýn kurucusu Yekutiel'i doðurdu.


text:
Hodiya Naham'ýn kýzkardeþiyle evlendi. Ondan doðan oðullarý Keila'da yaþayan Garm ve Eþtemoa'da yaþayan Maaka boylarýnýn atasýydý.


text:
Yahuda oðlu Sela'nýn oðullarý: Leka'nýn kurucusu Er, Mareþa'nýn kurucusu Lada, Beytaþbea'da ince keten iþinde çalýþanlarýn boylarý,


text:
Þimi'nin on altý oðlu, altý kýzý vardý. Ancak kardeþlerinin çok sayýda çocuklarý yoktu. Bu yüzden Þimon oymaðý, sayýca Yahuda oymaðý kadar artmadý.


text:
Þimonoðullarý Beer-Þeva, Molada, Hasar-Þual, Bilha, Esem, Tolat, Betuel, Horma, Ziklak, Beytmarkavot, Hasar-Susim, Beytbiri ve Þaarayim kentlerinde yaþadýlar. Davut dönemine dek kentleri bunlardý.


text:
Baalat'a*fi* kadar uzanan bu kentlerin çevresindeki bütün köyler Þimonoðullarý'na aitti. Ailelerinin soy kütüðünü de tuttular.


text:
Orada çok zengin otlaklar buldular. Ülke geniþ, rahat ve huzur doluydu. Eskiden orada Ham'ýn soyundan gelenler yaþardý.


text:
Yukarýda adý yazýlý olanlar, Yahuda Kralý Hizkiya döneminde geldiler. Hamlýlar'ýn çadýrlarýna ve orada yaþayan Meunlular'a saldýrýp tümünü öldürdüler. Sonra ülkelerine yerleþtiler. Bugün de oradalar. Çünkü orada sürüleri için otlak vardý.


text:
Yiþi'nin oðullarý Pelatya, Nearya, Refaya, Uzziel önderliðinde Þimon oymaðýndan beþ yüz kiþi Seir daðlýk bölgesine gidip


text:
Ýsrail'in ilk oðlu Ruben'in oðullarý. -Ruben ilk doðandýr. Babasýnýn yataðýna yatýp onu kirlettiði için ilk oðulluk hakký Ýsrail oðlu Yusuf'un oðullarýna verildi. Bu yüzden Ruben soy kütüðüne ilk oðulluk hakkýna göre yazýlmadý.


text:
Yahuda kardeþleri arasýnda en güçlü olandý, önderlik hep onun soyundan çýktý. Ama ilk oðulluk hakký Yusuf'a aitti.-


text:
Yoel'in soyu: Þemaya Yoel'in, Gog Þemaya'nýn, Þimi Gog'un, Mika Þimi'nin, Reaya Mika'nýn, Baal Reaya'nýn, Beera Baal'ýn oðluydu.


text:
Yoel oðlu Þema oðlu Azaz oðlu Bala. Bunlar Aroer'de, Nevo ve Baal-Meon'a kadar uzanan topraklarda yaþadýlar.


text:
Doðuda Fýrat'tan çöle kadar uzanan topraklara yayýldýlar. Çünkü Gilat bölgesinde sýðýrlarý çoðalmýþtý.


text:
Rubenliler Saul döneminde Hacerliler'e karþý savaþ açtý. Onlarý yenilgiye uðratýp Gilat'ýn doðusunda kalan topraklardaki çadýrlarýný ele geçirdiler.


text:
Boylarýna göre akrabalarý þunlardýr: Mikael, Meþullam, Þeva, Yoray, Yakan, Zia, Ever. Toplam yedi kiþiydi.


text:
Bunlar Bûz oðlu Yahdo oðlu Yeþiþay oðlu Mikael oðlu Gilat oðlu Yaroah oðlu Huri oðlu Avihayil'in oðullarýydý.


text:
Rubenliler'in, Gadlýlar'ýn ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsýnýn kalkan ve kýlýç kullanabilen, ok atabilen, savaþ için eðitilmiþ 44 760 yiðit askeri vardý.


text:
Onlarla savaþýrken yardým gördüler. Tanrý Hacerliler'i ve onlarla birlikte olanlarý ellerine teslim etti. Çünkü savaþ sýrasýnda Tanrý'ya yalvarmýþlar, O'na güvenmiþlerdi. Bu yüzden Tanrý yalvarýþlarýný yanýtladý.


text:
Hacerliler'in hayvanlarýný ele geçirdiler: Elli bin deve, iki yüz elli bin davar, iki bin eþek. Tutsak olarak da yüz bin kiþi aldýlar.


text:
Savaþ Tanrý'nýn isteðiyle olduðu için düþmandan birçok kiþiyi öldürdüler. Sürgün dönemine dek Hacerliler'in topraklarýnda yaþadýlar.


text:
Manaþþe oymaðýnýn yarýsý Baþan'dan Baal-Hermon'a, Senir, yani Hermon Daðý'na kadar uzanan topraklarda yaþadý ve sayýca çoðaldý.


text:
Ne var ki atalarýnýn Tanrýsý'na baðlý kalmadýlar. Tanrý'ya ihanet ederek önlerinden yok ettiði uluslarýn ilahlarýna yöneldiler.


text:
Bu yüzden Ýsrail'in Tanrýsý, Tiglat-Pileser diye bilinen Asur Kralý Pûl'u harekete geçirdi. Asur Kralý Rubenliler'i, Gadlýlar'ý, Manaþþe oymaðýnýn yarýsýný tutsak edip Halah'a, Habur'a, Hara'ya, Gozan Irmaðý'na sürdü. Onlar bugün de oralarda yaþýyorlar.


text:
RAB Nebukadnessar aracýlýðýyla Yahuda ve Yeruþalim halkýný sürdüðünde Yehosadak da sürgüne gitmiþti.


text:
Antlaþma Sandýðý* RAB'bin Tapýnaðý'na taþýndýktan sonra Davut'un orada görevlendirdiði ezgiciler þunlardýr.


text:
Bunlar Süleyman Yeruþalim'de RAB'bin Tapýnaðý'ný kurana dek Buluþma Çadýrý'nda ezgi okuyarak hizmet eder, belirlenmiþ kurallar uyarýnca görevlerini yerine getirirlerdi.


text:
Heman'ýn sað yanýnda görev yapan akrabasý Asaf. Asaf, Levi oðlu Gerþon oðlu Yahat oðlu Þimi oðlu Zimma oðlu Etan oðlu Adaya oðlu Zerah oðlu Etni oðlu Malkiya oðlu Baaseya oðlu Mikael oðlu Þima oðlu Berekya'nýn oðluydu.


text:
Heman'ýn solunda görev yapan kardeþleri Merarioðullarý'ndan: Etan. Etan, Levi oðlu Merari oðlu Muþi oðlu Mahli oðlu Þemer oðlu Bani oðlu Amsi oðlu Hilkiya oðlu Amatsya oðlu Haþavya oðlu Malluk oðlu Avdi oðlu Kiyþi'nin oðluydu.


text:
Bunlarýn Levili akrabalarý, çadýrýn, Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn bütün görevlerini yerine getirmek üzere atandýlar.


text:
Ancak, Tanrý kulu Musa'nýn buyruðu uyarýnca, yakmalýk sunu* sunaðýnda ve buhur sunaðýnda sunu sunanlar Harun'la oðullarýydý. En Kutsal Yer'de* yapýlan hizmetlerden ve Ýsrailliler'in baðýþlanmasý için sunulan kurbanlardan onlar sorumluydu.


text:
Sýðýnak kent seçilen Hevron, Livna, Yattir, Eþtemoa, Hilen, Devir, Aþan, Yutta*fl*, Beytþemeþ kentleriyle bunlarýn otlaklarý Harunoðullarý'na verildi.


text:
Benyamin oymaðýndan da Givon*fm*, Geva, Alemet, Anatot ve bunlarýn otlaklarý verildi. Kehat boylarýna verilen bu kentlerin toplam sayýsý on üçtü.


text:
Geri kalan Kehatoðullarý'na Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna ait boylardan alýnan on kent kurayla verildi.


text:
Gerþonoðullarý'na boy sayýsýna göre Ýssakar, Aþer, Naftali ve Baþan'daki Manaþþe oymaðýndan alýnan on üç kent verildi.


text:
Merarioðullarý'na boy sayýsýna göre Ruben, Gad ve Zevulun oymaklarýndan alýnan on iki kent kurayla verildi.


text:
Efrayim daðlýk bölgesinde sýðýnak kent seçilen Þekem, Gezer, Yokmoam, Beythoron, Ayalon, Gat-Rimmon ve bunlarýn otlaklarý verildi.


text:
Ýsrailliler Manaþþe oymaðýnýn yarýsýndan alýnan Aner, Bilam ve bunlarýn otlaklarýný Kehat boyunun öbür ailelerine verdiler.


text:
Aþaðýdaki kentler Gerþonoðullarý'na verildi: Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna ait Baþan'daki Golan, Aþtarot ve bunlarýn otlaklarý.


text:
Ruben oymaðýndan Eriha'nýn ötesinde, Þeria Irmaðý'nýn doðusundaki kýrda bulunan Beser, Yahsa, Kedemot, Mefaat ve bunlarýn otlaklarý.


text:
Tola'nýn oðullarý: Uzzi, Refaya, Yeriel, Yahmay, Yivsam, Samuel. Bunlar Tola boyunun baþlarýydý. Soy kütüðüne göre yiðit savaþçýlardý. Davut döneminde sayýlarý 22 600'dü.


text:
Soy kütüðüne göre, aralarýnda savaþa hazýr 36 000 kiþi vardý. Hepsinin çok sayýda karýsý ve çocuðu vardý.


text:
Soy kütüðüne göre Ýssakar boylarýna baðlý akrabalarýndan savaþacak durumda olanlarýn sayýsý 87 000'di.


text:
Bala'nýn beþ oðlu vardý: Esbon, Uzzi, Uzziel, Yerimot, Ýyri. Bunlar boy baþýydý. Soy kütüðüne kayýtlý yiðit savaþçýlarýn sayýsý 22 034 kiþiydi.


text:
Beker'in oðullarý: Zemira, Yoaþ, Eliezer, Elyoenay, Omri, Yeremot, Aviya, Anatot, Alemet. Hepsi Beker'in oðullarýydý.


text:
Makir Huppim'le Þuppim'in kýzkardeþi Maaka'yý karý olarak aldý. Makir'in ikinci oðlunun adý Selofhat'tý. Selofhat'ýn yalnýz kýzlarý oldu.


text:
Makir'in karýsý Maaka, Pereþ ve Þereþ adýnda iki oðul doðurdu. Þereþ'in de Ulam ve Rekem adýnda iki oðlu oldu.


text:
Efrayim'in oðullarý: Þutelah, Ezer ve Elat. Beret Þutelah'ýn, Tahat Beret'in, Elada Tahat'ýn, Tahat Elada'nýn, Zavat Tahat'ýn, Þutelah da Zavat'ýn oðluydu.


text:
Efrayim karýsýyla yine yattý. Kadýn gebe kalýp bir oðul doðurdu. Evinde talihsizlik var diye babasý oðlana Beria*fo* adýný verdi.


text:
Beria'nýn Refah adýnda bir oðlu vardý. Refah Beria'nýn, Reþef Refah'ýn, Telah Reþef'in, Tahan Telah'ýn, Ladan Tahan'ýn, Ammihut Ladan'ýn, Eliþama Ammihut'un, Nun Eliþama'nýn, Yeþu da Nun'un oðluydu.


text:
Efrayimliler'in yerleþtikleri topraklar Beytel'i ve çevresindeki köyleri, doðuda Naaran'ý, batýda Gezer'i ve köylerini, Þekem, Aya ve köylerini kapsýyordu.


text:
Manaþþe oymaðýnýn sýnýrýnda Beytþean, Taanak, Megiddo, Dor ve bunlara ait köyler vardý. Ýsrail oðlu Yusuf'un soyu buralarda yaþadý.


text:
Bunlarýn hepsi Aþer soyundandý. Boy baþlarý, seçkin kiþiler, yiðit savaþçýlar ve tanýnmýþ önderlerdi. Soy kütüðüne kayýtlý savaþa hazýr olanlarýn sayýsý yirmi altý bindi.


text:
Elpaal'ýn oðullarý: Ever, Miþam, Ono ve Lod kentleriyle çevrelerindeki köyleri yeniden kuran Þemet, Beria, Þema. Beria'yla Þema Ayalon'da yaþayan halkýn boy baþlarýydý. Bunlar Gat'ta yaþayan halký sürdüler.


text:
Asel'in altý oðlu vardý. Adlarý þöyledir: Azrikam, Bokeru, Ýsmail, Þearya, Ovadya, Hanan. Bütün bunlar Asel'in oðullarýydý.


text:
Ulamoðullarý ok atmakta usta, yiðit savaþçýlardý. Ulam'ýn birçok oðlu, torunu vardý. Sayýlarý yüz elli kiþiydi. Hepsi Benyamin soyundandý.


text:
Bütün Ýsrailliler soylarýna göre kaydedilmiþtir. Bu kayýtlar Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Kentlerindeki mülklerine dönüp ilk yerleþenler bazý Ýsrailliler, kâhinler*, Levililer ve tapýnak görevlileriydi.


text:
Malkiya oðlu Paþhur oðlu Yeroham oðlu Adaya, Ýmmer oðlu Meþillemit oðlu Meþullam oðlu Yahzera oðlu Adiel oðlu Maasay.


text:
Aile baþlarý olan kâhin kardeþlerinin toplamý 1 760'tý. Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndaki hizmetlerden sorumlu yetenekli kiþilerdi.


text:
Yedutun oðlu Galal oðlu Þemaya oðlu Ovadya ve Netofalýlar'ýn köylerinde yaþayan Elkana oðlu Asa oðlu Berekya.


text:
Bugüne kadar doðuya bakan Kral Kapýsý'nda görevlidirler. Levili bölüklere baðlý kapý nöbetçileri bunlardý.


text:
Korah oðlu Evyasaf oðlu Kore oðlu Þallum ve ailesinden -Korahoðullarý'ndan- olan çalýþma arkadaþlarý Çadýr'ýn*fþ* giriþ kapýsýnýn nöbetçileriydi. Bunlarýn atalarý da RAB'bin ordugahýnýn giriþ kapýsýnýn nöbetçileriydi.


text:
Giriþ kapýsýna nöbetçi seçilenlerin toplamý 212'ydi. Bunlar, köylerinde baðlý olduklarý soy kütüðüne yazýlýdýr. Davut'la Bilici* Samuel tarafýndan bu göreve atanmýþlardý.


text:
Dört kapýnýn baþ nöbetçileri Levili'ydi. Bunlar Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndaki odalardan ve hazinelerden sorumluydu.


text:
Geceyi Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn çevresinde geçirirlerdi. Çünkü tapýnaðý koruma ve her sabah kapýlarýný açma görevi onlarýndý.


text:
Bazýlarý da tapýnak hizmetinde kullanýlan eþyalardan sorumluydu. Eþyalarý sayarak içeri alýr, sayarak dýþarýya çýkarýrlardý.


text:
Öbürleri eþyalardan, kutsal yere ait nesnelerden, ince undan, þaraptan, zeytinyaðýndan, günnükten, baharattan sorumluydu.


text:
Kardeþleri Kehatoðullarý'ndan bazýlarý da her Þabat Günü* adak ekmeklerini* hazýrlamakla görevliydi.


text:
Levililer'in boy baþlarý olan ezgiciler tapýnaðýn odalarýnda yaþardý. Baþka iþ yapmazlardý. Çünkü yaptýklarý iþten gece gündüz sorumluydular.


text:
Saul silahýný taþýyan adama, 'Kýlýcýný çek de bana sapla' dedi, 'Yoksa bu sünnetsizler* gelip benimle alay edecekler.'


text:
Vadide oturan Ýsrailliler, Ýsrail ordusunun kaçtýðýný, Saul'la oðullarýnýn öldüðünü anlayýnca, kentlerini terk edip kaçmaya baþladýlar. Filistliler gelip bu kentlere yerleþtiler.


text:
Ertesi gün Filistliler, öldürülenleri soymak için geldiklerinde, Saul'la oðullarýnýn Gilboa Daðý'nda öldüðünü gördüler.


text:
Saul'u soyduktan sonra baþýný kesip silahlarýný aldýlar. Sonra bu iyi haberi putlarýna ve halka duyurmalarý için Filist ülkesinin her yanýna ulaklar gönderdiler.


text:
Bütün yiðitler gidip Saul'la oðullarýnýn cesetlerini Yaveþ'e getirdiler. Sonra kemiklerini Yaveþ'teki yabanýl fýstýk aðacýnýn altýna gömdüler ve yedi gün oruç* tuttular.


text:
Saul RAB'be ihanet ettiði için öldü. RAB'bin sözünü yerine getirmedi. Yol göstermesi için RAB'be danýþacaðýna bir cinciye danýþtý. Bu yüzden RAB onu öldürdü. Krallýðýný da Ýþay oðlu Davut'a devretti.


text:
Geçmiþte Saul kralýmýzken, savaþta Ýsrail'e komuta eden sendin. Tanrýn RAB sana, <Halkým Ýsrail'i sen güdecek, onlara sen önder olacaksýn> diye söz verdi.'


text:
Ýsrail'in bütün ileri gelenleri Hevron'a, Kral Davut'un yanýna gelince, Davut RAB'bin önünde orada onlarla bir antlaþma yaptý. Onlar da RAB'bin Samuel aracýlýðýyla söylediði söz uyarýnca, Davut'u Ýsrail Kralý olarak meshettiler*.


text:
Kral Davut'la Ýsrailliler Yevus diye bilinen Yeruþalim'e saldýrmak için yola çýktýlar. Orada yaþayan Yevuslular


text:
Davut'a, 'Sen buraya giremezsin' dediler. Ne var ki, Davut Siyon Kalesi'ni, Davut Kenti'ni ele geçirdi.


text:
Davut, 'Yevuslular'a ilk saldýran kiþi komutan ve önder olacak' demiþti. Ýlk saldýrýyý Seruya oðlu Yoav yaptý, böylece ordu komutaný oldu.


text:
Çevredeki bölgeyi, Millo'dan* çevre surlara kadar uzanan kesimi inþa etti. Yoav da kentin geri kalan bölümünü onardý.


text:
RAB'bin Ýsrail'e verdiði söz uyarýnca Davut'un yiðit askerlerinin komutanlarý Ýsrail halkýyla birlikte Davut'u kral yaptýlar ve krallýðýnýn güçlenmesi için onu desteklediler.


text:
Filistliler savaþ için Pas-Dammim'de toplandýklarýnda Elazar Davut'un yanýndaydý. Orada bir arpa tarlasý vardý. Ýsrailliler Filistliler'in önünden kaçmýþtý.


text:
Ama Elazar'la Davut tarlanýn ortasýnda durup orayý savunmuþ, Filistliler'i öldürmüþlerdi. RAB onlara büyük bir zafer saðlamýþtý.


text:
Otuzlar'dan üçü Davut'un yanýna, Adullam Maðarasý'ndaki kayaya gittiler. Bir Filist birliði Refaim Vadisi'nde ordugah kurmuþtu.


text:
'Ey Tanrým, bunu yapmak benden uzak olsun!' dedi, 'Canlarýný tehlikeye atýp giden bu üç kiþinin kanýný mý içeyim?' Canlarýný tehlikeye atarak suyu getirdikleri için Davut içmek istemedi.


text:
Yoav'ýn kardeþi Aviþay Üçler'in önderiydi. Mýzraðýný kaldýrýp üç yüz kiþiyi öldürdü. Bu yüzden Üçler kadar ünlendi.


text:
Beþ arþýn*fü* boyunda iri yarý bir Mýsýrlý'yý da öldürdü. Mýsýrlý'nýn elinde dokumacý sýrýðý gibi bir mýzrak vardý. Benaya sopayla onun üzerine yürüdü. Mýzraðý elinden kaptýðý gibi onu kendi mýzraðýyla öldürdü.


text:
Davut'un Kiþ oðlu Saul'dan gizlendiði Ziklak'ta yanýna gelenler þunlardýr. Bunlar savaþta onu destekleyen yiðitlerdi.


text:
Benyamin oymaðýndan, Saul'un ailesindendiler. Yay taþýr ve yayla ok, sapanla taþ atmak için hem sað, hem sol ellerini kullanabilirlerdi.


text:
Givalý Þemaa'nýn oðullarý Ahiezer'le Yoaþ'ýn komutasý altýndaydýlar. Adlarý þunlardý: Azmavet'in oðullarý Yeziel'le Pelet, Beraka, Anatotlu Yehu,


text:
Otuzlar'dan bir yiðit ve Otuzlar'ýn önderi olan Givonlu Yiþmaya, Yeremya, Yahaziel, Yohanan, Gederalý Yozavat,


text:
Davut çölde saklandýðý yerdeyken bazý Gadlýlar da ona katýldý. Bunlar savaþa hazýr, kalkan ve mýzrak kullanabilen yiðit adamlardý. Yüzleri aslan yüzü gibiydi, daðlardaki ceylanlar kadar çeviktiler.


text:
Birinci ay*, Þeria Irmaðý her yana taþmýþken, karþý yakaya geçtiler. Oradaki vadilerde oturanlarýn tümünü doðuya, batýya kaçýrdýlar.


text:
Onlarý karþýlamaya çýkan Davut þöyle dedi: 'Eðer bana yardým etmek için esenlikle geldiyseniz, buyrun bize katýlýn. Ama ben haksýzlýk yapmamýþken beni düþmanlarýmýn eline teslim etmeye geldiyseniz, atalarýmýzýn Tanrýsý bunu görsün ve sizi yargýlasýn.'


text:
Tanrý'nýn Ruhu Otuzlar'ýn önderi Amasay'ýn üzerine indi. Amasay þöyle dedi: 'Ey Davut, seniniz biz! Ey Ýþay oðlu, seninleyiz! Esenlik olsun sana, esenlik! Seni destekleyenlere de esenlik olsun! Tanrýn sana yardým edecektir.'


text:
Davut Filistliler'le birlikte Saul'a karþý savaþmaya gidince, Manaþþe oymaðýndan da bazý kiþiler onun yanýna geçtiler. Ne var ki Davut'la adamlarý Filistliler'e yardým etmediler. Çünkü Filist beyleri birbirlerine danýþýp, 'Davut efendisi Saul'a dönerse baþýmýzdan oluruz' diyerek onu geri göndermiþlerdi.


text:
Davut Ziklak'a gittiðinde yanýna geçen Manaþþeliler þunlardýr: Adna, Yozavat, Yediael, Mikael, Yozavat, Elihu, Silletay. Bunlar Manaþþe'de bin kiþilik birliklerin komutanlarýydý.


text:
Her gün insanlar Davut'a yardým etmeye geliyorlardý. Davut büyük, güçlü bir orduya sahip oluncaya dek bu böyle sürdü.


text:
RAB'bin sözü uyarýnca Saul'un krallýðýný Davut'a vermek için Hevron'a, Davut'un yanýna gelen savaþçýlarýn sayýsý þudur:


text:
Saul'un soyu Benyaminliler'den 3 000 kiþi. Benyaminliler'in çoðu o zamana dek Saul'un ailesine baðlý kalmýþlardý.


text:
Ýssakaroðullarý'ndan 200 kiþi. Bunlar Ýsrailliler'in ne zaman ne yapmasý gerektiðini bilen kiþilerdi. Boy baþlarýydý ve bütün akrabalarýný yönetirlerdi.


text:
Zevulun'dan 50 000 kiþi. Bunlar savaþa hazýr, deneyimli askerlerdi. Her tür silahý kullanmada ustaydýlar. Davut'a candan ve yürekten yardým ettiler.


text:
Þeria Irmaðý'nýn doðusunda yaþayan, savaþ için her tür silahla donatýlmýþ Rubenliler'den, Gadlýlar'dan ve Manaþþe oymaðýnýn yarýsýndan 120 000 kiþi.


text:
Bunlarýn hepsi savaþa hazýr yiðit askerlerdi. Büyük bir kararlýlýkla Davut'u bütün Ýsrail'in kralý yapmak için Hevron'a geldiler. Geri kalan Ýsrailliler de Davut'u kral yapma konusunda ayný düþüncedeydiler.


text:
Adamlar Davut'un yanýnda üç gün kaldýlar. Orada yiyip içtiler. Gereksinimlerini yakýnlarý saðlamýþtý.


text:
Ýssakar, Zevulun ve Naftali'ye kadar yayýlmýþ olan yakýnlarý da yiyecek yüklü eþeklerle, develerle, katýrlarla, öküzlerle geldiler. Bol miktarda un, incir pestili, kuru üzüm salkýmlarý, þarap, zeytinyaðý, çok sayýda sýðýr ve davar getirdiler. Çünkü Ýsrail'de sevinç vardý.


text:
Sonra bütün Ýsrail topluluðuna þöyle seslendi: 'Eðer onaylarsanýz ve Tanrýmýz RAB'bin isteðiyse, Ýsrail ülkesinin her yanýna yayýlmýþ öbür soydaþlarýmýza ve onlarla birlikte kendi kentlerinde ve otlaklarýnda yaþayan kâhinlerle Levililer'e haberciler gönderelim. Onlar da gelip bize katýlsýnlar.


text:
Tanrýmýz'ýn Sandýðý'ný geri getirelim. Çünkü Saul'un krallýðý döneminde ona gereken önemi vermedik.'


text:
Davut Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'ný* Kiryat-Yearim'den geri getirmek için Mýsýr'daki Þihor Irmaðý'ndan Levo-Hamat'a kadar bütün Ýsrailliler'i topladý.


text:
Böylece Davut'la Ýsrailliler Keruvlar* arasýnda taht kuran RAB Tanrý'nýn adýyla anýlan Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'ný getirmek için Yahuda'daki Baala Kenti'ne -Kiryat-Yearim'e- gittiler.


text:
Tanrý'nýn Sandýðý'ný Avinadav'ýn evinden alýp yeni bir arabaya koydular. Arabayý Uzza'yla Ahyo sürüyordu.


text:
Bu arada Davut'la bütün Ýsrail halký da Tanrý'nýn önünde lir, çenk, tef, zil ve borazanlar eþliðinde ezgiler okuyarak, var güçleriyle bu olayý kutluyorlardý.


text:
Tanrý'nýn Sandýðý Gatlý Ovet-Edom'un evinde üç ay kaldý. RAB Ovet-Edom'un ailesini ve ona ait her þeyi kutsadý.


text:
Sur Kralý Hiram Davut'a ulaklar ve bir saray yapmak için sedir tomruklarý, taþçýlar, marangozlar gönderdi.


text:
Böylece Davut RAB'bin kendisini Ýsrail Kralý atadýðýný ve halký Ýsrail'in hatýrý için krallýðýný çok yücelttiðini anladý.


text:
Filistliler Davut'un Ýsrail Kralý olarak meshedildiðini* duyunca, bütün Filist ordusu onu aramak için yola çýktý. Bunu duyan Davut onlarý karþýlamaya gitti.


text:
Bunun üzerine Davut'la adamlarý Baal-Perasim'e gittiler. Davut orada Filistliler'i bozguna uðrattý. Sonra, 'Her þeyi yarýp geçen sular gibi, Tanrý düþmanlarýmý benim elimle yarýp geçti' dedi. Bundan ötürü oraya Baal-Perasim*fy* adý verildi.


text:
Davut yine Tanrý'ya danýþtý. Tanrý þöyle karþýlýk verdi: 'Buradan saldýrma! Onlarý arkadan çevirip pelesenk aðaçlarýnýn önünden saldýr.


text:
Pelesenk aðaçlarýnýn tepesinden yürüyüþ sesi duyar duymaz, saldýrýya geç. Çünkü ben Filist ordusunu bozguna uðratmak için önünsýra gitmiþim demektir.'


text:
Davut Tanrý'nýn kendisine buyurduðu gibi yaptý ve Filist ordusunu Givon'dan Gezer'e kadar bozguna uðrattý.


text:
Davut kendisine Davut Kenti'nde evler yaptý. Ardýndan Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý* için bir yer hazýrlayýp çadýr kurdu.


text:
Sonra, 'Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'ný yalnýz Levililer taþýyacak' dedi, 'Çünkü sandýðý taþýmak ve sonsuza dek kendisine hizmet etmek için RAB Levililer'i seçti.'


text:
Davut RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný hazýrlamýþ olduðu yere getirmek için bütün Ýsrailliler'i Yeruþalim'de topladý.


text:
Bundan sonra Davut Kâhin Sadok'la Kâhin Aviyatar'ý, Levili Uriel'i, Asaya'yý, Yoel'i, Þemaya'yý, Eliel'i, Amminadav'ý yanýna çaðýrdý.


text:
Onlara þöyle dedi: 'Siz Levili boylarýn baþlarýsýnýz. Levili kardeþlerinizle birlikte kendinizi kutsayýn, sonra Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný hazýrlamýþ olduðum yere getirin.


text:
Çünkü geçen sefer sandýðý siz taþýmadýðýnýz ve biz de kurala uygun davranmadýðýmýz için Tanrýmýz RAB bize öfkelendi.'


text:
Böylece kâhinlerle Levililer Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný getirmek için kendilerini kutsadýlar.


text:
RAB'bin sözü uyarýnca ve Musa'nýn onlara buyurduðu gibi, Tanrý'nýn Sandýðý'nýn sýrýklarýný omuzlarý üzerinde taþýdýlar.


text:
Davut Levili önderlere, kardeþlerinden çenk, lir ve zil gibi çalgýlar eþliðinde yüksek sesle sevinçli ezgiler okuyacak ezgiciler atamalarýný söyledi.


text:
Levililer de Yoel oðlu Heman'ý, akrabalarýndan Berekya oðlu Asaf'ý, akrabalarý Merarioðullarý'ndan Kuþaya oðlu Etan'ý atadýlar.


text:
Onlara yardýmcý olarak da kapý nöbetçileri kardeþlerinden Zekeriya'yý, Yaaziel'i, Þemiramot'u, Yehiel'i, Unni'yi, Eliav'ý, Benaya'yý, Maaseya'yý, Mattitya'yý, Elifelehu'yu, Mikneya'yý, Ovet-Edom'u, Yeiel'i atadýlar.


text:
Mattitya, Elifelehu, Mikneya, Ovet-Edom, Yeiel, Azazya sekiz telli*fz* lirle önderlik yapmak üzere seçildiler.


text:
Þevanya, Yoþafat, Netanel, Amasay, Zekeriya, Benaya, Eliezer adýndaki kâhinler Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý önünde borazan çalýyordu. Ovet-Edom ile Yehiya da Antlaþma Sandýðý'nýn bulunduðu yerin kapý nöbetçileriydi.


text:
Böylece Davut, Ýsrail ileri gelenleri ve binbaþýlar RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný Ovet-Edom'un evinden sevinçle getirmeye gittiler.


text:
Tanrý, RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný taþýyan Levililer'e yardým ettiði için, yedi boða ile yedi koç kurban ettiler.


text:
Davut, sandýðý taþýyan Levililer, ezgiciler ve ezgilerden sorumlu olan Kenanya ince ketenden cüppeler giyinmiþlerdi. Davut ince keten efod* da kuþanmýþtý.


text:
Böylece Ýsrailliler sevinç naralarý atarak, boru, borazan, zil, çenk ve lirler çalarak RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný getiriyorlardý.


text:
RAB'bin Antlaþma Sandýðý Davut Kenti'ne varýnca, Saul'un kýzý Mikal pencereden baktý. Oynayýp zýplayan Kral Davut'u görünce, onu içinden küçümsedi.


text:
Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'ný getirip Davut'un bu amaçla kurduðu çadýrýn içine koydular. Tanrý'ya yakmalýk sunular* ve esenlik sunularý* sundular.


text:
RAB'bin Antlaþma Sandýðý önünde hizmet etmek, Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi anmak, O'na þükretmek ve övgüler sunmak için bazý Levililer'i atadý.


text:
Bunlarýn önderi Asaf, yardýmcýsý Zekeriya'ydý. Öbürleri Yeiel, Þemiramot, Yehiel, Mattitya, Eliav, Benaya, Ovet-Edom ve Yeiel'di. Bunlar çenk ve lir, Asaf yüksek sesli zil,


text:
Ey sizler, kulu Ýsrail'in soyu, Seçtiði Yakupoðullarý, O'nun yaptýðý harikalarý, Olaðanüstü iþlerini Ve aðzýndan çýkan yargýlarý anýmsayýn!


text:
O'nun antlaþmasýný, Bin kuþak için verdiði sözü, Ýbrahim'le yaptýðý antlaþmayý, Ýshak için içtiði andý sonsuza dek anýmsayýn.


text:
'Hakkýnýza düþen mülk olarak Kenan ülkesini size vereceðim' diyerek, Bunu Yakup için bir kural, Ýsrail'le sonsuza dek geçerli bir antlaþma yaptý.


text:
RAB'bin görkemini adýna yaraþýr biçimde övün, Sunular getirip O'nun önüne çýkýn! Kutsal giysiler içinde RAB'be tapýnýn!


text:
Þöyle seslenin: 'Kurtar bizi, ey kurtarýcýmýz Tanrý, Topla bizi, uluslarýn arasýndan çýkar. Kutsal adýna þükredelim, Yüceliðinle övünelim.


text:
Davut RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* önünde günlük iþlerde sürekli hizmet etmeleri için Asaf'la Levili kardeþlerini atadý.


text:
Onlarla birlikte hizmet etmeleri için Ovet-Edom'la altmýþ sekiz Levili akrabasýný da atadý. Yedutun oðlu Ovet-Edom'la Hosa kapý nöbetçileriydi.


text:
Davut Kâhin Sadok'la öbür kâhin kardeþlerini Givon'daki tapýnma yerinde, RAB'bin Çadýrý'nýn bulunduðu yerde görevlendirdi.


text:
Bunlar RAB'bin Ýsrail'e verdiði yasada yazýlanlar uyarýnca, sabah akþam, düzenli olarak yakmalýk sunu* sunaðýnda RAB'be sunular sunacaklardý.


text:
Onlarla birlikte Heman'la Yedutun'u ve RAB'bin sonsuz sevgisi için þükretsinler diye özel olarak seçilen öbürlerini de görevlendirdi.


text:
Heman'la Yedutun borazanlardan, zillerden ve Tanrý'yý öven ezgiler için gereken öbür çalgýlardan sorumluydu. Yedutunoðullarý'ný da kapýda nöbetçi olarak görevlendirdi.


text:
Davut sarayýna yerleþtikten sonra Peygamber Natan'a, 'Bak, ben sedir aðacýndan yapýlmýþ bir sarayda oturuyorum. Oysa RAB'bin Antlaþma Sandýðý* bir çadýrýn altýnda duruyor!' dedi.


text:
Ýsrail halkýný Mýsýr'dan çýkardýðým günden bu yana tapýnakta oturmadým. Bir çadýrdan öbür çadýra, orada burada konaklayarak dolaþtým.


text:
Ýsrailliler'le birlikte dolaþtýðým yerlerin herhangi birinde, halkýmý gütmesini buyurduðum Ýsrail önderlerinden birine, neden bana sedir aðacýndan bir konut yapmadýnýz diye hiç sordum mu?>


text:
'Þimdi kulum Davut'a þöyle diyeceksin: <Her Þeye Egemen RAB diyor ki: Halkým Ýsrail'e önder olasýn diye seni otlaklardan ve koyun gütmekten aldým.


text:
Halkým Ýsrail için bir yurt saðlayýp onlarý oraya yerleþtireceðim. Bundan böyle kendi yurtlarýnda otursunlar, bir daha rahatsýz edilmesinler. Kötü kiþiler de halkým Ýsrail'e hakimler atadýðým günden bu yana yaptýklarý gibi, bir daha onlara baský yapmasýnlar. Bütün düþmanlarýnýn sana boyun eðmesini saðlayacaðým. RAB'bin senin için bir soy yetiþtirecek, bilesin.


text:
' <Sen ölüp atalarýna kavuþunca, senden sonra oðullarýndan birini ortaya çýkarýp krallýðýný pekiþtireceðim.


text:
Ben ona baba olacaðým, o da bana oðul olacak. Senden önceki kraldan esirgediðim sevgiyi hiçbir zaman esirgemeyeceðim.


text:
Bunun üzerine Kral Davut gelip RAB'bin önünde oturdu ve þöyle dedi: 'Ya RAB Tanrý, ben kimim, ailem nedir ki, beni bu duruma getirdin?


text:
Ey Tanrý, sanki bu yetmezmiþ gibi, kulunun soyunun geleceði hakkýnda da söz verdin. Benimle de büyük bir adammýþým gibi ilgilendin, ya RAB Tanrý!


text:
Ya RAB, kulunun hatýrý için ve isteðin uyarýnca bu büyüklüðü gösterdin ve bu büyük vaatleri bildirdin.


text:
Halkýn Ýsrail'e benzer tek bir ulus yok dünyada. Kendi halkýn olsun diye onlarý kurtarmaya gittin. Büyük ve görkemli iþler yapmakla ün saldýn. Mýsýr'dan kurtardýðýn halkýn önünden uluslarý kovdun.


text:
Öyle ki, insanlar, <Ýsrail'i kayýran, Her Þeye Egemen RAB Tanrý Ýsrail'in Tanrýsý'dýr!> diyerek adýný sonsuza dek ansýnlar, yüceltsinler ve kulun Davut'un soyu da önünde sürsün.


text:
'Sen, ey Tanrým, ben kulun için bir soy çýkaracaðýný bana açýkladýn. Bundan dolayý kulun önünde sana dua etme yürekliliðini buldu.


text:
Þimdi önünde sonsuza dek sürmesi için kulunun soyunu kutsamayý uygun gördün. Çünkü, ya RAB, onu kutsadýðýn için sonsuza dek kutlu kýlýnacak.'


text:
Bir süre sonra, Davut Filistliler'i yenip boyunduruðu altýna aldý; Gat'ý ve çevresindeki köyleri Filistliler'in yönetiminden çýkardý.


text:
Davut Fýrat'a kadar krallýðýný pekiþtirmeye giden Sova Kralý Hadadezer'i de Hama yakýnlarýnda yendi.


text:
Bin savaþ arabasýný, yedi bin atlýsýný, yirmi bin yaya askerini ele geçirdi. Yüz savaþ arabasý için gereken atlarýn dýþýndaki bütün atlarý da sakatladý.


text:
Ayrýca Hadadezer'in yönetimindeki Tivhat ve Kun kentlerinden bol miktarda tunç* aldý. Süleyman bunu havuz, sütunlar ve çeþitli eþyalar yapmak için kullandý.


text:
Tou Kral Davut'u selamlamak ve Hadadezer'le savaþýp yendiði için kutlamak üzere oðlu Hadoram'ý ona gönderdi. Çünkü Tou Hadadezer'le sürekli savaþmýþtý. Hadoram Davut'a her türlü altýn, gümüþ, tunç armaðanlar getirdi.


text:
Kral Davut bu armaðanlarý bütün uluslardan -Edom, Moav, Ammonlular, Filistliler ve Amalekliler'den- ele geçirdiði altýn ve gümüþle birlikte RAB'be adadý.


text:
Edom'a askeri birlikler yerleþtirdi. Edomlular'ýn tümü Davut'un köleleri oldular. RAB Davut'u gittiði her yerde zafere ulaþtýrdý.


text:
Yehoyada oðlu Benaya Keretliler'le Peletliler'in* komutanýydý. Davut'un oðullarý da sarayda yüksek görevlere atanmýþlardý.


text:
Davut, 'Babasý bana iyilik ettiði için ben de Nahaþ oðlu Hanun'a iyilik edeceðim' diye düþünerek, babasýnýn ölümünden dolayý baþ saðlýðý dilemek için Hanun'a ulaklar gönderdi.


text:
Ammon önderleri Hanun'a þöyle dediler: 'Davut sana baþ saðlýðý dileyen bu adamlarý gönderdi diye babana saygý duyduðunu mu sanýyorsun? Bu ulaklar ülkeyi araþtýrmak, casusluk etmek, yýkmak için buraya geldiler.'


text:
Bunun üzerine Hanun Davut'un ulaklarýný yakalattý. Sakallarýný týraþ edip giysilerinin kalçayý kapatan kesimini ortadan kesti ve onlarý öylece gönderdi.


text:
Davut bunu duyunca, ulaklarý karþýlamak üzere adamlar gönderdi. Çünkü ulaklar çok utanýyorlardý. Kral, 'Sakalýnýz uzayýncaya dek Eriha'da kalýn, sonra dönün' diye buyruk verdi.


text:
Ammonlular Davut'un nefretini kazandýklarýný anlayýnca, Hanun'la Ammonlular Aram-Naharayim, Aram-Maaka ve Sova'dan savaþ arabalarýyla atlýlar kiralamak için bin talant*fa* gümüþ gönderdiler.


text:
Otuz iki bin savaþ arabasý ve Maaka Kralý'yla askerlerini kiraladýlar. Maaka Kralý'yla askerleri gelip Medeva'nýn yakýnýnda ordugah kurdular. Ammonlular da savaþmak üzere kentlerinden çýkýp bir araya geldiler.


text:
Ammonlular çýkýp kent kapýsýnda savaþ düzeni aldýlar. Yardýma gelen krallar da kýrda savaþ düzenine girdiler.


text:
Önde, arkada düþman birliklerini gören Yoav, Ýsrail'in en iyi askerlerinden bazýlarýný seçerek Aramlýlar'ýn karþýsýna yerleþtirdi.


text:
Aramlýlar'ýn kaçýþtýðýný gören Ammonlular da Yoav'ýn kardeþi Aviþay'dan kaçarak kente girdiler. Yoav ise Yeruþalim'e döndü.


text:
Ýsrailliler'in önünde bozguna uðradýklarýný gören Aramlýlar, ulaklar gönderip Fýrat Irmaðý'nýn karþý yakasýnda, Hadadezer'in ordu komutaný Þofak'ýn komutasýndaki Aramlýlar'ý çaðýrdýlar.


text:
Davut bunu duyunca, bütün Ýsrail ordusunu topladý. Þeria Irmaðý'ndan geçerek onlara doðru ilerleyip karþýlarýnda savaþ düzeni aldý. Davut savaþmak için düzen alýnca, Aramlýlar onunla savaþtýlar.


text:
Ne var ki, Aramlýlar Ýsrailliler'in önünden kaçtýlar. Davut onlardan yedi bin savaþ arabasý sürücüsü ile kýrk bin yaya asker öldürdü. Ordu komutaný Þofak'ý da öldürdü.


text:
Hadadezer'in buyruðundaki krallar Ýsrailliler'in önünde bozguna uðradýklarýný görünce, Davut'la barýþ yaparak ona boyun eðdiler.


text:
Ýlkbaharda, krallarýn savaþa gittiði dönemde Yoav, komutasýndaki orduyla birlikte yola çýktý. Ammonlular'ýn ülkesini yerle bir edip Rabba Kenti'ni kuþatýrken Davut Yeruþalim'de kalýyordu. Yoav Rabba Kenti'ne saldýrýp onu yerle bir etti.


text:
Davut Ammon Kralý'nýn*fb* baþýndaki tacý aldý. Deðerli taþlarla süslü, aðýrlýðý bir talant*fc* altýný bulan tacý Davut'un baþýna koydular. Davut kentten çok miktarda mal yaðmalayýp götürdü.


text:
Orada yaþayan halký dýþarý çýkarýp testereyle, demir kazma ve baltayla yapýlan iþlerde çalýþtýrdý*fç*. Davut bunu bütün Ammon kentlerinde uyguladý. Sonra ordusuyla birlikte Yeruþalim'e döndü.


text:
Bir süre sonra Filistliler'le Gezer'de savaþ çýktý. Bu savaþ sýrasýnda Huþalý Sibbekay, Rafa soyundan Sippay'ý öldürünce, Filistliler boyun eðdiler.


text:
Ýsrailliler'le Filistliler arasýnda çýkan bir baþka savaþta Yair oðlu Elhanan, Gatlý Golyat'ýn kardeþi Lahmi'yi öldürdü. Golyat'ýn mýzraðýnýn sapý dokumacý tezgahýnýn sýrýðý gibiydi.


text:
Davut Yoav'la halkýn önderlerine, 'Gidin, Beer-Þeva'dan Dan'a dek Ýsrailliler'i sayýn' dedi, 'Sonra bana bilgi verin ki, halkýn sayýsýný bileyim.'


text:
Ama Yoav, 'RAB halkýný yüz kat daha çoðaltsýn' diye karþýlýk verdi, 'Ey efendim kral, bunlar hepsi senin kullarýn deðil mi? Efendim neden bunu istiyor? Neden Ýsrail'i suça sürüklüyor?'


text:
Gelgelelim kralýn sözü Yoav'ýn sözünden baskýn çýktý. Böylece Yoav kralýn yanýndan ayrýlýp Ýsrail'in her yanýný dolaþmaya gitti. Sonra Yeruþalim'e dönerek


text:
sayýmýn sonucunu Davut'a bildirdi: Ýsrail'de kýlýç kuþanabilen bir milyon yüz bin, Yahuda'daysa dört yüz yetmiþ bin kiþi vardý.


text:
Davut Tanrý'ya, 'Bunu yapmakla büyük günah iþledim!' dedi, 'Lütfen kulunun suçunu baðýþla. Çünkü çok akýlsýzca davrandým.'


text:
'Gidip Davut'a de ki, <RAB þöyle diyor: Önüne üç seçenek koyuyorum. Bunlardan birini seç de sana onu yapayým.> '


text:
Üç yýl kýtlýk mý? Yoksa kýlýçla seni kovalayan düþmanlarýnýn önünde üç ay kaçýp yok olmak mý? Ya da RAB'bin kýlýcýnýn ve RAB'bin meleðinin bütün Ýsrail ülkesine üç gün salgýn hastalýk salmasýný mý?> Beni gönderene ne yanýt vereyim, þimdi iyice düþün.'


text:
Davut, 'Sýkýntým büyük' diye yanýtladý, 'Ýnsan eline düþmektense, RAB'bin eline düþeyim. Çünkü O'nun acýmasý çok büyüktür.'


text:
Tanrý Yeruþalim'i yok etmek için bir melek gönderdi. Ama melek yýkýma baþlayacaðý sýrada RAB onu gördü. Göndereceði yýkýmdan vazgeçerek halký yok eden meleðe, 'Yeter artýk! Elini çek' dedi. RAB'bin meleði Yevuslu Ornan'ýn harman yerinde duruyordu.


text:
Davut baþýný kaldýrýp baktý. Elinde yalýn bir kýlýç olan RAB'bin meleðini gördü. Melek elini Yeruþalim'in üzerine uzatmýþ, yerle gök arasýnda duruyordu. Çula sarýnmýþ Davut'la halkýn ileri gelenleri yüzüstü yere kapandýlar.


text:
Davut Tanrý'ya þöyle seslendi: 'Halkýn sayýlmasýný buyuran ben deðil miydim? Günah iþleyen benim, kötülük yapan benim. Ama bu koyunlar ne yaptý ki? Ya RAB Tanrým, ne olur beni ve babamýn soyunu cezalandýr. Bu salgýn hastalýðý halkýn üzerinden kaldýr.'


text:
RAB'bin meleði Gad'a, Davut'un Yevuslu Ornan'ýn harman yerine gidip RAB'be bir sunak kurmasýný buyurdu.


text:
Davut'un yaklaþtýðýný gören Ornan, harman yerinden çýktý, varýp Davut'un önünde yüzüstü yere kapandý.


text:
Davut Ornan'a, 'RAB'be bir sunak kurmak üzere harman yerini bana sat' dedi, 'Öyle ki, salgýn hastalýk halkýn üzerinden kalksýn. Harman yerini bana tam deðerine satacaksýn.'


text:
Ornan, 'Senin olsun!' diye karþýlýk verdi, 'Efendim kral uygun gördüðünü yapsýn. Ýþte yakmalýk sunular* için öküzleri, odun olarak dövenleri, tahýl sunusu* olarak buðday veriyorum. Hepsini veriyorum.'


text:
Ne var ki, Kral Davut, 'Olmaz!' dedi, 'Tam deðerini ödeyip alacaðým. Çünkü senin olaný RAB'be vermem. Karþýlýðýný ödemeden yakmalýk sunu sunmam.'


text:
Davut orada RAB'be bir sunak kurup yakmalýk sunularý ve esenlik sunularýný* sundu. RAB'be yakardý. RAB yakmalýk sunu sunaðýnda gökten gönderdiði ateþle onu yanýtladý.


text:
RAB'bin kendisine Yevuslu Ornan'ýn harman yerinde yanýt verdiðini gören Davut, orada kurbanlar kesti.


text:
Musa'nýn çölde RAB için yaptýðý çadýrla yakmalýk sunu sunaðý o sýrada Givon'daki tapýnma yerindeydi.


text:
Davut Ýsrail'de yaþayan yabancýlarýn toplanmasýný buyurdu. Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný kurmak için onlarý yontma taþlar hazýrlamakla görevlendirdi.


text:
Giriþ kapýlarýnýn çivileri ve kenetleri için çok miktarda demir, tartýlamayacak kadar çok tunç* saðladý.


text:
Ayrýca sayýsýz sedir tomruðu da saðladý. Çünkü Saydalýlar'la Surlular Davut'a çok sedir tomruðu getirmiþlerdi.


text:
Davut, 'Oðlum Süleyman genç ve deneyimsiz' dedi, 'RAB için kurulacak tapýnak bütün uluslarýn gözünde çok büyük, ünlü ve görkemli olmalý. Onun için hazýrlýk yapmalýyým.' Böylece, ölmeden önce, tapýnaðýn yapýmý için büyük hazýrlýk yaptý.


text:
Davut, oðlu Süleyman'ý yanýna çaðýrdý. Onu Ýsrail'in Tanrýsý RAB için bir tapýnak kurmakla görevlendirdi.


text:
Ama RAB bana, <Sen çok kan döktün, büyük savaþlara katýldýn> dedi, <Benim adýma tapýnak kurmayacaksýn. Çünkü yeryüzünde gözümün önünde çok kan döktün.


text:
Ama barýþsever bir oðlun olacak. Onu her yandan kuþatan düþmanlarýndan kurtarýp rahata kavuþturacaðým. Adý Süleyman*fe* olacak. Onun döneminde Ýsrail'in barýþ ve güvenlik içinde yaþamasýný saðlayacaðým.


text:
Adýma bir tapýnak kuracak olan odur. O bana oðul olacak, ben de ona baba olacaðým. Onun krallýðýnýn tahtýný Ýsrail'de sonsuza dek sürdüreceðim.>


text:
'Þimdi, oðlum, RAB seninle olsun; Tanrýn RAB kendisine tapýnak kurman için verdiði söz uyarýnca, seni baþarýlý kýlsýn.


text:
Tanrýn RAB seni Ýsrail'e önder atadýðý zaman yasasýný yerine getirmen için sana saðgörü ve anlayýþ versin.


text:
RAB'bin Ýsrail'e Musa aracýlýðýyla verdiði kurallara, ilkelere dikkatle uyarsan, baþarýlý olacaksýn. Güçlü ve yürekli ol! Korkma, yýlma!


text:
'Ýþte sýkýntýlar içinde RAB'bin Tapýnaðý için yüz bin talant*ff* altýn, bir milyon talant*fg* gümüþ, tartýlamayacak kadar çok miktarda tunç, demir, tomruk ve taþ saðladým. Sen de bunlara ekleyebilirsin.


text:
Ölçülemeyecek kadar altýnýn, gümüþün, tuncun, demirin de var. Haydi, iþi baþlat. RAB seninle olsun!'


text:
Onlara, 'Tanrýnýz RAB sizinle deðil mi?' dedi, 'Her yanda sizi rahata kavuþturmadý mý? Çünkü bu ülkede yaþayanlarý elime teslim etti. Bu yüzden ülke RAB'bin ve halkýnýn yönetimi altýndadýr.


text:
Þimdi yüreðinizi ve canýnýzý Tanrýnýz RAB'be adayarak O'na yönelin. RAB Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný yapmaya baþlayýn. Öyle ki, RAB'bin adýna kuracaðýnýz tapýnaða RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* ve Tanrý'ya ait kutsal eþyalarý getiresiniz.'


text:
Bunlardan yirmi dört bini RAB'bin Tapýnaðý'nýn iþlerini gözetecek, altý bini memur ve yargýç olacaktý;


text:
dört bini kapý nöbetçisi olacak, dört bini de Davut'un RAB'bi övmek için saðladýðý çalgýlarý çalacaktý.


text:
Yahat ilk, Ziza ikinci oðuldu. Ancak Yeuþ'la Beria'nýn çok sayýda oðullarý olmadýðý için bir boy sayýldýlar.


text:
Boylarýna göre Levioðullarý bunlardý. Boy baþlarýnýn her biri kendi adýyla sayýldý. Yirmi ve daha yukarý yaþtaki Levililer, RAB'bin Tapýnaðý'nýn iþlerinde görev aldýlar.


text:
Çünkü Davut, 'Ýsrail'in Tanrýsý RAB halkýný rahata kavuþturdu' demiþti, 'Yeruþalim'i de sonsuza dek kendine konut seçti.


text:
Onun için Levililer'in RAB'bin Çadýrý'ný ve tapýnma hizmetinde kullanýlan eþyalarý taþýmalarýna artýk gerek yok.'


text:
Levililer'in görevi RAB'bin Tapýnaðý'nýn hizmetinde Harunoðullarý'na yardým etmekti: Avlulardan, odalardan, kutsal eþyalarýn arýnmasýndan ve Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndaki öbür hizmetlerden sorumluydular.


text:
Adak ekmeklerinden*, tahýl sunusu* için kullanýlan ince undan, mayasýz ince ekmekten, sacda piþirilen yiyeceklerden ve zeytinyaðýyla karýþtýrýlan sunulardan, her tür hacim ve uzunluk ölçülerinden onlar sorumluydu.


text:
Þabat Günü*, Yeni Ay Töreni ve öbür bayramlarda RAB'be yakmalýk sunular* sunulduðunda da hazýr bulunacaklardý. RAB'bin önünde, kendileri için belirlenen ilkeler uyarýnca uygun sayýda sürekli hizmet edeceklerdi.


text:
Böylece Levililer Buluþma Çadýrý'na ve kutsal yere bakma, RAB'bin Tapýnaðý'nýn hizmetinde kardeþleri Harunoðullarý'na yardým etme görevini üstlendiler.


text:
Nadav'la Avihu babalarýndan önce, oðul sahibi olamadan öldüler. Onun için Elazar'la Ýtamar kâhinlik yaptýlar.


text:
Davut Elazar soyundan Sadok'la Ýtamar soyundan Ahimelek'in yardýmýyla Harunoðullarý'ný yaptýklarý göreve göre bölüklere ayýrdý.


text:
Elazaroðullarý arasýnda Ýtamaroðullarý'ndan daha çok önder olduðundan, buna göre bölündüler: Elazaroðullarý'ndan on altý boy baþý, Ýtamaroðullarý'ndan ise sekiz boy baþý çýktý.


text:
Gerek Elazaroðullarý, gerekse Ýtamaroðullarý arasýnda kutsal yerden ve Tanrý'yla ilgili hizmetlerden sorumlu önderler vardý. Bu yüzden atanmalarý kayýrýlmaksýzýn kurayla yapýldý.


text:
Levili Netanel oðlu Yazman Þemaya, kralýn ve görevlileri Kâhin Sadok, Aviyatar oðlu Ahimelek, kâhinler ve Levililer'in boy baþlarýnýn gözü önünde kura çekimini kaydetti. Kura sýrayla, bir Elazar ailesinden, bir Ýtamar ailesinden çekildi.


text:
Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin buyruðu uyarýnca atalarý Harun'un verdiði ilkelere göre RAB'bin Tapýnaðý'na gidip görev yapma sýrasý buydu.


text:
Bunlar da kardeþleri Harunoðullarý gibi, Kral Davut'un, Sadok'un, Ahimelek'in, kâhinler ve Levililer'in boy baþlarýnýn gözü önünde kura çekti. Büyük boy baþlarý da, kardeþleri olan küçük boy baþlarý da kura çektiler.


text:
Davut'la ordu komutanlarý hizmet için Asaf'ýn, Heman'ýn, Yedutun'un bazý oðullarýný ayýrdýlar. Bunlar lir, çenk ve ziller eþliðinde peygamberlikte bulunacaklardý. Bu göreve atananlarýn listesi þuydu:


text:
Asaf'ýn oðullarýndan: Zakkur, Yusuf, Netanya, Aþarela. Bunlar kralýn buyruðu uyarýnca peygamberlikte bulunan Asaf'ýn yönetimi altýndaydýlar.


text:
Yedutun'un oðullarýndan: Gedalya, Seri, Yeþaya, Þimi, Haþavya, Mattitya. Toplam altý kiþiydi. Lir eþliðinde peygamberlikte bulunan, RAB'be þükür ve övgü sunan babalarý Yedutun'un sorumluluðu altýndaydýlar.


text:
Heman'ýn oðullarýndan: Bukkiya, Mattanya, Uzziel, Þevuel, Yerimot, Hananya, Hanani, Eliata, Giddalti, Romamti-Ezer, Yoþbekaþa, Malloti, Hotir, Mahaziot.


text:
Hepsi kralýn bilicisi* Heman'ýn oðullarýydý. Tanrý'nýn sözü uyarýnca bu oðullar Heman'ý güçlendirmek için ona verilmiþti. Tanrý Heman'a on dört oðulla üç kýz verdi.


text:
Bunlarýn tümü babalarýnýn sorumluluðu altýnda RAB Tanrý'nýn Tapýnaðý'nda hizmet etmek için zil, çenk ve lirler eþliðinde ezgi söylerdi. Asaf, Yedutun, Heman kralýn sorumluluðu altýndaydý.


text:
Bunlarýn her biri, büyük küçük, öðretmen öðrenci ayrýmý yapýlmaksýzýn, görev daðýtýmý için kura çekti.


text:
Ovet-Edom'un oðullarý: Ýlk oðlu Þemaya, ikincisi Yehozavat, üçüncüsü Yoah, dördüncüsü Sakâr, beþincisi Netanel,


text:
Þemaya'nýn oðullarý: Otni, Refael, Ovet, Elzavat. Þemaya'nýn akrabalarý Elihu ile Þemakya da yiðit adamlardý.


text:
Bunlarýn tümü Ovet-Edom soyundandý. Onlar da, oðullarýyla akrabalarý da yiðit, görevlerinde becerikli kiþilerdi. Ovet-Edom soyundan 62 kiþi vardý.


text:
Merarioðullarý'ndan Hosa'nýn oðullarý: Ýlki Þimri'ydi. -Þimri ilk oðul olmadýðý halde babasý onu önder atamýþtý.-


text:
Ýkincisi Hilkiya, üçüncüsü Tevalya, dördüncüsü Zekeriya. Hosa'nýn oðullarýyla akrabalarýnýn toplamý 13 kiþiydi.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nda Levili kardeþleri gibi görev yapan kapý nöbetçisi bölükler ve baþlarýndaki adamlar bunlardýr.


text:
Kurada Doðu Kapýsý Þelemya'ya düþtü. Sonra bilge bir danýþman olan oðlu Zekeriya için kura çekildi. Ona Kuzey Kapýsý düþtü.


text:
Doðu Kapýsý'nda günde altý, Kuzey Kapýsý'nda dört, Güney Kapýsý'nda dört, depolarda da ikiþerden dört Levili nöbetçi vardý.


text:
Ladanoðullarý: Ladan soyundan gelen Gerþonoðullarý, Ladan boyunun boy baþlarý Gerþonlu Yehieli ve oðullarýydý.


text:
Eliezer soyundan gelen kardeþleri: Rehavya Eliezer'in oðluydu, Yeþaya Rehavya'nýn oðluydu, Yoram Yeþaya'nýn oðluydu, Zikri Yoram'ýn oðluydu, Þelomit Zikri'nin oðluydu.


text:
Þelomit'le kardeþleri boy baþlarýnýn, Kral Davut'un binbaþýlarýnýn, yüzbaþýlarýnýn ve öbür ordu komutanlarýnýn verdiði armaðanlarýn saklandýðý hazinelerden sorumluydular.


text:
Bilici* Samuel'in, Kiþ oðlu Saul'un, Ner oðlu Avner'in, Seruya oðlu Yoav'ýn verdiði armaðanlarla öbür armaðanlardan da Þelomit'le kardeþleri sorumluydu.


text:
Yisharlýlar'dan: Kenanya ile oðullarý Ýsrail'de memur ve yargýç olarak tapýnak dýþýndaki iþlere bakmakla görevlendirildiler.


text:
Hevronlular'dan: Haþavya ile kardeþleri -bin yedi yüz yiðit adam- RAB'bin iþlerine ve kralýn hizmetine bakmak için Ýsrail'in Þeria Irmaðý'nýn batý yakasýnda kalan bölgesine atanmýþtý.


text:
Aile soy kütüðündeki kayýtlara göre Yeriya Hevronlular'ýn boy baþýydý. Davut'un krallýðýnýn kýrkýncý yýlýnda kayýtlar incelendi ve Gilat'taki Yazer'de Hevronlular arasýnda yiðit savaþçýlar bulundu.


text:
Yeriya'nýn aile baþlarý olan iki bin yedi yüz akrabasý vardý. Kral Davut bu yiðit adamlarý Tanrý'nýn ve kralýn iþlerine bakmalarý için Rubenliler'e, Gadlýlar'a, Manaþþe oymaðýnýn yarýsýna yönetici olarak atadý.


text:
Ýsrail'de görev yapan Ýsrailli boy baþlarýnýn, binbaþýlarla yüzbaþýlarýn ve görevlilerin listesi. Bunlar deðiþen birliklerde yýl boyunca aydan aya her konuda krala hizmet ederlerdi. Her birlik 24 000 kiþiden oluþurdu.


text:
Birinci ay* için birinci birliðin komutaný Zavdiel oðlu Yaþovam'dý. Komutasýndaki birlik 24 000 kiþiden oluþuyordu.


text:
Ýkinci ay için ikinci birliðin komutaný Ahohlu Doday'dý. Miklot bu birliðin baþ görevlisiydi. Doday komutasýndaki birlik 24 000 kiþiden oluþuyordu.


text:
Üçüncü ay için üçüncü birliðin komutaný Kâhin Yehoyada oðlu önder Benaya'ydý. Komutasýndaki birlik 24 000 kiþiden oluþuyordu.


text:
Otuz yiðitlerden biri ve Otuzlar'ýn önderi olan Benaya'ydý bu. Oðlu Ammizavat da onun birliðinde görevliydi.


text:
Dördüncü ay için dördüncü birliðin komutaný Yoav'ýn kardeþi Asahel'di. Sonradan yerine oðlu Zevadya geçti. Birliðinde 24 000 kiþi vardý.


text:
Beþinci ay için beþinci birliðin komutaný Yizrahlý Þamhut'tu. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
Altýncý ay için altýncý birliðin komutaný Tekoalý Ýkkeþ oðlu Ýra'ydý. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
Yedinci ay için yedinci birliðin komutaný Efrayimoðullarý'ndan Pelonlu Heles'ti. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
Sekizinci ay için sekizinci birliðin komutaný Zerahlýlar'dan Huþalý Sibbekay'dý. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
Dokuzuncu ay için dokuzuncu birliðin komutaný Benyaminoðullarý'ndan Anatotlu Aviezer'di. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
Onuncu ay için onuncu birliðin komutaný Zerahlýlar'dan Netofalý Mahray'dý. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
On birinci ay için on birinci birliðin komutaný Efrayimoðullarý'ndan Piratonlu Benaya'ydý. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
On ikinci ay için on ikinci birliðin komutaný Otniel soyundan Netofalý Helday'dý. Komutasýndaki birlikte 24 000 kiþi vardý.


text:
Ýsrail oymaklarýnýn yöneticileri: Ruben oymaðý: Zikri oðlu Eliezer. Þimon oymaðý: Maaka oðlu Þefatya.


text:
Davut yirmi ve daha aþaðýdaki yaþtakilerin sayýmýný yapmadý. Çünkü RAB Ýsrail'i gökteki yýldýzlar kadar çoðaltacaðýna söz vermiþti.


text:
Seruya oðlu Yoav da baþladýðý sayýmý bitirmedi. Bu sayýmdan ötürü RAB Ýsrail'e öfkelendi. Bu yüzden sayýmýn sonucu Kral Davut'un tarihinde yazýlmadý.


text:
Kralýn hazinelerine yönetici olarak Adiel oðlu Azmavet atanmýþtý. Açýk bölgelerdeki, kentlerdeki, köylerdeki, kalelerdeki depolardan da Uzziya oðlu Yehonatan sorumluydu.


text:
Þefela bölgesindeki zeytinliklerden ve yabanýl incir aðaçlarýndan: Gederli Baal-Hanan, Zeytinyaðý depolarýndan: Yoaþ,


text:
Davut Ýsrail'deki bütün yöneticilerin -oymak baþlarýnýn, kralýn hizmetindeki birlik komutanlarýnýn, binbaþýlarýn, yüzbaþýlarýn, kralla oðullarýna ait servetten ve sürüden sorumlu kiþilerin, saray görevlilerinin, bütün güçlü adamlarýn ve yiðit savaþçýlarýn- Yeruþalim'de toplanmasýný buyurdu.


text:
Kral Davut ayaða kalkýp onlara þöyle dedi: 'Ey kardeþlerim ve halkým, beni dinleyin! RAB'bin Antlaþma Sandýðý*, Tanrýmýz'ýn ayak basamaðý için kalýcý bir yer yapmak istedim. Konutun yapýmý için hazýrlýk yaptým.


text:
'Ýsrail'in Tanrýsý RAB, sonsuza dek Ýsrail Kralý olmam için bütün ailem arasýndan beni seçti. Önder olarak Yahuda'yý, Yahuda oymaðýndan da babamýn ailesini seçti. Babamýn oðullarý arasýndan beni bütün Ýsrail'in kralý yapmayý uygun gördü.


text:
Bütün oðullarým arasýndan -RAB bana birçok oðul verdi- Ýsrail'de RAB'bin krallýðýnýn tahtýna oturtmak için oðlum Süleyman'ý seçti.


text:
RAB bana þöyle dedi: <Tapýnaðýmý ve avlularýmý yapacak olan oðlun Süleyman'dýr. Onu kendime oðul seçtim. Ben de ona baba olacaðým.


text:
'Þimdi, Tanrýmýz'ýn önünde, RAB'bin topluluðu olan bütün Ýsrail'in gözü önünde size sesleniyorum: Tanrýnýz RAB'bin bütün buyruklarýna uymaya dikkat edin ki, bu verimli ülkeyi mülk edinip sonsuza dek çocuklarýnýza miras olarak veresiniz.


text:
'Sen, ey oðlum Süleyman, babanýn Tanrýsý'ný taný. Bütün yüreðinle ve istekle O'na kulluk et. Çünkü RAB her yüreði araþtýrýr, her düþüncenin ardýndaki amacý saptar. Eðer O'na yönelirsen, kendisini sana buldurur. Ama O'nu býrakýrsan, seni sonsuza dek reddeder.


text:
Davut tapýnaða ait eyvanýn, binalarýn -hazine odalarýnýn, yukarýyla iç odalarýn ve Baðýþlanma Kapaðý'nýn bulunduðu yerin- tasarýlarýný oðlu Süleyman'a verdi.


text:
Ruh aracýlýðýyla kendisine açýklanan bütün tasarýlarý verdi: RAB'bin Tapýnaðý'nýn avlularýyla çevredeki bütün odalarýn, Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn hazinelerinin, adanmýþ armaðanlarýn konulacaðý yerlerin ölçülerini verdi.


text:
Kâhinlerle Levililer'in bölüklerine iliþkin kurallarý, RAB'bin Tapýnaðý'ndaki hizmet ve hizmette kullanýlan bütün eþyalarla ilgili ilkeleri,


text:
deðiþik hizmetlerde kullanýlan altýn eþyalar için saptanan altýn miktarýný, deðiþik hizmetlerde kullanýlan gümüþ eþyalar için saptanan gümüþ miktarýný,


text:
altýn kandilliklerle kandiller -her bir altýn kandillikle kandil- için saptanan altýný, her kandilliðin kullanýþ biçimine göre gümüþ kandilliklerle kandiller için saptanan gümüþü,


text:
büyük çatallar, çanaklar ve testiler için belirlenen saf altýný, her altýn tas için saptanan altýný, her gümüþ tas için saptanan gümüþü,


text:
buhur sunaðý için saptanan saf altýn miktarýný bildirdi. Davut arabanýn -RAB'bin Antlaþma Sandýðý'na kanatlarýný yayarak onu örten altýn Keruvlar'ýn*- tasarýsýný da verdi.


text:
'Bütün bunlar RAB'bin eli üzerimde olduðu için bana bildirildi' dedi, 'Ben de tasarýnýn bütün ayrýntýlarýný yazýlý olarak veriyorum.'


text:
Sonra oðlu Süleyman'a, 'Güçlü ve yürekli ol!' dedi, 'Ýþe giriþ. Korkma, yýlma. Çünkü benim Tanrým, RAB Tanrý seninledir. RAB'bin Tapýnaðý'nýn bütün yapým iþleri bitinceye dek seni baþarýsýzlýða uðratmayacak, seni býrakmayacaktýr.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yapým iþleri için kâhinlerle Levililer'in bölükleri burada hazýr bekliyor. Her tür yapým iþinde usta ve istekli adamlar sana yardým edecek. Önderler de bütün halk da senin buyruklarýný bekliyor.'


text:
Kral Davut bütün topluluða þöyle dedi: 'Tanrý'nýn seçtiði oðlum Süleyman genç ve deneyimsizdir. Ýþ büyüktür. Çünkü bu tapýnak insan için deðil, RAB Tanrý içindir.


text:
Tanrým'ýn Tapýnaðý'na gereç saðlamak için var gücümle çalýþtým. Altýn eþyalar için altýn, gümüþ için gümüþ, tunç* için tunç, demir için demir, ahþap için aðaç saðladým. Ayrýca oniks, kakma taþlar, süs taþlarý, çeþitli renklerde deðerli taþlar ve çok miktarda mermer saðladým.


text:
Bu kutsal tapýnak için saðladýklarýmýn yanýsýra, Tanrým'ýn Tapýnaðý'na sevgim yüzünden, kiþisel servetimden de altýn ve gümüþ de veriyorum:


text:
Üç bin talant*fý* Ofir altýný ve tapýnaðýn duvarlarýný kaplamak için yedi bin talant*fi* kaliteli gümüþ.


text:
Bunlarý altýn, gümüþ gerektiren iþlerde ve sanatkârlarýn el iþçiliðinde kullanýlmak üzere veriyorum. Kim bugün kendini RAB'be adamak istiyor?'


text:
Bunun üzerine boy baþlarý, Ýsrail'in oymak önderleri, binbaþýlar, yüzbaþýlar ve saray yöneticileri gönülden armaðanlar verdiler.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yapýmý için beþ bin talant*fj*, on bin darik*fk* altýn, on bin talant*fl* gümüþ, on sekiz bin talant*fm* tunç*, yüz bin talant*fn* demir baðýþladýlar.


text:
Deðerli taþlarý olanlar, Gerþonlu Yehiel'in denetiminde, bunlarý RAB'bin Tapýnaðý'nýn hazinesine verdi.


text:
Halk verdiði armaðanlar için seviniyordu. Çünkü herkes RAB'be içtenlikle ve gönülden vermiþti. Kral Davut da çok sevinçliydi.


text:
Davut bütün topluluðun gözü önünde RAB'bi övdü. Þöyle dedi: 'Ey atamýz Ýsrail'in Tanrýsý RAB, Sonsuzluk boyunca sana övgüler olsun!


text:
Ya RAB, büyüklük, güç, yücelik, Zafer ve görkem senindir. Gökte ve yerde olan her þey senindir. Egemenlik senindir, ya RAB! Sen her þeyden yücesin.


text:
Zenginlik ve onur senden gelir. Her þeye egemensin. Güç ve yetki senin elindedir. Birini yükseltmek ve güçlendirmek Senin elindedir.


text:
'Ama ben kimim, halkým kim ki, böyle gönülden armaðanlar verebilelim? Her þey sendendir. Biz ancak senin elinden aldýklarýmýzý sana verdik.


text:
Senin önünde garibiz, yabancýyýz atalarýmýz gibi. Yeryüzündeki günlerimiz bir gölge gibidir, kalýcý deðildir.


text:
Ya RAB Tanrýmýz, kutsal adýna bir tapýnak yapmak için saðladýðýmýz bu büyük servet senin elindendir, hepsi senindir.


text:
Yüreði sýnadýðýný, doðruluktan hoþlandýðýný bilirim. Her þeyi içtenlikle, gönülden verdim. Þimdi burada olan halkýnýn sana nasýl istekle baðýþlar verdiðini sevinçle gördüm.


text:
Ya RAB, atalarýmýz Ýbrahim'in, Ýshak'ýn, Ýsrail'in Tanrýsý, bu isteði sonsuza dek halkýnýn yüreðinde ve düþüncesinde tut, onlarýn sana baðlý kalmalarýný saðla.


text:
Oðlum Süleyman'a bütün buyruklarýna, uyarýlarýna, kurallarýna uymak, hazýrlýðýný yaptýðým tapýnaðý kurmak için istekli bir yürek ver.'


text:
Sonra Davut bütün topluluða, 'Tanrýnýz RAB'bi övün!' dedi. Böylece hepsi atalarýnýn Tanrýsý RAB'bi övdü; Tanrý'nýn ve kralýn önünde baþlarýný eðip yere kapandý.


text:
Ertesi gün halk RAB'be kurbanlar kesip yakmalýk sunular* sundu: Bin boða, bin koç, bin kuzunun yanýsýra, bütün Ýsrailliler için dökmelik sunular ve birçok baþka kurban.


text:
Böylece Süleyman babasý Davut'un yerine RAB'bin tahtýna oturdu. Baþarýlý oldu. Bütün Ýsrail halký onun sözüne uydu.


text:
Yöneticilerin, güçlü kiþilerin ve Davut'un oðullarýnýn tümü Kral Süleyman'a baðlý kalacaklarýna söz verdiler.


text:
RAB bütün Ýsrailliler'in gözünde Süleyman'ý çok yükseltti ve daha önce Ýsrail'de hiçbir kralýn eriþemediði bir krallýk görkemiyle donattý.


text:
Güzel bir yaþlýlýk döneminde öldü. Zenginlik ve onur dolu günler yaþadý. Yerine oðlu Süleyman kral oldu.


text:
Kral Davut'un krallýðý dönemindeki öteki olaylar, baþýndan sonuna dek Bilici* Samuel'in, Peygamber Natan'ýn, Bilici Gad'ýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Krallýðý dönemindeki bütün ayrýntýlar, ne denli güçlü olduðu, baþýndan geçen olaylar, Ýsrail'de ve çevredeki ülkelerde olup bitenler bu tarihte yazýlýdýr.


text:
Süleyman bütün Ýsrailliler'i -binbaþýlarý, yüzbaþýlarý, yargýçlarý, Ýsrail'in boy baþlarý olan önderleri- çaðýrttý.


text:
Sonra bütün toplulukla birlikte Givon'daki tapýnma yerine gitti. Çünkü RAB'bin kulu Musa'nýn çölde yaptýðý Tanrý'yla Buluþma Çadýrý oradaydý.


text:
Ancak Davut Tanrý'nýn Antlaþma Sandýðý'ný* Kiryat-Yearim'den getirip Yeruþalim'de hazýrladýðý çadýra koymuþtu.


text:
Hur oðlu Uri oðlu Besalel'in yaptýðý tunç* sunaðý da Givon'da RAB'bin Konutu'nun önüne yerleþtirmiþti. Süleyman'la topluluk orada RAB'be danýþtýlar.


text:
Süleyman RAB'bin önüne, Buluþma Çadýrý'nýn önündeki tunç sunaða çýkarak üzerinde bin yakmalýk sunu* sundu.


text:
Süleyman, 'Babam Davut'a büyük iyilikler yaptýn' diye karþýlýk verdi, 'Beni de onun yerine kral atadýn.


text:
Ya RAB Tanrý, babam Davut'a verdiðin söz yerine gelsin! Beni yeryüzünün tozu kadar çok olan bir halkýn kralý yaptýn.


text:
Þimdi bu halký yönetebilmem için bana bilgi ve bilgelik ver. Baþka türlü senin bu büyük halkýný kim yönetebilir!'


text:
Tanrý Süleyman'a, 'Demek yüreðinin dileði bu' dedi, 'Zenginlik, mal mülk, onur ya da senden nefret edenlerin ölümünü istemedin, kendin için uzun ömür de istemedin. Bunlarýn yerine seni baþýna kral yaptýðým halkýmý yönetmek için bilgi ve bilgelik istedin.


text:
Sana bilgi ve bilgelik verilecektir. Sana ayrýca öyle bir zenginlik, mal mülk ve onur vereceðim ki, benzeri ne senden önceki krallarda görülmüþtür, ne de senden sonrakilerde görülecektir.'


text:
Bundan sonra Süleyman Givon'daki tapýnma yerinden, Buluþma Çadýrý'ndan ayrýlýp Yeruþalim'e gitti. Ýsrail'i oradan yönetti.


text:
Kral Süleyman savaþ arabalarýyla atlarýný topladý. Bin dört yüz savaþ arabasý, on iki bin atý vardý. Bunlarýn bir kýsmýný savaþ arabalarý için ayrýlan kentlere, bir kýsmýný da kendi yanýna, Yeruþalim'e yerleþtirdi.


text:
Krallýðý döneminde Yeruþalim'de altýn ve gümüþ taþ deðerine düþtü. Sedir aðaçlarý Þefela'daki yabanýl incir aðaçlarý kadar bollaþtý.


text:
Süleyman'ýn atlarý Mýsýr ve Keve'den*fa* getirilirdi. Kralýn tüccarlarý atlarý Keve'den satýn alýrdý.


text:
Mýsýr'dan bir savaþ arabasý altý yüz*fb*, bir at yüz elli þekel*fc* gümüþe getirilirdi. Bunlarý bütün Hitit* ve Aram krallarýna satarlardý.


text:
Yük taþýmak için yetmiþ bin, daðlarda taþ kesmek için seksen bin, bunlara gözcülük etmek için de üç bin altý yüz kiþi görevlendirdi.


text:
Sur Kralý Hiram'a da þu haberi gönderdi: 'Babam Davut'un oturmasý için saray yapýlýrken kendisine gönderdiðin sedir tomruklarýndan bana da gönder.


text:
Tanrým RAB'be adamak üzere, O'nun adýna bir tapýnak yapýyorum. Bu tapýnakta hoþ kokulu buhur yakýp adak ekmeklerini* sürekli olarak masaya dizeceðiz. Sabah akþam, her Þabat Günü*, her Yeni Ay ve Tanrýmýz RAB'bin belirlediði bayramlarda orada yakmalýk sunular* sunacaðýz. Ýsrail'e bunlarý sürekli yapmasý buyruldu.


text:
Ama O'na bir tapýnak yapmaya kimin gücü yeter? Çünkü O göklere, göklerin göklerine bile sýðmaz. Ben kimim ki O'na bir tapýnak yapayým! Ancak önünde buhur yakýlabilecek bir yer yapabilirim.


text:
'Bana bir adam gönder; Yahuda ve Yeruþalim'de babam Davut'un yetiþtirdiði ustalarýmla çalýþsýn. Altýn, gümüþ, tunç* ve demiri iþlemede; mor, kýrmýzý, lacivert kumaþ dokumada, oymacýlýkta usta olsun.


text:
'Bana Lübnan'dan sedir, çam, algum*fç* tomruklarý da gönder. Adamlarýnýn oradaki aðaçlarý kesmekte usta olduklarýný biliyorum. Benim adamlarým da seninkilerle birlikte çalýþsýn.


text:
Aðaç kesen adamlarýna yirmi bin kor bulgur*fd*, yirmi bin kor arpa*fe*, yirmi bin bat*ff* þarap, yirmi bin bat zeytinyaðý vereceðim.'


text:
Sur Kralý Hiram Süleyman'a mektupla þu yanýtý gönderdi: 'RAB halkýný sevdiði için, seni onlarýn kralý yaptý.'


text:
Annesi Danlý, babasý Surlu'dur. Altýn, gümüþ, tunç, demir, taþ ve tahta iþlemekte; ince keten, mor, lacivert ve kýrmýzý kumaþ dokumakta ustadýr. Her türlü oymacýlýkta usta olduðu gibi her tasarýmý uygulayabilecek yetenektedir. Ustalarýnla ve babanýn, efendim Davut'un yetiþtirdiði ustalarla çalýþacak.


text:
Biz de sana gereken bütün tomruklarý Lübnan'da keser, deniz yoluyla, sallarla Yafa'ya kadar yüzdürürüz. Sonra sen tomruklarý alýp Yeruþalim'e götürürsün.'


text:
Babasý Davut'un yaptýðý sayýmdan sonra, Süleyman da Ýsrail'de yaþayan bütün yabancýlar arasýnda bir sayým yaptý. Yabancýlarýn sayýsý 153 600 kiþi olarak belirlendi.


text:
Bunlardan 70 000'ine yük taþýma, 80 000'ine daðlarda taþ kesme, 3 600'üne de iþçileri çalýþtýrma görevi verildi.


text:
Süleyman bundan sonra RAB'bin Yeruþalim'de babasý Davut'a göründüðü Moriya Daðý'nda RAB'bin Tapýnaðý'ný yaptýrmaya baþladý. Yevuslu Ornan'ýn olan bu harman yerini Davut saðlamýþtý.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý için attýðý temel, eski ölçülere göre altmýþ arþýn*fg* uzunluðunda, yirmi arþýn*fh* geniþliðindeydi.


text:
Tapýnaðýn ön cephesini boydan boya kaplayan eyvanýnýn geniþliði yirmi arþýn*fh*, yüksekliði yüz yirmi arþýndý*fý*. Süleyman iç duvarlarý saf altýnla kaplattý.


text:
Ana bölümün duvarlarýný da önce çam tahtasýyla, sonra saf altýnla kaplattý; hurma aðacý ve zincir motifleriyle süsletti.


text:
En Kutsal Yer'i* yaptý: Uzunluðu tapýnaðýn geniþliðine eþitti; uzunluðu da geniþliði de yirmiþer arþýndý*fi*. En Kutsal Yer'in iç duvarlarýný altý yüz talant*fj* saf altýnla kaplattý.


text:
Keruvlar'ýn kanatlarýnýn uzunluðu yirmi arþýndý*fl*. Keruvlar'dan birinin kanadý beþ arþýndý*fm* ve tapýnaðýn duvarýna eriþiyordu. Öbür kanat da beþ arþýndý*fm* ve öteki Keruv'un kanadýna deðiyordu.


text:
Ayný þekilde öteki Keruv'un da kanadý beþ arþýndý*fm* ve tapýnaðýn duvarýna eriþiyordu. Öbür kanat da beþ arþýndý*fm* ve birinci Keruv'un kanadýna deðiyordu.


text:
Ayakta duran ve açýlmýþ kanatlarýnýn uzunluðu yirmi arþýn*fl* olan Keruvlar'ýn yüzü ana bölüme bakýyordu.


text:
En Kutsal Yer'in perdesi lacivert, mor, kýrmýzý kumaþtan ve ince ketenden yapýlmýþtý. Üzerinde Keruv iþlemeleri vardý.


text:
Süleyman otuz beþer arþýn*fn* yüksekliðinde iki sütun yaptýrýp tapýnaðýn önüne diktirdi. Sütun baþlýklarý beþer arþýn*fo* yüksekliðindeydi.


text:
Gerdanlýða benzer*fö* zincirler yaptýrarak sütunlarýn üzerine koydurdu. Yüz nar motifi yaptýrýp zincirlere taktýrdý.


text:
Süleyman tunçtan* bir sunak yaptýrdý. Sunaðýn eniyle uzunluðu yirmiþer arþýn*fs*, yüksekliði on arþýndý*fþ*.


text:
Dökme tunçtan on arþýn*fþ* çapýnda, beþ arþýn*ft* derinliðinde, çevresi otuz arþýn*fu* yuvarlak bir havuz yaptýrdý.


text:
Havuzun dýþý boða kabartmalarýyla kuþatýlmýþtý. Her arþýnda*fü* onar tane olan bu kabartmalar iki sýra halindeydi ve gövdeyle birlikte dökülmüþtü.


text:
Havuzun çeperi dört parmak kalýnlýðýndaydý; kenarlarý kâse kenarlarýný, nilüferleri andýrýyordu. Üç bin bat*fv* su alýyordu.


text:
Süleyman yýkama iþleri için on kazan yaptýrdý. Beþini sunaðýn güneyine, beþini kuzeyine yerleþtirdi. Yakmalýk sunularýn* parçalarý bunlarda yýkanýrdý. Havuz ise kâhinlerin* yýkanmasý içindi.


text:
Süleyman tanýma uygun biçimde yaptýrdýðý on altýn kandilliði tapýnaðýn içine, beþi saðda, beþi solda olmak üzere yerleþtirdi.


text:
Yaptýrdýðý on masanýn beþini de tapýnaðýn saðýna, beþini soluna yerleþtirdi. Ayrýca yüz altýn çanak yaptýrdý.


text:
Hiram kovalar, kürekler, çanaklar yaptý. Böylece Kral Süleyman için üstlenmiþ olduðu Tanrý'nýn Tapýnaðý'yla ilgili iþleri tamamlamýþ oldu:


text:
Ýç odanýn önüne yerleþtirilen ve kurala uygun olarak yakýlan saf altýndan kandilliklerle kandilleri,


text:
Saf altýn fitil maþalarý, çanaklar, tabaklar, buhurdanlar ve tapýnaðýn altýn kapýlarý. En Kutsal Yer'in* ve ana bölümün kapýlarý da altýndandý.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmý tamamlanýnca Süleyman, babasý Davut'un adadýðý altýn, gümüþ ve öbür eþyalarý getirip Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn hazine odalarýna yerleþtirdi.


text:
Süleyman RAB'bin Antlaþma Sandýðý'ný* Davut Kenti olan Siyon'dan getirmek üzere Ýsrail halkýnýn ileri gelenleriyle bütün oymak ve boy baþlarýný Yeruþalim'e çaðýrdý.


text:
Sýrýklar öyle uzundu ki, uçlarý iç odanýn önünden görünüyordu. Ancak dýþarýdan görünmüyordu. Bunlar hâlâ oradadýr.


text:
Sandýðýn içinde Musa'nýn Horev Daðý'nda koyduðu iki levhadan baþka bir þey yoktu. Bunlar Mýsýr'dan çýkýþlarýnda RAB'bin Ýsrailliler'le yaptýðý antlaþmanýn levhalarýydý.


text:
Kâhinler Kutsal Yer'den* çýktýlar. Orada bulunan kâhinlerin hepsi, bölüklerinin sýrasýný beklemeden, kendilerini kutsamýþlardý.


text:
Bütün Levili ezgiciler -Asaf, Heman, Yedutun, oðullarýyla kardeþleri- zillerle, çenk ve lirlerle, ince keten kuþanmýþ olarak sunaðýn doðusunda yerlerini almýþlardý. Borazan çalan yüz yirmi kâhin onlara eþlik ediyordu.


text:
Borazan çalanlarla ezgiciler tek ses halinde RAB'be þükredip övgüler sunmaya baþladýlar. Borazan, zil ve çalgýlarýn eþliðinde seslerini yükselterek RAB'bi þöyle övdüler: 'RAB iyidir; Sevgisi sonsuza dek kalýcýdýr.'


text:
Bu bulut yüzünden kâhinler görevlerini sürdüremediler. Çünkü RAB Tanrý'nýn görkemi tapýnaðý doldurmuþtu.


text:
þöyle dedi: 'Babam Davut'a verdiði sözü tutan Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be övgüler olsun! RAB demiþti ki,


text:
<Halkýmý Mýsýr'dan çýkardýðým günden bu yana, içinde bulunacaðým*fy* bir tapýnak yaptýrmak için Ýsrail oymaklarýna ait kentlerden hiçbirini seçmedim. Ýçlerinden halkým Ýsrail'i yönetecek birini de seçmedim.


text:
Ancak adýmýn içinde bulunacaðý yer olarak Yeruþalim'i, halkým Ýsrail'i yönetmesi için Davut'u seçtim.>


text:
Beþ arþýn*fz* uzunluðunda, beþ arþýn*fz* eninde, üç arþýn*fa* yüksekliðinde tunç* bir kürsü yaptýrýp avlunun ortasýna kurdurmuþtu. Bu kürsünün üstünde durdu, Ýsrail topluluðunun önünde diz çöküp ellerini göklere açtý.


text:
'Þimdi, ya RAB, Ýsrail'in Tanrýsý, kulun babam Davut'a verdiðin öbür sözü de tutmaný istiyorum. Ona, <Senin soyundan Ýsrail tahtýna oturacaklarýn ardý arkasý kesilmeyecektir; yeter ki, çocuklarýn yasam uyarýnca önümde senin gibi dikkatle yürüsünler> demiþtin.


text:
'Tanrý gerçekten yeryüzünde, insanlar arasýnda yaþar mý? Sen göklere, göklerin göklerine bile sýðmazsýn. Benim yaptýðým bu tapýnak ne ki!


text:
Gözlerin gece gündüz, <Adýmý oraya yerleþtireceðim!> dediðin bu tapýnaðýn üzerinde olsun. Kulunun buraya yönelerek ettiði duayý iþit.


text:
Buraya yönelerek dua eden kulunun ve halkýn Ýsrail'in yakarýþýný iþit. Göklerden, oturduðun yerden kulak ver; duyunca baðýþla.


text:
göklerden kulak ver ve gereðini yap. Suçluya karþýlýðýný vererek, suçsuzu haklý çýkararak kullarýný yargýla.


text:
göklerden kulak ver, halkýn Ýsrail'in günahýný baðýþla. Onlarý kendilerine ve atalarýna verdiðin ülkeye yine kavuþtur.


text:
halkýndan bir kiþi ya da bütün halkýn Ýsrail baþýna gelen felaketi, acýyý kavrar, dua edip yakararak ellerini bu tapýnaða doðru açarsa,


text:
'Halkýn Ýsrail'den olmayan, ama senin yüce adýný, gücünü, kudretini duyup uzak ülkelerden gelen yabancýlar bu tapýnaða gelip dua ederlerse,


text:
göklerden, oturduðun yerden kulak ver, yalvarýþlarýný yanýtla. Öyle ki, dünyanýn bütün uluslarý, halkýn Ýsrail gibi, adýný bilsin, senden korksun ve yaptýrdýðým bu tapýnaðýn sana ait olduðunu*fb* öðrensin.


text:
'Halkýn, düþmanlarýna karþý gösterdiðin yoldan savaþa giderken sana, seçtiðin bu kente ve adýna yaptýrdýðým bu tapýnaða yönelip dua ederse,


text:
'Sana karþý günah iþlediklerinde -günah iþlemeyen tek kiþi yoktur- öfkelenip onlarý yakýn ya da uzak bir ülkeye tutsak olarak götürecek düþmanlarýnýn eline teslim edersen,


text:
tutsak olduklarý ülkede candan ve yürekten sana dönerlerse, atalarýna verdiðin ülkelerine, seçtiðin kente ve adýna yaptýrdýðým tapýnaða yönelip dua ederlerse,


text:
göklerden, oturduðun yerden dualarýna, yakarýþlarýna kulak ver, onlarý kurtar. Sana karþý günah iþlemiþ olan halkýný baðýþla.


text:
'Çýk, ya RAB Tanrý, yaþayacaðýn yere, Gücünü simgeleyen Sandýk'la birlikte. Ya RAB Tanrý, kâhinlerin kurtuluþu kuþansýn, Sadýk kullarýn iyiliklerinle sevinsinler.


text:
Süleyman duasýný bitirince, gökten ateþ yaðdý; yakmalýk sunularla* kurbanlarý yiyip bitirdi. RAB'bin görkemi tapýnaðý doldurdu.


text:
Gökten yaðan ateþi ve tapýnaðýn üzerindeki RAB'bin görkemini gören Ýsrailliler avluda yüzüstü yere kapandýlar; RAB'be tapýnarak O'nu övdüler: 'RAB iyidir; Sevgisi sonsuza dek kalýcýdýr.'


text:
Kral Süleyman yirmi iki bin sýðýr, yüz yirmi bin davar kurban etti. Böylece kral ve halk Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný adamýþ oldular.


text:
Kâhinler yerlerini almýþlardý. Kral Davut'un RAB'bi övmek için yaptýrdýðý ve 'RAB'bin sevgisi sonsuza dek kalýcýdýr' diyerek överken kullandýðý çalgýlarý alan Levililer de yerlerini almýþtý. Levililer'in karþýsýnda duran kâhinler borazanlarýný çalýyorlardý. Bu sýrada bütün Ýsrailliler ayakta duruyordu.


text:
Süleyman RAB'bin Tapýnaðý'nýn önündeki avlunun orta kýsmýný kutsadý. Yakmalýk sunularla esenlik sunularýnýn* yaðlý parçalarýný orada sundu. Çünkü yaptýrdýðý tunç* sunak yakmalýk sunularý, tahýl sunularýný* ve yaðlý parçalarý almadý.


text:
Süleyman, Levo-Hamat'tan Mýsýr Vadisi'ne kadar her yerden gelen Ýsrailliler'in oluþturduðu çok büyük bir toplulukla birlikte bayramý yedi gün kutladý.


text:
Sekizinci gün kutsal bir toplantý yaptýlar. Sunaðý adamaya yedi gün, bayramý kutlamaya da yedi gün ayýrdýlar.


text:
Kral yedinci ayýn* yirmi üçüncü günü halký evlerine gönderdi. RAB'bin, Davut, Süleyman ve halký Ýsrail için yapmýþ olduðu iyilikten dolayý hepsi mutluydu, sevinçle coþuyordu.


text:
Süleyman RAB'bin Tapýnaðý'ný, sarayý ve RAB'bin Tapýnaðý'yla kendi sarayýnda yapmayý istediði bütün iþleri baþarýyla bitirince,


text:
RAB geceleyin ona görünerek þöyle dedi: 'Duaný duydum. Burayý kendime kurban sunulan tapýnak olarak seçtim.


text:
'Yaðmur yaðmasýn diye göðü kapadýðýmda, topraðýn ürününü yiyip bitirmesi için çekirgelere buyruk verdiðimde ya da halkýmýn arasýna salgýn hastalýk gönderdiðimde,


text:
adýmla çaðrýlan halkým alçakgönüllülüðü takýnýr, bana yönelip dua eder, kötü yollarýndan dönerse, gökten onlarý duyacaðým, günahlarýný baðýþlayýp ülkelerini saðlýða kavuþturacaðým.


text:
Adým sürekli orada bulunsun diye bu tapýnaðý seçip kutsal kýldým. Gözlerim onun üstünde, yüreðim her zaman orada olacaktýr.


text:
Sana gelince, baban Davut'un yaptýðý gibi yollarýmý izler, buyurduðum her þeyi yapar, kurallarýma ve ilkelerime uyarsan,


text:
baban Davut'la, <Ýsrail tahtýndan senin soyunun ardý arkasý kesilmeyecektir> diye yaptýðým antlaþmaya baðlý kalýp krallýðýný pekiþtireceðim.


text:
'Ama siz yollarýmdan sapar, kurallarýmý, buyruklarýmý býrakýr, gidip baþka ilahlara kulluk eder, taparsanýz,


text:
size verdiðim ülkeden sizi söküp atacaðým, adýma kutsal kýldýðým bu tapýnaðý terk edeceðim; burayý bütün uluslarýn aþaðýlayýp alay ettiði bir yer durumuna getireceðim.


text:
Bu gösteriþli tapýnaðýn önünden geçenler hayretle, <RAB bu ülkeyi ve tapýnaðý neden bu duruma getirdi?> diye soracaklar.


text:
Ve diyecekler ki, <Ýsrail halký, atalarýný Mýsýr'dan çýkaran Tanrýlarý RAB'bi terk etti; baþka ilahlarýn ardýndan gitti, onlara tapýp kulluk etti. RAB bu yüzden bu kötülükleri baþlarýna getirdi.> '


text:
Baalat'ý ve yönetimindeki bütün ambarlý kentleri, savaþ arabalarýyla atlarýn bulunduðu kentleri de onarýp güçlendirdi. Böylece Yeruþalim'de, Lübnan'da, yönetimi altýndaki bütün topraklarda her istediðini yaptýrmýþ oldu.


text:
Ýsrail halkýndan olmayan Hititler*, Amorlular, Perizliler, Hivliler ve Yevuslular'dan artakalanlara gelince,


text:
Süleyman Ýsrail halkýnýn yok etmediði bu insanlarýn soyundan gelip ülkede kalanlarý angaryaya koþtu. Bu durum bugün de sürüyor.


text:
Ancak Ýsrail halkýndan hiç kimseye kölelik yaptýrmadý. Onlar savaþçý, birlik komutaný, savaþ arabalarýyla atlýlarýn komutaný olarak görev yaptýlar.


text:
Süleyman, 'Karým Ýsrail Kralý Davut'un sarayýnda kalmamalý. Çünkü RAB'bin Antlaþma Sandýðý'nýn* girdiði yerler kutsaldýr' diyerek firavunun kýzýný Davut Kenti'nden kendisi için yaptýrdýðý saraya getirtti.


text:
Þabat Günü*, Yeni Ay, yýlýn üç bayramý -Mayasýz Ekmek, Haftalar ve Çardak bayramlarý*- için Musa'nýn buyurduðu sunularý günü gününe sundu.


text:
Babasý Davut'un koyduðu kural uyarýnca, kâhin bölüklerine ayrý ayrý görevler verdi. Levililer'i Tanrý'yý övme ve her günün gerektirdiði iþlerde kâhinlere yardým etme görevine atadý. Kapý nöbetçilerini de bölüklerine göre deðiþik kapýlarda görevlendirdi. Çünkü Tanrý adamý Davut böyle buyurmuþtu.


text:
Bunlar, hazine odalarýna iliþkin konular dahil, hiçbir konuda kralýn kâhinlerle Levililer'e verdiði buyruklardan ayrýlmadýlar.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nýn temelinin atýldýðý günden bitimine dek Süleyman'ýn yapmak istediði her iþ yerine getirildi. Böylece RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmý tamamlanmýþ oldu.


text:
Hiram ona denizi bilen gemiciler ve kendi görevlileri aracýlýðýyla gemiler gönderdi. Kral Süleyman'ýn adamlarýyla birlikte Ofir'e giden bu gemiciler, dört yüz elli talant*fç* altýn getirdiler.


text:
Saba Kraliçesi, Süleyman'ýn ününü duyunca, onu çetin sorularla sýnamak için Yeruþalim'e geldi. Çeþitli baharat, çok miktarda altýn ve deðerli taþlarla yüklü büyük bir kervan eþliðinde gelen kraliçe, aklýndan geçen her þeyi Süleyman'la konuþtu.


text:
Süleyman'ýn bilgeliðini, yaptýrdýðý sarayý, sofrasýnýn zenginliðini, görevlilerinin oturup kalkýþýný, hizmetkârlarýnýn ve sakilerinin özel giysileriyle yaptýðý hizmeti, RAB'bin Tapýnaðý'nda sunduðu yakmalýk sunularý* gören Saba Kraliçesi hayranlýk içinde kaldý.


text:
'Ama gelip kendi gözlerimle görünceye dek anlatýlanlara inanmamýþtým. Büyük bilgeliðinin yarýsý bile bana anlatýlmadý. Duyduklarýmdan daha üstünsün.


text:
Senden hoþnut kalan, adýna egemenlik sürmen için seni tahta oturtan Tanrýn RAB'be övgüler olsun! Tanrýn Ýsrail'i sevdiði, sonsuza dek korumak istediði için, adaleti ve doðruluðu saðlaman için seni Ýsrail'e kral yaptý.'


text:
Saba Kraliçesi krala 120 talant*fd* altýn, çok büyük miktarda baharat ve deðerli taþlar armaðan etti. Krala armaðan ettiði baharatýn benzeri yoktu.


text:
Bu arada Hiram'ýn adamlarýyla Süleyman'ýn adamlarý Ofir'den altýn, algum*fe* kerestesiyle deðerli taþlar getirdiler.


text:
Kral, RAB'bin Tapýnaðý'yla sarayýn basamaklarýný, çalgýcýlarýn lirleriyle çenklerini bu algum*fe* kerestesinden yaptýrdý. Yahuda bölgesinde daha önce böylesi görülmemiþti.


text:
Kral Süleyman Saba Kraliçesi'nin her isteðini, her dileðini yerine getirdi. Kraliçenin kendisine getirdiklerinden daha fazlasýný ona verdi. Bundan sonra kraliçe adamlarýyla birlikte oradan ayrýlýp kendi ülkesine döndü.


text:
Tüccarlarýn ve alým satýmla uðraþanlarýn getirdiði altýn bunun dýþýndaydý. Arabistan'ýn bütün krallarýyla Ýsrail valileri de Süleyman'a altýn, gümüþ getiriyorlardý.


text:
Ayrýca her biri üç yüz þekel*fh* aðýrlýðýnda dövme altýndan üç yüz küçük kalkan yaptýrdý. Kral bu kalkanlarý Lübnan Ormaný adýndaki saraya koydu.


text:
Tahtýn altý basamaðý, bir de altýn ayak taburesi vardý. Bunlar tahta baðlýydý. Oturulan yerin iki yanýnda kollar, her kolun yanýnda birer aslan heykeli bulunuyordu.


text:
Kralýn gemileri Hiram'ýn adamlarýnýn yönetiminde Tarþiþ'e*fý* giderdi. Bu gemiler üç yýlda bir altýn, gümüþ, fildiþi ve türlü maymunlarla*fi* yüklü olarak dönerlerdi.


text:
Süleyman'ýn atlarla savaþ arabalarý için dört bin ahýrý, on iki bin atlýsý vardý. Bunlarýn bir kýsmýný savaþ arabalarý için ayrýlan kentlere, bir kýsmýný da kendi yanýna, Yeruþalim'e yerleþtirdi.


text:
Fýrat Irmaðý'ndan Filist bölgesine, oradan da Mýsýr sýnýrýna dek uzanan bölgedeki bütün krallara egemendi.


text:
Onun krallýðý döneminde Yeruþalim'de gümüþ taþ deðerine düþtü. Sedir aðaçlarý Þefela'daki yabanýl incir aðaçlarý kadar bollaþtý.


text:
Süleyman'ýn yaptýðý öbür iþler, baþýndan sonuna dek, Peygamber Natan'ýn tarihinde, Þilolu Ahiya'nýn peygamberlik yazýlarýnda ve Bilici* Ýddo'nun Nevat oðlu Yarovam'a iliþkin görümlerinde yazýlýdýr.


text:
Ýleri gelenler, 'Halka iyi davranýr, onlarý hoþnut eder, olumlu yanýt verirsen, sana her zaman kul köle olurlar' diye karþýlýk verdiler.


text:
Birlikte büyüdüðü gençler ona þu karþýlýðý verdiler: 'Sana, <Babanýn üzerimize koyduðu boyunduruðu hafiflet> diyen halka de ki, <Benim küçük parmaðým, babamýn belinden daha kalýndýr.


text:
Kral halký dinlemedi. Bu Tanrý'dandý. Çünkü Þilolu Ahiya aracýlýðýyla Nevat oðlu Yarovam'a verdiði sözü yerine getirmek için RAB bu olayý düzenlemiþti.


text:
Kralýn kendilerini dinlemediðini görünce, bütün Ýsrailliler, 'Ýþay oðlu Davut'la ne ilgimiz, Ne de payýmýz var!' diye baðýrdýlar, 'Ey Ýsrail halký, haydi evimize dönelim! Davut'un soyu baþýnýn çaresine baksýn.'


text:
Ýsrailliler Kral Rehavam'ýn gönderdiði angaryacýbaþý Hadoram'ý taþa tutup öldürdüler. Bunun üzerine Kral Rehavam savaþ arabasýna atlayýp Yeruþalim'e kaçtý.


text:
Rehavam Yeruþalim'e varýnca, Ýsrailliler'le savaþýp onlarý yeniden egemenliði altýna almak amacýyla Yahuda ve Benyamin oymaklarýndan yüz seksen bin seçkin savaþçý topladý.


text:
'Süleyman oðlu Yahuda Kralý Rehavam'a, Yahuda ve Benyamin bölgesinde yaþayan bütün Ýsrailliler'e þunu söyle:


text:
<RAB diyor ki, Ýsrailli kardeþlerinize saldýrmayýn, onlarla savaþmayýn. Herkes evine dönsün! Çünkü bu olayý ben düzenledim.> ' RAB'bin bu sözlerini duyan halk Yarovam'a karþý savaþmaktan vazgeçti.


text:
Rehavam bu kentlerin surlarýný güçlendirerek buralara komutanlar atadý; yiyecek, zeytinyaðý, þarap depoladý.


text:
Her kent için kalkanlar, mýzraklar saðladý. Kentleri iyice güçlendirdi. Böylece Yahuda ve Benyamin bölgeleri onun denetimi altýnda kaldý.


text:
Levililer otlaklarýný, mallarýný býrakýp Yahuda ve Yeruþalim'e gelmiþlerdi. Çünkü Yarovam'la oðullarý onlarý RAB'bin kâhinliðinden uzaklaþtýrmýþtý.


text:
Ýsrail'in her oymaðýndan RAB'be, Ýsrail'in Tanrýsý'na yönelmeye yürekten kararlý olanlar ise, atalarýnýn Tanrýsý RAB'be kurban sunmak için kâhinlerle Levililer'in ardýndan Yeruþalim'e geldiler.


text:
Üç yýl Davut'la Süleyman'ýn izinde yürüyen bu kiþiler, Süleyman oðlu Rehavam'ý destekleyerek Yahuda Krallýðý'ný güçlendirdiler.


text:
Rehavam Davut oðlu Yerimot'un kýzý Mahalat'la evlendi. Mahalat'ýn annesi Avihayil, Ýþay oðlu Eliav'ýn kýzýydý.


text:
Rehavam Mahalat'tan sonra Avþalom'un kýzý Maaka ile evlendi. Maaka ona Aviya'yý, Attay'ý, Ziza'yý, Þelomit'i doðurdu.


text:
Rehavam Avþalom'un kýzý Maaka'yý öbür eþleriyle cariyelerinin hepsinden daha çok severdi. Rehavam'ýn on sekiz karýsý, altmýþ cariyesi vardý. Bunlardan yirmi sekiz erkek, altmýþ kýz çocuðu oldu.


text:
Rehavam Maaka'dan doðan Aviya'yý kral yapmak amacýyla onu kardeþleri arasýnda önder ve tahta geçecek aday atadý.


text:
Bilgece davranarak oðullarýnýn bazýlarýný Yahuda ve Benyamin topraklarýna, surlu kentlere daðýttý. Onlara bol yiyecek saðladý ve birçok kadýnla evlendirdi.


text:
Rehavam krallýðýný pekiþtirip güçlenince, Ýsrail*fj* halkýyla birlikte RAB'bin Yasasý'na sýrt çevirdi.


text:
Rehavam'ýn krallýðýnýn beþinci yýlýnda Mýsýr Kralý Þiþak Yeruþalim'e saldýrdý. Çünkü Rehavam'la halk RAB'be ihanet etmiþti.


text:
Þiþak'ýn bin iki yüz savaþ arabasý, altmýþ bin atlýsý ve Mýsýr'dan onunla birlikte gelen Luvlu, Suklu, Kûþlu* sayýsýz askeri vardý.


text:
Bu sýrada Peygamber Þemaya, Rehavam'a ve Þiþak yüzünden Yeruþalim'de toplanan Yahuda önderlerine gelip þöyle dedi: 'RAB, <Siz beni býraktýnýz. Ben de sizi býrakýp Þiþak'ýn eline teslim ettim> diyor.'


text:
RAB onlarýn alçakgönüllü bir tutum takýndýklarýný görünce, Þemaya'ya þöyle dedi: 'Madem alçakgönüllü bir tutum takýndýlar, onlarý yok etmeyeceðim; biraz da olsa onlarý huzura kavuþturacaðým. Öfkemi Þiþak aracýlýðýyla Yeruþalim üzerine boþaltmayacaðým.


text:
Ama onlarý Þiþak'a köle edeceðim. Öyle ki, bana hizmet etmekle öbür uluslarýn krallarýna hizmet etmek arasýndaki farký anlayabilsinler.'


text:
Mýsýr Kralý Þiþak Yeruþalim'e saldýrdýðýnda, Süleyman'ýn yaptýrmýþ olduðu altýn kalkanlar dahil RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve sarayýn bütün hazinelerini boþaltýp götürdü.


text:
Kral RAB'bin Tapýnaðý'na her gittiðinde, muhafýzlar bu kalkanlarý taþýyarak ona eþlik eder, sonra muhafýz odasýna götürürlerdi.


text:
Rehavam'ýn alçakgönüllü bir tutum takýnmasý üzerine RAB'bin öfkesi dindi, onu büsbütün yok etmekten vazgeçti. Yahuda'da bazý iyi davranýþlar da vardý.


text:
Kral Rehavam Yeruþalim'de krallýðýný pekiþtirerek sürdürdü. Kral olduðunda kýrk bir yaþýndaydý. RAB'bin adýný yerleþtirmek için bütün Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiði Yeruþalim Kenti'nde on yedi yýl krallýk yaptý. Annesi Ammonlu Naama'ydý.


text:
Rehavam'ýn yaptýðý iþler, baþýndan sonuna dek, Peygamber Þemaya ve Bilici* Ýddo'nun soyla ilgili tarihinde yazýlýdýr. Rehavam'la Yarovam arasýnda sürekli savaþ vardý.


text:
Aviya seçme yiðit askerlerden oluþan dört yüz bin kiþilik bir orduyla savaþa çýktý. Yarovam da sekiz yüz bin seçme yiðit savaþçýdan oluþan bir orduyla ona karþý savaþ düzenine girdi.


text:
Aviya Efrayim daðlýk bölgesindeki Semarayim Daðý'na çýkýp þöyle seslendi: 'Ey Yarovam ve bütün Ýsrailliler, beni dinleyin!


text:
Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin bozulmaz bir antlaþmayla*fk* Ýsrail Krallýðý'ný sonsuza dek Davut'a ve soyuna verdiðini bilmiyor musunuz?


text:
Bir takým iþe yaramaz kötü kiþiler çevresinde toplanýp Süleyman oðlu Rehavam'a baský yaptýlar. O sýrada Rehavam onlara karþý koyamayacak kadar genç ve deneyimsizdi.


text:
'Þimdi de siz Davut soyunun elindeki RAB'bin Krallýðý'na karþý gelmeyi tasarlýyorsunuz. Büyük bir ordusunuz. Üstelik Yarovam'ýn ilahlarýnýz olsun diye yaptýrdýðý altýn buzaðýlar da yanýnýzda.


text:
RAB'bin kâhinlerini, Harunoðullarý'yla Levililer'i kovmadýnýz mý? Onlarýn yerine öbür halklar gibi kendinize kâhinler atamadýnýz mý? Atanmak için bir boða ve yedi koçla gelen herkes, tanrý olmayanlara kâhin olabiliyor.


text:
'Ama bizim Tanrýmýz RAB'dir, O'nu býrakmadýk. RAB'be hizmet eden kâhinler Harun soyundandýr. Levililer de onlara yardýmcýdýr.


text:
Onlar her sabah, her akþam RAB'be yakmalýk sunular* sunar, hoþ kokulu buhur yakar, dinsel açýdan temiz masanýn üzerine adak ekmeklerini* dizerler. Her akþam altýn kandilliðin kandillerini yakarlar. Biz Tanrýmýz RAB'bin buyruklarýný yerine getiriyoruz. Oysa siz O'na sýrt çevirdiniz.


text:
Tanrý bizimledir, O önderimizdir. O'nun kâhinleri borazanlarla size karþý savaþ çaðrýsý yapacaklar. Ey Ýsrail halký, atalarýnýzýn Tanrýsý RAB'be karþý savaþmayýn; çünkü baþaramazsýnýz.'


text:
Yarovam askerlerinin bir bölümüyle Yahudalýlar'ý önden karþýlarken, öbür bölümünü arkalarýnda pusu kurmaya göndermiþti.


text:
Yahudalýlar önden, arkadan kuþatýldýklarýný görünce, RAB'be yakardýlar. Kâhinler borazanlarýný çaldý.


text:
Yahudalýlar savaþ çýðlýklarý attýðý anda, Tanrý Yarovam'la Ýsrailliler'i Aviya'yla Yahudalýlar'ýn önünde yenilgiye uðrattý.


text:
Böylece Ýsrailliler yenilgiye uðradý, Yahudalýlar'sa zafer kazandý. Çünkü Yahudalýlar atalarýnýn Tanrýsý RAB'be güvenmiþlerdi.


text:
Aviya Yarovam'ý kovaladý. Yarovam'a ait Beytel, Yeþana, Efron kentleriyle çevrelerindeki köyleri ele geçirdi.


text:
Aviya'nýn krallýðý döneminde Yarovam bir daha eski gücünü toparlayamadý. Sonunda RAB onu cezalandýrdý, Yarovam öldü.


text:
Aviya ise gitgide krallýðýný güçlendirdi. On dört kadýnla evlenip yirmi iki erkek, on altý kýz babasý oldu.


text:
Aviya ölüp atalarýna kavuþunca, Davut Kenti'nde gömüldü, yerine oðlu Asa kral oldu. Ülke Asa'nýn yönetimi altýnda on yýl barýþ içinde yaþadý.


text:
Yabancý ilahlarýn sunaklarýný, puta tapýlan yerleri kaldýrdý. Dikili taþlarý parçaladý, Aþera* putlarýný devirdi.


text:
Yahudalýlar'dan atalarýnýn Tanrýsý RAB'be yönelmelerini, O'nun yasasýna ve buyruklarýna uymalarýný istedi.


text:
Yahuda'nýn bütün kentlerinden puta tapýlan yerlerle buhur sunaklarýný kaldýrdý. Ülke onun yönetimi altýnda barýþ içinde yaþadý.


text:
Ülke barýþ içinde olduðu için Asa Yahuda'daki bazý kentleri surlarla çevirdi. O yýllarda kimse ona karþý savaþ açmadý. Çünkü RAB ona esenlik vermiþti.


text:
Asa Yahudalýlar'a, 'Bu kentleri onaralým' dedi, 'Onlarý surlarla kuþatýp kulelerle, kapýlarla, sürgülerle güçlendirelim. Ülke hâlâ bizim elimizde, çünkü Tanrýmýz RAB'be yöneldik, O da bizi her yandan esenlikle kuþattý.'


text:
Asa'nýn Yahudalýlar'la Benyaminliler'den oluþan bir ordusu vardý. Yahudalýlar büyük kalkan ve mýzraklarla donanmýþ üç yüz bin kiþiydi. Benyaminliler ise küçük kalkan ve yay taþýyan iki yüz seksen bin kiþiydi. Bunlarýn hepsi yiðit savaþçýlardý.


text:
Asa ona karþý durmak için yola çýktý. Ýki ordu Mareþa yakýnlarýnda Sefata Vadisi'nde savaþ düzeni aldý.


text:
Asa, Tanrýsý RAB'be, 'Ya RAB, güçlünün karþýsýnda güçsüze yardým edebilecek senden baþka kimse yoktur' diye yakardý, 'Ey Tanrýmýz RAB, bize yardým et, çünkü sana güveniyoruz. Senin adýnla bu kalabalýða karþý çýktýk. Ya RAB, sen bizim Tanrýmýz'sýn. Ýnsanlar sana karþý zafer kazanmasýn.'


text:
Asa ordusuyla onlarý Gerar'a kadar kovaladý. Kûþlular'dan kurtulan olmadý. RAB'bin ve ordusunun önünde kýrýldýlar. Yahudalýlar çok miktarda mal yaðmalayýp götürdüler.


text:
Gerar'ýn çevresindeki bütün köyleri yerle bir ettiler. Çünkü RAB'bin dehþeti onlarý sarmýþtý. Bu köylerde çok mal olduðundan onlarý yaðmaladýlar.


text:
Azarya, Kral Asa'ya gidip þöyle dedi: 'Ey Asa, ey Yahuda ve Benyamin halký, beni dinleyin! RAB'le birlikte olduðunuz sürece, O da sizinle olacaktýr. O'nu ararsanýz bulursunuz. Ama O'nu býrakýrsanýz, O da sizi býrakýr.


text:
O günlerde yolcularýn güvenliði yoktu. Çünkü çevre ülkelerde yaþayanlarýn tümü büyük kargaþa içindeydi.


text:
Ulus ulusu, kent kenti ezmeye çalýþýyordu. Çünkü Tanrý onlarý çeþitli sýkýntýlarla tedirgin ediyordu.


text:
Asa bu sözleri, Peygamber Odet'in oðlu Azarya'nýn*fl* peygamberliðini duyunca, cesaret buldu. Yahuda ve Benyamin topraklarýndan, Efrayim'in daðlýk bölgesinde ele geçirdiði kentlerden iðrenç putlarý kaldýrdý. RAB'bin Tapýnaðý'nýn eyvanýnýn önündeki RAB'bin sunaðýný onardý.


text:
Efrayim'den, Manaþþe'den, Þimon'dan gelen birçok Ýsrailli, Tanrýsý RAB'bin Asa'yla birlikte olduðunu görünce onun tarafýna geçti. Asa bu gelenlerle Yahuda ve Benyamin halkýný bir araya topladý.


text:
Yahudalýlar bütün yürekleriyle içtikleri ant için sevindiler. RAB'bi istekle arayýp buldular. O da onlarý her yandan esenlikle kuþattý.


text:
Kral Asa annesi Maaka'nýn kraliçeliðini elinden aldý. Çünkü o Aþera* için iðrenç bir put yaptýrmýþtý. Asa bu iðrenç putu kesip parçaladýktan sonra Kidron Vadisi'nde yaktý.


text:
Yahuda Kralý Asa'nýn krallýðýnýn otuz altýncý yýlýnda Ýsrail Kralý Baaþa Yahuda'ya saldýrmaya hazýrlanýyordu. Asa'nýn topraklarýna giriþ çýkýþý engellemek amacýyla, Rama Kenti'ni güçlendirmeye baþladý.


text:
Bunun üzerine Asa, RAB'bin Tapýnaðý'nýn ve sarayýn hazinelerindeki altýn ve gümüþü çýkararak þu haberle birlikte Þam'da oturan Aram Kralý Ben-Hadat'a gönderdi:


text:
'Babamla baban arasýnda olduðu gibi seninle benim aramýzda da bir antlaþma olsun. Sana gönderdiðim bu altýnlara, gümüþlere karþýlýk, sen de Ýsrail Kralý Baaþa ile yaptýðýn antlaþmayý boz, topraklarýmdan askerlerini çeksin.'


text:
Kral Asa'nýn önerisini kabul eden Ben-Hadat, ordu komutanlarýný Ýsrail kentlerinin üzerine gönderdi. Ýyon'u, Dan'ý, Avel-Mayim'i, Naftali'nin bütün ambarlý kentlerini ele geçirdiler.


text:
Kral Asa bütün Yahudalýlar'ý çaðýrttý; Baaþa'nýn Rama'nýn yapýmýnda kullandýðý taþlarla keresteleri alýp götürdüler. Asa bunlarla Geva ve Mispa kentlerini onardý.


text:
O sýrada Bilici* Hanani Yahuda Kralý Asa'ya gelip þöyle dedi: 'Tanrýn RAB'be güveneceðine Aram Kralý'na güvendin. Bu yüzden Aram Kralý'nýn ordusu elinden kurtuldu.


text:
Kûþlular'la* Luvlular, çok sayýda savaþ arabalarý, atlýlarýyla büyük bir ordu deðil miydiler? Ama sen RAB'be güvendin, O da onlarý eline teslim etti.


text:
RAB'bin gözleri bütün yürekleriyle kendisine baðlý olanlara güç vermek için her yeri görür. Akýlsýzca davrandýn. Bundan böyle hep savaþ içinde olacaksýn.'


text:
Asa biliciye öfkelenip onu cezaevine attýrdý. Çünkü söyledikleri onu kýzdýrmýþtý. Halktan bazý kiþilere de baský yaptý.


text:
Asa, krallýðýnýn otuz dokuzuncu yýlýnda ayaklarýndan hastalandý. Durumu çok aðýrdý. Hastalýðýnda RAB'be yöneleceðine hekimlere baþvurdu.


text:
Onu özel olarak hazýrlanmýþ, güzel kokulu çeþit çeþit baharat dolu bir sedyeye yatýrarak Davut Kenti'nde kendisi için yaptýrdýðý mezara gömdüler. Onuruna çok büyük bir ateþ yaktýlar.


text:
Yahuda'nýn bütün surlu kentlerine askeri birlikler yerleþtirdi; Yahuda'ya ve babasý Asa'nýn ele geçirmiþ olduðu Efrayim kentlerine de asker yerleþtirdi.


text:
RAB Yehoþafat'laydý. Çünkü Yehoþafat atasý Davut'un baþlangýçtaki yollarýný izledi; Baallar'a* yöneleceðine,


text:
RAB onun yönetimi altýndaki krallýðý pekiþtirdi. Bütün Yahudalýlar ona armaðanlar getirdi. Böylece Yehoþafat büyük zenginliðe ve onura kavuþtu.


text:
Yehoþafat krallýðýnýn üçüncü yýlýnda halka öðretmek amacýyla görevlilerinden Ben-Hayil'i, Ovadya'yý, Zekeriya'yý, Netanel'i, Mikaya'yý Yahuda kentlerine gönderdi.


text:
Onlarla birlikte þu Levililer'i de gönderdi: Þemaya, Netanya, Zevadya, Asahel, Þemiramot, Yehonatan, Adoniya, Toviya, Tov-Adoniya. Kâhinlerden Eliþama ile Yehoram'ý gönderdi.


text:
RAB'bin Yasa Kitabý'ný yanlarýna alýp Yahuda'da halka öðrettiler. Bütün Yahuda kentlerini dolaþarak halka ders verdiler.


text:
Yahuda'yý çevreleyen ülkelerin krallýklarýný RAB korkusu sardý. Bu yüzden Yehoþafat'a karþý savaþamadýlar.


text:
Bazý Filistliler Yehoþafat'a haraç olarak armaðanlar ve gümüþ verdiler. Araplar da ona davar getirdiler: Yedi bin yedi yüz koçla yedi bin yedi yüz teke.


text:
Bunlar boylarýna göre þöyle kaydedilmiþlerdi: Yahuda'dan binbaþýlar: Komutan Adna ve komutasýnda 300 000 yiðit asker;


text:
Onun yanýnda kendini RAB'bin hizmetine adayan Zikri oðlu Amatsya ve komutasýnda 200 000 yiðit asker.


text:
Benyamin oymaðýndan: Yiðit bir savaþçý olan Elyada ile komutasýnda yay ve kalkanla silahlanmýþ 200 000 asker;


text:
Birkaç yýl sonra Samiriye Kenti'nde yaþayan Ahav'ý görmeye gitti. Ahav onun ve yanýndakilerin onuruna birçok davar, sýðýr keserek Ramot-Gilat'a saldýrmak için onu kýþkýrttý.


text:
Ýsrail Kralý Ahav, Yahuda Kralý Yehoþafat'a, 'Ramot-Gilat'a karþý benimle birlikte savaþýr mýsýn?' diye sordu.


text:
Ýsrail Kralý Ahav dört yüz peygamber toplayýp, 'Ramot-Gilat'a karþý savaþalým mý, yoksa vaz mý geçeyim?' diye sordu.


text:
Ýsrail Kralý, 'Yimla oðlu Mikaya adýnda biri daha var' diye yanýtladý, 'Onun aracýlýðýyla RAB'be danýþabiliriz. Ama ben ondan nefret ederim. Çünkü benimle ilgili hiç iyi peygamberlik etmez, hep kötü þeyler söyler.'


text:
Öteki peygamberlerin hepsi de ayný þeyi söylediler: 'Ramot- Gilat'a saldýr, kazanacaksýn! Çünkü RAB onlarý senin eline teslim edecek.'


text:
Mikaya gelince kral, 'Mikaya, Ramot-Gilat'a karþý savaþa gidelim mi, yoksa vaz mý geçeyim?' diye sordu.


text:
Ýsrail Kralý Ahav Yehoþafat'a, 'Benimle ilgili iyi peygamberlik etmez, hep kötü þeyler söyler dememiþ miydim?' dedi.


text:
Mikaya konuþmasýný sürdürdü: 'Öyleyse RAB'bin sözünü dinleyin! Gördüm ki, RAB tahtýnda oturuyor, bütün göksel varlýklar da saðýnda, solunda duruyordu.


text:
'Ýþte RAB bu peygamberlerinin aðzýna aldatýcý bir ruh koydu. Çünkü sana kötülük etmeye karar verdi.'


text:
Ýsrail Kralý, Yehoþafat'a, 'Ben kýlýk deðiþtirip savaþa öyle gireceðim, ama sen kral giysilerini giy' dedi. Böylece Ýsrail Kralý kýlýðýný deðiþtirdi, sonra savaþa girdiler.


text:
Aram Kralý, savaþ arabalarýnýn komutanlarýna, 'Ýsrail Kralý dýþýnda, büyük küçük hiç kimseye saldýrmayýn!' diye buyruk vermiþti.


text:
Savaþ arabalarýnýn komutanlarý Yehoþafat'ý görünce, Ýsrail Kralý sanýp saldýrmak için ona döndüler. Yehoþafat yakarmaya baþladý. RAB Tanrý ona yardým edip saldýranlarýn yönünü deðiþtirdi.


text:
Savaþ o gün þiddetlendi. Arabasýnda Aramlýlar'a karþý akþama kadar dayanan Ýsrail Kralý gün batýmýnda öldü.


text:
Hanani oðlu Bilici* Yehu, Kral Yehoþafat'ý karþýlamaya giderek ona þöyle dedi: 'Kötülere yardým edip RAB'den nefret edenleri mi sevmen gerekir? Bunun için RAB'bin öfkesi senin üstünde olacak.


text:
Ancak, bazý iyi yönlerin de var. Ülkeden Aþera* putlarýný kaldýrýp attýn ve yürekten Tanrý'ya yönelmeye karar verdin.'


text:
Yehoþafat Yeruþalim'de yaþadý. Beer-Þeva'dan Efrayim daðlýk bölgesine kadar yine halkýn arasýnda dolaþarak onlarý atalarýnýn Tanrýsý RAB'be döndürdü.


text:
Onlara, 'Yaptýklarýnýza dikkat edin' dedi, 'Çünkü insan adýna deðil, yargý verirken sizinle olan RAB adýna yargýlayacaksýnýz.


text:
Onun için RAB'den korkun, dikkatle yargýlayýn. Çünkü Tanrýmýz RAB kimsenin haksýzlýk yapmasýna, kimseyi kayýrmasýna, rüþvet almasýna göz yummaz.'


text:
RAB'bin yargýlarýný uygulamak, davalara bakmak için Yehoþafat Yeruþalim'e de bazý Levililer'i, kâhinleri, Ýsrail*fo* boy baþlarýný atadý. Bunlar Yeruþalim'de yaþadýlar*fö*.


text:
Yehoþafat onlara þu buyruklarý verdi: 'Görevinizi RAB korkusuyla, baðlýlýkla, bütün yüreðinizle yapmalýsýnýz.


text:
Kentlerde yaþayan kardeþlerinizden gelen her davada -kan davasý, Kutsal Yasa, buyruklar, kurallar ya da ilkelerle ilgili her konuda- onlarý RAB'be karþý suç iþlememeleri için uyarýn; öyle ki RAB size de kardeþlerinize de öfkelenmesin. Böyle yaparsanýz suç iþlememiþ olursunuz.


text:
'RAB'be iliþkin her konuda Baþkâhin Amarya, krala iliþkin her konuda ise Yahuda oymaðýnýn önderi Ýsmail oðlu Zevadya size baþkanlýk edecek. Levililer de görevli olarak size yardýmcý olacaklar. Yürekli olun, bu buyruklarý uygulayýn. RAB doðru kiþiyle olsun!'


text:
Bundan sonra Moavlýlar, Ammonlular ve Meunlular'ýn*fp* bir kýsmý Yehoþafat'la savaþmak için yola çýktýlar.


text:
Birkaç kiþi Yehoþafat'a gidip, 'Gölün öbür yakasýndan, Edom'dan sana saldýrmak için büyük bir ordu geliyor. Þu anda Haseson-Tamar'da -Eyn-Gedi'de-' dediler.


text:
Yehoþafat RAB'bin Tapýnaðý'nda, yeni avlunun önünde, Yahuda ve Yeruþalim topluluðunun arasýna gidip durdu.


text:
'Ey atalarýmýzýn Tanrýsý RAB, sen göklerde oturan Tanrý deðil misin?' dedi, 'Uluslarýn bütün krallýklarýný yöneten sensin. Güç, kudret senin elinde. Kimse sana karþý duramaz.


text:
Ey Tanrýmýz, bu ülkede yaþayanlarý halkýn Ýsrail'in önünden kovan ve ülkeyi sonsuza dek dostun Ýbrahim'in soyuna veren sen deðil misin?


text:
<Baþýmýza bela, savaþ, yargý, salgýn hastalýk, kýtlýk gelirse, adýnýn bulunduðu bu tapýnaðýn ve senin önünde duracaðýz> dediler, <Sýkýntýya düþtüðümüzde sana yakaracaðýz, sen de duyup bizi kurtaracaksýn.>


text:
'Ýþte Ammonlular, Moavlýlar ve Seir daðlýk bölgesinde yaþayanlar! Mýsýr'dan çýktýktan sonra Ýsrailliler'in onlarýn ülkesine girmelerine izin vermedin. Bu yüzden atalarýmýz baþka yöne döndü, onlarý yok etmedi.


text:
Ama bak, bunun karþýlýðýný bize nasýl ödüyorlar! Bize miras olarak vermiþ olduðun mülkünden bizi kovmaya geliyorlar.


text:
Ey Tanrýmýz, onlarý yargýlamayacak mýsýn? Çünkü bize saldýran bu büyük orduya karþý koyacak gücümüz yok. Ne yapacaðýmýzý bilemiyoruz. Gözümüz sende.'


text:
RAB'bin Ruhu topluluðun ortasýnda duran Asaf soyundan Mattanya oðlu Yeiel oðlu Benaya oðlu Zekeriya oðlu Levili Yahaziel'in üzerine indi.


text:
Yahaziel þöyle dedi: 'Ey Kral Yehoþafat, ey Yahuda halký ve Yeruþalim'de oturanlar, dinleyin! RAB size þöyle diyor: <Bu büyük ordudan korkmayýn, yýlmayýn! Çünkü savaþ sizin deðil, Tanrý'nýndýr.


text:
Yarýn onlarla savaþmaya çýkýn. Onlarý vadinin sonunda, Yeruel kýrlarýnda, Sits Yokuþu'nu çýkarlarken bulacaksýnýz.


text:
Bu kez savaþmak zorunda kalmayacaksýnýz. Yerinizde durup bekleyin, RAB'bin size saðlayacaðý kurtuluþu görün, ey Yahuda ve Yeruþalim halký! Korkmayýn, yýlmayýn. Yarýn onlara karþý savaþa çýkýn. RAB sizinle olacak!> '


text:
Yehoþafat yüzüstü yere kapandý. Yahuda halkýyla Yeruþalim'de oturanlar da RAB'bin önünde yere kapanýp O'na tapýndýlar.


text:
Sonra Kehatoðullarý'ndan ve Korahoðullarý'ndan bazý Levililer ayaða kalkýp Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi yüksek sesle övdüler.


text:
Ertesi sabah erkenden kalkýp Tekoa kýrlarýna doðru yola çýktýlar. Yola koyulduklarýnda Yehoþafat durup þöyle dedi: 'Beni dinleyin, ey Yahuda halký ve Yeruþalim'de oturanlar! Tanrýnýz RAB'be güvenin, güvenlikte olursunuz. O'nun peygamberlerine güvenin, baþarýlý olursunuz.'


text:
Yehoþafat halka danýþtýktan sonra RAB'be ezgi okumak, O'nun kutsallýðýnýn görkemini övmek için adamlar atadý. Bunlar ordunun önünde yürüyerek þöyle diyorlardý: 'RAB'be þükredin, Çünkü sevgisi sonsuza dek kalýcýdýr!'


text:
Onlar ezgi okuyup övgüler sunmaya baþladýðýnda, RAB Yahuda'ya saldýran Ammonlular'a, Moavlýlar'a ve Seir daðlýk bölgesinde yaþayanlara pusu kurmuþtu. Hepsi bozguna uðratýldý.


text:
Ammonlular'la Moavlýlar, Seir daðlýk bölgesinde yaþayan halký büsbütün yok etmek için onlara saldýrdýlar. Seirliler'i yok ettikten sonra da birbirlerini öldürmeye baþladýlar.


text:
Yahudalýlar kýrdaki gözcü kulesine varýnca, o büyük orduya baktýlar, ama sadece yere serilmiþ cesetler gördüler. Tek kiþi kurtulmamýþtý.


text:
Mallarý yaðmalamaya giden Yehoþafat'la askerleri, ölülerin arasýnda çok miktarda mal, giysi ve deðerli eþya buldular. Taþýyabileceklerinden çok mal topladýlar. Yaðma edilecek o kadar çok mal vardý ki, toplama iþi üç gün sürdü.


text:
Dördüncü gün Beraka*fr* Vadisi'nde toplanarak RAB'be övgüler sundular. Bu yüzden oranýn adý bugün de Beraka Vadisi olarak kaldý.


text:
Bundan sonra bütün Yahuda ve Yeruþalim halký Yehoþafat'ýn önderliðinde sevinçle Yeruþalim'e döndü. Çünkü RAB düþmanlarýný bozguna uðratarak onlarý sevindirmiþti.


text:
Yehoþafat Yahuda'yý yönetti. Otuz beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de yirmi beþ yýl krallýk yaptý. Annesi Þilhi'nin kýzý Azuva'ydý.


text:
Ancak alýþýlagelen tapýnma yerleri kaldýrýlmadý. Halk hâlâ atalarýnýn Tanrýsý'na bütün yüreðiyle yönelmemiþti.


text:
Yehoþafat'ýn yaptýðý öbür iþler, baþýndan sonuna dek, Ýsrail krallarý tarihinin bir bölümü olan Hanani oðlu Yehu'nun tarihinde yazýlýdýr.


text:
Mareþalý Dodavahu oðlu Eliezer, Yehoþafat'a karþý þöyle peygamberlik etti: 'Ahazya ile anlaþmaya vardýðýn için RAB iþini bozacak.' Gemiler Tarþiþ'e*fþ* gidemeden parçalandý.


text:
Yehoþafat ölüp atalarýna kavuþtu ve Davut Kenti'nde atalarýnýn yanýna gömüldü. Yerine oðlu Yehoram kral oldu.


text:
Yehoþafat oðlu Yehoram'ýn kardeþleri þunlardý: Azarya, Yehiel, Zekeriya, Azaryahu, Mikael, Þefatya. Bunlarýn tümü Ýsrail*ft* Kralý Yehoþafat'ýn oðullarýydý.


text:
Babalarý onlara çok miktarda altýn, gümüþ, deðerli eþyalar armaðan etmiþ, ayrýca Yahuda'da surlu kentler vermiþti. Ancak, Yehoram ilk oðlu olduðundan, krallýðý ona býrakmýþtý.


text:
Babasýnýn yerine geçen Yehoram güçlenince, bütün kardeþlerini ve bazý Ýsrail*ft* önderlerini kýlýçtan geçirtti.


text:
Ama RAB Davut'la yaptýðý antlaþmadan ötürü onun soyunu yok etmek istemedi. Çünkü Davut'a ve soyuna sönmeyen bir ýþýk vereceðine söz vermiþti.


text:
Yehoram komutanlarý ve bütün savaþ arabalarýyla oraya gitti. Edomlular onu ve savaþ arabalarýnýn komutanlarýný kuþattýlar. Ama Yehoram gece kalkýp kuþatmayý yararak kaçtý.


text:
Yahuda tepelerinde puta tapýlan yerler bile yapmýþ, Yeruþalim halkýnýn putlara baðlanmasýna önayak olmuþ, Yahuda halkýný günaha sürüklemiþti.


text:
Ýsrail krallarýnýn yolunu izledin. Ahav'ýn ailesinin yaptýðý gibi Yahuda ve Yeruþalim halkýnýn putlara baðlanmasýna önayak oldun. Üstelik kendi ailenden, senden daha iyi olan kardeþlerini öldürttün.


text:
Sen de korkunç bir baðýrsak hastalýðýna yakalanacaksýn. Bu hastalýk yüzünden baðýrsaklarýn dýþarý dökülene dek günlerce sürüneceksin.> '


text:
Saldýrýp Yahuda'ya girdiler. Sarayda bulunan her þeyi, kralýn oðullarýyla karýlarýný alýp götürdüler. Kralýn en küçük oðlu Yehoahaz'dan*fu* baþka oðlu kalmadý.


text:
Zaman geçti, ikinci yýlýn sonunda hastalýk yüzünden baðýrsaklarý dýþarý döküldü. Þiddetli acýlar içinde öldü. Halký atalarý için ateþ yaktýðý gibi onun onuruna ateþ yakmadý.


text:
Yehoram otuz iki yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de sekiz yýl krallýk yaptý. Ölümüne kimse üzülmedi. Onu Davut Kenti'nde gömdülerse de, krallarýn mezarlýðýna gömmediler.


text:
Yeruþalim halký Yehoram'ýn en küçük oðlu Ahazya'yý babasýnýn yerine kral yaptý. Çünkü Araplar'la ordugaha gelen akýncýlar büyük kardeþlerinin hepsini öldürmüþtü. Dolayýsýyla Yehoram oðlu Ahazya Yahuda Kralý oldu.


text:
Ahazya yirmi iki*fü* yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de bir yýl krallýk yaptý. Annesi Omri'nin torunu Atalya'ydý.


text:
Ahav ailesi gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Çünkü babasýnýn ölümünden beri Ahav ailesi onu yýkýma götürecek öðütler veriyordu.


text:
Ahazya onlarýn öðütlerine uyarak, Aram Kralý Hazael'le savaþmak üzere Ýsrail Kralý Ahav oðlu Yoram'la birlikte Ramot-Gilat'a gitti. Aramlýlar Yoram'ý yaraladýlar.


text:
Yoram Ramot-Gilat'ta Aram Kralý Hazael'le savaþýrken aldýðý yaralarýn iyileþmesi için Yizreel'e döndü. Yahuda Kralý Yehoram oðlu Ahazya da yaralanan Ahav oðlu Yoram'ý görmek için Yizreel'e gitti.


text:
Yoram'ý ziyaret eden Ahazya'yý Tanrý yýkýma uðrattý. Ahazya oraya varýnca, Yoram'la birlikte Nimþi oðlu Yehu'yu karþýlamaya gitti; RAB Yehu'yu Ahav soyunu ortadan kaldýrmak için meshetmiþti*.


text:
Yehu, Ahav soyunu cezalandýrýrken, Ahazya'ya hizmet eden Yahuda önderleriyle Ahazya'nýn yeðenlerini bulup hepsini öldürdü.


text:
Sonra Ahazya'yý aramaya koyuldu. Onu Samiriye'de gizlenirken yakalayýp Yehu'ya getirdiler, sonra öldürdüler. Ahazya'yý, 'Bütün yüreðiyle RAB'be yönelen Yehoþafat'ýn torunudur' diyerek gömdüler. Böylece Ahazya'nýn soyunda krallýðý yönetebilecek güçte kimse kalmadý.


text:
Ahazya'nýn annesi Atalya, oðlunun öldürüldüðünü duyunca, Yahuda'da kral soyunun bütün bireylerini yok etmeye çalýþtý.


text:
Ne var ki, Kral Yehoram'ýn kýzý Yehoþavat, Ahazya oðlu Yoaþ'ý kralýn öldürülmek istenen öteki oðullarýnýn arasýndan alýp kaçýrdý ve dadýsýyla birlikte yatak odasýna gizledi. Yehoþavat Kral Yehoram'ýn kýzý, Kâhin Yehoyada'nýn karýsý, Ahazya'nýn da üvey kýzkardeþiydi. Öldürülmesin diye çocuðu Atalya'dan gizledi.


text:
Yedinci yýl gücünü gösteren Yehoyada yüzbaþý olan Yeroham oðlu Azarya, Yehohanan oðlu Ýsmail, Ovet oðlu Azarya, Adaya oðlu Maaseya, Zikri oðlu Eliþafat'la bir antlaþma yaptý.


text:
Yahuda'yý dolaþarak bütün kentlerden Levililer'le Ýsrail*fv* boy baþlarýný topladýlar. Yeruþalim'e dönen


text:
topluluk Tanrý'nýn Tapýnaðý'nda kralla bir antlaþma yaptý. Yehoyada onlara þöyle dedi: 'Davut'un soyuna iliþkin RAB'bin verdiði söz uyarýnca, kralýn oðlu kral olacak.


text:
Siz þunlarý yapacaksýnýz: Þabat Günü* göreve giden kâhinlerle Levililer'in üçte biri kapýlarda nöbet tutacak,


text:
üçte biri sarayda, üçte biri de Temel Kapýsý'nda duracak. Bütün halk RAB'bin Tapýnaðý'nýn avlularýnda toplanacak.


text:
Kâhinlerle görevli Levililer'in dýþýnda RAB'bin Tapýnaðý'na kimse girmesin. Onlar kutsal olduklarý için girebilirler. Halk da RAB'bin buyruðunu yerine getirmeye özen gösterecek.


text:
Levililer yalýn kýlýç kralýn çevresini saracaklar. Tapýnaða yaklaþan olursa öldürün. Kral nereye giderse, ona eþlik edin.'


text:
Levililer'le Yahudalýlar Kâhin Yehoyada'nýn buyruklarýný tam tamýna uyguladýlar. Þabat Günü göreve gidenlerle görevi biten adamlarýný aldýlar. Çünkü Kâhin Yehoyada bölüklere izin vermemiþti.


text:
Kâhin Yehoyada Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndaki Kral Davut'tan kalan mýzraklarý ve büyük küçük kalkanlarý yüzbaþýlara daðýttý.


text:
Kralý korumak için sunaðýn ve tapýnaðýn çevresine tapýnaðýn güneyinden kuzeyine kadar bütün silahlý adamlarý yerleþtirdi.


text:
Yehoyada'yla oðullarý kralýn oðlu Yoaþ'ý dýþarý çýkarýp baþýna taç koydular. Tanrý'nýn Yasasý'ný da ona verip krallýðýný ilan ettiler. Onu meshederek*, 'Yaþasýn kral!' diye baðýrdýlar.


text:
Atalya koþuþan, kralý öven halkýn çýkardýðý gürültüyü duyunca, RAB'bin Tapýnaðý'nda toplananlarýn yanýna gitti.


text:
Baktý, kral tapýnaðýn giriþinde sütunun yanýnda duruyor; yüzbaþýlar, borazan çalanlar çevresine toplanmýþ. Ülke halký sevinç içindeydi, borazanlar çalýnýyor, ezgiciler çalgýlarýyla övgüleri yönetiyordu. Atalya giysilerini yýrtarak, 'Hainlik! Hainlik!' diye baðýrdý.


text:
Kâhin Yehoyada yüzbaþýlarý çaðýrarak, 'O kadýný aradan çýkarýn. Ardýndan kim giderse kýlýçtan geçirin' diye buyruk verdi. Çünkü, 'Onu RAB'bin Tapýnaðý'nda öldürmeyin' demiþti.


text:
Bütün halk gidip Baal'ýn* tapýnaðýný yýktý. Sunaklarýný, putlarýný parçaladýlar; Baal'ýn Kâhini Mattan'ý da sunaklarýn önünde öldürdüler.


text:
Yehoyada Levili kâhinleri RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþin baþýna getirdi. Onlarý Davut tarafýndan atanmýþ olduklarý görevleri yerine getirmek, Musa'nýn Yasasý'nda yazýlanlar uyarýnca RAB'be yakmalýk sunular* sunmak ve Davut'un koyduðu düzene göre sevinçle ezgiler okumakla görevlendirdi.


text:
Ayrýca dinsel açýdan herhangi bir nedenle kirli birinin içeri girmemesi için RAB'bin Tapýnaðý'nýn kapýlarýna da nöbetçiler yerleþtirdi.


text:
Sonra yüzbaþýlarý, soylularý, halkýn yöneticilerini ve ülke halkýný yanýna alarak kralý RAB'bin Tapýnaðý'ndan getirdi. Yukarý Kapý'dan geçip saraya girerek kralý tahta oturttular.


text:
Kâhinlerle Levililer'i toplayarak þöyle dedi: 'Yahuda kentlerine gidip Tanrýnýz'ýn Tapýnaðý'ný onarmak için gerekli yýllýk parayý bütün Ýsrail halkýndan toplayýn. Bunu hemen yapýn.' Ama Levililer hemen iþe giriþmediler.


text:
Bunun üzerine kral, Baþkâhin Yehoyada'yý çaðýrýp, 'RAB'bin kulu Musa'nýn ve Ýsrail topluluðunun Levha Sandýðý'nýn bulunduðu çadýr için koyduðu vergiyi Yahuda ve Yeruþalim'den toplasýnlar diye Levililer'i neden uyarmadýn?' diye sordu.


text:
Çünkü o kötü kadýnýn, Atalya'nýn oðullarý, RAB Tanrý'nýn Tapýnaðý'na zorla girerek bütün adanmýþ eþyalarý Baallar* için kullanmýþlardý.


text:
Tanrý'nýn kulu Musa'nýn çölde Ýsrail halkýna koyduðu vergiyi RAB'be getirmeleri için Yahuda ve Yeruþalim halkýna bir çaðrý yapýldý.


text:
Levililer, sandýðý kralýn görevlilerine getiriyorlardý. Çok para biriktiðini görünce kralýn yazmanýyla baþkâhinin görevlisine haber veriyor, onlar da gelip sandýðý boþaltýyor, sonra yine yerine koyuyorlardý. Bunu her gün yaptýlar ve çok para topladýlar.


text:
Kral Yoaþ'la Yehoyada parayý RAB'bin Tapýnaðý'nda yapýlan iþlerden sorumlu olanlara veriyorlardý. RAB'bin Tapýnaðý'ný onarmak için ücretle taþçýlar, marangozlar, demir ve tunç* iþçileri tuttular.


text:
Ýþten sorumlu kiþiler çalýþkandý, onarým iþi onlar sayesinde ilerledi. Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný eski durumuna getirip saðlamlaþtýrdýlar.


text:
Onarým iþi bitince, geri kalan parayý krala ve Yehoyada'ya getirdiler. Bununla RAB'bin Tapýnaðý'ndaki hizmet ve yakmalýk sunularý* sunmak için gereçler, tabaklar, altýn ve gümüþ eþyalar yaptýlar. Yehoyada yaþadýðý sürece RAB'bin Tapýnaðý'nda sürekli yakmalýk sunu sunuldu.


text:
Ýsrail'de Tanrý'ya ve Tanrý'nýn Tapýnaðý'na yaptýðý yararlý hizmetlerden dolayý kendisini Davut Kenti'nde krallarýn yanýna gömdüler.


text:
Yehoyada'nýn ölümünden sonra Yahuda önderleri gelip kralýn önünde eðildiler. Kral da onlarý dinledi.


text:
Atalarýnýn Tanrýsý RAB'bin Tapýnaðý'ný terk ederek Aþera* putlarýyla öbür putlara taptýlar. Suçlarý yüzünden RAB Yahuda ve Yeruþalim halkýna öfkelendi.


text:
Kendisine dönmeleri için aralarýna peygamberler gönderdi. Bu peygamberler halký uyardýlarsa da, onlara kulak asmadýlar.


text:
O zaman Tanrý'nýn Ruhu Kâhin Yehoyada oðlu Zekeriya'nýn üzerine indi*fy*. Zekeriya, halkýn önünde durup seslendi: 'Tanrý þöyle diyor: <Niçin buyruklarýma karþý geliyorsunuz? Ýþleriniz iyi gitmeyecek. Çünkü siz beni býraktýnýz, ben de sizi býraktým.> '


text:
Bunun üzerine Zekeriya'ya düzen kurdular. Kralýn buyruðuyla RAB'bin Tapýnaðý'nýn avlusunda taþa tutup onu öldürdüler.


text:
Kral Yoaþ Zekeriya'nýn babasý Yehoyada'nýn kendisine yaptýðý iyiliði unutup oðlunu öldürdü. Zekeriya ölürken, 'RAB bu yaptýðýnýzý görüp hesabýný sorsun' dedi.


text:
Yýl sonunda*fz* Aram ordusu Yoaþ'a saldýrýp Yahuda ve Yeruþalim'e girdi. Halkýn bütün önderlerini öldürdüler. Yaðmaladýklarý mallarýn hepsini Þam Kralý'na gönderdiler.


text:
Aram ordusu küçük bir ordu olmasýna karþýn, RAB çok büyük bir orduyu ellerine teslim etmiþti. Çünkü Yahuda halký, atalarýnýn Tanrýsý RAB'bi býrakmýþtý. Böylece Aram ordusu Yoaþ'ý cezalandýrmýþ oldu.


text:
Aramlýlar Yoaþ'ý aðýr yaralý durumda býrakýp gittiler. Yoaþ'ýn görevlileri, Kâhin Yehoyada'nýn oðlunun kanýný döktüðü için, düzen kurup onu yataðýnda öldürdüler. Yoaþ'ý Davut Kenti'nde gömdülerse de, krallarýn mezarlýðýna gömmediler.


text:
Yoaþ'a düzen kuranlar þunlardý: Ammonlu Þimat adlý kadýnýn oðlu Zavat, Moavlý Þimrit adlý kadýnýn oðlu Yehozavat.


text:
Yoaþ'ýn oðullarýnýn öyküsü, kendisine Tanrý'dan defalarca gelen bildiriler, Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn onarýmýyla ilgili konular krallarýn tarihine iliþkin yorumda yazýlýdýr. Yerine oðlu Amatsya kral oldu.


text:
Ancak Musa'nýn kitabýndaki yasaya uyarak çocuklarýný öldürtmedi. Çünkü RAB, 'Ne babalar çocuklarýnýn günahýndan ötürü öldürülecek, ne de çocuklar babalarýnýn. Herkes kendi günahý için öldürülecek' diye buyurmuþtu.


text:
Amatsya Yahudalýlar'ý topladý. Bütün Yahudalýlar'la Benyaminliler'i boylarýna göre binbaþýlarýn ve yüzbaþýlarýn denetimine verdi. Yaþlarý yirmi ve yirminin üstünde olanlarýn sayýmýný yaptý. Savaþa hazýr, mýzrak ve kalkan kullanabilen üç yüz bin seçme asker olduðunu saptadý.


text:
Bu sýrada bir Tanrý adamý gelip krala þöyle dedi: 'Ey kral, Ýsrail'den gelen askerler seninle savaþa gitmesin. Çünkü RAB Ýsrailliler'le, yani Efrayimliler'le birlikte deðil.


text:
Gidersen, yiðitçe savaþsan bile Tanrý seni düþmanýn önünde bozguna uðratacak. Tanrý'nýn yardým etmeye de, bozguna uðratmaya da gücü vardýr.'


text:
Bunun üzerine Amatsya Efrayim'den gelen askerlerin evlerine dönmelerini buyurdu. Yahudalýlar'a çok kýzan askerler büyük bir öfke içinde evlerine döndüler.


text:
Amatsya cesaretini toplayarak ordusunu Tuz Vadisi'ne götürdü. Yahudalýlar orada on bin Seirli'yi öldürdü.


text:
Sað olarak ele geçirdikleri on bin kiþiyi de uçurumun kenarýna götürüp oradan aþaðýya attýlar. Hepsi paramparça oldu.


text:
Bu arada Amatsya'nýn kendisiyle birlikte savaþa katýlmamalarý için geri gönderdiði askerler, Samiriye ile Beythoron arasýndaki Yahuda kentlerine saldýrdýlar. Üç bin kiþi öldürüp çok miktarda mal yaðmaladýlar.


text:
Amatsya, Edomlular'ý bozguna uðrattýktan sonra, dönüþte Seir halkýnýn putlarýný yanýnda getirdi. Kendisine ilah olarak diktiði putlara taptý ve buhur yaktý.


text:
RAB Amatsya'ya öfkelendi. Ona bir peygamber göndererek, 'Halkýný senin elinden kurtaramayan bu halkýn ilahlarýna neden tapýyorsun?' diye sordu.


text:
Peygamber konuþmasýný sürdürmekteyken Amatsya ona, 'Seni krala danýþman mý atadýk? Sus! Yoksa öldürüleceksin' dedi.


text:
Yahuda Kralý Amatsya, danýþmanlarýyla konuþtuktan sonra Yehu oðlu Yehoahaz oðlu Ýsrail Kralý Yehoaþ'a, 'Gel, yüz yüze görüþelim' diye haber gönderdi.


text:
Ýþte Edomlular'ý bozguna uðrattýn diye böbürleniyorsun. Otur evinde! Niçin bela arýyorsun? Kendi baþýný da, Yahuda halkýnýn baþýný da derde sokacaksýn.'


text:
Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Bunun böyle olmasý Tanrý'nýn isteðiydi. Edom'un ilahlarýna taptýklarý için Tanrý onlarý düþmanýn eline teslim etmeye karar vermiþti.


text:
Derken Ýsrail Kralý Yehoaþ Yahuda Kralý Amatsya'nýn üzerine yürüdü. Ýki ordu Yahuda'nýn Beytþemeþ Kenti'nde karþýlaþtý.


text:
Ýsrail Kralý Yehoaþ, Yehoahaz*fb* oðlu Yoaþ oðlu Yahuda Kralý Amatsya'yý Beytþemeþ'te yakalayýp Yeruþalim'e götürdü. Efrayim Kapýsý'ndan Köþe Kapýsý'na kadar Yeruþalim surlarýnýn dört yüz arþýnlýk*fc* bölümünü yýktýrdý.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nda Ovet-Edom soyunun gözetimi altýndaki altýný, gümüþü, eþyalarý, sarayýn hazinelerini ve bazý adamlarý da rehine olarak yanýna alýp Samiriye'ye döndü.


text:
Amatsya'nýn yaptýðý öbür iþler, baþýndan sonuna dek, Yahuda ve Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
RAB'bin ardýnca yürümekten vazgeçtiði andan baþlayarak Yeruþalim'de Amatsya'ya bir düzen kurulmuþtu. Amatsya Lakiþ'e kaçtý. Ardýndan adam göndererek onu öldürttüler.


text:
Babasý Amatsya ölüp atalarýna kavuþtuktan sonra Uzziya Eylat Kenti'ni onarýp Yahuda topraklarýna kattý.


text:
Uzziya on altý yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de elli iki yýl krallýk yaptý. Annesi Yeruþalimli Yekolya'ydý.


text:
Kendisine Tanrý korkusunu öðreten Zekeriya'nýn günlerinde Tanrý'ya yöneldi. RAB'be yöneldiði sürece Tanrý onu baþarýlý kýldý.


text:
Uzziya Filistliler'e savaþ açtý. Gat, Yavne ve Aþdot'un surlarýný yýktýrdý. Sonra Aþdot yakýnlarýnda ve Filist bölgesinde kentler kurdu.


text:
Ammonlular Uzziya'ya haraç vermeye baþladýlar. Gitgide güçlenen Uzziya'nýn ünü Mýsýr sýnýrýna dek ulaþtý.


text:
Uzziya Yeruþalim'de Köþe Kapýsý, Dere Kapýsý ve surun köþesi üzerinde kuleler kurup bunlarý saðlamlaþtýrdý.


text:
Þefela'da ve ovada çok sayýda hayvaný olduðundan, kýrda gözetleme kuleleri yaptýrarak birçok sarnýç açtýrdý. Daðlýk bölgelerde, verimli topraklarda da ýrgatlarý, baðcýlarý vardý; çünkü topraðý severdi.


text:
Uzziya'nýn savaþa hazýr bir ordusu vardý. Kralýn komutanlarýndan Hananya'nýn denetiminde Yazman Yeiel'le görevli Maaseya'nýn yaptýðý sayýmýn sonuçlarýna göre, bu ordu bölük bölük savaþa girerdi.


text:
Bunlarýn komutasý altýnda krala yardým etmek için düþmanla yiðitçe savaþacak 307 500 askerden oluþan bir ordu vardý.


text:
Yeruþalim'de becerikli adamlarca tasarlanmýþ gereçler yaptýrdý. Oklarý, büyük taþlarý fýrlatmak için bu gereçleri kulelere ve köþelere yerleþtirdi. Uzziya'nýn ünü uzaklara kadar yayýldý; çünkü gördüðü olaðanüstü yardým sayesinde büyük güce kavuþmuþtu.


text:
Ne var ki, güçlenince kendisini yýkýma sürükleyecek bir gurura kapýldý. Tanrýsý RAB'be ihanet etti. Buhur sunaðý üzerinde buhur yakmak için RAB'bin Tapýnaðý'na girdi.


text:
Kral Uzziya'ya karþý durarak, 'Ey Uzziya, RAB'be buhur yakmaya hakkýn yok!' dediler, 'Ancak Harun soyundan kutsanmýþ kâhinler buhur yakabilir. Tapýnaktan çýk! Çünkü sen RAB'be ihanet ettin; RAB Tanrý da seni onurlandýrmayacak!'


text:
Buhur yakmak için elinde buhurdan tutan Uzziya kâhinlere öfkelendi. Öfkelenir öfkelenmez de kâhinlerin önünde, RAB'bin Tapýnaðý'ndaki buhur sunaðýnýn yanýnda duran Uzziya'nýn alnýnda deri hastalýðý belirdi.


text:
Baþkâhin Azarya ile öbür kâhinler ona bakýnca alnýnda deri hastalýðý belirdiðini gördüler. Onu çabucak oradan çýkardýlar. Uzziya da çýkmaya istekliydi, çünkü RAB onu cezalandýrmýþtý.


text:
Kral Uzziya ölünceye kadar deri hastalýðýndan kurtulamadý. Bu yüzden ayrý bir evde yaþadý ve RAB'bin Tapýnaðý'na sokulmadý. Sarayý ve ülke halkýný oðlu Yotam yönetti.


text:
Uzziya ölüp atalarýna kavuþunca, deri hastalýðýna yakalandýðý için onu atalarýnýn yanýna, kral mezarlýðýnýn ayrý bir yerine gömdüler. Yerine oðlu Yotam kral oldu.


text:
Babasý Uzziya gibi, Yotam da RAB'bin gözünde doðru olaný yaptý. Ancak RAB'bin Tapýnaðý'na girmedi. Ne var ki, halk kötülük yapmayý sürdürmekteydi.


text:
Yotam RAB'bin Tapýnaðý'nýn Yukarý Kapýsý'ný onardý. Ofel Tepesi'ndeki surun üzerinde de birçok iþ yaptý.


text:
Ammon Kralý'yla savaþarak Ammonlular'ý yendi. Ammonlular o yýl için kendisine yüz talant*fe* gümüþ, on bin kor buðday*ff*, on bin kor arpa*fg* verdiler. Ýkinci ve üçüncü yýllar için de ayný miktarý ödediler.


text:
Yotam'ýn yaptýðý öbür iþler, bütün savaþlarý ve uygulamalarý, Ýsrail ve Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Ahaz yirmi yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on altý yýl krallýk yaptý. RAB'bin gözünde doðru olaný yapan atasý Davut gibi davranmadý.


text:
Ben-Hinnom Vadisi'nde buhur yaktý. RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünden kovmuþ olduðu uluslarýn iðrenç törelerine uyarak oðullarýný ateþte kurban etti.


text:
Ýþte bu nedenle Tanrýsý RAB Ahaz'ý Aram Kralý'nýn eline teslim etti. Aramlýlar onu bozguna uðrattýlar, halkýndan birçoðunu tutsak alýp Þam'a götürdüler.


text:
Remalya oðlu Ýsrail Kralý Pekah, Yahuda'da bir günde yüz yirmi bin yiðit askeri öldürttü. Çünkü Yahuda halký atalarýnýn Tanrýsý RAB'be sýrt çevirmiþti.


text:
Efrayimli yiðit Zikri, kralýn oðlu Maaseya'yý, saray sorumlusu Azrikam'ý ve kraldan sonra ikinci adam olan Elkana'yý öldürdü.


text:
Ýsrailliler kardeþleri olan Yahudalýlar'dan iki yüz bin kadýnla çocuðu tutsak aldý. Bu arada çok miktarda malý da yaðmalayýp Samiriye'ye taþýdýlar.


text:
Orada RAB'bin Odet adýnda bir peygamberi vardý. Odet Samiriye'ye dönmekte olan ordunun karþýsýna çýkýp þöyle dedi: 'Atalarýnýzýn Tanrýsý RAB, Yahuda halkýna öfkelendiði için onlarý elinize teslim etti. Ama siz göklere eriþen bir öfkeyle onlarý öldürdünüz.


text:
Þimdi de Yahuda ve Yeruþalim halkýný kendinize kadýn ve erkek köleler yapmayý düþünüyorsunuz. Tanrýnýz RAB'be karþý siz hiç suç iþlemediniz mi?


text:
Þimdi beni dinleyin! Kardeþlerinizden aldýðýnýz tutsaklarý geri gönderin, çünkü RAB'bin kýzgýn öfkesi üzerinizdedir.'


text:
Efrayim halkýnýn önderlerinden Yehohanan oðlu Azarya, Meþillemot oðlu Berekya, Þallum oðlu Yehizkiya ve Hadlay oðlu Amasa savaþtan dönenlerin karþýsýna çýkarak,


text:
'Tutsaklarý buraya getirmeyin, yoksa RAB'be karþý suç iþlemiþ olacaðýz' dediler, 'Suçlarýmýzý, günahlarýmýzý çoðaltmak mý istiyorsunuz? Þimdiden yeterince suçumuz var zaten. RAB'bin kýzgýn öfkesi Ýsrail halkýnýn üzerindedir.'


text:
Görevlendirilen belirli kiþiler tutsaklarý aldýlar, yaðmalanmýþ giysilerle aralarýndaki çýplaklarýn hepsini giydirdiler. Onlara giysi, çarýk, yiyecek, içecek saðladýlar. Yaralarýna zeytinyaðý sürdüler. Yürüyemeyecek durumda olanlarý eþeklere bindirdiler. Onlarý hurma kenti Eriha'ya, kardeþlerine geri götürdükten sonra Samiriye'ye döndüler.


text:
Filistliler ise Þefela bölgesiyle Yahuda'nýn Negev bölgesindeki kentlere akýnlar düzenleyip Beytþemeþ, Ayalon, Gederot ile Soko, Timna, Gimzo ve çevre köylerini ele geçirerek buralara yerleþmiþlerdi.


text:
RAB Ýsrail*fh* Kralý Ahaz yüzünden Yahuda halkýný bu ezik duruma düþürmüþtü. Çünkü Ahaz Yahuda'yý günaha özendirmiþ ve RAB'be ihanet etmiþti.


text:
Ahaz RAB'bin Tapýnaðý'ndan, saraydan ve önderlerden aldýklarýný Asur Kralý'na armaðan ettiyse de ona yaranamadý.


text:
Daha önce kendisini bozguna uðratan Þam ilahlarýna kurbanlar sundu. 'Madem ilahlarý Aram krallarýna yardým etti, onlara kurban sunayým da bana da yardým etsinler' diye düþünüyordu. Ne var ki, bu ilahlar onun da, bütün Ýsrail halkýnýn da yýkýmýna neden oldu.


text:
Ahaz Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndaki eþyalarý toplayýp parçaladý. RAB'bin Tapýnaðý'nýn kapýlarýný kapatýp Yeruþalim'in her köþesinde sunaklar yaptýrdý.


text:
Baþka ilahlara buhur yakmak için Yahuda'nýn her kentinde tapýnma yerleri yaparak atalarýnýn Tanrýsý RAB'bi öfkelendirdi.


text:
Ahaz'ýn yaptýðý öbür iþler ve bütün uygulamalarý, baþýndan sonuna dek, Yahuda ve Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Ahaz ölüp atalarýna kavuþunca, onu Ýsrail*fh* krallarýnýn mezarlýðýna gömeceklerine Yeruþalim Kenti'nde gömdüler. Yerine oðlu Hizkiya kral oldu.


text:
Onlara, 'Ey Levililer, beni dinleyin!' dedi, 'Þimdi kendinizi kutsayýn; atalarýnýzýn Tanrýsý RAB'bin Tapýnaðý'ný da kutsayýn. Ýðrenç olan her þeyi kutsal yerden çýkarýn.


text:
Atalarýmýz Tanrý'ya ihanet ettiler. Tanrýmýz RAB'bin gözünde kötü olaný yaparak O'nu býraktýlar. Yüzlerini RAB'bin Konutu'ndan ayýrýp ona sýrt çevirdiler.


text:
Tapýnaðýn eyvana açýlan kapýlarýný kapattýlar, kandilleri sönmeye býraktýlar. Kutsal yerde Ýsrail'in Tanrýsý'na buhur yakmadýlar, yakmalýk sunu* da sunmadýlar.


text:
Yahuda ve Yeruþalim halký bu yüzden RAB'bin öfkesine uðradý. Gözlerinizle gördüðünüz gibi, RAB'bin onlara yaptýðý, baþkalarýný korkuya, dehþete düþürdü. Alay konusu oldular.


text:
Þimdi, bize duyduðu kýzgýn öfkeyi yatýþtýrmak için, Ýsrail'in Tanrýsý RAB'le bir antlaþma yapmayý tasarlýyorum.


text:
Oðullarým, artýk iþi savsaklamayýn! Çünkü RAB önünde durmanýz, hizmet etmeniz, hizmetkârlarý olmanýz ve buhur yakmanýz için sizi seçti.'


text:
Ýþe baþlayan Levililer þunlardý: Kehat boyundan Amasay oðlu Mahat, Azarya oðlu Yoel; Merari boyundan Avdi oðlu Kiþ, Yehallelel oðlu Azarya; Gerþon boyundan Zimma oðlu Yoah, Yoah oðlu Eden;


text:
Bu Levililer kardeþlerini topladýlar. Kendilerini kutsadýktan sonra, RAB'bin sözü uyarýnca kralýn buyruðuyla RAB'bin Tapýnaðý'ný dinsel açýdan arýndýrmak için içeri girdiler.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'ný arýndýrmak için içeri giren kâhinler tapýnakta bulduklarý bütün kirli sayýlan þeyleri tapýnaðýn avlusuna çýkardýlar. Levililer bunlarý dýþarý çýkarýp Kidron Vadisi'ne götürdüler.


text:
Birinci ayýn ilk günü kutsamaya baþladýlar; ayýn sekizinci günü tapýnaðýn eyvanýna vardýlar. Tapýnaðý kutsamayý sekiz gün daha sürdürerek, birinci ayýn on altýncý günü iþi bitirdiler.


text:
Sonra Kral Hizkiya'ya giderek, 'Bütün RAB'bin Tapýnaðý'ný, yakmalýk sunu sunaðýyla takýmlarýný, adak ekmeklerinin* dizildiði masayla takýmlarýný arýndýrdýk' dediler,


text:
'Ayrýca krallýðý döneminde ihanet eden Ahaz'ýn attýrdýðý bütün takýmlarý da hazýrlayýp kutsadýk. Hepsi RAB'bin sunaðýnýn önünde duruyor.'


text:
Ertesi gün Kral Hizkiya erkenden kentin ileri gelenlerini toplayýp onlarla birlikte RAB'bin Tapýnaðý'na gitti.


text:
Kral ailesi, tapýnak ve Yahuda halký için günah sunusu* olarak yedi boða, yedi koç, yedi kuzu, yedi teke getirdiler. Hizkiya bunlarý RAB'bin sunaðýnýn üzerinde sunmalarý için Harun soyundan gelen kâhinlere buyruk verdi.


text:
Önce boðalar kesildi, kâhinler boðalarýn kanýný sunaðýn üzerine döktüler. Sonra sýrasýyla koçlarý ve kuzularý keserek kanlarýný sunaðýn üzerine döktüler.


text:
Tekeleri günah sunusu olarak kralla topluluðun önüne getirdiler. Kralla topluluk ellerini tekelerin üzerine koydu.


text:
Sonra kâhinler tekeleri kestiler. Bütün Ýsrail halkýnýn günahlarýný baðýþlatmak için tekelerin kanýný sunaðýn üzerinde günah sunusu olarak sundular. Çünkü kral yakmalýk sunu ve günah sunusunu bütün Ýsrail halký adýna sunmalarý için buyruk vermiþti.


text:
Sonra kral Davut'un, bilicisi* Gad'ýn ve Peygamber Natan'ýn düzenine göre Levililer'i ziller, çenkler ve lirlerle RAB'bin Tapýnaðý'na yerleþtirdi. RAB bu düzeni peygamberleri aracýlýðýyla vermiþti.


text:
Hizkiya yakmalýk sununun sunaðýn üzerinde yakýlmasýný buyurdu. Sunu sunulmaya baþlayýnca, borazanlar ve Ýsrail Kralý Davut'un çalgýlarý eþliðinde RAB'be ezgiler okumaya koyuldular.


text:
Ezgiciler ezgi söylüyor, borazancýlar borazan çalýyor, bütün topluluk tapýnýyordu. Yakmalýk sunu bitinceye dek bu böyle sürüp gitti.


text:
Kral Hizkiya ile önderler, Levililer'e Davut'un ve Bilici Asaf'ýn sözleriyle RAB'bi övmelerini söylediler. Onlar da sevinçle övgüler sundular, baþlarýný eðip tapýndýlar.


text:
Hizkiya, 'Artýk kendinizi RAB'be adamýþ bulunuyorsunuz' dedi, 'Gelin, RAB'bin Tapýnaðý'na kurbanlar, þükran sunularý getirin.' Bunun üzerine topluluk kurban ve þükran sunularý getirdi. Ýçlerindeki istekli kiþiler de yakmalýk sunular getirdiler.


text:
Topluluðun yakmalýk sunu olarak getirdiði hayvanlarýn sayýsý yetmiþ sýðýr, yüz koç, iki yüz kuzuydu. Bunlarýn tümü RAB'be yakmalýk sunu olarak sunulmak içindi.


text:
Yakmalýk sunu olarak kesilen hayvanlarýn derilerini yüzecek kâhinlerin sayýsý yetersizdi. Bu nedenle kardeþleri Levililer iþ bitene ve öbür kâhinler kutsanana dek onlara yardým etti. Çünkü Levililer kendilerini kutsamaya kâhinlerden daha çok özen göstermiþlerdi.


text:
Çok sayýda yakmalýk sununun yanýsýra esenlik sunularýnýn* yaðý ve yakmalýk sunularla birlikte sunulan dökmelik sunular da vardý.


text:
Hizkiya'yla bütün halk, Tanrý'nýn halk için yaptýklarý karþýsýnda sevinç içindeydi; çünkü her þey çabucak tamamlanmýþtý.


text:
Hizkiya, bütün Ýsrail ve Yahuda halkýna haber göndererek, Efrayim ve Manaþþe halkýna da mektup yazarak, Ýsrail'in Tanrýsý RAB için Fýsýh Bayramý'ný* kutlamak amacýyla Yeruþalim'deki RAB'bin Tapýnaðý'na gelmelerini bildirdi.


text:
Bayramý zamanýnda kutlayamamýþlardý; çünkü ne kendini kutsamýþ yeterli sayýda kâhin vardý, ne de halk Yeruþalim'de toplanabilmiþti.


text:
Herkes Yeruþalim'e gelip Ýsrail'in Tanrýsý RAB için Fýsýh Bayramý'ný kutlasýn diye Beer-Þeva'dan Dan'a kadar bütün Ýsrail ülkesine duyuru yapmaya karar verdiler. Çünkü bayram, yazýlý olduðu gibi çok sayýda insanla kutlanmamýþtý.


text:
Kralýn buyruðu uyarýnca ulaklar, kral ve önderlerinden aldýklarý mektuplarla bütün Ýsrail ve Yahuda'yý koþa koþa dolaþarak þu duyuruyu yaptýlar: 'Ey Ýsrail halký! Ýbrahim'in, Ýshak'ýn ve Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be dönün. Öyle ki, O da sað kalanlarýnýza, Asur krallarýnýn elinden kurtulanlarýnýza dönsün.


text:
Atalarýnýn Tanrýsý RAB'be ihanet eden atalarýnýza, kardeþlerinize benzemeyin; gördüðünüz gibi RAB onlarý dehþet verici bir duruma düþürdü.


text:
Atalarýnýz gibi inatçý olmayýn, RAB'be boyun eðin. O'nun sonsuza dek kutsal kýldýðý tapýnaða gelin. Kýzgýn öfkesinin sizden uzaklaþmasý için Tanrýnýz RAB'be kulluk edin.


text:
RAB'be dönerseniz, kardeþlerinizi, oðullarýnýzý tutsak edenler onlara acýyýp bu ülkeye dönmelerine izin vereceklerdir. Çünkü Tanrýnýz RAB lütfeden, acýyan bir Tanrý'dýr. O'na dönerseniz, O da yüzünü sizden çevirmeyecektir.'


text:
Ulaklar Efrayim ve Manaþþe bölgelerinde Zevulun'a dek kent kent dolaþtýlar. Ne var ki, halk gülerek onlarla alay etti.


text:
Birlik ruhu vermek için Tanrý'nýn eli Yahuda'nýn üzerindeydi. Öyle ki, Tanrý kral ve önderlerin RAB'bin sözü uyarýnca verdikleri buyruða halkýn uymasýný saðladý.


text:
Ýþe Yeruþalim'deki sunaklarý kaldýrmakla baþladýlar. Bütün buhur sunaklarýný kaldýrýp Kidron Vadisi'ne attýlar.


text:
Ýkinci ayýn on dördüncü günü Fýsýh* kurbanýný kestiler. Kâhinlerle Levililer utanarak kendilerini kutsadýlar, sonra RAB'bin Tapýnaðý'na yakmalýk sunular* getirdiler.


text:
Bunun ardýndan, Tanrý adamý Musa'nýn Yasasý uyarýnca, geleneksel yerlerini aldýlar. Kâhinler Levililer'in elinden aldýklarý kurban kanýný sunaðýn üstüne döktüler.


text:
Topluluk arasýnda kendini kutsamamýþ birçok kiþi vardý; bu nedenle arýnmamýþ olanlarýn Fýsýh kurbanýný kesme ve RAB'be adama görevini Levililer üstlendi.


text:
Çok sayýda insan, Efrayim, Manaþþe, Ýssakar ve Zevulun'dan gelen halkýn birçoðu kendisini dinsel açýdan arýndýrmamýþtý; öyleyken yazýlana ters düþerek Fýsýh kurbanýný yediler. Hizkiya onlar için þöyle dua etti: 'Kutsal yerin kurallarý uyarýnca arýnmamýþ bile olsa, RAB Tanrý'ya, atalarýnýn Tanrýsý'na yönelmeye yürekten kararlý olan herkesi iyi olan RAB baðýþlasýn.'


text:
Yeruþalim'deki Ýsrailliler Mayasýz Ekmek Bayramý'ný yedi gün büyük sevinçle kutladýlar. Levililer'le kâhinler RAB'bi yüceltmek amacýyla kullanýlan yüksek sesli çalgýlarla her gün O'nu övüyorlardý.


text:
Hizkiya RAB'be hizmetlerini baþarýyla yerine getiren Levililer'i övdü. Yedi gün boyunca herkes esenlik kurbanlarýný kesip atalarýnýn Tanrýsý RAB'be þükrederek bayramda kendisine ayrýlan paydan yedi.


text:
Topluluk bayramý yedi gün daha kutlamaya karar verdi. Böylece herkes bayramý yedi gün daha sevinçle kutladý.


text:
Yahuda Kralý Hizkiya topluluða bin boðayla yedi bin davar saðladý; önderler de topluluða bin boðayla on bin davar daha verdiler. Birçok kâhin kendini kutsadý.


text:
Bütün Yahuda topluluðu, kâhinler, Levililer, Ýsrail'den gelen topluluk, Ýsrail'den gelip Yahuda'ya yerleþen yabancýlar sevindi.


text:
Yeruþalim'de büyük sevinç vardý. Çünkü Ýsrail Kralý Davut oðlu Süleyman'ýn günlerinden bu yana Yeruþalim'de böylesi bir olay yaþanmamýþtý.


text:
Levili kâhinler ayaða kalkýp halký kutsadýlar. Tanrý onlarý duydu. Çünkü dualarý O'nun kutsal konutuna, göklere eriþmiþti.


text:
Bütün bunlar sona erince, oradaki Ýsrailliler Yahuda kentlerine giderek dikili taþlarý parçalayýp Aþera* putlarýný devirdiler. Yahuda, Benyamin, Efrayim ve Manaþþe bölgelerindeki puta tapýlan yerlerin ve sunaklarýn hepsini yýktýlar. Sonra herkes kendi kentine, topraðýna döndü.


text:
Hizkiya kâhinlerle Levililer'i görevlerine göre bölüklere ayýrdý. Kimine yakmalýk sunularý* ve esenlik sunularýný* sunma, kimine hizmet etme, kimine de RAB'bin Konutu'nun kapýlarýnda þükredip övgüler söyleme görevini verdi.


text:
Kral da RAB'bin Yasasý uyarýnca sabah akþam sunulmak üzere yakmalýk sunular, Þabat* günleri, Yeni Ay ve bayramlarda sunulacak yakmalýk sunular için sürüsünden hayvanlar verdi.


text:
Yeruþalim'de yaþayan halka da kâhinlerle Levililer'in paylarýna düþeni vermelerini buyurdu; öyle ki, RAB'bin Yasasý'na kendilerini adayabilsinler.


text:
Kralýn bu buyruðunu duyar duymaz Ýsrailliler ilk yetiþen tahýl, yeni þarap, zeytinyaðý, bal ve bütün tarla ürünlerinden bol bol verdiler. Bunun yanýsýra her þeyin ondalýðýný da bol bol getirdiler.


text:
Yahuda kentlerinde yaþayan Ýsrailliler'le Yahudalýlar da sýðýrlarýnýn, davarlarýnýn, Tanrýlarý RAB'be adamýþ olduklarý kutsal armaðanlarýn ondalýðýný getirip bir araya yýðdýlar.


text:
Sadok soyundan Baþkâhin Azarya þu yanýtý verdi: 'Halk RAB'bin Tapýnaðý'na baðýþ getirmeye baþladýktan bu yana yiyip doyduk; üstelik artýrdýk da. Çünkü RAB halkýný kutsadý. Bu büyük yýðýn da artakalandýr.'


text:
Baðýþlar, ondalýklar, adanan armaðanlar sadakatle içeri getirildi. Bütün bu iþlerin sorumlusu olarak Levili Konanya atandý; kardeþi Þimi de yardýmcýsý oldu.


text:
Kral Hizkiya ile Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn sorumlusu Azarya, Konanya ile kardeþi Þimi'nin yönetimindeki þu denetçileri atadýlar: Yehiel, Azazya, Nahat, Asahel, Yerimot, Yozavat, Eliel, Yismakya, Mahat, Benaya.


text:
Tapýnaðýn Doðu Kapýsý'nýn nöbetçisi Yimna'nýn oðlu Levili Kore, Tanrý'ya gönülden verilen sunularýn sorumlusuydu. RAB'be adanan baðýþlarý ve kutsal yiyecekleri daðýtmak için bu göreve getirilmiþti.


text:
Eden, Minyamin, Yeþua, Þemaya, Amarya ve Þekanya kâhinlerin yaþadýklarý kentlerde bölükleri uyarýnca büyük küçük bütün kardeþlerine baðýþlarý daðýtma iþinde Kore'ye sadakatle yardým ettiler.


text:
Ayrýca soyaðacýnda adý kayýtlý üç ve daha yukarý yaþtaki erkeklere, bölüklerine ve sorumluluklarýna göre RAB'bin Tapýnaðý'na girip günün gerektirdiði deðiþik görevleri yapanlarýn tümüne; baðlý olduklarý boylara göre kütüðe kayýtlý kâhinlere, bölüklerine ve sorumluluklarýna göre yirmi ve daha yukarý yaþtaki Levililer'e; kâhinlerle Levililer'in soyaðacýnda kayýtlý küçük çocuklara, kadýnlara, oðullarla kýzlara, yani topluluða yiyecek daðýtýyorlardý. Çünkü kendilerini sadakatle Tanrý'ya adamýþlardý.


text:
Kentlerinin çevresindeki kýrlarda ya da herhangi bir kentte yaþayan Harun soyundan kâhinlere gelince, onlardan olan bütün erkeklere ve Levililer'in soyaðacýnda kayýtlý herkese yiyecek daðýtmak için belirli kiþiler atanmýþtý.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nda üstlendiði görevi bütün yüreðiyle yerine getirdi; Kutsal Yasa'ya, buyruklara uydu; Tanrýsý'na yöneldi. Bu sayede baþarýlý oldu.


text:
Hizkiya'nýn RAB'be baðlýlýkla yaptýðý bu hizmetlerden sonra Asur Kralý Sanherib gelip Yahuda'ya saldýrdý. Surlu kentleri ele geçirmek amacýyla onlarý kuþattý.


text:
kentin dýþýndaki pýnarlarý kapatma konusunda önderlerine ve ordu komutanlarýna danýþtý. Onlar da onu desteklediler.


text:
Böylece birçok kiþi toplandý. 'Neden Asur Kralý gelip bol su bulsun?' diyerek bütün pýnarlarý ve ülkenin ortasýndan akan dereyi kapadýlar.


text:
Hizkiya gücünü toplayarak surun yýkýlmýþ bölümlerini onarttý, üstüne kuleler yaptýrdý. Dýþardan bir sur daha yaptýrarak Davut Kenti'nde Millo'yu* saðlamlaþtýrdý. Bunlarýn yanýsýra, çok sayýda silah ve kalkan hazýrlattý.


text:
'Güçlü ve yürekli olun! Asur Kralý'ndan ve yanýndaki büyük ordudan korkmayýn, yýlmayýn. Çünkü bizimle olan onunla olandan daha üstündür.


text:
Ondaki güç insansaldýr; bizdeki güç ise bize yardým eden ve bizden yana savaþan Tanrýmýz RAB'dir.' Yahuda Kralý Hizkiya'nýn bu sözleri halka güven verdi.


text:
Asur Kralý Sanherib, bütün ordusuyla Lakiþ Kenti'ni kuþatýrken, subaylarý aracýlýðýyla Yahuda Kralý Hizkiya'ya ve Yeruþalim'de yaþayan Yahuda halkýna þu haberi gönderdi:


text:
Hizkiya, <Tanrýmýz RAB bizi Asur Kralý'nýn elinden kurtaracak> diyerek sizi kandýrýyor. Sizi kýtlýða ve susuzluða terk edip ölüme sürüklüyor.


text:
Tanrý'nýn tapýnma yerlerini, sunaklarýný ortadan kaldýran, Yahuda ve Yeruþalim halkýna, <Tek bir sunaðýn önünde tapýnacak, onun üzerinde buhur yakacaksýnýz> diyen Hizkiya deðil mi bu?


text:
Benim ve atalarýmýn öbür ülkelerin halklarýna neler yaptýðýmýzý bilmiyor musunuz? Uluslarýn ilahlarýndan hangisi ülkesini benim elimden kurtarabildi?


text:
Atalarýmýn büsbütün yok ettiði bu uluslarýn ilahlarýndan hangisi halkýný elimden kurtarabildi ki, Tanrýnýz sizi elimden kurtarabilsin?


text:
Hizkiya'nýn sizi kandýrýp aldatmasýna izin vermeyin! Ona güvenmeyin! Çünkü hiçbir ulusun, krallýðýn ilahlarýndan bir teki bile halkýný elimden ya da atalarýmýn elinden kurtaramamýþtýr! Tanrýnýz kim ki sizi elimden kurtarsýn?'


text:
Sanherib Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bi aþaðýlamak için yazdýðý mektuplarda da þöyle diyordu: 'Öteki uluslarýn tanrýlarý halklarýný elimden kurtaramadýklarý gibi, Hizkiya'nýn Tanrýsý da halkýný elimden kurtaramayacak.'


text:
Sonra kenti ele geçirmek amacýyla surun üstündeki Yeruþalim halkýný korkutup yýldýrmak için Yahudi dilinde baðýrdýlar.


text:
Üstelik dünyanýn öteki uluslarýnýn insan eliyle yapýlmýþ ilahlarýndan söz edercesine Yeruþalim'in Tanrýsý'ndan söz ettiler.


text:
RAB bir melek göndererek Asur Kralý'nýn ordugahýndaki bütün yiðit savaþçýlarý, önderleri, komutanlarý yok etti. Asur Kralý utanç içinde ülkesine döndü. Bir gün kendi ilahýnýn tapýnaðýna girdiðinde de oðullarýndan bazýlarý onu orada kýlýçla öldürdüler.


text:
Böylece RAB Hizkiya'yla Yeruþalim'de yaþayanlarý Asur Kralý Sanherib'in ve öbür düþmanlarýnýn elinden kurtararak her yanda güvenlik içinde yaþamalarýný saðladý.


text:
Yeruþalim'e gelen birçok kiþi RAB'be sunular, Yahuda Kralý Hizkiya'ya da deðerli armaðanlar getirdi. O günden sonra Hizkiya bütün uluslar arasýnda saygýnlýk kazandý.


text:
O günlerde Hizkiya ölümcül bir hastalýða yakalanýnca, RAB'be yalvardý. RAB yakarýþýný duyarak ona bir belirti verdi.


text:
Ne var ki, Hizkiya kendisine yapýlan bu iyiliðe yaraþýr biçimde davranmayýp büyüklendi. Bu yüzden RAB hem ona, hem Yahuda'ya, hem de Yeruþalim'e öfkelendi.


text:
Hizkiya ile Yeruþalim'de yaþayanlar gururu býrakýp alçakgönüllü davranmaya baþladýlar. Bu sayede Hizkiya'nýn krallýðý boyunca RAB'bin öfkesine uðramadýlar.


text:
Hizkiya çok zengin ve onurlu biriydi. Altýný, gümüþü, deðerli taþlarý, baharatý, kalkanlarý ve çeþit çeþit deðerli eþyasý için hazineler yaptýrdý.


text:
Ayrýca tahýl ambarlarý, yeni þarap ve zeytinyaðý depolarý, sýðýrlar için ahýrlar, sürüler için aðýllar yaptýrdý.


text:
Bunlarýn yanýsýra kendisi için kentler kurdurdu ve çok sayýda davar, sýðýr edindi. Tanrý ona çok büyük zenginlik vermiþti.


text:
Gihon Pýnarý'nýn yukarý aðzýný kapayýp suyun Davut Kenti'nin batý yakasýndan aþaðýya akmasýný saðlayan da Hizkiya'dýr. Üstlendiði her iþte baþarýlý oldu.


text:
Ama Babil önderlerinin ülkede gerçekleþtirilen belirtiyi araþtýrmak için gönderdiði elçiler gelince, Tanrý Hizkiya'yý denemek ve aklýndan geçenlerin hepsini öðrenmek için onu býraktý.


text:
Hizkiya'nýn yaptýðý öbür iþler ve RAB'be baðlýlýðý Amots oðlu Peygamber Yeþaya'nýn Yahuda ve Ýsrail krallarýnýn tarihindeki görümünde yazýlýdýr.


text:
Hizkiya ölüp atalarýna kavuþunca, Davutoðullarý'nýn mezarlarýnýn üst kesimine gömüldü. Bütün Yahuda ve Yeruþalim halký onu saygýyla andý. Yerine oðlu Manaþþe kral oldu.


text:
Babasý Hizkiya'nýn ortadan kaldýrdýðý puta tapýlan yerleri yeniden yaptýrdý. Baallar* için sunaklar kurdu, Aþera* putlarý yaptý. Gök cisimlerine taparak onlara kulluk etti.


text:
Oðullarýný Ben-Hinnom Vadisi'nde ateþte kurban etti; falcýlýk ve büyücülük yaptý. Medyumlara, ruh çaðýranlara danýþtý. RAB'bin gözünde çok kötülük yaparak O'nu öfkelendirdi.


text:
Manaþþe yaptýrdýðý putu Tanrý'nýn Tapýnaðý'na yerleþtirdi. Oysa Tanrý tapýnaða iliþkin Davut'la oðlu Süleyman'a þöyle demiþti: 'Bu tapýnakta ve Ýsrail oymaklarýnýn yaþadýðý kentler arasýndan seçtiðim Yeruþalim'de adým sonsuza dek anýlacak.


text:
Kendilerine Musa aracýlýðýyla buyurduðum Kutsal Yasa'yý, kurallarý, ilkeleri dikkatle yerine getirirlerse, Ýsrail halkýnýn ayaðýný bir daha atalarýna vermiþ olduðum ülkenin dýþýna çýkarmayacaðým.'


text:
Ancak Manaþþe Yahudalýlar'la Yeruþalim'de yaþayanlarý öylesine yoldan çýkardý ki, RAB'bin Ýsrail halkýnýn önünde yok ettiði uluslardan daha çok kötülük yaptýlar.


text:
Bunun üzerine RAB Asur Kralý'nýn ordu komutanlarýný onlarýn üzerine gönderdi. Manaþþe'yi tutsak alýp burnuna çengel taktýlar; tunç* zincirlerle baðlayýp Babil'e götürdüler.


text:
Ne var ki, Manaþþe sýkýntýsýnda Tanrýsý RAB'be yakardý ve atalarýnýn Tanrýsý önünde son derece alçakgönüllü davrandý.


text:
RAB'be yalvarýnca RAB yakarýþýný, duasýný duydu ve onu yine Yeruþalim'e, krallýðýna getirdi. Ýþte o zaman Manaþþe RAB'bin Tanrý olduðunu anladý.


text:
Sonra Davut Kenti için vadideki Gihon Pýnarý'nýn batýsýndan Balýk Kapýsý'nýn giriþine kadar yüksek bir dýþ sur yaptý; Ofel Tepesi'ni de bu surla çevirdi. Yahuda'nýn bütün surlu kentlerine komutanlar yerleþtirdi.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'ndan yabancý ilahlarý ve diktirdiði putu çýkardý; tapýnaðýn bulunduðu tepede ve Yeruþalim'de yaptýrdýðý bütün sunaklarý kaldýrýp kentin dýþýna attý.


text:
RAB'bin sunaðýný yeniden kurup üzerinde esenlik ve þükran kurbanlarý kesti; Yahuda halkýna Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be kulluk etmeleri için buyruk verdi.


text:
Ne var ki, halk tapýnma yerlerinde kurban sunmayý sürdürdü; ancak yalnýz Tanrýlarý RAB'be kurban sunuyorlardý.


text:
Manaþþe'nin yaptýðý öbür iþler, Tanrýsý'na yakarýþý ve Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin adýna onu uyaran bilicilerin* sözleri, Ýsrail krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Duasý, Tanrý'nýn ona yanýtý, gururundan dönmeden önce iþlediði bütün günahlar, ihaneti, yaptýrdýðý tapýnma yerleri, Aþera putlarýyla öbür putlarý diktirdiði yerler Hozay'ýn*fi* tarihinde yazýlýdýr.


text:
Amon da babasý Manaþþe gibi RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. Babasý Manaþþe'nin yaptýrdýðý putlara kurban sundu, onlara taptý.


text:
Yoþiya krallýðýnýn sekizinci yýlýnda, daha gençken, atasý Davut'un Tanrýsý'na yönelmeye baþladý. Krallýðýnýn on ikinci yýlýnda da Yahuda ve Yeruþalim'i puta tapýlan yerlerden, Aþera* putlarýndan, oyma ve dökme putlardan arýndýrmaya baþladý.


text:
Yoþiya'nýn gözetiminde Baallar'ýn* sunaklarýný yýktýrýp üzerlerindeki buhur sunaklarýný parçalattý. Aþera putlarýný, oyma ve dökme putlarý da parçalayýp ezdikten sonra tozlarýný onlara kurban sunanlarýn mezarlarýna serpti.


text:
sunaklarý, Aþera putlarýný yýktý; toz haline gelinceye dek putlarý ezdi. Ýsrail ülkesinin her yanýndaki buhur sunaklarýný paramparça etti. Sonra Yeruþalim'e döndü.


text:
Yoþiya ülkeyi ve tapýnaðý arýndýrdýktan sonra, krallýðýnýn on sekizinci yýlýnda Asalya oðlu Þafan'ý, kent yöneticisi Maaseya'yý ve Yoahaz oðlu devlet tarihçisi Yoah'ý Tanrýsý RAB'bin Tapýnaðý'ný onarmaya gönderdi.


text:
Bunlar Tanrý'nýn Tapýnaðý'na getirilen paralarý götürüp Baþkâhin Hilkiya'ya verdiler. Kapý nöbetçileri olan Levililer bu parayý Manaþþe ve Efrayim halkýndan, Ýsrail'in geri kalanýndan, bütün Yahudalýlar'la Benyaminliler'den, Yeruþalim'de yaþayanlardan toplamýþlardý.


text:
Paralarý RAB'bin Tapýnaðý'ndaki iþlerin baþýnda bulunan denetçilere verdiler. Onlar da tapýnaðý yenileme ve onarma iþinde çalýþan iþçilere ödediler.


text:
Yontma taþ, Yahuda krallarýnýn yýkýlmaya terk ettiði yapýlarýn kiriþ ve baðlantý yerlerinin onarýmý için kereste almalarý için marangozlara, yapýcýlara ödeme yapýldý.


text:
Çalýþanlar iþi özenle yaptýlar. Baþlarýnda yönetici olarak Levililer'den þu denetçiler vardý: Merari boyundan Yahat'la Ovadya, Kehat boyundan Zekeriya'yla Meþullam. Çalgý çalmakta usta olan Levililer yük taþýyan iþçilerin sorumluluðunu aldýlar ve her iþi yapan iþçileri denetlediler. Levililer'den bazýlarý da yazman, görevli, kapý nöbetçisi olarak çalýþtýlar.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'na getirilen parayý çýkarýrlarken, Kâhin Hilkiya Musa aracýlýðýyla verilmiþ olan RAB'bin Yasa Kitabý'ný buldu.


text:
Þafan kitabý krala götürerek, 'Görevlilerin kendilerine verilen her iþi yapýyorlar' diye haber verdi,


text:
Hilkiya'ya, Þafan oðlu Ahikam'a, Mika oðlu Avdon'a, Yazman Þafan'a ve kendi özel görevlisi Asaya'ya þöyle buyurdu:


text:
'Gidin, bulunan bu kitabýn sözleri hakkýnda benim için de, Ýsrail ve Yahuda halkýnýn geri kalaný için de RAB'be danýþýn. RAB'bin bize karþý alevlenen öfkesi büyüktür. Çünkü atalarýmýz RAB'bin sözüne kulak asmadýlar, bu kitapta yazýlanlara uymadýlar.'


text:
Hilkiya ile kralýn gönderdiði adamlar varýp tapýnaktaki giysilerin nöbetçisi Hasra oðlu Tokhat oðlu Þallum'un karýsý Peygamber Hulda'ya danýþtýlar. Hulda Yeruþalim'de, Ýkinci Mahalle'de oturuyordu.


text:
<Yahuda Kralý'nýn önünde okunan kitapta yazýlý bütün lanetleri, felaketi buraya da, burada yaþayan halkýn baþýna da getireceðim.


text:
Madem burasý ve burada yaþayanlarla ilgili sözlerimi duyunca yüreðin yumuþadý, kendini alçalttýn, evet, önümde kendini alçalttýn, giysilerini yýrtýp huzurumda aðladýn, ben de yalvarýþýný iþittim. Böyle diyor RAB.


text:
Seni atalarýna kavuþturacaðým, esenlik içinde mezarýna gömüleceksin. Buraya ve burada yaþayanlara getireceðim büyük felaketi görmeyeceksin.> ' Hilkiya ile yanýndakiler bu sözleri krala ilettiler.


text:
Sonra Yahudalýlar, Yeruþalim'de yaþayanlar, kâhinler, Levililer, büyük küçük herkesle birlikte RAB'bin Tapýnaðý'na çýktý. RAB'bin Tapýnaðý'nda bulunmuþ olan Antlaþma Kitabý'ný baþtan sona kadar herkesin duyacaðý biçimde okudu.


text:
Özel yerinde durarak RAB'bin yolunu izleyeceðine, buyruklarýný, öðütlerini, kurallarýný candan ve yürekten uygulayacaðýna, bu kitapta yazýlý antlaþmanýn koþullarýný yerine getireceðine iliþkin RAB'bin huzurunda antlaþma yaptý.


text:
Sonra oradaki Yeruþalim ve Benyamin halkýna bu antlaþmaya baðlý kalacaklarýna iliþkin ant içirtti. Yeruþalim'de yaþayanlar Tanrý'nýn, atalarýnýn Tanrýsý'nýn antlaþmasýna baðlý kaldýlar.


text:
Yoþiya Ýsrail topraklarýndan bütün iðrenç putlarý kaldýrttý. Ýsrail'de kalan halkýn Tanrýlarý RAB'be kulluk etmelerini saðladý. Kral yaþadýðý sürece halk atalarýnýn Tanrýsý RAB'bin ardýnca yürümekten vazgeçmedi.


text:
Yoþiya Yeruþalim'de RAB için Fýsýh Bayramý'ný* kutladý. Birinci ayýn* on dördüncü günü Fýsýh* kurbaný kesildi.


text:
Bütün Ýsrail halkýný eðiten RAB'be adanmýþ Levililer'e, 'Kutsal sandýðý Ýsrail Kralý Davut oðlu Süleyman'ýn yaptýrdýðý tapýnaða koyun' dedi, 'Bundan böyle onu omuzlarýnýzýn üzerinde taþýmayacaksýnýz. Þimdi Tanrýnýz RAB'be ve halký Ýsrail'e hizmet edin.


text:
Ýsrail Kralý Davut'la oðlu Süleyman'ýn yazýlý düzeni uyarýnca, boylarýnýza, bölüklerinize göre hazýrlanýn.


text:
Kardeþleriniz olan halkýn boylarýna baðlý bölüklere yardým etmek üzere siz Levililer takýmlar halinde kutsal yerde durun.


text:
Kendinizi kutsayýn ve RAB'bin Musa aracýlýðýyla buyurduðu gibi Fýsýh kurbanlarýný kesip kardeþleriniz için hazýrlayýn.'


text:
Yoþiya Fýsýh kurbanýný sunmalarý için oradaki halka sürüsünden otuz bin kuzuyla oðlak, üç bin de sýðýr baðýþladý.


text:
Kralýn önderleri de halka, kâhinlere ve Levililer'e gönülden baðýþta bulundular. Tanrý Tapýnaðý'nýn yöneticileri olan Hilkiya, Zekeriya, Yehiel de Fýsýh kurbaný olarak kâhinlere iki bin altý yüz kuzuyla oðlak, üç yüz sýðýr verdiler.


text:
Konanya, kardeþleri Þemaya ile Netanel, Levililer'in önderleri Haþavya, Yeiel ve Yozavat da Fýsýh kurbaný olarak Levililer'e beþ bin kuzuyla oðlak, beþ yüz de sýðýr baðýþladýlar.


text:
Hizmetle ilgili hazýrlýklar tamamlanýnca, kralýn buyruðu uyarýnca kâhinlerle bölüklerine göre Levililer yerlerini aldýlar.


text:
Fýsýh kurbanlarý kesildi. Kâhinler kendilerine verilen kaný sunaðýn üzerine döktüler; Levililer de hayvanlarýn derisini yüzdüler.


text:
Musa'nýn kitabýnda yazýlanlar uyarýnca, RAB'be sunsunlar diye yakmalýk sunular* halk boylarýnýn bölüklerine verilmek üzere bir yana koyuldu. Sýðýrlara da aynýsýný yaptýlar.


text:
Kural uyarýnca, Fýsýh kurbanlarýný ateþte kýzarttýlar; kutsal sunularý da tencerelerde, kazanlarda, tavalarda haþlayýp çabucak halka daðýttýlar.


text:
Bundan sonra Levililer hem kendileri, hem de kâhinler adýna hazýrlýk yaptýlar. Çünkü Harun soyundan kâhinler akþam geç vakte kadar yakmalýk sunu ve yað sunmakla uðraþýyorlardý. Bu nedenle Levililer hem kendileri, hem de Harun soyundan gelen kâhinler için hazýrlýk yaptýlar.


text:
Asaf soyundan gelen ezgiciler Davut, Asaf, Heman ve kralýn bilicisi* Yedutun'un buyruðu uyarýnca yerlerinde durdular. Kapý nöbetçileri de görevlerini býrakmak zorunda kalmadý, çünkü onlar için hazýrlýðý kardeþleri Levililer yapmýþtý.


text:
Böylece o gün Kral Yoþiya'nýn buyruðu doðrultusunda Fýsýh Bayramý'ný kutlamak ve RAB'bin sunaðý üzerinde yakmalýk sunular sunmak için RAB'bin hizmetiyle ilgili bütün çalýþmalar tamamlandý.


text:
O gün orada bulunan Ýsrail halký Fýsýh Bayramý'ný kutladý. Mayasýz Ekmek Bayramý'ný* da yedi gün boyunca kutladýlar.


text:
Peygamber Samuel'in döneminden bu yana, Ýsrail'de böyle bir Fýsýh Bayramý kutlanmamýþtý. Hiçbir Ýsrail*fj* kralý da Yoþiya'nýn, kâhinlerin, Levililer'in, bütün Yahuda halkýyla oradaki Ýsrailliler'in ve Yeruþalim'de yaþayanlarýn kutladýðý gibi bir Fýsýh Bayramý kutlamamýþtý.


text:
Yoþiya'nýn tapýnaðý düzenlemesinden sonra, Mýsýr Kralý Neko savaþmak üzere Fýrat kýyýsýndaki Karkamýþ'a yürüdü. Yoþiya da onunla savaþmak için yola çýktý.


text:
Ama Neko ulaklar aracýlýðýyla þu haberi gönderdi: 'Benimle senin aranda bir anlaþmazlýk yok, ey Yahuda Kralý! Bugün sana deðil, savaþ açtýðým ülkeye karþý savaþmaya geldim. Tanrý ivedi davranmamý buyurdu. Benden yana olan Tanrý'dan sakýn. Yoksa seni yok eder!'


text:
Ne var ki, Yoþiya onunla savaþmaktan vazgeçmediði gibi, Tanrý'nýn Neko aracýlýðýyla söylediði sözlere de aldýrýþ etmedi. Kýlýk deðiþtirip Megiddo Ovasý'nda Neko ile savaþmak üzere yola çýktý.


text:
Görevlileri onu savaþ arabasýndan çýkarýp kendisine ait baþka bir arabaya koyarak Yeruþalim'e götürdüler. Yoþiya öldü ve atalarýnýn mezarlýðýna gömüldü. Bütün Yahuda ve Yeruþalim halký onun için yas tuttu.


text:
Yeremya Yoþiya için bir aðýt yazdý. Kadýn, erkek bütün ozanlar bugüne dek aðýtlarýnda Yoþiya'yý anarlar. Ýsrail'de bir gelenek haline gelen bu aðýtlar Aðýtlar Kitabý'nda yazýlýdýr.


text:
Mýsýr Kralý Neko Yeruþalim'de onu tahttan indirerek ülke halkýný yüz talant*fk* gümüþ ve bir talant*fl* altýn ödemekle yükümlü kýldý. Yehoahaz'ýn aðabeyi Elyakim'i de Yahuda'yla Yeruþalim Kralý yaptý ve adýný deðiþtirip Yehoyakim koydu. Sonra kardeþi Yehoahaz'ý alýp Mýsýr'a döndü.


text:
Yehoyakim yirmi beþ yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de on bir yýl krallýk yaptý. Tanrýsý RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.


text:
Yehoyakim'in yaptýðý öbür iþler, iðrençlikleri, onunla ilgili açýða çýkan kötülükler Ýsrail ve Yahuda krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr. Yerine oðlu Yehoyakin kral oldu.


text:
Yehoyakin on sekiz yaþýnda kral oldu ve Yeruþalim'de üç ay on gün krallýk yaptý. O da RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý.


text:
Ýlkbaharda Kral Nebukadnessar onu ve RAB'bin Tapýnaðý'ndaki bazý deðerli eþyalarý Babil'e getirtti. Yehoyakin'in yerine akrabasý Sidkiya'yý Yahuda ve Yeruþalim Kralý yaptý.


text:
Tanrýsý RAB'bin gözünde kötü olaný yaptý. RAB'bin sözünü bildiren Peygamber Yeremya'nýn karþýsýnda alçakgönüllü davranmadý.


text:
Sidkiya Tanrý adýyla kendisine baðlý kalacaðýna ant içiren Kral Nebukadnessar'a karþý ayaklandý. Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be dönmemek için direnerek inat etti.


text:
Üstelik kâhinlerin ve halkýn önderleri de öteki uluslarýn iðrenç törelerine uyarak ihanetlerini gitgide artýrdýlar ve RAB'bin Yeruþalim'de kutsal kýldýðý tapýnaðýný kirlettiler.


text:
Atalarýnýn Tanrýsý RAB, halkýna ve konutuna acýdýðý için onlarý ulaklarý aracýlýðýyla defalarca uyardý.


text:
Ama onlar Tanrý'nýn ulaklarýyla alay ederek sözlerini küçümsediler, peygamberlerini aþaðýladýlar. Sonunda RAB'bin halkýna karþý öfkesi kurtuluþ yolu býrakmayacak kadar alevlendi.


text:
RAB Kildan* Kralý'ný onlarýn üzerine saldýrttý. Kildani ordusu gençlerini tapýnakta kýlýçtan geçirdi. Ne delikanlýya, ne genç kýza, ne yaþlýya, ne aksaçlýya acýdý. RAB hepsini Kildan Kralý'nýn eline teslim etti.


text:
Kral, RAB Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndaki büyük küçük bütün eþyalarý, tapýnaðýn, Yahuda Kralý'nýn ve önderlerinin hazinelerini Babil'e taþýttý.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný ateþe verdiler, Yeruþalim surlarýný yýkýp bütün saraylarý yaktýlar, deðerli olan herþeyi yok ettiler.


text:
Kildan Kralý kýlýçtan kurtulanlarý Babil'e sürdü. Bunlar Pers krallýðý egemen oluncaya dek onun ve oðullarýnýn köleleri olarak yaþadýlar.


text:
Böylece RAB'bin Yeremya aracýlýðýyla söylediði söz yerine geldi: 'Ülke tutulmayan Þabat yýllarýný*fm* tamamlayýncaya, yetmiþ yýl doluncaya kadar ýssýz kalýp dinlenecek.'


text:
Pers Kralý Koreþ'in krallýðýnýn birinci yýlýnda RAB, Yeremya aracýlýðýyla bildirdiði sözü yerine getirmek amacýyla, Pers Kralý Koreþ'i harekete geçirdi. Koreþ yönetimi altýndaki bütün halklara þu yazýlý bildiriyi duyurdu:


text:
'Pers Kralý Koreþ þöyle diyor: <Göklerin Tanrýsý RAB yeryüzünün bütün krallýklarýný bana verdi. Beni Yahuda'daki Yeruþalim Kenti'nde kendisi için bir tapýnak yapmakla görevlendirdi. Aranýzda O'nun halkýndan kim varsa oraya gitsin. Tanrýsý RAB onunla olsun!> '


text:
Pers Kralý Koreþ'in krallýðýnýn birinci yýlýnda RAB, Yeremya aracýlýðýyla bildirdiði sözünü yerine getirmek amacýyla, Pers Kralý Koreþ'i harekete geçirdi. Koreþ yönetimi altýndaki bütün halklara þu yazýlý bildiriyi duyurdu:


text:
'Pers Kralý Koreþ þöyle diyor: <Göklerin Tanrýsý RAB yeryüzünün bütün krallýklarýný bana verdi. Beni Yahuda'daki Yeruþalim Kenti'nde kendisi için bir tapýnak yapmakla görevlendirdi.


text:
Aranýzda O'nun halkýndan kim varsa Tanrýsý onunla olsun. Yahuda'daki Yeruþalim Kenti'ne gidip Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin, Yeruþalim'deki Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný yeniden yapsýnlar.


text:
Krallýðýmda yaþayan yerliler, sürgün olduklarý yerlerde sað kalmýþ olanlara altýn, gümüþ, mal ve hayvanlar saðlamakla birlikte Yeruþalim'deki Tanrý'nýn Tapýnaðý'na gönülden sunular sunsun.> '


text:
Böylece Yahuda ve Benyamin oymaklarýnýn boy baþlarý, kâhinler*, Levililer ve ruhlarý Tanrý tarafýndan harekete geçirilen herkes, RAB'bin Yeruþalim'deki Tapýnaðý'ný yeniden yapmak için gidiþ hazýrlýklarýna giriþti.


text:
Komþularý gönülden verdikleri armaðanlarýn yanýsýra, altýn, gümüþ kaplar, mal, hayvan ve deðerli armaðanlarla onlarý desteklediler.


text:
Pers Kralý Koreþ de Nebukadnessar'ýn Yeruþalim'deki RAB'bin Tapýnaðý'ndan alýp kendi ilahýnýn tapýnaðýna koymuþ olduðu kaplarý çýkardý. Bunlarý hazine görevlisi Mitredat'a getirterek sayýmýný yaptýrdý ve Yahuda önderi Þeþbassar'a verdi.


text:
Altýn ve gümüþ eþyalarýn toplamý 5 400 parçaydý. Sürgünler Babil'den Yeruþalim'e dönerken Þeþbassar bunlarýn hepsini birlikte getirdi.


text:
Babil Kralý Nebukadnessar'ýn Babil'e sürgün ettiði insanlar yaþadýklarý ilden Yeruþalim ve Yahuda'daki kendi kentlerine döndü.


text:
Bunlar Zerubbabil, Yeþu, Nehemya, Seraya, Reelaya, Mordekay, Bilþan, Mispar, Bigvay, Rehum ve Baana'nýn önderliðinde geldiler.


text:
Tapýnak kapý nöbetçileri: Þallumoðullarý, Ateroðullarý, Talmonoðullarý, Akkuvoðullarý, Hatitaoðullarý, Þovayoðullarý, toplam 139.


text:
Tel-Melah, Tel-Harþa, Keruv, Addan ve Ýmmer'den dönen, ancak hangi aileden olduklarýný ve soylarýnýn Ýsrail'den geldiðini kanýtlayamayanlar þunlardýr:


text:
Bunlar soy kütüklerini aradýlar. Ama yazýlý bir kayýt bulamayýnca, kâhinlik görevi ellerinden alýndý.


text:
Vali, Urim ile Tummim'i* kullanan bir kâhin çýkýncaya dek en kutsal yiyeceklerden yememelerini buyurdu.


text:
Ayrýca 7 337 erkek ve kadýn köle, kadýnlý erkekli 200 ezgici, 736 at, 245 katýr, 435 deve, 6 720 eþek vardý.


text:
Bazý aile baþlarý Yeruþalim'deki RAB Tanrý'nýn Tapýnaðý'na varýnca, tapýnaðýn bulunduðu yerde yeniden kurulmasý için gönülden armaðanlar verdiler.


text:
Her biri gücü oranýnda hazineye bu iþ için toplam 61 000 darik*fa* altýn, 5 000 mina*fb* gümüþ, 100 kâhin mintaný baðýþladý.


text:
Kâhinler, Levililer, halktan bazý kiþiler -ezgiciler, tapýnak görevlileri ve kapý nöbetçileri- kendi kentlerine yerleþtiler. Böylece bütün Ýsrailliler kentlerinde yaþamaya baþladýlar.


text:
Ýsrailliler kendi kentlerine yerleþtikten sonra, yedinci ay* Yeruþalim'de tek vücut halinde toplandýlar.


text:
Yosadak oðlu Yeþu ve kâhin olan kardeþleri, Þealtiel oðlu Zerubbabil'le kardeþleri Ýsrail'in Tanrýsý'nýn sunaðýný yeniden kurdular. Amaçlarý, Tanrý adamý Musa'nýn yasasý uyarýnca, sunaðýn üzerinde yakmalýk sunular* sunmaktý.


text:
Çevrelerinde yaþayan halklardan korkmalarýna karþýn, sunaðý eski temeli üzerine yeniden kurdular. Üzerinde RAB'be sabah, akþam öngörülen yakmalýk sunularý sundular.


text:
Sonra yazýlanlara uygun biçimde Çardak Bayramý'ný* kutladýlar. Kural uyarýnca, her gün için belirlenen sayýya göre, yakmalýk sunularý sundular.


text:
Bundan sonra da günlük yakmalýk sunuyu, Yeni Ay sunularýný, RAB'bin belirlediði bütün kutsal bayramlarýn sunularýný ve RAB'be gönülden verilen sunularý sundular.


text:
RAB'bin Tapýnaðý'nýn temeli henüz atýlmadýðý halde, yedinci ayýn birinci günü RAB'be yakmalýk sunular sunmaya baþladýlar.


text:
Ýsrailliler taþçýlarla marangozlara para ödediler. Ayrýca sedir tomruklarýný Lübnan'dan denize indirerek Yafa'ya getirmeleri için Saydalýlar'a ve Surlular'a yiyecek, içecek, zeytinyaðý saðladýlar. Bütün bunlara Pers Kralý Koreþ izin vermiþti.


text:
Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'na vardýktan sonra, ikinci yýlýn ikinci ayýnda* Þealtiel oðlu Zerubbabil, Yosadak oðlu Yeþu ve bütün öteki kardeþleri, kâhinler, Levililer ve sürgünden Yeruþalim'e dönenlerin tümü iþe baþladýlar. RAB'bin Tapýnaðý'nýn yapýmýný denetlemek için yirmi ve daha yukarý yaþtaki Levililer'i görevlendirdiler.


text:
Levililer'den Yeþu, oðullarý ve kardeþleri, Yahuda*fc* soyundan Kadmiel ile oðullarý, Henadat'ýn oðullarýyla torunlarý Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yapýmýnda çalýþanlarý denetleme iþini hep birlikte yüklendiler.


text:
Yapýcýlar RAB'bin Tapýnaðý'nýn temelini atýnca, Ýsrail Kralý Davut'un kuralý uyarýnca kâhinler RAB'bi övmek için tören giysilerini giymiþ olarak ellerinde borazanlarla, Levili Asafoðullarý da zillerle yerlerini aldýlar.


text:
Eski tapýnaðý görmüþ birçok yaþlý kâhin, Levili ve boy baþý tapýnaðýn temelinin atýldýðýný görünce hýçkýra hýçkýra aðladýlar. Birçoklarý da sevinç çýðlýklarý attý.


text:
Sevinç çýðlýklarý aðlama sesinden ayýrt edilemiyordu. Çünkü halk avaz avaz baðýrýyordu. Ses uzak yerlerden bile duyuluyordu.


text:
Yahudalýlar'la Benyaminliler'in düþmanlarý, sürgünden dönenlerin Ýsrail'in Tanrýsý RAB için bir tapýnak yaptýðýný duyunca,


text:
Zerubbabil'in ve boy baþlarýnýn yanýna vardýlar. 'Tapýnaðý sizinle birlikte kuralým' dediler, 'Çünkü biz de, sizin gibi Tanrýnýz'a tapýyoruz; bizi buraya getiren Asur Kralý Esarhaddon'un döneminden bu yana sizin Tanrýnýz'a kurban sunuyoruz.'


text:
Ne var ki Zerubbabil, Yeþu ve Ýsrail'in öteki boy baþlarý, 'Tanrýmýz'a bir tapýnak kurmak size düþmez' diye karþýlýk verdiler, 'Pers Kralý Koreþ'in buyruðu uyarýnca, Ýsrail'in Tanrýsý RAB için tapýnaðý yalnýz biz kuracaðýz.'


text:
Bunun üzerine çevre halký Yahudalýlar'ý tapýnaðýn yapýmýndan caydýrmak için korkutmaya, cesaretlerini kýrmaya giriþti.


text:
Tasarýlarýna engel olmak için Pers Kralý Koreþ'in döneminden Pers Kralý Darius'un krallýðýna dek rüþvetle danýþmanlar tuttular.


text:
Ahaþveroþ'un*fç* krallýðýnýn baþlangýcýnda, Yahudalýlar'ýn düþmanlarý Yahuda ve Yeruþalim'de yaþayanlarý suçlayan bir belge düzenlediler.


text:
Pers Kralý Artahþasta'nýn*fd* krallýðý döneminde, Biþlam, Mitredat, Taveel ve öbür çalýþma arkadaþlarý Artahþasta'ya bir mektup yazdýlar. Mektup Aramice*fe* yazýlýp çevrildi.


text:
Vali Rehum ile Yazman Þimþay Kral Artahþasta'ya Yeruþalim'i suçlayan bir mektup yazdýlar. Mektup þöyleydi:


text:
'Vali Rehum, Yazman Þimþay ve öbür çalýþma arkadaþlarý, yargýçlar, yöneticiler, görevliler, Persler, Erekliler, Babilliler, Elam topraklarýndan gelen Sus halký,


text:
büyük ve onurlu Asurbanipal'ýn*ff* sürüp Samiriye Kenti'yle Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgeye yerleþtirdiði öbür halklarýndan.'


text:
'Yönetimindeki öbür bölgelerden çýkýp bize gelen Yahudiler Yeruþalim'e yerleþerek o asi ve kötü kenti yeniden kurmaya baþladýlar. Bunu bilgine sunuyoruz. Temelini pekiþtiriyor, surlarýný tamamlýyorlar.


text:
Ey kral, bilmelisin ki, bu kent yeniden kurulur, surlarý tamamlanýrsa, Yahudiler yine vergi ödemeyecek; krallýðýnýn geliri de azalacak.


text:
Biz sarayýnýn ekmeðini yedik*fg*. Sana zarar gelmesine izin veremeyiz. Bunun için, haberin olsun diye bu mektubu gönderiyoruz.


text:
Atalarýnýn belgeleri araþtýrýlsýn. Kayýtlarda bu kentin asi, krallara, valilere zarar veren bir kent olduðunu göreceksin. Bu kent öteden beri baþkaldýran bir kenttir. Yerle bir edilmesinin nedeni de budur.


text:
Bu yüzden, ey kral, sana bildiriyoruz: Bu kent yeniden kurulur, surlarý tamamlanýrsa, Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgede hiçbir payýn kalmayacak.'


text:
Buyruðum üzerine araþtýrma yapýldý. Bu kentin öteden beri krallara baþkaldýrdýðý, isyan ettiði, ayaklandýðý saptandý.


text:
Yeruþalim'i güçlü krallar yönetti. Fýrat'ýn batý yakasýndaki bütün bölgede egemenlik sürdüler. Oradaki halktan vergi topladýlar.


text:
Þimdi iþi durdurmalarý için bu adamlara bir buyruk çýkarýn. Öyle ki, ben buyruk vermedikçe kent yeniden kurulmasýn.


text:
Kral Artahþasta'nýn mektubunun örneði kendilerine okunur okunmaz, Rehum, Yazman Þimþay ve öbür çalýþma arkadaþlarý hemen Yeruþalim'e Yahudiler'in yanýna gittiler ve zorla onlarý durdurdular.


text:
Böylece Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'nýn yapýmý, Pers Kralý Darius'un krallýðýnýn ikinci yýlýna dek askýda kaldý.


text:
O sýrada Peygamber Hagay ile Ýddo oðlu Peygamber Zekeriya, Yahuda ve Yeruþalim'deki Yahudiler'e Ýsrail Tanrýsý'nýn adýyla peygamberlikte bulundular.


text:
Bunun üzerine Þealtiel oðlu Zerubbabil ile Yosadak oðlu Yeþu Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'ný yeniden kurmaya giriþtiler. Tanrý'nýn peygamberleri de onlarla birlikteydi ve onlara yardým ediyordu.


text:
Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgenin valisi Tattenay, Þetar-Bozenay ve çalýþma arkadaþlarý onlara gidip, 'Bu tapýnaðý yeniden kurmak ve yapýmýný tamamlamak için size kim yetki verdi?' diye sordular.


text:
Ama Tanrýlarý Yahudi ileri gelenlerini koruyordu. Bu yüzden, Darius'a bir haber gönderilip ondan yazýlý bir yanýt alýnýncaya dek Yahudiler durdurulmadý.


text:
Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgenin valisi Tattenay, Þetar-Bozenay, çalýþma arkadaþlarý ve oradaki görevlilerin Kral Darius'a gönderdikleri mektubun örneði aþaðýdadýr.


text:
Yahuda Ýli'ne, yüce Tanrý'nýn Tapýnaðý'na gittiðimizi krala bildiririz. Tapýnaðý büyük taþlarla kuruyor, duvarlarýna kiriþler yerleþtiriyorlar. Tapýnaðýn yapýmýnda canla baþla çalýþýlýyor ve yapým iþi baþarýyla ilerliyor.


text:
'Halkýn ileri gelenlerine, <Bu tapýnaðý yeniden kurmak ve yapýmýný tamamlamak için size kim yetki verdi?> diye sorduk.


text:
Ama atalarýmýz Göklerin Tanrýsý'ný öfkelendirdi. Bu yüzden Tanrý onlarý Babil Kralý Kildani* Nebukadnessar'ýn eline teslim etti. Nebukadnessar tapýnaðý yýktý, halký da Babil'e sürdü.


text:
Ama Babil Kralý Koreþ, krallýðýnýn birinci yýlýnda Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yeniden yapýlmasý için buyruk verdi.


text:
Ayrýca Nebukadnessar'ýn Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'ndan çýkarýp Babil'deki tapýnaða götürdüðü altýn ve gümüþ kaplarý da oradan çýkararak vali atadýðý Þeþbassar adlý kiþiye verdi.


text:
Koreþ ona, Bu kaplarý al, gidip Yeruþalim'deki tapýnaða yerleþtir dedi, Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný eski yerinde yeniden kur.


text:
Böylece Þeþbassar gelip Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'nýn temelini attý. O günden bu yana yapým iþleri sürmekte, ama daha bitmedi.>


text:
'Kral uygun görüyorsa, Babil Sarayý'ndaki arþivde bir araþtýrma yapýlsýn. Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'nýn yeniden kurulmasý için Kral Koreþ'in bir buyruk verip vermediði saptansýn. Sonra kral bu konuya iliþkin kararýný bize bildirsin.'


text:
'Kral Koreþ, krallýðýnýn birinci yýlýnda, Tanrý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'na iliþkin þöyle buyruk verdi: <Kurban kesmek üzere bu tapýnaðýn yeniden kurulmasý için temel atýlsýn. Üç sýra büyük taþ, bir sýra kiriþ döþensin. Yüksekliði ve geniþliði altmýþar arþýn*fý* olsun. Giderler saraydan karþýlansýn.


text:
Nebukadnessar'ýn Yeruþalim'deki Tanrý'nýn Tapýnaðý'ndan çýkarýp Babil'e getirdiði altýn ve gümüþ kaplar da geri verilsin. Yeruþalim'deki tapýnakta özel yerlerine götürülsün. Hepsi Tanrý'nýn Tapýnaðý'na konsun.> '


text:
'Onun için siz, Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölge valisi Tattenay, Þetar-Bozenay, çalýþma arkadaþlarý ve oranýn görevlileri, tapýnaktan uzak durun!


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yapým iþlerine karýþmayýn. Býrakýn, Yahudiler'in valisiyle ileri gelenleri Tanrý'nýn Tapýnaðý'ný eski yerinde yeniden kursunlar.


text:
Ayrýca Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yeniden kurulmasý için Yahudi ileri gelenlerine neler yapmanýz gerektiðini de size buyuruyorum: Bu adamlarýn bütün giderleri kralýn hazinesinden, Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgeden toplanan vergilerden ödensin. Öyle ki, yapým iþleri aksamasýn.


text:
Yeruþalim'deki kâhinlerin bütün gereksinimlerini hiç aksatmadan her gün vereceksiniz: Göklerin Tanrýsý'na sunulacak yakmalýk sunular* için genç boðalar, koçlar, kuzular ve buðday, tuz, þarap, zeytinyaðý.


text:
Öyle ki, Göklerin Tanrýsý'ný hoþnut eden sunular sunsunlar, ben ve oðullarým sað kalalým diye dua etsinler.


text:
Bundan baþka buyuruyorum ki, bu kararý deðiþtirenin evinden bir kiriþ çýkarýlacak ve o kiþi kiriþin üzerine asýlacak. Evi de bu suçtan ötürü çöplüðe çevrilecek.


text:
Yeruþalim'i adýna konut seçen Tanrý, bu kararý deðiþtirmeye, oradaki Tanrý Tapýnaðý'ný yýkmaya kalkýþan her kralý ve ulusu yok etsin. Ben Darius böyle buyurdum. Buyruðum özenle yerine getirilsin.'


text:
Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölge valisi Tattenay, Þetar-Bozenay ve çalýþma arkadaþlarý Kral Darius'un buyruðunu özenle yerine getirdiler.


text:
Peygamber Hagay ile Ýddo oðlu Zekeriya'nýn yaptýklarý peygamberlik sayesinde Yahudi ileri gelenleri yapým iþlerini baþarýyla ilerlettiler. Ýsrail Tanrýsý'nýn buyruðu ve Pers krallarý Koreþ'in, Darius'un, Artahþasta'nýn buyruklarý uyarýnca tapýnaðýn yapýmýný bitirdiler.


text:
Ýsrail halký -kâhinler, Levililer ve sürgünden dönenlerin tümü- Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn adanmasýný sevinçle kutladýlar.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn adanmasý için yüz boða, iki yüz koç, dört yüz kuzu kurban ettiler. Oymaklarýn sayýsýna göre, bütün Ýsrailliler için günah sunusu* olarak on iki teke sundular.


text:
Musa'nýn Kitabý'ndaki kural uyarýnca Tanrý'nýn Yeruþalim'deki hizmeti için kâhinlerle Levililer'i baðlý olduklarý bölüklere göre görevlere atadýlar.


text:
Kâhinlerle Levililer hep birlikte kendilerini arýndýrdýlar; dinsel açýdan hepsi arýndý. Levililer sürgünden dönenlerin tümü, kardeþleri olan kâhinler ve kendileri için Fýsýh* kurbanýný kestiler.


text:
Sürgünden dönen Ýsrailliler'le Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be yönelmek amacýyla kendilerini çevredeki halklarýn kötü alýþkanlýklarýndan ayýrýp onlara katýlanlarýn hepsi kurban etinden yedi.


text:
Mayasýz Ekmek Bayramý'ný* yedi gün sevinçle kutladýlar. Çünkü RAB onlarý sevindirdi ve Asur Kralý'nýn onlara iyi davranmasýný, Ýsrail'in Tanrýsý Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn yapým iþlerinde onlara yardým etmesini saðladý.


text:
Bu olaylardan sonra, Pers Kralý Artahþasta'nýn krallýðý döneminde, Baþkâhin Harun oðlu Elazar oðlu Pinehas oðlu Aviþua oðlu Bukki oðlu Uzzi oðlu Zerahya oðlu Merayot oðlu Azarya oðlu Amarya oðlu Ahituv oðlu Sadok oðlu Þallum oðlu Hilkiya oðlu Azarya oðlu Seraya oðlu Ezra adýnda biri Babil'den geldi. Ezra Ýsrail'in Tanrýsý RAB'bin Musa'ya verdiði yasayý iyi bilen bir bilgindi. Tanrýsý RAB'bin yardýmýyla kral ona her istediðini verdi.


text:
Kral Artahþasta'nýn krallýðýnýn yedinci yýlýnda Ýsrail halkýndan, kâhinlerden, Levililer'den, ezgicilerden, tapýnak görevlilerinden ve kapý nöbetçilerinden bazýlarý Yeruþalim'e gitti.


text:
Birinci ayýn birinci günü Babil'den ayrýlmýþtý. Tanrýsý'nýn koruyucu eli sayesinde beþinci ayýn birinci günü Yeruþalim'e vardý.


text:
Ezra kendini RAB'bin Yasasý'ný inceleyip uygulamaya ve Ýsrail'de kurallarý, ilkeleri öðretmeye adamýþtý.


text:
Kral Artahþasta'nýn RAB'bin buyruklarýný, Ýsrail için koyduðu kurallarý iyi bilen Kâhin ve Bilgin Ezra'ya verdiði mektubun bir örneði þudur:*fi*


text:
'Krallýðýmda yaþayan Ýsrail halkýndan, kâhinlerden ve Levililer'den Yeruþalim'e gitmek isteyen herkesin seninle gidebilmesi için buyruk veriyorum.


text:
Elindeki Tanrýn'ýn Yasasý'nýn uygulanýp uygulanmadýðý konusunda Yahuda ve Yeruþalim'de araþtýrma yapman için, ben ve yedi danýþmaným seni görevlendirdik.


text:
Benim ve danýþmanlarýmýn Yeruþalim'de konut kuran Ýsrail'in Tanrýsý'na gönülden verdiðimiz altýný, gümüþü birlikte götürmelisin.


text:
Babil Ýli'nden elde edeceðin altýnýn, gümüþün tümünü, halkýn ve kâhinlerin Tanrýlarý'nýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'na gönülden verdikleri armaðanlarý da alýp götürmelisin.


text:
'Bu parayla hemen boðalar, koçlar, kuzular, tahýl sunularý* ve dökmelik sunular satýn alacak ve hepsini Tanrýn'ýn Yeruþalim'deki Tapýnaðý'nýn sunaðý üzerinde sunacaksýn.


text:
Tanrýn'ýn Tapýnaðý'nýn hizmetinde kullanýlmak üzere sana verilen kaplarýn hepsini Yeruþalim'in Tanrýsý'na sun.


text:
Tanrýn'ýn Tapýnaðý için ödemen gereken baþka bir þey varsa, giderleri kralýn hazinesinden karþýlarsýn.


text:
'Ben, Kral Artahþasta, Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgenin bütün hazine görevlilerine buyruk veriyorum: Gökler Tanrýsý'nýn Yasasý'nýn bilgini Kâhin Ezra'nýn sizden her istediðini özenle yerine getirin.


text:
Kendisine gerektiðinde yüz talanta*fj* kadar gümüþ, yüz kor buðday*fk*, yüz bat*fl* þarap, yüz bat*fl* zeytinyaðý ve istediði kadar tuz saðlayýn.


text:
Göklerin Tanrýsý kendi tapýnaðý için ne buyurursa, özenle yerine getirin. Öyle ki, bana ve oðullarýma öfkelenmesin.


text:
Þunu da bilesiniz ki, kâhinlerden, Levililer'den, ezgicilerden, tapýnak görevlilerinden ve kapý nöbetçilerinden, Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn öbür hizmetkârlarýndan vergi almaya yetkiniz yoktur.


text:
'Sana gelince, Ezra, sendeki Tanrý bilgeliði uyarýnca yargýçlar ata. Bunlar Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölgede yaþayan bütün halka, Tanrýn'ýn yasalarýný bilenlerin hepsine adalet saðlasýnlar. Yasayý bilmeyenlere de siz öðreteceksiniz.


text:
Tanrýn'ýn Yasasý'na ve kralýn buyruklarýna uymayanlar ya ölümle, ya sürgünle, ya mallarýna el konarak, ya da hapsedilerek cezalandýrýlsýn.'


text:
Atalarýmýzýn Tanrýsý RAB'be övgüler olsun! Kralýn yüreðine Yeruþalim'deki tapýnaðýný onurlandýrma isteðini koydu.


text:
Kralýn, danýþmanlarýnýn, güçlü komutanlarýnýn bana iyi davranmalarýný saðladý. Tanrým RAB'bin eli üzerimde olduðundan yüreklendim. Ýsrail ileri gelenlerinin bazýlarýný toplayýp benimle Yeruþalim'e dönmelerini saðladým.


text:
Artahþasta'nýn krallýðý döneminde ben Ezra'yla birlikte Babil'den dönen boy baþlarýnýn ve onlarla birlikte kayýtlý olanlarýn listesi:


text:
Þekanyaoðullarý'ndan, Paroþoðullarý'ndan Zekeriya ve onunla birlikte bu boydan kaydedilen 150 erkek.


text:
Onlarý Ahava Kenti'ne doðru uzanan kanalýn yanýna topladým. Orada üç gün konakladýk. Halkýn ve kâhinlerin arasýnda yoklama yaptýðýmda orada Levililer'den kimse olmadýðýný gördüm.


text:
Bunun üzerine Eliezer, Ariel, Þemaya, Elnatan, Yariv, Elnatan, Natan, Zekeriya, Meþullam adýndaki önderleri, Öðretmen Yoyariv'i ve Elnatan'ý çaðýrttým.


text:
Sonra onlarý Kasifya'da bulunan Önder Ýddo'ya gönderdim. Ýddo'ya ve tapýnak görevlisi olan kardeþlerine neler söylemeleri gerektiðini bildirdim. Öyle ki, bize Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'nda görev yapacak adamlar göndersinler.


text:
Tanrýmýz'ýn iyiliði sayesinde Ýsrail oðlu Levi oðlu Mahlioðullarý'ndan Þerevya adýnda bilge bir kiþiyi bize gönderdiler. Kendisiyle birlikte oðullarý ve kardeþleri toplam on sekiz kiþi geldi.


text:
Haþavya'yý, Merarioðullarý'ndan Yeþaya'yý ve kardeþleriyle oðullarýný, toplam yirmi kiþiyi de gönderdiler.


text:
Ayrýca Levililer'e yardým etmek üzere Davut'la görevlilerinin atadýðý tapýnak görevlilerinden iki yüz yirmi kiþi gönderdiler. Hepsinin adý listeye yazýlmýþtý.


text:
Tanrýmýz'ýn önünde alçakgönüllü davranmak, O'ndan kendimiz, çocuklarýmýz, mallarýmýz için güvenli bir yolculuk dilemek üzere orada, Ahava Kanalý yanýnda oruç* ilan ettim.


text:
Yolculuðumuz sýrasýnda herhangi bir düþmandan bizi korumalarý için, kraldan asker ve atlý istemeye utanýyordum. Çünkü krala, 'Tanrýmýz kendisine yönelenlerin hepsine iyilik eder, ama kýzgýn öfkesi kendisini býrakanlarýn üzerindedir' demiþtik.


text:
Kralýn, danýþmanlarýnýn, komutanlarýnýn ve orada bulunan Ýsrailliler'in Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'na baðýþladýðý altýný, gümüþü, kaplarý tartýp onlara verdim.


text:
Onlara, 'Siz RAB için kutsalsýnýz, bu kaplar da öyle' dedim, 'Altýn ve gümüþ, atalarýnýzýn Tanrýsý RAB'be gönülden sunulan sunudur.


text:
RAB'bin Yeruþalim'deki Tapýnaðý'nýn odalarýnda, önde gelen kâhinlerin, Levililer'in, Ýsrail'in boy baþlarýnýn önünde tartýncaya dek bunlarý iyi koruyun.'


text:
Böylece kâhinlerle Levililer Yeruþalim'e, Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'na götürülmek için tartýlan altýný, gümüþü, kaplarý aldýlar.


text:
Birinci ayýn* on ikinci günü Yeruþalim'e gitmek üzere Ahava Kanalý'ndan ayrýldýk. Tanrýmýz'ýn eli üzerimizdeydi; yol boyunca düþmandan, pusuya yatanlarýn saldýrýsýndan bizi korudu.


text:
Dördüncü gün, Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'na gidip altýný, gümüþü, kaplarý tarttýk ve Uriya oðlu Kâhin Meremot'a verdik. Pinehas oðlu Elazar, Levili Yeþu oðlu Yozavat ve Binnuy oðlu Noadya da onunla birlikteydi.


text:
Sürgünden dönenler Ýsrail'in Tanrýsý'na yakmalýk sunular* sundular: Bütün Ýsrail için on iki boða, doksan altý koç, yetmiþ yedi kuzu ve günah sunusu* olarak on iki teke. Bütün bunlar RAB'be yakmalýk sunu olarak sunuldu.


text:
Ayrýca kralýn buyruklarýný içeren belgeyi kralýn satraplarýna* ve Fýrat'ýn batý yakasýndaki valilere verdiler. Bunlar Ýsrail halkýna ve Tanrý'nýn Tapýnaðý'na yardým etmiþlerdi.


text:
Bütün bunlardan sonra, önderler yanýma gelerek þöyle dediler: 'Ýsrail halký, kâhinlerle Levililer dahil, çevredeki halklarýn -Kenanlýlar'ýn, Hititler'in*, Perizliler'in, Yevuslular'ýn, Ammonlular'ýn, Moavlýlar'ýn, Mýsýrlýlar'ýn, Amorlular'ýn- iðrenç alýþkanlýklarýndan kendilerini ayrý tutmadý.


text:
Kendilerine ve oðullarýna bu halklardan kýz aldýlar. Böylece kutsal soy çevredeki halklarla karýþtý. Önderlerle görevliler bu hainlikte öncülük etti.'


text:
Sürgünden dönenlerin bu hainliðinden ötürü Ýsrail'in Tanrýsý'nýn sözlerinden titreyenlerin hepsi çevremde toplandý. Bense akþam sunusu sunulana dek dehþet içinde kaldým.


text:
Akþam sunusu saati gelince üzüntümü bir yana býrakýp kalktým. Giysimle cüppem hâlâ yýrtýktý. Diz çöküp ellerimi Tanrým RAB'be açtým.


text:
Atalarýmýzýn günlerinden bugüne dek suçlarýmýz içinde boðulduk. Günahlarýmýz yüzünden biz de, krallarýmýzla kâhinlerimiz de yabancý krallarýn eline teslim edildik. Kýlýçtan geçirildik, sürgüne gönderildik. Yaðmalandýk. Bugün de olduðu gibi aþaðýlandýk.


text:
'Þimdiyse Tanrýmýz RAB bir an için bize acýdý. Sürgünden kurtulan bir azýnlýk býraktý bize. Kutsal yerinde bize sarsýlmaz bir destek verdi. Gözlerimizi aydýnlattý. Köleliðimizde bize yenilenme fýrsatý saðladý.


text:
Köle olduðumuz halde Tanrýmýz bizi köle býrakmadý. Pers krallarýnýn bize iyi davranmalarýný saðladý: Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'ný yeniden kurmak, yýkýk yerleri onarmak için bize yenilenme fýrsatý verdi. Yeruþalim'de ve Yahuda'da bize bir korunma duvarý verdi.


text:
'Ey Tanrýmýz, bundan baþka ne diyebiliriz? Kullarýn peygamberler aracýlýðýyla verdiðin buyruklara uymadýk. Þöyle demiþtin: <Mülk edinmek için gitmekte olduðunuz ülke, orada yaþayan halklarýn iðrençlikleriyle kirlenmiþtir. Ýðrençlikleri yüzünden ülke baþtan baþa murdarlýklarla* doldu.


text:
Bunun için kýzlarýnýzý onlarýn oðullarýna vermeyin. Onlarýn kýzlarýný da oðullarýnýza almayýn. Hiçbir zaman onlarýn esenliði ve iyiliði için çalýþmayýn. Öyle ki, güç bulasýnýz, ülkenin iyi ürünlerini yiyesiniz ve ülkeyi sonsuza dek oðullarýnýza miras býrakasýnýz.>


text:
'Baþýmýza gelenlere yaptýðýmýz kötülükler ve büyük suçumuz neden oldu. Sen, ey Tanrýmýz, bizi hak ettiðimizden daha az cezalandýrdýn ve bize sürgünden kurtulan böyle bir azýnlýk býraktýn.


text:
'Yine buyruklarýna karþý gelecek miyiz? Bu iðrençlikleri yapan halklarla evlilik baðýyla karýþacak mýyýz? Bunu yaparsak, tek kiþi sað kalmadan yok edinceye dek bize öfkelenmeyecek misin?


text:
Ey Ýsrail'in Tanrýsý RAB, sen adilsin! Bugün sürgünden kurtulan bir azýnlýk olarak býrakýldýk. Senin önünde durmaya hakkýmýz olmadýðý halde, suçlarýmýzýn içinde önünde duruyoruz.'


text:
Aðlayarak kendini Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn önünde yere atan Ezra dua edip günahlarýný açýkladý. Bu arada erkek, kadýn, çocuk, Ýsrailliler'den çok büyük bir topluluk Ezra'nýn çevresine toplandý. Onlar da hýçkýra hýçkýra aðlýyordu.


text:
Elamoðullarý'ndan Yehiel oðlu Þekanya, Ezra'ya þöyle dedi: 'Çevremizdeki halklardan yabancý karýlar aldýðýmýz için Tanrýmýz'a ihanet ettik. Buna karþýn Ýsrail için hâlâ umut var.


text:
Senin ve Tanrýmýz'ýn buyruklarý karþýsýnda titreyenlerin öðütleri uyarýnca, bütün yabancý kadýnlarý ve çocuklarýný uzaklaþtýrmak için Tanrýmýz'la þimdi bir antlaþma yapalým. Bu antlaþma yasaya uygun olsun.


text:
Bunun üzerine yerden kalkan Ezra önde gelen Levili kâhinlere ve öbür Ýsrailliler'e söyleneni yapmalarý için ant içirdi. Hepsi ant içti.


text:
Sonra Ezra Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn önünden ayrýlýp Elyaþiv oðlu Yehohanan'ýn odasýna gitti. Orada gecelerken ne yemek yedi, ne su içti. Sürgünden dönenler Tanrý'ya baðlý kalmadýðý için yas tutuyordu.


text:
Sürgünden dönenlerin hepsinin Yeruþalim'de toplanmasý için Yahuda ve Yeruþalim'de bir duyuru yapýldý:


text:
Halkýn önderlerinin ve ileri gelenlerinin kararý uyarýnca, üç gün içinde gelmeyenin bütün malýna el konulacak, kendisi de sürgünden dönenler topluluðundan atýlacaktý.


text:
Bütün Yahudalý ve Benyaminli erkekler üç gün içinde Yeruþalim'de toplandýlar. Dokuzuncu ayýn* yirminci günü hepsi Tanrý'nýn Tapýnaðý'nýn önündeki alandaydý. Hem durumun öneminden, hem de yaðmurdan ötürü herkes titriyordu.


text:
Kâhin Ezra kalkýp, 'Siz Tanrý'ya ihanet ettiniz' dedi, 'Yabancý kadýnlarla evlendiniz. Ýsrail'in suçuna suç kattýnýz.


text:
Þimdi atalarýnýzýn Tanrýsý RAB'be suçunuzu açýklayýn. O'nun istediðini yapýn. Çevredeki halklardan ve yabancý karýlardan ayrýlýn.'


text:
Yalnýz kalabalýk çok, üstelik hava da yaðmurlu. Dýþarda duracak gücümüz kalmadý. Hem bu bir iki günde çözülecek iþ deðil. Çünkü bu konuda çok günah iþledik.


text:
Bütün topluluk adýna önderlerimiz bu konuyla ilgilensin. Sonra kentlerimizde yabancý kadýnla evli olan herkes saptanan bir zamanda kentin ileri gelenleri ve yargýçlarýyla birlikte gelsin. Yeter ki, Tanrýmýz'ýn bu konudaki kýzgýn öfkesi üzerimizden kalksýn.'


text:
Ancak, Asahel oðlu Yonatan, Tikva oðlu Yahzeya ve onlarý destekleyen Meþullam ile Levili Þabbetay buna karþý çýktýlar.


text:
Sürgünden dönenler bu öneriye göre davrandýlar. Kâhin Ezra adlarýný belirterek her boydan boy baþlarýný seçti. Onuncu ayýn birinci günü oturup konuyu incelemeye baþladýlar.


text:
Birinci ayýn birinci günü yabancý kadýnlarla evlenen bütün erkeklerin durumunu incelemeyi bitirdiler.


text:
Bunlar karýlarýný kovacaklarýna söz verdiler. Ýþledikleri suç için suç sunusu* olarak sürüden bir koç sundular.


text:
Kardeþlerimden Hanani ve bazý Yahudalýlar yanýma geldi. Onlara sürgünden kurtulup sað kalan Yahudiler'i ve Yeruþalim'in durumunu sordum.


text:
'Sürgünden kurtulup Yahuda Ýli'ne dönenler büyük sýkýntý ve utanç içinde' diye karþýlýk verdiler, 'Üstelik Yeruþalim surlarý yýkýlmýþ, kapýlarý yakýlmýþ.'


text:
'Ey Göklerin Tanrýsý RAB! Yüce ve görkemli Tanrý! Seni sevenlerle, buyruklarýna uyanlarla yaptýðýn antlaþmaya baðlý kalýrsýn.


text:
Ya RAB, halimi gör, gece gündüz kullarýn Ýsrail halký için ettiðim duaya kulak ver. Ýtiraf ediyorum, Ýsrail halký günah iþledi, ben ve atalarým günah iþledik.


text:
'Kulun Musa'ya söylediklerini anýmsa. Dedin ki, <Eðer bana ihanet ederseniz, sizi uluslarýn arasýna daðýtacaðým.


text:
Ama bana döner, buyruklarýmý özenle yerine getirirseniz, dünyanýn öbür ucuna sürülmüþ olsanýz bile sizleri toplayýp seçtiðim yere, bulunacaðým yere getireceðim.>


text:
Ya Rab, bu kulunun, adýný yüceltmekten sevinç duyan öbür kullarýnýn dualarýna kulak ver. Beni bugün baþarýlý kýl ve kralýn önerimi kabul etmesini saðla.'


text:
Kral Artahþasta'nýn*fa* krallýðýnýn yirminci yýlý, Nisan*fb* ayýydý. Krala getirilen þarabý alýp kendisine sundum. O güne kadar beni hiç üzgün görmemiþti.


text:
Bu yüzden, 'Neden böyle üzgün görünüyorsun?' diye sordu, 'Hasta olmadýðýna göre, bir derdin olmalý.'


text:
Krala, 'Tanrý sana uzun ömürler versin' dedim, 'Atalarýmýn gömüldüðü kent yýkýldý, kapýlarý yakýldý. Nasýl üzülmem?'


text:
Kral kraliçeyle birlikte oturuyordu. 'Yolculuðun ne kadar sürer?' diye sordu, 'Ne zaman dönersin?' Böylece kral dileðimi uygun buldu ve beni göndermeyi kabul etti. Ona ne zaman döneceðimi söyledim.


text:
Sonra þöyle dedim: 'Uygun görüyorsan, Yahuda'ya varmamý saðlamalarý için, Fýrat'ýn batý yakasýndaki valilere birer mektup yazýlsýn.


text:
Bir de kralýn orman sorumlusu Asaf'a bir mektup götürmek istiyorum. Tapýnaðýn yanýndaki kalenin kapýlarý, kent surlarý ve oturacaðým evin yapýmý için bana kereste versin.' Tanrým bana destek olduðu için kral dileklerimi yerine getirdi.


text:
Fýrat'ýn batý yakasýndaki valilere gidip kralýn mektuplarýný verdim. Kral benimle birlikte komutanlar ve atlýlar göndermiþti.


text:
Horonlu Sanballat ile Ammonlu görevlilerden Toviya, Ýsrail halkýnýn iyiliði için birinin çalýþmaya geldiðini duyunca çok sýkýldýlar.


text:
gece kalkýp birkaç adamla birlikte iþe koyuldum. Yeruþalim için yapacaklarýma iliþkin Tanrý'dan aldýðým esini kimseye açýklamadým. Bindiðim hayvandan baþka hayvan götürmemiþtim.


text:
Hâlâ karanlýktý. Dere Kapýsý'ndan Ejder Pýnarý'na, oradan Gübre Kapýsý'na gittim. Yeruþalim'in yýkýlan surlarýný, yanýp kül olan kapýlarýný gözden geçirdim.


text:
Sonra Pýnar Kapýsý'na, Kral Havuzu'na doðru gittim. Ne var ki, yol bindiðim hayvanýn geçmesine uygun deðildi.


text:
Gece karanlýðýnda dere boyunca ilerledim, surlarý gözden geçirip geri geldim. Sonunda Dere Kapýsý'ndan girip yerime döndüm.


text:
Yetkililer nereye gittiðimi, ne yaptýðýmý bilmiyorlardý. Çünkü Yahudiler'e, kâhinlere*, soylulara, yetkililere ve öteki görevlilere henüz hiçbir þey söylememiþtim.


text:
Sonra onlara, 'Ýçine düþtüðümüz yýkýmý görüyorsunuz' dedim, 'Yeruþalim yýkýlmýþ, kapýlarý ateþe verilmiþ. Gelin, Yeruþalim surlarýný onaralým, utancýmýza son verelim.'


text:
Ama Horonlu Sanballat, Ammonlu görevlilerden Toviya, Arap Geþem yapacaklarýmýzý duyunca, bizi küçümseyip alay ettiler. 'Ne yapýyorsunuz? Krala baþ mý kaldýrýyorsunuz?' dediler.


text:
Onlarý þöyle yanýtladým: 'Göklerin Tanrýsý bizi baþarýlý kýlacaktýr. Biz O'nun kullarý olarak onarýmý baþlatacaðýz. Ama sizin Yeruþalim üzerinde ne hakkýnýz, ne de payýnýz olacak, adýnýz bile anýlmayacak.'


text:
Baþkâhin Elyaþiv ile öbür kâhinler iþe koyulup Koyun Kapýsý'ný onardýlar, kapý kanatlarýný kutsayýp yerine taktýlar. Hammea*fc* Kulesi'ne ve Hananel Kulesi'ne kadar surlarý kutsadýlar.


text:
Balýk Kapýsý'ný Senaalýlar onardý. Kiriþleri yerleþtirip kapý kanatlarýný yerine koydular, sürgülerle kapý kollarýný taktýlar.


text:
Bitiþik bölümü Hakkos oðlu Uriya oðlu Meremot onardý. Onun yanýndakini Meþezavel oðlu Berekya oðlu Meþullam onardý. Onun yanýndakini Baana oðlu Sadok onardý.


text:
Eski Kapý'yý Paseah oðlu Yoyada ile Besodya oðlu Meþullam onardý. Kiriþleri yerleþtirip kapý kanatlarýný yerine koydular, sürgülerle kapý kollarýný taktýlar.


text:
Bitiþik bölümü Givonlu Melatya, Meronotlu Yadon ve Fýrat'ýn batý yakasýndaki bölge valisinin yönetiminde yaþayan Givonlular'la Mispalýlar onardý.


text:
Onlarýn yanýndakini kuyumculardan biri olan Harhaya oðlu Uzziel onardý. Onun yanýndakini baharatçý Hananya onardý. Yeruþalim surlarýný Geniþ Duvar'a kadar onardýlar.


text:
Bunun yanýndaki bölüm Harumaf oðlu Yedaya'nýn evinin karþýsýna düþüyordu. O bölümü Yedaya onardý. Onun yanýndakini Haþavneya oðlu Hattuþ onardý.


text:
Onlarýn yanýndaki bölümü Yeruþalim'in öbür yarýsýný yöneten Halloheþ oðlu Þallum kýzlarýyla birlikte onardý.


text:
Dere Kapýsý'ný Hanun ve Zanoah'ta yaþayanlar onardý. Kapý kanatlarýný yerlerine yerleþtirip sürgülerle kapý kollarýný taktýlar. Ayrýca Gübre Kapýsý'na kadar uzanan surlarda bin arþýnlýk*fç* yer onardýlar.


text:
Gübre Kapýsý'ný Beythakkerem bölgesini yöneten Rekav oðlu Malkiya onardý. Kapý kanatlarýný yerine yerleþtirip sürgülerle kapý kollarýný taktýlar.


text:
Çeþme Kapýsý'ný Mispa bölgesini yöneten Kol-Hoze oðlu Þallun onardý. Üzerini bir saçakla kapadý. Kapý kanatlarýný yerine yerleþtirip sürgülerle kapý kollarýný taktý. Kral Bahçesi'nin yanýndaki Þelah*fd* Havuzu'nun duvarýný Davut Kenti'nden inen merdivenlere kadar onardý.


text:
Oradan ötesini Beytsur bölgesinin yarýsýný yöneten Azbuk oðlu Nehemya, Davut'un aile mezarlýðýndan yapay havuza ve Yiðitler Evi'ne kadar onardý.


text:
Surlarýn sonraki bölümünü aþaðýdaki Levililer onardý: Bani oðlu Rehum bir sonraki bölümü onardý. Bitiþiðini Keila bölgesinin yarýsýný yöneten Haþavya kendi bölgesi adýna onardý.


text:
Ondan sonraki bölümü, Keila bölgesinin öbür yarýsýný yöneten Henadat oðlu Bavvay yönetiminde kardeþleri onardýlar.


text:
Onun bitiþiðini -silah deposuna, surun döndüðü yere kadar çýkan yolun karþýsýný- Mispa'yý yöneten Yeþu oðlu Ezer onardý.


text:
Ondan sonraki, surun döndüðü yerden Baþkâhin Elyaþiv'in evinin kapýsýna kadar uzanan bölümü büyük çaba harcayarak Zakkay oðlu Baruk onardý.


text:
Ondan sonrasýný, Elyaþiv'in evinin kapýsýndan evin sonuna kadar uzanan bölümü Hakkos oðlu Uriya oðlu Meremot onardý.


text:
Evlerinin karþýsýna düþen bölümü Benyamin ile Haþþuv onardýlar. Onlardan sonra, evinin bitiþiði olan bölümü Ananya oðlu Maaseya oðlu Azarya onardý.


text:
Ondan sonraki, Azarya'nýn evinden surun döndüðü köþeye kadar uzanan bölümü Henadat oðlu Binnuy onardý.


text:
Uzay oðlu Palal surun döndüðü köþeden sonraki bölümü ve yukarý saray muhafýz avlusunun yanýndaki gözetleme kulesini onardý. Ondan sonraki bölümü Paroþ oðlu Pedaya onardý;


text:
Pedaya ile Ofel Tepesi'nde yaþayan tapýnak görevlileri doðuya doðru Su Kapýsý'nýn önüne ve gözetleme kulesine kadarki bölümü onardýlar.


text:
Onlardan sonra, evinin karþýsýna düþen bölümü Ýmmer oðlu Sadok onardý. Ondan sonrasýný Doðu Kapýsý'nýn nöbetçisi Þekanya oðlu Þemaya onardý.


text:
Ondan sonraki bölümü Þelemya oðlu Hananya ile Salaf'ýn altýncý oðlu Hanun onardý. Ondan sonra, odasýnýn karþýsýna düþen bölümü Berekya oðlu Meþullam onardý.


text:
Ondan sonraki bölümü, tapýnak görevlileriyle tüccarlarýn kaldýðý eve, oradan Mifkat Kapýsý'na, surun yukarý köþesindeki odaya kadar, kuyumculardan biri olan Malkiya onardý.


text:
Dostlarýnýn ve Samiriye ordusunun önünde, 'Bu zavallý Yahudiler ne yaptýklarýný sanýyorlar?' dedi, 'Onlara izin verirler mi? Kurban mý kesecekler? Bir günde mi bitirecekler? Küle dönmüþ molozlarýn arasýndan taþlarý mý canlandýracaklar?'


text:
Yanýnda duran Ammonlu Toviya, 'Yaptýklarý þu taþ duvara bak!' dedi, 'Üzerine bir tilki çýksa yýkýlýr.'


text:
O zaman þöyle dua ettim: 'Ey Tanrýmýz, bize kulak ver! Hor görüyorlar bizi. Onlarýn aþaðýlamalarýný kendi baþlarýna döndür. Sürüldükleri ülkede yaðmaya uðrasýnlar.


text:
Surun onarýmýna devam ettik; yarý yüksekliðe kadar suru tamamladýk. Çünkü herkes canla baþla çalýþýyordu.


text:
Sanballat, Toviya, Araplar, Ammonlular ve Aþdotlular Yeruþalim surlarýndaki onarýmýn ilerlediðini, gediklerin kapanmaya baþladýðýný duyunca çok öfkelendiler.


text:
Hepsi bir araya gelerek Yeruþalim'e karþý savaþmak ve kentte karýþýklýk çýkarmak için düzen kurdular.


text:
O sýrada Yahudalýlar, 'Yük taþýyanlarýn gücü tükendi' dediler, 'O kadar moloz var ki, artýk surlarýn onarýmýný sürdüremiyoruz.'


text:
Düþmanlarýmýz ise, 'Onlar anlamadan, bizi görmeden aralarýna girip hepsini öldürerek bu iþe son verelim' diye düþünüyorlardý.


text:
Çevrede yaþayan Yahudiler gelip on kez bizi uyardýlar. 'Yanýmýza gelin, yoksa size her yönden saldýracaklar' dediler.


text:
Bu yüzden, surlarýn en alçak yerlerinin arkasýna, tamamlanmamýþ yerlere, çeþitli boylardan kýlýçlý, mýzraklý, yaylý adamlar yerleþtirdim.


text:
Durumu görünce ayaða kalktým; soylulara, görevlilere ve geri kalan herkese, 'Onlardan korkmayýn!' dedim, 'Yüce ve görkemli Rab'bi anýmsayýn. Kardeþleriniz, oðullarýnýz, kýzlarýnýz, karýlarýnýz, evleriniz için savaþýn.'


text:
Kurduklarý düzeni anladýðýmýz düþmanlarýmýzýn kulaðýna gitti. Tanrý düzenlerini boþa çýkarmýþtý. O zaman hepimiz surlara, iþimizin baþýna döndük.


text:
O günden sonra adamlarýmýn yarýsý çalýþýrken öbür yarýsý mýzraklý, kalkanlý, yaylý ve zýrhlý olarak nöbet tuttu. Önderler Yahudalýlar'ýn arkasýnda yer almýþtý.


text:
Soylulara, görevlilere ve geri kalan herkese, 'Ýþ çok büyük ve daðýnýk' dedim, 'Surlarýn üzerinde her birimiz ayrý yerde, birbirimizden uzaktayýz.


text:
Ýþte böyle çalýþýyorduk. Yarýmýz gün doðumundan yýldýzlar görünene kadar mýzraklarla nöbet tutuyordu.


text:
O sýrada halka, 'Herkes geceyi yardýmcýsýyla birlikte Yeruþalim'de geçirsin' dedim, 'Gece bizim için nöbet tutsunlar, gündüz de çalýþsýnlar.'


text:
Ne ben, ne kardeþlerim, ne adamlarým, ne de yanýmdaki nöbetçiler, giysilerimizi çýkarmadýk. Herkes suya bile silahýyla gitti.


text:
Bazýlarý, 'Biz kalabalýðýz' diyordu, 'Oðullarýmýz, kýzlarýmýz çok. Yaþamak için buðdaya ihtiyacýmýz var.'


text:
Bazýlarý da, 'Kýtlýkta buðday almak için tarlalarýmýzý, baðlarýmýzý, evlerimizi ipotek ediyoruz' diyordu.


text:
Bazýlarý ise, 'Krala vergi ödemek için tarlalarýmýzý, baðlarýmýzý karþýlýk gösterip borç para aldýk' diyordu,


text:
'Yahudi kardeþlerimizle ayný kaný taþýmýyor muyuz? Bizim çocuklarýmýzýn onlarýnkinden ne farký var? Oðullarýmýzý kýzlarýmýzý köle olarak satmak zorunda kaldýk. Kýzlarýmýzdan bazýlarý cariye olarak satýldý bile. Çaresiz kaldýk. Çünkü tarlalarýmýz, baðlarýmýz baþkalarýnýn elinde.'


text:
Düþününce soylularla yetkilileri suçlu buldum. Onlara, 'Kardeþlerinizden faiz alýyorsunuz!' dedim. Onlara karþý herkesi bir araya topladým. Sonra þöyle dedim:


text:
'Biz yabancýlara satýlan Yahudi kardeþlerimizi elimizden geldiðince geri almaya çalýþýrken siz kardeþlerinizi satýyorsunuz. Yine bize satýlsýnlar diye mi?' Sustular, söyleyecek söz bulamadýlar.


text:
Sonra, 'Yaptýðýnýz doðru deðil' dedim, 'Düþmanlarýmýz olan öteki uluslarýn aþaðýlamalarýndan kaçýnmak için Tanrý korkusuyla yaþamanýz gerekmez mi?


text:
Kardeþlerim, adamlarým ve ben ödünç olarak halka para ve buðday veriyoruz. Lütfen faiz almaktan vazgeçelim!


text:
Tarlalarýný, baðlarýný, zeytinliklerini, evlerini onlara hemen geri verin. Bir de faiz olarak aldýðýnýz gümüþün, buðdayýn, yeni þarabýn, zeytinyaðýnýn yüzde birini verin.'


text:
Sonra eteðimi silktim ve dedim ki, 'Kim verdiði sözü tutmazsa, Tanrý da onu böyle silksin; malýný mülkünü elinden alsýn; tamtakýr býraksýn.' Herkes buna, 'Amin' dedi ve RAB'be övgüler sundu. Ve sözlerini tuttular.


text:
Yahuda'da valilik yaptýðým on iki yýl boyunca, ilk atandýðým günden son güne kadar, Artahþasta'nýn krallýðýnýn yirminci yýlýndan otuz ikinci yýlýna dek, ne ben, ne kardeþlerim valiliðe ayrýlan yiyecek bütçesine dokunmadýk.


text:
Benden önce görev yapan valiler halka yük oldular. Onlardan kýrk þekel*fe* gümüþün yanýsýra yiyecek ve þarap da aldýlar. Uþaklarý bile halký ezdi. Ama ben Tanrý'dan korktuðum için böyle davranmadým.


text:
Çevremizdeki uluslardan bize gelenlerin dýþýnda Yahudiler'den ve yetkililerden yüz elli kiþi soframa otururdu.


text:
Benim için her gün bir boða, altý seçme koyun, tavuklar kesilir, on günde bir de her türden bolca þarap hazýrlanýrdý. Bütün bunlara karþýn valiliðin yiyecek bütçesine dokunmadým. Çünkü halk aðýr yük altýndaydý.


text:
Surlarý onardýðým, gediklerini kapadýðým haberi Sanballat'a, Toviya'ya, Arap Geþem'e ve öbür düþmanlarýmýza ulaþtý. O sýrada kapý kanatlarýný henüz takmamýþtým.


text:
Sanballat ile Geþem bana haber göndererek, 'Gel, Ono Ovasý'ndaki köylerden birinde buluþalým' dediler. Bana kötülük yapmayý düþünüyorlardý.


text:
Onlara haberciler göndererek, 'Büyük bir iþ yapýyorum, gelemem' dedim, 'Yanýnýza gelirsem iþi býrakmýþ olurum; niçin iþ dursun?'


text:
Yahuda Kralý olduðunu Yeruþalim'e duyurmak için peygamberler bile atamýþsýn. Bütün bunlar kralýn kulaðýna gidecek. Onun için, gel de görüþelim.'


text:
Hepsi bizi korkutmaya çalýþýyorlardý. 'Ýþi býrakacaklar, onarým duracak' diye düþünüyorlardý. Ama ben, 'Tanrým, ellerime güç ver' diye dua ettim.


text:
Bir gün Mehetavel oðlu Delaya oðlu Þemaya'nýn evine gittim. Evine kapanmýþtý. Bana, 'Tanrý'nýn evinde, tapýnakta buluþalým' dedi, 'Tapýnaðýn kapýlarýný kapatalým, çünkü seni öldürmeye gelecekler. Gece seni öldürmeye gelecekler.'


text:
Ona, 'Ben kaçacak adam deðilim' dedim, 'Benim gibi biri canýný kurtarmak için tapýnaða sýðýnýr mý? Gelmeyeceðim.'


text:
Anladým ki, onu Tanrý göndermemiþ. Bu sözleri bir peygamber gibi, benim kötülüðüm için söylemiþti. Toviya ile Sanballat onu satýn almýþlardý.


text:
Bu yolla gözümü korkutup bana günah iþleteceklerini düþünüyorlardý. Böylece beni kötülemek için ellerine fýrsat geçmiþ olacaktý.


text:
'Ey Tanrým, Toviya'yla Sanballat'ýn yaptýðý kötülüðü unutma' diye dua ettim, 'Beni korkutmak isteyen kadýn peygamber Noadya'yla öbür peygamberlerin yaptýklarýný da unutma.'


text:
Bütün düþmanlarýmýz bunu duydu, çevremizdeki uluslarý korku sardý. Böylece düþmanlarýmýz özgüvenlerini büsbütün yitirdiler. Çünkü bu iþi Tanrýmýz'ýn yardýmýyla baþardýðýmýzý anladýlar.


text:
Birçok Yahudalý Toviya'ya baðlý kalacaðýna ant içmiþti. Çünkü Toviya, Arah oðlu Þekanya'nýn damadýydý. Oðlu Yehohanan da Berekya oðlu Meþullam'ýn kýzýný almýþtý.


text:
Soylular Toviya'nýn iyiliklerini bana anlatýyor, benim söylediklerimi de ona iletiyorlardý. Toviya beni yýldýrmak için sürekli mektup gönderiyordu.


text:
Surlarýn onarýmý bitip kapýlar yerine takýldýktan sonra, kapý nöbetçileri, ezgiciler ve Levililer göreve atandý.


text:
Kardeþim Hanani'yle kale komutaný Hananya'yý Yeruþalim'e yönetici atadým. Hananya güvenilir bir kiþiydi. Çoðu insandan daha çok Tanrý'dan korkardý.


text:
Onlara, 'Güneþ ortalýðý ýsýtýncaya kadar Yeruþalim kapýlarý açýlmasýn' dedim, 'Kapý nöbetçileri görev baþýndayken kapýlarý kapalý tutsunlar. Kapýlarý siz sürgüleyin ve Yeruþalim'de oturanlara nöbet görevi verin. Bazýlarý bu görevi yapsýn, bazýlarý da evlerinin çevresinde nöbet tutsun.'


text:
Tanrým soylarýna göre halkýn sayýmý yapýlabilsin diye soylularý, yetkilileri ve bütün halký toplamamý istedi. Sürgünden ilk dönenlerin soy kütüðünü buldum. Ýçinde þunlar yazýlýydý:


text:
Babil Kralý Nebukadnessar'ýn sürgün ettiði insanlar yaþadýklarý ilden Yeruþalim ve Yahuda'daki kendi kentlerine döndü.


text:
Bunlar Zerubbabil, Yeþu, Nehemya, Azarya, Raamya, Nahamani, Mordekay, Bilþan, Misperet, Bigvay, Nehum ve Baana'nýn önderliðinde geldiler.


text:
Tapýnak kapý nöbetçileri: Þallumoðullarý, Ateroðullarý, Talmonoðullarý, Akkuvoðullarý, Hatitaoðullarý, Þovayoðullarý: 138


text:
Tel-Melah, Tel-Harþa, Keruv, Addon ve Ýmmer'den dönen, ancak hangi aileden olduklarýný ve soylarýnýn Ýsrail'den geldiðini kanýtlayamayanlar þunlardýr:


text:
Ayrýca 7 337 erkek ve kadýn köle, kadýnlý erkekli 245 ezgici, 736 at, 245 katýr*fg*, 435 deve, 6 720 eþek vardý.


text:
Bazý aile baþlarý onarým iþi için baðýþta bulundu: Vali hazineye 1 000 darik*fh* altýn, 50 çanak, 530 kâhin mintaný baðýþladý.


text:
Halkýn geri kalaný ise, toplam 20 000 darik*fý* altýn, 2 000 mina*fj* gümüþ ve 67 kâhin mintaný verdi.


text:
Kâhinler, Levililer, tapýnak görevlileri ve kapý nöbetçileri, ezgiciler, sýradan insanlar ve bütün Ýsrailliler kentlerine yerleþtiler.


text:
Ýsrailliler kentlerine yerleþtikten sonra, yedinci ay* tek vücut halinde Su Kapýsý'nýn karþýsýndaki alanda toplandýlar. Bilgin Ezra'ya RAB'bin Musa aracýlýðýyla Ýsrail halkýna verdiði buyruklarý içeren Yasa Kitabý'ný getirmesini söylediler.


text:
Yedinci ayýn birinci günü Kâhin Ezra Yasa Kitabý'ný halkýn toplandýðý yere getirdi. Dinleyip anlayabilecek kadýn erkek herkes oradaydý.


text:
Ezra Su Kapýsý'nýn karþýsýndaki alanda kadýnlarýn, erkeklerin ve anlayabilecek yaþtaki çocuklarýn önünde, sabahtan öðlene kadar Yasa Kitabý'ný okudu. Herkes dikkatle dinledi.


text:
Bilgin Ezra toplantý için hazýrlanmýþ ahþap bir zemin üzerinde duruyordu. Saðýnda Mattitya, Þema, Anaya, Uriya, Hilkiya ve Maaseya vardý. Solunda ise Pedaya, Miþael, Malkiya, Haþum, Haþbaddana, Zekeriya ve Meþullam duruyordu.


text:
Ezra halkýn gözü önünde kitabý açtý. Halktan daha yüksek bir yerde duruyordu. Kitabý açar açmaz herkes ayaða kalktý.


text:
Ezra yüce Tanrý'ya, RAB'be övgüler sundu. Bütün halk ellerini kaldýrarak, 'Amin! Amin!' diye karþýlýk verdi. Hep birlikte eðilip yere kapanarak RAB'be tapýndýlar.


text:
Levililer'den Yeþu, Bani, Þerevya, Yamin, Akkuv, Þabbetay, Hodiya, Maaseya, Kelita, Azarya, Yozavat, Hanan ve Pelaya ayakta duran halka yasayý anlattýlar.


text:
Vali Nehemya, Kâhin ve Bilgin Ezra ve halka öðretmenlik yapan Levililer, 'Bugün Tanrýnýz RAB için kutsal bir gündür. Yas tutup aðlamayýn' dediler. Çünkü bütün halk Kutsal Yasa'yý dinlerken aðlýyordu.


text:
Nehemya da, 'Gidin, yaðlý yiyip tatlý için' dedi, 'Hazýrlýðý olmayanlara da bir pay gönderin. Çünkü bugün Rabbimiz için kutsal bir gündür. Üzülmeyin. RAB'bin verdiði sevinç sizi güçlü kýlar.'


text:
Böylece herkes yiyip içmek, yiyeceklerini baþkalarýyla paylaþmak ve büyük þenlik yapmak üzere evinin yolunu tuttu. Çünkü kendilerine okunanlarý anlamýþlardý.


text:
Ertesi gün bütün aile baþlarý, kâhinler ve Levililer Kutsal Yasa'nýn buyruklarýný öðrenmek için Bilgin Ezra'nýn çevresine toplandýlar.


text:
Yasada RAB'bin Musa aracýlýðýyla verdiði þu buyruðu buldular: Yedinci ayda* kutlanan bayramda Ýsrailliler çardaklarda oturmalý.


text:
Bütün kentlerde ve Yeruþalim'de þu duyuru yapýlsýn: 'Daðlara çýkýn; yasada yazýlana uygun olarak, çardak yapmak üzere zeytin, iðde, mersin ve hurma dallarý, sýk yapraklý aðaç dallarý getirin.'


text:
Böylece halk dallarý getirip damlarýnda, evlerinin ve Tanrý Tapýnaðý'nýn avlularýnda, Su Kapýsý ve Efrayim Kapýsý alanlarýnda çardaklar yaptý.


text:
Sürgünden dönen herkes yaptýðý çardakta oturdu. Ýsrailliler Nun oðlu Yeþu'nun döneminden beri böyle bir kutlama yapmamýþlardý. Herkes büyük sevinç içindeydi.


text:
Ezra ilk günden son güne kadar, her gün Tanrý'nýn Yasa Kitabý'ný okudu. Yedi gün bayram yaptýlar. Sekizinci gün kural uyarýnca kutsal toplantý yapýldý.


text:
Ayný ayýn yirmi dördüncü günü Ýsrailliler toplandý. Hepsi oruç* tutmuþ, çul kuþanmýþ, baþýna toprak serpmiþti.


text:
Ýsrail soyundan gelenler bütün yabancýlardan ayrýlmýþtý. Günahlarýný ve atalarýnýn yaptýðý kötülükleri ayakta itiraf ettiler.


text:
Olduklarý yerde durup günün dörtte biri boyunca Tanrýlarý RAB'bin Yasa Kitabý'ný okudular. Günün öbür dörtte birindeyse günahlarýný itiraf ederek Tanrýlarý RAB'be tapýndýlar.


text:
Levililer'e yüksekçe bir yer ayrýlmýþtý. Yeþu, Bani, Kadmiel, Þevanya, Bunni, Þerevya, Bani ve Kenani orada oturuyordu. Ayaða kalkýp yüksek sesle Tanrýlarý RAB'be yakardýlar.


text:
Levililer'den Yeþu, Kadmiel, Bani, Haþavneya, Þerevya, Hodiya, Þevanya ve Petahya halka, 'Ayaða kalkýn!' dediler, 'Baþlangýçtan sonsuza kadar var olan Tanrýnýz RAB'be övgüler olsun. <Ya Rab senin kutsal adýn öyle yücedir ki, bizim yüceltmelerimiz, övgülerimiz yetersiz kalýr.> '


text:
Halk þöyle dua etti: 'Tek RAB sensin. Gökleri, göklerin göklerini, bütün gök cisimlerini, yeryüzünü ve içindeki her þeyi, denizleri ve içlerindeki her þeyi sen yarattýn. Hepsine sen can verdin. Bütün gök cisimleri sana tapýnýr.


text:
'Ya RAB, Avram'ý seçen, onu Kildaniler'in* Ur Kenti'nden çýkaran, ona Ýbrahim adýný veren Tanrý sensin.


text:
Onu kendine yürekten baðlý buldun ve onunla bir antlaþma yaptýn. Kenanlý, Hitit*, Amorlu, Perizli, Yevus ve Girgaþ topraklarýný onun soyuna vereceðim deyip sözünü tuttun. Çünkü sen doðrusun.


text:
Firavuna, görevlilerine ve ülkesinin halkýna karþý mucizeler, harikalar yarattýn. Çünkü atalarýmýzý nasýl ezdiklerini biliyordun. Bugün olduðu gibi ün kazandýn.


text:
Denizi yararak atalarýmýza yol açtýn. Denizin ortasýndan, kuru topraktan geçip gittiler. Onlarý kovalayanlarý ise bir taþ gibi azgýn derin sulara fýrlattýn.


text:
Gündüzün bir bulut sütunuyla, geceleyin yollarýna ýþýk tutmak için bir ateþ sütunuyla atalarýmýza yol gösterdin.


text:
'Sina Daðý'na indin, onlarla göklerden konuþtun. Onlara doðru ilkeler, adil yasalar, iyi kurallar, buyruklar verdin.


text:
Acýktýklarýnda gökten ekmek verdin, susadýklarýnda kayadan su çýkardýn. Onlara vermeye ant içtiðin ülkeye girmelerini, orayý mülk edinmelerini buyurdun.


text:
Söz dinlemek istemediler, aralarýnda yaptýðýn harikalarý unuttular. Dikbaþlýlýk ettiler, eski kölelik yaþamlarýna dönmek için kendilerine bir önder bularak baþkaldýrdýlar. Ama sen baðýþlayan, iyilik yapan, acýyan, tez öfkelenmeyen, sevgisi engin bir Tanrý'sýn. Onlarý terk etmedin.


text:
Kendilerine buzaðý biçiminde dökme bir put yaptýlar, <Sizi Mýsýr'dan çýkaran Tanrýnýz budur!> diyerek seni çok aþaðýladýlar.


text:
Yine de, yüce merhametinden ötürü onlarý çölde býrakmadýn. Gündüzün yol göstermek için bulut sütununu, geceleyin yollarýna ýþýk tutmak için ateþ sütununu önlerinden eksik etmedin.


text:
Onlarý eðitmek için iyi Ruhun'u verdin. Aðýzlarýndan maný* eksiltmedin. Susadýklarýnda onlara su verdin.


text:
'Onlara ülkeler, uluslar verdin, aralarýnda bölüþtürdün. Heþbon Kralý Sihon'un, Baþan Kralý Og'un ülkesini mülk edindiler.


text:
Onlara gökteki yýldýzlar kadar çocuk verdin. Onlarý, mülk edinmek üzere atalarýna söz verdiðin ülkeye getirdin.


text:
Çocuklarý Kenan ülkesini ele geçirip mülk edindiler. Ülke halkýnýn onlara boyun eðmesini saðladýn. Krallarýný ve ülkedeki halklarý istediklerini yapsýnlar diye ellerine teslim ettin.


text:
Surlu kentler, verimli topraklar ele geçirdiler. Güzel eþyalarla dolu evlere, kazýlmýþ sarnýçlara, baðlara, zeytinliklere, çok sayýda meyve aðacýna sahip oldular. Yediler, doydular, beslendiler ve onlara yaptýðýn büyük iyiliklere sevindiler.


text:
'Ama halkýn söz dinlemedi, sana baþkaldýrdý. Yasana sýrt çevirdiler, sana dönmeleri için kendilerini uyaran peygamberleri öldürdüler. Seni çok aþaðýladýlar.


text:
Bu yüzden onlarý düþmanlarýnýn eline teslim ettin. Düþmanlarý onlarý ezdi. Sýkýntýya düþünce sana feryat ettiler. Onlarý göklerden duydun, yüce merhametinden ötürü kurtarýcýlar gönderdin. Bunlar halký düþmanlarýnýn elinden kurtardý.


text:
'Ne var ki Ýsrail halký rahata kavuþunca yine senin gözünde kötü olaný yaptý. Bu yüzden onlarý düþmanlarýnýn eline terk ettin. Düþmanlarý onlara egemen oldu. Yine sana yönelip feryat ettiler. Onlarý göklerden duydun ve merhametinden ötürü defalarca kurtardýn.


text:
'Onlarý Kutsal Yasan'a dönmeleri için uyardýnsa da, gurura kapýlarak buyruklarýna karþý geldiler. Kurallarýný çiðneyip günah iþlediler. Oysa kim kurallarýna baðlý kalýrsa yaþam bulur. Ýnatla sana sýrt çevirdiler, dinlemek istemediler.


text:
Yýllarca onlara katlandýn. Ruhun'la, peygamberlerin aracýlýðýyla onlarý uyardýn. Ama kulak asmadýlar. Bunun üzerine onlarý çeþitli ülke halklarýnýn ellerine teslim ettin.


text:
Yüce merhametinden ötürü yok olmalarýna izin vermedin. Onlarý terk etmedin. Çünkü sen iyilik yapan, acýyan bir Tanrý'sýn.


text:
'Ey Tanrýmýz! Sen antlaþmana baðlý kalýrsýn. Güçlü, görkemli, yüce bir Tanrý'sýn. Asur krallarýnýn döneminden bugüne kadar krallarýmýz, önderlerimiz, kâhinlerimiz, peygamberlerimiz, atalarýmýz ve bütün halk acý çekti. Çektiklerimizi küçümseme.


text:
Krallarýmýz, önderlerimiz, kâhinlerimiz, atalarýmýz yasana göre yaþamadýlar. Verdiðin buyruklarý, yaptýðýn uyarýlarý dinlemediler.


text:
Ülkelerinde onlara saðladýðýn bolluk içinde, önlerine serdiðin geniþ, verimli topraklarda sana kulluk etmediler, kötülüklerinden dönmediler.


text:
'Bak, bugün köleyiz. Meyvelerini, iyi ürünlerini yesinler diye atalarýmýza verdiðin ülkede köle olduk.


text:
Günahlarýmýz yüzünden ürünlerimizin çoðunu baþýmýza getirdiðin krallara veriyoruz. Bizi de, hayvanlarýmýzý da istedikleri gibi kullanýyorlar. Büyük sýkýntý içindeyiz.'


text:
'Bütün bu olanlardan ötürü biz Ýsrail halký olarak kesin bir yazýlý antlaþma yapýyoruz. Önderlerimiz, Levililerimiz ve kâhinlerimiz de antlaþmayý mühürlüyor.'


text:
'Halkýn geri kalaný, kâhinler, Levililer, tapýnak görevlileri ve kapý nöbetçileri, ezgiciler, Tanrý'nýn Yasasý uðruna çevre halklardan ayrýlmýþ olan herkes, karýlarý ve anlayýp kavrayacak yaþtaki oðullarýyla, kýzlarýyla birlikte


text:
soylu kardeþlerine katýldýlar. Tanrý'nýn, kulu Musa aracýlýðýyla verdiði yasaya göre yaþamak, Egemenimiz RAB'bin bütün buyruklarýna, ilkelerine, kurallarýna uymak üzere ant içtiler, uymayacaklara lanet okudular.


text:
'Çevre halklardan Þabat Günü* ya da kutsal bir gün eþya veya tahýl satmak isteyen olursa almayacaðýz. Yedi yýlda bir topraðý sürmeyeceðiz ve bütün alacaklarýmýzý sileceðiz.


text:
'Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'nýn giderlerini karþýlamak üzere hepimiz sorumluluk alýyoruz. Her yýl þekelin üçte birini*fk* vereceðiz. Bu para adak ekmekleri*, günlük tahýl sunusu* ve yakmalýk sunular*, Þabat günleri, Yeni Aylar ve öbür bayramlarda sunulan kurbanlar, kutsal sunular, Ýsrail'in günahlarýný baðýþlatacak sunular ve Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'nýn öteki iþleri için harcanacak.


text:
'Kâhinler, Levililer ve halk hep birlikte kura çektik. Aileler her yýl Kutsal Yasa'ya uygun olarak Tanrýmýz RAB'bin sunaðýnda yakýlmak üzere belirli zamanlarda odun getirecek.


text:
'Yasaya uygun olarak, ilk doðan oðullarýmýzý, hayvanlarýmýzý, ilk doðan sýðýrlarýmýzý ve davarlarýmýzý Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'na, tapýnakta hizmet eden kâhinlere götüreceðiz.


text:
'Hamurlu yiyeceklerimizin, kaldýrdýðýmýz ürünlerin, bütün aðaçlarýmýzýn meyvelerinin, yeni þarabýmýzýn, zeytinyaðýmýzýn ilkini Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'nýn depolarýna getirip kâhinlere vereceðiz. Topraðýmýzýn ondalýðýný Levililer'e vereceðiz, çünkü çalýþtýðýmýz bütün kentlerde ondalýklarý onlar topluyor.


text:
Levililer ondalýklarý toplarken Harun soyundan bir kâhin yanlarýnda bulunacak. Levililer topladýklarý ondalýðýn onda birini Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'ndaki depolara, hazine odalarýna býrakacak.


text:
Ýsrail halkýyla Levililer, buðdaydan, yeni þaraptan, zeytinyaðýndan verilen armaðanlarý, tapýnak eþyalarýnýn, kâhinlerin, tapýnak kapý nöbetçilerinin ve ezgicilerin bulunduðu odalara koyacaklar.


text:
Halkýn önderleri Yeruþalim'e yerleþti. Geri kalanlar aralarýnda kura çektiler. Her on kiþiden biri kutsal kente, Yeruþalim'e yerleþecek, öteki dokuz kiþiyse kendi kentlerinde kalacaklardý.


text:
Yeruþalim'e yerleþen bölge önderleri þunlardýr: -Ancak bazý Ýsrailliler, kâhinler, Levililer, tapýnak görevlileri, Süleyman'ýn kullarýnýn soyundan gelenler Yahuda kentlerine, her biri kendi kentindeki kendi mülküne yerleþti.


text:
ve tapýnaða hizmet eden kardeþleri; toplam 822 kiþi. Malkiya oðlu Paþhur oðlu Zekeriya oðlu Amsi oðlu Pelalya oðlu Yeroham oðlu Adaya


text:
ve aile baþlarý olan kardeþleri; toplam 242 kiþi. Ýmmer oðlu Meþillemot oðlu Ahzay oðlu Azarel oðlu Amaþsay ve


text:
Asaf oðlu Zavdi oðlu Mika oðlu Mattanya þükran duasýný okuyan tapýnak korosunu yönetiyordu. Kardeþlerinden Bakbukya ise ikinci derecede görevliydi. Ayrýca Yedutun oðlu Galal oðlu Þammua oðlu Avda vardý.


text:
Ýsrailliler'in geri kalaný, kâhinlerle Levililer ise Yahuda'nýn öbür kentlerine daðýlmýþtý. Herkes kendi mülküne yerleþmiþti.


text:
Tanrý'nýn Tapýnaðý'nda ezgi söyleyenlere Asaf soyundan gelenler önderlik ediyordu. Bu soydan Mika oðlu Mattanya oðlu Haþavya oðlu Bani oðlu Uzzi Yeruþalim'de, Levililer'in baþýnda bulunuyordu.


text:
Yahuda oðlu Zerah'ýn soyundan Meþezavel oðlu Petahya Ýsrail halkýnýn genel temsilcisi olarak Pers Kralý'na yardýmcý oluyordu.


text:
Kýrsal bölgelerde, köylerde yaþayanlara gelince: Bazý Yahudalýlar Kiryat-Arba ve köylerinde, bazýlarý Divon ve köylerinde, bazýlarý Yekavseel ve köylerinde,


text:
Zanoah'ta, Adullam ve köylerinde, bazýlarý Lakiþ ve çevresinde, bazýlarý da Azeka ve köylerinde yaþýyordu. Yahudalýlar'ýn yaþadýðý bu yerler Beer-Þeva ile Hinnom Vadisi arasýndaki topraklarý kapsýyordu.


text:
Sallu, Amok, Hilkiya, Yedaya. Bunlar Yeþu'nun döneminde kâhinlere ve öbür kardeþlerine önderlik ediyorlardý.


text:
Levililer'den Elyaþiv, Yoyada, Yohanan ve Yaddua'nýn yaþadýðý günlerde, Pers Kralý Darius'un döneminde, Levili aile baþlarýnýn ve kâhinlerin kaydý tutuldu.


text:
Levili aile baþlarýnýn listesi Elyaþiv oðlu Yohanan'ýn yaþadýðý döneme kadar tarihler kitabýna yazýldý.


text:
Levili önderlerden Haþavya, Þerevya ve Kadmiel oðlu Yeþu bir yanda, kardeþleri öbür yanda durur, Tanrý adamý Davut'un buyruðu uyarýnca karþýlýklý övgüler ve þükürler sunarlardý.


text:
Mattanya, Bakbukya, Ovadya, Meþullam, Talmon ve Akkuv kapýlarda nöbet tutarak kapýlara yakýn ambarlarý korumakla görevliydiler.


text:
Yosadak oðlu Yeþu oðlu Yoyakim'in ve Vali Nehemya ile Kâhin ve Bilgin Ezra'nýn yaþadýðý dönemde bu insanlar görev yaptý.


text:
Yeruþalim surlarý Tanrý'ya adanacaðý zaman, nerede bir Levili varsa aranýp bulundu ve Yeruþalim'e getirildi. Çünkü surlarý sevinçle, þükranla, ezgilerle, zil, çenk ve lirlerle adamak istiyorlardý.


text:
Ezgiciler Yeruþalim çevresindeki bölgelerden, Netofalýlar'ýn köylerinden, Beytgilgal'dan, Geva ve Azmavet çevresinden toplandý. Yeruþalim çevresinde köyler kurmuþlardý.


text:
Kâhinlerle Levililer önce kendilerini, sonra halký, kapýlarý ve surlarý paklama görevini yerine getirdiler.


text:
Yahudalý önderleri surlarýn üzerine çýkardým. Þükrederek yürüsünler diye iki büyük gruba ayýrdým. Birinci grup saðdan Gübre Kapýsý'na doðru yürüdü.


text:
ve borazan çalan bazý kâhinler izliyordu. Asaf oðlu Zakkur oðlu Mikaya oðlu Mattanya oðlu Þemaya oðlu Yonatan oðlu Zekeriya


text:
ve kardeþleri Þemaya, Azarel, Milalay, Gilalay, Maay, Netanel, Yahuda ve Hanani Tanrý adamý Davut gibi çalgýlarýyla yürüyorlardý. Bilgin Ezra onlara öncülük ediyordu.


text:
Pýnar Kapýsý'ndan Davut Kenti'nin merdivenlerinden dosdoðru surlara çýktýlar; Davut'un sarayýnýn üst tarafýndan geçerek doðuya doðru, Su Kapýsý'na kadar yürüdüler.


text:
Þükürler sunarak yürüyen öbür grupsa surlarýn üzerinde sola doðru ilerliyordu. Halkýn yarýsýyla birlikte ben de onlarý izledim. Fýrýnlar Kulesi'nden geçip Geniþ Duvar'a kadar yürüdük.


text:
Efrayim Kapýsý'ný, Eski Kapý'yý, Balýk Kapýsý'ný, Hananel Kulesi'ni, Hammea*fl* Kulesi'ni geçip Koyun Kapýsý'na kadar gittik. Muhafýzlar Kapýsý'nda durduk.


text:
Þükürler sunarak yürüyen bu iki grup Tanrý Tapýnaðý'nda durdu. Görevlilerin yarýsýyla birlikte ben de durdum.


text:
Benim grubumda borazan çalan þu kâhinler vardý: Elyakim, Maaseya, Minyamin, Mikaya, Elyoenay, Zekeriya, Hananya.


text:
Ayrýca Maaseya, Þemaya, Elazar, Uzzi, Yehohanan, Malkiya, Elam, Ezer. Ezgiciler Yizrahya'nýn öncülüðünde yüksek sesle ezgiler söylediler.


text:
O gün pek çok kurban kesildi. Halk coþku içindeydi, çünkü Tanrý onlara büyük sevinç vermiþti. Kadýnlarla çocuklar da bu sevince katýldýlar. Yeruþalim'den gelen sevinç sesleri uzaklardan duyulabiliyordu.


text:
Bu arada baðýþlarýn, ilk ürünlerin ve ondalýklarýn konacaðý ambarlarý gözetecek bazý kiþiler görevlendirildi. Bunlar Kutsal Yasa'nýn kâhinler ve Levililer için öngördüðü yardýmlarý kentlerin çevresindeki kýrsal bölgelerden toplayýp ambarlara getirmekle sorumluydu. Yahudalýlar kâhinlerle Levililer'in hizmetinden hoþnuttu.


text:
Çünkü onlar Tanrýlarý'nýn hizmetini ve paklama görevini yerine getiriyorlardý. Ezgicilerle kapý nöbetçileri de Davut'la oðlu Süleyman'ýn buyruðuna uygun olarak sorumluluklarýný yerine getirdiler.


text:
Çünkü eskiden, Davut'un ve Asaf'ýn yaþadýðý yýllarda, ezgicileri yönetenler vardý. Tanrý'ya övgü ve þükür ezgileri söylenirdi.


text:
Zerubbabil'in ve Nehemya'nýn yaþadýðý dönemde bütün Ýsrail halký baðýþlarýyla ezgicilerin ve kapý nöbetçilerinin ücretlerini gününde karþýladý. Levililer'in hakkýný ayýrdýlar, Levililer de Harun soyundan gelenlerin hakkýný ayýrdý.


text:
O gün Musa'nýn Kitabý halka okundu. Kitapta Ammonlular'la Moavlýlar'ýn sonsuza dek Tanrý'nýn topluluðuna giremeyeceði yazýlýydý.


text:
Çünkü onlar Ýsrail halkýna ekmek ve su vermemekle kalmamýþ, Ýsrailliler'e lanet okumasý için Balam'a da para vermiþlerdi. Ancak Tanrýmýz laneti kutsamaya çevirmiþti.


text:
Bu yüzden ona büyük bir oda vermiþti. Eskiden bu odaya tahýl sunularý*, günnük, tapýnak eþyalarý, ayrýca Kutsal Yasa uyarýnca Levililer'e, ezgicilere, tapýnak kapý nöbetçilerine verilen buðdayýn, yeni þarabýn, zeytinyaðýnýn ondalýklarý ve kâhinlere verilen baðýþlar konulurdu.


text:
Ama bütün bunlar olup biterken ben Yeruþalim'de deðildim. Babil Kralý Artahþasta'nýn krallýðýnýn otuz ikinci yýlýnda, onun yanýna gitmiþtim. Bir süre sonra yine izin istedim


text:
ve Yeruþalim'e döndüm. O zaman Elyaþiv'in yaptýðý kötülüðü öðrendim. Tanrý Tapýnaðý'nýn avlusunda Toviya'ya oda vermiþti.


text:
Odalarý temizlemeleri için buyruk verdim. Tanrý Tapýnaðý'nýn eþyalarýný, tahýl sunularýný, günnüðü yine oraya koydurdum.


text:
Ayrýca öðrendim ki, Levililer'in alacaklarý verilmemiþ. Hizmeti yürüten Levililer'le ezgiciler tarlalarýna geri dönmüþler.


text:
Görevlileri azarladým. 'Tanrý'nýn Tapýnaðý neden ihmal edilmiþ?' diye sordum. Sonra bütün gidenleri toplayýp iþlerinin baþýna koydum.


text:
Bütün Yahuda halký buðdayýn, yeni þarabýn, zeytinyaðýnýn ondalýðýný yine ambarlara getirmeye baþladý.


text:
Bu kez ambarlarýn baþýna Kâhin Þelemya'yý, Bilgin Sadok'u ve Levililer'den Pedaya'yý koydum. Mattanya oðlu Zakkur oðlu Hanan onlarýn yardýmcýsýydý. Bunlar güvenilir insanlardý. Görevleri kardeþlerinin paylarýný bölüþtürmekti.


text:
O günlerde Yahuda'da bazý adamlarýn Þabat Günü* üzüm sýktýklarýný gördüm. Bazýlarý da demet demet tahýllarýný eþeklere yüklüyor, þarap, üzüm, incir ve çeþitli yüklerle birlikte Þabat Günü Yeruþalim'e getiriyorlardý. Þabat Günü bunlarý sattýklarý için onlarý azarladým.


text:
Yeruþalim'de yaþayan Surlular balýk ve çeþitli mallar getirip Þabat Günü kentte Yahudalýlar'a satýyorlardý.


text:
Yahudalý soylularý azarlayarak, 'Yaptýðýnýz kötülüðe bakýn!' dedim, 'Þabat Günü'nü hiçe sayýyorsunuz.


text:
Atalarýnýz da ayný þeyi yapmadý mý? Bu yüzden Tanrýmýz baþýmýza ve bu kente bela yaðdýrmadý mý? Siz Þabat Günü'nü hiçe sayarak Tanrý'nýn öfkesini Ýsrail'e karþý alevlendiriyorsunuz.'


text:
Þabat'tan önceki akþam Yeruþalim kapýlarýna gölge düþünce, kapýlarýn kapatýlmasý ve Þabat sona erinceye kadar açýlmamasý için buyruk verdim. Þabat Günü kente yük sokulmasýn diye bazý adamlarýmý kapýlara yerleþtirdim.


text:
Onlarý uyardým: 'Niçin surun dibinde geceliyorsunuz? Bir daha yaparsanýz size karþý zor kullanacaðým.' Bir daha Þabat Günü gelmediler.


text:
Þabat Günü'nün kutsallýðýný korumak için Levililer'e kendilerini paklasýnlar ve gidip kapýlarda nöbet tutsunlar diye buyruk verdim.


text:
Çocuklarýnýn yarýsý Aþdot dilini ya da öbür halklarýn dilini konuþuyor, Yahudi dilini bilmiyorlardý.


text:
Adamlarý azarladým, lanet okudum. Bazýlarýný dövüp saçlarýný yoldum. Tanrý'nýn adýyla onlara ant içirdim ve, 'Yabancýlara kýz verip kýz almayacaksýnýz' dedim,


text:
'Kral Süleyman bu yabancý kadýnlar yüzünden günaha girmedi mi? Onca ulusun krallarý arasýnda Süleyman gibisi yoktu. Tanrý onu öyle sevdi ki, bütün Ýsrail'e kral yaptý. Ama yabancý kadýnlar onu bile günaha sürükledi.


text:
Þimdi de siz yabancý kadýnlarla evlenerek Tanrýmýz'a ihanet ediyorsunuz. Yaptýðýnýz bu büyük kötülüðe göz mü yumalým?'


text:
Baþkâhin Elyaþiv oðlu Yoyada'nýn oðullarýndan biri Horonlu Sanballat'ýn kýzýyla evliydi. Bu yüzden onu yanýmdan kovdum.


text:
Ey Tanrým, onlarý anýmsa; çünkü kâhinliði lekelediler, kâhinlerle ve Levililer'le yaptýðýn antlaþmayý bozdular.


text:
Krallýðýnýn üçüncü yýlýnda bütün önderlerinin ve görevlilerinin onuruna bir þölen verdi. Pers ve Med ordu komutanlarý, ileri gelenler ve il valileri de oradaydý.


text:
Ahaþveroþ tam yüz seksen gün süren þenliklerle krallýðýnýn sonsuz zenginliðini, büyüklüðünün görkemini ve yüceliðini gösterdi.


text:
Bunun ardýndan, sarayýnýn avlusunda küçük büyük ayýrmadan, Sus Kalesi'nde bulunan bütün halka yedi gün süren bir þölen verdi.


text:
Mermer sütunlar üzerindeki gümüþ çemberlere mor ve beyaz renkli iplikten yapýlmýþ sicimlerle baðlanmýþ beyaz ve lacivert kumaþlar asýlmýþtý. Somaki, mermer, sedef ve pahalý taþlar döþenmiþ avluya altýn ve gümüþ sedirler yerleþtirilmiþti.


text:
Sarayýn en iyi þarabý kralýn cömertliðine yaraþýr biçimde bol bol ve her biri deðiþik altýn kupalar içinde sunuluyordu.


text:
Kralýn buyruðu uyarýnca, konuklar içki içmeye zorlanmadý. Kral saray hizmetkârlarýna konuklarýn dileklerini yerine getirmeleri için buyruk vermiþti.


text:
Yedinci gün, þarabýn etkisiyle keyiflenen Kral Ahaþveroþ, hizmetindeki yedi haremaðasýna -Mehuman, Bizta, Harvona, Bigta, Avagta, Zetar ve Karkas'a- Kraliçe Vaþti'yi baþýnda tacýyla huzuruna getirmelerini buyurdu. Kraliçe Vaþti güzeldi. Kral halka ve önderlere onun ne kadar güzel olduðunu göstermek istiyordu.


text:
Ama Kraliçe Vaþti haremaðalarýnýn kraldan getirdiði buyruðu reddedip gitmedi. Bunun üzerine kral çok kýzdý, öfkesinden küplere bindi.


text:
Kral yasalarý*fc* bilen bilge kiþilerle görüþtü. Çünkü kralýn, yasalarý ve adaleti bilen kiþilere danýþmasý gelenektendi.


text:
Kendisine en yakýn olan Karþena, Þetar, Admata, Tarþiþ, Meres, Marsena ve Memukan onunla yüzyüze görüþebiliyorlardý. Pers ve Med Ýmparatorluðu'nun bu yedi önderi krallýðýn en üst yöneticileriydi.


text:
Kral Ahaþveroþ onlara, 'Kralýn haremaðalarý aracýlýðýyla gönderdiði buyruða uymayan Kraliçe Vaþti'ye yasaya göre ne yapmalý?' diye sordu.


text:
Memukan, kralýn ve önderlerin önünde þu yanýtý verdi: 'Kraliçe Vaþti yalnýz krala karþý deðil, bütün önderlere ve kralýn bütün illerindeki halklara karþý suç iþledi.


text:
Bütün kadýnlar, kraliçenin davranýþýyla ilgili haberi duyunca, <Kral Ahaþveroþ Kraliçe Vaþti'nin huzuruna getirilmesini buyurdu, ama kraliçe gitmedi> diyerek kocalarýný küçümsemeye baþlayacaklar.


text:
Bugün kraliçenin davranýþýný öðrenen Pers ve Medli soylu kadýnlar da kralýn soylu adamlarýna ayný biçimde davranacak. Bu da alabildiðine kadýnlarýn küçümsemesine, erkeklerin de öfkelenmesine yol açacak.


text:
Kral uygun görüyorsa ferman çýkarsýn; bu ferman Persler'le Medler'in deðiþmeyen yasalarýna eklensin. Buna göre Vaþti bir daha Kral Ahaþveroþ'un huzuruna çýkmasýn ve kral ondan daha iyi birini kraliçeliðe seçsin.


text:
Kralýn fermaný büyük krallýðýnýn dört bir yanýna ulaþýnca, ister soylu ister halktan olsun, bütün kadýnlar kocalarýna saygý gösterecektir.'


text:
krallýðýn bütün illerine yazýlý buyruklar gönderdi. Her ile kendi iþaretleriyle ve her halka kendi diliyle yazýldý. Her erkeðin kendi evinin egemeni olduðu her dilde vurgulandý.


text:
Bu olaylardan sonra öfkesi dinen Kral Ahaþveroþ, Vaþti'yi, yaptýklarýný ve ona karþý alýnan kararý anýmsadý.


text:
'Kral, egemen olduðu bütün illerde görevliler atasýn. Bu görevliler bütün genç, güzel, el deðmemiþ kýzlarý toplayýp Sus Kalesi'ndeki hareme getirsinler, kralýn kýzlardan sorumlu haremaðasý Hegay'a teslim etsinler. Güzelleþmeleri için ne gerekiyorsa verilsin.


text:
Sonunda kralýn hoþuna giden kýz, Vaþti'nin yerine kraliçe olsun.' Kral bu öneriyi beðendi ve söyleneni yaptý.


text:
Sus Kalesi'nde Mordekay adýnda bir Yahudi vardý. Benyamin oymaðýndan olan Mordekay, Kiþ oðlu Þimi oðlu Yair'in oðluydu.


text:
Kiþ, Babil Kralý Nebukadnessar'ýn Yahuda Kralý Yehoyakin ile birlikte Yeruþalim'den sürgün ettiði kiþilerden biriydi.


text:
Mordekay'ýn Hadassa adýnda bir amca kýzý vardý. Annesiyle babasýný yitiren Hadassa'yý Mordekay evlat edinip büyütmüþtü. Hadassa'nýn öbür adý Ester'di; endamý ve yüzü güzeldi.


text:
Kralýn buyruðu ve fermaný yayýnlandýktan sonra çok sayýda genç kýz Sus Kalesi'ne getirilip harem sorumlusu Hegay'a teslim edildi. Saraya getirilen kýzlar arasýnda Ester de vardý.


text:
Hegay Ester'i beðendi ve ona ayrýcalýk tanýdý. En iyi biçimde beslenip güzelleþmesi için ne gerekiyorsa hemen saðladý; ayrýca kralýn sarayýndan seçilen yedi hizmetçiyi buyruðuna verdi. Sonra onu hizmetçileriyle birlikte haremin en güzel bölümüne yerleþtirdi.


text:
Mordekay, Ester'in nasýl olduðunu ve ona nasýl davranýldýðýný öðrenmek için her gün haremin avlusunun önünde gezinip dururdu.


text:
Her genç kýz sýrasý geldiðinde Kral Ahaþveroþ'un huzuruna çýkacaktý. Ama kýzlarla ilgili kurallar uyarýnca, önce on iki ay süren güzellik bakýmýný tamamlamasý gerekiyordu. Altý ay süreyle her kýza mür* yaðý sürülüyor, altý ay da kremler, losyonlar uygulanýyordu.


text:
Akþam kralýn yanýna giren kýz, ertesi sabah ikinci hareme, cariyelerden sorumlu haremaðasý Þaaþgaz'ýn yönetimindeki hareme dönerdi. Yalnýz kralýn beðendiði, adýyla çaðýrdýðý kýz yeniden onun yanýna girebilirdi.


text:
Kralýn yanýna girme sýrasý Mordekay'ýn evlat edindiði Ester'e -Mordekay'ýn amcasý Avihayil'in kýzýna- gelince, Ester, kralýn kýzlardan sorumlu haremaðasý Hegay'ýn kendisine önerdiklerinden baþka bir þey istemedi. Kendisini gören herkesin beðenisini kazandý.


text:
Ahaþveroþ'un krallýðýnýn yedinci yýlýnda, Tevet diye adlandýrýlan onuncu ayda*, Ester saraya, kralýn yanýna götürüldü.


text:
Kral Ester'i öbür kýzlardan daha çok sevdi, en çok ondan hoþlandý, en çok ona ayrýcalýk tanýdý. Kraliçelik tacýný ona giydirip Vaþti'nin yerine kraliçe yaptý.


text:
Ardýndan Ester'in onuruna büyük bir þölen verdi. Bu þölende bütün önderler ve görevliler hazýr bulundu. Kral bütün illerde bayram ilan etti ve krallara yaraþýr cömertlikle armaðanlar daðýttý.


text:
Ester, Mordekay'ýn verdiði buyruk uyarýnca, soyunu ve halkýný henüz açýklamamýþtý; kendisini büyüttüðü günlerde olduðu gibi, Mordekay'ýn sözünü dinlemeye devam etti.


text:
Mordekay kralýn kapý görevlisiyken, kapý nöbetçilerinden ikisi, Bigtan ve Tereþ, Kral Ahaþveroþ'a öfkelendiler; onu öldürmek için fýrsat kollamaya baþladýlar.


text:
Durum araþtýrýldý; doðru olduðu anlaþýlýnca da iki adam daraðacýna asýldý ve olay kralýn önünde tarih kayýtlarýna geçirildi.


text:
Bu olaylardan sonra Kral Ahaþveroþ, Agaklý Hammedata'nýn oðlu Haman'ý yüksek bir göreve atayýp onurlandýrdý. Onu bütün önderlerden daha yetkili kýldý.


text:
Kralýn buyruðu üzerine saray kapýsýnda çalýþan herkes Haman'ýn önünde eðilip yere kapanýrdý. Ama Mordekay ne eðildi, ne de yere kapandý.


text:
Görevliler ona bu soruyu her gün sordularsa da Mordekay onlara kulak asmadý. Bunun üzerine durumu Haman'a bildirdiler. Çünkü Mordekay onlara kendisinin Yahudi olduðunu söylemiþti ve böyle davranmaya devam edip etmeyeceðini görmek istiyorlardý.


text:
Yalnýz onu öldürmeyi düþünmekle kalmadý, onun hangi halktan geldiðini bildiði için bütün halkýný, Ahaþveroþ'un egemenliðinde yaþayan bütün Yahudiler'i ortadan kaldýrmaya karar verdi.


text:
Bu iþe en uygun ayý ve günü belirlemek için Ahaþveroþ'un krallýðýnýn on ikinci yýlýnda, birinci ay* olan Nisan*fç* ayýnda Haman'ýn önünde pur, yani kura çekildi. Kura, on ikinci ay olan Adar ayýna düþtü.


text:
Haman Kral Ahaþveroþ'a þöyle dedi: 'Krallýðýnýn bütün illerinde, öbür halklarýn arasýna daðýlmýþ, onlardan ayrý yaþayan bir halk var. Yasalarý bütün öbür halklarýnkinden farklý; kendileri de kralýn yasalarýna uymazlar. Onlarý kendi hallerine býrakmak kralýn çýkarlarýna uygun düþmez.


text:
Kral uygun görüyorsa, yok edilmeleri için yazýlý bir buyruk verilsin. Ben de hazineye ödenmek üzere kralýn memurlarýna on bin talant*fd* gümüþ vereceðim.'


text:
Bunun üzerine kral mühür yüzüðünü parmaðýndan çýkartýp Agaklý Hammedata'nýn oðlu Yahudi düþmaný Haman'a verdi.


text:
Birinci ayýn on üçüncü günü kralýn yazmanlarý çaðrýldý ve Haman'ýn buyruðu her ile kendi iþaretleriyle ve her halka kendi diliyle yazýlarak satraplara*, il valilerine ve bütün halk önderlerine gönderildi. Buyruk Kral Ahaþveroþ'un adýný ve yüzüðünün mührünü taþýyordu.


text:
Krallýðýn bütün illerine ulaklar aracýlýðýyla mektuplar gönderildi. Bu mektuplar, on ikinci ay olan Adar ayýnýn on üçüncü günü, genç, yaþlý, kadýn, çocuk, bütün Yahudiler'in bir günde öldürülüp yok edilmesini, kökünün kurutulup mal mülklerinin de yaðmalanmasýný buyuruyordu.


text:
Bu fermanýn metni her ilde yasa olarak duyurulacak ve bütün halklara bildirilecekti. Öyle ki, herkes belirlenen gün için hazýr olsun.


text:
Ulaklar kralýn buyruðuyla hemen yola çýktýlar. Ferman Sus Kalesi'nde de duyuruldu. Sus halký þaþkýnlýk içindeyken kral ile Haman oturmuþ içki içiyorlardý.


text:
Mordekay olup bitenleri öðrenince giysilerini yýrttý, çula sarýnýp baþýndan aþaðý kül döktü, yüksek sesle ve acýyla feryat ederek kent merkezine geldi.


text:
Kralýn buyruðunun ve fermanýnýn ulaþtýðý her ilde Yahudiler büyük yas tuttular, aðlayýp feryat ettiler, oruç* tuttular. Birçoðu da çula sarýnýp kül içinde yattý.


text:
Hizmetçileriyle haremaðalarý gelip Mordekay'ýn durumunu anlatýnca, Kraliçe Ester çok sarsýldý. Çulunu çýkartýp giyinmesi için Mordekay'a giysiler gönderdi, ama Mordekay bunlarý kabul etmedi.


text:
Bunun üzerine Ester kralýn kendi hizmetine atadýðý haremaðalarýndan biri olan Hatak'ý çaðýrttý; Mordekay'dan ne olup bittiðini ve nedenini öðrenmesini buyurdu.


text:
Mordekay baþýna gelen her þeyi ona anlattý. Yahudiler'in yok edilmesi için Haman'ýn saray hazinesine vaat ettiði paranýn miktarýný bile tam tamýna ona bildirdi.


text:
Ester'e gösterip açýklamasý için Sus'ta yayýmlanan, Yahudiler'in kökünün kurutulmasýný isteyen fermanýn bir kopyasýný da ona verdi. Ester'in krala çýkmasýný, ondan merhamet dileyip kendi halký için yalvarmasýný istedi.


text:
'Kralýn bütün adamlarý ve illerinde yaþayan halk biliyor ki, çaðrýlmadan sarayýn iç avlusuna girip kralýn yanýna yaklaþan her erkek ya da kadýn için tek bir ceza vardýr. Kral altýn asasýný uzatýp canlarýný baðýþlamadýkça bu kiþiler ölüme çarptýrýlýr. Ben de otuz gündür kralýn huzuruna çaðrýlmýþ deðilim.'


text:
Mordekay ona þu yanýtý götürmelerini istedi: 'Sarayda yaþadýðýn için bütün Yahudiler içinde kurtulacak tek kiþinin sen olacaðýný sanma.


text:
Þu anda susarsan, Yahudiler'e yardým ve kurtuluþ baþka yerden gelecektir; ama sen ve babanýn ev halký yok olacaksýnýz. Kim bilir, belki de böyle bir gün için kraliçe oldun.'


text:
'Git, Sus'taki bütün Yahudiler'i topla; benim için oruç tutun; üç gün, üç gece hiçbir þey yemeyin, içmeyin. Hizmetçilerimle ben de sizin gibi oruç tutacaðýz. Ardýndan, kurala aykýrý olduðu halde kralýn huzuruna çýkacaðým; ölürsem ölürüm.'


text:
Üçüncü gün Ester kraliçe giysilerini kuþanýp sarayýn iç avlusunda, taht odasýnýn önünde durdu. Kral bu odanýn giriþ kapýsýnýn karþýsýndaki tahtýnda oturuyordu.


text:
Avluda bekleyen Kraliçe Ester'i görünce onu hoþgörüyle karþýlayýp elindeki altýn asayý ona doðru uzattý. Ester yaklaþýp asanýn ucuna dokundu.


text:
Kral ona, 'Ne istiyorsun Kraliçe Ester, dileðin ne?' diye sordu. 'Krallýðýn yarýsýný bile istesen sana verilecektir.'


text:
Ester, 'Kral uygun görüyorsa, bugün kendisi için vereceðim þölene Haman'la birlikte gelsin' diye karþýlýk verdi.


text:
Þarap içerlerken kral yine Ester'e sordu: 'Söyle, ne istiyorsun? Ne istersen verilecek. Dileðin nedir? Krallýðýn yarýsýný bile istesen sana baðýþlanacak.'


text:
'Kral benden hoþnutsa, istediðimi vermek, dileðimi yerine getirmek istiyorsa, kral ve Haman yarýn kendileri için vereceðim þölene gelsinler, o zaman kralýn sorusunu yanýtlarým.'


text:
Haman o gün þölenden mutlu ve sevinçli ayrýldý. Ama Mordekay'ý sarayýn kapýsýnda görünce ve onun ayaða kalkmadýðýný, kendisine saygý göstermediðini farkedince öfkeden kudurdu.


text:
Onlara sonsuz zenginliðinden, çok sayýdaki oðullarýndan, kralýn, kendisini nasýl onurlandýrdýðýndan, öbür önderlerinden ve görevlilerinden üstün tuttuðundan söz etti.


text:
'Üstelik, Kraliçe Ester, verdiði þölene kralýn yanýsýra yalnýz beni çaðýrdý' diye ekledi, 'Yarýnki þölene de kralla birlikte beni davet etti.


text:
Ne var ki, o Yahudi Mordekay'ý sarayýn kapýsýnda otururken gördükçe bunlardan hiçbirinin gözümde deðeri kalmýyor.'


text:
Karýsý Zereþ ve bütün dostlarý Haman'a þöyle dediler: 'Elli arþýn*fe* yüksekliðinde bir daraðacý kurulsun. Sabah olunca kraldan Mordekay'ý oraya astýrmasýný iste. Sonra da sevinç içinde kralla birlikte þölene gidersin.'


text:
Kayýtlar Kral Ahaþveroþ'u öldürmeyi tasarlamýþ olan iki görevliden söz ediyordu. Kapý nöbetçisi olarak görev yapmýþ olan Bigtan ve Tereþ adýndaki bu iki adamý Mordekay ele vermiþti.


text:
Kral, 'Avluda kim var?' diye sordu. O sýrada Haman sarayýn dýþ avlusuna yeni girmiþti. Kraldan, hazýrlattýðý daraðacýna Mordekay'ýn asýlmasýný isteyecekti.


text:
giysiyi ve atý en üst yöneticilerinden birine verir; o da kralýn onurlandýrmak istediði kiþiyi giydirip atýn üstünde kent meydanýnda gezdirir. Önden giderek, <Kralýn onurlandýrmak istediði kiþiye böyle davranýlýr> diye baðýrýr.'


text:
Kral Haman'a, 'Hemen git' dedi, 'Giysiyle atý al ve söylediklerini kralýn kapý görevlisi Yahudi Mordekay için yap. Söylediklerinin hiçbirinde kusur etme.'


text:
Böylece Haman giysiyi ve atý aldý, Mordekay'ý giydirip atýn üstünde kent meydanýnda gezdirmeye baþladý. Önden giderek, 'Kralýn onurlandýrmak istediði kiþiye böyle davranýlýr' diye baðýrýyordu.


text:
Onlar daha konuþurken, kralýn haremaðalarý gelip Haman'ý apar topar Ester'in vereceði þölene götürdüler.


text:
O gün þarap içerlerken kral Ester'e yine sordu: 'Ýsteðin nedir, Kraliçe Ester? Ne istersen verilecek. Dileðin nedir? Krallýðýn yarýsýný bile istesen sana baðýþlanacak.'


text:
Kraliçe Ester þöyle yanýtladý: 'Ey kralým, eðer benden hoþnutsan ve uygun görüyorsan, isteðim canýmý baðýþlaman, dileðim de halkýmý esirgemendir.


text:
Çünkü ben ve halkým öldürülüp yok edilmek, yeryüzünden silinmek üzere satýldýk. Eðer köle ve cariye olarak satýlmýþ olsaydýk sesimi çýkartmazdým; böyle bir sorun için kralý rahatsýz etmek uygun olmazdý.'


text:
Kral Ahaþveroþ Kraliçe Ester'e, 'Böyle bir þeyi yapmaya cüret eden kim, nerede bu adam?' diye sordu.


text:
Kral öfkeyle içki masasýndan kalkýp sarayýn bahçesine çýktý. Haman ise Kraliçe Ester'den canýný baðýþlamasýný istemek için içerde kaldý. Çünkü kralýn kendisini yok etmeye kararlý olduðunu anlamýþtý.


text:
Kral sarayýn bahçesinden þölen salonuna dönünce, Haman'ý Ester'in uzandýðý sedire kapanmýþ olarak gördü ve, 'Bu adam sarayda, gözümün önünde kraliçeye bile el uzatmaya mý kalkýyor?' diye baðýrdý. Kral sözlerini bitirir bitirmez Haman'ýn yüzünü örttüler.


text:
Krala hizmet eden haremaðalarýndan biri olan Harvona þöyle dedi: 'Bakýn, kralý uyarýp hayatýný kurtaran Mordekay için Haman'ýn hazýrlattýðý elli arþýn*ff* yüksekliðindeki daraðacý Haman'ýn evinin önünde hazýr duruyor.'


text:
O gün Kral Ahaþveroþ Yahudi düþmaný Haman'ýn malýný mülkünü Kraliçe Ester'e verdi. Ester'in Mordekay'a yakýnlýðýný açýklamasý üzerine Mordekay kralýn huzuruna kabul edildi.


text:
Kral, Haman'dan geri almýþ olduðu mühür yüzüðünü parmaðýndan çýkarýp Mordekay'a verdi. Ester de onu Haman'ýn malýnýn mülkünün yöneticisi atadý.


text:
Ester yine kralla görüþtü. Aðlayarak onun ayaklarýna kapandý. Agaklý Haman'ýn Yahudiler'e karþý kurduðu düzene ve kötü tasarýya engel olmasý için yalvardý.


text:
ve þöyle dedi: 'Kral benden hoþnutsa ve uygun görüyorsa, benden hoþlanýyorsa ve dileðimi uygun buluyorsa, Agaklý Hammedata oðlu Haman'ýn krallýðýn bütün illerinde yaþayan Yahudiler'in yok edilmesini buyurmak için yazdýrdýðý mektuplarý yazýlý olarak geçersiz kýlsýn.


text:
Halkýmýn felakete uðradýðýný görmeye nasýl dayanýrým? Soydaþlarýmýn öldürülmesine tanýk olmaya nasýl dayanýrým?'


text:
Kral Ahaþveroþ, Kraliçe Ester'e ve Yahudi Mordekay'a, 'Bakýn' dedi, 'Haman'ýn malýný mülkünü Ester'e verdim ve Yahudiler'i yok etmeyi tasarladýðý için Haman'ý daraðacýna astýrdým.


text:
Ama kral adýna yazýlmýþ ve onun yüzüðüyle mühürlenmiþ yazýyý kimse geçersiz kýlamaz. Bunun için, uygun gördüðünüz biçimde kral adýna Yahudi sorunu konusunda þimdi siz yazýn ve kralýn yüzüðüyle mühürleyin.'


text:
Bunun üzerine üçüncü ay* olan Sivan ayýnýn yirmi üçüncü günü kralýn yazmanlarý çaðrýldý. Mordekay'ýn buyurduðu her þey, Hoddu'dan Kûþ'a*fx* dek uzanan bölgedeki yüz yirmi yedi ilde yaþayan Yahudiler'e, satraplara*, vali ve önderlere yazýldý. Her il için kendi iþaretleri, her halk için kendi dili kullanýldý. Yahudiler'e de kendi alfabelerinde ve kendi dillerinde yazýldý.


text:
Mordekay Kral Ahaþveroþ adýna yazdýrdýðý mektuplarý kralýn yüzüðüyle mühürledi ve kralýn hizmetinde kullanýlmak üzere yetiþtirilen atlara binmiþ ulaklarla her yere gönderdi.


text:
Kral mektuplarda Yahudiler'e bütün kentlerde toplanma ve kendilerini koruma hakkýný veriyordu. Ayrýca kendilerine, çocuklarýna ve kadýnlarýna saldýrabilecek herhangi bir düþman halkýn ya da ilin silahlý güçlerini öldürüp yok etmelerine, kökünü kurutmalarýna ve mallarýný mülklerini yaðmalamalarýna izin veriyordu.


text:
Bu izin Kral Ahaþveroþ'un bütün illerinde tek bir gün -on ikinci ayýn, yani Adar ayýnýn on üçüncü günü- geçerli olacaktý.


text:
Bütün halklara duyurulan bu fermanýn metni her ilde yasa yerine geçecekti. Böylece Yahudiler belirlenen gün düþmanlarýndan öç almaya hazýr olacaklardý.


text:
Kralýn hizmetindeki atlara binen ulaklar, kralýn buyruðuna uyarak hemen dörtnala yola koyuldular. Ferman Sus Kalesi'nde de okundu.


text:
Mordekay, lacivert ve beyaz bir krallýk giysisiyle, baþýnda büyük bir altýn taç ve sýrtýnda ince ketenden mor bir pelerinle kralýn huzurundan ayrýldý. Sus Kenti sevinç çýðlýklarýyla yankýlandý.


text:
Kralýn buyruðu ve fermaný ulaþtýðý her ilde ve her kentte Yahudiler arasýnda sevinç ve mutluluða yol açtý. Þölenler düzenlendi, bir bayram havasý doðdu. Ülkedeki halklardan çok sayýda kiþi Yahudi oldu; çünkü Yahudi korkusu hepsini sarmýþtý.


text:
Kralýn buyruðu ve fermaný, on ikinci ay* olan Adar ayýnýn on üçüncü günü yerine getirilecekti. Yahudi düþmanlarý o gün Yahudiler'i alt etmeyi ummuþlardý, ama tam tersi oldu; Yahudiler kendilerinden nefret edenleri alt ettiler.


text:
Yahudiler kendilerini yok etmeyi tasarlayanlara saldýrmak üzere Kral Ahaþveroþ'un bütün illerindeki kentlerde bir araya geldiler. Hiç kimse onlara karþý koyamadý. Çünkü Yahudi korkusu bütün halklarý sarmýþtý.


text:
Ýl önderleri, satraplar*, valiler ve kralýn memurlarý, Mordekay'dan korktuklarý için Yahudiler'i desteklediler.


text:
Yahudiler bütün düþmanlarýný kýlýçtan geçirdiler, öldürdüler, yok ettiler. Kendilerinden nefret edenlere dilediklerini yaptýlar.


text:
Yahudi düþmaný Hammedata oðlu Haman'ýn on oðlunu -Parþandata, Dalfon, Aspata, Porata, Adalya, Aridata, Parmaþta, Arisay, Ariday ve Vayzata'yý- öldürdüler. Ama yaðmaya giriþmediler.


text:
O da Kraliçe Ester'e, 'Yahudiler Sus Kalesi'nde Haman'ýn on oðlu dahil beþ yüz kiþiyi öldürüp yok etmiþler' dedi, 'Kim bilir, öbür illerimde neler yapmýþlardýr? Ýstediðin nedir, sana vereyim; baþka dileðin var mý, yerine getirilecektir.'


text:
Ester, 'Eðer kral uygun görüyorsa, Sus'taki Yahudiler bugünkü fermanýný yarýn da uygulasýnlar' dedi, 'Haman'ýn on oðlunun cesetleri de daraðacýna asýlsýn.'


text:
Kral bu isteklerin yerine getirilmesini buyurdu. Sus'ta ferman çýkarýldý ve Haman'ýn on oðlu asýldý.


text:
Sus'taki Yahudiler Adar ayýnýn on dördüncü günü yeniden toplanarak kentte üç yüz kiþi daha öldürdüler; ama yaðmaya giriþmediler.


text:
Krallýðýn illerinde yaþayan öbür Yahudiler de canlarýný korumak ve düþmanlarýndan kurtulmak için bir araya geldiler. Kendilerinden nefret edenlerden yetmiþ beþ bin kiþiyi öldürdüler, ama yaðmaya giriþmediler.


text:
Bütün bunlar Adar ayýnýn on üçüncü günü oldu. Yahudiler on dördüncü gün dinlendiler ve o günü þölen ve eðlence günü ilan ettiler.


text:
Sus'taki Yahudiler ise kendilerini savunmak için on üçüncü ve on dördüncü günler bir araya geldiler. On beþinci gün de dinlendiler. O günü þölen ve eðlence günü ilan ettiler.


text:
Taþradaki kentlerde yaþayan Yahudiler iþte bu nedenle Adar ayýnýn* on dördüncü gününü þölen ve eðlence günü olarak kutlarlar ve birbirlerine yemek sunarlar.


text:
Mordekay bu olaylarý kayda geçirdi. Ardýndan Kral Ahaþveroþ'un uzak, yakýn bütün illerinde yaþayan Yahudiler'e mektuplar gönderdi.


text:
Çünkü o günler, Yahudiler'in düþmanlarýndan kurtulduðu günlerdir. O ay kederlerinin sevince, yaslarýnýn mutluluða dönüþtüðü aydýr. Mordekay o günlerde þölenler düzenleyip eðlenmelerini, birbirlerine yemek sunmalarýný, yoksullara armaðanlar vermelerini buyurdu.


text:
Çünkü bütün Yahudiler'in düþmaný Agaklý Hammedata oðlu Haman onlarý yok etmek için düzen kurmuþtu. Onlarý ezip yok etmek için pur, yani kura çekmiþti.


text:
Ama kral durumu öðrenince, Haman'ýn Yahudiler'e karþý kurduðu düzen geri tepti; kral, Haman'ýn ve oðullarýnýn daraðacýna asýlmalarý için yazýlý buyruklar verdi.


text:
Pur sözcüðünden ötürü bu günlere Purim*fg* adý verildi. Böylece Yahudiler, Mordekay'ýn mektubunda yazýlý olanlardan, görüp geçirdiklerinden ve baþlarýna gelenlerden ötürü bu iki günü buyrulduðu biçimde ve günlerde her yýl kutlamayý kabul ettiler. Bu gelenek kendileri için, soylarýndan olanlar ve onlara katýlan herkes için geçerli olacaktý.


text:
Böylece bu günler her ilde, her kentte ve her ailede kuþaktan kuþaða anýmsanacak ve kutlanacaktý. Purim günleri Yahudiler için son bulmayacak ve bu günlerin anýsý kuþaklar boyu sürecekti.


text:
Avihayil'in kýzý Kraliçe Ester ve Yahudi Mordekay Purim'le ilgili bu ikinci mektubu tam yetkiyle yazýp uygulamaya koydular.


text:
Mordekay, Ahaþveroþ'un egemenliði altýndaki yüz yirmi yedi ilde yaþayan Yahudiler'e esenlik ve güvenlik dilekleriyle dolu mektuplar gönderdi.


text:
Kraliçe Ester'le birlikte daha önce kararlaþtýrdýklarý gibi, Purim günlerini belirlenen tarihte kutlamalarýný buyuruyordu. Bu kutlamalara kendilerinin de, soylarýndan gelenlerin de katýlmalarýný, oruç* tutmada ve aðýt yakmada belirlenen kurallara uymalarýný istedi.


text:
Büyüklüðü, kahramanlýklarý ve Mordekay'ý her bakýmdan nasýl onurlandýrdýðý Pers ve Med krallarýnýn tarihinde yazýlýdýr.


text:
Yahudi Mordekay, Kral Ahaþveroþ'tan sonra ikinci adam olmuþtu. Yahudi soydaþlarý arasýnda saygý gören ve çoðunluk tarafýndan sevilen biriydi. Çünkü halkýnýn iyiliðini düþünüyor, bütün soydaþlarýnýn esenliði için çaba gösteriyordu.


text:
Ûs ülkesinde Eyüp adýnda bir adam yaþardý. Kusursuz, doðru bir adamdý. Tanrý'dan korkar, kötülükten kaçýnýrdý.


text:
Yedi bin koyuna, üç bin deveye, beþ yüz çift öküze, beþ yüz çift eþeðe ve pek çok köleye sahipti. Doðudaki insanlarýn en zengini oydu.


text:
Oðullarý sýrayla evlerinde þölen verir, birlikte yiyip içmek için üç kýzkardeþlerini de çaðýrýrlardý.


text:
Bu þölen dönemi bitince Eyüp onlarý çaðýrtýp kutsardý. Sabah erkenden kalkar, 'Çocuklarým günah iþlemiþ, içlerinden Tanrý'ya sövmüþ olabilirler' diyerek her biri için yakmalýk sunu* sunardý. Eyüp hep böyle yapardý.


text:
RAB, 'Kulum Eyüp'e bakýp da düþündün mü?' dedi, 'Çünkü dünyada onun gibisi yoktur. Kusursuz, doðru bir adamdýr. Tanrý'dan korkar, kötülükten kaçýnýr.'


text:
'Onu, ev halkýný, sahip olduðu her þeyi sen çitle çevirip korumadýn mý? Elleriyle yaptýðý her þeyi bereketli kýldýn. Sürüleri bütün ülkeye yayýldý.


text:
RAB Þeytan'a, 'Peki' dedi, 'Sahip olduðu her þeyi senin eline býrakýyorum, yalnýz kendisine dokunma.' Böylece Þeytan RAB'bin huzurundan ayrýldý.


text:
Sabalýlar baskýn yaptý, hepsini alýp götürdü. Uþaklarý kýlýçtan geçirdiler. Yalnýz ben kaçýp kurtuldum sana durumu bildirmek için.'


text:
O daha sözünü bitirmeden baþka bir ulak gelip, 'Tanrý ateþ yaðdýrdý' dedi, 'Koyunlarla uþaklarý yakýp küle çevirdi. Yalnýzca ben kaçýp kurtuldum durumu sana bildirmek için.'


text:
O daha sözünü bitirmeden baþka bir ulak gelip, 'Kildaniler* üç bölük halinde develere saldýrdý' dedi, 'Hepsini alýp götürdüler, uþaklarý kýlýçtan geçirdiler. Yalnýzca ben kurtuldum durumu sana bildirmek için.'


text:
O daha sözünü bitirmeden baþka bir ulak gelip, 'Oðullarýnla kýzlarýn aðabeylerinin evinde yemek yiyip þarap içerken


text:
ansýzýn çölden þiddetli bir rüzgar esti' dedi, 'Evin dört köþesine çarptý; ev gençlerin üzerine yýkýldý, hepsi öldü. Yalnýz ben kurtuldum durumu sana bildirmek için.'


text:
Dedi ki, 'Bu dünyaya çýplak geldim, çýplak gideceðim. RAB verdi, RAB aldý, RAB'bin adýna övgüler olsun!'


text:
Baþka bir gün ilahi varlýklar RAB'bin huzuruna çýkmak için geldiklerinde Þeytan da RAB'bin huzuruna çýkmak için onlarla gelmiþti.


text:
RAB, 'Kulum Eyüp'e bakýp da düþündün mü?' dedi, 'Çünkü dünyada onun gibisi yoktur. Kusursuz, doðru bir adamdýr. Tanrý'dan korkar, kötülükten kaçýnýr. Onu boþ yere yok etmek için beni kýþkýrttýn, ama o doðruluðunu hâlâ sürdürüyor.'


text:
Böylece Þeytan RAB'bin huzurundan ayrýldý. Eyüp'ün bedeninde tepeden týrnaða kadar kötü çýbanlar çýkardý.


text:
Eyüp, 'Aptal kadýnlar gibi konuþuyorsun' diye karþýlýk verdi, 'Nasýl olur? Tanrý'dan gelen iyiliði kabul edelim de kötülüðü kabul etmeyelim mi?'


text:
Eyüp'ün üç dostu -Temanlý Elifaz, Þuahlý Bildat, Naamalý Sofar- Eyüp'ün baþýna gelen bunca kötülüðü duyunca kalkýp bir araya geldiler. Acýsýný paylaþmak, onu avutmak için yanýna gitmek üzere anlaþtýlar.


text:
Yedi gün yedi gece onunla birlikte yere oturdular. Kimse aðzýný açmadý, çünkü ne denli acý çektiðini görüyorlardý.


text:
'Ýþte, ne mutlu Tanrý'nýn eðittiði insana! Bu yüzden Her Þeye Gücü Yeten'in yola getiriþini küçümseme.


text:
Çünkü Her Þeye Gücü Yeten'in oklarý içimde, Ruhum onlarýn zehirini içiyor, Tanrý'nýn dehþetleri karþýma dizildi.


text:
O dereler için kervanlar yolundan sapar, Çöle çýkýp yok olurlar. Tema'nýn kervanlarý su arar, Saba'dan gelen yolcular umutla bakar.


text:
<Benim için bir þey verin> Ya da, <Rüþvet verip Beni düþmanýn elinden kurtarýn, Acýmasýzlarýn elinden alýn> dedim mi?


text:
Yatarken, <Ne zaman kalkacaðým> diye düþünüyorum, Ama gece uzadýkça uzuyor, Gün doðana dek dönüp duruyorum.


text:
Þu anda bana bakan gözler bir daha beni görmeyecek, Senin gözlerin üzerimde olacak, Ama ben yok olacaðým.


text:
Yaþamýmdan tiksiniyor, Sonsuza dek yaþamak istemiyorum; Çek elini benden, çünkü günlerimin anlamý kalmadý.


text:
Gözünü üzerimden hiç ayýrmayacak mýsýn, Tükürüðümü yutacak kadar bile beni rahat býrakmayacak mýsýn?


text:
Günah iþledimse, ne yaptým sana, Ey insan gözcüsü? Niçin beni kendine hedef seçtin? Sana yük mü oldum?


text:
Niçin isyanýmý baðýþlamaz, Suçumu affetmezsin? Çünkü yakýnda topraða gireceðim, Beni çok arayacaksýn, ama ben artýk olmayacaðým.'


text:
Temiz ve doðruysan, O þimdi bile senin için kollarý sývayýp Seni hak ettiðin yere geri getirecektir.


text:
Hoþuna mý gidiyor gaddarlýk etmek, Kendi ellerinin emeðini reddedip Kötülerin tasarýlarýný onaylamak?


text:
Bilgeliðin sýrlarýný bildirse! Çünkü bilgelik çok yönlüdür. Bil ki, Tanrý günahlarýndan bazýlarýný unuttu bile.


text:
Ama kötülerin gözlerinin feri sönecek, Kaçacak yer bulamayacaklar, Tek umutlarý son soluklarýný vermek olacak.'


text:
'Gülünç oldum dostlarýma, Ben ki, Tanrý'ya yakarýrdým, yanýtlardý beni. Doðru ve kusursuz adam gülünç oldu.


text:
Soyguncularýn çadýrlarýnda rahatlýk var, Tanrý'yý gazaba getirenler güvenlik içinde, Tanrý'ya deðil, kendi bileklerine güveniyorlar.


text:
'Keþke beni ölüler diyarýna gizlesen, Öfken geçinceye dek saklasan, Bana bir süre versen de, beni sonra anýmsasan.


text:
Karanlýktan kaçamayacak, Filizlerini alev kurutacak, Tanrý'nýn aðzýndan çýkan solukla yok olacaktýr.


text:
Yerimde siz olsaydýnýz, Ben de sizin gibi konuþabilirdim; Size karþý güzel sözler dizer, Baþýmý sallayabilirdim.


text:
Tanrý öfkeyle saldýrýp parçalýyor beni, Diþlerini gýcýrdatýyor bana, Düþmaným gözlerini üzerime dikiyor.


text:
Ben rahat yaþýyordum, ama Tanrý paraladý beni, Boynumdan tutup yere çaldý. Beni hedef yaptý kendine.


text:
Sen kendini öfkenle paralýyorsun, Senin uðruna dünyadan vaz mý geçilecek? Kayalar yerini mi deðiþtirecek?


text:
Ordularý üstüme üstüme geliyor, Bana karþý rampalar yapýyor, Çadýrýmýn çevresinde ordugah kuruyorlar.


text:
Kýlýçtan korkmalýsýnýz, Çünkü kýlýç cezasý öfkeli olur, O zaman adaletin var olduðunu göreceksiniz.'


text:
Koyu karanlýk onun hazinelerini gözlüyor. Körüklenmemiþ ateþ onu yiyip bitirecek, Çadýrýnda artakalaný tüketecek.


text:
'Kaç kez kötülerin kandili söndü, Baþlarýna felaket geldi, Tanrý öfkelendiðinde paylarýna düþen kederi verdi?


text:
<Tanrý babalarýn cezasýný çocuklarýna çektirir> diyorsunuz, Kendilerine çektirsin de bilsinler nasýl olduðunu.


text:
Haklý kiþi davasýný oraya, O'nun önüne getirebilirdi, Ben de yargýlanmaktan sonsuza dek kurtulurdum.


text:
Bakýn, yoksullar çöldeki yaban eþekleri gibi Yiyecek bulmak için erkenden iþe çýkýyorlar, Çocuklarýna yiyeceði kýrlar saðlýyor.


text:
Kentlerden insan iniltileri yükseliyor, Yaralý canlar feryat ediyor, Ama Tanrý haksýzlýðý önemsemiyor.


text:
Rahim onlarý unutacak, Kurtlara yem olacak, Bir daha anýlmayacaklar. Haksýzlýk bir aðaç gibi kýrýlacak.


text:
Kýsa süre yükselir, sonra yok olurlar, Düþerler, týpký ötekiler gibi alýnýp götürülür, Baþak baþý gibi kesilirler.>


text:
Bunlar yaptýklarýnýn küçücük parçalarý, O'ndan duyduðumuz hafif bir fýsýltýdýr. Gürleyen gücünü kim anlayabilir?'*fý*


text:
'Hakkýmý elimden alan Tanrý'nýn varlýðý hakký için, Bana acý çektiren Her Þeye Gücü Yeten'in hakký için,


text:
Maden kuyusunu insanlarýn oturduðu yerden uzakta açar, Ýnsan ayaðýnýn unuttuðu yerlerde, Herkesten uzak iplere sarýlýp sallanýr.


text:
Onlarýn yolunu ben seçer, baþlarýnda dururdum, Askerlerinin ortasýnda kral gibi otururdum, Yaslýlarý avutan biri gibiydim.


text:
'Ama þimdi, yaþý benden küçük olanlar Benimle alay etmekte, Oysa babalarýný sürümün köpeklerinin Yanýna koymaya tenezzül etmezdim.


text:
Kalabalýktan çok korktuðum, Boylarýn aþaðýlamasýndan yýldýðým, Susup dýþarý çýkmadýðým için Suçumu baðrýmda gizleyip Adem gibi isyanýmý örttümse,


text:
-'Keþke beni dinleyen biri olsa! Ýþte savunmamý imzalýyorum, Her Þeye Gücü Yeten bana yanýt versin! Hasmýmýn yazdýðý tomar elimde olsa,


text:
Ram ailesinden Bûzlu Barakel oðlu Elihu Eyüp'e çok öfkelendi. Çünkü Eyüp kendini Tanrý'dan haklý görüyordu.


text:
Elihu Eyüp'ün üç arkadaþýna da öfkelendi, çünkü Eyüp'ü*fj* suçlamalarýna karþýn saðlam bir yanýt bulamamýþlardý.


text:
Bûzlu Barakel oðlu Elihu þöyle konuþtu: 'Ben yaþça küçüðüm, sizse yaþlýsýnýz. Bu yüzden çekindim, bildiðimi söylemekten korktum.


text:
Bütün dikkatimi size çevirdim. Ama hiçbiriniz Eyüp'ün haksýzlýðýný kanýtlayamadý, Onun söylediklerine karþýlýk veremedi.


text:
'Yine de insana doðruyu bildirmek için Yanýnda bir melek, bin melekten biri Arabulucu olarak bulunursa,


text:
Dua ettiðinde Tanrý ondan hoþnut kalýr, O da Tanrý'nýn yüzünü görüp sevinir. Tanrý onun durumunu düzeltir.


text:
Sonra insanlarýn önünde türkü çaðýrýr: <Günah iþleyip doðru yoldan saptým, Ama Tanrý hak ettiðim cezayý vermedi bana,


text:
'Ýþte, insanýn canýný çukurdan çýkarmak, Onu yaþam ýþýðýyla aydýnlatmak için Tanrý bütün bunlarý iki kez, Hatta üç kez yapar.


text:
'Bu yüzden, ey saðduyulu insanlar, beni dinleyin! Tanrý kötülük yapar mý, Her Þeye Gücü Yeten haksýzlýk eder mi? Asla!


text:
Önderlere ayrýcalýk tanýmayan, Zengini yoksuldan çok önemsemeyen O deðil mi? Çünkü hepsi O'nun ellerinin iþidir.


text:
Gece yarýsý bir anda ölürler, Herkes sarsýlýr, ölüp gider, Güçlüler de insan eli deðmeden alýnýp götürülür.


text:
Ama Tanrý sessiz kalýrsa kim O'nu suçlayabilir? Yüzünü gizlerse kim O'nu görebilir? Bir ulusa karþý da bir insana karþý da O hep aynýdýr,


text:
O'nu reddettiðin halde, Senin keyfince mi seni ödüllendirmeli? Çünkü karar verecek olan sensin, ben deðil, Öyleyse anlat bana bildiðini.


text:
Çünkü günahýna isyan da ekliyor, Önümüzde alay edercesine el çýrpýyor, Tanrý'ya karþý konuþtukça konuþuyor.'


text:
Genç yaþta ölüp giderler, Yaþamlarý putperest tapýnaklarýnda fuhþu iþ edinmiþ erkekler arasýnda sona erer.


text:
'Evet, seni sýkýntýdan çeker çýkarýrdý; Darlýðýn olmadýðý geniþ bir yere, Zengin yiyeceklerle bezenmiþ bir sofraya.


text:
'Dað keçilerinin ne zaman doðurduðunu biliyor musun? Geyiklerin yavruladýðý zamaný sen mi gözlüyorsun?


text:
Boru çaldýkça, <Hi!> diye kiþner, Savaþ kokusunu, komutanlarýn gürleyen sesini, Savaþ çýðlýklarýný uzaklardan duyar.


text:
<Tasarýmý bilgisizce karartan bu adam kim?> diye sordun. Kuþkusuz anlamadýðým þeyleri konuþtum, Beni aþan, bilmediðim þaþýlasý iþleri.


text:
RAB Eyüp'le konuþtuktan sonra, Temanlý Elifaz'a: 'Sana ve iki dostuna karþý öfkem alevlendi' dedi, 'Çünkü kulum Eyüp gibi hakkýmda doðruyu konuþmadýnýz.


text:
Þimdi yedi boða, yedi koç alýp kulum Eyüp'ün yanýna gidin, kendiniz için yakmalýk sunu* sunun. Kulum Eyüp sizin için dua etsin. Çünkü onun duasýný kabul eder, aptallýðýnýzýn karþýlýðýný vermem. Kulum Eyüp gibi hakkýmda doðruyu konuþmadýnýz.'


text:
Temanlý Elifaz, Þuahlý Bildat, Naamalý Sofar gidip RAB'bin söylediðini yaptýlar. RAB de Eyüp'ün duasýný kabul etti.


text:
Eyüp dostlarý için dua ettikten sonra, RAB onu eski gönencine kavuþturup ona önceki varlýðýnýn iki katýný verdi.


text:
Bütün erkek ve kýz kardeþleri, eski tanýdýklarýnýn hepsi Eyüp'ün yanýna gelip evinde onunla birlikte yemek yediler. Acýsýný paylaþýp RAB'bin baþýna getirmiþ olduðu felaketlerden ötürü onu avuttular. Her biri ona bir parça gümüþ*fp*, bir de altýn halka verdi.


text:
RAB Eyüp'ün sonunu baþýndan bereketli kýldý. On dört bin koyuna, altý bin deveye, bin çift öküze, bin eþeðe sahip oldu.


text:
Ülkenin hiçbir yerinde Eyüp'ün kýzlarý kadar güzel kýzlar yoktu. Babalarý, kardeþlerinin yanýsýra onlara da miras verdi.


text:
Ne mutlu o insana ki, kötülerin öðüdüyle yürümez, Günahkârlarýn yolunda durmaz, Alaycýlarýn arasýnda oturmaz.


text:
Böylesi akarsu kýyýlarýna dikilmiþ aðaca benzer, Meyvesini mevsiminde verir, Yapraðý hiç solmaz. Yaptýðý her iþi baþarýr.


text:
Oðulu öpün ki öfkelenmesin, Yoksa izlediðiniz yolda mahvolursunuz. Çünkü öfkesi bir anda alevleniverir. Ne mutlu O'na sýðýnanlara!


text:
Sana seslenince yanýtla beni, Ey adil Tanrým! Ferahlat beni sýkýntýya düþtüðümde, Lütfet bana, kulak ver duama.


text:
Ey insanlar, ne zamana dek Onurumu utanca çevireceksiniz? Ne zamana dek boþ þeylere gönül verecek, Yalan peþinde koþacaksýnýz? |iSela*


text:
Çünkü onlarýn sözüne güvenilmez, Yürekleri yýkým dolu. Aðýzlarý açýk birer mezardýr, Yaltaklanýr dururlar.


text:
Ey Tanrý, onlarý suçlu çýkar! Kurduklarý düzen yýkýmlarýna yol açsýn. Kov onlarý sayýsýz isyanlarý yüzünden. Çünkü sana karþý ayaklandýlar.


text:
Sevinsin sana sýðýnan herkes, Sevinç çýðlýklarý atsýn sürekli, Kanat ger üzerlerine; Sevinçle coþsun adýný sevenler sende.


text:
Ey adil Tanrým! Kötülerin kötülüðü son bulsun, Doðrular güvene kavuþsun, Sen ki akýllarý, gönülleri sýnarsýn.


text:
Acý bana, ya RAB! Ey beni ölümün eþiðinden kurtaran, Benden nefret edenler yüzünden çektiðim sýkýntýya bak!


text:
Öyle ki, övgüye deðer iþlerini anlatayým, Siyon Kenti'nin kapýlarýnda Saðladýðýn kurtuluþla sevineyim.


text:
Adil yargýlarýyla RAB kendini gösterdi, Kötüler kendi kurduklarý tuzaða düþtü. |iHigayon*fh* |isela*


text:
Kötülerin yollarý her zaman baþarýya götürür. Öyle yücedir ki senin yargýlarýn, Kötüler anlayamaz, düþmanýna burun kývýrýr.


text:
Gizli yerlerde pusuya yatar Çalýlýktaki aslan gibi, Kapmak için mazlumu bekler Ve aðýna düþürüp yakalar.


text:
Oysa sen sýkýntý ve acý çekenleri görürsün, Yardým etmek için onlarý izlersin; Çaresizler sana dayanýr, Öksüzün yardýmcýsý sensin.


text:
Bak, kötüler yaylarýný geriyor, Temiz yürekli insanlarý Karanlýkta vurmak için Oklarýný kiriþine koyuyor.


text:
'Þimdi kalkacaðým' diyor RAB, 'Çünkü mazlumlar eziliyor, Yoksullar inliyor, Özledikleri kurtuluþu vereceðim onlara.'


text:
Keþke Ýsrail'in kurtuluþu Siyon'dan gelse! RAB halkýný eski gönencine kavuþturunca, Yakup soyu sevinecek, Ýsrail halký coþacak.


text:
Aþaðýlýk insanlarý hor görür, Ama RAB'den korkanlara saygý duyar. Kendi zararýna ant içse bile, dönmez andýndan.


text:
Baþka ilahlarýn ardýnca koþanlarýn derdi artacak. Onlarýn kan sunularýný dökmeyeceðim, Adlarýný aðzýma almayacaðým.


text:
Yüreðimi yokladýn, Gece denedin, Sýnadýn beni, Kötü bir þey bulmadýn; Kararlýyým, aðzýmdan kötü söz çýkmaz,


text:
Elinle bu insanlardan, ya RAB, Yaþam payý bu dünyada olan insanlardan. Varsýn karýnlarý vereceðin cezalara doysun, Çocuklarý da yiyip doysun, Artaný torunlarýna kalsýn!


text:
RAB benim kayam, sýðýnaðým, kurtarýcýmdýr, Tanrým, kayam, sýðýnacak yerimdir, Kalkaným, güçlü kurtarýcým, korunaðýmdýr!


text:
Sýkýntý içinde RAB'be yakardým, Yardýma çaðýrdým Tanrým'ý. Tapýnaðýndan sesimi duydu, Haykýrýþým kulaklarýna ulaþtý.


text:
Denizin dibi göründü, Yeryüzünün temelleri açýða çýktý, ya RAB, Senin azarlamandan, Burnundan çýkan güçlü soluktan.


text:
Halkýmýn çekiþmelerinden beni kurtardýn, Uluslarýn önderi yaptýn, Tanýmadýðým halklar bana kulluk ediyor.


text:
RAB kralýný büyük zaferlere ulaþtýrýr, Meshettiði* krala, Davut'a ve soyuna Sonsuza dek sevgi gösterir.


text:
Ama sesleri yeryüzünü dolaþýr, Sözleri dünyanýn dört bucaðýna ulaþýr. Güneþ için göklerde çadýr kurdu Tanrý.


text:
RAB'bin yasasý yetkindir, cana can katar, RAB'bin buyruklarý güvenilirdir, Saf adama bilgelik verir,


text:
Onlara altýndan, bol miktarda saf altýndan çok istek duyulur, Onlar baldan, süzme petek balýndan tatlýdýr.


text:
Bilerek iþlenen günahlardan koru kulunu, Ýzin verme bana egemen olmalarýna! O zaman büyük isyandan uzak, Kusursuz olurum.


text:
Aðzýmdan çýkan sözler, Yüreðimdeki düþünceler, Kabul görsün senin önünde, Ya RAB, kayam, kurtarýcým benim*fk*!


text:
O zaman zaferini sevinç çýðlýklarýyla kutlayacaðýz, Tanrýmýz'ýn adýyla sancaklarýmýzý dikeceðiz. RAB senin bütün dileklerini yerine getirsin.


text:
Þimdi anladým ki, RAB meshettiði* kralý kurtarýyor, Sað elinin kurtarýcý gücüyle Kutsal göklerinden ona yanýt veriyor.


text:
Tanrým, Tanrým, beni neden terk ettin? Niçin bana yardým etmekten, Haykýrýþýma kulak vermekten uzak duruyorsun?


text:
Ey sizler, RAB'den korkanlar, O'na övgüler sunun! Ey Yakup soyu, O'nu yüceltin! Ey Ýsrail soyu, O'na saygý gösterin!


text:
Çünkü O mazlumun çektiði sýkýntýyý hafife almadý, Ondan tiksinmedi, yüz çevirmedi; Kendisini yardýma çaðýrdýðýnda ona kulak verdi.


text:
Yeryüzünün dört bucaðý anýmsayýp RAB'be dönecek, Uluslarýn bütün soylarý O'nun önünde yere kapanacak.


text:
Yeryüzündeki bütün zenginler doyacak Ve O'nun önünde yere kapanacak, Topraða gidenler, Ölümlerine engel olamayanlar, Eðilecekler O'nun önünde.


text:
Karanlýk ölüm vadisinden geçsem bile, Kötülükten korkmam. Çünkü sen benimlesin. Çomaðýn, deðneðin güven verir bana.


text:
Bana gerçek yolunda öncülük et, eðit beni; Çünkü beni kurtaran Tanrý sensin. Bütün gün umudum sende.


text:
RAB'den tek dileðim, tek isteðim þu: RAB'bin güzelliðini seyretmek, Tapýnaðýnda O'na hayran olmak için Ömrümün bütün günlerini O'nun evinde geçirmek.


text:
Çünkü O kötü günde beni çardaðýnda gizleyecek, Çadýrýnýn emin yerinde saklayacak, Yüksek bir kaya üzerine çýkaracak beni.


text:
O zaman çevremi saran düþmanlarýma karþý Baþým yukarý kalkacak, Sevinçle haykýrarak kurbanlar sunacaðým O'nun çadýrýnda, O'nu ezgilerle, ilahilerle öveceðim.


text:
Yüzünü benden gizleme, Kulunu öfkeyle geri çevirme! Bana hep yardýmcý oldun; Býrakma, terk etme beni, Ey beni kurtaran Tanrý!


text:
Beni hasýmlarýmýn keyfine býrakma, Çünkü yalancý tanýklar dikiliyor karþýma, Aðýzlarý þiddet saçýyor.


text:
Ya RAB, sana yakarýyorum, Kayam benim, kulak týkama sesime; Çünkü sen sessiz kalýrsan, Ölüm çukuruna inen ölülere dönerim ben.


text:
Beni kötülerle, haksýzlýk yapanlarla Ayný kefeye koyup cezalandýrma. Onlar komþularýyla dostça konuþur, Ama yüreklerinde kötülük beslerler.


text:
Eylemlerine, yaptýklarý kötülüklere göre onlarý yanýtla; Yaptýklarýnýn, hak ettiklerinin karþýlýðýný ver.


text:
Onlar RAB'bin yaptýklarýna, Ellerinin eserine önem vermezler; Bu yüzden RAB onlarý yýkacak, Bir daha ayaða kaldýrmayacak.


text:
RAB benim gücüm, kalkanýmdýr, O'na yürekten güveniyor ve yardým görüyorum. Yüreðim coþuyor, Ezgilerimle O'na þükrediyorum.


text:
RAB'bin sesi geyikleri doðurtur*fl*, Ormanlarý çýplak býrakýr. O'nun tapýnaðýnda herkes 'Yücesin!' diye haykýrýr.


text:
Çünkü öfkesi bir an sürer, Lütfu ise bir ömür; Gözyaþlarýnýz belki bir gece akar, Ama sabahla sevinç doðar.


text:
Ya RAB, lütfunla beni güçlü bir dað gibi Sarsýlmaz kýldýn; Ama sen yüzünü gizleyince, Dehþete düþtüm.


text:
'Ne yararý olur senin için dökülen kanýmýn, Ölüm çukuruna inersem? Toprak sana övgüler sunar mý, Senin sadakatini ilan eder mi?


text:
Kulak ver bana, Çabuk yetiþ, kurtar beni; Bir kaya ol bana sýðýnmam için, Güçlü bir kale ol kurtulmam için!


text:
Düþmanlarým yüzünden rezil oldum, Özellikle komþularýma. Tanýdýklarýma dehþet salar oldum; Beni sokakta görenler benden kaçar oldu.


text:
Birçoðunun fýsýldaþtýðýný duyuyorum, Her yer dehþet içinde, Bana karþý anlaþtýlar, Canýmý almak için düzen kurdular.


text:
Sussun o yalancý dudaklar; Doðru insana karþý Gururla, tepeden bakarak, Küçümseyerek konuþan dudaklar.


text:
Ýyiliðin ne büyüktür, ya RAB, Onu senden korkanlar için saklarsýn, \q2 Herkesin gözü önünde, Sana sýðýnanlara iyi davranýrsýn.


text:
Ýnsanlarýn düzenlerine karþý, Koruyucu huzurunla üzerlerine kanat gerersin; Saldýrgan dillere karþý Onlarý çardaðýnda gizlersin.


text:
RAB'bi sevin, ey O'nun sadýk kullarý! RAB kendisine baðlý olanlarý korur, Büyüklenenlerin ise tümüyle hakkýndan gelir.


text:
Günahýmý açýkladým sana, Suçumu gizlemedim. 'RAB'be isyanýmý itiraf edeceðim' deyince, Günahýmý, suçumu baðýþladýn. |iSela


text:
Bu nedenle her sadýk kulun Ulaþýlýr olduðun zaman sana dua etsin. Engin sular taþsa bile ona eriþemez.


text:
At ya da katýr gibi anlayýþsýz olmayýn; Onlarý idare etmek için gem ve dizgin gerekir, Yoksa sana yaklaþmazlar.


text:
Ey doðru insanlar, sevinç kaynaðýnýz RAB olsun, coþun; Ey yüreði temiz olanlar, Hepiniz sevinç çýðlýklarý atýn!


text:
Bütün varlýðýmla þöyle diyeceðim: 'Senin gibisi var mý, ya RAB, Mazlumu zorbanýn elinden, Mazlumu ve yoksulu soyguncudan kurtaran?'


text:
Oysa onlar hastalanýnca ben çula sarýnýr, Oruç* tutup alçakgönüllü olurdum. Duam yanýtsýz kalýnca, Bir dost, bir kardeþ yitirmiþ gibi dolaþýrdým. Kederden belim bükülürdü, Annesi için yas tutan biri gibi.


text:
Ama ben sendeleyince toplanýp sevindiler, Toplandý bana karþý tanýmadýðým alçaklar, Durmadan didiklediler beni.


text:
Ne zamana dek seyirci kalacaksýn, ya Rab? Kurtar canýmý bunlarýn saldýrýsýndan, Hayatýmý bu genç aslanlardan!


text:
Sevinmesin boþ yere bana düþman olanlar, Göz kýrpmasýnlar birbirlerine Nedensiz benden nefret edenler.


text:
Beni suçlamak için aðýzlarýný ardýna kadar açtýlar: 'Oh! Oh!' diyorlar, 'Ýþte kendi gözümüzle gördük yaptýklarýný!'


text:
Utansýn kötü halime sevinenler, Kýzarsýn yüzleri hepsinin; Gururla karþýma dikilenler Utanca, rezalete bürünsün.


text:
Benim haklý çýkmamý isteyenler, Sevinç çýðlýklarý atýp coþsunlar; Þöyle desinler sürekli: 'Kulunun esenliðinden hoþlanan RAB yücelsin!'


text:
Doðruluðun ulu daðlara benzer, Adaletin uçsuz bucaksýz enginlere. Ýnsaný da, hayvaný da koruyan sensin, ya RAB.


text:
RAB'bin önünde sakin dur, sabýrla bekle; Kýzýp üzülme iþi yolunda olanlara, Kötü amaçlarýna kavuþanlara.


text:
Ama kötüler yýkýma uðrayacak; RAB'bin düþmanlarý kýr çiçekleri gibi kuruyup gidecek, Duman gibi daðýlýp yok olacak.


text:
Çünkü RAB doðruyu sever, Sadýk kullarýný terk etmez. Onlar sonsuza dek korunacak, Kötülerinse kökü kazýnacak.


text:
RAB'be umut baðla, O'nun yolunu tut, Ülkeyi miras almak üzere seni yükseltecektir. Kötülerin kökünün kazýndýðýný göreceksin.


text:
RAB onlara yardým eder, kurtarýr onlarý, Kötülerin elinden alýp özgür kýlar, Çünkü kendisine sýðýnýrlar.


text:
Canýma susayanlar bana tuzak kuruyor, Zararýmý isteyenler kuyumu kazýyor, Gün boyu hileler düþünüyorlar.


text:
Karar verdim: 'Adýmlarýma dikkat edeceðim, Dilimi günahtan sakýnacaðým; Karþýmda kötü biri oldukça, Aðzýma gem vuracaðým.'


text:
Yalnýz bir karýþ ömür verdin bana, Hiç kalýr hayatým senin önünde. Her insan bir soluktur sadece, En güçlü çaðýnda bile. |iSela*


text:
Sen insaný suçundan ötürü Azarlayarak yola getirirsin, Güve gibi tüketirsin sevdiði þeyleri. Her insan bir soluktur sadece. |iSela


text:
'Duamý iþit, ya RAB, Kulak ver yakarýþýma, Gözyaþlarýma kayýtsýz kalma! Çünkü ben bir garibim senin yanýnda, Bir yabancý, atalarým gibi.


text:
Aðzýma yeni bir ezgi, Tanrýmýz'a bir övgü ilahisi koydu. Çoklarý görüp korkacak Ve RAB'be güvenecekler.


text:
Ya RAB, Tanrým, Harikalarýn, düþüncelerin ne çoktur bizim için; Sana eþ koþulmaz! Duyurmak, anlatmak istesem yaptýklarýný, Saymakla bitmez.


text:
Kurbandan, sunudan hoþnut olmadýn, Ama kulaklarýmý açtýn. Yakmalýk sunu*, günah sunusu* da istemedin.


text:
O zaman þöyle dedim: 'Ýþte geldim; Kutsal Yazý tomarýnda benim için yazýlmýþtýr. Ey Tanrým, senin isteðini yapmaktan zevk alýrým ben, Yasan yüreðimin derinliðindedir.'


text:
Zaferini içimde gizlemem, Baðlýlýðýný ve kurtarýþýný duyururum, Sevgini, sadakatini saklamam büyük topluluktan.


text:
Sayýsýz belalar çevremi sardý, Suçlarým bana yetiþti, önümü göremiyorum; Baþýmdaki saçlardan daha çoklar, Çaresiz kaldým.


text:
Utansýn canýmý almaya çalýþanlar, Yüzleri kýzarsýn! Geri dönsün zararýmý isteyenler, Rezil olsunlar!


text:
Sende neþe ve sevinç bulsun Bütün sana yönelenler! 'RAB yücedir!' desin hep Senin kurtarýþýný özleyenler!


text:
Biri beni görmeye geldi mi, boþ laf ediyor, Fesat topluyor içinde, Sonra dýþarý çýkýp fesadý yayýyor.


text:
Anýmsayýnca içim içimi yiyor, Nasýl toplulukla birlikte yürür, Tanrý'nýn evine kadar alaya öncülük ederdim, Sevinç ve þükran sesleri arasýnda, Bayram eden bir kalabalýkla birlikte.


text:
Neden üzgünsün, ey gönlüm, Neden içim huzursuz? Tanrý'ya umut baðla, Çünkü O'na yine övgüler sunacaðým; O benim kurtarýcým ve Tanrým'dýr.


text:
Gönlüm üzgün, Bu yüzden seni anýmsýyorum, ey Tanrým. Þeria yöresinde, Hermon ve Misar daðlarýnda Çaðlayanlarýn gümbürdeyince, Enginler birbirine sesleniyor, Bütün dalgalarýn, sellerin üzerimden geçiyor.


text:
Kayam olan Tanrým'a diyorum ki, 'Neden beni unuttun? Niçin düþmanlarýmýn baskýsý altýnda Yaslý gezeyim?'


text:
Çünkü sen Tanrým, kalemsin; Neden beni reddettin? Niçin düþmanlarýmýn baskýsý altýnda Yaslý gezeyim?


text:
O zaman Tanrý'nýn sunaðýna, Neþe, sevinç kaynaðým Tanrý'ya gideceðim Ve sana, ey Tanrý, Tanrým benim, Lirle þükredeceðim.


text:
Ey Tanrý, kulaklarýmýzla duyduk, Atalarýmýz anlattý bize, Neler yaptýðýný onlarýn gününde, eski günlerde.


text:
Elinle uluslarý kovdun, Ama atalarýmýza yer verdin; Halklarý kýrdýn, Ama atalarýmýzýn yayýlmasýný saðladýn.


text:
Onlar ülkeyi kýlýçla kazanmadýlar, Kendi bilekleriyle zafere ulaþmadýlar. Senin sað elin, bileðin, yüzünün ýþýðý sayesinde oldu bu; Çünkü sen onlarý sevdin.


text:
Yüreðimden güzel sözler taþýyor, Kral için söylüyorum þiirlerimi, Dilim usta bir yazarýn kalemi gibi olsun.


text:
At sýrtýnda görkeminle, zaferle ilerle, Gerçek ve adalet uðruna*fo* Sað elin korkunç iþler göstersin.


text:
Doðruluðu sever, kötülükten nefret edersin. Bunun için Tanrý, senin Tanrýn, Seni sevinç yaðýyla Arkadaþlarýndan daha çok meshetti*.


text:
Giysilerinin tümü mür*, öd, tarçýn kokuyor; Fildiþi saraylardan gelen çalgý sesleri seni eðlendiriyor!


text:
Kral kýzlarý senin saygýn kadýnlarýn arasýnda, Kraliçe, Ofir altýnlarý içinde senin saðýnda duruyor.


text:
Ýþlemeli giysiler içinde kralýn önüne çýkarýlacak, Arkadaþlarý, ona eþlik eden kýzlar sana getirilecek.


text:
Savaþlarý durdurur yeryüzünün dört bucaðýnda, Yaylarý kýrar, mýzraklarý parçalar, Kalkanlarý*fr* yakar.


text:
Uluslarýn önderleri Ýbrahim'in Tanrýsý'nýn halkýyla bir araya gelmiþ; Çünkü Tanrý'ya aittir yeryüzü krallarý. O çok yücedir.


text:
Her Þeye Egemen RAB'bin kentinde, Tanrýmýz'ýn kentinde, Nasýl duyduksa, öyle gördük. Tanrý onu sonsuza dek güvenlik içinde tutacak. |iSela*


text:
Kuþkusuz herkes biliyor bilgelerin öldüðünü, Aptallarla budalalarýn yok olduðunu. Mallarýný baþkalarýna býrakýyorlar.


text:
Mezarlarý, sonsuza dek evleri, Kuþaklar boyu konutlarý olacak*ft*, Topraklarýna kendi adlarýný verseler bile.


text:
Sürü gibi ölüler diyarýna sürülecekler, Ölüm güdecek onlarý. Tan aðarýnca doðrular onlara egemen olacak, Cesetleri çürüyecek, Ölüler diyarý onlara konut olacak.


text:
Güçlü olan Tanrý, RAB konuþuyor; Güneþin doðduðu yerden battýðý yere kadar Yeryüzünün tümüne sesleniyor.


text:
Tanrýmýz geliyor, sessiz kalmayacak, Önünde yanan ateþ her þeyi kül ediyor, Çevresinde þiddetli bir fýrtýna esiyor.


text:
'Ey halkým, dinle de konuþayým, Ey Ýsrail, sana karþý tanýklýk edeyim: Ben Tanrý'yým, senin Tanrýn'ým!


text:
Ama Tanrý kötüye þöyle diyor: 'Kurallarýmý ezbere okumaya Ya da antlaþmamý aðzýna almaya ne hakkýn var?


text:
Sen bunlarý yaptýn, ben sustum, Beni kendin gibi sandýn. Seni azarlýyorum, Suçlarýný gözünün önüne seriyorum.


text:
Sana karþý, yalnýz sana karþý günah iþledim, Senin gözünde kötü olaný yaptým. Öyle ki, konuþurken haklý, Yargýlarken adil olasýn.


text:
Kurtar beni kan dökme suçundan, Ey Tanrý, beni kurtaran Tanrý, Dilim senin kurtarýþýný ilahilerle övsün.


text:
Senin kabul ettiðin kurban alçakgönüllü bir ruhtur, Alçakgönüllü ve piþman bir yüreði hor görmezsin, ey Tanrý.


text:
O zaman doðru sunulan kurbanlar, Yakmalýk sunular, tümüyle yakmalýk sunular, Seni hoþnut kýlar; O zaman sunaðýnda boðalar sunulur.


text:
Niçin kötülüðünle böbürlenirsin, ey kabadayý, Tanrý'nýn sadýk kullarýna karþý Bütün gün dilin yýkým tasarlar Keskin ustura gibi, ey hilekâr.


text:
Ama Tanrý seni sonsuza dek yýkacak, Seni kapýp çadýrýndan fýrlatacak, Yaþam diyarýndan kökünü sökecek. |iSela


text:
'Ýþte bu adam, Tanrý'ya sýðýnmak istemedi, Servetinin bolluðuna güvendi, Baþkalarýný yýkarak güçlendi!'


text:
Ama korkulmayacak yerde korkacaklar, Çünkü Tanrý seni kuþatanlarýn kemiklerini daðýtacak, Onlarý reddettiði için hepsini utandýracak.


text:
Keþke Ýsrail'in kurtuluþu Siyon'dan gelse! Tanrý halkýný eski gönencine kavuþturunca, Yakup soyu sevinecek, Ýsrail halký coþacak.


text:
Düþman sesinden, kötünün baskýsýndan; Çünkü sýkýntýya sokuyorlar beni, Öfkeyle üstüme üstüme geliyorlar.


text:
Beni aþaðýlayan bir düþman olsaydý, Katlanabilirdim; Bana küstahlýk eden bir hasým olsaydý, Gizlenebilirdim.


text:
Ölüm yakalasýn düþmanlarýmý ansýzýn, Diri diri ölüler diyarýna insinler; Çünkü içleri ve evleri kötülük dolu.


text:
Öncesizlikten bu yana tahtýnda oturan Tanrý, Duyacak ve ezecek onlarý. |iSela Çünkü hiç deðiþmiyor Ve Tanrý'dan korkmuyorlar.


text:
Ama sen, ey Tanrý, ölüm çukuruna atacaksýn kötüleri, Günlerinin yarýsýný görmeyecek katillerle hainler; Bense sana güveniyorum.


text:
Çünkü canýmý ölümden kurtardýn, Ayaklarýmý tökezlemekten korudun; Ýþte yaþam ýþýðýnda, Tanrý huzurunda yürüyorum.


text:
Acý bana, ey Tanrý, acý, Çünkü sana sýðýnýyorum; Felaket geçinceye kadar, Kanatlarýnýn gölgesine sýðýnacaðým.


text:
Gökten gönderip beni kurtaracak, Beni ezmek isteyenleri azarlayacak, |iSela* Sevgisini, sadakatini gösterecektir.


text:
Aslanlarýn arasýndayým, Alev kusan insanlar arasýnda yatarým, Mýzrak gibi, ok gibi diþleri, Keskin kýlýç gibi dilleri.


text:
O zaman insanlar, 'Gerçekten doðrulara ödül var' diyecek, 'Gerçekten dünyayý yargýlayan bir Tanrý var.'


text:
Bak, canýmý almak için pusu kuruyorlar, Güçlüler bana karþý birleþiyorlar, Oysa baþkaldýrmadým, günahým yok, ya RAB.


text:
Sen, ya RAB, Her Þeye Egemen Tanrý, Ýsrail'in Tanrýsý, Uyan bütün uluslarý cezalandýrmak için, Acýma bu suçlu hainlere! |iSela*


text:
Aðýzlarýnýn günahý, dudaklarýndan çýkan söz yüzünden, Gururlarýnýn tuzaðýna düþsünler. Okuduklarý lanet, söyledikleri yalan yüzünden


text:
Yok et onlarý gazabýnla, yok et, tükensinler; Bilsinler ki, Tanrý'nýn egemenliði Yakup soyundan Yeryüzünün ucuna kadar ulaþýr. |iSela


text:
Bense gücün için sabah ezgiler söyleyecek, Sevgini sevinçle dile getireceðim. Çünkü sen bana kale, Sýkýntýlý günümde sýðýnak oldun.


text:
Sana seslenirim yeryüzünün öbür ucundan, Yüreðime hüzün çökünce. Eriþemeyeceðim yüksek bir kayaya çýkar beni,


text:
Birini ezmek için daha ne vakte kadar Hep birlikte üstüne saldýracaksýnýz, Eðri bir duvara, Yerinden oynamýþ bir çite saldýrýr gibi?


text:
Tek düþünceleri onu doruktan indirmektir. Yalandan zevk alýrlar. Aðýzlarýyla hayýrdua ederken, Ýçlerinden lanet okurlar. |iSela*


text:
Sýradan insan ancak bir soluk, Soylu insansa bir yalandýr. Tartýya konduðunda ikisi birlikte soluktan hafiftir.


text:
Ey Tanrý, sensin benim Tanrým, Seni çok özlüyorum, Caným sana susamýþ, Kurak, yorucu, susuz bir diyarda, Bütün varlýðýmla seni arýyorum.


text:
Kralsa Tanrý'da sevinç bulacak. Tanrý'nýn adýyla ant içenlerin hepsi övünecek, Yalancýlarýn aðzýysa kapanacak.


text:
Haksýzlýk yapmayý düþünür, 'Kusursuz bir plan yaptýk!' derler. Ýnsanýn içi ve yüreði derin bir sýrdýr, bilinmez.


text:
Bütün insanlar korkuya kapýlacak, Tanrý'nýn iþini duyuracak, O'nun yaptýklarý üzerinde düþünecekler.


text:
Ne mutlu avlularýnda otursun diye Seçip kendine yaklaþtýrdýðýn kiþiye! Evinin, kutsal tapýnaðýnýn Nimetlerine doyacaðýz.


text:
Ey bizi kurtaran Tanrý, Müthiþ iþler yaparak Zaferle yanýtlarsýn bizi. Sen yeryüzünün dört bucaðýnda, Uzak denizlerdekilerin umudusun;


text:
Dünyanýn öbür ucunda yaþayanlar Korkuya kapýlýr senin belirtilerin karþýsýnda. Doðudan batýya kadar insanlara Sevinç çýðlýklarý attýrýrsýn.


text:
Topraða bakar, çok verimli kýlarsýn, Onu zenginliðe boðarsýn. Ey Tanrý, ýrmaklarýn suyla doludur, Ýnsanlara tahýl saðlarsýn, Çünkü sen topraðý þöyle hazýrlarsýn:


text:
Sabanýn açtýðý yarýklarý bolca sular, Sýrtlarýný düzlersin. Yaðmurla topraðý yumuþatýr, Ürünlerine bereket katarsýn.


text:
Kudretiyle sonsuza dek egemenlik sürer, Gözleri uluslarý süzer; Baþkaldýranlar gurura kapýlmasýn! |iSela


text:
Yakýlan koçlarýn dumanýyla semiz hayvanlardan Sana yakmalýk sunular sunacaðým, Tekeler, sýðýrlar kurban edeceðim. |iSela


text:
Uluslar sevinsin, sevinçten çýðlýk atsýn, Çünkü sen halklarý adaletle yargýlarsýn, Yeryüzündeki uluslara yol gösterirsin. |iSela


text:
Daðýtsýn onlarý daðýlan duman gibi; Ateþin karþýsýnda eriyen balmumu gibi Yok olsun kötüler Tanrý'nýn önünde!


text:
Tanrý'ya ezgiler söyleyin, adýný ilahilerle övün, Çölleri geçecek biniciye yol hazýrlayýn*fa*; O'nun adý RAB'dir, bayram edin önünde!


text:
Tanrý kimsesizlere ev verir, Tutsaklarý özgürlüðe ve gönence kavuþturur, Ama baþkaldýranlar kurak yerde oturur.


text:
Yer sarsýldý, Göklerden yaðmur boþandý Tanrý'nýn önünde, Sina Daðý sarsýldý Tanrý'nýn, Ýsrail'in Tanrýsý'nýn önünde.


text:
Aðýllarýn arasýnda uyurken, Kanatlarý gümüþ, tüyleri pýrýl pýrýl altýnla kaplý Bir güvercine benzersiniz.'


text:
Ey ulu daðlar, niçin yan gözle bakýyorsunuz Tanrý'nýn yerleþmek için seçtiði daða? Evet, RAB orada sonsuza dek oturacaktýr.


text:
Sen yükseðe çýktýn, tutsaklarý peþine taktýn, Ýnsanlardan, baþkaldýranlardan bile armaðanlar aldýn, Oraya yerleþmek için, ya RAB Tanrý.


text:
Önde en küçük oymak Benyamin, Kalabalýk halinde Yahuda önderleri, Zevulun ve Naftali önderleri oradalar!


text:
Ey Tanrý, Yeruþalim'deki tapýnaðýndan göster gücünü, Bizim için kullandýðýn gücünü, ey Tanrý. Krallar sana armaðanlar sunacak.


text:
Azarla kamýþlar arasýnda yaþayan hayvaný, Halklarýn buzaðýlarýyla boðalar sürüsünü*fb*, Çiðne ayaklarýnla gümüþe gönül verenleri, Daðýt savaþtan zevk alan halklarý!


text:
Ne heybetlisin, ey Tanrý, tapýnaðýnda! Ýsrail'in Tanrýsý'na, Halkýna güç, kudret veren Tanrý'ya övgüler olsun!


text:
Yok yere benden nefret edenler Saçlarýmdan daha çok. Kalabalýktýr canýma kasteden haksýz düþmanlarým. Çalmadýðým malý nasýl geri verebilirim?


text:
Ya Rab, Her Þeye Egemen RAB, Utanmasýn sana umut baðlayanlar benim yüzümden! Ey Ýsrail'in Tanrýsý, Benim yüzümden sana yönelenler rezil olmasýn!


text:
Ama benim duam sanadýr, ya RAB. Ey Tanrý, sevginin bolluðuyla, Güvenilir kurtarýþýnla uygun gördüðünde Yanýtla beni.


text:
Bana nasýl hakaret edildiðini, Utandýðýmý, rezil olduðumu biliyorsun; Düþmanlarýmýn hepsi senin önünde.


text:
Hakaret kalbimi kýrdý, dertliyim, Acýlarýmý paylaþacak birini bekledim, çýkmadý, Avutacak birini aradým, bulamadým.


text:
Sende neþe ve sevinç bulsun Bütün sana yönelenler! 'Tanrý yücedir!' desin hep Senin kurtarýþýný özleyenler!


text:
Bense, mazlum ve yoksulum, Ey Tanrý, yardýmýma koþ! Yardýmcým ve kurtarýcým sensin, Geç kalma, ya RAB!


text:
Sýðýnacak kayam ol, Her zaman baþvurabileceðim; Buyruk ver, kurtulayým, Çünkü kayam ve kalem sensin.


text:
Yaþlanýp saçlarýma ak düþse bile Terk etme beni, ey Tanrý, Gücünü gelecek kuþaða, Kudretini sonrakilere anlatana dek.


text:
Sen ki, bana birçok kötü sýkýntý gösterdin, Bana yeniden yaþam verecek, Beni topraðýn derinliklerinden çýkaracaksýn.


text:
Ben de seni, Senin sadakatini çenkle öveceðim, ey Tanrým, Lir çalarak seni ilahilerle öveceðim, Ey Ýsrail'in Kutsalý!


text:
Seni ilahilerle överken, Dudaklarýmla, varlýðýmla sevincimi dile getireceðim, Çünkü sen beni kurtardýn.


text:
Ülkede bol buðday olsun, Dað baþlarýnda dalgalansýn! Baþaklarý Lübnan gibi verimli olsun, Kent halký ot gibi serpilip çoðalsýn!


text:
Kralýn adý sonsuza dek yaþasýn, Güneþ durdukça adý var olsun, Onun aracýlýðýyla insanlar kutsansýn, Bütün uluslar 'Ne mutlu ona' desin!


text:
Ama benim için en iyisi Tanrý'ya yakýn olmaktýr; Bütün iþlerini duyurayým diye Sýðýnak yaptým Egemen RAB'bi kendime.


text:
Anýmsa geçmiþte sahiplendiðin topluluðu, Kendi halkýn olsun diye kurtardýðýn oymaðý Ve üzerine konut kurduðun Siyon Daðý'ný.


text:
Artýk kutsal simgelerimizi görmüyoruz, Peygamberler de yok oldu, Ýçimizden kimse bilmiyor ne zamana dek...


text:
RAB elinde dolu bir kâse* tutuyor, Köpüklü, baharat karýþtýrýlmýþ þarap döküyor; Yeryüzünün bütün kötüleri Tortusuna dek yalayýp onu içiyor.


text:
Adaklar adayýn Tanrý'nýz RAB'be, Yerine getirin adaklarýnýzý, Armaðanlar sunun korkulmasý gereken Tanrý'ya, Bütün çevresindekiler.


text:
Torunlarýndan bunlarý gizlemeyeceðiz; RAB'bin övgüye deðer iþlerini, Gücünü, yaptýðý harikalarý Gelecek kuþaða duyuracaðýz.


text:
RAB Yakup soyuna koþullar bildirdi, Ýsrail'e yasa koydu. Bunlarý çocuklarýna öðretsinler diye Atalarýmýza buyruk verdi.


text:
Tanrý'ya güven duysunlar, Tanrý'nýn yaptýklarýný unutmasýnlar, O'nun buyruklarýný yerine getirsinler;


text:
'Bak, kayaya vurunca sular fýþkýrdý, Dereler taþtý. Peki, ekmek de verebilir mi, Et saðlayabilir mi halkýna?'


text:
Yine de Tanrý sevecendi, Suçlarýný baðýþlýyor, onlarý yok etmiyordu; Çok kez öfkesini tuttu, Bütün gazabýný göstermedi.


text:
Önlerinden uluslarý kovdu, Mülk olarak topraklarýný Ýsrail oymaklarý arasýnda bölüþtürdü. Halkýný konutlarýna yerleþtirdi.


text:
Ey Tanrý, uluslar senin yurduna saldýrdý, Kutsal tapýnaðýný kirletti, Yeruþalim'i taþ yýðýnýna çevirdi.


text:
Kullarýnýn ölülerini yem olarak yýrtýcý kuþlara, Sadýk kullarýnýn etini yabanýl hayvanlara verdiler.


text:
Atalarýmýzýn suçlarýný artýk önümüze sürme, Sevecenliðini hemen göster bize, Çünkü tükendikçe tükendik.


text:
Yardým et bize yüce adýn uðruna, ey bizi kurtaran Tanrý, Kurtar bizi adýn uðruna, baðýþla günahlarýmýzý!


text:
Niçin uluslar, 'Nerede onlarýn Tanrýsý?' diye konuþsun, Kullarýnýn dökülen kanýnýn öcünü alacaðýný bilsinler, Gözlerimizle bunu görelim!


text:
Bizler, kendi halkýn, otlaðýnýn koyunlarý Sonsuza dek þükredeceðiz sana, Kuþaklar boyunca övgülerini dilimizden düþürmeyeceðiz.


text:
Kulak ver, ey Ýsrail'in çobaný, Ey Yusuf'u bir sürü gibi güden, Keruvlar* arasýnda taht kuran, Saç ýþýðýný,


text:
Ya RAB, ey Her Þeye Egemen Tanrý, Bizi eski halimize kavuþtur, Yüzünün ýþýðýyla aydýnlat, kurtulalým!


text:
'Sýkýntýya düþünce seslendin, seni kurtardým, Gök gürlemesinin ardýndan sana yanýt verdim, Meriva*fj* sularýnda seni sýnadým. |iSela*


text:
Caným senin avlularýný özlüyor, Ýçim çekiyor, Yüreðim, bütün varlýðým Sana, yaþayan Tanrý'ya sevinçle haykýrýyor.


text:
Kuþlar bile bir yuva, Kýrlangýç, yavrularýný koyacak bir yer buldu Senin sunaklarýnýn yanýnda, Ey Her Þeye Egemen RAB, Kralým ve Tanrým!


text:
Senin avlularýnda bir gün, Baþka yerdeki bin günden iyidir; Kötülerin çadýrýnda yaþamaktansa, Tanrým'ýn evinin eþiðinde durmayý yeðlerim.


text:
Çünkü RAB Tanrý bir güneþ, bir kalkandýr. Lütuf ve yücelik saðlar; Dürüstçe yaþayanlardan hiçbir iyiliði esirgemez.


text:
Kulak vereceðim RAB Tanrý'nýn ne diyeceðine; Halkýna, sadýk kullarýna esenlik sözü verecek, Yeter ki, bir daha akýlsýzlýk etmesinler.


text:
Ya RAB, yolunu bana öðret, Senin gerçeðine göre yürüyeyim, Kararlý kýl beni, yalnýz senin adýndan korkayým.


text:
Ýyiliðinin bir belirtisini göster bana; Benden nefret edenler görüp utansýn; Çünkü sen, ya RAB, bana yardým ettin, Beni avuttun.


text:
'Beni tanýyanlar arasýnda Rahav*fl* ve Babil'i anacaðým, Filist'i, Sur'u, Kûþ'u* da; <Bu da Siyon'da doðdu> diyeceðim.'


text:
Geçmiþte bir görüm aracýlýðýyla, Sadýk kullarýna þöyle dedin: 'Bir yiðide yardým ettim, Halkýn içinden bir genci yükselttim.


text:
Anýmsa, ya Rab, kullarýnýn nasýl rezil olduðunu, Bütün halklarýn hakaretini baðrýmda nasýl taþýdýðýmý, Düþmanlarýnýn hakaretini, ya RAB, Meshettiðin kralýn attýðý adýma edilen hakaretleri.


text:
Ömrümüz yetmiþ yýl sürüyor, Bilemedin seksen, o da saðlýklýysak; En güzel yýllar da zahmetle, kederle geçiyor, Çabucak bitiyor, uçup gidiyoruz.


text:
Tanrýmýz Rab bizden hoþnut kalsýn. Ellerimizin emeðini boþa çýkarma. Evet, ellerimizin emeðini boþa çýkarma.


text:
Seni kanatlarýnýn altýna alýr, Onlarýn altýna sýðýnýrsýn. O'nun sadakati senin kalkanýn, siperin olur.


text:
Ne gecenin dehþetinden korkarsýn, Ne gündüz uçan oktan, Ne karanlýkta dolaþan hastalýktan, Ne de öðleyin yok eden kýrgýndan.


text:
Ya RAB, sana þükretmek, Ey Yüceler Yücesi, adýný ilahilerle övmek, Sabah sevgini, Gece sadakatini, On telli sazla, çenk ve lirle duyurmak ne güzel!


text:
Kötüler mantar gibi bitse, Suçlular pýtrak gibi açsa bile, Bu onlarýn sonsuza dek yok oluþu demektir.


text:
Tanrýmýz RAB yaptýklarý kötülüðü Kendi baþlarýna getirecek, Kötülükleri yüzünden köklerini kurutacak, Evet, köklerini kurutacak.


text:
Çünkü O Tanrýmýz'dýr, Bizse O'nun otlaðýnýn halký, Elinin altýndaki koyunlarýz. Bugün sesini duyarsanýz,


text:
Kýrk yýl o kuþaktan hep iðrendim, 'Yüreði kötü yola sapan bir halktýr' dedim, 'Yollarýmý bilmiyorlar.'


text:
Uluslara, 'RAB egemenlik sürüyor' deyin. Dünya saðlam kurulmuþ, sarsýlmaz. O halklarý adaletle yargýlar.


text:
Bayram etsin kýrlar ve üzerindekiler! O zaman RAB'bin önünde bütün orman aðaçlarý Sevinçle haykýracak. Çünkü O geliyor! Yeryüzünü yargýlamaya geliyor. Dünyayý adaletle, Halklarý kendi gerçeðiyle yönetecek.


text:
Ey sizler, RAB'bi sevenler, kötülükten tiksinin. O sadýk kullarýnýn canýný korur, Onlarý kötülerin elinden kurtarýr.


text:
El çýrpsýn ýrmaklar, Sevinçle haykýrsýn daðlar RAB'bin önünde! Çünkü O geliyor Yeryüzünü yönetmeye. Dünyayý adaletle, Halklarý doðrulukla yönetecek.


text:
Musa'yla Harun O'nun kâhinlerindendi, Samuel de O'nu adýyla çaðýranlar arasýndaydý. RAB'be seslenirlerdi, O da yanýtlardý.


text:
Ya RAB Tanrýmýz, yanýt verdin onlara; Baðýþlayýcý bir Tanrý oldun, Ama yaptýklarý kötülüðü cezasýz býrakmadýn.


text:
Bilin ki RAB Tanrý'dýr. Bizi yaratan O'dur, biz de O'nunuz*fr*, O'nun halký, otlaðýnýn koyunlarýyýz.


text:
Gözüm ülkenin sadýk insanlarý üzerinde olacak, Yanýmda oturmalarýný isterim; Bana dürüst yaþayan kiþi hizmet edecek.


text:
Kýzýp öfkelendiðin için Külü ekmek gibi yiyor, Ýçeceðime gözyaþý katýyorum. Beni kaldýrýp bir yana attýn.


text:
Böylece halklar ve krallýklar RAB'be tapýnmak için toplanýnca, O'nun adý Siyon'da, Övgüsü Yeruþalim'de duyurulacak.


text:
Onlar yok olacak, ama sen kalýcýsýn. Hepsi bir giysi gibi eskiyecek. Onlarý bir kaftan gibi deðiþtireceksin, Geçip gidecekler.


text:
Çünkü gökler yeryüzünden ne kadar yüksekse, Kendisinden korkanlara karþý sevgisi de o kadar büyüktür.


text:
Ama RAB kendisinden korkanlarý sonsuza dek sever, Antlaþmasýna uyan Ve buyruklarýna uymayý anýmsayan soylarýna adil davranýr.


text:
RAB'be övgüler sunun, ey sizler, O'nun melekleri, O'nun sözünü dinleyen, Söylediklerini yerine getiren güç sahipleri!


text:
RAB'be övgüler sunun, Ey O'nun egemen olduðu yerlerdeki bütün yaratýklar! RAB'be övgüler sun, ey gönlüm!


text:
Evini yukarýdaki sular üzerine kuran, Bulutlarý kendine savaþ arabasý yapan, Rüzgarýn kanatlarý üzerinde gezen,


text:
Hayvanlar için ot, Ýnsanlarýn yararý için bitkiler yetiþtirirsin; Ýnsanlar ekmeðini topraktan çýkarsýn diye,


text:
Yüreklerini sevindiren þarabý, Yüzlerini güldüren zeytinyaðýný, Güçlerini artýran ekmeði hep sen verirsin.


text:
Tükensin dünyadaki günahlýlar, Yok olsun artýk kötüler! RAB'be övgüler sun, ey gönlüm! RAB'be övgüler sunun!


text:
Ey sizler, kulu Ýbrahim'in soyu, Seçtiði Yakupoðullarý, O'nun yaptýðý harikalarý, Olaðanüstü iþlerini Ve aðzýndan çýkan yargýlarý anýmsayýn!


text:
O antlaþmasýný, Bin kuþak için verdiði sözü, Ýbrahim'le yaptýðý antlaþmayý, Ýshak için içtiði andý sonsuza dek anýmsar.


text:
Atalarýmýz Mýsýr'dayken Yaptýðýn harikalarý anlamadý, Çok kez gösterdiðin sevgiyi anýmsamadý, Denizde, Kýzýldeniz'de* baþkaldýrdýlar.


text:
Bu yüzden onlarý yok edeceðini söyledi Tanrý, Ama seçkin kulu Musa O'nun önündeki gedikte durarak, Yok edici öfkesinden vazgeçirdi O'nu.


text:
Bu yüzden RAB elini kaldýrdý Ve çölde onlarý yere sereceðine, Soylarýný uluslarýn arasýna saçacaðýna, Onlarý öteki ülkelere daðýtacaðýna ant içti.


text:
Kenan putlarýna kurban olsun diye Oðullarýnýn, kýzlarýnýn kanýný, Suçsuzlarýn kanýný döktüler; Ülke onlarýn kanýyla kirlendi.


text:
RAB onlarý birçok kez kurtardý, Ama akýllarý fikirleri baþkaldýrmaktaydý Ve alçaltýldýlar suçlarý yüzünden.


text:
Kurtar bizi, ey Tanrýmýz RAB, Topla bizi uluslarýn arasýndan. Kutsal adýna þükredelim, Yüceliðinle övünelim.


text:
Öncesizlikten sonsuza dek, Ýsrail'in Tanrýsý RAB'be övgüler olsun! Bütün halk, 'Amin!' desin. RAB'be övgüler olsun!


text:
Çünkü düþmaným sevgi göstermeyi düþünmedi, Ölesiye baský yaptý mazluma, yoksula, Yüreði kýrýk insana.


text:
Savaþacaðýn gün Gönüllü gidecek askerlerin. Seherin baðrýndan doðan çiy gibi Kutsal giysiler içinde Sana gelecek gençlerin.


text:
Övgüler sunun RAB'be! Doðru insanlarýn toplantýsýnda, Topluluk içinde, Bütün yüreðimle RAB'be þükredeceðim.


text:
Bilgeliðin temeli RAB korkusudur, O'nun kurallarýný yerine getiren herkes Saðduyu sahibi olur. O'na sonsuza dek övgü sunulur!


text:
Kötü kiþi bunu görünce kudurur, Diþlerini gýcýrdatýr, kendi kendini yer, bitirir. Kötülerin dileði boþa çýkar.


text:
Titre, ey yeryüzü, Kayayý havuza, Çakmaktaþýný pýnara çeviren Rab'bin önünde, Yakup'un Tanrýsý'nýn huzurunda.


text:
RAB Tanrý'dýr, aydýnlattý bizi. Ýplerle baðlayýn bayram kurbanýný*fa*, Ýlerleyin sunaðýn boynuzlarýna kadar.


text:
Oymaklar çýkar oraya, RAB'bin oymaklarý, Ýsrail'e verilen öðüt uyarýnca, RAB'bin adýna þükretmek için.


text:
Nasýl kullarýn gözleri efendilerinin, Hizmetçinin gözleri hanýmýnýn eline bakarsa, Bizim gözlerimiz de RAB Tanrýmýz'a öyle bakar, O bize acýyýncaya dek.


text:
Kalmayacak kötülerin asasý, Doðrularýn payýna düþen toprakta, Yoksa doðrular haksýzlýða el uzatabilir.


text:
Ama kendi halkýndan eðri yollara sapanlarý, RAB kötü uluslarla birlikte kovacak. Ýsrail'e esenlik olsun!


text:
Aðzýmýz gülüþlerle, Dilimiz sevinç çýðlýklarýyla doldu. 'RAB onlar için büyük iþler yaptý' Diye konuþuldu uluslar arasýnda.


text:
Boþuna erken kalkýp Geç yatýyorsunuz. Ey zahmetle kazanýlan ekmeði yiyenler, RAB sevdiklerinin rahat uyumasýný saðlar.


text:
Ne mutlu ok kýlýfý onlarla dolu insana! Kent kapýsýnda*fe* hasýmlarýyla tartýþýrken Utanç duymayacaklar.


text:
Ya RAB, yüreðimde gurur yok, Gözüm yükseklerde deðil. Büyük iþlerle, Kendimi aþan harika iþlerle uðraþmýyorum.


text:
Tersine, ana kucaðýnda sütten kesilmiþ çocuk gibi, Kendimi yatýþtýrýp huzur buldum, Sütten kesilmiþ çocuða döndüm.


text:
Ya RAB, Davut'un hatýrý için, Çektiði bütün zorluklarý, Sana nasýl ant içtiðini, Yakup'un güçlü Tanrýsý'na adak adadýðýný anýmsa:


text:
Eðer oðullarýn antlaþmama, Vereceðim öðütlere uyarlarsa, Onlarýn oðullarý da sonsuza dek Senin tahtýna oturacak.'


text:
Burada Davut soyundan güçlü bir kral çýkaracaðým, Meshettiðim kralýn soyunu Iþýk olarak sürdüreceðim.


text:
Hermon Daðý'na yaðan çiy Siyon daðlarýna yaðýyor sanki. Çünkü RAB orada bereketi, Sonsuz yaþamý buyurdu.


text:
RAB'be övgüler sunun! RAB'bin adýna övgüler sunun, Ey RAB'bin kullarý! Ey sizler, RAB'bin Tapýnaðý'nda, Tanrýmýz'ýn Tapýnaðý'nýn avlularýnda hizmet edenler, Övgüler sunun!


text:
Yeryüzünün dört bucaðýndan bulutlar yükseltir, Yaðmur için þimþek çaktýrýr, Ambarlarýndan rüzgar estirir.


text:
Çünkü orada bizi tutsak edenler bizden ezgiler, Bize zulmedenler bizden þenlik istiyor, 'Siyon ezgilerinden birini okuyun bize!' diyorlardý.


text:
Yeruþalim'in düþtüðü gün, 'Yýkýn onu, yýkýn temellerine kadar!' Diyen Edomlular'ýn tavrýný anýmsa, ya RAB.


text:
Kutsal tapýnaðýna doðru eðilir, Adýna þükrederim, Sevgin, sadakatin için. Çünkü adýný ve sözünü her þeyden üstün tuttun.


text:
Sýkýntýya düþersem, canýmý korur, Düþmanlarýmýn öfkesine karþý el kaldýrýrsýn, Sað elin beni kurtarýr.


text:
Karanlýk bile karanlýk sayýlmaz senin için, Gece, gündüz gibi ýþýldar, Karanlýkla aydýnlýk birdir senin için.


text:
Sana övgüler sunarým, Çünkü müthiþ ve harika yaratýlmýþým. Ne harika iþlerin var! Bunu çok iyi bilirim.


text:
Henüz döl yataðýndayken gözlerin gördü beni; Bana ayrýlan günlerin hiçbiri gelmeden, Hepsi senin kitabýna yazýlmýþtý.


text:
Küstahlar benim için tuzak kurdu, Haydutlar að gerdi; Yol kenarýna kapan koydular benim için. |iSela


text:
Kötülerin dileklerini yerine getirme, ya RAB, Tasarýlarýný ileri götürme! Yoksa gurura kapýlýrlar. |iSela


text:
Yüreðim kötülüðe eðilim göstermesin, Suç iþleyenlerin fesadýna bulaþmayayým; Onlarýn nefis yemeklerini tatmayayým.


text:
Doðru insan bana vursa, iyilik sayýlýr, Azarlasa, baþa sürülen yað gibidir, Baþým reddetmez onu. Çünkü duam hep kötülere karþýdýr.


text:
Çabuk yanýtla beni, ya RAB, Tükeniyorum. Çevirme benden yüzünü, Yoksa ölüm çukuruna inen ölülere dönerim.


text:
Sabahlarý duyur bana sevgini, Çünkü sana güveniyorum; Bana gideceðim yolu bildir, Çünkü duam sanadýr.


text:
O'dur benim vefalý dostum, kalem, Kurtarýcým, kulem, Kalkaným, O'na sýðýnýrým; O'dur halklarý bana boyun eðdiren!


text:
Kurtar beni, özgür kýl Eloðlunun elinden. Onlarýn aðzý yalan saçar, Sað ellerini kaldýrýr, yalan yere ant içerler.


text:
O zaman gençliðinde Saðlýklý yetiþen fidan gibi olacak oðullarýmýz, Sarayýn oymalý sütunlarý gibi olacak kýzlarýmýz.


text:
Her türlü ürünle dolup taþacak ambarlarýmýz; Binlerce, on binlerce yavrulayacak Çayýrlarda davarlarýmýz.


text:
Semiz olacak sýðýrlarýmýz; Surlarýmýza gedik açýlmayacak, Ýnsanlarýmýz sürgün edilmeyecek, Meydanlarýmýzda feryat duyulmayacak!


text:
Senin krallýðýn ebedi krallýktýr, Egemenliðin kuþaklar boyunca sürer. RAB verdiði bütün sözleri tutar, Her davranýþý sadýktýr.


text:
RAB'bin adýna övgüler sunsunlar, Çünkü yalnýz O'nun adý yücedir. O'nun yüceliði yerin göðün üstündedir.


text:
RAB kendi halkýný güçlü kýldý, Bütün sadýk kullarýna, Kendisine yakýn olan halka, Ýsrailliler'e ün kazandýrdý. RAB'be övgüler sunun!


text:
RAB'be övgüler sunun! RAB'be yeni bir ezgi söyleyin, Sadýk kullarýnýn toplantýsýnda O'nu ezgilerle övün!


text:
RAB'be övgüler sunun! Kutsal yerde Tanrý'ya övgüler sunun! Gücünü gösteren göklerde övgüler sunun O'na!


text:
Özdeyiþlerle benzetmeleri, Bilgelerin sözleriyle bilmecelerini anlamak için Bilge kiþi dinlesin ve kavrayýþýný artýrsýn, Akýllý kiþi yaþam hüneri kazansýn.


text:
Þöyle diyebilirler: 'Bizimle gel, Adam öldürmek için pusuya yatalým, Zevk uðruna masum kiþileri tuzaða düþürelim.


text:
'Ey budalalar, budalalýðý ne zamana dek seveceksiniz? Alaycýlar ne zamana dek alay etmekten zevk alacak? Akýlsýzlar ne zamana dek bilgiden nefret edecek?


text:
Bu yüzden ben de felaketinize sevineceðim. Belaya uðradýðýnýzda, Bela üzerinize bir fýrtýna gibi geldiðinde, Bir kasýrga gibi geldiðinde felaketiniz, Sýkýntýya, kaygýya düþtüðünüzde, Sizinle alay edeceðim.


text:
O zaman beni çaðýracaksýnýz, Ama yanýtlamayacaðým. Var gücünüzle arayacaksýnýz beni, Ama bulamayacaksýnýz.


text:
Oðlum, bilgeliðe kulak verip Yürekten akla yönelerek Sözlerimi kabul eder, Buyruklarýmý aklýnda tutarsan,


text:
Bilgelik, gençken evlendiði eþini terk eden, Tanrý'nýn önünde içtiði andý unutan ahlaksýz kadýndan, Sözleriyle yaltaklanan Vefasýz kadýndan seni kurtaracak.


text:
O kiþinin eline düþtün demektir. Oðlum, þunu yap ve kendini kurtar: Git, yere kapan onun önünde, Ona yalvar yakar.


text:
Çünkü fahiþe yüzünden insan bir lokma ekmeðe muhtaç kalýr*fb*, Baþkasýnýn karýsýyla yatmak da kiþinin canýna mal olur.


text:
Akþamüzeri, alaca karanlýkta, Akþam karanlýðý çökerken, O kadýnýn oturduðu sokaða saptýðýný, Onun evine yöneldiðini gördüm.


text:
RAB'den korkmak kötülükten nefret etmek demektir. Kibirden, küstahlýktan, Kötü yoldan, sapýk aðýzdan nefret ederim.


text:
Daðlar daha oluþmadan, Tepeler belirmeden, RAB dünyayý, kýrlarý Ve dünyadaki topraðýn zerresini yaratmadan doðdum.


text:
Sular buyruðundan öte geçmesinler diye Denize sýnýr çizdiðinde, Dünyanýn temellerini pekiþtirdiðinde,


text:
'Kim safsa buraya gelsin' diyor. Saðduyudan yoksun olanlara da, 'Gelin, yiyeceklerimi yiyin, Hazýrladýðým þaraptan için' diyor.


text:
Evinin kapýsýnda, Kentin en yüksek yerinde bir iskemleye oturur; Yoldan geçenleri, Kendi yollarýndan gidenleri çaðýrmak için,


text:
Ne var ki, evine girenler ölüme gittiklerini, Ona konuk olanlar Ölüler diyarýnýn dibine indiklerini bilmezler.


text:
Azgýnlýðý üstünde bir akýlsýzla karþýlaþmak, Yavrularýndan edilmiþ diþi ayýyla karþýlaþmaktan beterdir.


text:
Yoksulun akrabalarý bile onu sevmezse, Dostlarýnýn ondan uzak duracaðý daha da kesindir. Ne kadar yalvarsa ona yaklaþmazlar.


text:
Akýlsýzýn gösteriþli bir yaþam sürmesi uygun deðilse, Kölelerin önderlere egemen olmasý Hiç uygun deðildir.


text:
Ah çeken kim? Vah çeken kim? Kimdir çekiþip duran? Yakýnan kim? Boþ yere yaralanan kim? Gözleri kanlý olan kim?


text:
'Dövdüler beni ama incinmedim, Vurdular ama farketmedim' dersin, 'Yeniden içmek için ne zaman ayýlacaðým?'


text:
'Ýþte bunu bilmiyordum' desen de, Ýnsanýn yüreðindekini bilen sezmez mi? Senin canýný koruyan anlamaz mý? Ödetmez mi herkese yaptýðýný?


text:
Bilgelik de canýn için öyledir, bilmiþ ol. Bilgeliði bulursan bir geleceðin olur Ve umudun boþa çýkmaz.


text:
Gördüklerinle hemencecik mahkemeye baþvurma; Çünkü baþkasý seni utandýrabilir, Sonra ne yapacaðýný bilemezsin.


text:
Hasatta kar serinliði nasýlsa, Güvenilir ulak da kendisini gönderenler için öyledir. Böyle biri efendilerinin canýna can katar.


text:
Dertli kiþiye ezgi söylemek, Soðuk günde giysilerini üzerinden almaya, Ya da sodaya sirke katmaya benzer.


text:
Oklarýný geliþigüzel fýrlatan okçu neyse, Yoldan geçen akýlsýzý ya da sarhoþu ücretle tutan da öyledir.


text:
Ateþli ve öldürücü oklar savuran bir deli neyse, Komþusunu aldatýp, 'Þaka yapýyordum' Diyen de öyledir.


text:
Kendi dostunu da babanýn dostunu da býrakma Ve felakete uðradýðýn gün kardeþinin evine gitme; Yakýn komþun uzaktaki kardeþten yeðdir.


text:
Dürüst kiþileri kötü yola saptýran Kendi kazdýðý çukura düþer. Ýyiliði, özü sözü bir olanlar miras alacak.


text:
Sözünü tartmadan konuþan birini tanýyor musun? Akýlsýzýn durumu bile onunkinden daha umut vericidir.


text:
Massalý Yake oðlu Agur'un sözleri: Bu adam þöyle diyor: 'Yoruldum, ey Tanrým, yoruldum ve tükendim*fs*.


text:
Kim göklere çýkýp indi? Kim yeli avuçlarýnda topladý? Sularý giysisiyle sarýp sarmalayan kim? Kim belirledi dünyanýn sýnýrlarýný? Adý nedir, oðlunun adý nedir, biliyorsan söyle!


